Tâhir b. Âşûr tefsirinde ahkâm ayetlerine yaklaşımlar
Approaches to ahkâm verses in tafsir Tahir b. Ashur
Yazar: MUSTAFA FIRAT
Danışman: PROF. DR. MESUT OKUMUŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Tâhir b. Âşûr son dönem âlimlerinin en önemlilerinden biridir. En meşhur eseri
et-Tahrîr ve't-Tenvîr isimli 30 ciltlik Kur'an tefsiridir.
Bu çalışmamızda Tâhir b. Âşûr'un Kur'an-ı Kerim'in hukuk ayetleri üzerine
yaptığı tefsirlerini sistematik olarak inceleyeceğiz.
Kendine özgü tarzla izlediği metotları ve kullandığı kaynakları, bu kaynaklarda
yer alan bilgilerle aynı fikirde olduğu veya farklı düşündüğü konuları aktarıp
çalışmamızın sonucunda konulara olan yaklaşımını açıklığa kavuşturmaya çalışacağız.
Çalışma; giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde Tâhir b.
Âşûr'un hayatını, yaşadığı dönemdeki İslam dünyasının ve Mağrib coğrafyasının
durumunu; birinci bölümde, Tâhir b. Âşûr'un hayatı, hocaları, ilmî şahsiyeti ve
eserlerini; ikinci bölümde ise Tâhir b. Âşûr'un tefsirinde ahkâm ayetlerine
yaklaşımlarını, üçüncü bölümde ise muamelat hükümlerini inceledim.
Tâhir b. Âşûr açıklamalarında kendisinden önce yazılan tefsirlerden
yararlanmıştır. İbn Âşûr'un bu tefsiri hem rivayet hem de dirayet yönünden seçkin bir
eserdir.
İbn Âşûr, ahkâm ayetlerini ehl-i sünnetin amelî mezheplerinin görüşleri
çerçevesinde açıklarken ehl-i sünnet dışı görüşleride yer yer eleştirmiştir. İbn Âşûr'un
tercihlerinde Kuran ve ayet bütünlüğü, Arapların kullanımı, ayetin zahir anlamı, umum
ve mutlak oluşu, Rasûlullah'tan gelen sahih rivayetler, ümmetin icması gibi sebepler
belirleyici olmaktadır.
Anahtar Kelimeler: et-Tahrîr ve't-Tenvîr, İbn Âşûr, Ahkâm Ayetleri

Abstract:
Tahir b. Ashur is one of the most important scholars of the recent period. His
most famous work is the 30-volume commentary on the Quran titled "et-Tahrîr ve'ttanvîr" (Registration and Explanation).
In this study, we will systematically examine Tahir b. Ashur's commentary on
the legal verses of the Holy Quran.
We will try to clarify her approach to the issues as a result of our study by
conveying the methods she followed in her unique style and the sources she used, the
issues on which she agreed or disagreed with the information in these sources.
Study; It consists of an introduction, three chapters and a conclusion. In the
introduction, Tahir b. Ashur's life, the situation of the Islamic world and the Maghreb
geography during his time; In the first part, Tahir b. Ashur's life, teachers, scientific
personality and works; In the second part, Tahir b. In the commentary of Ashur, I
examined their approach to the ruling verses, and in the third chapter, I examined the
transaction provisions.
Tahir b. Ashur mede use of the tafsirs written earlier in his statements. Ibn
Ashur's tafsîr is a distinguished work in terms of Tafsīr al-Dirāyah and Rivāyah.
While Ibn Ashur explained the verses of the rules within the framework of the
views of the practical sects of the Ahl al-Sunnah, he also sometimes criticized the views
outside the Ahl al-Sunnah. Reasons such as the integrity of the Quran and the verses,
the use of the Arabs, the apparent meaning of the verse, its general and absolute nature,
authentic narrations from the Prophet, and the consensus of the ummah are decisive in
Ibn Ashur's choices.
Keywords: Tafsir al-Tahrir wa'l-Tanwir, Tahir b. Ashur, Legal Verses