Egemenliğin sürdürülebilirliği için aktarım yolu olarak "Soy"un tercih edilişinin analizi
Analysis of the preference of "Lineage" as a method of transmission for the sustainability of sovereignty
Yazar: METEHAN DOĞAN
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM ERDEM
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Egemenlik = Sovereignty

Özet:
Bu tezin konusu egemenliğin aktarım yollarıdır. Egemenliğin aktarım yollarından kasıt, egemenliğe sahip olanların egemenliklerinin, kendilerinden sonra o egemenliği taşıyacak olan haleflerine geçişini meşru kılan olgular ve niteliklerdir. Kaideyi bozmayacak kadar az istisna dışında; tek kişi yönetimlerinde de, azınlık yönetimlerinde de, çoğunluk yönetimlerinde de, egemenlik yetkisine sahip olmak için hâlihazırda egemen olan birisinin soyundan geliyor olmak yeter sayılmıştır. Bunun neden böyle olduğunun merakı doğrultusunda; bu tezin araştırma sorusu, "egemenliğin sürdürülebilmesi için aktarım yolu olarak soyun, başka bir seçenek olmadığı için bir zorunluluk olarak mı, yoksa var olan başka seçenekler ile birlikte düşünüldüğünde herhangi bir sebepten dolayı diğerlerinden daha tercih edilesi görüldüğünden dolayı mı tercih edildiği, eğer öyle ise bu sebebin ne olduğu" şeklinde belirlenmiştir. Bu sorunun ilk kısmının (zorunluluk mu değil mi?) cevabının bulunması için yapılan literatür taramasında bulunan alternatif aktarım yolları, uygulandıkları devletler olan Roma, Papalık Devleti ve İlk Dönem İslam Devleti'nin tarihsel süreci içerisinde tezin üçüncü başlığında anlatılmıştır. Söz konusu devletlerde egemenlik alametlerinin var olup olmadığına dair şüphelerin giderilmesinde referans olarak kullanılması amacıyla, tezin ikinci başlığında egemenliğe dair kavramsal, tarihsel ve kuramsal çerçeve, klasik ve modern dönem düşünürlerinin savları kullanılarak verilmiştir. Tezin dördüncü başlığında, İlk Dönem İslam Devleti'nin Dört Halife Dönemi'nde uygulanan egemenliğin soya alternatif aktarım yollarının, kendilerini İslam Devleti'nin devamı olarak gören Muaviye liderliğindeki Emevi Devleti'nde nasıl uygulamadan kaldırıldığı ve yerine soy yolu ile aktarımın uygulanmaya başlandığı tarihsel süreci ile anlatılmış ve bu tercihin nedeni analiz edilmiştir. Netice olarak bu tezin araştırma sorusunun cevabı, yani egemenliğin sürdürülebilmesi için aktarım yolu olarak -farklı alternatifler olmasına rağmen- soyun tercih edilmesinin sebebi; İbn Haldun'un 'asabiyet' kavramıyla, Thomas Hobbes'un ise 'tevarüs' kavramı ile ilişkilendirdiği 'iç savaştan kaçınmak' olarak bulunmuştur.

Abstract:
The subject of this thesis is the ways of transmission of sovereignty. What is meant by the means of transmission of sovereignty are the facts and qualities that legitimize the transmission of the sovereignty of those who have sovereignty to their successors who will carry that sovereignty after them. With very few exceptions that do not break the rule; In single-person governments, minority governments, and majority governments, it has been deemed sufficient to be a descendant of someone who is already sovereign in order to have sovereign authority. In line with the curiosity of why this is so; the research question of this thesis is determined as "Lineage as a way of transmission in order to sustainability of sovereignty, whether is preferred as a necessity because there is no other option, or because it is seen as more preferable than others for any reason when considered together with other existing options? If so, What is the reason?". Alternative transmission ways found in the literature review to find the answer to the first part of this question (is it a necessity or not?) are explained in the third title of the thesis within the historical process of the states where they were applied: Rome, the Papal State and the Early Islamic State. The conceptual, historical and theoretical framework of sovereignty is given in the second title of the thesis, using the arguments of classical and modern thinkers, in order to be used as a reference in eliminating doubts about whether there are signs of sovereignty in those states. In the fourth title of the thesis, the historical process of how the alternative transmission methods of sovereignty to lineage -which were implemented during the Four Caliphs Period of the Early Islamic State- were abolished in the Umayyad State led by Muawiyah -who saw themselves as the continuation of the Islamic State- and the lineage as a method of transmission began to be implemented instead was explained and the reason for this choice was analyzed. As a result, the answer to the research question of this thesis, that is, the reason why lineage is preferred as a ways of transmission  -although there are different alternatives- in order to sustainability of sovereignty; was found as 'for avoiding from civil war', which is associated by Ibn Khaldun with the concept of 'asabiyyah' and by Thomas Hobbes with the concept of 'succession'.