Kronik astımlı kadınlarda diyetle flavonoid alımı ile antioksidan durum ve bazı inflamasyon belirteçleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Associations between dietary intake of flavonoids and antioxidant status and some inflammatory markers in women with chronic asthma
Yazar: GÜLEN SUNA
Danışman: PROF. DR. AYLİN AYAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Astım = Asthma ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Bu araştırma kronik astımlı kadınlar ile sağlıklı kadınlar arasında antioksidan diyet bileşenleri (A, C ve E vitaminleri ile çinko, magnezyum, selenyum, bakır minerallerinin ve flavonoidlerin) alımları arasındaki farkın belirlenerek, serum oksidatif stres ve bazı serum inflamasyon parametreleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve astım riski ile ilişkisini değerlendirmek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim Araştırma Hastanesi'nde yaşları 19-50 yıl arasında değişen, çalışmaya katılmaya gönüllü olan kronik astımlı kadınlar (vaka=30) ve sağlıklı kadınlar (kontrol=30) olmak üzere toplam 60 kişi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Vaka ve kontrol grubunun genel beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite durumları, bazı biyokimyasal, oksidatif stres ve inflamasyon parametreleri, solunum fonksiyonları, beslenme durumları ile Akdeniz diyetine uyumları incelenmiştir. Diyetle antioksidan bileşenlerin alımlarını incelemek için miktarlı besin tüketim sıklığı anketi kullanılmış, Akdeniz Diyeti'ne uyumları ise "Akdeniz Diyeti Uyum Ölçeği" kullanılarak değerlendirilmiştir. Bireylerin oksidatif stres durumları serumda total antioksidan durum (TAS), total oksidan durum (TOS) ve oksidatif stres indeksi (OSİ) belirteçleri ile inflamasyon durumları ise serumda IL-6, TNF-α ve hs-CRP düzeyleri ölçülerek değerlendirilmiştir. Vaka ve kontrol grubu bireyler arasında diyetle enerji alımlarında anlamlı farklılık olması nedeniyle besin ögesi kalıntı modeli uygulanmıştır. Besin ögesi kalıntı modeline göre vaka ve kontrol grubundaki kadınların günlük diyetle almış oldukları sırasıyla A vitamini [1784,92 μg; 1709,91 μg], C vitamini [198,94 mg; 213,38 mg], E vitamini [21,61 mg; 20,54 mg] ile çinko [10,06 mg; 10,40 mg], magnezyum (365,24 mg; 366,14 mg), selenyum [11,32 μg; 11,75 μg], bakır (2,08 mg; 2,03 mg) ve manganez (4,70 mg; 4,74 mg) mineralleri alımları incelendiğinde gruplar arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Antioksidan özellik gösteren diğer diyet bileşenleri incelendiğinde ise besin ögesi kalıntı modeli uygulandıktan sonra vaka grubunda sadece toplam antosiyanidin alımlarının, kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşük olduğu belirlenmiştir [sırasıyla; 31,74 (18,63-56,69) mg ve 52,50 (33,32-97,99) mg] (p<0,05). Vaka grubunda diyetle alınan antioksidan besin ögeleri ile IL-6 ve TNF-α inflamasyon parametreleri arasında bir ilişki belirlenmezken (p>0,05), kontrol grubunda besin ögesi kalıntı modeline göre diyetle C vitamini ile IL-6 düzeyi arasında ters ilişki olduğu saptanmıştır (r=-0,442; p<0,05). Ayrıca vaka grubunda besin ögesi kalıntı modeline göre diyetle toplam flavonol alımı ile TOS arasında anlamlı ve ters ilişki (r=-0,384; p<0,05), diyetle toplam flavan-3-ol ve flavonol alımları ile OSİ arasında anlamlı ve ters ilişki bulunmuştur (sırasıyla; r=-0,377 ve r=-0,457; p<0,05). Lojistik regresyon analizine göre, potansiyel karıştırıcı faktörlere göre düzeltme yapıldığında zeytinyağı tüketiminin astım riskini anlamlı olarak azalttığı belirlenmiştir (OR = 0.809, %95 GA: 0.679, 0.963). Araştırma sonuçlarımız, vaka ile kontrol grubundaki kadınlar arasında diyetle flavonoid alımı ile flavonoid içeriği zengin besin alımlarında farklılık olabileceğini ve bu farklılıkların serum IL-6 ve oksidatif stres belirteçleri ile ilişkili olabileceğini göstermiştir. Araştırma sonuçlarına göre astım riskini azaltabilecek veya astımla ilgili sonuçları iyileştirebilecek değiştirilebilir diyet faktörlerinin belirlenmesi, bireyselleştirilmiş beslenme planlarının oluşturulması ve bu konuya yönelik geniş kapsamlı çalışmaların yapılması önerilebilir. Astımlı kadınlarda diyet örüntüsü açısından besin içeriği çeşitli, flavonoid içeriği zengin ve sağlıklı bir diyetin teşvik edilmesi, kronik inflamasyon ve oksidatif stresi azaltarak olumlu etki sağlayabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
This study was designed and conducted to determine the difference between the intake of dietary antioxidant components (vitamins A, C, and E, and the minerals zinc, magnesium, selenium, copper, and flavonoids) between women with chronic asthma and healthy women, to examine the relationship between serum oxidative stress and some serum inflammation parameters and to evaluate the relationship with asthma risk. The study was carried out on a total of 60 people, including women with chronic asthma (case=30) and healthy women (control=30), aged between 19 and 50 years, who volunteered for the study at Antalya University Health Sciences Training and Research Hospital. General dietary habits, physical activity status, some biochemical, oxidative stress and inflammatory parameters, lung function, nutritional status, and adherence to the Mediterranean diet were analysed in the case and control groups. Dietary intake of antioxidant components was assessed using a quantitative food frequency questionnaire, and adherence to the Mediterranean diet was assessed using the "Mediterranean Diet Adherence Scale". The oxidative stress status of the subjects was assessed by measurement of serum total antioxidant status (TAS), total oxidant status (TOS) and oxidative stress index (OSI) markers and the inflammatory status by measurement of serum IL 6, TNF α and hs CRP levels. Since there was a significant difference in dietary energy intake between the case and control group individuals, the nutrient residual model was applied. According to the nutrient residue model, no significant difference was found between the groups in terms of daily dietary intakes of vitamin A [1784.92 μg; 1709.91 μg], vitamin C [198.94 mg; 213.38 mg], vitamin E [21.61 mg; 20. mg], and zinc [10.06 mg; 10.40 mg], as well as magnesium (365.24 mg; 366.14 mg), selenium [11.32 μg; 11.75 μg], copper (2.08 mg; 2.03 mg), and manganese (4.70 mg; 4.74 mg) minerals, when analyzed (p>0.05). When other dietary components showing antioxidant properties were analyzed, it was determined that only total anthocyanidin intakes were significantly lower in the case group than in the control group [31.74 (18.63-56.69) mg and 52.50 (33.32-97.99) mg, respectively] after the nutrient residue model was applied (p<0.05). No association was found between dietary antioxidant nutrients and the inflammatory parameters IL-6 and TNF-α in women with chronic asthma (p>0.05). However, in the control group, an inverse relationship was found between dietary vitamin C and IL-6 level according to the nutrient residual model (r=-0.442; p<0.05). In addition, a significant and inverse relationship was found between total dietary flavonol intake and TOS (r=-0.384; p<0.05), and a significant and inverse relationship was found between total dietary flavan-3-ol and flavonol intake and OSI in women with chronic asthma (r=-0.377 and r=-0.457, respectively; p<0.05) according to the nutrient residue model in the case group. After adjusting for potential confounders, olive oil consumption was found to significantly reduce the risk of asthma (OR= 0.809, 95% CI: 0.679, 0.963) according to logistic regression analysis. These findings indicate potential differences in the intake of dietary flavonoids and flavonoid-rich foods between asthmatic women and healthy women, which could be related to serum IL-6 and oxidative stress markers. Based on the results of this study, it is recommended to identify modifiable dietary factors that may reduce asthma risk or improve asthma-related outcomes, provide personalized dietary advice, and conduct comprehensive trials. Furthermore, encouraging asthmatic women to consume a healthy diet rich with flavonoids and a variety of nutrients may have a beneficial effect by reducing chronic inflammation and oxidative stress.