Türkiye için global güneş radyasyonu persistans haritalarının oluşturulması
Mapping of global solar radiation persistence over Turkey
Yazar: GİZEM NUR KANDİLCİ
Danışman: PROF. DR. KASIM KOÇAK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Meteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Atmosfer Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Meteoroloji = Meteorology

Özet:
Persistans, bir değişkenin herhangi bir bölgede belirli bir zaman periyodu içerisinde ortalama düzeyde gösterdiği sürekliliğin bir ölçüsüdür. Global güneş radyasyonu persistansı ise, global güneş radyasyonunun belirli bir bölge ve zamandaki sürekliliğini ortaya koyan bir ölçüdür. Global güneş radyasyonu persistansı tarım, mimari ve güneş enerjisi gibi birçok alanda oldukça önemli bir kriterdir. Bu çalışmanın amacı da, Türkiye için global güneş radyasyonu persistans dağılımını ortaya koyarak, persistansın yüksek ve düşük olduğu bölgelerin belirlenmesidir. Ayrıca, bir bölgenin güneş enerjisi potansiyelini ortaya koyma ve güneş enerjisi üretim santralleri için ideal yerin tespitinde global güneş radyasyonu persistansı, güneşlenme süresi persistansı ile birlikte düşünülmelidir. Belirli bir eşik değerinin üzerindeki global güneş radyasyonu ve güneşlenme süresi verileri ile yüksek güneş enerjisi potansiyeline sahip alanlar ortaya konulabilmektedir. Çalışmada, otokorelasyon fonksiyonu, koşullu olasılık ve süreklilik eğrileri olmak üzere üç tane persistans hesaplama metodu kullanılmıştır. Yöntemlerin sonucundan elde edilen sayısal değerler, tablolar ve grafiklerle gösterilmiştir. Türkiye'nin her bölgesinden örnek birer istasyon seçilerek, persistans dağılımının bölgelere göre davranışı incelenmiştir. Çalışmada kullanılan yöntemler temelde benzer sonuçları verse de, ayrıntılı incelendiğinde farklılıkların olduğu görülmüştür. Üç yöntemle de elde edilen global güneş radyasyonu ve güneşlenme süresi persistans haritalarından, Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz bölgelerinde persistansın en yüksek, Karadeniz ve Marmara bölgelerinde ise en düşük olduğu sonucu çıkmıştır.

Abstract:
Persistence is a measure of continuity of a variable over a given period of time at any location. In case, global solar radiation persistence is a measure of daily total global solar radiation at a given time and location. The global solar radiation persistence is so important because the persistence information can be used in many sectors such as agriculture, architecture and solar energy. So, the aim of this study is to exhibit the global solar radiation persistence distribution for Turkey, and to specify the high and low persistence areas. Global solar radiation persistence is a substantial criteria to reveal the solar energy potential of an area and determine the ideal site selection for solar energy systems. Therefore, the global solar radiation persistence should be considered with sunshine duration persistence. High solar radiation potential areas can be exhibited with values over a truncation level of global solar radiation and sunshine duration persistence. In this study, three different methods as autocorrelation function, conditional probability and duration curves have been applied to the daily total global solar radiation and sunshine duration data obtained from Turkish State Meteorological Service for the whole country. In this study, the methods give similar results with some differences. But, it can be said that, the global solar radiation persistence is the highest in Southeastern and Mediterranean regions, and the lowest in Black Sea and Marmara obviously.