Osmanlı yönetiminde Vılçıtrın Sancağı (1450-1550)
Sanjak of Vučitrn in the Ottoman reign (1450-1550)
Yazar: RAHMAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET İNBAŞI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Demografik yapı = Demographic structure ; Ekonomik hayat = Economic life ; Kosova-Vıçıtırın = Kosova-Vushtrri ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Sosyoekonomik gelişmeler = Socio-economic developments ; İdari yapı = Administrative structure

Özet:
Bu çalışmada Vılçıtrın Sancağı'nın fethinden sonraki yüz yıllık süreçte idari, demografik, sosyal ve ekonomik gelişiminin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yapılan çalışma bir giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında araştırmanın kaynakları belirtilerek Vılçıtrın'ın adı, coğrafi konumu ve tarihçesi hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, sancağın idari yapısı ve yöneticileri üzerinde durularak Vılçıtrın'ın Osmanlı idaresindeki yeri ve önemi ortaya konmuştur. İkinci bölümde, sancağa bağlı kazalardaki nüfus, şehir ve kırsal nüfus olarak ayrıma tabi tutulmuş, kazalar hem kendi içerisinde hem de birlikte değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, toprak yönetimi ile sancak gelirlerinin paylaşımı hakkında bilgi verilmiş ve sancağın iktisadi gelişimi reayadan, zirai ürünlerden, hayvancılıktan ve madenlerden alınan vergiler bağlamında tetkik edilmiştir. Dördüncü bölümde, sosyal hayatın yansıması olan vakıflar ve dini yapılar ele alınarak bölgede bulunan cami ve mescitlerin yanı sıra kilise ve manastırlar hakkında bilgi verilmiştir.
Sonuç olarak Vılçıtrın Sancağı'nın Balkanlar'da bulunan askerî ve siyasi yapı içerisinde önemli bir konuma sahip olduğu, incelenen dönemde iktisadi ve demografik açıdan geliştiği ve şehirlerinin zaman içerisinde Osmanlı şehri kimliğine kavuştuğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the governmental, demographic, social and economic development of the Sanjak of Vučitrn during the century following its conquest.
The study consists of an introduction part and four sections. In the introduction part, information about the name, geographical location and history of Vučitrn were given by indicating the references of the study. In the first section, the place and importance of Vučitrn in the Ottoman reign were put forth by emphasizing the administrative structure and rulers of the sanjak. In the second section, the population in the sanjak-governed administrative districts was divided into urban and rural populations, and the districts were evaluated both within themselves and together. In the third section, information about land management and the sharing of sanjak revenues was provided and the economic development of the sanjak was scrutinized within the context of taxes collected from raia, agriproducts, animal husbandry and mines. In the fourth section, foundations and religious buildings, which are the reflection of social life, were addressed and information was given about mosques and masjids as well as churches and monasteries in the region.
In conclusion, it was determined that the Sanjak of Vučitrn had an important position in the military and political structure of the Balkans, it thrived both economically and demographically in the period that was studied, and its cities gained the characteristics of an Ottoman city over time.