Nöropsikiyatrik klinik yaklaşım ile demans ya da hafif bilişsel bozukluk tanısı düşünülen hastalarda tanısal değerlendirme amacıyla kranial 18-FDG PET/BT ile incelenmesi
Assessment with cranial 18-FDG PET/BT for diagnostic evaluation in patients with dementia or mild cognitive impairment with A neuropsychiatric clinical approach
Yazar: LÜTFİYE ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÇİN ELBOĞA
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Demans = Dementia ; Nöropsikiyatri = Neuropsychiatry ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Psikiyatri klinikleri = Psychiatry clinics ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Alzheimer hastalığı (AH) ve hafif bilişsel bozukluk (HBB) geriatrik yaş grubunda sık görülen nöropsikiyatrik hastalıklardandır. Hastalık sürecini yavaşlatmak ve mümkünse korunma yöntemlerini uygulamaya zaman kazanmayı sağlamak amacıyla erken tanıda kullanılabilecek biyomarkerlar araştırılmaktadır. Biz de çalışmamızda hastalara çeşitli nöropsikiyatrik testler uygulayarak, beyin 18 FDG PET/BT'den elde edilen veriler ile hastalık ve klinik durumlarının ilişkisini inceledik. Araştırmaya Amerikan Psikiyatri Birliği'nin DSM-5 ve Ulusal Yaşlanma Enstitüsü-Alzheimer Birliği (NIA-AA) tarafından yayınlanan tanı kriterlerine göre AD ve HBB tanısı alan toplam 44 hasta dahil edilmiştir. Katılımcılara Standartize Mini Mental Test(SMMT), Klinik Demans Derecelendirme Ölçeği(KDS), Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği(MOCA), Geriatrik Depresyon Ölçeği(GDÖ), Saat Çizme Testi(SÇT) uygulanmış ve 18-FDG PET/BT çekilmiştir. Elde edilen bölgesel beyin glukoz metabolizmaları uptake ratio ve z puanı parametreleriyle karşılaştırılmıştır. AH olanlarda HBB olan hastalara göre beyin bölgelerinden simetrik olarak anterior cingulate korteks, inferior parietal korteks, lateral temporal kortekste glukoz metabolizması istatiksel anlamlı şekilde daha düşük bulunmuştur(p<0,05). Alzheimerlı hastaların %81,8'inde posterior cingulat, %72,7'sinde inferior parietal ve mesial temporal, %68,1'inde lateral temporal ve precuneal, %63,6 superior parietal ve anterior cingulat kortekslerde; Hafif bilişsel bozukluğu olanların ise %59'unda inferior parietal ve posterior cingulat , %45,4'ünde precuneal, %40,9'unda anterior cingulat, superior parietal ve lateral temporal, %36,3'ünde mesial temporal kortekslerde z skor puanlarına göre hipometabolizma saptanmıştır. Bildiğimiz kadarıyla çalışmamız toplumumuzda HBB ve AH'de 18-FDG PET/BT görüntülemeyi erken tanı aracı olarak değerlendiren ve ayrıntılı nöropsikiyatrik testlerle ilişkisini inceleyen ilk çalışmadır. Araştırmamızın sonuçları AH ve HBB olan hastalarda 18-FDG PET/BT görüntülemenin erken tanı biyobelirteç olarak kullanılabileceğini ve HBB'nin AH progresyonu konusunda preklinik evrede yönlendirici olabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Alzheimer hastalığı, Hafif bilişsel bozukluk, 18-FDG PET/BT

Abstract:
Alzheimer's disease (AD) and mild cognitive impairment (MCI) are common neuropsychiatric diseases in the geriatric age group. Biomarkers that can be used in early diagnosis to slow down the disease process and stop it if possible are being investigated. In our study, we applied various neuropsychiatric tests to the patients and examined the relationship between the data obtained from the brain 18 FDG PET/CT and their disease and clinical conditions. A total of 44 patients diagnosed with AD and MCI according to the diagnostic criteria published by the American Psychiatric Association's DSM-5 and the National Institute of Aging-Alzheimer's Association(NIA-AA) were included in the study. Mini -Mental State Examination(MMSE), Clinical Dementia Rating Scale(CDR), Montreal Cognitive Assessment Scale(MOCA), Geriatric Depression Scale(GDS), Clock Drawing Test(CDT) were applied to participants and 18-FDG PET/CT were scanned. The regional brain glucose metabolisms obtained were compared with the uptake ratio and z score parameters. In patients with AD, glucose metabolism in the anterior cingulate cortex, inferior parietal cortex and lateral temporal cortex symmetrically was found to be statistically significantly lower than in patients with MCI(p<0,05). The patients with AD in 81,8% posterior cingulate, 72,7% inferior parietal and mesial temporal, 68,1% lateral temporal and precuneal, 63,6% superior parietal and anterior cingulate in cortex; and those with MCI in 59% inferior parietal and posterior cingulate, 45,4% precuneal, 40,9% anterior cingulate, superior parietal and lateral temporal, 36,3% mesial temporal cortex in according to z score points hypometabolism determined. As far as we know, our study is the first study in our society that evaluates 18-FDG PET/CT imaging in MCI and AD as an early diagnosis tool and examines its relationship with detailed neuropsychiatric tests. The results of our study show that 18-FDG PET/CT imaging can be used as an early diagnosis biomarker in patients with AD and MCI, and that MCI can be a guide for AD progression in the preclinical stage.
Key Words: Alzheimer's disease, Mild cognitive impairment, 18- FDG PET/CT