Ofis çalışanlarının yeme davranışları fiziksel aktivite düzeyleri ve yaşam kalitelerinin incelenmesi
Investigating the eating behaviors, physical activity level and life quality of office workers
Yazar: GÜL ÇAT
Danışman: DOÇ. DR. İRFAN YILDIRIM
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yeme davranışı = Eating behaviour ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ofis çalışanlarının fiziksel aktivite düzeylerini, yeme davranışlarını ve yaşam kalitelerini tespit ederek, yaşam kalitelerinde yeme davranışları ve fiziksel aktivite düzeylerinin etkisini incelemektir. Çalışmaya 18-65 yaş aralığındaki 626 ofis çalışanı gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılara 'Kişisel Bilgi Formu' 'Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Kısa Form Ölçeği' 'Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Form' ve 'Üç Faktörlü Yeme Ölçeği' uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programına girilerek, istatistiksel analizleri yapılmıştır. Verilerin çarpıklık ve basıklık değerlerine göre normal dağılım gösterdikleri belirlenmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistik için; frekans, yüzde dağılımları, ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. İki bağımsız grup ortalamaları arasında karşılaştırmalar için T-Testi, değişkenler arasındaki ilişki düzeylerini belirlemek için Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Yeme davranışları ile Fiziksel aktivite düzeylerinin yaşam kalitesine etkisi çoklu doğrusal regresyon analizi ile test edilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyine 0.05 hata payı ile bakılmıştır. 
Yapılan analiz sonuçlarında ofis çalışanlarının cinsiyetlerine göre fiziksel aktivite düzeylerinde, bilişsel kısıtlama ile duygusal yeme davranışlarında ve yaşam kalitesi sosyal alan alt boyutunda istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu belirlendi (p<0,01). Buna göre erkeklerin fiziksel aktivite düzeyleri ile sosyal alan yaşam kalitesi alt boyutunun kadınlardan daha yüksek olduğu; kadınların ise bilişsel kısıtlama ile duygusal yeme davranışlarının erkeklerden daha yüksek olduğu belirlendi. Medeni durumlarına göre kontrolsüz yeme davranışı (p<0,01) ile yaşam kalitesi alt boyutlarından sosyal alan (p<0,01), fiziksel alan, çevre alanı ve genel sağlık düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu belirlendi (p<0,05). Bekar ofis çalışanlarının kontrolsüz yeme davranışları ile yaşam kalitesi fiziksel alan boyutu ve genel sağlık durumlarının evli olanlara göre daha yüksek olduğu, evli olan ofis çalışanlarının ise yaşam kalitesi sosyal alan ve çevre alanı alt boyutlarının bekar olanlardan daha yüksek olduğu tespit edildi. Eğitim durumlarına göre orta şiddetli fiziksel aktivite ve yeme davranışı alt boyutunda kontrolsüz yeme puanında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu belirlendi (p<0,05;p<0,01). Buna göre üniversite mezunlarının orta şiddetli fiziksel aktivite düzeyleri ile kontrolsüz yeme alt boyutunun lise mezunlarından daha yüksek olduğu belirlendi.
Kadın ofis çalışanlarının "kontrolsüz yeme" ile yaşam kalitesi alt boyutlarında, erkek ofis çalışanlarının ise "kontrolsüz yeme" ile psikolojik alan ve çevre alan arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu görülmüştür (p<0,01). Kadın ofis çalışanlarının "duygusal yeme" ile yaşam kalitesi alt boyutlarından fiziksel alan, psikolojik alan, genel sağlık ve çevre alan alan arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu görülmüştür (p<0,05; p<0,01). Erkek ofis çalışanlarının "duygusal yeme" ile yaşam kalitesi alt boyutlarından fiziksel alan, psikolojik alan, genel yaşam kalitesi, genel sağlık ve sosyal alan arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu görülmüştür (p<0,01; p<0,05). Kadınlarda "bilişsel yeme" ile genel yaşam kalitesi arasında, erkeklerde "bilişsel yeme" ile sosyal alan ve çevre alan arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu görülmüştür (p<0,01;p<0,05). Kadınların fiziksel aktivite toplam puanları ile yaşam kalitesi alt boyutlarından sosyal alan (p<0,01) ve çevre alan (p<0,05) arasında, erkeklerin fiziksel aktivite toplam puanları ile yaşam kalitesi alt boyutlarından fiziksel alan, psikolojik alan, çevre alan ve sosyal alan arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu görülmüştür (p<0,05; p<0,01). Kadınların fiziksel aktivite toplam puanları ile yeme davranışı alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir (p>0.05). Erkeklerin fiziksel aktivite toplam puanları ile yeme davranışı alt boyutlarından "bilişsel yeme" arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu görülmüştür (p<0,05).
Sonuç olarak ofis çalışanlarının yaşam kalitesi alt boyutları ile Fiziksel aktivite düzeyleri ve yeme davranışları alt boyutları arasında ilişki olduğu, ancak kadınların genel yaşam kalitesini bilişsel kısıtlama ve kontrolsüz yeme; erkeklerin genel yaşam kalitesini ise duygusal yeme davranışlarının yordadığı belirlenmiştir.
Betimsel bir çalışma ile elde edilen bu sonuçlar referans alınarak, yeme ve fiziksel aktivite davranış terapilerinin yaşam kalitesine etkisi boylamsal çalışmalar ile araştırılabilir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of eating behaviors and physical activity levels on their life quality by determining the physical activity levels, eating behaviors and life quality of office workers. 626 office workers between the ages of 18-65 voluntarily participated in the study. "Personal Information Form" "World Health Organization Life Quality Short Form" "International Physical Activity Questionnaire Short Form" and "Three Factor Eating Scale" were applied to the participants. Statistical analysis was completed by SPSS program. 
It was determined that the data showed normal distribution according to the skewness and kurtosis values. For descriptive statistics in the analysis of data; frequency, percentage distributions, mean and standard deviation are used. T-Test was used for comparisons between the means of two independent groups, and Pearson Correlation Analysis was used to determine the level of relationships between variables. The effect of eating behaviors and physical activity levels on life quality was tested by multiple linear regression analysis. The statistical significance level was examined with an error margin of 0.05.
It was determined that there was a statistically significant difference in the physical activity levels of office workers according to their gender, cognitive limitation and emotional eating behaviors and the social domain sub-dimension of life quality (p <0.01). According to data, it was determined that men's physical activity levels and social life quality sub-dimension were higher than women; and cognitive restriction and emotional eating behaviors in women were much higher than men. A statistically significant difference was found between uncontrolled eating behavior (p<0.01) and the sub-dimensions of life quality (p<0.01), physical area, environmental area and general health levels according to marital status (p<0.05). It was found that uncontrolled eating behaviors, life quality, physical space dimension and general health status of single office workers were higher than those of married office workers; and the sub-dimensions of social and environmental domains of married office workers were higher than those of single ones. A statistically significant difference was found in the uncontrolled eating score in the moderate physical activity and eating behavior sub-dimension according to educational status (p <0.05; p <0.01). Accordingly, it was determined that the moderate physical activity levels and the sub-dimension of uncontrolled eating of university graduates were higher than high school graduates.
It was observed that there was a statistically significant negative correlation between "uncontrolled eating" and life quality sub-dimensions of female office workers, and "uncontrolled eating" of male office workers and psychological and surrounding areas (p <0.01). It was observed that there was a statistically significant negative relationship between the "emotional eating" of female office workers and the sub-dimensions of the life quality, the physical domain, the psychological domain, the general health, and the surrounding area (p <0.05; p <0.01). It was observed that there was a statistically significant negative correlation between the "emotional eating" of male office workers and the sub-dimensions of life quality, physical domain, psychological domain, general quality of life, general health, and social domain (p <0.01; p <0.05). It was observed that there was a statistically significant positive correlation between "cognitive eating" in women and general quality of life; "cognitive eating" and the social and surrounding areas in men (p <0.01; p <0.05). It was observed that there was a statistically significant positive relationship between the physical activity total scores and the social area (p <0.01) and the surrounding area (p <0.05) together with the life quality sub-dimensions in women; and the physical activity total scores and the physical area, psychological area, environmental area, between the social sphere in men (p <0.05; p <0.01). It was observed that there was no significant relationship between physical activity total scores and sub-dimensions of eating behavior in women (p> 0.05). It was observed that there was a statistically significant positive correlation between the physical activity total scores and the "cognitive eating" one of the sub-dimensions of eating behavior in men (p <0.05).
As a result, it was determined that there is a relationship between the quality of life sub-dimensions of office workers and the physical activity levels and eating behaviors sub-dimensions, but the general life quality of women is found to be related to cognitive restriction and uncontrolled eating; whereas emotional eating behaviors have predicted the general life quality in men.
The effect of eating and physical activity behavioral therapies on life quality can be investigated with longitudinal studies with reference to these results obtained with a descriptive study.