Çocuk tiyatrosunda sanatsal bir anlatım aracı olarak kukla
Puppet:As an artistic means in theater for children
Yazar: ELİF TEMUÇİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TÜLİN SAĞLAM
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Tiyatrosu Oyun-Tiyatro-Drama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
Bu çalışma beş ana bölümden oluşmaktadır: Kukla Tarihi, Kukla Estetiği, Obje Tiyatrosu,Çocuk ve Kukla, `Sen Uzaktayken...' Oyununun Dramaturgisi ve Reji Yorumu.Çalışmanın birinci bölümünde kuklanın Batı geleneğinde ilk çağlardan on dokuzuncuyüzyıla kadar tarihsel gelişimi aktarılmaya çalışılmıştır.Çalışmanın ikinci bölümünde modern kuklacılık anlayışı ve estetiği irdelenmeyeçalışılmıştır. Kukla gösterilerinde kuklacının konumu, seyircideki alımlama gibi bir çok konuayrı ayrı ele alınmıştır. Kukla estetiğinin detaylı bir biçimde ele alınabilmesi için bu bölümdekukla, Kukla ? Kuklacı İlişkisi, Kukla ? Oyuncu İlişkisi ve Kukla ? Seyirci İlişkisi adı altındaüç bölümde irdelenmiştir. Çağdaş kuklacılıkta, kuklanın bir tür `cansız nesneden düşgücüylehayat kazandırılarak yaşayan bir varlığa dönüşümü' özelliğinin üzerinde durulması gündeliknesnelerin de bir tür kukla olarak algılandığı `Obje Tiyatrosu'nun doğuşuna yol açar. Öyle kizamanla gündelik nesneler de kendi başlarına sahnede anlam yaratmaya başlar ve `ObjeTiyatrosu' denilen bir tür olarak gelişimini sürdürür.Çalışmanın izleyen bölümünde çağdaş kuklacılıkta önemli bir yeri olan Obje Tiyatrosutanımlanmaya çalışılmıştır.Dördüncü bölümde çocuk ve kukla arasındaki ilişki sorgulanıp, Obje Tiyatrosu'nun çocukdünyasındaki yeri açımlanmaya çalışılmıştır.Son olarak tüm bu görüşler ve incelemeler ışığında Obje Tiyatrosu alanında örnek biruygulama için metin hazırlanmıştır. Bu amaçla Sevim Ak'ın `Bütün Yollar Roma'ya Çıkar've Réne Goscinny'in `Evden Kaçıyorum' öyküleri, bir obje tiyatrosu metni oluşturacakbiçimde bir araya getirilmiştir. Metnin oluşturulma sürecinde obje tiyatrosunun isterleriningöz önüne alınması yazar için farklı ve yaratıcı bir yazım deneyimi olmuş; yeni anlatımyollarının bulunmasını sağlamıştır. Bu oyunun sahneye taşınmasıyla Çocuk Tiyatrosu'ndazengin bir anlatım aracı olarak obje tiyatrosunun yeri, önemi ve değerinin altı bir kez dahaçizilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
This study is composed of five chapters: History of the Puppet, Aesthetics of thePuppet, Object Theatre, Child and Puppet, The Dramaturgy and Regie Interpretation of'While You were Away?'In the first chapter of the study the historical development of the puppet in the Westerntradition from the antiquity to the 19th century is tried to be explained.In the second chapter of this study an attempt to investigate the modern puppetryunderstanding and aesthetics is made. In order to consider the aesthetics of the puppet indetail, in this chapter the puppet is analyzed in three parts, under the titles of The Puppet andPuppeteer Relation, The Puppet and Actor Relation, and The Puppet and Audience Relation.The emphasis on the puppet's "metamorphosis from a non-living object to a living existencewhich animated by the power of imagination" in the contemporary puppetry leads to the birthof the 'Object Theatre' in which the daily objects are also perceived as a kind of puppet. Eventhe daily objects start to create meaning on the stage by their own and the 'Object Theatre'continues its development as a genre.In the 3rd chapter, it is attempted to define the Object Theatre which has an importantplace in contemporary puppetry.In the 4th chapter an attempt is made to question the relation between child and puppet,and to explain the place of the Object Theatre in the children world.And finally, in the light of all these opinions and studies text is prepared in the genreof Object Theatre for a sample study. This text is formed with the influence of Sevim Ak'sstory 'All roads lead to Rome" and of Réne Goscinny's story 'I am Escaping from Home', andis written keeping in mind that it will be staged as an object theatre. The effort to write asuitable text for the object theatre provided new ways of expression for the dramatist.Carrying this text on the stage, the value and importance of object theatre as a rich expressiontool in the Children's Theatre is underlined once more.