Kur'an'da beşerî niteliklerle anılan varlıkların tefsîre yansımaları /
Yazar: MUHİTTİN AY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YUSUF YAĞIR
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Din = Religion
Dizin: Beşeri özellikler = Human properties ; Canlılar = Living things ; Cansız varlıklar = Lifeless existences ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tefsir = Commentary ; Varlık = Asset ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur'an-ı Kerim insanlığa gönderilmiş son ilahî kitaptır. Bu yönüyle insanlığın saadetini hedeflemektedir. Bu ilahî kitap, inanç, ibadet ve ahlak gibi konuları merkeze almakla beraber değişik konular da ihtiva etmektedir. Evrenin yaratılışı, varlıkların yaratılışı gibi konular da bu kitapta yer almaktadır. Kur'an'daki her bir konu gerek müfessirler gerekse araştırmacılar tarafından araştırmaya konu olmuştur. İnanç, ibadet ve ahlak konularının araştırılmaya tabi tutulması gibi varlıkların yaratılışı, canlılar âlemi de müfessirler ve araştırmacılar tarafından ele alınmıştır.
Biz de bu çalışmamızda Kur'an'daki ayetlerde cansız varlıklar ile canlı varlıklara yüklenilen beşerî özelliklerin tefsirlere nasıl yansıdığını ortaya koymaya çalıştık. Yer ve gökyüzünün ağlaması, yer ve göğün emaneti yüklenmesi, haberlerini aktarmaları ayrıca hayvanlar âlemine dair beşerî özellikleri çalışmamızda inceledik. Kuşların insan gibi konuşmasını, karıncaların Hz. Süleyman ile diyalogunu, hayvanların "ümmet" olarak görülmesini, kıyametten önce yerden çıkacak bir canlının konuşmasını bu çalışmamızda araştırdık. Gaybî konular içinde kabul edebileceğimiz bu ayetlerin müfessirlerce nasıl yorumlandığını ortaya koyduk. Müfessirlerin yorumları ile beraber konumuzla ilgili her bir ayet için kendi değerlendirmemizi yaptık.
Sonuç olarak bu çalışmamız Kur'an'da beşerî niteliklerle anılan varlıklarla ilgili bütün ayetlerle ilgili yapılan değerlendirmeleri barındırdığından dikkate değerdir.

Abstract:
The Qur'an is the last divine book sent to humanity. From this aspect, it aims at the happiness of the mankind. This divine book includes topics such as faith, worship and morality, as well as various topics. Topics such as creation of the universe and beings are also included in this book. Every subject in the Qur'an has been subject to investigation by both the researchers and the commentators. Like beliefs, worship and moral subjects being researched, the creation of beings and universe of livings has been addressed by commentators and researchers.
In this study, we tried to show how the humanitarian attributes casted to inanimate beings and living beings in the Qur'anic verses reflected in Tafsir. We have studied crying of the earth and sky, undertaking the relic by the earth and the sky, reporting its news, as well as the humanitarian characteristics of the animal world. We investigated in this study, birds speaking like human beings, the dialogue between Suleiman and ants, animals regarded as "ummah" and speak of a living creature emanating from the underground before the doomsday. We have shown how these verses, which we can accept among the unseen topics, are interpreted by the commentators. Along with the comments of the commentators, we made our own evaluations for each verse concerning the topic.
Consequently, this study is remarkable as it contains evaluations of all the verses related to the assets referred to in the Qur'an by humanitarian attributes.