Elektronca zengin olefinler ve tepkimeleri /
Yazar: HASAN KÜÇÜKBAY
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN ÇETİNKAYA
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1988
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Uç bölümden oluşan bu çalışma 4 ve 7 tipi elektronea zengin
alefinlerle (e.z.o) ilgilidir.
Birinci bölümde e.z.o. larla, özellikle ~ tipi alefinlerla
ilgili ve başkalarınca yapılmış çalışmalar derlenmiştir. İkinci
bölüm kullanılan maddeler, aygıtlar, yôntemler ve deneylerin ayrıntılarını
kapsamaktadır. Uçüncü bölüm bulunan sonuçları ve bunların
tartışmasını içermektedir.
Benzimidazolidin çekirde~i
oluştuğu ileri sürülen bis(l,3-di-metilbenzimidazolidinilid-2-en)
nilendiamin ve N,N'-dimetilformait dimetil
asetal'den hazırlanarak izole edilmiş; fiziksel ve kimyasal 61.1-
likleri saptanmıştır. E.z.o.ların sentezi için uygulanan diger
genel yönteır.lerden ikisi (aıninalden, 18, kIot'oform eliminasyon"
ve trietil ortoformiyat yöntemi)
alınamamıştır.
de, nenmiş fakat olumlu bir sonuç
Havada kendiliginden tutuşan bu olefinin lire tUrevine
dHnliştUBU 2 gözlenmiştir. DiRer tetraaminoetilenlerden farklı
olarak, Z olefini kloroform ile etkileşmemiştir. Buna karıılık
dietil fosfit ile Z nin etkileşmesinden oluşan ürün havaya karşı
çok hassas oldugundan karakterize edilememiştir.~ ve dietil fosfitin etkileştirilmesi ile yeni bir bileşik
''2- d i etoksifosfinil-3-metilb"nzotiyazoli d i n " 12, %40 verimle sentez
edilmiştir. L R nin dimetil fosfit ile etkileştirilmesinden de
yapısı aydınlatılamayan bir bileşik elde edilmiştir.
Bugine kadar koen"imler ile ya da karmaşık yapılı tiyazolyu:
tuzları yardımıyla senteı edilen aseto ; kolayca hazırlanan 4
olefininin kullanılması ile gerçekleştirilmiştir.
Yaklaşık, %1 mol oranındaki, L2 SR , 120-130° sıcaklıkta;
benzaldehidi ben"oine (%40), furfuralı furoine (%25), asetaldehidi
asetoine (%60) dHnUştUrUrken, p-metokıibenzoldehit hiç dcğişmemiştir.
Bu sonuçlardan: L
R nin iyi bir benzoin katalizBrli
olmadıR' halde asetoin için etkin bir katali.Br olduRu anlaşıl-
mıiştır.

Abstract:
This work deal •• ith electron-rich alefins (e.r.o) of ~ and
Z type and consists of three parts.
In the first part; work with B.r.o.s, especially with
olefins of ~ type, done by previous researeh workers is
reviewed. The second part eomprises of the material, apparatus,
method. uBed and the delails of the experiments. The third part
includes the results and their discussion.
Bis(1,3-dimetbylbenzimidazolidinilid-2-enl, Z, which
has a beTIzimidazoliCıine nucleus and ~as formerly elsimed to
form as an intermecliate, was prepared and isolated from N,N 1
dimethyl-o-phenylenediamine and N,~;' Dimethylforıı;pmid dimetil
Beeta), physicaI and ehernieaI propertica of Z were ~etermined,
Tvo of the general methods for B.r.o. syntheses (ehlaraform
~limination from aminal, 18 and triethyI ortoformiate methods)
were tried but both had failad.
It was observed that this alefin spontaneously infJames
ın air and turns int o its urea derivative 9. Olefin 7 did not
"
rear~ with ehleroform unlike the other tetraarninoethylenes.
On the other hand, the produet obtained by the reaction of
diethyI phospite and 2 was found to be very sensitive to air
und therefare could not be characterized. A new compound "2-diethoxyphosphenyl-3-methJ/benzothi-
Bzolidin ' , 19, with a yield of 40%, by the reaetion of ~ and
diethyl phosphite. On the olher hand the reaetion of L R
and dimethyl phosphite gave a differeut compound the strueture
of which could not be elueidated.
Acetoin, which has been .ynthesized by eoenzyrnes or
by complex thioazolium salts up to present, was obtained by
the use of olefine ~ whieh can be prepared (very) easily.
L2S1< approximately in 1% mole ratid, converted
bonzaIdehyda to benzoin (40%) furfural to furoin (25%)
aeetaldehyda to acetoin (60%) at 120-130° but did not react
with p-methoxybenzaldehyde at all.
A. a result, it is understood that although L2 5 1< i.
not a good benzoin catalyst, it is an efficient catalyst
for acetoin condensation.