İğne bekletme tekniğinin triko desen tasarımına etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of needle holding technique on knitwear pattern design
Yazar: ELİF KUÇ
Danışman: PROF. DR. BANU HATİCE GÜRCÜM
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Örme, ilk çağlardan bu yana insanın örtünme ihtiyacını karşılamak için kullanılan bir üretim tekniğidir. Bunun yanı sıra, insanın duygularını, düşüncelerini, dileklerini kolaylıkla aktarabildiği bir el sanatı da olmuştur. Endüstriyel ürünlerin bir amacı, kullanım alanı, fonksiyonu ve pazarı vardır. Bu yönüyle trikonun bir amaç için üretilme, işlevsel olma, ergonomik olma, sürdürülebilir ve doğa dostu üretim yöntemlerine sahip olma, tüketicinin beğenisine ve pazara uygun olma gibi çeşitli gerekleri karşılaması beklenmektedir. Trikoyu etkileyen pek çok teknik uygulama arasından bir tanesi temel olarak seçilerek irdelenmesi planlanmıştır. Bunun sebebi sektör genelinde triko makinelerinde sıklıkla uygulanan tüm teknik uygulamalar sonrasında ortaya konan çözümlerin akademik anlamda kayıt altına alınamaması ve her işletmenin kendi hafızasında kalmasıdır. Triko makinelerinde çok farklı teknikler kullanılarak tasarım yapılabilmesine rağmen bu teknikleri konu alan tez ya da akademik araştırmaların sayısı oldukça azdır. Yapılan literatür çalışmalarında triko kumaş yapısal özellikleri ve bu yapısal özelliklerden etkilenen mekanik özelliklerinin tasarıma etkilerinin neler olabileceğini konu alan araştırmalara rastlanmadığından konu ile ilgili gerekli denemelerin yapılması düşünülmüştür. İğne bekletme tekniği triko sektöründe kullanılan bu tekniklerden biridir ve bu teknik kullanılarak hem yüzey tasarımı yapılabilmekte hem de üç boyutlu dikişsiz ürünler üretilebilmektedir. İğne bekletme tekniği kullanılarak üretilen tasarımların oluşturulması sırasında ortaya çıkan problemlere deneme yanılma yoluyla çözüm aramakta olduğu görülmüştür. Bu problemler ve çözüm yollarını ortaya koymak amacıyla yapılan çalışmanın ilk kısmında belirlenmiş lif kompozisyonlarında düz örme tekniği ile tek plakada sabit çekim değerlerinde ve sabit iplik kalınlığında numune kumaşlar örülmüş bu numunelerin sıra sıklığı (cpc) çubuk sıklığı (wpc) değerleri ölçülmüş, 1cm² yoğunlukları hesaplanmış gramajları alınmıştır. Alınan ölçüm sonuçları ile İstatistiki hesaplamalar yapılmıştır. Yapılan bu denemelerde her lif kompozisyonunda ipliğin her ilmek boyu ayar sıklığında randımanlı çalışmadığı belirlenmiştir. Çalışmanın ilk kısmında yapılan denemelerden alınan sonuçlar doğrultusunda ikinci kısımda; iğne bekletme tekniğinde yüzeyde renkli ipliklerle geometrik desen tasarımları yapıldığında hangi lif kompozisyonundaki ipliğin ne tepki verdiği incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda makinede ilmek boyu ayarı ve örme de kullanılan iplik muhteviyatı ile renginin desen ve örme tasarımına etkileri tespit edilmiş, konu ile ilgili çıkarımlarda ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Knitting is a production technique that has been used to meet people's need for covering since ancient times. In addition, it has become a handicraft in which people can easily convey their feelings, thoughts and wishes. Industrial products have a purpose, area of use, function and market. In this respect, knitwear is expected to meet various requirements such as being produced for a purpose, being functional, ergonomic, having sustainable and environmentally friendly production methods, being suitable for the consumer's taste and the market. Among the many technical applications that affect knitwear, one of them is planned to be selected as a basis and examined. The reason for this is that the solutions put forward after all the technical applications frequently applied in knitwear machines throughout the sector cannot be recorded in an academic sense and each enterprise remains in its own memory. Although designs can be made using very different techniques on knitwear machines, the number of theses or academic researches on these techniques is very few. Since there were no studies on the structural properties of knitwear fabric and the effects of mechanical properties affected by these structural properties on the design, it was thought to make the necessary trials on the subject. Needle holding is one of these techniques used in the knitwear industry, and by using this technique, both surface design can be made and three-dimensional seamless products can be produced. It has been seen that he is looking for solutions to the problems that arise during the creation of the designs produced using the needle holding technique, by trial and error. In the first part of this study, which was carried out in order to reveal these problems and solutions, sample fabrics were knitted with flat knitting technique in determined fiber compositions in a single plate with constant draft values and constant yarn thickness. In these experiments, it has been determined that the yarn does not work efficiently at every stitch length adjustment frequency in every fiber composition. In the second part of the study, in line with the results obtained from the trials made in the first part of the study; In the needle holding technique, when geometric pattern designs are made with colored threads on the surface, it was investigated how the thread in which fiber composition reacted. As a result of these examinations, the effects of the stitch length setting in the machine and the content of yarn used in knitting and its color on the pattern and knitting design were determined, and inferences and suggestions were made on the subject.