Bireylerin e-sağlık okuryazarlık düzeyleri ve e-nabız kullanım durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between e-health literacy levels and e-nabiz usage status of individuals
Yazar: VELİ ALPEREN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. AZİZE DİLEK GÜLDAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
ÖZET
BİREYLERİN E-SAĞLIK OKURYAZARLIK DÜZEYLERİ VE E-NABIZ KULLANIM DURUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
Dr. Veli Alperen YILMAZ
Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Azize Dilek GÜLDAL
Amaç: Hayatın her alanının internet üzerine evrildiği günümüzde internet; herhangi bir konuda bilgi edinmek için en yaygın başvurulan ve bireylerin sağlık bilgisi arama davranışlarında da sıkça kullandıkları bir kaynak olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu gerekçe de bizi e-sağlık okuryazarlığı kavramına getirmektedir. Araştırmanın amacı bireylerin e-sağlık okuryazarlık düzeyleri ve e-Nabız kullanım durumları arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Yöntem: Kesitsel analitik tipte olan araştırmamız, Dokuz Eylül Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı Eğitim Aile Sağlığı Merkezleri'ne başvuran 18-49 yaş arası 400 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kullanılan anket formları literatür taranarak elde edilmiş, katılımcıların sosyodemografik özelliklerini de içeren ve bireylerin e-Nabız kullanım durumlarını sorgulayan 29 soruluk veri kayıt formu ve E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği'dir. İstatistiksel analizler için SPSS 24.0 paket programı kullanılmıştır. Analizlerde p<0,05 değeri anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan 400 katılımcının %70,2'i (s=281) kadın, %29,8'i (s=119) erkektir. Katılımcıların yaş ortalamaları 32,67±7,26 olarak bulunmuştur. Katılımcıların e-sağlık okuryazarlığı ölçeği ortalama skoru 29,82±5,37 olarak hesaplanmıştır. E-Nabız sistemini kendi başına kullandığını ifade eden katılımcıların e-sağlık okuryazarlığı düzeyleri diğer gruplara göre daha yüksek saptanmıştır ve gruplar arasındaki bu fark yapılan Anova analizi sonucu istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,01). Levene testi sonucu varyanslar eşit bulunmuştur (p=0,461) ve Post hoc analiz için yapılan LSD testine göre gruplar arasındaki bu farkın e-Nabız sistemini ''Kendi başıma kullanıyorum'' cevabını veren katılımcılardan kaynaklandığı bulunmuştur (sırasıyla p<0,01 ve p<0,001).
Sonuç: Araştırmamız sonucunda bireylerin e-sağlık okuryazarlık düzeyleri ve e-Nabız kullanım durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Bu ilişkiye göre, e-sağlık okuryazarlığı yüksek olan bireylerin e-Nabız sistemini ve sistemin fonksiyonlarını daha çok kullandığı görülmüştür. Vatandaşların e-Nabız sisteminden daha etkin bir şekilde yararlanmaları için e-sağlık okuryazarlık düzeylerinin arttırılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, E-Sağlık Okuryazarlığı, E-Nabız

Abstract:
ABSTRACT
EXAMINING THE RELATIONSHIP BETWEEN E-HEALTH LITERACY LEVELS AND E-NABIZ USAGE STATUS OF INDIVIDUALS
Dr. Veli Alperen YILMAZ
Dokuz Eylül University, Faculty of Medicine the Department of Family Practice
Supervisor: Prof. Dr. Azize Dilek Güldal
Aim: In today's world, where every aspect of life has evolved on the internet, the internet is the most widely used source for obtaining information on any subject and is frequently used by individuals in their health information seeking behaviors. This reason brings us to the concept of e-health literacy. The aim of the study is to examine the relationship between individuals' e-health literacy levels and their e-Nabız usage status.
Method: Our cross-sectional analytical study was conducted with 400 participants aged 18-49 years who applied to Education Family Health Centers affiliated to Dokuz Eylül University Department of Family Medicine. The questionnaire forms used in the study were obtained by reviewing the literature, including the sociodemographic characteristics of the participants and a 29-question data recording form questioning the e-Nabız usage status of the individuals and the E-Health Literacy Scale. SPSS 24.0 package program was used for statistical analysis. A value of p<0.05 was considered significant in the analyses.
Findings: Of the 400 participants, 70.2% (s=281) were female and 29.8% (s=119) were male. The mean age of the participants was 32.67±7.26 years. The mean score of the e-health literacy scale of the participants was calculated as 29.82±5.37. The e-health literacy levels of the participants who stated that they used the E-Nabız system on their own were found to be higher than the other groups, and this difference between the groups was found to be statistically significant as a result of the Anova analysis (p<0.01). As a result of Levene's test, the variances were found equal (p=0.461) and according to the LSD test for post hoc analysis, it was found that this difference between the groups was caused by the participants who answered "I use the e-Nabız system on my own" (p<0.01 and p<0.001, respectively).
Results: As a result of our research, a statistically significant relationship was found between individuals' e-health literacy levels and their e-Nabız usage status. According to this relationship, it was observed that individuals with high e-health literacy use the e-Nabız system and its functions more. In order for citizens to benefit from the e-Nabız system more effectively, e-health literacy levels should be increased.
Keywords: Family Medicine, E-Health Literacy, E-Nabız