Kamusal yayıncılık
Public broadcasting and journalism
Yazar: ÖZGÜR İLKE ŞANLIER
Danışman: PROF. DR. A. HALUK YÜKSEL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Gazeteler = Newspapers ; Gazeteler = Newspapers ; Kamu kuruluşları = Public institutions ; Medya = Media ; Televizyon = Television ; Türkiye = Turkey ; Yayıncılık = Publishing ; İletişim = Communication

Özet:
Türkiye'de, ulusal medya organları giderek ya siyasi erkin temsilcisi ya da hem sermaye hem de içerik olarak küresel medyanın (Amerikan merkezli yaklaşık on dev sinai- ticari-mali-askeri holdingin oligopolü) bir parçası haline gelme sürecine girmiştir. Küresel medya, hem iletişim ve habercilik sektörünün önem kazanması hem de piyasa ekonomisi değerlerinin yaygınlaştırılması için son derece önemli hatta stratejik bir alan haline gelmiştir. Bu küresel sistem, ulusal ve yerel kimliklerle özgürlükleri bozguna uğratırken, demokrasi, yurttaş katılımı ve kamusal alan gibi konularsa reklam ve "rating" ideolojisinin altında ezilmektedir. Devlet-toplum ilişkisini güçlendirmek açısından son derece önemli bir işlevi olan medyanın, özel sektörün mülkiyetine geçmesiyle (ki Türkiye'de özel televizyonların dokuz yıldır yayın yapmalarına karşın henüz (!) ruhsatlarının bulunmaması anlaşılamamaktadır) ulus-devletler doğrudan bağımsız kapitalist holdinglerle karşı karşıya kaldılar. Böylece diğer ülkelerde olduğu gibi Türkiye'de de devlet (kamu gücü!) medya mülkiyeti ve hatta içeriğine müdahale etmeye başladı. Ancak devletin zayıf kalmasıyla, bütün kozlar da özel sektörün elindeki medyaya geçti. Türkiye'de de yeni yeni başlayan sivil örgütler ve kurumlar (aslında sadece tek tek bireylerin cılız sesinin çıkması olarak) bu duruma tepki gösterdiler. Mülkiyeti sınırlı sermayedarın elinde, bu nedenle de yalnızca onların görüşlerini propagandacı yöntemlerle savunan ticari medyanın alanını daraltmak, yerel ve kimlik farklılıklarını, kamu yararını, yurttaş haklarını ve en önemlisi demokrasiyi ve özgürlükleri güçlendiren bir medyayı «sssss"»»*IV yaratmak amacıyla, bağımsız yerel ya da tematik medya girişimlerini geliştirmek ve kamusal yayıncılığı desteklemek, hatta yeniden üretmek zorunluluk haline gelmiştir. Bu doğrultuda, bazı demokratik çözüm önerileri geliştirilmelidir. Kamusal alan, etkin ve katılımcı yurttaş ile birlikte tanımlandığı sürece, kamusal yayıncılık olgusunu da yalnızca özel sektörün karşısında kamu kaynaklarıyla 'devleti temsil eden' anlayış olarak tanımlamaya çalışmak çok yanlış olacaktır. Kamusal yayıncılık devlet ile toplum arasında bir alanda varolmalıdır. Ancak böylece kamunun eşit katılımıyla oluşturma amacı başarılı olacaktır. Bu durumda, televizyon, basın ve diğer tüm iletişim araçlarını diğer hizmet ve mallardan ayrı tutmak gerekir. "Kamusal yayıncılık" ile kastedilen, bugüne kadar yapılan "devletin mülkiyetinde ve özel olmayan yayıncılık" tanımından farklılaşmaktadır.

Abstract:
In Turkey, national media has gradually become either a representation of political influence or part the global media both in terms of its capital and content. It has become the most significant and further a strategic area for the communication and news to acquire importance and for spreading the values of the market economy. This global system, while destructing national, regional identities and freedoms; issues such as democracy, mass participation and public sphere are also suppressed by the ideology of advertising and ratings. Nation-states are directly forced to face with the capitalist holding companies via dominance of private sector on media which once had a very important function in strengthening the relation between the state and the society. Therefore, in Turkey, similar to other states, state (public power) has also started to intervene in media ownership and its content. Nevertheless, when the state lost its power, all the opportunities were transferred to media and by so, to the private cooperations. However, newly emerging non-governmental organizations and institutions in Turkey have reacted to this situation. It has become an obligations to restrict the limits of this commercials of media (whose ownership is in the hands of investors and which represents these investors' nations in propagandist ways); to create a media that strengthen regional and identical differences, public interests, citizenship rights and most of all democracy and freedoms; to develop independent regional or thematic media to support or even to re-produce the public broadcasting and journalism.