İlga, ibka, ıslah açısından Cahiliye Dönemi nikah çeşitleri ve rivayetlere yansıması
Types of marriage in the Period of Ignorance in terms of ilga, ibka, islah and their reflection on narrations
Yazar: ABDULLAH YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNAHAN ERDOĞAN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Karşılaştırmalı dinler tarihi dersi = Comparative religious history lesson ; Maktu hadisler = Fixed hatiths ; Mevkuf hadisler = Mevkuf hadiths ; İslam hukuku = Islamic law ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
İslam Dini'nin ana kaynakları olan Kur'ân ve Sünnet, insan hayatı üzerinde pek çok düzenleme ve yenilik getirmiştir. Bu yeniliklerden birisi de aile kurumunun başlangıç safhası olan nikâh ve nikâh türleri ile ilgilidir. Cahiliye döneminde kadına değer vermeyen, toplum ahlakını bozan ve özellikle neslin geleceğini tehlikeye atan pek çok nikâh akdi bulunmaktaydı. Cahiliye toplumunda yaşayan insanların evlilik çerçevesindeki yaşayışlarına, âdetlerine, kültürlerine, düşünce ve tasavvurlarına baktığımızda İslam hukukunun bu hususta neleri tashih edip dönüştürdüğünü, neleri ilga ve ibkâ ettiğini gerekçeleri ile idrak ettiğimizde bu dinin kadına, ahlaka ve özellikle nesle verdiği değeri daha iyi anlamış olacağız. 
Hz. Âişe'den aktarılan bir rivayete göre Cahiliye devrinde dört çeşit nikâh olduğu bildirilse de o dönemde var olan on beş nikâh akdi tespit edilmiştir. Bu akidlerin büyük bir kısmı rivayetlere yansırken Haden, Bedel ve İştira nikâhına ait rivayetler, Kütüb-i Sitte de yer almamaktadır. Kur'ân-ı Kerîm bu nikâh akidlerinden bazılarına doğrudan değinmektedir. Vahiy ve sünnet, İslam Dini zuhur ettikten sonra, belirli bir vakit daha uygulanan bu akidleri, kadınlar için büyük zulüm ve haksızlık oluşturduğu gerekçesiyle çoğunluğunu ilga etmiştir. Genelde evlilik amacı gütmeyen ve sırf nefsanî arzuları tatmin etmek için yapılan bu birlikteliklerin ilga edilmesindeki temel sebeb, zina olmasından kaynaklansa da kadının alacak hakkı olan mehir, veraset, nafaka ve boşama gibi haklarından yoksun bırakılması, özgürlüğünün elinden alınması ve akidlerin anlaşmalı olması (süreli) gibi unsurlar da ilga edilmesindeki önemli diğer etkenlerdir. Bu etkenler, o dönemde kadın ve erkek arasında bir ayrım yapıldığını gözler önüne sermiştir. Tüm insanlığa hitap eden İslam Dini, cinsiyete bağlı üstünlüğü kabul etmemiş, kıymet gösterilmeyen ve erkeğin sahip olduğu pek çok haktan mahrum bırakılan kadınlara haklarını tanzim etmiştir.

Abstract:
The Quran and the Sunnah, the main sources of the Islamic religion, have brought many regulations and innovations to human life. One of these innovations is related to marriage and its types, which are the initial phase of the family institution. During the period of ignorance, there were many marriage contracts that did not value women, disrupted social morals and especially endangered the future of the generation. When we look at the lives, customs, cultures, thoughts and imaginations of people living in the ignorant society within the framework of marriage, and understand what Islamic law corrects and transforms in this regard, and what it abolishes and abolishes, we will better understand the value that this religion gives to women, morality and especially the generation.
Hz. According to a narration from Aisha, although it is stated that there were four types of marriage in the Age of Ignorance, fifteen marriage contracts that existed in that period were identified. While most of these contracts are reflected in the narrations, the narrations regarding the Haden, Bedel and İştira marriages are not included in the Kutub-i Sitte. The Holy Quran directly mentions some of these marriage contracts. Revelation and sunnah abolished most of these agreements, which were implemented for a certain period of time after the emergence of Islam, on the grounds that they constituted great cruelty and injustice for women. Although the main reason for the annulment of these unions, which are generally not for the purpose of marriage and are made only to satisfy earthly desires, is that the woman is deprived of her rights such as dowry, inheritance, alimony and divorce, which is her right to receive, and that the contracts are contractual (termed). These factors are also important factors in its abolition. These factors revealed that there was a distinction between men and women at that time. The religion of Islam, which appeals to all humanity, has not accepted gender-based superiority and has granted rights to women who are undervalued and deprived of many rights that men have.