Yetişkin bireylerin ebeveynleşme olgusunda bağlanma stilleri ve psikolojik esnekliğin etkisi
The effect of attachment styles and psychological flexibility on the parentification phenomenon of adult individuals
Yazar: DİLARA KUĞU
Danışman: DOÇ. DR. BÜNYAMİN ÇETİNKAYA
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma yetişkin bireylerin ebeveynleşme olgusunda bağlanma stilleri ve psikolojik esnekliğin etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Aynı zamanda bu değişkenlerin sosyodemografik değişkenlere (cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, sosyoekonomik düzey, medeni durum, çocuk sahibi olma, kardeş sayısı, doğum sırası) göre farklılaşıp farklılaşmadığına bakılmıştır. Çalışmanın örnekleminde 502 kadın ve 208 erkek yer almaktadır. Toplamda 710 katılımcının yer aldığı araştırmada, katılımcılar Ebevenleşme Envanteri, İlişki Ölçekleri Anketi, Psikolojik Esneklik Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formunu doldurmuşlardır. Verilerin analizinde Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi, Çoklu Regresyon Analizi, t Testi ve One Way (ANOVA) kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda ebeveynleşme ile bağlanma stilleri ve psikolojik esneklik arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki vardır. Bağlanma stilleri ile psikolojik esneklik arasında herhangi bir ilişki tespit edilememekle beraber korkulu bağlanma stili ile kabul alt boyutu arasında negatif yönlü, anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Ebeveynleşme ve bağlanma stillerinin psikolojik esnekliği yordayıp yordamadığını araştırmak amacıyla regresyon analizi kullanılmış olup bağımlı değişken olarak psikolojik esneklik, bağımsız değişkenler olarak bağlanma stilleri ve ebeveynleşme belirlenmiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre ebeveynleşme olgusu ve bağlanma stillerinin yetişkinlerin psikolojik esneklik düzeylerini %16 varyans yüzdesiyle yordadığı belirlenmiştir. Ebeveynleşme olgusu psikolojik esnekliğe pozitif yönde etki etme gücüne sahipken bağlanma stilleri, psikolojik esnekliği negatif yönde etkilemektedir. Bağlanma stillerinin cinsiyete, öğrenim durumuna, kardeş sayısına göre anlamlı düzeyde farklılaştığı; ebeveynleşmenin kardeş sayısı ve doğum sırasına göre anlamlı farklılaştığı; psikolojik esnekliğin yaşa, öğrenim durumuna, sosyoekonomik düzeye, medeni duruma, çocuğa sahip olma durumuna göre anlamlı düzeyde farklılaştığı belirlenmiştir. Araştırma bulguları literatür çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
This study aims to examine the effect of attachment styles and psychological flexibility on the parentification phenomenon of adult individuals. At the same time, it was examined whether these variables differed according to sociodemographic variables (gender, age, education level, mother's education level, father's education level, socioeconomic level, marital status, having children, number of siblings, birth order). The sample of the study included 502 women and 208 men. A total of 710 participants completed the Parentification Inventory, Relationship Scales Questionnaire, Psychological Flexibility Scale and Personal Information Form prepared by the researcher. Pearson Product Moment Correlation Analysis, Multiple Regression Analysis, t Test and One Way (ANOVA) were used to analyze the data.
As a result of the research, there is a significant and positive relationship between parentification and attachment styles and psychological flexibility. Although there is no relationship between attachment styles and psychological flexibility, there is a negative and significant relationship between fearful attachment style and acceptance sub-dimension. Regression analysis was used to investigate whether parentification and attachment styles predict psychological flexibility, and psychological flexibility was determined as the dependent variable and attachment styles and parentification were determined as independent variables. According to the results of the regression analysis, it was determined that the phenomenon of parentification and attachment styles predicted the psychological flexibility levels of adults with a variance percentage of 16%. While the phenomenon of parentification has the power to affect psychological flexibility positively, attachment styles affect psychological flexibility negatively. Attachment styles differed significantly according to gender, education level, and number of siblings; parentification differed significantly according to number of siblings and birth order; psychological flexibility differed significantly according to age, education level, socioeconomic level, marital status, and having children. Research findings were discussed within the framework of the literature.