İlkokul 1. ve 2. sınıf öğrencilerinin matematik dersinde dört işlem ile ilgili yaptıkları hatalar ve çözüm önerileri /
Yazar: HALİL ÖNAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OKTAY AYDIN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bölme işlemi = Division operations ; Hata = Error ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Toplama işlemi = Act of summing ; Çarpma işlemi = Multiplication ; Çıkarma işlemi = Subtraction ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Araştırmada, ilkokul 1. ve 2. sınıf öğrencilerinin matematik dersinde dört işlemle ilgili yaptıkları hataları belirlemek ve yapılan bu hataların nedenlerini ortaya koyarak bu hatalara çözüm önerileri getirmek; bu hataların cinsiyete, okul öncesi eğitim alma durumuna, ailenin gelir düzeyine göre dağılımını ve hatalara neden olan faktörleri belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaca ulaşmak için araştırmacıya konu hakkında ayrıntılı bilgi veren nitel araştırma yöntem ve teknikleri kullanılmıştır.
Nitel araştırma desenlerinden durum çalışmasına örnek teşkil eden araştırmanın çalışma grubunu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yoluyla seçilen 2015-2016 eğitim öğretim yılında İstanbul ilindeki alt, orta ve üst sosyoekonomik düzeydeki okullarda öğrenim gören 162 birinci sınıf öğrencisi ile 165 ikinci sınıf öğrencisi olmak üzere toplam 327 öğrenci araştırmanın birinci aşamasını ve bu öğrenci grupları içerisinden incelenen defterler sonrası hata türleri arasında en fazla hata yaptığı tespit edilen 60 öğrenci ise araştırmanın ikinci aşamasını oluşturmaktadır. Araştırmada öğrenci defterlerinden doküman incelemesi tekniğiyle toplanan veriler, nitel içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmacı tarafından oluşturulan "Dört İşlem Hata Formu" doğrultusunda değerlendirmeler yapılmıştır. Öğrencilerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşme ile toplanan veriler ise betimsel-yorumsal analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Yapılan analizlerin sonucunda aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır: 
İlkokul birinci sınıf öğrencileri tarafından yapılan "basamakları yanlış yere yerleştirme" hata türünün birinci sınıf öğrencileri tarafından yapılan en yüksek yük değerine sahip hata olduğu tespit edilmiştir. Bu hata türünü sırasıyla "eksi (–) işaretini artı (+) işareti olarak algılama", "0 ile toplamada sonucu 0 bulma" ve "sayma hataları" izlemektedir. İkinci sınıf öğrencileri arasında "büyük sayıdan küçük sayıyı çıkarma" hatasının en yüksek yük değerine sahip hata olduğu görülmektedir. Bu hata türünü sırasıyla "eldeyi eklemeyi unutma", "onluk bozduğu sayıyı eksiltmeme" ve "0 rakamını 1 olarak algılama" hatalarının izlediği görülmektedir. Araştırma sonuçlarına bakıldığında; "basamakları yanlış yere yerleştirme" hata türünün ilkokul birinci sınıf ve ikinci sınıf öğrencileri tarafından yapılan en yüksek yük değerine sahip hata türü olduğu tespit edilmiştir. Bu hata türünü sırasıyla "0 rakamını 1 olarak algılama", "eksi (–) işaretini artı (+) işareti olarak algılama", "1 rakamını 0 olarak algılama" hatasının izlediği sonucuna ulaşılmıştır. Çeşitli değişkenlere göre ilkokul 1. ve 2. sınıf öğrencilerinin dört işlem hatalarının dağılımına bakıldığında cinsiyete göre belirgin bir farklılığın olmadığı; pek çok hata türünde okul öncesi eğitim almayan, ailesinin gelir düzeyi düşük olan öğrencilerin hata yapma oranının daha yüksek olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The study aims to determine the mistakes of primary school first and second grade students in four operations in mathematics class and present the reasons of these mistakes and offer solutions for these mistakes and determine the breakdown of these mistakes according to gender, preschool education status and income level of the family as well as the factors which cause these mistakes. To achieve this aim, qualitative research methods and techniques, which give the researcher detailed information about the subject, are used.
The first stage of the study, which is an example of case study among qualitative research patterns, consists of 327 students; 162 first grade and 165 second grade students, studying in lower, moderate and upper socioeconomic level schools in İstanbul province in 2015-2016 academic year who were selected by criterion sampling and 60 students, who were determined to make the most mistakes following the notebooks examined in these student groups, constitute the second stage of the study. In the study, the data collected from students' notebooks with the technique of document review technique was analysed with content analysis method. Assessments were made in accordance with the "Four Operations Mistake Form" created by the researcher. The data collected with semi-structured interviews with the students were analysed with descriptive-interpretive analysis method. Following findings were obtained as a result of the analyses:
It was determined that "placing digits in wrong places" mistake by the first-grade students is the mistake with the highest load value among first grade students. This mistake is followed by "mistaking minus (–) sign for plus (+) sign", "Obtaining 0 in adding with 0" and "counting mistakes" respectively. It is seen that the mistake with the highest load value among second grade students is "subtracting smaller number from bigger number". This mistake type is followed by "forgetting to add carry", "not diminishing the decomposed decimal" and "perceiving 0 as 1" respectively. According to study results, it was determined that "placing digits in wrong places" is the mistake with the highest load value among first and second grade students. This mistake type is followed by "perceiving 0 as 1", "mistaking minus (–) sign for plus (+) sign", "perceiving 1 as 0" respectively. When the distribution of four operations mistakes of primary school first and second grade students is reviewed according to various variables; it was determined that there is no significant difference according to gender and the mistake rate of students who did not preschool education and whose families have lower income levels is higher in many mistake types.