Türkiye Futbol Federasyonu spor toto süper ligi spor kulüplerinin ve  taraftarlarının Facebook kullanımı
Facebook usage of Turkish Football Federation spor toto super league sports clubs and their fans
Yazar: LEVENT ATALI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DİLŞAD ÇOKNAZ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bölümü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı / Spor Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmada öncelikle Türkiye Futbol Federasyonu Spor Toto Süper Ligi?nde yer alan spor kulüplerinin sosyal paylaşım ağlarından biri olan Facebook?u hangi amaçlar için kullandıklarının ve Facebook uygulamalarında nasıl yer aldıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bununla birlikte,  spor kulübü taraftarlarının Facebook kullanım amaçlarının saptanması ve Facebook üzerinde yer alış ve kullanım biçimlerinin belirlenmesi ile bunlar arasındaki farklılıkların sorgulanması amaçlanan diğer bir durumdur.

Bu araştırma betimsel bir araştırmadır. Araştırmada nitel ve nicel araştırma teknikleri birlikte kullanılmıştır. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı kısımda araştırma deseni olgu bilimdir. Nicel araştırma yönteminde ise tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubu 2011-2012 sezonu Türkiye Futbol Federasyonu Spor Toto Süper Ligi spor kulüplerinin resmi Facebook sayfasını takip eden 639 taraftardan oluşmaktadır. Araştırmanın nitel boyutundaki katılımcılarını ise Türkiye Futbol Federasyonu 2011-2012 sezonu Spor Toto Süper Liginde yer alan 18 spor kulübünden araştırma sürecine katılan ve Facebook uygulamalarından sorumlu beş kişi oluşturmuştur. Araştırmanın nicel boyutunda veri toplamak  için araştırmacı tarafından  Spor Kulübü Taraftarlarının Facebook Kullanım Ölçeği (SKTFKÖ) geliştirilmiştir. Geliştirilen ölçek bilgi, takip ve destek, iletişim kurma, paylaşma, kulübe gelir sağlama olmak üzere dört alt boyuttan oluşmuştur. Ölçeğinin tümüne ait Cronbach?s Alpha iç tutarlılık değeri  (?=0,93) olarak bulunmuştur. Araştırmanın nitel boyutunda ise veri toplamada görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Nicel boyutta elde edilen verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel metodların (Ortalama, Standart sapma, medyan, sıklık, oran) yanı sıra niceliksel verilerin karşılaştırılmasında normal dağılım gösteren parametrelerin gruplar arası karşılaştırmalarında tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve farklılığa neden olan grubun tespitinde Tukey test; iki gruba göre değerlendirmelerde t testi (bağımsız gruplar t testi)  kullanılmıştır.  Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yapılmıştır.

Sonuç olarak; spor kulübü taraftarlarının spor kulübü Facebook uygulamalarını kullanırken,  Facebook kullanım amaçları olan ?bilgi, takip ve destek?, ?paylaşma?, iletişim kurma? ve kulübe gelir sağlama? boyutunda kullanımını etkileyen değişkenler vardır. Spor kulübü taraftarlarının spor kulübü Facebook uygulamalarını kullanırken bilgi, takip ve destek amaçlı kullanımı ilk sırada yer almıştır. Spor kulübü taraftarları Facebook kullanırken kendini daha çok izleyici olarak tanımlamıştır. 

Spor kulüplerinin Facebook uygulamalarında yer almaya karar vermelerinde taraftar taleplerini, teknolojik gelişmeleri, taraftara ulaşmayı ve iletişimi temel alarak planlamalar yaptığı görülmüştür. Facebook?ta yer almaya karar vermeyle beraber kulübün kampanya, marka ve reklam yönlü faaliyetleri de bu alana yansımıştır. Tüm bu süreçle beraber taraftar iletişimi ve taraftar dünyası spor kulüpleri için Facebook yolu ile taraftar ilişkisinde önemli bir yer edinmiştir. 

Spor kulüplerinin taraftarlarla iletişim kurma ve onlara ulaşma hedefleri karşısında, benzer şekilde taraftarların da spor kulüplerinin Facebook çatısı altında hem diğer taraftarlar hem de kulüpleri ile iletişim kurmak, paylaşım gerçekleştirmek ve onları takip etmek gibi Facebook uygulamalarında yer alması bu çalışmanın iki tarafını bir araya getiren ortak bir zemin oluşturmaktadır. Dolayısıyla kulüplerin Facebook?ta yer almasında etkin olan çeşitli faktörlerin bir noktaya kadar taraftarların Facebook?ta yer almasında etkili faktörler ile örtüştüğünü söylemek mümkündür.

Abstract:
In this study it is aimed to find out with which purposes the sports clubs in Turkish Football Federation Sport Toto Super League use the Facebook, which is one of the social networking and how they are placed in Facebook applications. However, another subject that is aimed by this research is to determine the facebook usage of the sport club and the placement on the Facebook as well as the usage means and the interrogation of the differences between them. 

This is a descriptive research. In the research qualitative and quantative methods were applied together. In the section of qualitative research method is used the research design was phenomenology. The sample group of the research was consisted of 639 fans who are following the official facebook page of Turkish Football Federation Spor Toto Super League sports clubs. The participators in the qualitative section of this research were the five persons who participated in the research from the 18 sports club who were in  2011-2012 Sport Toto League of the Turkish Football Federation.  In order to collect data Facebook Usage Scale of the fans of Sports club (SFSC) developped by the researcher. The scale consisted of four sub dimensions as information, following and support, communication, sharing and income-generating applications.  Cronbach?s Alpha internal consistency value in regard with all research was  (?=0,93). In the qualification section of the research has been benefitted from interviewing. In the analysis of information in the Quantitaive dimension descriptive statistical methods (Average, Standard Variation, Median, Frequency, Rate) are used. On the other hand, in the comparison of qualitative data sole orientation variance analysis (ANOVA) and the finding out the group making differences Tukey test, in the assessment for two groups t test is used. In the qualitative data analysis content analysis has been performed. 
As a conclusion, while the fans of sport clubs are using the facebook applications there are variables such as ?information, following, and support? , ?sharing?, to make communication? and ?income-generating applications? that effect the usage. While the fans of sport clubs are using the facebook applications the usage of facebook oriented to information, following and support has been placed in the first rank. The fans of the sport clubs identified themselves as follower while they used the facebook. 

In making decision of sports clubs to be placed in Facebook applications the planning have been observed in regard with fans demands, technological advancements, reaching fans and communication. When the decision is taken to be placed on facebook the campaign, brand and advertisement activities of the clubs have been oriented to this side. 

In the making communication with fans and reaching them in the silar method the fans have been placed under the roof of Facebook to make communication with other fans and the sport club, to realize the sharing and to follow them. This is the common ground that brings the two sides of this research. Accordingly, we can say that the various factors that effect on being placed on facebook of the sports club is lapped the fans being placed on facebook.