Sultan ibrahim'in kişiliği ve devlet yöneticiliği (1640-1648)
Sultan İbrahim's personality and state administration (1640-1648)
Yazar: ŞULE ARABACI
Danışman: DOÇ. DR. ERSİN KIRCA
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Devlet idaresi = State administration ; Kişilik = Personality ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Sultan İbrahim = Sultan İbrahim

Özet:
Sultan İbrahim, I. Ahmed'in tahta çıkan üçüncü ve son oğludur. 4 Kasım 1615 tarihinde dünyaya gelmiş ve yirmi beş yaşında (9 Şubat 1640) tahta çıkmıştır. Babası I. Ahmed'in veraset sistemini değiştirmesiyle birlikte İbrahim sancağa çıkamamış ve yirmi beş yıl kafes hayatı yaşamıştır.  Bu yirmi beş yıl Osmanlı sarayının en karmaşık dönemlerinden biridir. Sultan İbrahim'in şehzâdelik yıllarında akli dengesi bozuk amcası I. Mustafa (2 kez), ağabeyleri II. Osman ve IV. Murad tahta çıkmıştır. Amcasının akli melekeleri yerinde olmaması nedeni ile tahttan indirilmiş, II. Osman ise yeniçeriler tarafından öldürülmüştür. IV. Murad ise Sultan İbrahim hariç diğer erkek kardeşlerini öldürtmüştür. IV. Murad'ın vefatıyla tahta Sultan İbrahim çıktığında, IV. Murad'ın yaşayan bir erkek çocuğu yoktu. Sultan İbrahim Osmanlı hanedanın tek varisiydi.
Şehzâdelik yıllarında yaşadığı ölüm korkusu Sultan İbrahim'de bir takım psikolojik bozukluklar meydana getirmişti. Sultanın rahatsızlığı ve naif bir kişiliğe sahip olması onun başka kişilerin etkisi altına girmesine sebep olmuştur. Saltanatının ilk yıllarında devlet idaresinde IV. Murad'ın musahibi Koçi Bey ve Kemankeş Kara Mustafa Paşa etkin olmuşlardır. Daha sonra silahdarı Yusuf Paşa ve Cinci Hoca'nın etkisine girmeye başlamıştır. Kemankeş Kara Mustafa Paşa'dan sonraki sadrazamları Sultanzâde Mehmed Paşa, Salih Paşa ve Hezarpâre Ahmed Paşa'nın da etkisinde kalmıştır. Sultanzâde Mehmed Paşa sadrazam olduktan sonra, padişahın her isteğini yapmış ve hediyelere alıştırmıştır. Ardından Salih Paşa sadrazam olmuş ancak mevcut düzeni değiştirememiştir. Sultan İbrahim'in son sadrazamı Hezarpâre Ahmed Paşa ise devlet işleriyle uğraşmak yerine padişahın isteklerini yerine getirmeye çalışmıştır. Bu durum hem sadrazamın hem de padişahın sonunu getirmiştir. 
Sultan İbrahim'in kişiliği devlet yöneticiliğini etkilemiş, etkisi altında kaldığı kişilerin fikirleri de devlet idaresinde etkili olmuştur. Tezimizin amacı padişahın hatt-ı hümayunlarından ve dönem kroniklerinden yararlanılarak Sultan İbrahim'in bir portresini çıkartmaktır.

Abstract:
Sultan Ibrahim is the third and youngest son to have come to the throne of Ahmed the First. He saw the light of the day on 4 November 1615 and came to the throne when he was 25 year old. Since his father, Ahmed the First, changed the inheritance system, Ibrahim was not able to go for sagniac and lived a cage life for 25 years. The 25 years of question is one of the most complicated periods of Ottoman palace. In Sultan Ibrahim's princedom years, his mentally-unstable uncle Mustafa the First (twice), his older brothers, Osman the Second and Murad the Forth came to the throne. His uncle was dethroned as he was not able-minded, while Osman the Second was murdered by janizary soldiers. On the other hand, Murad the Forth had his brothers murdered except for Ibrahim. Sultan Ibrahim ascended to the throne with the demise of Murad the Forth who did not have a son. Sultan Ibrahim was the sole heir of the Ottoman dynasty.
	During his princedom years, Sultan Ibrahim lived the fear of death, which caused him to have some psychological disorders. The Sultan's illness and his naive personality caused him to be influenced by other people. During the first years of his reign, companion of Murad the Forth, Koçi Bey and Kemankeş Mustafa Pasha were influential in government. Later on, he began to be affected by his armourer Yusuf Pasha and Cinci Hodja. He was later influenced by Kemankeş Kara Mustafa Pasha's successor grand viziers Sultanzâde Mehmed Pasha, Salih Pasha and Hezarpare Ahmed Pasha. When Sultanzâde Mehmet Pasha became the grand vizier, he fulfilled all the requests of the Padishah and habituated him for presents. Afterward, Salih Pasha became the grand vizier but could not change the present order. Finally, Hezarpare Ahmed Pasha tried to fulfill the requests of the Padishah instead of governing the state, which brought the end for the Padishah and the grand vizier.
	The character of Sultan Ibrahim affacted his governorship of the state adversely and the people he was affected by had a voice in government. The aim of the thesis is to make a portrait of Sultan Ibrahim by benefiting from the padishah's hatt-i humayuns and chronicles that belongs to that period.