Çoklu biyolojik yolakların kullanıldığı tedavi dirençli spondiloartrit hastalarının klinik özellikleri
Clinical characteristics of patients with multiple biological pathways treatment-resistant spondyloarthritis
Yazar: GÖZDE DUYGU İŞBİLİR
Danışman: DOÇ. DR. HAMİT KÜÇÜK
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Antitümör nekroz faktörleri = Antitumor necrosis factors ; Biyolojik tedavi = Biological therapy ; Spondiloartrit = Spondylarthritis ; İlaçlara direnç = Drug resistance ; İnterlökin 17 = Interleukin 17

Özet:
Spondiloartritlerde tedavide biyolojik DMARD'ların kullanılmaya başlan-ması ile dirençli SpA hastalarında tedavi seçenekleri artmıştır. İlk biyolojik DMARD tedavide başarısızlığı takiben alternatif bir biyolojik tedaviye geçilmesi mümkündür. Ancak ilaç seçimine ilişkin veriler sınırlıdır. Bu çalışmada farklı yolak-ları hedefleyen çoklu biyolojik DMARD tedavisi almış hastaların klinik özellikleri-nin ve tedavi geçişlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Tek merkezli, retrospektif olarak yapılan çalışmamızda Ocak 2018–Ekim 2022 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı'na bağlı Romatoloji polikliniğine başvuran spondiloartrit tanılı 18 yaş ve üstü biyolojik DMARD tedavisi alan 539 hastanın verileri taranmıştır, hem anti-TNF tedavisi hem de IL-17 inhibitörü ve/veya IL-23 inhibitörü tedavisi almış olan 90 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların aldığı SpA tedavileri ile birlikte demog-rafik verileri, MRG ve radyografi bulguları ve laboratuvar verileri değerlendirilmiş-tir.
Çalışmamızda ikinci basamak biyolojik DMARD ile remisyona giren hasta-ların hastalık süresi ortanca 6 yıl, remisyona girmeyenlerde ortanca 12 yıl olarak bulunmuştur (p=0,009). IL-17 inhibitörü tedavisini alan hastalarda bu ajanlarla remisyona giren ve girmeyen hasta grubu karşılaştırıldığında remisyona girmeyen-lerde fibromyalji tanısı daha çok eşlik etmektedir (p=0,028). İkinci basamakta veri-len IL-17 inhibitörü tedavisine yanıt oranı dördüncü basamak ve sonrasında veril-diğindeki tedavi yanıtına göre daha yüksek bulunmuştur (p=0,044). 
Spondiloartrit hastalarında biyolojik DMARD tedavisine başlama kararın-da geç kalınmamalıdır. IL-17 inhibitörün daha erken basamaklarda verilmesi ile bu ajanlara daha iyi tedavi yanıtı alınabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Tedavi-ye dirençli SpA hastaları fibromyalji tanısı açısından değerlendirilmelidir. SpA has-talarında tedavi geçişlerinin optimizasyonu ve tedaviye yanıtsızlık nedenlerinin belirlenmesi için daha geniş vaka grubu ile yapılacak ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Spondiloartrit, Biyolojik Tedavi, Anti-Tümör Nekro-zis Faktör (Anti-TNF), İnterlökin-17 İnhibitörü

Abstract:
With the start of using biological DMARDs in the treatment of spondylo-arthritis, options for treatment have increased in patients with resistant SpA. Fol-lowing the failure of the first biologic DMARD treatment, switching to an alterna-tive biologic therapy is possible. Nonetheless, data on drug selection are limited. In this study, we aimed to assess the clinical characteristics and treatment altera-tion of patients who received multiple biologic DMARDs targeting different pathways.
In our single-center, retrospective study, the data of 539 patients aged 18 years and older with a diagnosis of spondyloarthritis who were admitted to the Rheumatology outpatient clinic of Gazi University Faculty of Medicine, Depart-ment of Internal Medicine between January 2018 and October 2022 and who re-ceived biological DMARD treatment were reviewed. 90 patients who received both anti-TNF treatment and IL-17 inhibitor and/or IL-23 inhibitor treatment were included in this study. Demographic data, MRI and radiographic findings, and laboratory data were evaluated along with the SpA treatments received by the patients.
In our study, the median duration of disease was found to be 6 years in pa-tients who went into remission with second-line biologic DMARDs and 12 years in those who did not go into remission (p=0,009). In patients who received IL-17 inhibitor treatment, fibromyalgia diagnosis was more frequent in patients who did not go into remission compared to patients who did and did not go into remission with these agents (p=0,028). The response rate to IL-17 inhibitor treatment given in the second step was higher than the response rate given in the fourth step and later (p=0,044). 
The decision to start biologic DMARDs in patients with spondyloarthritis should not be delayed. It should be taken into consideration that better treatment responses to these agents may be obtained by giving IL-17 inhibitors in earlier stages. Treatment-resistant SpA patients should be evaluated for the diagnosis of fibromyalgia. Further studies with a larger case group are needed to optimize tre-atment switches and to determine the causes of treatment non-response in SpA patients.
Key words: Spondyloarthritis, Biologic Therapy, Anti-Tumor Necrosis Factor (Anti-TNF), Interleukin-17 Inhibitor