Farklı yöre pamuklarından üretilen kompakt ipliklerin ve mamul örme kumaşların performans özelliklerinin araştırılması
Investigation of performance properties of compact yarns and finished knitted fabrics produced from different regional cottons
Yazar: SÜEDA ÖZGÜN
Danışman: PROF. DR. PINAR DURU BAYKAL ; DOÇ. DR. İLKAN ÖZKAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Tekstil Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Pamuk, dünya çapında çeşitli coğrafi bölgelerde yetiştirilen stratejik ve önemli bir hammaddedir. Bu tez çalışmasında, Gossypium Hirsutum L. türünde olan ancak farklı bölgelerde yetişen ve Türkiye'de yaygın olarak kullanılan rollergin ve sawgin pamuklarından üretilen mamül örme kumaşlardaki farklılıklar/benzerlikler araştırılmıştır. Çalışma kapsamında farklı pamuk tiplerinin iplik kalite özelliklerine etkisini incelemek amacıyla seçilen pamuklardan Ne 30/1 kompakt penye iplikler üretilmiştir. Bu ipliklerden üretilen süprem örme kumaşlara, aynı şartlarda ağartma ve boyama işlemleri uygulanmıştır. Farklı bölge pamuklarının lif özellikleri, bu liflerden üretilen kompakt penye iplik özellikleri ve mamul örme kumaşların özellikleri test edilerek belirlenmiştir. Ayrıca ham ve boyalı kumaşlara karakterizasyon analizleri (TGA, DSC, XRD ve FT-IR) ve pestisit analizleri uygulanmıştır. Elde edilen tüm veriler Uster İstatistikleri, grafikler ve istatistiksel analizlerle değerlendirilmiştir. Pamuğun çırçırlama şeklinin (rollergin veya sawgin) lif özellikleri üzerinde etkili olduğu, diğer yandan aynı şekilde çırçırlanmış ancak farklı yörelerde yetişmiş pamukların lif özellikleri arasında da farklılıklar olduğu, lif bazında olan bu farklılıkların iplik ve mamul örme kumaş özelliklerine de yansıdığı ortaya konmuştur.

Abstract:
Cotton is a strategic and important raw material grown in various geographical regions around the world. In this thesis study, the differences/similarities in the finished knitted fabrics produced from rollergin and sawgin cottons, which are of the Gossypium Hirsutum L. species but grown in different regions and widely used in Turkey, were investigated. Within the scope of the study, Ne 30/1 compact combed yarns were produced from the selected cottons in order to examine the effect of different cotton types on yarn quality properties. Bleaching and dyeing processes were applied to the single jersey knitted fabrics produced from these yarns under the same conditions. The fiber properties of the cottons from different regions, the compact combed yarn properties produced from these fibers and the properties of the finished knitted fabrics were determined by testing. In addition, characterization analyzes (TGA, DSC, XRD and FT-IR) and pesticide analyzes were applied to the raw and dyed fabrics. All the obtained data were evaluated with Uster Statistics, graphics and statistical analyzes. It has been shown that the ginning method of cotton (rollergin or sawgin) has an effect on the fiber properties, and that there are differences in the fiber properties of cotton ginned in the same way but grown in different regions, and that these differences on a fiber basis are also reflected in the properties of yarn and finished knitted fabric.