Lise tarih ders kitaplarında Türk eğitim tarihi konularının incelenmesi
Study on the Turkish education history in high school history course books
Yazar: SEMİH KARABİLLİOĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜRAY KIRPIK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Tarih Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Eğitim tarihi = Educational history ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Tarih dersi = History lesson ; Türk eğitim tarihi = Turkish education history

Özet:
Ders kitapları, öğrenciler için temel çalışma kaynağı olarak değerlendirilmektedir. Tarih ders kitapları da lise öğrencilerinin tarih dersine çalışmak için başvurduğu birincil kaynak olarak görülmektedir. Tarih ders kitaplarında işlenen en önemli konulardan biri de Türk milletinin geçmişten günümüze kadarki eğitim serüvenini ele alan Türk Eğitim Tarihi konularıdır. Çalışmamızda lise tarih ders kitaplarında Türk eğitim tarihi konularına ne kadar yer verildiğine değinilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızda ilk hedef olarak Türk eğitim tarihine dair bilgiler ortaya konulmaya çalışılmış daha sonra 2007 yılından itibaren yazılmış olan tarih öğretim programları ve buna bağlı olarak yazılan tarih ders kitapları inceleme kapsamında yer almıştır. İncelemede yer alan kitapların karşılaştırılmasında tarih öğretim programları esas alınmıştır. Çalışma nitel araştırma modelinin durum çalışması kullanılarak yapılmıştır. Öncelikle doküman taraması yapılarak veriler elde edildi daha sonra elde edilen veriler lise sınıflarına göre sınıflandırıldı ve durum çalışmasının değerlendirme özelliğine göre yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda ise hazırlanmış olan tarih öğretim programlarında Türk eğitim tarihi konularının kazanımlarına yeteri kadar yer verilmediği görülmektedir. Programda yeteri kadar yer verilmeyen Türk eğitim tarihi konusu programa göre yazılan tarih ders kitaplarında da yeteri kadar yer alamamıştır. Dolayısıyla lise tarih ders kitaplarında Türk eğitim tarihine fazla yer verilmediği görülmüştür. Fakat lise de okutulan tarih derslerinden olan Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi kitabında 'Türkler'de Eğitim' ünitesi verilmiş ve burada hunlardan Türkiye Cumhuriyeti'nin 1938 tarihine kadar olan eğitim tarihine yer verilmiştir. Türk eğitim tarihi hakkında en geniş kapsamlı bilgileri Türk Kültür ve Medeniyet tarihi kitabı ile sağlanmıştır. Okutulmakta olan Türk Kültür ve Medeniyet tarihi dersinin tüm okullarda zorunlu olarak okutulmadığı göz önüne alındığında çoğu öğrenci Türklerin eğitim gelişiminden mahrum kalmaktadır. Bu nedenle Türk Eğitim Tarihi konusunun müfredatta zorunlu olarak okutulan ders kitaplarında ilgili bölümlerde yer alması ya da Türk Kültür ve Medeniyet tarihi dersinin müfredatta zorunlu olarak okutulması gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
The course books are considered as the main study source for students. History course books are also seen as the primary source for high school students to use for studying history. One of the most important topics covered in history course books is the Turkish Education History which deals with the educational adventure of the Turkish nation from the past to the present.In this research, it was referred how much Turkish education history subjects are included in high school history course books. The initial goal was to provide information about the history of Turkish education, and then the history education programs offered since 2007 and related history course books were included within the scope of the research. The comparison of the books in the study is based on history teaching programs.The study was conducted by using the case study method of the qualitative research. Firstly, the data were obtained by literature review and then the data were classified according to high school grades and were evaluated according to the case study evaluation method.As a result of the research, it is seen that the Turkish education history subjects are not included enough in the history education programs designed. The Turkish education history subject, which is not adequately included in the program, has not been included in the history course books written according to the program. Therefore, it was observed that Turkish education history is not given much attention in high school history course books. However, there is a part called "Education History of the Turks" which is about Turkish education history from the time of Huns until the Republic of Turkey of 1938, in the book named the History of Turkish Culture and Civilization, one of the history course books used in high school. The most comprehensive information about the history of Turkish education is provided with the book History of Turkish Culture and Civilization. Considering that the history of Turkish Culture and Civilization course is not compulsory in all schools, most students are deprived of knowledge of Turkish educational development. Consequently, it is thought that the subject of Turkish Education History should be included in the relevant parts of the course books, or that the history of Turkish Culture and Civilization course must be taught as compulsory subject in the curriculum.