Fen bilimleri öğretmenlerinin madde ve doğası konularının öğretimi sürecine teknoloji entegrasyonu
Science teachers' technology integration experiences while teaching nature of matter
Yazar: SELİNAY SARAÇ ERDEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CANSEL AKBULUT
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Teknoloji entegrasyonu = Technology integration ; Teknolojik pedagojik alan bilgisi = technological pedagogical content knowledge ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training

Özet:
Bu çalışmanın amacı fen bilimleri öğretmenlerinin Madde ve Doğası konularının öğretimi sürecine teknoloji entegrasyonunu incelemektir. Çalışmanın kavramsal çerçevesini Kabakçı Yurdakul, Çoklar, Birinci ve Kılıçer (2012) tarafından dönüşümcü TPAB modeline dayalı önerilen tasarım, uygulama, etik ve uzmanlaşma olmak üzere dört faktörden oluşan Teknopedagojik Eğitime Yönelik Yeterlik Yapısı oluşturmaktadır. Bu doğrultuda fen bilimleri öğretmenlerinin bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) ile bütünleştirilmiş fen öğretim sürecini tasarlarken nelere dikkat ettikleri, öğretim sürecinde teknolojiyi nasıl kullandıkları, teknoloji ve meslek etiği konularında nelere dikkat ettikleri ve karşılaşılan problemlere yönelik neler yaptıkları incelenmiştir. Ayrıca, BİT kullanım durumları ve teknoloji entegrasyonuna yönelik yeterliklerini nasıl geliştirdikleri araştırılmıştır.
Çalışmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim öğretim yılında Tokat il merkezindeki devlet ortaokullarında çalışan onu kadın altısı erkek toplam 16 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışmada veriler Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ve Bilgi ve İletişim Teknolojilerini Kullanım Durumu Anketi kullanılarak toplanmıştır. Görüşme formu geliştirilirken ve veriler analiz edilirken bu çalışmanın kavramsal çerçevesini oluşturan Teknopedagojik Eğitime Yönelik Yeterlik Yapısı esas alınmıştır. Görüşmeler 16 ile 59 dakika arasında sürmüştür. Fen bilimleri öğretmenlerinin BİT kullanım durumunun hangi düzeyde olduğunu tespit etmek için nicel veri analizi tekniği kullanılmış ve donanım, masaüstü uygulamalar ve Web 2.0 uygulamaları kategorileri altında düşük, orta ve yüksek olmak üzere üç seviyede değerlendirilmiştir. Diğer başlıklarda nitel veri analizi tekniklerinden betimsel analiz yöntemi uygulanmış ve beş tema altında analiz edilmiştir: Tasarım, uygulama, etik, uzmanlaşma ve TPAB yeterliklerinin geliştirilmesi. 
Yapılan çalışma sonucunda, fen bilimleri öğretmenlerinin BİT donanım kategorisinde kendilerini yeterli düzeyde gördükleri bulunmuştur. BİT masaüstü uygulamalar kategorisinde kelime işlemci ve sunum hazırlama gibi uygulamalarda kendilerini yeterli düzeyde görürken grafik animasyon hazırlama gibi yeni ortaya çıkan uygulamalarda ise kendilerini geliştirmeleri gerektiği ortaya çıkmıştır. Katılımcıların BİT Web 2.0 uygulamaları kategorisine yönelik uygulamaların büyük kısmı hakkında bilgi sahibi olmadıkları ya da kendi başlarına kullanamadıkları ortaya çıkmıştır. Nitel bulgulardan tasarım temasında katılımcıların Madde ve Doğası konularının öğretim sürecini tasarlarken teknoloji kullanımı açısından öğrencilerin konuya ilgisini çekme, konuyu somutlaştırmak için en uygun teknolojiyi seçme ve öğrencilerin düzeyine göre en uygun teknolojiyi seçme gibi konulara dikkat ettikleri ortaya çıkmıştır. Uygulama temasında katılımcıların Madde ve Doğası konularının öğretim sürecine teknolojiyi entegre ederken daha çok içeriği görselleştirmede, öğrencilerin güdülenmesinde ve soyut kavramların somutlaştırılmasında teknolojiyi kullandıkları; pedagojik yaklaşımlar açısından sunuş ya da buluş yoluyla öğretim stratejilerini tercih ettikleri; ölçme değerlendirme aşamasında çoğunlukla geleneksel ölçme değerlendirme tekniklerinden yararlandıkları ve BİT uygulamaları açısından Eğitim Bilişim Ağı, video, Morpa Kampüs platformu, akıllı tahta ve animasyon uygulamalarını  kullandıkları görülmüştür. Katılımcıların Madde ve Doğası konularının öğretim sürecine teknolojiyi entegre ederken meslek ve teknoloji etiği konularına kısmen dikkat ettikleri bulunmuştur. Uzmanlaşma temasında ise katılımcıların öğretim teknolojilerinin yaygınlaştırmasında liderlik etmek yerine yardım alan konumunda oldukları görülmüştür. Diğer taraftan katılımcıların BİT'leri fen öğretimine entegre ederken meslektaşları ile işbirliği içinde oldukları belirlenmiştir. Son olarak katılımcıların teknoloji entegrasyonuna yönelik yeterliklerini geliştirirken kişisel çabalarının ön plana çıktığı ve çoğunun eğitimde teknoloji kullanımına yönelik hizmet içi eğitimlere katıldıkları görülmüştür.

Anahtar Sözcükler: Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi, Madde ve Doğası, Fen Eğitimi, Öğretmen Eğitimi

Abstract:
The purpose of this study is to investigate in-service science teachers' integration of technology into the teaching process of Nature of Matter topic. The conceptual framework of the study is constituted by the framework for Techno-Pedagogical Education Competency comprising of four factors as design, exertion, ethics, and proficiency based on transformative Technological Pedagogical Content Knowledge (TPCK) model suggested by Kabakçı Yurdakul, Çoklar, Birinci ve Kılıçer (2012). Accordingly, it has been examined what science teachers pay attention to while designing science instruction integrated with information and communication technologies (ICT), how they use technology in their teaching, what they mind about technology and professional ethics, and what they do regarding the problems that they face. Besides, the level of their ICT knowledge and how they improve their competencies for ICT use and technology integration has been investigated.
In the research, case study was utilized as one of qualitative research designs. The study sample constituted 16 science teachers (ten females-six males) working at state schools in Tokat city center during 2019-2020 school year. The data were collected through Semi-Structured Interview Form and Use of Information and Communication Technologies Questionnaire. While developing the interview form and analyzing the data, the framework for Techno-Pedagogical Education Competency was taken as the basis. The interviews took between 16 and 59 minutes. In order to identify science teachers' levels of ICT use, quantitative data analysis was used, and they were evaluated in three levels as low, medium and high under the categories of hardware, desktop software and Web 2.0 applications. In the other titles, descriptive analysis as one of qualitative data analysis techniques was performed in five themes: Design, exertion, ethics, proficiency, and improvement of TPCK competencies. 
The research results revealed that science teachers considered themselves adequate in the category of ICT hardware. Moreover, in ICT desktop software category, they found themselves adequate in using word processor and creating presentations whereas they needed to improve themselves in recent applications such as graphic animation design. It was also identified that the participants had no knowledge on most of the applications in Web 2.0 or they were unable to use these applications on their own. As for qualitative findings, in the design theme, participants mostly paid attention to arousing students' interest in the subject, selecting the most suitable technology to concretize the subject, and choosing the most appropriate technology for students' level while designing the teaching process of Nature of Matter topic. It was observed in exertion theme that, while integrating technology into instruction of Nature of Matter, participants used technology mostly to visualize the content, motivate their students and concretize the abstract concepts; preferred discovery or expository teaching strategies as pedagogical approaches; generally utilized traditional assessment and evaluation techniques; and used EIN (educational information network), video, Morpa campus platform, smartboard and animations as ICT applications. Moreover, it was identified that participants paid partial attention to professional and technology ethics during integration of technology into instruction of Nature of Matter. As for proficiency theme, participants were observed to be in the position of help recipients instead of leaders in dissemination of teaching technologies. Furthermore, it was determined that participants were in collaboration with their colleagues in the ICT integration into science teaching. Finally, it was observed that, while improving their competencies regarding technology integration, personal efforts came into prominence, and most of the participants attended in-service trainings on technology use in education.

Keywords: Technological Pedagogical Content Knowledge, Nature of Matter, Science Education, Teacher  Education