Bazı kavun (Cucumis melo L.) genotiplerinin morfolojik ve moleküler karakterizasyonu, haploid bitki eldesi ve heterotik grup oluşturulması
Morphological and moleculer characterization of some melon (Cucumis melo L.) genotypes, obtaining haploid plants and heterotic groups
Yazar: ISMAIL ABOBAKR ABDELWAHAB AHMED TANTAWY
Danışman: PROF. DR. AHMET NACİ ONUS
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma kapsamında, Kuzey Agripark Firmasına ait seralarda yetiştirilen ve ıslah materyali olarak kullanılan 17 genotipe ait 319 kavun bitkisi kullanılmıştır. Bu genotiplerin 13 ayrı morfolojik karakter açısından gözlemi yapılmıştır.

 Morfolojik çalışmalar sonucu elde edilen verilerin istatistiksel analizleri, Temel Bileşenler Analizi (TBA) ve Kümeleme (Cluster) Analiz Yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analizlerde SAS v 9.3 ve Minitab 17.0 bilgisayar paket programları kullanılmıştır. Genotiplerin TBA ve kümeleme analizi ile sınıflandırılması sonucunda donör bitkilere ait 4 farklı grup elde edilmiştir. On yedi genotipe ait bitkilerden elde edilen 76 tane double haploid bitkinin ise 6 morfolojik karakter için gözlemi yapılmış ve elde edilen verilerin istatistiksel analizleri, Temel Bileşenler Analizi (TBA) ve Kümeleme (Cluster) Analiz Yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu analizlerin sonucunda double haploid bitkilere ait 4 farklı grup belirlenmiştir. 

Moleküler karakterizasyon çalışmalarında 47 adet SSR primeri tüm genotiplerde taranmış ve polimorfik olan 7 adet SSR primeri çalışmada kullanılmıştır. SSR analizleri sonucu elde edilen veriler için binom veri matriksi oluşturulmuştur. SAS v 9.3 ve Minitab 17.0 bilgisayar paket programları kullanılarak Çok Değişkenli Kümeleme Analizi ve Temel Bileşenler Analizi verilerin analizi için kullanılmıştır.  Bu analizlerin sonucunda 17 genotipe ait bitkilerin moleküler olarak gruplandırılmasında 5 farklı grup, 76 tane double haploid bitkinin moleküler gruplandırılmasında ise yine 5 farklı grup oluşmuştur.
  
 Ayrıca 76 adet double haploid kavun bitkisinin önemli bir fungal hastalık olan Fusarium oxysporum f. sp. melonis'in 0,1 ve 2 ırkları için moleküler testlemesi SCAR ve CAPS markırları kullanılarak yapılmıştır. 33 tane bitkinin her üç ırka da dayanıklı olduğu bulunmuştur.

Abstract:
In this study, 319 melon lines belonging to 17 genotypes and grown in greenhouse of Kuzey Agripark Company were used. 13 different morphological characters of these genotypes were observed and recorded.  Statistical analysis of obtained data was performed by using cluster and principal component analysis (PCA). SAS 9.3 and Minitab 17.0 statistical packaged software were used for data analysis. After classification of genotypes with PCA and cluster analysis, 4 distinct groups (heterotic) belonging to parental lines were obtained.

Six morphological characters of 76 double haploid plants belonging to 17 different types of genotype were also observed and statistical analysis of the obtained data were done by using PCA and Cluster analysis as stated above. As a result of these analyses, 4 different groups (heterotic) belonging to double haploid plants were determined.
 
In the molecular characterization, 47 different SSR primers were screened for both 319 melon lines and 76 double haploid plants and 7 polymorphic SSR primers were selected and used in the study. As a result of SSR analysis, binomial data matrix was formed. SAS 9.3 and Minitab 17.0 statistical packaged software were used to perform multivariate cluster analysis and PCA on obtained data. As a result of these analyses, 5 different groups, in molecular classification of plants belonging to 17 genotype and 76 double haploid plants were determined.
Beside, the 76 double haploid melon were screened for most serious fungal diseases, Fusarium oxysporum f. sp. melonis  races 0,1 and 2, by using SCAR and CAPS molecular markers. 33 of these melonis plants were found to be resistance to 3 races of Fusarium oxysporum f. sp.