KOAH hastalarında, pulmoner arter genişliğinin ve pulmoner arter çapının/aort çapına oranının demografik özellikler, alevlenme, solunum fonksiyon testleri ve survey ile ilişkisi
The Relationship of Pulmonary Artery Enlargement and Pulmonary Artery Diameter/Aortic Diameter Ratio with Demographic Characteristics, Exacerbation, Pulmonary Function Tests and Surveillance in COPD Patients
Yazar: ARZU YELBOĞA
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN KIRBAŞ
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: KOAH; öksürük, balgam, dispne gibi solunumsal semptomların ağırlıklı olduğu, alevlenmelerle seyreden önemli bir morbidite ve mortalite nedeni olan heterojen, kompleks bir hastalıktır. KOAH'da hipoksi, periferik vasküler yapılarda budanma ve enflamatuvar süreçler pulmoner vasküler yatakta yeniden yapılanmaya neden olmaktadır. Çalışmamızda pulmoner arter çapının genişliği ve pulmoner arter çapının çıkan aortaya oranının (PA/A); SFT değerleri, alevlenme sıklıkları, hastane yatışları, yoğun bakım ünitesine yatış öyküleri, 6 DYM, BODE indeksi, EKO sonuçları ve demografik özellikler gibi parametreler ile ilişkisini incelemeyi amaçladık.
Metod: 01.01.2021-01.05.2023 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Polikliniğine başvurmuş 40 yaş üstü, SFT ile KOAH tanısı doğrulanmış ve daha önceden toraks BT'si mevcut olan 151 hasta retrospektif olarak Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) üzerinden tarandı. Mediasten penceresinde aksiyal planda pulmoner arterin bifurkasyon yaptığı kesitte, pulmoner arter çapı ve yine aynı kesitte aort çapı elektronik cetvel ile ölçüldü.
Bulgular: 151 hastanın yaş ortalaması 64.61±8.99 olup, 129'u (%85.4) erkek cinsiyet idi. Ana pulmoner arter çapı ortanca değeri 27.4 (17.9-49.9), 29 mm ve üzeri çap genişliğine sahip 58 (%38.4) hasta, PA/A 1 ve üzerinde olan 18 (%11.9) hasta var idi. Pulmoner arter çapının daha geniş olduğu veya PA/A 1 ve üzerinde olduğu gruplarda kadın cinsiyet, yatış gerektirmeyen alevlenme öyküsü, hastane yatış öyküsü, yoğun bakım ünitesine yatış öyküsü, 02 konsantratörü ve BPAP cihazı kullanımı daha sık saptandı. (p<0.05) Pulmoner arter çapı 29 mm ve üzeri olan hastalarda SFT'de daha düşük FEV1 (%), FEV1 (Lt), MEF 25-75 (Lt), PEF (Lt), PEF (%) değerleri saptandı. (p<0.05) Ayrıca yine bu grupta daha yüksek VKİ değerleri, daha düşük 6DYM, daha yüksek BODE indeksi, daha sık triküspit yetmezlik ve sağ kalp boşluklarında genişleme izlendi. (p<0.05)
SONUÇ: Toraks BT kesitlerinde kolaylıkla ölçülebilen, pulmoner arter çapı ve pulmoner arter çapının çıkan aortaya oranı KOAH hastalarında alevlenme, survey, solunum fonksiyon testleri ve demografik özelliklerle ilişkili olduğunu saptadık. Gerektiğinde ölçümün rahatlıkla tekrarlanabilir olması ve ölçüm tekniğinin öğrenim süresinin kısa olması günlük pratikte kullanılmasını kolaylaştırmakta ve hekimlere yol gösterici bir parametre olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı, KOAH, Pulmoner arter çapı, Pulmoner arter çapının aorta oranı

Abstract:
İntroduction: COPD; it is a heterogeneous, complex disease that is dominated by respiratory symptoms such as cough, sputum, dyspnea, progresses with exacerbations and is a significant cause of morbidit and mortality. İn COPD hypoxia, prunung of peripheral vascular structures and inflammatory processes cause remodelling in the pulmonary vascular bed. In our study width of the pulmonary artery diameter and the ratio of the pulmonary artery diameter to the ascending aorta (PA/A); we aimed to examine its relationship with parameters such as SFT values, exacerbation frequencies, hospitalizations, intensive care unit admission histories, 6 MWD, BODE index, ECHO results and demographic characteristics.
Methods: 151 patients over the age of 40 who applied to the Chest Diseases Polyclinic of Dicle University Faculty of Medicine between 01.01.2021-01.05.2023 whose COPD diagnosis was confirmed by SFT and who had a previous thorax CT, were retrospectively scanned through the Hospital İnformation Management System (HBYS). In the axial plane of the mediastinum window the pulmonary artery diameter was measured in the section where the pulmonary artery bifurcated and the aortic diameter in the same section was measured with an electronic ruler.
Results: The average age of 151 patients was 64.61±8.99 years and 129 (%85.4) of them were male. The median value of the main pulmonary artery diameter was 27.4 (17.9-49.9), there were 58 (%38.4) patients with a diameter of 29 mm and above, 18 (%11.9) patients with a PA/A of 1 and above. In groups with larger pulmonary artery diameter or PA/A of 1 and above, female gender, history of exacerbations that did not require hospitalization, history of hospitalization, history of admission to the intensive care unit, use of O2 concentrators and BPAP devices were detected more frequently. (p<0.05) Lower FEV1 (%), FEV1 (Lt), MEF 25-75 (Lt), PEF (%), PEF (Lt) values were detected in SFT patients with pulmonary artery diameter of 29 mm and above. (p<0.05) In addition, higher BMI values, lower 6 MWD, higher BODE index, more frequent tricuspid insufficiency and enlargement of the right heart chambers were observed in this group. (p<0.05)
Conclusion: We found that pulmonary artery diameter and the ratio of pulmonary artery diameter to ascending aorta, which can be easily measured in thorax CT scans are associated with exacerbation, survey, pulmonary function tests and demographic in COPD patients. The fact that the measurement can be easily repeated when necessary and the short learning period of the measurement technique makes it easier to use it in Daily practice and is thought to be a guiding parameter for physicians.

Keywords: Chronic Obstructive Pulmonary Disease, COPD, Pulmonary artery diameter, Ratio of pulmonary artery diameter to aorta