Acil servise başvuran hastalarda bilgisayarlı tomografi sonrası kontrast madde nefropatisi
Contrast-induced nephropathy after computerized tomography in patients admitted to emergency department
Yazar: KEREM PEKBÜYÜK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ARICI
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis = Emergency service ; Glomerüler filtrasyon hızı = Glomerular filtration rate ; Hidrasyon = Hydration ; Kontrast maddeler = Contrast media ; Yaş = Age

Özet:
Kontrast madde nefropatisi hastanede gelişen akut böbrek hasarı sebepleri içinde en sık görülenlerden biridir. Yatış süresini, komplikasyonları ve mortaliteyi arttırır. Bu çalışma ile literatürün yetersiz olduğu acil servis hastalarında, kontrast madde nefropatisi görülme sıklığı, risk faktörleri, prognoz, koruyucu tedavi yöntemleri ve hastaların demografik özellikleri araştırılmıştır. 1 Mayıs 2007 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Erişkin Acil Servisinde intravenöz kontrast verilerek bilgisayarlı tomografi görüntülemesi yapılan 678 hasta retrospektif olarak incelenmiştir. Kontrast madde nefropatisi 48 hastada görülmüş olup sıklığı %7.1 bulunmuştur. 27 (%56.3) hastada nefropati kalıcı olup hepsi mortalite ile sonuçlanmıştır. Hasta yaşı arttıkça, bazal kreatinin değeri yükseldikçe ve glomerüler filtrasyon hızı düştükçe, kontrast madde nefropatisi görülme sıklığı artmış, düzelme oranları azalmış ve düzelme süresi uzamıştır. Çoklu organ yetmezliği, sepsis, dekompanse kalp yetmezliği, miyokart enfarktüsü ve glomerüler filtrasyon hızının 60'ın altında olması bağımsız risk faktörleri olmuştur. Diyabet ve hipertansiyon hastalarında böbrek fonksiyonları etkilenmediği sürece nefropati riskinin artmadığı görülmüştür. Kontrast madde nefropatisi gelişiminde eşlik eden hastalığın şiddeti çok önemli bulunmuştur. Bu durumdan kontrast maddenin böbrek hasarını arttırarak prognozu olumsuz etkilemesi sorumlu olabilir. Bununla birlikte, kontrast maddeye rağmen, özellikle yaşlı ve volüm açığı olan hastalarda uygun hidrasyon ile bozulmuş böbrek fonksiyonları normal değerlerine gelmiştir.

Abstract:
Contrast-induced nephropathy is one of the most common forms of hospital-acquired acute kidney injury. It causes prolonged hospitalization, higher rates of complications and increased mortality. In this study, the incidence, risk factors, prognosis, and preventive approaches of contrast-induced nephropathy along with demographic features of patients were investigated in a group of emergency department patients. 678 patients having an intravenous contrast-enhanced computerized tomography scan between 05.01.2007 and 04.30.2008 in Hacettepe University Emergency Department were retrospectively investigated. Contrast-induced nephropathy was detected in 48 patients and its frequency was 7.1%. Permanent nephropathy was seen in 27 (56.3%) patients and all of them died. An increase in the incidence of contrast-induced nephropathy, a decrease in the ratio of recovering patients and a prolongation in the recovery period were seen with an increase in age, basal serum creatinine and a decrease in glomerular filtration rate. Multi-organ failure, decompansated heart failure, myocardial infarction and glomerular filtration rate lower than 60 were found to be independent risk factors for contrast-induced nephropathy. In the absence of renal involvement, no increase in the rate of nephropathy was seen in diabetic and hypertensive patients. The negative effect of contrast medium on the prognosis by increasing the renal injury may be added to the effect of comorbidities on the development of nephropathy. On the other hand, the impaired renal function returned to normal after enough hydration especially in older patients with volume deficit.