Şok indeksinin, modifiye şok indeksinin ve delta şok indeksinin postpartum hemorajide maternal olumsuz sonuçları öngörmedeki rolü
Shock index, modified shock index and delta shock index as a predictor of maternal adverse outcomes in postpartum hemorrhage
Yazar: ÇAĞLA ÇELİKKAN
Danışman: PROF. DR. YAPRAK ÜSTÜN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Uterus kanamaları = Uterine hemorrhage ; Vajinal doğum-sezaryen sonrası = Vaginal birth-after cesarean

Özet:
AMAÇ: Postpartum kanama maternal mortalitenin en önemli sebeplerinden biridir. Postpartum kanamaya bağlı komplikasyonlar erken safhada yakalandığında doğru tedavi ile önlenebilirler. Fizyolojik değişikliklere daha hassas erken uyarı kriterlerinin kullanılması dekompansasyon riski yüksek hastaların tanımlanmasında etkilidir. Bu çalışmada amaç postpartum hemorajide, kan transfüzyonu ve maternal olumsuz sonuçları öngörmede şok indeksinin (SI), modifiye şok indeksinin (MSI) ve delta şok indeksinin (ΔSI) prediktif rolünü değerlendirmektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışmada, Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları ve Doğum Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 1/9/2021 ve 19/9/2022 tarihleri arasında doğum yapıp kan transfüzyonu ihtiyacı olan, cerrahi müdahale gereken, yoğun bakım ihtiyacı olan postpartum kanaması olan 416 kişiden oluşan çalışma grubu ile takipleri normal seyreden 467 kontrol hastası karşılaştırıldı. Hastaların medikal kayıtlarına, dosyalarından ve hastanemizin hasta kayıt sistemlerinden ulaşıldı. Hastaların yaş, parite, pregestasyonel ve gestasyonel vücut kitle indeksleri, ek hastalıkları, sigara kullanımı, doğum şekilleri, doğum ağırlıkları, tekil veya çoğul gebelik olması, yardımcı üreme tekniklerinin kullanılıp kullanılmadığı, doğum öncesi ve doğum sonrası 2. ve 6. saatlerde nabız ve tansiyon değerleri, beyaz kan hücresi, hemoglobin, hematokrit ve platelet sayımları kaydedildi. SI (nabız / sistolik kan basıncı), MSI (nabız / ortalama arteryel basınç), ΔSI (giriş SI – 2. veya 6. saat SI) değerleri hesaplandı. Elde edilen veriler SPSS 25 ile analiz edildi.
BULGULAR: Çalışma grubu ve kontrol grubunun yaş, parite, gestasyonel hafta ve sigara kullanımı benzer saptandı. Postpartum kanama grubunun doğum öncesi hemoglobin (Hb) (p<.001), 2. saat Hb (p<.001) ve 6. saat Hb (p<.001) değerleri anlamlı olarak daha düşüktü. Postpartum kanama grubunun doğum öncesi SI (p=.011), 2. saat SI  (p=.001) ve 6. saat SI (p<.001) değerleri anlamlı olarak daha yüksekti. Kontrol grubunun postpartum kanama grubuna göre doğum öncesi MSI (p=.004), 2. saat MSI (p<.001) ve 6. saat MSI (p<.001) değerleri anlamlı olarak daha düşüktü. Çalışma grubu ve kontrol grupları değerlendirildiğinde, kan transfüzyonu ve cerrahi müdahale gereken postpartum kanamayı öngörmede 2. saat SI parametresinin cut-off değeri >0,8909 (sensitivite %30, spesifite %84), 6. saat SI parametresinin cut-off değeri >0,8909 (sensitivite %40, spesifite %80). 2. saat MSI parametresinin cut-off değeri >1,2 (sensitivite %34, spesifite %82), 6. saat MSI parametresinin cut-off değeri >1,2652 (sensitivite %32, spesifite %90) olarak bulundu.
SONUÇ: Postpartum kanaması olan hastalarda 2.- 6. saat SI ve 2.- 6. saat MSI değeri anlamlı olarak yüksek bulundu. Maternal olumsuz etkilere neden olan postpartum kanamayı öngörmede SI için 0.89, MSI için 1.2'den büyük değerler anlamlı kabul edildi.

Anahtar Kelimeler: Postpartum Kanama, Şok İndeksi, Maternal Morbidite

Abstract:
OBJECTIVE: Postpartum hemorrhage is one of the most important causes of maternal morbidity and mortality. The complications due to postpartum hemorhhage can be prevented when appropriate treatment is given in the early stages. Early warning criteria more sensitive to physoilogical changes can be more effective in diagnosis of patients with decompansation risk. In this study the aim is to find the predictive role of shock index (SI), modified shock index (MSI) and delta shock index (ΔSI)in postpartum hemorrhage.
MATERIALS AND METHODS: In this study, we compared 416 patients with postpartum hemorrhage who needed blood transfussion, surgical intervention, needed ICU admission and 467 control group patients, who gave birth between 01/01/2021 and 19/09/2022 in Etlik Zübeyde Hanım Women's Health, Training and Research Hospital. We accessed patient's medical records from hardcopy files and computrised systems. We recorded patients' age, parity, pregestational and gestational body mass index (BMI), additional diseases, use of cigarettes, delivery methods, singleton or multiple pregnancy, birth weight, use of assisted reproductive technology, prepartum and postpartum second and sixth hour pulse rates and systolic and diastolic blood pressures; prepartum and postpartum second and sixth hour white blood cell, hemoglobin, hematocrit and platelet count. SI (heart rate/systolic blood pressure), MSI (heart rate / mean arteriel pressure) and ΔSI (predelivery SI – 2nd or 6th hour values) were calculated. Obtained data were analysed using SPSS 25.
RESULTS: There was no significant difference in maternal age, parity, gestationel age, use of cigarettes between study and control groups.. In postpartum hemorrhage group predelivery hemoglobin (Hb) (p<.001), 2nd hour Hb (p<.001) and 6th hour Hb (p<.001) values were significantly lower. Also in postpartum hemorrhage group predelivery SI (p=.011), 2nd hour SI (p=.001) and 6th hour SI (p<.001) values were significantly higher. In control group compared to the postpartum hemorrhage group the change in Δ 6th hour SI was higher. Furthermore predelivery MSI (p=.004), 2nd hour MSI (p<.001) and 6th hour MSI (p<.001) values were significantly higher in the study group. The cut off values when predicting postpartum hemorrhage that required blood transfusion and surgical intervention were found as follows: 2nd hour SI >0,8909 (sensitivity 30%, specifity 84%), 6th hour SI >0,8909(sensitivity 40%, specifity 80%), 2nd hour MSI >1,2 (sensitivity 34%, specifity 82%) 6th hour MSI >1,2652 (sensitivity 32%, specifity 90%).
CONCLUSION: In the study group second and sixth hour SI, and second and sixth hour MSI values were significantly higher than the control group. To predict postpartum hemorrhage that causes adverse maternal outcomes, a value more than 0.89 for shock index and 1.2 for modified shock index were found. 

Keywords: Postpartum Hemorrhage, Shock Index, Maternal Morbidity