Aile hekimliği asistanlarının göğüs hastalıkları rotasyonu hakkındaki görüşleri ve özyeterliliklerinin değerlendirilmesi
Difference between family physicians who received and did not receive chest diseases rotation in evaluating their self-efficacy in clinical knowledge and practise skills
Yazar: MERVE DİNÇ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK ; DR. CEYHUN DİKMEN BATMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Rotasyon = Rotation ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Giriş: Aile hekimliği uzmanlık eğitimi üç yıl süre ile verilmektedir. Aile
hekimliği uzmanlık eğitimi sürecinde rotasyonlar çok önemli bir yer tutmaktadır.
Müfredata göre eğitim programı; 18 ay rotasyon 18 ay kendi birimlerinde olmak
üzere toplamda 36 ay sürmektedir. Göğüs hastalıkları rotasyonu eğitim programında
önemli bir yere sahiptir ve süresi bir aydır. Bu araştırma; göğüs hastalıkları
rotasyonunu alan ve almayan aile hekimleri arasında klinik bilgi ve uygulama
becerisine yönelik öz yeterliliklerini değerlendirme arasında bir fark olup olmadığı
ve rotasyon sürecine yönelik görüşlerin alınmasına yönelik olarak yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya İstanbul Sağlık Bilimleri Üniversitesi'ne
bağlı eğitim ve araştırma hastanelerinde çalışan 312 aile hekimliği asistanı
katılmıştır. Hazırlanan anket formu ile katılımcıların göğüs hastalıkları rotasyonu
hakkındaki görüşleri ve öz yeterlilikleri değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan aile hekimi uzmanlık öğrencilerinin %62,14'ü
kadın, %37,86'sı erkek bulunmuştur. Yaş ortalamaları ise 29±4,63'tü. Uzmanlık
öğrencisi türüne baktığımızda ise %81,41 AHU, %18,59'U SAHU alanında
bulunmaktadır. AHU 0-1 SAHU 0-2 yıl arası oran %20,51, AHU 1-2 yıl SAHU 2-4
yıl oranı %30,77 ve AHU 2-3 yıl SAHU 4-6 yılda çalışma oranı %48,72'dir.
Katılımcıların çoğu göğüs hastalıkları rotasyonunu eğitim süresi olarak yeterli
bulmuştur. Katılımcılardan rotasyonu almış olanların çoğu hem klinik hem de
girişimsel/girişimsel olmayan yetkinlikler ile ilgili kendilerini yeterli bulmuştur.
Katılımcıların klinik temel yetkinlik ile ilgili öz yeterliliklerini değerlendirmeleri
istenildiğinde en çok puanı sırası ile öksürük yakınması, solunum sıkıntısı ve yabancı
cisim aspirasyonu ile gelen hastalıkların ayırıcı tanılarını yapabilme ve tedavi
sürecini yönetebilme seçenekleri almıştır. Girişimsel/girişimsel olmayan
yetkinliklerde ise akciğer grafisi yorumlama, alt solunum yolu enfeksiyonlarının
tanısını koyabilme ve acil durumlarda kan gazı tayini yapabilme, oksimetre kullanma
ve yorumlama seçeneklerinde kendilerini yeterli bulmuşlardır. Asistan hekimlerden
göğüs rotasyonunu tamamlayanların ve eğitim süresini yeterli bulanların klinik temel
yetkinlikler ve girişimsel/girişimsel olmayan yetkinlikler puan ortalaması istatiksel
olarak anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır. (p<0,05). Bu iki yetkinlik arasında

ix

yüksek düzeyde, pozitif yönlü, istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır
(r=0,726, p<0,001). Cinsiyet, uzmanlık öğrenci türü ve asistanlık süreleri ile
girişimsel/girişimsel olmayan yetkinlik puanları değerlendirilerek erkek olanların
puanının istatiksel olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır(p<0,05). Yine cinsiyet,
uzmanlık öğrenci türü ve asistanlık süresi ile göğüs hastalıkları rotasyon süresini
yeterli bulma durumları arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.
(p>0,05)
Sonuç: Araştırmanın sonucunda aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin göğüs
hastalıkları rotasyonundaki bilgi ve öz yeterlilik düzeyi ortaya konulmuştur.
Katılımcıların eksik olduğu konular belirlenmiş ve problemlerin çözümüne yönelik
öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, göğüs hastalıkları, rotasyon, asistan

Abstract:
Introduction: Family medicine recidency training is given for three years.
Rotations have a very important place in the family medicine residency training
process. Education program according to the curriculum; The 18-month rotation
takes a total of 36 months, of which 18 months are in their own units. Chest diseases
rotation has an important place in the training program and its duration is one month.
This research; This study was conducted to determine whether there was a difference
between family physicians who received and did not receive chest diseases rotation
in evaluating their self-efficacy in clinical knowledge and practice skills, and to get
their opinions on the rotation process.
Materials and Methods: 312 family medicine residents working in training
and research hospitals affiliated to Istanbul Health Sciences University participated
in this study. With the prepared questionnaire, the opinions and self-efficacy of the
participants about the rotation of chest diseases were evaluated.
Results: It was found that of the family physician residency students
participating in the study were female 62.14% and 37.86% male. The mean age was
29±4.63. When we look at the type of residency students, are in the field of 81.41%
AHU, and 18.59% of them are in the field of SAHU. AHU 0-1 SAHU 0-2 years rate
is 20.51%, AHU 1-2 years SAHU 2-4 years rate is 30.77% and AHU 2-3 years
SAHU 4-6 years working rate is 48.72%. Most of the participants found the chest
diseases rotation sufficient as a training period. Most of the participants who received

the rotation found themselves sufficient in both clinical and interventional/non-
interventional competencies. When the participants were asked to evaluate their self-
efficacy related to clinical basic competence, they has taken place respectively to

make differential diagnoses of cough complaints, respiratory distress and foreign

bodyaspiration and manage the treatment process. In interventional/non-
interventional competencies, they found themselves sufficient in the options of

interpreting chest X-ray, being able to diagnose lower respiratory tract infections and
to determine blood gas in emergency situations, using oximetry and interpretation.

The score averages of clinical basic competencies and interventional/non-
interventional competencies of the assistant physicians who completed the chest

xi

rotation and found the training period sufficient was found to be statistically
significantly higher (p<0.05). A high level, positive and statistically significant
relationship was found between these two competencies (r=0.726, p<0.001). Gender,

type of specialization student, duration of residency and interventional/non-
interventional competence scores were evaluated and it was found that the score of

those who were male was statistically higher (p<0.05). Again, there was no
statistically significant relationship between gender, type of specialty student,
duration of residency and cases of finding the duration of rotation of chest diseases
sufficient (p>0,05).

Conclusion: As a result of the research, the level of knowledge and self-
efficacy of family medicine specialty students in chest diseases rotation was

revealed. The subjects that the participants are missing are determined and
Suggestions for solving the problems are presented.
Keywords: Family medicine, chest diseases, rotation, assistant