Meme kanseri olan kadınlarda etiyolojik faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of etiological factors in women with breast cancer
Yazar: MERVE BAYRAK ERPALA
Danışman: DOÇ. DR. UMUT GÖK BALCI ; DR. MURAT KESER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Etyoloji = Etiology ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Risk faktörleri = Risk factors ; Çevre = Environment

Özet:
Amaç: Meme kanseri oluşumunda etkili çok sayıda faktör olmasına rağmen bunların araştırıldığı çalışmalarda çelişkili bilgiler ortaya çıkabilmektedir. Çalışmamızın amacı; dünyada ve ülkemizde kadınlarda en sık görülen kanser olan meme kanserinin nedeni olabilecek sosyodemografik, reprodüktif özgeçmiş, yaşam alışkanlıklarına bağlı ve çevresel bazı riskleri sorgulamaktır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız 17.05.2021 – 17.07.2021 tarihleri arasında, olgu-kontrol çalışması şeklinde planlanmış ve etik kurul onayı alınarak yapılmıştır. Çalışmaya, SBÜ İzmir Tepecik SUAM Onkoloji Merkezi'nde tedavi/takipleri yapılmakta olan 18-70 yaş arası 210 meme kanserli kadın hasta ve kontrol grubu için hastalarla 1. derece akrabalığı olmayan 210 sağlıklı kadın olmak üzere toplam 420 hasta alınmıştır. Hazırlanan anketler ile bilinen bazı risk faktörleri dışında, baz istasyonu, deodorant kullanımı, cep telefonu kullanımı, uyku ve stres değişkenleri araştırılmıştır.
Bulgular: Hastaların ortalama yaşı meme kanseri grubunda 49.1±8.1, kontrol grubunda 47.4±10.8 idi. Demografik özellikleri incelendiğinde kontrol grubunda evli olanların, yüksek eğitim durumunun ve şehirde yaşama oranının olgu grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu görüldü. Yüksek VKİ, saç boyası kullanımı, az uyku süresi, radyasyon maruziyeti, temizlik ürünü kullanımı, pasif içicilik ve günlük stres düzeyinin meme kanseri ile pozitif korelasyon göterdiği saptandı (p<0.001). Cep telefonu ile aktivite süresi olgu grubunda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde kontrol grubundan daha fazla saptandı (p=0.020). Uyku pozisyonları değerlendirildiğinde "sağ yan" yatmayı tercih edenlerin oranının olgu grubunda (%64.3) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fazla olduğu görüldü (p<0.001). Reprodüktif öykülerine bakıldığında; erken menarş, adet düzensizliği, nulliparite, infertilite, abortus, küretaj, az emzirme süresi meme kanseri grubunda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fazlaydı. Ailede meme kanseri öyküsü, olgu grubunda anlamlı düzeyde yüksekti (p<0.001).
Sonuç: Çalışmamızda meme kanserinde etkili olduğu bilinen faktörler yanında ayrıca; saç boyası kullanımı, az uyku süresi, temizlik ürünü kullanımı, pasif içicilik ,"sağ yan" uyku pozisyonu, cep telefonu aktivite süresi, infertilite tedavisi, abortus ve küretajın meme kanseri riskini arttırdığı saptanmış ve bilinen bazı faktörler de desteklenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Meme kanseri, risk faktörleri, çevresel maruziyet

Abstract:
Aim: Although there are many factors that are effective in the formation of breast cancer, contradictory information may emerge in studies investigating these. The aim of this study is to question some sociodemographic, reproductive background, lifestyle and environmental risks that may be the cause of breast cancer, which is the most common cancer in women in the world and in our country.
Materials and methods: Our research was planned between 17.05.2021 and 17.07.2021 as a case-control study and was carried out with the approval of the ethics committee. A total of 420 patients, 210 women with breast cancer aged between 18-70 years, who are being treated/followed up in SBU Izmir Tepecik SUAM Oncology Center, and 210 healthy women who were not related to the patients in the control group, were included in the study. With the prepared questionnaires, apart from some known risk factors, base station, deodorant use, mobile phone use, sleep and stress variables were investigated.
Findings: The mean age of the patients was 49.1±8.1 years in the breast cancer group and 47.4±10.8 years in the control group. When the demographic characteristics were examined, it was seen that the rate of married, higher education status and living in the city were significantly higher in the control group compared to the case group. It was determined that high BMI, hair dye use, less sleep time, radiation exposure, use of cleaning products, passive smoking and daily stress level were positively correlated with breast cancer (p<0.001). The duration of activity with mobile phone was found to be statistically significantly higher in the case group than in the control group (p=0.020). When the sleeping positions were evaluated, it was seen that the rate of those who preferred to sleep on the "right side" was statistically significantly higher in the case group (64.3%) (p<0.001). Looking at their reproductive stories; Early menarche, menstrual irregularity, nulliparity, infertility, abortion, curettage, and less breastfeeding duration were statistically significantly higher in the breast cancer group. The family history of breast cancer was significantly higher in the case group (p<0.001).
Conclusion: In our study, besides the factors known to be effective in breast cancer; It has been determined that the use of hair dye, less sleep time, use of cleaning products, passive smoking, "right side" sleeping position, mobile phone activity time, infertility treatment, abortion and curettage increase the risk of breast cancer and some known factors are supported.
Keywords: breast cancer, risk factors, environmental exposure