Gebelerde huzursuz bacak sendromunun yorgunluk düzeyi ve uyku kalitesi ile ilişkisi
The relationship between restless leg syndrome and fatigue level and sleep quality in pregnant women
Yazar: HAVA MAZREK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER ALAN DİKMEN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Huzursuz bacak sendromu = Restless legs syndrome ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Bu araştırma, gebelerde huzursuz bacak sendromunun yorgunluk düzeyi ve uyku kalitesi ile ilişkisinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapıldı. Çalışmanın örneklemini Konya ilinde Dr. Ali Kemal Belviranlı Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi NST polikliniğine başvuran 228 gebe oluşturdu. Veriler, kişisel bilgilerin yer aldığı "kişisel bilgi formu, HBS Tanı Formu, HBS Şiddeti Derecelendirme Skalası, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Yorgunluk İçin Benzer Görsellik Ölçeği (YİGBÖ) kullanıldı. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma, Skewness ve Kurtosis, t testi, Mann Whitney U testi, (post hoc analizi Tukey HSD),  Pearson ve Spearman korelasyon analiz kullanılmıştır. Çalışmada gebelerin yaş ortalaması 26,90±5,94, gebelik haftası ortalaması 35,93±2,46'dır. Gebelerin %61,2'sinde HBS saptandı. HBS görülen gebelerin HBS Şiddet Derecelendirme puan ortalamaları 11,86±10,57'idi. Gebelerin %32,1'in orta şiddette HBS yaşadığı belirlendi. Gebelerin yorgunluk puan ortalaması 63,71±20,99, enerji alt ölçek puan ortalaması ise 23,57±9,41 idi. Çalışmamızda Global PUKİ puanı 7,73±3,27 iken, gebelerin %80,6'sı kötü uyku kalitesine sahipti. Gebelerde HBS varlığı Global PUKİ ve enerji alt boyutu arasında anlamlı bir fark vardı (p=0,01). Gebelerde HBS şiddeti ile Global PUKİ (p=0,002), yorgunluk (p=0,007) ve enerji (p=0,005) alt boyutu arasında anlamlı fark vardı. Gebelerin Global PUKİ puan ortalaması ile yorgunluk alt boyutu arasında orta düzeyde, pozitif yönlü (p<0,001), enerji alt boyutu ile zayıf düzeyde, negatif yönlü (p=0,007) anlamlı ilişki vardı. 

Anahtar Kelimeler: Ebelik, Huzursuz Bacak Sendromu (HBS), Yorgunluk, Uyku

Abstract:
This is a descriptive and correlational study to examine the relationship between restless leg syndrome (Bjorvatn ve ark) and fatigue level and sleep quality in pregnant women. The sample of the study is 228 pregnant women who were presented to the NST outpatient clinic of Ali Kemal Belviranlı Obstetrics and Children's Diseases Hospital, Konya, Turkey. In collecting the data, personal information form, RLS Diagnosis Form, RLS Severity Rating Scale, Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and Visual Analog Scale for Fatigue were used.In the analysis of the data, number, percentage, mean and standard deviation, Skewness and Kurtosis, t test, Mann Whitney U test (post hoc analysis Tukey HSD), and Pearson and Spearman correlation analysis were used. The mean age of the pregnant women in the study was 26,90 ± 5,94 years, and the mean gestational week was 35,93 ± 2,46. RLS was detected in 61,2% of the pregnant women. The average of RLS Severity Rating scores of the pregnant women with RLS was 11,86 ± 10,57. It was determined that 32,1% of the pregnant women experienced moderate RLS severity. The mean fatigue score of the pregnant women was 63,71 ± 20,99, and the mean score of energy subscale was 23,57 ± 9,41. In our study, while the Global PSQI score was 7,73 ± 3,27, 80,6% of the pregnant women had poor sleep quality. The was a significant difference between the presence of RLSand Global PSQI and energy sub-dimension (p = 0.01) scores. There was a significant difference between RLS severity and Global PSQI (p = 0.002), fatigue (p = 0.007), and energy (p = 0.005) subscales in the pregnant women. There was a moderate, positive (p <0.001) relationship between the PSQI scores of the pregnant women and the fatigue subscale, and a weak, negative (p = 0.007) relationship with the energy subscale.

Keywords: Midwifery, Restless Leg Syndrome (Bjorvatn ve ark), Fatigue, Sleep