Millî Mücadele Döneminin işlenmesinde ?Ateşten Gömlek? romanının kullanılması
Use of ?Ateşten Gömlek? novel in history class for teaching National Struggle era
Yazar: ADEM ARTAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜRAY KIRPIK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tarih Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Ateşten Gömlek = Ateşten Gömlek ; Edebiyat = Literature ; Eğitim = Education ; Eğitim araçları = Educational tools ; Okuma eğitimi = Reading training ; Roman = Novel ; Tarih = History ; Tarih eğitimi = History education ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk inkılap tarihi ve Atatürkçülük dersi = Turkish revolution history and Kemalism lesson

Özet:
Türk tarihinde 20. yüzyıl Osmanlı Devleti'nin yıkılırken Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulduğu olağanüstü bir dönemdir. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersi bu dönem konularını kapsamakta ve ilköğretimden üniversiteye kadar bütün eğitim kademelerinde zorunlu ders olarak okutulmaktadır. 20. yüzyılın günümüzü etkileyen özelliğine rağmen inkılâp tarihi öğretimindeki sıkıntılar tarih öğretimindeki genel sıkıntılardan bağımsız değildir. Bu sıkıntıların başında da tarih derslerinin genellikle siyasî olayları merkeze alması ve düz anlatım metoduyla işlenmesi gelmektedir.Tarihi daha iyi öğretmek için kullanılması gereken araçlardan birisi de tarihî hikâye ve romanlardır. Tarihe yardımcı bilimlerin başında gelen edebiyatın insanların duygu ve düşüncelerine tercüman olması, edebî eserleri tarih eğitiminde yararlanılması gereken araçlardan biri haline getirmektedir. Tarihî hikâye ve romanlar, tarihi zihinlerde canlandırmakta, tarihe farklı bir pencere açarak tarihe ve edebiyata ilgiyi arttırmaktadır. Bu bakımdan tarihî hikâye ve romanların İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük derslerinde de kullanılması öğrencilerin tarihi anlama ve tarihe karşı olumlu tutum geliştirmesine katkı sağlamaktadır.Bu çalışma, İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin Millî Mücadele döneminde tarihî romanların kulanılmasına yönelik öğrenci görüşlerini tespit etmeye yönelik bir çalışmadır. Çalışma, nitel araştırma tekniklerinin kullanıldığı betimsel bir araştırmadır. Trabzon Fen ve Akçaabat Anadolu Öğretmen liselerinin 11. sınıf öğrencilerinden toplam 100 öğrenci Halide Edip Adıvar'ın ?Ateşten Gömlek? adlı eserini okumuş, ardından da öğrencilerin bu kitap hakkındaki görüşleri ile kitabın İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük dersinin ilgili konularının öğrenilmesine katkısı hakkındaki düşünceleri açık uçlu 11 soru ile 4 seçenek içeren 20 soruluk likert tipi bir anket formuyla toplanmıştır.Çalışma sonucunda, ilgili tarihî romanın öğrencilerin söz konusu dönemde geçen tarihî olayları daha iyi kavramalarına ve zihinlerinde canlandırmalarına yardımcı olduğu ve daha canlı ve kalıcı bir şekilde konuyu öğrendikleri anlaşılmıştır. Ayrıca öğrencilerin kelime dağarcıklarının geliştiği ve tarih derslerine farklı açılardan yaklaşabileceklerini fark ettikleri tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında tarihî romanların inkılâp tarihi derslerinde kullanılmasının yararlı olacağı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
20th century is an extraordinary time period in Turkish history while Ottoman Empire ruling was ending and Turkish Republic being founded. History of Revolution and Kemalism class, a compulsory course in all levels of education from primary schools to undergraduate education, covers the events in that era. Along with the fact that 20th century affected current time significantly; there are some issues in teaching of History of Revolution and Kemalism classes which are not independet from general problems experienced in history education. Among those, giving emphasize to political events and straight-forward teaching issues come first.Historical stories and novels are among tools that should be benefited to improve history teaching. Assisting to history classes by means of putting emotions and thoughts of humans into words makes literary works as essential tools that should be used in history teaching. Historical fictions and novels portray history in students? minds, open a new perspective into history, and make history and literature more attractive. In this regard, use of historical stories and novels in Revolution History and Kemalism classes contributes to the students? understanding in history and development of positive attitude towards history.This study aimed for determining students? opinions on using historical novels in Revolution History and Kemalism classes. The research is a descriptive study which used qualitative research techniques. 100 high school students from Trabzon Science High School and Akçaabat Anatolian Teacher Training High School were included in this study. Students were asked to read `Ateşten Gömlek?, a historical novel written by Halide Edip Adıvar, and then answer a questionnaire prepared to reveal students? opinions on using historical novels in history classes. The questionnaire contained 11 open-ended, and 20 multiple-choice likert- type questions.Results showed that, the novel used in this study (Ateşten Gömlek) improved the history class understanding of students by conceptualizing the events in their mind and learn the subjects in an effective way. In addition, it helped to enrich students? vocabulary, history terminology, and the perception that there are different perspectivies in history and in its interpretation. In the lights of these evident, use of historical novels in history classes was found to be beneficial.