İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin etkinliği: Ortak sağlık ve güvenlik birimleri üzerine bir alan araştırması
Efficiency of common health and safety units in occupational health and safety services: A field research on occupational health and safety services
Yazar: ŞULE SEZGİN
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN ÖZDEMİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri = Common Health and Security Units ; Çalışma ekonomisi = Labour economics ; İş güvenliği = Work safety ; İş güvenliği uzmanı = Occupational safety specialist ; İş hayatı kalitesi = Quality of work life ; İş hukuku = Labour law ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Ülkelerin gelişmeleri kalkınmaları ile gerçekleşir. Kalkınmanın niteliği ise günümüzde, sürdürülebilirlik kavramı ile değerlendirilmektedir. Kalkınmanın sürdürülebilirliği, çalışma hayatının baş aktörü olan çalışanların işi nedeniyle maruz kalacakları tehlikelere karşı ne derece korunduğu ile de sıkı ilişki içerisindedir. Çalışanların yaptıkları iş nedeniyle maruz kalabilecekleri tehlikelere karşı korunması, zarar görmemesi için uluslararası ve ulusal mevzuatta işverenlere önleyici iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini sağlama yükümlülüğü getirilmiştir. İş sağlığı ve güvenliğinde yeni önleyici yaklaşım çerçevesinde, işverenlerin bu hizmeti sağlarken uzmanlık hizmetlerinden yararlanması gerekmektedir. Mevzuatımıza göre işverenlerin koruyucu-önleyici uzmanlık hizmetlerini sağlama yükümlülüğünü işyeri bünyesinden veya işyeri dışından sağlayarak yerine getirmesi olanaklıdır. İşyeri dışından sağlanmasında ise özel sektör kapsamında, bu tezin de konusu olan Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri yetkilendirilmiş durumdadır. Ancak, ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sağlanmasında ne derece etkili ve yeterli olduğu tartışılmaktadır. Bu konuyu inceleyen çalışma sayısı sınırlıdır. Bu tez çalışmasında ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunumundaki etkinliğinin ne düzeyde olduğunun ve sunulan hizmetlerden memnuniyet düzeyinin deneysel olarak ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaçla, anket yoluyla bir saha araştırması yapılmış, oluşturulan "İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Etkinlik Ölçeği" ile hizmeti ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden alan işletmeler ile hizmeti işyeri bünyesinden sağlayanlar karşılaştırılarak ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin etkinlik düzeyi karşılaştırmalı olarak belirlenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
The improvement of countries takes place with their development. The quality of development is evaluated with the concept of sustainability today. Sustainability of development is closely related to the extent to which employees, who are the main actors of working life, are protected against the dangers they will be exposed to due to their work. In order to protect the employees against the dangers they may be exposed to due to their work and to prevent them from being harmed, employers are obliged to provide preventive occupational health and safety services in international and national legislation. Within the framework of the new preventive approach to occupational health and safety, employers should benefit from expert services while providing this service. According to our legislation, it is possible for employers to fulfill their obligation to provide protective-preventive specialist services by providing them from within or outside the workplace. Common Health and Safety Units, which are also the subject of this thesis, are authorized within the scope of the private sector for outsourcing. However, it is discussed how effective and sufficient the common health and safety units are in providing occupational health and safety services. The number of studies examining this issue is limited. This thesis, it is aimed to experimentally reveal the effectiveness of the common health and safety units in the provision of occupational health and safety services and the level of satisfaction with the services provided. For this purpose, a field study was conducted by means of a questionnaire, and the efficiency level of the common health and safety units was tried to be determined comparatively by comparing the enterprises that receive the service from the common health and safety units with the ones that provide the service from the workplace with the "Occupational Health and Safety Services Efficiency Scale" created.