Iğdır yöresi alkali topraklarına uygulanan farklı organik atıkların toprakların fiziksel ve kimyasal özellikleri ile mısır bitkisinin verim ve verim parametreleri üzerine etkisi
Effect of different organic waste applications on physical and chemical soil properties and yield and yield parameters of corn plant in alkaline soils of Igdir
Yazar: FARUK TOHUMCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADİL AYDIN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı / Bitki Besleme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; Iğdır yöresi alkali topraklarına arıtma çamuru (AÇ), çiftlik gübresi (ÇG) ve çöp kompostu (ÇK) uygulanarak, toprakların fiziksel ve kimyasal özelliklerinin iyileştirilmesi, verimlilik ve üretkenliklerinin arttırılması, silajlık mısır (Zea mays L.) bitkisinin yetiştirilebilirliği ve alkaliliğin olumsuz etkileriyle azalan ürün miktarını arttırmak amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışma; tam şansa bağlı deneme desenine göre 3 farklı organik atık, 5 uygulama dozu, 3 tekerrür ve 3 kontrol parseli olmak üzere 48 parselde arazi şartlarında iki yıl yürütülmüştür. Atıklar araştırmanın birinci yılında uygulanmış ve silajlık mısır yetiştirilmiştir. Her iki yıl üretim sezonu sonunda bitkiler hasat edilmiş, toprak ve bitki analizleri yapılmıştır.
Bulgular: Uygulamalar sonucunda elde edilen verilere göre organik atık uygulamalarının toprağın fiziksel ve kimyasal özelliklerini geliştirdiği belirlenmiştir. Başlangıçta pH (8,60) ve ESP (%18,44) değerleri ile alkali özellik gösteren toprağın pH (8,10) ve ESP (%6,59) değerleri düşürülmüş ve alkalilik problemi giderilmiştir. Toprağın ve mısır bitkisinin besin elementi ile ağır metal içerikleri ise atıkların içerikleri ve dozları oranında artış göstermiştir. Ağır metal içeriklerinde meydana gelen artışlar toksik seviyelere ulaşmamıştır. Atıkların dozlarına bağlı olarak mısır bitkisinin gelişimi artmış, bu artış ikinci yıl daha fazla gerçekleşmiştir. En yüksek yaş ot verimi (9862,33 kg/da) ve bitki boyu (281,33 cm) AÇ 12,5 ton/da dozundan elde edilmiştir.
Sonuç: Alkali topraklara yüksek organik madde içeriğine sahip materyallerin uygulanmasının bitkisel üretimi arttıracağı, toprak fiziksel ve kimyasal özelliklerini iyileştireceği ve Na'un olumsuz etkilerini giderilebileceği söylenebilmektedir. Toprak ve bitki üzerine arıtma çamurunun diğer atıklara göre daha etkili olması sebebiyle tercih edilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
Purpose: In this study; it was aimed to improve physical and chemical properties of soils, increase soil fertility, grow the silage corn plant (Zea mays L.) and increase production of reducity of alkalinity by applying sewage sludge (SS), farmyard manure (FM) and municipal solid waste compost (MSWC) to the alkaline soils of Igdir region
Method: This study was carried out in 48 parcels with at 3 different organic wastes, 5 application doses, 3 replications and 3 control parcels according to completed randomized design for two years in field conditions. Wastes were applied in the first year of the study and silage corn was grown. Plants were harvested, soil and plant analyzes were carried out at the end of the production season in both years.
Findings: As a result of the application, it was determined that organic waste applications improve physical and chemical properties of soil. pH (8,10) and ESP (6,59%) values of the soil, which initially showed alkaline properties (pH; 8,60 ESP; 18,44%), were decreased and the problem of alkalinity was eliminated. The nutrient and heavy metal contents of soil and corn plant increased in proportion to the contents and doses of the wastes, but these increases did not reach toxic levels for heavy metals. Depending on the doses of the wastes, the growth of the corn plant increased, and this increase was up more in the second year. The highest green herbage yield (9862,33 kg/da) and plant height (281,33 cm) were obtained from the SS 12,5 tons/da dose.
Results: It can be said that the application of materials with high organic matter content to alkaline soils will increase crop production and that the negative effects of Na can be eliminated. The sewage sludge is thought to be preferred since it is more effective than other wastes on plant and soil.