Esbâb-ı Nüzûl açısından Ahzâb sûresinin değeri
The value of Ahzâb surah in terms of the reason of revealing
Yazar: ABDÜLHAK HAZNEVİ
Danışman: PROF. DR. MUSA KAZIM YILMAZ
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahzab suresi = Ahzab sura ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Nüzul = Nuzul ; Sure = Sura ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada, Medine'de nâzil olmuş, yetmiş üç ayet, bin yüz seksen kelime ve beş bin yedi yüz doksan altı harften ibaret, Kur'an-ı Kerîm'in otuz üçüncü sûresi olan Ahzâb Sûresi, esbâb-ı nüzûl bağlamında ele alınmıştır. Ayrıca çalışmada, klasik ve modern müfessirlerin bu sûreye olan yaklaşımları da incelenmiştir.
Ahzâb Sûresi'nin incelenmesinin nedenleri arasında şunlar yer almaktadır: sûre, Medine'ye inen ilk sûrelerden biridir ve her yüzyıla uygun birçok ilâhî kod ve prensip içerir. Ayrıca sûrede en çok bahsedilen konulardan biri olan Hendek Savaşındaki tarihsel sürecin günümüzde Müslümanların yaşadığı duruma çok benzemesi ve Allâh Resûlü'nün, pek çok açıdan bütün insanlara iyi bir örnek olarak görülmesi de bu sûrenin incelenme nedenleri arasındadır.
Ahzâb Sûresi'nin esbâb-ı nüzûl bağlamında değerinin incelenmesiyle, bu ayetlerde genel olarak Hz. Peygamber'e ve onun şahsında ümmetine takvâ, tevekkül ve ilâhî emirlere itaat tavsiyesi, ana baba ve çocuklar arasındaki meşrû ve hukukî bağ, evlât edinme âdeti, kan hısımlığı dışındaki velâyet bağı gibi konuların anlatıldığı tespit edilmiştir.
Ayrıca, Ahzâb Savaşı, münafıkların savaşa yönelik psikolojileri ve davranışlarıyla ilgili açıklamalar, Hz. Peygamber'in müstesnâ şahsiyeti, Allâh nezdindeki durumu ve derecesi, aile hayatı, kendisine ve eşlerine mahsus evlenme, boşanma, örtünme, sosyal ilişkiler konularına ait hükümler, emânet kavramı ve emânete riâyet etmenin önemi ile ilgili hususlara yer verildiği görülmüştür.
Çalışmada elde edilen en önemli sonuçlar ise şu şekildedir: insanın hayatı, ancak Allâh'a karşı olan sorumluluklarını yerine getirdiğinde amacına ulaşmış olur. Toplumun fertleri arasında soya dayanan bir övünmenin İslam'da yeri yoktur. İslam dininde üstünlük ve övgü sebebi ancak takvâdır. Yalan haberlerin yayılması toplum için ölümcül bir zehirdir ve Ahzâb Sûresi yalan haberleri yayanlar konusunda müminleri uyarmaktadır. Peygamber, müminlerin kendi kişisel tercihlerinden daha ön planda olmalıdır. Peygamber eşleri sevgi ve hürmet noktasında müminlerin annesi konumundadır. 
Anahtar Kelimeler: Kur'an, Ahzâb Sûresi, Esbâb-ı Nüzûl, Tefsir

Abstract:
In this study, the thirty-third surah of the Holy Quran, Surah al-Ahzab, which was revealed in Medina and consists of seventy-three verses, a thousand hundred and eighty words and five thousand and seven hundred and ninety-six letters, was examined in the context of the reasons of revealing. The approaches of classical and modern commentators to this surah were also discussed in the study.
Among the reasons for the study of Surah al-Ahzab are: This surah is one of the first surahs revealed in Medina and contains many divine codes and principles that are appropriate for each century. In addition, the fact that the historical process in the War of Trench, which is one of the most mentioned issues in the surah, is very similar to the situation of Muslims today and that the Messenger of Allah is seen as a good example for all people in many respects is among the reasons why this surah was chosen and examined.
By examining the value of Surah al-Ahzab in the context of the reasons of revealing, it was determined that the verses handle the subjects such as devotion to the Prophet and his ummah, submission, obedience to the divine orders, legitimate and legal bond between parents and children, the bond of custody other than blood in general.
In addition, it was identified that the issues regarding the Battle of Ahzab, the hypocrites' psychology and behavior towards war, the exceptional personality of the Prophet, his status and degree before God, family life, marriage for himself and his spouses, divorce, hijab and social relations, importance of ensuring safety were dealt with.
The most important results obtained in the study are as follows: man's life can only be achieved when he fulfills his responsibilities towards Allah. There is no place in Islam for soy-based pride among members of society. The reason for the superiority and praise in the Islamic religion is only piousness. The spread of false news is a deadly poison for society, and Surah al-Ahzab warns believers about people who spread false news. The Prophet should be more prominent than the personal preferences of the believers. The Prophet's wives are the mother of the believers in the point of love and reverence.
Key Words: The Koran, The Surah Ahzâb, Asbab Al-Nuzul, Tafsir