Otizm spektrum bozukluğu olan çocuğa sahip ailelerin bakım verme yükleri ve psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişki
Investigation of caregiver burden and quality of life of families with children with autism spectrum disorder
Yazar: MEHMET TOPBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE YALÇIN
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Aile danışmanlığı = Family counseling ; Bakım = Maintenance ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Psikolojik sağlamlık = Resilience

Özet:
Bu araştırmada amaç otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocuğa sahip ailelerin bakım verme yükleri ve psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu araştırma genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modelinde yapılmıştır. Araştırmanın evreni, otizm spektrum bozukluğu olan çocuğa sahip ebeveynlerdir. Ebeveynlerin bakım verme yükü ve psikolojik dayanıklılığının değerlendirilmesi amacıyla, kolay örneklem belirleme yolu tercih edilmiştir. Veriler, Konya ili merkez ilçelerindeki özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ve Selçuklu Otizmli Bireyler Eğitim Vakfı (SOBE) kurumundaki gönüllü ebeveynlerden elde edilmiştir. Araştırmada otizm spektrum bozukluğu olan çocuğuna bakım veren ailelere "Kişisel Bilgi Formu", "Bakım Verme Yükü Ölçeği" ve "Yetişkin Psikolojik Sağlamlık Ölçeği" uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPPS 25 istatistik paket programı kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre yaşı küçük ebeveynler daha düşük bakım verme yükü hissetmektedir; daha yüksek sosyal ilişki kurmaktadır ve daha yüksek psikolojik sağlamlık becerilerine sahiptirler. Yaş ilerledikçe bakım yükü artmakta ve psikolojik sağlamlık azalmaktadır. OSB bulunan erkek çocuklara bakım verenler, daha yüksek bakım verme yükü puanına sahiptir. OSB bulunan 3 yaşından küçük çocukların ebeveynleri, bakım yüklerinin az olduğunu belirtmektedirler. Bakım veren kişinin sürekli tedavi gerektiren kronik bir hastalığı varsa ve daha düşük bir gelire sahip ise ilişkisel kaynaklar puanı düşük olmaktadır. Araştırmanın engelli bireyi bulunan ailelere yönelik aile danışmanlığı uygulamalarında, önemli bir kaynak olacağı öngörülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between caregiving burden and psychological resilience of families with children with autism spectrum disorder (ASD). This research was carried out in relational screening model, which is one of the general screening models. The universe of the research is parents who have a child with autism spectrum disorder. In order to evaluate the caregiving burden and psychological resilience of the parents, easy sampling method was preferred. The data were obtained from volunteer parents in the special education and rehabilitation centers in the central districts of Konya and the Seljuk Autism Individuals Education Foundation (SOBE). In the study, "Personal Information Form", "Caring Burden Scale" and "Adult Psychological Resilience Scale" were applied to families who care for their children with autism spectrum disorder. SPPS 25 statistical package program was used to evaluate the data. According to the results of the research, younger parents feel a lower burden of caregiving; They establish higher social relationships and have higher resilience skills. As age progresses, the burden of care increases and psychological resilience decreases. Caregivers of boys with ASD have higher caregiver burden scores. Parents of children under the age of 3 with ASD state that their care burden is low. If the caregiver has a chronic disease that requires continuous treatment and has a lower income, the relational resources score is low. It is predicted that the research will be an important resource in family counseling practices for families with a disabled person.