Kimya programlarının yürütülmesinde öğretmen yeterliliklerinin ve altyapısorunlarının belirlenmesi
Assessment of teacher competency andinfrastructure problems inimplementing chemistry programs
Yazar: MEHMET KIPIK
Danışman: PROF. DR. ZİYA KILIÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Kimya Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Alt yapı = Infrastructure ; Kimya = Chemistry ; Kimya dersi = Chemistry lesson ; Kimya öğretimi = Chemistry teaching ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öğretim = Teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Ülkemizde uzun yıllar devam edilen 5 yıl ilkokul, 3 yıl ortaokul ve 3 yıl lise şeklinde uygulanan ilk ve orta öğretim, 1997 yılında 8 yıl kesintisiz ilköğretim ve 4 yıl lise, 2012 yılından itibaren de 4+4+4 şeklinde kesintili ve zorunlu 12 yıl şeklinde uygulanmaya başlanmıştır. Bu değişiklikler sürecinde öğretim programlarında kısmi veya köklü değişikler yapılmış, ancak öğretmenler ve okullarımızın alt yapılarının programların uygulanabilirliği açısından yeterliği çok fazla tartışılmamıştır. Yeni programlar yürürlüğe girdikten sonra, öğretmenler tarafından öngörülen kazanımların çok fazla olduğu ve derse ayrılan süre ve okulların olanaklarıyla bu kazanımların gerçekleştirilemeyeceği iddia edilirken, veliler ve eğitimciler de programın uygulanabilmesi için öğretmenlerin yetersizliğini gündeme getirmişlerdir. Bu nedenle, zaman zaman öğretmen yetiştirme sisteminde de değişikliğe gidilmiştir. Bu çalışmada, 2006 yılında hazırlanmaya başlanan ve 2008-2009 eğitim-öğretim yılından itibaren Türkiye genelinde 9. sınıflarda yürürlüğe giren kimya öğretim programı ele alınmış, program hedeflerinin gerçekleştirilmesi açısından okulların altyapılarının ve öğretmenlerin yeterliğinin incelenmesi amaçlanmıştır.Antalya İli'ndeki kimya öğretmenlerinin 2007 yılında yürürlüğe giren kimya öğretim programını uygularken karşılaştıkları sorunları ve bu programın uygulanabilirliği açısından liselerin altyapılarının yeterlik durumunu belirlemek amacıyla gerçekleştirilen bu çalışmada hem nicel hem de nitel verilerin toplanması, analiz edilmesi ve birbiriyle bağdaştırılması için geliştirilmiş karma yöntemler araştırma modeli kullanılmıştır. Karma yöntemler araştırma yönteminin kullanıldığı bu araştırmanın çalışma evrenini, Antalya İli'ndeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet liselerinde görev yapan kimya öğretmenleri oluşturmaktadır.Bu çalışmada 53 kimya öğretmeninin Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) öz-yeterlik düzeyi anket yoluyla belirlenmiş, elde edilen bulgular incelenmiştir. Veriler incelendiğinde kimya öğretmenlerinin TPAB öz-yeterlik düzeylerinin yüksek olduğu; kendilerine 100 üzerinden ortalama 70 puan verdikleri ve kendilerini kısmen yeterli gördükleri anlaşılmıştır. Diğer taraftan ölçek maddeleri tek tek irdelendiğinde kimya öğretmenlerinin genellikle öğretim programı ve öğretim strateji, yöntem ve teknikleri ile ilgili maddelerde kendilerine az puan verdikleri belirlenmiştir. Dolayısıyla kimya öğretmenlerinin kendilerini bu konularda çok da yeterli görmedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin öğretim programının felsefesini, vizyonunu, amaçlarını, konu sıralamasını, kazanımların kapsam ve sınırlılıklarını bilmesi kadar, doğru bir şekilde uygulayabiliyor olması da gerekir. Bu çalışmada öğretmenlerin nasıl uygulama yaptığı gözlem yoluyla araştırılamamış ancak; mülakatlarda nasıl uygulama yaptıkları ve uygulama sırasında karşılaştıkları sorunlar sorularak bu yeterlikleri dolaylı olarak belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen bulgulardan öğretmenlerin genel olarak hemen hepsinin çok az laboratuvar etkinliği yaptırdığı ya da hiç yaptırmadığı anlaşılmıştır. Öğretmenlerin hiç biri "kazanımın gerektirdiği laboratuvar etkinliğini yaptırırım" cevabını vermemiştir. Bu nedenle, kimya öğretmenlerinin öğretim programı yeterliliklerine yeterince sahip olmadıklarını sonucuna varılmıştır. Anket yoluyla 53 kimya öğretmeninden elde edilen bulgularda öğretmenlerin deney, gezi-gözlem, sergi, bilim şenliği gibi etkinlikleri sınıflarında yeterince uygulamadıkları anlaşılmıştır. Ayrıca elde edilen verilerden Antalya ilindeki okulların yaklaşık %26'sında laboratuvar bulunmamakta, % 47'sinde ise bir laboratuvar fizik ve biyoloji dersi öğretmenleriyle ortak kullanılmaktadır. Laboratuvarların yaklaşık %73'ünde öğretim programında yer alan etkinliklerin yapılması için gerekli olan kimyasallar, % 50'sinde ise deney malzemeleri bulunmakta olduğu tespit edilmiştir.



Anahtar Kelimeler : Yeni kimya programı, teknolojik pedogojik alan bilgisi(TPAB),öğretmen yeterlikleri, okulların fiziki koĢulları, laboratuvar yeterlikleri, strateji, yöntem ve teknik bilgisi,

Abstract:
The purpose of this study is to determine whether the schools and the teachers are sufficient enough to implement successfully the chemistry teaching program, preparation of which commenced in 2006 and has been in effect since 2008-2009for 9th classes throughout Turkey.In this study, which is developed to determine efficiency of the infrastructure of high schools from the point of applicability of this program, and the problems that chemistry teachers in Antalya encounter related to chemistry teaching program that started in 2007. In this study, a developed mixture of research modal was used in collecting both qualitative and quantitative data, their analysis and correlation between them has been establihed. The target population of the study, which the mixture of research methods were employed, were the chemistry teachers who work at public high schools in Antalya Province.The self-efficacy of 53 chemistry teachers was determined through TPAB (Technical, Pedagogical Content Knowledge) Questionnaire and the data obtained was studied. It is found that the TPAB self-efficacy level of the chemistry teachers was high, and they awarded themselves average of 70 points out of 100, considering themselves partly efficient. When the items measured were examined individually, it was determined that the chemistry teachers awarded themselves fewer points concerning the curriculum, teaching strategies, methods and techniques. It is concluded that the chemistry teachers do not consider themselves competent enough in those matters.Teachers are expected to know the philosophy, vision, purpose, sequence of subjects, their coverage and the limits of educational attainment as much as how to apply the same correctly. In this study, how the teachers have applied the aforementioned matters have not been examined through observation; however, efficiency of the chemistry teachers was determined by inquiring how they made applications and the problems they encountered in the interviews that were carried out. From the findings it is concluded that almost all of the chemistry teachers have done very few or none laboratory studies. None of the teachers stated that laboratory practices provide educational attainment. Consequently, it is concluded that chemistry teachers do not possess sufficient efficiency in the matters provided in the curriculum.It is determined from the data obtained from 53 chemistry teachers through questionnaire that the teachers do not carry out experiments in labs, make observation visits, join scientific exhibitions and take part in similar activities very often. Moreover, 26% of the schools in Antalya Province have no laboratories, 47% of the school laboratories are used jointly by physics and biology teachers. It is observed that 73% of the laboratories contained necessary chemicals to be used in congruence with the curriculum and materials for experiment were present at 50% of the laboratories.




Key words : New chemistry program, technological, pedagogical contentknowledge (TPAB), teacher efficiency, physical conditions ofschools, laboratory suitability,strategy, method and technical information