Yetişkin eğitimi kurslarının yetişkin eğitimi ve yetişkin öğrenen ilke ve özelliklerine göre incelenmesi
The examining the adult education courses in terms of the principles and attributes of adult education
Yazar: GÜLŞAH PENİRCİ
Danışman: PROF. DR. OZANA URAL
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Halk Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Halk eğitimi = Public education ; Kurslar = Courses ; Yetişkin eğitimi = Adult education ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı; yetişkin eğitimi kurslarının kursiyerlere, yetişkin eğitimi ve yetişkin öğrenen ilke ve özelliklerine göre verilip, verilmediğini incelemektir. Çalışmada genel amaca uygun bir ölçek geliştirilmiştir.
Araştırmanın örneklemini İstanbul Halk Eğitim Merkezlerindeki (Bahçelievler, Bakırköy, Kadıköy, Kartal, Küçükçekmece, Üsküdar) mesleki ve teknik kurslara (İngilizce, Bilgisayar, Giyim-Konfeksiyon) katılmış rastgele seçilen 380 kursiyer oluşturmaktadır.
Çalışmanın ilk aşamasında, araştırmacı tarafından gerekli kaynak taramasından sonra "Yetişkin Eğitimine Uygunluk Ölçeği" geliştirilmiştir. Ayrıca araştırmacı tarafından oluşturulan ''Kişisel Bilgiler'' formu ise yetişkin eğitimine yönelik kurslara katılan kursiyerlerin (cinsiyet, eğitim düzeyi, medeni durum, çalıştıkları iş, sahip oldukları çocuk sayıları) demografik özellikleri belirlemek amacı ile hazırlanmıştır. Ölçekte toplam 48 madde bulunmaktadır ve maddeler "Çok sık, Bazen, Hiç" seçeneklerini içeren likert tipi üçlü derecelendirme ile ölçülmüştür. 
Yetişkin Eğitimine Uygunluk Ölçeği'nin Kaiser-Meyer-Olkin (K.M.O.) değerinin ,879 olduğu, Bartlett's Test of Sphericity incelendiğinde Ki-kare Değerinin, 7101,843olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan faktör analizi sonucunda Yetişkin Eğitimine Uygunluk Ölçeği'nin toplam 48 madde ve 5 faktörlü olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin toplamının açıkladığı varyans % 41,95'tir.
Ölçeğin düzeltilmiş madde toplam korelasyonları ve üst %27, alt %27 puanları arasındaki ilişkisiz t testi sonuçlarına göre ölçekte yer alan maddelerin kişileri birbirlerinden ayırt ettiği görülmüştür. Ölçeğin birinci faktörünün (Eğitimin Olumlu Etkileri) alfa katsayısı .901, ikinci faktörünün (Eğiticinin Olumsuz Nitelikleri) alfa katsayısı .807, üçüncü faktörünün (Eğiticinin Olumlu Nitelikleri) alfa katsayısı .736, dördüncü faktörünün (Araç-Gereç Kullanımı) alfa katsayısı .782 ve beşinci faktörünün (Ortamın Fiziksel Koşulları) alfa katsayısı .609 ve ölçeğin toplamından elde edilen alfa katsayısı ise .790'dır. Ölçeğin testi yarılama puanlarına bakıldığında Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı değeri .529, Spearman-Brown katsayısı değeri .692 ve Guttman katsayısı değeri, .686'dır. Bu yapısıyla ölçeğin geçerli ve güvenilir olduğu ortaya çıkmıştır.
Bu çalışmada yüzde, frekans, ortalama ve standart sapma gibi tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra yordayıcı istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Shapiro-Wilk ve Kolmogorov-Smirnov sınamaları yapıldıktan sonra, dağılımların normal olduğu durumlarda T Testi dağılımların normal olmadığı durumlarda ise Mann Whitney U Testi ve Kruscal Wallis H testi kullanılmıştır.
Kursiyerlerin yaşlarına, medeni durumlarına, sahip oldukları çocuk sayısına, eğitim durumlarına ve iş durumlarına göre Yetişkin Eğitimine Uygunluk Ölçeği'nin toplam puanı ile beş alt ölçekteki puanlar ve farklılıklar incelenmiştir. Buna göre ölçeğin toplam puanı ile beş alt boyutunda alınan puanlar bazında kursiyerlerin cinsiyet ve sahip oldukları çocuk sayısı değişkenlerinde farklılaşma bulunmamıştır. Ancak ölçeğin toplam puanı ile üç alt boyutundan alınan puanlar incelediğinde, örneklemin eğitim durumu değişkeninde farklılıklar bulunmuştur. Bu üç alt boyut ''Eğiticinin Olumsuz Nitelikleri, Eğiticinin Olumlu Nitelikleri, Araç-Gereç Kullanımı''dır. Ayrıca ölçeğin ''Ortamın Fiziksel Koşulları'' alt ölçeğinden alınan puanlara, örneklemin yaş ve iş durumları değişkenleri açısından bakıldığında farklılıklar olduğu görülmüştür. Yine ''Eğiticinin Olumsuz Nitelikleri'' alt ölçeğinden alınan puanlara bakıldığında örneklemin yaş ve medeni durum değişkenlerinde farklılıklar bulunmuştur.
Çalışmada geliştirilen ''Yetişkin Eğitimine Uygunluk Ölçeği'' çeşitli kurumların sunduğu yetişkin eğitimi programlarının, yetişkin eğitimi ilkelerine uygunluğunu belirlemede geçerli ve güvenilir bir ölçektir.




Anahtar Sözcükler: Yetişkin Eğitimi, Yetişkin Eğitimine Uygunluk Ölçeği

Abstract:
This study aimed to investigate whether adult education courses are applied in accordance with the principles and attributes of adult education and the request of the trainees who enrolled on these courses. In the study, a scale appropriate for the general goal was developed.  
The sample of the research consisted of 380 trainees who were selected randomly among the ones attended in vocational and technical courses (English, Computer, Clothing & Garment) in Public Education Centers in Istanbul (Bahçelievler, Bakırköy, Kadıköy, Kartal, Küçükçekmece, Üsküdar).
After reviewing the related literature, the researcher developed a survey named as "The Appropriateness of Adult Education Scale" to gather data used in this study. Also, through The Information Form prepared by the researcher, it was aimed to inquire about the demographic information (gender, education level, marital status, number of the children, job status) of the trainees who attended the adult education courses. The scale included forty-eight statements which were in the form of items on a three-point Likert-type scale; "Very Often", "Sometimes" and "Never". 
The Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) measure of the Appropriateness of Adult Education Scale was found to be .879. Also, the chi-square value was calculated as 7101.843 when examining the Bartlett's Test of Sphericity. By using the factor analysis, it was determined that there were forty-eight items and five factors in the Appropriateness of Adult Education Scale. The variance that all scale explains is 41.95 %. 
According to the corrected item total correlations related to the scale and the results of the independent samples t-test between upper 27 % and lower 27 % scores, it was stated that the items in the scale discriminated the individuals from one another. The alpha coefficient of the first factor (The Positive Effects of Education) of the scale is .901, of the second factor (The Negative Qualifications of Educator) is .807, of the third factor (The Positive Qualifications of Educator) is .736, of the fourth factor (The Use of Equipment) is .782, of the fifth factor (The Physical Conditions) is .609 and of all the scale is .790. As checking the half-split reliability, the Pearson product moment correlation coefficient was found to be .529, Spearman-Brown coefficient was found to be .692 and Guttman coefficient was found to be .686. It was detected that the scale with these results was valid and reliable.        
In this study, as well as descriptive statistics such as making use of percentages, frequencies, averages and standard deviations, inferential statistics were also utilized to analyze the data. After assessing the normality of data performing Shapiro-Wilk and Kolmogorov-Smirnov tests, T-test was employed for the analysis as the data was found normally distributed. What's more, Mann Whitney U Test and Kruscal Wallis H Test were used when the normally distribution of data was not concerned.  
In the study, the total score for the Appropriateness of Adult Education Scale and the scores for the five factors of the scale and the differences were examined in terms of gender, age, marital status, education level and job status of the trainees and the number of children they had. Consequently, there were no significant differences found on both the total scores of the scale and the scores of the five factors in terms of the trainees' gender and the number of children they had. However, the education level of the trainees resulted in differences on the total score for the scale and the scores for the three factors (The Negative Qualifications of Educator, The Positive Qualifications of Educator and The Use of Equipment). What's more, the age and job status of the trainees caused significant differences for the factor "The Physical Conditions" and the gender and marital status for the factor "The Negative Qualifications of Educator".   
"The Appropriateness of Adult Education Scale" developed in this study is a valid and reliable scale to determine if adult education courses provided by several institution are applied in accordance with the principles of adult education.




Key Words: Adult Education, The Appropriateness of Adult Education Scale.