Aşçılarda akış deneyimi, iş tatmini ve öznel iyi oluş ilişkisi
The relationship between cooks' flow experience, job satisfaction and subjective well-being
Yazar: EFE KAAN ULU
Danışman: DOÇ. DR. AHMET VATAN
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Akış = Flow ; Akış deneyimi = Flow experience ; Aşçılar = Cooks ; Aşçılık = Cooking ; Aşçılık eğitimi = Cookery education ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu çalışma aşçıların iş akış deneyimleri, iş tatminleri ve öznel iyi oluş seviyelerinin
belirlenmesi ve bu kavramlar arasındaki ilişkilerin saptanması amacıyla
gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan aşçıların İstanbul'da bulunan, Turizm
İşletmesi Belgesi olan 1. sınıf lokanta ve 5 yıldızlı otellerde çalışan aşçılar olması
kararlaştırılmıştır. Araştırmada 7'li likert tipi anket uygulanmıştır. Akış deneyimini
ölçmek için Bakker (2008) tarafından geliştirilen ''Work-Related Flow'' ölçeği
kullanılmıştır. Çalışanların genel öznel iyi oluş düzeylerini ortaya koymak için Hills
ve Argyle (2002)'nin geliştirdikleri "The Oxford Happiness Questionnaire" ölçeğinin
kısa formu kullanılmıştır. İş tatminini ölçmek için Weiss vd. tarafından (1967)
geliştirilen Minnesota İş Tatmini Ölçeği kullanılmıştır. 412 aşçıdan elde edilen veriler
ile istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir.
Öncelikle gerçekleştirilen faktör analizleri sonrasında faktör yapıları belirlenmiştir.
Sonrasında gerçekleştirilen regresyon analizleri ile araştırmanın hipotezleri
sınanmıştır. Hipotez testleri sonucuna göre aşçıların iş akış deneyimlerinin iş
tatminlerini pozitif yönde etkilediği, aşçıların iş tatminlerinin öznel iyi oluşlarını
pozitif yönde etkilediği ve aşçıların iş akış deneyimlerinin öznel iyi oluş seviyelerini
pozitif yönde etkilediği görülmüştür. Aşçıların iş akış deneyimleri ile öznel iyi
oluşlarının arasındaki ilişkide iş tatmininin aracılık rolünü test etmek için Bootstrap
analizi ve sobel testi kullanılmış, analiz sonuçları iş akış deneyimi ile öznel iyi oluş
arasındaki ilişkide iş tatmininin tam aracılık rolü olduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
This study was carried out to determine the work flow experiences, job satisfaction
and subjective well-being levels of cooks and to determine the relationships between
these concepts. The sample of the research consists of cooks working in 1st class
restaurants and 5-star hotels in Istanbul, which have Tourism Operation Certificate
(Turizm İşletmesi Belgesi). A 7-point Likert type questionnaire was used for the
research. The Work-Related Flow scale developed by Bakker (2008) was used to
measure the flow experience. The short form of The Oxford Happiness Questionnaire
developed by Hills and Argyle (2002) was used to measure the subjective well-being.
The Minnesota Job Satisfaction Scale developed by Weiss et al. (1967) was used to
measure job satisfaction. Statistical analyzes were carried out with the data obtained
from 412 cooks.
First of all, factor structures were determined by factor analysis. According to the
results of the hypothesis tests, it has been determined that the flow experiences of the
cooks have a positive effect on their job satisfaction, the job satisfaction of the cooks
has a positive effect on their subjective well-being levels, and the flow experiences of
the cooks have a positive effect on their subjective well-being levels. Bootstrap
analysis and sobel test were used to test the mediating role of job satisfaction in the
relationship between the flow experiences of cooks and their subjective well-being,
and the results of the analysis revealed that job satisfaction has a full mediating role in
the relationship between flow experience and subjective well-being.