Tek bim ve çok bimli iskandil yöntemlerinin karşılaştırılması
Comparison of single beam and multi beam echo sounding methods
Yazar: SAFA BURAK KAYA
Danışman: PROF. DR. UĞUR DOĞAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geomatik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Gunumuzde deniz tabanı topografyasını modellenmesi veya sayısal derinlik modelinin oluşturulması, su seviyesindeki yukselmeler, kıyı araştırmaları, su kaynaklarının yonetimi, dogal afetler, turizm, petrol ve telekominikasyon amaçlı çalışmalar için buyuk bir onem kazanmıştır. Bu kapsamda veri yogunlukları ve enterpolasyon yontemleri sonuç urune etki etmekte ve karşılaştırmalı olarak degerlendirilmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, tek bimli iskandil yontemi ile elde edilen verilerden oluşturulan batimetrik modelin çok bimli iskandil yontemi ile elde edilmiş yogun ve yuksek dogruluklu nokta bulutu verisine ne kadar dogrulukla yaklaşabilecegini belirlemek ve tek bimli iskandilin çok bimli iskandil yontemine gore guvenilirligini test etmektir. Bu amaç kapsamında, tek bimli iskandil verisi 5 farklı enterpolasyon yontemi ile farklı veri yogunluklarında modellenerek çok bimli iskandil verisi ile hacimsel, noktasal ve profil hat bazlı olmak uzere karşılaştırılmıştır. Ayrıca, bu analizler veri kalitesini test etmiş, nokta bazlı ve alan bazlı olacak şekilde karşılaştırma şeklinde yapılmış ve İHO standartları goz onunde bulundurulmuştur.
Tek bimli iskandil verisi, çok bimli iskandil verisi ile karşılaştırıldıgında en yakın deger 0.28 m standart sapma ile Ters mesafe agırlıklı enterpolasyon ve Kriging yontemi ile elde edilmiştir. Bu karşılaştırma Tek bimli iskandil verisi seyrekleştirilerek tekrarlanmış ve standart sapma degerleri yukseliş gostermiştir.
Uygulamalar neticesinde, Tek bimli iskandil sistemlerinin Uluslar Arası Hidrografi orgutu tarafından yayınlanan standartlar goz onunde bulunduruldugunda hala geçerli sonuçlar urettigi sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Nowadays, seafloor modeling or creating Digital Elevation Models (DEM) are required for the modeling of numerous coastal processes including coastal surveys, management of water resources, natural disasters, tourism, petroleum and telecommunication activities and sea level rise. In this context, data densities and interpolation methods that are likely to effect the final product are evaluated comperatively. The main purpose of this study is to determine how accurately the data obtained by the single beam method can approach the point cloud data obtained by the multi beam sounding method and to test the reliability of the single beam method according to the multi-beam method. For this purpose, single beam sounding data was modeled with 5 different interpolation methods at different data densities and compared with multi-beam sounding data on a volumetric, point and profile line basis. In addition, these analyzes have tested data quality, made as point- based and area-based comparisons, and IHO standards have been considered.
When the single beam sounder data are compared with the multibeam sounder data, the closest value is obtained by Inverse distance weighted interpolation and Kriging method with a standard deviation of 0.28 m. This comparison was repeated by scattering the single-beam sounder data and the standard deviation values increased.
As a result of the applications, it has been concluded that Single beam sounder systems still produce valid results considering the standards published by the International Hydrography Organization.