Teke Sancağı'nda Âyanlığa Bir Örnek: İdriszâdeler
An Example Of Âyans İn Teke Sanjak: İdriszadeler
Yazar: ALİ RIZA ÖZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE DURGUN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; 19. yüzyıl = 19. century ; Antalya-Elmalı = Antalya-Elmalı ; Ayanlık = Ayanlık ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Teke Sancağı = Teke Sanjak ; İdriszadeler = İdriszadeler

Özet:
Âyanların yükselişe geçtiği 18-19.yüzyıllarda Osmanlı Devleti'nin pek çok bölgesinde
âyanlar hâkimiyetini arttırmış pek çoğu hanedan hüviyetine bürünmüştü. Teke Sancağı da çoğu
zaman devlet otoritesinin etkisiz kaldığı bir bölge olarak âyanların etkin olduğu bölgelerden
biriydi. İdriszâde ailesi Teke Sancağı'na bağlı Elmalı kazasında ortaya çıkmış ve diğer âyan
ailelerinin arasından yükselebilmeyi başarmış, Tanzimat sonrasında da bu durumunu muhafaza
etmiştir. İdriszâde İsmail Ağa, Tekelioğlu İbrahim Bey isyanı sırasında devlet safında yer
alması ve bu isyan sonrası Tekelioğlu ailesinin hâkimiyetinin Teke Sancağı'ndan kalkması ile
Antalya'nın en güçlü kişisi konumuna gelmiştir.
İdriszâde İsmail Ağa'nın vefatından sonra da İdriszâde ailesi yalnızca Elmalı'da değil
Antalya'da da hanedan konumunu uzun yıllar muhafaza etmiştir. Bu çalışmanın İdriszâde ailesi
özelinde; 18-19.yüzyıllarda Teke Sancağı'ndaki âyanlar, âyanlık iddiasında bulunanlar,
âyanların ittifakları, âyanlar arasındaki güç mücadeleleri, devlet görevlileri ile ilişkileri; taşra
âyanının askeri ve idari görevleri üstlenişi gibi konulara bir nebze olsun açıklık getireceği,
İdriszâde ailesinin diğer âyan aileleri ile mukayese edilmesine de imkân sağlayacağı
düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: İdriszâde, Âyan, Elmalı, Teke Sancağı, Hanedan

Abstract:
During the 18-19th centuries when the ayans were on the rise, many regions of the
Ottoman State had increased their dominance, and many of the dynasties took on their dignity.
Sanjak of Teke was also one of the regions where notables were active as a region where the
state authority was ineffective at the time. The Idriszade family appeared in the Elmalı crash of
Teke Sanjak and managed to rise among other ayan families, and maintained this status after
the Tanzimat. İdriszade İsmail Agha became the most powerful person in Antalya with his
participation in the state during the Tekelioğlu İbrahim Bey rebellion and the removal of the
rule of the Tekelioglu family from the The Teke Sanjak after this rebillion.
After the death of Idriszade Ismail Agha, the Idriszade family maintained its dynastic
position not only in Elmalı but also in Antalya for many years. İn this study espicially the
İdriszade family; the notables in the Teke Sanjak in the 18-19 th centuries the ayans of the
notables, the power struggles between the ayans, their relations with the state officials, it is
believed that it will give some clarity to issues such as alliances of the ayans, power struggles
between the ayans, relations with state officials; military and administrative responsibility of
the provincial ayan, as well as allow the Idriszadeh family to be compared with other ayan
families.

Key Words: Idrıszade, Ayan, Elmalı, Teke Sanjak, Dynasty