Sosyal dışlanma bağlamında genç suçluluğu
Youth crime in the context of social exclusion
Yazar: SENEM ASLAN
Danışman: PROF. DR. NURŞEN ADAK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Denetimli serbestlik sistemi = Probation system ; Gençler = Youngs ; Sosyal dışlanma = Social exclusion ; Suç = Crime ; Suçlu gençler = Delinquet Juveniles ; Suçluluk = Criminality

Özet:
Sosyal dışlanma bir takım eşitsizlikler ve dezavantajlar sonucunda bireyin dışlanmasına neden olacak maddi ve manevi yoksunluk içinde bulunması, haklarını koruyacak kurumlardan veya sosyal destekten uzak olması durumunda ortaya çıkan dinamik bir süreci ifade etmektedir. Son yıllarda özellikle batı Avrupa ülkelerinde sıkça kullanılan bu kavram dışlanmanın sadece ekonomik görünümüne değil aynı zamanda bireysel ve toplumsal görünümüne dikkat çekmektedir.
Toplumda birçok kişi dışlanma riski ile karşı karşıyadır. Bunlar arasında engellileri, kadınları, yoksulları, hastaları ve suçluları saymak mümkündür. Bireysel veya yapısal nedenlerden dolayı ortaya çıkan suç davranışı dışlanmanın hem bir nedeni hem de bir sonucu olabilmektedir. Suç ile ilgili kaynaklara bakıldığında suç davranışının özellikle genç bireyler arasında sıklıkla görüldüğü dikkat çekmektedir. 
Bu çalışmada bireyin yaşamında önemli bir evre olan gençlik dönemindeki suç davranışı ile sosyal dışlanma ilişkisi ele alınmaktadır. Bu kapsamda gerçekleştirilen saha çalışması Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü'nün Denetimli Serbestlik ve Yardım Hizmetleri Merkezlerinde denetimli serbestlik hizmetinden yararlanan gençler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma İstanbul ve Ankara olmak üzere iki büyük şehirdeki Denetimli Serbestlik İl Müdürlüklerinde tamamlanmıştır. Nitel ve nicel araştırma tekniklerinin bir arada kullanıldığı saha çalışmasında 234 kişiye "Sosyal Dışlanma Ölçeği" uygulanmış olup 18 kişi ile derinlemesine görüşmeler yapılarak nicel araştırma sonuçlarını destekleyen verilere ulaşılmıştır. 
Çalışmada sosyal dışlanmanın alt boyutları olarak belirlenen maddi yoksunluk, kurum ve yardımlardan faydalanma, uygun ev ve güvenli çevrede yaşama, sosyal katılımcılık ile kültürel entegrasyon/normlara uyma çerçevesinde genç suçluların sosyal dışlanma durumları incelenmektedir. Saha çalışmasında en düşük düzeyde sosyal dışlanma kurum ve yardımlardan yararlanma alt boyutunda ölçülmüştür. Bu durum örneklemin bir kamu hizmeti olan denetimli serbestlikten yararlanıyor olmalarının olumlu bir etkisi olarak açıklanmaktadır. Sosyal dışlanma en yüksek düzeyde ise sosyal katılımcılık alt boyutunda tespit edilmiştir. Araştırmada sosyal katılımcılık alt boyutu bireyin özellikle toplumsal ilişkileri ve bunlarla olan bağları ile tanımlanmaktadır. Genç suçluların sosyal hayata katılımda yaşadıkları olumsuz deneyimler ile sosyal dışlanmaya maruz kaldıkları hissini duymaları sosyal dışlanma düzeylerinde etkili olduğu görülmektedir. Bu doktora tez çalışması genç suçluluğunu açıklamada sosyal dışlanmanın önemli bir faktör olduğunu ortaya koymaktadır.



Anahtar Kelimeler: Sosyal Dışlanma, Genç, Genç Suçluluğu, Denetimli Serbestlik

Abstract:
Social exclusion denotes a dynamical process raised by an individual's state of being far away from social supports, his being deprived of institutions protecting his rights and his being in both material and moral deprivation in consequence of a number of disadvantages and inequalities. This concept which is widely used particularly in the countries of Western Europe not only implicates the economical aspects but also individualistic and social aspects.
Many people faces the risk of social exclusion in society. Disabled, women, needies, patients and criminals can be regarded among those who faces that risk. Crime behavior caused by individualistic or structural reasons can be both a cause and an effect of social exclusion. Having looked at the resources concerning criminalism, it is noticeable that crime behavior has a high incidence among young individual.
In this study, relationship between crime behavior in the youth which is an important phase in the life of individual and social exclusion is treated. The field study carried out in this context has been conducted on the youngsters benefiting from probation services in the Probation and Support Services Centre's of General Directorate of Prisons of Detention Houses of Ministry of Justice. Investigation has been completed in the Provincial Directorates of Probation of two metropolises which are Ankara and Istanbul. In the field study in which both qualitative and quantitative techniques are used,   "Social Exclusion Scale" has been applied to some 234 people and has been interviewed deeply with 18 people, in conclusion the acquired data corroborates the quantitative results.
In the study, in the framework of material poverty, benefiting from institutions and aids, living in favorable house and safe environment, social participation and cultural adaptation and adaptation to norms which are determined as sub-aspects of social exclusion, social exclusion states of young criminals are investigated. In the field study in the sub-aspect of benefiting from institutions and aids, the least social exclusion has been measured. This result can be explained as an effect of sample's benefiting from the probation service which is a public service. The topmost social exclusion has been determined in the sub-aspect of social participation. In the study, sub-aspect of social participation is described particularly as the individual's social relations and his other connections. It is viewed that the negative   experiences of young criminals in getting involved in social life and their perceptions of being exposed to the social exclusion have an influence in their level of social exclusion. This doctorate thesis study sets forth that social exclusion is a significant factor in accounting for the youth criminalism.



Keywords: Social Exclusion, Youth, Youth Crime, Probation