İstanbul Sağlık Bilimleri Üniversitesi'ne bağlı Avrupa Yakası eğitim ve araştırma hastanelerindeki aile hekimliği asistanlarının evde sağlık hizmetleri hakkındaki tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of attitudes and behaviors of family medicine residents in european side training and research hospitals of İstanbul Health Sciences University about home health services
Yazar: YASEMİN ÇAKIRTÜRK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Evde sağlık hizmetleri = Home health service ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Tıp eğitimi = Education-medical ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile aile hekimliği asistanı olup evde sağlık hizmetleri birimlerinde çalışmış ve bu kapsamda sunulan evde sağlık hizmetlerine karşı tutum ve davranışlarını, sağlık sistemini bütün olarak ele alındığımızda evde sağlık hizmetlerini bu kapsamın neresinde gördüklerini göstermek amaçlanmış olup bu sayede ileride yapılabilecek planlamalar ile çalışan verimliliğinin ve etkisinin artırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul ili Avrupa yakası Eğitim ve Araştırma Hastaneleri Aile Hekimliği Kliniği'nde görevli uzmanlık eğitimi alan 216 asistan hekim katıldı. Araştırma 01.12.2022-15.12.2022 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmacılar tarafından 25 soru şeklinde oluşturulan anket formu ile asistan hekimlerin evde sağlık hizmetleri ile ilgili tutum ve davranışları değerlendirildi. Araştırmaya katılan asistan hekimlerin yaş, cinsiyet, uzmanlık eğitim yılı, uzmanlık eğitim türü ve evde sağlık hizmetlerinde çalışıp çalışmadığı gibi özellikleri ile anket sorularına verdikleri yanıtlar arasında ilişki olup olmadığı irdelendi. Anket uygulaması gönüllü araştırmacılar üzerinde yüz yüze veya bazı ulaşım güçlükleri sebebiyle elektronik ortamda gerçekleştirilmiştir. 480 aile hekimi uzmanlık eğitimi evreninden %5 hata payı ile %90-99 arasında güven seviyelerinde hesaplanan örneklem büyüklüklerine göre 214 katılım ile güven seviyesi %95 olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 216 asistan hekimden %57,41'i kadın olup 2 katılımcı cinsiyet belirtmek istememiştir. Katılımcıların %86,11'i ise tam zamanlı aile hekimliği asistanıdır. Gönüllü katılımcıların %46,76'sı daha önce evde sağlık hizmetlerinde görev almışken, katılımcıların yaş ortancası 29 idi. Katılımcıların anket sorularından "Evde sağlık hizmetleri sağlık hizmetlerine ulaşım şansı olmayanların hizmet alımına imkan sağlar." sorusuna %47,69'u kesinlikle katılıyorum, "Evde sağlık hizmetleri yaşam kalitesini artırır." sorusuna %45,37'si katılıyorum, "Evde sağlık hizmetleri hastanın yaşadığı ortamda bütüncül bakış açısıyla değerlendirilmesini sağlar." sorusuna %45,37'si kesinlikle katılıyorum, 
"Evde sağlık hizmetleri hastanedeki yatak işgalini önler." sorusuna %57,87'si kesinlikle katılıyorum, "Evde sağlık hizmetleri hastaneye tekrarlı yatışları azaltır." sorusuna %55,09'u kesinlikle katılıyorum, "Evde sağlık hizmetleri bireyin sağlık kurumunu sık sık kullanmasını engeller." sorusuna %54,17'si kesinlikle katılıyorum şeklinde yanıt vermiştir. Çalışmaya katılan asistan hekimlerin uzmanlık eğitim türüne göre anket sorularına verdikleri yanıtlar arasındaki ilişki Mann Whitney U testi ile değerlendirilmiş olup bu iki durum arasında istatistiksel olarak anlamlı saptanmamıştır. Asistan hekimlerden evde sağlık biriminde çalışmış olanların "Evde sağlık hizmetleri hastanedeki yatak işgalini önler", "Evde sağlık hizmetleri hastaneye tekrarlı yatışları azaltır", "Evde sağlık hizmetleri diğer sağlık hizmetlerinden daha ucuzdur", "Evde sağlık hizmetleri bireyin sağlık kurumunu sık sık kullanmasını engeller" ve  "Evde sağlık hizmetleri bireyin toplumdan izole olmasını önler" sorularına verdikleri puanlar çalışmamış olanlara göre daha yüksekken, "Evde sağlık hizmetleri yaşam kalitesini artırır", "Evde sağlık hizmeti bu alanda uzmanlaşmış kişiler tarafından verilir" ve "Evde sağlık hizmetleri kişiye özelleştirilmiştir " sorularına verdikleri puanlar ise daha düşük olarak saptanmıştır.
Sonuç: Anket çalışmamıza katılan tüm hekimlerimizin evde sağlık hizmetleri sunumuna karşı tutum ve davranışlarını olumlu yönde bulduk. Hekimlerimizin çoğunluğu evde sağlık hizmetinin hem hasta ve yakınları hem sağlık çalışanı hem de sağlık hizmetleri açısından ne kadar gerekli, ucuz, etkin, basit uygulanabilir, hasta iyiliğine odaklı ve kendi işini kolaylaştırıcı olduğunu düşündüğünü gördük. Fakat bu durum çalışmamız ile beraber hekimlerin kendi ortamları dışında hizmet sunumları sırasında tedirgin olabileceği ve buna bağlı hekim hasta ilişkisinin bozulabileceği, hekim güvenliğinin tehlikeye girebileceği ve hekim çalışma verimliliğinin düşebileceği ve fikrini uyandırdı. Aynı zamanda hekimlerin evde sağlık hizmetleri sürecinde hasta ve yakınlarının her türlü probleminin çözümü için çalıştığı anlamı çıkarmaktayız.
Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Evde Sağlık, Bakım, Uzmanlık Öğrencileri

Abstract:
Aim: With this study, it is aimed to show the attitudes and behaviours of family medicine residents who has worked in home health services towards home health services offered in this context, and where they see these services in this scope when the health system considered as a whole; in this way the efficiency and the effectiveness of the employees can be increased with the plans that can be made in the future.
	Materials and Method: 216 residents who studying residency program at the Health Sciences University, Istanbul Province, European Side Training and Research Hospitals Family Medicine Clinic participated in our study. The research was carried out between 01.12.2022 and 15.12.2022. The attitudes and behaviors of resident physicians about home health services were evaluated with a questionnaire formed by the researchers in the form of 25 questions. It was examined whether there was a relationship between the characteristics of the resident physicians participating in the study, such as age, gender, year of residency program, type of specialization education, and whether they worked in home health services, and their answers to the survey questions. The survey application was carried out on volunteer researchers face-to-face or electronically due to some transportation difficulties. Confidence level was evaluated as 95% with 214 participants, according to the sample sizes calculated at confidence levels between 90-99% with a 5% margin of error from the population of 480 family medicine residency programe.
	Results: Of the 216 residents included in the study, 57.41% were women, and 2 participants did not want to specify gender. 86.11% of the participants are full-time family medicine residents. While 46.76% of the volunteer participants had previously worked in home health services, the median age of the participants was 29. One of the survey questions of the participants was "Home health services enable those who do not have the opportunity to access health services to receive services." I definitely agree with the question 47.69%, "Home health services increase the quality of life." I agree with the question of 45.37%. 45.37% of them agree with the question, "Home health services prevent the occupation of beds in the hospital." 57.87% of them agree with the question, "Home health services reduce repeated hospitalizations." I definitely agree with 55.09% of the question, "Home health services prevent the individual from using the health institution frequently." 54.17% answered the question as "I totally agree".The relationship between the answers given to the survey questions by the residents participating in the study according to the type of specialty education was evaluated with the Mann Whitney U test, and there was no statistically significant difference between these two conditions. Among the residents who worked in the home health services, "Home health services prevent the occupation of beds in the hospital", "Home health services reduce repeated hospitalizations", "Home health services are cheaper than other health services", "Home health services prevent the individual from using the health institution frequently" and "Home health services prevent the individual from being isolated from the society" questions were higher than those who did not work; the scores given to the questions "Home health services increase the quality of life", "Home health services are given by experts in this field" and "Home health services are customized to the individual" were determined to be lower.
	Conclusion: We found the attitudes and behaviors of all our physicians who participated in our survey study towards the provision of home health services in a positive way. We have seen that the majority of our physicians think that home health care is necessary, cheap, effective, simply applicable, focused on patient well-being and facilitating their own work, both in terms of patients and their relatives, as well as health workers and health services. But this situation, together with our study, has aroused the idea that physicians may be nervous during service presentations outside their own environments, and that the doctor-patient relationship may deteriorate, physician safety may be compromised, and physician working efficiency may decrease. At the same time, we take it to mean that physicians work to solve all kinds of problems of patients and their relatives during the home health services process.
	Keywords: Family Medicine, Home Health, Care, Resident Physicians