hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Orta Türkçede fiilimsiler
Verbalia suffixes in Middle Turkic
Yazar: NESRİN BAYRAKTAR
Danışman: DOÇ. DR. ÜLKÜ ÇELİK ŞAVK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil bilgisi-eylem = Grammar-verb ; Eski Anadolu Türkçesi = Old Anatolian Turkish ; Fiilimsiler = Verbals ; Harezmce = Khwarazm language ; Karahanlı Türkçesi = Karakhanid Turkish ; Kıpçakca = Kıpcaks language ; Orhon Türkçesi = Orhon Turkish ; Uygurca = Uighur language

Özet:
Bu tezde, Orta Türkçe dönemine ait eserlerdeki fiilimsi ekleri ve fiilimsi eklerinin kullanımları incelenmiştir. Orta Türkçe XI. yüzyılda başlayan ve XV. yüzyılın sonuna dek süren dönemdir. Orta Türkçe dönemi; Karahanlı Türkçesi, Harezm Türkçesi, Kıpçak Türkçesi ve Eski Anadolu Türkçesini içine alır. Bu dört dönem içinde birçok eser verilmiştir. Bu çalışmanın asıl amacı transkripsiyonu yapılmamış Arap harfleriyle yazılmış Türkçe metinleri Türkiye Türkçesine kazandırmak olmadığı için, yalnızca transkipsiyonu yapılmış metinler üzerinde çalışılmıştır. Bu tezde asıl konu Orta Türkçede fiilimsi ekleri olmakla birlikte, fiilimsi eklerinin Orta Türkçe dönemindeki biçimlerinin gelişimini izlemek amacıyla Eski Türkçe dönemini oluşturan Orhon Türkçesi ve Uygur Türkçesine ait eserler de taranmıştır. Fiilimsi eklerinin, en azından Türkiye Türkçesindeki son biçimlerini belirlemek amacıyla Türkiye Türkçesinde yaşayan eklere de yer verilmiştir. Bu çalışmada, Eski Türkçe, Orta Türkçe dönemlerine ait 54 metin taranmış ve 5 isim-fiil; 17 sıfat-fıil; 23 'ü zarf-fiil, 24'ü sıfat-fıil, 4'ü isim-fiil kökenli 51 zarf-fiil eki ve zarf-fiillerle kurulan 25 birleşik fiil saptanmıştır.

Abstract:
This dissertation, purports to study the suffixes of verbalia and their usages the texts of Middle Turkic languages covering a period from the 11th century up to the end of the 15th century. The Middle Turkic period includes the languages of Karakhanid Turkic, Kharezm Turkic, Kipchak Turkic and Old Anatolian, the periods of the same language, the Middle Turkic, in which many texts were produced. This dissertation is planned as a research on those texts which already have been transcribed before, because our aim is not to render the Turkish texts which are written in Arabic letters into the Turkey Turkic. Since this dissertation studies the suffixes of verbalia in Middle Turkic. We thought it necessary to look at the texts written in Orkhon and Uigur Turkic which together make the Old Turkic language. In the same context, it was also useful to look at the suffixes as they are used in Turkey Turkic today. This dissertation, makes an analysis of 54 texts which are written in Old and Middle Turkic period as a result of which 5 infinitive suffixes; 1 7 participle suffixes; 51 gerundium suffixes and 25 compound verbs, made with gerundium suffixes were found.
Ahmet Adnan Saygun'un "Aksak Tartılar Üzerine 10 Etüdü" (Ritm, armoni, kontrpuan, makamsal yapı ve form açılarından incelenmesi)
Ahmet Adnan Saygun's "The Ten Etudes on Aksak Rhythms" (Examined about the rhythm, harmony, counterpoint, modes and form)
Yazar: AYŞE ÖNDER
Danışman: YRD. DOÇ. TURGAY ERDENER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kompozisyon, Koro ve Orkestra Şefliği Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Müzik = Music
Dizin: Saygun, Ahmet Adnan = Saygun, Ahmet Adnan

Özet:
Bu tez çalışmasında; Çağdaş Türk Müziği' nin temellerini atan ve "Türk Beşleri" adıyla anılan grubun üyelerinden biri olan Ahmet Adnan Saygun 'un Aksak Tartılar Üzerine 10 Etüd 'ü ritm, armoni, kontrpuan, makamsal yapı ve form gibi öğeler açısından incelenmiştir. Bölüm I 'de Prof. A. Adnan Saygun 'un biyografisi ve yapıtları bulunmaktadır. Bu bölümde Saygun 'un aldığı müzik eğitimi, kitapları, makaleleri, besteleri, Türk Müziği'ne katkıları ve hizmetleri anlatılmıştır. Bölüm II 'de Saygun 'un Aksak Tartılar Üzerine 10 Etüd 'ü yukarıda söz edilen öğeler açısından incelenmiştir. Bölüm III 'de de bu incelemelerden çıkan sonuçlar ortaya konmuştur.

Abstract:
In this thesis, Ahmet Adnan Saygun who is one of the member of "The Turkish Five" whom created the bases of Turkish Music, one of the well known piece's "The 10 Etudes onto Aksak Rhythms" are examined about the rhythm, harmony, counterpoint, modes and form. In part I,it is included the autobiography and pieces of Prof. Ahmet Adnan Saygun. In this part Saygun 's musical education, books, articles, compositions and suplements to the Turkish classical music have been told. In part II, Saygun 's "The 10 Etudes on Aksak Rhythms" have been examined as explained above. In part IH, the conclusions from this examinations have been discussed.
Yüzey organizasyonu ve plan açısından yazıt konulu resim dizisi
The series of paintings on subject of inscription in terms of surface organization and plane
Yazar: CANAN ATALAY
Danışman: PROF. VEYSEL GÜNAY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2000
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Resim sanatı = Painting art ; Yazıtlar = Inscriptions

Özet:
Resim sözsüz anlatımın temelidir. Mağara duvarındaki av sahneleri insanlık tarihin ilk görsel belgeleridir. Gündelik yaşamın gereklerine hizmet eden yazı, dil ve düşünceyi kişiden kişeye, kuşaktan kuşağa iletir. 'Yazıt'sa, anımsatma amacıyla veya bir anı değeri taşıyan bir metnin taş ya da metal gibi yüzeylerde yazılmasıy la oluşan küçük anıttır. Yazıyla, girintili ve çıkıntılı bir şekilde yüzeyleri çeşitli motiflerle biçimlendirilen bu yazıtların formları resim serisinin oluşmasında öz ve biçim açısından çıkış kaynağı olmuştur. Resim sanatı, renklendiriciler aracılığıyla bir bütünü oluşturma işlemlerini içerir. Yazıt formları, resimlerin oluşumuna biçimsel olarak kaynaklık etmişlerdir. Tabletlerden yola çıkışla yapılan çalışmalarda, katmanlar halinde boya hamuru kullanarak resimde dış espas yaratılma yoluna gidilmiştir. Yer yer boya kazınarak ya da henüz kurumadan üzerine fırça ile müdahale edilerek, yazısal formlar eklenerek resmin bütünlüğü oluşturulmaya çalışılmıştır. Biçimlerin en aza indirgendiği tek renkli resimler yapılma yoluna gidilerek resimlerde dramatik bir etki yaratılmak istenmiştir. Resim yüzeyinde, renk, çizgi, doku, büyüklük-küçüklük, azlık-çokluk gibi öğelerle plan ve espas ilişkileri aranmıştır. Konu doğrultusundaki öz ve biçim arayışları resimsel bir dilin geliştirilmesi için önemli bir araç olmuştur.

Abstract:
Painting is the basic expression of ideas without word. Cave paintings are the first visual document of human history. Writing which serve to daily life's needs, transports language and ideas from one person to another, from one generation to another one. Inscription is small monument, carved into something made of stone or metal for remembering of past sensations, events and thoughts. Inscription forms which have irregular, rough, textural qualities, motifs and signs on their surfaces have made an important source for the creation of these series of painting studies. Art of painting includes process of producing whole by the way of using colour. Inscription forms are the main source of producing paintings for their formal quality such as shape, texture and size. The painting works which were directly influenced by the Tablets, painted by the layers of paints. In these works outer space were created as well. On the surface of these works, paints were scripted and carved. Before the paint was dried, line, script, signs, colour and tones were combined by the brush. Dramatic impression was produced by using simple forms and monochrome colour. Compositional elements were searched such as colour, line, texture, bigness-smallness and majority-minority on the painting surfaces. Exploration of content and form of the paintings works beyond subject was an important vehicle for development of the pictorial language.
Scarlatti, Mozart, Schumann ve Skriabin üzerine bir yorum denemesi
A Study of interpretation through works of scarlatti, Mozart, Schumann and Skriabin
Yazar: ELVAN ALPAGUT
Danışman: PROF. AYŞE SAVAŞIR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Piyano Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2000
Konu: Müzik = Music
Dizin: Mozart, Wolfgang Amadeus = Mozart, Wolfgang Amadeus ; Scarlatti, Giuseppe Domenico = Scarlatti, Giuseppe Domenico ; Schumann, Robert = Schumann, Robert ; Skryabin, Aleksander Nikolayeviç = Skryabin, Aleksander Nikolayeviç

Özet:
Bu çalışmada, Piyano Anasanat dalının Sanatta Yeterlik Sınavı için öngördüğü müfredat programından seçilmiş olan, Scarlatti, Mozart, Schumann ve Skriabin'in eserlerinden oluşan sınav programının, çalışma aşamasında tarafımdan nasıl yorumlandığına dair bazı açıklamalara yer verilmiştir. Bu açıklamalar, bir eseri yorumlarken dikkat edilmesi gereken konular üzerine bazı düşünceler ve adı geçen bestecilerin yaşadıkları dönemlerin, farklı müzik ortamlarına ve tarihsel olaylarına bir bakış ile temellendirilmeye çalışılmıştır. Buradan hareketle, bir yorumcunun kendi yorumunu ortaya koyarken, bunu sorumsuzca kendinden bir şeyler katarak değil, inceleme ve araştırma yoluyla yapmasının, eserini icra edeceği besteciye onu daha çok yaklaştıracağı düşüncesi savunulmuştur.

Abstract:
In this study, certain explanations have been discussed regarding how the examination program -made up works of Scarlatti, Mozart, Schumann and Skriabin selected from the prescribed curriculum- has been interpreted for the "Proficiency in Art" examination for the Piano Major Branch. An attempt has been made to firmly establish these explanations throuh 1) ideas concerning subjects that must be noted when interpreting a piece, and 2) taking into account the musical milieus and historical events in the lifetimes of the aforementioned composers. Accordingly, the idea has been defended that an interpreter, while putting forth her own interpretation, should do so -not by irresponsibly imposing herself on the piece- but rather by means of investigation and research; thus, she will perform the piece in such a way as to bring her much closer to the intent of the composer.
Koruyucu aile uygulaması: Ankara örneği
Foster care family: The case of Ankara
Yazar: YÜCEL CAN
Danışman: PROF.DR. BEYLÜ DİKEÇLİGİL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile yapısı = Family structure ; Korunmaya muhtaç çocuklar = Children who are in need protection ; Koruyucu aile = Foster family ; Türk ailesi = Turkish family

Özet:
Bu çalışma, korunmaya muhtaç çocuklara yönelik hizmetlerden biri olan koruyucu aile uygulamasının, Ankara'daki koruyucu aileler örneğinde,ülkemizdeki durumunu belirlemeyi ve koruyucu aile olup-olmamaya etki eden etkenleri bulmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla Ankara'daki koruyucu ailelere ait dosyalar, koruyucu aile olmak için başvurup sonradan vazgeçen ailelere ait tutanaklar incelenmiş ve koruyucu ailelerle görüşmeler yapılmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda, koruyucu aile uygulamasının, korunmaya muhtaç çocuklara yönelik diğer hizmetlere oranla, yaygınlık kazanmamış olduğu belirlenmiştir. Bu çalışma, koruyucu aile uygulamasının yaygın olmayışının, öncelikle insanımızın korunmaya muhtaç çocuklar sorununa duyarsızlığından ve bu sorununa yaklaşırken çocuğun ihtiyaçlarını değil, öncelikle çocuk sahibi olma gibi, isteklerinin tatminini amaçlamalarının yanında, uygulamaya ilişkin bürokratik nedenlerden kaynaklandığını göstermektedir. Çalışmada, koruyucu aile Wzmetinin yaygınlaştınlabilmesi için, öncelikle toplumun korunmaya muhtaç çocuklar sorununa duyarlı hale gelmesi kadar yeni bürokratik düzenlemelerin gerektiği sonucuna ulaşılmıştır

Abstract:
This study examines the state of foster family care and factors affecting families' desire to became a foster family in Ankara. The data for this examination were collected from three sources: interviews with foster families, application files to became a foster family and files for the final statement of intention by the families who have withdrawn their application. Depending on this data, the study argues that the main reason behind why foster family practice is less developed than institutional care and adaption is twofold: the general public's disinterestedness towards the children in needs of protection and care and, if if any interest is shown, to give priority to satisfaction of the families'need to have a child rather than the needs of the children themselves. İn addition some formel requirements and heavy bureaucracy can partly be held responsible for the lack of any significant rise in the number families wanting to became a foster family. The study concludes that the result would possibly be rather different if the general public was informed about and sensitized towards the children who are in need of public protection and care
L`analyse de la traduction du language humoristique d`apres la theorie interpretative de la serie du Petit Nicolas de Goscinny /
Yazar: SUNA AĞILDERE (TİMUR)
Danışman: PROF. DR. ZEYNEL KIRAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Fransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Fransız Dili ve Edebiyatı = French Linguistics and Literature
Dizin: Eşdeğerlik = Equivalency ; Fransızca = French language ; Gülmece dili = Humour language ; Türkçe = Turkish ; Yorumlayıcı anlam kuramı = Interpretative meaning theory ; Çeviri = Translation ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature

Özet:
ÖZET Çalışmamızın konusu, çağdaş Fransız çocuk yazının en ilginç örneklerinden biri olan, Goscinny'nin yazdığı ve ünlü Fransız çizeri Sempe'nin çizgeleriyle renk kattığı "Le Petit Nicolas" dizisininde yer alan gülmece dilinin Fransızca'dan Türkçe'ye aktarılırken karşılaşılan sorunları yorumlayıcı anlam kuramı açısından incelenmesidir. Yorumlayıcı anlam kuramı, varış dili okuru odaklı, dilsel ama daha çok dil- dışı göstergeleri temel alan ve metnin anlamının aktarımına dayalı bir çeviri anlayışından yanadır. Bu nedenle, çalışmamızın ana hatlarını eşdeğerlilik olgusu ve metnin anlamını aktarmak için başvurulan çeşitli çeviri yöntemleri oluşturmuştur. Söz konusu yöntemler, gülmece dilinin özelliklerinden olan, deyimlerin, söz oyunlarının, kültürel öğelerin vb. çevirisinde kullanılmış ve yorumlayıcı anlam kuramı açısından ayrıntılı olarak incelenmeye çalışılmıştır. V.Kanetti, çevirisinde aynı tür sorunları aynı çeviribilimsel yöntemler aracılığıyla çözümlemeye çalışmış ve böylece özgün metinde yer alan gülmece dilini varış metnine başarıyla yansıttığı görülmüştür.

Abstract:
m RESUME Dans ce travail, nous avons etudie d'apres la theorie interpretative, les difficultes de traduction en turc du langage humoristique de la serie du Petit Nicolas ecrit par Goscinny et illustre par Sempe et qui constitue l'une des oeuvres la plus interessante de la litterature enfantine française. La theorie interpretative en traduction est basee sur le transfert du sens en restant fidele â l'intention de l'auteur et aux habitudes langagieres du lecteur de langue d'arrivee, ce qui exige une connaissance linguistique et exra-linguistique de la part du traducteur. C'est pour cela que l'equivalence en traduction et les divers precedes traductologiques constituent les traits principaux de notre etude. Les procedes en question, ont ete utilises lors de la traduction des elements propre au langage humoristique tels que: les locutions, les jeux de mot, les elements culturels, etc.... Ces procedes traductologiques ont ete analyses selon la -theorie interpretative. Lors du processus de la traduction, V.Kanetti a traite les problemes de meme nature par les memes procedes traductologiques, ce qui lui a assure la reussite de la traduction du langage humoristique dans la langue d'arrivee.
Birnci Dünya Savaşı öncesinde Almanya
Germany before first world war
Yazar: YUNUS KOBAL
Danışman: PROF. DR. RİFAT ÖNSOY
Hacettepe Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Alman İmparatorluğu = German Empire ; Almanya = Germany ; Dünya Savaşı I = World War I ; Milliyetçilik = Nationalism

Özet:
ÖZET Bu çalışma esas olarak I. Dünya Savaşı öncesinde Almanya' daki toplumsal gelişmeleri ve bu gelişmelerin savaş üzerindeki etkisini araştırmak üzere hazırlanmıştır. Üç bölüm halinde yürütülen çalışmanın giriş kısmı Almanların tarih sahnesine çıkışlarından başlayarak Alman birliğinin sağlandığı 1871 yılma kadar olan gelişmeleri kaydetmektedir. Alman birliğinin kurulması başlığım taşıyan 1. Bölümde Fransız İhtilâlinden 1871 yılına kadar Avrupa'nın genel durumu ve belli başlı dönüm noktalan, çeşitli fikir akımları ve Almanya'nın bu süreçte kaydettiği aşamalar anlatılmaktadır. 2. Bölümde, kurulan imparatorluğun 1. Dünya Savaşına kadarki dönemde idarî yapısı, iç ve dış politikası Bismarck ve II. Wilhelm dönemleri adı altında ayrı ayrı incelenmiştir. İmparatorluğun toplumsal yapısı başlığım taşıyan 3. Bölümde ise çeşitli sosyal sınıfların pozisyonu, kültürel yaşam ve savaş öncesi Almanya'da önemli etkiler yaratan nasyonalizm, anti-semitizm ve militarizm konularına açıklık getirilmektedir. Ayrıca çalışmanın sonuç kısmında bu konuda yapılan Doğu ve Batı Alman tarihçilerinin bakış açılarını yansıtan değerlendirmelere de yer verilmiştir.

Abstract:
ABSTRACT The aim of the thesis under the name of "Germany before the First World War" is to examine the social and political improvement in Germany before the First World War and to bring to light to the role of Germany in this war. This research, is based on especially the resources written in German in order to establish how the developments taken place just before the war are evaluated from the German point of view. In the thesis, first of all, the improvements taken place in Europe after the French Revolution are examined, then developments occured until Germany gained its national unity in 1871 and the establishment of II. German Empire are evaluated. The administrative and social structures, the foreign and the internal policies of II. German Empire, which is the basic element of the thesis, are studied. Later, the rise of the German nationalism and the internal developments of Germany during the time of First World War are evaluated carefully. Beside that, it is also mentioned about the scientific researches belonging to same various opinions about II. German Empire, and so, the disputes and the evaluations about the subject are transfered to Turkish public opinion.
Doğrusal regresyonda değişken seçimine bayesci yaklaşımların karşılaştırılması
Comparison of bayesian approaches to variable selection in linear regression
Yazar: ATİLLA YARDIMCI
Danışman: DOÇ. DR. AYDIN ERAR
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: İstatistik = Statistics
Dizin: Bayes yaklaşımı = Bayes approach ; Değişken seçimi = Variable selection ; Doğrusal regresyon = Linear regression ; Gibbs yöntemi = Gibbs method

Özet:
IV ÖZET Bu çalışmada, doğrusal regresyonda değişken seçimine Bayesci yaklaşımların karşılaştırılması, önsel bilginin süreç üzerindeki etkilerinin görülmesi ve kullanılan ölçütlerin yer aldığı özel bilgisayar yazılımının geliştirilmesi amaçlandı. Birinci bölümde Bayes yaklaşımlarının kullanım gerekçeleri ve çalışmanın amaçlan belirtildi. İkinci bölümde klasik değişken seçim ölçütleri, önsel bilgi türleri ve belirlenmesi ile değişken seçimine Bayes yaklaşımları anlatıldı. Üçüncü bölümde geliştirilen BARVAS adlı bilgisayar yazılımının genel özellikleri verilerek, kullanılan ölçüt ve yaklaşımlar yapay veriler aracılığıyla karşılaştırıldı. Sonuçların test edilmesi için gerçek veri kümeleri üzerinde yapılan uygulamalar verildi. Dördüncü bölümde yapay ve gerçek verilerle yapılan uygulama sonuçlan tartışıldı.

Abstract:
ABSTRACT In this study, it was aimed to compare the Bayesian approaches in the terms of variable selection in linear regression, state effects of prior information on the process and develop a specific software including criteria used. In the first part, the aims of study and the reasons of using the Bayesian approaches were indicated. In the second part, the criteria of classical variable selection, prior information types, their identification and Bayesian approaches to variable selection were presented. In the third part, the general specifications of developed software, named BARVAS, were explained and used criteria and approaches in the means of simulated data were compared. Moreover, the applications applied on real data groups were performed in order to test the results. In the fourth part, the results of application, that were being executed by means of real and simulated data, were discussed.
Çok değişkenli nitel veri analiz teknikleri
Multivariate qualitative data analysis tecniques
Yazar: HALİT BÜYÜKOĞLU
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN TATLIDİL
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: İstatistik = Statistics
Dizin: Korelasyon analizi = Correlation analysis ; Uygunluk analizi = Correspondence analysis ; Veri analizi = Data analysis

Özet:
Bu çalışmada, özellikle son yıllarda istatistik literatüründe adından oldukça sık söz edilen çok değişkenli nitel veri analiz teknikleri incelenmeye çalışılmış olup bu teknikler karşılaştırmalı olarak verilmiştir. Bu çalışmanın, hangi analiz tekniğinin hangi koşullar sağlandığında seçileceğine dair bir örnek olması düşünülmüştür. Birinci Bölüm'de, konulara giriş yapılarak daha önceki çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. İkinci Bölüm'de ise nitel veri analiz teknikleri hakkında genel bilgiler verilmiştir. Üçüncü Bölüm'de ise bu teknikler kullanılarak uygulama yapılmış ve tabloların yorumu üzerinde durulmuş olup teknikler arasındaki farklara değinilmiştir. Son Bölüm'de, elde edilen sonuçlar değerlendirilerek önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, multivariate statistical analysis techniques that had been commonly used in statistical surveys recently, were considered and tried to appreciate and these techniques were given as in contrast. This study can be considered as a sample to give decision which techniques should be choosen in specific conditions. In the first chapter, the informations about the previous studies were given as a preface. Second chapter, general information about the qualitative data analysing techniques were given. In the third chapter using multivariate statistical analysis techniques some practises were done, tables were describe and the difference between the techniques were given.