Okul öncesi çocuklarda kekeme konuşmaya yönelik tutumların objektif ve subjektif belirteçler ile ilişkisi
The relationship of attitudes towards stuttering and objective and subjective markers in preschool children
Yazar: ALEYNA TEKİN ÇOLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ÖGE DAŞDÖĞEN
İstinye Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Galvanik deri cevabı = Galvanic skin response ; Kalp hızı = Heart rate ; Kekemelik = Stuttering ; Konuşma = Speech ; Nöropsikoloji = Neuropsychology ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Kekemelik; konuşmanın akışındaki bozulmadır. Bu bozuklukların dinleyicilerde tutum değişikliklerine neden olduğu düşünülmektedir. Farklı yaş gruplarında kekemeliğe karşı tutumlar değişebilmekte olup okul öncesi dönemdeki çocuklarda kekeme konuşmaya karşı olumsuz tutumların oluşabildiğine ilişkin bulgular mevcuttur. Kekemeliğe karşı tutumların ortaya konması için fizyolojik ve/veya psikolojik ölçümlerin yapıldığı çalışmalar bulunmaktadır. Bazı çalışmalar, fizyolojik ölçümler sonucunda kişilerin elektrodermal aktivite değerlerinde artış ve kalp atış aralığı değerlerinde azalma olduğunu ve bu yanıt örüntülerinin kekemeliğe karşı olumsuz tutumlarla ilişkili olduğunu belirtmektedir. Çalışmamız, okul öncesi dönem çocuklarının kekemeliğe karşı tutumlarını fizyolojik ve psikolojik ölçümlerle ortaya koymaya çalışmış ve fizyolojik ve psikolojik ölçümlerin ilişkisini incelemiştir. Bu amaçla sosyal medyadan duyuru yoluyla 4-5;11 ay arasında anadili Türkçe olan 15 katılımcının üç farklı konuşma koşuluna karşı verdikleri fizyolojik yanıtlar EMPATICA-4 bileklikle alınırken psikolojik verileri ise duygusal rahatlık seviyesini derecelendiren bir ölçek ve kekemeliğe karşı tutumları ölçen bir anket ile toplanmıştır. Elde edilen veriler Bağımlı Örneklem Wilcoxon Testi ve Spearman Rank Korelasyon Katsayısı ile analiz edilmiştir. Konuşma koşulları arasındaki fizyolojik verilerin analizi karşılaştırıldığında kekeme konuşma koşulunda maskelenmiş konuşma koşuluna göre daha yüksek elektrodermal yanıt elde edilmiştir. Konuşma koşullarının her birindeki fizyolojik verilerin kendi taban değerlerine göre değişimlerine bakıldığında ise akıcı konuşma koşulunda ve kekeme konuşma koşulunda taban değere göre daha yüksek elektrodermal yanıt değerleri elde edilmiştir. Ölçümlenen kalp atış aralığı değerlerinin ise konuşma koşullarından etkilenmediği görülmüştür. Psikolojik verilerin ise rahatlık düzeylerinin konuşma koşulundan etkilenmediği gözlenmiştir. Katılımcılarımızın toplam skorlarının POSHA-S/Çocuk verilerine göre daha olumsuz tutum sergiledikleri görülmektedir. Fizyolojik veriler ile psikolojik veriler arasında bir ilişki saptanmamıştır.

Abstract:
Stuttering; causes a disturbance in the flow of speech. Attitudes toward stuttering can vary in different age groups, and there are findings that negative attitudes toward stuttering can occur in preschool children. Some studies were conducted to reveal attitudes toward stuttering utilizing physiological and/or psychological responses. Studies using physiological responses to reveal attitudes toward stuttering show an increase in electrodermal activity and a decrease in heart rate variability, and that those physiological response patterns are associated with negative attitudes toward stuttering. Our study aimed to reveal preschool children's attitudes toward stuttering with physiological and psychological responses, and also examined the relationship between physiological and psychological measurement. For this purpose, the physiological responses toward different speech conditions of 15 participants whose between 4-5;11 years, were obtained with the EMPATICA-4 wristband, while their psychological data were obtained with a scale that rates the emotional comfort level and a questionnaire measuring attitudes towards stuttering. The data were analyzed with the Dependent Sample Wilcoxon Test and Spearman Rank Correlation Coefficient. Comparing the analysis of physiological data between speech conditions, a higher electrodermal response was obtained in the stuttering speech condition than that in the masked speech condition. Considering the changes in the physiological data in each speech condition according to their baseline values, the higher electrodermal response was observed in the fluent speech condition and in the stuttering speech condition compared to the baseline. The heart rate variability was not affected by speech conditions.