Mardin/Derik ekolojik koşullarında ikinci ürün olarak yetiştirilebilecek pamuk (Gossypium hirsutum L.) çeşitlerinin tarımsal ve teknolojik özellikleri ve bunlar arasındaki ilişkilerin belirlenmesi üzerinde bir araştırma
A research on determination of agronomic and technological characters and relations among these characters of cotton varieties (Gossypium hirsitum L.) grown as second crop under the Mardin/Derik ecological conditions
Yazar: YUSUF KILIÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. N. SEZER SİNAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Pamuk = Cotton

Özet:
Bu çalışma, bölgeye uygun ikici ürün pamuk çeşitlerinin belirlenmesi amacıyla 2007 yılında Mardin'in Derik ilçesinde yürütülmüştür. Deneme, Derik ekolojik koşullarında Tesadüf Blokları Deneme Deseninde, 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Denemede, Gossypium hirsutum L. türüne ait Primera, Fantom, Nazilli NCCH 8/1, Nazilli NMCHBC-1/4, BA mig 119, DP 388, Stoneville 373 ve Stoneville 453 pamuk çeşitleri materyal olarak kullanılmıştır.Araştırmada incelenen bitki boyu, meyve dalı sayısı, odun dalı sayısı, koza sayısı, birinci el kütlü oranı, kütlü pamuk verimi, koza kütlü pamuk ağırlığı, çırçır randımanı, 100 tohum ağırlığı, lif inceliği, uzama yüzdesi, lif kopma dayanıklılığı, lif uzunluğu, iplik olabilirlik özelliği ve kısa elyaf oranı özellikleri yönünden çeşitler arasında istatistiki olarak önemli farklılıklar bulunmuşken; incelenen, lif düzgünlük değeri istatistiki yönden önemsiz bulunmuştur.Çalışmada kütlü pamuk verimi yönünden Fantom ve Nazilli NCCH 8/1, ilk el kütlü oranı yönünden Nazilli NMCHBC - 1/4 ve Fantom; çırçır randımanı yönünden Nazilli NMCHBC - 1/4, Primera, Nazilli NCCH 8/1ve DP 388, 100 tohum ağırlığı yönünden, Stoneville 373 ve Stoneville 453, lif esnekliği yönünden, BA mig 119, Stoneville 373, Fantom ve DP 388, lif inceliği yönünden, DP 388, Primera ve Nazilli NCCH 8/1, lif kopma dayanıklılığı yönünden, BA mig 199, Primera, DP 388 ve Fantom, lif uzunluğu yönünden, Stoneville 373 ve Fantom, düzgünlük değeri yönünden, DP 388, BA mig 199, Stoneville 373, Primera, Stoneville 453 ve Fantom, kısa elyaf oranı yönünden, Nazilli NCCH 8/1, Nazilli NMCHBC- 1/4, Primera ve BA mig 119, uzama yüzdesi yönünden, Primera, iplik olabilirlik özelliği yönünden ise Stoneville 373, BA mig 119, Fantom ve Nazilli NMCHBC- 1/4 çeşitlerinin öteki çeşitlere oranla daha üstün değerlere sahip oldukları belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted in the town of Derik, Mardin province to determine suitable second crop cotton varieties to the region. The experiment was set in a randomized complete block design with three replications in Derik ecological condition. Primera, Fantom, Nazilli NCCH 8/1, Nazilli NMCHBC-1/4, BA mig 119, DP 388, Stoneville 373 and Stoneville 453 cotton cultivars (Gossypium hirsutum L.) were used as plant materials.In the study, investigated plant height, number of sympodial branches, number of monopodial branches, number of boll per plant, percentage of first picking, seed cotton yield, seed cotton weight per boll, ginning percentage, 100 seed weight, fiber fineness, fiber elongation, fiber strength, fiber length, couns strenght produet and short fiber index properties were found significant at statistical level, whereas investigated fiber uniformity were not found significant.Fantom and Nazilli NCCH 8/1 in terms of seed cotton yield; Nazilli NMCHBC-1/4 and Fantom in terms of percentage of first picking; Nazilli NMCHBC-1/4, Primera, Nazilli NCCH 8/1 and DP 388 in terms of ginning percentage; Stoneville 373 and Stoneville 453 in terms of 100 seed weight; BA mig 119, Stoneville 373, Fantom and DP 388 in terms of fiber elongation; DP 388, Primera and Nazilli NCCH 8/1 in terms of fiber fineness; BA mig 199, Primera, DP 388 and Fantom in terms of fiber strength; Stoneville 373 and Fantom in terms of fiber length; DP 388, BA mig 119, Stoneville 373, Primera, Stoneville 453 and Fantom in terms of fiber uniformity; Nazilli NCCH 8/1, Nazilli NMCHBC- 1/4, Primera and BA mig 119 in terms of short fiber index; Primera in terms of elongation; Stoneville 373, BA mig 119, Fantom and Nazilli NMCHBC- 1/4 in terms of couns strenght produet cotton cultivars showed high feature in comparison with the other cultivars in the study