Pediatrik ve adolesan yaş grubundaki psoriasis hastalarında sosyodemografik, klinik özellikler ve komorbiditeler
Sociodemographic, clinical features and comorbidities in pediatric andadolescent psoriasis patients
Yazar: MEHMET FATİH ATAK
Danışman: PROF. DR. NİHAL KUNDAKCI
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Komorbidite = Comorbidity ; Psoriyazis = Psoriasis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Çocuklar = Children

Özet:
Pediatrik ve Adolesan Yaş Grubundaki Psoriasis Hastalarında
Sosyodemografik, Klinik Özellikler ve Komorbiditeler
Amaç: Çocukluk çağı ve adolesan dönemde psoriasis çok da nadir olmayan bir
hastalıktır. Fakat literatürde epidemiyolojik çalışmalar açısından eksiklik mevcuttur. Yine
ülkemizde yapılmış çocukluk çağı psoriasisinin sosyodemografik, klinik özellikleri ve
komorbiditeleri ile ilgili çalışma sayısı oldukça sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı,
merkezimize başvuran çocuk ve adolesan psoriasis hastalarının sosyodemografik, klinik
özelliklerini ve komorbiditelerini retrospektif olarak ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntemler: 1 Ocak 2010 ile 1 Haziran 2017 tarihleri arasında Ankara
Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniklerine
başvuran 0-18 yaş arası çocukluk dönemi ve adolesan dönem psoriasis tanılı 107 hasta
çalışmaya alındı. Hastaların dosya ve bilgisayar kayıtları; sosyodemografik, klinik
özellikler ve komorbiditeler açısından retrospektif olarak irdelendi.
Bulgular: Hastaların 59'u erkek (%55.1), 48'i kız (%44.9) olup; ortalama yaş
10±3.99 olarak saptandı. Kızlarda ortalama başlangıç yaşı 6.81±3.60, erkeklerde
ortalama başlangıç yaşı 7.41±4.22 yıl olarak bulundu. Hastaların %24.3'ünde psoriasis
açısından aile öyküsü pozitif olarak bulundu. Erkek cinsiyette aile öyküsü pozitifliği
kız cinsiyete göre daha yüksek bulundu. En sık başlangıç bölgesi saçlı deri (%36.4)
olarak bulundu. Başlangıç bölgesi kıvrım yerleri olan hastaların başlangıç yaşı
ortalaması istatistiksel anlamlı olarak daha düşük bulundu. Gövde (%75.7), saçlı deri
(%65.4) ve ekstremite (%62.6) en sık tutulum görülen vücut bölgeleriydi. Gövde
tutulumu olan grupta başlangıç yaşı istatistiksel anlamlı olarak daha düşük bulundu.
En sık görülen alt tip plak tip (%49.5) psoriasisti. Guttat tip psoriasisin erkek cinsiyette
görülme sıklığı daha yüksek bulundu ve guttat psoriasis grubunda aile öyküsünün
pozitif olması istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksek bulundu. Guttat
psoriasis; üst solunum yolu enfeksiyonları, boğaz kültüründe grup A beta hemolitik
streptekok üreme olması, ASO değeri yüksekliği ve ilaç kullanımı ile ilişkili bulundu.
115
Hastalık tetikleyici faktör olarak enfeksiyon öyküsü (%43.9), akut stresli yaşam
olayları (%32.7), köbner fenomeni (%16.8) ve non-steroidal anti-inflamatuvar ilaç
kullanımı (%11.2) karşımıza çıkmaktaydı. Kliniğe etki edebilecek predispozan risk
faktörleri; sezaryen yöntemi ile doğum (%29.9), evde sigara dumanına maruziyet
(%52.3), intauterin sigaraya maruziyet (%11.2), prematurite (%8.4), anne sütü ile
optimal beslenememe (%22.4) ve ilk bir yaşta inek sütü maruziyeti (%57) olarak tespit
edildi. Sezaryen yöntemiyle doğanlarda psoriasisin daha erken yaşlarda başladığı
gözlemlendi. Hastaların %39.3'ünde tırnak tutulumu mevcuttu. Tırnak tutulumu
erkeklerde daha sık izlenmiş olsa da cinsiyetler arasında istatistiksel anlamlı fark
saptanmadı. Hastaların %25.2'sinde sadece el tırnak tutulumu, %2.8'inde sadece ayak
tırnak tutulumu, %11.2'sinde hem el hem ayak tırnağı tutulumu saptandı. Pitting, en
sık görülen tırnak tutulum şekliydi. Hastaların %6.5'inde psoriatik artrit, %8.4'ünde
eşlik eden oral antite saptandı. Hastaların %18.7'sinde fazla kiloluluk, %7.5'inde
obezite saptandı. Verisi bulunan hastaların %27.2'sinde santral obezite saptandı.
Verisine ulaşılabilen hastaların %30'unun birinci dereceden akrabalarında metabolik
hastalık öyküsü mevcuttu. Hastaların %37.4'ü orta ya da şiddetli psoriasise sahipti.
Guttat psoriasis hastalarında, üst solunum yolu enfeksiyon öyküsü bulunanlarda ve
ailede psoriasis öyküsü olan çocuklarda orta ya da şiddetli psoriasis görülme oranı
daha yüksek bulundu. Obezite ve bel çevresi gibi metabolik verilerle hastalık şiddeti
arasında bağlantı bulunamadı. Psoriasise en sık eşlik eden hastalık atopik dermatit
(%6.5) olarak saptandı. Çalışmamızda %3.7 oranında depresyon-duygudurum
bozukluğu, %1.8 oranında dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve adolesan çağda
bir hastada ise sigara bağımlılığı tanısı saptandı. Hastaların %68.2'si sadece topikal
tedavi, %13'ü metotreksat tedavisi, %9.3'ü asitretin tedavisi, %4.6'sı sistemik
siklosporin tedavisi, %3.7'si biyolojik tedavi ajanları (adalimumab ve etanersept) ve
%11.2'si takiplerinin herhangi bir döneminde fototerapi almıştı.
Sonuçlar: Çalışmamızda retrospektif çalışmaların kısıtlılığına rağmen, üçüncü
basamak referans merkezi olan kliniğimizdeki çocuk psoriasis hastalarının
sosyodemografik, klinik özellikleri ve komorbiditeleri tespit edildi ve literatüre
kazandırıldı. Çalışmamızda erkek predominansı izlendi ayrıca cinsiyetler arasında bazı
klinik farklılıklar da tespit edildi. Erkeklerde psoriasis aile öyküsü pozitiflik oranı ve
guttat psoriasis görülme oranı anlamlı olarak kız cinsiyete göre yüksek bulundu.
116
Sezaryen yöntemiyle doğan psoriasis hastası çocuklarda başlangıç yaşının daha erken
olduğu izlendi. Fazla kilolu ve obez çocuklar ile normal kilolu çocuklar arasında
hastalık şiddeti açısından fark saptanmadı. Psoriasis aile öyküsü olan çocuklarda ise
şiddetli psoriasis oranı daha yüksek izlendi. Özellikle çocukluk çağında başlayan
psoriasisin genetik temeline eğilen, cinsiyetler arasındaki farklılıkları irdeleyen, guttat
tip psoriasisin doğal gidişatını ve farklılıklarını inceleyen, hastalık başlangıç
bölgelerinin kliniğe etkisini inceleyen, predispozan ve tetikleyici faktörleri ve
çocuklara eşlik eden subklinik de olsa metabolik hasarı araştıran klinik temelli yeni
çalışmalara ihtiyaç vardır. Bu çalışmada da bahsedilen hususlarda ülkemizden
literatüre katkının arttırılması hedeflenmiştir.

Abstract:
Sociodemographic, Clinical Features and Comorbidities in Pediatric and
Adolescent Psoriasis Patients
Background: Psoriasis is a common chronic immune-mediated inflammatory
a disorder affecting the skin, nails, and joints in both children and adults. Although
pediatric psoriasis is not uncommon, limited epidemiology data are available to date.
There is limited data regarding the clinical, sociodemographic features and comorbidities
in Turkish children. We aimed to define these features in Turkish Pediatric
population in this study.
Materials and Methods: Approval for the study was obtained from the Ankara
University Ethics Committee, from 01/2010 to 06/2017, patients with an established
diagnosis of psoriasis (based upon clinical, histopathologic integration) were
retrospectively recruited from our database, including 107 pediatric patients with
psoriasis. For each patient, sociodemographic, clinical data and comorbid conditions
were recorded.
Results: 107 pediatric psoriasis patients were enrolled in the study. The mean age
of the patients was 10±3.99 and the female to male ratio was 44.9% / 55.1%, mean age of
the diagnosis were 6.81±3.60 and 7.41±4.22 for females and males, respectively.
24.3% of the patients had a family history of psoriasis and it was found to be more
frequent in male patients. The most common location of the initial psoriatic lesions
was scalp area (36.4%), and the mean age was significantly lower in patients whose
lesions started from intertriginous areas. The most common involved areas were trunk
(75.7%), scalp (65.4%), and extremities (62.6%), respectively. Guttate psoriasis was
common in males and it was associated with a positive family history of psoriasis.
Guttate psoriasis was associated with upper respiratory tract infections, higher levels
of Anti-Streptococcal antigen, medications and positive throat cultures for S.pyogenes.
Triggering factors were found as; a history of infection (32.7%), Koebner phenomenon
(16.8%) and non-steroidal anti-inflammatory drug use (11.2%). Predisposing factors
were identified as a history of C-section delivery (29.9%), passive smoking (52.3%),
118
prenatal cigarette smoke exposure (11.2%), prematurity (8.4%), failure of the exclusive
breastfeeding of the child (22.4%), to consume unmodified cow's milk during the first
year of life (57%). Individuals with a history of C-section have presented the disease
in earlier ages compared to individuals with a history of spontaneous vaginal delivery.
Nail involvement was observed in 39.3% of the cases and it was more common in
males, but gender difference was not statistically significant. Nail involvement was
more common in hands compared to the feet (25.2% versus 2.8%). Both hand and foot
involvement was observed in 11.2%of the cases. Nail pitting was the most common
finding. Psoriatic arthritis and mucosal involvement were seen in 6.5% and 8.4% of
the individuals, respectively. 18.7% of the cases were overweight, whereas 7.5%of
them were obese. Central obesity was observed in 27.2% amongst these cases. Family
history of metabolic syndrome in first degree relatives was positive in 30% of the
cases. 37.4% of the patients suffered from moderate to severe disease and severity was
associated with upper respiratory tract infection history, guttate type psoriasis and
positive family history. Disease severity was not associated with obesity and waist
circumference. Comorbid diseases were; atopic dermatitis (6.5%), depression-mood
disorders (3.7%), attention deficit hyperactivity disorder (1.8%) and drug abuse (one
adolescent case). Patients were under either topical (68.3%), systemic conventional
(methotrexate 13%, cyclosporine 4.6%) and biologic therapies (4.6%, either
adalimumab or etanercept) or phototherapy (11.2%).
Conclusion: Despite the limitations of retrospective analysis, our study
demonstrated clinical and sociodemographic characteristics and co-morbid conditions
of pediatric psoriasis in a tertiary referral clinic. In our study, there was male
predominance and there were differences in clinical characteristics between male and
female groups. Positive family history and guttate-type psoriasis were more common
in males. The onset of the disease was earlier in children who has a history of C-section
delivery. Psoriasis severity was not different among obese and non-obese children. We
also found that psoriasis was more severe in children with a positive family history of
psoriasis. There are variable data regarding sociodemographic, clinical and comorbid
conditions in childhood psoriasis. Studies considering the genetic basis of psoriasis,
the natural course of the disease in different clinical subtypes, the effect of metabolic
disturbances, predisposing and triggering factors in psoriatic children are limited.
Thus, there is a demanding need for more research in pediatric psoriasis population.