Düşük ejeksiyon fraksiyonlu sistolik kalp yetmezliği olan yaşlı hastalarda beslenme durumu, gündüz uykululuğu ve düşme riskini belirleyen faktörler
Factors associated with nutritional status, daytime sleepiness, and falls risk in older patients with systolic heart failure with reduced ejection fraction
Yazar: MEVLÜT ÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. PINAR TOSUN TAŞAR
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Depresyon = Depression ; Düşme kazaları = Accidental falls ; Ejeksiyon fraksiyonu = Ejection fraction ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sistol = Systole ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Düşük Ejeksiyon Fraksiyonlu Sistolik Kalp Yetmezliği Olan Yaşlı Hastalarda Beslenme Durumu, Gündüz Uykululuğu ve Düşme Riskini Belirleyen Faktörler

Amaç: Üniversitemiz kardiyoloji kliniğinde hospitalize edilerek tedavi edilen, düşük ejeksiyon fraksiyonlu sistolik kalp yetmezliği olan geriatrik hastaların beslenme durumu, gündüz uykuluğu ve düşme riskini belirleyen faktörlerin incelenmesi amaçlandı.

Yöntem: Çalışmamız Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniği'nde 01.03.2022-01.06.2022 tarihleri arasında prospektif-kesitsel olarak yapıldı. Hastaların demografik verileri, altta yatan hastalıkları, Charlson komorbidite indeksi (CKİ), kullandıkları ilaçlar kaydedildi. Geriatrik değerlendirme ölçeklerinden Geriatrik depresyon skalası (GDS)-15, Uykusuzluk şiddet indeksi (UŞİ), Epworth uykululuk ölçeği (EUÖ), Mini Nütrisyonel Değerlendirme (MND), Düşme etkinlik ölçeği (DEÖ) yapıldı. Ayrıca yatış anındaki elektrokardiyogram (EKG) ve transtorasik ekokardiyografi (TTE) bulguları ile bazı laboratuvar parametreleri kaydedildi.

Bulgular: Bu çalışmaya dahil edilen 100 konjestif kalp yetmezliği (KKY) hastasının yaş ortancası 72 yıl ve %72,0'si erkekti. En sık görülen hastalıklar sırasıyla hipertansiyon (HT) (%78,0) ve koroner arter hastalığı (KAH) (%63,0) idi. Şiddetli depresyonu olanlarda malnütrisyon riskinin 3,840 kat arttığı tespit edildi (p=0,011). Şiddetli depresyon ve şiddetli klinik uykusuzluk varlığının, aşırı gündüz uykululuğu (AGU) için bağımsız risk faktörü olduğu görüldü. Şiddetli depresyonun AGU riskini 5,137 kat ve şiddetli klinik uykusuzluğun ise AGU riskini 4,996 kat artırdığı tespit edildi (sırasıyla p=0,028 ve p=0,005). Şiddetli depresyon varlığının 13,972 kat, AGU varlığının 3,490 kat yüksek düşme korkusunu artırdığı bulundu (sırasıyla p=0,001 ve p=0,048). CKİ'de bir birimlik artışın yüksek düşme korkusunu 1,564 kat arttırdığı (p=0,014), EF'de bir birimlik artışın yüksek düşme korkusunu 0,862 kat azalttığı gösterildi (p=0,001).

Sonuç: Şiddetli depresyon ve AGU varlığının, CKİ'de bir birimlik artışın yüksek düşme korkusunu artırdığı, EF' de bir birimlik artışın ise yüksek düşme korkusunu azalttığı gösterildi. 

Anahtar Kelimeler: Kalp Yetmezliği, Depresyon, Gündüz Uykululuğu, Düşme korkusu, Yaşlı

Abstract:
Factors Associated with Nutritional Status, Daytime Sleepiness, and Falls Risk in Older Patients with Systolic Heart Failure with Reduced Ejection Fraction

Objective: To examine factors associated with nutritional status, daytime sleepiness, and falls risk in geriatric patients hospitalized for heart failure with reduced ejection fraction (EF) in the cardiology unit of our hospital.

Methods: This prospective, cross-sectional study was conducted between March 1 and June 1, 2022 in the cardiology department of Atatürk University Faculty of Medicine Research Hospital. The patients' demographic data, chronic diseases, Charlson Comorbidity Index (CCI), and medications used were recorded. Tools used for geriatric assessment included the Geriatric Depression Scale-15, Insomnia Severity Index, Epworth Sleepiness Scale, Mini Nutritional Assessment, and Falls Efficacy Scale. In addition, electrocardiogram and transthoracic echocardiography findings at admission and selected laboratory parameters were recorded.

Results: The study included 100 heart failure patients (72.0% males) with a median age of 72 years. The most common comorbidities were hypertension (78.0%) and coronary artery disease (63.0%). The odds of malnutrition were 3.840 times higher in those with severe depression (p=0.011). The presence of severe depression and severe clinical insomnia were independent risk factors for excessive daytime sleepiness (EDS). The odds of EDS were 5.137 times higher in the presence of severe depression and 4.996 times higher in the presence of severe clinical insomnia (p=0.028 and p=0.005, respectively). The odds of high fear of falls were 3.972 times higher in the presence of severe depression and 3.490 times higher in the presence of EDS (p=0.001 and p=0.048, respectively). Each unit increase in CCI was associated with 1.564 times higher odds of high fear of falls (p=0.014), while each unit increase in EF decreased the odds of high fear of falls by 0.862 times (p=0.001).

Conclusion: Severe depression, EDS, and higher CCI were associated with greater fear of falls, whereas higher EF was associated with lower fear of falls. 

Keywords: Heart failure, depression, daytime sleepiness, fear of falls, older adults