OECD ülkelerinde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ekonomiye etkilerinin eşanlı panel veri modelleri ile analizi
The analysis of the effects of foreign direct investment to economy for OECD countries with simultaneously panel models
Yazar: MURAT TARKAY ERDEM
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN GÜRİŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik etki = Economic effect ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Doğrudan yabancı sermaye yatırımları gelişmişlik düzeyi fark etmeksizin her ülke için oldukça önemli bir finansman kaynağıdır. Gelişmekte olan ülkeler grubunda yer alan Türkiye için 1980 sonrası uygulanan istikrar politikaları bu uzun vadeli finansmanı daha da önem kazanmasına vesile olmuştur. Ekonomik kalkınmayı hızlandırıcı bir unsur olan bu yatırımlar ekonomik ve siyasi birçok faktör ile etkileşim içerisindedir.
Çalışmanın ilk bölümünde doğrudan yabancı sermaye yatırımları kavramsal bakımdan ele alınmış ve bu yatırımları etkileyen faktörler ekonomik göstergeler bazında anlatılmıştır.
İkinci ve üçüncü bölümlerde uygulamada kullanılacak olan veri türü ve analiz yöntemi anlatılmış, son bölüm de ise Slovakya hariç OECD üye ülkeleri üzerine 2005 ve 2017 yıllarını kapsayan verilerden faydalanılarak doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını etkileyen 9 unsur üzerine çalışılmış eşanlı denklem sistemleri üzerine panel veri yöntemleri ile modelleme yapılmıştır. Durağanlıkların incelenebilmesi adına Peseran 2007 birim kök sınaması uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda analizler doğrultusunda doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının seçilen iktisadi değişkenler ile ilişkileri belirlenmiş ve ülkelere yapılan doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını etkileyen faktörler açıklanmaya çalışılmıştır. Doğrudan yabancı yatırımlar ile gayri safi milli hasıla arasında çift yönlü pozitif ilişki tespit edilmiştir.

Abstract:
Foreign direct capital investments are important financial sources for any country regardless of its level of development. These long-term financings have become even more important with the policies of stability implemented after 1980s in Turkey, a developing nation. These investments, accelerating economic developments, are in an interaction with many economic and political factors.
In the first part of the work, foreign direct capital investments have been discussed with a contextual approach and factors that affect these investments have been explained in terms of economic indicators.
In the second and third parts, data types and analysis methods to be used in the work have been defined and, in the last part, 9 factors that affect foreign direct capital investments have been worked on utilizing data from 2005 to 2017 for OECD countries, excluding Slovakia, and modelling with panel data methods on systems of simultaneous equations has been done. Peseran 2007-unit root test has been applied to examine stationarity. Afterwards, in accordance with the analyses of the work, the relations between foreign direct capital investments and economic variables have been detected and the factors that affect foreign direct capital investments have been explained. A positive correlation between direct financial investments and gross national product (GNP) has been determined.