Türk Borçlar Kanununda müteselsil borçluluk
Joint indebtedness in Turkisch Code of Obligations
Yazar: AYŞENUR ŞAHİN CANER
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA FADIL YILDIRIM
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Borçlu = Debtor ; Müteselsil borç = Consecutive debt ; Müteselsil sorumluluk = Continous respansibility ; Teselsül = Joint liability ; Türk borçlar hukuku = Turkish law of obligations

Özet:
Türk Borçlar Kanunu 162 ve devamı maddelerinde hükme bağlanan müteselsil borçluluk, kanun hükmü veya irade beyanlarından doğan ve birden çok borçludan her birinin alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olduğu, alacaklının borçlulardan herhangi birinden alacağının tamamını talep etme yetkisini haiz olduğu ve alacaklı tam olarak tatmin edilinceye kadar borçlulardan her birinin alacaklıya karşı sorumluluklarının devam ettiği borçluluktur. Türk Borçlar Kanunu'nda hükme bağlanan müteselsil borçluluk hallerinden ilki haksız fiil sebebiyle birden çok kişinin aynı zarardan sorumlu olmasıdır. Bu durumda müteselsil sorumlulardan her birinin dış ilişkide alacaklıya karşı şahsi indirim sebeplerini ileri sürmesi mümkün olup, sorumlular iç ilişkide zararı 818 sayılı Borçlar Kanunundan farklı olarak kusurlarının ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğuna göre paylaşırlar. Birden çok zarar veren müteselsil sorumlulardan birinin sigortacısının zararı tazmin etmesi halinde sigortacı, zarar görenin yerine geçmeyecek; zararı tazmin eden sigortacı diğer sorumlulara onların iç ilişkide sorumlu oldukları oranda rücu edebilecektir. 818 Sayılı Kanunda yer alan tam ve eksik teselsül ayrımını kaldıran Kanun Koyucu TBK m. 155'de müteselsil borçlulardan birine karşı kesilen zamanaşımının diğerlerine karşı da kesileceğine ilişkin hükmü muhafaza etmiştir. Hüküm bu haliyle amaca uygun şekilde sınırlandırılmalı ve alacaklının davranışı ile zamanaşımının kesildiği hallere münhasır uygulama alanı bulmalıdır. Müteselsil borçlulardan birinin borç ödemeden aczi veya iflası halinde aksine bir anlaşma olmadıkça müteselsil borçlulardan her biri ödenmeyen kısımdan eşit oranda sorumlu olup, bu halde ibra edilen borçluya dahi iç ilişkideki payı oranında rücu edilebilir.


Anahtar Kelimeler : Müteselsil borç, teselsül, müteselsil sorumlu

Abstract:
Joint indebtedness, regulated in 162 and subsequent articles of the Turkish Code of Obligations, arises from law or parties' declaration of intention and means that each debtor is entirely responsible for the creditor until the creditor is fully satisfied and that the creditor has the authority to claim full debt owed from any of the debtors. According to the Turkish Code of Obligations, the first and foremost reason behind mutual indebtedness is that more than one person becomes liable for the same damages arising from their wrongful act (tort). In such a case, it is possible for each debtor to claim personal extenuation in the external relationship and in the internal relationship, unlike the Law of Obligations numbered 818, responsible parties share the loss as regards the severity of their fault and the density of the danger they create. In the event that the insurer of one of the debtors pays the damage, the insurer shall not replace the injured person; on the contrary, the insurer has the right to recourse to other debtors in proportion to their shares in the internal affair. While the law numbered 818 removed the distinction between full and incomplete succession, article 155 of the Turkish Code of Obligations maintains the provision that if the period of limitation suspends for one of the mutual debtors, it will be suspended for other debtors as well. The provision, as is, should, limited to fit for purpose and should only be applied in cases where the period of limitation suspends due to the behaviour of the creditor. Unless there is an agreement between parties, in the case where one of the mutual debtors becomes unable to make required payments or bankrupts, each one of the mutual debtors is equally responsible for the unpaid part, and then each debtor can claim their share arising from the internal affairs from the debtor who is unable to pay or bankrupts.


Key Words : Solidarity, joint debt, solidary obligation