Çingene/Roman toplumunda hak ve hizmetlere erişim: Hak temelli yaklaşım üzerine niteliksel bir sosyal hizmet değerlendirmesi
Access to rights and services in the Gypsy/Roma community; A social work evaluation on rights-based approach
Yazar: BERFİN MENEKŞE EGELİ
Danışman: DOÇ. DR. BUĞRA YILDIRIM
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Amaç: "Araştırmanın genel amacı, Çingene/Roman toplumunun gereksinimlerini, sorunlarını ve kamu hizmeti beklentilerini değerlendirerek temel insan haklarına erişim noktasında tecrübe ettikleri zorlukları anlamlandırmaktır."
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın metadolojik eğilimi niteliksel yöntem olup amaçsal örneklem metodu kullanılmıştır. Araştırmaya İzmir ili Karşıyaka/Örnekköy (Kuzey), Buca/Göksu (Güney) ve Konak/Tepecik (Merkez) Mahallelerinden toplam 26 katılımcı katılmıştır. Araştırmanın amaçları doğrultusunda yarı yapılandırılmış görüşme formu derinlemesine görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Veriler MAXQDA 2020 ile kodlanarak çözümlenmiştir.
Bulgular: Katılımcıların yaşam öykülerinden yola çıkılarak: "Çingene/Roman kültürü", "İnsanca yaşamak ve yoksulluk örüntüsü (Barınma, sağlık, gıda, eğitim, istihdam)", "Apolitik görmezden gelinen bir grup" ve "Geleceğe dair" olmak üzere dört kategori altında çeşitli temalar keşfedilerek değerlendirilmiştir. 
Çalışma sonucunda elde edilen bulgular; kültürü tanıma, ayrımcılık, hak kavramı, temel insan hakları ve hizmetlere erişim, siyasal haklar, katılım ve güvenlik ve gelecekten beklentiler temaları aracılığıyla anlaşılmaya çalışılmıştır.
Sonuç: Katılımcıların önemli bir bölümü kendilerini "Roman" olarak kabul etmektedir. "Çingene" söyleminin ayrımcılık ve önyargı ile beslendiğine dikkat çekmişlerdir. Katılımcıların geçmişten günümüze devam eden barınma, istihdam, eğitim gibi temel insani ihtiyaçlarını karşılayamadıkları görülmüştür.
Karşılaşılan sorunlar bağlamında katılımcıların diğer sorunlarla en çok bağlantısını kurdukları sorunlarının ekonomik güçlükler olduğu anlaşılmıştır. Yoksulluk ile bağlantılı iç içe geçmiş sorunların yaşandığı ve temel insan haklarına erişimlerinin kısıtlandığı gözlemlenmiştir. Beklentilerinin temelinde ise maddi destek, mesleki eğitimler ve farklı kültürel çalışmalar yer almaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Çingene/Roman, insan hakları, sosyal hizmet, ihtiyaç ve hak temelli yaklaşım.

Abstract:
Purpose: "The general aim of the research is to evaluate the needs, problems and public service expectations of the Gypsy/Roma society and to make sense of the difficulties they experience in accessing basic human rights"
Materials and Methods: The methodological tendency of the research is the qualitative method and the purposeful sampling method is used. A total of 26 participants from İzmir province Karşıyaka/Örnekköy, Buca/Göksu and Konak/Tepecik (South) Neighborhoods participated in the research.  Semi-structured interview form was applied with in-depth interview technique at the research . MAXQDA 2020 was used to process the data. 
Findings: By considering the lives of the participants: It has been evaluated on four categories by exploring various themes "Gypsy/Roma Culture", "Living Humanly" and Poverty Pattern (Sheltering, Health, Nutrition, Education, Employment)", "A Society That Is Ignored" and "About  Future". 
Findings that has been obtained in the light of these studies, effort has been given to undertand acknowledging the culture, discrimination, the concept of right, basic human rights, and access to services, political rights, participation and security and expectations from future. 
Results: It has been noticed that a significant part of the participants accept themselves as "Roma" and mention about that "Gypsy" word implies discrimination and prejudice. It has been seen that Gypsy people cannot provide their basic human needs such as sheltering, employment and education that have been continuing since the past years to day.
Looking over the problems encountered, it was noted that the problems that the participants mostly connected with other problems were economic difficulties. It has been observed that homogeneous problems related to poverty and their access to basic human rights are restricted. The basis of their expectations is financial support, vocational trainings and different cultural studies.
Keywords: Gypsy/Roma, human rights, social work, need and rights-based approach.