Sağlıklı tabak modeli atölye çalışmasının ilkokul öğrencilerinin beslenme bilgi düzeyi ve alışkanlıkları üzerine etkisi
The effect of the healthy plate model workshop on the nutrition knowledge level and habits of primary school students
Yazar: HATİCE ŞİMŞEK ŞAHİN
Danışman: DR. VOLKAN ÖZKAYA
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Araştırma, Sağlıklı Tabak Modeli Atölye çalışmasının öğrencilerin beslenme alışkanlıkları, besin tüketim durumu ve sıklığı ile besin gruplarına yönelik bilgi düzeyleri üzerindeki etkilerini saptamak amacıyla ilköğretim 4. Sınıf öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma Mart-Haziran 2023 tarihleri arasında İstanbul ili Üsküdar ilçesinde okuyan yaş ortalaması 10,2±0,45 yıl, 51'i erkek (%50) ve 51'i kız (%50) olmak üzere toplam 102 çocuk ile tamamlanmıştır. Çalışma ön test-son test uygulanmış müdahale tipi bir araştırmadır. Eğitim öncesi ve sonrasında öğrencilerin demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, fiziksel aktivite düzeyleri, beslenme alışkanlıkları, Akdeniz diyeti kalite indeksi (KIDMED), besin grupları tüketim sıklığı ve beslenme bilgi düzeylerinin belirlenmesini içeren anket formu uygulanmıştır. Eğitim sonrasında eğitim öncesine göre her gün yumurta, kuru baklagil, sebze, meyve ve yağlı tohum tüketen öğrenci sayısının arttığı belirlenmiştir. Ancak bu artış istatiksel açıdan önemli bulunmamıştır (p>0,05). Eğitim sonrası her gün et grubu besin tüketen öğrenci sayısında artış gözlenmiştir (p<0,05). Eğitim sonrası öğrencilerin günlük su tüketim miktarında artış saptanmıştır (p<0,05). Eğitim öncesi kabuklu tüm bir meyve yiyen öğrenci oranı %35,3 iken eğitim sonrası bu oran %47,1'e yükselmiştir fakat bu artış istatiksel olarak önemli bulunmamıştır (p<0,05). Eğitim sonrası öğrencilerin beslenme bilgi puanlarının (80,45±1,6) eğitim öncesine göre (71,37±11,8) yükseldiği gözlenmiştir (p<0,05). Öğrencilerin eğitim sonrası KIDMED skor ortalaması (5,50±2,45), eğitim öncesi skor ortalamasından (4,77±2,41 daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Eğitim öncesinde öğrencilerin beslenme bilgi puanı ile KIDMED skorları arasında pozitif yönlü, zayıf derecede doğrusal bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0,19; p=0,045). Eğitim sonrasında öğrencilerin beslenme bilgi puanı ile öğün atlama durumları arasında negatif yönlü, zayıf derecede doğrusal bir ilişki olduğu saptanmıştır (r= -0,231; p=0,019). Sonuç olarak; okul çağı çocuklarına verilen beslenme eğitimi çocukların beslenme bilgi düzeylerini ve beslenme alışkanlıklarını olumlu yönde etkilemiştir.

Abstract:
The research was carried out on 4th grade primary school students in order to determine the effects of the Healthy Plate Model Workshop on students' nutritional habits, food consumption status and frequency, and knowledge of food groups. The study was completed between March and June 2023 with a total of 102 children, 51 boys (50%) and 51 girls (50%), with an average age of 10.2±0.45 years, studying in Üsküdar district of Istanbul province. The study is an intervention type research with pre-test and post-test evaluation. Before and after the training, a survey form was applied to determine the students' demographic characteristics, anthropometric measurements, physical activity levels, eating habits, Mediterranean diet quality index (KIDMED), frequency of consumption of food groups and nutritional knowledge levels. The study is an intervention type research with pre-test and post-test evaluation.It was determined that the number of students consuming eggs, legumes, vegetables, fruits and oilseeds on a daily basis increased after the training compared to pre training. However, this increase was not found to be statistically significant (p>0.05). Post training, an increase was observed in the number of students consuming meat group foods on a daily basis (p <0.05). An increase was detected in the daily water consumption of the students post training (p<0.05). While the rate of students eating a whole fruit with peel was 35.3% pre training, this rate increased to 47.1% post training, but this increase was not found to be statistically significant (p <0.05). It was observed that the nutrition knowledge scores of the students post training (80.45±1.6) increased compared to pre training (71.37±11.8) (p<0.05). The students' post training KIDMED score average (5.50±2.45) was found to be higher than the pre training score average (4.77±2.41) (p<0.05). It was determined that there was a positive, weakly linear relationship between the students' nutrition knowledge score and KIDMED scores pre training (r = 0.19; p = 0.045). After the training, it was determined that there was a negative, weakly linear relationship between the students' nutrition knowledge score and meal skipping (r= -0.231; p=0.019). In conclusion; Nutrition education given to school-age children has positively affected their nutritional knowledge levels and eating habits.