İlişki bağımlılığı ile reddedilme duyarlılığı ve depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of relationship of codependency between rejection sensitivity and depression
Yazar: SELMA KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. EYÜP ÇELİK
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Araştırmada yetişkinlerde ilişki bağımlılığı ile reddedilme duyarlılığı ve depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada ayrıca ilişki bağımlılığı ve reddedilme duyarlılığı arasındaki ilişkide depresyonun aracı etkisi olup olmadığı araştırılmıştır. Ayrıca, çalışmada bazı kişisel özellikler (cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, ilişki durumu, ilişki durumu ve ilişki süresi) açısından ilişki bağımlılığının farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'nin farklı illerinden katılan 18 ile 69 yaş aralığında olan 296 kişi oluşturmaktadır. Gönüllü katılımı sağlanan grubun yaş ortalaması 29.4'tür. Çalışmanın verileri "Reddedilme Duyarlılığı Ölçeği", "Spann-Fischer İlişki Bağımlılığı Ölçeği" ve "Beck Depresyon Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırmada reddedilme duyarlılığı ile ilişki bağımlılığı ve depresyon değişkenleri arasındaki ilişkiler korelasyon ve regresyon analizleri ile incelenmiştir. Bazı kişisel özellikler açısından ilişki bağımlılığının farklılaşıp farklılaşmadığı da bağımsız örneklem t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi ile belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca ilişki bağımlılığı ile reddedilme duyarlılığı arasındaki ilişkide depresyonun aracılık etkisi araştırılmış ve çalışmanın hipotezlerinin araştırılması amacıyla Process Macro Yazılım model 4 kullanılarak test edilmiştir. Araştırma neticesinde ilişki bağımlılığı, reddedilme duyarlılığı ve depresyon arasındaki ilişkide istatistiksel olarak pozitif yönde ve anlamlı korelasyon olduğu belirlenmiştir. Aracılık analizi sonucunda da reddedilme duyarlılığı ile ilişki bağımlılığı arasındaki ilişkide depresyonun aracı etkisi belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Reddedilme duyarlılığı, Depresyon, İlişki bağımlılığı

Abstract:
This study focuses on the investigation of the relationship of codependency between rejection sensitivity and depression. The study also has been examined whether depression has a mediating role in the relationship of codependency with rejection sensitivity.
The study group of the research consist of 296 person, from diffrent provinces of Türkiye. The average age of the volunteered group is (29.4 %). As data collecting tools, "Personal Information Form" which was devoloped by researcher,  "Rejection Sensivity Scale", "Spann-Fischer Codependency Scale" and "Beck Deprression Scale" were used.
 In the study relationship of rejection sensivity and depression variable were examined using regression-based mediation analysis and correlation analysis. 
In addition, whether depression has a statistically significant mediating effect in the relationship between codependecy and rejection sensitivity was determined by using a Process Macro Software model 4 with the hypotheses of the study.
As a result of the research, it was determined that there was a statistically positive and significant correlation between codependency, rejection sensitivity and depression.
As a result of the mediation analysis, it was determined that depression had a mediating effect on the relationship between codependency and rejection sensitivity. The findings were discussed in the light of the relevant literature.
Keywords: Rejection sensitivity, depression, codependecy