Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama  ve  Araştırma Hastanesi sigara bıraktırma polikliniği'ne 2022 yılında başvuran hastaların sigara bırakma oranları ve etkileyen faktörler
Smoking cessation rates of the patients WHO applied to the smoking cessati̇on polyclinic of Sivas Cumhuriyet University health services application and Research hospital in 2022 and affecting factors
Yazar: AYŞE ALTUN
Danışman: PROF. DR. YELTEKİN DEMİREL
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Tütün = Tobacco

Özet:
Çalışmamız sigarayı bırakmak için Ocak 2022-Aralık 2022 tarihleri arasında polikliniğimize başvuran hastaların; sosyodemografik özelliklerini belirlemek, sigara bırakmaya etki eden faktörleri değerlendirmek, kullanılan tedavi yöntemlerinin sigara bırakmadaki başarı düzeylerini belirlemek ve polikliniğimizdeki sigara bırakma oranlarını incelemek amacıyla yapılmıştır. 
Ocak 2022-Aralık 2022 tarihleri arasında polikliniğimize başvurmuş olan hastalar arasından, telefonla aranarak anketimiz hakkında bilgilendirme yaptıktan sonra çalışmamıza katılmayı kabul eden ve tedaviyi kullanmaya başlayan 453 hasta çalışmaya dahil edildi. Katılımcıların demografik özellikleri, sigara içme özellikleri, Fagerström nikotin bağımlılık düzeyi ve verilen tedavi yöntemi kaydedildi. Katılımcıların tedavi sonrası ve şu anki sigara içme durumları İstatistiksel analiz Statistical Package for Social Sciences Version 22.0 (SPSS-22.0) programı kullanılarak değerlendirildi.  Değerlendirilen 453 hastanın 291'i (%64.2) erkek, 162'si (%35.8) kadın,  298'i (%65.8) evli, 155'i (%34.2) bekardı. 277'sinin (%61.1) yaşı 25-45 aralığındaydı. Hastaların verilen tedavi sonucunda 1 aylık bırakma oranı %40.1, 3 aylık bırakma oranı %31.7, 6 aylık bırakma oranı %26.0, 1 yıllık bırakma oranı %25.0 olarak tespit edildi. Başvuru yaşı, medeni durum, öğrenim durumu, çocuk sayısı, meslek, Fagerström nikotin bağımlılık test puanı, sigara paket/yılı, günlük içilen sigara sayısı ile sigara bırakma durumu arasındaki ilişki incelendiğinde anlamlı fark görülmedi. Cinsiyetle sigara bırakma ilişkisine bakıldığında erkeklerin kadınlara göre sigara bırakma başarısının yüksek olduğu görüldü (p=0.029). Sigara başlama yaşı düştükçe sigara bırakma başarısının arttığı tespit edildi (p=0.021).
Başlanılan tedavi yöntemini kullanma süreleriyle bırakma durumu arasındaki ilişki incelendiğinde tedaviyi kullanma süresi arttıkça sigara bırakma başarısı da artmıştır (p=0.001).
Çalışmamızda yer alan sigarayı bırakan 182 hastanın başlanılan tedavi yöntemini kullanma süreleriyle sigarayı bırakma devamlılığı arasındaki ilişki incelendiğinde, tedaviyi kullanma süresi 1 aya ulaşanların sigara bırakma devamlılığı, tedaviyi 1 aydan az kullananlara göre daha yüksek bulundu (p<0.001). Hastaların telefonla aranmasının sigara bırakma başarısını artırdığı belirlendi (p=0.005). Hastaların bırakma sürecinde destek almalarının sigara bırakma başarısını olumlu etkilediği görüldü (p<0.001).  Alkol kullanımı ile sigarayı bırakma durumu arasında ise anlamlı fark görülmedi. Spor yapan bireylerin sigara bırakma başarısı daha yüksek bulundu (p=0.001). Yaşadığı ortamda sigara içilen hastaların sigara bırakmama oranı daha yüksek bulundu (p<0.001). 
Sigara bırakma ilaçlarının ücretsiz verilmesi, sigara bırakma konusunda profesyonel destek alma düzeylerini yüksek ölçüde artırmıştır. Bırakmada kullanılan tedavi yöntemlerinden daha çok birey haberdar olmuş, bırakma girişiminde bulunan birey sayısı artmıştır. Benzer kampanyaların artması, sigara bırakma girişimlerini ve başarılarını da artıracaktır.

Abstract:
Our study included patients who applied to our outpatient clinic between January 2022 and December 2022 to quit smoking; The aim of this study was to determine the sociodemographic characteristics, to evaluate the factors affecting smoking cessation, to determine the success levels of the treatment methods used in smoking cessation and to examine the smoking cessation rates in our outpatient clinic.
Among the patients who applied to our polyclinic between January 2022 and December 2022, 453 patients who accepted to participate in our study and started using the treatment after they were informed about our survey by phone were included in the study.Demographic characteristics of the participants, smoking characteristics, Fagerström nicotine addiction level and the treatment method given were recorded. The post-treatment and current smoking status of the participants were evaluated using the Statistical Analysis Statistical Package for Social Sciences Version 22.0 (SPSS-22.0) program. Of the 453 patients evaluated, 291 (64.2%) were male, 162 (35.8%) were female, 298 (65.8%) were married, and 155 (34.2%) were single. The age of 277 patient (61.1%) was between 25-45 years. As a result of the treatment given, the 1-month quit smoking rate was 40.1%, the 3-month quit smoking rate was 31.7%, the 6-month quit smoking rate was 26.0%, and the 1-year quit smoking rate was 25.0%. When the relationship between admission age, marital status, education level, number of children, occupation, Fagerström nicotine addiction test score, pack/year of cigarettes, number of cigarettes smoked per day and smoking cessation status was examined, no significant difference was observed. When the relationship between gender and smoking cessation was examined, it was seen that the success of smoking cessation was higher in men than in women (p=0.029). It was determined that the success of smoking cessation increased as the age of onset of smoking decreased (p=0.021). 
When the relationship between the duration of using the treatment method and quitting status was examined, the success of smoking cessation increased as the duration of using the treatment increased (p=0.001). 
When the relationship between the duration of using the treatment method and the continuity of smoking cessation in 182 patients in our study who quit smoking was examined, the persistence of smoking cessation was found to be higher in those who used the treatment for less than 1 month (p<0.001).
It was determined that calling the patients by phone increased the success of smoking cessation (p=0.005). It was observed that the support of the patients during the quitting process had a positive effect on the success of smoking cessation (p<0.001). There was no significant difference between alcohol use and smoking cessation. The success of quitting smoking was found to be higher in individuals who did sports (p=0.001). The rate of not quitting smoking was found to be higher in patients who smoked in their living environment (p<0.001). 
Providing smoking cessation drugs free of charge has greatly increased the level of professional support for smoking cessation. More individuals became aware of the treatment methods used in quitting, and the number of individuals attempting to quit has increased. Increasing similar campaigns will increase smoking cessation initiatives and success.