Seyyid Şerîf Cürcânî`de Tanrı-âlem tasavvuru
God-universe imagination of Sayyid Sharif Jurjani
Yazar: ÖVEZMUHAMMET ABDULLAYEV
Danışman: PROF.DR. AHMET SAİM KILAVUZ
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Din = Religion

Özet:
TEZ ÖZETTEMEL SLÂM B L MLER ANAB L M DALIKELÂM B L M DALISEYY D ŞERÃF CÜRCÂNÃ'DE TANRI-ÂLEM TASAVVURUÖvezmuhammet ABDULLAYEV(DOKTORA TEZ )Seyyid Şerûf Cürcânû, slâm düşünce tarihinde miladû on beşinci yüzyılın ilkçeyreğinde yaşamış en önemli düşünür ve özellikle kelâm ilim sahasında enbelirgin isim olarak bilinmektedir. Kelâm sahasında meydana getirdiği hacimli vebelki de bu alanda en değerli eseri Şerhu'l-Mevâkıf, O'nun ne denli değerli birbilim adamı ve mütefekkir olduğunu göstermektedir. O, kelâm sahasında sadeceismini andığımız eseri kaleme almış olmayıp bunun dışında pek çok risale, haşiyeve talik gibi nitelikli ve bilgi yüklü eserler telif ederek kendinden sonra gelenentelektüel neslin önderliğini yapmış ve onlara esin kaynağı olma özelliğinitaşımıştır.Cürcânû'nin kelâm, felsefe ve mantık ve tefsir gibi ilim sahalarında meydanagetirdiği kıymetli eserlerinde Allah'ın zatû ve subÃ»tû sıfatları; alem ile onumeydana getiren cisim, cevher ve araz gibi konularda kendinden önceki kelâmbilginlerinin enine boyuna irdeleyip ortaya koydukları tutarlı temel ve bazaldüşüncelerini kabul etmiştir. Bunun yanı sıra onların görüşlerini tartışmış,gerektiğinde eleştiriye tabi tutarak eksikliklerini serdetmiş, ayrıca kendi görüşünübeyan ederek yeni bir perspektif geliştirmeye çalışmıştır. O, klasik kelâmgeleneğinde yer alan Allah'ın zatından ayrılmaz niteliklerinden detaylı ve ayrıntılıolarak bahsetmekte, onları nefsû, subÃ»tû, haberû ve fiilû olarak gruplandırarak tektek ele almaktadır. Alemi ve onu meydana getiren cisim, cevher ve araz gibimaddû varlık alanını oluşturan kavramları ise mutlak kudrete sahip Allah'ın bireseri olarak değerlendirmektedir.Danışman: Prof. Dr. A. Saim KILAVUZ Sayfa Sayısı: 210

Abstract:
ABSRTACTDEPARTMENT OF BASIC ISLAMIC SCIENCESSLAM C KALAMGOD-UN VERSE MAG NAT ON OF SAYY D SHARÃF JURJÂNÃÖvezmuhammet ABDULLAYEV(DOCTORAL D SSERTAT ON)In Christian calendar, Sayyid Sharûf Jurcânû lived in the first quarter of the5th century A.D. He was well known and the most important thinker especially inKalam (a branch of Islam). In Kalam, his voluminous and maybe most valuablework, Sharhu?l-Mevâkif, shows how important a thinker and scholar he was.However, it is not the only work that we mentioned in this area. He also wrotemany more qualified works like treatises, marginal notes, appendixes, and othervery informative papers which have been characterized as inspirational sourcesfor intellectual generations after him.In Jurcânû's works of kalam, philosophy, logic, and interpretation, heexamined in detail and accepted basic ideas like Allah's essential and positiveattributes, world and body that created it, substance and accident. He also arguedtheir point of view and when it was necessary, Christianized to complete what waslacking. Moreover, he tried to develop a new perspective by expressing his point ofview. In the classic Kalam tradition this scholar talks in great detail about inherentqualities of Allah's essence and groups them sensually, positively, predicatively,and actively one by one. World and body that created it and substance andaccident that form physical existence are attributed as work of Almighty God.Advisor: Prof. Dr. A. Saim Kılavuz Page: 210