Kronik hepatit B hastalarında HBA DNA ve HBSAG quantifikasyon düzeyleri arasındaki ilişki
Relationship between HVA  DNA and HBSAG quantification levels in with chronic hepatitis B patients
Yazar: MUHAMMET EMİN KUTU
Danışman: PROF. DR. YÜCEL ÜSTÜNDAĞ
Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: DNA = DNA ; Fibroz = Fibrosis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B virüsü = Hepatitis B virus ; Hepatit B yüzey antijenleri = Hepatitis B surface antigens ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases

Özet:
Amaç: Son yıllarda KHB hastalarında peginterferon tedavisi seyrinde serum HBsAg düzeylerinin monitorizasyonu popülerlik kazanmaktadır. Fakat oral antiviral ajanlarların serum HBsAg düzeylerine etkisi tam bilinmemektedir. Çalışmamızın amacı, oral antiviraller ile tedavide serum HBsAg düzeylerini izleyerek tedavi seyrindeki kullanılabilirliğini araştırmaktır.Ayrıca çalışmamızda HBV DNA düzeyleri ölçülerek, iki marker tedavi monitorizasyonu başarısı açısından karşılaştırıldı.Aynı zamanda çalışmamıza tüm hastaların karaciğer histopatolojik verileri de dahil edildi.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde Gastroenteroloji ve Hepatoloji bölümünde 2013-2015 yılları arasında yürütüldü. Çalışmamıza daha önceden KHB enfeksiyonu için tedavi almamış, 31 erkek, 19'u kadın toplam 50 hasta dahil edildi. 11 hastanın HBeAg'si pozitifken, 39 hastanın HBeAg'si negatifti.Çalışmamızdaki 10 hasta tenofovir,10 hasta entekavir,12 hasta lamuvidin,18 hasta da telbuvidin almaktaydı. Hastaların 0 , 3 ve 6.ay HBV DNA ve serum HBsAg düzeyleri kaydedildi.Serum HBsAg ELISA yöntemiyle (Roche cobas 6000 sistemi, e601 modülü), HBV DNA düzeyleri kantitatif PCR yöntemiyle (Taqman, Roche Diagnostic Systems) ölçüldü.
Bulgular:Dört antiviral tedavi grubunda yaş ve cinsiyet dağılımı açısından anlamlı farklılık saptanmadı.Her hasta İshak fibrosis skoruna göre sınıflandırılmış olup ,1 hasta evre 1, 21 hasta evre 2 , 24 hasta evre 3, 4 hasta da evre 4 idi. Hastaların fibrozis evreleri ile serum HBsAg ve HBV DNA düzeyleri arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Hastalar HBeAg pozitif ve negatif olarak gruplarındırıldığında, HBV DNA ve serum HBsAg düzeyi HbeAg pozitif grupta beklenildiği üzere daha yüksek saptandı. Hastaların HBV DNA ve serum HBsAg başlangıç düzeyleri arasında pozitif yönde korelasyon saptanırken (P:0,004), antiviral tedavinin 3. ve 6. ay düzeyleri arasında korelasyon saptanmadı. Antiviral tedavi gruplarında 3.ay sonunda serum HBsAg düzeylerinde anlamlı düşüş saptanmazken (p:0,061) , 6.ay sonunda TDF grubunda %80, ETV grubunda %79, LTD grubunda % 46 ve LAM grubunda % 38 düşüş saptandı. 
Sonuç: Kronik viral hepatit B olgularında serum HBsAg düzeyleri ile hastalığın evresinin ilişki göstermediği saptandı. HBeAg pozitif olgularda bazal serum HBsAg düzeyleri anlamlı olarak yüksek bulundu. Bazal serum HBV DNA ve HBsAg düzeyleri arasında pozitif yönde korelasyon bulundu. Entekavir ve tenofovir alan grupta serum HBsAg düşüşleri , lamivudin ve telbuvidin alan gruba göre daha hızlı saptandı. KHB hastalarında oral antiviral tedavi seyrinde serum HBsAg monitörizasyonu faydalı görünmemektedir.

Abstract:
Aim: Serum HBsAg monitorization during peginterferon treatment of chronic hepatitis B virus (HBV) infection has gained popularity in the recent years. However, there is very scarce data about the effect of various oral antiviral agents on serum HBs Ag levels. The purpose of our study was to investigate if there is any use of monitoring serum HBs Ag levels during oral antiviral drug therapy. We also measured HBV DNA levels throughout the study and compared two markers with regard to the success of monitorization. We also included liver histopatology data in every patient as well.
Methods: Our study has been done in the department of gastroenterology and hepatology in Bülent Ecevit University Hospital. A total of 50 treatment naive CHB patients (19 female, 31 male) were enrolled to our study. HBeAg was postive in 11 patients, while it was negative in 39 patients. Ten patients received tenofovir (TDF), 10 entekavir (ENT), 12 lamuvidin (LAM) and 18 telbuvidin (LTD). Serum HBV DNA and HBsAg were recorded at 0, 3rd and 6th months of antiviral treatment. Serum HBsAg level was measured by using ELISA (Cobas 6000 Systems,e601 modul) and HBV DNA by PCR method (Taqman, Roche Diagnostic Systems).
Results: There was no significant difference with respect to age and sex distribution in these 4 treatment groups. Fibrosis scoring was made in each patient according to Ishak's scoring system and there was 1 patient with stage 1, 21 with stage 2, 24 patients with stage 3 and 4 with stage 4. We could not find any correlation with fibrosis stage and HBs Ag or HBV DNA levels. Serum HBV DNA and HBsAg levels were found to be significantly higher in HBeAg positive group than HBe Ag negative group. Although there was a positive correlation between basal serum HBV DNA and HBsAg levels (P:0,004), this disappeared during 3rd and 6th month of therapy in all treatment groups. A significant reduction was not observed at 3rd month in serum HBsAg levels in all patients, (p : 0.061), while at the end of the 6 th month, serum HBs Ag decline was %80 in TDF group, %79 in ETV group, %46 in LTD group and %38 in LAM group.
Conclusion: We found that the degree of liver fibrosis in chronic HBV infection did not correlate with serum HBsAg levels. Basal serum HBsAg levels were detected significantly higher in HBeAg positive patients. There was a positive correlation between basal serum HBV DNA and HBsAg levels. Serum HBsAg titer was shown to decrease faster with TDF and ENT than LAM and LTD. There does not seem to carry any benefit to monitor HBs Ag during oral antiviral therapy in HBV infection.