Sosyal çevrede iç ve dış mekan olgusunun 10-12 yaş grubu çocuk resimlerine yansıması ve sanatsal gelişim evrelerine göre incelenmesi
Reflection of indoor and outdoor phenomena in social environment on 10-12 years old children's drawings and its examination according to the artistic developmen
Yazar: MÜZEYYEN AKSÖZ
Danışman: YRD. DOÇ. HÜLYA KAROĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Bölümü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Mekan = Space ; Resimler = Pictures ; Sosyal çevre = Social environment ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuk resimleri = Children's paintings ; Çocuklar = Children

Özet:
Çocuk sanatla doğar, büyür ve gelişir. Bu gelişim süreci içerisinde içinde bulunduğu ortam pozitif ya da negatif yönde onu etkiler. Bu etkilenmeleri kanıt olarak çizimlerine işlerler. Zihinsel ve bedensel gelişimine paralel olarak ilerleyen sanatsal süreç karalamalarla başlayıp estetikle bir ivme kazanır. Halıda gördüğü motif ya da ahşap tavandaki oyma bile onların görsellik haznesine essiz deneyimler sunar.Çocukların sosyal çevrelerini tanıma, algılama, anlamlandırma çabaları onlarla yaşadıkları çevre arasında doğa ve mekân ilişkisini oluşturmaktadır. Bu algılama, farkındalık sonucu birey ve çevresi arasında oluşan etkileşim, iç dünyasının gelişim sürecine aynen yansır. Farklı coğrafyalarda ve farklı kültürel çevrede büyüyen çocuklarda bütün bu algısal yaratıcı süreç de değişen çevresel özelliklerin etkisini mekânsal sosyal farklılıktaki betimlemelerin de görmekteyiz.Bu çalışma sosyal çevrede mekân olgusunun; bölgenin kültürel, coğrafi özellikleri, çevrelerinde sosyal hayatın günlük yapısı, bu çevrede çocukların nelere daha çok dikkat ettikleri Lowenfeld' in sanatsal gelişim evresine göre şema renk uzam altında toplanan 10-12 yaş arası çocuk resimlerini değerlendirilme amacı taşımaktadır.Araştırmanın birinci bölümünde, problem durumu, araştırmanın amacı, önemi, sayıtlılar ve sınırlılıklar başlığında bilgi verilmiştir. Bölüm iki de sanat eğitimi, ilköğretim çocuklarının sanatsal gelişimi irdelenmiştir. Bölüm üç de çocuk ve resim ilişkisi çocuklarda yaratıcılığa değinilmiştir. Bölüm dörtte sosyal çevre ve çocukların çevresel algısı, bölgelerin mekânsal kültürel ilişkileri açıklamıştır. Bölüm beşte araştırmanın yönteminden bahsedilmiştir. Bölüm altıda bulgular ve yorumlar kısmında Türkiye'de dört bölgede belirlenen örneklem doğrultusunda toplanan resimlerin betimsel analiz yapılmıştır. Nicel veriler elde etmek için resimlerden belirlenen ölçütler doğrultusunda çıkarımlar yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre sosyal çevrenin çocukların gelişimine, çevresel algılarına etki ettiği gibi sanatsal yönde eğilimlerine de etkilediği farklılaşan bölgelerle beraber çocuk resimlerinde sosyal çevrenin farklılaştığı görülmektedir.

Abstract:
A child was born and grow up with nature. In this growing up process, environment has an impact on child?s life positively or negatively. As an evidence, we can see this impact in their drawings. The art process that proceeds parallel to the cognitive and physical development, begins with simple drawings and accelerates with esthetics.Knowing, perception and giving meaning to their social environment, compose nature and place relationship between children and their environment. As a result of this awareness and perception, there is an interaction between child and his/her environment. Also this interaction reflects development process of his/her inner world. We can see the effects of changing environmental feature in their different social description as they were born in different cultures and places.This study; Phenomenon of interesting the social environment; aims to assess pictures of children between the ages of 10-12, region?s cultural and geographical features, daily structure of social life of their surroundings and in this surrounding what children pay more attention according to Lowenfeld?s stage of artistic development which is collected color and scheme.In the first part of research, informations are given about the problem?s situation, research?s aim and importance, limitations. In part two, art edecation and artistic development of primary school children are examined. The relationship between child and pictures, and creativity in children are mentioned in part three. Social environment, environmental perception of children, cultural and placement relationship of the regions are explained in part four. In part five the method of research is mentioned. Comments and findings sectionof part six include the descriptive analysis of sample pictures, collected from the four regions of Turkey. Inferences are done from the images, pictures in accordance with the criteria set in order to get quantitative data. According to the results obtained, social environment influence the artistic side of children in addition to their develeopment and perception of the environment. Also it is seen that if the region changes, the social environment in children?s picture chnages too.