Katılımcı yaklaşım ile korunan alanlarda ekoturizm faaliyetlerinin değerlendirilmesi: Yedigöller Milli Parkı örneği
Evaluation of ecoturism activities in protected areas with a participatory approach: Example of Yedigoller National Park
Yazar: BETÜL YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. PINAR GÜLTEKİN
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Ülkemizde son yıllarda turizm sektörüne olan talep, nüfus artışı ve turistik ürün çeşitlendirilmesi ile artış göstermektedir. Yaz aylarında yapılan deniz-güneş-kum odaklı turizme alternatif olarak yılın 12 ayına yayılan ekoturizm, kırsal turizm, yayla turizmi, vb. doğa tabanlı turizm türleri gelişmeye başlamıştır. Türkiye'de ekoturizm faaliyetlerinin gerçekleştiği alanlar incelendiğinde, 2873 sayılı Yasa uyarınca yönetilen korunan alanların ekoturizm faaliyetlerinin yoğun olarak gerçekleştiği alanlar oldukları görülmektedir. Batı Karadeniz Bölgesinde bulunan, Bolu İli doğal ve kültürel olanakları ile ekoturizm faaliyetleri için yüksek potansiyel taşımaktadır ve bu alanların başında 1965 yılında korunan alan statüsü verilen Yedigöller Milli Parkı gelmektedir. Bu çalışmanın amacı, ülkemizde gelişmekte olan ekoturizm kavramın yönelik korunan alan ziyaretçilerinin bakış açısını değerlendirmek, katılımcı yaklaşım ile korunan alanlarda yapılan ekoturizm faaliyetlerinin değerlendirilmek ve Yedigöller Milli Parkı örneği üzerinden irdelenmesidir. Bu tez çalışması kapsamında Yedigöller Milli Parkı ziyaretçilerinin bakış açılarının belirlenmesi için 396 ziyaretçiye sahada anket uygulanmış olup, istatistiki çözümleme ile ziyaretçilerin görüşleri ortaya konulmuştur. Milli Parkların tescili, ilanı, yönetimi, işletilmesi, korunması ve geliştirilmesi konusunda yetkili tek kurum olan Doğa Koruma ile Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile bu Müdürlüğe bağlı İl Şube Müdürlüklerinden alan bazında veriler (Milli Park sınırı, ziyaretçi sayıları, alanla ilgili sayısal haritalar vb.) temin edilmiştir.  Katılımcı yaklaşım ile korunan alanlarda ekoturizm faaliyetlerinin değerlendirilmesi amacı ile Milli park yöneticileri, saha çalışanları ve milli parka ziyaretçi getiren tur operatörleri ile mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda Yedigöller Milli Parkı özelinde ve Korunan alanlar genelinde ekoturizm faaliyetlerinin uygulanması ve geliştirilmesine yönelik öneriler getirilmiştir.

Abstract:
In recent years, the demand for the tourism sector in our country has been increasing due to population growth and touristic product diversification. As an alternative to sea-sun-sand-oriented tourism in the summer months, ecotourism, rural tourism, plateau tourism, etc. spread over 12 months of the year. Nature-based tourism types have begun to develop. When the areas where ecotourism activities take place in Turkey are examined, it is seen that the protected areas managed in accordance with Law No. 2873 are areas where ecotourism activities take place intensively. Located in the Western Black Sea Region, Bolu Province has a high potential for ecotourism activities with its natural and cultural opportunities, and Yedigöller National Park, which was given protected area status in 1965, is at the top of these areas. The aim of this study is to evaluate the perspective of protected area visitors regarding the developing concept of ecotourism in our country, to evaluate ecotourism activities carried out in protected areas with a participatory approach and to examine them through the example of Yedigöller National Park. Within the scope of this thesis study, a survey was conducted on 396 visitors in the field to determine the perspectives of Yedigöller National Park visitors, and the opinions of the visitors were revealed through statistical analysis. Area-based data (National Park border, number of visitors, digital maps related to the area, etc.) are obtained from the General Directorate of Nature Conservation and National Parks, which is the only institution authorized for the registration, announcement, management, operation, protection and development of National Parks, and the Provincial Branch Directorates affiliated to this Directorate. has been provided. In order to evaluate ecotourism activities in protected areas with a participatory approach, interviews were held with national park managers, field workers and tour operators who bring visitors to the national park. As a result of the evaluations, suggestions were made for the implementation and development of ecotourism activities in Yedigöller National Park and throughout the Protected areas