Suç mağduru kadınların öykülerine bağlı olarak oluşan korku kültürü ve değişen gündelik yaşam pratikleri: Amasya-Merzifon örneği
The culture of fear and changing daily life practices based on the stories of women victims of crime: The case of Amasya- Merzifon
Yazar: KEZİBAN AKDAĞ
Danışman: PROF. DR. MİNE GÖZÜBÜYÜK TAMER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Amasya-Merzifon = Amasya-Merzifon ; Günlük yaşam = Daily life ; Kadın cinayeti = Femicide ; Kadına yönelik şiddet = Violence against women ; Kadınlar = Women ; Korku kültürü = Culture of fear ; Mağdur = Wronged ; Mağduriyet = Unjust treatment ; Suç = Crime ; Suç korkusu = Fear crime

Özet:
Günümüz toplumlarının hızla değişen ve gelişen bir yapıya sahip olması, üyelerinin içinde bulunduğu duygu durumlarının da zamanla değişmesi olgusunu beraberinde getirmiştir.  Hayatın karmaşıklaşması, gündelik yaşamın boyutlarının çeşitlilik göstermesi ve bütün unsurlar gibi suç olgusunun da araç ve olasılıklarının artması, birey ve grupların yaşamını biçimlendiren bir olgu olmuştur. Postmodern dönemde gün geçtikçe artan suç olgusu, bireylerin gündelik yaşamlarını doğrudan ya da dolaylı yoldan etkileyen "korku" duygusunun hâkim olmasına neden olmaktadır. Zaman içerisinde bu hâkim duygu yaygınlaşarak ve desenleşerek "korku kültürünü" ortaya çıkarmıştır. Korku kültürü; bireylerin davranış biçimlerinden yaşam tarzlarına kadar gündelik hayatın her alanını tehdit eden korku ve kaygı duygusu halinde olma durumudur. Türkiye'de son yıllarda kadın cinayetleri başta olmak üzere, kadınların çeşitli suçlara maruz kalma durumları oldukça artış göstermiştir. Sosyal ve hassas bir varlık olmaları nedeniyle kadınlar gündelik yaşamlarında suça maruz kalmış olmasalar bile etkileşim çevrelerinde suça maruz kalmış birilerine şahit olma durumları onlarda suç mağduru olma korkusu geliştirmektedir; günlük rutinleri diğer faktörlerin yanı sıra bu korkuyla da biçimlenmektedir. Bu bağlamda bu tez çalışması, suça maruz kalan kadınların, (cinayet mağduru kadınların) etkileşim çevresinin suç korkusuna kapılma durumları ve bu korkunun gündelik yaşam pratiklerini ne derece etkilediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu araştırma daha önce yapılan çalışmalardan farklı olarak suça maruz kalmış ferdin mağduriyetinin ötesine geçme ve suç mağdurunun etkileşim çevresinin (aile, akraba, komşu, arkadaş) dolaylı deneyimini ortaya koyması yönüyle özgün değer taşımaktadır. Bunun yanı sıra bu çalışmada suça maruz kalma durumlarının korku kültürü ve gündelik yaşamı biçimlendirme yönüyle ele alınması, araştırmayı benzerlerinden ayırmaktadır. Bu tez çalışması, nitel araştırma yöntemine bağlı kalınarak fenomenolojik desen, yarı yapılandırılmış mülakat tekniğine dayanan derinlemesine mülakat ve amaçlı örnekleme yöntemlerinden olan ölçüt örnekleme kullanılarak yapılacaktır. Bu tez çalışması öncelikle Amasya- Merzifon ilçe sınırları içerisinde örneklemin yeterli gelmemesi durumunda başka illerde ölçüte uyan vakalarda ele alınacaktır. İlgili kuramsal verilerle birlikte değerlendirilecek bulgularla literatürde çoğunlukla viktimizasyon çalışmaları bağlamında suça maruz kalan bireye odaklanan çalışmalara kıyasla eksik olduğu tespit edilen bireyin etkileşim çevresine ve orada etkin olan dolaylı deneyime dayalı, korku kültürüne odaklanılarak alan yazına katkı sunulması hedeflenmektedir.

Abstract:
The fact that today's societies have a rapidly changing and developing structure has brought with it the phenomenon that the emotional states of its members change over time. The complexity of life, the diversity of the dimensions of daily life and like all other elements, the increase of the means and possibilities of crime have been a phenomenon that has shaped the lives of individuals and groups. It is observed that the crime phenomenon increasing day by day in the postmodern period causes the feeling of "fear" to be dominant, which directly or indirectly affects the daily lives of individuals. Over time, this dominant feeling has revealed the "culture of fear" by becoming widespread and patterned. The culture of fear is the state of being in a feeling of fear and anxiety that threatens every aspect of daily life from the behavior patterns of individuals to their lifestyles. In Turkey, the rate of women's exposure to various crimes, especially femicide, has increased significantly in recent years. Because women are social and sensitive beings, even if they are not exposed to crime in their daily lives the cases of witnessing someone being exposed to crime in their interaction environment develop a fear of being a victim of crime; therefore, their daily routines are shaped by this fear, as well as other factors. In this context, this thesis study aims to reveal the conditions in which the interaction environment of women who are exposed to crime (murder victim women) gets into fear of crime and to what extent this fear affects their daily life practices. Different from the previous studies, this research has a unique value in that it goes beyond the victimization of the individual who has been exposed to crime and reveals the indirect experience of the crime victim's interaction environment. In addition, the fact that current study discusses the cases of exposure to crime in terms of the fear culture and shaping daily life distinguishes it from its counterparts. This thesis study will be carried out by adhering to the qualitative research method, using phenomenological design, in-depth interview based on semi-structured interview technique, and criterion sampling which is one of the purposive sampling methods. This thesis will be handled primarily within the district borders of Amasya- Merzifon, and then in other provinces in the cases that meet the criteria. With the findings to be evaluated together with the relevant theoretical data it is aimed to contribute to the literature by focusing on the interaction environment of the individual and the fear culture based on the indirect experience that is effective there, which was determined to be deficient in the previous studies that generally focused on the individual exposed to crime in the context of victimization studies.