Adölesan dönemdeki on beş - on yedi yaş kız öğrencilerin beslenme ve sosyoekonomik durumlarıyla menarş sonrası uzama düzeylerinin tespiti
Evaluation of the nutrition and socioeconomic growwth developments of girls between the five-ten-seven ages in adolescent period and determination of levels after menarchs
Yazar: AYNUR YABANCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAN MANTAR
Bahçeşehir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme = Nutrition ; Boy = Body height ; Ergenler = Adolescents ; Kız öğrenciler = Girl students ; Menarş = Menarche ; Menarş = Menarche ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation

Özet:
Adölesan dönemindeki çocuklarda boy, kilo, menarş yaşı ve menarş sonrası uzama düzeyini etkileyen etkenlerin başında; genetik özellikler, çevresel etkenler, iklim, ailenin sosyoekonomik ve sosyokültürel düzeyi, anne ve babanın eğitim durumu, büyüme ve gelişme sırasındaki beslenme bilinci gelmektedir. Biz bu çalışmada Hatay'da doğan özel ve devlet okulunda okuyan 15-17 yaş aralığındaki 400 kız öğrencinin beslenme durumlarına göre büyüme ve gelişmelerinin değerlendirilmesi, menarş yaşı ve menarş sonrası uzama düzeylerini kıyaslamayı amaçladık. Araştırmaya katılan öğrencilerden, öğretmenlerin ve müdürlerin danışmanlığında yüzyüze anket ile veriler toplandı. Çalışmaya katılan öğrencilere demografik bilgilerini, öğrencilere ait antropometrik ölçümleri, beslenme alışkanlıklarını saptayıcı anket formu uygulanmıştır.
Özel okulda okuyan öğrencilerde vücut ağırlığı, şimdiki boy uzunluğu, menarş zamanı boy uzunluğu, menarş sonrası boy uzama miktarı, BKİ, bel çevresi, kalça çevresi, bel/kalça oranı devlet okulunda okuyan öğrencilere göre anlamlı farklılık göstermektedir. İki okul türü için de anne sütü alımında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Fakat anne sütü alım süreleri kıyaslandığında her iki okul türü için anlamlı farklılık vardır. Özel okul öğrencilerinde bu farkın daha fazla olduğunu görmekteyiz. Süt- süt ürünleri,  kırmızı et, beyaz et, balık, zeytinyağı, bal/reçel, sosis, salam tüketimi özel okulda anlamlı farklılık göstermiştir. Özel okulda okuyan sosyoekonomik durumu yüksek öğrencilerin menarş yaşı daha erken olmasına rağmen, menarş sonrası boy uzama miktarı devlet okulundaki öğrencilerden fazla çıkmıştır. Ayrıca özellikle anne eğitim düzeyinin de beslenme bilgisi açısından ve okuldaki öğün düzeni ve beslenme programlarının da buna etkili olduğunu düşünmekteyiz. Bu konuyu teyit edici  daha ileri ve geniş çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Adolescence is a period that includes psychological development and psychosocial changes that accompany biological changes in the body. Puberty is defined by the increase in growth rate and development of secondary sex characteristics. Puberty in girls is easily determined by the onset of menarche. Among the factors affecting height, weight, age of menarche and post-menarche elongation in adolescent children; genetic characteristics, environmental factors, climate, socioeconomic and sociocultural level of the family, educational status of parents, nutrition awareness during growth and development are the primary. In this study, we aimed to evaluate the growth and development of female students between the ages of 15-17 in 400 private and public schools in Hatay and to compare the levels of menarche and postmenstrual elongation. Survey data were collected from the students who participated in the research under the supervision of teachers and principals. A questionnaire was used to determine the general knowledge, parents' educational status and working conditions, the monthly income of their families, the anthropometric measurements of the students, the age and height of the menarche, the amount of elongation in the last six months, and the consumption status and nutrition of the students. In addition, the anthropometric measurements of the students were carried out by the researcher under the supervision of the nurse working in the school under appropriate conditions.
Body weight, current height, length of menarche time, length of post-menarche growth, amount of height increase in the last six months, BMI, waist circumference, hip circumference, waist / hip ratio of the students attending private school differ significantly compared to the students studying in public school. There was no significant difference in breast milk intake for neither of the school types. However, there is a significant difference between the two types of schools when breastfeeding times are compared. We find that this difference is higher among private school students. milk-milk products, red meat, white meat, fish, olive oil, honey / jam, sausage, salami consumption showed a significant difference in private school. Although the menarche age of the students with high socioeconomic status in the private school was earlier, the amount of post-menarche lengthening was higher than the students in the public school. Since the socioeconomic level of the family is higher, we found that the use of malronutrients, especially high quality protein, is more. We also think that the education level of the mother is also effective in terms of nutritional knowledge and meal order and nutrition programs in the school. Further and broader studies are needed to confirm this issue.