Uluslararası hukukta güvenli bölge
Safe zone in international law
Yazar: HASAN BATUHAN YAYLA
Danışman: PROF. DR. CÜNEYT YÜKSEL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi = United Nations Security Council ; Güvenli bölge = Safe zone ; Suriye = Syria ; Tampon bölge = Buffer zone ; Uluslararası hukuk = International law ; İnsancıl hukuk = Humanitarian law ; İnsani müdahale = Humanitarian intervention

Özet:
Savaşlarda ve diğer silahlı çatışmalarda sivillerin korunması, insani yardımların temini gibi sorunların çözümü için devletler ve uluslararası örgütler güvenli bölge uygulamalarını geliştirmiştir. Soğuk Savaş ve sonrası dönemde devletlerarası klasik savaşların yerini ağır insan hakları ihlallerinin, etnik çatışmaların, terör saldırılarının ve toplu sığınmacı akınlarının yaşandığı iç savaşların almasıyla birlikte güvenli bölge kavramı da değişerek gelişmiş ve oldukça güncel bir kavram halini almıştır. Uluslararası hukukta güvenli bölgeyi tanımlayan ve kavrama dair kuralları ortaya koyan bir düzenleme yoktur. Ayrıca doktrinde ve uygulamada terminoloji birliği de mevcut değildir. Genellikle birbiri yerine kullanılmakta olan çeşitli kavramlar ve tanımlar bulunmaktadır. Dolayısıyla güvenli bölgeye dair bir kavram karmaşası vardır. Çalışmamızda güvenli bölge kavramı, kavrama dair terminolojik farklılıklar, tarihsel örnekler ve kuruluş biçimleri ortaya koyulmak suretiyle tüm avantaj ve dezavantajlarıyla birlikte detaylı biçimde incelenmiştir. Bu kapsamda, tüm benzer kavramları kapsayacak ve kavram karmaşasını ortadan kaldırarak, terminoloji birliğini sağlayacak çatı kavram olarak güvenli bölge önerilmiş ve güvenli bölge için oldukça geniş ve kapsamlı bir tanım getirilmiştir. Akabinde güvenli bölgenin uluslararası hukuk bağlamında teşkil ettiği temel sorunlar ve özellikle uluslararası hukuka göre meşruiyet sorunu kapsamlı biçimde açıklanıp, tartışılmıştır. Son olarak güvenli bölge için güncel bir örnek olarak, Suriye'de güvenli bölge meselesi uluslararası hukuk bakımından değerlendirilmiştir. Ek olarak, Suriye'de güvenli bölgenin hayata geçirilmesi halinde doğabilecek sorunlar açıklanmış, yapılması gerekenler ve alınması gereken tedbirlere ilişkin önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
States and international organizations have developed safe zone practices in order to solve the problems such as protection of civilians and the provision of humanitarian aids in wars and armed conflicts. During the Cold War and it's aftermath, classical interstate wars has replaced by civil wars with severe human rights violations, ethnic conflicts, terrorists attacks and mass influx of refugees. In this regard, safe zone has changed and become a highly up-to-date concept. There is no regulation in international law that defines and regulates the rules regarding the safe zone. In addition, there is no unity in terminology. There are various concepts and definitions that are often used interchangeably. Therefore, there is a conceptual confusion regarding the safe zone. In our study, the concept of safe zone has been examined in detail with all it's advantages and disadvantages by addressing the terminological differences, historical examples and the forms of establishment. In this context, safe zone has been proposed as a concept that will comprise all similar concepts and has been defined broadly and comprehensively. By doing so, we aim to eliminate conceptual confusion and provide terminological unity. Afterwards, the main problems of the safe zone in international law especially the problem of legitimacy in accordance with international law has been explained and discussed comprehensively. Finally, as a current example of safe zone, the issue of safe zone in Syria has been evaluated in terms of international law. Moreover, the problems may arise in case of the realization of the safe zone in Syria has been explained and suggestions has been made regarding what should be done and measures must be taken.