Güvenlik politikalarının dönüşümü: Güvenlik barajları ve mekânsal denetim üzerine sosyolojik bir inceleme
The transformation of security policies: A sociological analysis of security dams and spatial control
Yazar: YASİN KÜÇÜKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. BEGÜM ÖZDEN FIRAT
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Coğrafya = Geography ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Akarsular = Streams ; Barajlar = Dams ; Dönüşüm = Transformation ; Dönüşümsel değişim = Transformational shift ; Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; Su kaynakları = Water resources ; Su politikaları = Water policies

Özet:
Akarsuların kontrol altına alınması ve su varlıklarının daha verimli kullanılması amacıyla inşa edilen çeşitli büyüklüklerdeki barajlar kayda değer ekonomik faydalar sağlamakla birlikte, inşa edildikleri alanlarda köklü ekolojik, mekânsal ve sosyo-kültürel değişimlere sebep olmaktadır. 2008 yılında Şırnak'ın Uludere ilçesindeki 2'si Hezil, 5'i Ortasu Çayı üzerinde yapılması planlanan 7 baraj; genel bir amaç olarak taşkın önleme, içme suyu temini ve elektrik enerjisi üretimi gibi ihtiyaçlara cevap vermekten çok, bir güvenlik ihtiyacına dönük olarak inşa edilmiştir. Bulundukları mevkii itibariyle Türkiye-Irak sınırı boyunca birbiri ardına gelmeleri, barajlar yoluyla sınır güvenliğinin sağlanmaya çalışıldığının bir göstergesidir. Mekâna, asimetrik savaş durumunda resmi silahlı güçlerin lehine sonuç verecek fiziki bir müdahalede bulunulurken, bu sayede mekân da yeniden üretilmektedir. Ancak mekânı oluşturan toplumsal örüntünün akıbeti göz ardı edilmektedir. Geçmişte Kürt yoğunluklu bölgelerdeki insanların yerinden edilmesi, bu yolla entegrasyonu ve emek piyasasına dâhil edilmesi gibi süreçler öne çıkarken; bugün artık yerin bizatihi kendisi önem kazanmıştır. Bu kapsamda insanların bulundukları ortamda yerinden edilmesi değil, bu ortamın insanlardan edilmesi şeklinde bir program hayata geçirilmektedir. Güvenlik barajları bunun en önemli ayağını oluşturmaktadır. Bu çalışma; çalışma örneklemi olan 7 barajın birer güvenlik barajı olduğu hipotezine dayanmakta, güvenlik barajlarının inşa edilmesinin güvenlik politikalarının dönüşümüyle yakından ilgili olduğunu iddia etmektedir. Çalışmanın metodolojisini; içerik analizi, eleştirel söylemsel analizi ve uzaktan algılama yöntemleri oluşturmaktadır.

Abstract:
Built in various sizes and capacities, dams are constructed to better control water flows with the aim of putting the created reservoirs to beneficial economic use. Unavoidably however, this process has significant deep ecological, spatial and socio-cultural consequences for the communities that find themselves within an area of construction. In 2008, located in the Uludere province of Sirnak, the construction of seven dams were planned; two of them in the area of Hezil whilst five in the area of Ortasu Watercourse. Though initially built upon the justifications of responding to specified needs in the area such as flood-prevention, irrigation, electricity and energy production, it is increasingly apparent that security has also played a significant role as an incentive behind their development. Positioned linear along the Turkey-Iraq border line, it can be said that a securitization of these borders is sought through the careful positioning of the dams.  This situation proves spatial advantages for the state-official security forces in the events of an asymmetrical position of physical war and in turn, exhibits the ways in which the space in question is re-created. The situation of the security dams in question is born out of and is intrinsically linked to the further securitization and the dependency of security politics in approaching the ethno-political issue that is the Kurdish question.  Though past studies and cases have focused on the problems born out of displacement such has social integration and access to the labour market, it is obvious to followers that the physical 'place' plays a much more prominent role today as individuals are no longer displaced from spaces, but spaces are made void of individuals. The following piece of research seeks to explore through the examples of the construction of the above mentioned seven dams the hypothesis that the dams in question are closely linked to the transofrmation of  security policies in the region. The methodology under this research will make use of both primary and secondary resources and data, and deploy a combination of research analysis, critical discourse analysis.