İlköğretim 7. sınıf öğrencilerinin mikroorganizmalar hakkındaki temel bilgi ve görüşlerinin araştırılması ve hijyen eğitimi sürecindeki önemi
Investigation of primary school 7th grade students' basic knowledge and opinions about microorganisms and its importance for the hygiene education process
Yazar: HEDİYE DENİZ KARADON
Danışman: DOÇ. DR. NURETTİN ŞAHİN
Muğla Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Hijyen = Hygiene ; Mikroorganizmalar = Microorganisms ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin mikroorganizmalar hakkındaki temel bilgi ve görüşlerini belirlemektir. Öğrencilerin bir kavram ile ilgili ön öğrenmelerini değiştirmek için onların konu hakkındaki mevcut temel bilgi, görüş ve algıları belirlenmelidir. Literatürde, farklı sınıf seviyelerindeki öğrencilerin mikroorganizmalar hakkındaki kavram yanılgıları ile ilgili sınırlı sayıda çalışmaya rastlanmıştır. Mikroorganizmalar ile ilgili kavramlar İlköğretim 1. ve 2. sınıflarda Hayat Bilgisi dersi, 4., 5. ve 6. sınıflarda Fen ve Teknoloji dersi ile verilmektedir. 7. ve 8. sınıflarda ise mikroorganizma kavramına Fen ve Teknoloji dersi programında herhangi bir konu başlığı veya etkinlik altında yer verilmemektedir.Araştırmanın örneklemini Muğla merkez ilçeye bağlı 17 ilköğretim okulunda öğrenim görmekte olan yedinci sınıf öğrencileri (n= 836) oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacılar tarafından literatür taraması ve alan uzmanlarının kanısı alınarak geliştirilen 20 maddelik ?Mikroorganizmalar ve Hijyen Bilgisi? anketi ile toplanmıştır. Ölçme aracından elde edilen veriler SPSS paket programında analiz edilmiştir.Elde edilen bulgulara göre öğrencilerin mikroorganizma ve hijyen konusundaki ilk duyumlarını reklamlar öncelikli olmakla birlikte TV-radyo programları, TV-Radyo haberleriyle görsel medyadan edindikleri görülmektedir. ?Mikroorganizma deyince ne anlıyorsunuz??sorusuna öğrencilerin %10.7'si gözle görülmeyen canlı veya mikroskopla görünen canlı, %3.8'i virüs-bakteri, %53'ü pislik, kirlilik, hastalık ve zararlı ifadelerini kullanarak tanımlamışlardır. Öğrencilerden mikrop veya mikroorganizmalara örnek vermeleri istendiğinde ise %37.4'ü herhangi bir örnek veremezken, %31.5'i bakteri, virüs, terliksi hayvan, amip, mantar, kamçılı hayvan, öglena, küf, mavi-yeşil alg gibi mikroorganizmaların farklı gruplarından örnekler vermişlerdir.Cinsiyetleri bakımından, kız ve erkek öğrenciler mikroorganizmaların fayda ve zararlarının eşit olduğu yönünde görüş bildirmişlerdir ( = 1.76, p<0.05). Bununla birlikte öğrencilerin %38.9'u (n= 325) mikroorganizmaların zararlarının faydalarından daha fazla olduğu görüşündedirler ve mikroorganizma kelimesini duyunca kendilerini kötü hissettiklerini (%59.5, n= 498, = 1.44) belirtmişlerdir. Ancak mikroorganizma kaynaklı bir hastalık geçirebilecekleri hakkında net bir risk algısına sahip değildirler (n= 459 = 1.84).Öğrencilerin çoğu mikroorganizmaları yalnızca basit yapılı organizmalar olarak tanımaktadır. Bu olgu öğrenci çizimlerinden açıkça anlaşılmaktadır. Mikroorganizmaların endüstriyel ve biyoteknolojik uygulamalardaki rolünden öğrencilerin çok azının haberdar olduğu görülmektedir. Mikroorganizmalardan kaynaklanan hastalıklar hakkında öğrencilerin yarısından fazlasının (%53.1, n= 444) örnek verememeleri mikroorganizma-hijyen ilişkisinin öğrencilerde yeterince pekişmediğini göstermektedir.Fen ve Teknoloji derslerinde mikroorganizma kavramının daha da somutlaştırılması amacıyla metin görselleri yeterli ve nitelikli olmalıdır. Programda mikroorganizmalar ile ilgili konuların öğretimini desteklemek amacıyla grafikler, broşürler, posterler gibi çok çeşitli öğretim materyalleri geliştirilebilir.

Abstract:
The purpose of this study is to document what 7th class primary students basic knowledge about microorganisms and determine their opinions. In order the change students? preconceptions, it is necessary to determine their prior basic knowledge, opinion and perceptions about the subject matter. In the literature, limited number of studies reported that students have misconceptions about the microorganism at different grades. Concepts related to microorganisms are taught to students in Life Sciences courses given in first and second grades and in Science and Technology courses given in the fourth, fifth, and sixth grades. However, in seventh and eighth grades, there is no unit or activity in National Science and Technology curriculum dealing with any concept related to microorganisms.The sampling of the study consists of seventh grade students (n=836) from 17 different primary schools in Muğla province. The data were collected through ?Micro-organisms and Hygiene Knowledge? questionnaire developed by making a literature review and then seeking expert opinions. The questionnaire consists of 20 items. Data were analysed by using SPSS software package.Research findings indicated that when we look at the resources from which the students get information about microorganisms we can see that media (advertisements, cartoons, TV programs etc.) has an important role in informing students about the micro-organism. The distribution of the students? responses to the question ?What do you understand from the concept of micro-organism?? is as follows: 10.7% defined the concept as living thing not visible to the eye but visible with microscope; 3.8% as virus-bacteria; and 53% as dirt, pollutant, harmful. When the students were asked to give samples for microbes or microorganisms, 37.4% of them were not able to give any examples and 31.5% gave bacteria, virus, paramecium, amoeba, fungus, euglena, mould, blue-green algae as examples.Whit regard to gender, female and male students stated that the harms of microorganisms are equal with their benefits ( = 1.76, p<0.05). However, %38.9 (n= 325) of the students think that the harms of microorganisms are more than their benefit and state that they feel bad (%59.5, n= 498, = 1.44) when they hear the word ?microorganism?. Yet, they do not think they have any risks of being ill due to microorganisms (n= 459, =1.84).Many of the students define microorganisms as creatures with simple structures. This is very clear in the students? drawings. This shows that very few of the students are aware of the role of the microorganisms in industrial and bio-technological applications. More than half (53.1 %, n= 444) of the students were not able to give any example for the micro-organism-based diseases. This may indicate that they are not much knowledged about the relationship between micro-organism and hygiene.Visuals used in the text explaining the concept of microorganism should be adequate in number and quality to clarify the concept.A range of learning materials such as charts, leaflets, posters, slide presentations can be developed to support the teaching of microorganisms related issues in the Science and Technology curriculum.