Pax Romana Dönemi'nde Campania şarabının Akdeniz'deki ihracat modelinin geliştirilmesi
Development of Campanian wine exportation model in Mediterranean  during the Pax Romana Period
Yazar: AHMET OĞUZHAN KARAÇETİN
Danışman: PROF. DR. AHMET KAAN ŞENOL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Ekonomi = Economics
Dizin: Klasik arkeoloji = Classical archeology

Özet:
Antik çağın en büyük pazarı olan Akdeniz'de, ticari aktivitelerin yoğun olarak yaşandığı zaman aralığı Pax Romana Dönemi olmuştur. Bu dönemde Roma İmparatorluğu Akdeniz'in tamamını ele geçirmiş ve ticaret yollarının güvenliğini sağlayarak istikrarlı ve hareketli bir piyasa oluşmasını sağlamıştır. Antik çağ ekonomisi ile ilgili en çok veriyi aldığımız bu piyasada Campania Bölgesi'nde üretilen şaraplar bütün Akdeniz'e ihraç edilmiştir. Bölgenin ünlü ve pahalı şaraplarının ihracatına dair izler, Akdeniz'in önemli liman kentlerinden, batıklardan veya iç bölgelerden sürülebilmektedir. Söz konusu şarabın ihracat izleri antik kaynaklar, yazıtlar, Campania şarabını taşıyan Dressel 2-4 amphoraları veya dolialar üzerinden takip edilebilmektedir. Bahsi geçen veriler, Campania şarabının dağılım haritası ile ilgili bilgi verse de bölgede şarabın üretim kapasitesi ile ilgili çok sınırlı bir veri ortaya koymaktadır. Verilerin yetersizliği bu tez çalışmasında bölgenin üretim kapasitesini anlamak için coğrafi bilgi sistemleri aracılığı ile analiz ve modelleme çalışmaları yapılmasını gerekli kılmıştır. Bu kapsamda öncelikle Pax Romana Dönemi'nin siyasi ve ekonomik koşulları incelenmiş sonrasında Campania Bölgesi ve şarabı, Dressel 2-4 amphoralarının yayılımları ve son olarak da modelleme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. 
Roma ekonomisini Campania şarabı ihracatı üzerinden bir iktisadi bakış açısı ile değerlendirmek için öncelikle piyasa ve ürün analizini doğru yapmak gerekmektedir. Pax Romana Dönemi içerisinde üretimi etkileyen olayları analiz etmek (Vezüv Yanardağı'nın patlaması gibi) ve bu olaylar karşısında rakip üreticilerin verdiği tepkileri görmek de bu modele dahil edilmiştir. Çalışmada, üzümün şaraba dönüşüp tüketiciye ulaşıncaya kadarki harcanan maliyetini tespit etmek ve tüccarların kâr marjını belirleyebilmek ana hedefler arasında yer almaktadır. Bunun yanı sıra söz konusu ticareti çeşitli modelleme yöntemleri ile değerlendirip analiz etmek, antik çağ iktisadını matematiksel bir formül ile ifade etmek anlamına gelecektir. Eksik ya da tartışmalı verilere rağmen bu çalışma iktisat, arkeoloji ve tarih gibi disiplinlere ve bu alanlarda yapılacak olan sonraki akademik çalışmalara özellikle yöntem olarak bir fikir oluşturacaktır.
Anahtar Kelimeler: Pax Romana, Campania, Ekonomi, Model

Abstract:
The Pax Romana Period was when commercial activities were intense in the Mediterranean, the largest market of ancient times. During this period, the Roman Empire took over the entire Mediterranean and ensured the distribution of trade routes, providing meetings and a lively market. In order to obtain the most data about the ancient economy, wines produced in the Campania Region were exported to the entire Mediterranean. Data on the production of the famous and expensive wines of the region can be traced and extracted from important port cities of the Mediterranean, shipwrecks or internal data. This export output can be tracked through ancient sources, inscriptions, Dressel 2-4 amphorae or dolias carrying Campania wine. The mentioned data reveals minimal data on the production capacity in the region in terms of information on the distribution map of the Campania department. The lack of data has made it necessary for the ministry's information systems unit and analysis and scope departments to continue production in the region of this thesis study. In this capacity, after examining the political and economic conditions of the Pax Romana Period, the Campania Region and its parts, the distribution of Dressel 2-4 amphoras and finally the completion works were carried out.
To evaluate the Roman economy from a physical perspective through the Campania transfer, it is first necessary to make a correct market and product analysis. Analyzing production patterns during the Pax Romana Period (such as the eruption of Mount Vesuvius) and the reactions of competing alternatives to these events are also included in this model. In the study, the cost spent until the grapes turn into wine reaches the tourist, is among the main targets to determine the labour and profit margin of the traders. In addition, the transfer in question will mean evaluating and analyzing with various methods and expressing ancient economics with a comprehensive formula. Although it is incomplete or incomplete, this study will provide insight into disciplines such as archaeology and history and the subsequent academic studies in these fields, especially in terms of method.
Key Words: Pax Romana, Campania, Economy, Model