Resmi ve özel ilköğretim okullarının okul imajının öğretmen ve veli görüşlerine göre değerlendirilmesi
The consideration of the institutional image of public and private schools according to the opinion of parents and teachers
Yazar: AYŞE ÇOBANOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURHAYAT ÇELEBİ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Devlet okulları = State schools ; Kurum imajı = Corporation  image ; Okullar = Schools ; Veliler = Parents ; Özel okullar = Special schools ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İmaj = Image

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı; resmi ve özel ilköğretim okullarının okul imajını etkileyen faktörleri belirlemek için öğretmenler ile öğrenci velilerinin okulların imajlarına ilişkin algılarının değerlendirilmesidir.Bu amaç doğrultusunda ilgili alan yazın taranmış ve araştırmacı tarafından geliştirilen Likert tipi anket aracılığıyla katılımcılardan toplanan veriler değerlendirilmiştir. Araştırmanın örneklemi; 10 resmi, 6 özel ilköğretim okulu olmak üzere toplam 16 okuldan; 219 öğretmen ve 461 birinci sınıf velisinden oluşmaktadır. Katılımcılardan elde edilen veriler, SPSS (16.0) programı kullanılarak analiz edilmiştir. Öncelikle 45 maddeden oluşan ?Okul İmajı Ölçeği (OİÖ)? yapılan güvenilirlik, madde toplam, madde ayırt edicilik ve faktör analizleri sonucunda 37 maddeye inmiştir. Anketin 5 alt boyutuna, literatüre ve madde içeriklerine uygun olarak ?Okul Kalitesi ve Güvenirliği İmajı?, ?Geleneksel Okul İmajı?, ?Okul-Çevre ve Alt Yapı İmajı??Okul Başarı Profili İmajı? ve ?Okulun Kurumsal Marka İmajı? adı verilmiştir. Elde edilen verilere göre öğretmen ve velilerin geleneksel okul imajı faktörü puanlarında anlamlı fark bulunmuş, bu faktörün öğretmenlerin imaj algılarına negatif yansıdığı tespit edilmiştir. Benzer şekilde, veliler de okul başarı profili imajını, kurumsal imaj üzerinde etkili bulmaktadırlar. ?Geleneksel okul?, ?okul başarı profili? ve ?okulun kurumsal marka imajı? faktörlerinden alınan puanlar, öğretmenlerin çalıştıkları okul türüne göre karşılaştırıldığında özel okulda çalışan öğretmenlerin lehine bir farklılık göstermektedir. Yine resmi ilköğretim okulları ile özel ilköğretim okulları arasında ?Okul- çevre ve alt yapı imajı? puanları karşılaştırıldığında resmi ilköğretim okullarında görevli öğretmenler, bu faktörü daha etkili bulmaktadırlar. Okul türü değişkenine göre; özel okul velileri; okul kalitesi ve güvenirliğini, Okul Başarı Profilini, çevreyle ilişkisi ve fiziksel alt yapısını ve de okulun kurumsal marka imajı faktörlerini, resmi okul velilerine kıyasla daha etkili bulmaktadırlar. Yapılan fark testleri sonucunda öğretmenlerin; yaş, branş ve eğitim düzeyi gibi demografik değişkenlere ait alt ölçekler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark (p<.05) tespit edilirken, cinsiyet, mesleki deneyim, çalışma süresi değişkenlerinin ise sadece birer alt gruplarında anlamlı farka rastlanmıştır. Veliler için yapılan fark testlerinde ise; cinsiyet ve yaş değişkenlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farka rastlanmazken, eğitim durumu ve gelir düzeyi değişkenlerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Bu araştırma sonuçları, öğretmen ve velilerin eğitim kurumları imajına ilişkin bilinç düzeylerinin geliştirilmesi ve eğitim yönetimi alanında mevcut okulların eksikliklerinin tespit edilerek eğitim kalitelerinin yükseltilmesinin önemli olduğunu göstermiştir.Anahtar Sözcükler: Kurumsal imaj, ilköğretim okulu, okul imajı.

Abstract:
The general purpose of this research is to evaluate the factors which effect the institutional image of public and private schools depending on the teachers? and parents? perception of schools.In accordance with this purpose, related literature has been scanned, and the data obtained from the participants has been evaluated according to the Likert type questionnaire which was formerly by the researcher. Sample for the research consists of 10 public and 6 private primary schools, 219 teachers and 461 year-1 pupils? parents. The data obtained from these participants has been analyzed with SPSS (16.0) programme. At the end of the reliability, total item correlation, distinctiveness and factor analysis, the item number of the ?The Scale of School Image? has been reduced from 45 to 37. In accordance with literature and material contents, five sub-dimensions of the questionnaire have been named as follows: ?The Image of School Quality and Reliability?, ?The Traditional School Image? , ? The School- Environment and School- Infrastructure Image?, ?The Profile of the School? Success? and ? Institutional Brand Image of School?. The results of the obtained data show that there is a significant difference between the traditional school image factors of teachers and parents, and it is determined that this factor has a negative effect on the teachers? perception of image. Similarly, Parents think that the image of school success profile has an effect on the institutional image of schools. When the scores, which are obtained from the image factors of ?The Traditional School?, ?The Profile of the School? Success?, ?Institutional Brand Image of School?, were compared according to the type of schools that teachers work at, the result seems to be advantageous for the teachers who work at private schools. When school- environment and school- infrastructure image factors are compared it has been found that these image factors have more effect on private primary school teachers. According to the school variable; the quality and the reliability of the school, the success profile of school, the relationship of school- environment and school- infrastructure and the attractiveness of the school has more effect on private school parents than on public school parents. As a result of the adopted difference tests, it has been determined that there are statistically meaningful differences (p<.05)between the demograhic variables? sub-groups like teachers? age, subject and level of education, however, meaningful variables can be found in only one sub-group of the variables like sex, professional experience and working period . Difference tests that have been applied to the parents reveals that there is not any statistically significant difference between the variables like sex and age, however, the variables like the level of income and education proves significant difference (p<.001). In accordance with the results, there have been recommendations for parents and teachers to improve their level of comprehension for the image of educational institutions. In the field of education management, it has also been revealed that determination of needs in current schools and in connection whit that making progress on the quality of prominent.Key words: Institutional image, primary school, school image.