Akid mahallinin mübahlık şartı
Allowable condition of the contract place
Yazar: YASEMİN KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. HALİS DEMİR
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Sözleşmeler = Contracts ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
Eşref-i mahlukat olarak yaratılan insan, mahlukat içerisinde en önemli yere sahiptir. Tarih boyunca yeryüzünde var olan sisteme göz attığımızda her insanın varlığını sürdürebilmesi için haddi zatında kendi dışındaki varlıklarla iletişimde bulunmak zorunda olduğu görülmektedir. Bu yüzden her insanın diğer insanlarla var olan iletişim ağını sağlıklı bir şekilde devam ettirmesi gerekmektedir. Fakat insanoğlu başlı başına bir âlem olduğu için bazen var olan ilişkilerin devamlılığı da sorun haline gelmekte, her şahsın kendine özgü kurallar koyma eğiliminde olduğu dikkatleri çekmektedir. Dolayısıyla ilişkilerin sağlam bir zeminde yürütülebilmesi huzur ve güven ortamının oluşturulabilmesi için toplumda kabul gören bir hukuk sistemine ihtiyaç duyulmaktadır. İnsan ilişkilerine bu sağlam zemini kazandırma açısından bakıldığında, eski çağlardan günümüze kadar uygulanmış hukuk sistemleri arasında İslam hukukunun teoride ciddi öneriler getirdiği ve pratikte de bunları son derece ciddi yaptırımlarla hayata geçirdiği görülmektedir.
İslam hukuku insan ilişkilerini ve toplumlar arası münasebetleri düzenleme adına, en eski hukukî müesseselerden biri olan akidleri kullanmış ve onlara yeni açılımlar getirmiştir. Günlük hayattan devlet işlerine, miras hukukundan ticarete kadar her alanda muâmelâtın ilk nüvesini akidler teşkil etmektedir. Hal böyle olunca İslâm'ın ilk muhatapları da akidlerle ilgili konularla meşgul olmuşlardır. Fakat Sahabiler Hz. Peygamber'in (s.a.s) uyguladığı akidlerin sebebini, maslahatını ve ilkelerini bilmekte, aynı şekilde uygulamaktaydılar. Bundan dolayı naslarda akidlerle ilgili tarif veya ayrıntılara rastlanılmaz. Daha sonraki yüzyıllarda akdin alanları ve onunla ilgili problemler çoğalıp çeşitlendikçe bu tanımlama ve ayrıntılara ihtiyaç hissedilmiştir.
Akid sözlükte bağlamak, düğümlemek gibi anlamlara gelmekte olup ıstılahta ise hukukî sonucu mahallinde doğacak tarzda îcab ve kabulün meşru bir şekilde irtibatından ibarettir. Ancak tarafların haklarının güvence altına alınabilmesi için akdin meşru bir şekilde kurulması gerekmektedir. Bu doğrultuda mahallin akdin muktezasına uygun olması gerekmektedir. Bu yüzden akidlerde "mahal" önemli unsurlardan birisidir. İslâm hukukunda akdin mahalli, yapılan akdin türüne göre farklı yapı ve mahiyette olabilmektedir. Mesela bey' akdinde mahal mebî, icâre akdinde kiralanan şeyin menfaati, hibe akdinde hibe edilen mal, karz akdinde borç verilen para, selem akdinde sonradan ödenecek mal, istisnâ' akdinde sipariş verilen mal, vedîa akdinde malın korunması, vekâlet ve kefâlet akidlerinde söz konusu işin yapılması akdin mahalli olmaktadır.
Fukaha, tarafları anlaşmazlığa düşmekten korumak amacıyla, akdin mahallinde bulunması gereken şartları akid mahallinin mevcut olması, malum olması, mubah olması ve tesliminin mümkün olması şeklinde belirlemişlerdir. Akde mahal olacak şeyin hukuken istifade edilmesine müsaade edilmiş olması da gerekmektedir. Her ne kadar durum böyle olsa da akde mahal olmayan şeyler de mevcuttur. Mesela yenilmesi, içilmesi veya kullanılmasına izin verilmeyen şeyler akde mahal olamazlar.
 "Akid Mahallinin Mubahlık Şartı" konulu bu tezimiz giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu ve metodu ele alınmıştır. Konumuzun temelini oluşturması açısından birinci bölümde mal, mülkiyet, mubah ve akid kavramlarının tanımı yapılarak İslâm hukukunda akid ile ilgili hususlar alt başlıklarla desteklenerek anlatılmaya çalışılmıştır. 
İkinci bölümde akid mahallinin mubahlığı meselesi ele alınmıştır. Bu çerçevede Fıkıh eserlerinde yer alan her bir akid çeşidi ele alınarak bu akidlerin mahallinin mubahlığı Hanefi mezhebinin görüşüne göre tek tek incelenmiştir. Öte yandan akidleri bâtıl yapan hususlar da belirtilmiş ve buna dair bazı uygulamalardan örnekler verilmiştir.
Sonuç bölümünde ise çalışmada elde edilen veriler ve ulaşılan bulgular değerlendirilmiş ve okuyucuyla paylaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Akid, akdin mahalli, mal, mubah

Abstract:
Being created as the creature of honor, humankind is the most important among all creation. When we take a look at the system that has existed on earth throughout history, it is seen that every human being has to communicate with beings other than herself in order to survive. Therefore, it is necessary for each person to maintain a healthy communication network with other people. However, since human beings are a realm on their own, the continuity of existing relationships sometimes becomes a problem, and it draws attention that each person tends to set her own rules. Hence, there is a need for a legal system that is accepted by the society in order to maintain relations on a solid ground and to create an environment of peace and trust. From the point of view of giving this solid ground to human relations, it is seen that among the legal systems that have been applied from ancient times to the present, Islamic law brings serious suggestions in theory and implements them with extremely serious sanctions in practice.
In order to regulate human relations and inter-communal relations, Islamic law has used contracts, one of the oldest legal institutions, and brought new expansions to them. From daily life to state affairs, from inheritance law to commerce, contracts are the first core of transactions. As such, the first interlocutors of Islam were also concern with issues related to contracts. However, the Companions knew the reason, benefits and principles of the contracts implemented by the Prophet and applied them in the same way. For this reason, there are no descriptions or details about contracts in the sacred texts. In the following centuries, as the fields of contract and the problems related to it increased and diversified, these definitions and details were needed.
While contracting means to tie, knot in the dictionary, in terms it consists of a legitimate connection of offer and acceptance in a way that will have its legal consequences on the spot. However, in order to guarantee the rights of the parties, the contract must be established in a legitimate way. In this respect, the place must be in accordance with the contract of the contract. For this reason, "local" is one of the important elements in contract transactions. In Islamic law, the place of contract can be of different structure and nature according to the type of contract made. For example, the owner of the place in the bey' contract, the benefit of the rented thing in the ijare contract, the donated property in the grant contract, the money loaned in the loan contract, the property to be paid in the salam contract, the goods ordered in the istisna' contract, the protection of the property in the contract of trust, the work in question in the contract of power of attorney and surety. making it is the place of the contract.
In order to protect the parties from conflict, the Fuqaha determined the conditions that must be present at the place of contract as "existing", "known", "permissible" and "possible delivery". It is also necessary that the thing that will be the place of the agreement should be allowed to be used legally. Although this is the case, there are also things that are not in agreement. For example, things that are not allowed to be eaten, drunk or used cannot be contracted.
This thesis on "The Permissibility Condition of the Contracting Place" consists of an introduction, two parts and a conclusion. In the introduction part, the subject and method of the research are discussed. In order to form the basis of our subject, in the first chapter, the concepts of property, ownership, permissible and contract are defined and the issues related to contract in Islamic law are tried to be explained by supporting them with sub-titles.
In the second part, the issue of permissibility of the contracting place is discussed. In this context, each type of contract in the works of Fiqh was handled and the permissibility of the place of these contracts was examined one by one according to the view of the Hanafi sect. On the other hand, the issues that make the contracts void are also stated and examples of some applications are given.
In the conclusion part, the data obtained in the study and the findings reached were evaluated and shared with the reader.
Keywords: Contract, Contract Subject, Goods, Allowance