2006-2018 yılları arasında Türkiye'de öğretmen yetiştirme politikalarına ilişkin bir değerlendirme
Analysis on teacher training policies in Turkey between 2006-2018
Yazar: BÜŞRA ÇALIŞICI
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM KOŞAR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim politikaları = Educational policies ; Eğitim tarihi = Educational history ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmen yetiştirme programları = Teacher Training Programs ; Öğretmenlik = Teaching

Özet:
Bu araştırmanın amacı 2006-2018 yılları arasında Türkiye'nin öğretmen yetiştirme
politikalarını tarihsel gelişim süreci çerçevesinde ele alarak bugünkü durumunu
ortaya koymak, sorunları inceleyerek öğretmen yetiştirme sistemini analiz etmek
ve değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda öğretmen yetiştirme sistemi
öğretmen eğitimi süreci, öğretmenlik hizmet süreci ve öğretmen yeterlikleri
boyutlarıyla ele alınmıştır. Verilerin elde edilmesinde literatür taraması yapılarak,
mevcut yasa ve yönetmelikler, kalkınma planları, Milli Eğitim Şuraları, politika
belgeleri, MEB ve YÖK tarafından sağlanan istatistiksel bilgiler içeren belgeler ve
ilgili alanda yapılan çalışmaların doküman analizi yapılmıştır. Araştırmanın
kuramsal temelinde araştırmanın konusu olan 2006-2018 yılları öncesinde
öğretmen yetiştirme politikalarında yapılan düzenlemeler ve kaynaklık eden
belgeler tarihsel gelişim süreci içinde verilerek, öğretmen yetiştirme politikalarına
bütüncül bir bakış sağlanması amaçlanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular
öğretmen eğitimi süreci, öğretmenlik hizmet süreci ve öğretmen yeterlikleri
boyutlarıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre öğretmen yetiştirme
politikalarında; öğretmen eğitimi sürecinde öğretmen adayları merkezi sınavla
öğretmenlik alan programlarına yerleşmektedir ve üniversitelerde öğretmenlik alan
programlarında ve pedagojik formasyon programlarında çeşitli gerekçelerle
düzenlemeler yapılmaktadır. Öğretmenlik hizmet sürecinde öğretmen adaylarının
KPSS ve sözlü sınav ile ataması yapılmaktadır ve öğretmenler kadrolu, ücretli ve
sözleşmeli olmak üzere farklı statülerde istihdam edilmektedir. Öğretmen
yeterlikleri ise yapılan son düzenlemelerle Mesleki Bilgi, Mesleki Beceri ve Tutum
ve Değerler ana yeterlikleri olarak literatürde yer almaktadır. Araştırma sonucunda
öğretmen yetiştirme politikalarının mevcut durumu değerlendirilerek araştırmacılar
ve uygulayıcılar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study was to present the current situation of teacher training
policies in Turkey between 2006-2018 with the historical perspective to analyze
and evaluate the teacher training system by examining the problems existed. With
this purpose, teacher training system was discussed by focusing on training
process, service process and teacher competencies. The data was gathered by
reviewing the literature. Laws and regulations, development plans, National
Education Councils, national and international policy papers, the papers extracted
from the statistics of Ministry of National Education and Higher Education Board
and related studies were analyzed. In literature review of the study, reforms and
policy papers in teacher training by 2006-2018 were also presented to give a
holistic view to the policies on teacher training in Turkey. The findings were
analyzed regarding to training process, service process and teacher
competencies. According to the results, candidate teachers are accepted to the
training programs by the centralized exam designed by Student Selection and
Placement Centre (OSYM) required for higher education. Teacher training
programs and pedagogical formation programs are arranged according to the
needs. In service process, teachers are appointed by Civil Servant Selection
Examination (KPSS) and oral exam and they are employed in different positions
as permanent, substitute and contracted teachers. Teacher competencies are
defined as Professional Knowledge, Professional Skill and Attitude and Values. By
analyzing the results of the study, some suggestions are made for researchers
and practitioners.