Kur'an tefsirinde yöntem arayışları
The different methods of the commenting on the Koran
Yazar: ZAFER KOÇ
Danışman: PROF.DR. MEHMET PAÇACI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Din = Religion

Özet:
Kıyamete kadar uzanan süre içinde bütün insanlara hitap edecek; onlarıdüşündürecek, araştırmaya sevk edecek ve yönlendirecek bir üslup ile nazil olan Kur'an,harikulade hitap tarzıyla insanları iki âlemde de mutlu etmeyi amaçlamıştır.Bu çalışmanın ilk bölümünde, mahiyet ve muhteva bakımından Kur'an-ı Kerim'intanıtımı yapılarak, O'nun belli başlı bazı özelliklerine işaret edilmiştir. Kur'anifadelerindeki anlam zenginliklerine, teşbihi dilin kullanım şekillerine ve bu özelliklerinneden olduğu yorum farklarına değinilmiştir. Kur'an'ın doğru ve sağlıklı bir yorumundadilin vazgeçilemez bir unsur olduğu incelenmiştir. Çağdaş anlama metotlarındanYorumbilim ve Anlambilim'in, Kur'an yorumundaki katkılarına yer verilmiştir.İkinci bölümde, Tefsir Usulü ve Ulumu'l-Kur'an ile alakalı disiplinlere yerverilmiştir. Kur'an yorumunda tarihsel bağlantının kurulmasının gerekliliği incelenmiştir.Kur'an'ın temel amaçlarının tespitinin olasılığı üzerinde durularak, O'nun temelilkelerinin ortaya konmasının tefsirde zorunlu bir faaliyet olduğu belirtilmiştir. Bunun içinKur'an'da değinilen konuların hiyerarşik tasnifinin yapılması gerektiği ifade edilmiştir.Fıkıhta gerçekleştirilen ?makasıdu'ş-şeria?nın, Kur'an'ın geneli için yapılabileceğibelirtilmiştir. Böylece Kur'an'dan külli kaidelerin tespit edilmesi önerilmiştir. Bu temelilkelerin evrensel olduğu, cüzi hükümlerin zaman içinde temel amaçlar doğrultusundayorumlanarak yeni uygulama çeşitleri kazanabileceği incelenmiştir. Kelamcıların,Fakihlerin ve Mutasavvıfların Kur'an'a yaklaşımlarında takip ettikleri anlamametodolojileri üzerinde durularak, Kur'an'ın temel amaçlarını tespitte bu metodolojilerinne derece başarılı oldukları ortaya konmuştur.Tarihselci bakış açısının, Kur'an'ın temel amaçlarını ve ilkelerini tespitte ne tür katsısağlayabileceğini ortaya koymak için bu alanın iki önemli siması, Arkoun ve FazlurRahman'ın tarihselci yorumlarına yer verilmiştir.Üçüncü bölümde, Kur'an'ın insanlığa sunduğu ilkelerin günümüz içinuygulanabilirliğinin imkanı üzerinde durulmuştur. Kur'an'ın evrenselliği, tarihsel yorumu,değişken ve sabit hükümleri incelenmiştir. Kur'an yorumunda sınırsız bir serbestliğinolmadığı ve olamayacağı, böyle bir zorlamanın veya kural tanımazlığın, Kur'an'ayapılabilecek en büyük kötülük olacağı belirtilmiştir.

Abstract:
The Qur?an was revealed with a miraculous addressing method by which willaddress to mankind and lead them to consider and urge them to research about Ituntil the Day of Judgment.In the first chapter of this study, with regard to essence and content of the Qur?an,by making a definition, some characters of the Qur?an was remarked. It was dealtwith the rich meaning of the statement of the Qur?an, the remarkable resemblancein language used by the Qur?ân and these characteristics which is causedinterpretative differentiations. It is investigated that language is a necessaryelement for the correct and healthy interpretation of the Qur?an. As acontemporary understanding method the contribution of hermeneutic andsemantics are also considered in the interpretation of the Qur?an.In the second chapter disciplines which related to the method of exegesis (usûl attafsîr)and Qur?anic sciences (ulûm al-Qur?ân) are placed. In that chapter it isalso investigated that the historical context is necessary for the interpretation ofthe Qur?ân.By emphasizing the probability of the establishment on the basic purposes of theQur?ân it is pointed out that to establish the main principles of the Qur?ân is anobligatory action. Therefore it is stated that categorical classification of thesubjects which are dealt with in the Qur?ân is necessarily must be done. It is alsoindicated that the purposes of Islamic law (maqasid al-sharîa) which fulfilled inIslamic jurisprudence (fiqh) can be fulfilled for whole mutters of the Qur?ân aswell. Thus, the establishment of the general regulations in the Qur?ân arerecommended. Hence it is determined that these general regulations are universalwhile the other fragmentary rules periodically can be gain new different practice ifthey interpreted through these general principles. By drawing attention tounderstanding methods of theologians, jurists and mystics it is pointed out thathow successful contribution has been made by these methods in establishment ofthe aims of the Qur?ân.Two eminent figures of the historical interpretation Arkoun and Fazlur Rahman?sinterpretations have given to place in order to point out that in what degree thehistorical point of view contributed to establish the main aims and principles of theQur?ân.In the third chapter feasible possibility of the submitted principles to mankind bythe Qur?ân were treated. The universality of the Qur?ân, its historicalinterpretation, and its changeable and unchangeable rules were investigated.Lastly it is clarified that there were not unlimited freedom and will not on theinterpretation of the Qur?ân. Such kind of forcing or neglecting the rules is worstthing can be done for the Qur?ân.