Bireylerin COVID-19 dönemi öncesi ve sonrası tasarruf eğilimi ve risk alma davranışı: Davranışsal finans bağlamında bir inceleme
Saving tendency and risk-taking behavior of individuals before and after the COVID-19 period: A study in the context of behavioral finance
Yazar: SELMA DEDE
Danışman: DOÇ. DR. YUNUS KILIÇ
Antalya Bilim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
2019 yılının son günlerinde ortaya çıkan COVID-19 pandemisi tüm dünyayı etkisi altına almıştır. Bireyleri ve kurumları yakından etkileyen pandeminin sağlık alanı başta olmak üzere gerek gelen yasak ve kısıtlamalar gerekse can kayıpları nedeniyle ekonomik, sosyal ve psikolojik açıdan birçok etkisi olduğu görülmüştür. Bireylerin tüketim tercihleri ve harcama davranışlarında değişime yol açan COVID-19, birçok kişinin işsiz kalmasına ve gelir kaybı yaşamasına neden olmuştur. Pandeminin ekonomik açıdan yarattığı tahribat göz önüne alındığında bireylerin tasarruf eğiliminin ve tasarruf eğiliminde yaşanan farklılaşmadan dolayı riske yöneliminin değiştiği düşünüldüğü için bu çalışma yapılmıştır. Birçok kişinin hayatını kaybettiği COVID-19, bireyleri gerek can kayıpları gerekse ölüme yakınlık açısından psikolojik olarak etkilediği düşünüldüğü için bireylerin psikolojik ve sosyal etmenlerden dolayı her zaman rasyonel karar almadığına vurgu yapan davranışsal finans ile ilişkilendirilerek açıklanmak istenmiştir. 
Bu çalışma; bireylerin risk alma davranışını ve dolayısıyla tasarruf eğilimini pandeminin ne yönde etkilediğini finans teorilerinden olan davranışsal finans bağlamında incelemeyi amaçlamıştır. Bu kapsamda nicel araştırma yöntemlerinden olan anket yöntemi ile bireylere 31 adet soru yöneltilmiştir. Online ankete 413 kişi katılım sağlamış olup; yapılan elemeden dolayı 403 kişiden alınan veriler, Free Trial Version of SPSS Statistics (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analiz ve testler neticesinde pandeminin bireylerin riske yönelimlerinde demografik özelliklere de bağlı olarak değişikliğe neden olarak tasarruf eğilimini arttırdığı görülmüştür. Bireylerin gerek kendi gerekse sevdiklerinin sağlığı üzerinde pandeminin etkisinden dolayı korku duymuş ve tasarruf eğilimlerini değiştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda çalışmaya katılanlar pandemiden dolayı ölümü kendilerine her zamankinden daha yakın hissettiğini belirtmiş; ölüme yakınlık nedeniyle de tasarrufa yönelimlerinde değişikliğe gitmiştir.

Abstract:
The COVID-19 pandemic, which emerged in the last days of 2019, has affected the whole world. It has been observed that the pandemic, which closely affects individuals and institutions, has many economic, social and psychological effects, especially in the field of health, due to the prohibitions and restrictions and the loss of life. COVID-19, which caused a change in individuals' consumption preferences and spending behaviors, caused many people to become unemployed and lose income. Considering the economic damage caused by the pandemic, this study was conducted because it is thought that individuals' tendency to save and their tendency to risk has changed due to the difference in saving tendency. Since COVID-19, in which many people lost their lives, is thought to affect individuals psychologically in terms of both loss of life and proximity to death, it was intended to be explained by associating it with behavioral finance, which emphasizes that individuals do not always make rational decisions due to psychological and social factors. 
This study; It aimed to examine how the pandemic affects individuals' risk-taking behavior and therefore their tendency to save, in the context of behavioral finance, one of the finance theories. In this context, 31 questions were asked to individuals using the survey method, which is one of the quantitative research methods. 413 people participated in the online survey; Due to the elimination made, the data obtained from 403 people were analyzed using the Free Trial Version of SPSS Statistics (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 program. As a result of the analysis and tests, it was seen that the pandemic increased the tendency to save by causing a change in individuals' risk orientation depending on their demographic characteristics. It was concluded that individuals feared the impact of the pandemic on both their own health and the health of their loved ones and changed their savings tendencies. At the same time, participants in the study stated that they felt death closer to them than ever due to the pandemic; Due to their proximity to death, their savings tendencies have changed.