Allodinili migren hastalarında profilakside transkraniyal doğru akım stimülasyonunun etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of transcranial direct current stimulation for profilaxy in migrene patients with allodinia
Yazar: TUBA CERRAHOĞLU ŞİRİN
Danışman: PROF. DR. BETÜL BAYKAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Elektrofizyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Allodini = Allodynia ; Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Elektrikle uyarma = Electric stimulation ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Profilaksi = Prophylaxis

Özet:
Giriş: Allodini, bireyin sıradan günlük yaşam aktivitelerini etkileyerek yaşam kalitesini bozan, santral duyarlılaşmayla ilişkili migrenin tedaviye daha dirençli olmasına ve kronikleşmesine eğilimini arttıran bir durumdur. Migren iş gücü kaybı ve sosyal yaşamı etkileyerek kısıtlılığa neden olur ve yaşantıya olumsuz etki eder. Migrenin profilaktik tedavisinde amaç bireye normal fonksiyonlarını kazandırabilen, migren atak sıklığını ve şiddetini azaltacak, kısıtlılığı engelleyecek ve yan etkisiz bir tedavi sunmaktır. Transkraniyal doğru akım stimülasyonu (TDAS), migren profilaksisinde potansiyel bir alternatif tedavidir. Çalışmamızda allodinili migren hastalarında TDAS'ın migren atakları üzerine potansiyel etkinliğinin plasebo kontrollü randomize klinik bir araştırma ile değerlendirilmesi, allodinisiz migren hastalarıyla karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya tanıları Uluslararası Başağrısı Topluluğu'nun 2018 kriterlerine göre konulmuş, migren hastalarında allodini soru listesi kullanılarak allodinili hastalar tespit edildi. Allodinili ve allodinisiz hastalar kendi içlerinde randomize olarak aktif veya "sham" TDAS uyarımı aldı. Aktif uyarım için hastaların sol primer motor korteksi (M1) üzerine anodal, sağ supraorbital bölgeye katodal elektrod yerleştirilerek üç gün ardışık 20 dakika süreli, 2 mA'lik uyarım yapıldı. 
Bulgular: Yetmiş yedi migren hastası içerisinde 48 hastada allodini tespit edildi. Aktif TDAS uyarımı sonrası aylık atak sıklığı, başağrılı gün sayısı, semptomatik ilaç kullanımı ve atak süresi azaldı. Aktif uyarım alan grup içerisinde allodinisiz hastaların allodinililere göre tedavi yanıtlılığı anlamlı derece yüksekti. Öte yandan allodini puanı tedaviyle anlamlı derece azaldı ve MIDAS skorlarında anlamlı iyileşme görüldü. TDAS'a bağlı yan etkiler nadirdi ve "sham" grup ile benzerdi. 
Sonuç: TDAS'ın migren profilaksisi için etkin ve güvenilir bir yöntem olduğu kanısına varılmıştır. Çalışmamız santral sensitizasyon gelişmeden, yani allodini ortaya çıkmadan TDAS uygulanmasının görece daha etkin tedavi yanıtlılığı sağladığını ilk kez göstermiştir.

Abstract:
Introduction: Allodynia is related to central sensitization that affects even simple daily living activities and increases the tendency for migraine to be more resistant to treatment and chronicity. Migraine causes loss of work force, affects social life, causes disability. The aims of prophylactic treatment of migraine are to restore the impaired normal functions, to decrease the migraine attack frequency and severity and to hinder related disability, but with various side effects. Transcranial direct current stimulation (TDCS) is a potential alternative treatment for migraine prophylaxis. 
Objective: to evaluate the potential efficacy of TDCS on migraine attacks in migraine patients with allodynia by a placebo-controlled randomized clinical trial, to compare it to migraine patients without allodynia. 
Method: Migraine patients diagnosed according to 2018 criteria of the International Headache Society were included in the study. Patients with allodynia were identified using the Allodynia Symptom Checklist. Patients with and without allodynia randomly received active or sham TDAS stimulation. For active stimulation, patients underwent three consecutive days of anodal left primary motor cortex (M1) stimulation for 2 mA, 20 minutes with cathodal electrode on the right supraorbital area. The patients were followed up for a month.
Results: Among 77 migraine patients, allodynia was detected in 48 patients. After active TDCS stimulation, attack frequency, number of headache days symptomatic drug use and attack duration were all decreased. Response to TDCS treatment of patients without allodynia was significantly higher in the active group. Furthermore, allodynia score decreased significantly, and MIDAS scores improved in the treatment arm. Side effects were rare and similar to the sham group.
Conclusion: It was concluded that TDCS is an effective and reliable method for migraine prophylaxis. However, administration of TDCS before allodynia occurs, which means before the development of central sensitization, will provide more effective treatment responsiveness.