Günümüz Siirt Arapçası
Today's Arabic Siirt
Yazar: SEDAT AKAY
Danışman: PROF. DR. İSMAİL GÜLER
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Biçimbilim = Morphology ; Cümle = Sentence ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Lehçeler = Dialects ; Siirt = Siirt

Özet:
Bir toplumu meydana getiren insanlar aynı zamanda ortak bir kültür de oluştururlar. Bu kültürün hem bir unsuru hem de taşıyıcısı dildir. Bu yüzden, dil bir milletin kimlik ve kültürünün çok önemli bir simgesidir. Geçmişten bu yana birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Anadolu'da Türkçe haricinde birçok dil konuşulmaktadır. Bu dillerden birisi de çoğunluğu VII. yüzyılın ikinci yarısında Siirt'e yerleşmiş Araplar tarafından konuşulmakta olan Arapçadır. 
Yüzyıllar boyunca yaşamını bu topraklarda sürdüren Araplar arasında bu dil nesilden nesile sözlü olarak aktarılmıştır. Çeşitli sebepler ve bölgede konuşulan diğer dillerle etkileşim sebebiyle, diğer Arap lehçelerinden yapı, özellikle de kelime noktasında farklılaşmasına neden olmuştur.
Dil ve lehçe dil kuralları ve telaffuz bakımından değişime açık bir yapıya sahiptirler. İşte bu değişikliklerin takip edilmesi, anlaşılabilmesi için dil ve lehçelerin bulunduğu coğrafya, tarihi, kültürü, dil yapısı ve geçirdiği aşamaların da bilinmesinde zaruret vardır.
Çalışma, sadece belirli bir bölgedeki Arap kökenli vatandaşlarımızın kültür ve dil yapılarının incelenmesini kapsamaktadır. Bu çalışmanın öncelikli hedeflerinden birisi, Anadolu'ya yaklaşık on üç asır önce gelip yerleşen Arap vatandaşlarımızın kullanmaya devam ettikleri bu mirası kayıt altına almak ve korunmasına katkı sağlamaktır.

Abstract:
People who make up a society also form a common culture. Language is both an element and a carrier of this culture. Therefore, language is a very important symbol of a nation's identity and culture.
Apart from Turkish, many languages are spoken in Anatolia, which has been home to many civilizations since the past. One of these languages is mostly VII. It is the Arabic spoken by Arabs who settled in Siirt in the second hâlf of the century.
Among the Arabs, who have lived in these lands for centuries, this language has been verbally transferred from generation to generation. Due to various reasons and interaction with other languages spoken in the region, the structure caused its differentiation from other Arabic dialects, especially in word point.
They have a structure open to change in terms of language and dialect language rules and pronunciation. In order to follow and understand these changes, it is necessary to know the geography, history, culture, language structure and phases of the languages and dialects.
The study only covers the examination of the cultural and linguistic structures of our Arab origin citizens in a particular region. One of the main objectives of this study is to contribute to the protection of this heritage that our Arab citizens who came to Anatolia about thirteen centuries ago continued to use.