Juglans regia L. yeşil kabuklarından elde edilen farklı ekstraktların boyar madde olarak kullanımlarının araştırılması
Determination of the uses of different extracts from Juglans regia L. green shells as dyeing agents
Yazar: ALANUR İLGAR
Danışman: DOÇ. DR. SEDAT BOZARI
Muş Alparslan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Juglans regia L. kabukları çoğunlukla atık olarak doğaya bırakılan bitki örnekleri olarak bilinmektedir. Bu çalışmada söz konusu bitki kısımlarından farklı boyaların eldesi ve bu boyaların çeşitli boyama özellikleri tespit edildi. Atık olarak nitelendirilen ceviz kabuklarından saf su, metanol, etanol, etil asetat, hegzan, kloroform olmak üzere 6 farklı çözücü kullanılarak ekstreleri elde edilip içerikleri HPLC ile yapıldı.  Mordansız ve Demir III klorid mordanıyla beraber boyar madde özellikleri %100 pamuk, üç iplikli, hiç işlem görmemiş ham kumaşta denendi. Kumaşların boya öncesi ve boyama sonrası ağırlıklarına göre retensiyon değerleri hesaplandı. Boyanan kumaşların kolorimetrik ölçümleri L* a* b* değerleri ölçülerek hesaplandı. Işık haslığı, sürtünme haslığı testleri yapıldı. Spektrofotometrik olarak ekstrelerin maksimum absorbans değerleri hesaplandı. Öte yandan FTIR analizi ile bileşenlerin yüzey analizleri gerçekleştirildi. Ekstrakların farklı mikroorganizmalara karşı antimikrobiyal aktiviteleri disk difüzyon yöntemiyle gerçekleştirildi. Çalışma sonunda ekstrelerin önemli sayılabilecek antimikrobiyal aktivite göstermediği, bazı fenolik bileşenler içerdikleri tespit edildi. Boyanan kumaşların beyaz ve kahverengi tonları arasında farklı renk skalası tespit edildi. Ayrıca 
Sonuç olarak herhangi bir mikroorganizmaya karşı aktivite göstermeyip canlılar için yararlı olan polifenolleri içeren bu maddelerin boyar madde olarak kullanılabilecekleri, böylece atıklardan katma değeri yüksek ürünlerin geliştirilebileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Juglans regia L. barks are commonly known as plant parts that are mostly discarded as waste in the environment. In this study, different dyes were obtained from these plant parts, and various dyeing properties of these dyes were determined. Extracts were obtained from the waste walnut barks using six different solvents, namely water, methanol, ethanol, ethyl acetate, hexane, and chloroform, and their contents were analyzed by HPLC. The dye properties were tested on 100% cotton, untreated, three-ply raw fabric with and without mordant, using Iron III chloride as the mordant. The retention values were calculated based on the weights of the fabric before and after dyeing. The colorimetric measurements of the dyed fabrics were calculated by measuring the L*, a*, b* values. Lightfastness and rub fastness tests were performed. The maximum absorbance values of the extracts were determined spectrophotometrically. Furthermore, surface analysis of the components was carried out using FTIR analysis. The antimicrobial activities of the extracts against different microorganisms were evaluated using the disk diffusion method. At the end of the study, it was determined that the extracts did not show significant antimicrobial activity but contained certain phenolic compounds. Different color scales were observed between the white and brown tones of the dyed fabrics. As a result, it was concluded that these substances containing beneficial polyphenols, which do not exhibit activity against any microorganism, can be used as dyes, thereby allowing the development of high-value products from waste materials.