Radyasyon uygulamalarında güvenlik kültürüfarkındalığının incelenmesi ile ilgili alan araştırması
Field research about investigation of awareness levelconcerning safety culture in radiation applications
Yazar: FİGEN BULGURLU
Danışman: PROF. DR. İSMAİL HAKKI SARPÜN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Güvenliği ve Koruma Anabilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Radyasyon uygulamalarında çalışanların radyasyondan korunma konusundaki yeterlilik
seviyesini arttırmanın önemli bir yolu olan eğitim aynı zamanda radyasyon güvenliği
yönetim sisteminin bir parçası olan güvenlik kültürünün ve radyasyondan korunma
kültürünün oluşmasında temel ögelerdendir. Radyasyondan korunmanın ulusal
sorumluluk olduğunu kurum kültürüne yerleştirmek, radyasyondan korunmanın en iyi
şekilde sağlanmasını mümkün kılacaktır. Bu nedenle, radyasyondan korunma
eğitimlerinin yürütülmesi, amaca ve katılımcı profiline uygun, özgün eğitim
programlarının oluşturulması önemlidir. Tez kapsamında radyasyonun risklerinin
anlaşılması açısından radyasyon uygulamalarındaki kazalar hakkında bilgiler ve
örnekler verilmiş, nedenleri, etki ve sonuçları incelenmiştir. Son olarak çalışmada
ülkemizde farklı bölge ve şehirlerde Nükleer Tıp ve Endüstriyel Radyografi alanlarında
faaliyet gösteren ve rastgele seçilmiş kuruluşlarda istihdam edilmiş olan radyasyon
çalışanları ile aynı kuruluşun farklı meslek gruplarından olan diğer çalışanlarını
kapsayan 241 kişiye anket uygulanarak, kuruluş içindeki mevcut güvenlik kültürü
anlayışının ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışmanın sonucunda elde edilen en önemli
çıktı, pilot olarak uygulanmış anketin iyileştirilerek, sahada kullanıcıların radyasyondan
korunma ve güvenlik kültürü yaklaşımlarını geliştirmek ve farkındalıklarını arttırmanın
gerekliliği ve mevcut eğitim programı içerisine çalışanların liderlik ve disiplinler arası
işbirliğinin geliştirilebilmesi için liderlik eğitimi ve psikolojik güvenlik başlıklarının yer
almasının sağlanmasıdır.

Abstract:
Education, which is an important way to increase the level of competence for
protecting workers from radiation in radiation applications, is also one of the basic
elements in the formation of a safety culture and radiation protection culture, which is a
part of the management system for radiation safety. The aim of radiation protection
training for those working with radiation that will provide all the requirements to ensure
radiation safety in radiation applications, is to provide the acquisition of skills to protect
themselves, the public and the environment. By instilling the awareness that radiation
protection is a national responsibility in the corporate culture will enable the best
possible protection from radiation. For this reason, it is important to carry out radiation
protection educations and to create original training programs suitable for the purpose
and participant profile. In addition, information and example saboutaccidents in
radiation applications in order to understand therisks of radiation within the scope of the
thesis have given, their causes, effects and results have examined. Finally, in the present
study, a survey has applied to radiation workers who we reemployed in randomly
selected institution soperating in the fields of nuclear medicine and industrial
radiography in different regions and cities in our country, and other employees from
different occupational groups of the same institution. It is aimed tor eveal the current
understanding of safety culture within the organization in order to contribute to the
studies about improvement of the safety culture. The most important out put obtained as
a result of thestudy is to improve the pilot edquestionnaire, to develop the radiation
protection and safety culture approaches of the users in the field and to increase etheir
awareness, and to includeleader shiptraining and psychological safetytopics in
theexisting training program in order to improve the leadership and interdisciplinary
cooperation of theemployees