Sınıf öğretmenlerinin öğrencileri eleştirel düşünmeye yönlendirme eğilimlerinin incelenmesi
Analysis of classroom teachers' tendencies to direct students to critical thinking
Yazar: MUHSİN NAS
Danışman: PROF. DR. ŞABAN ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers

Özet:
Bu araştırma, sınıf öğretmenlerinin öğrencileri eleştirel düşünmeye yönlendirme eğilimlerini tespit edip bu eğilime cinsiyet, eğitim durumu ve mesleki deneyim gibi bağımsız değişkenlerin etkisinin olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, tarama modelinde betimsel özellik taşımaktadır. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin eleştirel düşünmeye yönelik eğilimleri var olduğu şekliyle betimlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini  Ankara ili merkez ilçelerinde MEB'e bağlı ilkokullarda 2020-2021 yılında görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini belirlemede küme örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu amaçla merkez ilçelerin arasından random olarak seçilen Altındağ ve Mamak'ta, MEB'e bağlı ilkokullarda 2020-2021 yılında görev yapan sınıf öğretmenleri arasından random belirlenenler araştırma kapsamında yer almıştır. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen ve geçerliği ve güvenirliği test edilmiş 51 maddelik, beşli Likert tipinde hazırlanmış olan "Sınıf Öğretmenlerinin Öğrencileri Eleştirel Düşünmeye Yönlendirme Eğilimler Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırmada toplanan veriler SPSS 21.0 paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Ölçek toplam puanı için yapılan normallik testleri sonucunda toplam puanının normal dağılım göstermediği belirlenmiş, bu sonuca dayalı olarak verilerin analizinde parametrik olmayan (non parametrik) istatistikler kullanılmıştır. Bu bağlamda, ilişkisiz iki kategoriden oluşan değişkenlerin analizinde Mann Whitney U-Testi, ikiden çok ilişkisiz kategoriden oluşan değişkenlerin Kruskal Wallis H  testinden yararlanılmıştır.  Ölçekten alınabilecek en düşük ve en yüksek puan dikkate alındığında, sınıf öğretmenlerinin öğrencileri eleştirel düşünmeye yönlendirme eğilimlerinin "orta" düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ölçek uygulanan öğretmenlerin cinsiyet, eğitim durumu ve mesleki deneyimleri gibi bağımsız değişkenler gözönüne alındığında; ölçekten elde edilen puan ortalamalarının cinsiyete göre farklılık göstermediği, eğitim durumu ve mesleki kıdeme göre ise farklılık gösterdiği gözlenmiştir. Bu farklılığın lisansüstü eğitim yapmış olan öğretmenler ve 5-10 yıl arası mesleki deneyime sahip olan öğretmenler lehine olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This research was carried out to determine the tendency of primary school teachers to direct students to critical thinking and determine whether independent variables such as gender, educational status and professional experience have an effect on this tendency. The research has a descriptive feature in the survey model. In the research, it was tried to describe the tendencies of the primary school teachers towards critical thinking as they exist. The target population of the research consists of primary school teachers working in primary schools affiliated to the Ministry of Education in the central districts of Ankara in 2020-2021. Cluster sampling method was used to determine the research sample. For this purpose, randomly selected primary school teachers working in primary schools affiliated to the Ministry of National Education in Altındağ and Mamak, which were randomly selected among the central districts, were included in the research. The data were collected with the 51-item, five-point Likert-type "Classroom Teachers' Tendency to Direct Students to Critical Thinking scale" developed by the researcher and tested for validity and reliability. The data collected in the research were analyzed through the SPSS package program. As a result of the normality tests for the total score of the scale, it was determined that the total score did not show a normal distribution, and based on this result, non-parametric statistics were used in the analysis of the data. In this context, Mann Whitney U-Test was used in the analysis of variables consisting of two unrelated categories, and Kruskal Wallis H test was used in the analysis of variables consisting of more than two unrelated categories. Considering the lowest and highest scores that can be obtained from the scale, it was determined that the tendency of classroom teachers to direct students to critical thinking was at "moderate" level. Considering the independent variables such as gender, educational background and professional experience of the teachers to whom the scale was applied; it was observed that the average score obtained from the scale did not differ according to gender but differed according to educational status and professional seniority. It has been determined that this difference is in favor of teachers who have completed postgraduate education and teachers who have 5-10 years of professional experience.