Edip Cansever şiirinde tek seslilik: Tragedyalar ve Ben Ruhi Bey Nasılım
Monophony in edip cansever?s poetry: Tragedyalar And Ben Ruhi Bey Nasılım
Yazar: NAİM ATABAĞSOY
Danışman: PROF. TALÂT HALMAN
İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi / Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü  / Türk Edebiyatı Bölümü
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cansever, Edip = Cansever, Edip ; Modern şiir = Modern poem ; Roman = Novel ; Türk şiiri = Turkish poem ; Şiir = Poem

Özet:
Modern Türk şiirinin özgün seslerinden biri olan Edip Cansever'in (1928 ? 1986) şiirleri bağlamında dikkati çeken bir nokta, şairin eserleri ile çok seslilik ve roman kavramları arasında kurulan ilişkide kendini gösterir. Cansever'in çok seslilik ve iktidar kavramları arasında karşılıklı ilişki kurduğu 1964 tarihli yazısı ?Tek Sesli Şiirden Çok Sesli Şiire?, daha sonra Cansever'e ait şiirler doğrultusunda çok seslilik iddiasının gündeme getirilmesine öncülük etmiştir. Bunun yanı sıra şiirlerde birden fazla karakterlerin yer alması ve şiirlerin yapısına ilişkin unsurlar, Cansever şiiri ile roman türü arasında bir ilişki kurulmasına yol açmıştır. Bu çalışma, çok seslilik kavramını kuramsal düzlemde ilk olarak ortaya koyan Sovyet kuramcı Mikhail Bakhtin'in görüşlerinden yararlanarak romanlaşma ve roman türünün ayırıcı özelliği olarak öne çıkan çok seslilik gibi kavramları tekrar ele almayı ve Cansever şiiri üzerine ileri sürülmüş düşünceleri bu doğrultuda yeniden incelemeyi hedeflemiştir. Söz konusu değerlendirmelerin yoğunlaştığı Tragedyalar ve Ben Ruhi Bey Nasılım şiirleri ele alınarak bu metinlerin esasında tek sesli bir yapıda olduğu iddiası Bakhtin'in kuramından hareketle ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Buna göre, ilkin daha önce gündeme getirilmiş iddialar tartışmaya açılmış ve ikinci olarak çok seslilik ve romanlaşma kavramları açıklanmaya çalışılmıştır. Ardından Bakhtin'in tek sesli olarak konumlandırdığı tragedya türü ile Cansever'in Tragedyalar şiiri arasındaki ortaklıklar gündeme getirilmiş, Cansever'in görüşlerinden de yararlanılarak Tragedyalar'ın, şairin vurguladığı türden sınıfsal karşıtlıkları yansıtıp yansıtmadığı sorgulanmıştır. Bu noktada, Marx ve Engels'in tragedyaya atfettiği ödevin Cansever'in düşüncelerinde kendini gösterse de metinde söz konusu ilişkinin eksik biçimde kurulduğu gözlemlenmiştir. Ben Ruhi Bey Nasılım şiiri üzerine yürütülen inceleme ise, çok seslilik ve Cansever şiiri arasında kurulan ilişkinin daha geniş bir düzlemde ele alınmasını sağlamaya yöneliktir. Nitekim, bu şiirde birden fazla karaktere rastlansa da, Bakhtin'in ortaya koyduğu türden bir çok sesliliğin bulunmadığı görüşü, şiirden verilen örneklerle birlikte desteklenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
One remarkable point about the poetry of Edip Cansever (1928?1986), who is among modern Turkish poetry?s most distinctive voices, can be seen in the relationship between his poems and the concepts of polyphony and novelization. First published in 1964, Cansever?s article ?Tek Sesli Şiirden Çok Sesli Şiire? (?From Monophonic Poetry to Polyphonic Poetry?)?in which he makes a connection between the concept of polyphony and that of authority?pioneered later arguments concerning polyphony in Cansever?s poetry. Alongside this, the inclusion in Cansever?s poetry of more than one character and its usage of certain distinctive structural features led to a connection being made between his poetry and the genre of the novel. This study uses the ideas of Mikhail Bakhtin, who was the first to fit the concept of polyphony into a theoretical framework, in an attempt to reevaluate concepts such as novelization and polyphony?which is one of the novel?s distinctive features?and to reconsider earlier ideas on Cansever?s poetry in this regard. Focusing, in the light of Bakhtin?s theory, on the poems Tragedyalar (?Tragedies?) and Ben Ruhi Bey Nasılım (?I Am Ruhi How Am I?)?both of which were also the focus of previous studies in this regard?this study will attempt to show the monophonic nature of these poems. In accordance with this aim, firstly, previous claims concerning Cansever?s poetry will be opened up to argument, and secondly, the concepts of polyphony and novelization will be explained and examined. Subsequently, the study will look at the relationship between tragedy?defined by Bakhtin as monophonic?and Cansever?s poem Tragedyalar, and, using Cansever?s own ideas, examine the question of whether or not Tragedyalar reflects the class contradictions that the poet expressly claims it does. In this regard, it will be observed that, although the task attributed to tragedy by Karl Marx and Friedrich Engels does appear in Cansever?s ideas, this relationship is not fully reflected in the text. As regards the examination of the poem Ben Ruhi Bey Nasılım, this will attempt to analyze the relationship between polyphony and Cansever?s poetry in a broader sense. Specifically, it will attempt to show through textual example that, although this poem does have more than one character, it does not, in fact, exhibit polyphony.