Marshall McLuhan'ın medya belirlenimciliğine Vilem Flusser perspektifinden bir eleştiri
A critic on Marshall McLuhan's media determinism from Vilem Flusser's perspective
Yazar: SABRİ EĞE
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN TUTAL CHEVİRON
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Determinizm = Determinism ; Flusser, Vilem = Flusser, Vilem ; Mc Luhan, Marshall = Mc Luhan, Marshall ; Medya = Media ; Medya ilişkileri = Media relations

Özet:
Bu çalışmada Marshall McLuhan ve Vilem Flusser'ın medya ve iletişim teorileri mukayeseli bir analizle ele alınmakta ve McLuhan'ın medya teorisinin belirlenimci unsurları Flusser'ın perspektifiyle eleştirilmektedir. McLuhan ve Flusser medyanın sosyal organizasyon, iletişim biçimleri ve anlamın inşası üzerinde reddedilemeyecek bir etkisinin olduğunu dile getirmektedirler. Ancak McLuhan, medyanın materyal tarafının bu ilişki de başat bir konumda olduğunu vurgulamakta ve bu durum onun medyaya dair katı bir belirlenimci anlayış benimsenesine sebebiyet vermektedir. Bu çalışmada, Flusser'ın perspektifinden yola çıkılarak yapılan değerlendirmede McLuhan'ın bu vurgusunun onun duyuları anlam inşasında merkeze almasından kaynaklandığı analiz edilmektedir. Ayrıca McLuhan'ın araca yaptığı belirgin vurgu insanın bu ilişkideki konumunu belirsizleştirmekte ve medyanın sosyo-kültürel taraflarının göz ardı edilmesine neden olmaktadır. Flusser, medya-insan ilişkisinde, insanın sembolik iletişim kuran bir varlık olmasından dolayı aktif bir özne olduğunu vurgulamaktadır. Bu çalışmada, iletişim tarihi dönemlendirmesine ve medya etkisine yönelik ortak bir zemine sahip olsalar da, Flusser ve McLuhan arasındaki farklılığın temel sebebinin her iki teorisyenin farklı fenomenolojik anlayışları benimsemelerinden kaynaklandığı tartışılmaktadır.

Abstract:
In this study, the media and communication theories of Marshall McLuhan and Vilem Flusser are discussed with a comparative analysis and the deterministic elements of McLuhan's media theory are criticized from Flusser's perspective. McLuhan and Flusser argue that media have an undeniable influence on social organization, forms of communication and the construction of meaning. However, McLuhan emphasizes that the material surface of the media is dominant in this relationship and this leads to a rigid deterministic understanding of the media. In this study, it will be demonstrated from Flusser's perspective that this understanding of media by McLuhan is due to his centralization of the senses in meaning construction. In addition, McLuhan's apparent emphasis on the tool obscures the position of human being in this relationship and leads to the disregard of the socio-cultural aspects of the media. Also, Flusser emphasizes that human being is an active subject in the media-human relationship because he creates symbolic communication. This study argues that although they have a common basis about the historical period of communication and media influence, the main difference between Flusser and McLuhan springs from their adaptation of different phenomenological insights.