Romatoid artritli hastalarımızda malignite gelişme sıklığı ve malignite gelişmesinde etkili olabilecek faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of the incidence of malignancy in our patients with rheumatoid arthritis and the factors that may be effective in the development of malignancy
Yazar: ONUR TAŞCI
Danışman: PROF. DR. GÜLAY KINIKLI
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Biyolojik tedavi = Biological therapy ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Otoimmün hastalıklar = Autoimmune diseases ; Risk faktörleri = Risk factors ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Giriş ve Amaç: Romatoid artrit (RA), eklem şişliği, ağrı ve eklem sertliği ile kendini
gösteren, inflamatuar sistemik otoimmün hastalıktır. Eklem harabiyeti, fonksiyonel
kayıp, iş gücü kaybı, mortalitede artış ve tedavi maliyetinin yüksek olması RA'nın tıbbi
ve sosyoekonomik sonuçlarıdır. Romatoid artrit ve kullanılan tedavilerin kanser riskinde
artışa sebep olabileceği ileri sürülmektedir. Bu çalışmanın amacı romatoid artirt
hastalarında kanser riskini artıracak nedenlerin saptanmasıdır.
Materyal-Metod: Bu çalışmada Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim
Dalına 2005-2020 yılları arası başvuran romatoid artrit tanısıyla takip edilen hastaların
Avicenna sistemi ve dosya kayıtları üzerinden taranması planlanmıştır. Çalışmaya
sistemden taranan 2000 hasta dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan tüm hastaların yaş,
cinsiyet, sigara öyküsü, ekstraartiküler bulguları, RF ve Anti CCP antikor varlığı,
tedaviler, malignite varlığı, malignite türü, malignite tanı anında RA hastalık süresi,
premalign lezyonlar, metastaz durumu, ek hastalıklar ve malignite tanısı alanların ölüm
zamanlarına bakılmıştır.
Bulgular: Hastaların cinsiyete göre dağılımı % 76,3'ü kadın (n:1.526), % 23,7'si erkektir
(n:474). Ortalama tanı yaşı 47,4 ± 14,0'tür. Hastaların yaş ortalaması 59,5± 13,4' tür.
Hastalık süresi 12,9 ± 8,9 yıldır. Sigara içen 376 (% 18,8) ve ortalama sigara içme süresi
23,2 ± 19,9 paket/yıldır. Romatoid faktör pozitif olanların sayısı 1216 (%60,8) anti CCP
pozitiflerin sayısı 927 (% 46,4) her ikisi de pozitif olanlar 830 (%41,5)'dır. Tedavide
Steroid 1493 (%75,2), Metotreksat 1359 (%68), Sulfasalazin 753 (%37,7), Leflunomid
710 (%35,5), Hidroksiklorokin 1301 (% 65,1), Tofacitinib 80 (%4) hastada kullanılmıştır.
Anti TNF tedavi alan hasta sayısı 180 (%9) olarak bulunmuştur. Hastalarımızın 227 (%
11,4) tanesi biyolojik tedaviler almıştır. Malignite tanısı olan hasta sayısı 71 (%3,6) ve
birden fazla malignitesi olan hasta sayısı 5 (%7)'tir. Hastaların toplamda 76 malignitesi
mevcuttur. Maligniteler 15 meme, 10 ürogenital, 10 akciğer, 7 lenfoma, 6 tiroid, 5 prostat,
4 kolon, 3 baş boyun kanseridir. Erkek cinsiyet malignite riskini artırmaktadır (p=0,042).
Yaş malignite riskini artırmaktadır (p=0,002). Malignite ve sigara ilişkisi incelendiğinde;
sigara malignite riskini artırmaktadır (p=0,001). Hastaların ek hastalıkları incelendiğinde
de aterosklerotik kalp hastalığı ve malignite riski arasında anlamlı ilişki saptanmıştır
(p=0,002).

Tartışma ve sonuç: Romatoid artrit akciğer kanseri ve lenfoma gibi kanserler başta
olmak üzere, kanser sıklığında artışla ilişkili bulunmuştur. Romatoid artrit tedavisinde
kullanılan ilaçların kanser riski üzerine çeşitli araştırmalar yapılmıştır. Metotreksat ve
malignite ilişkisi ile ilgili yayınlar olsa da çalışmamızda Metoreksat malignite riskini
artırmamıştır (p=0,266). Veriler incelendiğinde, klasik DMARD tedavisiyle malignite
arasında ilişki bulunmamıştır. Bazı meta analizlerde, anti TNF'ler ile kanser riskininde
artış olduğu gösterilse de, özellikle kayıtlardan elde edilen gözlemsel veriler, genellikle
bu bulguları doğrulamamıştır. Çalışmamızda anti TNF ve diğer biyolojik ajanlarla
tedavilerde kanser riskinde artış görülmemiştir. Romatoid artritte genel kanser riski artışı
olmasına rağmen, araştırma grubumuzun malignite sıklığı 2017 yılı Türkiye Kanser
İstatistiklerine bakıldığında toplumla benzer olduğu saptanmıştır. Çalışmamızın hasta
sayısının fazla olması sonuçların yorumlanması açısından değerlidir. Hastaların uzun
süreli takiplerinde, bölgelere göre kanser riskinde artış saptanabileceği düşünülmektedir.
Çalışmamızda sigaranın kanser riskini artırdığı gösterilmiştir. Romatoid artritte kronik
inflmatuar sürece ek olarak sigara içilmesi kanser riskinde belirgin artışa neden
olmaktadır. Çalışmamızda ileri yaş ve ASKH varlığıyla kanser riskinin arttığı
saptanmıştır. Hastaların ASKH riskinin yaşla birlikte arttığı düşünülürse, malignite
potansiyelinin ortak risk faktörü olarak ileri yaş olduğu düşünülebilir. Romatoid artrit
tedavisi başlanan hastalarda ulusal olarak önerilen kılavuzların ötesinde ek tarama gerekli
değildir. Romatoid artritli tüm hastalarda, muhtemelen daha sık cilt kanseri taraması ile
birlikte, olağan yaşa ve cinsiyete uygun kanser taraması yapılmalıdır.
Anahtar kelimeler: romatoid artrit, malignite, hastalık modifiye edici ilaçlar, biyolojik
tedavi

Abstract:
Aim: Rheumatoid arthritis (RA) is an inflammatory systemic autoimmune disease
characterized by joint swelling, pain and joint stiffness. Joint destruction, functional loss,
loss of workforce, increased mortality and high cost of treatment are the medical and
socioeconomic consequences of RA. It has been suggested that rheumatoid arthritis and
the treatments used may increase the risk of cancer. The aim of this study is to determine
the reasons that will increase the cancer risk in rheumatoid arthritis patients.
Materials and method: In this study, it was planned to screen the patients who
were followed up with the diagnosis of rheumatoid arthritis, who applied to the
Rheumatology Department of Ankara University Faculty of Medicine between 2005 and
2020, through the Avicenna system and file records. 2000 patients scanned from the
system were included in the study. Age, gender, smoking history, extra-articular findings,
presence of RF and Anti CCP antibodies, treatments, presence of malignancy, type of
malignancy, RA disease duration at the time of diagnosis of malignancy, premalignant
lesions, metastasis status and additional diseases of all patients participating in the study
were examined.
Results: The distribution of patients by gender was % 76,3 female (n:1.526), %
23,7 male (n:474). The mean age at diagnosis is 47,4 ± 14,0 years. The mean age of the
patients was 59,5± 13,4 years. Disease duration is 12,9 ± 8,9 years. There were 376
(%18,8) smokers and the mean duration of smoking was 23,2 ± 19,9 packs/year. The
number of RF positives was 1216 (%60,8) and the number of anti-CCP positives was 927
(%46,4). Steroid 1493 (%75,2), Methotrexate 1359 (%68), Sulfasalazine 753 (%37,7),
Leflunomide 710 (%35,5), Hydroxychloroquine 1301 (%65,1), Tofacitinib 80 (%4) in the
treatment used in the patient. The number of patients receiving anti-TNF therapy was 180
(%9). 227 (%11,4) of our patients received biological treatments. The number of patients
diagnosed with malignancy was 71 (%3,6) and the number of patients with more than one
malignancy was 5 (%7). The patients had a total of 76 malignancies. The malignancies
are 15 breast, 10 urogenital, 10 lung, 7 lymphoma, 6 thyroid, 5 prostate, 4 colon, 3 head
and neck cancers. Male gender increases the risk of malignancy (p=0,042). Age increases
the risk of malignancy (p=0,002). When the relationship between malignancy and
smoking is examined; smoking increases the risk of malignancy (p=0,001). When the 

comorbidities of the patients were examined, a significant relationship was found between
atherosclerotic heart disease and the risk of malignancy (p=0,002).
Conclusion: Rheumatoid arthritis has been associated with an increased incidence
of cancer, particularly cancers such as lung cancer and lymphoma. There have been
several studies on the cancer risk of drugs used to treat RA. Although there are
publications on the relationship between methotrexate and malignancy, it did not increase
the risk of malignancy in our study (p=0,266). When the data were examined, classical
DMARD treatment was not associated with malignancy. Although some meta-analyses
have shown an increased risk of cancer with anti-TNFs, observational data, particularly
from registries, have generally not confirmed these findings. In our study, no increase in
cancer risk was observed with anti-TNF and biological treatments. Although there is an
increased risk of general cancer in RA, the incidence of malignancy in our research group
was found to be similar to the population in 2017 by looking at the Turkish Cancer
Statistics. The large number of patients in our study is valuable in terms of interpretation
of the results. It is thought that increased cancer risks according to regions may be
detected in the long-term follow-up of the patients. In our study, it was shown that
smoking increases the risk of cancer. In addition to the chronic inflammatory process in
RA, smoking causes a significant increase in the risk of cancer. In our study, an increased
risk of cancer was found with advanced age and the presence of atherosclerotic heart
disease. Considering that the risk of atherosclerotic heart disease increases with age,
advanced age can be considered as a common risk factor for malignancy potential.
Additional screening beyond the nationally recommended guidelines is not required in
patients initiated on RA treatment. All patients with RA should receive usual age- and
sex-appropriate cancer screening, possibly with more frequent skin cancer screening.
Key words: rheumatoid arthritis, malignancy, disease-modifying drugs, biological
therapy