Hidroksil ve nitril grubu içeren karben komplekslerinin sentezi ve özellikleri
Synthesis and properties of carbene complexes containing hydroxyl and nitrile group
Yazar: İMRAN BEREKET
Danışman: PROF. DR. YETKİN GÖK
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Kimyasal bileşikler = Chemical compounds

Özet:
N-heterosiklik karben (NHC) ligantlarına olan ilgi, 1991 yılında Arduengo ve arkadaşları tarafından kararlı NHC'nin izolasyonu ile artmıştır. O zamandan beri, laboratuvar araştırmalarında "fosfin taklitleri" olarak bilinen NHC'ler, günümüzde çok özel ligand sınıfını oluşturmaktadır. Bu gelişmelerden sonra, çapraz eşleşme reaksiyonları için amaca uygun dizayn edilebilen ve NHC ile birlikte farklı ikinci bir ligand içeren palladyum(II) katalizörleri (Pd-PEPPSI), daha yeni olmalarına rağmen, ileri jenerasyon tersiyer fosfinlere alternatif olarak ön plana çıkmaktadır. Bu tez kapsamında yapılan çalışmalar ve elde edilen sonuçlar dört başlık altında özetlenebilir: 1) 1-(3-siyanobenzil)-3-alkilbenzimidazolyum tuzları, Pd(OAc)2 ve piridin'in tepkimesinden, 3-siyanobenzil sübstitüyentli (NHC)PdBr2(piridin) kompleksleri (2ag) sentezlenmiştir. Sentezlenen komplekslerin yapıları uygun spektroskopik yöntemlerle aydınlatılmıştır. 
2) 1-(3-hidroksipropil)benzimidazol (3) ile çeşitli alkil halojenürlerin tepkimesinden 3-hidroksipropil sübstitüyentli benzimidazolyum tuzları (4a-e) sentezlenmiştir. Sentezlenen tuzların yapıları uygun spektroskopik yöntemlerle aydınlatılmıştır. 
3) Sentezlenen (NHC)PdBr2(piridin) komplekslerinin (2a-g) direkt arilasyon tepkimelerindeki katalitik aktiviteleri incelenmiştir. 
4) Hazırlanan 3-hidroksipropilbenzimidazol (3) ve 3-hidroksipropil sübstitüyentli benzimidazolyum tuzlarının (4a-e) ksantin oksidaz (XO) enzimine karşı inhibisyon etkileri incelenmiştir.

Abstract:
Interest in N-heterocyclic carbene (NHC) ligands triggered the isolation of a stable NHC in 1991 by Arduengo et al. Since then, NHCs, known as phosphine imitations in laboratory research, now form the very special class of ligands. After this development, palladium(II) catalysts (PEPPSI), which have been designed to be suitable for cross-coupling reactions and which contain a second ligand together with the NHC, are more recent, but as an alternative to advanced generation tertiary phosphines. 
The studies and results obtained within the scope of this thesis can be summarized under four headings: 
1) In this study, 3-cyanobenzyl substituted (NHC)PdBr2(pyridine) complexes (2a-g) were synthesized from the reaction of 1-(3-cyanobenzyl)-3-arylbenzimidazolium salts and Pd(OAc)2 in pyridine. The structures of the synthesized complexes are illuminated by appropriate spectroscopic methods. 

2) The 3-hydroxypropyl substituted benzimidazolium salts (4a-e) were synthesized from the reaction of 1-(3-hydroxypropyl)benzimidazole (3) with various alkyl halides. The structures of the synthesized salts are illuminated by appropriate spectroscopic methods.
3) The catalytic activities of the synthesized (NHC)PdBr2(pyridine) complexes (2ag) in the direct arylation reactions were investigated. 
4) The inhibitory effects of the synthesized 3-hydroxypropylbenzimidazole (3) and 3-hydroxypropyl substituents benzimidazolium salts (4a-e) against Xanthine Oxidase (XO) enzymes were investigated.