Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda duygu regülasyonu, empati ve olumlu sosyal davranış ilişkisinin araştırılması
Compare the emotional regulation difficulties, empathy skills and prosocial behavior levels of children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD)
Yazar: HANİFE ÖZDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİYE TUĞBA BAHADIR
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Empati = Empathy ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Olumlu sosyal davranış = Prosocial behavior ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu
(DEHB) olan çocuklarda duygu düzenleme güçlükleri, empati becerileri ve prososyal
davranış seviyelerinin sağlıklı çocuklar ile karşılaştırılması ve DEHB olan
çocuklarda duygu düzenleme, empati ve prososyal davranış seviyeleri arasındaki
iliĢkiyi araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Çocuk Psikiyatrisi Polikliniğine başvuran 8-12 yaşlar arasındaki DEHB nedeniyle
daha önce hiç ilaç tedavisi almamış veya en az 6 aydır ilaç tedavisi kullanmayan 61
DEHB tanılı olgu ve sağlıklı kontrol grubunu oluşturan 50 çocuk çalışmamıza dahil
edilmiştir. Katılımcılar Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve
şizofreni Görüşme Çizelgesi- şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu- Türkçe Uyarlaması
ile değerlendirildiler ve katılımcılara WISC-R testinin 4 alt testi uygulandı. Çocuklar
Bryant Çocuklar için Empati Ölçeği‟ni, KA-Si Empati Eğilim Ölçeği Çocuk
Formu‟nu; ebeveynleri Çocuk Prososyallik Ölçeği‟ni (Anne, baba formu), Griffith
Empati Değerlendirme Ölçeği Ebeveyn Formu‟nu, Duygu Ayarlama Ölçeği‟ni
doldurdular.
Bulgular: DEHB grubunda kontrol grubuna göre Bryant Çocuklar için Empati
Ölçeği ve Çocuk Prososyallik Ölçeği- Anne, Baba Formu toplam puanları ve KA-Si
Empati Eğilim Ölçeği Çocuk Formu toplam ve alt ölçek puanları anlamlı olarak daha
düşük; duygu ayarlama ölçeği toplam ve alt ölçek puanları anlamlı olarak daha
yüksek bulundu. DEHB grubunda Çocuk Prososyallik Ölçeği (Anne Formu) puanları
üzerine etki eden faktörlerin çok değişkenli olarak lineer regresyon analizi
yapıldığında, Duygu Ayarlama Ölçeği toplam puanı ve KA-Si empati ölçeği toplam
puanı ile Çocuk Prososyallik Ölçeği (Anne Formu) arasında anlamlı bir ilişki
bulunmuştur. DEHB grubunda Çocuklar için KA-Si empati ölçeği puanları üzerine
etki eden faktörlerin çok değişkenli olarak farklı bir model ile lineer regresyon
analizi yapıldığında; duygu ayarlama ölçeği toplam puanı ve prososyallik anne ölçeği
puanı ile KA-Si empati ölçeği toplam puanı arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
Sonuç: DEHB grubunun kontrol grubuna göre duygu ayarlama güçlüklerinin daha
fazla olduğu; empati seviyelerinin daha düşük olduğu; prososyal davranış
seviyelerinin daha düşük olduğu saptanmıştır. DEHB grubunda empati, duygu
ayarlama ve prososyal davranış seviyeleri arasında anlamlı ilişkiler olduğu
saptanmıştır.
Anahtar kelimeler: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, duygu
regülasyonu, empati, prososyal davranış

Abstract:
Aim: The aim of this study was to compare the emotional regulation
difficulties, empathy skills, and prosocial behavior levels of children with Attention
Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) and healthy children, and investigation of
the relationship between emotion regulation, empathy and prosocial behavior levels
in children with ADHD.
Materials and methods: 61 children between ages 8-12 with ADHD who applied to
the Marmara University Pendik Education and Research Hospital Child Psychiatry
Outpatient Clinic and who have not received medication in the past or in the last six
months due to ADHD and 50 healthy control children were included in the study.
Participants were evaluated by Kiddie Schedule for Affective Disorders and
Schizophrenia Present and Lifetime Version-Turkish Version and were implemented
4 subtests of WISC-R. Children completed the Bryant Empathy Scale for Children,
KA-Si Empathy Tendency Scale Child Form; parents completed Emotion Regulation
Checklist, Child Prosocial Behavior Scales (Mother and Father Form), Griffith
Empathy Measurement Parent Rating Scale.
Results: Total scores of the Bryant Empathy Scale for Children and Child Prosocial
Behavior Scales (Mother and Father Form) and total and subscale scores of the KASi
Empathy Tendency Scale Child Form were significantly lower; total and subscale
scores of the Emotion Regulation Checklist were significantly higher in the ADHD
group when compared with the controls. When factors affecting Child Prosocial
Behavior Scale (Mother Form) total score were assessed with multivariate linear
regression analyses within the ADHD group, a significant relationship was found
between Child Prosocial Behavior Scale (Mother Form) and both Emotion
Regulation Checklist total score and KA-Si Empathy Tendency Scale Child Form
total score. When factors affecting KA-Si Empathy Tendency Scale Child Form total
score were assessed with multivariate linear regression analyses with a different
model within the ADHD group, a significant relationship was found between KA-Si
Empathy Tendency Scale Child Form total score and both Emotion Regulation
Checklist total score and Child Prosocial Behavior Scale (Mother Form) total score.
Conclusion: Emotion regulation difficulties were higher; empathy levels and
prosocial behavior levels were lower in the ADHD group when compared with the
controls. Significant relationships were found between empathy, emotion regulation
and prosocial behavior levels within the ADHD group.
Key words: Attention deficit hyperactivity disorder, emotion regulation, empathy,
prosocial behavior