Çinko/tPSA oranının tek başına serum çinko, tPSA, sPSA/tPSA oranı ve serum serbest ve total testesteron düzeylerine göre prostat kanseri taramasındaki yeri.
Diagnostic role of zinc/tPSA ratio on prostate cancer detection in comparison with serum tPSA, sPSA/tPSA ratio and free and total testosterone levels.
Yazar: MUSTAFA ZAFER TEMİZ
Danışman: PROF. DR. ATİLLA SEMERCİÖZ
Sağlık Bakanlığı / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Üroloji = Urology

Özet:
Prostat kanserinde PSA' nın bulunmasıyla erken tanı olanağının ortaya çıkmasına rağmen, PSA özgüllüğü istenen düzeyde değildir. Literatürde PSA özgüllüğünü artırmak amacıyla çeşitli PSA varyasyonları tanımlanmışsa da; prostat kanseri taramasında tek başına total PSA (tPSA) ölçümünden daha efektif bulunmamışlardır. Çalışmamızda; serum çinko, tPSA, serbest PSA/ total PSA (sPSA/tPSA), çinko/tPSA, serbest ve total testesteron değerlerinin prostat kanseri erken tanısındaki tanı değerlerini araştırmayı amaçladık.

Temmuz 2012-Ocak 2013 tarihleri arasında serum tPSA yüksekliği olan (>2,5 ng/mL) ve/veya şüpheli parmakla rektal muayene bulguları olan, 480 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların serum tPSA, sPSA, çinko, total ve serbest testesteron değerleri saptandı ve hastalara TRUS eşliğinde prostat biyopsisi uygulanarak standart 10 kor doku örnekleri alındı. Patoloji sonuçlarına göre hastalar, prostat kanseri (Pca) ve kontrol gruplarına ayrıldı. Serum çinko, tPSA, sPSA/tPSA, serbest ve total testesteron ve çinko/tPSA değerlerinin prostat kanseri taramasındaki tanı değerleri istatiksel olarak değerlendirildi.

Pca ve kontrol grupları arasında; serum çinko (127,33 μg/dL - 131,15 μg/dL. p=0,350), serbest testesteron (8,37 ng/mL - 8,49 ng/mL. p=0,694) ve total testesteron (4,44 ng/mL - 4,31 ng/mL. p=0,425) ortalamalarında anlamlı fark saptanmadı. Ancak, gruplar arasında serum tPSA değeri (7,62 ng/mL - 5,23 ng/mL. p=0,0001), sPSA/tPSA oranı (0,17 - 0,23. p=0,0001) ve çinko/tPSA oranı (150,8 - 239,6. p=0,0001) medyan değerlerinde anlamlı fark saptandı. Yapılan ROC (receive operating characteristic) analizleri ve eğri altında kalan alan (AUC) karşılaştırmalarında, çinko/tPSA-tPSA ve çinko/tPSA-sPSA/tPSA AUC değerleri arasında anlamlı fark saptanmadı (p=0,209 ve p=0,790).

Çalışmamızda; çinko/tPSA değerinin tPSA ve sPSA/tPSA değerlerine benzer AUC değeri olması nedeniyle, tPSA ve sPSA/tPSA değerlerine benzer tanı değerine sahip olduğu saptandı. Buna göre, çinko/tPSA oranı prostat kanseri tanı ve taramasında bir modalite olarak kullanılabilir.

Anahtar sözcükler: Prostat kanseri, PSA, çinko, çinko/tPSA

Abstract:
Altough Prostate Spesific Antigen (PSA) is a useful marker for early detection of the prostate cancer, its specivity is not sufficient. Several PSA variations were defined in order to increase the specivity of the test, but they aren't much more effective than the PSA alone for detection of disease. In this study we aimed to establish the utility of serum zinc, total PSA (tPSA), free PSA/total PSA (fPSA/tPSA), zinc/tPSA, free and total testosterone levels for early detection of the prostate cancer.

Between July 2012 and January 2013, 480 patients with elevated serum tPSA levels (>2,5 ng/mL) and/or suspicious digital rectal examination were included to the study. The serum zinc, tPSA, fPSA/tPSA, zinc/tPSA, free and total testosterone levels were detected. Transrectal ultrasound (TRUS) guided prostate biopsy was performed to these patients by using the standart 10 core technique. The patients were divided into prostate cancer (Pca) and control cohorts according to the pathological findings. The results of these markers were evaluated statistically considering the diagnostic values for the early detection.

Although no significant difference was detected on the mean levels of the serum zinc (127,33 μg/dL - 131,15 μg/dL. p=0,350), free testosterone (8,37 ng/mL - 8,49 ng/mL. p=0,694) and total testeoterone (4,44 ng/mL - 4,31 ng/mL. p=0,425), the difference of the serum tPSA (7,62 ng/mL-5,23 ng/mL. p=0,0001), fPSA/tPSA (0,17 - 0,23. p=0,0001) and zinc/tPSA (150,8 - 239,6. p=0,0001) median levels was significant between the two groups. By using receive operating characteristic (ROC) analysis and comparing area under curve (AUC) levels, there was no significant difference on AUC levels between serum zinc/tPSA with tPSA levels and zinc/tPSA with fPSA/tPSA levels (p=0,209 and p=0,790).

In our study we established that the diagnostic value of the serum zinc/tPSA levels is similar to serum tPSA and fPSA/tPSA levels according to the similar AUC levels. Due to our results, serum zinc/tPSA level might be a useful marker for diagnosis and detection of the prostate cancer.

Key words: Prostate cancer, PSA, zinc, zinc/tPSA