Kentsel dış mekanların aydınlatılması kapsamında ışık kirliliğinin irdelenmesi
A study on light polution in the context of urban lighting
Yazar: NAZİFE TUĞÇE ONUK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELİM VELİOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Aydınlatma = Lighting ; Işık = Light

Özet:
Günümüzde ışık kirliliği, sebepleri ve etkileri sıkça tartışılmakta olan sosyal boyutta bir sorun halini almıştır. Modernizm döneminden itibaren bilim ve teknolojideki gelişmelere orantılı olarak aydınlatma tekniği de gelişmiş ve beraberinde farklı boyutlarda kent aydınlatması sorunlarını getirmiştir. Bugün kentlerimizde yol aydınlatmalarındaki yetersizlikler, dış aydınlatma aygıtlarının yanlış seçimi, ışığın yanlış yönlendirilmesi, aşırı aydınlatma ve amaca uygun olmayan aydınlatma gibi sebeplerden ötürü ışık kirliliği kontrolsüzce büyümektedir. Doğal dengenin bozulmasının yanında, görsel konforsuzluğa neden olabilmekte, astronomi çalışmalarını olumsuz yönde etkilemekte, kısıtlı enerji kaynaklarının israf edilmesine sebep olmakta ve ülke ekonomisine ek yük getirmektedir. Kısıtlı doğal kaynakların tükenmesinin etkilerinin yaşanmaya başlandığı şu günlerde, enerji israfının minimum düzeye indirilmesinin gerekliliği anlaşılmaktadır. Bu sebeple yanlış ışık kullanımı sonucu ortaya çıkan ışık kirliliği konusunda öncelikli olarak kamu bilincinin oluşturulması ve yerel yönetimlerin enerji israfı konusunda yaptırımlar uygulaması gereklilik halini almıştır. Birçok ülkede ışık kirliliğinin önüne geçebilmek için yasal düzenlemeler yapılırken, ülkemizde bu konu gündeme henüz taşınmamıştır. Elektrik Dış Aydınlatma Yönetmeliği Taslağı hazırlanmış ancak hala resmi olarak tanınmamıştır. Elektrik yönetimi konusunda ülkemizde büyük bir açık bulunmaktadır.Bu çalışmada, ışık kirliliği sebepleri ve etkileri derinlemesine incelenmiştir. Doğru kentsel dış mekân aydınlatma ilkeleri anlatılmış ve bu kriterler doğrultusunda örnekler verilmiştir. Işık kirliliğine karşı diğer ülkelerin çalışmaları ve sorunun önüne geçebilmek için hazırlanmış aydınlatma konseptleri üzerinde durulmuştur. Bu bilgiler doğrultusunda Ulus Parkı, Taksim Meydanı ve İstiklal Caddesi genel aydınlatma kuralları ve ışık kirliliği açısından incelenerek, fotoğraflar üzerinden çalışma bölgelerindeki sorunlar tespit edilmiş ve çözüm önerilerinde bulunulmuştur.

Abstract:
Today light pollution has become a social problem which is being discussed with its causes and effects. By the development of science and technology since modernism, the lighting technique has improved and that caused city lighting problems in different levels. Today, in big cities the problem of light pollution is uncontrollably increasing because of the ineficiency of lighting in streets, wrong directing of the light, excessive lighting, and aimless lighting. And the increase of the problem has led to the degredation of natural life system, sight discomfort, negative effects on the astronomical researches, waste of energy sources and a big burden to the national economy. It is obvious to minimize the energy waste in these days, which the effects of the limited natural sources is being experienced. Firstly common sense must be developed and the local authorities must impose sanctions on light pollution that is caused by the incorrect usage of light. While in most countries local arrangemets are being held, in our country the problem has not been put on the agenda yet. Exterior Lighting Electricity Regulations has been drafted but not currently in effect. There is lack of electricity management in our country.In this study, reasons and effects of light pollution has been deeply researched. Urban lighting principles has been told and according to this examples has been given. Works against light pollution in other countries and the lighting concepts which are developed for solving the problem have been told. In light of the foregoing, Ulus City Park, Taksim Square and İstiklal Street have been analysed in terms of lighting principles and light pollution, the problems have been detected by fotos,and solutions are suggested.