Selçuklu ve Beylikler Dönemi Göller yöresinde Türk iskânı
Turkish settlement in the Lakes Region in the era of Seljuks and Beyliks
Yazar: SERHAT ALTINKAYNAK
Danışman: PROF. DR. REFİK TURAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Tarih = History
Dizin: Beylikler Dönemi = Principality Period ; Göller bölgesi = Lakes region ; Selçuklular Dönemi = Seljuks Period ; Türkler = Turks ; İskan = Settlement

Özet:
Türkiye'nin güzide yerlerinden birisi olan Göller Yöresi'nin Ortazaman Türk tarihine biraz olsun katkıda bulunabilmek amacıyla "Selçuklu ve Beylikler Dönemi Göller Yöresinde Türk İskânı" adlı Yüksek Lisans Tezi'ni hazırlamış bulunmaktayız. Mezkûr tez çalışmasında Göller Yöresi'nde günümüzde de izlerini bulabildiğimiz Türkmenlerin, bölgeye ne zaman geldikleri ve yerleştikleri hususu incelenmiştir. Burada önce Göller Yöresi'nin Selçuklular zamanında bazı önemli noktalarının ele geçirilmesi ve özellikle Bizans ile girişilen siyasi mücadeleler belirtildikten sonra eldeki siyasi tarih verileri yardımıyla bölgedeki iskân ve şehirleşme ile ilgili izler üzerinde durulmuştur. Ardından Göller Yöresi'nde varlığını belirlemeye çalıştığımız Türk Boyları'nın Selçuklu ve Beylikler zamanında bölgeye bıraktıkları yer adları veya başka bir değişle hatıraları yardımıyla onların bölgedeki varlıkları ispatlanmaya çalışılmıştır. Ayrıca Göller Yöresi'nde Selçuklu ve Beylikler zamanında iskânın somut kanıtları olan cami, medrese, han, hamam gibi birçok yapının tarihî özelliklerine değinilerek bölgede mezkûr dönemdeki Türk yerleşmesinin varlığı ifade edilmiştir. Son olarak da Göller Yöresi'nde tarihî önemini bildiğimiz bazı kentlerin yer adlarının nasıl bir değişime uğradığı ortaya konmuştur. Çalışmamızın sonucu olarak Göller Yöresi'nde toponomi (yer adları bilimi) yardımıyla kaynaklarda olmayan yani pinhan (gizli kalmış) olarak niteleyebileceğimiz bilgiyi açığa çıkartmayı hedefledik. Buradan hareketle toponomi bize daha Osmanlılardan önce bölgede kesif bir Türk varlığı ve iskânını işaret etmiş oldu.

Abstract:
This master's thesis, "Turkish Settlement in the Lakes Region in the Era of Seljuks and Beyliks" was prepared with the aim of making a contribution, even little, to the Turkish history in the Lakes Region – a distinguished district of Turkey –  during the Middle Ages. Within the scope of the aforesaid study; it was examined when the Turkmens, the traces of which can be found today in Lakes Region, reached to and settled in the region.The study, at the first place, covers the conquest of certain significant zones and the political conflicts particularly with the Byzantium Empire. Later on the focus shifts to the traces regarding the settling and urbanization processes within the region with the help of the data provided by political history. Then the study tries to prove the existence of Turkic Tribes in the region by means of utilizing the names of the places, in other words the reminders they left behind in the Era of Seljuks and Beyliks. Besides, the study also reveals the existence of Turkish settlement in the region by touching upon the historical features of several buildings like mosques, madrasas, hans (public houses) and hammams (Turkish baths) which are the tangible proofs of the settlement in the Lakes Region in Seljuks and Beyliks Era. Finally, the study shows how the names of certain cities within the Lakes Region underwent a change in time. By virtue of the present study, the author aims at disclosing related information that do not exist in the available sources, that's to say undercover, with the help of toponomy. From this point on, toponomy helped us see a strong pre-Ottoman Turkish existence and settlement in the region.