Tarihî romanlarından hareketle Mehmed Niyazi'de tarih algısı
Based on his historical novels perception of history in Mehmed Niyazi
Yazar: HAKAN YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA DALAR
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Mehmed Niyazi; keleme aldığı romanları, hikayeleri, fikrî eserleri, araştırmaları ve gazete yazılarıyla son dönem Türk edebiyatının önemli yazarlarından biridir. Özellikle yazdığı tarihi romanlarıyla geniş kitlelerce tanınan yazar, bu eserlerinde Osmanlı'nın son dönemlerine damga vuran önemli olayları, milliyetçi bir zihniyetin şekillendirdiği realist bir sanat anlayışla romanlaştır. 
Mehmed Niyazi, eserlerinde millete çok büyük yararları olduğu halde tarihin kadrine uğratılarak unutulan birçok kahramanı, yerli ve yabancı kaynaklardan yaptığı titiz araştırmalarla gün güzüne çıkarmak gibi bir misyonu da üstlenir. Oryantalist bakış açısıyla popüler romanlar yazmak yerine gerçeği kurguya tercih eden yazarın amacı, millî ve manevî unsurların şekillendirdiği eserleriyle okuyucuya tarih şuuru aşılamaktır. 
Tarihî romanlarından hareketle Mehmed Niyazi'de tarih algısı konusunun ele alındığı bu çalışma, dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; roman kavramı üzerinde durularak hem Batı hem de Türk edebiyatında roman türünün doğuşu ve gelişim süreci anlatılmıştır. İkinci bölümde; roman türünün en sevilen kollarından biri olan tarihi roman kavramı, tarihi romanın gelişimi, tarihi romanda kurmaca-gerçeklik ilişkisi ve kimlik inşasında tarihi romanın yeri belirtilmiştir. Üçüncü bölümde; Mehmed Niyazi'nin hayatı, kişiliği, edebi kişiliğine yön veren kaynaklar ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Tezin incelemeye konu olan asıl bölümünü teşkil eden dördüncü bölümde ise Mehmed Niyazi'nin Osmanlı'nın son döneminde yaşanan önemli tarihsel olayları ele aldığı Yazılamamış Destanlar, Çanakkale Mahşeri, Yemen Ah Yemen, Plevne ve Kanije adlı silsile romanları, yazarın tarih algısı bağlamında tahlil edilmiş, bu romanlar hakkında değerlendirmeler yapılmıştır.

Abstract:
Mehmed Niyazi is one of the most important authors of recent Turkish literature with his novels, stories, intellectual works, research and newspaper articles. Especially known for his historical novels, the author novelizes important events that marked the last periods of the Ottoman Empire in these works with a realist understanding of art shaped by a nationalist mentality.
Mehmed Niyazi, although his works had great benefits for the nation, undertook a mission such as bringing many heroes to the fall of the day who were forgotten by being subjected to the fate of history with his meticulous research from domestic and foreign sources. Instead of writing popular novels from an Orientalist point of view, the author's goal was to instill historical consciousness in the reader with his works shaped by national and spiritual elements.
Based on his historical novels, this work, which deals with the perception of history in Mehmed Niyazi, consists of four parts. In the first chapter, the emergence and development process of the novel genre in both Western and Turkish literature was explained with emphasis on the concept of the novel. In the second chapter, the concept of the historical novel, one of the most popular branches of the novel genre, the development of the historical novel, the relationship between fiction and reality in the historical novel and the place of the historical novel in the construction of identity were mentioned. In the third chapter, information was given about Mehmed Niyazi's life, personality, sources and works that guide his literary personality. In the fourth part, which was the main part of the study, Mehmed Niyazi's unwritten epics, Canakkale Apocalypse, Yemen Ah Yemen, Pleven and Kanije, in which he dealt with important historical events in the last period of the Ottoman Empire, were analyzed in the context of the author's perception of history, and evaluations were made about these novels.