İçsel pazarlama uygulamalarının çalışanların iş tatminine etkisinde örgütsel adaletin aracılık rolü: Bir savunma sanayi firmasında uygulama
The effect of internal marketing applications on the work scale of employees and the role of organizational justice
Yazar: ARİFE ŞEYDA SAF
Danışman: DOÇ. DR. SELMA KALYONCUOĞLU BABA
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüzde değişen piyasa koşulları nedeniyle işletmeler için pazardaki yerini koruyabilmek, rekabet gücünü sürdürebilmek büyük önem arz etmektedir. Bu rekabeti koşullarında sunulan hizmetin kalitesi kadar bu hizmeti sunan çalışanların da etkisi yadsınamayacak düzeydedir. Motivasyonu yüksek, kendini kurumun parçası olarak gören çalışanlar istihdam etme gayreti literatüre içsel pazarlama kavramını kazandırmıştır. İçsel pazarlama faaliyetleriyle birlikte çalışanların ödüllenlendirme, iletişim, destek sistemleri gibi boyutlarla iş tatmini sağlanması hedeflenmektedir. Literatür incelendiğinde çalışanların işlerinden tatmin olmasının ön koşullarından birinin de işletmelerde adalet olduğu algısı olduğu görülmüştür. İşletme kazanımlarının dağıtılması, kurulan ilişkiler ve yürütülen prosedürlerde adalet olduğu algısıyla birlikte çalışanların işlerinden tatmin olduğu görülmüştür. Hem sektör hem literatür için önemi gereği bu çalışmada içsel pazarlama uygulamaları, iş tatmini ve örgütsel adalet kavramları arasındaki ilişki araştırılmıştır. İçsel pazarlama uygulamalarının iş tatmini üzerindeki etkisi ve örgütsel adalet algısının aracılık rolü sorgulanmıştır. Araştırma modeli sonucunda dört hipotez oluşturulmuştur. Oluşturulan hipotezler savunma sanayii firmasında çalışan 225 mühendisten internet anketi aracığıyla toplanan verilerle SPSS programında analiz edilmiştir. Araştırmaya konu olan bu evren seçilirken sektör verileri takip edilmiştir. Türkiye'nin savunma sanayii sektörüne yapmış olduğu yatırımlar her geçen gün artmakta olup 2022 yılında 10.9 milyar $ olarak gerçekleşen sektör bütçesi için 2024 yılında 30.4 milyar $ bütçelenmiştir (pwc, 2024:25). Bütçe verilerine paralel olarak sektör çalışanlarına bakıldığında da Savunma Sanayi sektörü çalışanlarının sayısının 2022 yılında 2021 yılı verilerine göre %7 artarak 81.132 olduğu görülmüştür (pwc, 2024:19). Bu nedenle ülke istihdamında bu denli büyük öneme sahip olan savunma sanayinde görev yapan mühendisler araştırma evrenini oluşturmaktadır. Yapılan analiz sonucunda içsel pazarlama uygulamalarının iş tatmini ve örgütsel adalet algısı üzerinde pozitif bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra örgütsel adalet algısının içsel pazarlama uygulamalarının iş tatminine olan etkisinde aracılık rolü üstlendiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Nowadays, due to the changing market conditions, maintain their place in the market and to maintain their competitiveness is very important to companies. In these competitive conditions, the effect of the employees providing as well as the quality of the service offered is undeniable. The effort to employ highly motivated employees who see themselves as part of the organization has brought the concept of internal marketing to the literature. Along with internal marketing activities, it is aimed to provide job satisfaction with dimensions such as rewarding, communication and support systems of employees. When the literature was examined, it was seen that one of the prerequisites for the satisfaction of the employees with their jobs was the perception of justice in the employees' businesses. It has been observed that employees are satisfied with their jobs with the perception that there is justice in the business opportunities, the rewards distributed, and the relationships carried out. Due to its importance both in the sector and in the literature, the relationship between the concepts of internal marketing practices, job satisfaction and organizational justice was investigated in this study. The effect of internal marketing practices on job satisfaction and the mediating role of organizational justice perception were questioned. As a result of the research model, four hypotheses were formed. The hypotheses were analyzed in the SPSS program with the data collected from 225 engineers working in the defense industry company through an internet survey. While selecting this research universe, sector data were followed. Turkey's investments in the defense industry sector are increasing day by day, and $30.4 billion has been budgeted in 2024 for the sector's budget, which was $10.9 billion in 2022 (pwc, 2024:25). Looking at the sector employees in parallel with the budget data, it was seen that the number of defense industry sector employees increased by 7% in 2022 compared to 2021 data and reached 81,132 (pwc, 2024:19). For this reason, engineers working in the defense industry, which is of such great importance in the employment of the country, constitute the research universe. As a result of the analysis, it was concluded that internal marketing practices had a positive effect on job satisfaction and organizational justice perception. In addition, it has been determined that the perception of organizational justice plays a mediating role in the effect of internal marketing practices on job satisfaction.