Olcaytu dönemi İlhanlılarda dış siyaset
Foreign policy in the Ilkhanates of Uljaitu period
Yazar: BORA BEKİROĞLU
Danışman: PROF. DR. SEBAHATTİN ŞİMŞİR
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Dış politika =   ; Olcaytu Han Dönemi = Olcaytu Khan Period ; İlhanlı Devleti = Ilkhanid State

Özet:
Cengiz Han'ın kurmuş olduğu Türk-Moğol İmparatorluğu'nun Orta Doğu coğrafyasındaki bir unsuru olarak kurulan İlhanlı İmparatorluğu, Orta Asya'dan İran'a, Kafkasya'dan Arap yarımadasına kadar uzanan çok geniş bir coğrafyada hüküm sürmüştür. Bu imparatorluk, Gazan Han gibi önemli hükümdarları sayesinde dış politikasını iyi bir şekilde yöneterek güçlü bir konuma gelmiştir. İlhanlı İmparatorluğu'nun en önemli liderlerinden bir başkası olan Olcaytu Han ise ardıcılı olan Gazan Han gibi dış ilişkilerde önemli bir rol oynamış ve denge unsurları arasında hassas bir diplomatik duruş sergilemiştir.
Olcaytu Han, İran'daki Şii Müslümanların desteğini almak için bir inanç olarak Şiiliği benimsemiş ve bu da dış politikasını derinden etkilemiştir. Şiiliğin benimsenmesi, İlhanlı İmparatorluğu'nun İran'daki kontrolünü güçlendirmiş ve İran'daki Şii Müslümanların İlhanlı İmparatorluğu'na olan bağlılığını arttırmıştır. Ancak bu yakınlaşma, diğer Müslüman devletlerle ve dini gruplarla olan ilişkileri zayıflatmış ve bazı durumlarda da gerilimlere ve çatışmalara neden olmuştur.
Olcaytu Han'ın dini yaşamı, imparatorluğun dini hayatına da etki etmiştir. Olcaytu Han, İslami sanat ve kültürün gelişimine büyük önem vermiş, sanatçıları korumuş ve bu da imparatorluğun sanat ve mimarisinde farklı bir tarzın ortaya çıkmasına neden olmuştur.
Sonuç olarak, Olcaytu Han'ın Şiilik mezhebini benimsemesi ve dini yaşamı, İlhanlı İmparatorluğu'nun dış politikası ve kültürünü önemli ölçüde etkilemiştir. Bu faktörler, İlhanlı İmparatorluğu'nun tarihinde şüphesiz önemli bir yere sahip olmuştur.

Abstract:
The Ilkhanate Empire, which was established as an element of the TurkishMongolian Empire established by Genghis Khan in the Middle East geography, ruled
over a wide geography from Central Asia to Iran, from the Caucasus to the Arabian
Peninsula. This empire gained a strong position by managing its foreign policy well,
thanks to its important rulers such as Ghazan Khan. Uljaitu Khan, another of the
most important leaders of the Ilkhanid Empire, played an important role in foreign
relations like his predecessor, Gazan Khan, and displayed a sensitive diplomatic
stance among the elements of balance.
Uljaitu Khan adopted Shiism as a faith in order to get the support of Shiite
Muslims in Iran, and this deeply affected his foreign policy. The adoption of Shi'ism
strengthened the control of the Ilkhanate Empire in Iran and increased the loyalty of
Shiite Muslims in Iran to the Ilkhanate Empire. However, this rapprochement
weakened relations with other Muslim states and religious groups, and in some cases
caused tensions and conflicts.
The religious life of Uljaitu Khan also affected the religious life of the
empire. Uljaitu Khan gave great importance to the development of Islamic art and
culture, protected the artists, and this led to the emergence of a different style in the
art and architecture of the empire.
As a result, Uljaitu Khan's adoption of the Shiite sect and his religious life
had a significant impact on the foreign policy and culture of the Ilkhanate Empire.
These factors undoubtedly had an important place in the history of the Ilkhanate
Empire.