Atipik parkinsonizm hastalığında non-motor semptomların depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesine etkisi
Effect of non-motor symptoms on depression, anxiety and quality of life in atypical parkinsonism disease
Yazar: BÜŞRA ZORLU ÜÇÜNCÜOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM YAZICI
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Bu araştırma, atipik parkinsonizm hastalığında non-motor semptomların depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmış olup, kesitsel bir çalışmadır.
Araştırma, Nisan 2022-Nisan 2023 tarihleri arasında İstanbul'da bulunan bir üniversite hastanesinin Nöroloji AD, Davranış Nörolojisi ve Hareket Bozuklukları polikliniğine kayıtlı Atipik Parkinsonizm Hastalığı'na sahip 18 yaş ve üzeri toplam 106 hasta üzerinde yapıldı. Veriler, etik kurul onayı ve kurum izni alındıktan sonra anket yöntemi ile yüz yüze toplandı. Araştırmacı tarafından hastalarla görüşülüp yazılı izinleri alındı.
Verilerin toplanmasında Hasta Bilgi Formu, Parkinson Hastalığı Non-Motor Semptomlar Ölçeği (NMSÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ve Parkinson Hastalığı Yaşam Kalitesi Anketi (PDQ-39 TR) kullanıldı. Hastalık evresinin belirlenmesinde hekimin muayene sonrası hasta dosyasına kaydettiği Hoehn ve Yahr Klinik Evreleme puanı kullanıldı.
Araştırmada elde edilen verilerin analizinde IBM SPSS 21.0 versiyon kullanıldı. BDÖ ile BAÖ puanları arasında güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı pozitif ilişki (r=0,583; p<0,001); BDÖ ile NMSÖ puanları arasında güçlü ve anlamlı negatif ilişki (r=-0,591; p<0,001); BAÖ ile NMSÖ puanları arasında güçlü ve anlamlı negatif ilişki (r=-0,458; p<0,001) olduğu saptandı. BAÖ ile PDQ-39 TR puanları arasında güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı pozitif ilişki olduğu (r=0,454; p<0,001); NMSÖ puanları ile PDQ-39 TR puanları arasında güçlü ve anlamlı negatif ilişki (r=-0,757; p<0,001) olduğu bulundu.
Atipik parkinsonizm hastalığının non-motor semptomları, özellikle depresyon ve anksiyete üzerinde önemli etki yaratmakta olup, hastaların yaşam kalitesini ve dolasıyla hemşirelik bakımının kalitesini etkilemektedir. Düzenli değerlendirmelerle hastalığın seyrine göre yeni girişimlerin hemşirelik bakımına dahil edilmesi önemlidir. Daha geniş örneklemli çok merkezli araştırmalar ve nitel çalışmalar yapılması önerilir. 
Anahtar kelimeler: Atipik parkinsonizm, Yaşam kalitesi, Non-motor semptom

Abstract:
This is a cross-sectional study conducted to evaluate the effect of non-motor symptoms on depression, anxiety and quality of life in atypical parkinsonism disease.
The study was conducted on 106 patients aged 18 and over with Atypical Parkinsonism Disease registered in the Neurology Department, Behavioral Neurology and Movement Disorders polyclinic of a university hospital in Istanbul between April 2022 and April 2023. Data were collected face-to-face with the survey method after obtaining ethics committee approval and institutional permission. The patients were interviewed by the researcher and their written consent was obtained.
Data were collected using Patient Information Form, Parkinson's Disease Non-Motor Symptoms Scale (NMSQ), Beck Depression Inventory (BDI), Beck Anxiety Inventory (BAI), and Parkinson's Disease Quality of Life Questionnaire (PDQ-39 TR). The Hoehn and Yahr Clinical Staging score, which was recorded in the patient's file after the physician's examination, was used to determine the disease stage.
IBM SPSS version 21.0 was used in the analysis of the data obtained in the study. It was determined that there was a strong and statistically significant positive correlation between BDI and BAI scores (r=0.583; p<0.001); a strong and significant negative correlation between BDI and NMSQ scores (r=-0.591; p<0.001); and a strong and significant negative correlation between BAI and NMSQ scores (r=-0.458; p<0.001). It was found that there was a strong and statistically significant positive relationship between BAI and PDQ-39 TR scores (r=0.454; p<0.001); and a strong and significant negative relationship between NMSQ scores and PDQ-39 TR (r=-0.757; p<0.001).
Non-motor symptoms of atypical parkinsonism have a significant impact on depression and anxiety, affecting the quality of life of patients and therefore the quality of nursing care. It is important to include new interventions in nursing care according to prognosis with regular evaluations. Multicenter studies with larger samples and qualitative studies are recommended.
Keywords: Atypical parkinsonism, Quality of life, Non-motor symptom