İmmün aracılı inflamatuar hastalıkların multidisipliner değerlendirilmesi ve erken tanıya etkisi
Multidisciplinary evaluation of immune mediated inflammatory diseasesand its impact on early diagnosis
Yazar: İBRAHİM PINAR
Danışman: DOÇ. DR. SERVET YOLBAŞ
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Dermatoloji = Dermatology ; Romatoloji = Rheumatology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Erken teşhis = Early diagnosis ; Psoriyazis = Psoriasis ; Spondiloartrit = Spondylarthritis ; Teşhis = Diagnosis ; İnflamasyon = Inflammation ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases ; İç hastalıkları = Internal medicine

Özet:
Amaç: İmmün aracılı inflamatuar hastalıklar (İMİD) immün disregülasyon ile karakterize edilen ve ortak inflamatuar yolları paylaşan çeşitli farklı doku ve sistemlerde kronik inflamasyonla karakterize bir hastalık grubudur.
Herhangi bir İMİD'e sahip kişilerde bu hastalık grubunda yer alan diğer hastalıkların görülme sıklığı normal popülasyona göre daha yüksektir. Bu nedenle bu hastaların erken teşhis ve tedavileri için farklı tarama anketleri geliştirilmiştir. Bu anketler genellikle bir İMİD varlığında diğer bir İMİD' in taranması şeklinde yapılmıştır. Bizim bu çalışmadaki amacımız multidisipliner olarak herhangi bir İMİD varlığında diğer yüksek olasılıklı İMİD' lerin belirlenmiş anketlerle tarayarak erken tanıda katkısını ortaya koymaktır. 
Metaryal metod: 170 Spondiloartrit (SPA), 82 Psöriasis (Pso), 152 İnflamatuar Bağırsak Hastalığı (İBH) olan hastalarının her birine diğer hastalıkların tanısı için geliştirilmiş SpA (7 soru), Pso (5 soru) ve İBH (8 soru) tarama anket soruları yöneltildi. Anketteki soruların herhangi birine pozitif yanıt veren hastalar ilgili kliniğe yönlendirilerek tanı için değerlendirildi.
Bulgular: SPA hastalarının 38'i (%22,4) dermatoloji veya gastroenteroloji tarama sorularından  [toplam 13 (5+8) soru] en az birine pozitif yanıt vermiştir. SPA hastalarının 13' ü (%7,6) Pso veya İBH tanısı almıştır. Pso hastalarının 56' sı (%68,3) romatoloji ve gastroenteroloji tarama sorularından [toplam 15 (7+8) soru]en az birine pozitif yanıt vermiştir. Pso hastalarının 46' sı (%56,1) SPA veya İBH tanısı almıştır. İBH hastalarının 77' si (%50,7) romatoloji veya dermatoloji tarama sorularının [toplam 12(7+5) soru] en az birine pozitif yanıt vermiştir. İBH hastalarının 26' sı (%17,1) SPA veya Pso tanısı almıştır.
Sonuç:  SPA, İBH ve Pso hastalarına uygulanan uygun tarama anketleri birçok hastanın erken tanısının konulmasına katkı sağlayabilmektedir. Bu tarama anketlerinin multidisipliner olarak klinik pratikte uygulanması ve sonuçta erken tanı ile maluliyetin önlenmesi kritiktir.
Anahtar kelimeler: Psöriasis, inflamatuar bağırsak hastalığı, spondiloartropatiler, immun aracılı inflmatuar hastalıklar, multidisipliner değerlendirme, tarama anketleri, erken tanı

Abstract:
Objective: Immune-mediated inflammatory diseases (IMIDs) are a group of diseases characterized by immune dysregulation and chronic inflammation in various tissues and systems that share common inflammatory pathways.
Compared to the normal population, the incidence of other illnesses in this disease group is higher among patients suffering from any form of IMID. Therefore, different screening questionnaires have been developed for the early diagnosis and treatment of these patients. These questionnaires are generally conducted in the presence of one IMID, and screen for the presence of another IMID. Our aim in the present study is to reveal the contribution of screening with specified questionnaires as a multidisciplinary approach to early diagnosis of other high probability IMIDs in the presence of any IMID.
Materials and methods: 170 spondyloarthritis (SPA), 82 psoriasis (Pso), and 152 Inflammatory Bowel Disease (IBD) patients were directed through screening questionnaires developed for the diagnosis of other diseases in SpA (7 questions), Pso (5 questions) and IBD (8 questions) patients. Patients who answered positively to any of the questions in the questionnaires were referred to the relevant clinic and evaluated for diagnosis.
Results: 38 (22.4%) of the SPA patients gave a positive response to at least one of the dermatology or gastroenterology screening questions [a total of 13 (5+8) questions]. Thirteen (7.6%) of SPA patients were diagnosed with Pso or IBD. 56 (68.3%) of the Pso patients gave a positive response to at least one of the rheumatology and gastroenterology screening questions [a total of 15 (7+8) questions]. Forty-six (56.1%) of Pso patients were diagnosed with SPA or IBD. 77 (50.7%) of IBD patients gave a positive response to at least one of the rheumatology or dermatology screening questions [a total of 12(7+5) questions]. Twenty-six (17.1%) of IBD patients were diagnosed with SPA or Pso.
Conclusion: Appropriate screening questionnaires applied to SPA, IBD and Pso patients can contribute to the early diagnosis of many patients. It is critical to use a multidisciplinary approach, apply these screening questionnaires in clinical practice and prevent disability by means of early diagnosis.
Keywords: Psoriasis, inflammatory bowel disease, spondyloarthropathies, immune-mediated inflammatory diseases, multidisciplinary evaluation, screening questionnaires, early diagnosis