Murgul (Artvin) bakır madeninin çevresel etkileri
The environmental impacts of Murgul (Artvin) copper mine
Yazar: EMİNE SELVA SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. MİĞRAÇ AKÇAY
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Murgul (Artvin) bakır madeninin çevresel etkilerini ve çevresel kirliliğin mevsimselboyutlarını belirlemek amacıyla kuru ve yağışlı olmak üzere iki ayrı sezonda su ve derekumu jeokimyası çalışmaları gerçekleştirilmiştir.Yağışlı sezonda alınan ham, süzülmüş ve filtrelenmiş su örneklerinde ölçülen fizikselve kimyasal parametrelerden sıcaklık, çözünmüş oksijen, As ve Ba su örnek türleriarasında istatistiksel açıdan farklılık göstermiştir. Örnek türlerinin karşılaştırılmasısonucunda, hassasiyet gerektiren durumlar için filtrelemenin gerekli olduğu belirlenmiştir.Madenin aktif olarak çalışmadığı dönemlerde alınan ham su örnekleri analiz edilen tüminorganik parametreler bakımından yüksek kirlilik göstermiştir. Bu örneklerindinlendirilmesi ve süzülmesi ile tüm inorganik parametreler açısından III. Sınıf Sukriterlerine sahip su elde edilmiştir. Süzme işlemi sonrasında yapılan filtreleme ileinorganik parametreler açısından I. Sınıf Su kriterlerine sahip su elde edilmiştir. Bunakarşın madenin aktif olarak çalıştığı dönemlerde, süzme işlemi Cu dışında kalan tüminorganik kirleticilerin III. Sınıf Su kriterlerine göre engellenmesini sağlamıştır. Filtrelemesonunda da I. Sınıf Su kriterlerine göre Cu, Zn ve Mn; III. Sınıf Su kriterlerine göre isesadece Cu kirliliğinin devam ettiği görülmüştür.Dere kumlarındaki Fe, S, As, Ba, Cd, Cu, Hg, Pb ve Zn elementleri, 2005 yılındamadenin etkin çalışması ve örneklemenin kuru sezonda yapılmış olması sebebiyle atıknoktasından itibaren artarken, 2006 yılında madenin düzenli çalışmayışı ve örneklemeninyağışlı sezonda yapılmış olmasından ötürü atık noktasından itibaren azalmaktadır.Silisyum 2005 ve 2006 yıllarında bu elementlerin tam karşıtı bir davranış sergilemektedir.Anahtar Kelimeler: Murgul bakır madeni, Çevresel kirlilik, Ham su, Süzülmüş su,Filtrelenmiş su, Su jeokimyası, Dere kumu

Abstract:
Based on water and stream sediment sampling during wet and dry seasons, this studyaims at determining the seasonal variation of environmental pollution caused by thecurrently working Murgul copper deposit.Statistical analysis suggest that temperature, dissolved oxygen, As and Ba havedifferences in untreated, strained and filtered water samples collected in wet season.Comparison of sample types indicates that filtered samples are necessary where accuracy ishighly significant.All inorganic parameters were found to be highly polluted in untreated water samplescollected when the mine is inactive. The resting of such samples and following straininggave rise to clean water for all inorganic parameters with respect to Class III criteria forwater. Subsequent filtering achieved highly clean water with respect to first class watercriteria concerning inorganic components. However, straining of samples during activeperiods of the mine prevented all inorganic pollutants except for Cu based on Class IIIcriteria. After additional filtering, Cu, Zn and Mn pollution, and Cu pollution were foundto be persistent with respect to Class III and I criteria, respectively.In the year of 2005, the Fe, S, As, Ba, Cd, Cu, Hg, Pb and Zn contents of the streamsediments were increasing from the mine dumps due to the effective working of mine andthe sampling in the dry season but in the year of 2006, concentrations of these elementswere decreasing owing to inefficient mining activities and wet sampling period. However,Si exhibited different behavior in the year of 2005 and 2006.Key Words: Murgul mine, Environmental pollution, Untreated water, Strained water,Filtered water, Water geochemistry, Stream sediment