Siyaset ve değişim: Nevşehirli Damat İbrahim Paşa (1667-1730)
Politics and change: Nevşehirli Damat İbrahim Pasha (1667-1730)
Yazar: FATİH ABANOZ
Danışman: DOÇ. DR. METİN ZİYA KÖSE
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu doktora çalışması 18. yüzyıl Osmanlı Devleti'nin önemli simalarından, III. Ahmed'e on iki yıl gibi uzun süre sadrazamlık yapan Nevşehirli Damad İbrahim Paşa'nın Osmanlı saray hayatında üstlendiği görevlerine, siyasi rollerine ve çevresiyle kurduğu ilişkilere odaklanan tarihsel biyografi çalışmasıdır. 18. yüzyıl Osmanlı'sını anlamak ve değişimlerin gerçek mahiyetini kavrayabilmek için dönem devlet adamlarının kapsamlı biyografi çalışmaları gereklidir. Bu noktada İbrahim Paşa'nın hayat hikayesiyle birlikte başta III. Ahmed ile münasebeti olmak üzere saraydaki rolü, bürokrasi, askeriye, ulema, elçilerle olan ilişkisi konu edinerek olaylar irdelenmiştir. İbrahim Paşa, gençlik yıllarını memleketi Nevşehir'de geçirmiş olsa da kariyeri ve yükselişi İstanbul'a geldikten sonra başlamıştır. Saray hayatına dâhil olması ve muktedir yapısı sadaret makamının temellerini oluşturmuştur. Güvenilir adımlarla bu makama eriştikten sonra siyasi, kültürel ve iktisadi atılımları ile Osmanlı hayatında mühim bir değişim rolünü üstlenmiştir. Bu bakımdan Paşa'nın reformist kişiliği kapsamında dâhili ve harici politik gelişmeleri ve bunların sonuç evresi 1730 isyanının oluşumu üzerinde durulmuştur. Son olarak sadaret hayatı boyunca sahip olduklarının eleştirel söylemler çizgisinde objektif bir değerlendirilmesi yapılmıştır. 

İbrahim Paşa'nın biyografisi, Osmanlı'ya halel getirdiği düşünülen, oysaki mantıksal bağlamda iktisadi ve askeri ilerlemelerle yapıcı hedefler gözetleyen bir silkinmenin tanımıdır.

Abstract:
This doctoral study is one of the important figures of the 18th century Ottoman Empire, who served as grand vizier to III. Ahmed for twelve years, focusing on the duties he assumed in the Ottoman palace life, his political roles and the relations he established with his environment. Comprehensive biographies of the statesmen of the period are necessary in order to understand the 18th century Ottoman Empire and to grasp the true nature of the changes. At this point, together with life story of İbrahim Pasha, his role in the palace, especially his relationship with III. Ahmed, his relationship with bureaucracy, military, ulema and ambassadors, the events were examined. Although Ibrahim Pasha spent his youth in his hometown of Nevsehir, his career and rise began after he came to Istanbul. His involvement in the palace life and her powerful structure formed the foundations of the office of the grand vizier. After reaching this position with reliable steps, he assumed the role of an important change in Ottaman life with his political, cultural and economic breakthroughs. In this respect, within the scope of the reformist personality of the pasha, the internal and external political developments and the formation of the resulting phase of the 1730 rebellion were emphasized. Finally, an objective evaluation of what he had throughout his life of the Grand Viziership was made in line with critical discourses.  

The biography of İbrahim Pasha is the definition of a shakeup, which thought to be detrimental to the Ottoman Empire, but pursues constructive goals with economic and military advances in a logical context.