Kalanşo (Kalanchoe spp.) bitkisinde tür içi ve türler arası melezleme ve embriyo kurtarma yöntemlerinin araştırılması
Investigation of intra and interspecific hybridization and embryo rescue methods in Kalanchoe (Kalanchoe spp.)
Yazar: MEHMET UĞUR KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN YEŞİM YALÇIN MENDİ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Basit dizi tekrarları (SSR) = Simple sequence repeats (SSR) ; Islah = Improvement ; Kalanchoe blossfeldiana = Kalanchoe blossfeldiana ; Melezleme = Hybridization ; Ovül kültürü = Ovul culture

Özet:
Çalışma, kalanşo bitkisinde tür içi, türler ve seksiyonlar arası melezlemede embriyo kurtarma ve olgun tohumların in vitro ve sera koşullarında çimlendirilme olanaklarının araştırılması ve elde edilen bireylerin morfolojik karakterlerinin değerlendirilmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışma kapsamında, K. manginii, K. x houghtonii türleri ve K. blossfeldiana türüne ait dört adet genotip kullanılmıştır. Çalışmada, K. blossfeldiana ve K. x houghtonii türleri tetraploid olarak, K. manginii türü ise diploid olarak belirlenmiştir. Ebeveynlere ait çiçek tozu canlılık oranları %60,20 ile %76,52 arasında değişiklik gösterirken, çiçek tozu çimlenme oranları %63,83 ile %81,76 arasında değişmiş, türler ve genotipler arasında önemli farklılıklar gözlemlenmiştir. Ovül kültüründe sadece tür içi melezleme ve kendileme kombinasyonlarında kallus oluşumu gözlemlenmiş ancak bitkiye dönüşüm olmamıştır. Olgun tohumların sera ortamında çimlendirilmesinde in vitro ortamına göre daha başarılı olunmuştur. Seksiyonlar arası melezlemelerden elde edilen bireylerin melez doğrulaması moleküler olarak ISSR primerleri ile yapılmıştır. Çalışma kapsamında morfolojik özellikler incelenmiş ve kümeleme analizi yapılmıştır. Seksiyonlar arası melezlemelerde, K. x houghtonii türü ana ebeveyn olarak kullanıldığı kombinasyonlarda melez bireyler üzerinde baskın olurken, K. blossfeldiana ana olarak kullanıldığında ise melez bireyler ebeveynlere eşit yakınlık göstermiştir. Tür içi melezlemelerde ve kendilemelerde ise melez bireylerin ebeveynlere yakınlığı kombinasyonlar arasında farklılık göstermiştir.

Abstract:
The study was carried out to investigate the possibilities of embryo recovery and germination of mature seeds under in vitro and greenhouse conditions in intra and interspecific and intersectional hybridization in Kalanchoe and to evaluate the morphological characteristics of the obtained hybrids. Within the scope of the study, K. manginii, K. x houghtonii species and four K. blossfeldiana genotypes were used. In the study, K. blossfeldiana and K. x houghtonii species were determined as tetraploid, and K. manginii species as diploid. While pollen viability rates of the parents varied between 60.20% and 76.52%, pollen germination rates varied between 63.83% and 81.76%, and significant differences were observed between species and genotypes. In the ovule culture, callus formation was observed only in combinations of intraspecific hybridization and self-pollination, but no plants were obtained. Germination of mature seeds in greenhouse conditions was more successful than in vitro. Hybrid validation of individuals obtained from intersectional hybridization was done molecularly with ISSR primers. Within the scope of the study, morphological characteristics were examined and cluster analysis was performed. In intersectional hybridizations, K. x houghtonii was dominant over hybrids when it was used as the maternal parent, while hybrids showed the equal distance to the parents when K. blossfeldiana was used as maternal parent. In intraspecific hybridization and self-pollinations, the closeness of hybrids to the parents differed between combinations.