Kocaeli üniversitesi çocuk koruma araştırma ve uygulama merkezi'nde değerlendirilen adli nitelikli olguların retrospektif incelenmesi
Retrospective examination of forensic cases evaluated at Kocaeli university child protection research and practice center
Yazar: FATİH ALTUN
Danışman: PROF. DR. RIZA YILMAZ
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Çocuk Koruma Merkezleri; başta istismar veya ihmal mağduru ve suça
sürüklenmiş çocuklar olmak üzere, adli sisteme dahil olmuş çocuk olguların multidisipliner ve
bütüncül bir yaklaşımla tanı, tedavi, raporlama süreçlerinin yürütülmesinin yanı sıra bu
süreçte çocukların ikincil örselenmelerini engellemek ve çocuğun üstün yararı ilkesini azami
ölçüde gözetmek gibi amaçlarla kurulmuşlardır. Çalışmamızda, 2010 yılında kurulmuş olan
Kocaeli Üniversitesi Çocuk Koruma Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde değerlendirilen
olgular geriye yönelik incelenerek, çocukların adli sisteme dahil olma konusundaki risk
faktörlerini araştırmak, adli süreçlerden en az düzeyde etkilenmeleri veya hiç etkilenmemeleri
için yapılacak çalışmalara katkı sunmak ve bu alanda çalışan uzmanlara yönelik yeni
yaklaşımları da içeren öneriler geliştirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızın örneklemi Kocaeli Üniversitesi Çocuk Koruma
Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde ve Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp
Anabilim Dalı'nda değerlendirilmiş ve hakkında rapor düzenlenmiş çocukları içermektedir.
Cinsel ve fiziksel istismar mağduru olma, suça sürüklenme, velayet, kati rapor, maluliyet
raporu, erken evlenme izni hususlarında rapor düzenlenmesi istenen, WISC-R zekâ testi
uygulanmış 01/01/2016 – 31/12/2022 tarihleri arasında başvuru yapan 438 çocuğa ait
raporlar, adli ve tıbbi dosyalar birlikte incelenerek retrospektif olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Olguların olay tarihlerinde yaş ortalaması 12,51 olup cinsiyet dağılımında
erkeklerin küçük bir farkla sayıca fazla olduğu tespit edilmiştir. Olgu grupları özelinde olgu
sayıları SSÇ grubunda 178, Cİ grubunda 151, Kati Rapor grubunda 32, MÖEÇ grubunda 24,
Velayet grubunda 23, Evlenme İzni grubunda 12 olarak bulunmuştur. SSÇ grubunun büyük
oranda erkek cinsiyette olduğu, bu grupta en çok isnat edilen suçun hırsızlık olduğu,
görülmüştür. SSÇ grubunda zekâ düzeyinin diğer gruplara kıyasla düşük olduğu, bu grupta
DEBH ve DB varlığının diğer gruplardan fazla olduğu görülmüştür. Cİ grubunda ise olgular
büyük oranda kadın cinsiyette olmakla birlikte, olgular tarafımıza daha çok ruhsal
değerlendirmeler için gönderilmiştir. Bu grupta da zekâ düzeyleri SSÇ dışındaki diğer
gruplardan düşük bulunmuş, bu olgularda TSSB ve MDB tanılarının oldukça yüksek olduğu
görülmüştür. Ayrıca iddia edilen istismarın mahiyeti ile bu ruhsal tanılar arasında bir ilişki
saptanmamıştır. Fiziksel istismar grubunda da travmaya bağlı ruhsal bulgular oldukça yüksek
saptanmış, bu gruptaki olguların üçte ikisinin parçalanmış aile yapısına sahip olduğu
görülmüştür. Kati rapor grubundaki olguların yaklaşık üçte birinde DEHB olduğu
görülmüştür. Velayet grubundaki olgularda zekâ düzeyi diğer tüm gruplardan yüksek
163
bulunmuştur. Bu gruptaki olguların büyük çoğunluğunda boşanma süreci kaynaklı ruhsal
etkilenim bulunduğu saptanmıştır. Evlenme İzni grubundaki tüm olguların kadın cinsiyette
olduğu, bu grupta da zekâ düzeyinin ve eğitim düzeyin düşük olduğu görülmüştür.
Sonuç: Kocaeli Üniversitesi Çocuk Koruma Araştırma ve Uygulama Merkezi'ne adli
makamlarca gönderilen olgular multidisipliner ve akademik bir çalışma disiplini içerisinde
değerlendirilmektedir. Bu merkezde çocukların üstün yararı ilkesi en önde gözetilerek
akademik ortamda detaylı olarak incelenmekte ve hatta gerekli olgularda tedavi süreci de
başlatılmaktadır. Sağlık Bakanlığı Çocuk İzlem Merkezlerinin sayısını hızla artırırken, Çocuk
Koruma Merkezleri ülkemizde halen 11 üniversite bünyesinde bulunmaktadır. Ülkemizde
100'den fazla tıp fakültesi bulunduğu göz önüne alındığında, akademik ortamın yüksek
olduğu bu tür merkezlerin daha fazla açılmasının gerekliliği ortaya çıkmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Çocuk koruma merkezi, suça sürüklenen çocuklar, çocuk istismarı,
velayet, erken evlenme, maluliyet

Abstract:
Objective: Child Protection Centres; was established for the purpose of carrying out the
diagnosis, treatment and reporting processes of all juvenile cases included in the judicial
system, especially the victims of abuse or neglect and delinquent children, with a
multidisciplinary and holistic approach. In this process, preventing secondary traumatization
of children and maximizing the betsi nterests of the child are among the most important goals
of the secenters. In our study, the cases evaluated in Kocaeli University Child Protection
Research and Application Center, which was established in 2010, will be examined
retrospectively. It is aimed to investigate the risk factors for children to be included in the
judicial system, to contribute to studies to ensure that they are minimally or not affected by
judicial processes, and to develop suggestions including new approaches for experts working
in this field.
Material and Method: The sample of our study includes children who were evaluated
and reported in Kocaeli University Child Protection Research and Application Center and
Kocaeli University Faculty of Medicine, Department of Forensic Medicine. It belongs to 438
children who applied between 01/01/2016 and 31/12/2022, who were asked to prepare a
report on being a victim of sexual and physical abuse, being driven to crime, custody, final
report, disability report and early marriage report, who applied WISC-R intelligence test,
forensic and medical files were reviewed together and evaluated retrospectively.
Results: The meanage age of the cases at the date of the event was 12.51, and it was
determined that males were out numbered with a small difference in gender distribution.
Specific to case groups, the number of cases was found to be 178 in the SSÇ group, 151 in the
SA group, 32 in the Final Report group, 24 in the MÖEÇ group, 23 in the custody group, and
12 in the Marriage Permitgroup. It was observed that the SSÇ group was predominantly male,
and the most accused crime in this group was theft. Again, it was observed that the
intelligence level was lower in the SDS group compared to the other groups, and the presence
of ADHD and CD was higher in this group than in the other groups. In the SA group,
although the cases were mostly female, the cases were mostly sent to us for psychiatric
evaluations. Intelligence levels were also found to be lower in this group than in groups other
than SS, and PTSD and MDD diagnoses were found to be quitehigh in these cases. In
addition, no relationship was found between the type of the alleged abuse and these
psychiatric diagnoses. In the physical abuse group, psychological findings due to trauma were
found to be quite high, and two-thirds of the cases in this group were found to have a broken
165
family structure. About one-third of the cases in the definitive report group were found to
have ADHD. The intelligence level of the cases in the custody group was higher than in all
other groups. It has been determined that the majority of the cases in this group have
psychological effects caused by the divorce process. It was observed that all cases in the
Marriage Permit group were female, and the level of intelligence and education was low in
this group.
Conclusion: Cases sent to Kocaeli University Child Protection Research and Application
Center by judicial authorities are evaluated in a multidisciplinary and academic study
discipline. In this center, the principle of the best interests of children is examined in detail in
the academic environment, and even the treatment process is initiated in necessary cases.
While the Ministry of Health is rapidly increasing the number of Child Monitoring Centers,
Child Protection Centers are still in 11 universities in our country. Considering that there are
morethan 100 medical faculties in our country, it is necessary to open more such centers with
a high academic environment.
Keywords: Child protection centre, delinquent children, child abuse, custody, early
marriage, disability