Yaşlı bireylerde diyet asit yükü, malnütrisyon ve yaşam kalitesi ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of association between dietary acid load, malnutrition and quality of life in elderly human
Yazar: ASLI KANBUR USUĞ
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER TEK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Asitler = Acids ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Diyet = Diet ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu çalışmada yaşlı bireylerin diyet asit yükü, malnütrisyon ve yaşam kalitesi ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 65 yaş ve üzerinde Balıkesir Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi'nde kalan 53 birey ile evde yaşayan 57 birey katılmıştır. Yaşlı bireylere ait genel bilgiler, beslenme bilgileri, 3 günlük besin tüketim kaydı, malnütrisyon durumu ve yaşam kalitesiyle ilgili bilgileri içeren anket uygulanmıştır. Malnütrisyon durumunu değerlendirmek için Mini Nütrisyonel Değerlendirme (MNA) testi, yaşam kalitesini değerlendirmek için ise Kısa Form-36 (SF-36) kullanılmıştır. Diyet asit yükü potansiyel böbrek asit yükü (PRAL)yöntemiyle hesaplanmıştır. Çalışmaya evde yaşayan ve huzurevinde kalan toplam 49 erkek, 61 kadın dahil edilmiştir. Malnütrisyon sıklığı huzurevinde yaşayanlarda %5,7, evde yaşayanlarda ise %3,5 bulunmuştur. Erkeklerde günlük alınan ortalama enerji 2093,5±69,83 kkal, protein 80,5±3,39 g iken kadınlarda enerji 1343,0±68,12 kkal, protein 49,2±3,34 g'dır. Huzurevinde yaşayan bireylerin günlük ortalama enerji ve protein alımı evde yaşayan bireylerden anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Her iki cinsiyette çoğunlukla evde yaşayan bireylerin SF-36 ortalama değerlerinin huzurevinde yaşayanlara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Yaşam kaliteleri değerlendirildiğinde erkeklerde enerji canlılık vitalite, ruhsal sağlık, genel sağlık algısı ve fiziksel sağlık parametreleri ortalaması evde yaşayan bireylerde huzurevinde yaşayanlara göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kadınlarda ise yaşam kalitesi parametrelerinden sadece ruhsal sağlık alt parametresinde, evde yaşayan bireylerin puanları ortalaması huzurevinde yaşayan bireylere göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). MNA gruplarıyla yaşam kalitesinin tüm alt parametreleri arasında istatistiksel olarak önemli bir fark bulunmuştur (p<0,05). PRAL ortalaması erkeklerde 52,4±20,03, kadınlarda 28,1±19,84 olup erkek katılımcılara ait PRAL değerleri kadınlardan anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). PRAL değeri MNA skoru ve MNA gruplarıyla anlamlı ilişkilendirilmemiştir (p>0,05). PRAL değeri evde yaşayan bireylerin fiziksel rol güçlüğü ve fiziksel sağlık parametresi ile pozitif korelasyon göstermiştir (p<0,05). Çalışmada malnütrisyon sıklığının düşük, malnütrisyon riskinin yüksek olması malnütrisyon tehlikesi altındaki bireylere erken dönem müdahalede önem taşımaktadır. Yaşlı nüfus oranı %14,3 olan Balıkesir İlinde yaşayan bireylerin beslenme, diyet asit yükü ve malnütrisyon durumunun değerlendirilmesi yaşam kalitesinin de belirleyicisi olabilir.

Abstract:
In this study, it was aimed to evaluate the relationship between diet acid load, malnutrition and quality of life of elderly individuals. 53 individuals living in the Balıkesir Nursing Home Elderly Care and Rehabilitation Center and 57 individuals living in the house participated in the study. All participants in the study were 65 years of age and above. A questionnaire including general information about elderly people, nutrition information, 3-day food consumption record, nutritional status and information on quality of life were conducted. Mini Nutritional Assessment (MNA) test was used to assess nutritional status and Short Form-36 (SF-36) was used for quality of life. Dietary acid load was calculated by potential renal acid load (PRAL) method. 49 men and 61 women living at home and staying in the nursing home were included in the study. The malnutrition rate was found to be 5,7% in the living at nursing home, while the malnutrition rate in the living at home was 3,5%. The average daily energy intake in males is 2093,5 ± 69,83 kcal, protein 80,5 ± 3,39 g while the energy in females is 1343,0 ± 68,12 kcal, protein 49,2 ± 3,34 g. The average daily energy and protein intake of the nursing home residents was significantly higher (p< 0,001). In both genders, SF-36 mean values of individuals living at home were higher than those living at nursing homes. When the quality of life was evaluated, the mean of energy liveliness vitality, mental health, general health perception and physical health parameters of males living at home were found to be higher than those living at nursing homes (p<0,05). In women, only the average of the individuals living at home in the sub-parameter of mental health was found to be higher than the individuals living at the nursing homes (p<0,05). A statistically significant difference was found between MNA groups and all parameters of quality of life (p<0,05). The PRAL averages were 52,4 ± 20,03 for males and 28,1 ± 19,84 for females and PRAL values of male participants were significantly higher than female (p<0,05). PRAL values were not significantly associated with MNA scores and MNA groups (p> 0,05). The PRAL value was positively correlated with the role limitation due to physical health and physical health parameters of the individuals living at home (p<0,05). The low rate of malnutrition in the study and the high risk of malnutrition are important for early intervention in individuals at risk of malnutrition. Assessment of nutrition, diet acid load and malnutrition status of individuals living in Balıkesir province, which is the rate of elderly population 14,3%, may be a determinant of quality of life.