İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin zihinsel sözlüğünü geliştirmede eğitsel oyunların etkisi
The ınfluence of educational games on ımproving the mental lexicon of primary school 4th grade students
Yazar: SEDA VARAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SÜLEYMAN ERKAM SULAK
Bartın Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitici oyunlar = Education plays ; Eğitsel oyunlar = Educational games ; Kelime öğretimi = Vocabulary teaching ; Oyunla öğretim = Teaching with game ; Söz varlığı = Vocabulary ; Sözcük oyunu = Wordplay ; Sözel iletişim = Verbal communication ; Sözlük dili = Dictionary language ; Zihinsel gelişim = Mental development ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Duygu ve düşüncelerimizi karşı tarafa aktarabilmede en önemli unsur dildir. Bireyler etkili iletişim kurabilmek için dilini doğru kullanmalıdır. Sözlü iletişim sırasında sadece tekdüze kelimeler kullanılmamalı, açıklayıcı farklı kelimelere de yer verilmelidir. Kelime bilgisi güçlü olan bireyler duygu ve düşüncelerini akıcı bir dille ifade edebilir, bunun yanında okuduğunu daha kolay anlayabilirler.
Türkçe öğretim programında dinleme, konuşma, okuma, yazma, görsel okuma ve görsel sunu becerilerinin öğrencilere kazandırılması hedeflenmiştir. Bu becerilerin kazanılması için öğrencilerin zihinsel sözlüğünü etkili bir şekilde kullanması önem taşımaktadır.  Öğrencilerin zihinsel sözlüklerini geliştirmek için geleneksel yöntemlerin etkili olmadığı ortadadır. Kelime öğretimi sürecinde sadece sözlükten kelimenin anlamına bakıp kelimeyi cümle içinde kullanmak, kelimenin öğrenilmesini sağlamamaktadır. Bu nedenle kelime öğretiminde, öğrenilen kelimenin kalıcılığının sağlanması, öğrencinin kelime öğrenme isteğini arttırması ve eğlenceli olması açısından öğretmenler tarafından uygulamaya dönük çalışmalara yer verilmelidir. Öğrencilerin zihinsel sözlüğünü geliştirmede kullanılan uygulamaya dönük etkili çalışmalardan biri de eğitsel oyunlardır. 
Yarı deneysel modelle desenlenen bu araştırmanın temel amacı, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin zihinsel sözlüğünü geliştirmede eğitsel oyunların etkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda 2016-2017 eğitim öğretim yılının ikinci yarıyılında Bartın ili Merkez ilçesinde bulunan Budakdüzü İlkokulu'nda öğrenim görmekte olan 36 4.sınıf öğrencisine ön test uygulanarak kelime bilgileri ölçülmüştür. Kelime bilgisi düzeyleri birbirine denk olan iki sınıftan restgele biri deney diğeri ise kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubunda eğitsel oyunlarla kelime öğretimi çalışmaları yapılırken, kontrol grubunda ise Türkçe öğretim programı kapsamında Türkçe dersi öğrenci çalışma kitabında yer alan etkinliklerle kelime öğretimi çalışmaları yürütülmüştür. Yapılan 10 haftalık uygulama sonrasında iki gruba da son test uygulanmış ve öğrencilerin erişi düzeyleri incelenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Wesche ve Paribakht (1996) tarafından geliştirilmiş ve İlter (2015) tarafından Türkçeye uyarlanmış olan "Kelime Bilgisi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 18 paket programına aktarılmış ve veriler üzerinden araştırma soruları doğrultusunda aritmetik ortalama, frekans, yüzde, standart sapma, Mann Whitney U, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi gibi gerekli istatistiksel işlemler yapılmıştır.
Yapılan araştırma sonucunda eğitsel oyunlar ile kelime öğretimi yapılan deney grubu öğrencilerinin ön-test ve son-test puanları arasında son-test puanları lehine anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuç doğrultusunda eğitsel oyunlarla yürütülen kelime öğretimi çalışmalarının, öğrencilerin zihinsel sözlüklerinin geliştirilmesinde etkili olduğu söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Eğitsel Oyun, Zihinsel Sözlük, Kelime, Kelime Öğretimi.

Abstract:
The most important factor for being able to transmit our feelings and thoughts to the other side is the language. To communicate effectively, the individuals should use the language in a correct manner. During an oral communication, not only uniform types of words should be utilized, but also descriptive words should be included. Individuals with strong vocabulary can express their emotions and thoughts with a fluent language, and additionally they understand what they have read in an easier way.
It was aimed for the students to develop the skills of listening, speaking, reading, writing, visual reading and visual presentation in the Turkish teaching. It is important that students use their mental lexicon effectively for acquiring these skills. It is obvious that the traditional methods are not effective for improving the mental lexicons of the students. Checking the meanings of the words from the dictionary, and using them in sentences is not sufficient to learn the word for teaching vocabulary in the courses. For this reason, teachers should include practical studies in vocabulary teaching for providing the permanence of the learned vocabulary, to elevate the student's motivation for learning the words and making the lesson more fun in vocabulary teaching.
The main purpose of this research, which is designed with a semi-experimental model, is to examine the effect of educational games on developing mental lexicon of the 4th grade primary school students. In line with this aim, the vocabulary knowledge of 36 4th grade students, who were studying at Budakdüzü Primary School located in the Central district of Bartın province, were measured by applying a pre-test, in the second semester of the academic year of 2016-2017. Among the two classes, whose vocabulary knowledge were identical, one group was randomly determined as the control group, while the other one was determined as the experimental group. In the experimental group, vocabulary teaching activities were carried out with educational games; while in the control group, activities of vocabulary teaching were carried out with the activities included in the student workbook in Turkish course within the scope of Turkish teaching program. After 10 weeks of implementation, post-tests were implemented to the groups and the achievement levels of the students were examined. As the data collection tool in this study, the Turkish "Vocabulary Knowledge Scale", which is developed by Wesche and Paribakht (1996) and adapted by İlter (2015), was used. The data obtained in the study were transferred to the SPSS 18 program pack; and necessary statistical procedures such as arithmetic average, frequency, percentage, standard deviation, Mann Whitney U, Wilcoxon Marked Rank Test were performed on the data, in the direction of the survey questions.
As a result of the research, it was concluded that there was a significant difference between pre-test and post-test scores of the experimental group students who had been taught vocabulary with educational games in favor of post-test scores. In the direction of this result, it can be said that the efforts of vocabulary teaching carried out with educational games is effective in the development of mental lexicons of the students.
Key Words: Educational Games, Mental Dictionary, Words, Word Teaching.