Alzheimer demansı tanılı bireylerin farklı evrelere özgü dil becerilerinin araştırılması
Investigation of language skills of individuals with Alzheimer's dementia specific to different stages
Yazar: EMİNE BEYZA ATEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA SELVİ BALO
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dil ve Konuşma Terapisi = Language and Speech Therapy

Özet:
Demans tipleri içerisinde en sık görülen Alzheimer tipi demansta, yapı hasarı
sonucunda iletişim güçlükleri görülebilir. Nörodejeneratif bir hastalık olan Alzheimer
Demansının hastalığın ilerleyen aşamalarında farklı dil ve konuşma özellikleri
sergileyebileceği bilinmekle birlikte ulusal alanyazında farklı evrelere özgü dil
profillerinin ortaya konduğu bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu motivasyondan
hareketle, mevcut araştırmanın amacı Türkçe konuşan Alzheimer Demansı tanılı
bireylerin Alzheimer Demansının farklı evrelerinde görülen dilsel özelliklerinin
betimlenmesidir. Bu bağlamda çalışmaya 12 kadın, 12 erkek olmak üzere toplamda 24
Alzheimer Demansı tanılı birey ve 24 sağlıklı yaşlı kontrol grubu dahil edilmiştir (12 K,
12 E). Hafif, orta ve ileri Alzheimer evrelerine sahip katılımcılara Hafızanı Test Et-
Türkçe (TYM-TR) ve Afazi Dil Değerlendirme Testi (ADD) uygulanmıştır. Çalışmadan
elde edilen veriler SPSS 24 paket programı aralığıyla analiz edilmiş olup hem grup içi
hem de gruplar arası karşılaştırmalar için uygun istatistiksel analiz yöntemleri seçilerek
tüm analizler gerçekleştirilmiştir. Çalışma bulguları, Alzheimer tanılı bireylerin sağlıklı
bireylerden daha düşük puanlar aldığını, Alzheimer tanılı bireylerin TYM-TR ve ADD
test puanları arasında bir korelasyon olduğunu göstermiştir. Buna göre, katılımcıların
evreleri ilerledikçe testlerden aldıkları puanlar düşmektedir. Yürütülen bu tez çalışması,
klinikte Alzheimer tanılı bireyleri değerlendiren ve terapilerini yürüten terapistler için
bir kaynak niteliğinde olup ileriki çalışmalar için Alzheimer tanılı bireylerin uygun
terapi yaklaşımları ve süreleri ile yürütülen terapilerinden elde edilen kazançların
araştırılması önerilmektedir.

Abstract:
In Alzheimer's type dementia, the most common type of dementia, language
disorders resembling aphasia are observed as a result of structural damage. Since it is a
progressive disease, it is thought that different language and speech characteristics will
be observed at different stages. Determination of these speech and language
characteristics has an important place for speech-language pathologists who work or want
to work with individuals with Alzheimer's Dementia to recognize Alzheimer's Dementia
and create an intervention program.
The aim of this study is to determine the language skills seen in different stages of
Alzheimer's Dementia. In this context, 24 participants with Alzheimer's Dementia and 24
healthy elderly participants were administered the Test Your Memory-Turkish (TYMTR)
and Aphasia Language Assessment (ADD) Test. Of the participants with Alzheimer's
Dementia, 4 had mild stage, 10 had moderate stage and 10 had severe stage Alzheimer's
Dementia.
The data obtained as a result of the application were statistically analyzed. When
the findings were analyzed, the TYM-TR and ADD scores of the participants with
Alzheimer's Dementia were lower than the scores of healthy elderly participants. There
is a correlation between the TYM-TR and ADD scores of the participants.It can be said
that language skills are affected after dementia.As the severity stages of the participants
with Alzheimer's Dementia increased, there was a continuous decrease in all subtest
scores of the ADD test except the Writing subtest. Language domains were most severely
affected in severe stage Alzheimer's Dementia.Auditory Comprehension, Naming,
Reading, Grammar and Verbal Actions skills were affected more than Spontaneous
Speaking, Repetition and Writing skills in individuals with Alzheimer's Dementia.