Teknoloji, inovasyon ve ekonomik büyüme ilişkisi: Üst ve üst orta gelir gruplarındaki ülkeler üzerine bir inceleme
The relationship between technology, innovation and economic growth: An investigation of high and upper middle income countries
Yazar: ESRA BALLI
Danışman: PROF. DR. MUAMMER TEKEOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Büyüme = Growth ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Teknoloji = Technology ; Teknolojik değişme = Technological change ; Teknolojik gelişmeler = Technological developments ; Ulusal yenilik sistemleri = National innovation systems ; Yenilik = Innovation

Özet:
Teknolojik gelişmelerin başta ekonomik ve politik olmak üzere birçok yönü bulunmaktadır. Bugün ulaştığımız uygarlık ve refah düzeyi teknolojik alanlarda meydana gelen gelişmeler ışığında gerçekleşmiştir. Bu teknolojiler de icat ve inovasyonların meydana gelmesinde önemli bir etkendir. İcat ve inovasyonların birçok kaynağı bulunmasına rağmen, kamu ve sanayi işletmelerininin araştırma ve geliştirme labaratuvarlarının önemi yadsınamaz bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunun yanında teknolojik inovasyonlar karlılıkların artmasına, ekonomik anlamda büyümeye yol açmaktadır. Bir inovasyonun gerçekleştirilme maliyeti ve piyasaların bu inovasyona tepkileri ve bu inovasyona karşı gelebilecek dirençlerin önceden belirlenmesi oldukça güçtür. Buna ek olarak, teknolojinin yayılması ve benimsenmesinin alacağı zaman da farklılık göstermektedir. Bu çalışmada bilim, icat, teknoloji ve inovasyon kavramları ışığında teknolojinin geliştirilmesi, yayılım mekanizmaları ve bu süreçlerde kurumların rolü incelenmiştir. Bununla birlikte ülkeler arasındaki gelir eşitsizliğini açıklamak üzere öne sürülen Coğrafya Hipotezi, Kültür ve Cehalet Hipotezleri üzerinde durulmuştur. Ayrıca çalışmada, Neoklasik Büyüme kuramlarında,  İçsel Büyüme modellerinde ve Evrimci iktisat teorisinde teknolojinin algılanma biçimleri tartışılarak inovasyonel teknolojinin önemli aktörleri ve inovasyonel teknolojinin ayırt edici özellikleri incelenmiştir. Bu çerçevede kamu kesimi, üniversiteler, araştırma kuruluşları ve Teknokent'lerin önemi ile seçilmiş ülkelerin teknoloji- inovasyon politikaları karşılaştırılarak Türkiye'nin teknoloji politikaları incelenerek çeşitli değerlendirmelerde bulunulmuştur.  Son bölümde dünya sıralamasında üst gelir grupları ile üst-orta gelir grubundaki ülkeler esas alınarak inovasyon göstergeleri ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki Panel FMOLS yöntemi Dumitrescu ve Hurlin (2012) Panel Nedensellik testi ile incelenmiştir.  Elde edilen Panel FMOLS test sonuçlarına göre içsel büyüme modellerinde de vurgulandığı  gibi beşeri sermaye, araştırma ve geliştirme giderlerine ayrılan pay, ihracat düzeyleri, patent başvuru sayısı ve doğrudan yabancı yatırımlar seçilmiş ülkelerin ekonomik büyümesini anlamlı ve pozitif yönde etkilemektedir. Dumitrescu ve Hurlin (2012) panel nedensellik test sonuçlarına göre GSYH ile Araştırma-Geliştirme Giderleri; beşeri sermaye ile Araştırma-Geliştirme Giderleri; Patent sayısı ve Araştırma-Geliştirme Giderleri ve ihracat ile Araştırma-Geliştirme Giderleri arasında çift yönlü ilişki bulunmaktadır.

Abstract:
Technological developments have economic and political consequences. The level that the humanity reached and the prosperity that is achieved today have occurred in the light of the developments that took place in technological realm. This has also had significant impact on inventions and innovations. As well as the commercially sponsored ones, the publicly funded research and development laboratories play a crucial role in technological progress.
This research, investigates the interplay between the technological innovations and profitability and economic growth. Placing the role of institutions, technology diffusion and catching up and convergence of countries at the central of the analysis, the research aims at examining the concepts of Geography Hypothesis, Culture Hypothesis and Ignorance Hypothesis to explain the income inequality between countries. The role and the concept of technology are discussed in the context of Neoclassical Growth Theory, Endogenous Growth Models and Evolutionary economics theory. In this framework, the importance of the public sector, universities, research institutions and science parks are also emphasized. Furthermore, comparing the selected countries' technology and innovation policies, it produces policy recommendations for Turkey.
In this study, the relationship between innovation indicators and economic growth examined for selected high income  and the upper-middle income group countries utilizing Panel FMOLS method and Dumitrescu and Hurlin (2012) Panel Casuality Test  for the period of 1999-2014. The Panel FMOLS results indicate that, human capital, share of research and development expenditures, export levels, number of patent applications and foreign direct investment have significant positive impact on economic growth. As a result of the application of the Dumitrescu and Hurlin (2012) Panel Casuality Test, this thesis reveal the that the bidirectional relationship between Gross Domestic Product and Research and Development (R&D); R&D and human capital;  R&D and Patents; Export and R&D.