Okul öncesi dönemde duygusal zeka ve empati ile ahlaki ve sosyal kural bilgisi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining relations of emotional intelligence and empathy with moral and social rule knowledge during pre-school period
Yazar: BÜŞRA ARIKOÇ
Danışman: DOÇ. SANİYE BENCİK KANGAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ahlak gelişimi = Moral development ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Empati = Empathy ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Sosyal ahlak = Social ethics ; Sosyal kurallar = Social rules ; Sosyal-duygusal beceri = Social-emotional skills

Özet:
Araştırmada bağımsız anaokulunda okul öncesi eğitimi alan ve bir sonraki yıl ilköğretime geçmesi planlanan çocukların duygusal zeka ve empati düzeyleri ile ahlaki ve sosyal kural bilgileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Aynı zamanda duygusal zeka ve empati düzeyi ile ahlaki ve sosyal kural bilgisi farklı değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenmiş olup 2017-2018 eğitim ve öğretim yılında Ankara İli merkez ilçelerindeki 12 resmi bağımsız anaokuluna devam eden 61-81 ay arası 115 çocuktan oluşmaktadır. İlişkisel tarama modelinde yürütülen araştırmanın veri toplama aşamasında Demografik Bilgi Formu, Sullivan Çocuklar İçin Duygusal Zeka Ölçeği, Sullivan Çocuklar İçin Kısa Empati Ölçeği ve Ahlaki ve Sosyal Kural Bilgisi Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde Spearman's rho Testi, Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis-H Testi kullanılmıştır. Çalışma bulgularına göre; çocuğun ahlaki kural bilgisinin annenin aktif çalışma hayatında olmasına ve ailedeki çocuk sayısına göre farklılaştığı görülmüştür. Çocuğun sosyal kural bilgisi ise çocuğun aldığı okul öncesi eğitim süresine göre farklılaşmaktadır. Çocuğun duygusal zeka düzeyi çocuğun aldığı okul öncesi eğitim süresine ve ebeveynlerin yaşlarına göre farklılık göstermektedir. Çocuğun empati düzeyi ise cinsiyete göre farklılaşmaktadır. Çocuğun duygusal zeka düzeyi ile ahlaki kural bilgisi arasında anlamlı bir ilişki bulunurken, sosyal kural bilgisi ile arasında anlamlı bir ilişki olmadığı gözlenmiştir. Araştırma bulguları literatür ışığında tartışılıp yorumlanmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The research aims to investigate relations between emotional intelligence and empathy levels with moral and social rules knowledge of children who attend an independent kindergarten and also are expected to continue to primary school next year. Additionally, the relationship between various variables and levels of emotional intelligence, empathy, moral and social rules knowledge is examined. The sample was determined by simple random sampling method and included children that attends 12 independent kindergartens in central districts of Ankara during the 2017-2018 academic year. The sample includes 115 children aged 61 to 81 months. In this study relational screening model was used and data was gathered via Demographic Information Form, Sullivan Children Emotional Intelligence Scale, Sullivan Children Empathy Scale, Moral and Social Rules Knowledge Scale. Data was anayzed via Spearman's rho, Mann Whitney U and Kruskal Wallis-H Tests. According to the results moral rule knowledge varies with mother's working status and number of children in the family. Social rule knowledge correlates with the years attended to kindergarten. The emotional intelligence levels of children correlates with years attended to kindergarten, and parents' age. Empathy levels vary depending on the gender. Although there is significant correlation between emotional intelligence and moral rule knowledge, not significant relationship was reported with social rules knowledge. The results were interpreted comparing to the literature and future suggestions were presented.