Kendini ve ötekini tanıma bağlamında din öğretiminde dünya görüşü modeli
Worldview model in religious education in the context of knowing self and others
Yazar: AYBİÇE TOSUN
Danışman: PROF. DR. MUALLA SELÇUK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anlama = Understanding ; Din öğretimi = Religious teaching ; Duyguları anlama = Emotion understanding ; Dünya görüşü = World view ; Eğitim = Education ; Kendini bilmek = Self-knowledge ; Tanıma = Recognition ; Öğretim = Teaching

Özet:
Din eğitiminin amaçlarından bir tanesi inananların kendi inançlarında uzmanlaşmasını sağlamak ve diğer inanç türleri hakkında bilgi vermektir. Din eğitimini bu amaca ulaştırmak için çeşitli yaklaşım, yöntem ve teknikler kullanılmaktadır. Bu noktada dünya görüşü eğitimi din eğitimini destekleyici bir yaklaşım olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışmanın amacı dünya görüşü eğitimi yaklaşımın din eğitimi alanına ne gibi katkılar yapabileceğini tespit etmek ve var olan din eğitimi programında yer almak üzere dünya görüşü temelli bir öğretim uygulaması önerisi sunmaktır. 
Bu amaçla Kanada, New Brunswick Üniversitesi, Renaissance College'da lisans düzeyinde yürütülmekte olan 'Dünya Görüşleri, Dinler ve Kültürler' dersini almış 42 öğrenci ve mezunla ve dünya görüşü eğitimi yaklaşımının teorisini oluşturan ve eğitimini veren Dr. John Valk ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde dünya görüşü eğitiminin bireyin kendisine ve ötekine karşı olan düşünce, tutum ve davranışlarını hangi yönlerde ve nasıl etkilediği sorgulanmıştır.
Araştırma sonucunda dünya görüşü eğitiminin öğrencileri kendini tanıma ve ötekini tanıma kazanımına ulaştırdığı, farklı din ve kültürlere karşı olan düşünce, tutum ve davranışlarını olumlu bir şekilde geliştirdiği görülmüştür. Ayrıca dünya görüşü eğitiminin öğrencileri yaşamın anlam ve amacını sorgulamaları yönünde teşvik ettiği ortaya çıkmıştır. Farklı dünya görüşlerini temsil eden mekânların ziyaretinin ve uluslararası boyutta yaşanan deneyimlerin dünya görüşü eğitimini desteklediği sonucuna ulaşılmıştır.
Son olarak dünya görüşü eğitiminin çıktılarından birisi olan 'kendini ve ötekini tanıma' olgusunu merkeze alan bir din öğretimi yaklaşımının öğrencilerin hem kendi inançlarında derinleşmelerini hem de diğer insanlara ve inançlarına karşı pozitif tutum geliştirmelerini sağlayacağı sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda araştırma sonunda bir uygulama önerisine yer verilmiştir.


Anahtar Sözcükler: Dünya Görüşü, Din Eğitimi, Kendini ve Ötekini Tanıma.

Abstract:
The aim of religious education is to help believers to be expert on their beliefs and to inform them about other belief systems. Several approaches, methods and tecniques has been used for this purpose. At this point worldview education comes in front of us as a supportive model for religious education. The aim of this study is to determine the effectiveness of worldview education and to offer an educational practise based on worldview approach. 
For this purpose 42 students and alumni of Renaissance College, University of New Brunswick, Canada and Dr. John Valk who created worldview education approach for Renaissance College have been interviewed. The transcribed interviews were structured and analysed through qualitative content analysis.
According to findings of this study, worldview education helps students to have a deeper understanding about their own beliefs and beliefs of others, it also helps students to develop positive attitudes, thoughts and behaviors towards others. The thesis also demonstrates that worldview education encourages students to ask critical questions about the meaning and purpose of life. International internships and site visits are supporting experiences for student learnings on different worldviews.
Furthermore, this study also argues that, knowing self and others is the most significant outcomes of worldview education. A teaching approach which based on worldview theory might be a useful tool to help student to gain positive attitudes towards others and deeper understanding about their own beliefs. So an educational practices is proposed at the end of the thesis.


Key Words: Worldviews, Religious Education, Knowing Self and Others