Tarım işletmelerinin ve arazilerinin miras yoluyla intikali
Through the legacy of agricultural enterprises and land inheritance
Yazar: OSMAN LEVENT ÖZAY
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALTUNKAYA
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Miras = Inheritance ; Miras hukuku = Inheritance law ; Tarım alanları = Agricultural lands ; Tarım işletmeleri = Agricultural enterprises ; Tarım toprakları = Agricultural soils ; Tereke = Estate

Özet:
Tez, "Tarım İşletmelerinin ve Arazilerinin Miras Yoluyla İntikali" başlığını
taşımaktadır. Tezde, tarım işletmelerinin ve arazilerinin tereke konusu olmaları halinde,
mirasçılar arasında ne şekilde paylaşılacağı incelenmiştir. Tezin, Giriş bölümünde Konunun
Takdimi, Önemi ve Sınırlandırılması üzerinde durulmuştur. Bu noktada, özellikle gerçek kişi
mülkiyetinde bulunan tereke konusu tarım arazilerinin ve işletmelerinin tez kapsamında
olduğu belirtilmiştir.
Birinci bölümde, tarım işletmesi ve arazisi kavramına yer verilmiştir. Tarım işletmesi,
yaptığı faaliyet ve üretim faktörleri açısından değerlendirilmiştir. Üretim faktörleri içerisinde,
tarım arazisi kavramına özellikle yer verilmiştir. Dolayısıyla, birinci bölümde hem tarım
işletmesine hem de tarım arazisine yer verilmiştir. Ancak, tarım işletmesinin, araziyi de
kapsayan üst nitelikte bir ekonomik birim olduğu da unutulmamalıdır.
Bu bölümde, ayrıca tarım işletmesinin sınıflandırılmasına da yer verilmiş olup,
özellikle büyüklük bakımından sınıflandırmada tarım arazileri bakımından da inceleme
yapılmıştır. Daha sonra, tarım işletmelerinin ticaret hukuku anlamında ticarî işletme vasfını
taşıyıp taşımadığı üzerinde durulmuş. Bu durumun, miras yoluyla intikali etkileyip
etkilemeyeceği incelenmiştir. Son olarak, tarım işletmesini idame ettirmenin veya tarım
arazisinden gelir elde etmenin, işleten kişi bakımından hüküm ve sonuçları irdelenmiştir.
İkinci bölümde, 15.05.2014 tarihinden öncesi için geçerli olan ve tereke konusu tarım
işletmelerine uygulanması gereken, Türk Medeni Kanun'unun özgüleme hükümleri
incelenmiştir. Özgüleme ifadesinin ne anlama geldiğine ve müessesenin hukukî niteliği
açıklanmıştır. Bu noktada, özgülemenin paylaşma hükmünde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Ardından özgülemenin uygulanabilmesi için gerekli şartlar ve özgülemenin nasıl
uygulanacağı açıklanmıştır. Son olarak ise, özgülemenin hüküm ve sonuçlarına yer verilerek,
mirasçılar arası ilişkiler hukukî olarak incelenmiştir.
Üçüncü bölümde, 15.05.2014 tarihinden sonrası için yürürlüğe konulan ve tereke
konusu tarım arazileri bakımından geçerli olan mülkiyetin devri sistemi incelenmiştir. Bu
bölümde de ikinci bölüm ile aynı sistem esas alınmış ve mümkün oldukça karşılaştırmalara
yer verilmiştir. Bununla birlikte, mülkiyet devri sistemi bakımından tarım arazileri merkeze
alınmıştır. Ayrıca, mülkiyet devri sistemi, özgülemenin aksine emredici nitelikte hükümler
içermektedir. Dolayısıyla, mülkiyet devri sistemi de kendi içerisinde değerlendirilmiş ve
hukukî niteliği, şartları, devrin gerçekleştirilmesi incelenmiştir. Ardından, devrin hüküm ve
sonuçlarına yer verilerek incelemelerde bulunulmuştur.
Tezin sonuç kısmında, çalışma esnasında varılan sonuçlara topluca yer verilmiştir

Abstract:
The title of this thesis is "Through the Legacy of Agricultural Enterprises and Land
Inheritance". In this thesis, how agricultural businesses and lands are shared among the heirs
and how this sharing is determined in the case of their being subjects of inheritance are
examined. The Introductory Chapter focuses on the presentation, the importance, and the
limitations of the topic. In this chapter, it has been stated that this thesis concentrates on
especially those agricultural businesses and lands which are owned by legal persons as
subjects of inheritance.
The scope of Chapter One is mainly the concept of agricultural businesses and lands.
In this chapter, agricultural businesses are evaluated in terms of their activity and the factors
that affect their production. Within these factors, in particular, the concept of agricultural
lands is highlighted as a significant contributor. Therefore, Chapter One includes both
agricultural businesses and agricultural lands. However, it should be also noted that the
concept of agricultural business, as an umbrella term for an economic unit, includes the
concept of agricultural lands.
That Chapter also involves a discussion of whether agricultural businesses can be
qualified as commercial businesses or not in the sense of business law, and of whether this
affects the transition through inheritance or not. As the final point in this chapter, the terms
and consequences of running agricultural businesses or achieving income from agricultural
lands for legal persons have been examined.
In Chapter Two, the allocation terms of Turkish Civil Code, which were in force prior
to 15 May 2014 and apply to the agricultural businesses as subjects of inheritance, are
analyzed. The definition of allocation and legal characteristic of allocation terms are
explained. Concluding that allocation is accepted as distribution, the necessary conditions in
order to apply allocation terms and how to apply this allocation are explained. This chapter
involves the terms and consequences of allocation and an analysis of the relationship between
legal heirs as its final points.
In Chapter Three, the legal system of the transfer of ownership forced into in 15 May
2014 to apply to agricultural lands as subjects of inheritance is studied. This chapter also
bases its argument on the same system as the one in Chapter Two, and whenever possible,
comparative analyses are made. On the other hand, the main focus of this chapter is the xi
system of the transfer of ownership as far as the agricultural lands are concerned. As, the
system of the transfer of the ownership, unlike allocation terms, involves imperative
provisions, this system is also analyzed from within, through a study of its legal
characteristics, conditions, and its application. Then, by referring to the terms and
consequences of the transfer of ownership, analyses are made.
The concluding chapter includes the conclusions reached during the study.