İmam Hatip liselerinde müzik eğitiminin temel sorunları
Basic problems of music education in Imam Hatip high schools
Yazar: YETER DİLEK ARAS
Danışman: PROF. DR. AYNUR ELHAN NAYİR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Mesleki eğitim alanında eğitim veren okullar arasında bulunan imam hatip liselerinin sayısı gün
geçtikçe artmaktadır. Millî Eğitim Bakanlığı müfredatına bağlı olan bu liselerde dinî içerikli derslerin yanı sıra
sanat dersleri de verilmektedir. Sanat dersleri arasında yer alan müzik dersi imam hatip liselerinde eğitim gören
öğrencilerin meslek derslerinde ve mesleki kariyerlerinde başarılı olabilmeleri için önemli bir yere sahiptir.
Bunun yanı sıra öğrencilerin duygularını düşüncelerini kısacası kendilerini ifade edebilmeleri açısından da
müzik dersi en az diğer dersler kadar önem taşımaktadır. İmam hatip liselerinin misyonuna uygun öğrenciler
yetiştirebilmesine katkı sağlamak amacıyla yaptığımız bu çalışmada imam hatip liselerinde müzik sınıflarının ve
gerekli müzik dersi materyallerinin olmaması, müzik ders saatlerinin müfredat programına göre yetersizliği ve
ders kitaplarının öğrenciye ulaşılmamasından kaynaklanan sorunlar ele alınmıştır. İmam hatip liselerinin
kurulduğu günden günümüze kadar yayımlanan müfredat programları ve haftalık ders çizelgeleri incelenmiştir.
Bu çizelgelerde müzik dersinin haftalık ders saatinde yapılan değişiklikleri tespit edilmiştir. Öğrencilerin,
velilerin, öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin müzik derslerine yönelik görüşleri alınmıştır. Bu görüşler
doğrultusunda belirlenen sorunlar, bilimsel verilere dökülerek çözüm yolları sunulmuştur. Araştırma grubunu
Konya ili Selçuklu bölgesinde bulunan MEB'e bağlı faaliyet gösteren Şemsi Tebrizi Kız Anadolu İmam Hatip
Lisesi ve Mümine Hatun Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi'nde okuyan 255 öğrenci, 87 veli, bu okullarda görev
yapan 10 yönetici, 3 öğretmen ve daha önceden Selçuklu bölgesi imam hatip liselerinde görev yapmış 11 müzik
öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler nicel araştırma yöntemleri içerisinde bulunan tarama modelinin anlık tarama
modelinden olan Likert tipi anket kullanılarak toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS programı ile analiz edilerek
yorumlanmıştır.
Araştırmanın sonuçları incelendiğinde ankete katılan veliler müzik dersini diğer derslerden daha
değersiz görmelerine rağmen, müzik dersinin çocuklarını internet ve sanal âlemden uzak tutuğu, çocuklarına
olumlu davranışlar kazandırdığına katıldıkları, velilerin, yöneticilerin ve öğrencilerin müzik dersinin öğrencilerin
ilerideki dinî meslek yaşantılarına sağlayacağı katkı hakkında bilgilerinin yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Aynı
zamanda imam hatip liselerinde görev yapmış ve yapmakta olan müzik öğretmenlerinin müzik ders kitaplarını
kullanma konusunda karasız kaldıkları ve müzik ders saatlerini yetersiz gördükleri saptanmıştır.
Ankete katılan öğretmenlerin görüşleri sonucunda müzik ders saatlerini yetersiz olduğu, okulda müzik
sınıfının olmadığı, müzik ders materyallerinin yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Bu tespitler ışığında imam hatip
liselerinde müzik dersinin sorunlarının çözülmesine katkı sağlamak adına yorumlar yapılarak öneriler
sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Müzik eğitimi, İmam hatip lisesi, Dinî mûsikî, Dinî mûsikî eğitimi.

Abstract:
The number of Imam Hatip high schools, which are among the schools providing vocational education,
is increasing day by day. These schools, which follow the Ministry of National Education curriculum, offer arts
courses alongside religious courses. Among these arts courses, the music course holds significant importance for
students in Imam Hatip high schools to succeed in their vocational courses and careers. Additionally, the music
course is as important as other courses for students to express their emotions, thoughts, and themselves. In this
study, conducted to contribute to the mission of Imam Hatip high schools in training students, issues such as the
lack of music classrooms and necessary music lesson materials, the insufficiency of music lesson hours
according to the curriculum program, and the unavailability of textbooks to students were addressed. The
curriculum programs and weekly lesson schedules published since the establishment of Imam Hatip high schools
were examined. Changes in the weekly lesson hours of the music course were identified in these schedules.
Opinions of students, parents, teachers, and school administrators regarding the music course were gathered.
Based on these opinions, identified issues were converted into scientific data, and solutions were proposed. The
research group consisted of 255 students, 87 parents, 10 administrators, 3 teachers from Şemsi Tebrizi Girls
Anatolian Imam Hatip High School and Mümine Hatun Girls Anatolian Imam Hatip High School, which operate
under the Ministry of National Education in the Selçuklu region of Konya, and 11 music teachers who had
previously worked in Imam Hatip high schools in the Selçuklu region. Data were collected using a Likert-type
questionnaire, which is a momentary scanning model within quantitative research methods. The collected data
were analyzed and interpreted using the SPSS program.
When examining the results of the research, it was found that although the parents participating in the
survey viewed the music course as less valuable than other courses, they agreed that the music course kept their
children away from the internet and virtual world and instilled positive behaviors in them. It was determined that
parents, administrators, and students lacked sufficient knowledge about the contribution of the music course to
students' future religious vocational lives. At the same time, it was observed that music teachers who had worked
and are currently working in Imam Hatip high schools were undecided about using music textbooks and
considered the music lesson hours insufficient. According to the opinions of the teachers participating in the
survey, it was found that the music lesson hours were insufficient, there was no music classroom in the school,
and the music lesson materials were inadequate. In light of these findings, comments were made and suggestions
were provided to contribute to solving the problems of the music course in Imam Hatip high schools.
Keywords: Music education, Imam hatip high school, Religious music, Religious music education.