Erişkin hastalarda hipertansiyon farkındalık, prevalans, tedavi ve kontrol durumları
Hypertension awareness in adult patients, prevalance, treatment and control statuses
Yazar: BÜŞRA GÖKTEPE
Danışman: DOÇ. DR. CÜNEYT ARDIÇ
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada hipertansiyon prevalansı, farkındalığı, tedavisi ve kontrolü ile bunları etkileyen faktörler arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç-Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma, Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine 30 yaş üzerindeki 339 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların poliklinik ziyareti sırasında kan basıncı ölçülerek diğer antropometrik ölçümleri kaydedilmiş olup, araştırmacı tarafından hazırlanan anket uygulanmıştır. Bulgular: Araştırmamızda aile hekimliği kliniğimize başvuran 30 yaş ve üzerindeki bireylerde hipertansiyon prevalansı %41, farkındalık durumu %88,5 ve kontrol durumu %79,7 olarak saptanmıştır. Hipertansiyon tanısı mevcut olan bireylerin, ebeveynlerinde de hipertansiyon tanısı bulunma oranının hipertansiyonu olmayan bireylere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğunu bulunmuştur (p=0,011). Çalışmamıza katılan hipertansif bireylerin yalnızca %12,2'sinin düzenli fiziksel aktivite yaptığı, %74'ünün stresli bir yaşama sahip olduğu saptanmıştır. Çalışmamızda normotansif bireylerde herhangi bir sağlık kuruluşuna daha önce yapılan başvuruda kan basıncı ölçümü yapılma durumu sorgulanmış olup çarpıcı bir sonuç olarak, katılımcıların %16,5'inin daha önceki herhangi bir sağlık kuruluşu başvurusunda kan basıncı ölçümü yapılmadığı saptanmıştır. Daha önce bilinen kan basıncı yüksekliği olmayan 16 katılımcıya, yeni hipertansiyon tanısı koyulmuştur.
x
Sonuç ve Öneriler: Hipertansiyon prevalansını düşürmek, farkındalık ve kontrol oranlarını artırmak, kan basıncının ölçümünü teşvik etmek adına kan basıncı ölçümünün öneminin yeniden farkına vararak, mümkün olan her muayenede hastaların kan basıncı ölçmeliyiz. Toplum yönelimli, bütüncül ve kapsamlı bir yaklaşım ile hastalarını ele alan aile hekimliği uzmanları, primer ve sekonder koruma kapsamında, hipertansiyonun gerek artmış KB düzeyinde ortaya çıkmadan gerekse erken evrede tanınması, tedavisi, kontrol altına alınması ve süreklilik arz eden danışmanlık verebilmesiyle kan basıncı yönetiminin optimal düzeyde olmasını sağlayabilecek en önde gelen kişilerdir. Dolayısıyla aile hekimleri kan basıncının her evredeki yönetimini titizlikle ele almalı ve bunu hastalara da açıklayarak sağlığı ve iyiliği her aşamada teşvik etmiş olup onları kendi sağlıklarını yönetmeye dahil etmelidirler.
Anahtar kelimeler: Hipertansiyon, kan basıncı ölçümü, aile hekimliği

Abstract:
Objective: The aim of this study was to examine the relationship between the prevalence, awareness, treatment and control of hypertension and the factors affecting them.
Materials and Methods: This descriptive study was conducted in Rize Recep Tayyip Erdoğan University Training and Research Hospital Family Medicine outpatient clinic with 339 participants over the age of 30. During the outpatient clinic visit of the participants, blood pressure was measured and other anthropometric measurements were recorded and a questionnaire prepared by the researcher was applied.
Results: In our study, the prevalence of hypertension was 41%, awareness status was 88.5% and control status was 79.7% in individuals aged 30 years and older who applied to our family medicine clinic. It was found that the rate of hypertension in the parents of individuals with a diagnosis of hypertension was statistically significantly higher than in individuals without hypertension (p=0.011). Only 12.2% of the hypertensive individuals who participated in our study practiced regular physical activity and 74% had a stressful life. In our study, the status of blood pressure measurement in a previous visit to a health institution was questioned in normotensive individuals and as a striking result, it was found that 16.5% of the participants did not have blood pressure measurement in a previous visit to a health institution. A new diagnosis of hypertension was made in 16 participants who did not have a known previous high blood pressure.
Conclusions: In order to reduce the prevalence of hypertension, increase awareness and control rates, and reduce the rate of under-measurement of blood pressure, we should be aware of the importance of blood pressure measurement again
xii
and measure the blood pressure of patients in every possible examination. Family medicine specialists, who deal with their patients with a community-oriented, holistic and comprehensive approach, are the most prominent people who can ensure optimal blood pressure management within the scope of primary and secondary prevention by recognizing, treating and controlling hypertension both before it occurs at elevated BP levels and in the early stages, and by providing continuous counseling. Therefore, family physicians should meticulously address the management of blood pressure at every stage and explain this to patients, promoting health and well-being at every stage and involving them in managing their own health.
Keywords: Hypertension, blood pressure measurement, family medicine