Osteogenezis imperfekta olgularında ağız diş sağlığı bulguları ve genotip ilişkisinin araştırılması
Investigation of oral dental health findings and genotype relationship in osteogenesis imperfecta cases
Yazar: KÜBRA DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. GÜVEN TOKSOY ; PROF. DR. ELİF BAHAR TUNA İNCE
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Genetik Ana Bilim Dalı / Genetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Genetik = Genetics
Dizin: Diş sağlığı araştırmaları = Dental health surveys ; Genetik = Genetics ; Kollajen = Collagen ; Modeller-moleküler = Models-molecular ; Osteogenez-imperfekta = Osteogenesis-imperfecta

Özet:
Osteogenezis İmperfekta (Oİ), Kollajen Tip 1'in biyosentez aşamalarında hataya yol açabilen farklı düzeydeki genomik değişimler sonucu ortaya çıkan tekrarlayan kemik kırıkları, mavi sklera, skolyoz, gevşek eklemler, işitme kaybı, diş anomalileri ile karakterize, kemiğin sık görülen genetik bir bağ dokusu hastalığıdır. Oİ olguları diş hekimliği literatüründe ağız diş bulguları açısından eski 4 tip içeren klinik sınıflandırma ile değerlendirilmektedir. Bu çalışmada, Oİ olguları detaylı intra-oral muayene buguları, genel klinik muayene bulguları ile kollajen ve nonkollajen genler açısından değerlendirilmiştir. Çalışmada yaptığımız protein modellemeleri de Oİ'nin genetik temelini daha kapsamlı bir şekilde anlamak için önemlidir. Kollajen ve nonkollajen genlerin Oİ patogenezindeki rolünü araştırarak, diş hekimliği literatürüne yeni bir perspektif sunulması hedeflenmiştir. Olguların klinik genetik bulguları ve ağız-diş bulguları kendi içinde istatistiksel olarak değerlendirilmiştir, ayrıca bulgular literatür ile karşılaştırılmıştır. Yapılan çalışmada yanlış anlamlı COL1A1/COL1A2 varyantları ile dentinogenezis imperfekta (Dİ) arasında sınır değerde anlamlılık tespit edilmiştir. Spearman korelasyon analizinde; Dİ- missense tip varyantlar, bülböz taç şekilli kuron- kök varyasyonları, mine hipoplazisi- dens evaginatus (DE), taurodontizm- kök varyasyonları, orta yüz hipoplazisi-azalmış overjet, orta yüz hipoplazisi- azalmış overbite, derin damak kubbesi- COL1A1 arasında pozitif korelasyon olduğu saptanmıştır.
Çalışmamız, Oİ gibi bazı özgün klinik durumların anlaşılmasında, diş hekimliği ve tıbbi genetik disiplinleri arasındaki multidisipliner çalışmanın gerekliliğini göstermesi bakımından önem taşımaktadır. Diş hekimliğinde Oİ olguları ağız diş bulgularının detaylı olarak değerlendirildiği bu çalışmada elde edilen sonuçların gelecekteki araştırmalara katkı sağlaması beklenmektedir.

Abstract:
Osteogenesis Imperfecta (OI) is a common genetic disorder of the bone characterized by recurrent bone fractures, blue sclera, scoliosis, loose joints, hearing loss, and dental abnormalities, resulting from various genomic changes that can lead to errors in the biosynthesis stages of Collagen Type 1. In the dental literature, OI cases are evaluated using a clinical classification that includes four types based on oral and dental findings. In this study, OI cases were assessed through detailed intraoral examinations, general clinical findings, and evaluation of collagen and non-collagen genes. The protein modeling conducted in this study is also important for a more comprehensive understanding of the genetic basis of OI. By investigating the role of collagen and non- collagen genes in OI pathogenesis, the aim was to provide a new perspective to the dental literature. The clinical genetic findings and oral-dental findings of the cases were statistically evaluated and compared with the literature. In the study, a borderline significance was detected between missense COL1A1/COL1A2 variants and dentinogenesis imperfecta. Spearman correlation analysis revealed positive correlations between dentinogenesis imperfecta and missense-type variants, bulbous crown-root variations, enamel hypoplasia-dens evaginatus (DE), taurodontism-root variations, midface hypoplasia-decreased overjet, midface hypoplasia-decreased overbite, and high palate-COL1A1.
Our study is significant in demonstrating the necessity of multidisciplinary collaboration between dentistry and medical genetics in understanding specific clinical conditions such as OI. The results obtained in this study, which extensively evaluate the oral and dental findings of OI cases, are expected to contribute to future research in dentistry.