Ortaöğretim öğrencilerinin duygusal zekâ ve okula uyumlarının öz düzenleme becerilerine etkisi
The effect of secondary school students' emotional intelligence and school adjustment on self regulation skills
Yazar: ŞADİYE BERİL YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT İNCE
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Lise öğrencileri = High schools students ; Okula uyum = School adjustment ; Ölçekler = Scales ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill

Özet:
Bu araştırmada ortaöğretim kademesindeki öğrencilerin duygusal zekâları ve okula uyumlarının öz düzenleme becerilerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Ortaöğretim kademesinde eğitim gören öğrencilerin duygusal zekâları, öz düzenleme becerileri ve okula uyumları cinsiyet, okul türü ve sınıf düzeyi açısından anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırma ilişkisel tarama yöntemi kullanılan bir araştırmadır. Araştırmaya ait veriler 2021-2022 eğitim yılında Milli Eğitim Bakanlığına (MEB) bağlı liselerde eğitim gören 156'sı (%57.6) kız ve 115'i (%42.4) erkek olmak üzere toplam 271 öğrencinin araştırmaya katılmasıyla elde edilmiştir. Araştırmaya katılan öğrenciler seçkisiz olmayan uygun örnekleme yöntemine başvurularak belirlenmiştir. Araştırmaya ait veriler, Bar-On ve Parker (2000) tarafından geliştirilen ve Köksal (2007) tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış olan Bar-On Duygusal Zekâ Ölçeği (Çocuk ve Ergen Formu), Arslan ve Gelişli (2015) tarafından geliştirilen, Algılanan Öz-Düzenleme Ölçeği, orjinali 2009 yılında Springer ve diğerleri tarafından geliştirilen ve Türk kültürüne Uyarlaması, Durnalı, Filiz ve Aydın (2018) tarafından yapılan Okula Uyum Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formundan yararlanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi aşamasında ise duygusal zekâ, okula uyum ve öz düzenleme becerilerinin cinsiyet ve okul türü açısından anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığının tespiti için bağımsız gruplar için t testi; sınıf düzeyine göre farklılaşıp farklılaşmadığının tespiti için ANOVA testi kullanılmıştır. Duygusal zekâ, okula uyum ve öz düzenleme becerileri arasında anlamlı düzeyde ilişkilerin varlığının tespiti için korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre ortaöğretim kademesinde eğitim gören öğrencilerin duygusal zekâ, okula uyum ve öz düzenleme becerilerine yönelik algıları orta düzeydedir. Duygusal zekâ ile cinsiyet, okul türü ve sınıf düzeyi açısından anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Okula uyum ile cinsiyet ve okul türü arasında anlamlı bir farklılık bulunamazken sınıf düzeyi değişkenine göre anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Öz düzenleme becerilerinde ise cinsiyet ve okul türüne göre anlamlı bir farklılık bulunurken sınıf düzeyine göre anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. Duygusal zekâ, okula uyum ve öz düzenleme becerileri arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki saptanmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the effects of secondary school students' emotional intelligence and school adjustment on their self-regulation skills. It was investigated whether the emotional intelligence, self-regulation skills and school adjustment of the students studying at the secondary education level differed significantly in terms of gender, school type and class level. The research is a research using relational screening method. The data of the research were obtained by the participation of 271 students, 156 (57.6%) female and 115 (42.4%) male, studying at high schools affiliated to the Ministry of National Education (MEB) in the 2021-2022 academic year. The students participating in the research were determined by using non-random sampling method. The data belonging to the research were obtained from the Bar-On Emotional Intelligence Scale (Child and Adolescent Form), developed by Bar-On and Parker (2000) and validity and reliability studies were conducted by Köksal (2007), and Perceived Self-Assessment Scale developed by Arslan and Gelişli (2015). -Organization Scale, originally published in 2009 by Springer et al. It was collected by using the School Adjustment Scale developed by Durnalı, Filiz and Aydın (2018) and the Personal Information Form prepared by the researcher. At the stage of data analysis, t test for independent groups to determine whether emotional intelligence, school adjustment and self-regulation skills differ significantly in terms of gender and school type; ANOVA test was used to determine whether it differs according to grade level. The correlation coefficient was calculated to determine the existence of significant relationships between emotional intelligence, school adjustment and self-regulation skills. According to the findings obtained from the research, the perceptions of the students studying at the secondary school level towards emotional intelligence, school adjustment and self-regulation skills are moderate. There was no significant difference between emotional intelligence and gender, school type and grade level. While no significant difference was found between school adjustment and gender and school type, a significant difference was found according to the grade level variable. While there was a significant difference in self-regulation skills according to gender and school type, no significant difference was found according to grade level. A moderate positive correlation was found between emotional intelligence, school adjustment and self-regulation skills.