Socinianizm'in temel inanç sistemi
Essential belief system of Socinianism
Yazar: MEHMET KALKAN
Danışman: PROF. DR. ŞİNASİ GÜNDÜZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: 15. yüzyıl = 15. century ; Hoşgörü = Tolerance ; Hristiyanlar = Christianies ; Hristiyanlık = Christianity ; Socinianizm = Socinianism ; Yenilik = Innovation ; Yenilikçi davranış = Innovative behaviour ; İncil = Gospel

Özet:
Reformasyon'un Avrupa'nın düşünsel geçmişindeki en önemli safhalarından birisi olduğunu söylemek mümkündür. Hıristiyanlık bu dönemde büyük bir değişim ve dönüşüm sürecine girmiştir. Dönüşümün temelini oluşturan teolojik tartışmaların temelinde Hıristiyan dogmalarının kökenlerine itimadın zayıflaması, Kutsal Kitab'ın sahihliğine inancın azalması vb. konular vardır. Bu konular, Hıristiyanlık bünyesinde farklı dinsel yorumların ortaya çıkmasına neden olmuştur.Martin Luther ile toplumsal bir ivme kazanan görüş ayrılıkları çok geniş boyutlara ulaşmıştır. Hıristiyan dogmatizmine karşı Luther, Calvin ve Zwingli gibi reformcuların başlattığı inanç hareketleri kısa sürede kendi dogmalarını oluşturmuş ve diğer inanışları yok sayan bir yapıya bürünmüştür.Socinianizm, Teslis doktrinini reddeden, sakramentlerin pek çoğunu kabul etmeyen Avrupa coğrafyasında dinsel hoşgörü anlayışının temellerinin atılması sürecinde büyük zulümlere maruz kalan, Radikal Reformist gruplardan birisidir. İnanç sistemlerinin İsevîliğe bir dönüş olduğunu ifade eden bu grup, hem Katolikler hem de Protestanlar tarafından kovuşturmaya tabi tutulmuş ve din değiştirmeye zorlanmıştır.George Williams, Hans Hillerbrand tarafından Servetus'un çarmıhta yakılması ile başlatılan Radikal Reform süreci zamanla Avrupa'da Reformasyon çağının bir aşamasını oluşturmuştur. Socinianizm'in tarihsel varolma mücadelesi; teolojik farklılığa saygı yanında sosyal adalet, basın özgürlüğü, inanç özgürlüğü ve hoşgörü anlayışının Avrupa toplumunda yerleşmesini sağlamıştır.Socinianizmle yaşanan tarihsel tecrübe, Endülüslte yaşamış Müslüman bilim adamlarının ?batı düşüncesi? veya ?Hıristiyanlık? üzerindeki etkisinin daha derinlerde gizli olduğunu ve batılı araştırmacıların bu etkiyi yok saydıklarına yönelik bakış açısına bir katkı sağlayabilir.

Abstract:
History of Reformation is an important part of in the European History. Christianity has a great transition and transformation in this era. In the basis of transformational debates, Christianity felt in a problematic area which is contained lack of Christian Dogmas, authority of scriptures etc. then Christians looked a new way to understand true faith within Christianity.These debates would be carry out more and more different interpretations within the Christianity and had risen to all over the Europe. Those different interpretations had important power which Martin Luther was give social direction. Against Christian dogmatism Luther, Calvin and Zwingli was started to save Christianity from false teachings but after Reformation they created their own dogmas and restricted tolerance within their own Church.Socinianism which are denyed Trinity and some sacraments is one of the Anti-Trinitarian groups and also they had suffered to remain tolerance in the European society. This group which is aimed only to turn true Christianity was persecuted and forced to turn Catholicism and Protestantism by Catholics and Protestants.M. Servetus? burning at stake was accepted the beginning of Radical Reformation by the many scholar like George Williams, Hans Hillerbrand. the Historical process of Socinianism has been a hero of theological diversity and social justice, freedom of press, freedom of religion, tolerance.The Socinian experience had show to us that Muslim philosophers which are lived in Andalusia influenced western mind and Christianity. This impact of Muslim scholars was hidden amd ignored by the European scholars.