1492'ye giden süreçte Osmanlı-Endülüs ilişkileri
Ottoman and Andalusia relations in the process leading to 1492
Yazar: ÖMER FARUK AKSOY
Danışman: PROF. DR. MUHİTTİN KAPANŞAHİN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı; Endülüs'teki son İslam devleti Benî Ahmer'in yıkılmasından önce cihan devleti olma yolunda ilerleyen Osmanlıların Endülüs'le olan ilişkilerinin XV. yüzyıl özelinde incelenmesidir. Müslümanlar İber yarımadasında yaklaşık sekiz asır boyunca hâkimiyet kurmuşlardır. İlk olarak Emevîler zamanında ayak basılan bu topraklardaki Müslüman hâkimiyeti, 1492'de bölgedeki son İslam devleti Benî Ahmer'in yıkılmasıyla son bulmuştur. Benî Ahmer'in yıkılma sürecinde, yaptığı fetihler ve elde ettiği başarılarla dünya gücüne dönüşen bir İslam devleti daha vardı: Osmanlılar. Gücünü her geçen gün arttıran ve Endülüslülerle din kardeşi olan Osmanlıların, Endülüs'e yardım edip etmediği tartışma konusu olmuştur. Yapılan araştırmalar Osmanlı'nın Endülüs'e nispi oranda yardımda bulunsa da yeteri kadar yardım edemediğini belirtmektedir. 
Endülüs ile Osmanlı'nın ilk irtibatının gecikmesinde, birçok etken bulunduğu söylenebilir. Daha önce hiçbir resmî teması bulunmayan Endülüslülerin Osmanlı ile ilk irtibatlarının gecikmesi Osmanlı'nın İspanya'ya uzaklığı ve Osmanlı'yı İstanbul'un fethi öncesinde tam tanımıyor olmasından kaynaklanmaktadır. Çünkü Endülüslülerin daha önce istediği yardımlara bakıldığında daha yakın coğrafyadaki Müslüman devletlerden yardım istediği görülmektedir. Ayrıca Osmanlı'nın İstanbul'un fethi ile gücünü ve ününü duyurmasıyla Osmanlı'yı daha yakından tanıyan Endülüslülerin daha öncesinde irtibata geçme gereksinimi hissetmediği muhtemeldir. 
Bu çalışmada, Osmanlı-Endülüs ilişkilerinin gecikmesiyle Endülüs'e gerekli yardımın yapılamamasının sebepleri üzerinde durulmuştur. Endülüs'e yeterli yardımın yapılamamasında Osmanlı donanmasının yetersiz olması, karadan müdahalenin mümkün olmaması, Osmanlı'yı uzun yıllar meşgul eden Cem Sultan vakası, Memlük Devleti ile yapılan savaşlar, Akdeniz sularında Venedikliler ile yapılan savaşlar ve bu döneme denk gelen doğal afetlerin Osmanlı Devleti'ni olumsuz etkilemesinden ötürü Endülüs'e yapılan yardım gecikmiş ve yeterli anlamda yardım yapılamadığı sonucuna varılmıştır.
	Anahtar Kelimeler:	Osmanlı, Endülüs, Akdeniz, 15. Yüzyıl, İlişki.

Abstract:
The main purpose of this study; Before the collapse of the last Islamic state in Andalusia, Bani Ahmer, the Ottomans, who were on the way to becoming a world state, had a relationship with Andalusia in the 15th century. century is a special examination. Muslims have established dominance in the Iberian peninsula for about eight centuries. The Muslim dominance in these lands, which was first set foot in the time of the Umayyads, ended in 1492 with the destruction of the last Islamic state in the region, Bani Ahmer. In the process of the destruction of Beni Ahmer, there was another Islamic state that turned into a world power with its conquests and achievements: the Ottomans. It has been a matter of debate whether the Ottomans, who were increasing their power day by day and were religious brothers with the Andalusians, helped Andalusia. Researches indicate that although the Ottomans helped Andalusia at a relative rate, they could not help enough.
		It can be said that there are many factors in the delay of the first contact between Andalusia and the Ottoman Empire. The delay in the first contact of the Andalusians with the Ottomans, who had no official contact before, is due to the distance of the Ottomans from Spain and the fact that they did not fully know the Ottomans before the conquest of Istanbul. Because when we look at the aid that the Andalusians have asked for before, it is seen that they want help from the Muslim states in the closer geography. In addition, it is possible that the Andalusians, who knew the Ottoman Empire more closely, did not feel the need to contact before, as the Ottoman Empire announced its power and fame with the conquest of Istanbul.
		In this study, the reasons why the necessary aid could not be provided to Andalusia due to the delay in the Ottoman-Andalusian relations were emphasized. The inadequacy of the Ottoman navy, the inability to intervene from the land, the case of Cem Sultan, which occupied the Ottoman Empire for many years, the wars with the Mamluk State, the wars with the Venetians in the Mediterranean waters and the natural disasters that coincided with this period, caused the Ottoman Empire to suffer. It was concluded that the aid to Andalusia was delayed due to its negative impact and that adequate aid could not be provided.
		Keywords: Ottoman, Andalusia, Mediterranean, 15th Century, Relationship.