Kars ili'nde, tavşan (Oryctolagus cuniculus L. 1758) cesedi üzerinde zamana bağlı olarak gelişen entomofaunanın belirlenmesi
Determination of entomofauna on the rabbit (Oryctolagus cuniculus L. 1758) carcass caused by time at Kars province
Yazar: SALİM KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ KIRPIK
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Biyoloji = Biology

Özet:
Adli Entomoloji; cesetlerin ölüm yeri (taşıma), ölüm zamanı (PMI), ölüm nedeni ve ölüm şeklini (zehirlenme) belirlemek amacıyla kullanılan ve adli tıbba yardımcı olan bilim dalıdır. Adli olaylarda entomolojik verilerin kullanılabilmesi için aydınlatılacak olayın olay yerine ait böcek faunasının bilinmesi gerekmektedir.Bu çalışma Kars Sukapı Mahallesinde yapıldı. Çalışma alanı (kafeslerin kurulduğu bölge) şehir merkezine kuş uçumu 2000 metre uzaklıkta, deniz seviyesinden 1750 m yüksekliktedir. Batı, kuzey ve doğusu engebeli, çayır otlar ile kaplı, güney bölgesi şehir merkezine yakın binalarla çevrili bölgede tarım ve hayvancılık yapılmaktadır.Çalışma alanına yerleştirilen kafeslere aynı zamanda konulan 2 adet evcil tavşan (Oryctolagus cuniculus L. 1758) cesedi üzerinde, 30 Haziran 2011 ? 04 Eylül 2011 tarihleri arası toplam 66 gün boyunca; taze, şişme, aktif çürüme, ileri çürüme ve kuruma evreleri takip edilerek gelen böcek türleri toplanıp teşhis edildi. Toplanan örnekler; Ordo: Diptera, Familya: Calliphoridae, Sarcophagidae, Ordo: Coleoptera: Familya: Staphylinidae, Histeridae, Dermestidae, Silphidae, Tenebrionidae, Cleridae'ye aittir. Diptera takımından; Chrysomya albiceps, Lucilia sericata, Calliphora vicina ve Sarcophaga argyrostoma taze, şişme, aktif çürüme, ileri çürüme evrelerinde; Protophormia terraenovae şişme, aktif çürüme ve ileri çürüme evrelerinde görüldü. Coleoptera takımından; Thanatophilus sinuatus, Thanatophilus rugosus, Philonthus concinnus, Saprinus subnitescens, Saprinus sp. ileri çürüme ve kuruma evresinde, Ontholestes murinus, Platydracus flavopunctatus, Philonthus laminatus, Margarinotus brunneus, Dermestes lardarius, Thanatophilus ferrugatus, Silpha obscura, Necrobia violacea türleri ise cesedin kuruma evresinde görüldü. Bu şekilde Diptera takımından 5 türün, Coleoptera takımından ise 14 türün tavşan cesetlerinin çürümesinde aktif rol oynadıkları tespit edildi. Belirlenen bu böcek türleri; adli olayların aydınlatılmasını sağlayan ölüm yeri, ölüm zamanı, ölüm şekli ve ölüm nedeninin belirlenmesine yardımcı olabilir.Çalışma, Adli Entomoloji'de kullanılıp değerlendirilen Diptera ve Coleoptera takımına ait türlerinin belirlenmesine yönelik olup Kars İli'nde yapılan ilk çalışmadır. Bu çalışma Kars'ın belirli bir bölgesiyle sınırlı olup daha geniş alanda çalışmalara ihtiyaç vardır. Çalışmada böceklerin larvaları ile erişkinlerinden oluşturulan koleksiyonlar bundan sonraki çalışmalar için temel olabilir. Yapılan çalışma sayesinde, deney alanında meydana gelebilecek ölümlü adli vakaları aydınlatabilecek deliller ortaya çıkarılabilir.Anahtar Sözcükler: Adli Entomoloji, Diptera, Coleoptera, PMI, leş, çürüme, Kars.

Abstract:
Forensic Entomology, which supports Forensic Medicine, is the science used to determine time, place and cause of death. To use the data of Forensic Entomology in solving a forensic incident, insect fauna of the crime scene must be known.This study was made in Sukapı district of Kars, where cages were set 2000 metres away from the city center at an altitude of 1750 m above sea level. The North, East and West of the region was mostly open fields used for farming and the South of the region is surrounded by the buildings, close to the city center.Two rabbit corpses were put in the cage at the same time and during 66 days, between June 30, 2011- September 04, 2011, the stages of fresh, swelling, active decay, advanced decay and drying stages were followed and incoming insect types were collected and defined. Collected samples were: Ordo: Diptera, Familya: Calliphoridae, Sarcophagidae, Ordo: Coleoptera: Familya: Staphylinidae, Histeridae, Dermestidae, Silphidae, Tenebrionidae, Cleridae. Chrysomya albiceps, Lucilia sericata, Calliphora vicina and Sarcophaga argyrostoma of Diptera were observed during fresh, swelling, active decay, advanced decay stages. Protophormia terraenovae was observed during swelling, active decay, advanced decay stages. Thanatophilus sinuatus, Thanatophilus rugosus, Philonthus concinnus, Saprinus subnitescens, Saprinus sp. of Coleoptera were observed during advanced decay and drying stages. Ontholestes murinus, Platydracus flavopunctatus, Philonthus laminatus, Margarinotus brunneus, Dermestes lardarius, Thanatophilus ferrugatus, Silpha obscura, Necrobia violacea were observed in drying stage. Thus, 5 species of Diptera and 14 species of Coleoptera were determined having active role in rabbits decay. These species of insects can help Forensic Medicine Department for place of death, time of death, and the cause of death.Our study, which was the first in Kars, aimed defining species of insects from Diptera and Coleoptera families used in Forensic Entomoloji. This study is limited to a particular area of Kars and more studies in larger scales are needed. The collection of larvaes and insects gathered in our study can be a source for further studies. Owing to the study, forensic evidences can emerge to solve mortal insidents within the perimeter of the study.Keywords: Forensic Entomology, Coleoptera, Diptera, carrion, decay, PMI, Kars.