Kemik iliği nakli olan malign hastalıklı ergenlerin psikolojik değerlendirmesi
Psychological evaluation of adolescents with bone marrow transplantation for malignances diseases
Yazar: GÜLCAN PEYKERLİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TEVFİKA TUNABOYLU İKİZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Hasta psikolojisi = Patient psychology ; Kemik iliği nakli = Bone marrow transplantation

Özet:
öz Tıpta özellikle son on yılda meydana gelen, gelişmeler malign hastalıkların tedavisinde çok önemli başarılar elde edilmesini sağlamıştır. Bu gelişmelerden biri de Kemik İliği Naklidir. Bu önemli tedavi tekniği beraberinde tıbbi ve psikolojik zorluklan da getirmektedir. Bütün bunların parelelinde ise çalışmalar hastaların ve sağ kalanların psikolojisi, yaşam kalitesi üzerine, psiko-onkoloji alanında yoğunlaşmıştır. Bu çalışmanın temel amacı kemik iliği nakli tedavisinin ergenin psikodinamik yapısı üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Bunun yanısıra KİT tedavisinin benlik saygısı arsındaki ilişki bir diğer problem olarak ele alınmaktadır. Araştırmadaki temel beklenti kemik iliği naklinin ergenlerin benlik saygısı, vücut imajları, savunma mekanizmaları, yaşam kaliteleri üzerinde etkili olacağı yönündedir. Bu beklentilerin gerçekliğini araştırabilmek amacı ile çalışmaya Kemik İliği Nakli olup hastanede tedavi gören, nakil sonrası üç yıl ve daha uzun süredir sağ kalanlar ve kontrol grubu olarak ise sağlıklı ergenler alındı. Her üç grup da 15 'er ergenden meydana gelmektedir. Ergenlere Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ) ve Rorschach testi uygulanmaktadır. Sonuçlar ise bilgisayar ortamında değerlendirildi. Araştnrnanın sonunda KİT olan hastaların benlik saygısı kontrol grubuna oranla anlamlı derecede düşük bulunmaktadır. KİT sonrası üç yılını dolduranların ise kontrol grubuna yakın sonuçlar elde ettiği saptanmıştır. KİT döneminde olanlarda bedenin parçalanma korkusu, iç ve dış sınırların belirlenmesinde zorluk, hayal dünyasında kısırlık, dış dünyadan gelen uyarılara ilgi azlığı, duygularını, ifade etmede zorluk görülmektedir. KİT dönemindeki hastalarda gerçeklik ilkesinin yapılanmasında sorun olduğu belirlenmiştir. m

Abstract:
ABSTRACT The developments in medicine, especially in the last ten years leaded very important succes rates in malignant disease. One of the recent developments is the bone marrowtransplantation (BMT). This important treatment modality has medical and psychological difficulties. Paralel to all these developments, studies are concenterated on the psycho-oncology field, on psychology, quality of life of the patient and the survivors. The main aim of this study is to investigate the effect of BMT on the psyehodynamic structure of the adolescents. Besides, the interaction between the BMT and the self-esteem is the another field to study. We hoped to find on effect of BMT on the self-esteem, body image, defense mechanism, quality of life of the adolescents. To investigate these effects, adolescent who had BMT recently and were in hospital, adolescents who had BMT 3 or more years ago and health adolescents (central group), were included into the study. There were 15 adolescent in each group. Rosenberg Self-Esteem Scale and Rorschach test were applied to all groups and the statistics were done by a computer based programme. As a result, self esteem was found to be significantly decreased in the BMT group when compared to the control group. BMT 3rd years results were not significantly different from the control group. In BMT period, fear of body dissociation, difficulty in defining the limits, decrease in fantasies, less respons to external stimulations, difficulty in expression of the emotions were found. The diffuculty of constructing reality principle was an important problem of the patients during the BMT period. IV