Antalya ili turunçgil bahçelerinde Akdeniz meyve sineği, Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae)'nin kitlesel tuzaklama ile kontrolü ve zarar oranının belirlenmesi
Control of Mediterranean fruit fly, ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae) with mass trapping and determination its damages rates in citrus orchards in Antalya province
Yazar: TUĞBA GÜRBÜZ
Danışman: DOÇ. DR. NİHAT DEMİREL
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Akdeniz meyve sineği, Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae), ülkemizde turunçgillerin önemli bir zararlısıdır. Çalışmanın amacı Antalya ili turunçgil bahçelerinde Akdeniz meyve sineğinin kitlesel tuzaklama ile kontrolü ve zarar oranının belirlenmesidir. Çalışma 2016- 2017 yıllarında Antalya ilinin Aksu ilçesinde bulunan Boztepe Tarım İşletmesi Arazisindeki (TİGEM) iki adet 17 ve 50 dekarlık fremont mandarin ve üç adet 18, 88 ve 154 dekarlık Washington portakal bahçelerinde yürütülmüştür. Örneklemesi yapılan bahçelerde her yıl 540 adet Econex tuzak + % 95 trimedlure (etki süresi 90 gün) + DDVP emdirilmiş tablet kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan tuzaklar haftalık kontrolleri yapılarak tuzaktaki erkek ve dişi Akdeniz meyve sineği erginleri sayılarak temizlenmiştir. Her 90 günde bir tuzaktaki % 95 trimedlure (etki süresi 90 gün) + DDVP emdirilmiş tablet yenileri ile değiştirilmiştir.
2016 yılında 67 dekarlık fremont mandarin bahçesine kurulan 154 tuzakta toplam 4 302 adet Akdeniz meyve sineği ergini yakalanmıştır. Örnekleme süresince en fazla ergin % 28.09 ile eylül ayında olmak üzere sırasıyla, %25.88 ekim, %23.76 ağustos ve %22.27 kasım aylarında yakalanmıştır. 2016 yılında 260 dekarlık washington portakal bahçesine kurulan 386 adet tuzakta toplam 20 752 adet Akdeniz meyve sineği ergini yakalanmıştır. Örnekleme süresince en fazla ergin % 44.83 ile ağustos ayında olmak üzere sırasıyla, %19.64 ekim, %19.17 eylül ve %16.10 kasım aylarında yakalanmıştır. 
2017 yılında 67 dekarlık fremont mandarin bahçesine kurulan 154 tuzakta toplam 1 909 adet Akdeniz meyve sineği ergini yakalanmıştır. Örnekleme süresince en fazla ergin %37.77 ile eylül ayında olmak üzere sırasıyla, %33.14 ekim, %22.57 ile kasım ve %6.52 ağustos aylarında yakalanmıştır. 2017 yılında 260 dekarlık Washington portakal bahçesine kurulan 386 adet tuzakta toplam 4760 adet Akdeniz meyve sineği ergini yakalanmıştır. Örnekleme süresince en fazla ergin %36.03 eylül ayında olmak üzere sırasıyla, %34.10 ekim, %22.73 kasım ve %7.14 ağustos aylarında yakalanmıştır. 
2016 yılında fremont mandarin bahçesindeki Akdeniz meyve sineğinin zarar oranı %4 olur iken, Washington portakal bahçesindeki zarar oranı %6.55 olmuştur. 2017 yılında fremont mandarin bahçesindeki Akdeniz meyve sineğinin zarar oranı %12 olur iken, Washington portakal bahçesinde zarar oranı %7.60 olmuştur.

Abstract:
Mediterranean fruit fly (Medfly), Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae), is one of the important pests of citrus in Turkey. The purpose of this study is to control of Medfly by mass trapping in fremont mandarin and Washington orange and determinated its damage rate in Antalya province.  The studies were conducted in 2016-2017 in two fremont mandarin (17, 50 decares) orchards and three Washington orange orchards (18,88, 154 decares) in Boztepe Agricultural Operations Area (TİGEM) in Aksu district of Antalya province. Each of the sampling year, totally 540 Econex trap + 95% Trimedlure (duration of effect 90 days) + DDVP impregnated tablet (duration of effect 90 days) were used in all sampled orchards. The Econex traps were weekly checked and male and females adult of Medfly were counted and after the counting the traps were cleaned. The trimedlure (%95) + DDVP impregnated tablet were replaced with new ones in every 90 days. 
In 2016, a total of 4,302 male + female of Medfly adults were caught by 154 traps seting up in 67 (17, 50) decares Fremont mandarin orchards. During the sampling period, the highest number of the Medfly adults captured by traps were in September (28.09%), followed in October (25.88%), August (23.76%) and November (22.27%). In 2016, a total of 20,752  male + female of Medfly adults were caught by 386 traps seting up in 260 (18, 88, 154) decares Washington orange orchards. During the sampling period, the highest amount of the Medfly adults captured by traps were in August (44.83%), followed in October (19.64%), September (19.17% ) and November (16.10%).
In 2017, a total of 1,909 male +female of Medfly adults were caught by 154 traps seting up in 67 (17, 50) decares Fremont mandarin orchards. During the sampling period, the highest number of the Medfly adults captured by traps were in September (37.77%), followed in October (33.14%), November (22.57%) and August (6.52%).  In 2017, a total of 4,760 male + female of Medfly adults were caught by 386 traps seting up in 260 (18, 88, 154) decares Washington orange orchards. During the sampling period, the highest amount of the Medfly adults captured by traps were in September (36.03%), followed in October (34.10%), November (22.73%) and August (7.14%). The damage rates of Medfly on Fremont mandarin (67-decares) were 4 and 12% in 2016 and 2017, consequently.  The damage rates of Medfly on Washington orange (260- decares) were 6.55 and 7.60% in 2016 and 2017, consequently.