Farelerde amantadinin propofol anestezisi sonrası derlenme, postoperatif kognitif disfonksiyon ve ağrı düzeyine etkisi
The effect of amantadine on recovery,  postoperative cognitive dysfunction and pain after propofol anesthesia in rats
Yazar: BURÇİN ALAÇAM
Danışman: DOÇ. DR. AYÇA TAŞ TUNA
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Postoperatif kognitif disfonksiyon (POKD), anestezik ilaçların rezidüel seviyelerine bağlı olarak ortaya çıkabilen, temelden belirgin değişiklik gösteren bellek bozukluklarını içeren nörolojik bozukluklar bütünüdür.
Amantadin, glutamat inhibisyonu ile nöroinflamasyonu baskılama fizyopatolojisi üzerinden nöroprotektif etkileri bilinen bir N-metil D-aspartat reseptör antagonistidir.
Çalışmamızda, amantadinin, propofol uygulaması öncesinde kullanımının; anesteziden derlenme süresine, postoperatif kognitif disfonksiyona ve stres ilişkili ağrı düzeylerine etkisini göstermeyi amaçladık.
YÖNTEM: 24 adet BALB/C cinsi fare rastgele 4 gruba ayrıldı. Derlenme 'tail pinch', stres ile ilişkili ağrı düzeyi ise 'hot plate', kognitif fonksiyonlar 'morris water maze', verilerin doğruluğunu netleştirmek için bazal aktiviteleri 'open field' testleri ile değerlendirildi. Fareler 5 gün süreyle her gün morris water maze düzeneğinde eğitildi. Deney günü, Grup K'ye 10 mg/kg %0.9 NaCl, Grup P'ye 75 mg/kg propofol, Grup A'ya 20 mg/kg amantadin, Grup AP'ye ise 75 mg/kg propofol ve 20 mg/kg amantadin intraperitoneal olarak uygulandı. Derlenme sonrası önce hot plate testi uygulandı, sonrasında denekler morris water maze düzeneğine yerleştirilerek bu an 0.saat olarak belirlendi, veriler 0.,1. ve 2. saatlerde kayıt altına alındı.
BULGULAR: Deneklerde derlenme sürelerinin Grup AP'de ait derlenme Grup P' e göre anlamlı olarak azaldığı tespit edildi [t(10)=14, p<0,001]. Hot plate verilerinin değerlendirilmesinde Grup K'ye göre sürelerin Grup P'de (p=0,213), Grup A'da (p=0,020) ve Grup AP'de (p=0,024) anlamlı olarak uzadığı gözlendi. Morris water maze bulgularında hedef kadranda geçirilen süreler Grup K'ye göre Grup A'da ve Grup AP'de anlamlı yüksek (p<0,001), Grup P'de anlamlı düşük (p<0,001) bulundu. Platformu bulana kadar yüzülen yol, Grup K'ye göre; Grup A ile benzer, Grup P'de anlamlı yüksek (p<0,001) tespit edildi. Grup AP verileri ise Grup P verilerine göre anlamlı düşüş gösterdi (p<0,001).
SONUÇ: Bilişsel fonksiyonların, amantadin kullanılan gruplarda belirgin şekilde daha iyi korunduğunun görülmesi; morbidite ve mortalite oranlarını artıran bir komplikasyon olan POKD'nin, riski yüksek bireylerde amantadin kullanılarak önüne geçilebileceği hipotezimizi destekledi.

Abstract:
INTRODUCTION: Postoperative cognitive dysfunction (POCD) is a neurological disease that is seen in the postoperative period, and long-term memory disorders with marked changes from the base.
Amantadine is known for its neuroprotective effects through glutamate inhibition and suppression of neuroinflammation.
In our study, the use of amantadine before propofol; we aimed to reveal the effect on recovery time from anesthesia, postoperative cognitive dysfunction and stress-related pain levels.
METHODS: 24 BALB/C mice were randomly divided into 4 groups. During the evaluations, 'tail pinch' for recovery, 'hot plate' for stress-related pain level, 'morris water maze' for cognitive functions and 'open field' tests for proving on basal locomotor activities of mice were used. Mice were trained daily in Morris water maze set up for 5 days. On the day of the experiment, Group K, 10 mg/kg 0.9% NaCl, Group P, 75 mg/kg propofol, Group A, 20 mg/kg amantadine, Group AP, 75 mg/kg propofol and 20 mg/kg amantadine were administered intraperitoneally in mice. After the recovery, the hot plate test was applied first, then the mice were placed in the morris water maze device, this moment was determined as 0 hour, 1st, 2nd hours.
RESULTS: The recovery times of the subjects were significantly reduced in Group AP compared to Group P [t(10)=14, p<0.001]. Evaluation of hot plate data, when compared with Group K; significantly longer in Group P (p=0.213), Group A (p=0.020), Group AP (p=0.024). According to Morris water maze findings, the time spent target quadrant was compared to Group K, significantly higher in Group A, Group AP (p<0.001), lower in Group P (p<0.001). The distance traveled until reaching the platform, compared to Group K; to be similar to Group A, significantly higher in Group P (p<0.001). Group AP data showed decrease compared to Group P data (p<0.001).
CONCLUSION: It was observed that cognitive functions were observed to be significantly better preserved in amantadine groups; supported our hypothesis that POCD, a complication that increases morbidity and mortality rates, can be prevented by using amantadine in individuals at high risk.