Problem çözme yönteminin ortaokul öğrencilerinin fen bilimlerine yönelik tutum, bilimsel süreç becerileri ve akademik başarılarına etkisi
The effect of problem solving method on secondary school students' science attitude, science process skills and achievement
Yazar: ELİF KESKİN KARGIN
Danışman: PROF. DR. MUHLİS ÖZKAN
Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Bilimsel beceri = Scientific skill ; Bilimsel işlem becerisi = Scientific process skill ; Bilimsel süreç = Scientific process ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme yöntemi = Problem solving method

Özet:
Bu çalışmada, 2013 Fen Bilimleri Programı içerisinde yer alan kazanımlar çerçevesinde hazırlanan uygulamalarla problem çözme yönteminin, öğrencilerin fen bilimlerine yönelik tutumlarına, bilimsel süreç becerilerine ve akademik başarılarına etkisinin saptanması amaçlanmıştır. 2013-2014 eğitim-öğretim yılında yapılmış olan karma modelin uygulandığı çalışmanın nicel boyutunda, ön test- son test kontrol gruplu deneme modeli, nitel boyutunda ise durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırma örneklemini Bursa ilindeki bir okulun 6.sınıfta öğrenim gören 49 öğrencisi oluşturmaktadır. Problem çözme yöntemine uygun etkinlikler geliştirilmiş ve bu etkinlikler 25 öğrenciden oluşan deney grubuna uygulanmış, 24 öğrenciden oluşan kontrol grubunda ise dersler mevcut programa uygun geleneksel öğretim yöntemiyle işlenmiştir. 
Araştırmada veri toplama araçları olarak "Vücudumuzdaki Sistemler", "Maddenin Tanecikli Yapısı", "Elektriğin İletimi" üniteleri ve "Sürat" konusuna ait Akademik Başarı Testleri, Fen Bilgisi Tutum Testi, Bilimsel Süreç Becerileri Testi, Problem Çözme Yöntemine göre hazırlanmış etkinlikler ve görüşme formları kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde t-testi ve kovaryans (ancova) analizi, nitel verilerin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır.
Analiz sonuçlarına göre, deney ve kontrol gruplarının "Vücudumuzdaki Sistemler" ile "Maddenin Tanecikli Yapısı" üniteleri akademik başarı son test puanları ve Bilimsel Süreç Becerileri Testi son test puanları arasında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın olduğu bulunmuştur (p<0,05). "Sürat" konusu ile "Elektriğin İletimi" ünitesi akademik başarı son test puanları ve Fen Bilgisi Tutum Testi son test puanları arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir. Nitel verilerin analizinde, problem çözme yönteminin öğrencilerin akademik başarılarına ve problemlere yaklaşımlarına olumlu katkı sağladığı, grup içinde çalışmanın öğrencilerin problem çözme hızlarını artırdığı tespit edilmiştir.
Çalışma sonucunda problem çözme yönteminin 6.sınıf öğrencilerinin "Vücudumuzdaki Sistemler", "Maddenin Tanecikli Yapısı" ünitelerine ait bilgi düzeylerinin ve Bilimsel Süreç Becerilerinin geliştirilmesinde mevcut programa uygun olarak yapılan geleneksel öğretim yöntemine göre daha etkili olduğu tespit edilmiştir. Deney ve kontrol grubu öğrencileri arasında fen bilimlerine yönelik tutumları arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Deney grubu öğrencilerinin problem çözme yöntemi hakkında görüşlerinin olumlu olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Sözcükler: Fen bilimleri, problem çözme yöntemi, bilimsel süreç becerileri, akademik başarı, tutum

Abstract:
In this research, it is aimed to determine the effect of problem solving method according to 2013 science program within the frame of prepared practices on the students' attitude, science process skilss and achievement. Research was implemented in the 2013-2014 academic year. Mixed model was applied to the study. In the quantitative part of the research pre-test and post-test model with experiment-control groups was applied to the study and in the qualitative part of the research case study was used. In this study the sample consised of 49 6th grade students from a school in Bursa. 25 students were experimental group, 24 students were control group. Problem solving method was applied in experimental group and traditional method was used in control group. Data collection tools of the study include Science Achievement Tests about "Systems in Our Body", "Speed", "Particle Theory of Matter", "Electrical Conduction", Science Attitude Test, Science Process Skills Test, problem solving activities and interview forms. In the quantitative data t-test and Ancova were employed and in the qualitative data descriptive analysis was used.
According to the findings, in the units of "Systems in Our Body" and "Particle Theory of Matter" success was significantly increased in the experimental group in which problem solving method was done according to the control group. Difference between science process skills was analyzed and found in fovour of the experimental group in which problem solving method was done. No significant relation was found among experimental group and control group with regards to the effect towards to success about "Speed and Electrical Conduction" and attitude of science. By the help of this research it's confirmed that the problem solving method is more effective on students' knowledge development  and science process skills than traditional teaching method. Problem solving method contributes positively about students' achievement and aproaches to problems also working in groups inproves the  problem solving speed of students. Experimental group students' view is positive about the problem solving method.
Key Words: Science, problem solving method, science process skills, achievement, science attitude