Lipödemli hastalarda gövde stabilizasyon egzersizlerinin postüral stabiliteye etkisi
The effect of postural stability of trunk stabilization exercises on lipoedema patients
Yazar: GÜLER DEMİRCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİS KOSTANOĞLU
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Ağrı = Pain ; Beden = Body ; Duruş = Posture ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Lipödem = Lipoedema ; Postural denge = Postural balance

Özet:
Çalışmamızın amacı, lipödemli hastalarda aktif eklem hareket açıklığı egzersizlerine ek olarak verilen gövde stabilizasyon egzersizlerinin vücut kompozisyonu, ağrı, ödem, gövde enduransı, fonksiyonel kapasite ve postüral stabiliteye olan etkisini incelemektir. Lipödem, kalça ve bacakların simetrik büyümesi olarak görülen, çoğunlukla kadınları etkileyen kronik, ilerleyici bir adipoz doku bozukluğudur. Çalışmaya yaş ortalaması 53,06±7,92 yıl olan, alt ve üst bacak tipi lipödem tanısı alan 32 kadın olgu dahil edildi. Olgular deney (n=17) ve kontrol (n=15) grubu olarak iki gruba ayrıldı. Çalışmaya dahil edilen tüm olgular 6 hafta süresince haftanın 2 günü fizyoterapist gözetiminde, 5 günü ev programı olacak şekilde egzersiz programına alındı. Kontrol grubunun fizyoterapi programı aktif eklem hareket açıklığı egzersizlerinden, deney grubunun fizyoterapi programı ise aktif eklem hareket açıklığı egzersizlerine ek olarak gövde stabilizasyon egzersizlerinden oluşmaktaydı. Tüm olguların demografik bilgileri kaydedildikten sonra, ekstremite hacmi (çevre ölçümü), vücut kompozisyonu analizi, gövde enduransı, ağrı (Vizüel analog skala), postüral stabilite (Biodex Balance System®) ve fonksiyonel kapasiteleri (6 dakika yürüme testi) değerlendirildi. Altı hafta süren tedavi programı sonrasında tüm değerlendirmeler tekrarlandı. Verilerin istatistiksel analizi için SPSS 21.0 programı kullanıldı. Tüm analizler için anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edildi. Çalışmamızın sonucunda her iki grupta da grup içi değerlendirmede ağrı, çevre ölçümü ve 6 dakika yürüme testi değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir iyileşme bulundu (p<0,05); ayrıca vücut kompozisyonu, gövde enduransı ve postüral stabilite değerlendirmesinde ise sadece deney grubunda anlamlı bir fark bulundu (p<0,05). Gruplar arası değerlendirmeye bakıldığında; postüral stabilite, vücut kompozisyonu, gövde enduransı, çevre ölçümü, 6 dakika yürüme mesafesi değerlerinde deney grubu istatistiksel olarak daha üstün bulundu (p<0,05). Ağrı skorlarında ise iki grup arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Alt ve üst bacak tipi lipödemi olan hastalarda, aktif eklem hareket açıklığı egzersiz programına ek olarak uygulanan gövde stabilizasyon egzersizlerinin postüral stabilite üzerine etkilerini karşılaştırmak üzere planlanan çalışmamızın sonucunda alt ve üst bacak tipi lipödemli hastalarda aktif eklem hareket açıklığı egzersiz programının ağrının azaltılmasında etkili olduğu, aktif eklem hareket açıklığı egzersizlerine ilave edilen  gövde stabilizasyon egzersizlerinin ise ekstremitenin volümünün azaltılması ve fonksiyonel kapasitenin arttırılmasında, vücut kompozisyonu düzeltmede, gövde enduransı ve  postüral stabiliteyi geliştirmede daha etkin bir yöntem olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar kelimeler: Lipödem, egzersiz, ağrı, gövde stabilizasyonu, postüral stabilite

Abstract:
The aim of our study is to investigate the effect of trunk stabilization exercises in addition to active range of motion exercises on body composition, pain, edema, trunk endurance, functional capacity and postural stability. Lipoedema is a chronic, progressive adipose tissue disorder that is mostly seen as a symmetrical growth of the hips and legs, affecting women. The study is included 32 female patients with a mean age of 53,06 ± 7,92 who were diagnosed as upper and lower leg lipoedema. The subjects were divided into two groups as experimental (n = 17) and control       (n = 15) groups. The physiotherapy program of the control group consisted of active range of motion exercises and the physiotherapy program of the experimental group consisted of trunk stabilization exercises in addition to the active range of motion exercises. After the demographic data of all cases were recorded, the extremity volume (circumference measurement), body composition analysis, trunk endurance, pain (Visual Analog Scale), postural stability (Biodex Balance System®) and functional capacities (6 Minutes Walking Test) were evaluated. After the six-week treatment program, all evaluations were repeated. SPSS (SPSS 21.0) program was used for statistical analysis of the data. For all analyzes, the level of significance was accepted as p <0.05. As a result of our study, a statistically significant improvement was found in pain, extremity circumference measurement and 6 minutes walking test values in both groups. In addition, body composition, trunk endurance and postural stability were found significantly different in the experimental group. Considering the intergroup evaluation; postural stability, body composition, trunk endurance, extremity circumference measurement, walking distance values were found statistically superior to the experimental group. There was no significant difference between the two groups in pain scores. In our study planned to compare the effects of body stabilization exercises on postural stability in patients with lower and upper leg lipoedema in addition to active range of motion exercise program, it was concluded that active range of motion exercise program was sufficient to reduce pain in lower and upper leg lipoedema patients. It was concluded that trunk stabilization exercises in addition to active range of motion exercises program are more effective method to improve the body composition, trunk endurance and postural stability in reducing the volume of the limb and increasing the functional capacity.

Keywords: Lipoedema, exercise, pain, trunk stabilization, postural stability