Mikorizal fungus ve vermikompost uygulamalarının patateste Rhızoctonıa solanı kuhn. ve bitki gelişimi üzerine etkileri
The effects of mycorrhizal fungus and vermicompost applications on Rhizoctonia solani kuhn. and plant development of potato
Yazar: SELAMİ KARAK
Danışman: PROF. DR. HÜLYA ÖZGÖNEN ÖZKAYA
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında, mikorizal fungus Glomus intraradices, vermikompost ve vermikompost çayının tek ve kombinasyon halinde uygulamalarının patateste bitki gelişimi ve Rhizoctonia solani Kuhn. üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Mikorizal fungus yumru dikimiyle birlikte, vermikompost ve vermikompost çayı dikim sonrası toprağa, karşılaştırma ilacı olarak fludioxonil etkili maddeli fungisit yumruya uygulanmıştır. Deneme süresi sonunda mikorizal fungusun kök kolonizasyonu, bitki gelişim parametreleri (çıkan bitki sayısı, sürgün ve kök uzunluğu, gövde çapı, sürgün ve kök yaş-kuru ağırlıkları) ile R. solani'nin hastalık şiddeti üzerine etkileri değerlendirilmiştir. Ayrıca bitki köklerinden örnek alınarak uygulamalardaki toplam fenolik madde miktarı belirlenmiştir.

Mikorizal fungus G. intraradices, vermikompost ve çayı ile tek veya kombinasyon halinde uygulamalarında hem patojen varlığında hem de yokluğunda kolonizasyon gerçekleştirebilmiştir. Mikorizal fungus kök kolonizasyonuna bağlı olarak kontrole kıyasla bitki gelişim parametrelerini önemli düzeyde arttırmıştır. Bitki gelişimi üzerine en yüksek etki mikorizal fungusun tek başına ve vermikompost ile kombinasyonlarından elde edilmiştir. 

G. intraradices'in vermikompost ile tek ve kombinasyon halinde uygulamaları hastalık gelişimini önemli ölçüde baskılamıştır. Uygulamalar tohum ilaçlaması kadar etkinlik sağlamış; hem gövdede hastalık gelişimini hem de yumruda sklerot bulaşıklığını azaltmıştır. Bitki köklerinde toplam fenolik miktarı deneme süresi sonunda patojen uygulamasında en düşük bulunurken diğer tüm uygulamalarda kontrole kıyasla daha yüksek bulunmuştur.

Sonuçlar söz konusu uygulamaların patateste bitki gelişimini arttırması ve hastalık oluşumunu azaltması bakımından önemli bulunmuş ve patates tarımında kullanılabileceğini göstermiştir.

Abstract:
In this thesis, the determination of the effects of single and combined applications of mycorrhizal fungus Glomus intraradices, vermicompost and vermicompost tea on plant growth and Rhizoctonia solani Kuhn were aimed. Mycorrhizal fungus was applied together with tuber planting, vermicompost and vermicompost tea were applied to the soil after planting, and the fungicide with fludioxonil active ingredient as a comparison was applied to the tuber. At the end of the trial period, root colonization of mycorrhizal fungus, plant growth parameters (number of emerging plants, shoot and root length, stem diameter, shoot and root wet-dry weights) and the effects of R. solani on disease severity were evaluated. In addition, the total amount of phenolic substances in the applications was determined by taking samples from plant roots.

Mycorrhizal fungus G. intraradices was able to colonize in the presence or absence of the pathogens in single or combination applications. Due to the root colonization, it increased the plant growth parameters significantly compared to the control. The highest effect were obtained from mycorrhizal fungi alone and in combination with vermicompost on plant development.

G. intraradices, vermicompost applications alone and in combination significantly suppressed the disease development. Applications provided as effective as seed spraying; it reduced both the disease development on the plant and the sclerot contamination on the tuber. 

The results were found to be important in terms of increasing plant growth and decreasing disease occurrence on potatoes and showed that these applications can be used in potato cultivation. While the total phenolic content in plant roots was found to be the lowest in the pathogen application at the end of the trial period, it was found to be higher than the control in all applications.