Yücel dergisi ve dergi etrafında gelişen edebi faaliyetler /
Yazar: ELVAN TORUN
Danışman: PROF. DR. ŞERİF AKTAŞ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dergiler = Magazines ; Edebi inceleme = Literary analysis ; Yücel dergisi = Yücel magazine

Özet:
Dergiler, gazetelerin de kitapların da özelliklerini taşıyan; ne tam bir gazete ne de tam bir kitap olmayan bir yayın türüdür. Özellikle kültür.sanat ve edebiyat dergileri dönemlerinde sosyal yaşantıya ciddi etkilerde bulunmuştur. İncelememiz'e kaynaklık eden Yücel dergisi de bir kültür,edebiyat ve sanat dergisidir. 1935-1 956 yılları arasında belli aralıklarla 163 sayı çıkarılan dergi modern Türkiye'nin oluşum devresinde sosyal, kültürel ve siyasi hayata ciddi katkılarda bulunmuştur. Biz Yücel'i Cumhuriyet Türkiyesi'nin önemli bir dönemine tanıklık ettiği ve döneminde Kemalist gençliği peşinden sürükleyerek aydınlık Türkiye'nin yapı taşlarından birini oluşturduğu için inceledik. Öncelikle genel bir bakışla Yücel'i tanımaya çalıştık.Bu tanıma çalışması esnasında derginin 1956 yılına kadar olan yayın serüveninde dergiye yazan bütün yazarların alfabetik sıraya göre bir soyadı indeksini oluşturduk. Yücel'in edebî faaliyetleri de Cumhuriyet sonrası gelişen İnkılâp Edebiyatı'nın Yücel'deki yansımaları da çalışmamızın diğer önemli bölümünü teşkil etti. İncelememiz iki bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde bir dergi olarak Yücel'in kendisini nasıl ifâde ettiği ikinci bölümde ise dergideki edebî faaliyetlerin ne yönde olduğu incelenmiştir. Birinci bölümde Yücel'in yazı kadrosu, sosyal ve siyasî hayata etkisi, ideal okuyucusu ve yayın politikası ve son olarak Neo-Hümanist bir dergi olarak Yücel incelenmiştir.İkinci bölümde derginin dönemin hâkim edebiyat anlayışı olan inkılâp edebiyatıyla ilgisinin ne düzeyde olduğunu belirlemek için tenkit yazıları ve anketler incelenmiştir. Edebiyat yazıları konularına göre sınıflandırdığında ise şu gruplar oluşmuştur: "Tercüme hayatımızı anlatan yazılar.Edebiyat teorisi yazıları, Dünya edebiyatından önemli şahsiyetlerin anlatıldığı yazılar.Türk edebiyat tarihi yazıları ve Dil yazıları" Her bölümle ilgili önemli görülen yazılar da dergiden aynen alarak ekler kısmı oluşturulmuştur.264 Bütün bu incelemelerimiz neticesinde Yücel'in döneminde modemite yanlısı bir dergi olduğu görülmüştür. Moderniteye gidecek yolun Kemalist ideolojiden geçtiğine inanan dergi Kemalist ideolojinin bayraktarlığını da üstlenmiş denilebilir. Türk insanının özüne dönerek kendini keşfetmesi olarak kısaca tanımlanabilecek olan Neo-Hümanist anlayış Yücel'in yayın politikasını belirlemiştir. Dergi bu anlayış çerçevesinde İslâmiyetten önce oluşan Türk Edebiyatı'nı bizim öz edebiyatımız olarak kabul etmiş ve örneklerini de bu doğrultuda vermiştir. Dergi inkılâp edebiyatına hizmet eden şair ve yazarları bünyesinde toplayarak bu anlayışa hizmet etmiştir. Zengin edebiyat yazıları içeriğiyle de gençler için bir okul vazifesi görmüştür.

Abstract:
265 Magazine is a kind of publication that is not a completely a newspaper or a book but have the characteristics of both newspapers and books. Especially, cultural, artistic and literary magazines play a great role to affect their times. Yücel magazine that was the source of our research was a cultural, artistic and literary magazine. This magazine that was published 163 issues at certain intervals between 1935 and 1956 considerably contributed to the social, cultural and political life of Modern Turkey's constitution part. The reason why we searched Yücel was that it gave evidence an important era of Turkish Republic it was one of the cornerstone "Kemalist" youth followed during its period. Firstly, we tried to identify Yücel with a general view. During this definition study, we formed a surname index of the authors who had written down in this magazine till 1956. The literary activities and the reflections of "Revolution Literature" in "post-Republic" to Yücel were the other main parts of our study. Our investigation consisted of two parts. In the first part, we examined how Yücel expressed itself as a magazine and in the second part what were the literary aims and principles of the magazine. In the first part Yücel's authors, its effects on social and political life and its publication policies and finally Yücel as a Neo-Humanist magazine were examined. In the second part, the literary activities in the magazine were searched. And then, questionnaires and criticisms were examined to determine what level Yücel's policy related with "Revolution Literature" that was the dominant literary concept of the era. Literary articles were classified as their theme and these groups were composed of: "The articles about our Translation, Literary theory writings, the articles about the most important writers of World Literature, Turkish literature history writings and the articles about Linguistic." The266 appendix part was composed of by tasking important writings related with these groups. As a result of the whole research, it was obviously seen that Yücel supported modern life in its period. This magazine believed in the idea that "the way reach modern life passes from "Kemalizm" ideology." so it was said that this magazine played an important role to spread "Kemalizm". Neo- Humanist concept that shortly described as Turkish man as turning his real discover himself the publication policy of Yücel. The magazine in the frame of this concept accepted pre-lslamic Literature was our own literature and it gave its samples at this direction. It served this concept by gathering poets and writers who believed in this concept. With rich literary writings and its context, it became a school for youths.