Sosyal bilgiler dersinde 7. sınıf öğrencilerinin çevre okuryazarlık becerilerine yönelik görüşleri
Opinions of 7th grade students on environmental literacy skills in social studies lesson
Yazar: MAHİR KARAKUZU
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL KAŞTAN
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Çevre okuryazarlığı = Environmental literacy

Özet:
Sosyal bilgiler dersinin amacı ülkesine, vatanına ve insanlığa faydalı yurttaşlar yetiştirmektir. Bu amacını gerçekleştirmek için öğrencilerin çevre konusunda sahip oldukları hakları bilmesini ve kullanmasını, içinde yaşadığı çevreyi tanımasını, özelliklerini bilmesini, çevre ile karşılıklı ve sağlıklı bir etkileşim içine girmesini, bilim ve teknolojiyi sürdürülebilir gelişmeye uygun bir şekilde kullanmasını hedeflemiştir. Ayrıca bireylerin toplumsal bir varlık olarak kendisini ve çevresini olumsuz etkileyecek olaylara ve sorunlara karşı duyarlı olmasını ve bu dünyanın bir parçası olduğu bilincini vererek bu sorunların çözümü noktasında etkin bir katılım göstermesini hedeflemiştir.
Günümüzde çevre sorunları yerellikten çıkıp evrensel bir boyut almaya başlamıştır. Yerellik boyutunda çevreye karşı olumlu tutum ve bilinç kazanırsak evrensel boyutta çevre sorunlarına akılcı çözümler üretilebilir. Örneğin Antalya ili Kumluca ilçesinde seralar yaygın olduğu için kimyasal ilaç kullanımı artmakta ve bu durum sonucunda toprak ve su kirliliğinin boyutları artmaktadır. Yerel, ulusal ve evrensel boyutta çevre sorunlarına karşı öğrencilerin görüşlerini belirleyerek çevreye karşı farkındalık ve bilinç kazandırılabilir Bu bağlamda bu çalışmanın amacı sosyal bilgiler dersinde 7.sınıf öğrencilerinin çevre okuryazarlık becerilerine yönelik görüşleri ortaya çıkarılması olarak belirlenmiştir. 
Bu araştırmada nitel araştırma yaklaşımına dayalı durum çalışması modeli kullanılmıştır. Bu amaçla Antalya ili Kumluca ilçesinde bulunan 6 tane ortaokulda toplam 42 öğrenci ile görüşülmüştür. Araştırmada nitel araştırma tekniklerinden yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış olup öncelikle katılımcılara araştırmayla ilgili bilgi verilmiş, gönüllülük esası güdülmüştür. Sorular önce yazılı olarak hazırlanmış görüşme formu aracılığıyla katılımcılara yöneltilmiş daha sonra aynı sorular ses kayıt çekimiyle katılımcılara yöneltilerek cevap alınmaya çalışılmıştır.  Elde edilen veriler içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir.
Araştırma sonucunda ise öğrencilerin çevre kirliliği çeşitlerine, dünyanın, Türkiye'nin ve Antalya ili Kumluca ilçesinin çevre sorunları, küresel ısınma, yenilenebilir ve yenilenemez enerji, çevre kirliliğinin sonuçları, çevre kirliliğinin çıkardığı hastalıklar, çevreyi koruyan sivil toplum kuruluşları, çevre kirliliğine karşı önlemler ve çevre temizliğinin önemi hakkında yeterli bilgiye sahip olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of the social studies course is to raise citizens who are beneficial to their country, country and humanity. In order to achieve this goal, it is aimed that students know and use their rights on the environment, get to know the environment they live in, know its characteristics, have a mutual and healthy interaction with the environment, and use science and technology in a way that is suitable for sustainable development. In addition, it has aimed that individuals, as a social entity, will be sensitive to events and problems that will adversely affect themselves and their environment, and that they will actively participate in the solution of these problems by giving the awareness that they are a part of this world.
	Today, environmental problems have started to take a universal dimension from the locality. If we gain a positive attitude and awareness towards the environment in the local dimension, rational solutions can be produced for environmental problems in the universal dimension. For example, since greenhouses are common in the Kumluca district of Antalya province, the use of chemical pesticides increases and as a result, the dimensions of soil and water pollution increase. In this context, the aim of this study is to reveal the views of 7th grade students on environmental literacy skills in the social studies course.
	In this study, a case study model based on the qualitative research approach was used. For this purpose, a total of 42 students were interviewed in 6 middle schools in the Kumluca district of Antalya province. In the research, a semi-structured interview form, one of the qualitative research techniques, was used, and first of all, the participants were informed about the research and volunteerism was followed. The questions were first asked to the participants through a written interview form, and then the same questions were asked to the participants by audio recording and an attempt was made to get answers. The obtained data were analyzed by content analysis technique.
	As a result of the research, the students' types of environmental pollution, environmental problems of the world, Turkey and Antalya province Kumluca district, global warming, renewable and non-renewable energy, consequences of environmental pollution, diseases caused by environmental pollution, non-governmental organizations protecting the environment, measures against environmental pollution and environmental problems. It has been determined that they have sufficient knowledge about the importance of cleaning.