Kronik hastalığa sahip olan bireylerin sigara ve alkol kullanım durumlarının hastalık uyumlarına etkisinin belirlenmesi
Determining the Effect of Cigarette and Alcohol use on Disease Adaption in Individuals with Chronic Diseases
Yazar: ELİF ŞARDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİGEN ÇAVUŞOĞLU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı kronik hastalığa sahip olan bireylerin sigara ve alkol kullanım durumlarının hastalık uyumlarına olan etkisinin araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı türde olup Eğitim ve Araştırma Hastanesine başvuran iç hastalıkları servislerinde takipli kronik hastalığa sahip olan bireyler ile 01.03.2023-01.02.2024 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışma verileri toplam 202 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplamada "Kişisel Bilgi Formu" ve "Kronik Hastalıklara Uyumu Değerlendirme Ölçeği (KHUDÖ)" kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, t test, Mann Whitney U, Kruskal Wallis H testleri, varyans analizi ve logistik regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında etik kurul ve kurum izinleri alınmıştır. 
Bulgular: Katılımcıların %62.4'ü 60 yaş üzeri, %52.5'i kadın, %75.2'si evli ve %46'sı ilköğretim mezunudur. Katılımcıların %19.3'ünün sigara, %5.9'unun da alkol kullandığı tespit edilmiştir.  Katılımcıların KHUDÖ' den aldıkları toplam puan ortalaması 70.16±6.90 olarak bulunmuş olup, sigara kullanım durumu ile kronik hastalığa uyum toplam puan ortalaması arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken (p>0.05) alkol kullanım durumu ile anlamlı bir farklılık olduğu, hiç kullanmayanların diğerlerine göre daha yüksek düzeyde hastalık uyumlarının olduğu saptanmıştır. Sigara ve alkol kullanım durumunun kronik hastalık uyumunu etki düzeyi regresyon analizi ile incelenmiş anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür (p>0.05).
Sonuç: Kronik hastalığa sahip olan bireyler arasında az da olsa sigara ve alkol kullanımının devam ettiği saptanmıştır. Kronik hastalık uyumlarının orta düzeyin üzerinde olduğu bulunmuştur. Hiç alkol kullanmayan bireylerin daha yüksek düzeyde hastalık uyumlarının olduğu ayrıca sigaranın hastalıkla baş etmeye yardımcı olmadığını düşünenlerin de daha yüksek uyum gösterdikleri saptanmıştır. Kronik hastalıklar üzerinde sigara ve alkolün etkisini içeren daha fazla eğitimlerin gerçekleştirilmesi, ve sigara-alkol bırakmaya yönelik müdahalelerin yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Aim: The aim of the study was to investigate the effect of smoking and alcohol use status of individuals with chronic diseases on their disease adjustment.
Materials and Methods: The study was descriptive and was conducted between 01.03.2023-01.02.2024 with individuals with chronic diseases who were followed up in the internal medicine services of the Training and Research Hospital. The study data were collected with a total of 202 participants. "Personal Information Form" and 'Chronic Disease Adaptation Assessment Scale (CDAS)' were used for data collection. Descriptive statistics, t test, Mann Whitney U, Kruskal Wallis H tests, analysis of variance and logistic regression analysis were used in the evaluation of the data. Ethics committee and institutional permissions were obtained within the scope of the study. 
Results: 62.4% of the participants were over 60 years of age, 52.5% were female, 75.2% were married and 46% were primary school graduates. It was determined that 19.3% of the participants smoked and 5.9% drank alcohol.  The mean total score of the participants on the HRQoL was found to be 70.16±6.90, and while there was no significant difference between the smoking status and the mean total score of adjustment to chronic disease (p>0.05), it was found that there was a significant difference with alcohol use status, and those who never used alcohol had a higher level of disease adjustment than the others. The level of effect of smoking and alcohol use on chronic disease adaptation was analyzed by regression analysis and no significant effect was found (p>0.05).
Conclusion: It was found that smoking and alcohol use continued among individuals with chronic diseases, albeit to a lesser extent. Chronic disease adaptation was found to be above the moderate level. It was found that individuals who never used alcohol had a higher level of disease adaptation, and those who thought that smoking did not help to cope with the disease also showed a higher level of adaptation. It is recommended that more trainings on the effects of smoking and alcohol on chronic diseases and interventions for smoking and alcohol cessation should be carried out.