Farklı sulama suyu düzeylerinde birinci ürün sorgum bitkisinin kimi fizyolojik ve morfolojik özelliklerinin değişimi
Changes in some physiological and morphological characteristics of first product sorghum plant at different irrigation water levels
Yazar: AYŞE ESRA DURUSOY
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÜNLÜ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fotosentez = Photosynthesis ; Morfolojik özellikler = Morphological properties ; Sorgum = Sorghum ; Stoma = Stomata ; Su kullanımı = Water use ; Transpirasyon = Transpiration

Özet:
Bu deneme, Çukurova koşullarında, 2018 yılında Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Araştırma ve Uygulama alanında, tesadüf blokları deneme deseninde, 3 yinelemeli olarak yürütülmüştür. Çalışmada farklı sulama suyu düzeylerinde birinci ürün sorgum bitkisinin kimi fizyolojik ve morfolojik özelliklerinin değişimi araştırılmıştır. Araştırmada, bitki gelişim dönemleri boyunca 4 farklı sulama suyu düzeyleri %100 sulama (I1), %75 sulama (I2), %50 sulama (I3) ve %25 sulama (I4) ile susuz (I0) uygulamaları oluşturulmuştur. Çalışmada, deneme konularına sırasıyla 414 mm (I1), 324 mm (I2), 233 mm (I3) ve 142 mm (I4) sulama suları uygulanmıştır. Konulara göre elde edilen kuru madde verimi 6020 kg da-1 ile 3380 kg da-1 arasında değişmiş olup, tam sulanan konuda en yüksek kuru madde verimi elde edilmiştir. Yaprak alan indeksi değerleri 8.4 ile 6.1 arasında değişmiş olup, tam sulama konusundan en yüksek yaprak alan indeksi değeri elde edilmiştir. Sulama suyu kullanım randımanları (IWUE) 14.5 kg/da mm ile 29.5 kg/da mm arasında saptanmıştır. Su kullanım randımanları (WUE) ise 9.9 kg/da mm ile 11 kg/da mm arasında gerçekleşmiştir. Sorgum bitkisinde yapılan fizyolojik ölçümlerde en yüksek değerler I1 konusundan elde edilmiştir. Buna göre I1 konusundan ölçülen en yüksek net fotosentez değerinin yaklaşık 53 µmolm-2s-1, transpirasyon değerinin yaklaşık 6.2 mmolm-2s-1 ve stoma iletkenliği değerinin ise yaklaşık 738 mmolm-2s-1 dolaylarında olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This experiment was carried out in Çukurova University, Faculty of Agriculture, Department of Agricultural Structures and Irrigation in the year of 2018 in a randomized block design with 3 replications under Çukurova conditions. In the study, changes in some physiological and morphological characteristics of the first crop sweet sorghum plant at different irrigation water levels were investigated. In the research, 4 different irrigation water levels were formed during the plant development periods: 100% irrigation (I1), 75% irrigation (I2), 50% irrigation (I3) and 25% irrigation (I4) and no water (I0). In the study; irrigation waters were applied 414 mm (I1), 324 mm (I2), 233 mm (I3) and 142 mm (I4) into the treatments, with respectively. The dry matter yield were obtained ranged from 6020 to 3380 kg da-1, and the highest dry matter yield was obtained in the fully irrigation level. The leaf area index values were changed in the study ranged from 8.4 to 6.1 and the highest leaf area index value was obtained in the fully irrigation level. Irrigation water use efficiencies (IWUE) were determined as 14.5 and 29.5 kg/da mm. WUE efficiencies were determined as 9.9 kg/da mm and 11 kg/da mm. The highest values of sorghum plant made in physiological measurements were obtained from I1 treatment. It was determined that the highest net photosynthesis value measured from I1 treatment was approximately 53 µmolm-2s-1, transpiration value was approximately 6.2 mmolm-2s-1 and stomatal conductivity value was approximately 738 mmolm-2s-1.