Diyabetik farelerde brokoli tohum ekstresi, roka tohum ekstresi ve imidazol halkası bulunduran pirolidin türevi molekülün antioksidan, antienflamatuvar, antidiyabetik ve kognitif fonksiyonlar üzerindeki etkilerinin araştırılması
Investigating the effects of broccoli seed extract, arugula seed extract and pyrrolidine derivative molecule containing imidazole ring on antioxidant, anti-inflammatory, antidiabetic and cognitive functions in diabetic mice
Yazar: HADİCE HAZNEVİ
Danışman: PROF. DR. NACİYE DÖNDAŞ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering ; Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Diyabet (şeker hastalığı), hiperglisemi ile kendini gösteren,  ömür boyu sürebilen kronik bir hastalıktır.  Günümüzde diyabet tedavisinde kullanılan ilaçların  hipoglissemik etkileri olmakla birlikte, yan etki sıklığı ve komplikasyonları tersine  çevirememeleri nedeniyle, yeni  antidiyabetik ilaçlara ihtiyaç duyulmaktadır. Geleneksel tıpta diyabet tedavisinde geleneksel terapiler olarak çok sayıda bitki ekstreleri kullanılmaktadır. Fitoterapide kullanılan terapötiklerin; antioksidan ve/veya anti-enflamatuvar etkileri nedeniyle birçok hastalığın tedavisinde katkı sağlayabildikleri rapor edilmiştir. Tıbbi bitkilerin  ve  ilaç adayı olarak  sentezlenen  kimyasal bileşiklerini farmakolojik etki mekanizmalarını canlı in vitro ve in vivo hayvan deneyleri  ve  deneysel hayvan hastalık modellerine yönelik  AR-GE çalışmalar gittikçe  artmaktadır. Bu tezde, antioksidan ve anti-enflamatuvar özelliklere sahip brokoli tohumu ekstresi (BTE, 300 mg/kg), roka tohumu ekstresi (RTE, 300 mg/kg), kombinasyonları (MİX; 300 mg/kg (BTE, 150 mg/kg + RTE, 300 mg/kg)) ve imidazol halkalı pirolidin molekülü (İHPM, 4 mg/kg) kullanılarak, karamelli yüksek yağlı diyetle beslenen Swiss albino erkek farelerde STZ ile oluşturulan diyabet modelinde kognitif fonksiyon üzerine etkileri Barnes Labirent testiyle incelendi. Karaciğer, böbrek ve beyin dokularında in vitro deneysel yöntem olan ELISA ile ilgili bitkisel ekstrelerin ve sentetik kimyasalın antioksidan (SOD), antienflamatuvar (TNF-alfa) ve apoptotik aktivite ( BCL-2 ve BAX) tayininin yapılması ve fare izole beyin dokularında AChE düzeyi üzerine etkilerinin gözlemlenmesi gerçekleştirildi.  
Özet olarak, in vitro çalışmadaki deneysel veriler MİX'in anti-enflamatuvar, hipoglisemik ve antipro-apoptotik etkiler gösterdiğini, BTE'nin ise anti-enflamatuvar, anti-apoptotik ve AChE aktivitesini inhibe edici etkiye sahip olduğunu göstermektedir. İn vivo deneysel veriler ise diyabetik farelerde BTE, RTE, MİX ve İHPM'nin kognitif fonksiyonlar üzerinde tedavi edici etkilerini olabileceğini telkin etmektedir.

Abstract:
Diabetes is a lifelong chronic disease characterized by hyperglycemia.  Although the drugs currently used in the treatment of diabetes have hypoglissemic effects, new antidiabetic drugs are needed because of the frequency of side effects and inability to reverse complications. In traditional medicine, many plant extracts are used as traditional therapies in the treatment of diabetes. Therapeutics used in phytotherapy have been reported to contribute to the treatment of many diseases due to their antioxidant and/or anti-inflammatory effects. R&D studies on the pharmacological mechanisms of action of medicinal plants and chemical compounds synthesized as drug candidates in vitro and in vivo animal experiments and experimental animal disease models are increasing. In this thesis, the effects of broccoli seed extract (BSE, 300 mg/kg), arugula seed extract (ASE, 300 mg/kg), combinations (MIX; 300 mg/kg (BSE, 150mg/kg+ ASE, 150 mg/kg)) and imidazole ring pyrrolidine molecule (IRPM, 4 mg/kg), which have antioxidant and anti-inflammatory properties, on cognitive function in STZ-induced diabetes model in high-fat diet with caramel fed Swiss albino male mice were investigated by Barnes Maze test. Determination of antioxidant (SOD), anti-inflammatory (TNF-alpha) and apoptotic activity (BCL-2 and BAX) of the respective herbal extracts and synthetic chemicals and observation of their effects on AChE level in isolated brain tissues of mice were performed by ELISA, an in vitro experimental method in liver, kidney and brain tissues. 
In summary, the experimental data from the in vitro study suggest that MIX has anti-inflammatory, hypoglycemic and anti-apoptotic effects, while BTE has anti-inflammatory, anti-apoptotic and AChE activity inhibitory effects. In vivo experimental data suggest that BTE, RTE, MIX and IHPM may have therapeutic effects on cognitive functions in diabetic mice.