Yaşlı diyabetli hastaların hastalık ve sağlığa ilişkin tutumları
Attitudes of elderly patients with diabetes towards illness and health
Yazar: HATİCE ARISOY
Danışman: DR. İMATULLAH AKYAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hemşireler = Nurses ; Sağlık ve hastalık = Health and disease ; Yaşlanma = Aging ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Araştırma, yaşlı diyabetli bireylerin hastalık ve sağlığa ilişkin tutumlarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi Geriatri polikliniğine başvuran toplam 70 hasta oluşturmuştur. Veriler, araştırmacı tarafından literatür taranarak geliştirilen ?Tanıtıcı Bilgiler Formu? ve Kartal ve Özsoy (2007) tarafından geliştirilen ?Sağlık İnanç Modeli Ölçeği? kullanılarak toplanmıştır. Araştırma sonucunda, yaşlı diyabetli bireylerin hastalık ve sağlığa ilişkin inanç puan ortalamalarının düşük, inanç ve tutumlarının olumsuz olduğu belirlenmiştir. Sağlık inanç modeline göre en çok etkilenen boyutun algılanan ciddiyet olduğu belirlenmiştir.Araştırmada 65-70 yaş arası, lise ve üzeri düzeyde eğitime sahip, daha önce çalışmış yaşlı bireylerin algılanan ciddiyet puan ortalamalarının; ekonomik durumunu iyi/çok iyi, tıbbi beslenme tedavisine uyumunu iyi olarak ifade eden, düzenli kan şekeri ölçümü ve egzersiz yapan yaşlı bireylerin algılanan engeller puan ortalamaları daha yüksek ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ayrıca diyabet ile ilgili daha fazla eğitim gereksinimi olduğunu ifade eden yaşlı bireylerin algılanan yararlar ve sağlıkla ilgili önerilen aktiviteler puan ortalamalarının anlamlı derecede yüksek olduğu bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda yaşlılık döneminde kadın cinsiyet, ileri yaşta olma, düşük eğitim düzeyi, düşük ekonomik durum, diyet ve tedaviye kötü uyum, diyabet ile ilgili eğitime ihtiyaç duyma gibi özelliklerin sağlık inancını olumsuz etkilemesi nedeniyle değerlendirilmesi ve bu grubun öncelikli olarak ele alınması önerilmektedir.Ayrıca diyabet dışında ek kronik hastalıkları bulunan yaşlı bireylerin genç bireylere göre farklı özellik oluşturması nedeni ile sağlık inançlarının değerlendirilmesi ve metabolik kontrol değerlerinin izleminin yapılması önerilmektedir.

Abstract:
This research was conducted in order to determine the attitudes of elderly patients with diabetes towards illness and health. Sample of this study consists of 70 patients that applied to Hacettepe University Adult Hospital Geriatrics Polyclinic. The research data was collected by utilizing ?Introductory Information Form? that was prepared basing on literature by the researcher and ?Health Belief Model Scale? which was validated by Kartal and Özsoy (2007). At the end of the study elderly individuals? attitudes toward illness and health were determined in low levels and as negative. In the study, it was also found that the most affected dimension was the perceived seriousness of Health Belief Model.Mean score of perceived seriousness of individuals aged 65-70 years, educated higher than secondary education and previously employed; mean scores of perceived obstacles of elderly patients who declared economic status and accordance to diabetic diet well/very well, and checking blood sugar regularly and exercising regularly were found to be higher and statistically significant. Also mean scores of perceived benefits and recommended activities related to health of elderly patients needing more education were significantly higher. In accordance with results it can be recommended that the elderly with gender of women, who is senior, has low level of education, has lower socioeconomic status, has bad/moderate accordance with diet and treatment, and who needs more education about diabetes should be dealt primarily.