Unutulmaz gastronomik deneyimlerin destinasyon memnuniyeti ve davranışsal niyetler üzerindeki etkisi: Sosyal medyanın aracı rolü
The effect of memorable gastronomic experiences on destination satisfaction and behavioral intentions: Mediator role of social media
Yazar: DUYGU YÖNEL
Danışman: DOÇ. DR. ONUR ÇAKIR
Kırklareli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism
Dizin: Coğrafi işaretler = Geographical indications ; Davranışsal niyet = Behavioral intention ; Destinasyon = Destination ; Gastronomi = Gastronomy ; Mutfak = Kitchen ; Mutfak turizmi = Gastronomic tourısm ; Müşteri deneyimi = Customer experience ; Sosyal medya = Social media ; Tüketici deneyimi = Consumer experience

Özet:
Bu çalışma, unutulmaz gastronomik deneyimler olarak ele alınan coğrafi işaretli gastronomik ürün deneyimlerinin, gastronomik deneyimler bağlamında yapılan sosyal medya paylaşımları ile turistlerin kendini ifade edebilme düzeylerinin ve bu paylaşımlardan alınan destekleyici etkileşim düzeylerinin destinasyon memnuniyeti ve davranışsal niyetler üzerindeki etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Literatürde gastronomik ürün deneyimleri üzerine yapılan çalışmalar olmasına rağmen coğrafi işaretli gastronomik ürün deneyimleri ve bu deneyimler aracılığıyla sosyal medyada kendini ifade etme ve bu paylaşımlardan alınan destekleyici etkileşim düzeylerinin rolünü inceleyen çalışmaya rastlanılmaması çalışmanın özgünlüğünü ortaya çıkarmaktadır. Nicel araştırma yöntemiyle tasarlanan bu araştırmanın evrenini İzmir'e gelen yabancı turistler ve örneklemini ise araştırma sahası olarak seçilen Efes Antik Kenti ve Meryem Ana Evi'ne gelenler arasından araştırmaya katılmaya gönüllü olan kişilerden kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen yabancı turistler oluşturmaktadır. Anketlerin 385'i yüz yüze ve 132'si çevrimiçi olmak üzere toplam 517 adet anket toplanmıştır. Araştırmada İzmir'e gelen yabancı turistlerin gastronomi motivasyonlarının yüksek olduğu, İzmir'in sunduğu coğrafi işaretli gastronomik ürünlerin yabancı turistlere unutulmaz bir deneyim yaşattığı, bu ürünleri ve deneyimleri paylaşarak turistlerin sosyal medya üzerinden kendilerini ifade edebildikleri ve bu paylaşımların büyük oranda beğenildiği görülmektedir. Ayrıca genel itibariyle İzmir'e gelen yabancı turistlerin destinasyondan duydukları memnuniyet düzeyinin ve tekrar ziyaret etme, tavsiye etme ve başkalarına olumlu şeyler söyleme niyetlerinin de oldukça yüksek seviyede olduğu gözlemlenmiştir. Ölçüm modeli istatistiklerinden geçerlilik ve güvenilirlik testleri değerlendirildiğinde olumsuz deneyimler alt boyutunun unutulmaz gastronomik ürün deneyimlerinin bir boyutu altında çıkmadığı tespit edilmiş ve bu nedenle çalışmada ayrı bir boyut olarak ele alınmıştır. Gastronomi motivasyonunun coğrafi işaretli gastronomik ürün deneyimlerini ve kendini ifade etmeyi artırıcı bir etkisinin olduğu, unutulmaz coğrafi işaretli gastronomik ürün deneyiminin kendini ifade etme, destinasyon memnuniyeti ve davranışsal niyetler üzerinde olumlu etkileri olduğu, olumsuz deneyimlerin destinasyon memnuniyetini azaltan, destekleyici etkileşimlerin kendini ifade etme ve destinasyon memnuniyetini artıran bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Deneyimlerin unutulmaz kılınması, gastronomi mirasının korunması ve tanıtılması, turistlerin kendilerini daha çok ifade edebilmelerini sağlayacak ortamlar oluşturulması açılarından somut öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
This study aims to reveal the effects of geographically indicated gastronomic product experiences, which are considered as memorable gastronomic experiences, the social media sharings made in the context of gastronomic experiences, the level of self-expression of tourists and the supportive interaction levels obtained from these shares on destination satisfaction and behavioral intentions. Although, there are studies on gastronomic product experiences in the literature, the fact that there is none that examines the role of geographically indicated gastronomic product experiences and self-expression in social media through these experiences, as well as the supportive interaction levels obtained from these shares, demonstrates the study's uniqueness. The population of this research, which was conducted using a quantitative research method, consists of foreign tourists visiting Izmir, and the sample of the study selected via convenience sampling method from those who visited the ancient city of Ephesus and the House of Virgin Mary, which were chosen as the research area. A total of 517 questionnaires were collected, 385 of which were face-to-face and 132 online. In the research, it is seen that the gastronomic motivation of the foreign tourists coming to İzmir is high, geographically indicated gastronomic products offered by İzmir provide a memorable experience to the foreign tourists, that the tourists can express themselves through social media by sharing these products and experiences, and these shares are highly supported. In addition, it has been observed that the level of satisfaction of foreign tourists coming to İzmir from the destination and their intention to revisit, recommend and say positive things to others are also at a very high level. When the validity and reliability tests of the measurement model statistics were evaluated, it was determined that the negative experiences sub-dimension was not a part of memorable gastronomic product experiences construct, and therefore it was considered as a separate construct in the study. In the study, it was found that gastronomy motivations had a positive impact on geographically indicated gastronomic product experiences, and self-expression; geographically indicated gastronomic product experiences enhanced the self-expression, destination satisfaction, and behavioral intentions; the negative experiences reduced destination satisfaction; supportive interaction had a positive impact on self-expression and destination satisfaction. In the light of these findings, some suggestions have been made in terms of transforming tourism experiences into memorable experiences via geographically indicated gastronomic products experiences, protecting and promoting the gastronomic heritage, and creating environments that will enable tourists to express themselves more.