Anonim şirkette pay rehni
Share pledge in joint stock company
Yazar: ALİ ATAKAN ÇARDAK
Danışman: DOÇ. DR. BURÇAK YILDIZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Alacak rehni = Pledge of debt ; Anonim şirketler = Joint stock companies ; Hamiline yazılı pay = Bearer share ; Nama yazılı pay = Registered shares ; Rehin = Pledge ; Rehin hakkı = Hypotheca ; Şirketler hukuku = Company law

Özet:
Anonim şirket paylarının devredilebilir olma özelliği, bu paylar üzerinde rehin hakkı kurulmasına olanak sağlamaktadır. Pay üzerinde kurulan rehin hakkı, malvarlıksal pay sahipliği hakları üzerinde kurulmuş olmakta ve bu sebeple hak rehni niteliği taşımaktadır. Pay rehninin kuruluşunu sağlayan tasarruf işlemleri esas olarak TMK m. 954-961 hükümlerine göre gerçekleşmekte ve payın türüne göre farklı hükümlere tâbi olmaktadır. Pay rehni malvarlıksal pay sahipliği hakları üzerinde kurulmakla birlikte, rehin hakkı rehinli alacaklıya bu hakları kullanma yetkisi sağlamamaktadır. Yönetsel nitelikli pay sahipliği hakları ise rehnin kapsamı dışındadır. Bununla birlikte, rehinli alacaklı bazı şartların varlığı halinde malvarlıksal pay sahipliği haklarından doğan alacakları tahsil edebilmekte ve yönetsel pay sahipliği haklarını kullanabilmektedir. Rehin hakkı, rehne konu alacak ödenmediği takdirde alacaklısına rehinli payın satışını İcra ve İflas Kanunu kuralları çerçevesinde paraya çevirme yetkisi vermektedir. Rehnin paraya çevrilmesi ile birlikte rehin hakkı da sona ermektedir. Rehin hakkı ayrıca rehin hukukundan kaynaklanan sebepler ile anonim şirketler hukukuna özgü diğer sebeplerle de sona erebilmektedir. Bu kapsamda, çalışmamızda, anonim şirkette pay rehni; hukuki niteliği, kuruluşu, kapsamı, paraya çevrilmesi ve sona erme sebepleri yönünden güncel mevzuat değişiklileri de dikkate alınarak incelenmiştir.

Abstract:
Transferable feature of joint stock company shares, allows the establisment of the right of pledge on the shares of joint stock companies. The right of pledge on a joint stock company share is established on the financial rights of shareholders; therefore, it's considered as a "pledge on a right" in its legal character. Act of disposal that establishes the pledge on a share is mainly subject to the Art. 954-661 of Turkish Civil Code and it's governed by different provisions depending on the variety of the share. Although the pledge on a share is established on the financial rights of shareholders, it doesn't give the pledgee the authority to use these financial rights. Administrative rights of shareholders, on the other hand, are not covered by the pledge established on the share. However, the pledgee might be entitled to collect the receivables arising from financial shareholder's rights and exercise the administrative rights in the presence of certain conditions. The right of pledge gives the pledgee the authority to realize the pledged share according to the provisions of Turkish Execution and Bankruptcy Code. As a result of the realization of the pledged share, the right of the pledge ends. Besides that, the right of pledge can be terminated for reasons stem from the pledge law and the joint stock companies law. Within this context, in this study, the right of pledge on joint stock company shares is examined in terms of its legal character, establishment, scope, realization and termination reasons, in the light of the current legislation changes.