Formaldehit uygulanan sıçanların karaciğer dokusunda asprosin ve subfatin immün reaktivitesi üzerine karvakrol'ün etkilerinin incelenmesi
Examination of the effects of carvacrol on asprosin and subfatin immune reactivity in liver tissue of rats exposed to formaldehyde
Yazar: ELİF EMRE
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖGETÜRK
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Asprosin = Asprosin ; Formaldehit = Formaldehyde ; Karaciğer = Liver ; Karvakrol = Carvacrol ; Subfatin = Subfatin ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Toksik dozlarda formaldehit (FA) dokularda oksidatif hasara sebep olur ve enerji metabolizmasını bozar. Yağ dokusundan sentezlenen asprosin (ASP) ve subfatin (SUB) enerji metabolizmasının düzenlenmesinde etkili adipokinlerdir. Çalışmada FA'ya maruz bırakılan sıçanların ASP ve SUB immünreaktivitesi üzerine antioksidan ve hepatoprotektif özellikleri bilinen karvakrolün (CAR) etkilerinin immunohistokimyasal ve biyokimyasal yöntemlerle belirlenmesi amaçlandı.
42 adet Wistar Albino cinsi erkek sıçanlar, Grup I (Kontrol), Grup II (CAR-20), Grup III (CAR-40), Grup IV (FA), Grup V (FA+ CAR-20) ve Grup VI (FA+CAR-40) olarak ayrıldı. Formaldehit alan gruplara doz 10 ppm (8 saat/gün, 5 gün/hafta) olacak şekilde inhalasyon yoluyla, CAR alan gruplar ise 20 ve 40 mg/kg/48 saat iki farklı doz olacak şekilde i.p. yolla 4 hafta boyunca uygulandı. Kan ve karaciğer doku örneklerinde enzim bağlantılı immünosorbent testi (ELISA) ile ASP, SUB, total oksidan (TOS) ve total antioksidan (TAS) seviyelerine bakılırken, immünohistokimyasal yöntemle ASP ve SUB immünreaktiviteleri, TUNEL metodu ile apoptotik hücre miktarı belirlendi.
Formaldehit maruziyeti karaciğer dokusunda ciddi oksidatif hasarlara neden oldu. TOS seviyesini yükseltirken, apoptotik hücre sayısını artırdı. Uygulanan 20 mg/kg CAR karaciğer dokusunda apoptotik hücre sayısını azaltırken, TOS seviyelerini de düşürdü. Ancak 40 mg/kg dozundaki CAR kontrol grubuna kıyasla apoptozisi artırdı. Formaldehit ile birlikte uygulanan 40 mg/kg CAR, karaciğer dokusunda TOS değerini FA grubuna göre azaltsa da, tek başına uygulandığında kan TOS değerini kontrol grubuna göre yükseltti. Ayrıca FA maruziyeti karaciğer dokusunda ve kanda ASP ve SUB immünreaktivitelerini azalttı. Ancak bu değerler CAR ilavesi ile tersine çevrildi.
Bu bilgiler ışığında, FA'nın enerji metabolizmasını bozduğu ve CAR'ın uygun dozlarda FA'nın yıkıcı etkilerini azalttığı, yüksek dozlarda ise zararlı olabileceği söylenebilir.

Abstract:
Toxic doses of formaldehyde (FA) in tissues cause oxidative damage and impairs energy metabolism. Asprosin (ASP) and subfatin (SUB) synthesized from adipose tissue are adipokines that are effective in the regulation of energy metabolism. The purpose of this study was to determine the effects of carvacrol (CAR), which is known as an antioxidant and hepatoprotective properties immunohistochemically and biochemically in the  ASP and SUB  in rats exposed to FA.
42 Wistar Albino male rats were divided into groups as Group I (Control), Group II (CAR-20), Group III (CAR-40), Group IV (FA), Group V (FA+ CAR-20) and Group VI (FA+CAR-40). The groups receiving FA were administered with 10 ppm (8 hours/day, 5 days/week) by inhalation while the groups receiving CAR were administered via i.p. (intraperitoneal injection) as two different doses of 20 and 40 mg/kg/48 hours for 4 weeks. ASP, SUB, total oxidant (TOS), and total antioxidant (TAS) levels in blood and liver tissue samples were measured by using ELISA method while ASP and SUB immunoreactivities were determined by using immunohistochemical method and the number of apoptotic cells was determined by using TUNEL method. 
Exposure of FA in the liver tissues resulted in severe oxidative damage. It enhanced the number of apoptotic cells while causing in the increment of the TOS level. The applied 20 mg/kg of CAR in liver tissue resulted in the decrement of the number of apoptotic cells and TOS levels. However, CAR at a dose of 40 mg/kg resulted in the increment of apoptosis when compared with the control group. Although 40 mg/kg CAR and FA applied together   resulted in the decrement of TOS value in liver tissue when compared with the FA group while when applied alone TOS value increased when compared with the control group. Also, FA exposure causes a decrement of ASP and SUB immunoreactivities level in liver tissue and in plasma. However, these values were reversed by addition CAR. 
In view of the present ﬁndings, it is suggested that FA disrupts energy metabolism and CAR ameliorates the destructive effects of FA when used appropriate doses, while it might be harmful at high doses.