Osmanlı Devleti'nde modernleşmenin aracı olarak diplomasi
Diplomacy as a tool of modernization in the Ottoman State
Yazar: ONUR KINLI
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN BERBER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Diplomasi = Diplomacy ; Modernleşme = Modernization ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Tez, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm modem'ia kavramsal analizinde başlayarak sınıfsal bir eylem olan diplomasiyi çözümlemek için devletin sınıfsal temelleri tartışmayı amaç edinmiştir. Çeşitli verilerle desteklenerek açımlandığı şekliyle devletin sınıfsal analizi Doğu-Bakü karşılaşması ekseninde taraflarım yapısal durumu tahlil edilmiştir. Boğa'da devlet yöneten ve yönetilen gibi net bir ayırımla temellenirken Batı'daki süreç yöneten ve yönetilen tasnifinin ötesine geçen pek çok değişkene bağlı bir yapı göstermektedir. Feodal üretim ilişkileri ve bu ilişkilerin çeşitli sebeplerle çözülüşünün ortaya çıkardığı iktidar boşluğunun Kilise gibi dini ve mutlak krallıklar gibi siyasal bir erkle doldurulmasına sebep olmuştur. Batı'da ilk diplomatik faaliyet olarak Kiliseyi ve kısmen aristokrasiyi germekteyiz. Ticaret burjuvazisinin siyasal erke yaklaşması, aristokrasinin de burjuvalaşması bu faaliyetin dış siyaseti belirlemeye başlayan burjuva sınıfı elinde şekillenmesiyle sonuçlanmıştır. İkinci bölümde ise diplomasının kavram olarak ortaya çıkışıyla ne tipte faaliyetleri kapsadığı tespit edilmiş ve tarihsel gelişimine referanslarla uluslararası hukuk-diploması arasındaki ilişki tahlil edilmeye çalışılmıştır. İslâm'ın uluslar arası hukuk ile olan ilişkisi bu çerçevede çözümlenmiş ve "eman" sistemi gibi müesseselerle İslâm'ın İslâm olmayanla kurduğu ilişkinin oturduğu esaslar tetkik edilmiştir. Son bölümde ise Osmanlı Devleti ve Avrupa özelinde Doğu-Batı karşılaşması on altıncı yüzyıl dinamikleri ışığında ele alınmış diplomatik mekanizmaların nasıl işlediği tahlil edilmeye çalışılmıştır. Varılan sonuca göre Osmanlı on beşinci ve on altıncı yüzyıldan itibaren Batı diplomasisinin içinde hatta merkezindedir. Ancak, Batı'nra pek çok değişkene bağlı yükselişi bana mukabil Osmanlı'nın doğal sınırlarına ulaşması ve Viyana kuşatması başansızhğıyla başlayan gerileme Osmanlı'yı tanıdığı ama keyfiyet dahilînde etkin kullanma cihetine gitmediği diplomasiyi yeniden keşfetmesiyle sonuçlanmıştır. Ad hoc misyonlar döneminde Batı'yla yeni bir tanışma gerçekleşmiş, sefaretoameier bir takım iç reformların esin kaynağı olmuştur. Sürekli elçilikleri doğuran bu gelişmeler karşılık diplomasiye geçişle beraber hız kazanarak modernleştirici misyonuna devam etmiştir. Tanzimat'ın güçlendirdiği merkezi bürokrasi Hariciyye'yi ayrı bir zümre haline getirmiştir. On dokuzuncu yüzyıl boyunca Hariciyye ve ona bağlı diplomatik faaliyet modernleşmenin motor gücünü oluştu rmuştur. DOĞU-BATI KARŞILAŞMASI ÜZERİNDEN DİPLOMASİNİN MODERNLEŞTİRİCİ ROLÜNÜ DİPLOMATİK FAALİYETİN TEMEL KAVRAMLARIYLA TARTIŞARAK OSMANLI DEVLETİ ÖZELİNDE ÇÖZÜMLEMELER YAPMAK. TÜRKÇE ANAHTAR KELİMELER : I- DİPLOMASİ 2- MODERNLEŞME 3- OSMANLI DEVLETİ 4- SEFİRLER 5- HARİCİYE Başka vereceğiniz anahtar kelimeler varsa lütfen yazınız. İNGİLİZCE ANAHTAR KELİMELER:(Konunuzla İlgili yabancı indeks, abstrakt ve thesaurus'ları kullanınız.) i- DIPLOMACY 2- MODERNIZATION 3- THE OTTOMAN STATE 4- AMBASSADORS 5- FOREIGN OFFICE Başka vereceğiniz anahtar kelimeler varsa lütfen, yazınız. 1-Tezimden Fotokopi Yapılmasına

Abstract: