Şizofreni tanılı hastalarda koku algılama ve empatinin sosyal işlevsellikle ilişkisi
Relationship between odor perception and empathy with social functionality in patients with schizophrenia
Yazar: AHSEN BÜYÜKAVŞAR
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN GÜLEÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Empati = Empathy ; Koku = Odor ; Koku duyusu = Smell ; Sosyal biliş = Social cognition ; Sosyal ilişkiler = Social relations ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Bu çalışmada şizofreni hastalarında sonlanım ölçütü olan sosyal işlevsellik ve günlük yaşam aktivitelerindeki yetersizliğinin içinde, sosyal biliş elemanlarından olan koku tanıma yetisi ile duygulsnımsal ve bilişsel empatinin ne düzeyde yer aldığı ve şizofreni hastalarında sağlıklı kontrollere göre Bilişsel ve duygulanımsal empati ve koku algılama yetisi farklılık düzeyinin araştırılması amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma kapsamında, Araştırma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi 01.01.2017 – 01.10.2017 tarihleri arasında Kapalı Erkek ve Kadın Psikiyatri Servisi ve Şizofreni dal polikliniğine başvuran ve DSM-V tanı kriterlerine göre şizofreni tanısı almış 48 hasta ve 51 sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmaya alınan hasta ve sağlıklı kontrollere Sosyodemografik Veri Toplama Formu, Sniffin Sticks Koku Testi, Bilişsel ve Duygulanımsal Empati Ölçeği (QCAE) uygulanırken hastalara klinik şiddet ve işlevsellikle ilgili Pozitif ve Negatif Belirti Değerlendirme Ölçeği (PANSS), Bireysel ve Sosyal Performans Ölçeği (PSP) uygulandı.
Bulgular: Yapılan istatistiksel analizler sonucunda Sniffin Sticks Koku Testi parametrelerinin hepsinde hasta ve kontrol grubu arasında belirgin istatistiksel anlamlılık izlenmiştir. Toplam koku skorunun hastalarda ortalama 9,4 ± 1,9 (4,5 – 13,8), kontrol grubunda 13,0 ± 2,0 (7,3 – 15,5) olduğu görülmüştür (p<0,001). Hastalar kontrollere göre QCAE toplamda ve bilişsel empati (CE) boyutunda daha düşük ve anlamlı olarak fark oluşturan skorlar göstermiştir (p= 0,05, p= 0,007). Çalışmamızda hipotezimize uyumlu şekilde toplam koku skorunun ve QCAE istetistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (r= 0,372, p= 0,009). Özellikle bilişsel empati (CE) ve iki alt boyutu olan EC ve OS koku eşiği ; PT (r= 0,372, p= 0,009), OS (r= 0,459, p= 0,001), CE (r= 0,481, p= 0,001) ve koku toplam skoru PT, OS, CE ile anlamlı korelasyon göstermiştir. Ancak bu ilişki koku ve PSP ile QCAE ve PSP arasında gösterilememiştir.
Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda hastaların koku algılama ve bilişsel empatinin bozuk olduğu ancak bu bozukluğun sosyal işlevsellikle ilişkisi olmadığını gösterdik. Bu bulgular çalışmamızda kullanılan öz bildirime dayalı empati ölçeğinin (QCAE) şizofreni hastalarındaki koku bozukluğu ile sosyal işlevselliğin azalması arasındaki ilişkiyi göstermede yetersiz kaldığını ve daha objektif testlere ihtiyaç duyulduğunu, önümüzdeki yıllarda bu aracılık görevi ile ilgili yapılacak yeni çalışmalara ihtiyaç olduğu göstermektedir.
Anahtar Sözcükler: Şizofreni, Empati, Koku Algılama, Sosyal İşlevsellik, Sosyal Biliş.

Abstract:
Aim: In this study, the level of affective and cognitive empathy, which is the social cognition ability of the social cognition elements, and the level of odor perception ability schizophrenic patients are investigated in the social functioning and the inadequacy of activities of daily living, which are the criteria of termination in schizophrenia patients intended.
Materials and Methods: In this cross-sectional study were included 48 patients who applied Health Sciences University of Turkey, Erenköy Mental and Neurological Diseases Hospital between 01.01.2017 - 01.10.2017 with schizophrenia diagnosed according to the DSM-V diagnostic criteria and 51 healthy control was included in the study. When the Sociodemographic Data Collection Form, Sniffin Sticks Scale Test, Questionnaıre Cognitive and Affective Emphaty Scale (QCAE) were applied to the patients and healthy controls, the related Positive and Negative Symptom Scale (PANSS), Individual and Social Performance Scale (PSP) were applied to the clinical severity and function of the patients .
Results: As a result of the statistical analyzes, significant statistical significance was observed between the patient and control group in all of the Sniffin Sticks Odor Test parameters. Total odor score was found to be 9.4 ± 1.9 (4.5 - 13.8) in patients and 13.0 ± 2.0 (7.3 - 15.5) in control group (p <0.001). Patients showed lower and significantly different scores on QCAE total and cognitive empathy (CE) dimensions (p = 0,05, p = 0,007). In our study, total odor score and QCAE were found to be statistically significant (r = 0.372, p = 0.009), consistent with our hypothesis. Especially cognitive empathy (CE) and EC and OS odor threshold with two sub-dimensions; OS (r = 0,372, p = 0,009), OS (r = 0,459, p = 0,001), CE (r = 0,481, p = 0,001) and odor total score PT = 0,411, p = 0,004), CE (r = 0,395, p = 0,005). However, this relationship has not been shown between odor and PSP and between QCAE and PSP.
Conclusion: In our study, we showed that patients' smell perception and cognitive empathy are impaired, but that this disorder is not related to social functioning. These findings indicate that the self-reported empathy scale (QCAE) used in our study is insufficient to show the relationship between impairment of schizophrenia and reduced social functioning, and that more objective testing is needed, and that new work on this mediation task is needed in the coming years.
Keywords: Schizophrenia, Empathy, Odor Perception, Social Functioning, Social Cognition.