Ruhsal bozukluğu olan bireylerde çocukluk dönemi örselenme yaşantıları ve etkileyen faktörler
Childhood trauma experiences and affecting factors in people with mental disorders
Yazar: ESRA ORTAÇ
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM AYHAN
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Olumsuz erken çocukluk deneyimleri = Negative early childhood experiences ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse

Özet:
Bu araştırma, ruhsal bozukluğu olan bireylerde çocukluk dönemi örselenme yaşantılarının ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Temmuz 2023- Haziran 2024 tarihleri arasında Bursa Şehir Hastanesi psikiyatri polikliniğine başvuran, örneklemini ise belirtilen tarihlerde çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 496 hasta oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, Tanıtıcı Bilgi Formu ve Çocukluk Dönemi Örselenme Yaşantıları Ölçeği Kısa Formu (ÇÖYÖ-KF) ile toplanmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada ruhsal bozukluğu olan bireylerin ÇÖYÖ-KF toplam puan ortalamasının 66,07±9,35 olduğu tespit edilmiştir. ÇÖYÖ-KF'nin fiziksel istismar, cinser istismar, duygusal istismar, fiziksel ihmal ve duygusal ihmal alt boyut puan ortalamaları ise sırasıyla 12,40±2,94, 11,31±3,10, 11,18±2,91, 15,10±3,50 ve 16,07±4,35 olarak bulunmuştur. Bununla birlikte yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, çalışma durumu, ekonomik düzey, yaşanılan yer, birlikte yaşanılan kişiler gibi demografik özellikler ile ÇÖYÖ-KF toplam veya alt boyut puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca psikiyatrik tanı, sigara/ alkol kullanımı, uyku kalitesi ve intihar öyküsü gibi klinik özellikler ile ÇÖYÖ-KF toplam veya alt boyut puan ortalamaları arasında istatistiksel açıdan önemli düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır. Yapılan korelasyon analizinde ise fiziksel istismar, cinsel istismar, duygusal istismar, fiziksel ihmal ve duygusal ihmal arasında pozitif yönde zayıf veya orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu doğrultuda araştırma sonuçları, çocukluk çağı örselenme yaşantılarının önlenmesinin önemini ortaya koymuştur.

Abstract:
This study was performed to determine the childhood traumatic experiences and affecting factors in people with mental disorders. The study population consisted of 496 patients who applied to Bursa City Hospital psychiatry outpatient clinic between July 2023 and June 2024, and the sample consisted of 496 patients who met the inclusion criteria on the specified dates. The study data were collected with a Descriptive Information Form and the Childhood Trauma Questionnaire Short Form (CTQ-SF). In the data evaluation, descriptive statistics, independent sample t test, one-way analysis of variance and Pearson correlation analysis were used. In the study, it was determined that the CTQ-SF total mean score of individuals with mental disorders was 66.07±9.35. The mean scores of the physical abuse, sexual abuse, emotional abuse, physical neglect and emotional neglect sub-dimensions of the CTQ-SF were 12.40±2.94, 11.31±3.10, 11.18±2.91, 15.10±3.50 and 16.07±4.35, respectively. In addition, it was determined that there was a statistically significant relationship between demographic characteristics such as age, gender, marital status, education level, employment status, economic level, place of residence, and persons living with and the mean total or sub-dimension scores of the CTQ-SF. Furthermore, it was found that there was a statistically significant relationship between clinical characteristics such as psychiatric diagnosis, smoking/alcohol use, sleep quality and suicide history and the mean total or sub-dimension scores of the CTQ-SF. In the correlation analysis, a weak or moderately significant positive relationship was found between physical abuse, sexual abuse, emotional abuse, physical neglect and emotional neglect. Accordingly, the results of the study revealed the importance of preventing childhood traumatic experiences.