Eskişehir katı atıklarının çevreye olan etkilerinin araştırılması
The Investigation of the effect of Eskişehir's solid waste on the environment
Yazar: RECEP BAKIŞ
Danışman: PROF.DR. MEHMET BİLGİN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1996
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Eskişehir = Eskişehir ; Katı atıklar = Solid wastes ; Çevre kirliliği = Environmental pollution

Özet:
Bu çalışmanın amacı, katı atıkların çevreye olan etkilerini incelemektir. Bu maksat için katı atıkların çevreye yaydığı koku ve toprak kirliliği üzerinde çalışmalar yoğunlaştırılmıştır. Birinci bölümde, katı atıkların çevreye olan etkilerinin tesbit edilmesi amacıyla yapılacak olan çalışmalar belirlenmiştir. Katı atıkların doğrudan ilişkili olduğu; bölgenin konumu, sosyal yapısı, hidrolojik ve jeolojik özellikleri de araştırılmıştır. İkinci bölümde, çevre sağlığı bakımından ortama zarar veren kirleticiler araştırılmıştır. Bu kirleticilerin hava, su, toprak ve canlılar üzerindeki etkileri incelenmiştir. Üçüncü bölümde, katı atıkların genel olarak planlanmasına yönelik çalışmalar yapılmıştır. Dünyada ve Türkiyede oluşan çöplerin bileşenleri ve kişi basma düşen çöp miktarları tesbit edilmiştir. Çeşitli atıkların, toplum sağlığına yaptıkları olumsuz etkiler de araştırılmıştır. Ayrıca, Eskişehir'deki mevcut çöpün durum da incelenmiştir. Eskişehir çöp depolama alanından numuneler alınarak analizler yapılmıştır. Bu çalışmalarda, herbir çöp numunesinin toplam ağırlığı tesbit edildikten sonra bileşenlerine ayırarak, her bileşenin ağırlığı bulunmuştur. Aynı numune tekrar birleştirilerek yakılmış ve geriye kalan toplam inorganik madde miktarının %10 ile %36.96 arasında değiştiği belirlenmiştir. Dördüncü bölümde, çöplerden ve diğer kirletici kaynaklardan yayılan koku problemi araştırılmıştır. Rüzgarsız ve rüzgarlı ortamda kokunun yayılması hakkında modelleme çalışması yapılmıştır. Rüzgarsız ortamda; difüzyon katsayılarına, zamana ve madde miktarına bağlı olarak, r yarıçap lı bir kürede konsantrasyon değişimleri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar, yan logaritmik olarak çizilmiştir. Küçük difüzyon katsayılarında (D<1) konsantrasyonlar yüksek, büyük difüzyon katsayılarında ise (D>1) konsantrasyonlar düşük çıkmıştır. Beşinci bölümde, katı atıklardan kaynaklanan toprak kirliliği konulan incelenmiştir. Araştırma bölgesi olarak, Eskişehir çöp depolama alam seçilmiştir. Çöp depolama alam civarında üç adet sondaj kuyusu açılmış ve zemin numuneleri alınmıştır. Bu örneklerle, zeminin hem geoteknik hemde kimyasal analizleri yapılmıştır. Zeminin geoteknik özelliklerini belirlemek için; tabii su muhtevası, atterberg kıvam limitleri, özgül ağırlık, dane çapı dağılımı ile hidrometre analizleri yapılmıştır. Toprak kirliliği parametrelerinin belirlenmesi için yapılan fiziksel ve kimyasal analizlerle; pH, rutubet faktörü, organik madde, toplam,-N, değişebilir Na+, K+, Ca*4" ve Mg^ ile kimi iz element ve ağır metaller (Al, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn, Mo, Pb) belirlenmiştir. Fiziksel ve kimyasal analizlerle ilgili deneysel bulgular, çizelge ve şekiller halinde verilmiştir. Altıncı bölümde, bu çalışmadan elde edilen sonuçlar özetlenerek alınması gerekli tedbirler belirtilmiştir.Anahtar Kelimeler : Katı Atıklar, Çöp, Koku Kirliliği, Toprak Kirliliği, Difuzyon, Dispersiyon, Ağır Metal, Akarsu ve Yeraltı suyu Kirliliği, Hava Kirliliği

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effects of the solid wastes to the environment. Therefore, the work has been concentrated on the odour of solid wastes and soil contamination. hi the first chapter, the main studies to determine the effects of solid wastes were established. The location, social structure, hydrological and geological properties of the research area were examined since the effects of solid wastes are directly dependent on these parameters. In the second chapter, the waste materials that are hazardous to the environmental health and to the air, water, soil and living species have been searched. In the third chapter, the studies towards the general planning of solid wastes have been done. It is known that the constituents of rubbish produced in Turkey and the world and their amounts per person were clearly determined in literature. Furthermore, the negative effects of the several waste materials to the public health have also been examined. In the present work the existing situation of rubbish in Eskişehir was studies in genaral and the experimental works on the samples taken from the dumping area of Eskişehir were also conducted. In the analysis of those samples, after measuring total weights of each rubbish sample, they were separated into their constituents and the single weight values of these constituents were determined and then, each rubbish samples was burned. The amounts of inorganic material remained has been found in the range of 10 to 36.96 %. In the fourth chapter, the odour problem coming from rubbish and other wastes sources has been examined. A mathematical modelling for the odour emission in both windy and calm weather condition has also been studied. In calm weather, depending on the diffusion coefficient, time and amount of materials, the changes of concentration in the sphere with a radius of r were investigated. The results have been shown as semi logarithmic graph. With smaller diffusion coefficients (D<1) the concentrations of odour contamination were high unlike those with higher diffusion coefficients (D>1). In the fifth chapter, the subject of soil contamination originated from solid wastes -was undertaken. Eskişehir landfill site has been selected as a research location. 3 drilling wells have been digged around this area and soil samples from ground were taken. Both geotechnical and chemical analysis have been carried out with those samples. In order to determine the geotechnical properties of ground, natural water content, atterberg's limits, specific gravity, distribution of grain size and hydrometer analysis were made. To estimate the parameters of soil" contamination both physical and chemical analysis have been carried out. pH, factor of humidity, organic material, total-N concentration, the concentrations of changeable cations as Na+, K+, Ca"1"4" and Mg ++, some tracing elements and heavy metals (Al, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn, Mo, Pb) were determined. Those experimental data were examined as figures and tables. In the final chapter, the outputs of current study have been summarized and the necessary precautions that have to be taken are emphasized.Key Words : The Solid Wates, The Rubbish, The Odour Contamination, The Soil Contamination, Diffusion, Dispersion, The Flowing Water and Ground Water Pollution, The Air Pollution