Göz tutulumu olan ve olmayan behçet hastalarında serum sortilin düzeylerinin lipid metabolizması ile ilişkisi
The relationship between serum sortilin levels and lipidmetabolism in behcet's patients with and without ocular involvement
Yazar: ŞEYDANUR TURGUT
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP GÜLNUR ANDİCAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Göz Hastalıkları = Eye Diseases ; Romatoloji = Rheumatology

Özet:
Behçet hastalığı, patogenezi hala belirsiz olan sistemik enflamatuar bir hastalıktır. Tüm
kronik, sistemik enflamatuar hastalıklarda olduğu gibi Behçet hastalarında da gelişen
endotel disfonksiyonu ve kronik enflamasyon sebebiyle hastalarda ateroskleroz gelişme
ihtimali yüksektir. Temel patolojisi vaskülit olan Behçet hastalığında birçok
enflamatuar molekül incelenmesine rağmen, hastalığın ilerleyişini ve organ tutulumunu
öngören herhangi bir biyobelirteç tanımlanmamıştır. Sortilin, SORT1 geni tarafından
kodlanan, VLDL sentezi ve LDL'nin hücre içine alımı ile ateroskleroz gelişiminde rol
oynayan bir proteindir. Proprotein konvertaz subtilisin / kexin tip 9 (PCSK9) ise LDL
reseptörünü (LDLR) parçalayarak kolesterol metabolizmasının düzenlenmesinde görev
yapan ve hepatik ApoB lipoprotein alımında azalmaya sebep olan bir serin proteazdır.
Bu tez çalışmasında Behçet hastalarında lipid metabolizmasını incelemek için,
kolesterol metabolizmasında rolü olan sortilin, PCSK9, OxLDL ve ApoB100
parametrelerinin analizlenmesi amaçlanmıştır. Behçet hastaları herhangi bir organ
tutulumu olmayan (n=16), sadece göz tutulumu olan (n=16) ve sadece vasküler
tutulumu olanlar (n=15) şeklinde gruplandırılmış ve bu hastalarda sağlıklı kontrollerde
(n=17) ve enflamatuar ve otoimmün bir hastalık olan AS (n=17) hasta kontrollerinde
LDL-K, Total Kolesterol ve TG düzeyleri çalışıldı. Hasta ve kontrol serum örneklerinde
OxLDL, ApoB100, Sortilin ve PCSK9 konsantrasyonları ELİSA metodu ile tayin
edildi. LDL-K, Total Kolesterol, Sortilin ve PCSK9 düzeyleri Behçet hastalarında
sağlıklı kontrollere göre yüksek bulunmuştur. Bu bulgularla birlikte, Behçet hasta
grubunda Sortilin ile LDL-K ve PCSK9 arasında pozitif korelasyon bulunması;
sortilinin hepatik VLDL sentezini arttırdığı ve aynı zamanda LDLR yıkımını sağlayan
PCSK9 ile etkileşime girerek dolaşımda LDL kolesterol düzeyini daha da arttırmasıyla
aterosklerotik lezyon oluşumuna yol açtığı görüşünü desteklemektedir.

Abstract:
Behcet's disease is a systemic inflammatory disease whose pathogenesis is still
unknown. As in all chronic, systemic inflammatory diseases, patients with Behçet's
disease are at high risk of developing atherosclerosis due to endothelial dysfunction and
chronic inflammation. Although many inflammatory molecules have been studied in
Behçet's disease, the basic pathology of which is vasculitis, no biomarkers predicting
the progression and organ involvement of the disease have been identified. Sortilin is a
protein encoded by the SORT1 gene, which leads to the development of atherosclerosis
in VLDL synthesis and the uptake of LDL into the cell. Proprotein convertase subtilisin
/ kexin type 9 (PCSK9) is a serine protease that acts to regulate cholesterol metabolism
by degrading the LDL receptor (LDLR), causing a decrease in hepatic ApoB lipoprotein
uptake.
In this study, we were aimed to analyze the parameters of sortilin, PCSK9, OxLDL and
ApoB100 which are involved in cholesterol metabolism in order to investigate lipid
metabolism in Behçet's patients. When Behçet's patients were grouped as having no
organ involvement (n = 16), having only eye involvement (n = 16), and having only
vascular involvement (n = 15), healthy control (n = 17) and ankylosing spondylitis an
inflammatory and autoimmune disease (n = 17) LDL-C, Total Cholesterol and TG
levels were studied in these groups. OxLDL, ApoB100, Sortilin and PCSK9
concentrations were determined by ELISA method in patient and control serum
samples. LDL-C, Total Cholesterol, Sortilin and PCSK9 levels were higher in Behçet's
patients compared to healthy controls. With these findings, positive correlation between
sortilin and LDL-C and PCSK9 in Behçet's patient group. It supports the view that
sortilin leads to atherosclerotic lesion formation by increasing hepatic VLDL synthesis
and also increasing sorting of LDL cholesterol levels in circulating by interacting with
PCSK9 which provides LDLR degradation.