Türkiye'deki Avrupa yılan balığı stoklarının ayrımında otolit şekil analizi
Otolith shape analysis in differentiation of European eel stocks  in Turkey
Yazar: UTKU CAN AY
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN YALÇIN ÖZDİLEK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Anguilla anguilla = Anguilla anguilla ; Bafa Gölü = Bafa Lake ; Muğla = Muğla ; Yılan balığı = Eel ; Çanakkale = Çanakkale

Özet:
Avrupa yılan balığı (Anguilla anguilla (L.), Baltık Denizi'nden Kuzey Afrika'ya kadar geniş bir dağılım alanına sahip, morfolojik değişim geçiren ve hayatında bir kez döl veren bir türdür. En son çalışmalar Avrupa yılan balığının dünyadaki popülasyonunun hala düşme eğiliminde olduğunu göstermektedir. Bu nedenle stokların izlenmesi büyük önem taşımaktadır. Otolitler, balıkların iç kulağındaki kalsiyum karbonat birikintileridir ve balıkların biyolojik ve ekolojik özellikleri hakkında bilgi toplamak için önemli bir araçtır. Günlük büyüyen otolitlerin şekillerinin balığın yaşadığı ortama göre farklılıklar gösterdiği bilinmektedir. Otolit şekil analizi yöntemi ile stok tahminlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada otolit şekil analiz yöntemi kullanılarak Türkiye'de Çanakkale, Muğla ve Bafa havzalarından toplanan yılan balığı otolitlerinin stok ayrımında kullanılıp kullanılamayacağını test etmek amaçlandı. ShapeR paketi kullanılarak bu üç popülasyondan alınan otolit örneklerinin şekil analizi yapıldı ve gruplar arasındaki farklılıkların önem derecesi PERMANOVA ve CAP (Kanonik Koordinatlar Analizi) yöntemleri ile test edildi. Yapılan analizler sonucunda birbirine daha yakın olan Muğla ve Bafa havzalarından toplanan yılan balıklarının otolit şekilleri arasında anlamlı bir farklılık bulunamadı (P>0,05). Bu istasyonların örnekleri birleştirilip Çanakkale örnekleri ile kıyaslandığında ise bu iki grup arasında istatistik olarak anlamlı farklılık bulundu (P<0,05). Analiz sonuçlarına göre yılan balıklarında otolit şekil analizi yönteminin birbirine nispeten uzak olan istasyonlardaki popülasyonları ayırt etmek için kullanılabileceği söylenebilir.

Abstract:
The European eel (Anguilla anguilla (L.) is a species that has a wide distribution area from the Baltic Sea to North Africa, undergoes morphological changes, and gives offspring once in its lifetime. The latest studies show that the world population of the European eel is still on a downward trend. For this reason, it is of great importance to monitor stocks. Otoliths are calcium carbonate deposits in the inner ear of fish and are an important tool for gathering information about the biological and ecological characteristics of fish. It is known that the shapes of the otoliths that grow daily vary according to the environment in which the fish live. It is widely used in stock estimates with the otolith shape analysis method. The goal of this study was to see if eel otoliths collected from Turkey's Çanakkale, Muğla, and Bafa basins could be used for stock separation using the otolith shape analysis method. Shape analysis of otolith samples taken from these three populations was performed using the ShapeR package, and differences between groups were searched by ANOVA-like Permutation test (PERMANOVA) and CAP (Canonical Analysis of Principle Coordinates) methods. As a result of the analysis, no significant difference was found between the otolith shapes of eels collected from Muğla and Bafa basins, which are closer to each other (P > 0.05). A statistically significant difference (p>0.05) was found between the two groups when the samples from these stations were combined and compared to the samples from Çanakkale. According to the results of the analysis, it can be said that the otolith shape analysis method in eels can be used to distinguish populations in stations that are relatively far from each other.