Hulȗsî Vesiletü'l- Merâm
Hulȗsî Vesiletü'l- Merâm
Yazar: FATMA DEMİREL ÇOBAN
Danışman: PROF. DR. ALİ İHSAN ÖBEK
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Feridüddin Attar = Feridaldin Attar ; Hulusi Çelebi = Hulusi Çelebi ; Nasihatname = Nasihatname ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Şerh = Commentary

Özet:
Müellifin hayatı hakkında kesin bilgi sahibi değiliz. Buna istinaden müellif eserin yazılış tarihi olarak metinde "Hicret-i nebeviyyeniñ 1036 yılında māh-ı Cümādī'l-evveliniñ 17 günü şürūˊ olundu" diye belirtir. Buradan yola çıkarak esere   3 Şubat 1627'de başladığını biliyoruz. Murat Han'ın dönemin padişahı olduğunu belirtmesinden yola çıkarak da bahsedilen padişahın IV.Murat olduğu anlaşılmaktadır. Böylece yazarın kimliği hakkında kesin bilgi sahibi olamamakla birlikte IV.Murat döneminde yaşamış olan Hulȗsî Çelebi olma ihtimali yüksektir.(www.turkedebiyatiisimlersozlugu)

    Türk edebiyatını derinden etkileyen ve adına bir çok şerh, tercüme yazılan Feridüddin Attârın'ın Pendnâme'sinin güzel bir örneği olan esere şârih hadîs-i şerîf ve âyet-i kerimelerden faydalanarak dini hüviyet de kazandırmıştır. Yazar birkaç yerde Attâr'ın yöntemine göndermede bulunmuştur. Nesih el yazısı ile okunaklı şekilde kaleme alınan eser 79 varak olup her sahifede olmamakla birlikte Arapça terkîplerle zenginleştirilmiştir. Yazar Farsça bölümlerin şerhine kısaca değinmiş açıklamaya gerekli gördüğü veyahut çok sık kullanılmayan kelimeleri hâşiyelerde izâh etmiş, kimi zaman gramer bilgisi vermiştir. Bu yönüyle eser Türkçe-Farsça-Arapça nitelikte zengin bir nasihatnâme örneğidir.

Anahtar Kelimeler: Hulȗsî, Feridüddin Attâr,  Vesiletü'l-Merâm, nasihatnâme, şerh

Abstract:
We don't know exactly the life of the author. Based on this, the author says as the date of the work "it is in 1036 of Hejira Nabawi, the 17th day of mah-ı Cümadi'l-evveli" in the text. We know from this he started the work on 3 February 1627. It is understood that the Sultan stated in the work was the sultan of the period and that he was the Murat IV. Thus, although we could not have a certain knowledge about the identity of the author, it is highly probable that he was Hulȗsî Çelebi.

Hulȗsî, by using hadith and verses, gave religious identity to the work, which is a beautiful example of Pendnâme by Feridüddin Attârın which affected Turkish literature deeply and about which a lot of commentaries and translations were written. In several places, the author referred to the method of Attâr. The work, which was written in a legible way with Nesih handwriting, is composed of 79 foils and it is enriched with Arabic phrases, although it is not in every page. The author briefly mentioned the commentary of the Persian sections and explained the words which he deemed necessary or which were not used very often in this context. In this aspect, the work has a feature of the richness of Turkish-Persian-Arabic nature.

Key Words: Hulȗsî,   Feridüddin Attâr,   Vesiletü'l-Merâm, nasihatnâme, şerh