Sağlık bilimleri fakültesindeki öğrencilerin ortorektik davranışlarının ve obezite önyargılarının incelenmesi
Analysis of the orthorectic behaviors and obesity prejudices of students in the faculty of health sciences
Yazar: EDANUR BALALAN
Danışman: PROF. DR. EDİBE PİRİNÇCİ
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Obezite = Obesity ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa ; Sağlık eğitimi = Health education ; Önyargı = Prejudice ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Kısıtlayıcı bir beslenmenin sonucunda ortaya çıkan sağlıklı beslenme takıntısı (ortoreksiya nevroza) ile aşırı beslenme sonucu oluşan obeziteye karşı önyargılar birer halk sağlığı sorunlarıdır. Bu araştırma Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi birinci ve üçüncü sınıf öğrencilerinde ortorektik davranışların ve obezite önyargısını etkileyen faktörlerin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu araştırmada 640 öğrencinin 556'sına ulaşılarak gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak kişisel bilgi formu, ORTO-15 ölçeği, GAMS-27 obezite önyargı ölçeği kullanılmıştır. Veriler istatistik paket programına işlenerek, istatistiksel analizde Kolmogrov Smirnov, ortalama, standart sapma, Ki-kare, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Spearman korelasyon testleri yapılmıştır. 
Araştırma kapsamına alınan öğrencilerin %84.2'si kadın olup Beden Kitle İndeksi (BKI) ortalamaları 21.78±3.23 kg/m²'dir. Öğrencilerin %11.3'ünün ortorektik eğilimlerinin olduğu bulunmuştur. Erkeklerde ve beslenme ve diyetetik öğrencilerinde daha fazla ortorektik eğilimler saptanmıştır (p<0.05). Öğrencilerin %16.7'si obez bireylere karşı önyargısız, %61.0'ı önyargıya eğilimli ve %22.3'ü önyargılı bulunmuştur. Hemşirelik bölümü öğrencilerinde, fiziksel görünümünü kendi beyanlarına göre obez olarak belirtenlerde ve BKI sınıflandırmasına göre obezlerde diğer gruplara göre GAMS-27 obezite önyargı ölçeği puanları daha yüksek olup obez bireylere karşı daha fazla önyargıya eğilimli oldukları bulunmuştur (p<0.05). ORTO-15 toplam puanıyla ile her üç alt boyutta da anlamlı bir şekilde pozitif korelasyon bulunurken, GAMS-27 obezite önyargı ölçeğiyle anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır. 
Sonuç olarak erkekler kadınlara göre daha fazla ortorektik eğilim göstermektedir. Öğrencilerde obeziteye karşı önyargı ve önyargıya eğilimli olma oranı yüksektir. Bu sonuçlar doğrultusunda geleceğin sağlık çalışanları adayları olan öğrencilerde ortorektik tutumlarının ve obezite önyargılarının azaltılmasına yönelik farkındalık ve bilinç düzeyini artıracak multidisipliner çalışmalar yürütülmelidir.
Anahtar Kelimeler: Obezite Önyargısı, Ortorektik Davranışlar, Öğrenci

Abstract:
2. ABSTRACT
ANALYSIS OF THE ORTHORECTIC BEHAVIORS AND OBESITY PREJUDICES OF STUDENTS IN THE FACULTY OF HEALTH SCIENCES
The obsession with healthy nutrition (orthorexia nervosa), which occurs as a result of restrictive nutrition, and prejudices against obesity resulting from overnutrition are public health problems. This study was conducted to examine orthorexic behaviors and factors affecting obesity bias in Fırat University Faculty of Health Sciences first and third year students.
In this descriptive and cross-sectional study, 556 out of 640 students were reached. Personal information form, ORTO-15 scale, GAMS-27 obesity bias scale were used as data collection tools. The data were processed into the statistical package program and Kolmogorov Smirnov, mean, standard deviation, Chi-square, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Spearman correlation tests were performed in statistical analysis.
84.2% of the students included in the study are women and their Body Mass Index (BMI) average is 21.78 ± 3.23 kg / m². It was found that 11.3% of the students had orthoreectic tendencies. Orthorexic tendencies were found more in males and in nutrition and dietetics students (p <0.05). 16.7% of the students were found to be without prejudice against obese individuals, 61.0% were prone to prejudice and 22.3% were biased. GAMS-27 obesity bias scale scores were found to be higher in nursing students, those who stated their physical appearance as obese according to their own statements, and obese according to BMI classification compared to other groups, and they were more prone to bias towards obese individuals (p <0.05). While a significant positive correlation was found with ORTO-15 total score in all 3 sub-dimensions, no significant correlation was observed with GAMS-27 obesity bias scale. 
As a result, men show more orthorexic tendencies than women. The rate of prejudice and prejudice against obesity among students is high. In line with these results, multidisciplinary studies should be conducted to increase the awareness and consciousness level of students who are future healthcare professionals to reduce orthorexic attitudes and obesity biases.
Keywords: Obesity Bias, Orthorexic Behaviors, Student