Geçiş ekonomilerinin dönüşüm süreci: Kosova Cumhuriyeti örneği
Transformation process of transition economies: Republic of Kosovo example
Yazar: NECMETTİN PİNDUK
Danışman: PROF. DR. AHMET ATAKİŞİ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik değişme = Economic change ; Ekonomik reform = Economic reform ; Geçiş ekonomisi = Transition economies ; Kapitalizm = Capitalism ; Kosova = Kosovo ; Sosyalizm = Socialism

Özet:
II Dünya Savaşının 1945 yılında sona ermesi ile başlayan, 1992 yılında Berlin
duvarının yıkılmasına kadar süren Soğuk Savaş dönemi, dünyayı iki kutba ayırmıştır. Bir
tarafta ABD liderliğinde Kapitalizm, diğer tarafta SSCB'nin önderliğini üstlendiği
Sosyalizm. Berlin Duvarının yıkılışının ardından sosyalizmin çöküşünün yaşanması,
ülkeleri yönetimsel olarak demokratikleşmeye iterken, ekonomik olaraktan
liberalleşmeye itmiştir. Bu dönemde ortaya çıkan Geçiş Ekonomileri kavramı, sosyalist
ekonomik modeli terk eden, kapitalist ekonomik modeli benimsemeye çalışan ülkeler için
kullanılmıştır.
Geçiş ekonomileri bakıldığında geçiş süreci ve sonrasında izlenilen ekonomi
stratejileri arasında farklılar göze çarpmaktadır. Geçiş ekonomilerinin uyguladıkları
stratejilere bakıldığında temelde iki farklı stratejinin olduğunu görmekteyiz. Şok Terapi
adı verilen geçiş stratejisi, ülkelerin radikal ve hızlı adımlar atarak ülke ekonomilerinin
bir liberalleşmesini amaçlanmaktadır. Bir diğer geçiş stratejisi olan Aşamalı Geçiş
Stratejisi, ülkelerin farklı ekonomik, siyasi ve sosyal yapılarının bulunmasını göz önünde
bulundurarak, liberalleşme sürecini kademli olarak zamana yaymayı hedeflemektedir.
Orta, Doğu ve Güney Avrupa ülkeleri ile Orta Asya'ya ülkelerini kapsayan Geçiş
Ekonomileri temelde geçiş stratejilerinden birini benimseyerek ekonomide yapısal
reformları gerçekleştirmeye çalışmışlardır. Uygulanan geçiş stratejileri ekonomik
büyüme, enflasyon, işsizlik gibi ekonominin temel parametrelerinde farklılıklar
oluşmasına neden olurken, ekonomik kalkınmayı önemli ölçüde etkileyen doğrudan 
yabancı yatırımlar ile kamuya ait mülklerin özelleştirilmelerinde farklı neticelerin
oluşmasına sebebiyet vermiştir.
Geçiş ekonomilerinin arasına en son katılan ülkelerden biri olan Kosova,
bağımsızlığın ardından ekonomide gerçekleştirdiği yapısal reformlar ile oluşturduğu
ekonomik politikaların, ekonomik büyüme, enflasyon, doğrudan yabancı yatırımlar,
özelleştirmeler, ithalat ve ihracatında önemli ölçüde değişikliklerin yaşanmasına neden
olmuştur.
Bu tez çalışması Sosyalizm ve Kapitalizm ekonomik düşüncelerinden yola
çıkarak, Geçiş ekonomilerinin ortaya çıkışını, bu ülkelerde uygulanan yapısal reformlar
ile ekonomide gerçekleşen değişimi göz önünde bulundurarak, Avrupa'nın en genç ülkesi
olan Kosova'nın bağımsızlık sonrası geçiş sürecinde nasıl bir yol izlediğini ve gerçekleşen
ekonomik değişimi açıklamaya çalışmaktadır.
Tez çalışmasında yayınlanan ulusal ve uluslararası kitaplardan ve akademik
makalelerden ve raporlardan faydalanmakla beraber IMF, Dünya Bankası, UNCTAD,
Kosova Merkez Bankası, Kosova İstatistik Ajansı verileri kullanılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Geçiş Ekonomileri, Kapitalizm, Sosyalizm, Ekonomik
Büyüme, Yapısal Reformlar,

Abstract:
Starting from the end of World War II in 1945 and continuing until the fall of the
Berlin wall in 1992, The Cold War period divided the world into two poles. US-led
Capitalism on side, Socialism led by the USSR on the other. The collapse of socialism
after the fall of the Berlin Wall while pushing countries to democratize administratively,
pushed them to liberalize economically as well. The concept of Transition Economies that
emerged in this period was used for countries that abandoned the socialist economic model
and tried to adopt the capitalist economic model.
Analyzing the transition economies, differences are seen between the economic
strategies followed during the transition period and afterwards. Taking a look at the
strategies implemented by transition economies, we see that there are basically two
different strategies.The transition strategy, called Shock Therapy, aims to liberalize the
economies of the countries by taking radical and rapid steps. The Gradual Transition
Strategy, which is another transition strategy, aims to gradually spread the liberalization
process over time, taking into account the different economic, political and social
structures of the countries. The Transition Economies, which cover Central, Eastern and
Southern European countries and Central Asia, have initially tried to realize structural
reforms in the economy by adopting one of the transition strategies.While the applied
transition strategies caused changes in the basic parameters of the economy such as
economic growth, inflation, and unemployment, foreign direct investments which 

significantly affect economic development together with privatization of public properties
have resulted in different consequences too.
Being one of the last countries to join transition economies Kosovo, the economic
policies formed within the structural reforms in the economy after independence, have
caused significant changes in economic growth, inflation, foreign direct investments,
privatizations, imports and exports.
This study is based on the economic ideas of Socialism and Capitalism, taking into
account the emergence of Transition economies, the structural reforms implemented in
these countries and the change in the economy and tries to explain how Kosovo, the
youngest country in Europe, followed the transition process in the post-independence
period and the economic change that occurred in the meantime.
In this study, other than the published national and international books and
academic articles and reports, IMF, World Bank, UNCTAD, Kosovo Central Bank,
Kosovo Statistical Agency datas were used as well.
Keywords: Transition Economies, Capitalism, Socialism, Economic Growth,
Structural Reforms,