Varyant histolojili mesane tümörü tanılı hastalarda sağkalımı etkileyen faktörlerin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of factors affecting survival in patients with bladder tumor with variant histology
Yazar: BAYRAM ALIYEV
Danışman: PROF. DR. MEHMET CEYHUN ÖZYURT ; DOÇ. DR. FUAT KIZILAY ; DOÇ. DR. BANU SARSIK KUMBARACI
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Histoloji = Histology ; Mesane hastalıkları = Urinary bladder diseases ; Mesane neoplazmları = Urinary bladder neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sağkalım = Survival ; Sağkalım analizi = Survival analysis

Özet:
Giriş ve amaç: Mesane kanseri ürogenital sistemin en sık görülen kanserlerinden biridir. Çalışmamızda varyant histolojili mesane kanserlerinde sağkalımı etkileyen faktörlerin değerlendirilmesini amaçlanmıştır. 
Gereç ve yöntem: 2009-2021 yılları arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Üroloji Anabilim Dalı'nda mesane tümörü nedeniyle takip ve tedavi edilen 1344 hasta (951 varyant olmayan histolojili, 393 varyant histolojili) çalışmamıza dahil edildi. Demografik (yaş, cinsiyet, sigara), patolojik (tümör evresi, derecesi, boyutu, sayı, CİS varlığı, lenfovasküler invazyon (LVİ), lenf nodu (LN) evresi, insidental prostat kanseri), tedaviye bağlı (mitomisin, BCG, neoadjuvan kemoterapi (NKT), radikal sistektomi (RS), radyoterapi (RT), kemoterapi (KT)) ve radyolojik (hidronefroz, metastaz bölgeleri) verileri retrospektif olarak incelendi. Değişkenler kas invaziv olmayan mesane kanseri (KİOMK) grubunda nüks, genel sağkalım ve progresyon, kas invaziv mesane kanseri (KİMK) grubunda ise rekürrens ve genel sağkalım açısından istatistiksel olarak değerlendirildi.
İstatistiksel analizler Ege Üniversitesi Tıp Fakultesi Biyoistatistik Anabilim Dalı'nca IBM SPSS Statistics 25.0 (IBM SPSS Statistics for Windows, Version 25.0. Armonk, NY: IBM Corp.) ve Stata Statistics/Data Analysis 13.0 MP – Parallel Edition (Copyright 1985-2013 StataCorp LP StataCorp 4905 Lakeway Drive College station, Texas 77845 USA) paket programları kullanılarak yapıldı. 
Bulgular: KİOMK grubunda varyant olmayan histolojili (VOH) hastalar ile karşılaştırıldığında varyant histolojili (VH) hastalarda hem nüks (nükssüz sağkaklım – NFS), hem de genel sağkalım (OS) açısından anlamlı sonuçlar bulundu. VH tipleri kendi aralarında kıyaslandığında inverted tip hem nüks (NFS), hem de OS açısından anlamlı saptandı. Progresyonsuz sağkalım (PFS) açısından bakıldığında ise inverted tip VH tipleri arasında anlamlı, VH ile VOH karşılaştırıldığında anlamsız bulundu. Hastaların ortalama yaşı VH grubunda 65.7, VOH grubunda ise 64.7 olarak hesaplandı. Yaş faktörü VH grubunda nüks (NFS), OS ve progresyon (PFS) açısından istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Hastaların %85.2'si erkek olmasına rağmen, cinsiyetin nüks (NFS), OS ve progresyon (PFS) üzerinde etkisi saptanmadı. Hastaların yaklaşık %60'ı aktif sigara içicisiydi. Sigara faktörü de nüks (NFS), OS ve progresyon (PFS) açısından istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Tümör boyutu ve sayı nüks (NFS), OS ve progresyon (PFS) açısından hem VH'li, hem de VOH'li hastalar için istatistiksel olarak anlamlı, tümör derecesi nüks (NFS) açısından anlamsız, OS ve progresyon (PFS) açısından anlamlı bulundu. CİS faktörü ise hem nüks (NFS), hem de progresyon (PFS) açısından anlamlı, OS açısından ise VOH'li hastalarda anlamlı saptandı. İndüksiyon BCG tedavisinin hem VH'li, hem de VOH'li hastalarda nüks (NFS) açısından olumlu etki ettiği, fakat OS ve progresyon (PFS) açısından etkisinin olmadığı istatistiksel olarak gözlemlendi. Mitomisin tedavisinin ise hem VH, hem de VOH grubunda nüks (NFS) üzerinde etkisinin olmadığı, ancak OS ve progresyon (PFS) üzerinde VOH grubunda etkili olduğu saptandı. Takip sürecinde hastaların %51.1'de endoskopik nüks, %13.4'de progresyon izlendi. 
KİMK grubunda çoklu Cox Regresyon analizinde yaş ve cinsiyet istatistiksel olarak anlamlı bulundu. OS açısından her üç tedavi grubu (RS, RT ve KT, Tedavi almayan) karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı sonuç bulundu ve RS yapılan hastalara oranla RT ve KT alanlar 1.7 kat, tedavi almayan hastalar ise 4 kat daha riskli bulundu. Fakat her üç tedavi grubunda VH'li ve VOH'li hastalar arasında ise OS açısından anlamlı sonuç saptanmadı. 
KİMK grubunda 184, KİOMK grubunda 79 hasta olmak üzere toplam 263 hastaya RS yapıldı. 130 hastada VH'li tanılıydı. Hem VOH'li, hem de VH'li hastalarda OS açısından anlamlı sonuçlar bulunmadı. Skuamöz tip VH OS açısından anlamlı saptandı. RFS açısından bakıldığında ise skuamöz tip hem VH tipleri arasında, hem de VH ile VOH karşılaştırıldığında anlamsız bulundu. Yaş faktörü VH grubunda OS açısından istatisiksel olarak anlamlı, RFS açısından anlamsız bulundu. Hastaların %87.8'i erkek olmasına rağmen, cinsiyetin OS üzerinde etkisi saptanmadı, ancak RFS açısından anlamlı sonuç bulundu. Sigara faktörü OS açısından istatistiksel olarak anlamlı bulundu, fakat RFS açısından anlamlı bulunmadı. RS spesmeninde tümör boyutu VH'li hastalarda OS açısından anlamlı bulundu, fakat RFS'e etkisi saptanmadı. LVİ, cerrahi sınır pozitifliği ve LN tutulumu VH'li hastalarda OS ve RFS açısından VH'li hastalar için istatistiksel olarak anlamlı bulundu. NKT ve adjuvant KT'nin hem VH'li, hem de VOH'li hastalarda OS ve RFS açısından etkisinin olmadığı istatistiksel olarak gözlemlendi. Uzak organ metastaz gelişiminin her iki grupta OS ve RFS üzerinde olumsuz etkisinin olduğu saptandı. Hidronefroz gelişiminin ise her iki grupta OS'ı etkilemediği, fakat RFS'ı olumsuz etkilediği görüldü. 
Sonuç: KİOMK olan hastalarda varyant histoloji nüks ve progresyon gelişimini ve genel sağkalımı, KİMK olan hastalarda rekürrens gelişimini ve genel sağkalımı etkiler. Bu hastalar daha yakından takip edilmelidir ve hızlı progrese olup yüksek mortaliteye sahip olduğu daima göz önünde bulundurulmalıdır.  
Anahtar kelimeler: Mesane kanseri; Varyant histoloji; Sağkalım; Radikal sistektomi

Abstract:
Introduction and aim: Bladder cancer is one of the most common cancers of the urogenital system. In our study, we aimed to evaluate the factors affecting survival in bladder cancers with variant histology.
Materials and methods: A total of 1344 patients (951 with non-variant histology, 393 with variant histology) who were followed up and treated for bladder tumors in the Department of Urology at Ege University Medical Faculty Hospital between 2009 and 2021 were included in our study. Demographic (age, gender, smoking), pathological (tumor stage, grade, size, number, presence of CIS, lymphovascular invasion (LVI), lymph node (LN) stage, incidental prostate cancer), treatment-related (mitomycin, BCG, neoadjuvant chemotherapy (NAC), radical cystectomy (RC), radiotherapy (RT), chemotherapy (CT) and radiological (hydronephrosis, metastasis sites) data were analyzed retrospectively. Variables were statistically evaluated in terms of recurrence, overall survival and progression in the non-muscle invasive bladder cancer (NMIBC) group, and recurrence and overall survival in the muscle-invasive bladder cancer (MIBC) group.
IBM SPSS Statistics 25.0 (IBM SPSS Statistics for Windows, Version 25.0. Armonk, NY: IBM Corp.) ve Stata Statistics/Data Analysis 13.0 MP – Parallel Edition (Copyright 1985-2013 StataCorp LP StataCorp 4905 Lakeway Drive College station, Texas 77845 USA).
Results: Significant results were found in both endoscopic recurrence (endoscopic recurrence free survival – eRFS) and overall survival (OS) in patients with variant histology (VH) when compared with patients with non-variant histology (NVH) in the NMIBC group. When VH types were compared among themselves, the inverted type was found to be significant in terms of both recurrence (eRFS) and OS. In terms of progression-free survival (PFS), it was found to be significant between inverted type and VH types, and insignificant when VH and NVH were compared. 
The mean age of the patients was calculated as 65.7 in the VH group and 64.7 in the NVH group. The age was found to be statistically significant in terms of recurrence (eRFS), OS and progression (PFS) in the VH group. Although 85.2% of the patients were male, there was no effect of gender on endoscopic recurrence (eRFS), OS and progression (PFS). Approximately 60% of the patients were active smokers. The smoking factor was also statistically significant in terms of endoscopic recurrence (eRFS), OS and progression (PFS). 
Tumor size and number were statistically significant for endoscopic recurrence (eRFS), OS and progression (PFS) in both VH and NVH patients, tumor grade was insignificant for endoscopic recurrence (eRFS) and significant for OS and progression (PFS). The CIS factor, on the other hand, was significant in terms of both endoscopic recurrence (eRFS) and progression (PFS), and significant in terms of OS in patients with NVH. It was statistically observed that BCG induction therapy had a positive effect on endoscopic recurrence (eRFS) in both VH and NVH patients, but had no effect on OS and progression (PFS). Mitomycin treatment, on the other hand, had no effect on endoscopic recurrence (eRFS) in both VH and NVH groups, but was effective on OS and progression (PFS) in the NVH group. During the follow-up period, 51.1% of the patients had endoscopic recurrence and 13.4% had progression.
Age and gender were statistically significant in the multiple Cox Regression analysis in the MIBC group. When all three treatment groups (RC, RT and CT, no treatment) were compared in terms of OS, statistically significant results were found, and patients who received RT and CT were found to be 1.7 times more risky and 4 times more risky than those who did not receive treatment. However, no significant results were found in terms of OS between patients with VH and NVH in all three treatment groups.
RS was performed in a total of 263 patients, 184 patients in the MIBC group and 79 patients in the NMIBC group. 130 patients were diagnosed with VH. No significant results were found in terms of OS in both NVH and VH patients. Squamous type VH was found to be significant in terms of OS. In terms of RFS, the squamous type was found to be insignificant both between VH types and when VH and NVH were compared. The age was found to be statistically significant in terms of OS in the VH group and insignificant in terms of RFS. Although 87.8% of the patients were male, gender did not have an effect on OS, but a significant result was found in terms of RFS. The smoking factor was statistically significant for OS, but not for RFS. Tumor size in the RS specimen was found to be significant in terms of OS in patients with VH, but it had no effect on RFS. LVI, surgical margin positivity and LN involvement were statistically significant in patients with VH in terms of OS and RFS in patients with VH. It was observed statistically that NAC and adjuvant CT had no effect in terms of OS and RFS in both patients with VH and NVH. It was determined that the development of distant organ metastasis had a negative effect on OS and RFS in both groups. It was observed that the development of hydronephrosis did not affect OS in both groups, but adversely affected RFS.
Conclusion: Variant histology affects the development of endoscopic recurrence and progression and overall survival in patients with NMIBC, development of recurrence and overall survival in patients with MIBC. These patients should be followed more closely and it should always be considered that they have rapid progression and high mortality.
Key words: Bladder cancer; Variant histology; Survival; Radical cystectomy