Süt emme dönemindeki buzağılarda humat ve probiyotiklerin performans, rumen fermantasyonu ve kan parametreleri üzerine etkisi
The effect of humat and probiotics on performance, rumen fermantation and blood parameters in milk suckling period of calves
Yazar: MUHAMMET ALİ TUNÇ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKİF YÖRÜK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Buzağılar = Calves ; Humat = Humate ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Probiyotikler = Probiotics ; Rumen = Rumen ; Süt = Milk ; Sığırlar = Cattles ; Yağ asitleri-uçucu = Fatty acids-volatile ; Yağlar-uçucu = Oils-volatile

Özet:
Amaç. Bu çalışmada, verim arttırıcı olarak humat ve probiyotik preparatların süt emme dönemindeki buzağıların beslenmesinde yem katkı maddesi olarak kullanılmasının sütten kesim döneminin sonuna kadar performans, rumen fermentasyonu, kan parametreleri, rumen protozoon sayısı ve Escherichia coli sayısı üzerine etkileri incelendi.Materyal ve Metot. Araştırmada hayvan materyali olarak bir günlük yaklaşık 42.5kg (±2.5kg) ağırlığında 24 tane Montofon cinsi buzağı 8'erli ( 4 dişi, 4 erkek) 3 grup şeklinde kullanıldı. Yem maddesi olarak tam yağlı süt, yonca kuru otu, humat veya probiyotik katkılı konsantre yem kullanıldı. Çalışma süresince performans kriterleri olarak yem maddelerine ait kuru madde tüketimi, canlı ağırlık artışı, günlük canlı ağırlık artışı ve yemden yararlanma oranları hesaplandı. Çalışmanın 6, 9 ve 12. haftalarında alınan rumen sıvısında UYA miktarları, protozoon sayıları ve E.coli sayıları belirlendi. Yine aynı dönemlerde alınan kan numunesinden elde edilen serumlardan biyokimyasal ve antioksidan parametreler spektrofotometrik yöntemler kullanılarak ölçüldü.Bulgular. Yem katkı maddelerinden humat katkısı ile deneme periyodunun 0-56. günlerinde süt KM tüketimi artarken, konsantre yem ve yonca kuru otu KM tüketimi azaldı (p <0.01). Probiyotik katkısı ile aynı dönemde süt ve konsantre yem KM tüketimi de azaldı (p <0.01). Humat katkısı toplam kuru madde tüketimini azaltırken yemden yararlanma oranını kontrol ve probiyotik gruplarına göre önemli derecede iyileştirdi. Canlı ağırlık artışı üzerine humat ve probiyotik katkılarının etkisi olmadı. Çalışmada humat katkısı rumen UYA den laktik asit, asetik asit ve propiyonik asit düzeylerini azalttı. Humat ve probiyotik yem katkıları ile rumen protozoon sayılarında değişiklik olmadı. Humat katkısı hayvan sağlığını yakından ilgilendiren rumen Escherichia coli sayısını azaltırken (p <0.01), probiyotik katkısı değiştirmedi. Araştırmanın 6, 9 ve 12. haftasında kan serumu TP, Alb, TG, HDL, AST, ALT, Ca, Fe, NO ve SOD düzeylerinin humat ve probiyotik katkılarından etkilenmediği görüldü. Ancak humat katkısı Glu, TK, P, Zn, GPx ve özellikle LDL düzeyini azaltırken, Mg, Cu, MDA düzeylerini artırdı.Sonuç. Bu çalışma için performans parametreleri üzerinde probiyotik katkısına kıyasla humat katkısının etkisinin daha fazla olduğu, humat katkısı ile canlı ağırlık artışının değişmeksizin yem kuru madde tüketimindeki azalmayla yemden yararlanma oranının önemli derecede iyileştiği görüldü (p<0.01). Rumen sıvısı ve kan parametrelerine humat katkısının etkinsinin probiyotik katkısından daha fazla olduğu tespit edildi. Humat katkısının hayvan sağlığını ilgilendiren parametrelerden olan rumen sıvısı Escherichia coli sayısını, yine kan LDL düzeyini azalttığı belirlendi. Ayrıca humat katkısının kan MDA (p<0.01) ve NO (p>0.05) düzeyinde artışa, SOD (p>0.05) ve GPx (p<0.05) aktivitelerinde azalmaya neden olarak oksidatif strese yol açtığı tespit edildi.

Abstract:
Aim. The effect of using humat and probiotics, production improvers, as feed additives on performance, rumen fermentation, blood parameters, rumen protozoon count and Escherichia coli in this study.Materials and Methods. One day-old 24 Swiss brown (Montofon) calves with the average weight of 42.5kg (±2.5kg) have been utilized within 3 groups with 8 calves (4 females / 4 males) as animal material in the experiment. Full-fat milk, alfalfa hay and concentarets with humat or probiotics have been used as the food material. Feed intake of given feeds, live weight gain, daily and feed efficiencies were determined throughout the experiment. The amounts of volatile fatty acids, the number of protozoon and Escherichia coli in the rumen fluid obtained at 6th, 9th and 12th weeks of the experiment were measured. Besides, biochemical and antioxidant parameters, using spectrophotometric methods were measured in the serums obtained from blood sample at same periods.Results. During 0 ? 56 days of trying period of the experiment, while addition of humat into diet increased milk dry matter (DM) intake, DM consumption of concentrat feed and alfalfa hay decreased (p<0.01). Addition of probiotics into diet also decreased DM consumptions of milk and concentrat feed (p<0.01). While addition of humat into diet decreased total dry matter intake, it significantly inproved the feed efficiency compared with the control and probiotic groups. There were no effects of humat and probiotic additives on live weight gains. Humat addition decrease lactic acid, asetic acid, propionic acid levels from the rumen volitile fatty acids in the experiment. There were no changes in the rumen protozoa numbers with humat and probiotic additions. While humat addition reduced the number of Rumen Escherichia coli that is closely related with animal health (p<0.01), probiotic supplementation did not change it. Serum TP, Alb, TG, HDL, AST, ALT, Ca, Fe, NO and SOD levels were not affected by additions of humate and probiotics into diets at the 6th, 9th and 12th weeks of the experiment. However, while the humate supplementation lowered the levels of Glu, Tk, P, Zn, GPx and particularly the LDL, it escalated the levels of Mg, Cu, MDA.Conclusion. Humat has greater effects compared with probiotic for this research. While live weight gain did not change, feed intake decreased and efficiency significantly improved with humat addition (p<0.01). The effects of humate supplementation on the rumen fluid and blood parameters were greater that of the probiotics. Humate supplementation decreaseded not only the number of Escherichia coli that is related with the animal health, but also the blood LDL level. Moreover, it?s found that humate supplementation led to oxidative stress resulting in an increase in the blood MDA (p<0.01) and NO (p>0.05) levels, and a decrease in the activities of SOD (p>0.05) and GPx (p>0.05).