Psikozlu hasta yakınlarında stigmatizasyon
Stigmatization of patients whose relatives suffering from psicose
Yazar: BÜLENT KATKAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET KEMAL ARIKAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Dünyada toplum temelli psikiyatrik hizmet yaklaşımına geçilmesinden sonra, damgalamayla verilen dikkat artmaya başlamıştır. Bazı uluslararası çalışmalarda, toplumun ruhsal hastalıkları nasıl algıladığı, damgalanma/damgalama ve onunla ilişkili konular araştırılmıştır. Bu çalışmada şizofreni ve bipolar duygudurum bozukluğu hastalarının yakınları tarafından nasıl algılandığı karşılaştırılmak istendi.Çalışmaya Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı ve Vakıf Gureba Eğitim veAraştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği'nde ayaktan veya yatarak tedavi edilen ve izlem altına alınan duygudurum bozukluğu ve şizofreni teşhislerini karşılayanların yakınları alındı. Araştırmaya kabul edilenlerden nörolojik bir hasarlarının ya da psikiyatrik birinci eksen teşhislerinin olmamasına dikkat edildi. Kişilerden sosyodemografik veri formu sonrasında stigmatizasyonu ölçmek için likert tarzı bir ölçek doldurmaları istendi.Çalışmaya 52 şizofreni ve 36 duygudurum bozukluğu teşhisli hasta yakını uygun bulundu. Şizofreni akrabası grubunda 26 kadın (%50), 26 erkek (%50) var iken bu sayılar duygudurum bozukluğunda 21 kadın (%58,3) ve 15 erkek (%41,7) idi. Sosyal açıdan mesafeli durma isteği şizofren bireylerin akrabalarında anlamlı olarak daha fazlaydı. Şizofren hastalar yakınları tarafından daha fazla kaba, duyarsız, anlayışsız, başarısız, tehlikeli ve soğuk olarak tanımlanmaktaydılar. Yine şizofren birey yakınları hastalarıyla iletişim kurarken daha fazla sıkıntılı, daha az rahat, daha az anlayışlı ve daha fazla itici ortam yaşadıklarını belirtmişlerdir. Şizofrenlerin bir işi başarıyla götüremeyeceğine, beklenmedik davranışlar sergileyeceğine yakınları tarafından daha fazla inanılmaktaydı.Psikiyatrik damgalanmanın ülkeden ülkeye değişen sonuçları vardır. Bunlardan olumsuz sınıflama, ayrımcılık, tedaviden kaçınma, toplum dışı bırakılma, sosyal rollerin tehdit edilmesi ve şiddet birkaçıdır. Şizofrenlerin bütün istekleri toplumun kendilerine ?daha saygılı olması?; toplumun kendilerinin ?tembel veya asalak olmadıklarını anlaması? iyileşme sürecinin ?biraz kendini topla?dan daha fazla bir şey olduğunun bilinmesidir.

Abstract:
There is a worlwide increase of interest in stigmatisation and relative subjects after the advent of society-based psychiatric service approach. The perception of mental illness, stigmatisation and relative subjects among public have been researched in some international studies. In this study, it is aimed to compare the perceptions of the relatives and acquaintances of schizophrenics to bipolar mood disorder.The participants were the acquaintances of schizophrenics or patients with bipolar mood disorder from İstanbul University and Vakıf Gureba Hospital. The participants were chosen among those who did not have any psychiatric / neurologic disorder. The participants performed a likert inquiry in order to measure the stigmatisation after filling out the socio-demografic data form.52 relatives of schizophrenics and 36 patients with bipolar mood disorder participated in the study. The tendency to keep social distance were more in relatives of the patients with schizophrenia than those of the patients with bipolar mood disorder. The schizophrenics were defined as inconsiderate, unsuccessful, dangerous, and unfriendly than patients with bipolar mood disorder. Similarly, the relatives of schizophrenics reported that they are also psychologically uncomfortable while dealing with them. Schizophrenics were also believed to fail in what they do.Stigmatisation, while it may differ according to countries, may result in discrimination, ostracism, menacement of social roles and may even be violence or suicide. The schizophrenics just want to be `treated with more respect? without being labelled and the recovery period is not short as many think.