Halkın bilime ve bilimsel araştırmaya dair görüşleri: COVID-19 pandemisi örneği
Public views on science and scientific research: The case of COVID-19 pandemic
Yazar: HANDE BAĞDU
Danışman: PROF. DR. GÜLTEKİN ÇAKMAKCI
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bilim = Science ; Bilim iletişimi = Science communication ; Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Bilimsel davranış = Scientific behaviour ; Bilimsel gerçekçilik = Scientific realism ; Bilimsellik = Scientificness ; COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Ölçekler = Scales

Özet:
COVID-19 Pandemisi, ortaya çıkışından itibaren tüm dünyada tartışma konusu olmuştur. Halk farklı kanallardan pandemi hakkında bilgilere erişmeye çalışmış, "bilim iletişimi" bu dönemde hiç olmadığı kadar ön plana çıkmıştır. Bu durum; bilim insanlarının, politikacıların ve medyanın "halkın bilimi anlaması" konusundaki rollerini değerlendirmelerine neden olmuştur. Bu sebeple halkın pandemide bilim ve bilimsel araştırmaya dair görüşlerini anlamak; etkili bir bilim iletişimi geliştirmek için önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı ise "bilim iletişimi" çerçevesinden, COVID-19 Pandemisi döneminde halkın bilime ve bilimsel araştırmaya dair görüşlerini araştırmaktır.  Bu amaçla, Wissenschaft im Dialog tarafından 2020 yılında geliştirilerek uygulanmış "Science Barometer Special Edition on Corona" ölçeği uyarlanarak araştırma amacına uygun hale getirilmiştir. Pilot çalışmanın ardından ölçek; kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemi ile SurveyMonkey üzerinden katılımcılara ulaştırılmıştır. 1010 katılımcıdan elde edilen veri seti kategorilendirilerek, SPSS 25.0 paket programı ile normallik ve homojenlik testleri yapılmıştır. Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı 0,705 olarak belirlenmiştir. Veriler her bir alt probleme uygun şekilde analiz edilmiş, frekans dağılımları ve yüzdeler elde edilmiştir. Bulgulara göre Türk halkı COVID-19 Pandemisi döneminde bilim ve bilimsel araştırmaya yüksek oranda güven duymakta; bilimsel bilgilere ulaşmak için çoğunlukla televizyon veya sosyal medyayı tercih etmektedir. Kitle iletişim araçlarında, bilim insanları, doktorlar ve sağlık personelleri tarafından yapılan bilimsel açıklamalara duyulan güvenin politikacılara duyulan güvenden daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buna karşılık halk, pandemiye dair alınan politik kararların bilimsel verilere dayanması gerektiğini düşünmektedir. Halkın bilimsel bilginin doğasını anlama durumuna dair bulgular; demografik özellikler bakımından farklılaştığı noktalarda tartışılmış, bu bulgular ışığında etkili bir bilim iletişimi ekosistemi oluşturulabilmesi için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The COVID-19 Pandemic has become widely discussed topic all over the world since it emerged. The public has tried to access information about the pandemic and "science communication" has become more important in this process. Scientists, politicians and media have had to reconsider their role in "Public Understanding of Science". The aim of this study is to investigate the public's views on science and scientific research during COVID-19 pandemic from the framework of "science communication". The "Science Barometer Special Edition-Corona" (2020) scale developed by Wissenschaft im Dialog was adapted for this study. After the pilot study, the scale was delivered to participants via SurveyMonkey with convenience sampling method. The data set obtained from 1010 participants was categorized; normality and homogeneity tests were performed with the SPSS 25.0 program. Cronbach Alpha was determined as 0,705. The data were analyzed in accordance with each sub-problem and frequency distributions, percentages were obtained. According to findings, Turkish people have high level of trust in science and scientific research during the COVID-19 Pandemic; they mostly prefer television or social media to access scientific information. Trust in scientific statements made by scientists, doctors and healthcare professionals in mass media is higher than trust in politicians. On the other hand, the public thinks that political decisions during pandemic should be based on science. The findings on the public's understanding and public trust of science were discussed in terms of demographic variations. In the light of these findings, suggestions were made to create an effective science communication ecosystem.