Nintedanib içeren hedeflendirilmiş hibrit nanopartikül formülasyonlarının tasarlanması ve multipl skleroz tedavisindeki etkinliğinin değerlendirilmesi
Design of targeted hybrid nanoparticle formulations containing nintedanib and evaluation of efficacy in multiple sclerosis treatment
Yazar: NİHAT KURT
Danışman: PROF. DR. LEVENT ÖNER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı / Biyofarmasötik ve Farmakokinetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Farmasötik nanoteknoloji = Pharmaceutical nanotechnology ; Kontrollü ilaç salımı = Controlled drug release ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; İlaç dağıtım sistemleri = Drug delivery systems

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında, klinikte antifibrotik ve antiinflamatuar etkisi nedeniyle kullanılmakta olan Nintedanib (ND) ilacının in vivo deneysel otoimmün ensefalomiyelit (DOE) modeli oluşturulan farelerdeki antifibrotik etkisi, multipl skleroz (MS) tedavisinde yaygın olarak kullanılan metil prednizolon ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Bu amaçla, kan-beyin engeli (KBE)'yi çok düşük miktarda geçtiği bilinen ND'nin bu engeli aşmak için sıklıkla tercih edilen taşıyıcı sistemlerden biri olan polimerik iç çekirdek lipit dış kabuk yapısına sahip hibrit nanopartikül (HNP) ilaç taşıyıcı sistemine yüklenmiştir. Ayrıca, tasarlanan HNP'lerin MS'ye bağlı olarak omurilikte biriktiği belirlenen tip I kolajene seçici olarak hedeflenmesi için tip I kolajene özgül bir peptitle (TKKTLRT peptiti) konjugasyonu gerçekleştirilmiştir. Peptit konjugasyonunun teyit edilmesinin ardından hazırlanan HNP formülasyonlarının karakterizasyon çalışmaları (partikül büyüklüğü, zeta potansiyeli, morfoloji, ilaç yükleme, ilaç salım özellikleri) yapılmıştır. Hazırlanan formülasyonların L929 hücreleri üzerindeki sitotoksisitesi değerlendirilmiştir. DOE modeli geliştirilmiş farelerde yapılan klinik skorlama ile peptitle konjuge edilmiş, ND yüklü HNP'nin etkin olduğu bulunmuştur. Ayrıca, miyelin bazik protein ve tip I kolajende gerçekleşen değişimler gözlemlenmiştir. Hayvanlardan elde edilen beyin ve omurilik dokularında yürütülen metabolomik çalışmalarla MS ile ilişkili maddelerin miktarlarında değişimler saptanmıştır. HNP'ye peptit konjuge edilmesinin hastalık bölgesine daha fazla ilaç taşınması sağlandığı gösterilmiştir.

Abstract:
Within the scope of this thesis study, the effect of Nintedanib, which is used in the clinic for its antifibrotic and anti-inflammatory effects, in mice with in vivo experimental autoimmune encephalomyelitis (EAE) model was evaluated by comparing it with methyl prednisolone, which is widely used in multiple sclerosis (MS) treatment. For this purpose, ND, which is known to cross the blood-brain barrier (BBB) in very low amounts, was loaded into a hybrid nanoparticle (HNP) drug carrier system with a polymeric inner core lipid outer shell structure, which is one of the frequently preferred carrier systems to overcome the BBB. In addition, the designed HNPs were conjugated with a type I collagen-specific peptide to selectively target type I collagen, which was found to accumulate in the spinal cord due to MS. HNPs with suitable properties (particle size <200 nm, etc.) were designed to overcome KBE and the HNP formulation was conjugated with an appropriate proportion of peptides. Drug loading efficiency and release kinetics of the formulations were calculated. The cytotoxicity of ND and HNP formulations were evaluated on L929 cells. Clinical scoring in mice showed that peptide-conjugated, ND-loaded HNP was effective in the treatment of MS, and changes in myelin basic protein and type I collagen were observed. In addition, brain and spinal cord tissues obtained from animals. Metabolomic studies carried out in brain and spinal cord tissues obtained from animals revealed changes in the amounts of substances associated with MS. It has been shown that peptide conjugation to HNP provides more drug transport to the disease site. With these studies for HNP formulations designed for the treatment of MS, it has been found that the formulations are safe and as effective as the market preparation.