Eski Türklerde aile
The old Turkish family
Yazar: HAYATİ BAŞAR
Danışman: PROF. DR. AHMET TAŞAĞIL
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Aile = Family ; Aile hukuku = Family law ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Aile içi roller = Family roles ; Akrabalık = Relatives ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmada eski Türk ailesini, Evlenme geleneklerini ve Aile hukuku ilişkilerini incelemeye çalışacağız. XIV. yüzyılın ilk yarısına kadar incelediğimiz Türk ailesinde, destanlar, yazıtlar, seyahatnameler ve araştırmacıların eserlerinden faydalandık. Araştırmamızın sonucunda, eski Türk ailesi çekirdek aile tipinde idi. Kan akrabalığı esasına dayanan Türk ailesinde, dıştan evlenme esastı. Türk toplumunda, umumiyetle tek eşlilik görülürdü. Leviratus adı verilen ölen kardeşin dul kalan eşi ile evlenilirdi.Evlenmek için belli bir yaş şartı yoktur. Evlenme aracılar vasıtasıyla olurdu. Kızın velisi, olumlu cevap verirse, kalının (başlık) miktarı tespit edilir. Kalın tespiti sonrasında gençler sözlenip, nişanlanmış sayılır. Nişanlılık devrinde güvey (damat) nişanlısını sık sık ziyaret eder. Fakat kalın tamamen ödenmedikçe düğün yapılmazdı.Düğün sonrasında kadın gerek evde gerekse sosyal hayatta büyük ölçüde erkekle eşittir. Her Türk Devletinde devletin başı olan hakan, eşi hatunla birlikte devleti yönetmiştir. Türk devletlerinin mayası birleşen ve büyüyen tecrübeli Türk ailelerine dayanıyordu. Kınık, Kayı, Bayındır gibi boylar bunun canlı misalleridir. Türk aile düzeni adeta bir `aile sigortası' halinde kurulmuş ve herkesin hayatı güvenlik altına alınmıştı.Türk ailesi hukuk alanında İslâmiyet'ten önce töreye göre hareket etmiştir. Prensip olarak bütün çocukların ana ve babalarının mirasında hissesi vardır İslamiyet'in kabulüyle hem töre hem de İslam hukuku, Türklerin hayatında önemli bir rol oynamıştır.

Abstract:
This study will attempt to examine the old Turkish family, marriage traditions and familial law relationships. In the Turkish families we have examined up until the first half of the fourteenth century we made use of legends, lithographs, travel accounts and the works of researchers. The emerging result showed that the old Turkish family was of the nucleus family type. In the Turkish family which rested on being blood relatives, marrying from outside the family was the principle. Turkish society was completely monogamous. Te widowed wife of a dead brother, called ?Leviratus?, was married by a brother.There is no requirement of age for marriage. Marriage was realized through intermediaries. Should the custodian of the girl give an affirmative answer, the amount of ?kalın? (bride price) was is determined. Following the determination of ?kalın? the young people are considered engaged. During the period of engagement the ?güvey? (bridegroom) regularly visits his fiancé. However, until the ?kalın? had been completely paid, the wedding did not take place.Following the wedding the woman is to a great extent equal with the man both in the house and in social life. In every Turkish state, the ?hakan? who was the head of state ruled together with his wife ?hatun?. The material out of which Turkish states were composed were experienced Turkish families which grew and united over time. Lines such as ?Kınık?, ?Kayı? and ?Bayındır? are living examples to this. The Turkish family structure was set up almost in the manner of ?family insurance? and everyone?s lives were safeguarded.In pre-Islamic times the Turkish family had acted in accordance with tradition in the field of familial law. As a principle all the children had a share in the will of their parents. With the acceptance of Islam, both tradition and Islamic law have played an important role in the lives of the Turks.