Acil servise başvuran ve COVID-19 tanısı alıp hastaneye yatan hastalarda hastane içi mortalitede prediktif faktörlerin tanımlanması ve yeni bir skorlama sisteminin oluşturulması
Defining predictive factors in hospital mortality and creating a new scoring system in patients who apply to the emergency department and be diagnosed with COVID-19
Yazar: DURMUŞ GENÇER
Danışman: UZMAN SERHAT AKAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis = Emergency service ; Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; COVID 19 = COVID 19 ; Mortalite = Mortality ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Amaç: Çalışmamızdaki amaç hastsaneye COVID-19 nedeniyle yatırılan hastalarda hastane içi mortalite öngörmede kullanılacak klinik, laboratuvar ve radyolojik bulguları kullanan skor geliştirmek ve test etmektir. 
Gereç ve Yöntem: 13 Mart 2020 – 08 Aralık 2020 tarihleri arasında COVID19 semptom ve bulgularıyla acil servise başvuran ve hastaneye yatırılan 474 hasta üzerinde klinik prognostik skoru geliştirildi.  Skoru geliştirirken logistik regresyon metodu kullanıldı.  Puanlamanın hastane içi mortaliteyi öngörmedeki performansı 4C, PSI ve CURB65 skorları ile karşılaştırıldı. 
Bulgular: COVID-19 nedeniyle hastaneye yatırılan 474 hastanın yaş ortancası 69 bulundu ve %55.9'u erkekti.  Mortaliteye etki eden yaşlı (65 ve üzeri yaş), hipotansiyon (sistolik kan basıncı 90 mmHG'da düşük), C-reactive protein (50 ng/ml'den yüksek), lenfosit (800/mm3'den düşük) , troponin (14 ng/ml'den yüksek), lökosit (10.000/mm3'den yüksek) ve akciğer tomografisi (BT) tutulum puanı değişkenlerinden mortalitede etkili olduğu görüldü.  CALS-TT (Crp-AgeLymphocyte-Systolic-Troponin-Tomography) puanlaması, hipotansiyon 5 puan, yaşlı olması, CRP ve troponin-I yüksekliği 2 puan, lenfosit düşüklüğü 3 puan, BT puanında her 1 puan artış 2 puan ileşenlerinden oluşmaktaydı. Mortaliteyi öngörmede CALSTT performansı değerlendirildiğinde ROC AUC değeri 0.71 (%95 GA 0.61-0.82) olarak bulundu ve karşılaştırıldığı 4C skoru ROC AUC değeri 0.64 (%95 GA 0.540.75), PSI skoru ROC AUC değeri 0.70 (%95 GA 0.60-0.80), CURB65 skoru ROC AUC değeri 0.54 (%95 GA 0.43-0.64) olarak bulundu. 
Tartışma: Geliştirdiğimiz CALS-TT skoru acil servise başvuran ve hastaneye yatırılan COVID-19 hastalarında hastane içi mortaliteyi tahmin etmede kullanılabilecek bir skordur. 
Anahtar sözcükler: COVID-19, mortalite, acil servi, prognostik puanlama

Abstract:
Objective: The aim of this study is to develop and validate the in-hospital mortality score using clinical, laboratory and radiological findings of COVID-19 patients admitted to hospital. 
Materials and Methods: A clinical prognostic score was develeoped to patients admitted to hospital with a signs and symptoms of COVID-19 between March 13,2020 and December 8, 2020.  Logistic regression method was used to develop the score.  The perfomance of this new score in predictiong in-hospital mortality was compared with 4C, PSI and CURB-65 scores. 
Results: The median age of 474 patients admitted to hospital was 69 and 55.9% were male.  Variables associated with in-hospital mortality were being geriatric (patients older than 64 years old), hypotension at admission (systolic blood pressure less than 90 mmHg), eleveated C-reactive protein levels (more than 50 ng/ml), low lymphocyte count (less than 800/mm3), elevated troponin I levels (more than 14 ng/ml), elevated leucocyte count (more than 10.000/mm3) and thorax computed tomography score.  Newly develepod CALS-TT score had 5 points for hypotension, 3 points for being geriatric, elevated troponin-I and CRP levels, 3 points for low lymphocyte counts and 1 point for every increase of CT score.  When its performance in predicting mortality was evaluated, ROC AUC value was found to be 0.71 (95 CI 0.61-0.82), compared to 4C score's 0.64 (95%CI 0.54-0.75), PSI's score of 0.70 (%95CI 0.60-0.80) and CURB65's score 0.54 (%95CI 0.43-0.64) 
Discussion: CALS-TT score we developed can be used to predict in-hospital mortality of COVID-19 patients admitted to hospital. 
Key words: COVID-19, mortality, emergency department, prognostic score