Yönetici hemşirelerin liderlik davranışları ile hemşirelerin örgütsel sessizlik davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between manager nurses' leadership behaviors and nurses' organizational silence behaviors
Yazar: AYBÜKE KOCABIYIK
Danışman: DOÇ. DR. NEZAKET YILDIRIM
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç:  Yönetici hemşirelerin liderlik davranışları ile hemşirelerin örgütsel sessizlik davranışları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma kesitsel, ilişki arayıcı tanımlayıcı tiptedir. Haziran 2023- Kasım 2024 tarihleri arasında çalışmanın örneklemini Antalya ilinde bir devlet hastanesinde çalışan 209 hemşire oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Liderlik Davranış Ölçeği ve Örgütsel Sessizlik Davranış Ölçeği kullanılmıştır. İstatistiksel analizler SPSS (IBM SPSS Statistics 27) paket program kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın bulgularının yorumlanmasında frekans analizi ortalaması, liderlik davranışları ve örgütsel sessizlik davranışı değişkenlerinde Sperman korelasyon analizi yapılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalamasının 32,48±7,51 (yıl) olduğu, %74,2'sinin kadın, %79,4'nun lisans mezunu, %41,6'nın ≥10 yıldır meslekte çalıştığı ve  %37,8'nin ≥5 yıldır kurumda çalıştığı, %44,5 yoğun bakımda çalıştığı, %45,0'nın ≤1 yıldır birimde çalıştığı ve %81,3'nün gündüz/gece çalıştığı belirlenmiştir. Hemşirelerin yarısından fazlasının işten ayrılmayı ve hemşireliği bırakmayı düşünmediği belirlenmiştir. Liderlik davranış ölçeği alt boyutu çalışan odaklı liderlik ortalamasının 3,65±0,86; görev odaklı liderlik ortalamasının 3,79±0,76 ve değişim odaklı liderlik ortalamasının 3,65±0,80 olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin örgütsel sessizlik davranış ölçeği alt boyutu sessizlik iklimi ortalamasının 2,61±0,78, korkuya dayalı sessizlik ortalamasının 2,30±0,82, kabullenici sessizlik ortalamasının 3,02±0,98, kurumu korumaya dayalı sessizlik ortalamasının 2,69±0,97 ve örgütsel sessizlik toplam puan ortalaması 2,65±0,74 olduğu belirlenmiştir. Liderlik davranışı ölçeği alt boyutları ile örgütsel sessizlik ölçeği toplam ve alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki olmadığı tespit edilmiştir (p>0,05).
Sonuç: Yönetici hemşirelerin liderlik davranışları ile hemşirelerin örgütsel sessizlik davranışı arasında anlamlı bir ilişki belirlenmemiştir. Yönetici hemşirelerin liderlik davranışları ile hemşirelerin örgütsel sessizlik davranışlarının farklı örneklemlerde de incelenmesi ve bunun yanında örgütsel sessizlik nedenlerinin araştırılması önerilmektedir.

Abstract:
Purpose: To investigate the relationship between manager nurses' leadership behaviors and nurses' organizational silence.
Method: The research is cross-sectional, relationship-seeking descriptive type. The sample of the study consisted of 209 nurses working in a state hospital in Antalya between June 2023 and November 2024. Personal Information Form, Leadership Behavior Scale and Organizational Silence Behavior Scale were used as data collection tools in the research. Statistical analyzes were made using SPSS (IBM SPSS Statistics 27) package program. In the interpretation of the findings of the research, frequency analysis average and Spearman correlation analysis were performed in the variables of leadership behaviors and organizational silence behavior.
Findings: The average age of the nurses was 32.48±7.51 years; 74.2% were female, 79.4% held a bachelor's degree, 41.6% had ≥10 years of experience, 37.8% had worked at the institution for ≥5 years, 44.5% worked in intensive care, 45.0% had been in their current unit for ≤1 year, and 81.3% worked day/night shifts. More than half of the nurses did not consider quitting their jobs. The average scores for leadership behaviors were: employee-oriented (3.65±0.86), task-oriented (3.79±0.76), and change-oriented (3.65±0.80). The organizational silence scores were: silence climate (2.61±0.78), fear-based silence (2.30±0.82), acquiescent silence (3.02±0.98), and institution-protecting silence (2.69±0.97), with a total average of 2.65±0.74. No significant correlations were found between leadership behaviors and organizational silence (p>0.05).
Conclusion: No significant relationship was found between manager nurses' leadership behaviors and nurses' organizational silence behaviors. It is recommended that the leadership behaviors of manager nurses and the organizational silence behaviors of nurses be examined in different samples and the reasons for organizational silence be investigated.