Yeni sanat ve siyaset ilişkileri: İstanbul bienalleri (2013-2017)
New concept of art and politics relations: Istanbul biennials (2013-2017)
Yazar: MUSTAFA KÖKSAL KORKUT
Danışman: PROF. DR. ESTER RUBEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sanat Tarihi = Art History ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Enstalasyon = Installation ; Modern sanat = Modern art ; Modern sanat sergileri = Modern art exhibition ; Mülksüzleştirme = Dispossession ; Sanat = Art ; Sanat akımları = Art trends ; Sergiler = Exhibitions ; Siyaset = Politics ; Sosyal hareketler = Social movements ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Küreselleşme ve neoliberal dönüşümle birlikte kentler dünyada ve Türkiye'de, özellikle İstanbul'da, markalaşırken, aynı anda sosyal bilimlerde, siyasette, kültürde ve sanatta da değişimler yaşanmaktadır. "Postmodernizm" kavramı ve "postmodernizm" tartışmaları hem ekonomik, siyasi hem de sanattaki değişimi ortaya koyması açısından geniş bir perspektif sunmaktadır. Türkiye'de, İstanbul'da 1980 sonrası İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı tarafından iki yılda bir gerçekleştirilen bienaller küreselleşmenin ve marka kent yaratmanın bir aracı olarak görülmüş ve desteklenmiştir. Küresel, uluslararası çağdaş sanat sergileri olarak bienaller de yaşanan bu dönüşüm sürecinden bağımsız değildir. Bienaller,  yeni sanat ve siyaset ilişkiselliğini eleştirel bir anlayışla somut eserlere dönüştürmektedir. Bienallerin ortaya koyduğu işlere bakıldığında postmodernist anlayışın yansımaları, yeni sanatsal eğilimler, siyasi söylemler üzerinden somut bir şekilde görülebilmektedir. Çalışmanın odaklandığı İstanbul Bienallerinde, küreselleşmeye farklı boyuttan bakmayı öneren; sanat ve sermaye, sanat ve siyaset ilişkisini, ekonominin küreselleşmesini sorgulayan, neoliberal politikaların doğayı, kentleri ve kamusal alanları nasıl metalaştırıp ticarileştirdiğine dikkat çeken çok sayıda esere yer verilmiştir. Bu çalışmanın amacı yeni sanatsal anlayış ve yeni siyaset anlayışı arasındaki ilişkileri ve tartışmaları  2013-2017 yıllarında yapılan İstanbul Bienalleri ekseninde araştırmaktır.  Üç bölümden oluşan çalışmada, ilk olarak bienalin Türkiye'de ve dünyada  ne ifade ettiği, sermaye himayesinde sanatın özerkliği ve çağdaş sanatın eleştirel potansiyelleri tartışılmıştır. İkinci bölümde çağdaş sanatta kendini gösteren "postmodern" paradigma ve "postmodern sanat" kuramsal olarak incelenmiştir.  Son bölümde ise yeni sanatsal eğilimlerin somut örneği olarak İstanbul Bienallerinin odaklandığı kentsel dönüşüm ve kent hakkı mücadeleleri, komşuluk, kimlik, ötekileştirme, göçmenlik temalarıyla ilgili seçilen eserler sanat ve siyaset ilişkisi içinde  incelenmiştir.


Anahtar Kelimeler: bienal, postmodern sanat, sanatın özerkliği, kavramsal sanat, enstalasyon sanatı, metinlerarasılık, kentsel dönüşüm, mülksüzleştirme, kent hakkı, kentsel toplumsal hareketler, komşuluk

Abstract:
While the cities are in process of branding in the world and Turkey, especially in İstanbul, as a result of the globalization and neoliberal transformation, at the same time, many changes have taken place in social sciences, politics, culture and art. The concept of "postmodernism" and the debates on this term offer a broad perspective in terms of revealing of the changes in both economy, politics and arts. The Biennial exhibitions which have taken place since 1980 in Istanbul and organized by  Istanbul Foundation for Culture and Arts for once in every two years, are seen as a tool for the globalisation and creating the branding of the cities. The biennials as an international contemporary exhibitions and activities are not independent from this ongoing experiences of the transformation process. The biennials exhibit a new relation between art and politics in terms of understanding of critical and deconstructive on perceptible artworks. When the artworks exhibited by the biennials analyzed, the implications of the postmodern understanding is clearly seen considering the new tendency in art and political discourse. The aim of this thesis is finding out the relations between the new  conception of art and the new political understanding in the context of the Istanbul Biennials in 2013-2017. This thesis is consisted of three parts. The first part explores the meaning of the biennial in Turkey and in the world in, and the autonomy of art, sponsorship and critical potential of contemporary art are discussed. In the second part, the "postmodern" paradigm and the postmodern art, which indicates itself in contemporary art, are analyzed theoretically. In the last chapter, selected works related to urban transformation and urban right struggles, neighborhood, identity, alienation, immigration and mourning themes, which are the concrete examples of the new artistic tendencies that may be called postmodern, are examined in relation to art and politics.


Key Words: biennial, postmodern art, autonomy of art, conceptual art, installation art, intertextuality, urban transformation, dispossession, urban right, urban social movements, neighborhood