Çocuk acil polikliniğine başvuran hastaların başvuru ve izlemlerinde stres hipergliseminin değerlendirilmesi
Evaluation of stress hyperglycemia on the admission and follow-UP of patients admitted to the pediatric emergency department
Yazar: ASLAN ALİ KIRGIN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE DERYA BULUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hasta takibi = Follow up studies ; Hiperglisemi = Hyperglycemia ; Çocuk acil servisi = Pediatric emergency medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, çocuk acil servisine başvuran stres hiperglisemili (SH) hastaların demografik ve klinik özelliklerini incelemek ve SH'li hastaların takibinde diyabet gelişip gelişmediğini araştırmaktır.
Gereç ve yöntem: 2017-2022 yılları arasında Çocuk Acil Servise başvuran, 1ay -18 yaşları arasında kan glukoz seviyesi 200 mg/dl üzerinde olan hastaların kayıtları retrospektif olarak incelendi. Diyabet tanısı veya öyküsü olan hastalar çalışmadan dışlandı. Yaş, cinsiyet, beyaz küre sayısı (WBC), C reaktif protein (CRP), pH, laktat seviyesi, hastaneye yatış oranları ve Çocuk Acil Servisteki tanıları ile ilgili veriler kaydedildi. Hastaların takiplerinde diyabet gelişimi açısından insülin, C-peptid ve HbA1c seviyeleri incelendi.  Tüm analizlerde p değeri 0,05'in altındaki değerlerde anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Son beş yıl içerisinde acil servise başvuran 818 hastada SH izlenmişti. Hastaların median yaşı 22 aydı (1-214 ay). Hastaların %51,2'sinin yaşı 1-23 ay arasındaydı. Hastaların %57,2'si erkek, %42,9'u kadın idi. Çalışmada erkek/kadın oranı 1,3/1 idi. SH hastalarının acil serviste aldığı en sık tanılar alt solunum yolu enfeksiyonu (%59,5), tonsillit (%11,1) ve akut gastroenteritti (%10,5). Hastaların median glukoz seviyesi 232 mg/dl (201-438 mg/dl) idi. Hastaların %9,3'ünün kan glukoz seviyesi 300 mg/dl üzerindeydi. SH hastalarının %15,7'si hastaneye yatişi yapılmıştır. Takipleri sırasında HbA1c tetkiki olan (n=45) hastaların hiçbirinde HbA1c seviyesi %5,5'in üzerinde değildi. Acil serviste salbutamol (p=0,013) veya kortikosteroid (p=0,004) alan hastaların kan glukoz seviyesi daha yüksek, sıvı tedavisi alan (p=0,001) alan hastaların ise daha düşüktü. Hastaneye yatışı verilen ve verilmeyen hastaların kan glukoz seviyesi benzer düzeydeydi (233 mg/dl & 227 mg/dl, p=0,536). ROC analizinde, CRP (p<0,001), WBC (p<0,001) ve yaş (p<0,001) yatış oranında belirleyici iken, kan glukoz seviyesi (p=0,548) belirleyici değildi.
Sonuç: Çocuk Acil Serviste değerlendirilen hastalarda SH sık izlenen bir bulgudur. SH izlenen çocuklarla ilgili bulgularımız, SH'nin diyabet gelişim riskini artırmadığına işaret etmekteydi.
Anahtar kelimeler: Çocuk, Diyabet, Stres Hiperglisemi

Abstract:
EVALUATION OF STRESS HYPERGLYCEMIA ON THE ADMISSION AND FOLLOW-UP OF PATIENTS ADMITTED TO THE PEDIATRIC EMERGENCY DEPARTMENT
Aim: This study aims to examine the demographic and clinical characteristics of patients with stress hyperglycemia (SH) at admission to the pediatric emergency department and investigate whether diabetes develops in the follow-up of patients with SH.
Material and methods: Data were collected retrospectively from the medical records of all children aged 1 month – 18 years who visited the Pediatric Emergency Department during the years 2017–2022 and had a glucose level of >200 mg/dl. Patients with a final diagnosis or history of diabetes mellitus were excluded from the study. Data collected included age, gender, blood glucose level, treatment with medications affecting blood glucose levels, white blood cells (WBC), C-reactive protein (CRP), pH, lactate levels, hospitalization, and diagnosis in the Pediatric Emergency Department. The development of diabetes in the follow-up was determined by insulin, C-peptide, and HbA1c levels. A p-value below 0.05 was considered significant in all analyses.
Results: SH was observed in 818 patients who applied to the emergency department in the last five years. The median age of patients was 22 months (1-214 months). Age of 51.2% of the patients was between 1-23 months. 57.2% of the patients were male, and 42.9% were female. The male/female ratio in the study was 1.3/1. The most common diagnoses of patients with SH in the emergency department were lower respiratory tract infection (59.5%), tonsillitis (11.1%), and acute gastroenteritis (10.5%), respectively. The median blood glucose level of the patients was 232 mg/dl (201-438 mg/dl). The blood glucose level of 9.3% of the patients was above 300 mg/dl. 15.7% of patients with SH were hospitalized. HbA1c level was lower than 5.5% in all patients who had an HbA1c test during their follow-up (n=45). Patients who received salbutamol (p=0.013) or corticosteroids (p=0.004) had higher blood glucose levels, and those who received fluid therapy (p=0.001) had lower blood glucose levels in the emergency department. Blood glucose levels were similar in hospitalized and non-hospitalized patients (233 mg/dl vs 227 mg/dl, p=0.536). In ROC analysis, CRP (p<0.001), WBC (p<0.001), age (p<0.001), diagnosis in the emergency department (p=0.019) were predictive for hospitalization, however, blood glucose level (p=0.548) was not.
Conclusion: SH is a common finding among children evaluated in the Pediatric Emergency Department. Our findings regarding children with SH do not indicate an increased risk of diabetes.

Keywords: Children, Diabetes, Stress Hyperglycemia