Fen bilgisi öğretmen adaylarının işbirliği yaparak bağlam temelli yaklaşıma dayalı ders planlama ve uygulama süreçlerinin incelenmesi
Investigation of pre-service science teachers' collaboratively lesson planning and implementation processes based on context-based approach
Yazar: NURDİDE VAKKASOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL TEKEREK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 5E Modeli = 5E Model ; Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bağlam temelli yaklaşım = Context based approach ; Ders planları = Lesson plans ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; İşbirlikli öğrenme = Cooperative learning

Özet:
Bu çalışma fen bilgisi öğretmen adaylarının işbirliği yaparak bağlam temelli öğrenme
(BTÖ) yaklaşıma uygun 5E öğretim modeline göre ders planı tasarlama ve uygulama
süreçlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, bütüncül bir bakış açısıyla
birden fazla veri toplama aracı kullanılmıştır. BTÖ'ye yönelik süreçleri detaylı olarak
inceleyebilmek için yarı yapılandırılmış ön görüşme ve son görüşme formları, gözlemci
notları, öğretmen adaylarının grup olarak hazırladıkları ders planları, BTÖ'ye yönelik ders
uygulamasının video kaydı ve uygulama sürecine dair gözlem formu veri toplama aracı
olarak kullanılmıştır. Elde edilen verilerle fen bilgisi öğretmen adaylarının işbirliği yaparak
oluşturduğu BTÖ yaklaşımına dayalı ders planı hazırlama ve uygulama süreçleri detaylı
olarak incelenmiştir. Bu çalışma, çoklu delil ya da veri kaynağının var olduğu hallerde
kullanılan, yapılan araştırmanın derinlemesine incelenmesini sağlayan durum çalışması
deseni kullanılarak yapılmıştır. Çalışma Akdeniz bölgesinde bulunan bir devlet
üniversitesinde fen bilgisi öğretmenliği programında öğrenim gören öğretmen adaylarıyla
gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar öğretmenlik uygulaması-II- dersine devam etmekte olan
öğretmen adaylarından gönüllülük esası göz önünde bulundurularak seçilmiştir. Araştırma
kapsamında öğretmen adayları BTÖ'ye yönelik teorik eğitim almışlardır. Bu eğitim
sonrasında öğretmen adayları gruplara ayrılarak 5E modeline uygun işbirlikli ders planları
hazırlamışlardır. Hazırlanan planlar araştırmacı tarafından geliştirilen analitik rubrik ile
değerlendirilmiştir. İşbirliği yaparken sürekli birbiriyle iletişim halinde olan grubun
hazırladığı ders planının BTÖ'ye yönelik gereklilikleri daha iyi bir düzeyde sağladığı
belirlenmiştir. Ayrıca öğretmen adayları BTÖ'ye yönelik plan hazırlarken işbirliği yaparak
karşılaştıkları zorlukların üstesinden geldiklerini ifade etmişlerdir. Öğretmen adayları
BTÖ'ye yönelik hazırladıkları planları uygulama okullarında uygulamışlardır. Öğretmen
adaylarının BTÖ'yü uygulama düzeyleri incelendiğinde derinleştirme kısmındaki
becerileri tam olarak gerçekleştiremedikleri görülmektedir. Öğretmen adayları
deneyimsizlikten ve sınıf yönetimindeki eksikliklerinden dolayı zorluklar yaşadıkları
gözlenmiştir. Öğretmen adaylarının 5E modeline uygun BTÖ'ye yönelik daha çok pratiğe
ihtiyaç duydukları belirlenmiştir. Öğretmenlere ve öğretmen adaylarına BTÖ'ye dayalı
materyal veya plan hazırlarken işbirliği yapmaları önerilmektedir.

Anahtar kelimeler: Bağlam Temelli Öğrenme(BTÖ), 5E Modeli, İşbirlikli öğretim, Fen bilgisi öğretmen adayları

Abstract:
This study aimed to examine the process of designing and implementing 5E model
based lesson plans in accordance with the context based learning(CBL) approach by
collaborating pre-service science teachers. In accordance with this purpose, more than one
data collection tool were used with a holistic perspective. In order to examine the CBL
processes in detail, semi-structured pre- and post-interview forms, observer notes, lesson
plans, the implementation video recordings and observation forms were used as data
collection tools. The method of this study was defined as case study. This study was
carried out with pre-service science teachers who are 4th grade students of Science
Teaching Department of a state university in Mediterranean region. Participants were
selected on the basis of volunteerism from pre-service teachers attending the teaching
practice-II- course. Within the scope of the research, pre-service teachers received CBL
related theoretical training. After this training, they were divided into groups and prepared
a cooperative plan based on 5E. The prepared plans were evaluated with the analytical
rubric developed by the researcher. When the plans of the pre-service teachers were
examined, it was determined that the pre-service teachers who provided cooperation met
the requirements for CBL at a better level. In addition, pre-service teachers also stated that
they overcame the difficulties they encountered by collaborating while preparing a plan for
CBL. Pre-service teachers implemented the plans they prepared for CBL in internship
schools. When the CBL implementation levels of pre-service teachers are examined, it was
seen that they cannot fully perform the skills in the elaboration part. Pre-service teachers
experienced difficulties due to their inexperience and classroom management. It has been
determined that pre-service teachers need more practice on CBL based on 5E. Teachers
and pre-service teachers are recommended to cooperate while preparing materials or plans
based on CBL.

Keywords: Context-Based Learning(CBL) , 5E model, Cooperative Learning, Pre-service Science Teacher.