Lisede öğrenim gören adölesanlarda ve ebeveynlerinde obezite farkındalığı
Obesity awareness in adolescents studying in high school and their parents
Yazar: MERVE ÖZMERAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİN PALA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ergenler = Adolescents ; Farkındalık = Awareness ; Lise öğrencileri = High schools students

Özet:
AMAÇ: Liselerde öğrenim gören 15-17 yaş arası öğrencilerde obezite prevelansını
ve risk faktörlerini tanımlamak, ebeveynlerinde ve adölesanlarda obezite
farkındalığını belirlemek.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız kesitsel bir çalışmadır. Çalışmamızın evrenini
Ümraniye ilçesindeki liselerde öğrenim gören 15-17 yaş arası öğrenci
oluşturmaktadır. Eylül 2019-Kasım 2019 tarihlerinde gerçekleşen çalışmamıza özel
ve devlet okullarından gönüllü katılım gösteren toplam 751 öğrenci dahil edilmiştir.
Öğrencilerin tamamına sosyodemografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, obezite
risk faktörleri ve farkındalık sorularını içeren anket uygulanmıştır. Ölçüm
yapılmasını kabul eden öğrencilerde tartı, stadiometre ve mezura yardımı ile vücut
ağırlığı, boy ve bel çevresi ölçümleri yapılmıştır. Ebeveynlerde farkındalığı ölçen
anket tamamlanmak üzere ailelere gönderilmiştir. İstatistiksel yöntem olarak Kikare,
Fisher Ki kare, One-Way ANOVA, Mann Whitney U, Kruskal-Wallis analiz
testleri kullanılmıştır.
BULGULAR: Çalışmamızda adölesanların fazla kiloluluk prevelansı %17,1ve
obezite prevelansı %6,6 olarak saptanmıştır. Boy, vücut ağırlığı, BKİ ve bel çevresi
ölçümleri erkeklerde kızlara göre istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.
Televizyon karşısında geçirilen süre, hazır ve hızlı yemek yeme oranı, ebeveynlerin
eğitim düzeyi, ailenin gelir düzeyi fazla kilolu veya obez olan öğrencilerde
istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır. Öğrencilerin obezite farkındalık anketine
verilen cevaplar ile BKİ'leri karşılaştırıldığında anlamlı bir fark saptanamamıştır.
Uyku süresi, televizyon izleme süresi ve internet ortamında harcanan süre arttıkça
farkındalık düzeylerinin azaldığı gözlemlenmiştir. Ailesinde fazla kilolu veya obez
birey olan katılımcıların farkındalığı daha fazladır.
SONUÇ: Türkiye'deki literatür ile uyumlu olarak obezite ve fazla kilolu olma
prevelansı toplam %23,7 saptanması adolesan dönemdeki obezite sorunun ciddiyetini
gözler önüne sermektedir. Obezitede primer korunma amaçlanarak aile ve
adölesanlarda farkındalığı artırmaya yönelik eğitimler planlanmalıdır. Sağlıklı
toplumlar için yaşamın bu döneminde, sağlıklı yaşam biçimi benimsenmelidir.
ANAHTAR KELİMELER: Adölesan, obezite, farkındalık

Abstract:
AIM: To identify obesity prevalence and risk factors in students between the ages of
15-17, and to determine the awareness of obesity in their parents and adolescents.
MATERIALS AND METHODS: Our study is a cross-sectional study. The
universe of our study consists of students between the ages of 15-17 who study at
high schools in Ümraniye district. A total of 751 students from private and public
schools participated in our study, which took place between September 2019 and
November 2019. A questionnaire including sociodemographic characteristics,
nutritional habits, obesity risk factors and awareness questions was applied to all
students. Weight, height and waist circumference measurements were made by
weighing, stadiometer and tape measure in the students who accepted the
measurement. The survey, which measures awareness in parents, was sent to families
to be completed. As statistical method, Chi-square, Fisher Chi-square, One-Way
ANOVA, Mann Whitney U, Kruskal-Wallis analysis tests were used.
RESULTS: In our study, overweight prevalence of adolescents was determined as
17.1% and obesity prevalence as 6.6%. Height, weight, BMI and waist
circumference measurements were found statistically significant in boys compared to
girls. The time spent in front of television, the rate of eating fastfood, the education
level of the parents, and the income level of the family were statistically significant
in students who were overweight or obese. When the answers given to the obesity
awareness questionnaire and the BMI of the students were not compared, no
significant difference was found. It has been observed that awareness levels decrease
as sleep time, television viewing time and internet time increase. The awareness of
the participants who are overweight or obese in their family is higher.
CONCLUSIONS: Turkey is consistent with the literature on the prevalence of
overweight and obesity in our study reveals the seriousness of the problem of obesity
in adolescence determining the total 23.7%. Training aimed at raising awareness
among families and adolescents should be planned with the aim of primary
prevention in obesity. For healthy societies, healthy lifestyle should be adopted in
this period of life.
KEY WORDS: Adolescent, obesity, awareness