Eskişehir Eti Arkeoloji Müzesi pişmiş toprak unguentariumları
Terracotta unguentariums from the Eti Archaeology Museum of Eskişehir
Yazar: ÖZGE GÜRCAN BIÇAKCI
Danışman: DOÇ. DR. BEKİR SITKI ALPTEKİN ORANSAY
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Unguentariumlar yüzyıllar boyunca yağ, parfüm, merhem gibi ürünlerin konulması ve ticaretinin yapılmasından dolayı günlük yaşamın, özellikle nekropol alanlarında yoğun olarak bulunmasından dolayı da manevi yaşamın önemli bir parçası olmuşlardır. Bu çalışma kapsamında Eskişehir Eti Arkeoloji Müzesi envanterinde bulunan toplam 135 adet pişmiş toprak unguentariumun tipolojik olarak değerlendirmesi ve tarihlendirmesi yapılmıştır.
Çalışmamıza konu olan pişmiş toprak unguentariumlar Eskişehir Eti Arkeoloji Müzesi'ne 1966-2022 yılları arasında kazı, satın alma, bağış, müsadere, devir yolu ile gelmiştir. Farklı yollardan müze envanterine kazandırılan 135 adet pişmiş toprak unguentarium İğ Gövdeli, Kubbe Ağızlı, Torba Gövdeli ve Diğer Tipler olarak dört ana tip altında ve eserlerin form, katkı, renk, pişme durumu ve iç hazneleri gibi değişen özelliklerinden dolayı bu ana başlıkların altında alt tipler olarak değerlendirmeye alınmıştır. Pişmiş toprak unguentariumların değerlendirmesi yapılırken ilk olarak eserlerin çizim ve fotoğraflarıyla katalog çalışması yapılmış ve öncelikli olarak Eskişehir ve çevresinde yapılan araştırmalardan başlanarak birçok kaynak taranarak incelenmiş ve benzerleri ile karşılaştırılarak tarihlendirmesi yapılmıştır.
Çalışmamızla birlikte Eskişehir Eti Arkeoloji Müzesi envanterinde bulunan unguentariumların tipolojik olarak oldukça zengin olduğu, Hellenistik ve ağırlıklı olarak da Roma Dönemi'ne ait oldukları görülmektedir.
Anahtar Sözcükler: Eskişehir, Unguentarium, Pişmiş Toprak, İğ Formlu, Torba Formlu

Abstract:
Unguentariums have been an important part of daily life for centuries because they were used to store and trade products such as oils, perfumes and ointments, and they have been an important part of spiritual life because they are found especially in necropolis areas. Within the scope of this spiritual life because they are found especially in necropolis areas. Within the scope of this study, a total of 135 terracotta unguentariums in the inventory of Eskişehir Eti Archaeology Museum were typologically evaluated ana dated.
The terracotta unguentariums subject to our study came to Eskişehir Eti Archaeology Museum between 1966-2022 through excavation, purchase, donation, confiscation and transfer. The 135 terracotta unguentariums, which were brought to the museum inventory through different means, were evaluated under four main types as Fusiform, Dome Mouth, Bulbous and Other Types and as sub-types under these main headings due to the changing characteristics of the artifacts such as form, contribution color, firing condition and internal chambers. During the evaluation of the terracotta unguentariums, first of all, a catalogue study was made with drawings and photographs of the artifacts and many sources were examined starting from the researches carried out in Eskişehir and its surroundings and dated by comparing them with similar ones.
With our study, it is seen that the unguentariums in the inventory of Eskişehir Eti Archaeology Museum are typologically very rich and belong to the Hellenistic and predominantly Roman Periods.
Keywords: Eskişehir, Unguentarium, Terracotta, Fusiform, Bulbous