Elektrikli araçların sürdürülebilir çevre ve döngüsel ekonomi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of electric vehicles in terms of sustainable environment and circular economy
Yazar: MERVE NUR YAZI
Danışman: DOÇ. DR. EBRU KOCA AKKAYA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Döngüsel ekonomi = Circular economy ; Elektrikli araçlar = Electric vehicles ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment

Özet:
İklim değişikliği, doğal dengeleri ve yaşam düzenini tehdit ederken, tüketim alışkanlıklarına sürdürülebilirlik perspektifinden bakılması zorunlu hale gelmiştir. İklim değişikliğindeki en büyük paylardan birine sahip olan ulaşım sektörünün dönüşümü için gelecek vadeden elektrikli otomobiller (EV), düşük karbon emisyonu oluşturması ve enerji verimliliği sağlaması yönünden çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlar. Ekonomik sürdürülebilirlik kapsamında, yenilenebilir kaynakların kullanılmasını teşvik ederek enerjide dışa bağımlılığı azaltır. Bu sayede hem enerji açısından bağımsızlaşılır hem de maliyetten tasarruf edilir. Çevresel ve ekonomik sürdürülebilirlik sağlandığında, halk sağlığının iyileştirilmesi ve toplumsal adalete katkı sağlanması sayesinde sosyal sürdürülebilirliği de olumlu etkiler.
Bu çalışma kapsamında EV'ler ve fosil yakıtlı otomobillerin kullanım esnasında oluşturacakları emisyon değerleri kıyaslanmıştır. Bu kıyaslama, EV'ler için EPDK tarafından oluşturulmuş düşük, orta ve yüksek senaryolardaki araç projeksiyonlarına göre yapılmıştır. Projeksiyonlar 2025, 2030 ve 2035 yılları için oluşturulmuştur. En yüksek senaryoya göre, 2035 yılında yaklaşık 4,2 milyon EV'nin trafikte olacağı tahmin edilmiştir. Bu araçların oluşturacağı emisyon miktarı yıllık 11.408 Gg eşd. CO2 olarak hesaplanmıştır. Aynı sayıda fosil yakıtlı aracın trafikte olması durumunda ise emisyon miktarı yakıt türüne göre 22.909 Gg ile 26.062 Gg CO2 eşdeğeri arasında değişmektedir. Tüm senaryolar için yapılan kıyaslama sonucunda, EV kullanımının aynı sayıdaki fosil yakıtlı araç kullanımına göre emisyon değerlerini %43 ile %50 arasında azalttığı hesaplanmıştır. Çalışmada ayrıca EV'lerin sürdürülebilirlik ve döngüsel ekonomi kapsamında değerlendirildiği yayınların bir bibliyometrik analizi de yapılmıştır. Web of Science veri tabanında çalıştırılan kodlarla yapılan analizde; EV, sürdürülebilirlik ve döngüsel ekonomi çalışmalarının 2021-2024 yılları arasında artış gösterdiği, ancak bu çalışmaların daha çok ulusal düzeyde kaldığı görülmüştür. Literatürde sürdürülebilirliği tüm yönleriyle ele alan ve döngüsel ekonomiyle bir bütün olarak değerlendiren uluslararası iş birliklerini içeren yayınlar arttırılmalıdır.
Gelecekte daha temiz ve sürdürülebilir bir ulaşım sistemi için elektrikli otomobillerin kullanılmalı ve tüm yaşam döngüsü sürdürülebilirlik ile döngüselliğe en uygun şekilde tasarlanmalıdır. EV sektörünün gelişmesine destek olacak şekilde akademik çalışmaların da artması gerekmektedir.

Abstract:
While climate change threatens natural balances and living order, it has become necessary to look at consumption habits from a sustainability perspective. Promising for the transformation of the transportation sector, which has one of the largest shares in climate change, electric cars (EVs) contribute to environmental sustainability in terms of creating low carbon emissions and providing energy efficiency. Within the scope of economic sustainability, it reduces external dependency in energy by encouraging the use of renewable resources. In this way, both energy independence is achieved and cost savings are achieved. When environmental and economic sustainability is achieved, it also positively affects social sustainability by improving public health and contributing to social justice.
Within the scope of this study, the emission values that EVs and fossil fuel cars will create during use were compared. This comparison was made according to vehicle projections in low, medium and high scenarios created by EPDK for EVs. Projections were created for the years 2025, 2030 and 2035. According to the highest scenario, it was estimated that approximately 4.2 million EVs will be in traffic in 2035. The amount of emissions that these vehicles will create is calculated as 11,408 Gg equivalent CO2 per year. In the case of the same number of fossil fuel vehicles in traffic, the amount of emissions varies between 22,909 Gg and 26,062 Gg CO2 equivalent depending on the fuel type. As a result of the comparison made for all scenarios, it was calculated that the use of EVs reduces emission values between 43% and 50% compared to the use of the same number of fossil fuel vehicles. In the study, a bibliometric analysis of publications evaluating EVs within the scope of sustainability and circular economy was also conducted. In the analysis conducted with codes run on the Web of Science database, it was seen that EV, sustainability and circular economy studies increased between 2021-2024, but these studies remained mostly at the national level. Publications in the literature that include international collaborations that address all aspects of sustainability and evaluate it as a whole with the circular economy should be increased.
For a cleaner and more sustainable transportation system in the future, electric cars should be used and the entire life cycle should be designed in the most suitable way for sustainability and circularity. Academic studies should also increase to support the development of the EV sector.