Yakınsama bağlamında artırılmış gerçeklik uygulamaları ve kullanıcı deneyimi üzerine bir araştırma
A research on augmented reality applications and user experience in the context of convergence
Yazar: EKİN BERAN EĞÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ EYÜBOĞLU
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Reklamcılık = Advertising ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Artırılmış gerçeklik = Augmented reality ; Davranışsal niyet = Behavioral intention ; Kullanıcı deneyimi = User experience ; Kullanımlar ve doyumlar = Uses and gratifications ; Pazarlama = Marketing ; Planlı Davranış Kuramı = Theory of Planned Behavior ; Reklamlar = Advertisements ; Teknoloji kabul ve kullanım modeli = Acceptance and use of technology model ; Tutumlar = Attitudes ; Yakınsaklık = Convergence

Özet:
Bu çalışma artırılmış gerçeklik teknolojisini yakınsama bağlamında ele alarak onun iletişim alanı içerisindeki mobil uygulama kullanım alanlarına ve kullanım şekilllerine odaklanmıştır. Bu amaç doğrultusunda literatür taraması iki ana bölüme ayırılmıştır. İlk bölümde artırılmış gerçeklik teknolojisini mümkün kılan aşamalar, donanımlar ve yazılımlarla ilgili literatürler yakınsama kavramıyle birlike taranmıştır. İkinci bölümde ise artırılmış gerçeklik ve iletişim alanı pazarlama, reklam ve halkla ilişkiler uygulamaları üzerinden aktarılmıştır.
Çalışmanın araştırma kısmında kantitatif bir araştırma yürütülmüştür. Deneysel olarak tasarlanan araştırmada katılımcılar, 'Augmented' mobil uygulamasını deneyimledikten sonra ankete tabii tutulmuştur. Araştırma evreni 261 kişiden oluşmaktadır. Araştırmanın modeli başta Teknoloji Kabul Modeli olmak üzere Planlı Davranış Teorisi, Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı ve Teknoloji Kabul ve Kullanım Birleştirilmiş Modeli'nin birleşiminden oluşan Mobil Uygulama Kabul Modeli'dir. Bu bağlamda araştırmada Gereksinimler, Özel Normlar, Performans Beklentisi, Kullanıma Yönelik Tutum, Algılanan Fayda bağımsız değişkenleri ile Davranışsal Niyet bağımlı değişkeni arasındaki ilişki ölçülmüştür.
Araştırma sonuçlarına göre artırılmış gerçeklik uygulamaları gelecekte kullanılmaya devam edecek, ürün ve hizmetler incelenirken tercih edilecek, günlük işlerde kullanıcıyı etkin, verimli ve üretken kılacak ve zaman-mekan esnekliğinden ötürü sıklıkla tercih edilecek bir konumdadır. Buna karşın bu uygulamalar henüz kullanıcıların çevresi tarafından dolaşımda değildir ve kullanıcılar bu uygulamaları ilk deneyenler ya da keşfedenler olmaktan ziyade en çok tercih edileni(moda) kullanma eğilimindedir. Bu sonuçlar doğrultusunda kullanıcıların artırılmış gerçeklik uygulamalarına yönelik davranışsal niyetleri özellikle pazarlama ve reklam alanı için ciddi bir potansiyel taşıdığı görüşmüştür. Bu nedenle iletişim sektöründe artırılmış gerçekliğin başka boyutlarını içeren çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
This study discusses augmented reality technology in the context of convergence and focuses on mobile application usage areas and usage patterns within the communication field. For this purpose, the literature review is divided into two main parts. In the first part, the literature about the stages, hardware and software that makes augmented reality technology possible was scanned together with the concept of convergence. In the second part, augmented reality and communication field are conveyed through marketing, advertising and public relations applications.
In the research part of the study, a quantitative research has been conducted. In the experimentally designed research, the participants were surveyed after experiencing the 'Augmented' mobile application. The research population consists of 261 people. The model of the research is the Mobile Application Acceptance Model, which is a combination of primarily the Technology Acceptance Model, the Planned Behavior Theory, Uses and Gratifications Approach, and the Technology Acceptance and Use Unified Model. In the study, the relationship between the independent variables of Requirements, Specific Norms, Performance Expectation, Attitude Towards Use, Perceived Benefit and the Behavioral Intention dependent variable was measured.
According to the results of the research, augmented reality applications will continue to be used in the future, will be preferred when examining products and services, will make the user effective, efficient and productive in daily work and will be preferred frequently due to time-space flexibility. However, these applications are not yet circulated by users, and users tend to use the most preferred (trending) ones rather than being the first to try or discover these applications. According to these results, the behavioral intentions of users towards augmented reality applications have a serious potential especially for marketing and advertising. Therefore, studies involving other dimensions of augmented reality are needed in the communication sector.