Yedigöl köyü (İspir/Erzurum) ve çevresi kaya düşme tehlikesinin 2-3 boyutlu modellerle analizi
Analysis of the rock fall hazard of yedigöl village (İspir/Erzurum) and its surrounding with 2-3 dimensional models
Yazar: FATMA ARSLANTÜRK
Danışman: PROF. DR. HAKAN ERSOY
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Bolu-Yedigöller = Bolu-Yedigöller ; Kayalar = Rocks ; Mühendislik jeolojisi = Engineering geology

Özet:
Bu çalışma kapsamında Erzurum ili İspir ilçesi Yedigöller köyünün Kuzey yamacında bulunan köy için tehlike arz eden kayaların olası hareketi sonucu oluşacak olumsuz etkileri ortadan kaldırmak için arazi ve laboratuvar çalışmaları yapılmış, yapılan bu çalışmalardan elde edilen veriler kullanılarak önleme ve koruma yöntemleri önerilmiştir. Koruma yapılarının özellikleri, boyutları ve performansı RocFall ve RocPro3D yazılımı kullanılarak 2 ve 3 boyutlu analizlerle tespit edilmiştir. Analizlerde hareket etmesi olası blokların bariyere/hendeğe çarpma hızı, enerjisi ve çarpma yükseklikleri tespit edilmiştir. Çalışma alanı litolojiye, kökene ve jeoteknik özelliklere dayanan sınıflama sistemleri kullanılarak 3 ayrı jeoteknik bölgeye ayrılmış ve bu bölgeler ayrı ayrı çalışılmıştır. Çalışma kapsamında her bölge için koruma ve önleme yöntemleri ile bütünleşik bir ıslah yapılması önerilmiştir. Birinci ve üçüncü bölgedeki kaya ıslah çalışmaları için yamaç diplerine yakalama hendekleri, vadi içlerine çelik bariyerler, büyük blokların kimyasal kırıcılar ile kırılması, üçüncü bölgede kırılmayacak kadar büyüklükte blokların ise çelik ağ ile sarılması Önerilmiştir. İkinci bölge için ise yamaç dipleri boyunca çelik bariyer konulması önerilmiştir. Koruma yapılarının özellikleri ve performansı 2 ve 3 boyutlu analizlerle tespit edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda üst kotta 1.5 m, alt kotta 0.5 m derinliğinde ve 2.00 metre uzunluğunda kazılacak hendeklerin üst kotlardan yuvarlanması muhtemel 500 kg'lık blokları tuttuğu tespit edilmiştir. Çelik bariyerler birinci bölge için 14 ton ikinci bölge için 10 tonluk blokları tutacak şekilde tasarlanmıştır. Bariyerlere çarpacak blokların hız ve enerjileri 14 tonluk blok için maksimum 16 m/sn hızla, 2500 kJ enerji ile 10 tonluk blok için maksimum 26 m/sn hızla ve 4000 kJ enerji ile çelik bariyere çarptığı ortaya konulmuştur.

Abstract:
Within the scope of this study, field and laboratory studies were carried out in order to eliminate the negative effects that may occur as a result of the possible movement of rocks, which are dangerous for the village located on the northern slope of Yedigöller village, İspir district of Erzurum, and prevention and protection methods were proposed by using the data obtained from these studies. The properties, dimensions and performance of the protection structures were determined by 2D and 3D analyzes using RocFall and RocPro3D software. In the analyses, the speed, energy and impact heights of the blocks that are likely to move to the barrier/ditch were determined. The study area was divided into 3 different geotechnical regions using classification systems based on lithology, origin and geotechnical features, and these regions were studied separately. Within the scope of the study, it has been proposed to make an integrated reclamation with protection and prevention methods for each region. For the rock reclamation works in the first and third regions, it has been suggested that rockfall ditches to excavated at the bottom of the slopes, steel barriers to be built inside the valley, large blocks to be shivered with chemical crushers, and the blocks that are large enough not to break in the third region to be wrapped with steel net. For the second region, it is suggested to build a steel barrier along the bottom of the slopes. The properties and performance of the protection structures were determined by 2 and 3-dimensional analysis. As a result of the analyzes, it was determined that rockfall ditches that are in depths of 1.5 m in higher elevations and 0.5 m in lower elevations with 2.00 m in length can hold the blocks of 500 kg, which are likely to be rolled from the upper elevations. Steel barriers are designed to hold blocks of 14 tons for the first zone and 10 tons for the second zone. The speed and energies of the blocks that will hit the barriers have been shown to hit the steel barrier with a maximum speed of 16 m/sec for a 14-ton block, a maximum of 26 m/sec for a 10-ton block with 2500 kJ and an energy of 4000 kJ.