Çevrimiçi ders yürüten eğitimciler için yürütülen mentörlük sürecinin öğretim üyesi ve öğrenci deneyimlerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of the mentoring process on the experiences of the faculty and student for trainers taking online courses
Yazar: MUKADDES GEZMİŞ GÜNDOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. TÜRKAN KARAKUŞ YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Deneyim = Experience ; Eğitimciler = Educators ; Mentorluk = Mentoring ; Çevrimiçi = Online ; Çevrimiçi eğitim = Online education ; Öğrenci davranışı = Behavior of student ; Öğrencilik deneyimi = Experience of studentship ; Öğretim üyeleri = Instructors

Özet:
Amaç: Çevrim içi eğitimde ders veren öğretim üyelerine yönelik yürütülen mentörlük sürecinin kişisel, mesleki katkıları ile öğrenci deneyimleri üzerindeki etkilerini ortaya çıkarmak ve bunun sonucunda mentörlük sürecinin nasıl yürütülmesi gerektiğine dair öneriler getirmektir.
Yöntem: Nitel araştırma yöntemlerinden çoklu durum çalışması kullanılan bu çalışmada, katılımcıları beş öğretim üyesi ve on beş öğrenci oluşturmaktadır. Çevrim içi eğitim ortamlarında yaşanan sorunlardan hareketle durumlar belirlenmiştir. Durumların tespiti ve problemin açığa çıkarılması için mentörlük yönteminden yararlanılmıştır. Beş hafta boyunca beş öğretim üyesi için derslerine yönelik mentörlük uygulanmıştır. Durumların derinlemesine incelemesi için öğretim üyeleriyle ilk görüşme ve son görüşme gerçekleştirilmiştir. Mentörlüğün öğrenciler üzerindeki deneyimlerini açıklamak için her dersten üçer öğrenci olmak üzere on beş öğrenci ile görüşülmüştür. Ayrıca mentörlük süreci boyunca araştırma günlükleri ve gözlem notları tutularak çalışmaya dâhil edilmiştir. Görüşmeler ve araştırma günlüğü nitel veri analiz yöntemlerinden yararlanılarak öncelikle transkript edilip daha sonra temalara ayrılmıştır.
Bulgular: Çevrim içi eğitim ortamlarında öğretim üyelerinin deneyimleri mentörlük öncesi ve sonrasına göre temalandırılmıştır. Mentörlük öncesi çevrim içi eğitime yönelik olumsuz tutuma sahip  öğretim üyelerinin mentörlük sonrasında tutumlarındaki değişim tespit edilmiştir. Ayrıca öğretim üyelerinin çevrim içi öğrenme ortamlarında yaşadıkları sorunlar ve çevrim içi eğitimden beklentileri tespit edilmiştir. Mentörlük sonrasında öğretim üyelerinin diğer derslere kıyasla nasıl bir deneyim yaşadıkları, mentörlüğe olan bakış açıları, sürecin kendilerine sağladığı katkılar ele alınmıştır. Aynı zamanda mentörlük sonrası öğrencileri ile yapılan görüşmelerde öğrencilerin ne tür deneyimler kazandığına dair bulgular elde edilmiştir. Tüm veriler dikkate alınarak çevrim içi eğitimde mentörlük sürecinin nasıl olması gerektiğine dair bulgular sunulmuştur. 
Sonuçlar: Öğretim üyelerinin çevrim içi eğitim ortamlarda; teknoloji ile ilişkileri, çevrim içi eğitime yönelik algıları, çevrim içi eğitime dair beklentileri, derslerde öğrenci deneyimlerine ilişkin durumlar ve öğretim yöntem ve yaklaşımların kullanımları deneyimlerini açıklamaktadır. Öğretim üyeleri gözünden mentörlük süreci öğrencileri, ders verme deneyimlerini ve mesleki gelişimlerini etkilemiştir. Mentörlük öğrencilere olumlu ve olumsuz deneyimler kazandırmıştır. Çevrim içi derse karşı tutumları olumlu yönde değişen öğrencilerin uygulamalara devam etme isteği, dersin daha planlı ilerlemesi ve öğrenme ortamlarının daha aktif kullanılması ile ilişkilidir. Teknik sorunlara bağlı derse katılım sağlayamayan öğrenciler için destek hizmetleri ve alt yapı güçlendirilmelidir. Öğrencilerin teknoloji okuryazarlığının artırılması için eğitimler düzenlenerek çevrim içi eğitimlerde öğrencilerin olumsuz deneyimleri azaltılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Çevrim içi eğitim, mentörlük, öğretim üyelerinin deneyimleri, öğrenci deneyimleri

Abstract:
Purpose: The aim of the study is to reveal the effects of the mentoring process carried out for the lecturers in online education on their personal and professional contributions and student experiences, and as a result, to make suggestions on how the mentoring process should be carried out.
Method: In this study, which uses multiple case studies, one of the qualitative research methods, five faculty members and fifteen students are the participants. Situations were determined based on the problems experienced in online education environments. The mentoring method was used to identify the situations and reveal the problem. For five weeks, five faculty members were mentored for their lessons. In order to examine the situations in-depth, the first and final interviews were held with the faculty members. Fifteen students, three from each course, were interviewed to explain the experiences of mentoring on students. In addition, research diaries and observation notes were kept throughout the mentoring process and included in the study. The interviews and the research diary were first transcribed and then divided into themes by using qualitative data analysis methods.
Findings: The experiences of faculty members in online education environments are themed according to before and after mentoring. The change in the attitudes of faculty members who had a negative attitude towards online education before mentoring was determined after mentoring. In addition, the problems experienced by faculty members in online learning environments and their expectations from online education were determined. After mentoring, what kind of experience the faculty members had compared to other courses, their perspectives on mentoring, and the contributions of the process to them were discussed. At the same time, in the interviews made with the students after the mentorship, findings about what kind of experiences the students gained were obtained. Considering all the data, findings on how the mentoring process should be in online education are presented.
Conclusions: In online education environments of faculty members; It explains their relationship with technology, perceptions of online education, expectations of online education, situations related to student experiences in lessons, and the use of teaching methods and approaches. From the perspective of faculty members, the mentoring process has affected students, their teaching experience and their professional development. Your mentoring has given students positive and negative experiences. The willingness of students whose attitudes towards online lessons have changed positively, to continue the practices is related to the more planned progress of the lesson and the more active use of learning environments. Support services and infrastructure should be strengthened for students who cannot attend the course due to technical problems. Negative experiences of students in online education should be reduced by organizing trainings to increase students' technology literacy.
Keywords: Online education, mentoring, experiences of faculty members, student experiences