Yeni melez bazı sofralık üzüm çeşitlerinin çukurova koşullarındaki performansları ve etkili sıcaklık toplamı isteklerinin belirlenmesi
The performance of some new hybridized table grape varieties in cukurova conditions and determination of effective heat summation
Yazar: SİMGE GÖNEN
Danışman: PROF. DR. SEMİH TANGOLAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada; yeni melez Efem, Spil Karası, Lidya, Ece, Mesir, Manisa Pembesi üzüm çeşitleri ile MxHM1317, TxC32, TxC175, MxTİ58 ve MxTİ25 tescile aday çeşitlerin bölge ekolojisine adaptasyonu, fenolojik devreleri, etkili sıcaklık toplamı istekleri( EST) ile verim ve bazı kalite özellikleri incelenmiştir. Denemede kullanılan çeşitlerde uyanmanın 15 Mart (Efem)-31 Mart (Manisa Pembesi), tam çiçeklenmenin 6 Mayıs (MxHM1317)-14 Mayıs (Manisa Pembesi), ben düşmenin 18 Haziran (Efem, Spil karası ve Ece)-12 Temmuz (Mesir) ve olgunlaşmanın ise 6-8 Temmuz (Efem, Spil karası ve Ece)-27 Temmuz (Mesir) tarihleri arasında gerçekleştiği gözlenmiştir. Çeşitlerden sekizinin 6-13 Temmuz; üç'ünün ise 20-27 Temmuz tarihleri aralığında olgunlaştığı değerlendirilmiştir. Uyanma-Derim arası en düşük EST değeri 1617.2 gd ile Efem'de; en yüksek EST değeri ise 2065.2 gd ile Mesir çeşidinde hesaplanmıştır. En yüksek omca başına verim değerleri MxTİ25 ve Mesir' de (sırasıyla, 16461 g ve 13380 g); salkım ağırlıkları da MxTİ25 ve Mesir çeşidinde sırayla 548.7 g ve 514.7 g olarak elde edilmiştir. Bunları verimde MxTİ58 (11527 g/omca), salkım ağırlığında ise Manisa Pembesi (502.8 g) izlemiştir. Lidya, 100 tane ağırlığı en yüksek (810.0 g) çeşit olarak saptanmış olup, ardından Manisa Pembesi (685.0 g) gelmiştir. En yüksek ve en düşük suda çözünebilir kuru madde (SÇKM) değerlerinin %18.5 ve %13.6 ile sırasıyla MxHM1317 ve MxTİ25; asitlikte ise yine en yüksek ve düşük değerler sırasıyla %0.85 ve %0.37 ile Efem ve TxC32 çeşitlerinde belirlenmiştir. Sonuçta; tescil edilen çeşit ve adayların yöreye uyumda önemli bir sorun yaşamayacakları değerlendirilmiştir. Erkencilik açısından Efem, Spil Karası ve Ece' nin; verim ve kalite açısından MxTİ25 ve Mesir çeşitlerinin öne çıktığı görülmüştür.

Abstract:
In this study; examined new hybrid Efem, Spil Karası, Lidya, Ece, Mesir, Manisa Pembesi grape varieties and MxHM1317, TxC32, TxC175, MxTI58 and MxTI25 candidate genotypes adaptation of the regional ecology, phenological periods, total effective temperature (EST) requirements, yield and examined some quality characteristics. In the varieties used in the experiment, bud break on 15 March (Efem) - 31 March (Manisa Pembesi), full bloom on 6 May (MxHM1317)-14 May (Manisa Pembesi), veraison on 18 June (Efem, Spil Karası and Ece)-12 July (Mesir) and harvest on 6-8 July (Efem, Spil karası and Ece)-27 July (Mesir). It was evaluated that 8 of the varieties were matured on 6-13 July; 3 of them matured between 20-37 July. Efem had the lowest EST value of 1617.2 gd; The highest EST value was calculated in Mesir variety with 2065.2 gd. The highest yields per vine were MxTI25 and Mesir (16461 g and 13380 g, respectively); berry weights were obtained as 548.7 g and 514.8 g, respectively, for MxTI25 and Mesir varieties. Lidya was determined as the variety with the highest 100 berry weight (810 g), followed by Manisa Pembesi (685 g). The highest and lowest total soluble solids values of MxHM1317 and MxTI25, respectively, with 18.5% and 13.6%. In acidity, Efem and TxC32 were evaluated with the highest and lowest values of 0.85% and 0.37%, respectively. It was concluded that may be recommended in terms of earliest, Efem, Spil Karası and Ece; in terms of yield and quality MxTI25 and Mesir varieties.