Titus Lucretıus Carus'un atomcu evren tasarımı
Atomist universe design of Titus Lucretius Carus
Yazar: OĞUZHAN UYAR
Danışman: PROF. DR. HASAN AYDIN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Atomlar = Atoms ; Boşluk = Void ; Doğa = Nature ; Evren = Universe ; Evrensel tasarım = Universal design ; Lucretius = Lucretius

Özet:
Leukippos'un varlığın kurucu ilkeleri üzerine yaptığı soruşturma atomcu öğretiyi başlatmış ve öğretisi öğrencisi Demokritos tarafından geliştirilmiştir. Demokritos'un öne sürdüklerini dayanak noktası alan Epikuros, atomculuğun temel ilkelerini korumuş ve atomcu kuramı belli başlı değişimlerden geçirerek sürdürmüştür. Epikuros'u önderi olarak görüp, felsefesini merkeze alan Titus Lucretius Carus, atomculuğun Roma'daki temsilcisi olmuştur. Ona göre, evren atomlar ve boşluktan ibarettir. Oluş, atomların bir araya gelmesidir. Bir araya gelen atomlar, dünya dışında meskenleri olan tanrıları, gezegenleri, yıldızları, gökyüzündeki ve yeryüzündeki doğa olaylarını, insanları ve ruhları, hayvanları, bitkileri, madenleri, dört unsuru ve nihayetinde tüm cisimleri oluşturmaktadır. Bozuluş ise bir araya gelen atomların dağılmasıdır. Oluş, içindeki tüm cisimler dağılmaya yazgılıdır. Bozuluş yasasının dışında olan yalnızca üç ölümsüz unsur vardır. Bu unsurlar; saltık ve som oluşlarıyla atomlar, dokunulamaz doğasıyla boşluk ve evrendir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, Lucretius'un atom ve boşluk temelli evren sistemini ele alıp, söz konusu ilkeler ile evren tasarımı arasındaki bağlantıyı irdelemeye çalışmaktır.
Çalışma, giriş ve sonuç hariç üç ana bölüm olarak kurgulanmıştır. Giriş bölümünde, atomcu felsefenin tarihsel serüveni ele alınmış, bu doğrultuda atomculuğun beslendiği kaynaklar, problemler ve eleştiriler gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın 'Lucretius'un Evren Tasarımının Ana Unsurları' başlığını taşıyan bölümünde, evrenin kurucu unsurları olan atomlar ve boşluk konusu incelenmiş, atomların bir araya gelerek oluşturduğu cisim ve cismin özellikleri olan zaman, hareket ve değişim konuları üzerinde durulmuştur. Çalışmanın 'Lucretius'a Göre Varlıkların Oluşumu' başlıklı bölümünde, dünya ve göksel cisimlerin oluşumu, dünyevi varlıkların oluşumu ve doğa olayları sunulmuştur. Çalışmanın 'Lucretius'un İnsan ve Tanrı Anlayışı' başlıklı bölümünde, insana ilişkin olarak, uygarlığın doğuşu, ruh, duyum, ahlak anlayışı ve ruh dinginliği engelleri gösterilmeye çalışılmıştır. Aynı bölümde tanrı görüşü de ele alınmış, tanrı kanıtlaması, tanrıların yapısı ve mekânı, tanrılara dair hatalı yargılar ve Venüs'ün ayrıcalığı gösterilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Leucippus' investigation into the founding principles of existence started the atomist doctrine and his teaching was developed by his student Democritus. Epicurus, based on what Democritus put forward, preserved the basic principles of atomism and continued the atomist theory by going through certain changes. Titus Lucretius Carus, who saw Epicurus as his leader and centered his philosophy, became the representative of atomism in Rome. According to him, the universe consists of atoms and space. Becoming is the coming together of atoms. Atoms that come together form gods that live outside the world, planets, stars, natural events in the sky and on earth, humans and spirits, animals, plants, metals, the four elements, and ultimately all objects. Decay is the disintegration of atoms that come together. All things in becoming are destined to disperse. There are only three immortal elements outside the law of deterioration. These elements are; atoms with their absolute and solid nature, void and universe with their intangible nature. In this direction, the aim of the study is to view Lucretius's atom and space-based universe system and to try to examine the connection between these principles and universe design. 
The study is structured as three main parts except introduction and conclusion. In the introduction section, the historical adventure of atomist philosophy was discussed, and in this direction, the sources, problems and criticisms that atomism feeds on were aimed to be presented. In the part of the study, titled "The Main Elements of Lucretius' Design of the Universe", the subject of atoms and space, which are the founding elements of the universe, was examined, and the matter formed by atoms and time, motion and change, which are the properties of the object, were emphasized. In the part of the study, titled "The Formation of Beings According to Lucretius", the formation of the earth and celestial bodies, the formation of earthly beings and natural events were presented. In the part of the study, titled " Lucretius' Understanding of Man and God", the birth of civilization, the spirit, sense, moral understanding and the barriers to spiritual tranquility were aimed to be presented in relation to man. In the same chapter, the view of god was also discussed, the proof of god, the structure and place of the gods, the wrong judgments about the gods and the privilege of Venus were aimed to be presented.