Gastrointestinal kanaması olan bireylerin risk faktörleri, semptomları ve hastalık yönetimi hakkında bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge levels about risk factors, symptoms and disease management of individuals with gastrointestinal bleeding
Yazar: MAKBULE SONUÇYARAÇ ÖZKANCA
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL UYSAL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Bu araştırma gastrointestinal (Gİ) kanaması olan bireylerin risk faktörleri, semptomları ve
hastalık yönetimi hakkında bilgi düzeylerinin değerlendirilebilmesi için geçerli ve güvenilir bir
araç geliştirmek ve bireylerin bilgi düzeylerini belirlemek amacıyla planlanan ve uygulanan
tanımlayıcı bir araştırmadır.
Araştırma T.C. Sağlık Bakanlığı Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi (EAH),
Haydarpaşa Numune EAH, Kanuni Sultan Süleyman EAH, Bağcılar EAH, Göztepe EAH'leri
dahiliye servislerinde yatan Gİ kanama tanısı olan 01.09.2020-28.02.21 tarihleri arasında
araştırmanın dahil edilme kriterlerine uyan aynı zamanda araştırmaya katılmayı yazılı ve sözlü
onam alınarak kabul eden 142 hasta ile gerçekleştirildi. Araştırmada verileri toplamak için
araştırmaya katılan bireylerin tanımlayıcı özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacı
tarafından oluşturulmuş olan "Hasta Bilgi Formu", Gİ kanamalı hastaların klinik müdahale
ihtiyacını kolay tahmin etmek ve belirti-bulgularını hızlı bir şekilde belirlemek amacıyla
"Glasgow Blatchford Score (GBS)" formu, araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda
hazırlanıp 7 uzman görüşüne sunularak hazırlanan "Gastrointestinal Kanaması Olan Bireylerin
Bilgi Düzeyi Değerlendirme Soru Formu" kullanıldı. Bu soru formuna yönelik uzman görüşü alınarak kapsam geçerlilik indeksi hem madde düzeyinde hemde ölçek düzeyinde hesaplandı.
Uygulanan formun KGİ=0.826 hesaplanarak geçerlilik düzeyinde oldukça yüksek sonuç elde
edildi ve soru formunun doğru hazırlanmış olduğu belirlendi. Ayrıca veriler SPSS (Statistical
Package for Social Sciences) for Windows 22.0 programında analiz edildi. Demografik
değişkenlere göre dağılımların belirlenmesi amacıyla frekans (f) ve yüzdeler (%) hesaplandı.
Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler olarak çarpıklık-basıklık, sayı, ortalama,
yüzde, t-testi, ANOVA testi, standart sapma ve korelasyon analizi kullanıldı. Araştırmaya
katılan bireylerin %43.7' si kadın cinsiyet, %56.3' ü erkek cinsiyet oluştururken bunlardan;
%64.1' i 61 yaş ve üzeri olduğu saptandı. Bireylerin %47.2'sinde sigara kullanımı, %49.3'ünde
sık ağrı kesici ilaç kullanımı, %50'den fazlasında kafein tüketimi ve %81'inde kronik hastalık
varlığı gibi çeşitli risk faktörleri incelendi ve literatürle anlamlı sonuçlar elde edildi. Çalışmada eğitim düzeyi düşük bulunurken %34.5 lise ve üzeri okuyan birey, Gİ kanama ile ilgili
oluşturulan soru formundaki bilgi ortalama puanları 29.493±8.393 olarak hesaplandı ve orta
düzeyde bilgi sahibi olunduğuna ulaşıldı. Bu araştırmanın bilgi testine ilişkin güvenirlik
katsayıları KR21=0.815; KR20=0.892 bulunarak oldukça yüksek güvenilirliğe sahip, homojen
dağılımlı ve yapı geçerliliği yüksek bir soru formu elde edildiği istatistiksel olarak saptandı.
Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, gastrointestinal kanaması olan bireylerin risk
faktörleri, semptomları ve hastalık yönetimi hakkındaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi ve
yeterli düzeye ulaştırılması, bilgi formunun etkin kullanımı ile Gİ kanama konusunda
hemşirelerin hasta eğitimini ve sağlık okuryazarlığını desteklediği çalışmaların arttırılması
önerilmektedir.

Abstract:
This research is a descriptive study planned and applied to develop a valid and reliable tool to
evaluate the knowledge level of individuals with gastrointestinal (GI) bleeding about risk
factors, symptoms and disease management, and to determine the level of knowledge of
individuals.
Research Turkish Health Ministry Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital (TRH),
Haydarpaşa Numune TRH, Kanuni Sultan Süleyman TRH, Bağcılar TRH, Göztepe TRH's were
performed between 01.09.2020 and 28.02.21, the GI bleeding diagnosis in internal services, with
142 patients who agreed to participate in the research in writing and verbal consent, which met
the criteria for inclusion of the research. In order to collect the data in the study, the 'Patient
Information Form' was created by the researcher to determine the descriptive characteristics of
the individuals participating in the study, and the 'Glasgow Blatchford Score (GBS)' form to
easily predict the need for clinical intervention in patients with GB bleeding and to quickly
determine their symptoms and findings. was prepared by the researcher in line with the literature.
And It was used The "Knowledge Level Evaluation Questionnaire for Individuals with Gastrointestinal Bleeding", which was prepared by 7 experts. The content validity index was
calculated at both the item level and the scale level by taking expert opinion on this
questionnaire. By calculating the CGI=0.826 of the applied form, a very high result was obtained
at the level of validity and it was determined that the questionnaire was prepared correctly. In
addition, the data were analyzed in SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows
22.0 program. Frequency (f) and percentages (%) were calculated to determine the distributions
according to demographic variables. In the analysis of the data, skewness- kurtosis, number,
mean, percentage, t-test, ANOVA test, standard deviation and correlation analysis were used as
descriptive statistical methods. While 43.7% of the individuals participating in the research were
female, 56.3% were male; It was determined that 64.1% were 61 years and older. Various risk
factors such as smoking in 47.2% of the individuals, frequent use of painkillers in 49.3%,
caffeine consumption in more than 50% and presence of chronic disease in 81% of the
participants were examined and significant results were obtained with the literature. While the
level of education was low in the study (34.5% of high school students and above), the mean
information score in the questionnaire about GB bleeding was calculated as 29.493±8.393. And
it has been reached that you have a medium level of knowledge. The reliability coefficients for
the knowledge test of this study were found to be KR21=0.815; KR20=0.892, and it was
statistically determined that a highly reliable, homogeneously distributed and construct validity
questionnaire was obtained.
In line with the findings obtained from the study, it is recommended to increase the knowledge
level of individuals with gastrointestinal bleeding about risk factors, symptoms and disease
management, and to increase the number of studies that support nurses' patient education and
health literacy on GB bleeding with the effective use of the information form.