Drima maritima (L.) stearn (Asparagaceae) ekstraktlarının bazı biyolojik aktiviteleri üzerine araştırmalar
Investigation on some biological activities of drima maritima (L.) stearn (Asparagaceae) extracts
Yazar: MELİKA VAEZİ
Danışman: PROF. DR. OLCAY DÜŞEN
Pamukkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Aerobik organizmalar ROS'un zararlı etkilerini ortadan kaldırmak için, enzimatik ve nonenzimatik antioksidanları içeren antioksidan sistemleri kullanmaktadır. Epidemiyolojik çalışmalar, antioksidan bileşenlerin anti-enflamatuar, anti-kanser, anti-bakteriyal, antiviral özelliklerinin olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu tez çalışmasında, Asparagaceae familyasına ait olan Drimia maritima L. türünün toprak üstü ve toprak altı kısımlarından elde edilen, aseton ve su ekstraktlarının biyolojik aktivitelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Elde edilen ekstraktların antioksidan aktiviteleri β-Karoten/Linoleik asit, Fosfomolibdenyum, DPPH serbest radikal giderim, ABTS serbest radikal giderim, FRAP ve CUPRAC yöntemleriyle tayin edilirken, ilgili ekstraktların toplam fenolik, toplam flavanoid ve toplam tanen miktarları da belirlenmiştir. Ayrıca HPLC metodu ile ekstraktların fenolik            içerikleri tespit edilmiştir. 
Bunlara ek olarak elde edilen ekstraktların Artemia salina L. (Brine shrimp) üzerinde toksik etkileri ve Musca domestica L. (ev sineği) larvaları üzerindeki larvasidal etkileri araştırılmıştır. Çalışma sonucunda D. maritima türüne ait toprak üstü ekstraktlarında toprak altı ekstraktlarına oranla daha yüksek antioksidan aktivite tespit edilmiştir. Toprak üstü kısımlarına bakıldığında aseton ekstraktının su ekstraktına göre, antioksidan aktivite ve fenolik bileşen miktarı analizlerinde daha fazla sonuç verdiği görülmüştür. HPLC yöntemiyle klorojenik asit başta olmak üzere pek çok fenolik bileşiği bünyesinde barındırdığı saptanmıştır. Brine shrimp toksisite testinde ise artan konsantrasyona bağlı olarak toprak altı ve toprak üstü su ekstraktlarının ölüm yüzdelerinin arttığı tespit edilmiştir. Buna karşın M. domestica larvalarının ölüm yüzdesinin çok düşük olması nedeniyle D. maritima ekstraktlarının larvasidal etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Tüm bu çalışmalar göz önünde bulundurulduğunda D. maritima türünün potansiyel bir antioksidan kaynağı olduğu ve farmakoloji, tıp ve gıda endüstrisine katkılar sağlayabileceği ortaya çıkarılmıştır.

Abstract:
Aerobic organisms use antioxidant systems containing enzymatic and nonenzymatic antioxidants to eliminate the harmful effects of ROS. Epidemiological studies have revealed that antioxidant components have anticancer, anti inflammatory, antibacterial and antiviral properties. This thesis study was executed in order to identify the biological activities of acetone and water extracts were achieved from above-ground and under ground parts of the Drimia maritima L. species belonging to the Asparagaceae family. The antioxidant activities of the obtained extracts were detected by DPPH free radical, Phosphomolybdenum, ABTS free radical, β-Carotene/Linoleic acid, FRAP and CUPRAC methods, while the total phenolic, total flavanoid and total tannin amounts of the related extracts were also determined. 
In addition, while the phenolic contents of the extracts were identified by the HPLC method, the toxic effects of Artemia salina (Brine shrimp) were also researched, the larvacidal effects on Musca domestica (Housefly) larvae were investigated. As a result of this study, the highest antioxidant activity was detected in above-ground extracts of type D. maritima compared to under ground extracts. When looking at the above-ground parts, it was found that acetone extract gave more results in the analysis of antioxidant activity and the amount of phenolic components than water extract. It has been found that it contains many phenolic compounds, especially chlorogenic acid, by the HPLC method. In the Brine shrimp toxicity test, it was found that the percentage of lethality of under ground parts and above-ground water extracts increased due to the risen concentrations. However, due to the very low mortality rate of M. domestica larvae, it was specified that there was not an effective larvidal effect of D. maritima extracts on the M. domestica larvae. According to our observations it has been revealed that the D. maritima species is a potential resource of antioxidants and can make contributions to the pharmacology, medicine and food industry.