Klinik olmayan bir örneklemde çocukluk döneminde kötü muameleye maruz kalma ile sınır kişilik yapılanması arasındaki ilişkide yetişkin bağlanma boyutlarının ve zihinselleştirmenin aracı rolleri
The mediating roles of adult attachment dimensions and mentalization between child maltreatment and borderline personality organization in a non-clinical sample
Yazar: YAĞIZCAN KURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA ÇAKIR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma kaygısı = Attachment anxiety ; Kaygılı ve kaçınan bağlanma = Attachment anxiety and avoidance ; Kötü muamele = Bad treatment ; Sınırda kişilik bozukluğu = Borderline personality disorder ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment ; Zihinselleştirme = Mentalization ; Çocuklar = Children ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Ölçekler = Scales

Özet:
Mevcut çalışmada, çocukluk döneminde kötü muameleye maruz kalma ile sınır kişilik
yapılanması arasındaki ilişkide yetişkin bağlanma boyutlarının ve zihinselleştirmenin
aracı rolleri araştırılmıştır. Çalışmanın örneklemi 18-40 yaş aralığındaki 433 katılımcıdan
oluşmuştur. Veriler Demografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Yakın
İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Zihinselleştirme Ölçeği ve Borderline Kişilik
Envanteri kullanılarak toplanmıştır. Analizler, SPPS 23 yazılımı kullanılarak
yürütülmüştür. Araştırma sorularını yanıtlamak için Pearson Momentler Çarpımı
Korelasyon Analizleri ve Seri Çoklu Aracı Değişken Analizleri yürütülmüştür. Pearson
Momentler Çarpımı Korelasyon Analizleri bulguları değişkenler arasındaki hipotezlenen
ilişkilerin tümünün doğrulandığını göstermiştir. Seri Çoklu Aracı Değişken Analizleri
bulguları çocukluk döneminde kötü muameleye maruz kalma ile sınır kişilik yapılanması
arasındaki ilişkide 1) bağlanmaya ilişkin kaygı ve zihinselleştirmenin ve 2) bağlanmaya
ilişkin kaçınma ve zihinselleştirmenin seri aracı rollerinin olduğunu göstermiştir.
Araştırmadan elde edilen bulgular mevcut alanyazın ışığında tartışılmıştır. Son olarak
araştırmanın klinik doğurguları, sınırlılıkları ve gelecek çalışmalar için öneriler
aktarılmıştır.

Anahtar Sözcükler
Çocuğa yönelik kötü muamele, kaygılı bağlanma, kaçınmacı bağlanma, zihinselleştirme,
sınır kişilik yapılanması

Abstract:
In the present study, the mediating roles of adult attachment dimensions and
mentalization in the relationship between child maltreatment and borderline personality
organization were investigated. The sample of the study consisted of 433 participants
between the ages of 18-40. Data were collected using the Demographic Information
Form, Childhood Trauma Questionnaire, Experiences in Close Relationships-Revised,
Mentalization Scale and Borderline Personality Inventory. Analyses were conducted by
using SPSS 23 software. Pearson Product Moment Correlation Analyses and Serial
Multiple Mediator Analyses were conducted to investigate the research questions. The
findings of Pearson Product Moment Correlation Analyses showed that all hypotheses
formed between variables were confirmed. The findings of Serial Multiple Mediator
Analyses showed that 1) attachment anxiety and mentalization, and 2) attachment
avoidance and mentalization had serial mediator roles in the relationship between child
maltreatment and borderline personality organization. The findings of the study were
discussed in light of the current literature. Finally, the clinical implications of the study,
its limitations and the suggestions for future studies were presented.

Keywords
Child maltreatment, attachment anxiety, attachment avoidance, mentalization,
borderline personality organization