Hayvan hakları konulu toplumu bilinçlendirmeye yönelik canlandırma çalışmaları; karakter tasarımı temelinde live action uygulamalar
Animation works directed to making the society conscious about animal rights; live action applications based on character design
Yazar: SEVGİ CAN PEKMEZCİ SARGIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZÜLFÜKAR SAYIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2010
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Bilinçlendirme = Consciousness raising ; Canlandırma sanatı = Animation art ; Canlandırma teknikleri = Animation techniques ; Hayvan hakları = Animal rights ; Karakter = Character ; Karakterizasyon = Characterization ; Toplum = Society

Özet:
İnsan, yaşamın başlangıcından bu yana doğa ve doğayı oluşturan öğeler bütünü ile sürekli ilişki içinde olmak zorunda kalmıştır. Bu zorunluluk çağlar boyu sürmüş ve çoğu zaman hem doğanın, hem de hayvanların aleyhine seyretmiştir. Öylesine ki, doğanın kendine özgü dengesi bozulmaya başlamış ve kimi canlı türlerinin neslinin tükenmesine neden olmuştur.Doğa - insan ilişkilerine zorunluluklarla yönelen bu ilginin yaygınlaştırılması, toplumsal duyarlığın vazgeçilmez bir parçası haline gelebilmesi, her toplumun ve toplumu yönlendiren eğitimci ve aydın kesimin birbirinden daha etkili arayışlar içinde olmasına neden olmaktadır. Bugün pek çok duyarlı, aydın insan görev ve sorumluluk olarak böylesi bir çabada yer alabilmenin tasarımı içindedir.İnsanoğlu, doğadaki türler içinde çok yönlü ve çok amaçlı olarak, çeşitli hayvan türleriyle beslenmek, emeğinden ve gücünden yararlanmak, geneline göre kimileri ile çok daha yakın ilişki içinde bulunmak zorunda kalmıştır.Bu ilişkilerin ifadesinde yine çok çeşitli anlatım yolları yaratma ve anlatılanları görsel, işitsel, sözel, devinimsel (hareketli/kinetik) çözümlemelerle ifade edebilme isteği günümüzün önemli çabaları olarak görülmektedir.Bu tez çalışması kapsamında hayvan hakları konusu bu bağlamda ele alınmış, her yaştan insanın ilgisini görsel, işitsel, sözel ve devimsel canlandırma ile çekme ve mesaj iletme amaç edinilmiştir.Bu çalışmanın 1. Bölümünde insan-hayvan ilişkileri, bu ilişkilerde meydana gelen ve hayvanlar dünyası adına pek çok olumsuzluklar taşıyan uygulamalara yer verilmiştir. Konu kapsamında hayvan sevgisinin işlenmesi çocuklarımızın, gençlerimizin yetişme çağından başlayarak bu canlılara gereken önemi, saygıyı ve değeri vermesini sağlayacak motifler içermektedir.Bu çalışmanın amacı, hayvanların da en az insanlar kadar yaşama hakkına sahip olduğunu ve bu konuda insanın üzerine düşen görevleri, sorumluluklarını bir kez daha hatırlatmaktır.Bu kapsamda tarihsel süreçte hayvan hakları konusundaki bakış açıları ve ortaya konan yol, yöntem ve önermelerle, ?Hayvan Hakları Evrensel Bildirgesi? gibi uluslar arası kurallar ve sorumluluk duygusu taşıyan kişi ve örgütlere değinilmiştir.Duygusal zekânın önem kazandığı günümüzde , görsel etkileşim ve devimsel canlandırma teknikleri en etkili dikkat çekme yöntemlerinden biri durumundadır. Medyanın çok etkili olduğu her alan canlandırmanın da hedef kitlesi durumundadır.Başarı için önemli görülen duyguları ifade etme ve anlama, mizacı kontrol etme, bağımsızlık, uyum sağlayabilme, beğenilme, kişiler arası sorunları çözme, sebat, sevecenlik, nezaket, saygı gibi duygusal nitelikleri betimlemek için kullanılan "empati?, kavramının "şöhret" olması, ancak 1995'de psikoloji alanında doktoralı gazeteci-yazar Daniel Goleman'in "Duygusal Zeka Neden IQ'dan önemlidir? kitabının yayınlaması ile gerçekleşmiştir (Aktaran: Beceren, 2004).Bu nedenle bu konu 2. Bölümde ?Canlandırma Türleri Ve Tanıtma - Bilinçlendirme Kampanyalarında Kullanımı? başlığı altında ele alınmıştır. Canlandırma ile anlatım, görsel, işitsel ve devingen özellikleriyle dikkat çekme, algı yaratma; meydana gelen akış içindeki atmosferden etkilenme açılarından en etkili anlatım biçimlerinden sayılmaktadır. Bu anlatımın hangi sosyal sorumluluk kampanyalarında, nasıl kullanıldığına ilişkin bilgiler örnekleriyle birlikte bu bölümde verilmektedir.Canlandırma birçok farklı teknik ve malzemenin kullanılabilirliği bakımından zengin bir alandır. Canlandırma, kimi zaman sinema ve fotoğraf gibi yan disiplinlerle de birleştirildiğinde farklı teknikler ortaya çıkabilmektedir. Bu tekniklerden biri de live action (canlı hareket) ve canlandırma birlikteliğidir. Sinemaya ait bir kavram olan live action, kamera önünde gerçek oyuncular ve mekânlarla gerçekleşen hareketin kaydedilmesi ilkesine dayanır. Live action ve canlandırma birlikteliğinde ise, canlandırma karakterler tıpkı kamera önündeki gerçek oyuncularmış gibi o ana, mekâna eklenmektedirler. İki karşıt dünyanın, gerçeklik ve düş gücünün birlikte kullanımı yeni, deneysel, özgün örneklemlerin üretilmesine olanak vermektedir. Bundan hareketle çalışmanın 3. Bölümünde live action canlandırma ele alınmış, bu tekniğin tanımı, tarihçesi, teknik özellikleri, Türkiye ve dünyadan uygulama örneklerine değinilmiştir.Canlandırmada duygu ve düşünce aktarımında başrolü üstlenen karakterlerin önemi, tasarım süreci, görsel ve psikolojik yapısı, dünyadan ve Türkiye'den örnekler 4. Bölümde ?Karakter Tasarımı? başlığı altında yer almaktadır.Tez kapsamında gerçekleştirilen uygulamalar 5. Bölümde ?Annesiz? adlı canlandırma uygulaması ile birlikte çalışmanın gerçekleştirilme süreci örneklerden hareketle irdelenerek verilmiştir. Bunlar hareketli anlatım için gerekli teknik verilere uygun açılardan ele alınmıştır.?Annesiz? adlı canlandırma uygulaması için özellikle çocuklara yönelik dikkat çekme, bilgilendirme ve duygu dünyalarına seslenme gibi kaygılarla bir senaryo hazırlanmış ve bu çalışma ile yavru bir tilki ve annesinin serüvenine dikkat çekilmek istenmiştir.

Abstract:
Humankind is obliged to be in a continuous relation with nature and the set of elements forming the nature since the beginning of life. This obligation has continued for eras and progressed mostly against both the nature and animals. Such that the specific balance of nature has started to get loose and this has caused the extinction of some species.The widespread of this concern directed to the relationship between the nature and humankind under obligations, to make it an essential part of social sensitivity causes any society and the educating and intellectual segment who steer the society seek for more effective pursuits. Today, many sensitive, intellectual people design to participate in such endeavor as assignment and responsibility.Humankind is obliged to feed with various animal species, to benefit from their labor and power, and particularly be in a much more closer relation with some species in the nature multi-directionally and multi-purposed.The desire to create various ways of expression to state these relations and to state the narrations in visual, audio, verbal, kinetic analyses is considered to be a significant effort today.The subject of animal rights under this thesis work is handled in this context, and it is aimed to attract the attention the people of any age and to transmit a message with visual, audio, verbal and kinetic animation.In 1. chapter of this work, human-animal relations, and applications occurring in these relations and bearing many negativities for the world of animals are included. Under the subject, treatment of animal love contains motives to provide the young to give the necessary importance, respect and value to these creatures starting from early ages.Purpose of this work is to make the people remember that the animals have the right to live just as the mankind and their share of duties and responsibilities on this subject.In this scope, international rules such as ?Animal Rights Universal Declaration? and people and organizations having a sense of responsibility are referred with the standpoints on the subject of animal rights in the historical period and the course put forth, methods and suggestions.In the present time when emotional intelligence has gained importance , the techniques of visual interaction and kinetic animation are two of the most effective methods to attract attention. Any area where media is very effective is also the target group of animation.The concept of ?empathy? used to portray the emotional qualities found important for success such as expressing and understanding emotions, controlling the temperament, independence, accord, appreciation, settlement of problems between people, perseverance, compassion, politeness, respect has become ?famous? with the publication of the book ?Emotional Intelligence - Why it can matter more than IQ?? in 1995 by Daniel Goleman, the news writer with psychology doctorate (Narrated by: Beceren, 2004).Due to this reason, this subject is dealt with in 2. Chapter under the title ?Animation Types and Publicity ? Its Use In Consciousness Raising Campaigns?. Narration by animation is assumed to be the most effective narration forms from the points of attracting attention, perception creation, influencing from the atmosphere occurred within the flow with its visual, audio and kinetic features. The information how this narration is used in which social responsibility campaigns is given in this chapter with examples.Animation is a rich field in terms of usability of many different techniques and materials. Different techniques may sometimes arise when animation is combined with sub disciplines such as cinema and photography. One of these techniques is the union of live action and animation. Being a concept of cinema, live action is based on the principle of recording the motion materialized by real players and locations. On the other hand, in the union of live action and animation, the animated characters are added to that moment and location as if they were real players in front of the camera. The united utility of two opposite worlds, reality and imaginative power, provides for the production of new, experimental, specific samples. Starting from this, live action animation is handled in 3. Chapter of the work and the definition, brief history, technical features of this technique, and application samples from Turkey and the world are mentioned.The importance of characters in the animation which undertake the leading role in conveying the emotions and ideas, design period, visual and psychological structure, samples from the world and Turkey are included in 4. Chapter under the title ?Character Design?.The applications realized under the thesis are given in 5. Chapter with the animation application named ?Without A Mother? by considering the realization period of work in length starting from samples. These are handled from the points relevant with the technical data necessary for motion narration.A scenario is prepared for the animation application named ?Without A Mother? with concerns such as attracting attention, informing and addressing the world of sensations directed to children and it is desired in this work to attract attention to the adventure of a young fox and his mother.