Deneysel böbrek iskemi/reperfüzyon hasarında likopenin etkileri
The effects of lycopene on experimental renal ischemia-reperfusion injury
Yazar: MERYEM DEMİRCAN POYRAZ
Danışman: PROF. DR. NURETTİN AYDOĞDU
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; KIM-1 = KIM-1 ; Likopen = Lycopene ; Lipid peroksidasyonu = Lipid peroxidation ; Reperfüzyon = Reperfusion ; Reperfüzyon lezyonu = Reperfusion injury ; İskemi = Ischemia

Özet:
Likopenin, deneysel böbrek hasarı oluşturulan modellerin de içinde olduğu birçok çalışmada koruyucu ve tedavi edici etkilerinin olduğu bildirilmektedir. Çalışmamızda deneysel İR'nin sıçan böbreklerinde oluşturduğu hasarda, likopenin oksidatif hasar, nitrik oksit metabolizması, böbrek fonksiyonları ile histopatolojik değişiklikler üzerindeki koruyucu etkilerini araştırmayı amaçladık.
Çalışmamızda kullanılan 300-350 g ağırlığında 32 adet erkek Sprague-Dawley sıçan, her grupta 8 sıçan olacak şekilde, Kontrol (K), Kontrol+Likopen (K+LK), İskemi/Reperfüzyon (İR) ve İskemi/Reperfüzyon+Likopen (İR+LK) grupları olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Böbrek damarları diseksiyonla ayrılmadan 6., 5., 4., 3., 2. 1. günler ile 60 dk önce K ve İR gruplarına mısır yağı, K+LK ve İR+LK gruplarına 10 mg/kg dozunda likopen gavaj yolu ile verildi. İR grubu ve İR+LK grubundaki sıçanlara 60 dk iskemi ve 24 saat reperfüzyon uygulandı. Yirmidört saatlik idrarları toplandıktan sonra anestezi altında kanları ve böbrekleri alınarak sakrifiye edildi. 
Çalışmamızda K grubuna göre K+LK grubunda MDA düzeyinde anlamlı yükselme, K grubuna göre İR grubunda serum üre, kreatinin, serum NO düzeyleri, MDA, FeNa atılımında (p<0,01), CK aktivitesi, idrar KIM-1 düzeyleri ile böbrek hasarında ve tübüler kast birikiminde anlamlı yükselme (p<0,05), kreatinin klirensinde, idrar NO (p<0,01), böbrek GSH düzeyinde (p<0,05) anlamlı düşüş görüldü. İskemi/reperfüzyon hasarının geliştiği İR grubuna göre İR+LK grubunda oksidatif hasar belirteci olan MDA da istatistiksel olarak anlamlı düşüş görüldü (p<0,01).
Likopenin İR hasarında MDA düzeylerini azaltmasına rağmen böbrek fonksiyonları üzerinde koruyucu etkisi görülmedi. İskemi/reperfüzyon hasarına karşı likopenin bu etkilerinin mekanizmasının detaylı çalışmalarla araştırılması gerektiğini düşünüyoruz. 

Anahtar Kelimeler: Böbrek iskemi/reperfüzyon, likopen, böbrek hasar molekülü-1, lipit peroksidasyonu

Abstract:
It has been reported that lycopene has some protective and therapeutic effects in many studies as well as experimental kidney injury model. In this study, we aimed to investigate the protective effects of lycopene on oxidative damage, nitric oxide metabolism, kidney functions and histopathological changes in the experimental IR model. 
In this study we have used 32 male Sprague-Dawley rats in 300-350 grams of weights. The rats were divided into 4 groups (n=8) as Control (K), Control+Lycopene (K+LK), Ischemia/Reperfusion (IR) and Ischemia/Reperfusion+Lycopene (IR+LK). The Control and IR groups were just received corn oil and lycopene (10 mg/kg) was given to the K+LK and IR+LK groups just 6, 5, 4, 3, 2, 1 days or 60 minutes before the kidney vessels dissected off through the gavage. For the IR and IR+LK groups, 60 minutes ischemia and 24 hour reperfusion were applied. The rats were sacrificed under anaesthesia after 24 hours urine and blood collection and the kidney tissue was removed.
In this study, we have found a significant increase in MDA levels in the K+LK group when it was compared to the K group. There was also a statistically significant increase in serum urea, creatinine, NO and MDA levels, FeNa release (p<0.01), CK activity, urine KIM-1 level, kidney injury and tubular caste accumulation (p<0.05) in the K group when it compared to IR group. On the other hand there was a significant decrease in creatinine  
clearance ratio, urine NO (p<0.01) and renal GSH levels (p<0.05) in the same groups. As an oxidative damage marker, MDA, was also decreased (p<0.01) in the IR+LK group compared to IR group in which ischemia/reperfusion injury developed.
Although lycopene decreased the MDA levels in IR injury, we have not observed a protective effect of lycopene on renal functions. This mechanism of effect of lycopene against ischemia/reperfusion injury should be investigated with the detailed studies.

Keywords: Renal ischemia/reperfusion, lycopene, kidney injury molecule-1, lipid peroxidation