Özel bir süt sığırcılık işletmesinde yetiştirilen siyah alaca sığırların bazı süt ve döl verim özellikleri
Some milk and reproductive traits of holstein friesian cattle raised at a special dairy farm in Ereğli district of Konya province
Yazar: SADİ AKYÜZ
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM AYTEKİN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Siyah Alaca sığırlarda bazı süt verimi ve üreme özelliklerini etkileyen bazı çevre faktörleri değerlendirilerek sürünün fenotopik özellikler bakımından performansı ortaya konmuştur.
Süt ve döl verim özelliklerine ait en küçük kareler ortalamaları (EKKO) Laktasyon Süt Verimi (LSV), 305 Günlük Süt Verimi (LSV305), 200 Günlük Süt Verimi (LSV200), 100 Günlük Süt Verimi (LSV100), Günlük Ortalama Süt Verimi (GOSV), Sağımda Geçen Gün (SGG), İlk Damızlıkta Kullanma Yaşı (İDKY), İlk Buzağılama Yaşı (İBY), Servis Periyodu (SP), Gebelik Başına Tohumlama Sayısı (GBTS), Buzağılama Aralığı (BA), Kuru Dönem (KD) ve Gebelik Süresi (GS) için sırasıyla; 11803.74±531.26 kg, 10900.04±267.01 kg, 7825.37±130.38 kg, 3936.25±169.76 kg, 35.86±1.56 kg, 300.49±19.71 gün, 517.87±18.44 gün, 802.87±18.44 gün, 178.20±17.91 gün, 1.68±0.16 adet, 411.93±15.51 gün, 64.88±3.90 gün ve 274.98±1.08 gün olarak bulunmuştur.
Çalışmada, LSV (P<0.05), LSV100 (P<0.01), GOSV(P<0.01), SGG (P<0.05), İDKY (P<0.01), İBY (P<0.01), SP (P<0.01), GBTS (P<0.01) ve BA (P<0.05) özelliklerine yılın etkisi önemli bulunmuştur. Fakat, LSV305, LSV200, SP, KD ve GS'ne yılın etkisi önemsiz bulunmuştur (P>0.05). Buzağılama mevsiminin etkisi LSV200 (P<0.01), GBTS (P<0.01), BA (P<0.01), KD (P<0.05) özelliklerinde önemli bulunurken, LSV, LSV305, LSV100, GOSV, SGG, İDKY, SP ve GS özelliklerinde önemsiz (P>0.05) bulunmuştur. Laktasyon sırasının etkisi LSV100 (P<0.05), SP, (P<0.05), GBTS (P<0.05), BA (P<0.01) özelliklerinde önemli bulunurken, LSV, LSV305, LSV200, GOSV, SGG, KD ve GS özelliklerinde önemsiz (P>0.05) bulunmuştur. 200 günlük süt veriminin etkisi LSV305'de çok önemli bulunmuştur (P<0.01). 100 günlük süt veriminin etkisi LSV200 çok önemli bulunurken (P<0.01), LSV305 önemsiz bulunmuştur (P>0.05). Sağımda geçen gün sayısının etkisi LSV (P<0.01) ve GOSV (P<0.05) özelliklerinde önemli bulunurken, BA ve KD özelliklerinde önemsiz bulunmuştur (P>0.05). İlk buzağılama yaşının etkisi LSV ve LSV100 özelliklerinde önemli bulunurken (P<0.05), LSV305, LSV100, GOSV ve SGG özelliklerinde önemsiz bulunmuştur (P>0.05). Servis periyodunun etkisi GBTS özelliğinde çok önemli bulunmuştur (P<0.01). Gebelik başına tohumlama sayısının SP'na etkisi, buzağılama aralığının KD'e etkisi ve kuru dönemin BA özelliklerinde etkisi çok önemli bulunmuştur (P<0.01). 
Sonuç olarak mevcut sürüye ait bazı süt ve döl verim özelliklerine ait fenotipik değerler dikkate alındığında işletmenin çevre şartlarının iyileştirilmesi ve sürü takibinin daha düzenli olarak yapılması ile mevcut sürünün genotipinden daha etkin faydalanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, some environmental factors affecting some milk yield and reproductive characteristics of Holstein cattle were evaluated and the performance of the herd in terms of phenotypic characteristics was revealed.
The least squares averages of the some milk and reproductive traits such as Lactation Milk Yield (LMY), 305-Day Milk Yield (LMY305), 200-Day Milk Yield (LMY200), 100-Day Milk Yield (LMY100), Average Daily Milk Yield (DMY), Days in Milk (DIM), Age at First Breeding (AFB), First Calving Age (FCA), Service Period (SP), Number of Inseminations Per Conception (NIC), Calving Interval (CI), Dry Period (DP) and Gestation Period (GP) were found to be as 11803.74±531.26 kg, 10900.04±267.01 kg, 7825.37±130.38 kg, 3936.25±169.76 kg, 35.86±1.56 kg, 300.49±19 .71 days, 517.87±18.44 days, 802.87±18.44 days, 178.20±17.91 days, 1.68±0.16 units, 411.93±15.51 days, 64.88 It was calculated as±3.90 days and 274.98±1.08 days, respectively.
In the study, the effect of year was found to be significant on LMY (P<0.05), LMY100 (P<0.01), DMY (P<0.01), DIM (P<0.05), AFB (P<0.01), FCA (P<0.01), SP (P<0.01), NIC (P<0.01) and CI (P<0.05). But, it was found to be insignificant on LMY305, LMY200, SP, DP and GP (P>0.05). While the effect of the calving season was found to be significant on the LMY200 (P<0.01), NIC (P<0.01), CI (P<0.01), DP (P<0.05), LMY, LMY305 traits, it was found to be insignificant (P>0.05) for LMY100, DMY, DIM, FCA, SP and GP traits. While the effect of lactation number was significant in LSV100 (P<0.05), SP, (P<0.05), GBTS (P<0.05) and CI (P<0.01) traits, it was found to be insignificant in LSV, LSV305, LSV200, GOSV, DIM, DP and GP traits (P>0.05). The effect of 200-day milk yield was found to be very significant in LSV305 (P<0.01). The effect of 100-day milk yield was found to be very significant for LSV200 (P<0.01), while LSV305 was found to be insignificant (P>0.05). While the effect of the number of days at milking was significant in LSV (P<0.01) and GOSV (P<0.05) traits, it was found to be insignificant in BA and KD traits (P>0.05). While the effect of age at first calving was significant in LSV and LSV100 traits (P<0.05), it was insignificant in LSV305, LSV100, GOSV and  SGG traits (P>0.05). The effect of the service period was found to be very significant in the GBTS trait (P<0.01). The effect of the number of inseminations per conception was found to be very significant in SP, the effect of calving interval on the KD and BA traits of the dry period (P<0.01).
As a result, considering the phenotypic values of some milk and reproductive traits of the current herd, it has been concluded that the genotype of the existing herd can be benefited more effectively by improving the environmental conditions of the enterprise and making the herd follow-up.