Obez gebelerde sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve doğum öncesi algılanan stres
Healthy lifestyle behaviors and perceived prenatal stress in obese pregnant women
Yazar: AYGÜL AKGÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. NURAY EGELİOĞLU CETİŞLİ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Obezite = Obesity ; Prenatal stres = Prenatal stress ; Sağlıklı yaşlanma = Healthy aging ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Giriş-Amaç: Bu çalışma obez gebelerde sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile doğum öncesi algılanan stres düzeyini ve etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yürütülmüştür. 
Yöntem: Kesitsel araştırma türündeki bu çalışma, Aralık 2020- Temmuz 2021 tarihleri arasında İzmir Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran, araştırmaya katılmayı kabul eden, 37 hafta ve üstü gebeliğe sahip, primipar ve BKİ'si 30 ve üstü olan, 159 obez gebe ile yürütülmüştür. Veriler, Birey Tanıtım Formu, Sağlıklı Yaşama Biçimi Davranışları II Ölçeği ve Doğum Öncesi Algılanan Stres Ölçeği kullanılarak toplanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan obez gebelerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları II Ölçeği toplam puan ortalamasının 107,45±14,72 olduğu, en yüksek puanı Manevi gelişim (21,77±4,31), en düşük puanı ise Fiziksel aktivite (11,07±3,06) alt boyutundan aldıkları belirlenmiştir. Obez gebelerin Doğum Öncesi Algınan Stres Ölçeği toplam puan ortalaması 3,43±0,87, Medikal obstetrik riskler/fetal sağlık (3,49±0,92), Gebelik esnasındaki psikososyal değişiklikler (3,23±1,04) ve Doğum beklentisi (3,56±0,86) alt boyut puan ortalamalarının da yüksek olduğu ve obez gebelerin doğum öncesi yüksek düzeyde stres yaşadığı saptanmıştır. Yaş, eğitim, çalışma ve gelir durumunun, sosyal destek varlığının ve bu desteği kimden aldığının, gebeliğin planlı olma, gebelikte kontrole gitme durumunun ve kontrol sayısının sağlıklı yaşama biçimi davranışlarını; yaş, eğitim durumu, gelir durumu, aile tipi, gebeliğin planlı olma, gebelikte kontrole gitme ve gebelikte sağlık sorunu yaşama durumunun doğum öncesi algılanan stres düzeyini etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları II Ölçeği toplam puan ortalaması ile Doğum Öncesi Algılanan Stres Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında negatif yönde, anlamlı ve yüksek düzeyde ilişki olduğu (r= -0,715; p= 0,000) bulunmuştur. 
Sonuç: Çalışmada olumlu sağlıklı yaşam biçimi davranışları gösteren obez gebelerin doğum öncesi algıladıkları stres düzeyinin azaldığı sonucuna varılmıştır. Obez gebelerde sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve doğum öncesi algılanan stres düzeyi ve bunu etkileyen faktörler ile ilgili daha geniş örneklemler ile farklı araştırma türlerinde çalışmaların yürütülmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Maternal obezite, sağlıklı yaşam biçimi davranışları, doğum öncesi stres

Abstract:
Aim: This study was conducted to examine healthy lifestyle behaviors and perceived prenatal stress level and affecting factors in obese pregnant women.
Method: This cross-sectional study was conducted with women who applied to Izmir Health Sciences University Tepecik Training and Research Hospital, obstetrics and gynecology outpatient clinic between December 2020 and July 2021, accepted to participate in the study, 37 weeks and above pregnancy, were primiparous and BMI of 30 and above. It was conducted with 159 obese pregnant women. Data were collected using the Individual Identification Form, the Healthy Lifestyle Behaviors II Scale and the Prenatal Perceived Stress Scale.
Results: The mean score of the Healthy Lifestyle Behaviors II Scale of the obese pregnants participating in the study was 107.45±14.72, the highest score was Spiritual development (21.77±4.31) and the lowest score was Physical activity (11.07±). 3.06) sub-dimension. Prenatal Perceived Stress Scale mean total score of obese pregnants is 3.43±0.87, Medical obstetric risks/fetal health (3.49±0.92), Psychosocial changes during pregnancy (3.23±1.04) and Birth expectation (3.56±0.86) sub-dimension mean scores were also found to be high and obese pregnants experienced a high level of prenatal stress. Age, education, employment and income status, existence of social support and from whom it receives this support, the planned pregnancy, the status of going to the control during pregnancy and the number of control healthy lifestyle behaviors. It has been determined that age, education level, income status, family type, planned pregnancy, going to check-ups during pregnancy and having health problems during pregnancy affect the perceived prenatal stress level. In addition, it was found that there was a negative, significant and high correlation (r= -0.715; p= 0.000) between the total mean score of the Healthy Lifestyle Behaviors II Scale and the total mean score of the Prenatal Perceived Stress Scale.
Conclusion: It was concluded that the prenatal perceived stress level of obese pregnant women who showed positive healthy lifestyle behaviors decreased. It is recommended to conduct studies in different research types with larger samples on healthy lifestyle behaviors and perceived prenatal stress level and the factors affecting it in obese pregnant women.

Keywords: Maternal obesity, healthy lifestyle behaviors, prenatal stress