Yenikapı 16 batığının 3 boyutlu dijital modelleme çalışması
3D digital modeling of Yenikapı 16 shipwreck
Yazar: HİLAL SÜMEYYE GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. IŞIL ÖZSAİT-KOCABAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Taşınabilir Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Ana Bilim Dalı / Sualtı Kültür Kalıntılarını Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: 3-D teknolojisi = 3-D technology ; 3D programları = 3D programs ; Batık = Shipwreck

Özet:
2004-2013 yılları arasında Yenikapı'daki Metro-Marmaray aktarma istasyonu için gerçekleştirilen kazı çalışmalarında Theodosius Limanı dolgusu içerisinde MS 5.-10. yüzyıllar arasına tarihlendirilen 37 adet batık gemi kalıntısı gün ışığına çıkarılmıştır. Söz konusu 37 batık, Dünya'nın bilinen en geniş Orta çağ batık koleksiyonunu oluşturmaktadır. İstanbul Üniversitesi Sualtı Kültür Kalıntılarını Koruma Anabilim Dalı tarafından, Prof. Dr. Ufuk Kocabaş başkanlığında yürütülen Yenikapı Batıkları Projesi kapsamında bu batıklardan 27 adedi, detaylı belgelemeleri ve in situ çizimleri yapılarak araziden kaldırılmıştır. Günümüzde batıkların tasarımları ve konstrüksiyon özellikleri hakkındaki teknoloji araştırmaları sürdürülmektedir. Bu amaçla her bir batığın tüm ahşap elemanları ayrıntılı olarak 1:1 ölçeğinde çizilmekte, fotoğraflanmakta ve kataloglanmaktadır.
Yenikapı 16 batığı, MS 9. yüzyıla tarihlendirilen, kadırga olarak da isimlendirilen çektiri tarzı kürekli bir savaş gemisidir. Sualtı arkeologlarının nadir olarak karşılaştıkları çektiri tarzı gemilerin Orta Bizans Dönemi'ne tarihlenen ilk batık kalıntılarından biri olması nedeniyle son derece önemlidir. Korunan boyu 22,5 m, eni ise 2,40 m olan batığın karina kısmı bütün olarak ele geçmiştir. Tez kapsamında, YK16 batığının 3B dijital belgeleme ve modellemesi çalışılmıştır. Dünya'da bu kadar iyi korunmuş durumda ve 9. yüzyıla tarihlenen başka bir arkeolojik örneği bulunmayan kadırganın detaylı belgelenmesi ve 3 boyutlu görüntülerinin oluşturularak batık hakkındaki görsel verilerin anlaşılır şekilde elde edilmesi çok büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmalarda elde edilen veriler, batığın rekonstrüksiyon projesinin hazırlanmasında ve sonraki sergi çalışmalarında kullanılacaktır.

Abstract:
During the excavation carried out for the Metro-Marmaray transfer station in Yenikapı between 2004 and 2013, 37 shipwreck remains dated between the 5th and 10th centuries AD were unearthed within the Theodosius Port filling. These 37 shipwrecks constitute the world's largest known medieval shipwrecks collection. Within the scope of the Yenikapı Shipwrecks Project carried out by the Department of Conservation of Marine Archaeological Objects of İstanbul University, under the direction of Prof. Dr. Ufuk Kocabaş, 27 of these shipwrecks were removed from the field after detailed documentation and in situ drawings. Today, technology researches on the designs and construction features of shipwrecks are continuing. For this purpose, all wooden elements of each shipwreck are drawn in detail on a 1: 1 scale, photographed and cataloged.
The Yenikapı 16 shipwreck is an oared warship known as the galley, dated to the 9th century AD. The galleys rarely encountered by underwater archaeologists and extremely important, as they are one of the first examples of warships as archaeological evidence of the Middle Byzantine Period. The hull part of the wreck, which is 22. 5 m in length and 2.40 m in width, was found as a whole. Within the scope of the thesis, 3D digital documentation and modeling of the YK16 shipwreck is studied. It is of great importance to document the galley, which is one of the most preserved example ever found and has no other similar archaeological examples dating to the 9th century. Visual data about the shipwreck in a comprehensible way by creating 3-dimensional images are being prepared. The data obtained from these studies will be used in the preparation of the reconstruction project of the shipwreck and in the following exhibition works.