Liselere geçiş sınavı'nda (LGS) yer alan Türkçe sorularının Türkçe dersi öğretimi programı ve PİSA okuma becerileri yeterlikleri bağlamında incelenmesi
The Turkish questions included in the high school transition exam (LGS) are examined in the context of the Turkish language teaching program and PISA reading skills competencies
Yazar: İBRAHİM AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. MEVLÜT GÜLMEZ
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lise giriş sınavları = Highschools entrance exam ; Okuma becerileri = Reading skills ; Sorular = Questions ; Sınav = Examination ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe sorular = Turkish questions ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment ; Yeterlilik = Sufficiency

Özet:
Bu araştırmanın amacı LGS'de yer alan Türkçe sorularının, Türkçe Dersi Öğretim Programı ve PISA Okuma Becerileri Yeterlikleri bağlamında incelenmesidir. Bu kapsamda son dört yılda gerçekleştirilen (2018, 2019, 2020 ve 2021) LGS uygulamalarında yer alan Türkçe soruları, 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı'ndaki beceri alanları ve kazanımlar doğrultusunda ele alınmıştır. Araştırmanın bir diğer boyutunda ise son dört yılda okuma becerisine yönelik sorulan LGS Türkçe bölümü soruları, PISA Okuma Becerileri Yeterlik Düzeyleri bağlamında değerlendirilmiştir.  
	Çalışma nitel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Verilerin elde edilmesinde doküman analizi yöntemine başvurulmuştur. Elde edilen veriler içerik analizi tekniği ile analiz edilerek mevcut verilerin dağılımı yüzde ve frekans değerleri biçiminde tablo ve grafikler üzerinden sunulmuştur. Ayrıca verilerin toplanması ve verilerin çözümlenmesinde uzman görüşlerine başvurulmuştur. Çalışmada her bir yılda 20 soru olmak üzere toplamda 80 Türkçe sorusu üzerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda elde edilen verilere göre son dört yılda gerçekleştirilen LGS uygulamalarında ağırlıklı olarak okuma becerisine ve asgarî düzeyde yazma becerisine yönelik sorular yer aldığı tespit edilmiştir. Okuma ve yazma becerisi bağlamında da kimi kazanımlara yönelik soruların her uygulamada yer aldığı kimi kazanımların ise hiçbir uygulamada soru olarak sınavlarda yer almadığı anlaşılmıştır. Bunun yanında dinleme ve konuşma beceri alanlarına yönelik herhangi bir sorunun da son dört yılda gerçekleştirilen sınavlarda yer almadığı görülmüştür. Araştırmanın bir diğer boyutunda LGS' de yer alan soruların PISA Okuma Becerileri Yeterlikleri kapsamında incelenmesi sonucunda 2018 ve 2021 yıllarında alt düzey yeterliklerine yönelik soruların; 2019 ve 2020 yıllarında ise nispeten üst düzey yeterliklere yönelik soruların sınavlarda yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu kapsamda konuşma ve dinleme beceri alanlarına da yönelik olacak şekilde bütüncül değerlendirmeyi ön plânda tutan sınavların hazırlanabileceği gibi öneriler araştırmanın sonucu doğrultusunda sunulmuştur.

Abstract:
The Turkish language questions in LGS are examined in the context of the Turkish Language Teaching Program and PISA Reading Skills Competencies. Turkish questions in LGS applications conducted in the last four years (2018, 2019, 2020 and 2021) were discussed in accordance with the skill areas and achievements in the Turkish Course Curriculum updated in 2019. In another dimension of the research, the LGS Turkish department questions asked about reading skills in the last four years were evaluated in the context of PISA Reading Skills Proficiency Levels.  
	The study was carried out using the qualitative research method. In order to obtain the data, the document analysis method was used. The data obtained were analyzed using the content analysis technique and the distribution of the available data was presented in the form of percentage and frequency values via tables and graphs. In addition, expert opinions were sought in the data collection and analysis of the data. In the study, a total of 80 Turkish questions were examined, including 20 questions in each year. According to the data obtained as a result of the study, it was determined that the LGS applications conducted in the last four years mainly include questions related to reading ability and minimum level of writing ability. In the context of reading and writing skills, it was understood that some of the questions related to achievements were included in each application, and some of the achievements were not included in the exams as questions in any application. In addition, it was found that any problems related to listening and speaking skills areas were not included in the exams conducted in the last four years. Research questions in Pisa reading skills in another dimension, LGS 2018 and 2021 as a result of the investigation within the scope of Competencies in the year of lower-level questions regarding qualifications; competences of the questions for the exam in 2019 and 2020 that I took part in a relatively senior is concluded. In this context, exams that prioritize holistic assessment can be prepared for the areas of speech and listening skills, as well as suggestions are presented in accordance with the result of the research.