Pandemi sürecinde annelerin iyimserlik kötümserlik düzeyleri ile çocuklarının kaygı seviyeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: 'Türkiye covid-19 örneği'
Optimism and pessimism mother of the pandemic in the process level examination of the relationship between children's anxiety level: 'turkey covidien-19 example'
Yazar: HATİCE KÜBRA TONGAR
Danışman: PROF. DR. NURPER ÜLKÜER
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anneler = Mothers ; COVID 19 = COVID 19 ; Kötümserlik = Pessimism ; Pandemiler = Pandemics ; Çocuklar = Children ; İyimserlik = Optimism

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, ülkemizi de etkileyen COVID 19 sürecinde 3-6
yaş arasındaki çocukların kaygı seviyesi ile annelerinin iyimserlik-kötümserlik
durumu arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Çalışmada ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Katılımcıların yaşı, eğitimi,
medeni durumu, mesleği gibi kişisel veriler ve pandemi sürecine dair veriler
araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılarak tespit edilmiştir.
Katılımcıların iyimserlik ve kötümserlik düzeylerinin belirlenmesi için "İyimserlik-
Kötümserlik Ölçeği" ve çocukların kaygı düzeylerinin belirlenmesi için "Okul
Öncesi Kaygı Ölçeği" kullanılmıştır. Anketler 01.04.2020-01.05.2020 tarihleri
arasında çevrimiçi olarak Türkiye genelinde uygulanmıştır. Çalışma örneklemini
Türkiye'de yaşayan ve 3-6 yaş aralığında çocuğa sahip olan ve araştırmaya gönüllü
olarak katılan anneler oluşturmaktadır. Çalışmaya toplam 34.585 kişi katılmış,
katılımcılardan 3-6 yaş döneminde çocuğu olduğunu belirten 33.362 kişi araştırmaya
dahil edilmiştir. Veriler "Google Anket" yardımıyla toplanmıştır. Verilerin analizi
için SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 25.0 istatistik programı
kullanılmıştır.
Araştırmada annelerin ülke genelinde iyimserlik puanları ortalamaları
30,07±5,56 iken kötümserlik puan ortalamaları 18,44±6,10 olarak bulunmuştur.
Annelerde iyimserlik puanları en düşük 30,01±5,50 en düşük 30,13±5,62 ve
kötümserlik puanları en düşük 18,38±5,58 en yüksek 18,51±6,18 olarak
bulunmuştur. Çocukların ülke genelinde sosyal kaygı alt boyut puanı 14,45±5,67,
genellenmiş kaygı alt boyut puanı 17,16±4,75, ayrılık kaygısı alt boyut puanı
10,68±4,00, belirgin korkular alt boyut puanı 21,31±6,41 ve toplam kaygı puanı
63,63±16,3 olarak bulunmuştur.
Çocukların kaygı ölçeği sosyal kaygı alt boyut puanları annelerin belirttiği
kaygı seviyelerine göre artış göstermiştir. Çocuk kaygı ölçeği toplam ve alt boyut
puanları annelerin çok kaygılı şeklinde belirttiği çocuklarda daha yüksek
bulunmuştur. Annelerin belirttiği kaygı seviyelerine göre en yüksek kaygı puanları
belirgin korkular kaygı alt boyutunda bulunurken, en düşük kaygı puanları ayrılık
kaygı alt boyutunda bulunmuştur. Annelerin iyimserlik düzeyleri ile çocukların
sosyal kaygı, genellenmiş kaygı, ayrılık kaygısı, belirgin kaygı alt boyutu ve toplam
kaygı puanı ile negatif yönlü bir korelasyon bulunmaktadır (p≤0,05). Annelerin

kötümserlik düzeyleri ile çocukların sosyal kaygı, genellenmiş kaygı, ayrılık kaygısı,
belirgin kaygı alt boyutu ve toplam kaygı puanı ile pozitif yönlü bir korelasyon
bulunmaktadır (p≤0,05). Ayrıca yapılan değerlendirmede çocuklarda kaygı ölçeği alt
boyutları arasında pozitif yönlü bir korelasyon bulunmuştur (p≤0,05). Çocuklarda
kaygı ölçeği alt boyutları birbirine bağlı olarak artmakta ya da azalmaktadır. Buna
bağlı olarak çocuklarda kaygı ölçeği alt boyutları ile toplam kaygı puanları arasında
ise pozitif bir korelasyon bulunmuştur (p≤0,05).
Çalışma sonucunda annelerin çocuklarında var olan kaygıyı anlamada yetkin
olduğu görülmektedir. Annelerin iyimserlik ve kötümserlik düzeylerine
çalışıp/çalışmama, ekonomik durum, yaş, eğitim durumu, yaşam doyumu ve evlilik
doyumunun etkisi bulunmaktadır. Ayrıca bu durumlar çocukların kaygı düzeylerini
de etkilemektedir. Annelerde iyimserlik düzeyi arttıkça/azaldıkça çocuklardaki kaygı
alt boyut ve toplam kaygı puanları azalmakta/artmakta olduğu görülmektedir. Ayrıca
annelerde kötümserlik düzeyi arttıkça/azaldıkça çocuklardaki kaygı alt boyut ve
toplam kaygı puanları artmakta/azalmakta olduğu görülmektedir.
Annelerin iyimserlik düzeylerini artırıcı destek programlarına ihtiyaç vardır.
Sadece Covid-19 pandemi süreci gibi acil durumlarda değil, daha değişik durumlarda
da annenin iyimserlik düzeyini artıracak destek çalışmaları yapılması gerekmektedir.
Araştırma Covid-19 pandemi süreci içinde annelerin iyimserlik-kötümserlik
düzeyleri ile çocuklardaki kaygı düzeylerini değerlendiren geniş örneklemli bir
çalışma olup, konu ile ilgili farklı popülasyonlarda ve ülkelerde çalışmaların
yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Pandemi, İyimserlik-Kötümserlik, Kaygı

Abstract:
The general aim of this study is to examine the relationship between the
anxiety level of children aged 3-6 and their mothers' optimism and pessimism during
the COVID 19 process, which also affects our country.
Relational scanning method was used in the study. Personal data such as age,
education, marital status, occupation of the participants and data on the pandemic
process were determined using the personal information form prepared by the
researcher. "Optimism-Pessimism Scale" was used to determine the levels of
optimism and pessimism of the participants and "Pre-School Anxiety Scale" was
used to determine the anxiety levels of the children. The surveys were conducted
online between 01.04.2020-01.05.2020 dates in Turkey. This study was living in
Turkey and having children in the 3-6 age range and forms the mothers participating
voluntarily in the study. A total of 34,585 people participated in the study, and
33,362 people who stated that they had children during the age of 3-6 were included
in the study. The data were collected with the help of "Google Survey". SPSS
(Statistical Package for the Social Sciences) 25.0 statistics program was used to
analyze the data.
In the study, the average of the mothers' optimism scores throughout the
country was 30.07±5.56, whereas the pessimism scores averaged 18.44±6.10. The
mothers' optimism scores were found to be the lowest 30.01±5.50, the lowest
30.13±5.62, and the pessimism scores the lowest 18.38±5.58 the highest 18.51±6.18.
The social anxiety subscale score of children across the country is 14.45±5.67, the
generalized anxiety subscale score is 17.16±4.75, the separation anxiety subscale
score is 10.68 ± 4.00, the apparent fears subscale score is 21.31±6.41 and total
anxiety score was 63.63±16.3.
Children's anxiety scale social anxiety subscale scores increased compared to
the mothers' anxiety levels. Child anxiety scale total and subscale scores were found
higher in mothers who stated that they were very anxious. According to the anxiety
levels stated by the mothers, the highest anxiety scores were found in the anxiety
sub-dimension, whereas the lowest anxiety scores were in the anxiety sub-dimension.
There is a low negative correlation with mothers' optimism levels and children's
social anxiety, generalized anxiety, separation anxiety, prominent anxiety subscale,
and total anxiety score (p≤0.05). There is a moderately positive correlation with the

pessimism levels of the mothers and the social anxiety, generalized anxiety,
separation anxiety, prominent anxiety subscale and total anxiety score of the children
(p≤0.05). In addition, a positive medium correlation was found between the anxiety
inventory sub-dimensions in children (p≤0.05). Anxiety scale sub-dimensions in
children increase or decrease depending on each other. Accordingly, a high and
positive correlation was found between anxiety scale subscales and total anxiety
scores in children (p≤0.05).
As a result of the study, it is seen that mothers are competent in
understanding the anxiety that exists in their children. Whether working/ not working
on the level of optimism and pessimism of the mothers, economic status, age,
education, life satisfaction and marital satisfaction have an impact. These situations
also affect children's anxiety levels. As the level of optimism in mothers increases /
decreases, anxiety sub-dimension and total anxiety scores in children are decreasing /
increasing. In addition, as the level of pessimism in mothers increases / decreases,
anxiety subscale and total anxiety scores in children are increasing / decreasing.
Support programs are needed to increase the level of optimism of mothers.
Support studies are needed to increase the level of optimism of the mother, not only
in emergencies such as the Covid-19 pandemic process, but also in different
situations. Research A large sample study evaluating mothers' optimism-pessimism
levels and anxiety levels in children during the Covid-19 pandemic process, and it is
recommended to conduct studies in different populations and countries on the
subject.

Keywords: Pandemic, Optimism-Pessimism, Anxiety level