Unipolar ve bipolar depresyon tanılı hastaların üstbilişsel süreçler ve başa çıkma biçimleri ilişkisinin araştırılması
Investigation of emotional schemas, metacognitive processes and coping strategies relationships between unipolar and bipolar depression
Yazar: CANA CANBAY
Danışman: DR. ÖZGE ŞAHMELİKOĞLU ONUR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel şemalar = Cognitive schemas ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression

Özet:
Amaç: Araştırmamızın amacı bilişsel ve duygusal baş etme biçimleri, ruminasyon ve duygusal şemalar gibi üstbilişsel süreçlerin Major depresif bozukluk (MDB) ve bipolar bozukluk tip-I (BB tip-I) hastaları arasındaki ilişkisini ortaya koymak ve sonuçların her bir hastalık için etkili olabilecek psikoterapötik hedeflerin belirlenmesi konusunda literatüre katkı sunabilmektir.  
Yöntem: Araştırmamıza dahil edilme ve dışlanma ölçütlerine uyan DSM 5 ölçütlerine göre tanı alan 70 MDB, 66 BB tip-I tanılı hastalar ve 70 kontrol grubu alınmıştır. Her üç gruptaki katılımcıların yaş ve cinsiyet dağılımı benzerdi. Çalışmanın gereksinimleri hakkında bilgilendirildikten sonra çalışmaya katılmak konusunda gönüllü olan katılımcılara SCID-I, sosyodemografik veri formu, Young Mani Derecelendirme Ölçeği, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği, Hamilton Anksiyete Derecelendirme Ölçeği, Üstbiliş-30 Ölçeği, Ruminatif Düşünce Biçimi Ölçeği, Young-Rygh Kaçınma Ölçeği ve Leahy Duygusal Şema Ölçeği doldurulmuştur.  
Bulgular: MDB ve bipolar depresif bozukluk (BDB) grubunda Üstbiliş-30 Ölçeği'nin olumlu inançlar dışındaki diğer alt ölçek skorları ve Üstbiliş-30 Ölçeği toplam skoru istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemekle beraber kontrol grubundan daha yüksek bulunmuştur. MDB ve BDB grubunda Ruminatif Düşünce Biçimi skoru istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemiş olup kontrol grubundan daha yüksek bulunmuştur. MDB ve BDB grubunda Young-Rygh Kaçınma Ölçeği toplam skoru, bilişsel/duygusal kaçınma ve davranışsal/somatik kaçınma skorları istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemekle beraber kontrol grubundan daha yüksek bulunmuştur. MDB ve BDB grubunda Leahy Duygusal Şema Ölçeği'ndeki alt ölçek skorlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır. Her iki grupta kontrol edilemezlik, zayıflık, anlaşılırlık, rasyonellik, ruminasyon, farklılık, duyguları inkar, onaylanma, duyguları zararlı görme ve suçluluk skorları kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı ve daha yüksek saptanmıştır. 
Sonuç: Bulgularımız depresyonun duygusal şema teorisi ile uyumlu olmasıyla beraber özellikle metakognitif terapi yaklaşımının MDB dışında BDB için de klinikte kullanılabilir olduğuna işaret etmektedir.  
Anahtar Kelimeler: Major Depresif Bozukluk, Bipolar Depresif Bozukluk, 									 Üstbilişler, Duygusal Şemalar

Abstract:
Objective: The goal of our research is to establish the relationship between major depressive disorder (MDD) and bipolar disorder type-I (BD type-I) patients with metacognitive processes such as cognitive and emotional coping styles, rumination and emotional schemas and contribute to the literature on the determination of the psychotherapeutic goals that may be effective for each disease.
Method: 70 MDD, 66 BD type-I patients diagnosed according to DSM 5 criteria and 70 control group were included in the study. The age and gender distribution of participants in all three groups were similar. After being informed about the needs of the study, the participants who volunteered to participate in the study filled SCID-I, sociodemographic data form, Young Mania Rating Scale, Hamilton Depression Scale, Hamilton Anxiety Scale, Metacognitive-30 Scale, Ruminative Thinking Style Scale, Young-Rygh Avoidance Scale and Leahy Emotional Schema Scale.
Results:  In the MDD and bipolar depressive disorder (BDD) groups, other subscale scores except the positive beliefs of Metacognitive-30 Scale and Metacognitive Scale total scores didn't show statistically significant difference but were found higher than the control group. The Ruminative Thinking Style Scale score didn't show any statistically significant difference in the MDD and BDD groups and was higher than the control group. Young-Rygh Avoidance Scale total score, cognitive / emotional avoidance and behavioral / somatic avoidance scores in the MDD and BDD groups weren't statistically different but higher than the control group. There were no statistically significant differences in the subscale scores of the Leahy Emotional Schema Scale in the MDD and BDD groups. In both groups, uncontrollability, weakness, comprehensibility, rationality, rumination, difference, denial of emotions, validation, feelings of guilt and criminality scores were statistically significant and higher than the control group.
Conclusion: Our findings indicate that depression is compatible with the emotional schema theory, and that the metacognitive therapy approach can be used clinically for BDD except the MDD.
Key Words: Major Depressive Disorder, Bipolar Depressive Disorder, 								    Metacognitions, Emotional Schemas