Pediatrik disfaji hastalarında yutma terapisinin etkinliğinin ultrasonografi ile değerlendirilmesi
Ultrasonographic evaluation of efficacy of swallowing therapy in patients with pediatric dysphagia
Yazar: OSMAN GÜL
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ERDUR
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Hiyoid kemik = Hyoid bone ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Tedavi = Treatment ; Teşhis = Diagnosis ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Yutma = Deglutition ; Yutma bozuklukları = Deglutition disorders ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç:  Disfaji pediatric popülasyonda insidansı giderek artmakta olan bir semptomdur. Disfaji tanısında çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Disfaji tedavisinde fizyoterapik rehabilitasyon uygulanmaktadır. Bu çalışmada amacımız disfaji şikayetiyle kliniğimize başvuran çocuk hastalarda terapi etkinliğinin ultrason ile değerlendirmesidir.
Gereç ve Yöntem: Disfaji şikayetiyle başvuran 25 çocuk hasta çalışmaya alındı. Hastaların geniş bir tıbbi anamnezi alındı ve sistemik muayenesi yapıldı. Hastalara uygun yutma rehabilitasyonu uygulandı. Hastalara MBYÇ ve FEYÇ testleri yapıldı. Muayene bulguları; PAS, YGS,  FOIS, KÇS ölçekleri ile değerlendirildi. Hastaların aileleri tarafından pEAT-10 anketi doldurdu. Hastalar USG ile muayene edildi. USG ile dil kökü kesitsel alanı, submental kas (digastrik,mylohyoid,geniohyoid) kesitsel kalınlıkları, hyoid elevasyonu incelendi. Terapi sonrası tüm muayeneler ve değerlendirme ölçekleri ve USG incelemeleri tekrarlandı. Veriler istatiktiksel olarak karşılaştırıldı.
Bulgular: Hastaların ortalama yaşları 4.26 yaştı. Terapi sonrası pEAT-10 skorunda anlamlı derecede azalma izlendi (p<0.001). Hastaların terapi sonrası muayene bulgularına göre düzenlenen PAS, YGS, FOIS ve KÇS ölçekleri skorlarında anlamlı derecede düzelme mevcuttu (tüm ölçeklerde p<0.001). Hastaların USG muayenesinde; submental kas kalınlıkları, dil kökü kesitsel alanı ve hyoid elevasyon miktarı terapi sonrası analamlı derece artış olduğu görüldü(tüm ölçümlerde p<0.001). Terapi sonrası USG muayenelerinin klinik ölçeklerle karşılaştırılmasında sadece dil kökü kesitsel alanı artışının, PAS ve pEAT-10 skorlarındaki azalmayla korele olduğu görüldü (p<0.05). Terapi sonrası USG ölçümlerinde submental kas kalınlığı ve dil kökü alanındaki artışla hyoid elevasyon miktarındaki artışın karşılaştırılmasında; digastrik kas kalınlığındaki artışın hyoid elevasyon miktarındaki artışla korele olduğu izlendi (p=0.012). 
Sonuç: Yutma fizyoterapileri disfaji hastalarının tedavisinde etkili bir yöntemdir. Yutma fizyoterapileriyle submental kaslarda ve dil kökünde hipertrofi, hyoid elevasyon miktarında artış  olmaktadır. Yutmanın tanısal ve tedavi sonrası değerlendirmesinde USG ile ölçümler pediatrik popülasyonda uygulanabilen, etkili ve güvenilir bir yöntemdir. Diğer tarama yöntemlerinin dezavantajları göz önüne alındığında; USG, disfajinin değerlendirilmesinde tercih edilebilir bir yöntemdir.

Abstract:
Purpose:  Dysphagia is an increasing symptom in the pediatric population. Various methods are used in the diagnosis of dysphagia. Physiotherapic rehabilitation is applied for dysphagia treatment. The aim of this study was to evaluate the efficacy of swallowing therapy in children  with dysphagia, using ultrasound.
Materials and Methods: Twenty-five children with dysphagia were included in the study. A large medical history was obtained and systemic examination was performed. Appropriate swallowing rehabilitation was applied to the patients. MBSS and FEES tests were performed. According to the examination findings; PAS, NIH-SSS, FOIS, KCS scales were evaluated. The pEAT-10 questionnaire was completed by the families of the patients. Patients were examined by USG. Cross-sectional area of the tongue root, submental muscle (digastric, mylohyoid, geniohyoid) cross-sectional thickness and the amount of hyoid elevation were examined. After the therapy, all examinations, evaluation scales and USG examinations were repeated. The data were compared statistically
Results: The mean age of the patients was 4.26 years. After the therapy, a significant decrease was observed in the pEAT-10 score (p <0.001). There was a significant improvement in the scores of PAS, NIH-SSS, FOIS and KCS scales arranged according to the examination findings after the therapy (p <0.001 in all scales). In the USG examination of the patient's, submental muscle thickness, tongue root cross-sectional area and hyoid elevation were significantly increased after therapy (p <0.001 in all measurements). In the comparison of postoperative USG examinations with clinical scales, only the increase of the tongue root cross-sectional area correlated with the decrease in PAS and pEAT-10 scores (p <0.05). In the comparison of the increase in the amount of hyoid elevation with the increase of submental muscle thickness and tongue root area in postoperative USG measurements; The increase in digastric muscle thickness was correlated with the increase in hyoid elevation (p = 0.012).
Conclusion:  Swallowing therapies are an effective method in the treatment of dysphagia patients. With swallowing therapies, there is an increase in the amount of hyoid elevation and there is a hypertrophy in the submental muscles and the tongue root. In the diagnostic and post-treatment evaluation of swallowing, USG measurements are an effective and reliable method that can be applied in the pediatric population. Considering the disadvantages of other screening methods; USG is a preferable method in the evaluation of dysphagia