Dini hayat ile ölüm kaygısı arasındaki ilişki üzerine bir araştırma
A Study on the relationship between religiosity and death anxiety
Yazar: MURAT YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN FIRAT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1998
Konu: Din = Religion
Dizin: Dini hayat = Religious life ; Ölçekler = Scales ; Ölüm = Death ; Ölüm kaygısı = Death anxiety

Özet:
ÖZET Bu araştırmanın amacı, öncelikle dindarlık ile ölüm kaygısı arasındaki ilişkiyi, daha sonra da aynı değişkenlerin bazı demografik değişkenlerle (yaş, cinsiyet, medeni durum, sosyo-ekonomik düzey, öğrenim alanının türü gibi) olan ilişkilerini incelemektir. Bu çalışmanın örneklem grubunu, DJE.Ü.'ne bağlı ÜBF, İlahiyat, Güzel Sanatlar, Tıp, Hukuk, Eğitim ve Mühendislik (İnşaat ve Maden Müh. bölümleri) fakültelerinin birinci ve dördüncü sınıflarında öğrenim gören öğrenciler arasından tesadüfi yöntemle seçilmiş 555 kişi (erkek=360, kız=195) oluşturmaktadır. Deneklerin yaş ranjı, 16-42 olup, yaş ortalaması 21.02'dir. Veri toplama araçları olarak, D.E.Ü. İlahiyat Fakültesi Din Psikolojisi Anabilim Dalı öğretim elemanları tarafından geliştirilmiş olan Dinî Hayat Ölçeği ve Templer'ın Ölüm Kaygısı Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, sırasıyla (r=.14, r= -.16) ölüm kaygısının, dindarlık ve cinsiyet ile p<.01 anlamlılık düzeyinde ilişkili olduğuna; ancak diğer demografik değişkenlerle (yaş, medeni durum, sosyo-ekonomik düzey ve öğrenim alanının türü gibi) arasında herhangi bir anlamlı ilişkinin olmadığına işaret etmektedir. Çok- yönlü varyans analizi sonuçları, ölüm kaygısı düzeyinin dindarlığı (F2?44z=10.28, p<.001), dindarlık düzeyinin de, ölüm kaygısını (F2,4m=8.58, p<.001) etkilediğini göstermektedir. Ayrıca, kızların ölüm kaygısına ilişkin puanlarının ortalamasının, erkeklerinkinden anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur (t=3.94, p<.001). Dindarlık değişkenine bakıldığında, sözkonusu değişkenin sosyo-ekonomik düzey değişkeni dışmdaki diğer tüm değişkenlerle (yaş, cinsiyet, medeni durum, öğrenim alanının türü ve ölüm kaygısı) p<.01 düzeyinde anlamlı korelasyonlara sahip olduğu gözlenmiştir. Buna göre, erkekler kızlardan (t= -2.61, p<.01), evliler bekarlardan (t=3.50, p<.001) daha yüksek dindarlık ortalama puanlarına sahiptirler. Dindarlıkla yaş grupları arasındaki ilişkiyle ilgili analiz sonuçları, 16-22 yaş grubuyla (s=415, î=42.20) 23-28 yaş grubu (s=129, î=49.0) arasmdaki farkm p<.05 düzeyinde anlamlı olduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
ABSTRACT The aim of this study, first of all, is to examine the relationship between religiosity (R) and death anxiety (DA); later, the relationships of R and DA to such variables as age, sex, marital status, socio-economic status (SES), and education. The sampling group of this study (555 students: m= 360, f= 195) was randomly selected from the pool of senior and junior students who study at several faculties of Dokuz Eylul University such as Economics, Medicine, Law, Arts, Divinity and Engineering (Departments of Mining and Civil). The age of sample is ranging from 16 to 42 (M^.- 21.02). The instruments used for gathering data were Religious Life Inventory, which was constructed and developed by a group of members of The Faculty of Divinity, and Templer's Death Anxiety Scale. The results showed that DA was correlated with R and sex at p<.01 significant level; but not correlated to the other variables such as age, marital status, SES and education. According to the results of two-way analysis of variance, the main effect of DA on R was found as (F2,44z=10.28, p<.001). On the other hand the main effect of R on DA was found as (F2,49i=8.58, p<.001). Moreover, the results showed that the mean score of females in relation to DA was higher than the mean score of males. As for the variable of R, it has been found that it was correlated with the all but SES variable at p<.01 significant level. According to these results, the mean scores of R of males (t= -2.61, p<.01) and of the married were higher than females and the single subjects (t=3.50, p<.001).