Afet ve acil durum yönetiminde Kaiser tehlike ve zarar görebilirlik analiziyle güvenli hastane kavramının incelenmesi
Investigation of safe hospital concept with Kaiser danger and vulnerability analysis in disaster and emergency management
Yazar: GÖKMEN CENGİZ AKDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RÜŞTÜ UÇAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hastaneler = Hospitals
Dizin: Acil durum yönetimi = Emergency management ; Acil durumlar = Emergencies ; Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Güvenlik = Security ; Güvenlik analizi = Safety analysis ; Hastaneler = Hospitals ; Tehlike = Danger ; Zarar = Damage

Özet:
Doğal, insan kaynaklı ve teknolojik afetlerin, günümüzde ve gelecek yıllarda İnsanlığı fiziksel, ekonomik ve sosyal olarak daha da  derinden olumsuz etkileyeceği bilimsel araştırmalarla öngörülmüştür. Bu araştırmalar ,artan nüfusa paralel olarak afet çeşitliliğinde ve olma sıklığında daha da artış olacağını göstermiştir. Geçmiş yıllara oranla afet sonucunda ölü sayıları azalsa da ,etkilenen insan sayısı daha da artacağı ve tıbbi desteğe daha çok ihtiyaçları olacağı tespit edilmiştir. Bu durum da afet öncesi, sırası ve sonrasında sağlık kuruluşlarının özellikle de hastanelerin önemini göstermiştir.
Hastaneler , özellikle afetlerde daha dirençli toplum oluşturmak için insanlığın güç kaynağı olarak görülmüştür. Geçmişte yaşanmış afetlerde bir çok hastane ihtiyaç duyulan tıbbi hizmeti veremeyecek derecede hasar görmüş ve bu da afetlerin olumsuz etkilerini daha da artırdığı görülmüştür.
Afet yönetimi, risk ve kriz yönetiminin bileşiminde oluşturulmuştur. Günümüz afet yönetimi , afetlerde reaktif yaklaşım yani kriz yönetiminden ziyade proaktif yaklaşımı ön planda tutan risk yönetimine daha önem verildiğini tespit edilmiştir.
Tehlike ve Zarar görebilirlik analizleri , afetlerin fiziksel, sosyal, ekonomik etkilerini hafifletme konusunda önemli rol oynayan proaktif çalışmalar olduğu ve sektörlere göre uygulama metodolojileri açısından farklılıklar göstermekle birlikte ana hedeflerinin afetlerde işletmelerin olumsuzluklarla baş edebilme kapasitelerini artırmak olduğu  görülmüştür.
Bu çalışmayla afet ve acil durum yönetiminde tehlike ve zarar görebilirlik analizlerinden biri olan Kaiser analiziyle özellikle hastanelerin afetlerde dayanabilirlikleri ve güvenilirlikleri bir örnek saha çalışmasıyla incelenmiştir.
Yapılan analizlerle Güvenli Hastane kategorizasyonu yapılırken, analiz kriterlerinin en efektif bir şekilde ölçümlerle değerlendirilmesi, yapılan analiz çalışmalarını etkin ve doğru kılacağı değerlendirilmiştir.
Ülkemizde, Sağlık Bakanlığının 2015 yılında çıkardığı Hastane Afet ve Acil Durum Planları (HAP) Uygulama Yönetmeliği'nin de de acil durum ve afet yönetiminde tehlike ve zarar görebilirlik analizlerinden Kaiser yönteminin tavsiye edildiği görülmüştür.

Abstract:
It has been predicted by scientific researches that natural, human and technological disasters will affect Humanity physically, economically and socially even more deeply in the present and future years. These researches have shown that parallel to the increasing population, there will be an increase in the frequency of disasters and the types of disasters. Although the number of deaths decreases, the number of affected people will increase further and they will need more medical support. This situation shows the importance of health institutions, especially hospitals before the disaster,during the disaster and after the disaster.
Hospitals have been seen as the source of humanity's power to create a more resistant society, especially in disasters. In the past disasters, many hospitals have been damaged to the extent that they cannot provide the needed medical services and this has increased the negative effects of disasters.
Disaster management has been created in the combination of risk and crisis  management. It has been determined that risk management is more important in today's disaster management,  proactive approach rather than crisis management reactive approach in disasters.
While Hazard and Vulnerability analyzes are proactive studies that play an important role in alleviating the physical, social and economic impacts of disasters, and their differences in terms of application methodologies in terms of sectors, it has been observed that the main objectives of enterprises are to increase the capacity of enterprises to cope with negativities in disasters.
With this study, the Kaiser analysis, which is one of the hazards and vulnerability analysis in disaster and emergency management, especially the resilience and reliability of hospitals in disasters was examined with a sample field study.
In the analysis of the Safe Hospital categorization, it was evaluated that the analysis criteria will be evaluated in the most effective way, and the analysis studies will be done effectively and accurately.
In our country, the Kaiser method was recommended in the Hospital Disaster and Emergency Plans (HAP) Implementation Regulation of the Ministry of Health in 2015.