İkinci ürün koşullarında bitki sıklığının mısır (Zea mays L.)çeşitlerinde verim, verim öğeleri ve kalite özellikleri üzerine etkisi
The effect of plant density on seed yield, some yield components and quality characteristics of corn under second crop condition
Yazar: MEHMET ZAYİM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAKUP ONUR KOCA
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki sıklığı = Plant density ; Mısır = Maize ; Tane verimi = Grain yield ; Tohum kalitesi = Seed quality

Özet:
Bu çalışma ikinci ürün koşullarında mısır çeşitlerinin farklı sıklıklardaki performanslarının görülebilmesi için Aydın ili Söke ilçesinde (SÖKE TAYEM) 2019 yılında yürütülmüştür. Materyal olarak May-Capuzi, Syngenta-Sy Zoan, Dekalp-DKC 6664 ve Pioneer P2088 çeşitleri, sıklık olarak ise 5 farklı sıra üzeri mesafesi (12 cm, 14 cm, 16 cm, 18 cm, 20 cm) değerleri belirlenmiştir. Bitki Boyu, ilk koçan yüksekliği, koçan boyu, koçan ağırlığı, koçanda tane sayısı, koçanda tane ağırlığı, yüz tane ağırlığı, sap kalınlığı, koçan çapı, tane verimi değerleri ölçülmüştür. Buna ek olarak tanede protein, nişasta, yağ ve lif oranları değerleri de ölçülmüştür. Yaptığımız araştırma sonuçlarına göre, ikinci ürün koşullarında yetiştirilen mısır çeşitlerinin yetiştirilme sebeplerine göre sıklık seçimlerinin yapılmasının doğru olacağı görülmüştür. Bazı verim öğelerinde (koçan boyu, koçan ağırlığı, koçanda tane sayısı, koçanda tane ağırlığı, yüz tane ağırlığı, sap kalınlığı, koçan ve sömek çapı, sömek ağırlığı) 20 cm sıra üzeri mesafesinin en yüksek değerleri gösterdiği görülmüştür. Buna ek olarak tane kalite parametrelerinden protein, nişasta, yağ ve lif oranı değerlerinin de maksimum seviyeye, en düşük sıklık değerinde (20 cm) ulaştığı ölçülmüştür. Eğer yetiştiriciliğin bu özellikler için yapılması planlanıyorsa (daha büyük koçan veya iri taneler, yüksek protein, nişasta ya da yağ oranı vb.) sıra üzeri mesafesinin artırılmasının uygun olacağı görüşüne varılmıştır. Fakat yetiştiriciliğin bitki boyu, ilk koçan yüksekliği ya da dekara tane verimi gibi özellikler için yapılması durumunda (yüksek yeşil ot veya tane verimi) mısır çeşitlerine göre değişmekle birlikte elde edilen ortalamaların sıklık ile arttığı ve en yüksek değerlerinin 12 cm sıra üzeri mesafesinde ölçüldüğü belirlenmiştir.    
Anahtar Kelimeler: Mısır (Zea mays L.), Bitki sıklığı, Verim, Verim özellikleri, Kalite

Abstract:
This study was carried out in Aydın/Söke province (SÖKE TAYEM) in 2019 in order to see the performance of corn varieties at different frequencies under the second crop conditions. As a material of the study, May-Capuzi, Syngenta-Sy Zoan, Dekalp-DKC 6664 and Pioneer P2088 varieties and 5 different row spacing's (12 cm, 14 cm, 16 cm, 18 cm, 20 cm) were determined. Plant height, first cob height, cob height, cob weight, grain number in cob, grain weight in cob, hundred grain weight, stalk thickness, cob diameter, grain yield values were measured. In addition, protein, starch, fat and fiber ratios were measured in the grain. According to the results of our research, it was found that it would be correct to make the frequency choices according to the reasons of growing the corn varieties grown under the second crop conditions. In some yield components (stub height, stub weight, kernel count, kernel weight, hundred kernel weight, and stalk thickness, stub and knockout diameter, knockout weight) 20 cm row distance showed the highest values. In addition, protein, starch, fat and fiber ratio values were measured to reach the maximum level at the lowest frequency value (20 cm). It is concluded that if breeding is planned for these features (larger stub or coarse grains, high protein, starch or fat ratio, etc.), it will be appropriate to increase the row spacing. However, if the cultivation is made for the characteristics such as plant height, height of the first cob or grain yield per area (high green grass or grain yield), it is determined that the average obtained is increased with frequency and the highest values are measured at a distance of 12 cm row.
Key Words: Corn, plant frequency, seed yield, seed quality