Sasani Dönemi tasarımlarının el dokuma kumaşlar üzerine etkisi, Zerbeft kumaşları vaka çalışması
The impact of the design  of textile in sassanid era on handwoven fabrics. a case study of Zarbaft fabric
Yazar: SIAMAK EGHARLOO
Danışman: PROF. HAMDİ ÜNAL
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Moda ve Tekstil Tasarımı Ana Bilim Dalı / Moda Tekstil Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Dokuma kumaşlar = Woven fabrics ; El dokumacılığı = Hand weaving ; El dokumaları = Handwovens ; Kumaşlar = Fabrics ; Safeviler = Safavids ; Sasaniler = Sasaniler

Özet:
İran'ın özellikle saray el dokuma atölyelerinde üretilen Zerbef ve ipekli kumaşları sanat ve kültür tarihinde büyük etkiler yaratmıştır. Bu geleneksel sanat eski zamanlarda İran padişahları döneminde sarayın önemli kısımlarında yer almıştır. Kralın emri ile böyle kumaşlar üretilmektedir. Sasani döneminde siyaset ve sanat alanlarında güçlü bir yeri bulunmaktadır. Sasani dönemi sanatında, duvar gravülleri, mimarlık, metal işleri ve el dokuma kumaşlar yüksek seviyelere gelmiştir. Son dönemlere kadar etkisini gösteren eserler arasında, Sasani Zerbeft kumaşları bulunmaktadır. Sarayın sanatı özel atölyelerinin biri sayılmaktadır. Padişahlar ve saray mensupları kendi giyimleri için veya bir başka kişiye hediye etmek için üretimin siparişi vermekteydiler. Zarbeft kumaşların tasarım ve üretim gelişme yolu tüm dönemlerinde değişiklikler geçirmiştir, İran'ın usta sanatçılarının yeni yöntemler bulması ve tasarımlar oluşturmaları ile muhteşem ve zarif eserler ortaya çıktığı gözlemlenmiştir. 
Bu araştırmada yapılanlar: Sasani döneminden sonraki dönemlerin sanatçılarının zerbeft ve ipekli kumaşlar üzerindeki tasarım ve motiflerden etkilendikleri ve kendi yöntemlerini geliştirdikleri gözlemlenmiştir. Günümüzde ünlü motiflerden biri olan Rumi motifi gibi sasani dönemindeki kumaşlarda motiflerin tasarımı ve üretilmesi, çeşitli üretim yöntemlerini ve motiflerin yaratıcı gücünü göstermektedir. Öyle ki sasani döneminden sonraki dönemlerde, özellikle safevi döneminde insan figürü hat motifi de zerbaf kumaşın tasarımlarında da yer almıştır. Zerbeft kumaşı üretimi zor, karmaşık ve maliyetli olduğunu için, bu tür kumaşlar zarif ve değerli kategorisinde yer almaktadır. Tez bir nitel araştırmadır ve tezin yazıları kütüphane kaynakları kitap, makale internet sitesi ve kumaş uzmanları, kumaş dokucusu, Geleneksel El Sanatları hocaları ve özel koleksiyon sahipleri ile mülakat olarak görüşülmüştür.

Abstract:
Iran's textiles, especially court textile and brocade (Zarbaft), have played a significant role in the history of the country's culture and art. This traditional, invaluable art has been one of the building blocks of art workshops throughout Iran's different kingdoms. The Sassanid is considered as one of the best dynasties in its politics and magnificent art. The art of textile and metalworking reached its peak during this period. Among the works that have influenced today's architecture and graffiti are handwoven silk and brocade which were specifically produced at court workshops. Iranian Kings and royals would order clothes for themselves or as gifts. The design and production of Iran's handwoven silk has gone through different changes and modifications throughout history. Iranian artists' delicate taste and sense of aesthetic beauty have yielded the most magnificent and everlasting artistic works.
This study explores a survey of the evolution of the artistic design during the Sassanid period and its influence on the production and design of brocade by later artists, especially during the Safavid dynasty. The ability in the production of these textiles and designs including the arabesque in brocade during the Sassanid dynasty is an indication of the possibility of other creative works such as the introduction of human patterns and calligraphy to brocade in the Safavid dynasty. This thesis qualitative analysis is based on library sources such as articles, websites and interviews with professors, collectors, weavers and experts in the field. Because of their complexity, these textiles are considered as the most precious.