8. sınıf öğrencilerinin sosyobilimsel konulara ilişkin tutumlarının ve zihinsel yapılarının incelenmesi
Examination of mental qualities and attitudes on 8th grade students to socio-scientific topics
Yazar: EYÜP ÖKKEŞOĞULLARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANİFE GAMZE HASTÜRK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kelime ilişkilendirme = Word association ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu araştırmada sekizinci sınıf öğrencilerinin sosyobilimsel konulara ilişkin tutumlarının ve zihinsel yapılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma 2018-2019 eğitim öğretim yılında Sivas/Kangal ilçesine bağlı sekiz devlet ortaokulunda 136 sekizinci sınıf öğrencisiyle yürütülmüştür. Sosyobilimsel konulara ilişkin ortaokul öğrencilerinin tutumlarının ve zihinsel yapılarının incelenmesinin amaçlandığı bu çalışmada, nicel ve nitel veri toplama ve analiz yöntemleri bir arada kullanılmıştır. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak "Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutum Ölçeği", nitel veri toplama aracı olarak ise araştırmacılar tarafından geliştirilen sosyobilimsel konulara ilişkin hazırlanan "Kelime ilişkilendirme testi" (KİT) kullanılmıştır. Yapılan nicel analizler sonucu faktöriyel ANOVA testi bulgularına göre; sekizinci sınıf öğrencilerinin sosyobilimsel konulara yönelik genel tutumlarının ve önem alt boyutundaki tutumlarının olumlu olduğu, hoşlanma ve kaygı alt boyutunda ise katılımcıların ne olumlu ne olumsuz tutum geliştirdikleri belirlenmiştir. Ayrıca sosyobilimsel konular hakkındaki genel tutum düzeylerinin ve önem, hoşlanma, kaygı alt boyut ortalama puanlarının cinsiyete göre farklılaşmadığı görülmüştür. Katılımcıların; sosyobilimsel konular hakkındaki genel tutum düzeylerinin ve önem, hoşlanma, kaygı alt boyut ortalama puanlarının anne eğitim durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın diğer bir bulgusuna göre sosyobilimsel konular hakkındaki genel tutum düzeylerinin ve önem ile hoşlanma alt boyut ortalama puanlarının baba eğitim durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Fakat kaygı alt boyut puanı ise baba mesleğine göre farklılaşmıştır. Yapılan nitel analizlere göre ise öğrencilerden sosyobilimsel konular ile ilgili sekiz kavramdan oluşan kelime ilişkilendirme testini doldurmaları istenmiştir. Test sonucunda elde edilen veriler kullanılarak frekans tablosu oluşturulmuştur. Bu frekans tablosuna göre öğrencilerin bilişsel yapılarını ortaya koyan kavram ağları çizilmiştir. Kavram ağlarında ortaya çıkan ilişkilere göre veriler analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırmanın sonucunda öğrenciler verilen anahtar kavramlardan en çok organ nakli (932) ve küresel ısınma (848) kavramlarını; en az ise kök hücre (555) ve klonlama (625) kavramlarını ilişkilendirmişlerdir. Elde edilen bulgulardan yola çıkarak sosyobilimsel konuların önemine dikkat çekilmiş ve öğretimi konusunda program belirleyicilere, araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Sosyobilimsel Konular, Tutum, Ortaokul Öğrencileri, Kelime İlişkilendirme Testi

Abstract:
Examination of mental qualities and attitudes on 8th grade students to socio-scientific topics is aimed in this study. The study is run on 136 8th grade students studied in 2018-2019 education year in 8 different public schools located at Kangal county of Sivas province. Quantitative and qualitative data acquisition and analyze methods are used together in this study aiming to determine mental qualities and attitudes on secondary school students to socio-scientific topics. Therefore, it is created as a mixed research design. "Attitude Scale on Socio-Scientific Topics" is used as a quantitative data acquisition, on the other hand Word Association Test (WAT) that is developed by researchers and associated to socio-scientific topics. According to findings after quantitative analyses based on factorial ANOVA (analysis of variance) test; it is determined that overall attitudes and importance sub-dimension are positive on 8th grade students to socio-scientific subjects, on the other hand enjoyment and concern sub-dimensions are neither positive nor negative. It is also determined that gender of 8th grades doesn't create a difference at overall attitudes and enjoyment, concern and importance sub-dimensions on socio-scientific topics.  According to another finding; it is determined that educational background of students' mothers doesn't make a significant difference at overall attitudes and enjoyment, concern and importance sub-dimensions on socio-scientific topics. It is also determined that education background of students' fathers doesn't make a significant difference at overall attitudes and enjoyment and importance sub-dimensions on socio-scientific topics. Yet, concern sub-dimension is significantly different depending on fathers' occupation. Qualitative analyzes are run on students by a word association test created with eight notions related to socio-scientific topics. A frequency table is created based on data collected by the test. Notion nets are created demonstrating cognitive qualities of students based on the frequency table. Data is analyzed and interpreted according to relations come out of notion nets. Students associated organ donation (932) and global warming (848) at most; and associated stem cell (555) and cloning (625) at least according to result of the study. Importance of socio-scientific topics are remarked and suggestions are made to program creators, researchers and appliers about teaching of socio-scientific topics according to findings in study.

Keywords: Socio-scientific Topics, Attitude, Secondary School Students, Word Association Test