Düşey sismik profil (VSP) verisinin üç boyutlu (3D) yüzey sismiği ile karşılaştırılması
Comparison of vertical seismic profiling data with three dimensional (3D) surface seismic data
Yazar: MUSTAFA YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ZÜHEYR KAMACI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında, yakın açılım düşey sismik profil (VSP – Vertical Seismic Profiling) yönteminin veri toplama, veri işlem ve yorumunun temelleri tartışılmıştır. Ayrıca, doğru ve etkin veri toplanması amacıyla ve istenilmeyen durumlarla karşılaşmaktan kaçınmak için sismik kaynağın, alıcıların ve diğer cihazların veri toplanırken nasıl kullanılması gerektiğinden de bahsedilmiştir. Bu örnek çalışmada sismik kaynak olarak hava tabancası kullanılmış olup, örnekleme aralığı 1 msn olarak seçilmiştir. Grup aralığı ise, istenilen hedef derinliklerde göreceli olarak daha ayrıntılı veri toplamak adına sabit tutulmamış olup, bu aralık 20 m ile 40 m arasında değişkenlik göstermektedir. Veri işlem sıralamasında genel olarak; P dalgasına veri işlem yapabilmek için yalnızca bu dalgayı kullanmak amacıyla P dalgası diğer iki bileşenden ayrılmış, geometri oluşturulmuş, ilk geliş zamanları seçilmiş, hızlar hesaplanmış, aşağı-yukarı yönlü dalga alanı ayrımı yapılmış, statik düzeltmesi uygulanmış, f-k filtre yardımı ile tüp dalga etkileri giderilmiş, daha sonra ters evrişim ve yığma işlemleri yapılarak koridor yığma kesiti elde edilmiş; ayrıca Q soğrulma faktörü de hesaplanmıştır. Yorum aşamasında ise, koridor yığma kesiti kullanılarak yüzey sismiği ile kuyu logları arasında zaman-derinlik korelasyonu yapılmıştır. Ayrıca, ara hızlar hesaplanarak yerin hız modeli oluşturulmuştur. Yüzey sismiği verisinde görülemeyen ince tabaklar sismik-kuyu korelasyonun yanı sıra VSP koridor yığma kesiti ve sentetik sismogramda daha yüksek ayrımlılık ile gözlenmiştir.

Abstract:
In this thesis, fundamentals of acquisition, processing, and interpretation of near-offset vertical seismic profile (VSP) method was discussed. It was also explained how to use seismic sources, sensors, and other devices appropriately in order to acquire VSP data accurately and efficiently to avoid unwanted field problems. In this particular technique, we used air-gun as a seismic source, and we choose the sampling interval as 1 msn. Group interval was not constant (20 m to 40 m)because we wanted to get more detailed information from the target zones. In the processing workflow, in general, we pertitioned on the components of the 3-C data to be able process the data on P-waves, defined geometry, picked first breaks, calculated velocities, pertitioned upgoing-downgoing wavefields, performed statics correction, applied f-k filter to attenuate tube waves and then also applied deconvolution and stack to obtain corridor section; additionaly, Q attenuation was calculated. In the interpretation stage, time-to-depth correlation between seismic data and well logs was performed using corridor stack of the VSP data. Interval velocities were also calculated to build a velocity model. Thin beds which can not be seen on surface seismic sections were observed with higher resolution not only on seismic well tie but also on VSP corridor stacks and synthetic seismogram.