İş hayatı, din ve sekülerleşme: Siirt örneği
Work life, religion and secularization: The case of Siirt
Yazar: MEHMET HALİT AKDEMİR
Danışman: PROF. DR. CELALEDDİN ÇELİK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: Din-ekonomi ilişkisi = Religion-economy relationship ; Modernleşme = Modernization ; Sekülerleşme = Secularization ; Siirt = Siirt ; İş hayatı = Work life

Özet:
İş hayatı ve dindarlık ilişkisinin sekülerleşme bağlamında ele alındığı bu araştırmada Siirt ilinde faaliyet gösteren iş adamlarının sahip olduğu din anlayışı ve bu anlayışın iş hayatına etkisi anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu temel amaca uygun olarak iş hayatının esasları, din ve dindarlık algısı, sekülerleşme parametreleri açısından dini hayat ve iş hayatında din gibi din-iktisat ilişkisine dair sorulara yanıt aranmaya çalışılmıştır. Araştırma verileri Siirt ilinde muhtelif sektörlerde ekonomik faaliyetini sürdüren iş adamlarıyla yapılan yarı yapılandırılmış mülakat tekniği ve sahadaki gözlemlerden elde edilmiştir. Sonuç olarak bulgular, KOBİ ve aile şirketlerinin özellikleriyle uyumluluk gösterir şekilde, enformel ilişkilere dayalı işletme kültürüne rağmen akılcılığa vurgu yapan, modern ekonomik sisteme uyum sağlamaya çalışan ve bunu dini inancıyla bağdaştıran bir girişimci profiline işaret etmektedir. Helal-harama riayet edildiği müddetçe çalışmayı teşvik eden din anlayışı ile dini olanın seküler olanla karşılaşmasında ortaya çıkan yeni yorum ve yaklaşımlar da bu uyum çabasını desteklemektedir. Bununla birlikte İslami Kalvenizm gibi kullanımlarda olduğu gibi din ile iktisadi gelişme arasında nedensel bir ilişkiden çok, dini hayat ile iş hayatını uzlaştırma çabasından söz etmek elde ettiğimiz veriler açısından daha uygun görünmektedir.

Abstract:
In this research, where the relationship between work life and religiosity is discussed in the context of secularization, it is tried to understand the understanding of religion of businessmen operating in Siirt and the effect of this understanding on work life. In accordance with this basic purpose, an attempt has been made to find answers to questions regarding the relationship between religion and economy, such as the principles of business life, the perception of religion and religiosity, religious life in terms of secularization parameters and religion in work life. The research findings were obtained from semi-structured interview technique and field observations with businessmen who continue their economic activities in various sectors in Siirt province. As a result, the findings show that, despite businesses based on informal relations, which are the characteristics of SMEs and family businesses, entrepreneurs are people who are based on rationality, trying to adapt to the modern economic system and reconciling this with their religious beliefs. The understanding of religion that encourages work as long as halal and haram are considered, the new interpretations and approaches that emerge when the religious meets the secular, also supports this adaptation effort. However, it seems more appropriate in terms of our findings to talk about the effort to reconcile religious life and business life, rather than a causal relationship between religion and economic development, as in usages such as Islamic Calvinism.