Bolu ilinde 2015-2019 yılları arasında meydana gelen iş kazalarına bağlı yaralanmaların ve ölümlerin analizi
Analysis of injury and deaths due to occupational accidents occurred in Bolu province between 2015-2019
Yazar: TOLGA TURAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERDEM HÖSÜKLER
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Bolu = Bolu ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Ölüm = Death ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Amaç: Çalışmamızda Bolu ilinde meydana gelen, Bolu Adalet Sarayı Arşivi'nde dosyaları mevcut olan iş kazaları analiz edilerek; mağdurların sosyo-demografik özelliklerinin, mesleki niteliklerinin, kazaların gerçekleştiği yerlerin, kaza türlerinin, kazaların meydana geldiği sektörlerin, kaza nedeniyle kişilere yapılan hastane tedavi masraflarının, eğer kaza mağdurun ölümüne sebebiyet vermişse otopsi ve ölü muayenesi sonuçlarına göre ölüm nedenlerinin incelenmesi, ayrıca iş kazalarına bağlı meydana gelen yaralanmaların yaralanma dereceleri ve AIS, ISS, NISS travma sistemleri ile değerlendirilmesi,  tespit edilen özelliklerin analizi ve bulguların literatür eşliğinde tartışılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Bolu Adalet Sarayı arşivinde kayıtları tespit edilen 3599 iş kazası olgusu retrospektif olarak incelenmiş, ayrıca tespit edilen olguların kaza nedeniyle tedavi gördükleri Abant İzzet Baysal Üniversitesi İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Bolu İzzet Baysal Devlet Hastanesi, Bolu Özel Çağsu Hastanesi ve Bolu Özel Fatma Hastanesi hastane otomasyon kayıtlarından, olguların hastane tedavi giderleri verilerine erişilerek veriler olgu veri formuna eklenmiştir. İstatistiksel değerlendirmeler Pearson Ki Kare Testi, Kolmogrov-Smirnoff Testi, Mann Whitney U Testi, Kruskall Wallis Testi, Spearman Korelasyon Testi ile yapılmıştır. 
Bulgular: Çalışmamızda incelenen 3599 iş kazası olgusundan 29'unun (%0,81) iş kazası nedeniyle öldüğü belirlenmiştir. En fazla iş kazası 2019 yılında(n=951), ilkbahar mevsiminde (n=971), nisan ayında (n=356), cuma gününde (n=595) ve 11.00-11.59 saatleri arasında (n=333) geçekleşmiştir. En fazla vakaya 18-24 yaş grubunda (n=679), erkek cinsiyette (%74,7), evli medeni halde (%67,65), ilkokul mezunlarında (%41) rastlanmıştır. İş kazaları en sık %91,33 ile özel sektörde, %34,9 ile gıda iş kolunda ve %58,91 ile fabrika/atölye/imalathane çalışanlarında meydana gelmiştir. En çok görülen iş kazası türleri; künt cisim yaralanması (%30,9), kesici cisim yaralanması (%15,59), seviye farkı olmaksızın kazaen düşme (%15,22) ve makineye sıkışma (%12,2) bulunmuştur. Olguların en çok el parmakları (%31,29), el bileği-el (%13,11), ayak ve parmakları (%10,34) ve kafadan (%8,59) yaralandıkları saptanmıştır. Vakaların AIS skoru ortalaması 0,94±,74 olarak tespit edilmiştir. Olguların ISS yaralanma dereceleri incelendiğinde; vakaların %75,6'sının minör, %1,53'ünün majör, %0,11'inin yaşamı tehdit eden derecede yaralandığı; NISS yaralanma dereceleri incelendiğinde; vakaların %74,94'ünün minör, %2,19'unun majör, %0,11'inin yaşamı tehdit eden derecede yaralandığı saptanmıştır. İş kazası nedeniyle kişiye yapılan hastane tedavi masrafları ortalaması 380,30±2418,90 Türk lirası bulunmuştur. Ceza mahkemelerine yansıyan 147 iş kazası olgusundan 18'inde (%12,24) iş kazası mağdurunun ceza aldığı, 70'inde (%47,62) karşı tarafın ceza aldığı, 22'sinde (%14,97) cezai işlem uygulanmadığı, 37'sinde (%25,17) ise davanın sonuçlanmadığı saptanmıştır. Cezaların nitelikleri incelendiğinde; 21 olguda (%23,86) hapis cezası, 67 olguda (%76,14) para cezası verildiği tespit edilmiştir. İş mahkemesine yansıyan 52 iş kazası olgusunun dava sonuçları incelendiğinde; olguların 10'unda (%19,23) kişiye veya yakınlarına tazminat ödenmesine karar verildiği, 5'inde (%9,62) herhangi bir tazminat ödeme kararı verilmediği, 37'sinde (%71,15) ise davanın sonuçlanmadığı saptanmıştır. Ceza mahkemelerinde, iş kazası tarihi ile kararın kesinleşmesi arasında geçen sürenin ortalama 611,81 gün olduğu; iş mahkemesinde, iş kazası tarihi ile kararın kesinleşmesi arasında geçen sürenin ortalama 1051,93 gün olduğu tespit edilmiştir. 
Sonuç: İş kazaları ülkeler için en önemli toplumsal sorunlardan biri olmakla birlikte iş kazalarına karşı alınacak basit, pratik ve maliyeti düşük iş sağlığı ve güvenliği tedbirleriyle iş kazalarına bağlı sakatlıkların ve ölümlerin büyük ölçüde önüne geçilebilir.  
Anahtar Kelimeler: İş Kazaları, Adli Tıp, Tedavi Masrafları, AIS, ISS, NISS

Abstract:
Purpose: It was aimed to examine the socio-demographic characteristics of the victims, professional qualifications, where the accidents took place, types of accidents, sectors where the accidents occurred, hospital treatment costs due to the accident, and if the accident caused the death of the victim, the causes of death according to the results of the autopsy and corpse examination by analysing the work accidents that occurred in the province of Bolu, the files of which are available in the Bolu Palace of Justice Archive, in addition, it was aimed to evaluate the injuries caused by work accidents with the degree of injury and AIS, ISS, NISS trauma systems, to analyse the detected features and to discuss the findings in the light of the literature.
Materials and Methods: 3599 work accident cases whose records were determined in the archive of Bolu Palace of Justice were analysed retrospectively , in addition, by accessing the data of hospital treatment expenses of the cases from the hospital automation records of Abant Izzet Baysal University Izzet Baysal Training and Research Hospital, Bolu Izzet Baysal State Hospital, Bolu Private Cagsu Hospital and Bolu Private Fatma Hospital, where the detected cases were treated, the data were added to the case data form. Statistical evaluations were made with Pearson Chi-Square, Kolmogrov-Smirnoff, Mann Whitney U, Kruskall Wallis, Spearman Correlation Tests.
Results: 29 (0.81%) of 3599 work accident cases examined in our study died due to work accidents. The highest number of work accidents occurred in 2019 (n=951), spring (n=971),  April (n=356), Friday (n=595) and between 11:00-11:59 (n=333). The highest number of cases were in the 18-24 age group (n=679), male gender (74.7%), whose marital status was married (67.65%), primary school graduates (41%). Work accidents occurred most frequently in the private sector with 91.33%, in the food business with 34.9%, and in factory/workshop/manufacturing workers with 58.91%. The most common types of work accidents were blunt object injury (30.9%), sharp object injury (15.59%), accidental fall without level difference (15.22%) and entrapment in the machine (12.2%). Most of the cases were injured in the fingers (31.29%), wrist-hand (13.11%), feet and toes (10.34%), and head (8.59%). The mean AIS score of the cases was  0.94±.74. When the ISS injury degrees were examined; 75.6% of the cases minor, 1.53% major, 0.11% had life-threatening injuries; When NISS injury degrees were examined; 74.94% of cases minor, 2.19% major, 0.11% had life-threatening injuries. The average hospital treatment costs due to  work accident was 380.30±2418.90 Turkish liras. Out of 147 work accident cases that were reflected in the criminal courts, 18 (12.24%) work accident victims were punished, the other party was punished in 70 (47.62%), 22 (14.97%) were not penalized, and  the case was not concluded in 37 (25.17%). When the characteristics of the punishments were examined; 21 cases (23.86%) were given prison sentences and 67 cases (76.14%) fines. When the litigation results of 52 work accident cases reflected in the labor court were examined; it was decided to pay compensation to the person or their relatives in 10 of the cases (19.23%), no compensation was decided in 5 (9.62%), and the case was not concluded in 37 (71.15%). The average time between the date of the work accident and the finalization of the decision was 611.81 days; in the labor court, the average time between the date of the work accident and the finalization of the decision was 1051.93 days.
Conclusion: Although work accidents are one of the most important social problems for countries, injuries and deaths due to work accidents can be prevented to a large extent with simple, practical and low-cost occupational health and safety measures to be taken against work accidents.
Keywords: Work Accidents, Forensic Medicine, Treatment Costs, AIS, ISS, NISS