Diyarbakır bölgesinde yapılan otopsilerde alınan karaciğer ve böbrek örneklerinde kurşun düzeylerinin tespiti
Determination of lead levels from liver and kidney autopsy samples performed in diyarbakir region
Yazar: ENES ARICA
Danışman: DOÇ. ZELİHA KAYAALTI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Adli Kimya ve Adli Toksikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek korteksi = Kidney cortex ; Diyarbakır = Diyarbakır ; Karaciğer = Liver ; Kurşun = Lead ; Otopsi = Autopsy ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Çalışmanın amacı, önemli bir ağır metal olan, doğada yaygın şekilde bulunan ve çeşitli sebeplerle maruz kalınan kurşun metalinin otopsi olgularından temin edilen karaciğer, böbrek korteks ve böbrek medulla dokularında düzeyinin belirlenmesi ve dokulardaki kurşun düzeylerinin birbirleri arasındaki korelasyonunun tespitidir.

	Adli Tıp Kurumu Diyarbakır Grup Başkanlığı'na gelen 18-90 yaş aralığında olan 77 erkek, 23 kadın toplam 100 adet adli nitelikli ölüm olgusuna yapılan otopsiler sonucunda toplanan karaciğer, böbrek korteks ve böbrek medulla dokularından alınan örnekler sabit ağırlığa gelene kadar kurutulduktan sonra mikrodalga fırında nitrik asitle yakıldı. Oluşturulan metod ile İndüktif Eşleşmiş Plazmalı Kütle Spektrometrisi (ICP-MS) cihazı kullanılarak kurşun düzeylerinin tespiti sağlandı.

	Karaciğer dokularında ortalama kurşun konsantrasyonu 375,24±325,46 (106,83-1932,08) ppb, böbrek korteks dokularında bu değer 304,65±265,86 (61,68-1771,94) ppb, böbrek medulla dokularında ise 281,42±255,47 (52,57-1585,11) ppb olarak tespit edildi. Dokulardaki kurşun düzeylerinin birbirleri arasındaki korelasyonu incelendi ayrıca kurşun düzeyleri ile örneklere ait cinsiyet, yerleşim yeri, meslek alanları, sigara kullanımı arasındaki ilişkiler ve bireylerin yaşları arasındaki korelasyon değerlendirildi. İstatiksel değerlendirmeler SPSS 15.0 istatistik programı ile gerçekleştirildi.

	Karaciğer dokularındaki kurşun düzeyleri böbrek dokularındaki kurşun düzeyinden daha yüksek olduğu tespit edildi ve karaciğer dokusu ile böbrek dokuları arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı (karaciğer-korteks için r= 0,913; p< 0,001 ve karaciğer-medulla için r=0,896; p< 0,001). Böbrek dokuları arasında; korteks kurşun düzeyi medulla kurşun düzeyinde daha yüksek olduğu saptandı ve aralarında anlamlı pozitif korelasyon tespit edildi (r= 0,949; p< 0,001). Bireylerin yaşları ile sadece karaciğer dokusu arasında anlamlı pozitif bir korelasyon tespit edildi (r= 0,204; p< 0,05). Sigara kullanımı ile dokulardaki kurşun düzeyleri arasında anlamlı ilişki tespit edildi (medulla p< 0,01; korteks p< 0,05; karaciğer p<0,01). Sehir merkezinde yaşayan bireylerin dokularındaki kurşun düzeyi, kırsalda yaşayanlara göre daha yüksek olduğu saptandı ve yaşam yeri ile dokulardaki kurşun konsantrasyonu arasında anlamlı ilişki tespit edildi (p< 0,05). Tüm dokulardaki kurşun düzeyi ile meslek gurupları arasında anlamlı bir ilişki tespit edildi (böbrek p<0,01 ve karaciğer p<0,001).

Anahtar Kelimeler: Karaciğer, Böbrek-Korteks Böbrek-Medulla, Kurşun, Sigara, Otopsi, ICP-MS

Abstract:
The aim of this study was to determine of the level of most abundant heavy metal like lead which is explosured by many different factors, from human liver, kidney cortex and kidney medulla tissues of the autopsy cases and to search the correlation of the lead levels between tissues.

Autopsy tissues of individuals who were 77 males, 23 females totaly 100 between 18 to 90 years old collected in Council of Forensic Medicine, Diyarbakir Group Chairmanship, Diyarbakir. Liver and kidney tissue samples were ignited in microwave oven with nitric acid before the analysis. Lead were analyzed by Inductively coupled plasma mass spectrometry (ICP-MS).

Average value of lead level in liver, kidney cortex and kidney medulla tissues was found respectively as 375,24±325,46 (106,83-1932,08) ppb, 304,65±265,86 (61,68-1771,94) ppb, 281,42±255,47 (52,57-1585,11) ppb. The correlation of the results with individual informations was assessed by SPSS 15.0 statistical programme.	

Lead levels in liver tissues were found greater than in kidney tissues and significant positive correlation was found between liver-cortex (r= 0,913; p< 0,001) and liver-medulla (r=0,896; p< 0,001). Also lead levels in kidney-cortex tissues were found greater than in kidney medulla tissues and significant positive correlation was found between the kidney fragments (r= 0,949; p< 0,001). Significant positive correlation was shown in between age and lead levels just in liver tissues (r= 0,204; p< 0,05). It is also found that smoking habit is one of the most effective parameter for lead accumulation in all tissues (medulla p< 0,01; cortex p< 0,05; liver p<0,01). There was significant increase in lead levels in city residents than in rural areas (p< 0,05). There was significant relation found between lead levels in all tissues and occupations of the individuals (kidney fragments p<0,01 and liver p<0,001).

Key Words: Liver, Kidney-Cortex, Kidney-Medulla, Lead, Smoking, Autopsy, ICP-MS