Farklı yağ kaynaklarının peroksit seviyelerinin belirlenmesi ve okside olmuş yağlarla beslenen nil tilapia (Oreochromis niloticus) balıklarının gelişmelerinin incelenmesi
Determination the peroxide level of different oil sources and investigation the development of nile tilapia (Oreochromis niloticus) fish fed with oxidized oils
Yazar: SANA YAGOUB ABDALLAH TAHIR
Danışman: PROF. DR. AYSUN KOP
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yetiştiricilik Ana Bilim Dalı / Balık Besleme ve Yem Teknoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Büyüme performansı = Growth performance ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Oksidasyon = Oxidation ; Oreochromis niloticus = Oreochromis niloticus ; Yağlar = Oils

Özet:
Lipitler, gıdaların önemli bir bileşen, biyolojik sistemlerdeki hücrelerin önemli bir yapısal ve fonksiyonel bileşenleridir. Fakat lipit oksidasyonunun hem gıda kalitesi hem de balık sağlığı üzerinde zararlı etkileri vardır. Bu nedenle, bu çalışmada oksitlenmiş balık yağının fiberglas tanklarda yetiştirilen genç Nil tilapia (Oreochromis niloticus) balıklarının büyüme performansları, vücut kimyasal kompozisyonu ve yağ asidi değişimi, kan parametreleri ve bağırsak ve karaciğer histolojisinin üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Denemede ortalama 15.07±0.58 g canlı ağırlığa ve ortalama 10.02±0.20 cm total boya sahip olan 450 adet Nil tilapia yavrusu üç grup üç tekrarlı olacak şekilde dokuz adet tanka 50 adet birey/tank olarak stoklanmıştır. Denemede kullanılan yemler %35 ham protein ve %8 ham yağ içeren ticari tilapia yem değerlerinde formüle edilmiştir. Üç gruba ayrılmış olan deneme yemlerine 50.10 meq/kg (B grubu) ve 100.80 meq/kg (POV) peroksit değerine (C grubu) sahip hamsi balığı yağı, kontrol (A) grubunun yemine ise taze balık yağı 4.95 meq/kg  (POV) konmuştur. Balıklar 12 hafta boyunca günde iki öğün olarak vücut ağırlıklarının %3'ü oranında beslenmiştir. Yem gruplarının, yem hammaddelerinin ve yağların kalitesini değerlendirmek için kimyasal analizleri yapılmıştır. Balık büyüme performanslarının incelemesi için deneme boyunca her 21 günde bir balıkların biyometrik (ortalama canlı ağırlık ve total boy) ölçüleri alınmıştır. Oksitlenmiş yağlara bağlı balık vücudundaki değişiklikleri belirlemek için deneme başlangıcında, deneme boyunca her ayda bir ve deneme sonunda her tanktan rastgele olarak alınan 3'er balık üzerinde kimyasal analiz, yağ asidi analizi, kan parametreleri analizleri, bağırsak ve karaciğer histolojik analizleri yapılmıştır. Ayrıca, kan biyokimyasındaki değişikliklerin balık karaciğerindeki histolojik değişikliklerle ilişkilendirmenin karaciğer yağlanmasının bir belirteci olarak kullanılıp kullanılamayacağı da araştırılmıştır. Deneme boyunca taknlardaki su parametreleri (su sıcaklığı, pH, çözünmüş oksijen, tuzluluk ve amonyak) haftada bir kez ölçülmüş, ortalama değerleri sırasıyla 25.16.0±0.55°C, 6.64±0.52, 5.01±0.97 mg/L, ‰0.26±0.46 ve 0.06±0,23 mg/L'dir. Araştırma sonuçları, taze yağ ile beslenen balık grubunun, oksitlenmiş balık yağı ile beslenen balık gruplarına kıyasla daha yüksek büyüme performansı ve daha düşük viserosomatik ve hepatosomatik indeksler göstermiştir. Fakat, gruplar arasında ağırlık artışı, son canlı ağırlık, spesifik büyüme oranı, yem dönüşüm oranı, kondisyon faktörü, organsal indeks ve hepatosomatik indeks bakımından önemli bir fark (p  0.05) bulunmamıştır. Ancak balıkların hayatta kalma oranında A ve C grupları arasında önemli ölçüde fark bulunmuştur (p  0.05). Balık gruplarının kan kimyasal analizinin sonuçları, A grubunda B ve C gruplarına kıyasla daha iyi olmakla beraber, istatistiki olarak gruplar arasında önemli bir fark (p < 0.05) olmamıştır. Serum biyokimyasal analizinin sonuçları, denemenin birinci ayında serum ALT aktivite seviyesi A grubu ile B, C grupları arasında önemli bir farklılık (p < 0.05) göstermiştir. Denemenin ikinci ayında TCHO seviyesi A grubunda diğer gruplara göre anlamlı derecede düşüktür, AST aktivite seviyesi A ve C grupları arasında önemli farklılık (p < 0.05) göstermiştir. Denemenin üçüncü ayında ise, ALT aktivite seviyesi A grubunda B ve C gruplarına göre anlamlı olarak daha düşüktür ve TG seviyesi A ve B grupların arasında önemli bir farklılık vardır (p < 0.05). Karaciğer ve bağırsak histoloji testinin sonuçları, A grubunda oksitlenmiş yağ gruplarına göre en iyi sonuçları göstermiş ve bağırsak villus genişliğinde A ve C grupları arasında önemli bir fark (p < 0.05) gözlenmiştir. Balık karkasının kimyasal analiz sonuçları, A grubunda B ve C grubu ile karşılaştırınca en iyi yağ asit seviyeleri göstermiş, ancak yem grupları arasında (nem, ham protein, ham lipit, ham kül, toplam doymamış yağ asidi ve toplam doymamış n-6 yağ asidi) besin madde içeriklerinde önemli bir farklılık (p < 0.05) bulunmamış, ancak doymamış DHA yağ asidi içeriğinde önemli bir fark (p < 0.05) bulunmuştur. Depolama süresince, hem (4°C) hem de oda sıcaklığında (15-24°C) depolanan tüm yağ örneklerinin peroksit ve P-anisidin değerleri depolama süresinin uzamasıyla artış göstermiştir, fakat % toplam doymamış yağ asit içeriklerinde bir azalış bulunmuştur. Bu çalışma, oksitlenmiş balık yağının, Nil tilapia yavrularının büyüme performansı, biyolojisi ve vücut kompozisyonu üzerinde olumsuz etkisi olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Lipids are a major component of food and important structural and functional constituents of cells in biological systems. However, the oxidized oil has many negative effects on the growth and health of farmed fish, therefore this study was conducted to investigate the effect of the oxidized anchovy fish oil on the growth performance, body chemical composition and fatty acid changes, blood parameters, intestine and liver histology of Nile tilapia (Oreochromis niloticus) fingerlings reared in fiberglass tanks. In the experiment 450 tilapia fingerlings with an initial average body weight of (15.07±0.58g) and average toral length of (10.02±0.20 cm) were stocked in nine tanks in three groups in triplicates at a density of 50 fish/ tank, and fed with three test diets formulated in commercial Tilapia feed values containing 35% crude protein and 8% crude fat (with different peroxide values). The experimental feeds were divided into three groups, oxidized anchovy oil with (50.10 meq/kg and 100.80 meq/kg-1) peroxide values (POV) were added to the first and the second feed trials (B, C), and fresh anchovy oil with (4.95 meq/kg-1, POV) was added to the feed of control group (A). Fish were fed twice a day at a feeding rate of 3% of their body weight per day for 12 weeks. Chemical analysis of trial feeds, feed ingredients and oils were performed to evaluate the oil and feed quality. In order to examine fish growth performance, the biometry (average body weight and total length) of fish has done every 21 days during the experiment period. In the experimental fish, chemical analysis, fatty acid analysis, blood parameters analysis, intestine and liver histology analysis were performed on 3 fish have taken randomly from each tank at the beginning of the experiment, monthly during the experiment period and at the end of the experiment to determine the fish body changes due to oxidized oils. It was also investigated whether associating changes in blood biochemistry with histological changes in the fish liver could be used as a marker of fatty liver. Average values of water quality parameters including water temperature, pH, dissolved oxygen, salinity and ammonia have measured once a week, and were 25.16.0±0.55°C, 6.64±0.52, 5.01±0.97 mg/L, 0.26±0.46‰ and 0.06±0.23 mg/L respectively. The study results showed that, the fish group fed with fresh oil obtained higher growth performance and lower viscerosomatic and hepatosomatic indexes compared to the fish groups fed oxidized fish oil. However, there were no significant differences (p < 0.05) between treatments in weight gain, final body weight, specific growth rate, feed conversion ratio, condition factor, viscerosomatic index and hepatosomatic index, and there was a significant difference in fish survival rate between A and C groups. The results of blood chemical analysis of fish groups was better in group A compared to B and C, with no significant differences (p < 0.05) between groups. The serum biochemical analysis results showed significant differences (p < 0.05) in ALT activity level between A and B, C groups during the first month of the experiment. In the second month of the experiment TCHO level was significantly lower in group A compared to other groups, and AST activity level showed significant differences (p < 0.05) between A and C groups. However, in the third month of the experiment ALT activity level was significantly lower in group A than in groups B and C, and the TG level was significantly different (p < 0.05) between groups A and B. The liver and intestine histology test showed best results in group A compared to oxidized oil groups, and significant difference (p < 0.05) was observed on intestine villus width between A and C groups. The chemical composition analysis of fish carcass results, showed the best fatty acid levels in group A compraed to B and C group, but no significant differences (p < 0.05) in (moisture, crude protein, crude lipid, crude ash, total saturated fatty acid and total unsaturated n-6 fatty acid) contents between feed groups, but there was significant difference (p < 0.05) in DHA fatty acid level. During the storage period the peroxide and P-anisidine values of stored oils at both (4°C) and room temperature (15-24°C) increased with the increasing of the storage period,  however, a decrease was found in % total unsaturated fatty acid content of stored oils. The present study demonstrates that the oxidized fish oil may negatively affect the growth performance, biology, and body composition of Nile tilapia fingerlings.