Türkiye'de e-para kuruluşlarının gelişimi: Bir e-para kuruluşunun uygulama boyutuyla incelenmesi
The development of e-money institutions in Turkey: An examination of an e-money organization with an application approach
Yazar: SEMRA DEMİRCİOĞLU
Danışman: PROF. DR. RANA ATABAY KUŞÇU
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
Teknolojik gelişmeler ışığında tüm dünyada artan internet kullanımının hızlanması online alışverişin artmasına neden olmuştur. Bu doğrultuda ödeme sistemleri gelişimiyle bankalara nazaran hızlı ve ucuz çözüm üreten elektronik para kuruluşları (EPK) gibi yeni oyuncular sistemde yer edinmeye başlamıştır. Pandeminin etkisiyle e-ticaret hacmi son yılların en yüksek hacmine ulaşırken, ödeme sistemleri dünyasında yenilikçi ve kullanıcı dostu yaklaşımları sayesinde EPK'lar ön plana çıkarak tüm dünyada yatırımcıların ilgi odağı haline gelmiştir. Bu tezin amacı ödeme hizmetleri sektörünün en önemli oyuncularından biri olan EPK'ların dünyadaki örneklerine göre Türkiye'deki gelişimi incelmek ve sektör uygulaması üzerine bir çalışma yaparak EPK'ların gelişimi ve geleceği üzerine öneriler ile bir literatür ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, Türkiye'de faaliyet gösteren EPK'ların sunduğu hizmetler, bağlı oldukları regülasyonlar ve sektörün genel işleyişi araştırılarak ülkemizde ilk faaliyet izni alan Turk Elektronik Para'nın (TEP) ürün yönetimi, operasyon ve takas, temel muhasebe ve vergilendirme, vb. süreç ve işleyişlerin örneklerle uygulama boyutla incelenmiştir. EPK'ların teknolojik altyapılarının güçlü olması tüm sistemlerinin işlemesinde en önemli unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca, sektörün karşılaştığı zorluklar üzerine bir anket çalışması yapılmıştır. Anket sonuçlarına göre kuruluşların karşılaştığı en önemli sorunlar arasında bankalara nazaran güven ve bilinirliğinin daha az olması, bankaların tüm finansal sektörde baskın olması, regülasyonların yurtdışı örneklerine nazaran daha yoğun olması ve sektördeki fiyat rekabetinin yoğun olması olarak gösterilmektedir. Sonuç olarak sektörün önümüzdeki dönem beklentileri açısından değerlendirildiğinde teknolojik geliştirmeler ışığında ürün çeşitliliğinin gelişimi ile bilinirliğinin ve güvenirliliğinin artırılarak daha fazla kullanıcıya ulaşılması sektörün ilerlemesi açısından önem arz etmektedir.

Abstract:
Following technological development, online shopping has accelerated since the increase in internet usage. In this context, with the help of the revolution in payment systems, new players such as electronic money institutions (EMIs) have taken their place in the system by offering quick and cheap solutions compared to banks. Regarding the pandemic effect, e-trade volume has reached the highest level recently; meanwhile, electronic money institutions have become the focus of investors 'interest with the help of their innovative and user-friendly approaches. This thesis aims to produce literature on the future and development of EMIs, which are one of the leading players in the payment service systems worldwide, in Turkey, by analyzing the sectoral application and observing examples from around the world. In this respect, the Turkish sectoral operational aspect of EMIs, and their products and regulations, have been studied. And Turk Elektronik Para (TEP)'s business processes, including product management, operations and interchange, fundamental accounting and taxation, risk and compliance management, have been analyzed. The technological infrastructure plays vital role in the EMIs running of their daily operations.  Beside the analysis of an EMI, a survey for the difficulties faced in Turkey's EMIs' sector was conducted. According to the survey results, the lack of awareness of EMIs is the major difficulty for the sector. Moreover, the banks' domination of the entire Turkish financial system, price competition in the sector and density of regulations are the other problems for the Turkish EMIs. To conclude: it is important to reach more users by improving the awareness and credibility of EMIs, in line with increasing of the product range, in the light of technological developments.