Glisin betain uygulamalarının kısıntılı sulama şartlarında yetiştirilen asmaların gelişimi üzerine etkileri
Effects of glycine betaine treatments on the growth of the grapevines cultivated under deficit irrigation condition
Yazar: OMAR TURHAN JALIL JALIL
Danışman: PROF. DR. ALİ SABIR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Son yıllarda yürütülen araştırmalarda yakın gelecekte su kıtlığına bağlı olarak gıda ihtiyacının önemli derecede artacağı bildirilmektedir. Daha az sulama suyu kullanarak verim ve kalitede önemli kayıplar vermeksizin sürdürülebilir üretim modellerinin uygulanabilmesi temel düşüncesinin benimsendiği kısıtlı sulama çalışmaları üzerinde sıklıkla durulduğu görülmektedir. Diğer taraftan bitkide kurak stresinin etkisinin azaltılmasına yönelik bazı kültürel uygulamalara da önem verilmektedir. Bu kapsamda son zamanlarda glisin betain (GB) benzeri osmoprotektanların olumlu etkileri kaydedilmiştir. Bu araştırmada, kısıntılı sulama koşullarında 41 B asma anacı üzerinde aşılanan Alphonse Lavallée üzüm çeşidinde yapraktan GB uygulamalarının asma gelişimine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Cam sera içerisinde yürütülen çalışmada üç yaşındaki asmalar eşit miktarlarda karıştırılan torf ve perlit içeren yaklaşık 70 litre hacimli saksılarda bireysel olarak yetiştirilmiştir. Asmalara TS (Tam sulama, tarla kapasitesindeki su miktarı), KS (tarla kapasitesine erişinceye kadar verilen su miktarının %50'si), KS+5000 ppm GB ve KS+10000 ppm GB uygulamaları yapılmıştır. Asmalar damla sulama ile sulanmış olup, yetiştirme ortamındaki nemin kontrolünde, asma gövdelerinden yaklaşık 12 cm uzaklığa yerleştirilen tansiyometrelerden faydalanılmıştır. TS koşullarında yaprak sıcaklığı ve yeşillik indeksinin belirgin şekilde düşük olduğu saptanmıştır. GB uygulamaları yaprak sıcaklığını önemli derecede etkilemezken, 5000 ppm GB uygulamasının yaprak yeşilliğini arttırdığı saptanmıştır. Bu uygulama, su kısıntısına bağlı olarak stoma iletkenliğinde gerçekleşen düşüşlerin etkisini de azaltmıştır. Sürgün uzunluğu, yaprak alanı ve yaprak ağırlığı bakımından da en yüksek değerler TS uygulamasında kaydedilmiştir. GB uygulamaları sürgün uzunluğu ve odunsu sürgün uzunluğunu önemli derecede arttırmıştır. Sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde yapraktan GB uygulamalarının suyun kısıtlı olduğu yerlerde bağcılık için çevre dostu sürdürülebilir bir kültürel uygulama olabileceği kanısına varılmıştır.
	 
Anahtar Kelimeler: Kuraklık, kısıtlı sulama, glisin betain, asma anacı

Abstract:
Recent studies have shown that food demands will significantly increase due to water shortage. Deficit irrigation, based on the lower use of irrigation water without decreasing the yield, has gained great attention. On the other hand, certain cultural practices to reduce the negative effects of drought are also considered to have potential. In this scope, several osmoprotectans such as glycine betaine was proved to be beneficial. In this research, effects of leaf pulverization of glycine betaine treatments on the growth of the grapevine cv Alphonse Lavallée grafted on 41 B and cultivated under deficit irrigation condition will be investigated. In the scope of this study performed in a glasshouse, three years old vines were individually cultivated in 70 liter pots. The vines were subjected to FI (full amount of field capacity), DI (50% of field capacity), DI+5000 ppm GB and DI+10000 ppm GB during the cultivation. The vines were drip irrigated. To verify the moisture content in cultivation media, irrometers placed 12 cm away the plant trunks were employed. The leaf temperature and leaf greenness index values were markedly lower in FI treatment. GB treatment at 5000 ppm did not significantly affect the leaf temperature, although it markedly improved the greenness of leaves. This application also alleviated the negative impacts of water shortage on stomatal conductance. The highest values related to shoot length, lignified shoot length, leaf area and leaf weight were obtained from FI. GB treatments significantly increased shoot length and lignified shoot length. Considering the overall findings, GB treatments may be recommended as environmental friendly sustainable cultural practice for viticulture under the shortage of irrigation water.

Keywords: Drought, deficit irrigation, glycine betaine, grapevine rootstock