Hikâye etkinliklerinin okul öncesi çocukların Dünya'nın şekli ve gece gündüz kavramlarını anlayışlarına etkisi
The effect of story activities on children's understandings of shape of the earth and day and night concepts
Yazar: ESRA YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. MESUT SAÇKES
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dünya = World ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Hikaye = Story ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu çalışma kapsamında hikaye etkinliklerinin okul öncesi dönem çocuklarının Dünya'nın şekli ve gece-gündüz kavramlarını anlayışlarına etkisini incelemek amaçlanmaktadır. Araştırma, 2017-2018 eğitim öğretim yılında Balıkesir Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı merkez Karesi ilçesindeki bağımsız bir Anaokulundaki 60-72 ay arası 23 kız, 21 erkek toplam 44 çocuk ile gerçekleştirilmiştir.
Araştırma kapsamında ön-test, son-test ve izleme testli kontrol gruplu deney öncesi desen kullanılmış, nicel olarak toplanan veriler analiz edilerek sonuçları yorumlanmıştır. Çocukların Dünya'nın şekli ve gece-gündüz oluşumu kavramları ile ilgili anlayışlarını ortaya koyabilmek için Dünya-2 testi kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubunun bulunduğu çalışmada araştırmacı tarafından çocukların Dünya'nın şekli ve gece-gündüz oluşumuna ilişkin kavramsal anlayışlarını geliştirmek amacıyla tasarlanan 8 adet soru-cevap, inceleme, sanat, deney, drama ve oyun etkinliklerinden oluşan hikaye öncesi etkinliği ve hikaye öncesi etkinlikleri destekleyici 8 adet hikaye etkinliği tasarlanmıştır. Hikaye öncesi ve hikaye etkinlikleri sonrasında çocuklardan hikaye sonrası etkinlik kapsamında dinledikleri hikayede istedikleri bir bölümü resmetmeleri istenmiş ve resimleme çalışması yapılmıştır. Deney grubundaki çocuklara araştırmacı tarafından okul öncesi eğitim programı (MEB, 2013) çerçevesinde hazırlanan 8 etkinlik ve hikaye 4 hafta süresince uygulanmış, kontrol grubuna ise herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır.
Deney ve kontrol gruplarının zaman içindeki performansları incelendiğinde deneysel müdahale öncesinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yok iken, müdahale sonrasında deney grubunun lehine bir fark oluştuğu ve bu farkın izleme testinde de devam ettiği gözlenmektedir. Sonuçlar çalışma kapsamında geliştirilen bütünleştirilmiş fen ve okuma yazmaya hazırlık etkinliklerinin çocukların Dünya'nın şekli ve gece-gündüz kavramlarına ilişkin anlayışlarını desteklediğine işaret etmektedir.

Anahtar Sözcükler: Bütünleştirilmiş Fen ve Okuma Yazmaya Hazırlık Etkinlikleri, Dünya'nın Şekli, Gece-Gündüz, Kavramsal Anlayış

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the effects of pre-story, story and story events on young children's understandings of the shape of the Earth and day and night concepts. The research was carried out with 44 girls and 21 boys between the ages of 60-72 months in an independent Kindergarten in Karesi district of Balıkesir during the 2017-2018 academic years.
Within the scope of this study, a pre-experimental design with control group was used. The children were assessed three times, pre-test, post-test and delayed post-test, to collect study data. The data were analyzed and the results were interpreted. In order to reveal children's understandings of the shape of the Earth and the formation of day and night cycle, the EARTH-2 test was used. A set of 8 integrated science and literacy activities designed to target children's understandings of the shape of the earth and the day and night cycle was developed by the researcher. Each activity consisted of three phases: pre-story, story, and post-story phases. Pre-story phase included questions-answers, investigations, art, experiments, drama and game activities, post-story phase included children drawing a part of the story they listened during the story phase. The integrated science and literacy activities prepared by the researcher in the framework of pre-school education program (MEB, 2013) were applied to the experimental group for 4 weeks and no intervention was applied to the control group.
The results indicated that there was no statistically significant difference between the experimental and control groups before the intervention. However, there was a statistically significant difference in favor of the experimental group in the post-test assessment and this difference continued in the follow-up test. The overall findings suggest that the educational intervention designed for this study supports children's understandings of the shape of the Earth and day and night concepts.

Keywords: Integrated Science and Literacy Activities, Shape of the Earth, Day and Night Cycle, Conceptual Understanding