Zülfü Livaneli ve Uwe Timm'in romanlarında erk sorunsalının tarihsel anlatımı
The historical narrative of the problem of power in the novels of Zülfü Livaneli and Uwe Timm
Yazar: ELİF AKTÜRK
Danışman: PROF. DR. ONUR BİLGE KULA
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Alman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature ; Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Erk sorunsalı = The problem of power ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Livaneli, Zülfü = Livaneli, Zülfü ; Roman = Novel ; Tarihi roman = Historical novels ; Tema = Theme ; Timm, Uwe = Timm, Uwe ; Türk romanı = Turkish novel

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Zülfü Livaneli'nin Leyla'nın Evi ve Serenad ile Uwe Timm'in
Morenga ve Yarı Gölge adlı tarihsel romanlarında anlatılaştırılan erk sorunsalının tarihsel
konu ve izlekler üzerinden anlatımının karşılaştırmasını yapmaktır.
Çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci ve ikinci bölümü, söz konusu
çalışmanın kuramsal tartışma boyutunu oluşturmaktadır.
Çalışmanın birinci bölümünde, öncelikle erk ve iktidar kavramlarına ilişkin bilgi
verilecek, erk ve iktidar olgularının tarihsel gelişim sürecine değinilecek ve gücün kötüye
kullanımı üzerinde durulacaktır. Erk olgusunun siyasal alanda, toplumsal yaşamda,
edebiyatta, dilde ve tarih yazımındaki yansımaları üzerinde durulacak, güç ve iktidar
olgusuna ilişkin ortaya attıkları kuramlardan yararlanılacak olan Niccolo Machiavelli ve
Hannah Arendt'in söz konusu olgularla ilgili fikirleri açımlanacaktır.
Çalışmanın ikinci bölümünde, tarihsel roman türüne ilişkin bilgi verilecek, tarih ile
edebiyat bilimi arasındaki ilişkiye değinilecek ve tarihsel roman türünün özellikleri
üzerinde durulacaktır. Türün Türk ve Alman edebiyatındaki aşamaları, tarihsel roman
örnekleri üzerinden açımlanacak ve tarihsel gerçeklik ile yazınsal kurgunun tarihsel
romanda ne ölçüde kullanılması gerektiğine ilişkin bilimcilerin görüşlerine
değinilecektir.
Çalışmanın edimsel aşamasını oluşturan üçüncü bölümde, Zülfü Livaneli ve Uwe
Timm'in kişisel ve sanatsal yaşamlarına ilişkin bilgi verilecek, ele alınacak romanlarda
anlatılaştırılan konu ve bunun sonucunda belirginleşen izlekler ortaya konulacak, söz
konusu iki yazarın romanları, erk sorunsalı bağlamında konu ve izlekler üzerinden
karşılaştırılacak, bir sonuç değerlendirmesi yapılacak ve çalışma sonlandırılacaktır.
Çalışmada karşılaştırmalı edebiyat yönteminden ve karşılaştırmalı edebiyat biliminin alt
yöntemlerinden biri olan çoğulcu yöntemden yararlanılacaktır. Bu bağlamda romanların
karşılaştırılma aşamasına uygun düşmesinden dolayı yararlanılacak yöntemler arasında;
ağırlıklı olarak metne bağlı inceleme yöntemi olmak üzere tarihsel inceleme, edebiyat
sosyolojik inceleme ve pozitivist inceleme yöntemleri yer almaktadır.

Abstract:
In line with the problem of power, the present thesis aims to draw a comparison
between the historical novels of Zülfü Livaneli's Leyla'nın Evi and Serenad and
Uwe Timm's Morenga and Yarı Gölge. The study consists of three chapters. The
first two chapters is formed to discuss the argumentative dimension of the thesis. In
the first chapter, information on the concepts of power and rulership will be given
and the misuse of this power will be emphasized. The phenomenon of power will
be emphasized politically, sociologically, literally, linguistically and historically.
The understanding of the phenomenons in question by Niccolo Machiavelli and
Hannah Arendt will also be covered within the study.
The second chapter of the study will provide information on the genre of historical
novel, the relationship between history and literature, and the characteristics of the
historical novel genre. The genre will be analyzed within its phase in Turkish and
German literature and in order to understand the ideas of scholars to what extent
historicity along with literary fiction should be used in historical novels will be
touched upon.
In the operational stage of the third chapter; information on the personal and artistic
lives of Zülfü Livaneli and Uwe Timm will be given; the subject and the themes of
the novels under study will be made clear; the aforementioned novelists' works will
be compared in line with the problem of power through the subject and themes; an
outcome assessment will be made and the study will be finalized.
Throughout the study, pluralistic method as a method of comparative literature and
as a sub-method of comparative literature studies will be used. In this context,
throughout the comparison process the methods used, which apply well to the study,
are as follows; mainly text-based analysis, historical analysis, sociology of
literature analysis and positivist analysis.