İvesi ve morkaraman kuzularda doğrusal olmayan modellerle büyüme eğrilerinin tahmini
Estimation of growth curves with nonlinear models in awassi and morkaraman lambs
Yazar: RAMAZAN ÇETİN
Danışman: PROF. DR. NURİNİSA ESENBUĞA
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Büyüme eğrileri = Growth curves ; Doğrusal olmayan = Nonlinear ; Morkaraman kuzuları = Morkaraman lambs ; İvesi kuzuları = Awassi lambs

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Morkaraman ve İvesi kuzularında doğumdan itibaren 30 haftalık yaşa kadar olan dönemde canlı ağırlık bakımından büyümenin zamana göre değişimini tespit etmektir. 
Yöntem: Lojistik, Brody, von Bertalanffy, Richards, Gompertz, Negatif Eksponansiyal (NegExpo) ve Morgan Mercer Flodin (MMF) olmak üzere 8 doğrusal olmayan model kullanılmıştır. Kullanılan modellerden hangisinin daha uyumlu olduğuna karar verebilmek için Hata Kareler Ortalaması, Belirleme Katsayısı, İterasyon Katsayısı, Akaike Bilgi Kriteri, Bayesian Bilgi Kriteri değerlerinden yararlanılmıştır. 
Bulgular: Morkaraman dişi ve erkek kuzularda en yüksek R2 ve en düşük IN, AIC ve BIC değerlerine sahip olarak en iyi uyumu gösteren modeller sırasıyla Lojistik, Gompertz, von Bertalanffy, MMF, Richard ve Brody modelleri olurken; en kötü uyumu NegExpo ve Weibull modelleri göstermiştir. İvesi ırkı erkek ve dişi kuzularda en iyi uyumu en yüksek R2, en düşük HKO, IN, AIC ve BIC değerlerine sahip olan Lojistik, Gompertz, Brody ve von Bertalanffy modelleri gösterirken, en kötü uyumu erkeklerde Weibull ve NegExpo modelleri, dişilerde ise Weibull, NegExpo ve MMF modelleri göstermişlerdir. 
Sonuç: Bu çalışmada Morkaraman ve İvesi erkek ve dişi kuzularından elde edilen verilere en iyi uyumu göstererek, büyümeyi en iyi açıklayan modelin Lojistik model olduğu, Gompertz modelin Lojistik modele yakın değerler verdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Purpose: In this study, eight nonlinear models, namely Lojistik, Brody, von Bertalanffy, Richards, Gompertz, NegExpo and MMF, were used to determine the variation of growth in terms of body weight from birth to 30 weeks of age in Awassi and Morkaraman lambs. 
Method: Eight nonlinear models were used: Logistics, Brody, von Bertalanffy, Richards, Gompertz, Negative Exponential (NegExpo) and Morgan Mercer Flodin (MMF). The values of Error Mean Squares, Coefficient of Determination, Iteration Coefficient, Akaike Information Criterion, Bayesian Information Criterion were used to determine the best fitting model. 
Findings: The models showing the best fit in Morkaraman female and male lambs were determined as Lojistik, Gompertz, von Bertalanffy, MMF, Richard and Brody models with the highest R2 and lowest IN, AIC and BIC values; NegExpo and Weibull models showed the worst fit. While Lojistik, Gompertz, Brody and von Bertalanffy models with the highest R2, lowest HKO, IN, AIC and BIC values showed the best fit in Awassi male and female lambs, the models showing the worst fit were Weibull and NegExpo models in male lambs and Weibull, NegExpo and MMF models in female lambs. In conclusion, 
Results: In this study, it was found that the model that best explains the growth by showing the best fit to the data obtained from Morkaraman and Awassi male and female lambs is the Lojistik model, it has been determined that the Gompertz model gives values close to the Lojistik model.