İleri derecede preterm yenidoğanlarda farklı risk skorlarının mortalite ve morbiditeyi öngörmedeki yeri
Predictive value of different risk scores for mortality and morbidity in extremely preterm newborn
Yazar: GÖKÇE ÇIPLAK
Danışman: PROF. DR. ÜLFET VATANSEVER ÖZBEK
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Risk faktörleri = Risk factors ; Ölçekler = Scales

Özet:
Mortalite riskinin önceden belirlenmesi; ailenin bilgilendirilmesi, prognozun tahmini ve karşılaşılabilecek ağır durumlara hazırlıklı olma açısından son derece önemlidir. Mortalite riskini öngörebilmek amacıyla geliştirilen skorlama sistemleri klinik çalışmalar sırasında farklı grupların karşılaştırılması, değişik ünitelerin performansının değerlendirilmesi, mortalite yanında morbiditeleri öngörerek ilgili girişimlerin önceden gerçekleştirilebilmesine olanak sağlamaktadır.
Bu çalışmadaki amacımız yaşamın ileri derecede prematüre yenidoğanlarda CRIB, SNAP-II, SNAP-PE-II, NTISS skorlama sistemlerinin mortalite ve  nekrotizan enterokolit, patent duktus arteriyozus, prematüre retinopatisi, intravenriküler hemoraji, respiratuar distres sendromu, bronkopulmoner displazi ve anemi gibi morbiditeleri öngörmedeki yerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Prospektif olarak düzenlenen bu çalışmada Haziran 2014- Haziran 2016 tarihleri arasında yaşamının ilk 12 saatinde yenidoğan yoğun bakım ünitemize yatan < 32.gebelik haftası ve/veya 1500 gramdan küçük yenidoğanların ilk 12 saatte SNAP II, SNAP-PE-II, CRIB; 24,48 ve 72.saatlerde NTISS skorları hesaplandı. Mortalite ve morbiditeler prospektif olarak kaydedildi. Çalışma grubunu 70 kız, 50 erkek toplam 120 prematüre yenidoğan oluşturdu. Sağ kalan 96 bebek Grup 1, kaybedilen 24 bebek Grup 2 olarak kabul edildi.
İstatistiksel değerlendirmeler sonrasında yüksek CRIB, SNAP-II, SNAP-PE-II, NTISS-24, NTISS-48 ve NTISS-72 skorlarının mortalite ile ilişkili olduğu (tüm skorlar için p<0,001) görüldü. Belirleyicilik açısından eğri altında kalan alana bakıldığında SNAP-PE-II skorlamasının 0,90 ile diğer skorlardan daha yüksek değere sahip olduğu saptandı. Özellikle intraventriküler hemoraji ve respiratuar distres sendromu riskini öngörmede tüm skorların ayırt ediciliğinin iyi olduğu gözlendi. Duyarlılık ve özgüllük açısından değerlendirildiğinde intraventriküler hemoraji için SNAP-PE-II, respiratuar distres sendromu için NTISS-24 diğer skorlardan üstün bulundu. 
Bu çalışmanın sonunda ileri derecede prematürelerde farklı skorlama sistemlerinin mortalite ve morbidite olasılığını belirleyebileceği sonucuna varıldı. Belirleyiciliğin ünitelerdeki tedavi yaklaşımları, eğitim ve hekimlerin klinik deneyimleri arasında farklılıklardan etkilenebileceğini düşünmekteyiz. 

Anahtar kelimeler: mortalite, morbidite, skorlama, CRIB, SNAP-II, SNAP-PE-II, NTISS

Abstract:
Prediction of mortality risk is very important for informing families, predicting prognosis and being ready for probable severe situations. Scoring systems which developed for predicting mortality risk enable to compare different groups in clinical studies, assess performance of different unites and to make relative interventions beforehand by predicting morbidities as well as mortality.   
In this study our aim is to evaluatethe predictive value of CRIB, SNAP-II, SNAP-PE-II and NTISS scoring systems for mortality and morbidities like necrotising enterocolitis, patent ductus arteriosus, retinopathy of prematurity, intraventricular hemorrhage, respiratory distress syndrome, bronchopulmonary dysplasia and anemia in extremely preterm newborn.  
From June 2014 to June 2016 SNAP II, SNAP-PE-II, CRIB scores applied at first 12 hours and NTISS applied at 24, 48 and 72 hours to all newborn infants admitted to our neonatal intensive care unite at first 12 hours of life, less than 32 weeks' gestational age and/or with birthweight under 1500 gram. Data of mortality and morbidity were recorded prospectively. The study group consisted of 120 premature newborns with 70 girls and 50 boys. The survived 96 infants were called as Group 1, and the dead 24 infants as Group 2. 
After statistical evaluation, high CRIB, SNAP-II, SNAPPE-II, NTISS-24, NTISS-48 and NTISS-72 scores were found to be associated with mortality (p <0.001 for all scores). Referring to the area under the curve, it was found that SNAP-PE-II score had a higher value with 0.90 than the other scores for decisiveness. It was observed that all scores were better discriminative, especially for predicting intraventricular hemorrhage and respiratory distress syndrome. When assessed for sensitivity and specificity, SNAP-PE-II for intraventricular hemorrhage and NTISS-24 for respiratory distress syndrome were found to be better than other scores. 
According to this study, it was concluded that different scoring systems could determine the probability of mortality and morbidity in extremely premature newborn. We think that decisiveness can be affected by differences in treatment approaches in the units, education and clinical experiences of physicians. 

Key words: mortality, morbidity, scoring systems, CRIB, SNAP-II, SNAP-PE-II, NTISS