Çocuk ve gençlik edebiyatı klasiklerinin yazınsal kurgu açısından incelenmesi
The examination of the classics of children and youth literature in terms of literary fiction
Yazar: ESİN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. SEDAT SEVER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebi eserler = Literary works ; Gençlik edebiyatı = Youth literature ; Kurgu = Fiction ; Kurgusal karakterler = Fictional charecterics ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk klasikleri = Children's classics

Özet:
Bu çalışmada çocuk ve gençlik edebiyatı klasikleri yazınsal kurgu açısından incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden belge (doküman) inceleme yöntemi ile yürütülmüştür. Çocuk ve gençlik edebiyatı klasiklerinden amaçsal örnekleme yoluyla ve uzman görüşü alınarak seçilen 32 yapıt araştırma için seçilen kitaplar arasına alınmıştır. Seçilen yapıtlar için "konu, karakterler, ileti, çevre, dil ve anlatım" kategori (tema) olarak kabul edilmiş ve bunlara bağlı olarak belirlenen sorularla betimsel analiz gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda ise şu sonuçlara ulaşılmıştır: Klasiklerde yaşamda karşılaşılabilecek her durum konu olarak ele alınmıştır. Sanatçı duyarlığıyla ele alınan konular, çocuğa görelik ve çocuk gerçekliği ilkeleri dikkate alınarak yapılandırılmıştır. Klasiklerdeki karakterler duygu, düşünce, konuşma, fiziksel özellik ve davranışlarıyla bir bütün olarak geliştirilmiştir. Klasiklerde verilen iletiler, okura doğrudan sunulmamıştır. İletiler, örtük olarak verilmiştir. Okurun bu iletilere duyarak ve düşünerek ulaşması beklenmektedir. Klasiklerde çevrenin, karakterlerin davranış şekillerini belirlediği, olayların daha iyi anlaşılmasına katkı sağladığı sonucuna varılmıştır. Klasikler dil ve anlatım açısından ele alındığında ise konu, karakter, ileti ve çevreyi bir araya getiren temel ögenin dil olduğu, klasiklerde kullanılan dilin yazınsal kurgunun daha iyi anlaşılmasına katkı sağladığı, klasiklerde dilin anlatım olanaklarından yararlanıldığı, dilin kurallarına uyulduğu ve okura zengin bir dil çevresi sunulduğu belirlenmiştir.
Anahtar Sözcükler: Çocuk Edebiyatı, Gençlik Edebiyatı, Klasikler, Yazınsal Kurgu.

Abstract:
In this study, the classics of children and youth literature have been examined in terms of literary fiction. The research has been carried out with the method of document review of qualitative research methods. 32 works selected through purposive sampling from children's and youth literature classics and based on expert opinion have been included among the books selected for the research. "Subject, characters, message, environment, language and expression"were considered as the category (theme) for selected works and descriptive analysis has been carried out with the questions determined depending on these.Based on the data obtained, the following conclusions have been reached: In classics, every situation that you may encounter in the life has been considered as a subject. The subjects handled with the sensitivity of the artist have been structured by taking into consideration the principles of child reality and relativity to the child. The characters in the classics have been developed as a whole with their feelings, thoughts, speech, physical characteristics and behaviors.The messages given in the classics have not been presented directly to the reader.The messages are implicit.The reader is expected to reach these messages by feeling and thinking. In classics, it is concluded that the environment determines the behavior of the characters and contributes to a better understanding of the events.When the classics are considered in terms of language and expression, it is determined that the basic element that brings the subject, character, message and environment together is language, the language used in the classics contributes to a better understanding of the literary fiction,the narrative opportunities of the language are used in the classics, the rules of the language are followed and a rich language environment is offered to the reader.
Key words: Children's Literature, Youth Literature, Classics, Literary Fiction.