Yeni kamu yönetimi anlayışı çerçevesinde Türkiye'de sağlık turizminin yapısal değerlendirilmesi: Antalya örneği
Structural evaluation of health tourism in Turkey 
in the frame of new public administration understanding: 
Antalya case
Yazar: ZİŞAN KORKMAZ ÖZCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. VAHDETTİN AYDIN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Turizm = Tourism
Dizin: Antalya = Antalya ; Devlet politikaları = State policies ; Kamu yönetimi = Public administration ; Sağlık turizmi = Medical tourism ; Turizm = Tourism ; Turizm politikası = Tourism policy ; Yönetişim = Governance

Özet:
Küreselleşme ile birlikte dünya turizm pazarında alternatif turizm çeşitlerine olan talep hızla artmış, yaşam standartlarının yükselmesi, kaliteli hizmet anlayışının da boyut değiştirmesine sebep olmuştur. Artık insanlar sağlığına daha fazla önem vermeye, imkanlar dahilinde seçim yaparak tedavi seçeneklerini bulunduğu mekan dışına çıkarak değerlendirmeye başlamıştır. Bu turizm çeşitlerinin en önemlilerinden birisi de sağlık turizmidir. Türkiye'de sahip olduğu potansiyeli değerlendirmek ve ekonomik anlamda daha fazla getiri elde edebilmek amacıyla bu değişime, yaptığı kamu politikaları ve stratejik planlarla ayak uydurmaya çalışmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin sağlık turizminde eksikliğinin yönetişim olup olmadığını belirleyebilmektir. Bu amaçla, Türk turizminin en önemli illerinden biri olan Antalya, uygulama bölgesi olarak seçilmiş ve kamu-özel sektör kurum ve kuruluşları ile sivil toplum kuruluşlarının yetkili kişilerinden oluşan 106 kişi üzerinde yapılan anket çalışması yöntemiyle Antalya bölgesinin sağlık turizmi alanında yönetişim boyutu ölçülmeye çalışılmıştır.
Çalışmanın ele alınma gerekçesi, ülkemizin sahip olduğu fiyatta uygunluk, hizmette kalite, Avrupa'ya yakınlık gibi bazı avantajlar ile sağlık turizminin ülke ekonomisine kazandırmış olacağı katma değerin yönetişim çalışmaları sonucunda daha da artacak olmasıdır. Bu amaçla öncelikli olarak yönetişimin geldiği nokta olarak bilinen ve kamu yönetimindeki değişimle birlikte ortaya çıkan Yeni Kamu Yönetimi anlayışına değinilerek, yönetişimdeki önemli aktörler olarak bilinen devlet, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve uluslararası örgütler ele alınmıştır. Daha sonra dünyada ve Türkiye'de turizm ve sağlıkla ilgili değişimler incelenerek, sağlık turizmi ile ilgili açıklamalar yapılmıştır. Buradan yola çıkarak Türkiye'deki yapılmış ve yapılacak olan kamu politikaları içerisinde sağlık turizmi ele alınmış ve ülkemizdeki sağlık turizminin yapısal açıdan ele alınmasında teşkilat yapımız incelenmiştir. Sonraki bölümlerde, Antalya örneği üzerinde GZFT Analizi ile çıkarımlarda bulunularak sağlık turizminin yapısal olarak yapılan değerlendirilmesi kamu-özel sektör ve sivil tolum kuruluşları bağlamında incelenmiştir. Son olarak Antalya'da sağlık turizmi hizmeti veren ve aracılık eden kurum ve kuruluşlar üzerinde uygulama çalışması yapılarak, yönetişim eksikliğinin olup olmadığına bakılmıştır.
Anket çalışmasının sonuçlarına göre, Antalya'da sağlık turizmi alanında yönetişim eksikliği vardır ve bu eksiklik sağlık turizmi potansiyelini tehdit eder sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda sağlık turizmi alanında yapılacak olan tanıtım, bilgilendirme ve uygulama faaliyetlerinin işbirliği içerisinde yapılması, kamu politikalarının da bu çerçevede oluşturulması hem ülkemiz, hem de Antalya ili açısından ekonomik, siyasal, sosyal ve kültürel anlamda önemli bir kazançtır.



Anahtar Kelimeler: Turizm, Sağlık, Sağlık Turizmi, Antalya'da Sağlık Turizmi, Yeni Kamu Yönetimi Anlayışı, Yönetişim.

Abstract:
In parallel with globalization, demand toward alternative kinds of tourism in tourism market of the world has increased rapidly, increasing of live standards has caused to dimensional change in quality service understanding.  Accordingly people have started to overrate for their health conditions and to evaluate their treatment options by making a choice and going out of locations where they lived within the bounds of possibility.  With the purpose of evaluating its potential and earning more income economically, Turkey has endeavored to keep up with this change by public politics and strategic plans put into practice by it.     
Aim of this study is to determine whether lack and inadequacy of Turkey in health tourism is governance or not. For this purpose, Antalya, one of the most important provinces of Turkey in tourism sector, has been chosen as application region and this study has intended to measure the governance dimension of Antalya region in the scope of health tourism field through questionnaire study method made with 106 subjects consisting of authorized persons from public-private sector and non-governmental organizations. 
We have addressed this study since value added to be earned by health tourism to country economy thanks to some advantages owned by our country such as proper prices, quality service and being close to Europe will increase much as a result of governance studies. For this purpose and firstly, after New Public Administration concept known as current situation of governance and appearing together with change in Public Administration has been mentioned, state, private sector, non-governmental organizations and international organizations recognized as important actors have been addressed.  Afterwards changes related with tourism and health in the world and Turkey have been examined and required statements concerning health tourism have been made.  Starting from this, health tourism has been discussed in the scope of public politics having been carried out and to be carried out in Turkey and our organizational structure has been analyzed in addressing of health tourism in our country constructionally.  In the following sections, some inferences have been made on Antalya case with GZFT analysis and a structural evaluation of health tourism have been researched in the context of public, private sector, non-governmental organizations. Finally an application study on agencies and institutions giving health tourism service and mediating to health tourism service has been performed and it has been researched that whether there is a lack of governance or not. 
According to questionnaire study, there is a lack of governance in the field of health tourism in Antalya and it has been come to a conclusion that this inadequacy has started to threat the potential of health tourism. In this context, to perform the promotional, information and application activities in cooperative and to create the public politics in this frame will become an important gain economically, political, socially and culturally for both our country and Antalya province. 



Key Word: Tourism, Health, Health Tourism, Health Tourism in Antalya Province, New Public Administration Understanding, Governance.