1946'dan 1950'ye geçişte CHP'nin ideolojik pozisyonunda değişiklikler
Changes in CHP?s ideological position during the transition from 1946 to 1950
Yazar: OĞUZHAN ALTUĞ KILIÇ
Danışman: PROF.DR. ATİLLA YAYLA
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
1946'dan 1950'ye geçis süreci Türkiye'de köklü dönüsümlere sebep olmustur.Tek partili rejimin terk edilip çok partili rejime geçilmesi, tek partili rejimde sistemin teksahibi olan CHP için birçok sıkıntıyı da beraberinde getirmistir. CHP hiç de alısıkolmadıgı rekabet sartlarına uyabilmek için çok büyük bir dönüsümün içine girmekzorunda kalmıstır.CHP'nin geçirdigi dönüsümün en iyi göstergesi, hiç süphesiz, CHP'nin Altılke'sidir. Aynı zamanda CHP'nin ideolojik temelini olusturan bu ilkeler, muhalefetinyogun baskısı, demokratik rekabet ortamının zorlamaları sonucunda, tek partidönemindeki tariflerinden oldukça farklı bir yapıya bürünmüslerdir. Halkçılık ilkesidogrultusunda, sınıfsız topluma vurgu yapan ve var olan sınıfları da görmezdengelen CHP, 1950'ye gelindiginde parti programında sınıfları tanımlamak zorundakalmıs, sınıfın mesrulugunu kabul ettigini açıkça kabul eder nitelikte yasalarçıkarmıstır. Halkın yukarıdan yönetilmesi anlamına gelen cumhuriyetçilik, yerinihalkın ayagına gitmeye bırakmıs ve yeni ilke demokratik esaslara daha uygun birüslupla belirlenmis, bu dogrultuda yasalar çıkarılmıstır. Milliyetçilik ilkesi ırkçılıktansıyrılmıs; daha subjektif bir çerçevede tanımlanmıstır. Kemalist elitlerin üzerindehassasiyetle durdukları laiklik ilkesinden büyük tavizler verilmis, bu sayede dinözgürlügü alanı olumlu yönde gelismistir. nkılâpçılık ise tüm ilkelere bagımlı olarak,radikal devrimci karakterinden sıyrılmıs ve ılımlı evrimci bir muhtevaya bürünmüstür.CHP'nin ekonomi politikasını olusturan Devletçilik ilkesinde ise özel sektör lehinebüyük degisiklikler olmustur.Bazı çevreler tarafından 1946-1950 dönemine rast gelen degisikliklerin bas mimarıolarak CHP gösterilmektedir. CHP'nin elinde bulundurdugu gücü kendi istegi ilebıraktıgı fikrini makul görmemekteyiz. Bu yüzden degisim sürecinde CHP'nin bagımlıbir degisken oldugunu düsünmekteyiz. Bu degisim sürecinin baslatılmasında enönemli payı dıs etkenlere atfetmekte, degisim dinamigini saglayan unsuru ise,demokratik rekabet ortamına ve dolayısıyla muhalefete baglamaktayız.

Abstract:
The process of transition from 1946 to 1950 brought about radicaltransformations in Turkey. Abandoning one-party regime to adopt multiparty regimecaused CHP, which was the sole owner of the system during the one-party regime,many troubles. CHP was to commence a great transformation in order to comply withthe competitive conditions, which was unorthodox for CHP.Without a shadow of doubt, the best indicator of the CHP?s transformation isits Six Principles. As a result of the opposition?s great pressure and the democraticenvironment?s constrains, these principles, constituting the ideological ground ofCHP, gained quite another aspect than their definitions during the one-party period.Formerly in respect of the populism principle, laying stress on a classless society andignoring the existing classes, by 1950 CHP however had to determine the classes inits party program and made laws, in which CHP clearly accepted the legitimacy ofclasses. Republicanism meaning governing the nation from the top, changed so as torefer to serve the nation and the new principle was adopted with a respect incompliance with the democratic basis, and the laws were made accordingly. Thenationalism principle was scraped clean from racism and was identified in a moresubjective framework. Some concessions were made on secularism principle, whichthe Kemalist elite persons dwelled upon it, and consequently free exercise of religiondeveloped in the affirmative way. Revolutionism scraped clean of its demolitionistfeature and wrapped itself in moderate evolutionist content in dependence with all theprinciples. There were many changes in Statism principle, constituting theeconomical policy of CHP, in favor of private sector.Some circles point out CHP as the master builder of the changes made between1946 and 1950. The idea that CHP abandoned the power it possessed, of its ownaccord is unacceptable. For this reason CHP was a dependent variable in theprocess of transition. The most significant portion in the commencement of thisprocess of transition is attributed to the external factors; the component to achievethe dynamics of change is dependent on democratic competitive atmosphere andaccordingly the opposition.