Dînî-Tasavvûfî Şiirler Mecmuası (İBB Kütüphanesi Atatürk Kitaplığı No: K.000351) İnceleme-metin-dizin
Journal of Religious-Sufi Poems (IBB Library Ataturk Booking No: K.000351) Review-text-index
Yazar: AHMET KARA
Danışman: PROF. DR. AHMET TANYILDIZ
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dergiler = Magazines ; Tasavvuf = Mystic ; Tasavvuf edebiyatı = Literature of mysticism ; Yazma eserler = Manuscripts ; Şairler = Poets ; Şiir mecmuaları = Poetry magazines

Özet:
Tezimize konu olan eser, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kütüphanesi Atatürk Kitaplığı Belediye Yazmaları K.000351 numarada kayıtlı şiir mecmuasıdır. Tür olarak "mecmua-yı eş'âr u devvâvîn"dir. 14, 15, 16, 17 ve 18. yüzyıllarda yaşamış toplam 240 şaire ait 1984 manzum metni barındıran mecmua bu yüzyıllarda yaşayan şairlerin şiirleriyle ilgili zengin bir malzemeyi ihtiva etmektedir. Tezimiz, öncelikle bu mecmua metninin ortaya konulması ve mecmuayla ilgili inceleme ve değerlendirmeler üzerine kurulmuştur.

Elde edilen şiir mecmuasının incelenerek metnin günümüz alfabesine aktarılması sağlanıp, şairlerin mevcut dîvânlarında olmayan şiirlerinin tespit edilmesi tezimizin amacıdır. Tezimizde giriş kısmında mecmualar hakkında kısa bir bilgi verilmiştir. Daha sonra çalışmamıza konu olan mecmua tanıtılmış, mürettibi, nazım şekli, şair tercihleri, ölçü vb. yönlerden değerlendirilmiştir. Şekil özelliklerinin ardından mecmuanın muhtevası ortaya konulmuştur. Mecmuanın muhtevası değerlendirilirken içerisindeki manzum metinler konularına göre başlıklara ayrılarak gerekli incelemeler yapılmıştır. Bu başlıklar dînî-tasavvûfî nazım şekilleriyle yazılmış olan metinler, halk edebiyatı nazım şekilleriyle yazılmış olan metinler ve dîvân edebiyatı nazım şekilleriyle yazılmış olan metinler şeklinde sıralanmaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda yukarıda başlık halinde verilen manzum metinlere ait şiirleri olan şairlerin dîvânları incelenerek mecmuada olup dîvânlarında olmayan yahut dîvânlarında olup mecmuada bulunmayan manzumeler tespit edilerek bunlarla ilgili bilgiler inceleme kısmında aktarılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Mecmua, Dînî-Tasavvûfî Şiir, İlâhî, Türkü, Gazel

Abstract:
The subject of our thesis is the poetry journal registered in Istanbul Metropolitan Municipality Library Ataturk Library Manuscript K.000351. As a species, "mecmua-yı eş'âr u devvâvîn ". The Mecmua, which contains 1984 verse texts belonging to 240 poets who lived in the 14th, 15th, 16th, 17th and 18th centuries, contains a rich material about the poets of these centuries. Our thesis is based primarily on the presentation of this journal text and the examinations and evaluations about the journal.

The aim of our thesis is to determine the poems of poets that are not in their present divans by examining the obtained poetry magazine and transferring the text to today's Turkish. In the introductory part of our thesis, brief information about magazines is given. Then, the subject of the study was introduced to the magazine, the crew of the magazine, verse form, poet preferences, measure and so on., shape features were evaluated. After the features of the figure, the content of the magazine was revealed. The texts of the verse in which the content of the magazine is evaluated are divided into titles according to their subjects and necessary investigations are made. These titles are listed as in the form of texts written in Sufi-Religious verse forms, texts written in verse forms of folk literature, and texts written in verse forms of Divan literature. As a result of the examinations, the poems of the poets who have poems belonging to the verse texts given as the title above were examined and the texts about the poems which are not in the divine or which are not in the mecmua, are determined and the information about them is given in the examination section.

Keywords: Mecmua, Dînî-Tasavvûfî Poetry, Divine, Türkü, Gazel