Pap-smear testi yaptıran kadınların mahremiyet, ağrı korkusu ve sağlık anksiyete düzeyleri
Privacy, fear of pain and health anxiety levels of women who had a pap-smear test
Yazar: HAVVA UYANIK
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN ERKAL AKSOY
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Algılanan sağlık = Perceived wellness ; HPV =   ; Türk kadını = Turkish women

Özet:
Jinekolojik kanserler arasında serviks kanseri yaygın görülen bir kanser türüdür. Erken teşhisi ile tedavisi mümkündür. Erken teşhis ve tedavi için ülkemizde Sağlık Bakanlığı cinsel yönden aktif olan tüm kadınlara her beş yılda bir pap-smear testi yaptırmalarını önermektedir. Kadınların pap-smear testi yaptırmaları ve teste ulaşmalarının önünde mahremiyet hakkında bilgi eksikliği, ağrı korkusu ve sağlık anksiyetesi gibi çeşitli engeller bulunmaktadır. Engellerin tespit edilmesi ve buna yönelik önlemlerin alınması pap-smear testine katılımı artıracaktır. Bu çalışmanın amacı pap-smear testi yaptıran kadınların mahremiyet, ağrı korkusu ve sağlık anksiyete düzeylerini belirlemektir.

Bu araştırmada; 18-69 yaş arası son bir yıl içinde pap-smear testi yaptırmış kadınların mahremiyet, ağrı korkusu ve sağlık anksiyete düzeyleri belirlenmiştir. Veriler gelişigüzel örnekleme yöntemi ile toplanmıştır. Veriler Konya'nın Cihanbeyli İlçesinde yüz yüze görüşme yöntemi ile katılımcıların evlerinde ortalama 10-15 dk sürede toplanmıştır.

Araştırma, 345 kadınla 15.10.2023-14.04.2024 tarihleri arasında Kişisel Bilgi Formu, Jinekoloji ve Obstetride Beden Mahremiyeti Ölçeği, Ağrı Korkusu Ölçeği ve Sağlık Anksiyetesi Envanteri kullanılarak tamamlanmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS Statistics Version 25.0 kullanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplarda t testi, ANOVA Analizinde Post hoc Tukey testi ve Lineer Regresyon analizinde Backward yöntemi kullanılmıştır.

Çalışmada kadınların Jinekoloji ve Obstetride Beden Mahremiyeti Ölçeği toplam puan ortalaması 150,41±29,44 (min=37, max=185), Ağrı Korkusu Ölçeği toplam puan ortalaması 76,71±20,77 (min=30, max=145) ve Sağlık Anksiyetesi Envanteri toplam puan ortalaması 34,37±8,19 (min=18, max=66) olarak belirlenmiştir. Çalışmada Jinekoloji ve Obstetride Beden Mahremiyeti Ölçeği ile ağrı korkusu ölçeği ve sağlık anksiyetesi envanteri toplam puanları arasında ilişki olmadığı tespit edilmiştir (p˃0,05). Kadınların eşinin eğitim durumu (p=0,024), evlilik süresi (p<0,001) ve smear testine yönlendiren kişi (p<0,001) değişkenlerinin istatiksel olarak anlamlı derecede Jinekoloji ve Obstetride Beden Mahremiyeti düzeylerindeki değişimin yordayıcısı olduğu belirlenmiştir (p˂0,001).

Araştırma sonucunda kadınların mahremiyet düzeylerini eşlerinin eğitim durumları, evlilik süreleri ve teste sağlık profesyoneli tarafından yönlendirilmiş olup olmamaları değiştirmektedir. Ağrı korkusu düzeyleri kadınların doğum şekillerine, kendilerinde kronik hastalık ve ailede serviks kanseri öykülerine göre değişkenlik göstermektedir. Sağlık anksiyete düzeyleri, sağlık güvencelerinin olup olmamasına ve ailede serviks kanseri öyküsünün varlığına bağlı olarak değişmektedir.

Abstract:
Among gynecologic cancers, cervical cancer is a common type of cancer. It can be treated with early diagnosis. For early diagnosis and treatment, the Ministry of Health in our country recommends that all sexually active women have a smear test every five years. There are several barriers to women having and accessing the smear test, including lack of information about privacy, fear of pain and health anxiety. Identifying the barriers and taking measures to address them will increase participation in pap-smear testing. The aim of this study is to determine the privacy, fear of pain and health anxiety levels of women who have pap-smear tests.

In this study; privacy, fear of pain and health anxiety levels of women aged 18-69 years who had pap-smear tests were determined. Data were collected by random sampling method. The data were collected by face-to-face interview method in Cihanbeyli District of Konya in the homes of the participants in an average of 10-15 minutes.

The study was completed with 345 women between 15.10.2023-14.04.2024 using the Personal Information Form, Body Privacy in Gynecology and Obstetrics Scale, Fear of Pain Scale and Health Anxiety Inventory. Data were analyzed using IBM SPSS Statistics Version 25.0. In the analysis of the data, t test in independent groups, Post hoc Tukey test in ANOVA Analysis and Backward method in Linear Regression analysis were used.

In the study, the mean total score of the Body Privacy in Gynecology and Obstetrics Scale was 150.41±29.44 (min=37, max=185), the mean total score of the Fear of Pain Scale was 76.71±20.77 (min=30, max=145), and the mean total score of the Health Anxiety Inventory was 34.37±8.19 (min=18, max=66). The study found that there was no relationship between the Body Privacy in Gynecology and Obstetrics Scale and the total scores of the Fear of Pain Scale and the Health Anxiety Inventory (p˃0.05). It was found that the variables of the education level of the woman's husband (p=0.024), the duration of marriage (p<0.001) and the person who performed the smear test (p<0.001) were statistically significant predictors of the change in the level of Body Privacy in Gynecology and Obstetrics (p˂0.001).

As a result of the study, women's privacy levels were affected by their husbands' education level, duration of marriage and whether or not they were referred to the test by health professional. The levels of fear of pain varied according to women's mode of delivery, their chronic disease and family history of cervical cancer. Health anxiety levels varied according to whether they had health insurance or not and whether they had a family history of cervical cancer.