Huzurevinde yaşayan yaşlıların beslenme durumları ve beslenme durumlarına etki eden faktörler
Nutritional status of elderly living in nursing homes and the factors affecting their nutritional status
Yazar: AYŞE NUR ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. DİDE KILIÇALP KILINÇ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Huzurevleri = Nursing homes ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu araştırma huzurevinde yaşayan yaşlıların beslenme durumları ve beslenme durumlarına
etki eden faktörleri araştırmak amacıyla yürütülmüş analitik kesitsel bir çalışmadır. Aydın
Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezinde kalan 67 yaşlı bireyin beslenme
durumları değerlendirilmiş ve beslenme durumlarına etki eden faktörler araştırılmıştır.
Huzurevlerinde kalan yaşlıların sosyo-demografik özellikleri, sağlık durumları, beslenme
alışkanlıkları ve fiziksel aktivite alışkanlıklarını sorgulayan Kişisel Bilgi Formu
uygulanmış, antropometrik ölçümleri alınmış, Mini Nütrisyonel Değerlendirme (MNA),
Mini-Mental Test (MMT) ve Günlük Temel Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (KATZ)
uygulanmıştır. Çalışmaya alınan yaşlıların 18'i (%26.9) kadın, 49'u erkektir (%73.1). Yaş
ortalamaları 74.74±7.18 yıldır. Kullanılan ölçeklerin tamamında erkeklerin ortalama
puanları kadınlardan yüksektir (p<0,05). MNA puanları kadınlarda 23.86±2.95, erkeklerde
25.57±3.36; MMT puanları kadınlarda 18.39±5.21, erkeklerde 21.98±4.72; KATZ puanları
kadınlarda 3.72±1.93, erkeklerde 5.92±.34'tür. Yaşlıların beslenme durumları MNA'ya göre
değerlendirildiğinde; %1.5'i malnütrisyonlu, %38.8'i malnütrisyon riski altında, %59.7'si
normal nütrisyonel duruma sahiptir. Yaşlıların bilişsel durumları değerlendirildiğinde
%37.3'ünde kognitif bozukluk yok iken, %62.7'sinde hafif düzeyde kognitif bozukluk
vardır. KATZ günlük temel yaşam aktiviteleri ölçeğine göre değerlendirildiğinde; yaşlıların
%9.0'ı şiddetli bağımlı, %10.4'ü orta bağımlı, %80.6'sı bağımsızdır. BKİ'ne göre yaşlıların
%39.4'ü fazla kilolu, %31.8'i obezdir. Bireylerin MNA puanı ile mini mental test (.05) ve
Katz ölçeği arasında (.05) düzeyinde anlamlı ve pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Yaşlıların
nütrisyonel durumları ile yaş grupları, medeni durumları, sağlık problemi bulunma durumu,
sürekli veya düzenli ilaç kullanma ve su tüketimi grupları arasında anlamlı bir ilişki
bulunmamıştır (p>0.05). Yaşlıların cinsiyet grupları ve kırmızı et tüketim sıklığı ile MNA
arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). MNA grupları ile MMT, BKİ arasında
anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0.05).
Huzurevinde kalan yaşlılarda malnütrisyonu önlemek için düzenli olarak beslenme taraması
yapılması ve beslenme durumuna etki eden faktörlerin çok yönlü ele alınması gerektiği
sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yaşlı, Huzurevi, Beslenme Durumu, Malnütrisyon, Mini Nütrisyonel
Değerlendirme Testi (MNA), Mini Mental Test (MMT), Günlük Temel Yaşam Aktiviteleri
Ölçeği (KATZ).

Abstract:
This research is an analytical cross-sectional study conducted to investigate nutritional
status of the elderly living nursing homes and the factors affecting their nutritional status.
Nutritional status of 67 elderly living in Aydın Nursing Home and Elderly Care and
Rehabilitation Center was evaluated and the factors affecting their nutritional status were
investigated. Personal Questionnaire Form which questions the socio-demographic
characteristics, health status, nutrition habits and physical activity habits of the elderly
living in nursing homes was conducted, anthropometric measurements were taken, Mini
Nutritional Assessment Test Scale (MNA), Mini-Mental Test Scale (MMT) and KATZ
Index of Independence in Activities of Daily Living was applied. 18 (26.9%) of the elderly
in this study were female and the remaining 49 (73.1%) were male. The mean age was 74.74
± 7.18. In all scales used, the average score of males is higher than females (p<0.05). MNA
scores were 23.86 ± 2.95 in females and 25.57 ± 3.36 in males. MMT scores were 18.39 ±
5.21 in females and 21.98 ± 4.72 in males. Katz scores were 3.72 ± 1.93 in females and 5.92
± .34 in males. When nutritional status of the elderly were evaluated according to MNA,
1.5% had malnutrition, 38.8% had malnutrition risk and 59.7% had normal nutritional
status. When mental status of the elderly was evaluated according to the mini-mental test,
cognitive disorder was not found in 37.3% and the remaining 62.7% of them had the
cognitive disorder. When evaluated according to the KATZ Index of Independence in
Activities of Daily Living; 9.0% were severely dependent, 10.4% were middle dependent
and the remaining 80.6% were independent. According to BMI, 39.4% of the elderly were
overweight and 31.8% were obese. There was a significant and positive relationship
between the mini nutritional assessment test (MNA), mini mental test (.05) and KATZ
Index (.05). There was no significant relationship between the nutritional status of the
elderly and the age groups, marital status, health problems, regular drug consumption and water consumption groups (p> 0.05). There was a significant relationship between the MNA
scores of the elderly, the gender groups and the frequency of red meat consumption (p
<0.05). There was a significant relationship between MNA groups, MMT and BMI (p
<0.05).
In order to prevent malnutrition in the elderly living in nursing homes, it was concluded that
feeding screening should be done regularly and the factors affecting their nutritional status
should be evaluated in a multifaceted way.

Key Words: Elderly, Nursing Home, Nutritional Status, Malnutrition, Mini Nutritional
Assessment Test (MNA), Mini Mental Test (MMT), Daily Basic Life Activities Scale
(QATZ).