Acil serviste akut gastroenterit ön tanılı hastalarda tetkik isteme davranışının hekimlere verilen eğitim ile değişimi /
Yazar: SARPER YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR KARCIOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Diyare = Diarrhea ; Doktorlar = Physicians ; Gastroenterit = Gastroenteritis ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Tıp eğitimi = Education-medical

Özet:
Amaç: Acil serviste akut gastroenterit ön tanılı hastalarda tetkik isteme davranışının
hekimlere verilen eğitim ile değişiminin araştırılması.
Gereç ve yöntem: Çalışma tek merkezli, müdahale çalışması olarak dizayn edildi.
Çalışmaya alınan hastalar iki ana gruba ayrıldı. 10.09.2018 ve 09.10.2018 tarihleri
arasında acil servise başvurup hastane bilgi sistemine ICD-10 tanı kodu K52 girilen
hastalar grup 1olarak değerlendirildi. Asistan hekimlere bir günlük acil serviste
gastroenterit hastasına yaklaşım eğitimi verildi. Eğitim sonrası bir ayda (10.10.2018
ve 09.11.2018 arasında) arasında acil servise başvurup; ICD-10 tanı kodu K52 girilen
hastalar grup 2 olarak değerlendirildi. Eğitim öncesi ve sonrası dönemde; demografik
bilgiler, başvuru vitalleri (tansiyon, nabız, ateş, GKS), başvuru şikayetleri (bulantı,
kusma, karın ağrısı, gaitada kan, gaitada mukus), fizik muayene bulguları (defans,
rebound), ek hastalıkları (DM, HT, KAH, KBY, KOAH, KC S), tetkik yapılma (Na,
K, üre, kreatinin, glikoz, lökosit değerleri) durumu ve tetkik sonuçları karşılaştırıldı
Bulgular: Çalışmaya grup 1 (eğitim öncesi) 925 ve grup 2 (eğitim sonrası) 505 hasta
başvurmuş olup toplam 773(%54,1) kadındı. Ortalama yaş 35 saptandı. Eğitim ile
hastalardan kan alma oranında %6 düşme ve alınan tetkiklerin patolojik çıkma
oranında %11 artma mevcuttur. Çalışmada verilen eğitim ile ishal şikayetiyle acil
servise başvuran hastalarda tansiyon, ateş, nabızdaki değişikliklerin kan alma
alışkanlığı üzerine etkisi saptanmadı. İshal şikâyeti ile acil servise başvuran hastalarda
gebelik tetkik isteme alışkanlığını artıran; karın ağrısı ise tetkik isteme alışkanlığını
azaltan anlamlı parametreler olarak tespit edilmiştir. DM, KAH, KC S ek hastalıkları
olan hastalarda eğitim sonrasında istenen tetkik miktarında değişiklik olmazken HT,
KBY, KOAH ek hastalıkları olan hastalarda istenen tetkik miktarında düşme tespit
edilmiştir. Çalışmada tüm hasta grubunda ishal şikâyeti ile başvuran hastaların ¾ 'üne
IV tedavi verilmiştir. Eğitim sonrasında ise bu hasta grubunda verilen IV tedavi azalma
eğilimindedir.
Sonuç: Bu çalışmada asistan hekimlere verilen eğitimle ishal şikâyeti ile acile
başvuran hastalarda istenen tetkik miktarının azaldığı saptanmıştır.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to investigate the changes in the test-ordering behavior
of the emergency physicians in the management of patients with a presumptive
diagnosis of acute gastroenteritis.
Materials and Methods: The study was designed as a single-center interventional
study. The patients were assigned to either of two arms. Patients admitted to the
emergency department between 10.09.2018 and 09.10.2018 and received the ICD-10
diagnostic code of K52 were evaluated as group 1. The resident physicians were given
a one-day focused training on the management of the patients with acute
gastroenteritis. After the training session, the patients who were given the ICD-10 code
of K52 in the one-month post-education period (between 10.10.2018 and 09.11.2018)
were evaluated as group 2. Before and after the training; demographic information,
vital signs on admission (blood pressure, pulse, fever, GCS), complaints (nausea,
vomiting, abdominal pain, faecal blood, faecal mucus), physical examination findings
(guarding, rebound), additional diseases (diabetes mellitus, coronary artery disease,
liver cirrhosis, hypertension, chronic kidney disease, chronic obstructive pulmonary
disease), examination (Na, K, urea, creatinine, glucose, leukocyte values) and the
results were compared.
Results: Group 1 (pre- education) 925 and group 2 (post- education) 505 patients were
recruited in the study, of whom 773 (54.1%) were female in total. The mean age was
35 years. Following the education session, there was a decrease of 6% in the rate of
tests ordered for the patients and an increase of 11% in the rate of pathological findings
on the laboratory work up. In the study, blood pressure, fever and heart rate were the
factors without any effect on test-ordering behavior. On the other hand, pregnancy was
associated with an increased ratio of tests ordered, while abdominal pain was linked
with a reduced rate of tests. There was no change in the ratio of patients ordered tests
in the management of diarrhea following education session in patients with diabetes
mellitus, coronary artery disease, liver cirrhosis; while the tests ordered in those with 
x
hypertension, chronic kidney disease, chronic obstructive pulmonary disease declined
after the education session. In the study, three-fourths of the patients who presented
with diarrhea were administered IV fluids. Nonetheless, the tendency to treat with IV
fluids in patients admitted with diarrhea declined after training.
Conclusion: In the present study, the ratio of patients ordered tests in the management
of diarrhea in the emergency department was found to be lower in the post-education
period when compared to pre-education period.