Video-durumlarda yansıma noktalarının ve tartışma gruplarında öğretmen katılımının öğretmen adaylarının yansıtıcı düşünme becerilerine etkisi
The effects of reflection points in video-cases and teacher participation in online discussion groups on student teachers' reflective thinking skills
Yazar: HÜSEYİN ÖZÇINAR
Danışman: PROF. DR. DENİZ DERYAKULU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Bilgisayar destekli iletişim = Computer aided communication ; Bilgisayar destekli öğretim = Computer assisted instruction ; Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü = Department of Computer Education and Instructional Technology

Özet:
Bu araştırma, video-durumların uzman yorumlarıyla zenginleştirilmesinin ve video-durumların tartışılması için oluşturulan çevrimiçi tartışma gruplarında öğretmen adayları ile öğretmenlerin birlikte bulunmalarının, öğretmen adaylarının yansıtıcı düşünme düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.

Araştırma, 2x2 faktöryel desende yürütülmüştür. Bu desende bağımlı değişkenler üzerinde etkisi incelenen 2 faktör bulunmaktadır. Çalışma Ankara Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü III. sınıfında öğrenim gören toplam 74 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Araştırmanın bağımsız değişkenleri, video-durumlara yansıma noktaları eklenmesi ve tartışma gruplarında öğretmen katılımından oluşmaktadır. Araştırmanın bağımlı değişkeni ise, yansıtıcı düşünme düzeyidir. Ayrıca yansıtıcı düşünme düzeyinin, öğrencilerin epistemolojik inançlarına ve düşünme gereksinimine göre anlamlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığı da araştırma kapsamında ele alınmıştır. 

Araştırmanın bağımlı değişkenini oluşturan yansıtıcı düşünme düzeyi, deneysel işlemlerde kullanılan çevrimiçi tartışma ortamının veri tabanına kayıt edilen tartışmaların içerik çözümlemesi ile elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler, iki faktörlü ANOVA ve Mann-Whitney U testi ile incelenmiştir. İçerik çözümlemesini yapan iki kodlayıcı arasındaki tutarlık ise Cohen'in kappa istatistiği ile incelenmiştir.

Araştırmanın ortaya koyduğu sonuçlara göre, video-durumlara yansıma noktaları eklenmesi, yansıtıcı düşünme düzeyini anlamlı olarak arttırmış, çevrimiçi tartışma gruplarındaki öğretmen katılımı ise, yansıtıcı düşünme düzeyi üzerinde anlamlı etki yaratmamıştır. Ayrıca, yansıtıcı düşünme ile epistemolojik inançlar arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Çevrimiçi tartışma gruplarında öğretmen katılımının olmadığı C ve D gruplarında düşünme gereksinimi ile yansıtıcı düşünme arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Öte yandan, çevrimiçi tartışma gruplarına öğretmenlerin de katıldığı A ve B guruplarında düşünme gereksinimi ile yansıtıcı düşünme arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.

Anahtar sözcükler: Duruma-dayalı öğretim, yansıtıcı düşünme, yansıma noktaları, video durumlar, epistemolojik inançlar, düşünme gereksinimi, durum tartışmaları

Abstract:
The aim of this study was to find out the effects of reflection points in video-cases and teacher participation in online discussion groups on student teachers' reflective thinking skills.

   The research was carried out in 2x2 factorial design. Participants were 74 student ICT teachers from two large universities' departments of Computer and Instructional Technologies Education. The independent variables of the study were adding reflection points to the video-cases and teacher participation in online discussion groups. The dependent variable was the student teachers' reflective thinking. Another aim of the study was to examine the relationships among the student teachers' reflective thinking, epistemological beliefs and need for cognition.

The data gathered in this research were analyzed by using two factor ANOVA and Mann-Whitney U test for independent samples. Inter-rater reliability was computed with Cohen's kappa statistics for content analysis.

Study results revealed that adding reflection points to video-cases significantly increased the student teachers' reflective thinking. However, teacher participation in online discussion groups did not affected the student teachers' reflective thinking. Results also showed that there was no relationship between epistemological beliefs and reflective thinking. The only significant relationship was found between the student teachers' need for cognition and reflective thinking level in online discussion groups C and D which teacher participation was not provided.

Key words: Case-based instruction, reflective thinking, reflection points, video-cases, epistemological beliefs, need for cognition, case discussion.