Psikodrama temelli psikolojik güçlendirme programının onkoloji hemşirelerinin güçlenme algıları ve tükenmişlik düzeyleri üzerine etkisi
The effect of a psychological empowerment programme, based on psychodrama, on empowerment perception and burnout levels in oncoloy nurses
Yazar: AZİZE ATLI ÖZBAŞ
Danışman: DOÇ. HAVVA TEL
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Onkolojik hemşirelik = Oncologic nursing ; Psikodrama = Psychodrama ; Psikolojik güçlendirme = Psycholojical empowerment ; Tükenmişlik = Burnout ; Yapısal güçlendirme = Structural empowerment ; İş ortamı = Work environment

Özet:
Bu araştırma, "psikodrama temelli psikolojik güçlendirme programı" nın onkoloji hemşirelerinin güçlenme algıları ve tükenmişlik düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmış bir müdahale çalışmasıdır.
Araştırma örneklemini 82 hemşire oluşturmuştur. Araştırmada, Kişisel bilgi formu, Beck depresyon, Psikolojik güçlendirme, Hemşirelikte işyeri güçlendirme ve Maslach tükenmişlik ölçekleri kullanılmıştır. Ölçüm araçları çalışma ve kontrol grubuna  programın başlangıcında ve program tamamlandıktan sonra uygulanmıştır. "Psikodrama Temelli Psikolojik Güçlendirme Programı" 10 hafta sürmüştür. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.
Uygulanan program sonrası,  çalışma grubunun psikolojik güçlendirme ve iş yeri güçlendirme puanlarının arttığı, bu iki ölçekle belirlenen puanların karşılaştırma grubunun puanlarından yüksek olduğu, çalışma grubunun tükenmişlik puanlarının azaldığı ve karşılaştırma grubunun puanlarından daha düşük olduğu belirlenmiştir.
Çalışmada uygulanan programının onkoloji hemşirelerinin psikolojik güçlenme ve işyeri güçlenme algılarını artırdığı, tükenmişlik düzeylerini azalttığı saptanmıştır. Bu nedenle, onkoloji kliniklerinde çalışan hemşirelerin güçlenme algısını artırmak ve tükenmişliği önlemek için bireysel farkındalığı destekleyen  psikodrama yöntemlerinden yararlanılması önerilmektedir.

Abstract:
This study is an intervention study whıch was performed to determine the effects of a psychodrama-based psychological empowerment programme on empowerment perception and burnout levels in oncology nurses.  
The sample consisted of 82 nurses.  Research data were obtained by personal information form, Beck Depression, Psychological Empowerment, The Conditions for Work Effectiveness and Maslach Burnout scales.  Measurement tools of the study were applied to the intervention and control groups at the beginning and the end of the programme.  The "Psychodrama based psychological empowerment programme" took 10 weeks to complete. Analyses of data were evaluated by independent samples t test, one-way analysis of variance, and pearson correlation analysis.
After implementation of the programme, ıt was determined that the scores of psychological empowerment and workplace empowerment increased more for the intervention group than the control group. Burnout scores for the intervention group decreased more that the control group.
The results of the study revealed that a Psychodrama based psychological empowerment programme increased psychological empowerment, workplace empowerment perception, and   decreased the burnout level of nurses. These findings suggest the potential benefit of utilizing   psychodrama methods to enhance increase empowerment perception and to decrease burnout in nurses working in the oncology clinic.