Aristoteles ve John Rawls'ın adalet anlayışının karşılaştırmalı bir incelemesi
Aristoteles and John Rawls a Review of the Competition of Justice
Yazar: NAZLICAN SOYDAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL KARACA DEDEOĞLU
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Etik Değerler Ana Bilim Dalı (Disiplinlerarası)
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Felsefe = Philosophy ; Hukuk = Law
Dizin: Siyaset felsefesi = Political philosophy

Özet:
Adalet kavramı, bireyler arasındaki ilişkilerde, toplumsal düzenin
oluşturulmasında ve hukukun uygulanmasında adil, eşitlikçi ve dengeleyici prensiplere
dayanan bir yaklaşım ve ilkedir. Adalet kavramı insanlık tarihi boyunca büyük bir
önem aksetmiştir. Nesiller boyu bu kavram farklı bakış açıları ile ele alınmıştır. Antik
Yunan döneminde önemli bir rol oynayan Aristoteles'in adalet anlayışı, erdem
merkezli bir yaklaşımdır ve adaletin sağlanabilmesi için yöneticilerin erdemli olmaları
gerektiğini söylemiştir. Aristoteles, başlangıçta genel ve özel adalet şeklinde ayrım
yapmaktadır. Özel adalet, dağıtıcı adalet ve düzenleyici adalet olarak iki ayrı türde
incelenmektedir. Dağıtıcı adaletin eşitlik anlayışı geometrik bir orana dayanırken,
düzenleyici adalet mutlak eşitlik ve aritmetik orana dayanmaktadır. John Rawls,
"adalet teorisini" ortaya koyarken ve toplumsal eşitsizlikleri ele almıştır. Rawls'ın
adalet anlayışı "fırsat eşitliği ve en dezavantajlı bireylerin korunması" ilkesine
odaklanmaktadır. Adaletin temel ilkelerini açıklarken "orijinal pozisyon" ve "cehalet
perdesi" gibi kavramlardan yararlanmaktadır. Aristoteles, toplumsal düzen içerisindeki
uyumun önemine vurgu yaparken; Rawls ise bireylerin özgürlüğünü ve dezavantajlı
bireylerin korunmasına öncelik vermiştir. Her iki düşünürün de adalet anlayışlarında
farklılıklar olsa da temel amaçları düzeni ve eşit dağılımı sağlamaktır.

Abstract:
In this study, a comparison was made by examining both philosophers'
understanding of justice. The concept of justice is an approach and principle based on
fair, egalitarian and balancing principles in the relations between individuals, the
creation of social order and the application of law. The concept of justice has been of
great importance throughout human history. This concept has been discussed from
different perspectives throughout generations. Aristotle's understanding of justice,
which played an important role in the ancient Greek period, is a virtue-centered
approach and he said that rulers must be virtuous in order to ensure justice. Aristotle
initially distinguishes between general and special justice. Special justice is examined
in two different types: distributive justice and regulative justice. While distributive
justice's understanding of equality is based on a geometric ratio, regulative justice is
based on absolute equality and arithmetic ratio. John Rawls introduced his "theory of
justice" and discussed social inequalities. Rawls's understanding of justice focuses on
the principle of "equality of opportunity and the protection of the most disadvantaged
individuals". While explaining the basic principles of justice, he uses concepts such as
"original position" and "veil of ignorance". While Aristotle emphasizes the importance
of harmony within the social order; Rawls, on the other hand, prioritized the freedom
of individuals and the protection of disadvantaged individuals. Although both thinkers
have differences in their understanding of justice, their main aim is to ensure order and
equal distribution.