Serum sSortilin ve ADAM düzeylerinin koroner arter hastalığı ve şiddetiyle ilişkisinin araştırılması
The investigation of serum ssortilin and adam levels in the relationship between coronary artery disease and severity
Yazar: EBRU YAPRAK
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN AVNİ UYDU
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Koroner damarlar = Coronary vessels ; Metalloproteinazlar = Metalloproteinases ; Sortilin = Sortilin ; İntegrinler = Integrins

Özet:
Koroner arter hastalığı (KAH) tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de mortalite ve morbidite nedenlerinin başında yer alır. Temel bileşeni lipit olan aterosklerotik plak oluşumu KAH'ın patofizyolojisini oluşturan multifaktöriyel progresif bir süreçtir. Kronik inflamasyonun eşlik ettiği bu süreci değerlendirmede bazı yeni biyobelirteçler önerilmektedir. Bu çalışma da KAH riski ve şiddetinin klinik seyrinin değerlendirmesinde sSortilin ve onun oluşumunda primer rolü olduğu düşünülen ADAM-10 düzeylerinin prognostik biyobelirteç potansiyelini araştırmak amacıyla tasarlanmıştır. Bu parametrelerin hastalık şiddetiyle ilişkisini saptayabilmek için koroner anjiyografi sonuçlarına göre hastaları tek damar ve çok damar tıkalı olarak 2 grupta sınıflandırdık. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Polikliniği'ne başvurup KAH tanısı alan ve anjiyografi yapılan 136 hasta çalışmaya dâhil edildi. Bu hastalardan 41'i tek damar, 95'i çok damar tıkalı gruptaydı. Hastalarla benzer demografik özelliklere sahip 39 kişi de kontrol grubu olarak seçildi. Hasta ve kontrol grubun sSortilin ve ADAM-10 düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçüldü. Hastalarda sSortilin ve ADAM-10 düzeyleri kontrollere göre yüksek bulundu fakat istatistiksel olarak anlamlı değildi. Yine hastalık şiddeti ile orantılı olarak artan sSortilin değerleri olmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlılık yoktu. sSortilin ve ADAM-10 arasındaki anlamlı istatistiksel pozitif korelasyon her grupta mevcutken hastalık şiddeti arttıkça artan korelasyon en yüksek çok damar tıkalı grupta tespit edildi. Ayrıca hasta grubunda sSortilin ile trigliserid, Apo B ve CRP arasında pozitif korelasyon saptandı. sSortilin ile trigliserid, Apo B ve CRP arasındaki gözlenen pozitif korelasyon aterosklerotik süreçte sortilinin hem plazma lipit düzeylerini artırmada hem de inflamatuvar yanıtta etkili olabileceğini düşündürmektedir. Gelecekte sSortilin ve ADAM-10 koroner arter hastalığı için bir biyobelirteç olarak kullanılabileceği gibi hâlihazırda kullanılan risk faktörlerine eklenerek yeni bir risk değerlendirilmesinde de umut vadedebilir.

Abstract:
Coronary artery disease (CAD) is the leading cause of mortality and morbidity in our country as well as in the world. Atherosclerotic plaque formation which is the main component of lipid is a multifactorial progressive process which constitutes the pathophysiology of CAD. Some new biomarkers are recommended to evaluate this process accompanied by chronic inflammation. This study was designed to investigate the potential prognostic biomarker potential of sSortilin, and ADAM-10 levels which are thought to have a primary role in its formation in the evaluation of clinical course of CAD risk and severity. In order to determine the relationship between these parameters and the severity of the disease, we classified the patients into two groups as single vessel and multi vessel occlusion according to their coronary angiographic findings. 136 patients who were diagnosed with coronary artery disease and underwent angiography at the Clinic Cardiology of Faculty of Medicine in Recep Tayyip Erdoğan University were enrolled in the study. 41 of these patients were single vessel and 95 patients had multiple vessel occlusion. 39 healthy individuals with demographic characteristics similar to subgroups of patients will be the healthy control group of the study.  Serum levels of sSortilin and ADAM-10 of the patients and control groups were measured by ELISA. The sSortilin and ADAM-10 levels were found to be higher in the patients than in controls but not statistically significant. Although sSortilin values increased as the severity of the disease increased, it was not statistically significant. The statistically significant positive correlation between sSortilin and ADAM-10 was found in each group, and as the severity of the disease increased, the highest correlation was detected in the multi-vessel occlusion group. In addition, the positive correlation between sSortilin and triglyceride, Apo B and CRP was found in the patient group. This correlation between sSortilin and triglyceride, Apo B and CRP suggests that sortilin may be effective in both increasing plasma lipid levels and in inflammatory response in the atherosclerotic process. We think that sSortilin and ADAM-10 may be used as a biomarker for prediction of CAD risk, and might be added to the already used risk factors as a new risk assessment in the future.