Kişilik özellikleri ve mahremiyet algısı bağlamında sosyal medyada benliğin sunumu: Instagram örneği
Presentation of the self in social media within the context of personality traits and perception of privacy: Instagram example
Yazar: HATİCE LELOĞLU
Danışman: PROF. DR. ASLI YURDİGÜL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Benlik sunumu = Self-presentation ; Mahremiyet = Privacy ; İnstagram = Instagram

Özet:
Yeni medya teknolojilerindeki gelişmelerin bir uzantısı olan sosyal paylaşım ağları, sosyal etkileşim mecraları olarak günümüz insanının vazgeçilmezleri arasında yer almaktadır. Özellikle görsel temelli sosyal paylaşım ağlarının yoğun ilgi görmesi, Instagram'ı dünyanın en fazla kullanıcısı olan uygulamaları arasına yerleştirmiştir. Instagram vasıtasıyla sanal ortamlarda günlük yaşantılarının her anını paylaşan bireyler, benlik sunumlarını da bu mecrada gerçekleştirmektedirler. Benlik sunumu sürecinde ideal benlikler oluşturma çabasında olan kullanıcılar, toplumun beklentileri doğrultusunda örnek davranışlar sergilemeye özen göstermektedirler. İdeal benlikler sunarak sosyal ağlarda daha fazla beğeni ve yorum alma arzusunda olan bireyler, daha fazla görülme ya da görünür kalma arzusuyla da mahremiyet kurallarını ihlal etmektedirler. Bu nedenle, sosyal paylaşım ağları mahremiyetin en fazla ihlal edildiği sorunlu alanlardan biri olarak tartışmaların odak noktası haline gelmiştir. 
Mahremiyet algısının birey, zaman ve mekân etkenlerine bağlı olarak değişmesi, kişilik özelliklerinin de mahremiyet düzeyinde belirleyici olarak görülmesine neden olmuştur. Bu bağlamda çalışmanın amacı, sosyal paylaşım ağlarında bireylerin kişilik özellikleri ve mahremiyet algıları ile benlik sunumları arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Çalışmanın amacı doğrultusunda mahremiyet algısı, benlik sunumu ve kişilik özellikleri ölçekleri belirlenerek anket yoluyla veri toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizleri sonucunda, kişilik özellikleri ve mahremiyet algısının benlik sunumu sürecinde kısmen etkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca demografik etkenlerin mahremiyet, benlik sunumu ve kişilik özelliklerinde bazı farklılıklara neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Social networks, which are an extension of the developments in new media technologies, are among the indispensables of today's people as social interaction channels. In particular, the intense interest of visual-based social networks has placed Instagram among the applications with the highest number of users in the world. Individuals who share every moment of their daily lives in virtual environments through Instagram also perform their self-presentations in this medium. In the process of self-presentation, users, who are trying to create ideal selves, take care to exhibit exemplary behaviors in line with the expectations of the society. Individuals who want to get more likes and comments on social networks by presenting ideal selves also violate the rules of privacy with the desire to be seen or remain visible more. Therefore, social networks have become the focus of discussions as one of the problematic areas in which privacy is violated the most.
The fact that the perception of privacy changes depending on individual, time and space factors has caused personality traits to be seen as determinants at the privacy level. In this context, the aim of the study is to reveal the relationship between personality traits and privacy perceptions of individuals and self-presentations in social networks. In line with the purpose of the study, the scales of perception of privacy, self-presentation and personality traits were determined and data were collected through a questionnaire. As a result of the analysis of the data obtained, it was determined that personality traits and perception of privacy were partially effective in the process of self-presentation. In addition, it was concluded that demographic factors cause some differences in privacy, self-presentation and personality traits.