Televizyon izlemenin 1-6 yaş çocuk sağlığı üzerindeki etkilerine yönelik annelerin tutum ve davranışlarının belirlenmesi
Determination of mothers' attitudes and behaviors about the effects of tv- watching upon the health of children aged 1-6 years
Yazar: ZÜHAL ALTINKILIÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAVA ÖZKAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anneler = Mothers ; Televizyon izleyicileri = Television audiences ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuk sağlığı = Child health ; Çocuklar = Children

Özet:
Televizyon İzlemenin 1-6 Yaş Çocuk Sağlığı Üzerindeki Etkilerine Yönelik
Annelerin Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi
Amaç: Bu araştırma televizyonun bir-altı yaş grubu çocukların sağlığı
üzerindeki olumsuz etkileri ile annelerin konuya ilişkin tutum ve davranışlarının
belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma evrenini 2013 yılı Erzurum ili, Horasan ilçesi,
Farabi Aile Sağlığı Merkezi'ne ve Horasan Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı bir-altı yaş
toplam 4377 çocuk, örneklemini ise bir-altı yaş çocuğu olan 353 anne oluşturmaktadır.
Araştırma verileri hazırlanan bilgi formu ile elde edilmiştir. Verileri değerlendirmede
bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney U testi, bağımsız gruplarda tek yönlü varyans
analizi, Kruskal Wallis Analizi, Pearson ve Yates düzeltmeli Ki-kare analizi
kullanılmıştır.
Bulgular: Çocukların çoğunluğunun iki saat ve üzerinde televizyon izlediği,
uzun süreli televizyon izlemeleri durumunda %61.2'sinin sağlık problemleri yaşadığı
tespit edilmiştir. Annelerin yaş gruplarına göre, bir-altı yaş grubu çocukların televizyon
izleme konusundaki tutum puan ortalamaları arasında anlamlı düzeyde fark olmadığı
(p>0.05), davranış puan ortalamaları arasında ise anlamlı düzeyde fark olduğu
(p<0.001) tespit edilmiştir. Annelerin eğitim, çalışma, ekonomik durumuna, aile tipine
ve bir-altı yaş arasında sahip oldukları çocuk sayısı ve cinsiyetine göre, bir-altı yaş
grubu çocukların televizyon izleme konusundaki tutum ve davranış puan ortalamaları
arasında anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0.001).
Sonuç: Çocukların; önerilen sürenin üzerinde televizyon izlediği, uzun süreli
televizyon izleme durumunda göz ve uyku sağlığı başta olmak üzere birtakım sağlık
problemleri yaşadıkları bulunmuştur. Annelerin eğitim düzeyinin, aile tipinin, sahip
olduğu çocuk sayısının, çalışma ve ekonomik durumunun, çocukların televizyon izleme
alışkanlıkları üzerinde önemli bir etken olduğu belirlenmiştir. Annelerin çocuklar
üzerinde televizyonun psikososyal, bilişsel, fiziksel, önemli etkileri olabileceğinin
farkında olmalarını sağlayacak,eğitim programlarının düzenlenmesi yararlı olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Çocuk sağlığı, hemşire, televizyon, televizyon izlemenin
etkileri.

Abstract:
Determination Of Mothers' Attitudes And Behaviors About The Effects Of Tv-
Watching Upon The Health Of Children Aged 1-6 Years
Aım: The study was descriptively undertaken in order to determine the negative
effects of TV-watching upon the health of children aged 1-6 and to explore mothers'
attitudes and behaviors about TV-watching.
Material and Method: The population of the study was consisted of 4377
children aged 1-6 who were registered to Farabi Family Center and Horasan Family
Center located in Horasan county of Erzurum Province in 2013. The sample of the study
was composed of 353 mothers who had children aged 1-6. The data of the study was
collected using an information form. For the data assessment; t test, Mann Whitney U
test were used for the independent groups while one way variance analysis, Kruskal
Wallis Analysis, Pearson and Yates corrected chi-square analysis were used for the
independent groups.
Results: It was found out that most of the children watched TV for ≥ 2 hours and
61.2% of them had health problems in case they watched TV for long hours. It was seen
that there was no difference in mean attitude scores of children aged 1-6 in terms of TVwatching
as far as mothers' age groups were concerned (p>0.05) while significant
difference existed in terms of mean behavior scores (p<0.001). It was explored that
there was significant difference in mean attitude and behavior scores of the children
aged 1-6 in terms of TV-watching as far as mothers' educational status, employment
status, economic status, family type, the number of the children aged 1-6 and children's
gender were concerned (p<0.001).
Conclusion: It was understood that children watched TV more than the amount
recommended and had health problems –particularly; eye and sleep problems- in case
they watched TV for a long time. It was seen that mothers' educational status, family
type, the number of the children they had, employment and economic status were
important factors on children's TV-watching. It will be useful to organize training
programs that will make mothers aware of the fact that TV may have important
psychosocial, mental, physical effects upon children.
Key Words: Child health, nurse, television, effects of TV-watching