24 Ocak 2020 Sivrice-Elazığ Depremi (Mw=6.8) yüzey deformasyonları ve deprem odak bölgesinin jeolojik yapısıyla ilişkisi
Surface deformations of the 24 January 2020 Sivrice Elazığ Earthquake (MW=6.8) and relation to the geological structure of the epicentral region
Yazar: ISA ESHBAYEV
Danışman: PROF. DR. HAYRETTİN KORAL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Deprem = Earthquake ; Doğu Anadolu fay zonu = Eastern Anatolian fault zone ; Elazığ-Sivrice = Elazığ-Sivrice ; Yüzey deformasyonu = Surface deformation

Özet:
Doğu Anadolu Fay Zonu Alp-Himalaya dağ kuşağının Doğu Toroslar kısmında bulunmaktadır.
Çalışma bölgesi, kıtasal çarpışmanın gözlendiği Bitlis-Zagros Kenet Zonunun GB ucunda yer
almaktadır. Arabistan ve Avrasya plakasının Orta Miyosen dönemindeki çarpışmasını izleyen
evrede, K-G yönlü sıkıştırma kuvvetleri doğu-batı doğrultulu bindirmeli ve naplı tektonik
yapıların gelişmesine ve Anadolu Levhacığının K-G yönünde kısalmasında ve kalınlaşmasına
yol açmıştır. Bu durum Anadolu Levhacığının batıya doğru hareketine ve Kuzey Anadolu Fay
Zonu (KAFZ) ve Doğu Anadolu Fay Zonunun (DAFZ) aktif hale geçmesine yol açmıştır.
Tektonizmanın yoğun olduğu bu zonda birimlerin ilksel stratigrafik ilişkileri kaybolmuştur.
DAFZ'nu boyunca gelişen depremler, bize Doğu Anadolu bölgesinde yer alan levhaların
günümüzde de hareket ettiğini göstermektedir.
Bu çalışmayla 24 Ocak 2020 tarihinde Doğu Anadolu Fayın üzerinde meydana gelen Elazığ
(Sivrice) Mw=6.8 depreminin sismo-tektonik özellikleri depremle ilişkili oluşan yüzey
deformasyonları gözetilerek incelenmiştir. Bu amaçla, depreme yol açan fay segmentini
24 OCAK 2020 SİVRİCE (ELAZIĞ) DEPREMİ (Mw=6.8) YÜZEY
DEFORMASYONLARI ve DEPREM ODAK BÖLGESİNİN JEOLOJİK
YAPISIYLA İLİŞKİSİ
xv
(bölütünü) belirlemek için deprem sonrasında saha çalışmaları gerçekleştirilmiş ve depremle
ilişkili deformasyon yapıları incelenmiştir. Saha çalışmaları sonrasında toplanan veriler, sayısal
yükseklik modeli (SYM), morfo-tektonik harita, jeoloji haritası, sismotektonik harita,
paleosismolojik araştırmalar ve jeodezik bilgiler ışığı altında değerlendirilmiştir. Ayrıca, bu
çalışmayla, Malatya (Pütürge) ve Elazığ (Sivrice) yerleşim alanlarını kapsayan Doğu Anadolu
Fay hattı ve yakın bölgelerinde yapılan önceki aktif tektonik çalışmaları ile korelasyonu
yapılmıştır.
Bu depremde gelişen yüzey kırık-deformasyon yapıları incelenerek toplam uzunluğu ~85 km
olduğu değerlendirilen Hazar Gölü-Sincik fay segmentinin bu deprem sırasında ~50-55 km'lik
bir bölümünün hareket ettiği, fakat güney batı kısmının ~25-30 km'lik bir bölümünün ise
kırılamadığı sonucuna ulaşılmıştır. DAFZ'nun orta bölümünde 24 Ocak 2020 tarihinde Elazığ
(Sivrice) Mw=6.8 meydana gelen depreminin çalışma bölgesinin kuzey-doğu veya güney-batısı
boyunca bundan sonraki yıllar için nasıl etki oluşturacağı değerlendirildiğinde ise, depreme yol
açan fayın güney batısının ~25-30 km'lik kırılamayan bölümü ve komşu Palu-Hazar Gölü
segmenti 2020 Elazığ (Sivrice) depremi ile göreceli olarak deprem riski oluşturduğu görüşü
ortaya konulmuştur. Bu öngörüde DAFZ'nu boyunca 2020 depremi öncesinde ~20-30 yıllık
süreçte görece daha küçük (M>4.5) magnitüdlü depremlerin meydana geldiği gözlemi etkili
olmuştur. Böylelikle, DAFZ'nun bu kesimi boyunca hem büyük ölçekli bir deprem (Mw≥6.5)
öncesi oluşan depremler ve böyle bir deprem sonrasında meydana gelen artçı şoklarının alansal
dağılımı takip edilerek bölgenin depremselliği (sismisite) hakkında öngörü yapılabilme
potansiyeli vardır. Ayrıca, DAFZ'nun bu bölümü boyunca meydana gelen tarihsel ve aletsel
depremleri de dikkate alarak bölgede oluşabilecek bir sonraki sismik boşluk özelliği taşıyan
alanlar tahmin edilebilir.
Ocak 2022, 88 sayfa.
Anahtar kelimeler: Doğu Anadolu Fayı, Bitlis-Zagros Sütur Zonu, Anadolu Levhası,
Arabistan levhası, Aktif Tektonik, Doğrultu atımlı fay geometrisi.

Abstract:
The Eastern Anatolian Fault Zone is located at the SW end of the Bitlis-Zagros Suture Zone,
where the continent-continent collision is observed, in the Eastern Taurus part of the AlpineHimalayan orogenic belt. The collision of the Arabian plate and the Eurasian plate at the end
of the Middle Miocene and the increase in the compressional tectonics in the N-S direction in
the following phase have caused the development of thrusts-nappes from the north to south and
the accompanying shortening and thickening of the Anatolian Plate, which caused the westward
movement of the Anatolian Plate and the initiation of the North Anatolian Fault. Zone (NAFZ)
and East Anatolian Fault Zone (EAFZ). In this zone where tectonism is intense, the primary
stratigraphic relationships of the units have been lost. Earthquakes occurring along the Eastern
Anatolian Fault Zone are an indication that the compressional plate movements still continue.
In this study, the seismo-tectonic features of the Elazığ (Sivrice) Mw=6.8 earthquake that
occurred on the Eastern Anatolian Fault Zone on January 24, 2020 were investigated by
 SURFACE DEFORMATIONS OF THE 24 JANUARY 2020 SİVRİCE
ELAZIĞ EARTHQUAKE (MW=6.8) AND RELATION TO THE
GEOLOGICAL STRUCTURE OF THE EPICENTRAL REGION
xvii
considering the earthquake-related surface deformations and related seismicity. For this
purpose, post-earthquake field studies were carried out to determine the fault segment that
caused the earthquake, and earthquake-related deformation structures were examined. Data
collected after the field studies were evaluated in the light of digital elevation model (DEM),
morpho-tectonic map, geological map, seismotectonic map, paleoseismological studies and
geodetic information. In addition, evaluations were made by comparing the previous active
tectonic studies regarding the Eastern Anatolian Fault Zone and its surroundings, covering the
Malatya (Pütürge) and Elazığ (Sivrice) settlements.
By examining field and seismicity data related to the January 24, 2020 earthquake, it is
concluded that a ~50-55 km long portion of the Hazar Gölü-Sincik fault segment that is
considered approximately ~85 km in length has been ruptured during this earthquake, but an
approximately ~25-30 km long a south-westerly part in the of the fault has not moved. When
seismological features of the Mw=6.8 Elazığ (Sivrice) earthquake of the January 24, 2020 are
taken into account, it appears that the ~25-30 km unruptured part and the neighboring PaluHazar Lake segment have emerged as relative earthquake risk areas for the next period. A
parameter used in this prediction is based on the observation that relatively smaller (M>4.5)
magnitude earthquakes occurred along the EAFZ during the ~20-30 years before the 2020
event. If this assumption is valid, we could predict the potential seismic gaps in this region by
tracking both the shocks before a large-scale earthquake (Mw≥6.5) and the areal distribution of
aftershocks along the EAFZ.
January 2022, 88 pages.
Keywords: Eastern Anatoloian Fault Zone, Anatolian Plate, Arabian Plate, Bitlis-Zagros Sutur
Zone, Active tectonics, Strike-slip fault geometry.