Nitel ve nicel verilerin ortak analizi ile hastane çalışanlarının iş tatmin düzeylerinin belirlenmesi: Bir ölçek uyarlaması
Joint analyses of open comments and quantitative data: Added value in a job satisfaction survey of hospital professionals
Yazar: İDRİS DENİZ
Danışman: PROF. DR. HİKMET ORHAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Hemşireler = Nurses ; Nicel araştırma = Quantitative research ; Nicelik = Quantity ; Nitel araştırma = Qualitative research ; Personel = Personnel ; Sağlık personeli = Health personnel ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu çalışmanın amacı SDÜ Tıp Fakültesi gümüş yakalı sağlık çalışanlarının iş tatmin düzeylerini nitel ve nicel verilerin birlikte değerlendirilmesiyle belirlemektir. İş tatmini genel olarak çalışanların işlerine olan tavırları ve tutumları ile çalışma yerlerinde kendilerini nasıl hissettikleri gibi çoğu davranış̧ ve duyguyu ifade etmektedir. Ölçeğin hem nicel sorulardan hem de nitel sorudan oluşması çalışanın özgür düşünce ve ifade alanı oluşturmasında büyük bir öneme sahiptir. 
Bu amaçla Gilles, I ve ark. (2017) tarafından geliştirilen iş doyumu ölçeğinin Türkçe 'ye uyarlaması yapılarak uygulanmıştır. Ölçek karma yöntem olarak da ifade edilen hem nicel hem de nitel analiz gerektiren bölümlerden oluşmaktadır. Çalışmaya Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi çalışanlarından araştırmaya gönüllü̈ olarak 350 kişi katılmıştır. 
Ölçeğin Türkçe'ye uyarlanmasında gerekli olan uzman görüşleri alınarak dil çevirisi ve kültür uygunluğu kontrolleri yapılarak son hali verilmiştir. Ölçek 9 alt boyutta oluşmaktaydı. Uygulama sonucunda her bir alt boyuta ait Cronbach's Alpha sonuçları aslı ile benzerlik gösterdiği görülmüş olup güvenirliği yüksek bulunmuştur. 
Nicel sorular faktör analizi ve ki-kare analizleri ile nitel sorular ise nitel analiz yöntemlerinden içerik analizi ile değerlendirildi. Çalışma sonucunda ölçeğin alt boyutları olan yönetici özellikleri, iş yükü̈, kariyer fırsatları, çalışma şartları, iş organizasyonu, çalışma arkadaşlarınız desteği, mesleki tatmin, iş ile ilgili tükenmişlik, kurumsal/örgütsel bağlılık, genel iş memnuniyeti ve kalıcılık niyeti boyutları elde edildi. Katılımcılara 34'ü Likert tipli, 1'i ise açık uçlu sorudan oluştu 35 ölçek sorusu ve demografik bilgileri içeren anket formu uygulanmıştır. 
Ölçek alt boyutlarına göre toplam puanlarının demografik özelliklere göre farklılıkları incelendi. Cinsiyetlere göre Kariyer fırsatları (p<0,001), iş organizasyonu (p=0,011), çalışma arkadaşlarınızın desteği (p=0,027) alt boyutlarında iş tatmini puanları erkeklerde kadınlara göre istatistiksel olarak önemli düzeyde daha yüksek bulundu. 
Açık uçlu bir soru genel iş memnuniyetleri tatmin durumlarını ölçek sorularını da dikkate alarak kendi ifadeleriyle değerlendirmeleri istenmiştir. Bu bağlamda alınan cevaplar MAXQUDA nitel analiz programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu inceleme sonucunda elde edilen içerik analiz sonuçları ile ölçekten elde edilen iş tatmini düzeyleri birbirine yakın bulundu. Nitel analizlerin çalışmaya, klasik ölçek uygulamalarını tamamlayıcı bir değer kattığı gözlendi.
Hastanede çalışan hekim dışı sağlık personellerinde iş tatmini orta düzeyde bulunmuş olup, çalışan personellerde iş doyumunu olumsuz etkileyen faktörler ücret, mobbing, malzeme yetersizliği, hayal kırıklığı, değersiz hissetme ve diğer çalışanların mesai saatlerine uymaması şeklinde belirlenmiştir. Çalışanların belirtmiş olduğu sorunlar için gerekli önlemleri almaları, motivasyon seminerleri ve etkinlikleri yapmaları ve mobbing konusunda başvuru birimi oluşturmaları önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the job satisfaction levels of SDU Medi-cal Faculty silver-collar health workers by evaluating together qualitative and quanti-tative data. Job satisfaction generally refers to most behaviors and emotions, such as employees' attitudes toward their work and how they feel at work. The fact that the scale consists of both quantitative questions and qualitative questions is of great im-portance in creating an area of free thought and expression of the employee.
For this purpose, Gilles,  et al. (2017) applied by adapting the job satisfaction scale to Turkish. The scale consists of parts that require both quantitative and qualita-tive analysis, which is also referred to as a mixed method. 350 volunteers from the staff of Süleyman Demirel University Faculty of Medicine Research and Application Hospital participated in the study.
The language translation and cultural conformity checks were made by taking the expert opinions necessary for the adaptation of the scale to Turkish, and it was finalized. The scale consisted of 9 sub-dimensions. As a result of the application, it was seen that the Cronbach's Alpha results of each sub-dimension were similar to the original and their reliability was found to be high.
Quantitative questions were evaluated with factor analysis and chi-square analysis, and qualitative questions were evaluated with content analysis, one of the qualitative analysis methods. As a result of the study, the sub-dimensions of the scale, such as manager characteristics, workload, career opportunities, working conditions, work organization, co-workers support, professional satisfaction, work-related burnout, corporate/organizational commitment, general job satisfaction, and persistence intention were obtained. Thirty-five scale questions consisting of 34 Likert-type and 1 open-ended question and a questionnaire containing demographic information were applied to the participants.
Differences in the total scores of the scale sub-dimensions according to demographic characteristics were examined. Job satisfaction scores in the sub-dimensions of career opportunities (p<0.001), work organization (p=0.011), and co-workers' support (p=0.027) were found to be statistically significantly higher in males than females by gender.
An open-ended question asked them to evaluate their general job satisfaction and satisfaction levels in their own words, taking into account the scale questions. In this context, the answers received were evaluated using the MAXQDA qualitative analysis program. The content analysis results from this examination and the job satisfaction levels obtained from the scale were found to be close to each other. It was observed that qualitative analyses added a complementary value to the study with classical scale applications.
The job satisfaction of the non-physician health personnel working in the hospital was found to be moderate, and the factors that negatively affect the job satisfaction of the working personnel were determined as wages, mobbing, lack of material, disappointment, feeling worthless, and non-compliance with the working hours of the other employees. It is recommended that the employees take the necessary precautions for the problems they have stated, organize motivational seminars and activities, and create a referral unit for mobbing.