Çokyıllık çim (Lolium perenne L.) çeşitlerinde tuz ve kuraklık stresinin çimlenme ve fide gelişimine etkisi
Effect of salt and drought stress on germination and seedling growth of perennial ryegrass (Lolium perenne L.) cultivars
Yazar: MERVE BİRHAN YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞULE KISAKÜREK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Çim alanlar kentsel yeşil alan sistemlerinin önemli bir parçasını oluştururlar. Çim alanların sağlıklı görünümü sulama ile yakından ilgilidir. Son yıllarda yaşanan su kıtlığı  alternatif su kaynaklarını gündeme getirmiştir. Bu durum çim alanlarda tuz ve kuraklık stresine dayanıklı türlerin önemini artırmaktadır. Bu noktadan hareketle bu çalışma tuz ve kuraklık stresine dayanıklı çeşitlerin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada APPLE GL, ECOLOCIG, BARMINTON ve SOLSTIC II çok yıllık çim (Lolium perenne L.)çeşitleri bitki materyali olarak kullanılmıştır. Deneme tesadüf parselleri deneme deseninde faktöriyel düzende ve 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Lolium perenne L. çeşitlerinin tuz stresine tepkisini belirlemek amacıyla, 0, 50, 100, 150 ve 200 mM NaCl tuz konsantrasyonları ve kuraklık stresine tepkimelerini belirlemek amacıyla 0, -0.4, -0.8, -1.2 ve -1.6 MPa PEG-6000 uygulanmıştır. Araştırmada Lolium  perenne çeşitlerinin çimlenme oranı, çıkış oranı, çimlenme indeksi, çıkış indeksi, ortalama çimlenme süresi, ortalama çıkış süresi, sap uzunluğu, kök uzunluğu, sap yaş ağırlığı, kök yaş ağırlığı, sap kuru ağırlığı ve kök kuru ağırlığı incelenmiştir. İncelenen tüm özellikler açısından Lolium  perenne çeşitlerinin artan tuz konsantrasyon ve kuraklık stresi düzeylerinden olumsuz etkilendiği ve bu etkinin istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir. Petride tuz stresi uygulamalarda tüm çeşitlerde çimlenme olurken saksı araştırmasının 200 mM tuz stresinde uygulamasında BARMINTON ve SOLSTIC II fide çıkışı olmamıştır. Petride kuraklık stresi uygulamalarda tüm çeşitlerde -1.2 ve -1.6 MPa çimlenme olmazken saksı araştırmasının -1.6 MPa kuraklık stresi uygulamasında fide çıkışı olmamıştır. Araştırma sonucunda tuzlu ve kurak koşullarda daha iyi çimlenme ve fide gelişimi gösteren SOLSTIC II çeşidinin tuzlu ve kurak koşullarda tercih edilebileceğini göstermiştir.

Abstract:
Grass areas are create an important part of urban green space systems. The healthy appearance of grass areas is closely related to irrigation. The shortage of water has brought alternative water resources to the agenda in recent years. this case, grass areas are increases the importance of salt anf drought stress-resistant species.  From this point on, this study is carried out with aim to determined the types of salt and drought stress tolerant. In the study, 4 perennial ryegrass (Lolium perenne L.) culivars (cv. APPLE GL, ECOLOCIG, BARMINTON and SOLSTIC II) were used as a plant material. Two experiments were carried out in petri dishes and pots settled in growth cabinet with according to factorial arrangement of Complete Randomized Design with four replications. To determine the effect of salinity stress on perennial ryegrass cultivars the doses of 0, 50, 100, 150 and 200 mM NaCl and to determine effect of drought stress the doses of 0, -0.4, -0.8, -1.2 ve -1.6 MPa PEG-6000 were used in a petri and pot experiments. Germination percentage, germination index, mean germination time, shoot length, root length, shoot fresh weight and root fresh weight were determined. All investigated traits were adversely affected as increased NaCl concentration and PEG doses. While all varieties were germinated in petri dishes treated with salt stress application but there was no seedling emergence in BARMINTON VE SOLSTIC II cultivars in pot application of 200 mM salt treatment. All cultivars did not germinate drought stress of -1.2 and 1.6 MPa in petri dishes, whereas the cultivars did not give any seedlings at 1.6 MPa drought stress in pot experiment. As a result of the research, it has been shown that SOLSTIC II, which exhibits better germination and seedling growth under salt and drought conditions, can be preferred to salt and dry conditions.