İhracat ve rekabet gücünün geliştirilmesinde ekonomi politikalarının rolü ve etkinliği: Seçilmiş ülkeler üzerine bir inceleme
The role and effectiveness of economic policies in improving of export and competitiveness: A review of countries
Yazar: HÜSEYİN KARAGÖZ
Danışman: PROF. DR. SEFER ŞENER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Uluslararası ticaret = International trade ; Verimlilik = Productivity ; İhracat = Export ; İhracat politikaları = Export policies

Özet:
Ülkelerin, dış ticarette avantajlar elde ederek ihracatlarını artırma girişimleri fiyat dışı rekabetçilik göz ardı eden yaklaşımları içerdiğinde, elde edilen kazanımlar kısa dönemli ve sınırlı düzeyde gerçekleşebilmektedir. Bununla birlikte, söz konusu kazanımlar genel olarak enflasyon farklarına ve döviz kuru değişimlerine dayandığından, ihracatçı sektörler dışındaki genel ekonomik faaliyetlerin olumsuz yönde etkilendiği ve toplum refahında azalmanın yaşandığı bir süreç ortaya çıkabilmektedir. Ayrıca, enflasyon ve döviz kuru değişimlerinden zarar gören sektörlerin yanı sıra, giderek göreli fiyat avantajlarına bağımlı hale gelen ihracatçı sektörlerin uzun dönemdeki gelişimi de bu durumdan olumsuz yönde etkilenebilmektedir. Dolayısıyla, ihracatı artıran dış ticaret avantajlarının, ekonomik büyümeye sürdürülebilirlik kazandıran ve refah seviyesinin yükseltilebilmesine olanak tanıyan fiyat dışı rekabetçiliğe dayanması büyük önem taşımaktadır.
Bu çalışmanın amacı, ihracat artışını, verimlilik, kalite ve yenilik yeteneklerini artıran rekabet gücü kazanımlarıyla gerçekleştirmeyi hedefleyen ülkelerde ekonomi politikalarının nasıl şekillenmesi gerektiğini araştırmaktır. Bu bağlamda 35 OECD ülkesinin 2008-2017 döneminde para, maliye ve yenilik politikaları ile kurumsal yapıya ilişkin göstergelerin ihracat ve rekabet gücü üzerindeki etkileri panel veri analizi yöntemiyle incelenmektedir. Elde edilen bulgular, genel anlamda makroekonomik istikrarın, etkin kaynak dağılımının, gelişmiş rekabet ortamının ve ar-ge faaliyetlerinin önemine işaret ederken, göreli fiyat avantajlarına yönelik uygulamaların etkin olmadığını ortaya koymaktadır.

Abstract:
The countries' gains can be realized in the short term and at a limited level when the attempts to increase their exports by gaining advantages in trade are ignored when non-price competitiveness is ignored. However, when inflation differences and exchange rate changes generally cause these gains, a process may occur in which general economic activities other than exporting sectors are negatively affected, and a decrease in social welfare is experienced. In addition, when exporters become dependent on relative price advantages like the sectors that suffer from inflation and exchange rate, it may adversely affect the long-term development of the exporters' performance. Therefore, it is of great importance that foreign trade advantages that increase exports are based on non-price competitiveness, which provides sustainability to economic growth and increases welfare.
This study investigates how economic policies should be shaped in countries that aim to increase exports with competitiveness gains that increase productivity, quality, and innovation capabilities. In this study, the effects of monetary policies, fiscal policies, innovation policies, and indicators related to institutional structure on export and competitiveness are analyzed by panel data analysis method of 35 OECD countries from 2008-2017. While indicating the importance of macroeconomic stability, efficient resource allocation, advanced competitive environment, and R&D activities in general, the findings reveal that practices for relative price advantages are ineffective.