Öğrencilerin bilime ve bilim insanına yönelik tutumlarını ve imajlarını etkileyen faktörler
Factors affecting the attitudes and perception of the students towards science and scientists
Yazar: GÖZDE KİBAR KAVAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜNKAR KORKMAZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Fen ve teknoloji eğitiminin en genel amacı, bilim ve bilim insanına yönelik yanlış kavram yanılgılarını değiştirerek olumlu bir imaj ve tutum geliştirmektir. Böylelikle fen ve teknolojinin gelişimi için toplumun ihtiyaç duyduğu meslek gruplarında yetişmiş insan gücü sayısı da artacaktır. Bu nedenle de ilköğretimdeki öğrencilerin bilime ve bilim insanına yönelik tutumlarını ve imajlarını belirleyerek, birçok faktör göz önüne alınarak var olan durumun betimlenmesi gerekmektedirBu araştırmanın amacı, ilköğretim düzeyinde eğitim gören 4.- 8. sınıf öğrencilerinin bilime ve bilim insanına yönelik tutumlarını ve imajlarını etkileyen faktörleri belirlemektedir.Çalışmada kullanılan ölçek tezin akademik danışmanı tarafından oluşturulmuştur. Üç alt bölümden oluşan ölçeğin ilk bölümü, öğrencilerin demografik özelliklerini belirlemeye yönelik soruları içermektedir. İkinci bölümü ise, öğrencilerin bilim insanına yönelik imalarını belirlemek amacı ile hazırlanmış çizim ve çizimi betimlemeye yönelik açık uçlu ve yarı yapılandırılmış sorulardan oluşmaktadır. Bu bölümde öğrencilerin bilime ve bilim insanına yönelik imajları cinsiyetlerine, sınıf düzeylerine, anne ve baba mesleklerine, anne ve baba eğitim düzeylerine, ailelerin sosyoekonomik düzeylerine, fen ve teknoloji dersine katılım düzeylerine, feni ve teknoloji dersini sevip sevmemesine göre nasıl değişim gösterdiğini araştırmaktadır. Üçüncü ve son bölüm ise öğrencilerin bilim ve teknolojiye yönelik tutumlarını belirmek amacıyla uluslararası bir proje olan ROSE ( Relevance Of Science Education) projesinde kullanılan ve bu ölçeğin bir alt ölçeği olan 16 maddelik likert tipi tutum ölçeğidir. Bu bölümde de öğrencilerinin bilime ve bilim insanına yönelik tutumları cinsiyetlerine, sınıf düzeylerine, anne ve baba mesleklerine, anne ve baba eğitim düzeylerine, ailelerin sosyoekonomik düzeylerine, fen ve teknoloji dersine katılım düzeylerine ve feni ve teknoloji dersini sevip sevmemesine gore farklılık gösterip göstermediğini araştırmaktadır.Ölçek 2007- 2008 eğitim-öğretim yılında, Ankara ili, Çankaya, Yenimahalle ve Altındağ ilçelerinde bulunan 5 ilköğretim okulunun 4., 5., 6., 7. ve 8. sınıflarında okuyan 623 öğrenci üzerinde uygulanmıştır.Çalışmada elde edilen veriler nitel ve nicel araştırma yönetmleri kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır.Yapılan istatiksel analizler sonucunda öğrencilerin bilim insanına yönelik imajları ve bilime yönelik tutumları arasında bazı faktörler açısından benzerlikler ve farklılıklar gözlenmiştir.Ülkemizdeki tez çalışmaları YÖK veri tabanına dayalı olarak incelendiğinde, bu alanda yapılmış çalışmaların sınırlılığı ile ilgili bulgu, bu çalışmanın literatürü güçlendirmede katkı sağlayacağına yönelik inancı güçlendirmektedir. Ayrıca çalışmanın bulgularının bu alanda çalışan öğretmenlere, program geliştirmecilere ve eğitim politikacaılarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The most general objective of science and technology training is to develop a positive image and attitude by changing the false concept errors oriented to the science and the scientist. Thus, the number of trained labor force in the vocational groups required by the society for the scientific and technologic progress will increase. Therefore, the existing situation must be delineated by considering several factors and determining the attitudes and the images of the students in primary education oriented for the science and the scientist.The objective of this study is to establish the factors that affect the attitudes and the images of the fourth-eighth graders in primary education oriented for the science and the scientist.The scale used in the study has been created by academic adviser of the thesis. The first section of the scale that has been made up of three subsections contains questions to determine the demographic characteristics of the students: The second section comprises open-ended and semi constructed questions to describe the drawing prepared for the purpose of determining the students? implications oriented for the scientist. In his section how the students? images for the science and the scientist varies according to their genders, class levels, parental professions, parental educational statuses, socioeconomic levels of the families, their participation levels in the science and technology course, whether they like this course or not is analyzed. The third and final section is 16 - element likert scale which is a subscale of the scale used in the ROSE (Relevance Of Science Education) which is an international project aimed at determining the attitudes of students towards science and technology. This section investigates whether student?s attitudes towards science scientists vary depending on their gender, class levels, mother?s and father?s occupation, mother?s and father?s level of education, family?s socio-economic level, level of attendance in science and technology lessons and whether they like science and technology lessons or not.The scale was implemented on 623 students studying in the 4th, 5th, 6th 7th and 8th grades of 5 primary education schools located in the subprovinces of Çankaya, Yenimahalle and Altındağ within the province of Ankara in the 2007- 2008 academic year.The data obtained in the study have been analyzed using qualitative and quantitative research methods. In the analysis of the data frequency, percentage, arithmetic average, one way variance has been used.As a result of the statistical analyses conducted differences and similarities have been observed between the image of students towards scientists and attitude towards science in terms of some factors.As thesis studies in our country are analyzed based on the database of the Council of Higher Learning and findings regarding the scarcity of studies conducted in this field reinforce the belief that this study shall contribute to the strengthening of the literature. Also, it is believed that the findings of the study shall have a contribution to teachers, program developers and education policy makers working in this field.