Kentsel dönüşüm projelerinde mülkiyet kazanımlarının ekonomik analizinin ayazma kentsel dönüşüm projesi örneğinde incelenmesi
An examination of the economic analysis of the property acquisitions in urban renewal projects in the case of ayazma urban renewal project
Yazar: AYŞEGÜL GERVAN
Danışman: PROF. DR. HÜLYA DEMİR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Genetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Kentsel dönüşüm projeleri, afet risklerinden korunma, yenileme, koruma ve sağlıklaştırma amaçlarıyla gündeme gelmektedir. Ancak gerçekleştirilen uygulamalar incelendiğinde; kentsel dönüşüm projelerinin genellikle kent merkezine yakın, ilgili proje ile yüksek ekonomik kazanım sağlanması beklenen alanlarda gerçekleştirildiği görülmektedir. Yapılan projelerle, genellikle yoğun yapılaşmanın olduğu, altyapısı yetersiz, sağlıksız ve büyük bir bölümü hazineye ait alanlar, yüksek yoğunluklu yerleşim yerlerine dönüştürülmektedir. Kentsel dönüşüm projelerinin çoğunluğunda hedef kitlenin dönüşüm bölgelerinde yaşayan düşük gelirli insanlar olduğu söylense de, dönüşüm sonrası, orta ve üst gelir sahipleri yönünde değiştiği görülmektedir. Bu alanların dönüşümünde çoğunlukla mülkiyet yapısının da değiştirildiği gözlenmektedir.
Bu çalışmada, gerçekleştirilen kentsel dönüşüm projesi örneğinde mevcut uygulama yöntemleri ile İmar Kanununun 18' inci maddesinin uygulaması sonucu ortaya çıkan mülkiyet kazanımlarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında, 2004 yılında başlayan ve İstanbul'da yapılan ilk kentsel dönüşüm projelerinden biri olan Ayazma Kentsel Dönüşüm Projesi incelenmiştir.
Çalışmada, aktörlerin mevcut projedeki ekonomik kazanımları ile imar uygulaması kullanılması durumunda ortaya çıkacak kazanımlar hesaplanmış ve karşılaştırma sonuçları verilmiştir. Kentsel dönüşüm projelerinde uygulama yöntemi olarak imar uygulamasının kullanılması ile hak sahiplerinin elde edileceği ekonomik kazanımların daha yüksek gerçekleştiği ispatlanmıştır.

Abstract:
Urban renewal projects become a current issue with the objectives of the prevention of disaster risks, urban regeneration, conservation and rehabilitation. However, projects are generally realized in areas located near city-centers, which have a higher profit potential. It has conclusively been shown by the implemented projects that generally state-owned areas facing poor infrastructure and high population are transformed to new, high-density residential areas. Projects are claimed to be realized for the low-income residents; however, by the implementation of the projects; new owners having middle or high-income arise in the project areas.
The purpose of this paper is to compare and contrast the property acquisitions resulting from the implementation of the article 18 of Building Code and the current application methods under the given urban renewal project . Within the scope of the paper, Ayazma Urban Renewal Project, which is one of the first urban renewal projects started in 2004, has been analyzed.
Within the study, the economic gains of the actors in the current project and their economic gains in case of the utilization of land readjustment plan have been compared and the results of this comparison have been portrayed. It has been concluded that in case the land readjustment plan is utilized as a development model, the economic gains of the beneficiaries will be higher.