Kuvvet antrenmanlarında kan akımı kısıtlama uygulamasının akut fizyolojik ve hormonal değişimleri
Acute physiological and hormonal changes of blood flow restriction in strength training
Yazar: DERYA SELDA SINAR ULUTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİN ERSÖZ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
ÖZET 
KUVVET ANTRENMANLARINDA KAN AKIMI KISITLAMA UYGULAMASININ AKUT FİZYOLOJİK VE HORMONAL DEĞİŞİMLERİ
Literatürde kan akımı kısıtlama uygulamasının; performans gelişimi üzerindeki olumlu etkinliği bilgileri mevcuttur. Bu çalışmada; kan akımı kısıtlama uygulaması ile sporcuların kuvvet gelişimleri üzerinde etkili olan bazı hormon ile fizyolojik parametreleri ve bunların akut etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Profesyonel düzeyde spor yapan 14 sağlıklı erkek katılımcı; kan akımı kısıtlamalı (KAK) ve kan akımı kısıtlamasız olarak diz extansion egzersizini iki farklı kuvvet türü olan çabuk kuvveti 6 set 20 tekrar ve maksimal kuvveti 3 set 5 tekrar olarak uygulamıştır. Antrenmanlar bir hafta ara ile kısıtlamalı ve kısıtlamasız olarak gerçekleştirilmiştir. Kan akımı kısıtlama manşon basıncı ayarlaması, her sporcu için 160 mmHg olarak belirlenmiştir. Sporcuların akut hormonal ve fizyolojik değişimlerini belirlemek amacıyla her antrenman protokolünde 3 farklı zaman diliminde [ (1) Egzersiz öncesi, (2) Egzersiz sonrası, (3) Egzersizden 24 saat sonra] olmak üzere 3 ve her protokol için her sporcudan toplamda 12 kan numunesi alınmıştır. Tüm analizlerde  α=0,05 olarak alınmış ve istatistiksel olarak anlamlı farkın elde edildiği durumlar için kısmi eta kare ile hesaplanan etki büyüklüklerine yer verilmiştir. Kan akımı kısıtlama uygulaması ile hormonal ve fizyolojik değişimler arasındaki ilişki "ilişkili (tekrarlı) ölçümler için üç yönlü varyans analizi (ANOVA)" ile test edilmiştir. Değişkenlerin istatistiksel olarak değerlendirilmesi kan kısıtlaması*kuvvet antrenmanı*zaman etkileşimlerinin tümü ile değerlendirilmiştir. Growth hormonu ve IGF-1 için tüm değişkenlerde farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür (p<0,05). Sporcuların CK ve LDH ölçümleri ise kan kısıtlamalı ve kısıtlamasız antrenmanlara ve zaman değişkenlerine göre farklılık gösterse de (p<0,05), maksimal kuvvet ve çabuk kuvvet antrenman şiddetine anlamlı farklılıklar göstermemiştir (p>0,05). Kalp atım hızının; etkileşim etkisi (kan kısıtlaması*kuvvet antrenmanı*zaman) istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür (F=10,295; p<0,05). Oksijen satürasyonunda ise anlamlı bir fark görülmemiştir (F=0,802; p>0,05). Sistolik kan basınçlarında farkın anlamlı (F=3,538; p<0,05) ve diyastolik kan basınçlarında (kankısıtlaması*kuvvetantrenmanı*zaman) farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür (F=0,320; p>0,05). Bulgulara göre sonuç olarak, performans gelişiminde etkili değişkenlerde düşük şiddetli kan akımı kısıtlama uygulamasının yüksek şiddetli direnç egzersizlerine göre daha yüksek ortalamalara sahip olduğu söylenenebilir.  

Anahtar Kelimeler: Hormon, Kan akımı kısıtlama, Kuvvet.

Abstract:
ABSTRACT 
ACUTE PHYSIOLOGICAL AND HORMONAL CHANGES OF BLOOD FLOW RESTRICTION IN STRENGTH TRAINING
In the literature, the application of blood flow restriction; there is information about its positive effect on performance improvement. In this study; it was aimed to determine some hormones and physiological parameters that are effective on the strength development of athletes and their acute effects with blood flow restriction application. 14 healthy male participants who do sports at a professional level; performed the knee extension exercise with and without blood flow restriction as two different types of strength, quick strength 6 sets of 20 repetitions and maximal strength 3 sets of 5 repetitions. The trainings were carried out with and without restrictions, with a one-week break. The blood flow restriction cuff pressure adjustment was set at 160 mmHg for each athlete. In order to determine the acute hormonal and physiological changes of the athletes, 3 blood samples were taken in 3 different time periods [ (1) before exercise, (2) after exercise, (3) 24 hours after exercise] in each training protocol, and a total of 12 blood samples were taken from every athlete for each protocol. In all analyzes, α=0.05 was taken and for cases where a statistically significant difference was obtained, effect sizes calculated with partial eta square were included. The relationship between blood flow restriction practice and hormonal and physiological changes was tested with "three-way analysis of variance (ANOVA) for correlated (repeated) measurements". Statistical evaluation of the variables was evaluated with blood restriction*strength training*time interactions. The difference was statistically significant in all variables for growth hormone and IGF-1 (p<0.05). Although the CK and LDH measurements of the athletes differed according to blood-restricted and unrestricted training and time variables (p<0.05), they did not show significant differences in maximal strength and rapid strength training intensity (p>0.05). heart rate; interaction effect (blood restriction*strength training*time) was found to be statistically significant (F=10.295; p<0.05). There was no significant difference in oxygen saturation (F=0.802; p>0.05). The difference in systolic blood pressures was significant (F=3.538; p<0.05) and the difference in diastolic blood pressures (blood restriction*strength training*time) was statistically significant. was not found (F=0.320; p>0.05). According to the findings, it can be said that low-intensity blood flow restriction practice has higher averages than high-intensity resistance exercises in the variables that affect performance development.

Keywords: Blood flow restriction, Hormone, Strength.