Türkiye'de dilbilim alanında öğrenciler tarafından yazılmış araştırma yazılarının giriş bölümlerinde türe özgü yapılanmalar
Genre analysis of introduction sections in student produced research articles in Turkey
Yazar: ÖZDEN FİDAN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEN CEM DEĞER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Dilbilim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Tür çözümlemesi, akademik ve profesyonel amaçlı metinlerin çözülmesinde bu metinlerin biçimsel ve işlevsel özelliklerinin açıklanması için belli yöntemsel çerçeveler sunan ve bu çerçevede yapılan araştırmalardan elde bulguları akademik dil öğretimini de kapsayan Uygulamalı Dilbilim alanına aktarmayı amaçlayan bir çalışma çerçevesidir. Bu çalışma çerçevesi içinde temel amaç ?belli amaçlar ve iletişim durumlarının yorumlanmasında bireylerin dil kullanım yollarını anlamak ve bu bilgiyi okuryazarlık eğitiminde kullanmaktır?. Tür çözümlemesi çalışmaları kapsamında akademik türlere yönelik çalışmalardan elde edilen bulguların eğitime aktarılması amacı doğrultusunda son yıllarda dil öğretiminde tür-tabanlı yaklaşım, üzerinde çokça çalışılan bir alan haline gelmiştir. Tür Eğitiminin amacı, okuryazarlık bağlamında öğrencilerin dil bilgilerini hem dili bağlam yönelimli anlam üretmeye yönelik olarak kullanmalarını hem de bu dil bilgisini hedef türlerin örneklerini üretmeye yönelik olarak kullanmalarını sağlamaktır. Swales'in (1990) önerdiği Bir Araştırma Alanı Yarat Modeli de tür-tabanlı akademik yazma eğitimi için sağlam bir temel oluşturmaktadır. Bu yaklaşımla öğrenci hem açık bilgilendirme hem de çözümlediği metinler aracılığıyla yazma becerilerini geliştirmektedir. Bu çalışmanın da temel iddiası tür-tabanlı akademik yazma eğitiminin öğrencilerin akademik okuryazarlık becerilerini geliştireceğidir. Çalışmamızda şu hipotezler test edilmiştir. 1)Tür-tabanlı yazma eğitimi üniversite öğrencilerinin akademik okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesine katkıda bulunmaktadır. 2)Swales (1990)'da önerilen Bir Araştırma Alanı Yarat modeli tür-tabanlı akademik yazma eğitiminde öğrencilerde türe yönelik farkındalığın gelişmesinde etkilidir. 3) Eğer 1. ve 2. hipotez doğruysa öğrenci metinlerindeki türe özgü yapılanmalar uzman metinleriyle benzerlik sergileyecektir.Hipotezler, öğrencilerin yazdığı araştırma yazısı giriş bölümlerinin çözümlenerek, uzmanların yazdığı metinlerle karşılaştırılmasıyla test edilmiştir. Çalışmanın bulguları, Tür-tabanlı eğitimin öğrencilerin akademik becerilerini büyük ölçüde geliştirdiğini göstermektedir.

Abstract:
Research in Genre Theory seeks to account for the ways people use language in particular communicative situations and employs research findings in literacy education. Genre Analysis, which is the powerful tool of Genre Theory in describing form-function correlations in academic and professional texts, can be utilized in studies in Applied Linguistics, especially the development of Academic Literacy. Academic Literacy practices constitute central processes through which students learn new subjects and develop their knowledge about new areas of study. In these practices, genre-based pedagogies present teachers and students a different view of writing, supplying students within a contextual framework for writing and offering them an explicit understanding of how texts in the target academic genre are structured. Within the framework of Genre theory and Genre-based Pedagogy, and drawing basically on CARS Model (Swales, 1990; 2004) and Citation Studies (Hyland, 1999; 2000) in the field, this study aims at investigating whether student writers in the discipline of Linguistics in Turkey will be able to produce academic texts as responses to the norms socially accepted in the discipline when they are provided with a genre-based academic writing program. The genre focused on the research is the Introduction sections of research articles. The following hypotheses are tested: (i) genre-based writing pedagogy will contribute to the development of student-writers? academic skills; (ii) CARS Model (Swales, 1990; 2004) is effective in raising student-writers? awareness on academic genre; (iii) provided with awareness raising tasks, student-writers will be able to produce texts similar to those produced by expert writers.In order to test the hypotheses, the Introduction sections of research articles produced by student-writers are compared to those produced by expert writers. The findings reveal that genre-based pedogogy contribute to the academic literacy skills of the students on a large scale.