Bir metal endüstrisindeki çalışma ortamlarının iç hava kalitesinin belirlenmesi
The assessment of indoor air quality inside metallic industry workplaces
Yazar: BİRGÜL KURUTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÜLKÜ ŞAHİN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Günümüzde halk sağlığının bozulmasında en temel etkenin su ve hava ortamlarında oluşan kirlilikler olduğu birçok çalışma ile belirlenmiştir. WHO her yıl hava kirliliği nedeni ile milyonlarca kişinin öldüğünü belirtmektedir. Dış ortamda oluşan kirlilik yanında yaşam ve çalışma alanları olan iç mekânlarda da oluşacak kirlenmenin kontrol edilmesi gereklidir. İş sağlığı ve Güvenliği kavramının şu an Türkiye'deki uygulanış biçimi daha çok iş kazalarının önlemesi üzerine yoğunlaşmıştır. Ancak ülkemizdeki işgücünün %19,5'lik kısmının sanayide çalışmakta olduğu ve günün 8 saatini bu kapalı üretim mekanlarında geçirdiği düşünüldüğünde meslek hastalıklarının önlenmesine yönelik tedbirlerin alınması gereklidir. Endüstriler kaliteli üretim yanında çevreye duyarlı bir yönetim sergilemeli, çalışanların temel sağlık gereksinimlerini karşılayacak kalitede çalışma ortamının oluşturulmasını sağlamalı ve iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili önlemleri almalıdır.Bu çalışmada örnek bir metal sanayisinde üretim bölümü iç ortam havasında muhtemel olabilecek kirleticilerin (PM2.5, CO, CO2, VOC, sıcaklık ve nem) konsantrasyonları belirlenmiş ve yasal çerçevede iş sağlığı ve güvenliği ve halk sağlığı açısından uygunluğu incelenip alınabilecek iyileştirme önlemleri araştırılmıştır. Tesis üretim ortamı yanında karşılaştırma maksadı ile dış ortamda ve ofislerde de ölçümler yapılmıştır. Parametreler Temmuz-Ağustos 2008, Ekim-Kasım 2008 ve Ocak-Şubat 2009 periyotlarında gün boyu anlık kayıtlarla takip edilmiş ve oluşan konsantrasyon değişimleri üretim sürecindeki değişikliklerle ilişkilendirilmiştir. Kasım ayında imalat makinelerine yalıtım yapılmış konsantrasyon azalımları belirlenmiştir.Çalışma sonucunda herhangi bir önlem alınmadığı takdirde tesis imalat bölümünde üretim sürecindeki farklılıkları nedeni ile PM2.5 konsantrasyonunda yüksek salınımlar gözlenmiştir. İmalat bölümündeki PM2.5 konsantrasyonları dış ortamdaki konsantrasyonun yaklaşık 2 ile 8 katı mertebesindedir. İmalat makineleri etrafında yapılan yalıtım sistemi sonucunda PM2.5 konsantrasyonları ortalama 8 kat azalmıştır. . İşçi sağlığı açısından PM2.5 konsantrasyonları OSHA standartlarının altında kalırken, EPA ve WHO'nun halk sağlığının korunması amacıyla tanımladığı ortam kalitesi standartlarının oldukça üstünde değerler almıştır. 2400 ?g/m3 ` e ulaşan bu değerler yalıtım yapılarak standartların altına düşürülebilmiştir. CO, CO2 ve VOC konsantrasyonları ortalama değişim aralıkları sırasıyla 0,8-16,0 ppm; 537,0-675,8 ppm; 0,02-0,52 ppm'dir ve limit değerlerin altına sonuçlar elde edilmiştir. Çalışma ortamlarındaki uzun süreli kişisel maruziyet düşünüldüğünde iş sağlığı yönetmeliklerindeki limit değerlerin kişisel sağlığın korunması ve meslek hastalıklarının önlemesi için yeterli olmadığı düşünülmektedir.

Abstract:
At the present day, the basic factor is water and air environment pollutions that determined with a great many of studies. WHO have determined that million of people died in every year by air pollution. Indoor air pollutions that life and workplace environment are controlled together with outdoor pollution. Occupational Healthy and Safety consept are applied as occupational accident in Turkey. In our country, 19.5% of the workforce works in industry and this people are spend approximately 8 hours in a day in workplaces. Accordingly, it should be get actions about occupational disease. Industries should display management with environmentally-conscious, provide to make workplace that provide to workers basic health requirements and get actions about occupational healthy and safety.To determined concentrations with probable contaminant (PM2.5, CO, CO2, VOC, ambient temperature and humidity) an indoor air quality in workplace of a metallic industry environment and to investigated in terms of occupational healthy and safety and public health in legal regulation and to researched treatment actions. Offices and outdoor environment were measured to compare with the industry production air. Parameters were followed all day and immediately in July-August 2008, October-November 2008 and January-February 2009 periods and these concentration changes associated with production process exchanges. Isolation was built to production machines in November and concentration decreasing was determined.At the end of study, high release was watched on PM2.5 concentration for production process variety in workplace air provided that any action was taken. PM2.5 concentrations in workplace air are higher than outdoor air approximately 2 and 8 times. After that isolation system on production machines, PM2.5 concentrations decrease approximately 8 times.In terms of occupational health, PM2.5 concentrations are below OSHA standards, but they are above environment quality standards that EPA and WHO have described for safe public health. These values were watched 2400 ?g/m3 but values were decreased below standards after isolation system.CO, CO2 and VOC concentration?s average value range are in turn 0,8-16,0 ppm; 537,0-675,8 ppm; 0,02-0,52 ppm and these value are below limit value. When occupational expose in a long time in workplace was cared, limit values are not competence in terms of safety to personal healthy and occupational disease in occupational healthy regulation.