Prefabrike ve geleneksel ahşap esaslı yapım sistemlerinin karşılaştırmalı yaşam döngüsü değerlendirmesi
Comparative life cycle assessment of prefabricated and traditional wood-based structural systems
Yazar: HURİYE ÖNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL TERECİ
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Ahşap yapılar = Wood structures ; Aile konutu = Family housing ; Prefabrike = Prefabricate ; Yapı malzemeleri = Building materials ; Yaşam döngüsü = Life cycle ; Çevresel etki = Environmental impact

Özet:
İnşaat sektörü enerji ve kaynak tüketiminde etkin bir rol oynamakla birlikte bina tasarımında yapı malzemelerinin üretimi ve inşaat aşamasında oluşan çevresel etkilerin önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu bağlamda yapı sektöründe çevresel etkilerin değerlendirilmesi için en etkili yöntem olarak yaşam döngüsü değerlendirme yöntemi öne sürülmüştür. Bu süreçte endüstrileşmiş yapım sistemlerinin yaygınlaşması sonucunda prefabrike yapım sistemlerinin geleneksel yapım sistemlerine alternatif olarak kullanılmasıyla birlikte iki yapım sistemi arasında çevresel etkilerin değerlendirilmesine ihtiyaç olduğu görülmektedir. Tez çalışması kapsamında yaşam döngüsü değerlendirme yöntemine bina ölçeğinde bakılarak, her iki yapım yöntemini kapsayacak şekilde ilgili standartlara göre değerlendirme metodu belirlenmiştir. Literatüre katkı sağlamak amacıyla bu çalışmada, ahşap esaslı prefabrike (ön üretim) ve ahşap esaslı geleneksel (yerinde) yapım sistemi olmak üzere iki farklı yapım sistemiyle oluşturulmuş tek aileli iki konutun yaşam döngüsü değerlendirmesi aracı kullanılarak binaların tüm yaşam döngüsü boyunca çevresel etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Değerlendirme için farklı firmalardan alınan aynı taban alanına sahip prefabrike ve geleneksel sistemle yapılması planlanan iki tek aileli konut kullanılmıştır. Bu çalışmada da yaşam ömrü 100 yıl kabul edilen örnek binalar "One Click LCA" aracı kullanılarak, yaşam döngüsü aşamalarına göre 7 çevresel etki kategorisi özelinde değerlendirilmiş ve karşılaştırma için gerekli bulgulara ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular, farklı yapım sistemleriyle oluşturulan iki konutun 100 yıllık yaşam ömrü boyunca çevresel etkilerinin belirlenmesine ve karşılaştırılmasına olanak sağlamaktadır. Karşılaştırma sonucunda; ahşap esaslı malzeme kullanımının ve prefabrike yapım sisteminin inşaat sektöründeki olumsuz çevresel etkilerin azaltılması yönünde etkili bir yapım sistemi olacağı bulunmuştur.

Abstract:
While the construction sector plays an active role in energy and resource consumption, it constitutes an important part of the environmental impacts occurring during the production of building materials and construction phase in structural design. In this context, the life-cycle assessment method has been proposed as the most effective method for the assessment of environmental impacts in the building sector. In this process, as a result of the widespread use of industrialized construction systems, it is seen that there is a need to assess the environmental impacts between the two construction systems, with the use of prefabricated construction systems as an alternative to traditional construction systems. The life-cycle assessment method was examined at the building scale, and the assessment method was determined according to the relevant standards, covering both construction methods within the scope of the thesis. In order to contribute to the literature, it is aimed with this thesis to compare the environmental effects of the buildings throughout their entire life cycle by using the life cycle assessment tool of two single-family houses built with two different construction systems, which are prefabricated (pre-production) and traditional (in-situ construction) systems produced with wood-based building materials. Two single-family houses planned to be built with the same floor area, prefabricated and traditional system, gotten from different companies, were used for assessment purposes. In this study, the sample buildings with a lifespan of 100 years were assessed using the "One Click LCA" tool, according to their life-cycle stages, in 7 environmental impact categories, and the necessary findings have been obtained for comparison. The findings allow the determination and comparison of the environmental impacts of two houses built with different construction systems over their 100-year lifespan. As a result of the comparison; It has been found that the use of wood-based materials and the prefabricated construction system will be an effective construction system in reducing the negative environmental effects in the construction sector.