Peter Golden'in ?Kahazar studies? adlı eserinin tercümesi ve kritiği
The translation and critique of Peter Golden?s ?Khazar studies?
Yazar: EGEMEN ÇAĞRI MIZRAK
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN SALMAN
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Tarih = History

Özet:
Peter B. Golden'ın ?Khazar Studies (An Historico-Philological Inquiry intothe Origins of the Khazars) Volume I-II? adlı eseri, Hazaroloji alanında anakaynaklardan biri olarak görülmektedir. Tezimizin konusunu oluşturan bu eserinbugüne değin Türkçe'ye kazandırılmamış olması bu sahadaki en önemli eksikliklerdenbiri olarak durmaktaydı. Bu nedenle, yukarıda da açıklandığı üzere, Hazaroloji ve ilintilialanlarda çalışmalar yapan Türk tarihi araştırmacılarının bu ehemmiyet arzeden eserdenfaydalanabilmeleri amacıyla, tez konusu olarak, adı geçen eserin Türkçe'ye tercümesiseçilmiştir.Golden, bu çalışmasında, Hazar tarihiyle ilgili tartışmalı olan hususlarda,Artamonov, Dunlop, Zaj?kowski, Czeglédy, Németh gibi Hazar tarihi sahasında sözsahibi araştırmacıların görüşlerine başvurarak, bunları mukayeseli olarak tetkik etmiş vekendi değerlendirmelerini ortaya koymuştur. Golden, özellikle Hazarlar'ın kökeninin neolduğu konusundaki tartışmaları bertaraf edebilmek için, I. cildin IV. bölümünde yeralan Sözcük Listesi'nde, Hazar lisanında yer alan boy, isim, unvan, yer, su, yer-suadlarının etimolojik incelemesine yönelik bir liste sunarak, Hazarlar'ın bir Türk kavmioldukları sonucuna varmıştır.Tercüme ettiğimiz bu muazzam eser esasen iki ciltten oluşmaktadır: Eserin I.cildi toplam dört bölümden oluşmaktadır: (i) Birinci bölümde, Hazar Kağanlığı'nınteşekkülünden evvel, Avrasya düzlüklerinde, Balkanlar'da ve hatta Avrupa içlerineuzanan serüvenleri ile adlarını duyurmuş bazı Türk boylarının kısa tarihlerisunulmuştur. (ii) İkinci bölümde, Hazarların kökenleri, tarih sahnesine çıkışları veHazar Kağanlığı tarihi ile ilgili meseleler üzerinde durulmuştur. (iii) Üçüncü bölümdeise Kağanlık ile ilişkili kavimler ve budunlar tanıtılmış ve ayrıca Hazar yurdundakiekonomik durum anlatılmıştır (iv) Sözcük Listesi başlığı altındaki IV. bölümde, tarihalanından filoloji alanına geçilerek, Hazar dili ve Hazarlar'ın kökenine ilişkin teferruatlıbir etimolojik incelemeye girişilmiştir.IIII. cilt ise, Golden'ın araştırmasında yararlandığı yazma eserlerin (Arapça,Farsça, İbranice, Bizans Grekçesi, Ermenice) ve haritaların fotokopi nüshalarını ihtivaetmektedir.

Abstract:
The inspiring work of Peter Golden, ?Khazar Studies (An Historico-Philological Inquiry into the Origins of the Khazars) Volume I-II ?, is considered to beone of the principal sources in the field of Khazarology. The absence of Turkishtranslation of this work stands as an major obstacle for a detailed comprehension ofKhazar History. As you would appreciate, the translation of ?Khazar Studies Volume III? into Turkish has been selected as thesis topic since it provides remarkable insightsfor Khazar History researchers.In this work, Peter Golden referred to previous studies of distinguished expertslike Artamonov, Dunlop, Zaj?kowski, Czeglédy and Németh about controversial pointsin Khazar History. Golden scrutinized the opinions of these authors in a comparativemanner and put forward his own suggestions. So as to overcome the questions regardingthe ethnic origin of Khazarians, he presented a Word List in Volume I, Chapter IV andit contains a list of personal names, tribal names, titles, toponyms, hydronyms and topohydronymsin Khazar language and after a detailed etymological investigation of thislist, he draws to the conclusion that Khazars were Turkic nation.This translated work actually contains two volumes: Volume I includes fourchapters: (i) In the first chapter, short introductions of Turkic tribes lived before theformation of Khazar Qaganate and renowned with their adventures from Eurasia steppesto Balkans, even to Europe are presented. (ii) In the second chapter, the origin ofKhazars and the emegence of the Khazars on the stage of history are revealed. Besides,some questions regarding Khazar Qaganate are answered in a historical concept. (iii) InChapter III, several tribes and peoples connected to the Qaganate are introduced.Moreover, economic condition in Khazaria is explained. (iv) In Chapter IV, under thetitle of Word List, Golden deals with the questions stated above in a philologicalconcept. A detailed investigation of the Khazar language and the origin of Khazars iscarried out based upon etymological findings.IVVolume II is comprised of the facsimiles of the manuscripts (Arabic, Persian,Hebrew, Armenian and Byzantine Greek) and maps used by Golden in his research.