Kavsi Divanı'nın dil incelemesi (giriş-dil incelemesi-metin-sözlük)
Linguistic research on the Divan of Kavsi (introduction-language analysis-text-vocabulary)
Yazar: FARHAD RAHİMİ
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE TÖREN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 17. yüzyıl = 17. century ; Dilbilgisi = Grammar ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Edebiyat = Literature ; Kavsi Tebrizi = Kavsi Tebriz ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; İran = Iran ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
Bu çalışmanın kapsamı 17.yy. Türk divan edebiyatının büyük şairi olan Kavsi Tebrizi'nin hayatı, Kavsi Divanının dil incelemesi, metin ve sözlükten ibarettir. Giriş bölümünde önce İran'da Türk edebiyatı 17. yy.'a gelinceye kadar başlığı altında 17.yy.'a kadar olan Azerbaycan Türk edebiyatını kısaca ele alıp sonra da Kavsi'nin Hayatı başlığı altında birçok tezkire ve eseri tarayarak araştırmalarda yapılan yanlışlıkları düzeltmeye ve onun hayatına ışık tutmaya çalıştık. Kavsi'nin Edebi Kişiliği başlığı altındaki bölümde ise onun edebi kişiliğini ve dünya görüşünü Divanından örnekler sunarak aydınlatmaya çalıştık. Kavsi Divanının nüshaları ve metnin kurulmasında izlenilen yol başlığı altındaki bölümde de Kavsi Divanının elimizde bulunan nüshaları ve onların özellikleri, elimizde bulunmayan başka nüshaların özellikleri ve zikredildiği kaynaklar verildikten sonra bu Divanın çeviriyazısında izlenilen yol anlatılmıştır.Divanın Dil Özellikleri bölümünde Eski Türkçe, Eski Anadolu Türkçesi, Türkiye Türkçesi ve Azerbaycan Türkçesi temelinde artzamanlı çalışma yöntemiyle ses ve biçim özelliklerini vererek bu eserin dilbilgisini ve değerlendirme kısmında da Divanın Dilbilgisi başlığı altında onun belli başlı özelliklerini sıralayarak adı geçen dillerden hangisine daha yakın olduğunu ortaya koymaya çalıştık. İran nüshalarının ve metin çalışmasının değerlendirilmesi başlığı altında ise İran nüshaları metinlerinin özelliklerini, soy kütüğü çizelgesi ve ortaya koyduğumuz metnin özelliklerini vermeğe çalıştık.

Abstract:
This work is the analysis of The Divan of Kavsi and includes four parts: the life of the great poet of the 17th century?s Turkish Divan Literature, Kavsi Tebrizi, the language analysis of The Divan, the text and its vocabulary. In the introduction part under such the headline as `The Turkish Literature in Iran Until the 17th Century? we firstly made a short review of Azerbaijan Turkish Literature; secondly, by reviewing many works and biographies written on the author?s life, we tried to clarify many aspects of his life and to revise mistakes made in recent works by over viewing them. In the part under the headline `Literary Personality of Kavsi? we tried to clarify author?s literary personality and his world view by giving examples from his Divan. In the chapter `Copies of the Divan of Kavsi and the Way Followed in Text Construction? we gave information about the Divan copies we have and their characteristics, and the characteristics of other copies we do not have with the sources where copies are mentioned; finally we discussed the way followed in translation of the Divan. In the chapter `The Linguistic Characteristics of the Divan? on the basis of Old Turkish and Old Anatolian Turkish, Turkish Language of Turkey and Azerbaijan Turkish, using the diachronic method we examined the grammar of this piece by giving its phonetic and morphologic characteristics; further, in the valuation part under the headline `Grammar of the Divan? by specifying its main characteristics we told to which of listed languages it stands closer. In the chapter named as `Valuation of Iran Copies and Text Studies? we tried to give information about text characteristics of Iran copies, the family tree and the characteristics of given text.