Tip 2 diyabet tanısı ile takip edilen hastalarda hedeflenen başarı kriterlerine ulaşabiliyor muyuz?
Can we achieve the targeted success criteria in patientsfollowed with Type 2 diabetes?
Yazar: HACER ÇİÇEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRAÇ VURAL KESKİNLER
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Dislipidemi = Dyslipidemia ; Hipertansiyon = Hypertension ; Obezite = Obesity ; Tedavi = Treatment

Özet:
Giriş ve Amaç: Tip 2 Diyabetes mellitus (T2D)z, insülin sekresyonunda bozulma ve/veya insülin etkinliğinde azalma nedeniyle oluşan kronik, multisistemik bir hastalıktır. Bu çalışmada, Tip 2 Diyabet tanısıyla izlenen hastalarda,  hiperlipidemi, hipertansiyon, obezite ve hipergliseminin tek tek ve tümünün birden kontrol oranları ve hastalara ait diğer değişkenler ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya   20.10.2021-21.01.2022 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bakanlığı Göztepe Prof. Dr. Süleyman YALÇIN Şehir Hastanesi Endokrinoloji Bölümü Diyabet Obezite Polikliniği ve  Genel Dahiliye Polikliniğine ardışık olarak başvuran, çalışmaya katılmayı kabul eden 18 yaş üstü ve en az bir yıldır Tip 2 Diyabet Hastalığı olan 506 hasta dahil edildi ve kesitsel olarak incelendi. Hastaların sosyodemografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, elektronik kan basıncı ölçüm cihazı ile bakılan kan basıncı ölçümü kaydedildi ve hasta takibinde rutin olarak bakılan kan tetkikleri incelendi. Hastaların beslenme tarzı hakkında bilgi edinebilmek amaçlı, hastanemiz diyetisyeni tarafından hazırlanan 6 soruluk bir anket muayene esnasında uygulandı.  Hastaların kardiyovasküler açıdan risk grubunu belirlemek için, ESC (European Society of Cardiology) kılavuzunda önerilen SCORE risk hesaplayıcısı kullanıldı ve risk analizine göre hedeflenen LDL kolesterol düzeyi bakıldı. Ulusal ve uluslararası kılavuzlara göre   hipertansiyon, hiperlipidemi, obezite ve hiperglisemide önerilen hedef değerlere hangi oranda ulaşılabildiği değerlendirildi. Dört ana hedefe ulaşma sayısına göre hastalar gruplandırıldı. Grup-1 en az üç hedefi yakalayanlar, grup-2 iki hedefe ulaşanlar, grup-3 bir hedefe ulaşanlar ve grup 4 hiçbir hedefe ulaşamayanlar olarak sınıflandırıldı. 
Bulgular: Çalışmaya 351 (%69,3) kadın ve 155 (%30,7) erkek katıldı. Hastaların ortalama yaşı 56,06 (±10,2) yıl, ortalama diyabet süresi 11,5 (min:1 yıl max:50 yıl) yıldı. Hastaların %72'sinin kan basıncı kontrol altında bulundu. Kadın ve erkeklerin kan basıncı kontrol oranları benzerdi ancak kan basınıcı yüksek bulunan bireylerin bel çevresi daha geniş ve HbA1c 
 
seviyesi daha yüksek olarak izlendi (sırasıyla p:0,002, p:0,044). Vücut kitle indeksine göre değerlendirilen hastaların %90'ı obez olarak saptandı ve kadınların erkeklere göre daha büyük oranda obeziteye sahip olduğu görüldü (p<0,001). Obez olan bireylerde eşlik eden hipertansiyon daha sık olarak izlendi (p:0,046). Obezitesi olmayan bireylerin ise aktif sigara kullanımı ve günlük ekmek tüketimi daha fazlaydı (sırasıyla p:0,026, p:0,016). VKİ yüksek bulunan bireylerin HbA1c ortalaması 7,76 (±1,97)  iken, obez olmayan bireylerin A1c ortalaması 8,44 (± 2,27)  olarak görüldü. LDL kolesterol hedefine ulaşan hasta oranı %16 iken, %84 hasta bu hedefe ulaşamadı. Kolesterol hedefine ulaşamayan grubun yaş ortalaması daha büyüktü ve eşlik eden hipertansiyon sıklığı daha fazlaydı (sırasıyla p<0,001, p<0,001). Ayrıca LDL kolesterolü daha yüksek bulunan grubun trigliserid seviyesi de daha yüksek izlendi (p:0,002). Hastaların %42'sinin HbA1c düzeyi <%7  bulunurken, %58'inin HbA1c düzeyi  ≥%7 olarak bulundu. Hipertansiyon, hiperlipidemi, obezite ve hiperglisemi hedeflerine ulaşma sayısı olarak gruplandırılan hastalardan; daha az sayıda hedefe ulaşanların, yaş ortalaması ve VKİ daha büyüktü ve diyabet süresi daha uzun bulundu (ortak p<0,001). Ayrıca hedef sayısı açısından daha başarısız olan bireylerin eşlik eden hipertansiyon sıklığı daha fazla ve bel çevresi ise daha genişti (ortak p<0,001). Daha fazla sayıda hedefe ulaşanların ise glisemik kontrolü daha iyiydi, ekmek tüketimi ve insülin kullanım oranı daha düşüktü (ortak p<0,001). Son olarak en başarılı kabul edilen grup ile en başarısız sayılan grup karşılaştırıldığında; yaş faktörü, VKİ, diyabet süresi, eşlik eden hipertansiyon, bel çevresi uzunluğu, KVH öyküsü, ekmek ve meyve tüketimi ve insülin kullanımı bu 2 grup arasındaki temel farklılıklar olarak bulundu. Bu faktörler tekrar kendi içinde analiz edildiğinde ise yaş, eşlik eden hipertansiyon ve insülin kullanımı anlamlı olarak görüldü.
Sonuç: Çalışmamızda yaklaşık olarak her 10 diyabetliden 9'unun obez olduğu, 8'inde dislipidemi bulunduğu, 6'sında glisemik kontrolün iyi olmadığı ancak yarısından fazlasında kan basıncı kontrolünün hedeflenen düzeyde olduğu görüldü. Başta obezite olmak üzere iyi bir glisemik kontrol, hipertansiyon ve dislipidemi yönetiminin özellikle diyabetli bireylerde titizlikle uygulanması gerektiği görülmüştür. Ulusal ve uluslararası kılavuzların önerdiği yönergeleri izlemek, tip 2 diyabetli bireylerde kardiyovasküler hastalık riskini azaltmak için etkili bir strateji olabilir.

Abstract:
Introduction and Objective: Type 2 Diabetes mellitus (T2D) is a chronic, multisystemic disease caused by impaired insulin secretion and/or decreased insulin efficiency. In this study, We aimed to determine  control rates of hyperlipidemia, hypertension, obesity and hyperglycemia individually and all together, the relationship between control rates and other patient variables in patients followed up with a diagnosis of type 2 DM.
Materials and Methods: In Ministry of Health Göztepe Prof. Dr Süleyman YALÇIN City Hospital,  Diabetes and Obesity Outpatient Clinic and General Internal Medicine Outpatient Clinic, between 20.10.2021-21.01.2022, 506 patients included the study. Patients over the age of 18 and diagnosed with Type 2 Diabetes for at least one year, who agreed to participate in the study were included and analyzed cross-sectionally. Sociodemographic characteristics of the patients, anthropometric measurements, blood pressure measurement with an electronic blood pressure measuring device were recorded, and routine blood tests during patient follow-up were examined. A 6-question questionnaire prepared by the dietician of our hospital was administered during the examination in order to obtain information about the nutrition characteristics of the patients. In order to determine the cardiovascular risk group of the patients, the SCORE risk calculator recommended in the ESC (European Society of Cardiology) guidelines was used and the targeted LDL cholesterol level was measured according to the risk analysis. We evaluated to control rates of hypertension, hyperlipidemia, obesity and hyperglycemia for each patient according to national and international guidelines recommendations. Patients were grouped according to the number of achievements of the 4 main goals. Group-1 was classified as those who achieved at least three targets, group-2 as those who achieved two targets, group-3 as those who achieved one target, and group 4 as those who achieved none of four targets.
 
Results: 351 (69.3%) women and 155 (30.7%) men participated in the study. The mean age of the patients was 56.06 (±10.2) years, and the mean diabetes duration was 11.5 (min: 1 year, max: 50 years) years. Blood pressure was under control in 72% of the patients. Blood pressure control rates of women and men were similar, but individuals with high blood pressure had a wider waist circumference and higher HbA1c levels (p:0.002, p:0.044, respectively). 90% of the patients were found obese according to body mass index, and it was observed that women had a higher obesity rate than men (p<0.001). Concomitant hypertension was observed more frequently in obese individuals respect of non-obese individuals (p:0.046). Active smoking and daily bread consumption were higher in non-obese individuals (p:0.026, p:0.016, respectively). While the average of HbA1c of individuals with high BMI was 7.76 (±1.97), the average of A1c of individuals with targeted level was 8.44 (± 2.27). While the rate of patients reaching the LDL cholesterol target was 16%, therefore 84% of the patients could not reach this target. The mean age of the group that could not reach the cholesterol target was older and the frequency of concomitant hypertension was higher (p<0.001, p<0.001, respectively). In addition, the triglyceride level of the group with higher LDL cholesterol was also higher (p:0.002). While the HbA1c level <7% in 42% of the patients, 58% was found to be ≥7%. Patients who reach fewer goals; mean age and BMI were greater and duration of diabetes was longer (common p<0.001). In addition, individuals who were unsuccessful in terms of target number had a higher frequency of concomitant hypertension and a wider waist circumference (p<0.001). Those who achieved more goals had better glycemic control, lower bread consumption and insulin use (p<0.001). Finally, when the  group considered the most successful (Group-1) and the group considered the most unsuccessful (Group-4) were compared; As a result of univariate analysis, age factor, BMI, duration of diabetes, accompanying hypertension, waist circumference, CVD history, bread and fruit consumption and insulin use were found to be the main differences between these 2 groups. In multivariate analysis; age, concomitant hypertension and insulin use were found to be significant.
 
Conclusion: In our study, it was observed that approximately 9 out of 10 diabetics were obese, 8 had dyslipidemia, 6 had poor glycemic control, but more than half had blood pressure control at the targeted level. It has been observed that good glycemic control, especially obesity, management of hypertension and dyslipidemia should be applied meticulously, especially in individuals with diabetes. Following the guidelines recommended by national and international guidelines can be an effective strategy for reducing the risk of cardiovascular disease in individuals with type 2 diabetes.