İnfantil pompe hastalığı tanısı ile çocuk metabolizma ve beslenme polikliniği'nde takip edilen ve enzim replasman tedavisi alan hastaların yaşam kalitelerinin, kas, kalp tutulum bulguları ile nörolojik gelişimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of quality of life, muscle and cardiac involvement and neurologicaldevelopmental status of infantile pompe patients followed up in A pediatricmetabolism and nutrition clinic
Yazar: CANER HACIOĞLU
Danışman: PROF. DR. HALİSE NESLİHAN ÖNENLİ MUNGAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Enzimler = Enzymes ; Kardiyomiyopatiler = Cardiomyopathies ; Kaslar = Muscles ; Kemik dansitesi = Bone density ; Pompe hastalığ = Pompe disease ; Sağkalım = Survival ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu tez çalışmasında, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk
Metabolizma ve Beslenme Bilim Dalı'nda infantil Pompe hastalığı tanısı ile takip edilen
ve enzim yerine koyma tedavisi uygulanan hastaların; demografik, klinik ve genetik
özelliklerinin incelenerek, mobil olabilen hastaların tedavi öncesi ve son kontroldeki
kardiyak parametrelerinin, güncel bilişsel düzeylerinin ve longitudinal olarak motor
fonksiyonlarının izlemleriyle birlikte yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Bu tez çalışmasında 2009-2020 yılları arasında Çukurova
Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk
Metabolizma ve Beslenme Bilim Dalı'nda mutasyon analizi ve asit alfa-glikozidaz enzim
düzeyleri ile tanı alıp takibe giren 42 infantil Pompe hastası değerlendirildi. Retrospektif
olarak dosyaları incelenerek klasik ve klasik olmayan infantil Pompe olarak
gruplandırılan ve genetik sonuçlarına göre CRIM durumları yorumlanan hastaların,
demografik özellikleri, özgeçmiş ve soy geçmiş bilgileri, klinik bulguları, laboratuvar
verileri, enzim düzeyleri ile mutasyon analizi sonuçları ve enzim replasman tedavi
süreleri ve sağ kalım oranları kaydedildi. Ayrıca, son kontrollerinde mobil olabilen 22
hastanın; kreatinin kinaz (CK) düzeyleri, ekokardiyografik değerlendirmeleri, 24 saatlik
Holter EKG ile kalp ritim analizleri, kaba motor fonksiyonları, myotonometrik ölçümleri,
on metre yürüme, 6 dk yürüme, 3 dk merdiven çıkma testleri, kas gücü muayeneleri, hızlı
motor fonksiyon testleri (QMFT), Dual Enerji X-ışını Absorpsiyometresi (DXA) yöntemi
ile kemik mineral yoğunlukları (KMY) ve vücut kompozisyonu (kas kütlesi) ölçümleri
gerçekleştirildi. Çocukların yaşam kaliteleri, çocuklar ve çocuklar için ebeveynlere
yaşam kalitesi ölçeği (ÇİYKÖ) uygulanarak değerlendirildi. Yaş gruplarına göre Denver 
II gelişim, Stanford Binet ve Wechsler çocuklar için zekâ testleri (WISC-R) yapılarak
bilişsel gelişimleri yorumlandı. İşitme testleri yapıldı. B12, D vitamini ve folik asit
düzeyleri ölçüldü.
Bulgular: İnfantil Pompe hastalığı tanısı ile takip edilen toplam 42 hastanın
%50'si kız, %50'si erkekti. Hastaların %40,5'i kaybedilmişti. Yaşayan 25 hastanın
ortalama güncel yaşı 66,5±28,3 (16,1-124,0) ay idi. Klasik olmayan gruptaki hiçbir hasta
kaybedilmemişti. Son kontrolde bu hastaların %96'sı mobil ve mobil olabilen hastaların
%75'i bağımsız mobildi. Çalışmaya dâhil edilen 22 mobil hastanın 15'i (%68,2) klasik
tip infantil Pompe hastasıydı. Hastaların tamamı 40 mg/kg/2 hafta dozundan enzim yerine
koyma tedavisi (EYKT) almaktaydı. Hastaların tümünde 15,3±9,1 (3,6-32) ay EYKT
sonrasında hipertrofik kardiyomiyopati bulgularının anlamlı bir şekilde gerilediği
görüldü. 6 hastada aritmi olduğu saptandı. CK düzeylerinde tedavi sonrasında bir azalma
olmadı. Hastaların 2018 yılında yapılan kaba motor beceri, myotonometrik ölçüm ve
fonksiyonel durum değerlendirmeleri ile aynı testlerin güncel uygulamaları
karşılaştırıldığında fonksiyonel kapasitelerinin korunabildiği görülerek, EYKT'nin
kardiyak bulgulardaki iyileşme dışında kas bulguları üzerinde de belli ölçüde olumlu etki
sağladığı görüldü. Ayrıca, klasik olmayan gruptaki hastaların mobilite oranlarının ve
fonksiyonel kapasitelerinin klasik gruba göre daha iyi olduğu saptandı. DXA ile KMY
ölçüldüğünde, 5 hastada Z-skorunun -2 SD altında olduğu görüldü. Vücut yağ dokusu
ölçümü de DXA yöntemi ile yapıldı. Yaş grubuna göre kıyaslama yapılabilen 10 hastanın
%60'ında yağ dokusu oranı sağlıklı Türk çocuklarına göre artmıştı. 9 (%41) hastada
işitme kaybı vardı. Bunların %45'i sensörinöral, %33'ü iletim ve %22'si miks tipindeydi.
Bu hastaların 8'inde konuşma bozukluğu vardı. Bilişsel değerlendirme (Stanfort Binet ve
WISC-R) yapılan 15 hastanın 9'unun (%60) sınır zekâda olduğu görüldü. Denver gelişim
testi yapılan 7 hastanın tümünde anormal sonuç alındı. Yaşam kalitesi mobil ve klasik
olmayan tip infantil Pompe hastalarında daha yüksekti.
Sonuç: İnfantil Pompe hastalığı nadir görülen bir kalıtsal metabolik hastalıktır.
EYKT sonrası hastaların yaşam süreleri, fonksiyonel kapasiteleri ve yaşam kaliteleri
artmış ve kalp bulguları gerilemiştir. Tek merkezde, 42 hasta ile 11 yılı aşan yüksek doz
enzim yerine koyma tedavisinin hastalarımızdaki mortalite ve morbiditeyi azaltığını
gördük. 61,0±32,6 (10,7-124,7) Ay EYKT ile hastaların kardiyak bulgularında tam
düzelme sağlanırken, fonksiyonel kapasitelerinin de korunduğu ve bunun da hem hasta 
hem de ebeveynlerin yaşam kaliteleri üzerine olumlu etki yaptığını gördük. Bu tez
çalışması infantil Pompe hastalığında, kardiyak bulguları, enzim düzeyleri, genotip,
bilişsel ve motor fonksiyonlar, işitme testleri, KMY, yağ dokusu oranları ve yaşam
kalitesi ölçekleriyle değerlendiren tek merkezli en fazla sayıda hastanın incelendiği bir
araştırmadır.

Abstract:
Evaluation of Quality of Life, Muscle and Cardiac Involvement and Neurological
Developmental Status of Infantile Pompe Patients Followed up in a Pediatric
Metabolism and Nutrition Clinic
Aim: The aim of this study is to evaluate the demographic, clinical and molecular
findings, pretreatment and posttreatment parameters related to cardiac functions,
cognitive status, longitudinal motor assessment and quality of life of infantile Pompe
patients, who are followed up and treated with enzyme replacement therapy in Çukurova
University Medical Faculty Pediatric Metabolism and Nutrition Department.
Material and Method: In this study, 42 infantile Pompe patients who were
diagnosed with molecular analysis or acid alpha-glucosidase enzyme analysis and
followed up in between 2009 and 2020 in Çukurova University Medical Faculty Pediatric
Metabolism and Nutrition Department were included. Retrospectively, demographic
features, personal and family histories, clinical findings, laboratory data, enzyme
analysis, molecular findings, duration of enzyme replacement therapy, and survival of
patients were assessed. Patients were grouped as classical and non-classical infantile
Pompe disease and CRIM status were interpreted according to genotype. Also, creatinine
kinase (CK) levels, echocardiography, cardiac rhythm analysis with 24-hour Holter
electrocardiogram, gross motor functions, myotonometric measurements, 10 meter walk
test, 6 minute walk test, 3 minute step test, muscle strength, quick motor functions test
(QMFT), bone mineral density (BMD) and muscle mass measurements with dual energy
x-ray absorptiometry (DXA) of 22 patients who were able to be mobilized independently
in the last visit were evaluated. Quality of life assessments were done with Pediatric
Quality of Life (PedsQoL) Inventory including parent and child forms. Neurocognitive
assessments were done with Denver II Developmental Scale, Stanford Binet Intelligence
Scales, and Wechsler Intelligence Scale for Children (WISC-R) according to the patient's
age. Audiological evaluations were done. Vitamin B12 and D and folic acid levels were
measured. 
Findings: 50% of the 42 infantile Pompe patients were female. 40,5% of the
patients have deceased. The mean current age of 25 alive patients was 66,5±28,3 (16,1-
124,0) months. None of the patients in the non-classical group have died. At the last visit,
96% of these patients were mobile and 75% of the mobile patients were mobilized
independently. 15 of 22 mobile patients (68,2%) were classical type infantile Pompe
patients. All of the patients were on enzyme replacement therapy (ERT) with the dose of
40 mg/kg/2 weeks. Hypertrophic cardiomyopathy findings were regressed after 15,3±9,1
(3,6-32) months of ERT in all patients. 6 patients had cardiac arrhythmia. There were not
any change in CK levels related to therapy. Comparison of gross motor functions,
myotonometric measurements, and functional status assessments of patients in 2018 and
currently indicated that functional capacity of the patients were preserved. This
highlighted that, ERT has beneficial effects on both cardiac and skeletal muscle functions.
Also, mobility rates and functional capacity of the patients in non-classical group were
better compared to classical group. BMD measurements with DXA detected z scores
below - 2 SD in 5 patients. Body fat was measured with DXA. 60% of 10 patients have
increased adipose tissue mass compared to age-matched healthy Turkish children. 9
patients (41%) have hearing impairment. 45% have sensorineural, 33% have conductive,
and 22% have mixed hearing loss. 8 of these patients have speech problems.
Neurocognitive assessments showed (Stanford Binet and WISC-R) borderline
intelligence in 9 of 15 patients (60%). Denver II Developmental Scale were abnormal in
7 patients. Quality of life scores were higher in mobile and non-classical patients.
Conclusion: Infantile Pompe disease is a rare inherited metabolic disease. ERT
have positive effects on survival, functional capacity, quality of life and cardiac findings
of the patients. With 42 patients and for 11 years in a single center, we have showed that
high dosage ERT have decreased mortality and morbidity in our patients. With 61,0±32,6
(10,7-124,7) months ERT, cardiac findings were completely resolved, functional capacity
of the patients were preserved and positive effects on quality of life of both patients and
parents were observed. This study is a single center study including cardiac findings,
enzyme analysis, genotype, cognitive and motor functions, audiological evaluations,
BMD, adipose tissue mass and quality of life assessments of a large group of infantile
Pompe patients.