Osmanlı Deniz Ümerâsı (15. ve 16. Yüzyıllar)
Umera of Ottoman Navy (15th and 16th centuries)
Yazar: YAĞMUR DEMİRBAŞ
Danışman: PROF. DR. İDRİS BOSTAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: 15. yüzyıl = 15. century ; 16. yüzyıl = 16. century ; Denizci = Sailor ; Denizcilik tarihi = Maritime history ; Emirü'l Ümeralık = Emiru'l Umera ; Kaptanıderya = Sea captain ; Komutan = Commender ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history

Özet:
Beylikten devlet olmaya geçiş sürecinde Karesi Beyliği'nin ve diğer Batı Anadolu sahil beyliklerinin etkileri ile denizcilik alanında da var olmaya başlayan Osmanlı Devleti, denizci beyliklerin stratejilerini ve Venedik gemilerinin teknolojisini inceleyerek gelişmiş, zamanla asrının en kuvvetli deniz güçlerinden biri haline gelmiştir. Hizmette bulunan deniz adamlarının bir kısmının başlangıçta Karesi Beyliği'nden ve diğer beyliklerinden Osmanlı Devleti'ne geçen şahıslar olduğu tahmin edilse de süreç ilerledikçe devletin bünyesinde ileride adını Türk deniz tarihinin sayfalarına yazdıracak isimler yetişmeye başlamıştır. Bu isimlerin bir kısmı Türk kökenli denizciler iken, bir kısmı devşirilerek saraya getirilen gayrimüslim kökenli kimseler ve bir kısmı da deryada korsanlık hareketinde bulunurken devlet hizmetine girmiş levendlerdir.
Bu yüksek lisans tez çalışmasında İstanbul'un fethi, Gelibolu, İstanbul, Süveyş tersanelerinin kurulması, Cezâyir-i Bahr-i Sefîd Eyaleti'nin teşkilatlanması gibi pek çok önemli safhadan geçen Osmanlı denizciliğinin yetiştirdiği mühim şahıslar hakkında dönemin kaynaklarından ve arşiv belgelerinden elde edilebilen veriler doğrultusunda biyografik bilgiler yer alacaktır. Söz konusu şahısların bir kısmının şahsi hayatları hakkında detaylı bilgiler mevcutken bazıları hakkında sadece görevde bulundukları süreçlere dair bilgilere ulaşılabilmektedir. Mevcut verilerin derlenmesi ile Türk denizcilik tarihinde çeşitli görevlerde bulunmuş olan bu kimseler hakkında bilgi verilirken kronolojik bir sıra takip edilmeye çalışılmıştır. Mühim deniz savaşlarında kaynaklarda ve belgelerde isimleri zikredilen ancak haklarında herhangi bir bilgiye ulaşamadığımız denizciler ise ileride bulunulabilecek kaynaklar doğrultusunda tekrar incelenebileceği göz önünde bulundurularak listeler halinde değerlendirilmiştir.

Abstract:
In the process of becoming a state rather than a principality, the Ottomans operated with the example of the Principality of Karesi. They worked on the strategies of mariner principalities and technology of Venecian ships, aiming to improve them. In time, the Ottomans became one of the most powerful naval forces of the century. Though it is believed that the first sailors came from the Principality of Karesi, as the process advanced the state raised their own sailors who left their grand marks into the pages of history. While some of these names were from Turkish families, others were recruited from non-Muslim communities. A third group of levends were hired while they were wandering the seas as pirates. 
This thesis aims to provide information about the people who contributed to the important events of Ottoman Navy such as the Conquest of Istanbul, establishing the shipyards in Gallipoli, Istanbul, Suez and organization of Cezâyir-i Bahr-i Sefid. Biographical information about these people has been collected from various sources and archive documents. Thesis contains detailed information about some of these sailors. While providing data about the people who contributed to the Turkish Naval History a chronological order is followed. There are names who were known to participate in important naval battles yet this research fails to provide further information about their personal history. Hence those names are listed for a potential further research.