Neoklasik realizm çerçevesinde değişen Rus dış politikası: Kosova ve Kırım vakalarının karşılaştırmalı analizi
Changing Russian foreign policy in the framework of neoclassical realism: A comparative analysis of Kosovo and Crimea cases
Yazar: ATAKAN BASMACI
Danışman: DOÇ. DR. MAKBULE DİDEM BUHARİ GÜLMEZ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Kosova = Kosovo ; Kırım = Crimean ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Neo-klasik realist = Neo-classical realist ; Putin, Viladimir = Putin, Viladimir ; Realizm = Realism ; Rusya = Russia ; Sovyetler Birliği = Soviet Union ; Uluslararası politika = International policy ; Yeltsin, Boris = Yeltsin, Boris

Özet:
NATO'nun Kosova müdahalesi ile Rusya'nın Kırım'ı ilhakı, Soğuk savaş sonrası dönemde Rusya ve Batı bloku arasında yaşanan en büyük meydan okumalardan ikisi olmuştur. Rusya tarihsel nüfuz alanı olarak gördüğü Kosova'da, NATO müdahalesine karşı proaktif bir dış politika izleyememiştir. NATO'nun Kosova müdahalesinden 15 yıl sonra, tarihsel nüfuz alanı olarak gördüğü bir diğer bölge olan Kırım'da, Ukrayna'nın olası bir NATO üyeliğine karşı proaktif bir politika izleyerek bölgeyi ilhak etmiştir. Buradan hareketle bu tezin araştırma sorusu, Rusya'nın neden Kosova vakasında pasif bir tutum sergilerken Kırım vakasında proaktif bir dış politika izlediğine dair olmuştur. Bu dış politikadaki tutum farklılığını oluşturan faktörler neler olmuştur? Kırım'ı Kosova'dan ayıran noktalar neler olmuştur?
	Bu sorulara yanıt bulmak için neoklasik realizm teorisi kullanılmıştır. Tezin birinci bölümünü oluşturan literatür taraması bölümünde, Kosova ve Kırım vakalarının literatürde hangi bağlamlarda karşılaştırıldığı incelenmiş ve Kosova ile Kırım vakalarına geniş bir pencereden bakılarak bu vakalar hakkında bir literatür taraması yapılmıştır. Tezin ikinci bölümünü oluşturan teorik kısımda, neoklasik realizm teorisi detaylı bir biçimde açıklanmıştır. Tezin üçüncü bölümünde neoklasik realizm teorisi iki vaka üzerinde ayrı ayrı uygulanmıştır. Tezin sonuç bölümü hem iki vakanın karşılaştırmalı analizini hem de neoklasik realizm teorisinin bu vakaların açıklanmasına katkıları ile kısıtlarının kısa bir tartışmasını sunmaktadır.

Abstract:
NATO's intervention in Kosovo and Russia's annexation of Crimea have been two of the biggest challenges in relatfions between Russia and the Western bloc in the post-Cold war period. Russia did not follow a proactive foreign policy against NATO intervention in Kosovo that it had considered as its historical sphere of influence. Fifteen years after NATO's intervention in Kosovo, Russia annexed Crimea, another region it sees as its historical sphere of influence, by following a proactive policy against a possible membership of Ukraine to NATO. From this point of view, the research question of this thesis is: Why did Russia follow a proactive foreign policy in the case of Crimea, while it had displayed a passive attitude in the case of Kosovo? What are the factors that drive the attitudinal difference in Russian foreign policy? What differentiates the case of Crimea from that of Kosovo for Russian foreign policy makers?
In the first part of the thesis, the literature about the cases of Kosovo and Crimea is examined. In the second part of the thesis, the theory of neoclassical realism is explained in detail. In the third part of the thesis, neoclassical realism theory is applied separately on the selected two cases. The concluding part of the thesis provides both a comparison of the two cases and a brief discussion of the contributions and limitations of neoclassical realism in explaining them.