İTÜ triga mark-II reaktörünün bulanık kontrolü
Fuzzy control of itü triga mark-II reactör
Yazar: AHMET FEVZİ BABA
Danışman: PROF.DR. İHSAN GÖK
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Doktora, 1995
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Bulanık denetim = Fuzzy control ; Reaktörler = Reactors

Özet:
ÖZET Bu çalışmada, İTÜ TRIGA Mark-II reaktörü için kural tabanlı bulanık kontrolör geliştirilmiştir. Kontrolör tasarımında, reaktörün peryod, güç, çubuk konumu ve sıcaklık değişkenleri, bulanık kontrolörün giriş değişkenleri olarak seçilmiştir. Kontrolörün kontrol stratejisini belirlemek için operatörlerin kontrol davranışları ve reaktörün otomatik kontrol modundaki çalışmaları değerlendirilmiştir. Kural tabanı, Güç-peryod, güç-kontrol çubuğu, güç- sıcaklık değişken gurupları ile ilgili 30 adet kural kullanılarak oluşturulmuştur. Değişkenler, ikinci dereceden lineer üyelik fonksiyonları kullanılarak bulanıklaştırılmışlardır. Güç için yedi, peryod için altı, çubuk konumu için dört ve sıcaklık için bir adet üyelik fonksiyonu kullanılmıştır. Önerilen kontrolörün değişik çalışma koşulları altındaki davranışı, YAVCAN simülasyon kodu kullanılarak simüle edilmiştir. Simülasyon çalışmalarında kontrolör davranışı, değişik başlangıç güçlerinde, istenen güçlerde, örnekleme aralıklarında ve sisteme bozucu reaktivite ithal edilmesi durumlarında incelenmiştir. Yapılan simülasyonlarda, bulanık kontrolörün sistemdeki değişen bu koşullar altında gücü, aşımsız bir şekilde istenen seviyeye çıkartabildiği, ve tam güçte salınımlarm olmadığı görülmüştür..IV-Tasarlanan kontrolörün gerçek çalışma koşulları altındaki davranışını inceleyebilmek için, reaktörde deneyler yapılmıştır. Bulanık kontrolörün, reaktördeki analog kontrolöre nazaran sistemi istenen güç düzeyine daha kısa sürede getirdiği ve tam güçteki salınımlarm daha az olduğu tesbit edilmiştir. Bulanık kontrolörün performansı, özayarlı adaptif kontrolünki ile karşılaştırılmıştır. Bulanık kontrolör altındaki sistemin, istenen güce daha kısa sürede ve düzgün olarak çıktığı görülmüştür. Simülasyon ve deneysel çalışmalar sonucunda, İTÜ TRIGA Mark-II Reaktörü için ilk kez tasarlanan bulanık kontrolörün, reaktörün kapalı çevrim kontrolü için uygun bir kontrolör olduğu tesbit edilmiştir. -V-

Abstract:
SUMMARY In this study, a rule based fuzzy logic controller has been developed for I.T.U. Triga Mark-II reactor. In the controller design, period, power, rod state and fuel temperature variables of the reactor are used as controller's input variables. Operator's control and reactor implementation at automatic control mode are evaluated to determine the control strategies of the controller. The rule base is constructed using power%-period, power%-control rod and power%-fuel temperature variable sets, the variables are fuzzified using second order linear membership functions. Control actions of the controller under the various working conditions are simulated using YAVCAN simulation code. The simulation result have shown that fuzzy controller is able to the demanded level within the acceptable tolerances. To see the dynamic behaviour of the controller under real working conditions some experimental studies are conduced in the reactor. Compared with the analogous controller and self tuning controller, the fuzzy logic controller has displayed a better stability and performance. Simulations and practical tests on the research reactor have shown that the fuzzy logic controller can be used in I.T.U. Triga Mark-II reactor. -VI-