Kayseri'deki  ebeveynlerin 0-4 yaş grubundaki çocuklarına rutin aşı programı dışında yapılan çocukluk özel aşıları  konusundaki farkındalıklarının ve yaptırma durumlarının belirlenmesi: bir kesitsel çalışma
Determining the awareness of parents in kayseri about special childhood vaccines given to their children in the 0-4 age group outside the routine vaccination program and their vaccination status: a cross-sectional study
Yazar: ŞERİFE GAMZE KÜÇÜKOĞLU ETLEÇ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA MÜMTAZ MAZICIOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Araştırmamızda kayseri merkez ilçelerde yaşayan ebeveynlerin 4-0 yaş grubundaki 
çocuklarına sağlık bakanlığı aşı programında olmayan ve devletin ödemediği özel aşıları 
yaptırma durumlarını belirlemeyi ve ailelerin farkındalıklarını arttırmayı planladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışma 348 ebeveyn ile yapıldı. Hazırlanan anket formu yüz yüze görüşme tekniği ile uygulandı. Araştırma çok merkezli, gözlemsel ve kesitsel nitelikte olup ebeveynlerle yüzyüze yapılan görüşmede sosyodemografik veri formu doldurulmuş ve araştırmacı tarafından hazırlanan çocukların rutin aşılama programına dahil olan aşılar ve özel aşılar ile aşılanma durumu ile özel aşılar hakkındaki bilgi ve tutumlarını belirlemeye yönelik anket uygulanmıştır. Katılımcıların yanıtları doğrultusunda çocukların rutin aşılarla aşılanma oranları ile ailenin özel aşılar hakkındaki bilgi ve tutumları değerlendirilmiştir.
Bulgular: Geniş Bağışıklama Programı kapsamında yer alan aşılar ile çocukların bağışıklanma oranı incelendiğinde aşılanma zamanı gelen çocukların tamamına yakınının aşılarının uygulandığı tespit edilmiştir. Aileler en fazla (%74,4) rota aşısı hakkında, en az (%30,7) HPV aşısı hakkında bilgi sahibi iken menenjit aşısını bilenlerin oranı %53,2, grip  aşısı hakkında bilgi sahibi olanların oranı ise %64,4 idi. Ailelerin %58'inin rotavirüs aşısını ve %27,9'unun menenjit aşısını çocuğuna yaptırdığı tespit edilmiştir. Grip aşısını yaptıranlar %3,4 idi. Çocuklarına özel aşıları yaptırmanın ise ebeveynin eğitim durumu, mesleği, gelir durumu ile ilişkili olduğu saptanmıştır. 
Sonuç: Sağlık bakanlığının programındaki aşıların yaptırılma oranı yüksekti. Çocukluk çağı özel aşıları bilme ve yaptırma durumları diğer çalışmalar ile benzerdi. Yaşanılan coğrafya ve ailelerin eğitim düzeyi özel aşıların bilinme ve yaptırılma durumlarını etkiliyordu. Ailelere bu aşılar ile ilgili bilgi verilmesi aşının yaptırılmasında etkiliydi. Birinci basamakta çalışan personelin gelen her hastaya özel aşılarla ilgili bilgi verme konusunda büyük sorumluluk düşmektedir.
Anahtar kelimeler: özel aşılar, çocukluk çağı aşıları, aşı reddi

Abstract:
Objective: In our research, we planned to determine whether parents living in the central districts of Kayseri had their children in the 0-4 age group receive special vaccines that were not included in the vaccination program of the Ministry of Health and not paid by the state, and to increase the awareness of the families.
Material and Method: The study was conducted with 348 parents. The prepared survey form was applied using face-to-face interview technique. The research is multi-centered, observational and cross-sectional, and a sociodemographic data form was filled in during a face-to-face interview with the parents, and a survey prepared by the researcher was administered to determine children's knowledge and attitudes about vaccines included in the routine vaccination program, special vaccines, and their vaccination status and special vaccines. In line with the participants' responses, the vaccination rates of children with routine vaccines and the family's knowledge and attitudes about special vaccines were evaluated.
Results: When the immunization rate of children with the vaccines included in the Comprehensive Immunization Program was examined, it was determined that almost all of the children who were due for vaccination were vaccinated. While the families were mostly (74.4%) knowledgeable about the rotary vaccine and least (30.7%) were knowledgeable about the HPV vaccine, the rate of those who knew about the meningitis vaccine was 53.2% and the rate of those who knew about the flu vaccine was 64.4%. It was determined that 58% of the families had their children vaccinated against rotavirus and 27.9% had their children vaccinated against meningitis. 
Those who received the flu vaccine were 3.4%. It has been determined that having special vaccinations for their children is related to the parent's education level, profession and income level.
Conclusion: The vaccination rate in the Ministry of Health's program was high. The level of knowing and receiving specific childhood vaccinations was similar to other studies. Geography and the education level of the families affected the knowledge of special vaccines and their ability to receive them. Providing families with information about these vaccines was effective in getting the vaccine. Primary care personnel have a great responsibility in providing information about specific vaccines to each incoming patient.
Keywords: special vaccines, childhood vaccinations, vaccine rejection