Sultan Sazlığı'nda iklim değişikliği ve arazi kullanımı/örtüsü değişimlerinin etkilerinin SWAT ile modellenmesi
Modeling impacts of climate change and land use/cover changes at Sultan Marshes by SWAT
Yazar: NADA JOUMA
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ DADAŞER ÇELİK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında arazi kullanımı/örtüsü değişimleri ve iklim değişikliğinin sulak alanlar üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma uluslararası öneme sahip bir sulak alan ekosistemi olan Sultan Sazlığı'na ev sahipliği yapan Develi Ovası'nda yürütülmüştür. Develi Ovası, yarı-kurak iklimsel koşullara sahip İç Anadolu Bölgesi'nde yer almakta olup, kapalı bir havza özelliği taşımaktadır. Develi Ovası'ndaki arazi kullanımı/örtüsü değişimleri ve bu değişimlerin Sultan Sazlığı üzerindeki etkileri uzaktan algılama teknikleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Develi Ovası'ndaki hidrolojik süreçler SWAT (Soil and Water Assessment Tool) kullanılarak modellenmiştir. Arazi kullanımı/örtüsü değişimleri ve iklim değişikliğinin etkileri model kullanılarak simüle edilmiştir. Çalışmada, Develi Ovası'nda Develi Sulama Projesi'nin uygulamaya alındığı 1980'li yıllardan sonra önemli arazi kullanımı/örtüsü değişimlerinin olduğu belirlenmiştir. Ovada tarım alanları artarken, doğal bozkır ekosistemi ve sulak alan ekosistemi zarar görmüştür. SWAT kullanılarak hidrolojik süreçler başarı ile simüle edilmiş ve tarım alanlarındaki artışın ve sulama reservuarların inşasının Sultan Sazlığı'nda hidrolojik değişikliklere neden olduğu belirlenmiştir. İklim değişikliği senaryoları kullanılarak yapılan simülasyonlar, gelecekte Sultan Sazlığı'nın kuraklık riskiyle karşı karşıya olduğunu göstermiştir. 

Anahtar Kelimeler: Hidrolojik Modelleme, Uzaktan Algılama, Arazi Kullanımı/Örtüsü Değişimi, İklim Değişikliği, Develi Ovası, Sultan Sazlığı

Abstract:
In this thesis, the aim was to determine the effects of land use/cover changes and climate change on wetlands. The study was carried out in the Develi Basin that hosts an internationally important wetland ecosystem, called the Sultan Marshes. Develi Basin is a closed basin located in Central Anatolia and has semi-arid climatic characteristics. Land use/cover changes in the Develi Basin and the effects of these changes on the Sultan Marshes were evaluated by using remote sensing techniques. The hydrological processes in the Develi Basin were simulated using the SWAT (Soil and Water Assessment Tool). The effects of land use/cover changes and climate changes were simulated using the model. In the study, significant land use/cover changes were observed in the Develi Basin since 1980s after the implementation of the Develi Irrigation Project. The agricultural areas in the basin expanded over the the natural steppe and wetland ecosystems. Using SWAT, hydrological processes were successfully simulated. The increases in agricultural areas and the construction of irrigation reservoirs caused hydrological changes on the Sultan Marshes ecosystem. Simulations using with climate scenarios showed that the Sultan Marshes is at risk of drought in the future.

Keywords: Hydrological Modeling, Remote Sensing, Land Use/Cover Changes, Climate Change, Develi Basin, Sultan Marshes