Dahiliye yoğun bakımda izlenen hastalarda potansiyel ilaç etkileşimlerinin, farklı veri tabanları kullanılarak karşılaştırmalı olarak incelenmesi ve bunu etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Comparative evaluation of potential drug interactions in patients followed in the internal medicine intensive care unit using different databases and evaluation of the factors affecting this
Yazar: AHMET ÖZYÜREK
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL YILMAZ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Yoğun bakım ünitelerinde sık görülen ilaç etkileşimleri önemli bir sağlık
sorunudur. Farklı ülkelerde yapılmış birçok çalışma bulunmaktadır; ancak ülkemizde bu
konuda yeterli düzeyde veri bulunmamaktadır. Çalışmamızla daha fazla güncel veriye
ulaşmak ve ilaç etkileşimlerine dair farkındalığın artırılmasını sağlamak amaçlanmıştır.
Dahiliye yoğun bakımda 2019 yılında yatmış olan 163 hastanın verileri
retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların ilaç listeleri gün gün değerlendirilmiş olup
ilaç bilgileri üç farklı çevrim içi veri tabanında analiz edilmiştir. Veri tabanı olarak iyi
bilinen ve çok kullanılan Micromedex, Lexicomp ve Drugs.com seçilmiştir.
Hastaların yatış süreleri 1-50 gün arasında değişmekte olup değerlendirilen order
sayısı 1834'tür. Yatış sebepleri arasında en çok görülen tanılar pnömoni, akut böbrek
yetmezliği ve gastrointestinal kanamadır. Hastaların %81.6'sında komorbidite
bulunmaktadır. Komorbidite ve günlük ilaç sayısı etkileşim sayılarını anlamlı düzeyde
artırmıştır. Komorbidite ile etkileşim sayıları arasındaki ilişki özellikle kardiyovasküler
hastalıklarda daha iyi gözlenmiştir. Etkileşim sayıları erkeklerde daha fazla bulunmuştur.
Micromedex ile 1521 orderda (%82.9), Lexicomp ile 1697 (%92.5) ve Dx ile 1752
(%95.5) orderda en az bir etkileşim bulunmuştur. En sık bulunan kontrendike etkileşim
linezolid – tramadol, en sık majör etkileşim ise aspirin – enoksaparin olmuştur.
Kontrendike etkileşimlere en sık neden olan ilaçlar linezolid, flukonazol ve
metoklopramid iken; majör etkileşimlere enoksaparin, aspirin, klopidogrel; orta düzey
etkileşimlere albuterol, norepinefrin ve pantoprazol neden olmuştur.
İlaç etkileşimi değerlendirmesi ile hastanın klinik durumunda iyileşme
sağlanabilir ve gereksiz ekonomik yükten kaçınılabilir. Klinisyen bunu yaparken birden
fazla kaynak kullanmalıdır. Veri tabanları arasında önemli farklılıklar görülmektedir. Bu
çalışmanın sonuçları ile klinikte kullanıma sunulabilecek bir kılavuz hazırlanabilir.

Abstract:
Drug interactions are a significant healthcare concern frequently encountered in
intensive care units. Numerous studies have been conducted worldwide, but there is a lack
of data in our country. Our study aims to acquire more up-to-date data and raise awareness
of drug interactions.
A retrospective analysis was performed on the dataof 163 patients admitted to the
intensive care unit in 2019. The patients' medication lists were evaluated on a daily basis,
and drug information was analyzed using three different online databases: Micromedex,
Lexicomp, and Drugs.com.
The length of hospital stay varied from 1 to 50 days, and a total of 1834 medication
orders were analyzed. The most common admission diagnoses were pneumonia, acute
renal failure and gastrointestinal bleeding. Comorbidities were present in 81.6% of
patients. The number of interactions increased significantly with increasing comorbidity
and number of drugs. This association was particularly evident for cardiovascular diseases.
The number of interactions was higher in men. Interactions are identified in 82.9% of
orders in Micromedex, in 92.5% in Lexicomp, and in 95.5% in Drugs.com. The most
common contraindicated interaction was between linezolid and tramadol, while the most
common major interaction was between aspirin and enoxaparin. Linezolid, fluconazole,
and metoclopramide were the most common drugs contributing to contraindicated
interactions, while enoxaparin, aspirin, and clopidogrel were the main contributors to
major interactions, and albuterol, norepinephrine, and pantoprazol were associated with
more moderate interactions.
Assessment of drug interactions can lead to improved patient outcomes and
avoidance of unnecessary economic burden. Clinicians should use several sources when
performing such assessments. There are significant differences between databases. With
the results of this study, a guideline that can be used in the clinical practice can be prepared.