Satın alma gücü paritesinin seçilmiş ülke ekonomileri için geçerliliği: İleri zaman serisi analizleri ile incelenmesi
Validity of purchasing power parity for selected country economies: Examining with advanced time series analysis
Yazar: NURGÜL AĞIRMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN ERKAL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonometri = Econometrics

Özet:
Bu çalışmanın amacı satın alma gücü paritesi teorisi kapsamında reel efektif döviz kurunun Akdeniz Havzası ülkeleri ile birlikte incelemektir. Bu amaçla ilk olarak satın alma gücü paritesi teorisini ve kapsamını daha sonra reel efektif döviz kurunun hakkında bilgi verilmiştir. Uygulama bölümünde ise çalışmaya dahil olacak her bir Akdeniz Havzası ülkeleri için ilgilenilecek yıl aralıkları 1994-2022 yılları olarak belirlenmiştir. Çalışmada Akdeniz Havzası ülkeleri için satın alma gücü paritesinin geçerli olup olmamasını ve buna ilave olarak durağanlıklarını test etmek için ileri zaman serisi analizleri kullanılmıştır. Becker-Enders-Lee (2006) Fourier Durağanlık Testi, Christopoulos ve Leόn-Ledesma (2010) Fourier ADF ve KSS Birim Kök Testi, Ranjbar, Chang, Elmi Lee (2018) Fourier Sollis Birim Kök Testi, Guriş (2019) Fourier-Kruse Birim Kök Testi, Enders- Lee (2012) Esnek Fourier Birim Kök Testi, Omay (2015) Kesirli Esnek Fourier Birim Kök Testi kullanılarak Fourier fonksiyonlarına dayalı analizler gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda ele alınan ilgili dönemler ve  analize dahil edilen her bir ülke için satın alma gücü paritesinin geçerli olup olmaması kullanılan birim kök testlerinin teorik çerçevesi bakımından değişiklik gösterebilmektedir. Becker-Enders-Lee (2006) Fourier Birim Kök Testi, Christopoulos ve Leόn-Ledesma (2010) Fourier ADF ve KSS Birim Kök Testi, Ranjbar, Chang, Elmi, Lee (2018) Fourier Sollis Birim Kök Testi, Güriş (2019) Fourier-Kruse Birim Kök Testi ve Omay (2015) Kesirli Esnek Fourier Birim Kök Testleri için sabit terim ve sabitli trendli durumlarda satın alma gücü paritesinin geçerli ve geçersiz olduğu durumlar ile karşılaşılmıştır. Enders-Lee (2012) Esnek Fourier Birim Kök Testi için satın alma gücü paritesinin geçersiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Satın Alma Gücü Paritesi, Reel Efektif Döviz Kurları, Durağanlık Testleri, İleri Zaman Serisi Analizleri

Abstract:
The aim of this study is to examine the real effective exchange rate with the Mediterranean Basin countries within the scope of purchasing power parity theory. For this purpose, first the theory and scope of purchasing power parity are given, and then information about the real effective exchange rate is given.  In the application part, the year ranges of interest for each Mediterranean Basin country to be included in the study were determined as 1994-2022. In the study, advanced time series analyzes were used to test whether purchasing power parity is valid for the Mediterranean Basin countries and additionally to test their stationarity. Becker-Enders-Lee (2006) Fourier Stationarity Test, Christopoulos and Leόn-Ledesma (2010) Fourier ADF and KSS Unit Root Test, Ranjbar, Chang, Elmi Lee (2018) Fourier Sollis Unit Root Test, Guriş (2019) Fourier-Kruse Fourier functions-based analyzes were performed using Unit Root Test, Enders-Lee (2012) Flexible Fourier Unit Root Test, Omay (2015) Fractional Flexible Fourier Unit Root Test.Whether or not purchasing power parity is valid for the relevant periods discussed in the study and each country included in the analysis may vary in terms of the theoretical framework of the unit root tests used. Becker-Enders-Lee (2006) Fourier Unit Root Test, Christopoulos and Leόn-Ledesma (2010) Fourier ADF and KSS Unit Root Test, Ranjbar, Chang, Elmi, Lee (2018) Fourier Sollis Unit Root Test, Güriş (2019) Fourier -For the Kruse Unit Root Test and Omay (2015) Fractional Flexible Fourier Unit Root Tests, situations were encountered where purchasing power parity was valid and invalid in cases with constant term and constant trend. Enders-Lee (2012) concluded that purchasing power parity is invalid for the Flexible Fourier Unit Root Test.


Keywords: Purchasing Power Parity, Real Effective Exchange Rates, Stationarity Tests, Advanced Time Series Analysis