İstanbul İli Adalar İlçesi aile sağlığı merkezlerinde gerçekleştirilen gebe izlemlerinin nitelik ve nicelik açısından değerlendirilmesi /
Yazar: EMİNE ÖZGE ÇAKIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN ERSİN ŞİMŞEK ; YRD. DOÇ. DR. CAN ÖNER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Ana sağlığı servisleri = Maternal health services ; Anne ölümleri = Maternal mortality ; Anneler = Mothers ; Gebelik = Pregnancy ; Kadın sağlığı = Women's health ; Prenatal bakım = Prenatal care

Özet:
Amaç:  Anne ölümleri dünyada ve ülkemizde en önemli halk sağlığı sorunlarından birisidir. Anne ölümlerini azaltmada etkin yollardan birisi gebelik süresince kadınlara nicel ve nitel yönden yeterli Doğum Öncesi Bakım Hizmeti (DÖB) verilmesidir. Bu çalışmanın amacı İstanbul İli Adalar İlçesi'nde aile hekimlerince verilen DÖB  hizmetlerinin kapsayıcılığı ve içeriği yönünden değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı olan araştırmanın evrenini Adalar İlçesi'nde Aile Hekimliği Bilgi Sistemi (AHBS)'ne kayıtlı DÖB hizmeti alan gebeler oluşturmuştur. Çalışma verileri Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi'nin içeriği doğrultusunda hazırlanan bir bilgi toplama formu ile yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır.
Bulgular: Çalışma sonucunda gebelerin  %94'ünün en az bir defa DÖB hizmeti aldığı gösterilmiştir. Kadınların  %44,3 (n=27)'ü tamamen aile hekiminden alırken, %21,3 (n=13)'ü sadece aile sağlığı ebe/hemşiresinden bu hizmeti almaktadır.  Nicel olarak yeterliliği gösteren Kessner İndeksi dikkate alındığında çalışma grubunun %46,2'sinin yetersiz bir DÖB hizmeti aldığı tespit edilmiştir. İçerik bakımından hesaplanan DÖB hizmeti puanı ortalaması 52,09±22,5 olup içerik bakımından orta düzeyde yeterli bir hizmeti işaret etmektedir. DÖB hizmet puanı sosyal parametrelerden sadece eğitim yılı ile anlamlı bir ilişki göstermektedir.
Sonuç:  Adalar İlçesi'nde verilen DÖB hizmeti nicel açıdan istenilen yeterliliğe ulaşsa da nitelik açısından yeterli olduğunu söylemek güçtür. Bu nedenle DÖB hizmeti veren sağlık personelinin farkındalığını ve gebelerin bu konuda sağlık okuryazarlığını arttırmaya yönelik eğitimler planlanmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Doğum Öncesi Bakım, Gebe İzlemi, Anne Sağlığı, Aile Hekimliği

Abstract:
Objectives:  Maternal deaths are one of the most important public health problems in the world and in our country. One of the effective ways to reduce maternal mortality is to provide adequate prenatal care for women during the pregnancy, both quantitatively and qualitatively. The aim of this study is to evaluate the prenatal care services quantitiative and qualitatively provided by family doctors in Istanbul, Adalar.
Materials and methods: The universe of this cross-sectional and descriptive study were pregnants receiving  antenatal care services in Adalar and registered in the Family Medicine Information System. Study data were collected using face-to-face interview technique with an information gathering form prepared in line with the contents of the prenatal care management guide.
Results: It was found out that 94% of the pregnants have been shown to receive antenatal services at least once.  44,3% (n=27) of women receive prenatal care service entirely from the family physician and 21,3% (n=13) of pregnant receive only from the family health midwife/nurse. According to Kessner Index which shows the quantitative adequacy 46.2% of women take an inadequate prenatal care. Mean antenatal care service content score is 52,09 ± 22,5, indicating an intermediate adequate level of prenatal care. This score scores have a significant relationship with only educational year from the social parameters.
Conclusion: Although the prenatal care in Adalar were adequate in terms of quantity, it is difficult to say that it was adequate in terms of quality. For this reason, training should be planned to increase the awareness of health personnel to provide prenatal care services and to increase the health literacy of the pregnant women.
Keywords: Prenatal care, pregnancy follow-up, maternal health, family medicine