Farklı vertikal yüz yapısına sahip bireylerde fonksiyonel tedavi ile çiğneme kas aktivasyonunda görülen değişiklikler: elektromiyografik çalışma
Changes in masticatory muscle activation with functional treatment in individuals having different vertical facial pattern: an electromyographic study
Yazar: ÖZGE USLU
Danışman: PROF.DR. ZÜLEYHA MİRZEN ARAT
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Yüzün vertikal yön anomalilerinde fonksiyonel tedaviye karşı alınankas cevabı hem tedavi sonuçları açısından, hem de bu sonuçlarınstabilitesi açısından önemlidir. Bu noktadan hareketle derin ve açıkkapanış gruplarında fonksiyonel tedaviye çiğneme kaslarınıncevabının elektromiyografi (EMG) yöntemi ile incelenmesiamaçlanmıştır.Araştırma materyalini, yaş ortalaması 11 yıl 6 ay olan 15 iskeletselderin kapanış vakası ile yaş ortalaması 12 yıl 6 ay olan 16 iskeletselaçık kapanış vakası oluşturmaktadır. 13 birey puberte öncesi, 18birey ise puberte sonrası büyüme dönemindedir. Derin kapanışgrubundaki bireylere interokluzal kalınlığı istirahat aralığından 3mmfazla olan derin kapanış monobloğu uygulanmıştır. Bukkal bölgevertikal alveoler gelişimin stimulasyonu amacıyla 2 ay sonra arkagrup dişlerin okluzal akriliği möllenmeye başlanmıştır. Açık kapanışgrubundaki bireylere interokluzal kalınlığı istirahat aralığından 4?6mm fazla olan açık kapanış monobloğu uygulanmış, ön vertikalalveoler gelişimin stimulasyonu amacıyla keser bölgede akrilikmaddesi kaldırılmıştır.Lateral sefalometrik filmlerde fonksiyonel tedavi öncesinde vetedavinin 6.ayında ölçümler yapılmıştır. Bilateral anterior temporalve masseter kasların yutkunma, çiğneme ve maksimum sıkmafonksiyonları sırasında yüzeyel EMG kayıtları tedavi öncesi (T1),fonksiyonel apareyin takıldığı gün (T2), tedavinin 3. ayı (T3) vetedavinin 6.ayı (T4) olmak üzere toplam 4 safhada alınmıştır.Bu kayıtlarla elde edilen veriler tekrarlanan ölçümlü varyans analizimetodu ile değerlendirilmiştir.Tedavinin 6.ayına ait sefalometrik ölçümlerde, her iki grupta datedavi etkisi ile ANB açısında azalma kaydedilmiştir. GoGnSN veGonial açıda derin kapanış grubunda artma, açık kapanış grubundaazalma, overbite miktarında derin kapanış grubunda azalma, açıkkapanış grubunda artma tespit edilmiştir.Her iki grupta da anterior temporal ve masseter kas aktivitelerinde,yutkunma ve maksimum sıkma fonksiyonunda, tedavi ve gelişim ilebir değişim saptanmamıştır.Puberte öncesi ve puberte sonrası bireylerin fonksiyonel tedaviyeverdikleri kas aktivitesi cevabı istatistiksel olarak farklı olmamaklabirlikte puberte öncesi dönemde daha belirgindir.Açık kapanış grubunda çiğneme fonksiyonu sırasında tedavi ileçiğneme kas aktivitesinde bir artış; derin kapanış grubunda ise birazalma tespit edilmiştir. Bu değişimin puberte öncesi dönemde dahabelirgin olması, erken dönem fonksiyonel tedavinin öneminigöstermektedir.Anahtar Kelimeler: Açık kapanış, derin kapanış, elektromiyografi,fonksiyonel tedavi, kas aktivitesi.

Abstract:
Muscular response to functional treatment in vertical facialanomalies is important considering the treatment results as well asthe stability. From this point, the purpose of this study was toinvestigate the response of masticatory muscles to fuctionaltreatment in deep and open bite groups.The study material consisted of 15 skeletal deep bite cases with amean age of 11 years 6 months and 16 skeletal open bite cases witha mean age of 12 years 6 months. 13 individuals were in prepubertal,18 individuals were in post-pubertal growth periods. Deepbite activator with an interocclusal thickness 3mm larger than thefreeway space was utilized to the individuals of deep bite group.After two months, removal of occlusal acrylic of the posterior teethwere initiated to stimulate buccal vertical alveolar development.Open bite activator with an interocclusal thickness 4-6mm largerthan the freeway space was utilized to the individuals of open bitegroup. Occlusal acrylic of the anterior teeth were removed tostimulate anterior vertical alveolar development.Measurements were done on lateral cephalometric films before andin the sixth month of functional treatment. Surface EMG recordingsof bilateral anterior temporal and masseter muscles duringswallowing, chewing and maximum intercuspitation functions wereobtained in a total of four phases; i.e., before treatment (T1), at theday functional appliance was utilized (T2), at the third month oftreatment (T3) and at the sixth month of treatment (T4).The data obtained were evaluated by repeated measurement analysisof variance method.Regarding the cephalometric measurements in the sixth month oftreatment a decrease in ANB angle was recorded as a result oftreatment effect in both groups. GoGnSN and Gonial anglesincreased in deep bite group and decreased in open bite group;overbite decreased in deep bite group and increased in open bitegroup.In both groups, regarding anterior temporal and masseter muscleactivities, a difference in swallowing and maximum intercuspitationfunctions was not observed as a result of treatment and development.The response of muscle activity to functional treatment was notstatistically different in pre and post-pubertal individuals, while itwas remarkable in the pre-pubertal period.An increase in masticatory muscle activity with treatment wasrecorded in open bite group during chewing ; while a decrease wasobserved in deep bite group. This difference was evident in the prepubertalperiod which was demonstrates the importance of earlyfunctional treatment.Keywords: Open bite, deep bite, electromyography, functionaltreatment, muscle activity.