Lübnan iç savaş'ında Türk dış politikası (1975-1992)
Turkish foreign policy during the Lebanon civil war (1975-1992)
Yazar: ÇAĞLAR ÇERÇİNLİ
Danışman: PROF. DR. KEMAL YAKUT
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: ASALA = Armenian Secret Army for the Liberation of Armenia ; Ermeniler = Armenians ; Lübnan = Lebanon ; PKK = PKK ; Savaş = War ; Terör örgütleri = Terror organizations ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İç savaş = Civil war

Özet:
Bugün Lübnan olarak bilinen toprak parçasında M.Ö. 3000'lü yıllardan itibaren insan yerleşimi olduğu bilinmektedir. Lübnan'ın Osmanlı yönetimine girmesi ise 1516 yılında gerçekleşti. Lübnan'daki Osmanlı yönetimi; çeşitli dönemlerde biçimsel değişiklikler olmakla beraber, 1918 yılına kadar kesintisiz devam etti. 1918'den itibaren, Lübnan'la beraber Orta Doğu üzerinde Batılı büyük güçlerin büyük etkisi söz konusuydu. Mandater devleti Fransa olan Suriye ve Lübnan Cumhuriyetleri'nin kurulması Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra gerçekleşti. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Fransa'nın bu ülkeler üzerindeki etkisi azaldı. Türkiye'nin Orta Doğu politikalarındaki önemli değişim ise 1950'lerde gerçekleşti. 1958'de ABD'nin Lübnan müdahalesi, bu dönemdeki önemli bir gelişmeydi. Bu müdahalede Türkiye'deki ABD üsleri kullanıldı. 1960'lardan itibaren, Kıbrıs sorununun da etkisiyle, Türkiye'nin Orta Doğu politikalarında 1950'lerdeki çizgisinden farklılaşma yaşandı. Aynı dönemde, Lübnan'daki Filistinli varlığı giderek artmaya başladı. Yine 1960'lı yıllarda; Türkiye'de sol hareketlerin güç kazanmasıyla beraber, sosyalist Türk gençlerinin Lübnan'daki Filistin kamplarına gidişleri hız kazandı. Lübnan'daki politik ortam aynı zamanda bu ülkedeki Ermeni toplumunu da etkiledi. 1970'lerden itibaren çeşitli Türk hedeflerine saldırı gerçekleştiren Ermeni terör örgütleri bu atmosferde doğdu. 1975'de Lübnan'da iç savaşın başlamasıyla beraber; İsrail ve Suriye, Lübnan'daki krizlerin parçası oldular. Lübnan'daki iç savaş Türk ekonomisini de farklı açılardan etkiledi. 1980'lerden itibaren, kuruluş döneminde olan PKK terör örgütü Lübnan'daki kampları kullandı. İç savaştaki Lübnan, bu gelişmelerin merkezinde olmasıyla, Türk dış politikasında önemli bir yere sahipti.

Anahtar sözcükler: Lübnan İç Savaşı, Türk Dış Politikası, Ermeni TerörÖrgütleri, PKK, Orta Doğu

Abstract:
The first civilizations date back to A.D. 3000 in today's Lebanon. Lebanon fell into Ottoman rule in 1516. Despite the fact that there were several administrative types, Ottomans rule Lebanon until 1918. From 1918, major Western powers were effective in the Middle East, including the Lebanon. The Syria and Lebanon Republic's were founded after World War 1, and France was their mandator. France's influence was reduced after World War 2. The change in Turkey's Middle East politics occured in the 1950's. The U.S.'s 1958 intervention in Lebanon was a major event. The U.S. bases in Turkey were used at this intervention. Turkey's Middle East politics had to change in 1960's due to the Cyprus Crisis. There were important changes in Lebanon also, the  Palestinian presence in Lebanon was increasing. On the other hand, the Leftist movement in Turkey was at rise. Young Turkish socialists joined Palestinian camps at that time. The politic atmosphere of Lebanon also effected the Armenian population there, several Armenian terrorist organizations formed which attacked the Turkish targets later. The civil war broke in Lebanon in 1975, after that Israel and Syria was heavily involved in it. The civil war in Lebanon also had several affects on Turkish economy. In 1980's, the PKK terrorist organisation, which is in the early forming period, used camps in Lebanon. The Lebanon Civil War, having all these aspects, had an important place in Turkish foreign policy at that time.

Keywords: Lebanon Civil War, Turkish Foreign Policy, Armenian Terrorist Organisations, PKK, Middle East