Türk destanlarının yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılacak metne uyarlanması
The adaptations of the turkish epics to usable text for teaching Turkish language to foreigners
Yazar: NAZLI NUR KAYA
Danışman: PROF. DR. UFUK DENİZ AŞCI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Destanlar = Epics ; Dil öğretimi = Language teaching ; Edebi eserler = Literary works ; Türk destanları = Turkish legends ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı uyruklu = Foreign domectic ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students

Özet:
Seviyeye uygun okuma kitapları dil öğretiminin ana malzemesi durumundadır. Öğreniciler temel seviyeden itibaren okuma metinleri ile karşı karşıya kalmaktadır. Ancak alan yazın taraması yapıldığında yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde bu alanda yapılmış olan çalışmaların sayıca az olduğu tespit edilmiştir. Türkçenin öğretimi için seviyelere uygun okuma kitapları hazırlanmalı yahut hâlihazırda bulunan okuma materyalleri üzerinde sadeleştirme, uyarlama yoluna gidilmelidir. 
 	Çalışmamızda yabancı dil olarak Türkçe öğretiminin temel seviyesi olan A1 ve A2 seviyelerine göre sadeleştirilmiş metinler bulunmaktadır. Metin seçimi yapılırken Türk kültüründe önemli bir yer taşıyan destan metinlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın evrenini Türk destanları oluşturmaktadır. Örneklemini ise Altay Yaratılış Destanı, Alper Tunga Destanı, Bozkurt Destanı, Ergenekon Destanı, Uygur Türeyiş Destanı, Uygur Göç Destanı, Kara Yorga Destanı, Battal Gazi Destanı, Sarı Saltuk Destanı ve Köroğlu Destanı oluşturmaktadır. Çalışmamızda kullanılacak destan metinleri seçilirken dil bilgisi ve sözcük görünümlerinin seviyeye uyarlanabilecek olmasına ve olay örgüsünün dikkat çekici, ilgi uyandırıcı olmasına dikkat edilmiştir. Uyarlama esnasında Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Metni okuma kazanımları esas alınmış, ayrıca İstanbul yabancılar için Türkçe ders kitaplarındaki A1-A2 seviyesi dil bilgisi kazanımlarını öğrenicilerin öğrendiği varsayılmıştır.
Çalışmamız esnasında Türk destanlarından yararlanılmış ve ana dili okuyucusu için hazırlanmış olan metinlerin Türkçe öğretiminde kullanılabilir hâle getirilmesi ve böylece kültürel etkileşimin de sağlanması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda seçilen destanlar dil bilgisi ve sözcük bilgisi, dil kazanımlarına dikkat edilerek sadeleştirilmiştir. 

Anahtar sözcükler: Yabancılara Türkçe Öğretimi, Türk destanları, uyarlama, sadeleştirme, kazanım

Abstract:
Textbooks appropriate for levels are the main materials of language teaching. Students are faced with reading texts from the basic level. However, when the literature is reviewed, it is seen that studies conducted in the field of teaching Turkish as a foreign language are few in number. In order to teach Turkish, textbooks should be prepared according to the levels, or the present reading materials should be simplified and adapted. 
 	In our study, there are simplified texts according to A1 and A2 levels which are the basic levels of teaching Turkish as a foreign language. While selecting the texts, epic texts having an important role in Turkish culture were used. The population of the study is the Turkish epics. The sample of the study includes the Epic of Altay Creation, Epic of Alp Er Tunga, Epic of Bozkurt, Epic of Ergenekon, Epic of Uygur Türeyiş, Epic of Uygur Migration, Epic of KaraYorga, Epic of Battal Gazi, Epic of Sarı Saltuk and Epic of Köroğlu. While selecting the epic texts to be used in the study, great attention was paid to the fact that grammar and vocabulary could be adapted to the levels and the plot was remarkable and interesting. During the adaptation, reading acqusitions of the Common European Framework of Reference for Languages was taken as the basis, and it was assumed that the students learnt the A1-A2 level grammar in Istanbul, Turkish textbook for foreigners.
During our study, Turkish epics were used and the texts prepared for the mother tongue reader was aimed to be made applicable in Turkish teaching and thus to provide cultural interaction. In this regard, the selected epics were simplified by taking into account the acqusition of grammar and vocabulary.

Keywords: Teaching Turkish to foreigners, Turkish epics, adaptation, simplification, acqusition