Premenstrual sendrom ve dismenoresi olan sağlık çalışanlarının semptomlarla baş etme yöntemlerinin incelenmesi
Analysing the coping methods of health workers with the symptomsof dysmenorrhea and premenstrual syndrome
Yazar: SELVİN YEŞİLYURT
Danışman: PROF. DR. GÜLCİHAN AKKUZU
Ufuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Dismenore = Dysmenorrhea ; Dismenore = Dysmenorrhea ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Menstrüasyon = Menstruation ; Premenstrüel sendrom = Premenstrual syndrome ; Premenstrüel sendrom = Premenstrual syndrome ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Premenstrual Sendrom ve dismenore kadın hayatında zorlayıcı bir süreçtir. Tanımlayıcı tipteki bu çalışma hem premenstrual sendrom hem de dismenoresi olan sağlık çalışanlarının, ağrı ve diğer semptomlarının derecesine göre bu semptomlarla baş etmede kullandıkları tıbbi tedavi yöntemleri, tıbbi tedavi dışında ya da tedavinin yanı sıra kullandıkları yöntemler olup olmadığını, varsa bu yöntemlerin neler olduğunu araştırmak amacıyla Ufuk Üniversitesi Dr. Rıdvan Ege Hastanesi'nde 11 Mart-11 Haziran 2020 tarihleri arasında 65 kadın sağlık personeline yapıldı. Araştırmada örnekleme yöntemi uygulanmamış olup gelişigüzel teknik ile belirlenen seçim kriterlerine sahip, araştırmaya katılmayı kabul eden kadın sağlık çalışanları, araştırma kapsamına alınmıştır. Veriler, kadınların sosyo-demografik ve klinik özelliklerine ilişkin sorulardan oluşan "Demografik Özellikler Formu", "Fonksiyonel ve Emosyonel Dismenore Ölçeği (FEDÖ)" ve "Premenstrual Sendrom Ölçeği (PMSÖ)" kullanılarak toplandı. Normal dağılıma uymayan iki değişken arasındaki ilişkinin değerlendirilmesinde "Mann Whitney U Testi", ikiden fazla grup için de "Kruskall Wallis Testi" kullanılmıştır. Niteliksel veriler "Pearson Ki Kare" ve "ANOVA" testleri ile karşılaştırılmıştır. Analizler için SPSS 25.0 istatistik programı kullanılmıştır. Analiz sonuçları p<0.05 anlamlılık düzeyinde yorumlanmıştır. Araştırmaya katılan kadınların %67,69'unun adet öncesi sorunlarda ve dismenorede ilaç kullandığı, %66,15'inin adet öncesi sorunlarda ve dismenorede ilaç dışı uygulama kullanmadığı görülmüştür. Premenstrual Sendrom Ölçeği toplam puan ortalamasının 129,3±37,58 olduğu belirlenmiştir. Premenstrual Sendrom Ölçeği, depresif düşünceler, anksiyete, ağrı, uyku, depresif duygulanım, yorgunluk, sinirlilik, iştah alt boyutları ile ilaç kullanımı arasında (p>0,05) ve ilaç dışı uygulamalar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki (p>0,05) bulunmamıştır (p>0,05). Ölçeğin, şişkinlik alt boyutu ile ilaç dışı uygulamalar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Araştırmada, Fonksiyonel ve Emosyonel Dismenore Ölçeği toplam puan ortalamasının 37,2±5,53 olduğu belirlenmiştir. Emosyonel ve Fonksiyonel Dismenore Ölçeği alt boyutları ile ilaç kullanımı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Emosyonel ve fonksiyonel Dismenore Ölçeği alt boyutları ile ilaç dışı uygulamalar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05). Araştırmamızda sonuç olarak çağımızda kullanılan ilaç kullanımını azaltmak adına ilaç dışı uygulamalara yönelimin artmakta olduğu görülmüştür. Ayrıca hem PMS hem de dismenorede eğitim durumunun artmasıyla ilaç dışı yöntem kullanımının artması dikkati çekmektedir.

Abstract:
PMS and dysmenorrhea are drastic processes of female life. This study applied to 65 female health workers who have dysmenorrhea and PMS who work in Ufuk Üniversitesi Dr. Rıdvan Ege Hastanesi. This study took place in between March 11-June 11, 2020 in order to investigate the medical treatment process and alternative treatment processes if there is any. In this study, sampling process was not applied. For this study, a questionnaire with random technique was prepared and applied to the health workers who have accepted to participate the questionnaire. Data were collected from "demographic features form" and "Functional and Emotional Measure of Dysmenorrhea (FEMD)" and "Premenstrual Syndrome Scale (PMSS)" which included the questions about socio-demographical and clinical specialities of participants. For evaluating the relationship between two non-normal variables, "Mann Whitney U Test" was applied. For evaluating the relationship between more than two non-normal variables, "Kruskall Wallis Test" is applied. Qualitative data were compared with "Pearson Chi-Square" and "ANOVA" tests. SPSS 25.0 was used for analysing. Results were interpreted with p<0.05 significance level. As a result of the research, we can see that %67.69 of the participants are taking pharmacological treatment for premenstrual syndrome and dysmenorrhea; %66.15 of the participants are not taking non-pharmacological treatment after premenstrual syndrome and dysmenorrhea. It is found that mean of the total score of the PMSS is 129,3±37,58. It can also be seen that depressive thoughts, anxiety, pain, sleep, depressive affection, prostration, angriness, appetite and dyspepsia subscales are not correlated with pharmacologic treatment (p>0,05). Depressive affection, prostration, angriness, appetite, depressive thoughts, anxiety, pain and sleep subscales are not correlated; but dyspepsia subscale is correlated with non-pharmacologic treatment (p>0,05). As a result of the research, it is found that mean of the total score of the FEMD is 37,2±5,53; emotional and functional subscales are not correlated with pharmacologic treatment (p>0,05); emotional and functional subscales are not correlated with non-pharmacologic treatment (p>0,05). In conclusion, it is observed that in order to decrease the usage of medication, there is an increase in the usage of non-pharmacological treatment; and higher educational status increases the usage of non-pharmacological treatment, which is another important remark.