6-12 ay arası süt çocuklarında kan sayımı, ferritin, demir, demir bağlama değerleri ile demir profilaksisi ve sosyoekonomik düzey arasındaki ilişki
The relationship between blood count, ferritin, iron, iron binding capacity level and iron prophylaxis and socioeconomic status in infants aged 6-12 months
Yazar: MERVE İŞERİ NEPESOV
Danışman: DOÇ. DR. ZÜLEYHA AYSU SAY
Sağlık Bakanlığı / ​Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Demir eksikliği anemisi tüm dünyada sık görülen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre dünya nüfusunun %20-25 'i anemiktir. Organizmada birçok sistem işleyişini olumsuz yönde etkilemekle beraber basit önerilerle ve demir profilaksisiyle önlenebilir olması ayrıca tedavisinin kolaylıkla yapılabilmesi olumlu yönleridir. Bu çalışmada süt çocukluğu döneminde kullanılması önerilen proflaktik demirin ve ailenin sosyoekonomik durumunun çocuklarda demir eksikliği ve demir eksikliği anemisi gelişimi üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Metod: Çalışma 6- 12 ay arası 198 çocuğu (103 erkek ve 95 kız) kapsamaktadır. Tüm olgulardan kan örneği alınarak hemogram, serum demir, demir bağlama kapasitesi ve ferritin düzeyi çalışıldı. Hematolojik parametreler ile profilaktik demir kullanımı, beslenme öyküsü ve sosyoekonomik düzey karşılaştırıldı.
Bulgular: Olguların %55,4'ünde demir eksikliği, %17,9'unda demir eksikliği anemisi saptandı. Demir profilaksisi alanlarda demir ve hemoglobin düzeyi daha yüksek bulunmuştur. AS ile beslenenlerde, beslenmeyenlere göre demir, ferrritin ve TS düzeyleri daha düşük tespit edildi. Aylık geliri fazla olan grupta demir, TDBK, ferritin ve TS düzeyi anlamlı olarak yüksek bulunurken; DEA grubunda annesi ilköğretim mezunu olanların oranı daha fazlaydı.
Sonuç: Ülkemizde demir eksikliği prevalansı halen yüksek orandadır. Önlenmesi için anne ve bebek beslenmesinde demir içeriği yüksek gıdalar kullanılmalı, annelerin bilgi düzeyi artırılmalı ve demir profilaksisi kullanımı önerilmelidir.

Abstract:
Introduction and Objective: Iron deficiency anemia is an public health problem that is frequently observed in all around the world. World health organization showed
that prevalence of anemia in the world is 20-25% . Its unfavorable effects can be seen in many systems but by simple suggestion and prophylactic supplementation it can be preventable. This study aimed to evaluate the effectiveness of prophylactic iron supplementation and the influence of socioeconomic status of the family on development of iron deficiency and iron deficiency anemia.

Methods: The study included 198 children between 6 -12 months (103 male and 95 female). From the blood samples complete blood count, serum iron level, iron binding capacity, ferritin levels were studied. Hematological parameters were compared with the history of nutrition, prophylactic supplementation of iron and socioeconomic status of the family.
Results: The prevalence of iron deficiency was 55,4% and of iron deficiency anemia 17,9%.  Supplementation of iron had positive influence on hemoglobin and iron levels.  Iron, serum ferritin and transferrin saturation parameters tended to be higher in infants who were fed with formula rather than breastfed. The levels were significantly high in the group with better socio-economic status. also their level was signicantly high in whom socio-economic status better. In iron deficiency anemia group the mothers had lower educational status.
Conclusions: In our country iron deficiency prevalance still very high. The main principles in management of iron deficiency include improvement of nutrition and education of the child and mother. Supplementation of iron should also be recommended.