Debussy'nin orkestra yapıtlarında tekrar öğesi ve Gelişen Çeşitleme ilkesine alternatif parça bütün tasarımları
The concept of repetition and whole-part relations as an alternative to Developing Variation in Debussy's orchestral works
Yazar: MESUT ERDEM ÇÖLOĞLU
Danışman: DOÇ. MEHMET  NEMUTLU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzikoloji Ana Bilim Dalı / Genel Müzikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bu çalışmada Debussy'nin önemli üç senfonik yapıtı (Prélude à l'Après-midi d'un Faune, Nocturnes, La Mer) içinde tasarım ve yapılanma özellikleri araştırılmış, bu bağlamda tekrar olgusunun Debussy tasarımlarındaki önemi ve yapının oluşmasına etkisi incelenmiş; bu yolla Alman üslubuna alternatif bir parça-bütün ilişkisinin nasıl şekillendiği değerlendirilmiştir. 
Tekrarın farklı ve yoğun kullanımı, yapılanma ve armonik dildeki farklılıklarla birleştiğinde Debussy müziğinde farklı bir parça-bütün ilişkisi yaratır ve dinleyicinin zaman algısını değiştirir, böylece zaman algısı yönünden iki üslup arasında bir fark oluşur: Her parçanın bütünü işaret ettiği ve zamanın tek yönlü akışının ön planda vurgulandığı Alman üslubunun aksine, Debussy müziğinde özerk parçaların oluşturduğu bütün ve bu özerkliğin yarattığı bir tür akmayan zaman etkisi ortaya çıkar. Bu etki tekrarların öğeleri yalıtmasından ve sık tekrar kullanımının yarattığı yığılma etkisinden doğar, bu yönüyle Bergsoncu 'süre' olgusuyla benzerlikler taşır. Bu tespitler müzikte anlamın ve estetik etkinin nasıl oluştuğunu sorgulayan Leonard B. Meyer'in tespitleri çerçevesinde değerlendirildiğinde yapının, parça-bütün ilişkisinin ve bu bağlamda tekrarın iki üslup arasındaki işlev ve işleyiş farkı daha da anlam kazanır. Tüm bu tespitler Debussy'nin müziğinin yeni bir terminoloji çerçevesinde değerlendirilmesi gereğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın amaçlarından biri de bu terminoloji konusunda, bütüncül bir sonuca varmasa da, yeni öneriler sunmaktır. Bu terminoloji, Debussy müziğinin sembolist şiir ve izlenimci resim ile ilişkisinden hareketle oluşturulmuştur. Ayrıca sembolist şiirin -özellikle de Mallarmé şiirinin- dizeyi ve sözcüğü tını ve ritim ilişkileri çerçevesinde ele almasıyla fonksiyonel tonaliteden sıyrılıp birer tını öğesine dönüşen armoni ve yapı öğeleri arasında kurulan ilişki, dili birer ses olayları bütünü olarak tanımlayan fonolojik terminoloji de analiz sürecine katılmıştır.


 
ANAHTAR KELİMELER: Debussy, Müzikte Tekrar, Parça-Bütün İlişkisi, Sembolik Şiir-Müzik İlişkisi, Fonolojik Yaklaşım.

Abstract:
This research aims to elaborate the concept of repetition in Debussy's music -a concept which is abundantly used in it- by analysing three masterpieces (Prélude à l'Après-midi d'un Faune, Nocturnes, La Mer) and to explore the place and the importance of this concept in the way in which his language and design differ from the `whole-part relation? of the classic/romantic German style. This main theme is supported by some attends to create a new analytic vocabulary and methodology for describing the design and the construction in Debussy?s music; a vocabulary which underlines the distance of this music to the German style and the strict relation between this aesthetic view and the symbolist poetry or the impressionist painting. This research also aims to speculate on the basic concepts of Debussy's musical language and the relation of these concepts to repetition. Some concepts as the discontinuity, the arabesque, the conflict between static and dynamic, the timbre, the concept of hesitation and the temporal qualities of Debussy's music are largely elaborated. 
Two main parts form the frame of this thesis: The first part is the theoretical background; and the second one is reserved to the analysis of the chosen repertory. A final conclusion finalizes the thesis.



KEY WORDS: Debussy, Repetition in Music, Whole-Part Relation, Symbolic Poem - Music Relation, Musical Phonology.