Bir üniversitede çalışma ortamındaki ergonomik faktörlerin ve çalışanlarda kas iskelet sistemi yakınmalarının incelenmesi
Research of ergonomic factors in A university and the complaints of the musculoskeletal system among workers
Yazar: HÜLYA KARBİNAR
Danışman: PROF. DR. NADİ BAKIRCI
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Ergonomi = Ergonomics ; Kas-iskelet ağrısı = Musculoskeletal pain ; Kas-iskelet hastalıkları = Musculoskeletal diseases ; Üniversiteler = Universities ; İş ortamı = Work environment

Özet:
Bu çalışma bir üniversite çalışma ortamında ergonomik koşulları değerlendirmek ve koşulların çalışanların kas ve iskelet sistemine etkilerini incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır.
Araştırma kapsamına üniversitede idari birimlerde çalışan 131 kişi ve 109 akademik personel olmak üzere toplam 240 kişi dahil edildi. Veriler "Çalışan Bilgi Formu", "Kas İskelet Sistemi şikâyetlerine Yönelik Soru Formu" ve  "Mesleki Maruziyet Subjektif Değerlendirme Anketi" ile anket yöntemi ile çalışanlardan alındı. Çalışanların çalışma ortamına ait ergonomik koşulları ise "Çalışma Ortamı Mevcut Durum Değerlendirme Formu" ile gözlem metoduyla sağlandı. 
Araştırmaya 110 idari çalışan ve 56 akademisyen olmak üzere toplamda 166 kişi katılmış olup çalışanların 89'u kadın, 77'si erkekti. Bu araştırmada çalışanların 9 vücut bölgesinde son 1 yıl içerisinde yaşamış oldukları KİS rahatsızlıkları değerlendirildiğinde; çalışanların %84'ün herhangi bir bölgesinde rahatsızlık yaşadığı, %31'in son 1 yıl içerisinde iş veya evde çalışamaz duruma geldiği ve %57'sinin son 1 hafta içerisinde rahatsızlık yaşadığı görüldü. Akademik çalışanlarda (%93), idari çalışanlara (%79) göre daha sık, kadınlarda ise (%92) erkeklere (%74) göre daha sık KİS rahatsızlığı yaşanmıştır. Çok değişkenli analizlerde kadın çalışanların risk taşıdığı görülmüştür. Bu durumun akademisyenlerde kadınların daha fazla olmasından kaynaklandığı görülmüştür. KİS rahatsızlıklarının en sık görüldüğü bölgeler boyun (%59), bel (%52) ve sırt (%49) olmuştur. Çalışanların çalışma ortamında maruz kaldığı koşullar ve bu koşullara bağlı olarak fiziksel ve zihinsel zorlanmaları incelendiğinde; en sık olarak düşünme (%73),  konsantrasyon (%47), görsel dikkat (%47), kötü duruş ve oturmak (%40) olarak görülmektedir. Ayrıca çalışma ortamı ergonomik olarak gözlemlenmiş ve iyileştirme alanları belirlenmiştir.
Sonuç olarak; üniversitede KİS rahatsızlıklarının idari ve akademik çalışanlarda sıklıkla yaşandığı, özellikle kadınlarda bu durumun daha sık yaşandığı görülmüştür. Çalışanın çalışma ortamında maruz kaldığı ve çalışanı fiziksel ve zihinsel olarak etkileyen maruziyetler, çalışma ortamındaki fiziksel koşullar, çalışanın KİS rahatsızlıklarını etkileyebilir. Üniversitede KİS rahatsızlıklarını azaltmak için öncelikli olarak kadınlara yönelik olacak şekilde çalışanlara yönelik ergonomi eğitimlerinin düzenlenmesi, çalışanın uygun olmayan duruşlarını engellemek için çalışanı hareketlendirecek bilgisayar programlarının hazırlanması, iş ve çalışma ortamı fiziksel koşullarının ergonomik olarak iyileştirmesi önerilebilir.

Abstract:
Research of ergonomic factors in a university study and Employees complaints of the musculoskeletal system

This study was carried out as a descriptive study in order to evaluate the ergonomic conditions in a university working environment and to examine the effects of conditions on the musculoskeletal system.

A total of 240 people, including 131 administrative and 109 academic staff, were employed at the university. The data were collected from the employees by using Employee Information Form, "Questionnaire on Musculoskeletal System Complaints and  Occupational Exposure Subjective Assessment Questionnaire". The ergonomic conditions of the working environment of the employees were provided by observation method with the Working Environment Current Situation Evaluation Form.

A total of 166 participants (110 administrative and 56 academic staff) participated in the study. 89 of them were female and 77 were male. In this study, when the different (9 region) body region disorders of people in the last 1 year were evaluated; 84% of the employees experienced discomfort in any area, 31% of them could not work in the last 1 year and 57% had discomfort in the last week. There was more frequent GIS disorder in academic workers (93%) than in administrative workers (79%) and men (92%) in women more often than men (74%). In multivariate analysis, it was observed that women employees had a risk. It is seen that this situation is caused by the fact that more women are in academics. The regions with the most frequent incidence of Musculoskeletal System disorders were neck (59%), waist (52%) and back (49%). When the working conditions of the employees and the physical and mental difficulties depending on these conditions are examined; the most frequent thinking (73%), concentration (47%), visual attention (47%), bad posture and sitting (40%) is seen as. In addition, the working environment was ergonomically observed and areas of improvement were determined.
As a result; It has been observed that Musculoskeletal System disorders are frequently experienced in administrative and academic staff, especially in women. Exposures that the worker is exposed to in the work environment and physically and mentally affecting the employee, physical conditions in the work environment can affect the employee's Musculoskeletal System disorders. In order to reduce the incidence of Musculoskeletal System in the university, it is advisable to organize ergonomics trainings for the employees, primarily for women, to prepare computer programs that will mobilize the employee in order to prevent improper postures, and to ergonomically improve the physical conditions of work and work environment.