Rekreatif egzersizlere dayalı psiko-eğitim programının otistik çocuklara sahip annelerin psikolojik dayanıklılık ve öznel mutluluklarına etkisi
The effect of PSYCHO-education program based on recreational exercises on psychological resilience and subjective happiness of mothers with autistic children
Yazar: AYŞE ÇAKIRLAR
Danışman: PROF. DR. ÇETİN YAMAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Anneler = Mothers ; Egzersiz = Exercise ; Mutluluk = Happiness ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Rekreasyon = Recreation ; Rekreasyonel aktiviteler = Recreational activities

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı Rekreasyonel Egzersizlere Dayalı Psiko-Eğitim Programının Otistik çocuğa sahip annelerin Psikolojik Dayanıklılık ve Öznel Mutluluklarına etkisini test etmektir. Araştırma bağımsız değişken (Rekreasyonel Egzersizlere Dayalı Psiko-Eğitim Programı) ile bağımlı değişkenler (Psikolojik Dayanıklılık ve Öznel Mutluluk) arasındaki neden sonuç ilişkisini belirlemeye yönelik olduğundan deneysel yöntemle gerçekleştirilmiştir. Araştırma ön-test son-test kontrol gruplu desen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma Otistik çocuğa sahip 10 deney grubu, 10 kontrol grubu üyesi olmak üzere toplam 20 anne ile gerçekleştirilmiştir. Gruplara bireyler tesadüfi bir şekilde atanmış ve hangi grubun deney, hangi grubun da kontrol grubu olacağı tesadüfi bir şekilde belirlenmiştir.
Araştırmada veriler, Kişisel Bilgi Formu, Kendini Toparlama Gücü Ölçeği, Öznel Mutluluk Ölçeğiyle toplanmıştır. Araştırma kapsamında Deney grubuna 8 haftalık Rekreasyonel Egzersizlere (8 farklı egzersiz uygulaması) Dayalı Psiko-Eğitim Programı (8 oturumluk Psiko-Eğitim) uygulanırken, kontrol grubuna herhangi bir işlem uygulanmamıştır. Deney öncesi, deney sonrası ve izleme süreçlerinde her iki grup üyelerine (deney ve kontrol grubu) aynı ölçme araçları uygulanarak sürecin etkililiği test edilmiştir. Verilerin analizi SPSS programında tekrarlayan ölçümelerde ANOVA kullanılarak yapılmıştır. 
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, 8 Haftalık Rekreasyonel Egzersizlere Dayalı Psiko-Eğitim Programının Otistik Çocuğa Sahip Annelerin Psikolojik Dayanıklılık ve Öznel Mutluluk düzeylerine olumlu yönde anlamlı bir etki ettiği sonucuna ulaşılmıştır. 
Yapılan araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara doğrultusunda; Rekreasyonel Egzersizlere Dayalı Psiko Eğitim Programı sadece otizm değil tüm engel gruplarında çocuğu olan annelere, babalara ve ailede bulunan tüm bireylere uygulanabilir. Bu çalışma bireylerin egzersiz yapmaları ve serbest zamanlarını faydalı bir şekilde geçirmelerine fırsat sunduğu ve psiko –eğitim aracılığıyla da bireylere bilişsel anlamda farkındalık kazandırdığı için toplumun tüm birimlerinde uygulanması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Rekreasyon, Psikolojik Dayanıklılık, Öznel Mutluluk, Psiko–Eğtim, Otizm

Abstract:
This study aims to examine; the effect of Pyscho- Education Program Based On Recreational Exercises (REDPEP)  on Psychological Resilience and Subjective Happiness of mothers with whose children have Autism Spectrum Disorder.
The study were carried out by experimental design to determine cause and effect relationship between independent variables (Pyscho- Education Program based on Recreational Exercieses ) and dependent variables (Psychological Resilience And Subjective Happiness).
The study were examined by Pretest- Posttest Control Group Design.20 volunteer mothers who have autistic children were attended to the study, were randomly assigned to experimental and applied control group. Every group consisted of 10 volenteer mothers.
Data had been collected by Resilience Scale and Subjective Happiness Scales Personal Information Form was used to determine the demographic information of mothers. Experimental group was applied 8 weeks Pyscho-Education Program Based On Recreational Exercises but control group was not applied any interventions among the study process. The effect of Pyscho- Education Program Based On Recreational Exercieses was tested by the same scales which applied in pre-experimental, post-experimental, and follow up processes. The analysis of the data was done by using ANOVA in repeated measures in SPSS program.
According to the findings obtained as a result of the research, it has been concluded that the Psycho-Education Program Based on 8-Week Recreational Exercises has a positive significant effect on the Psychological Resilience and Subjective Happiness levels of Mothers with Autistic Children.
According to results of the research; the Psycho Education Program Based on Recreational Exercises may be applied to mothers and fathers with children in all disability groups, not just autism. The REDPEP can be useful because it provides an opportunity for individuals to exercise and spend their free time in an effective way. Since it also supply cognitive awareness through psycho–education, it may be suggested to apply it in all units of society.
Keywords: Recreation, Psychological Resilience, Subjective Happiness, Psycho-Education, Autism