İskilip ilçesinin coğrafyası
The Geographical of İskilip town
Yazar: MUSTAFA ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. HAYATİ DOĞANAY
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafya = Geography ; Çorum-İskilip = Çorum-İskilip

Özet:
Araştırma konusunu oluşturan İskilip İlçesi, yönetim sınırlan dikkate alındığında, İç Anadolu Bölgesi'nin Orta Kızılırmak Bölümü ile Karadeniz Bölgesi'nin Batı Karadeniz Bölümü sınırlan içinde toprakları olan sahadır. Çorum İli idarî sınırları içerisinde yer alan ilçe topraklannın alanı, 1170 km2.yi biraz aşar. İskilip İlçesi, güneyden Uğurludağ ve Çorum (merkez), batıdan Bayat, doğudan Oğuzlar ve Osmancık, kuzeyden Kargı ve Tosya (Kastamonu) ilçeleri ile komşudur. İlçe sınırları içerisinde, İskilip ilçe merkezi dahil olmak üzere, 65 köy, köylere bağlı 93 mahalle ve 1 8 çiftlik olmak üzere toplam 1 77 devamlı yerleşme bulunmaktadır. Bu yerleşmelere 3 geçici yayla yerleşmesi de eklenince, toplam sayı 179'u bulur. 1997 nüfus sayımına göre bu yerleşme birimlerinde toplam 48 665 kişi bulunmakta olup, toplam nüfusun 20 177'si (%41.5) şehirde, 28 488'i (%58.5) ise kırsal yerleşmelerde yaşamaktadır. İlçenin yıllık ortalama sıcaklığı 11°C civarındadır. Ancak ilçenin Kızılırmak Havzası'nda bu değerin biraz üzerinde olan yıllık sıcaklık ortalaması, yüksek kesimlere gidildikçe daha da azalarak 10°C'nin dahi altına düşebilmektedir. Yıllık ortalama yağışın 523.9 mm. olduğu ilçede, yağış azamisinin kış, yağış asgarisinin de yaz mevsiminde olduğu, fakat yaz kuraklığının Akdeniz kıyılarından daha hafif olan (karasallık tesiri) İç Anadolu geçiş tipi iklimi içerisinde yer alır. Araştırma sahası, İç Anadolu fitocoğrafya bölgesi içerisinde kalmakla beraber, Karadeniz fitocoğrafya bölgesine ait türlere de sahiptir. Kuraklığın etkili olduğu Kızılırmak Vadisi ve çevresinde step-antropojen step, yükselti ve bakı şartlarının değiştiği, kuzey, kuzeybatı ve kuzeydoğudaki yüksek kesimlere doğru ise, parkin görünümlü çalı ve kuru ormanlar ile bu ormanlarla karışım yapabilen veya uygun koşullarda kendi birliklerini oluşturan, yan nemli-soğuk orman formasyonları yer alır. Araştırma sahasının temel ekonomik faaliyeti, ekip-biçme ve hayvan yetiştiriciliğine dayanmakla birlikte, nüfusun geçim kaynaklan içerisinde İskilip ilçe merkezindeki hizmetler fonksiyonunun da önemli bir rolü vardır. Aynca İskilip'teki atölye tipi sanayi ve son yıllarda gelişmeye başlayan modern sanayi kuruluşlan önemli ekonomik faaliyet kollandır. Sahanın genel topografik yapısı tanm faaliyetlerinin dağılışını da belirlemiştir. Kızılırmak vadi tabanındaki verimli araziler üzerinde daha çok şeker pancan ve sebze tanmı yapılırken, aşınım yüzeyleri üzerindeki araziler tahıl tanmına ayrılmıştır. Hayvancılık faaliyetleri ise vadi tabanından dağlık alanlara doğru yoğunluk gösteren ekonomik faaliyet olarak göze çarpmaktadır.

Abstract:
According to borders of government, İskilip town, the research area, is a location that has land in the Middle Kızılırmak Part of Inner Anatolia region, and the Western Black Sea Part of Black Sea Region. The town is in the governing borders of Çorum City and its area in square metres slightly surpasses 1170 km2' İskilip town is neighbour to Uğurludağ and Çorum (centrum) in the south, Bayat in the west, Oğuzlar and Osmancık in the east, and Kargı and Tosya (Kastamonu) in the north. There are total 177 settlements, including İskilip town centre, 65 villages, 93 neighbourhoods and 18 farms of these villages, in the borders of the town. If the 3 new temporary plateau settlements is added to them, the number reaches 179. According to 1997 census, total 48.665 people live in these settlements, 20.177 (41.5 %) in the urban area, and 28.488 (58.5 %) in the rural. The annual average temperature of the town is around 1 1°C. The temperature is a bit over the annual average temperature in Kızılırmak Basin of the town, but it decreases as you go to high plateau areas and it goes even below 10°C. Annual average rainfall is 523.9 mm in the town. The up most rainfall is in the winter, and the least in the summer, but the summer draught is less than Akdeniz Region and in Inner Anatolia climate type. Although the research area is in Inner Anatolia pictography, it has some types of Black Sea Region pictography. Steppe-anthropogenic steppe is seen in Kızılırmak Valley where draught is effective, but dense bush, dry forest and moisture-cold forest formations which can join these dry forests are seen in high plateaus in the north, north west and east west.Although the main economic activity of the research area depends on farming and cattle breeding, services in İskilip town centre have also an important role. Also, workshop type industry in İskilip and modern industrial companies developing recently are important economic activities. The general topographic state of the area has determined the distribution of farming activities. While mainly sugar beet and vegetable farming is done in the fertile lands in Kızılırmak valley basin, the lands exposed to erosion are used for grain farming. Cattle breeding activities are seen more in the mountainous areas.