Ameliyat sonrası iyileşmenin değerlendirilmesi: Bir karma yöntem çalışması
Evaluation of postoperative recovery: A mixed method study
Yazar: NURDAN SARMUSAKCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ŞANLI
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Fonksiyonel iyileşme = Recovery of function ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, cerrahi girişim geçiren hastaların ameliyat sonrası iyileşme durumlarının değerlendirilmesidir. Bu amaçla, hastaların nicel yöntem ile ameliyat sonrası iyileşme düzeyleri ve bu düzeylerin sosyodemografik ve klinik etmenlere göre değişme durumları incelenmiş, nitel yöntem ile ameliyat sonrası iyileşmeye ilişkin algı ve düşünceleri açıklanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Karma yöntem kullanılarak yapılan araştırma, cerrahi kliniklerde Mart 2022-Şubat 2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, cerrahi girişim geçiren, örnekleme alınma kriterlerini karşılayan, nicel yöntem için 140, nitel yöntem için 12 hastadan oluşmuştur. Araştırmanın verileri, Kişisel Bilgi Formu, Ameliyat Sonrası İyileşme İndeksi ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, nicel yöntem için bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi, nitel yöntemde içerik analizi kullanılmıştır. 
Bulgular: Araştırmanın nicel bölümünde, alt boyut ve tüm indeks puan ortalamaları incelenmiştir. Fiziksel aktiviteler 3.54±0.80, bağırsak semptomları 2.38±0.87, genel semptomlar 2.41±0.93, istek-arzu semptomları 3.03±0.84, psikolojik semptomlar 2.35±0.74 ve tüm indeks 2.85±0.55 olduğu bulunmuştur. Yaş, BKİ, tütün kullanma, kronik hastalık varlığı, ameliyat deneyimi, yattığı klinik, ameliyat ve anestezi türüne göre alt boyut ve tüm indeks puanlarında farklılıklar olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Nitel bölümde, ameliyat sonrası şikayetlere ilişkin görüşler, ameliyat sonrası yaşanan değişiklikler, ameliyat sonrası iyileşme durumu, ameliyat sonrası iyileşmeyi etkileyen durumlar, ameliyatın sonuçlarına ilişkin görüşler ve ameliyat sonrası iyileşmenin anlamı temaları ortaya çıkarılmıştır.
Sonuç: Hastaların, fiziksel aktivitede kısıtlanmada aşırı güçlük, istek-arzu semptomları ve tüm indekste çok güçlük, bağırsak, genel ve psikolojik semptomlarda orta düzeyde güçlük yaşadıkları bulunmuştur. Bu sonuçların birçok değişkene göre farklılaştığı belirlenmiştir. Hastalar ameliyat sonrası iyileşmeye yönelik olumlu ve olumsuz algı ve düşüncelerinin olduğu görülmüştür.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to evaluate the postoperative recovery status of patients who underwent surgical interventions. Thus, while the quantitative method was used to investigate the postoperative recovery levels of the patients and the changes in their recovery levels according to their sociodemographic characteristics and clinical factors, the qualitative method was used to assess their perceptions and thoughts on postoperative recovery.
Materials and Methods: This study, which was conducted using the mixed method. The study data were collected using the Personal Information Form, Postoperative Recovery Index and Semi-Structured Interview Form. In the analysis of the data, the independent sample t-test and one-way analysis of variance were used for the quantitative method, and the content analysis was used for the qualitative method.
Results: In the quantitative part of the study, the mean scores obtained from the overall 
Postoperative Recovery Index and its sub-dimensions were analyzed. The mean scores were as follows: 3.54±0.80 physical activities, 2.38±0.87 bowel, 2.41±0.93 general, 3.03±0.84 appetite, 2.35±0.74 psychological and 2.85±0.55 for the overall index. The themes emerged in the qualitative part were as follows: opinions on postoperative complaints, post-operative changes, post-operative recovery, conditions affecting post-operative recovery, opinions on the results of the operation, and the meaning of post-operative recovery. 
Conclusion: The patients experienced extreme difficulty in physical activities, severe difficulty in appetite and overall index, moderate difficulty in bowel, general and psychological symptoms. These results differed according to many variables. It was observed that the patients had perceptions and thoughts about post-operative recovery.