6. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan Nasreddin Hoca fıkralarının eleştirel okuma yöntemi ile işlenmesi ve fıkralardaki insan karakterine ait özelliklerin öğretilmesi
Treating Nasreddin Hodja jokes used in 6. grade Turkish course books with critical reading technique and teaching the properties of human characters in these jokes
Yazar: DENİZ ÇOBANOĞLU
Danışman: PROF. DR. OSMAN GÜNDÜZ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Eleştirel okuma = Critcal reading ; Fıkralar = Jokes ; Karakter eğitimi = Character education ; Nasrettin Hoca = Nasr bin Hodja ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching

Özet:
Nasreddin Hoca fıkralarının eleştirel okuma yöntemi ile okunması, bu fıkralarda öğrencilerin tespit etmesi gereken ana fikir, konu gibi kavramların insan karakterine ait unsurların öğretimine uygulanması ile birbirine bağlı sistemler oluşturulmaktadır. Oluşturulan bu sistemler sayesinde insan karakterine ait unsurların anlaşılmasının da kolaylaşacağı düşünülmektedir. Bu kapsamda araştırmanın amacı, eleştirel okuma yöntemi ile okunan Nasreddin Hoca fıkralarında yansıtılan insan karakterine ait özelliklerin öğretiminin ve 6. sınıf öğrencilerinin fıkralardaki karakterlere ait mesaj, ana fikir gibi unsurları bulabilme becerilerinin hangi düzeyde olduğunu tespit etmektir. Bu amaçla ders esnasında kullanılmak üzere uygun çizgi filmler, haberler ve görseller seçilmiştir. "Eleştirel okuma yöntemi ile okunan Nasreddin Hoca fıkralarındaki insan karakterine ait özelliklerin öğretimine katkısı nedir?" ve "Fıkralarındaki mesaj, ana fikir gibi unsurları bulma becerilerini öğrenciler nasıl geliştirir?" gibi sorulara yanıt arandığından araştırma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması ile desenlenmiştir. Ayrıca bu araştırmada, bir konu hakkında fikir sağlayabilmek ve bir genelleme yapabilmek için durum çalışması türlerinden araçsal durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu ve çalışma formları kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formları ve çalışma formları içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Sonuç olarak eleştirel okuma yöntemi ile okunan Nasreddin Hoca fıkralarının insan karakterine ait özelliklerin öğretiminde öğrencilere fayda sağladığı ve öğrenciler tarafından mesaj, ana fikir gibi unsurların doğru bir şekilde tespit edildiği görülmektedir. İnsan karakterine ait özellikleri öğrenciler kendi değer yargılarına göre hür iradeleri ile değerlendirdikleri ve bu değerlendirmeden çıkan sonuca göre akademik ve sosyal hayatlarında kullanmaya karar verdikleri tespit edilmektedir. Karakter özelliklerini doğru tespit edebilmek için metne ait mesaj, ana fikir gibi bazı unsurların doğru tespit edilmesi gerekmektedir. Bu unsurların tespiti ile öğrencilerin hem metni doğru bir şekilde anladığı hem de karaktere ait özellikleri doğru bir şekilde yorumladıkları görülmektedir.

Abstract:
Linked systems are designed as reading Nasreddin Hodja jokes critically and applying the theme and main idea in these jokes to teach the properties of human characters. Thanks to these linked systems, it is considered that the elements on human characters can be easily understood. In this manner, the main objective of this study is to determine the level of 6. grade students on accomplishing the activities based on the theme and human characters used in Nasreddin Hodja and teaching these human characters as using critical reading technique. For this reason, some suitable cartoons, news and visuals were determined in order to have been used in the lessons. Because the questions such as 'how does critical reading technique make a profit on teaching human characters in Nasreddin Hodja jokes?' and 'how do the students can develop their skills on acquiring the main idea and theme used in jokes?' were wanted to be answered, this study was designed as a case study that was a qualitative research method. Additionally, in order to get an idea on a field and to make a generalization, instrumental case study was selected from the other case study types. As data collection tools, semi-structured interview forms and study forms were used. These forms were analyzed as using content analyze method. As a result of this study, it was seen that critical reading technique could help to teach the properties of human characters that were read in Nasreddin Hodja jokes and also it was understood that some elements such as theme and main idea could be correctly confirmed by the students. It was determined that the students could freely interpret the properties of human characters in terms of their own values and as a result of this interpretation, they would like to use them in their own academic and social lives. To determine the properties of human characters, it is necessary to determine some elements like the theme and main idea used in a text correctly. As determining these elements, it is seen that students can both understood a text correctly and interpret the properties of human characters properly.