Remzi Oğuz Arık'ın sosyal bilimler alanındaki çalışmaları
Remzi Oğuz Arık's studies in the field of social sciences
Yazar: GÜLPINAR PAZARCI
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE YILDIRIM
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti'nin yıkılması ve ardından Cumhuriyet'in ilanıyla birçok alanda yenilikler yapıldığı bilinmektedir. Bu yenilikler doğrultusunda modern bir ulus-devlet inşası hedeflenmiştir. Bu bağlamda, yeni kurulan devletin ayakta tutulması ve ileriye taşınması için kamu yönetimine hâkim bürokrat, eğitim sistemine hâkim profesörler gibi bilim insanı ve aydınlara ihtiyaç duyulmuştur. Mustafa Kemal Atatürk için bu konu oldukça önemlidir. Atatürk, ülkenin kalkınması ve modernleşmesi için nitelikli ve aydın insan gücüne ihtiyaç duyulduğunu belirtmiş ve bu doğrultuda yurt dışına öğrenci gönderilmesi yeni kurulan hükümetin gündemine getirilmiştir. Bu süreçte atılan hızlı adımlarla yurt dışına öğrenci gönderilmesi sağlanmış ve çok geçmeden resmi olarak kanunlaştırılmıştır. Yapılan bu politikalarla yurt dışına gönderilen bu öğrenciler ülkelerine döndüklerinde birçok alanda Cumhuriyet'in kalkınmasında rol oynamış önemli isimlerdir. 
Remzi Oğuz Arık da 1925 yılında yurt dışına gönderilen öğrenciler arasındadır. Arık, yurt dışı eğitiminin ardından yurda dönmüş ve ülkesine önemli katkılarda bulunmuştur. Tarih, arkeoloji, sanat tarihi ve müzecilik alanında uzmanlaşan Arık, Cumhuriyet'in ilk yıllarında sosyal bilimlerin temellerinin atılmasında önemli rol oynamıştır. Özellikle Eski Anadolu tarihinin aydınlanmasında, Türk arkeolojisinin ve uluslararası milletlere adını duyurmasında büyük katkılar sağlamıştır. Remzi Oğuz Arık, ülkesine döndükten sonra biran bile durmamış sürekli üretmiş, eğitime gönül vermiş ve Türk akademisyenlerin yetişmesi için büyük emekler sarfetmiştir. Bunların yanında fikri görüşleriyle de ülkesinin geleceğinin kaygısını yaşamış hayatının son döneminde siyasete atılmış ve 1954 yılında yaşadığı bir kaza sonucu vefat etmiştir. 
Remzi Oğuz Arık'ın kısa hayat hikayesi ve akademik çalışmalarına yer verdiğimiz özetle tezimizde Arık'ın sosyal bilimlere katkısı araştırılmıştır. Fikri görüşleri ve yaşadığı dönem göz önünde bulundurulacak olursa Cumhuriyet dönemi tarih ve tarihe yardımcı bilimlerin gelişim evreleri dolayısıyla Remzi Oğuz Arık'ın bu alana katkısı incelenmiştir. Bu bağlamda, başta Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı olmak üzere Milli Kütüphane Süreli Yayınlar Şubesi, TBMM Kütüphane ve Arşiv Hizmetleri Başkanlığı, Süreli Yayınlar Bölümü, Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi gibi birçok kütüphane ve akademik çalışmalardan yararlanılmıştır.

Abstract:
It is known that innovations were made in many areas with the collapse of the Ottoman Empire and the subsequent declaration of the Republic. In line with these innovations, the construction of a modern nation-state was aimed. In this context, scientists and intellectuals such as bureaucrats with knowledge of public administration and professors with knowledge of the education system were needed to keep the newly established state alive and move it forward. This issue is very important for Mustafa Kemal Atatürk. Atatürk stated that qualified and enlightened manpower was needed for the development and modernization of the country, and accordingly, sending students abroad was brought to the agenda of the newly established government. With the rapid steps taken in this process, it was possible to send students abroad and soon it was officially legalized. When these students, who were sent abroad with these policies, returned to their countries, they became important figures who played a role in the development of the Republic in many fields.
Remzi Oğuz Arık was among the students sent abroad in 1925. Arık returned home after his education abroad and made significant contributions to his country. Arık, who specialized in history, archaeology, art history and museology, played an important role in laying the foundations of social sciences in the first years of the Republic. He made great contributions especially to enlightening the history of Ancient Anatolia and making his name known to Turkish archeology and international nations. After returning to his country, Remzi Oğuz Arık did not stop even for a moment, produced continuously, devoted himself to education and made great efforts to train Turkish academics. In addition, he was concerned about the future of his country with his intellectual views, entered politics in the last period of his life, and died as a result of an accident in 1954.
In our thesis, where we include Remzi Oğuz Arık's short life story and academic studies, Arık's contribution to social sciences has been investigated. Considering his intellectual views and the period in which he lived, Remzi Oğuz Arık's contribution to this field was examined due to the development stages of history and sciences auxiliary to history in the Republican period. In this context, many libraries and academic studies such as the Presidency of the Republic of Turkey State Archives, the National Library Periodicals Branch, Turkish Grand National Assembly Library and Archive Services Directorate, the Periodicals Department and the Turkish Historical Society Library have been used.