Hayek'in sosyalizm eleştirisi
Hayek's critics of socialism
Yazar: TUĞBA AKMAN
Danışman: PROF. DR. ATİLLA YAYLA
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Eleştiri = Criticism ; Hayek, Friedrich = Hayek, Friedrich ; Planlama = Planning ; Sosyalizm = Socialism ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Bu tez çalışması, Friedrich August von Hayek'in, sosyalizmi eleştirmesiyle ilgilidir.
Hayek, savunduğu ve desteklediği liberal düşünceye yaptığı katkıların yanında
sosyalizme karşı eleştirileriyle de ün salmıştır. Bu çalışmada, sosyalizm eleştirisine,
Hayek'in konu ile ilgili doğrudan yaptığı çalışmalara bakılmıştır ve yine sosyalizm
eleştirisi yapılırken farklı kaynaklardan da faydalanılmıştır. 1930'lu yıllardan itibaren
dünyada sosyalizm yayılmaya başlamıştır. Sosyalizm ideali ve savunucuları, serbest
piyasa ekonomisini, rekabeti kesinlikle reddetmiş ve karşılığında kolektif olarak
hareket etmeyi ve planlı ekonomiyi diğer bir ifadeyle kumanda ekonomisini
savunmuştur. Çalışmamızda sosyalizm, ütopik ve bilimsel olarak ayrılmıştır. Marx,
sosyalizmi bilimsel olarak bir çerçeveye oturtmaya çalışmış ve sosyalizmin en ideal
sistem olduğunu iddia etmiştir. Ancak, sosyalizmin uygulanamaz olduğu daha önce
ispatlanmış olsa da günümüzde ağırlığını koruduğunu ve özellikle entelektüel
camiada desteklenmeye devam ettiğine şahitlik ediyoruz. Özellikle sosyalizmin
yayılmasında akademik çevrenin ve entelektüel camianın uzun vadeli etkilerinin fark
edilmesi ile sosyalizmin eleştirel anlamda ele alınmasına gerek görülmüştür. Bu tez
çalışmasının merkezinde sosyalizmin kolektif olarak hareket etmeyi ve plancılığı
savunmasının yanlışları yer almaktadır. Bu araştırmada Hayek'in sosyalizm
eleştirilerinin dışında sosyalizm tarihinden ve yine Hayek'in ideolojileri
değerlendirmede kullanılabilecek temel ölçütlerinden de faydalanılmıştır. Hayek'in
sosyalizm eleştirilerinden farklı olarak, Hayek'in sosyalizm eleştirilerine yöneltilen
eleştirilere de yer verilmiştir.
Anahtar Sözcükler: sosyalizm, planlama, serbest piyasa, özgürlük, kolektivizm

Abstract:
This work of thesis is related with Friedrich August von Hayek's critism of socialism.
Hayek became famous not only because of contributions to liberal thought which
he defended and supported but also because of his critism against Socialism. In this
work, it has been searched in socialism critism and directly related studies which
have been carried out by Hayek and also different sources have been used while
criticizing socialism. Since 1930's socialism has started to spread out in the world.
The idea of socalism and its defenders rejected free market economy and
competition definitely and in return they defended collective movement (action)
and planned economy in other words, command economy. In our work, socialism
has been divided into ütopian and scientific parts. Marx has tried to frame socialism
scientifically and assorted that socialism is the most ideal system. But although
socialism has been proved to be not applicable before we testify that it maintains its
importance and continues to be supported in the intellectual circles. Since it has
been noticed that academic circles and intellektual environments have long-teim
effects on the spreading out of socialism, it is needed to be searched in a critical
manner. In the center of this thesis, the mistakes of collective movement and
planning in socialism have taken into account. In this investigation, his
basic criterions whic can, be used for ideologies have been made use. Apart from
Hayek's critism of socialism, the critism directed to Hayek's critism of socialism
have been also placed.
Key words: socialism, planing, free market, freedom, collectivism