Aspendos tiyatrosu bezemeleri
Aspendos theatres ornaments
Yazar: BİROL CAN
Danışman: DOÇ.DR. MEHMET KARAOSMANOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Aspendos Tiyatrosu = Aspendos Theatre ; Süslemeler = Ornamentations ; Tiyatro = Theatre

Özet:
ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ ASPENDOS TİYATROSU BEZEMELERİ BİROL CAN Danışman : Doç.Dr.Mehmet KARAOSMANOĞLU 1999-Sayfa : Jüri : Doç.Dr. Mehmet KARAOSMANOĞLU Çalışmada, Pamphylia bölgesinin en önemli Roma yapısı olarak nitelenen, imparator Marcus Aurelius (M.S. 161-180) döneminde mimar Zeno tarafından tasarlanan Aspendos Tiyatrosu'nun sahne binası bezemelerinin birbirleriyle ve benzer örneklerle karşılaştırılarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Giriş kısmında, antik kaynaklarla arkeolog ve tarihçilerin çalışmalarından yararlanılarak hazırlanan Aspendos kenti tarihi coğrafyasına, ardından bölge hakkındaki araştırmaların kronolojisine yer verilmiştir. Aspendos tiyatrosunun mimarisi ayrıntılıca ele alındıktan sonra, sahne binası bezemelerinin incelenmesine geçilmiştir. Palmet dizileri, yumurta dizileri, lesbos kymationu, girland kuşağı, ranke kuşağı (kıvnkdal) ve orta alınlık olmak üzere 6 ana grupta toplanan bezemeler sahne binası üzerinde işlendikleri yerlere göre alt gruplara ayrılarak değerlendirilmiştir, örgeler benzerleriyle karşılaştırılırken çoğunlukla Pamphylia ve îonia merkezlerinden örnekler seçilmiştir. Tiyatro'nun bezemelerinde yerel özelliklerin yanısıra özgün sanatçı yorumlarına da yer verilmiştir. Farklı sanat görüşlerine sahip atölyelerin birlikte çalışarak ortaya koydukları uyumlu bütünlük "Atölyeler ve Ustalar" başlığı altında ele alınmıştır. Sonuç kısmında, bezemeler üzerindeki bölge ve sanatçı farklılıklarıyla bunların dönem sanatındaki önemine yer verilerek, yapım evresinin uzun bir dönemi kapsadığı kanısına varılmıştır. Katalog bölümünde incelenen örneklerin çizimlerine yerverilerek tanımlamada kolaylık ve anlaşılabilirlik sağlanmıştır. Levhalar, metindeki anlatım sırasına göre dizilirken, en sona karşılaştırma örnekleri yerleştirilmiştir.

Abstract:
ABSTRACT MASTER THESIS ASPENDOS THEATRE'S ORNAMENTS BlROLCAN Supervisor: Asc.Prof.Mehmet KARAOSMANO?LU 1999-Pages : Jury : Asc.Prof.Mehmet KARAOSMANO?LU In this study, we have examined and evaluated the stage ornamentations on Aspendos Theatre designed by the architect Zeno in the period of the emperor Marcus Aurelius (A.D.161-180) and classified as the most important Roman building in the Pamphylia area. In the Introduction, we have handled the chronology of the researches about the area and the geography of the city Aspendos prepared in colloboration with the works of the archaeologists and historians and with the antique sources. After the architecture of Aspendos Theatre has been considered, we have examined the ornaments of the stage. The ornaments have been put into six main groups; Palmets,.eggs, lesbos kymation, girland belt, ranke belt and middle pediment. They have also been divided into sub-groups according to their locations on the stage. Ornaments have been compared with the similar ones and samples have been chosen from Pamphylia and Ionia centres. Not only local characteristics but also the artist's interpretations have been employed in the ornaments of the Theatre. There is also a harmonions unity as a result of the co-operative working of the workshops with different views of art. This unity has been dealt with under the title "Workshops and Craftsmen". We have concluded that the period of construction covered a long one and given place to the importance of the ornaments in the art of the period and to the differences between area and artist on the ornaments. We have ensured facility of recognizing after giving place to the drawings of the samples examined from the Catalogue. Plates have been ranged according to the order of narration in the text. In the end, we have put the comparison examples.