Otizm spektrum bozukluğu olan okul öncesi dönem çocuklarının ebeveynlerinin aile katılımı hakkında görüşlerinin incelenmesi
Examination of the opinions of parents of preschool children with autism spectrum disorder on family involvement
Yazar: HATİCE BEGÜM UYANIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VEYSEL AKSOY
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Erken Çocuklukta Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile katılımı = Family participation ; Ebeveynler = Parents ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students

Özet:
Araştırmanın amacı otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan 3-8 yaş arası çocukların ebeveynlerinin ebeveyn katılımı hakkında görüşlerinin incelenmesidir. Katılımcı grubunu MEB'e bağlı iki kurumda 3-8 yaş arası on dört adet OSB'li çocuğun ebeveynleri oluşturmaktadır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desenle yürütülmüş, veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmış ve betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre ebeveynler katılım ile ilgili düşüncelerini söylemeden önce çocuklarına sunulan özel eğitim hizmetlerinden memnun olduklarını dile getirmişlerdir. Çocuklarına sunulan eğitim sürelerinin yetersiz olduğundan söz eden ebeveynler, katılım ile ilgili düşüncelerini öğretmenlerin verdiği ödevleri evde tamamlamak ve fazladan oyunlar oynamak olarak ifade etmişlerdir. Ayrıca ders sırasında yaptıkları gözlemlerin evdeki çalışmalarına katkıda bulunduğunu belirtmişlerdir. Katılımlarının çocuğa bağlı olduğunu söyleyen ebeveynler çocuklarının problem davranışlarının ebeveyn olarak katılımlarını engellediğinden söz etmişler, ancak çocuklarının eğitimlerine katılmaları gerektiğini vurgulamışlardır. Bu bulguların yanı sıra aile katılımına çocuğun olumlu cevap vermediğini gösteren araştırma bulguları da söz konusudur. Araştırmadan elde edilen bulgular alanyazın ile ilişkilendirilerek önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Sözcükler: Otizm spektrum bozukluğu, Nitel araştırma, Yarı-yapılandırılmış görüşme, Betimsel analiz, Ebeveyn katılımı.

Abstract:
The aim of this study is to examine the opinions of parents of children aged 3-8 with Autism Spectrum Disorder on parental participation. The participant group consists of the parents of fourteen ASD children between the ages of 3-8 in two institutions affiliated to the Ministry of National Education. Qualitative research methods was carried out with phenomenological design, collected by semi-structured interview technique and analyzed by descriptive analysis method. In the findings of the study, the parents stated that they are satisfied with the education before they expressing their thoughts about participation. Parents who mentioned about the lack of training hours expressed their thoughts about participation as completing the assignments given by the teachers at home and playing extra games. They also said that observation contributes to their trainings at home. Parents who stated that participation is depend on the child mentioned that their child's problematic behaviors prevent their participation. However, those parents emphasized that they should participate to their child's education. In addition to these findings, there are evidences about some children who don't respond to parental participation in a positive way. The results obtained from the study were correlated with those in the literature and recommendations were made.
Key words: Autism spectrum disorder, Parent perceptions, Qualitative research, Semi-structured interview, Descriptive analysis, Parent participation