Erken evre endometrium kanserinde vajinal brakiterapinin etkinliğinin incelenmesi
Investigation of the efficacy of vaginal brachytherapy in early stage endometrial cancer
Yazar: DUYGU CEBECİK ÖZMÜŞ
Danışman: DOÇ. DR. MUZAFFER SANCI ; UZMAN ZELİHA GÜZELÖZ ÇAPAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Brakiterapi = Brachytherapy ; Endometrial neoplazmlar = Endometrial neoplasms ; Endometriyum = Endometrium ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-adjuvan = Radiotherapy-adjuvant ; Vajina = Vagina

Özet:
Amaç: Erken evre endometrium kanserinde vajinal brakiterapinin etkinliğini araştırmak
Materyal ve metot: Bu retrospektif çalışmaya 1998-2018 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesi Jinekolojik Onkoloji Kliniği'nde endometrium kanseri tanısı ile opere edilen ve evre 1 ve Evre 2 hastalığı olan hastalar dahil edilmiştir. Olgulara ait risk sınıflaması hesaplanırken 2020 ESMO/ESGO/ESTRO kılavuzu kullanıldı. Çalışmamızda birinci sonlanım noktası vajinal, pelvik rekürrensler ya da uzak metastazlar olarak belirlenmiştir, ikincil sonlanım noktasında total sağkalımlar değerlendirilmiştir. Çalışma için tez olur onayı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Akademik Kurulu'ndan, etik kurul onayı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Etik Kurulu'ndan alındı. ( Karar no : 2020/12-44 Tarih : 12.10.2020).Analizlerin uygulanmasında IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) programından yararlanılmıştır. İstatistiksel önemlilik için p<0.05 değeri kriter kabul edilmiştir.
Bulgular: Kriterlerimize uyan toplam 618 hasta çalışmaya dahil edildi. Düşük riskli hasta grubunda toplam 409 hasta vardı. Bu hastalar vajinal brakiterapi, EBRT, kombine radyoterapi alan ve takip edilen hastalar olarak 4 gruba ayrıldı. Sırasıyla vajinal brakiterapi EBRT, kombine radyasyon tedavisi ve takip grubu için vajinal rekürrens oranları %5.1, %0, %0 ve % 0.3 olarak bulundu, p:0,007 idi. Pelvik rekürrens oranları %3.4, %2.1, %0, %0, p:0,027 olarak bulundu. Uzak metastaz oranları sırası ile % 5.1, % 0, %0, %0.7 p:0,034 idi. Total sağkalım oranları % 94.9, % 97.8, %100, % 98.3 p:0,567 olarak değerlendirildi. Orta risk grubunda toplam 112 hasta vardı. Bu grubun sonuçları değerlendirildiğinde vajinal brakiterapi, EBRT, kombine radyoterapi ve takip grupları için sırası ile vajinal rekürrens oranları %3.7, %0, %0, %0 p:0,365 idi. Pelvik rekürrens hiçbir grupta izlemedi. Uzak metastaz oranları %0, %2.1, %9.1, %0 p:0,222 olarak bulundu. Total sağkalım oranları %100, %97.8, %93.9, %80 p:0,223 idi. Yüksek -orta risk grubunda toplam 89 hasta vardı. Hastaların rekürrensleri karşılaştırıldığında vajinal brakiterapi, EBRT, kombine radyoterapi ve takip grupları için sırası ile vajinal rekürrens oranları %0, %4.8, %0, %25 p: 0,010 idi. Pelvik rekürrens oranları %18.2, %0, %1.9, %0 p: 0,036 olarak bulundu. Uzak metastaz oranları %0,%0,%9.6,%0 p:0,299 idi. Total sağkalımlar karşılaştırıldığında sırası ile % 100, %95.2 ,%92.3,%75 p:0,534 olarak bulundu.   
Sonuç: Düşük risk grubunda vajinal brakiterapi uygulanmasının tedaviye bir katkısı olmadığı gibi, rekürrens oranları da anlamlı seviyede yüksek bulunmuştur. Düşük risk grubunda hastaların sağkalımları karşılaştırıldığında brakiterapi grubunda sağkalım en düşüktü ancak bu fark anlamlı değildi. Orta risk grubundaki hastaların gruplara göre rekürrens oranları ve total sağkalımı karşılaştırıldığında gruplar arasında anlamlı fark gözlenmedi. Bu grupta brakiterapi uygun bir seçenek olarak değerlendirilebilir. Yüksek -orta risk grubunda takip ve brakiterapi gruplarında anlamlı olarak yüksek rekürrens oranlarına izlendi. Yüksek orta risk grubunda sağkalımlar karşılaştırıldığında en yüksek sağkalım brakiterapi grubunda bulunmuştur ancak bu fark anlamlı değildir. Bu grupta brakiterapi yerine daha agresif radyasyon tedavilileri değerlendirilmelidir.
Anahtar kelimeler: Vajinal brakiterapi, adjuvan radyasyon tedavisi, erken evre endometrium kanseri

Abstract:
Objective: To investigate the effectiveness of vaginal brachytherapy in early stage endometrial cancer.
Material and method: Patients with stage 1 and stage 2 disease who were operated with the diagnosis of endometrial cancer in Health Sciences University İzmir Tepecik Training and Research Hospital Gynecological Oncology Clinic between 1998-2018 were included in this retrospective study. The 2020 ESMO / ESGO / ESTRO guideline was used when calculating the risk classification of the cases. In our study, the first endpoint was determined as vaginal, pelvic recurrences or distant metastases, and total survival was evaluated at the secondary endpoint. The approval of the thesis was obtained from the Academic Board of Health Sciences University and ethics committee approval for the study was obtained from the Ethics Committee of Health Sciences University Tepecik Training and Research Hospital (Decision number: 2020 / 12-44 Date: 12.10.2020). IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) program was used in the application of the analyzes. P <0.05 value was accepted as the criterion for statistical significance.
Results: A total of 618 patients meeting our criteria were included in the study. There were a total of 409 patients in the low-risk patient group. These patients were divided into 4 groups as vaginal brachytherapy, EBRT, combined radiotherapy and followed up. Vaginal recurrence rates were 5.1%, 0%, 0% and 0.3% for vaginal brachytherapy, EBRT, combined radiation therapy, and follow-up groups, respectively, p: 0.007. Pelvic recurrence rates were 3.4%, 2.1%, 0%, 0%, p: 0.027. Distant metastasis rates were 5.1%, 0%, 0%, 0.7% p: 0.034, respectively. Total survival rates were 94.9%, 97.8%. Evaluated as 100%, 98.3% p: 0.567. There were a total of 112 patients in the intermediate risk group. When the results of this group were evaluated, vaginal recurrence rates were 3.7%, 0%, 0%, 0% p: 0.365 for vaginal brachytherapy, EBRT, combined radiotherapy and follow-up groups, respectively. Pelvic recurrence was not observed in any group. Distant metastasis rates were found as 0%, 2.1%, 9.1%, 0% p: 0.222. Total survival rates were 100%, 97.8%, 93.9%, 80% p: 0.223. There were a total of 89 patients in the high-intermediate risk group. When patients' recurrences were compared, vaginal recurrence rates were 0%, 4.8%, 0%, 25% p: 0.010 for vaginal brachytherapy, EBRT, combined radiotherapy and follow-up groups, respectively. Pelvic recurrence rates were 18.2%, 0%, 1.9%, 0% p Distant metastasis rates were 0%, 0%, 9.6%, 0% p: 0.299. When total survival was compared, it was found as 100%, 95.2%, 92.3%, 75% p: 0.534, respectively.
Conclusion: The use of vaginal brachytherapy did not contribute to the treatment in the low risk group, and the recurrence rates were found to be significantly higher. When the survivals of the patients in the low risk group were compared, survival was the lowest in the brachytherapy group, but this difference was not significant. There was no significant difference between the groups when compared. Brachytherapy can be considered as an appropriate option in this group. Significantly high recurrence rates were observed in the high-medium risk group in the follow-up and brachytherapy groups. Instead of brachytherapy, more aggressive radiation treatments are evaluated in this group.
Keywords: Vaginal brachytherapy, adjuvant radiation therapy, early stage endometrial cancer