Çocuklarda mizaç ile sosyal yetkinlik ve sorun davranış arasındaki ilişkide ebeveynin duygu sosyalleştirme uygulamalarının aracı rolü
Mediating role of parental emotion socialization practices in the relationship between temperament and social competence and problem behavior of children
Yazar: NURŞİN ÇETİNER
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP BENGİ SEMERCİ SÖZÜER
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu sosyalizasyonu = Emotion socialization ; Ebeveynler = Parents ; Mizaç = Temperament ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Problem davranış = Problem behavior ; Sosyal yetkinlik = Social self-efficacy ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 3-6 yaş arası çocukların mizaç özellikleri ile sosyal yetkinlikleri ve sorun davranışları arasındaki ilişkide ebeveyn duygu sosyalleştirme uygulamalarının aracı rolünün incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubu 122'si kız, 91'i erkek toplam 213 çocuktan oluşmaktadır. Çocukların annelerine Kişisel Bilgi Formu, Çocuklar için Kısa Mizaç Ölçeği (ÇKMÖ), Çocuğun Olumsuz Duygularıyla Başa Çıkma Ölçeği (ÇODBÇÖ), ve Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme Ölçeği-30 (SYDD-30) uygulanmıştır. Araştırmada kullanılan değişkenlerin birbiri ile ilişkisini görebilmek için Pearson Korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Ebeveyn duygu sosyalleştirme uygulamalarının aracı rolü Hayes tarafından geliştirilen SPSS makrosunun 3.4.1 versiyonu ile incelenmiştir. Araştırmada kullanılan ölçeklerin; cinsiyet değişkeni için incelenmesinde Mann Whitney U testi; annenin yaşı, babanın yaşı, çocuğun yaşı, annenin eğitim düzeyi, babanın eğitim düzeyi, çocuğun doğum sürecinin zorluk derecesi ve ailenin aylık toplam gelir düzeyine göre incelemesinde Kruskall Wallis testi uygulanmıştır. Analizler sonucunda, çocukların bazı mizaç özellikleri ile sosyal yetkinlikleri ve sorun davranışları arasında bazı ebeveyn duygu sosyalleştirme uygulamalarının aracı rolü olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Mizaç, duygu sosyalleştirme, sosyal yetkinlik, sorun davranış

Abstract:
The aim of this study is to study the mediating role of parental emotion socialization practices in the relationship between the temperament characteristics and social competencies and problem behaviors of children aged between 3-6. The sample of the research consists of 213 children, 122 of them are girls and 91 of them are boys. Personal Information Form, Short Temperament Scale for Children (STSC), Coping with Children's Negative Emotions Scale (CCNES), and Social Competence and Behavior Evaluation in Children Ages 3 to 6 Years: The Short Form (SCBE-30) was applied to the mothers of the children. Pearson Correlation analysis was used to see the relationship between the variables used in the research. The mediating role of parental emotion socialization practices has been examined with the version 3.4.1 of the SPSS macro, developed by Hayes. In the analyze of the scales used in the research; for the gender variable, Mann Whitney U test was applied; for the mother's age, father's age, child's age, education level of the mother, education level of the father, the difficulty level of the child's birth process and the family's total monthly income, Kruskall Wallis test was applied. As a result of the analysis, it was concluded that some parental emotion socialization practices have a mediating role between some temperament characteristics of children and their social competencies and problem behaviors.
Keywords: Temperament, Emotion Socialization, Social Competence, Problem Behavior