Portföy dengesi yaklaşımı ve Türkiye örneği
The portfolio balance approach and the Turkish case
Yazar: ANIL KARACAOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. Ö.TANJU DURUSOY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Döviz = Foreign exchange ; Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru oynaklığı = Exchange rate volatility ; Döviz kuru riski = Exchange rate risk ; Döviz kuru tahmini = Exchange rate forecasting ; Portföy denge modeli = Portfolio balance model ; Regresyon analizi = Regression analysis ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Küreselleşme ile birlikte ülkeler arasında yapılan işlemlerde büyük bir artış olmuş ve bu nedenle yabancı parayla yapılan işlem sayısı da son yıllarda hızla artmıştır. Bu işlemlerde bireylerin ve firmaların karşılaştığı en önemli sorun döviz kurlarındaki belirsizliklerden kaynaklanan riskler, kısaca döviz kuru riskidir. Bu nedenle döviz kurlarının tahmin edilmesi büyük önem taşımaktadır. Ayrıca politika yapıcıların da döviz kurlarını politika aracı olarak kullandıkları göz önüne alınırsa konunun önemi daha iyi anlaşılmaktadır.Döviz kurlarının tahmini için eski zamanlardan beri çok sayıda yöntem geliştirilmekle birlikte bu yöntemlerin çoğu, varsayımları dikkate alındığında, gerçek durumu yansıtmaktan uzak olduğu nedeniyle eleştirilmiştir. Bu çalışmanın birinci bölümünde döviz kuru tahmini için ortaya konulan modeller incelenmiş ve bu modeller varsayımları ve eleştirilen yönleriyle birlikte ortaya konulmuştur.Çalışmanın ikinci bölümünde nispeten daha yeni bir yaklaşım olan ve daha gerçekçi varsayımlara sahip olan Portföy Dengesi Modeli ve bu model çerçevesinde uygulanan politikaların döviz kuru üzerindeki etkileri detaylı bir biçimde açıklanmıştır.Üçüncü bölümde ise Türkiye'de 2002?2008 yılları arasındaki dönemde döviz kurlarının durumu ortaya konulmuş ve Portföy Dengesi Yaklaşımı çerçevesinde bu hareketlerin açıklanıp açıklanamadığı araştırılmıştır. Bu amaçla iç borç stokunun parasal tabana oranı incelenmiş; bunun yanı sıra Branson modeli kullanılarak bir regresyon analizi yapılmıştır.Sonuç olarak; anılan dönemde Türkiye'de döviz kuru hareketlerinin Portföy Dengesi Modeli çerçevesinde açıklanmadığı görülmüştür.Anahtar Sözcükler:1.Döviz Kuru Belirlenmesi2.Portföy Dengesi Yaklaşımı3.Türkiye Ekonomisi4.Türkiye'de Döviz Kurları5.Branson Modeli

Abstract:
Since the beginning of globalization, there has been a massive increase in the number of operations which are made among countries. That?s why the usage of foreign currencies have increased as well. While operating in markets by using foreign currencies, the biggest problem investors and companies face is risk which arise from foreign exchange ambiguity, shortly, foreign exchange risk. Therefore currency forecasting has a great importance, furthermore if we take into account that policymakers use exchange rates as a tool, importance of the subject can be understood even better.There are many different methods which have been used for currency forecasting. But many of them are criticized because of having assumptions which do not explain reality.In this study, models of exchange rate determination are explained first ?including the points which are criticized-. Then, the Portfolio Balance Approach, which is a more recent one and which has more realistic assumptions, and possible policy results within the framework of this approach are explained in detail.In third chapter, foreign exchange movements in Turkey between 2002 and 2008 are explained and it is tested whether these movements can be explained by Portfolio Balance Approach. To do this, the ratio of internal debt stock to monetary base was analyzed and a regression test was performed by using Branson model.As a result, it is showed that, in aforementioned period, foreign exchange movements in Turkey can not be explained within the framework of Portfolio Balance Approach.Key Words:1.Exchange Rate Determination2.Portfolio Balance Approach3.Turkish Economy4.Exchange Rates In Turkey5.Branson Model