İlkokul ve ortaokul öğretmenlerin ilk yardım öz yeterliliğinin incelenmesi
Investigation of first aid self-efficacy of primary and secondary school teachers
Yazar: İSMAİL HAKKI TONBUL
Danışman: PROF. DR. YAHYA KUYUCUOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma ilkokul ve ortaokul öğretmenlerinin ilk yardım bilgi ve öz yeterlik düzeyini ve bunları etkileyen faktörleri incelemek amacıyla tanımlayıcı tipte yapılmıştır.
Araştırmanın evrenini Konya ili Kadınhanı ilçesindeki ilkokul ve ortaokullarında görev yapan öğretmenler oluşturmuştur. Araştırmanın örneklem büyüklüğü 172 kişidir. Veriler Kişisel Bilgi Formu, İlk Yardım Bilgi Düzeyi Belirleme Soruları ve İlk Yardım Öz Yeterlik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplarda t testi, OneWay ANOVA, Mann Whitney-U, Kruskal Wallis ve İkili (basit) Korelasyon Analizi kullanılmıştır.
Araştırmaya katılan öğretmenlerin yaş ortalaması 36,83±8,52 yıldır. Öğretmenlerin %58,1'inin kadın, %66,9'unun çocuğu olduğu, %77,9'unun lisans mezunu olduğu, %66,9'unun diğer branş öğretmen olduğu, %95,9'unun okullarında ilk yardım dolabının olduğu, %24,5'inin merkezdeki ortaokulda görev yaptığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin meslekte görev süre ortalaması 12,18±8,55 yıldır. Öğretmenler İlk Yardım Öz Yeterlik Ölçeğinden toplam 4,88±1,73 puan almışlardır. İlk Yardım Bilgi Düzeyi Belirleme Sorularından ortalama 11,70±3,44 soruyu doğru olarak çözmüşlerdir. Öğretmenlerde İlk Yardım Öz Yeterlik Ölçeği'nin cinsiyet, meslekte görev süresi, önceden ilk yardım eğitimi alma, ilk yardım eğitim tekniği, ilk yardım müdahalesi yapabilme ve ilk yardım bilgi düzeyi açısından anlamlı farklılığın olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerde İlk Yardım Bilgi Düzeyi Soruları'nın yaş, meslekte görev süresi, önceden ilk yardım eğitimi alma, ilk yardım eğitim tekniği ve ilk yardım bilgi düzeyi açısında anlamlı farklılığın olduğu belirlenmiştir. İlk yardım öz yeterlik ölçeği ile ilk yardım bilgi düzeyi soruları arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki saptanmıştır.
Sonuç olarak öğretmenlerin öz yeterlik düzeyleri orta düzeyde ve ilk yardım bilgi sorularının doğru cevap oranları %58,5 olarak saptanmıştır. Öğretmenlerin ilk yardım eğitimlerinin verilmesi, verilen ilk yardım eğitimlerinin her yıl tekrarlanması, okullarda ilk yardım dolabının bulunması, okullarda ilk yardımcının eksik olması veya olmamasında okul sağlığı hemşiresinin bulundurulması önerilmelidir.

Abstract:
This descriptive study was conducted to examine the level of first aid knowledge and self-efficacy of primary and secondary school teachers and the factors affecting them.
The population of the study consisted of teachers working in primary and secondary schools in Kadınhanı district of Konya province. The sample size of the study was 172 people. Data were collected using Personal Information Form, First Aid Knowledge Level Determination Questions and First Aid Self-Efficacy Scale. Independent groups t-test, One-Way ANOVA, Mann Whitney-U, Kruskal Wallis and Binary (simple) Correlation Analysis were used to analyze the data.
The average age of the teachers participating in the study was 36.83±8.52 years. It was determined that 58.1% of the teachers were female, 66.9% had children, 77.9% had bachelor's degrees, 66.9% were other branch teachers, 95.9% had first aid cabinets in their schools, and 24.5% worked in secondary schools in the center. The average length of service of the teachers was 12.18±8.55 years. Teachers received a total score of 4.88±1.73 from the First Aid Self-Efficacy Scale. They correctly solved an average of 11.70±3.44 questions from the First Aid Knowledge Level Determination Questions. It was found that there was a significant difference in terms of gender, length of service in the profession, prior first aid training, first aid training technique, first aid intervention and first aid knowledge level of the First Aid Self-Efficacy Scale in teachers. It was determined that there was a significant difference in terms of age, length of service in the profession, receiving prior first aid training, first aid training technique and first aid knowledge level of the First Aid Knowledge Level Questions in teachers. There was a moderate positive correlation between first aid self-efficacy scale and first aid knowledge level questions.
As a result, the self-efficacy levels of the teachers were found to be moderate and the correct answer rates of the first aid knowledge questions were 58.5%. It should be recommended that first aid trainings should be given to teachers, first aid trainings should be repeated every year, first aid cabinets should be available in schools, and school health nurses should be available in case of lack or absence of first aid personnel in schools.