Okul yöneticilerinin teknolojik liderlik davranışları ile öğretmenlerin uzaktan eğitim yarar algıları arasındaki ilişkide öğretmenlerin uzaktan eğitim öz yeterliklerinin aracılık rolünün incelenmesi
Investigation of the mediating role of teachers' distance education self-efficacy in the relationship between school administrators' technological leadership behaviors and teachers' perceptions of distance education benefit
Yazar: ABDULKADİR KARAGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÇİN ZEYBEK
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Uzaktan eğitim, eğitimde önemli bir değişim yaratmış ve yaratmaya devam etmektedir. Bu değişimden
hareketle uzaktan eğitim sürecinin önemli uygulayıcıları olan öğretmenlerin uzaktan eğitim öz
yeterliklerinin ve uzaktan eğitime yönelik yarar algılarının ne düzeyde olduğunun tespit edilmesi önem
kazanmaktadır. Araştırmada okul müdürlerinin teknolojik liderlik davranışlarının, öğretmenlerin
uzaktan eğitim öz yeterliklerinin ve uzaktan eğitim yarar algılarının farklı demografik değişkenler
açısından incelenmesi ve okul yöneticilerinin teknolojik liderlik davranışları ile öğretmenlerin uzaktan
eğitim yarar algıları arasındaki ilişkide öğretmenlerin uzaktan eğitim öz yeterliklerinin aracılık rolünün
tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Araştırma, ilişkisel tarama modeli ile yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Karaman ili ve
ilçelerindeki resmi-özel okullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Bu kapsamda, 2022-2023
eğitim-öğretim yılında Karaman'da görev yapan 422 öğretmen, çalışmaya dâhil edilmiştir.
Araştırmada veri toplama araçları olarak, araştırmacılar tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu,
"Okul Müdürleri Teknolojik Liderlik Davranışları Ölçeği", "Öğretmenlerin Uzaktan Eğitime Yönelik
Öz Yeterlik Ölçeği" ve "Öğretmenlerin Uzaktan Eğitime Yönelik Yarar Algısı Ölçeği" kullanılmıştır.
Analizlerde betimsel istatistik teknikler, ilişkisiz örneklemler t testi, tek yönlü varyans analizi
(ANOVA), pearson momentler çarpım korelasyon katsayısı ve regresyon analizleri ile aracılık rolünün
incelenmesi için SPSS Process Makrosu kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre öğretmenlerin uzaktan eğitim öz yeterlikleri ve okul müdürlerinin
teknolojik liderlik davranışları ölçeklerine verdikleri cevaplar "katılıyorum" düzeyinde iken, uzaktan
eğitim yarar algıları ölçeğine verilen cevapların "kararsızım" düzeyinde olduğu tespit edilmiştir.
Korelasyon analizi sonuçlarına göre öğretmenlerin uzaktan eğitim öz yeterlikleri ile uzaktan eğitim
yarar algıları arasında pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişki bulunurken, okul müdürlerinin teknolojik
liderlik davranışları ile öğretmenlerin uzaktan eğitim öz yeterlik ve uzaktan eğitim yarar algıları
arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde bir ilişki bulunmuştur.
Son olarak değişkenler arası rollerin olup olmadığının ve varsa derecesinin tespit edilmesi amacıyla
regresyon analizleri yapılmış ve okul müdürlerinin teknolojik liderlik davranışları ile öğretmenlerin
uzaktan eğitim yarar algıları arasındaki ilişkide öğretmenlerin uzaktan eğitim öz yeterliklerinin kısmi
aracı değişken olduğu tespit edilmiştir. Araştırma bulguları, ilgili literatür doğrultusunda yorumlanarak
çeşitli sonuçlara ulaşılmış ve sonuçlar ışığında araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik önerilerde
bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Teknolojik Liderlik, Uzaktan Eğitim, Öz Yeterlik, Yarar Algısı

Abstract:
Distance education has created and continues to create a significant change in education. Based on this
change, it is important to determine the level of distance education self-efficacy and benefit
perceptions of distance education teachers, who are important practitioners of the distance education
process. In the study, it was aimed to examine the technological leadership behaviors of school
principals, teachers' self-efficacy and distance education benefit perceptions in terms of different
demographic variables and to determine the mediating role of teachers' distance education self-efficacy
in the relationship between school administrators' technological leadership behaviors and teachers'
distance education benefit perceptions.
The research was conducted with the relational screening model. The universe of the research consists
of teachers working in public-private schools in Karaman province and its districts. In this context, 422
teachers working in Karaman in the 2022-2023 academic year were included in the study. Personal
information form prepared by the researchers, "School Principals Technological Leadership Behaviors
Scale", "Teachers' Self-Efficacy Scale for Distance Education" and "Teachers' Benefit Perception
Scale for Distance Education" were used as data collection tools in the study. Descriptive statistical
techniques, unrelated samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson's product
moments correlation coefficient and regression analyzes and SPSS Process Macro were used to
examine the mediation effect in the analyses.
According to the research findings, the answers given to the distance education self-efficacy scales of
the teachers and the technological leadership behaviors of the school principals were at the level of
"agree", while the answers to the scale of perceptions of the benefits of distance education were at the
level of "undecided". According to the results of the correlation analysis, a positive and moderate
relationship was found between the distance education self-efficacy of the teachers and their
perceptions of the benefits of distance education. A positive and low level correlation was found
between the school principals' technological leadership behavior scale and the scores obtained from the
teachers' distance education self-efficacy and distance education benefit perceptions scale.
Finally, regression analyzes were conducted to determine whether there are roles between the variables
and if they are, and it was determined that the distance education self-efficacy of teachers was a partial
mediating variable in the relationship between the technological leadership behaviors of school
principals and teachers' perceptions of distance education benefits. The findings of the research were
interpreted in line with the relevant literature, and various conclusions were reached and suggestions
were made for researchers and practitioners in the light of the results.
Keywords: Technological Leadership, Distance Education, Self-Efficacy, Benefit Perception