Sağlık iletişimi kampanyalarının davranış değişikliği oluşturmadaki rolü: "Türkiye'de son 5 yılda yapılmış kampanyalar üzerine bir inceleme"
The role of health communication campaigns in creating behavior change: "A study on the campaigns made in the last 5 years in Turkey"
Yazar: MISRA ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL ÖZDEN ÖZDEMİR ÇAKIR
İstanbul Ticaret Üniversitesi / İletişim Bilimi ve İnternet Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Kampanya = Campaign ; Sağlık = Health ; Sağlık davranışı etkileşim modeli = Health behavior interaction model ; Sağlık iletişimi = Health communication ; İletişim kampanyaları = Communication campaigns

Özet:
Özellikle gelişmekte olan ülkelerde toplumlar, daha iyi sağlık uygulamalarına cevap vermede zorluklarla karşılaşabilirler. Nüfus artışı, zayıf ekonomi, yetersiz altyapı, kötü sağlık sistemi ve bazen de istikrarsız siyasi atmosfer gibi etkenler, bireylerin ve toplulukların sağlığını etkilemektedir. Bununla birlikte, hastalıkların büyük çoğunluğu önlenebilir niteliktedir. Davranış değişikliği genellikle uzunca bir zaman alsa ve sonuçları yıllar sonra görülse de, insan davranışları hastalıkların önlenmesinde ve sağlığın korunmasında merkezi bir rol oynamaktadır. Davranışı, davranış değişikliği önündeki engelleri, kullanılan iletişim kanallarını ve yöntemleri anlayarak daha iyi sağlık sonuçları olan faaliyetler planlamak ve uygulamak mümkündür.
Davranış değişikliği kesin bir bilim değildir. Her bireyin ve her toplumun davranışı farklıdır. Davranış değişikliği ile ilgili çok sayıda araştırma bulunmasına rağmen daha fazla araştırmaya ihtiyaç bulunmaktadır. Davranış değişikliği müdahaleleri ve sonuçları hakkında daha fazla bilgiye ihtiyaç vardır. Tüm dünyadaki teknolojik gelişmeler nedeniyle, davranış değişikliği kampanyalarında uygulama programları ile yeni teknolojilerin nasıl kullanılabileceği konusunda daha fazla bilgiye ihtiyaç duyulmaktadır.
Bu çalışma betimsel bir literatür taramasıdır. Çalışmanın amacı, bireyler ve topluma ilişkin davranış ve davranış değişikliğini etkileyen faktörlerini sağlık yönünden tanımlamak, sağlık iletişim kampanyalarının davranış değişikliği üzerindeki etkilerini geliştirilen teori ve modeller bağlamında açıklamak ve kullanılabilecek yöntemler hakkında bilgi vermektir.
Çalışma kapsamında, Türkiye'de Sağlık Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen sağlık iletişim kampanyalarından rassal olarak seçilen altı adedi, davranışsal teori ve modeller çerçevesinde incelenmiştir. İnceleme neticesinde, söz konusu kampanyalar sayesinde farkındalık yaratıldığı, insanların bilgi sahibi olmadıkları veyahut yanlış bilgiye sahip oldukları sağlık konuları hakkında bilgilendirildiği, koruyucu sağlık davranışları geliştirebildiği ve davranışlarını değiştirdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Communities, especially in developing countries, may face difficulties in responding to better health practices. Factors such as population growth, a weak economy, inadequate infrastructure, a poor healthcare system and sometimes an unstable political atmosphere affect the health of individuals and communities. However, the vast majority of diseases are preventable. Although behavior change often takes a long time and the results are seen years later, human behavior plays a central role in preventing disease and maintaining health. By understanding behavior, barriers to behavior change, communication channels and methods used, it is possible to plan and implement activities with better health outcomes.
Behavior change is not an exact science. The behavior of each individual and each society is different. Although there are many studies on behavior change, more research is needed. More information is needed about behavior change interventions and outcomes. Due to technological developments around the world, more information is needed on how new technologies can be used with implementation programs in behavior change campaigns.
This study is a descriptive literature review. The aim of the study is to define the factors affecting behavior and behavior change regarding individuals and society in terms of health, to explain the effects of health communication campaigns on behavior change in the context of developed theories and models, and to give information about the methods that can be used.
Within the scope of the study, six randomly selected health communication campaign carried out by the Ministry of Health in Turkey were examined within the framework of the behavioral theories and models. As a result of the examination, it was concluded that awareness was created, people were informed about health issues that they did not know or they had wrong information, they were able to develop preventive health behaviors and change their behaviors.