Yaşlılarda hipotiroidizmin santral ve periferik ateroskleroza etkileri
Effects of hypothyroidism on central and peripheral atherosclerozis for older patients
Yazar: BERNA EVRANOS
Danışman: DOÇ. DR. TESLİME ATLI
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Geriatri = Geriatrics
Dizin: Arterler = Arteries ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Kalp hızı = Heart rate ; Kan basıncı ölçülmesi = Blood pressure determination ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Yaşlı hipotiroidizmli hastalarla, hipotiroidizmi olmayan yaşlılar arasında santral ve periferik arter aterosklerozu açısından fark olup olmadığını saptamak amaçlanmıştır.Hastalar-yöntem: Hipotiroidizmi olan 20 yaşlı hasta (YH), hipotiroidizmi olan 40-65 yaş arası 24 hasta (GH) ve hipotiroidizmi olmayan 22 yaşlı hasta (YK) olmak üzere toplam 66 vaka alınmıştır. Koroner arter hastalığı, serebrovasküler hastalık, diyabet, periferik arter hastalığı tanısı olanlar, tiroid hastalığı nedeniyle tedavi alanlar, organ yetmezliği olanlar, malignitesi olanlar, genel durumu bozuk olanlar ve fonksiyonel kısıtlılığı olanlar çalışmaya alınmamıştır. Vakalardan detaylı hikaye alınarak, sistem sorgusu ve fizik muayene yapılmıştır. Hastaların vücut kitle indeksi (VKİ), bel-kalça çevreleri, ek hastalıkları ve kullandıkları ilaçları belirlenmiştir. Tüm vakaların kan serumu örneklerinde TSH, serbest T4, LDL, HDL, total kolesterol ve TG düzeyleri çalışılmıştır. Tirotropin düzeyleri 5 mIU/L ve üzerinde olan 65 yaş üzeri vakalar YH, 40-65 yaş arasındakiler GH ve TSH düzeyi 5 mIU/L'nin altında olan 65 yaş ve üzerindekiler YK olarak gruplandırılmıştır. Santral aterosklerozu değerlendirmek için nabız dalga hızı, periferik aterosklerozu değerlendirmek için ayak-bileği kol indeksi ölçümleri kullanılmıştır.Bulgular: Yaşlı hasta grubunda LDL 168±58, GH grubunda 134±43, YK grubunda 122±28 saptandı. LDL düzeyleri hipotiroidizmli hastalarda anlamlı olarak yüksekti, ancak klinik ateroskleroz göstergesi olan NDH ve ABI üzerine etkisi saptanmadı (r: 0,049, p>0,05). Nabız dalga hızı YH grubunda 11,4±3,1 GH grubunda 7,5±1,5 YK grubunda 11,9±2,7 ölçüldü. Yaşlı hasta grubu ile YK grubu arasındaki fark anlamsızken, YH ve YK ile GH grupları arasındaki fark anlamlıydı (p=0,001). Ayak bileği kol indeksi YH grubunda 1,03±0,18 GH grubunda 1,04±0,11 YK grubunda 1,07±0,12 olarak hesaplandı. Ayak bileği-kol indeksi değerleri periferik arter hastalığını düşündürür sonuçlar vermedi ve gruplar arasında fark yoktu (p>0,05).Sonuç: Yaşlı hipotiroidizmli hastalarda santral ve periferik ateroskleroz artışı izlenmedi. Bu konuda daha fazla sayıda kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar sözcükler: Hipotiroidizm, periferik arter hastalığı, nabız dalga hızı, , ayak bileği kol indeksi, arteriyel sertlik, yaşlanma ve hipotiroidizm

Abstract:
Aim: We aimed to compare elderly hypothyroid patients with elderly euthyroid cases regarding difference for existence of peripheral and central atherosclerosis. Materials and Methods: Twenty elderly hypothyroid patients (YH), 24 hypothyroid patients between 40 and 65 years old (GH) and 22 elderly euthyroid patients (YK) were enrolled in the study. None of the patients had cardiac or vascular diseases, liver or renal failure, malignancy, thyroid disase on treatment and diabetes mellitus. After physical examination of cases, all of them asked for drugs and additional diseases. All the cases? body mass indexes were calculated, waist and hip circumferences were measured. Lipid levels, TSH and free T4 consentration are measured from blood sera of the cases. The cases older than 65 years that TSH level greater than 5 mIU/L were classified as YH, smaller than 5 mIU/L were classified as YK and the cases aged 40-65 years old that TSH level greater than 5 mIU/L were classified as GH. For evaluating central atherosclerosis, pulse wave velocity (PWV) analysis is used and for peripheral arterial disease ankle brachial indexes are measured.Results: : Low density lipoprotein cholesterol levels of YH group were 168±58, GH group were 134±43 and YK group were 122±28. Hypothyroid patients? LDL cholesterol levels were significantly high but there was no effect on ABI and PWV results (r: 0,049, p>0,05). Pulse wave velocity values of YH group were 11,4±3,1 GH group were 7,5±1,5 and YK group were 11,9±2,7. There was no difference between YH and YK group for the PWV values. The difference between elderly cases and younger patients were significant (p=0,001). The ankle brachial indexes of YH group were 1,03±0,18 GH group were 1,04±0,11 and YK group were 1,07±0,12. There was no difference for ABI calculations between groups (p>0,05). ABI calculations weren?t significant for peripheral arterial disease.Conclusion: The risk of peripherial and central atherosclerosis didn?t increase for the elderly hypothyroid patients. Studies including large numbers of patients, long lasting, randomized controlled are needed.Key words: Hypothyroidism, peripheral arterial disease, pulse wave velocity, ankle brachial index, arterial stiffness, aging and hypothyroidism