Cumhuriyet Dönemi İstanbul'unun kara kışları ve sosyal hayata etkileri (1929, 1954 ve 1987)
Severe winters of Republic Period Istanbul and its effects on social life (1929, 1954 and 1987)
Yazar: GAMZE SÜRCAN DÜZGÜN
Danışman: PROF. DR. MEHMET METİN HÜLAGÜ
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: İstanbul = Istanbul

Özet:
İstanbul, coğrafi konumu gereği farklı iklim tiplerine ev sahipliği yapan bir şehirdir. Bu da tarihi boyunca birçok kara kış yaşamasına neden olmuştur. Kara kış, kışın sıkıntı yaratan en şiddetli zamanları olarak tanımlanır. Kara kışlar sebep olduğu çeşitli zorluklarla insanların sosyal hayatının etkilendiği dönemler oldular. İnsanlar bu kışlarda öyle zorlu ve sıkıntılı zamanlar geçirdiler ki, Bizans ve Osmanlı Dönemi İstanbul'unda kayıt altına alınan bu kara kışları, halk Tanrı'nın onlara bir ceza olarak gönderdiğine inandı. Cumhuriyet Dönemi İstanbul'u da kara kışların yaşandığı bir zaman oldu. Özellikle 1929 ve 1954 yılları insanların hafızalarında yer etti. Haliç'in donması, Boğaz'ın buz kütleleri ile kaplanması gibi sıradışı olaylar yaşandı. 1987 kışı da yakın dönemde yaşanan ünlü kışlardan biri oldu. Diğerleri gibi uzun soluklu bir kış olmasa da yaşattığı güçlükler nedeniyle insanların belleklerinde yer etti. Bu tez kapsamında Cumhuriyet Dönemi İstanbul'unu etkileyen 1929, 1954 ve 1987 kara kışlarının seyri ve sosyal hayata etkileri araştırıldı. Bu kara kışları farklı kılan özellikler ve sebep olduğu sorunlar incelendi. Ortaya çıkarma ve anlamaya dayalı bu nitel araştırmanın verileri arşiv taraması ile elde edildi. Sonuç olarak, bu üç kara kışda da ulaşımdan temel ihtiyaç maddelerinin teminine, sağlıktan eğitime, çalışma hayatından verilen hizmetlere kadar insanların sosyal hayatını etkileyen birçok alanı sekteye uğradığı görüldü.

Abstract:
Istanbul is a city that hosts different climate types due to its geographical location. This has caused many severe winters throughout its history. Severe winter is defined as the most severe time of winter that causes distress. Severe winters were periods when people's social life was affected by the various difficulties they caused. People went through such difficult and troubled times in these winters that the people believed that these severe winters, which were recorded in Byzantine and Ottoman Period Istanbul, were sent by the god as a punishment for them. Republican Era Istanbul was also a time of severe winters. Especially the years 1929 and 1954 stuck in people's memories. There were extraordinary events such as the freezing of the Golden Horn and the covering of the Bosphorus with ice floes. The winter of 1987 was also one of the famous winters of recent times. Although it was not a long-term winter like the others, it took its place in people's memories due to the difficulties it experienced. Within the scope of this thesis, the course of the 1929, 1954 and 1987 severe winters that affected Istanbul in the Republican Period and their effects on social life were investigated. The features that make these severe winters different and the problems they cause are examined. The data of this qualitative research based on discovery and understanding were obtained through archive scanning. As a result, it was observed that many areas affecting the social life of people, from transportation to the supply of basic necessities, from health to education, from working life to the services provided, were interrupted in these three winters.