Nitrik oksit sentaz blokajı ile hipertansiyon oluşturulan sıçanlarda propolis, CAPE ve polen'in kan basıncı, ADMA, NF-κB ve paraoksanaz düzeylerine etkileri
The effects on blood pressure, ADMA, NF-κB and paraoxsanase levels of propolis, CAPE and pollen in rats caused hypertension with nitric oxide synthase blockade
Yazar: MEHMET FUAT GÜLHAN
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA TALAS
Niğde Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoloji = Biology

Özet:
Nω-nitro-L-arjinin-metil ester (L-NAME) ile hipertansif yapılan sıçanlarda propolis, kafeik asit fenil ester (CAPE) ve polen uygulaması sonucu paraoksanaz (PON1) aktivitesi, toplam antioksidan seviye (TAS), toplam oksidan seviye (TOS), oksidatif stres indeksi (OSİ), asimetrik dimetilarjinin (ADMA) ve nükleer faktör kappa B (NF-κB) seviyeleri ve kan basıncında meydana gelen değişimler araştırılmıştır. Deneysel araştırmalar için 35 adet Spraque dawley ırkı sıçanlar kullanılmıştır. Çalışmada; kontrol (0.5 cc serum fizyolojik), hipertansiyon (L-NAME=HT) (40 mg/kg/gün), HT+propolis (200 mg/kg/gün), HT+polen (100 mg/kg/gün) ve HT+CAPE (50 µM/kg/gün) olmak üzere 5 deneysel grup belirlenmiş olup 28 gün boyunca kontrol grubu dışında bütün deneysel gruplara L-NAME uygulaması devam etmiştir. 28 günlük uygulamanın ilk 14 gününde kontrol dışındaki gruplara sadece L-NAME, 14. günden sonra L-NAME grubu hariç diğer gruplara antioksidan maddeler belirlenen dozlarla uygulanmıştır. Çalışmanın 0, 14 ve 28. günlerinde deney hayvanlarının kan basınçları tail cuff yöntemiyle ölçülmüştür. 28. gün sonunda dekapite edilen sıçanların kan, kalp ve böbrek doku numuneleri alınıp bu dokularda PON1 aktivitesi, TAS, TOS, OSİ, ADMA ve NF-κB seviyeleri ölçüldü ve veriler istatistiksel (P<0.05) olarak değerlendirildi. Uygulamanın 14. gününde L-NAME uygulama gruplarının (HT) kan basıncı değerleri kontrol grubu verilerine göre anlamlı olarak  (P<0.05) yükselirken, 14. günden sonra propolis, CAPE ve polen uygulanan grupta kan basıncı sonuçları HT grubuna göre düşüş gösterdi (P<0.05). Sıçan serumlarının PON1 aktiviteleri HT grubunda kontrole göre azalırken (P<0.05), L-NAME ile birlikte uygulanan propolis, CAPE ve polen grupları HT grubu ile karşılaştırıldığında anlamlı olarak arttı (P<0.05). Kalp dokusu PON1 seviyeleri L-NAME uygulanan grupta kontrol grubuna göre anlamlı olarak azalırken (P<0.05), antioksidan takviyesi yapılan gruplar HT grubu ile karşılaştırıldığında; CAPE ilavesi yapılan grubun PON1 aktivitesinde anlamlı bir değişimin olmadığı (P>0.05), propolis ve polen verilen grupların PON1 seviyelerinin istatistiksel olarak artış (P<0.05) gösterdiği belirlenmiştir. Böbrek dokusunda HT grubu PON1 seviyeleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak azalmıştır (P<0.05). Propolis, CAPE ve polen ilavesi yapılan grupların PON1 aktiviteleri, HT grubuna göre anlamlı artışlar göstermiştir (P<0.05). Sıçan dokularında; TAS değerleri HT grubunda kontrole göre istatistiksel olarak azalırken (P<0.05), antioksidan maddelerin eklendiği gruplarda ise HT grubuna göre anlamlı artışlar (P<0.05) saptandı. TOS verileri ise HT grubunda kontrole göre en yüksek seviyelere (P<0.05) ulaşırken, antioksidan takviyesi yapılan gruplarda bu seviyelerin düşüş (P<0.05) gösterdiği gözlendi. Kan, kalp ve böbrek dokularındaki ADMA ve NF-κB seviyeleri; HT grubunda kontrol grubu verilerine göre anlamlı artışlar (P<0.05) gösterdi. HT ile birlikte antioksidan ajanların uygulandığı gruplarda ADMA ve NF-κB değerleri, sadece L-NAME uygulanan grup ile karşılaştırıldığında anlamlı olarak azaldı (P<0.05). Literatür araştırmalarına göre, L-NAME ile NOS inhibisyonu oluşturulan sıçanlarda propolis ve CAPE'nin kan basıncı üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmış çalışmalara rastlanırken polen ekstraktı uygulaması ile ilgili bir çalışmaya rastlanmadı. Yükselen kan basıncının düzenlenmesinde polen ve propolis ekstraktının daha etkili terapötik maddeler olması sebebiyle, kimyasal olarak elde edilen CAPE yerine doğal arı ürünlerinin kullanımı önerilebilir. Uygulanan antioksidan etkili arı ürünlerinin hipertansiyon sonucu meydana gelen inflamasyon yolağının işleyişini engellediği yapılan çalışma ile ortaya konulmuştur. L-NAME ile hipertansif yapılan deney hayvanlarına uygulanan doğal arı ürünleri olan propolis ve polenin kan, kalp ve böbrek dokularındaki PON1 aktivitesini arttırıcı etkiler gösterdiği ilk kez bu çalışma ile ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, L-NAME, Paraoksanaz, Propolis, Kafeik asit fenil ester, Polen, Kan
basıncı, Total antioksidan seviye, Total oksidan seviye, Oksidatif stres indeksi, Asimetrik dimetilarjinin, 
Nükleer faktör kappa B

Abstract:
In this study first, rats have been hypertensive by means of Nω-nitro-L-arginin-metil ester (L-NAME), then caffeic acid, propolis and pollen have been given them and the level of PON1 activity, total antioxidant status (TAS), total oxidant status (TOS), oxidative stress index (OSİ), asymmetric dimetilarginine (ADMA) ve nuclear factor cappa B (NF-κB) and changes in the blood pressure have been investigated. For the experimental research have been used 35 race of Spraque dawley rats. In this study, 5 experimental groups including control (0.5 cc serum physiological), hypertension (L-NAME=HT) (40 mg/kg/day), HT+propolis (200 mg/kg/day), HT+CAPE (50µM/kg/day) and HT+pollen (100mg/kg/gün) have been identified and through 28 days, except control group all the experimental groups have been administrated L-NAME. The first 14 days of 28 days application, except control group the other groups have been administrated L-NAME. After the 14th day except L-NAME group the other groups have been administrated determined dose of antioxidants. In the 0th, 14th and the 28th days of study, experimental animals' blood pressure has been measured by means of tail-cuff method. After at the end of the 28th day, decapitated rats' blood, heart and the kidney tissue samples have been taken and in these tissues PON1 activity, the levels of TAS, TOS, OSİ, ADMA ve NF-κB have been measured and statistically observed (P<0.05). In the 14th day of application, while L-NAME administrated groups' blood pressure have increased (P<0.05) according to the control group datas, after the 14th day the propolis, CAPE and pollen administrated groups' blood pressure levels have decreased according to the HT group (P<0.05). While PON1 activities of rat serum has decreased in the HT group (P<0.05), L-NAME plus propolis, pollen ve CAPE administrated groups group have increased significantly compared with the HT (P<0.05). PON1 levels of heart tissue have decreased significantly in the L-NAME administrated group compared with the control group (P<0.05). When antioxidant supplement groups are compared with the HT group, the significant change for the PON1 activity of CAPE supplement group hasn't been determined (P>0.05)  but the significant increase for the propolis and pollen administrated groups has been determined statistically (P<0.05). In the kidney tissue, HT group PON1 levels have decreased significantly compared with the control group (P<0.05). Propolis, CAPE and pollen supplement groups' PON1 activities have increased significantly compared with HT group (P<0.05). In the rat tissues, while TAS values has decreased for HT group compared with the control groups statistically (P<0.05), significant increase has been determined for the antioxidants supplement group (P<0.05). While TOS data has increased for HT group compared with the control groups statistically (P<0.05), significant decrease has been determined for the antioxidants supplement group (P<0.05). ADMA and NF-κB levels in the blood, heart and kidney tissues; in HT group has been elevated to compare with control group statistically (P<0.05). When ADMA and NF-κB values for the groups administrated antioxidant agents together with HT compared with the L-NAME administrated group, these values have decreased (P<0.05). According to the literature studies, for the rats of NOS inhibition caused by L-NAME, the studies for the purpose of determining propolis and CAPE' effects on the blood pressure have been detected but pollen extract administration study hasn't been detected. Because pollen and propolis extract are more effective substances for the regulation of increasing blood pressure, it can be recommended that the natural bee products should be used instead of chemically obtained CAPE. It has been revealed by this study that the function of inflamation pathway caused by hypertension has been prevented by the antioxidant effect bee products. Increase for PON1 activity in blood, heart and kidney tissues by means of propolis and pollen as the natural bee products administrated to the experimental animals hypertensive by means of L-NAME has been revealed for the first time in this study.

Keywords: Hypertension, L-NAME, Paraoxanase, Propolis, Caffeic acid phenethyl ester, Pollen, Blood 
pressure, Total antioxidant status, Total oxidant status, Oxidative stress index, Asymmetric dimetilarginine, 
Nuclear factor kappa B