Güneydoğu Anadolu bölgesindeki bozuk meşe baltalıklarında seyreltmenin fotosentetik özellikler ile biyokütleye etkileri
Effects of thinning on photosynthetic properties and biomass in degraded oak coppice in Souteastern Anatolia
Yazar: UĞUR KEZİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FERİT KOCAÇINAR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Botanik = Botany ; Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Baltalık orman = Coppice forest ; Biyokütle = Biomass ; Meşe ağacı = Oak

Özet:
Bu çalışma, Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki kurak alanlarda doğal yayılış gösteren bozuk meşe baltalıklarının iyileştirilerek koruya dönüştürülmesi çalışmalarına ışık tutacak farklı yoğunluktaki seyreltmenin ve budamanın, fotosentetik özellikler, su kullanım etkinliği (SKE) ve biyokütle gibi ekofizyolojik parametreler üzerindeki etkilerini saptamak amacıyla 2010 yılında yapılmıştır.Araştırma, Mardin Mazıdağı Orman İşletme Şefliği sınırlarında kalan Sultan köyü İnce Tepe mevkiinde 5.5 hektarlık bozuk Quercus branthii L. (İran palamut meşesi) meşçeresini temsil eden, kontrol ve 3 farklı oranda seyreltme yapılan toplam 4 adet, her biri 100 metrekare (10×10 m) büyüklüğündeki, uygulama parsellerinde yürütülmüştür. Araştırma alanında 100 m2'de ortalama 38 adet tepe yapısı düzgün birey vardır. Hiç seyreltme ve budama yapılmamış kontrol parselinde 38 adet tepe yapısı düzgün birey bulunurken, % 25 oranda seyreltme yapılmış parselde 29 adet, % 40 oranda seyreltme yapılan parselde 23 adet, %60 oranda seyreltme yapılan parselde ise 15 adet tepe yapısı düzgün birey bırakılmıştır. Bırakılan bireyler yerden 2 metreye kadar budanmıştır.Bir vejetasyon periyodu sonunda, uygulanan seyreltme ve budama işlemleri meşçere yapısını fizyolojik ve ekolojik yönden etkilemiştir. Ölçülen fotosentez, transpirasyon, su kullanım etkinliği ve stomatal iletkenlik gibi fotosentetik parametreler ve çap-boy artım değerleri sıralaması, genel olarak, % 40 > % 60 > % 25 > % 0 (kontrol) şeklinde gerçekleşmiştir. Yaprak su potansiyelleri ise seyreltme oranının artmasıyla birlikte artma eğilimi göstermiştir.En yüksek fotosentez oranı 9.41 µmol m-2s-1 olarak % 40 seyreltme parselinde gerçekleşmiş ve en düşük oran 3.83 µmol m-2s-1 olarak kontrol parselinde ölçülmüştür. Yine, en yüksek SKE (A/E) 2.71 olarak % 40 seyreltme parselinde gerçekleşmiş ve en düşük SKE ise 2.03 ile kontrol parselinde gerçekleşmiştir. En yüksek çap-boy artımı ise sırasıyla 0.35 cm - 24.3 cm ile % 40 seyreltme parselinde gerçekleşirken en düşük çap-boy artımı sırasıyla 0.08 cm -7 cm ile kontrol parselinde gerçekleşmiştir.Anahtar Kelimeler: Rehabilitasyon, Koruya tahvil Quercus branthii L., fotosentez, su kullanım etkinliği, seyreltme, kuraklık, ekofizyoloji, su potansiyeli.

Abstract:
This research was conducted in 2010 to provide guidance on rehabilitation of degraded oak coppices natively occurring in arid regions of Southeast Anatolia to convert them into high forests. The effects of different thinning densities and prunning on ecophysiological parameteres such as photosynthetic properties, water use efficiency and biomass have been determined. The research area was in Sultankoy Ince Tepe location which is on the borders of the Forest Sub-District Directorate of Mazidagi in Mardin with a 100 squaremeter (10×10) sized control plot area and three diffent thinning densities, 25 %, 40 % and 60 % of the control representing 5.5 hectares degraded Branth?s oak (Quercus branthii L.) stand. There were 38 trees with well crown shaped in the control plot area where no thinning and prunning was applied. There were 29 trees in the 25 % thinned plot and 23 trees in the 40 % thinned plot and 15 trees left in the 60 % thinned plot. All the trees left were pruned up to 2 metres from the ground in the thinned plots.After the first vegatation period, ecophysiological parameteres such as leaf water potential and photosynthetic properties, annual increment of diameter at breast height (dbh) and stem hight of trees were measured on six different trees in each plots including the control. There were significant differences in all measured parameteres between the control plot and the thinned plots. The measured values of photosynthetic parameteres and annual increment of dbh and stem heights were found from the highest to the lowest to be in the order of 40 % > 60 % > 25 % > 0 % (control). While maximum assimilation rate was 9.41 µmol m-2s-1 in 40 % thinned plot, minimum rate was 3.83 µmol m-2s-1 in the control plot. Maximum water use efficiency (WUE=A/E) was found 2.71 in the 40 % plot and minimum WUE was 2.03 in the control plot. In addition, maximum annual increments of dbh and stem height were in the 40 % thinned plot as of 0.35cm-24.3cm, respectively, and minumum values were 0.08 cm - 7 cm in the control plot. Thinning density of 40 % resulted in maximum dbh increment, stem heigh incerement and WUE in the degraded Branth?s oak coppice forests.Key Words: Forest rehabilitation, converting into high forest, Quercus branthii L. photosynthesis, water use efficiency, thinning, aridity, water potential, ecophysiology.