Nedeni açıklanamayan infertil kadınlarda sağlıklı yaşam biçimi davranışları eğitiminin tedavi üzerine etkisi
The effect of health-promoting lifestyle education on the treatment of unexplained female infertility
Yazar: YELİZ KAYA
Danışman: PROF. DR. NEZİHE KIZILKAYA BEJİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta eğitimi = Patient education ; Kadınlar = Women ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-kadın = Infertility-female ; Sağlık eğitimi = Health education ; Tedavi = Treatment ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Bu araştırmada, nedeni açıklanamayan infertilite tanısı alan ve fertilite üzerine olumsuz etkisi olduğu gösterilmiş 'sigara içme, vücut kitle indeksi, egzersiz, alkol ve fazla kafein tüketimi, yüksek stres' risk faktörlerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları eğitimi ile düzeltilmesi ve bu değişimin yardımcı üreme teknikleri üzerine etkisi, kontrol gruplu deneysel bir tasarım düzeni ile araştırıldı. Araştırmaya Temmuz 2014 ve Haziran 2015 tarihleri arasında nedeni açıklanamayan infertilite tanısı konan kadınlardan risk faktörü olan 64 kadın dahil edildi. Tüm kadınlara Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II, Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği, Sosyodemografik Özellikleri Belirleme Formu, Risk Faktörü Belirleme Formu ve Ön Test uygulandı. Eğitim grubuna 'Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Eğitimi' verildikten sonra Son Test uygulandı. 3 aylık takip sonunda eğitim grubuna tüm ölçekler yeniden doldurtuldu. 52 kadına embriyo transferi uygulandı. İlk görüşmede anında eğitim grubunda VKİ, sigara, kafein, stres, egzersiz açısından risk faktörleri sırasıyla %50, %40, %63.3, %63.3 ve %96.7 iken 3 aylık takip sonrası risk faktörleri sırasıyla %33.3, %16.6, %6.6, %10 ve %16.6 olarak değişmiştir. Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği 3 aylık takipler sonucunda eğitim grubuna tekrar uygulandığında, diğer tüm alt boyut ve toplam ölçek puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir yükseliş görüldü. IVF/ICSI sonrası, eğitim grubundaki 12 (%46.15) kadında fetal kalp atımı bulunmuş iken kontrol grubunda 5 (%19.24) kadında fetal kalp atımı bulundu (p<0.05). Sonuç olarak, sağlıklı yaşam biçimi davranışları eğitiminin fertilite üzerine etkili risk faktörlerinin azalmasında etkili olduğu, risk faktörlerinde düzelme ile de yardımcı üreme tekniklerinin başarı oranlarını arttırdığı görüldü.

Abstract:
This study aimed to correct the risk factors including smoking, body mass index (BMI), exercising, alcohol, caffeine over-consumption, and high level of stress, which have been proven to negatively affect fertility, using health-promoting lifestyle education and the effect of this correction on assisted reproduction techniques and evaluated with an experimental study protocol. This study was conducted with 64 females between July, 2014 and June, 2015 who had at least one risk factor. The Health-Promoting Lifestyle Profile II; Depression, Anxiety and Stress Scale; Sociodemographic Characteristics Questionnaire, Risk Factors Questionnaire, and Pretest were administered to all females. The education group was administered a Posttest after being given Health-Promoting Lifestyle Education. The Health-Promoting Lifestyle II was re-filled out by the education group after a 3-month follow-up. In the first interview, the BMI, smoking, caffeine, stress, and exercise risk factors were found to be 50%, 40%, 63.3%, 63.3% and 96.7%, respectively. After the 3-month follow-up, these values changed to 33.3%, 16.6%, 6.6%, 10% and 16.6%, respectively. The scores of the females in the education group on the Health-Promoting Lifestyle Profile II was found to be statistically significantly higher after the 3-month follow-up. After in vitro fertilization (IVF)/ICSI, fetal heart rate was found in 12 (46.15%) females in the education group and 5 (19.24%) females in the control group (p<0.05). In conclusion, health-promoting lifestyle education was found to be effective in reducing the risk factors of fertility, and to increase the success rates of assisted reproduction techniques by correcting these risk factors.