Enderunlu Hâmid Dîvânı sözlüğü[Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük]
Enderunlu Hâmîd's Dîvân glossory[Concordance and functional glossory]
Yazar: BETÜL KARAYIL
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM HALİL TUĞLUK
Adıyaman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Enderunlu Mehmed Hamid = Enderunlu Mehmed Hamid ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Sözlük = Dictionary ; Sözlükbilim = Lexicology ; Türk dili ve edebiyatı = Turkish language and literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Bu çalışmada, 18. yy Enderûn şairlerinden asıl adı Mehmet olan Enderûnlu Hâmîd'in Dîvân'ı sözcük bağlamı çerçevesinde incelenmiştir. Çalışmamızdaki amaç, Enderûnlu Hâmîd Dîvânı'ndaki sözcüklerin tek tek incelemesinin yapılması ve bu sözcüklerin değişen bağlamlarından hareketle anlamlar verilerek sözlük biçiminde sunumudur. Dîvân şiirinin her açıdan klâsik anlayışı içinde kalan Hâmid, yaşadığı dönemdeki edebî anlayışların özelliklerini Dîvân' ında birinci derecede gösteren bir şair değildir. 
Çalışmada Prof. Dr.İbrahim Halil Tuğluk tarafından hazırlanan "Enderunlu Hâmîd Dîvânı İnceleme- Metin" adlı çalışma ele alınmıştır. Enderunlu Hâmîd Dîvânı'nda yer alan sözcükler üzerinde durulmuş, araştırmamızın temel konusu olan sözcük bağlamı kavramına değinilmiş, anlamın bağlama göre değişkenlik ve farklı çağrışımlar kazandığı gösterilmeye çalışılmış, düzenlenen sözcüklerle Enderunlu Hâmîd'in üslup özellikleri belirlenmeye çalışılmış ve sonuç bölümünde de inceleme hakkında genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Sonuç olarak, Enderunlu Hâmîd Dîvânı'ndaki söz varlığından faydalanarak anlamın bağlama göre nasıl değiştiği ve nasıl anlamlar kazandığı, şairin kullandığı dil ve üslup özellikleri belirtilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sözlük, Bağlam, Enderunlu Hâmîd Dîvânı, Bağlamlı Dizin, İşlevsel Sözlük.

Abstract:
In this study, one of the 18th century Enderun poets, whose real name is Mehmet, was studied within the framework of the word asıl The Dîvân of Enderunlu  Hâmîd tahmin. The aim of our study is to analyze and edit the words in the Enderunlu Hâmîd Vocabulary and to present them in the form of a dictionary in terms of changing contexts. Hâmid, who is within the classical understanding of Dîvân poetry in every aspect, is not a poet who showed the characteristics of literary understanding in his period in the first degree in Dîvân.
In this study, the study titled Enderunlu Hâmîd dervish which was prepared by Prof. Dr. İbrahim Halil Tuğluk is studied. The words of Enderunlu Hâmîd are emphasized and the concept of word context, which is the main subject of our research, has been mentioned. it is made.
As a result, it has been tried to explain how meaning has changed according to context by using the vocabulary in Enderunlu Hâmîd, and the language and stylistic features used by the poet.
Key Words: Dictionary, Context, Enderunlu Hâmîd's Dîvân, Contextual Directory, Functional Dictionary.