Farklı yetiştiricilik ortamlarının maitake mantarı (Grifola frondosa) yetiştiriciliğinde verim ve kalite üzerine etkisi
Effect of different growing mixtures on yield and quality in cultivation of maitake (Grifola frondosa) mushroom
Yazar: ECEM KARA
Danışman: DOÇ. DR. HATIRA TAŞKIN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, ülkemizde neredeyse hiç üretimi yapılmayan bir mantar türü olan Grifola frondosa (Maitake mantarı)'nın yetiştiricilik koşullarının ortaya konulması, farklı yetiştiricilik ortamlarının Maitake mantarının verim ve kalitesi üzerine etkilerinin test edilerek, en uygun substrat materyallerinin ve bunların karışım oranlarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Tohumluk misellerin elde edilmesinde, WC 828 No'lu ırk, ana kültürün çoğaltılmasında ise Patates Dekstroz Agar (PDA) besin ortamı kullanılmıştır. G. frondosa'nın miselleri; meşe (K), meşe (2 h) + kepek (1 h) (E1), kavak (2 h)+ kepek (1 h) (E2), meşe (1 h) + kavak (1 h) + kepek (1 h) (E3), buğday sapı (1 h) + kepek (1 h) (E4), meşe (1 h) + buğday sapı (1 h) + kepek (1 h) (E5) substrat karışımlarına aşılanmıştır. Çalışmada; yetiştirme ortamlarının pH analizi, nem içeriği, azot, karbon, karbon:azot oranı parametreleri belirlenmiş, misel sarım hızı, verim, biyolojik etkinlik ve ortalama ağırlık açısından ortamlar karşılaştırılmıştır. Çalışma sonucunda, en kısa misel sarım süresi 35 gün ile E1, en uzun ise 42 gün ile E4 ortamından elde edilmiştir. K, E2 ve E3 karışımlarında misel sarımı gözlemlenmemiştir. Kurutulmuş mantar örneklerinde yapılan protein analizinde; en yüksek protein içeriği %35.53 ile E4 ortamında ve en düşük ise %32.99 ile E5 ortamından elde edilen mantarlarda tespit edilmiştir. Kuru madde E4 ortamında %14.79, E5 ortamında ise %13.57 olmuştur. Mantar ağırlığı ise (tek bir mantar için) E4 ortamında 17.26 g, E5 ortamında ise 33.92 g olarak kaydedilmiştir. Mantar verimi E4 ortamında 55.02 g/kg kompost olurken, E5 ortamında 124.82 g/kg olarak belirlenmiştir. Biyolojik etkinlik oranının, %22.83 (E4 ortamı)-29.29 (E5 ortamı) arasında değiştiği saptanmıştır. Substrat karışımlarında yapılan analizlerde ise en yüksek kül oranı (%9.49) ve protein oranı (%8.79) E4 ortamından elde edilmiştir. 

Anahtar kelimeler: Maitake mantarı, Grifola frondasa, yetiştiricilik, substrat

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the cultivation condition of Grifola frondosa (Maitake mushroom), which has not been produced in Turkey, and to find the most suitable substrate materials and their mixing ratios by testing the effects of different substrates on yield and quality of Maitake mushroom. WC 828 numbered race was used to obtain spawn and Potato Dextrose Agar (PDA) medium was preferred for propagation of the main culture. The mycelia of G. frondosa; oak (C), oak (2 w) + bran (1 w) (E1), poplar (2 w) + bran (1 w) (E2), oak (1 w) + poplar (1 w) + bran (1 w) (E3), wheat stalk (1 w) + bran (1 w) (E4), oak (1 w) + wheat stalk (1 w) + bran (1 w) (E5) were inoculated into substrate mixtures. In the study; pH analysis, moisture content (%), nitrogen (%), carbon (%), ratio of carbon:nitrogen parameters were determined and the growing mixtures were compared in terms of mycelia development speed (day), yield (g), biological efficiency (%) and average mushroom weight (g). At the end of study, while the shortest mycelia development time was obtained from E1 with 35 days, the longest was found in E4 with 42 days. No mycelium development was observed in K, E2 and E3 mixtures. In protein analysis performed on dried mushroom samples; the highest protein content was 35.53% in E4 and the lowest was 32.99% in E5. Dry matter was 14.79% in E4 medium and 13.57% in E5 medium. The mushroom weight (for a single mushroom) was recorded as 17.26 g in E4 medium and 33.92 g in A5 medium. While the mushroom yield was 55.02 g/kg compost in E4, it was determined as 124.82 g/kg in E5. It was detected that the biological efficiency rate ranged from 22.83% (A4) to 29.29% (E5). The highest ash rate (9.49%) and protein ratio (8.79%) were obtained from E4. 

Keywords: Maitake mushroom, Grifola frondasa, cultivation, substrat