Sermaye Piyasası Hukuku açısından ticari sırlar
The trade secrets from the point of the view of the Capital Market Law
Yazar: HASLET YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ASUMAN TURANBOY
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Ticaret Hukuku) Ana Bilim Dalı / Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Sermaye Piyasası Kanunu = Capital Market Law ; Sermaye piyasası = Capital market ; Ticaret = Trade ; Ticaret hukuku = Commercial law ; Ticari sır = Trade secret

Özet:
Tîcari sırrın genel ve tek bir tanımı yapılamasa da tîcari sırrı, ?bir isletmedekullanılan, o isletmeye, bu sırrı bilmeyen ve(ya) kullanmayan rakiplerine karsıavantaj sağlayan formül, alet, model veya bilgi derlemesi olarak? tanımlayabiliriz.Tîcari sır temel üç unsurdan olusur. Bu unsurlar, korunmaya uygun olmak,gizli olmak ve değerli olmaktır. Eğer bir bilgi sayılan bu üç unsuru tasıyorsa, tîcarisır olarak nitelendirilebilir ve tîcari sırra has korumadan yararlanabilir.Buluslar, formüller, birlesimler, yöntemler, metotlar, üretim biçimleri,müsteri listeleri, pazarlama, reklam ve stratejik planlar, personel ve is kayıtları,veriler, teknikler ve çizimle, korunmaya uygun bilgilere örnek olarak verilebilir.Gizlilik, tîcari sırrın en önemli unsurudur. Bir bilginin gizli olması için obilginin kullanıldığı is sahasında yaygın olarak bilinmemesi ve sırrı korumayayönelik makul güvenlik tedbirlerinin sır sahibi tarafından alınmıs olmasıgerekmektedir.Tîcari sırrın diğer bir unsuru ise değerli olmasıdır. Kullanıldığı isletmedesahibine veya kullanıcısına, bu bilgiye sahip olmayan rakiplerine karsı güncel veyamuhtemel fayda ya da rekabet avantajı sağlayan bilgi değerli bilgi sayılmakta vetîcari sır olarak kabul edilebilmektedir.Tîcari sırra konu bilgileri sınıflandırırsak, bunlar; ?ürünler?, ?islemler,makineler, aletler ve formüller?, ?müsteri listeleri?, ?fikirler? ve ?isletmebilgileri?dir.Yukarıda tanımı, unsurlar ve çesitleri anlatılan tîcari sırları Sermaye PiyasasıKanunu açısından değerlendirebilmek için ise, Sermaye Piyasası Kanunu'nun enönemli ilkelerinden biri olan kamuyu aydınlatma ilkesi ve insider muameleleri ileilgili hükümlerini incelememiz gerekir. Bunun sebebi, kamuyu aydınlatma prensibiçerçevesinde kamuya açıklanması gerekli bilgilerin ticarî sırlar olması ve yineinsider muamelesinin konusunu tîcari sır niteliğindeki bilgilerin olusturmasıdır.Kamuyu aydınlatma ilkesi, sermaye piyasasında yatırımcıların yatırımyapacakları sirketlerin ekonomik durumu hakkında doğru ve tam bilgiyi zamanındaedinmelerini ve bu sekilde risk-getiri değerlendirmelerini yaparak yatırım kararıalmalarını sağlar.Kamuyu aydınlatma ilkesi gereği sermaye piyasasına kayıtlı sirket, kurum vekuruluslar, kanun ve tebliğlerde belirtilen ticarî sırlarını birincil ve ikincil piyasayaaçıklamak, kamunun bilgisine sunmak zorundadırlar. Bu de sermaye piyasasına tabihalka açık sirketlerin ticarî sırlarının kapsamını daraltmakta, ticarî sır sahibi olmanınavantajlarından ve ticarî sır korumasının getirdiği haklardan yararlanmalarınıönlemektedir.Ayrıca, sirketler sermaye piyasası mevzuatı gereği açıklamakla yükümlüoldukları ticarî sırları açıklamadıkları taktirde de hukuki ve cezai yaptırımlara maruzkalmaktadırlar.Ticarî sırlar ile iliskili ikinci düzenleme olan insider muameleleri, SermayePiyasası Kanunu m. 47.A.1'de, ?sermaye piyasası araçlarının değerinietkileyebilecek, henüz kamuya açıklanmamıs bilgileri kendisine veya üçüncü kisileremenfaat sağlamak amacıyla kullanarak, sermaye piyasasında islem yapanlararasındaki fırsat esitliğini bozacak sekilde mameleki yarar sağlamak veya bir zararıbertaraf etmek? seklinde tanımlanmıstır.Tîcari sırrın insider muamelelerine konu olup, Sermaye Piyasası Kanunu m.47 çerçevesinde korunabilmesi için tîcari sırrın menkul kıymet fiyatlarına etkiliolması, insiderlar tarafından edinilmesi ve tîcari sırrın menfaat temini amacıylakullanılması gerekmektedir.Tîcari sırlar bu sartların olusması durumunda, insider muamelelerine konuolmakta ve bu fiili isleyen kisiler, Sermaye Piyasası Kanunu m. 47A/1 çerçevesinepara ve hapis cezasına çarptırılmaktadırlar.Ticarî sırrı bankalar bakımından değerlendirirken öncelikle BankacılıkKanunu'nun ilgili hükümlerini incelemek gerekmektedir. Bank.K. nun benzersekilde tîcari sırlara yönelik doğrudan bir düzenlemesi bulunmamakla beraber,bankacılık sırrının saklanması baslıklı 73. maddesi ile tîcari sırlar arasında dolaylı biriliski vardır.Banka sırrı, genel anlamıyla, bir bankanın veya bankacının mesleki faaliyetisırasında öğrendiği sırlardır. Banka sırrı, müsteri sırları ve bankaya ait sırlar olmaküzere ikiye ayrılır.Bir tîcari sırrın Bank.K. çerçevesine korunabilmesi için sırrın banka sırrıolması, banka mensupları tarafından müsteri veya bankanın muvafakati alınmaksızınkanunen yetkili mercilerden baskasına açıklanmıs olması gerekmektedir.Bu sartların varlığı halinde, müsteriye veya bankaya ait tîcari bir sırrınaçıklanması Bank.K.'nun 159. maddesi uyarınca müeyyidelere bağlanmıstır.Sermaye Piyasası Kanunu Bölüm V de yer alan faaliyetlerde bulunmaları vekendi menkul kıymetlerini halka arz etmis olmaları nedeniyle Sermaye PiyasasıKanunu'na tabi bankalar ise, Sermaye Piyasası Kanunu'nun ?kamuyu aydınlatmailkesi? çerçevesinde mali durumları ve bilançoları gibi bazı ticarî sırlarını kamuyaaçıklamak zorundadırlar. Bu nedenle sermaye piyasası hukukuna tabi bankalar,kamunun aydınlatılması ilkesi çerçevesinde menkul kıymetlerin değerinietkileyebilecek bilgi ve olayları bildirecek, kamuyu aydınlatacaklardır. Bu çerçevedehalka açık bankalarda banka sırrı kavramı kamuyu aydınlatma ilkesi çerçevesinde elealınmalı, ileri sürülebileceği haller dar yorumlanmalıdır.

Abstract:
A trade secret may consist of any formula, pattern, device or compilation ofinformation which is used in one?s business and which gives him an opportunity toobtain an advantage over competitors who neither know nor use it.Trade secrets contain three basic elements. These elements are being eligibleto protection, secrecy and value. If a piece of information has these 3 elements, itmay be considered as trade secret and may make use of the trade secret protection.Inventions, formulas, compounds, processes, manufacturing methods,customer lists, marketing, advertising and strategic business plans, personnel andemployement records, data, techniques and drawings can be given as examples totrade secrets.?Secrecy? is the most important element in determining whether informationis to be considered a trade secret or not. In order for information to be consideredsecret, it is necessary that the information should not be widely known within thecertain field of busines it is used, and that security measures should be taken by theowner of the secret.The other element of trade secrets is ?value?. The value requirements fortrade secret protection mean that the information must have sufficient value in theoperation of the business to provide the owner or user with an actual and potentialeconomic or competitive advantage over others who dont have the information.The types of trade secrets are ?products?, ?processes, machines devices andformulas?, ?customer lists?, ?ideas? and ?business informations?.We should look at the rules in the Capital Market Act related to the princibleof public disclosure and insider tradings in order to evaluate trade secrets from thepoint of view of the Capital Market Law. Because, the informations which have to bedisclosed under the princibles of public disclosure, constitutes trade secrets and alsothe informations which are the subject of insider tradings constitutes trade secrets.The princible of public disclosure provides the investors with the right andexact information about the company which is subject to investment.. In accordancewith this princible, the joint stock corporations must disclose the required trade secretto the public. This, restricts the extend of the trade secrets of the joint stockcorporations and prevent them from taking advantage of having trade secrets andmaking use of the rights under trade secret protections.According to the article 47 A/1 of Capital Market Act, insider trading is?seeking to benefit or to eliminate a potential loss resulting in the rupture of equalopportunity among paritcipants operating in th capital markets by making use ofundisclosed information that may affect the values of the instruments of the capitalmarket.?In order for the trade secret to be a subject matter of insider training and to beprotected under the Capital Market Act, the trade secret must be effective on theprices of securities, be obtained by insiders and be used for the purpose of makingbenefit. The ones who commit insider trading by using trade secret which carriesthese qualities are penalized by imprisonment and fine.In evaluating trade secrets from the point of view of the Banks, we shouldexamine the rules related to the Banks Act, since bank secrets, regulated under thearticle 73 of Banks Act, have a strong relationship with trade secrets.The bank secret is generally defined as a secret which a bank or a bankershas obtained in the course of his professional activities. Bank secrets are divided intotwo as client?s secrets and bank?s secrets.In order for a trade secret to be protected under the Banks Act, it has to be abank secret and be disclosed by the bank workers, without the consent of the client orthe bank, to people who don?t have the legal right.Disclosing a trade secret under these circumstances is prohibited and boundedby sanctions under the Article 159 of the Banks Act.The Banks which are dependent on the Capital Market Act for havingparticipated in the activities regulated in V. Part of Capital Market Act and havingissued their stocks through public offering, have to disclose certain information topublic, suh as financial situation and balanca sheet in accordance with ?disclosureprincipal? . The secrets which are banned from being disclosed as to Banks Act, donot comprise the secrets which banks are obliged to disclose as to Capital MarketAct. In this frame, the bank secrets of the banks offering securities to the public,should be evaluated in accordance with the disclosure princible and be interpretedrestricted.