Nâkıd İbrahîm Efendi (Ö.1717) ve Eş-Şerhu's-Sedîd li'l-¡Avâmili'l-Cedîd adlı eseri(İnceleme ve tahkik)
Nâkid İbrahîm Efendi (D.1717) and his work named Eş-Şerhu?s-Sedîd li?l-¡Avâmili?l-Cedîd
Yazar: MESUT KÖKSOY
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH KIZILCIK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Biyografi = Biography ; Biçimbilim = Morphology ; Dilbilim = Linguistics ; Nakıd İbrahim Efendi = Nakıd İbrahim Efendi ; Söz dizim = Syntax ; Şerhu`l-Avamili`l-Cedid = Şerhu`l-Avamili`l-Cedid

Özet:
Çalışmamızda Nâ?ıd İbrahim Efendi (ö.1717)'nin hayatı, ilmi şahsiyeti ve eserleri ile nahve dair îrab kaidelerini açıklayan İmam Birgivî (ö.981/1573)'nin Avâmilü'l-Cedîd adlı muhtasar esere Nâ?ıd İbrahim Efendi (ö.1717)'nin yazmış olduğu şerh olan eş-Şerhu's Sedîd li'l Avâmili'l-Cedîd adlı eserini inceledik.Dört bölümden oluşan çalışmamızın giriş bölümünde XVI., XVII. ve XVIII. yüzyıllarda Osmanlı Devleti'nde Arap dili çalışmalarına genel bir bakış başlığı altında sarf ve nahiv alanında medreselerde okutulan eserleri zikrettikten sonra sırasıyla sarf ve nahiv alanında eser vermiş önde gelen Osmanlı Türk alimlerinden bahsettik.Birinci bölümde eserin müellifi olan Nâ?ıd İbrahim Efendi'nin hayatı, eserleri ve ilmi şahsiyeti ile ilgili bilgiler vermeye çalıştık. Eserleri başlığı altında şair kimliği ile ilgili olarak şiirlerinden örnekler verdik.İkinci bölümde şerh edilen Avâmilü'l-Cedîd adlı eserin içeriğini, önemini veeser üzerine yapılan çalışmalar hakkında bilgiler verdik. Daha sonra çalışmamıza esas teşkil eden eş-Şerhu's Sedîd li'l Avâmili'l-Cedîd adlı eserden, müellifin eserde izlediği metot ve faydalandığı kaynaklardan bahsettik.Üçüncü bölümde metin tesisinde izlediğimiz metoda temas ettikten sonra eserin nüshalarını tavsif ettik.Dördüncü bölümde ise eserin iki nüshasını karşılaştırarak bilgisayar ortamında yeniden yazdık. Bunu yaparken konu başlıklarını ilave edip metni paragraflara ayırdık. Eseri anlamada yardımcı olacak dipnotları ilave ettikten sonra metnin sonuna âyet, hadis ve mevzu indekslerini verdik.

Abstract:
In our work we studied Nâ?ıd İbrahim Efendi (d.1717) his life, his career and his works and his work which our thesis is based on it, named eş-Şerhu?s Sedîd li?l Avâmili?l-Cedîd, which is a commentary work of İmam Birigivi?s work named Avâmili?l-Cedîd on Arabic gramer.Our work contains four parts. In introduction part we mentioned Arabic gramer studies and (sarf and nahiv) works which were studied at schools in Ottaman Empire in centuries XVI., XVII. and XVIII. And then we mentioned leading scholars of Arabic gramer in those centuries.In first part we gave information about the author Nâ?ıd İbrahim Efendi, his life, his works and his career. We gave samples from his poems.In second part we surveyed the content, importance and the studies on the work named Avâmilü?l-Cedîd which the author wrote this commentary about.And then we mentioned about the work which we studied about named eş-Şerhu?s Sedîd li?l Avâmili?l-Cedîd and the method and the sources which the author used.In third part we explained the methot which we used while we were editing the work. And we described the the copies of the work.In fourth part we editted and rewrote on computer in modern Arabic writing style by comparing the two copies of the work. While we were editing the work we seperate the work into paragrphes and topics. We added the footnots and indexes of ayeth, hadith and topic at the end of the text.