Bipolar bozukluğu olan olgularda yetişkin ayrılma anksiyetesi bozukluğu komorbiditesinin mizaç ve karakter  özellikleri ile ilişkisi
The relationship of temperament and character dimensions in adult separation anxiety comorbidity in bipolar disorder patients
Yazar: MERVE BABALIOĞLU
Danışman: DR. İZGİ ALNIAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Ayrılma anksiyete bozukluğu = Separation anxiety disorder ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Komorbidite = Comorbidity ; Mizaç = Temperament

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada bipolar bozukluk (BP) hastalarında mizaç ve karakter özelliklerinin yetişkin ayrılma anksiyetesi bozukluğu (YAAB) komorbiditesinde rol oynayıp oynamadığı ve YAAB komorbiditesinin BP'deki klinik özelliklerle ilişkisi araştırılmıştır. 
YÖNTEM: Araştırmamıza Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde psikiyatri ayaktan tedavi ünitelerine Temmuz 2017-Şubat 2018 tarihleri arasında başvurmuş, DSM 5 tanı ölçütlerine göre remisyonda BP tanısı konmuş kadın ve erkek toplam 113 hasta alınmıştır. Olguların şimdiki ve geçmişteki tanıları, DSM-IV-TR Eksen I Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-I) kullanılarak kesinleştirilmiştir. Hastalara sosyodemografik özellikler ve hastalığa ait özellikler veri formu, Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ), Ayrılma Anksiyetesi Belirti Envanteri (AABE), Ayrılma Anksiyetesi Belirtileri için Yapılandırılmış Klinik Görüşme (AAB-YKG), Yetişkin Ayrılma Anksiyetesi Anketi (YAAA), Hamilton Anksiyete Derecelendirme Ölçeği (HADÖ), Mizaç ve Karakter Envanteri (MKE) ve Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (KİDÖ) uygulanmıştır. Olgulara AAB-YKG ve YAAA kullanılarak YAAB tanısı konmuştur. YAAB olan ve olmayan BP hastaları iki gruba ayrılarak klinik, sosyodemografik özellikleri ve ölçek puanları açısından karşılaştırılmıştır.
BULGULAR: Çalışmamıza dahil edilen 113 hastanın 15'i (%13.3) YAAB tanısı almıştır. YAAB komorbiditesi olan grupta, komorbid olmayan gruba göre antidepresan tedaviye bağlı manik kayma, anksiyete ve depresyon belirti şiddeti, bilişsel işlevsellik kaybı daha yüksek düzeyde bulunmuştur. YAAB komorbiditesi olan grupta, diğer gruba göre MKE mizaç boyutunda daha yüksek Zarardan Kaçınma özelliği, karakter boyutunda ise daha düşük Kendini Yönetme (KY) ve daha yüksek Kendini Aşma özelliği bulunmuştur. KY karakter özelliğinin BP hastalarında YAAB komorbiditesini yordayan kişilik boyutu olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, KY puanlarının 1 birim artmasının komorbiditeyi 1.15 kat azalttığı tespit edilmiştir.  Sosyodemografik veriler açısından YAAB komorbidite olan ve olmayan grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. 
SONUÇLAR: Çalışmamızda, BP ile YAAB komorbiditesinin, BP klinik seyri üzerinde etkisi olduğu gözlenmiştir. Bu açıdan, YAAB'nin tanınabilmesi ve etkin tedavi edilebilmesi önemlidir. Her iki bozukluğun bazı mizaç ve karakter özelliklerinin örtüştüğü bilinse de, bu hasta grubunda YAAB komorbiditesini yordayan özelliklerin bilinmesinin tanıya yardımcı olacağı söylenebilir.

Abstract:
OBJECTIVE: The aim of this study is to assess the effect of temperament and character dimensions on adult separation anxiety disorder (ASAD) comorbidity in bipolar disorder (BD) and to evaluate the relationship of ASAD comorbidity with the clinical features of bipolar disorder. 
METHOD: A sample of 113 male and female patients diagnosed with BD euthymic mood according to DSM-5 criteria who have attended to outpatient psychiatry clinics in Bakirkoy Prof. Dr. Mazhar Osman Research and Training Hospital for Psychiatry and Neurology between July 2017-February 2018 participated in this study. The past and current diagnoses of the patients were confirmed with Structured Clinical Interview for DSM-IV-TR (SCID-I). A data form for sociodemographic and clinical characteristics, Young Mania Rating Scale, Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Separation Anxiety Symptom Inventory (SASI), Structured Clinical Interview for Separation Anxiety Symptoms (SCI-SAS), Adult Separation Anxiety Questionnaire (ASA-27), Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A), Temperament and Character Inventory (TCI) and Functional Assessment Short Test (FAST) were applied to all participants. ASAD diagnosis was confirmed with SCI-SAS and ASA-27. After the sample was divided into two groups according to presence or absence of ASAD comorbidity, clinical, sociodemographic features and scale scores were compared between the groups. 
RESULTS: 15 patients (%13.3) out of 113 patients who were included in this study received ASAD diagnosis. In ASAD comorbidity group, the rate of manic shift with antidepressant treatment, anxiety and depression symptom severity and cognitive impairment were higher compared to non-comorbidity group. In ASAD comorbidity group, in temperament dimension of TCI, Harm Avoidance (HA) was higher and in character dimension of TCI, Self-Directedness (SD) was lower and Self-Transcendence (ST) was higher compared to non-comorbidity group. SD character facet was found to be a predicting factor for ASAD comorbidity in BD. Accordingly, it was found that 1 point increase in SD scores decreases comorbidity 1.15 times. Sociodemographic data was not statistically significant between ASAD comorbidity group and non-comorbidity group.
CONCLUSION: It was observed that ASAD comorbidity in BD has an influence on the clinical course of BD. For this reason, it is important to diagnose and to effectively treat ASAD. Although it is known that some of the temperament and character dimensions of these two disorders overlap, predicting factors for ASAD comorbidity in this patient population might be helpful for this diagnosis.