Kısa mesaj gönderimi ve grup eğitiminin gebelerin gebelikte sağlık uygulamalarına etkisi
Effect of text messages intervention on pregnancy healthcare practices in pregnancy: A three group non-randomized controlled trial
Yazar: AYŞE SEZER BALCI
Danışman: DOÇ. DR. HASİBE KADIOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Grup eğitimi = Group education ; Kısa mesaj = Short message ; Prenatal eğitim = Prenatal education ; Sağlık eğitimi = Health education

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı kısa mesaj gönderimi ve grup eğitiminin gebelerin sağlık uygulamalarına etkisini incelemektir. 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada üç gruplu, randomize olmayan kontrollü çalışma deseni kullanıldı. Çalışma, Kasım-Haziran 2018 tarihleri arasında, İstanbul'un dört farklı bölgesindeki Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran gebe kadınlarla gerçekleştirildi. Çalışmanın örneklem sayısı Power and Sample Size Calculation Programı (PS) ile belirlendi. Gebelerin gebelikte sağlık uygulamalarını değerlendirmek için Gebelikte Sağlık Uygulamaları Ölçeği kullanıldı. Çalışmaya kısa mesaj grubu (n=50), eğitim grubu (n=50), kontrol grubu (n=50) olmak üzere 150 gebe dahil edildi. Kısa mesaj grubuna 6 aylık sürede, haftada 4 kısa mesaj olacak şekilde toplam 110 kısa mesaj gönderildi. Eğitim grubundaki gebeler için üç eğitim oturumu yapıldı. Kontrol grubuna ise herhangi bir uygulama yapılmadı. Verilerin toplanmasında Sosyo-Demografik Form ve Gebelikte Sağlık Uygulamaları Ölçeği kullanıldı. Çalışma verilerinin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler (sayı, yüzde), Kendall W uyum analizi, karşılaştırmalı istatistikler (ki kare testi, bağımsız gruplarda t testi, bağımlı gruplarda t testi, tekrarlı ölçümlerde tek yönlü ve iki yönlü varyans analizi), ileri analizlerde Bonferroni düzeltmesi kullanıldı. Bulgular: Kısa mesaj ve eğitim içeriklerinin uygunluğu için uzman görüşlerinde p<.01'lik bir uyum olduğu bulundu. Uygulama sonrasında gebelerin Gebelikte Sağlık Uygulamaları Ölçeği puan ortalamalarında gruplar arasında anlamlı fark bulunmazken (F=2.13, p=.12), zaman (F= 9.70, p=.02) ve grup*zaman etkileşimi açısından istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (F= 4.28, p =.01). Kısa mesaj grubundaki gebelerin uygulama sonrasında Gebelikte Sağlık Uygulamaları Ölçeği puanları istatiksel olarak anlamlı derecede arttı (t= 3.45, p= .01). Sonuç: Sonuç olarak, kısa mesajların gebelerin sağlık uygulamalarını artırmada etkili olduğu bulundu.

Abstract:
Objective: The aim of this study investigate the effect of text messaging and group training on health behaviors of pregnant women. 
Material and Method: A three group non-randomized controlled design was used in this study. The study was conducted with pregnant women who applied to four Family Health Centers in different regions of Istanbul between November and June 2018. The number of pregnant women to be included in the study was determined by the Power Sample Size Calculation Program. Socio-Demographic Form and Health Practices in Pregnancy Scale were used to collect data. In total 150 pregnant women were included in the study, text message group (TMG) (n=50), education group (EG) (n=50), control group (CG) (n=50). Text message group was receiving 110 messages, 4 text messages per week, 6 months. Three-week group sessions were held for pregnant women in the education group. The control group received routine prenatal care in the family health center and no practice was performed.  Descriptive statistics (number, percent), Kendall W analysis, comparative statistics (chi square test, paired sample t test, independent sample t test, one-way ANOVA and two-way ANOVA analysis) was used for data analysis. Bonferroni correction were used in post hoc analysis. Results: Kendall coefficient analysis, it was found that there was a p <.01 compliance between the expert opinions. While there was no significant difference between the groups in the mean scores of the Health Practices in Pregnancy Scale of pregnant women after the study (F = 2.13, p = .12), a statistically significant difference was found in terms of time (F = 9.70, p = .02) and group * time interaction (F = 4.28, p = .01). There was a statistically significant difference between the mean scores of the text message group pre-post test scores according to the t-test results in the intra-group dependent groups (t=3.45, p=.01). Conclusion: As a result, it was found that text messages were effective in increasing the health applications of pregnant women.