Kapadokya yöresindeki süt sığırı işletmelerinde postpartum dönemde besleme ile döl verimi arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of relationship between nutrition and fertility in postpartum period in dairy cattle farmer in Cappadocia region
Yazar: OSMAN SEMİH ÇAVDAR
Danışman: DOÇ. DR. KANBER KARA
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Fertilite = Fertility ; Nevşehir-Kapadokya = Nevşehir-Cappadocia ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Süt inekleri = Dairy cows ; Süt işletmeleri = Dairy farms ; Süt sığırcılığı = Dairy herds ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Yağ asitleri = Fatty acids ; Üre = Urea

Özet:
Bu çalışmada, Kapadokya yöresinde fertilite sorunu (tohumlama sayısı ≥1,8 ve buzağılama aralığı ≥14 ay) yaşanan süt sığırı işletmelerinde postpartum dönemde besleme ile döl verimi arasındaki ilişkinin araştırılması hedeflendi. Kapadokya yöresinde (Nevşehir) 25 baş ve üzeri süt sığırına (Holstein, Simental; 1.-4.laktasyonda) sahip döl verimi problemi olan 10 farklı süt sığırı işletmesi incelendi. Bu postpartum dönemde işletmelerden kaba ve konsantre yem ve süt örnekleri alındı. Örnekler her bir işletmeden 2 hafta ara ile iki defa toplandı. Süt işletmelerindeki sığırların rasyonlarının analizleri yapıldığında ham protein (HP) değeri KM'de % 11,36-13,61 ve net enerji laktasyon (NEL) 1,34- 1,40 Mcal/kg KM arasında değiştiği saptandı (P<0,01). Analiz edilen rasyonlarınnötür deterjan lif (NDF), asit deterjan lif (ADF) ve ham selüloz (HS) değerleri çiftlikler arasında önemli farklılık göstermiş olup (P<0,05) sırasıyla ortalama %46,53, %26,34 ve %23,74 olduğu saptandı. Rasyonların hemiselüloz (HemS) (P<0,001) ve lif olmayan karbonhidrat (NFC) (P<0,001) değerleri çiftlikler için sırasıyla yaklaşık %13-26 ve % 21-39 olarak belirlendi. Süt örneklerinin süt üre azotu (MUN) düzeyleri çiftlikler arasında farklılık gösterdiği, en düşük 7,37 mg/dL en yüksek ise 32,92 mg/dL arasında değiştiği tespit edildi (P<0,001). Laktasyon başlangıcındaki rasyonların yağlarının yağ asitleri içinde w-6 yağ asitlerinin ortalama % 31,09, w-3 yağ asitlerinin ortalama % 1,99 ve w-9 yağ asitlerinin ortalama % 2,95 olduğu tespit edildi. Linoleik asit düzeylerinin rasyonlar arasında farklılık gösterdiği ve % 18,07-26,59 arasında değiştiği belirlendi (P<0,05). Sonuç olarak, süt sığırlarında fertilite ile ilişkisi olabilecek kolay çözünebilir karbonhidrat, ham protein, oleik asit, w-3 ve w-6 yağ asitleri ile enerji düzeyinin rasyonda iyi ayarlanması gerektiği; genetik kapasitenin izin verdiği ölçüde besin maddesi verilerek hedef süt verimi ve döl verimine ulaşılabileceği sonucu çıkarıldı. 
Anahtar Kelimeler: Döl verimi, ham protein, enerji, MUN, süt sığırı, yağ asitleri, üre

Abstract:
The aim of this study was to investigate the relationship between fertility and nutrition in the postpartum period in dairy cattle farms with fertility problems (artificial insemination number ≥1.8 and calving range ≥ 14 months) in the Cappadocia region. In the Cappadocia region (Nevşehir), 10 different dairy farms with 25 cows and above (Holstein, Simental; 1st-4th lactation) were examined. During this postpartum period, forage and concentrate feed samples and milk samples were collected. Samples were collected twice from each farms at 2-week intervals. In the study, when the rations of cattle in dairy farms were analysed, it was found that crude protein (CP) value ranged between 11.36-13.61% in DM and net energy lactation (NEL) ranged between 1,34-1,40 Mcal / kg KM (P <0.01). Neutral detergent fiber (NDF), acid detergent fiber (ADF) and crude cellulose (HS) values of the rations analyzed showed significant differences between farms (P<0.05), on average 46.53%, 26.34% and 23.74%, respectively. Hemicellulose (HemS) (P<0.001) and non-fiber carbohydrate (NFC) (P<0.001) values of the rations were approximately 13-26% and 21-39% for the farms, respectively. The milk urea nitrogen (MUN) levels of the milk samples were different between the farms and the lowest was 7.37 mg/dL and the highest was 32.92 mg/dL (P<0.001). It was determined that the average fatty acid concentrations of the rations at the beginning of lactation were 31.09% of w-6 fatty acids, 1.99% of w-3 fatty acids and 2.95% of w-9 fatty acids. Linoleic acid levels differed between diets and determined as 18.07 - 26.59% (P<0.05). As a result, it can be concluded that the energy level should be well adjusted with easily soluble carbohydrate, crude protein, oleic acid, w-3 and w-6 fatty acids, which may be related to fertility in dairy cattle; it was concluded that the target milk production and fertility can be achieved by feeding nutrients to the extent permitted by genetic capacity.
Keywords: Crude protein, dairy cattle, energy, fertility, fatty acids, MUN, urea