Sepsis tanısında multipleks `real-time' polimeraz zincir reaksiyonu testi ve prokalsitoninin yeri
Evaluation of multiplex real-time polymerase chain reaction test and procalcitonin in diagnosis of sepsis
Yazar: ASLINUR ÖZKAYA PARLAKAY
Danışman: PROF. DR. ALİ BÜLENT CENGİZ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kalsitonin = Calcitonin ; Kültür teknikleri = Culture techniques ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Sepsis = Sepsis ; Çocuklar = Children

Özet:
Çocukluk çağında en ciddi ve hayatı tehdit eden klinik durumlardan biri sepsistir. Sepsisin komplikasyonlarının ve mortalitesinin önlenebilmesi için kısa sürede kesin tanı koyduran laboratuvar tetkiklerine gereksinim vardır.Polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) yöntemiyle patojenlerin nükleik asitlerinin tayini bakteriyemi ve sepsise tanı konulması süresini kısaltmaktadır. Klasik PCR yöntemlerine göre daha yeni bir tetkik olan multipleks `real-time' polimeraz zincir reaksiyonu testinin sensitivitesinin yüksek olduğu daha önceki çalışmalarda gösterilmiştir.Bu çalışma sepsis düşünülen hastalarda sorumlu mikroorganizmanın (bakteri veya mantar), erken dönemde saptanması açısından multipleks `real-time' PCR yönteminin ne ölçüde yararlı olduğunun saptanması ve sepsis erken döneminde seri prokalsitonin ölçümünün sepsis tanısının desteklenmesi ve sepsisin şiddeti ve seyrinin takibinde ne ölçüde yararlı olduğunun belirlenmesi için planlandı.Çalışmaya 01.09.2009-29.02.2012 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi'nde sepsis düşünülen ve çalışmaya alınma kriterlerini sağlayan [vücut sıcaklığı, kalp hızı, solunum sayısı, periferik kanda lökosit sayısı ve immatür nötrofil sayısı temelinde sepsis düşünülen, ateş ve sistemik enfeksiyon bulguları akut başlangıç (son 48 saat içinde) gösteren, bir aylıktan büyük, 18 yaşından küçük (1 ay-17 yaş grubunda), immün yetmezliği olmayan] 79 hasta alındı. Hastaların demografik bilgileri kaydedildi. Hastalardan sepsis düşünüldüğü gün (0.gün) PCR tetkiki ve prokalsitonin düzeyi ve ek olarak 1. ve 2. günlerde prokalsitonin düzeyi tayini için kan alındı. Sepsis düşünülen hastaların değerlendirilmesinde toplam 69 hastadaki 79 klinik sepsisin 24'ünde (%30,37) kan kültüründe üreme ve 19'unda (%24) PCR pozitifliği saptandı.Kan kültürü ve gerçek zamanlı multipleks PCR'nin sonuçları karşılaştırıldığında multipleks PCR'nin sensitivitesinin %75, spesifitesinin %100 olduğu saptandı. Ancak gerçek zamanlı multipleks PCR yönteminin tespit edemediği iki mikroorganizmanın sonuçları hariç tutulduğunda hesaplanan sensitivitenin %81,8'e yükseldiği, spesifitenin değişmediği saptandı.Sepsis düşünüldüğü ilk gün (0.gün) içinde alınan prokalsitonin değerleri ortalaması 13,91 ng/mL (±49,26), birinci gün (24 saat sonra) değer ortalaması 15,05 ng/mL (±43,95), ikinci gün (48 saat sonra) değer ortalaması 14,89 ng/mL (±41,57) bulundu. Enfeksiyon ve sistemik enflamasyon dışı nedenlerle getirilen 50 çocuktan bir kez alınan kan örneklerinde prokalsitonin düzeyi ortalaması 0,06 ng/mL (±0,04) olarak bulundu.Sonuç olarak kan akımı enfeksiyonlarının ve sepsisin tanısında kan kültürü halen altın standart olmakla birlikte multipleks `real-time' PCR testinin sensitivite ve spesifitesinin yüksek bulunması testin sepsis tanısının erken konulmasında yararlı olacağını ortaya koydu. Prokalsitonin düzeylerinin ise sepsisin erken tanısında yardımcı olduğu ancak serum düzeylerinin kan kültüründe üreme ve sağ kalım ile ilişkili olmadığı saptandı.

Abstract:
Sepsis is one of the most serious and life-threatening clinical conditions of childhood. In order to avoid the complications and mortality of sepsis, laboratory techniques that enable accurate diagnosis in the short term are required.Isolation of nucleic acids of pathogens through polymerase chain reaction (PCR) shortens the time of diagnosis of bacteremia and sepsis. Regarding the classical PCR techniques a new multiplex `real-time? PCR has higher sensitivity.This study has been designed to evaluate how much multiplex real-time PCR is useful in the early diagnosis of responsible microorganism of sepsis and to specify how serial procalcitonin level measurement is helpful to support diagnosis of sepsis, to assess seriousness of sepsis and to determine help of serial procalcitonin measurement in follow-up.This study covered 79 children who had inclusion criteria [in patients who have diagnosis of sepsis in the aspect of temperature, heart rate, respiration rate, leucocyte count in peripheral blood, immature neutrophil count, and also in patients older than 1 months and younger than 18 years of age (1 month-17 years) who have acute onset (in last 48 hours) fever and infection findings and not having immune disease] between 01.09.2009-29.02.2012. The demographic data of the patients were recorded. Blood samples for PCR and procalcitonin level analysis on day sepsis (day 0) is suspected and in addition 1st (after 24 hours) and 2nd day (after 48 hours) for procalcitonin level measurement were taken.In the evaluation of patients who are diagnosed with sepsis out of 69 patients with 79 clinical sepsis 24 (30.37%) had positive blood culture and 19 (24%) samples were positive for PCR.When blood culture and multiplex real-time PCR results were compared multiplex real-time PCR had sensitivity as 75% and specificity as 100%. When the 2 microorganisms that multiplex real-time PCR cannot detect are excluded sensitivity raised to 81.8%. and specificity did not differ. Procalcitonin levels on day sepsis is suspected have mean level 13,91 ng/mL (±49,26), on 1st day (after 24 hours) mean level of procalcitonin levels was 15,05 ng/mL (±43,95), on 2nd day (after 48 hours) was 14,89 ng/mL (±41,57). Mean levels of procalcitonin levels of 50 children admitted with complaints other than infection and systemic inflamation was 0,06 ng/mL (±0,04).In conclusion in diagnosis of bacteremia and sepsis although blood culture is still gold standart, as sensitivity and specificity of multiplex real-time PCR test is detected as high it is manifested that test would be useful in early diagnosis of sepsis.Procalcitonin levels are helpful in early diagnosis of sepsis but serum levels do not have relation with isolation of microorganism in blood culture and survival.