Obez bireylerde liraglutidin yeme davranışlarına üzerine etkisi:Prospektif gözlemsel çalışma
The effect of liraglutide on eating behaviors in obese individuals:A prospective observational study
Yazar: HATİCE ÇELEBİ
Danışman: DOÇ. DR. HACER HİCRAN MUTLU ; PROF. DR. MEHMET SARGIN
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Obezite ile ilişkili psikolojik sorunlar arasında yeme bağımlılığı, yeme bozuklukları, 
depresyon ve anksiyete bulunmaktadır. Bu durum, obeziteyi daha da kötüleştirerek kilo 
vermeyi zorlaştırabilir. Liraglutid, obezite tedavisinde kullanılan ve glukagon benzeri peptit
1 (GLP-1) reseptör agonisti olarak bilinen bir ilaçtır. Bu çalışmanın amacı, obezite 
tedavisinde kullanılan liraglutidin yeme bağımlılığı, yeme bozuklukları ve depresyon 
üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda, liraglutid tedavisi öncesi ve 
sonrası obezite hastalarında yeme bağımlılığı ve yeme bozukluğu düzeyleri ile depresyon, 
anksiyete ve stres skorlarındaki değişimler incelenmiştir. 
2022-2024 tarihleri arasında Obezite Polikliniğine başvuran liraglutid tedavisi 
başlanması planlanan 18-65 yaş arası hastalara tedavi öncesi ve tedavinin 3. ayında Yeme 
Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği; Yale Yeme Bağımlılığı Değerlendirme Ölçeği ve 
Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği uygulandı. Araştırma tek merkezli propektif kohort 
tipinde olup 50 hasta dahil edilerek yapılmıştır. İstatistiksel analizler ve veri 
görselleştirmeleri, SPSS-20 paket programı ve R programlama dili kullanılarak 
gerçekleştirildi. 
Elde edilen sonuçlara göre, hastaların başlangıç kilo ve beden kitle indeksi (BKİ) ile 
tedavi sonrası kilo ve BKİ arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir 
(p<0,001). Tedavi öncesinde katılımcıların %36,0'ında yeme bağımlılığı tanısı varken, 
tedavi sonrasında bu oran %12,0'a düşmüştür. Bu azalma istatistiksel olarak anlamlı 
bulunmuştur (p = 0,001). Liraglutid tedavisinin yeme ile ilgili endişeler ve beden şekli ile 
ilgili endişelerde anlamlı azalmalar sağladığını göstermektedir. Ancak, kısıtlama, kilo 
endişeleri ve yeme bozukluğu genel değerlendirme puanlarında istatistiksel olarak anlamlı 
bir değişiklik gözlenmemiştir. Tedavi öncesi ve sonrasında depresyon alt skoru ortalama 
değeri 7,7 ± 5,3 iken, tedavi sonrasında bu değer istatistiksel olarak anlamlı şekilde 5,5 ± 
4,8'e düşmüştür (p = 0,003). Benzer şekilde, anksiyete alt skoru ortalama değeri tedavi 
xi 
öncesi 6,0 ± 4,5 iken, tedavi sonrasında istatistiksel olarak anlamlı şekilde 4,1 ± 3,7'ye 
düşmüştür (p = 0,001). Stres alt skoru için tedavi öncesi ortalama değer 7,7 ± 5,0 olarak 
hesaplanırken, tedavi sonrasında bu değer istatistiksel olarak anlamlı şekilde 5,5 ± 4,0'a 
düşmüştür (p<0,001). 
Liraglutid tedavisi, obezite yönetiminde etkili bir yöntem olarak kilo kaybını teşvik 
etmekte, yeme bağımlılığı belirtilerini iyileştirerek hastaların genel yaşam kalitesini 
artırmaktadır. Yeme bozukluğu değerlendirme puanlarında yeme ve beden şekli ile ilgili 
endişelerde belirgin azalmalar gözlenirken, kısıtlama ve kilo ile ilgili endişelerde anlamlı bir 
değişiklik olmamıştır. Depresyon, anksiyete ve stres seviyelerinde de kayda değer 
iyileşmeler gözlenmiştir. Liraglutid tedavisinin, multidisipliner yaklaşımlar ve ek psikolojik 
desteklerle birleştirildiğinde özellikle yeme bağımlılığında etkili bir tedavi yöntemi olabilir. 
Bu bulguların doğrulanması ve liraglutidin uzun vadeli etkilerinin daha ayrıntılı incelenmesi 
için gelecekteki çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Liraglutid, Obezite, Yeme Bağımlılığı, Yeme Bozuklukları, 
Depresyon, Anksiyete

Abstract:
THE EFFECT OF LIRAGLUTIDE ON EATING BEHAVIORS IN OBESE 
INDIVIDUALS: A PROSPECTIVE OBSERVATIONAL STUDY 
Psychological issues associated with obesity include food addiction, eating disorders, 
depression, and anxiety. These conditions can exacerbate obesity, making weight loss more 
challenging. Liraglutide, a medication used in obesity treatment, is known as a glucagon
like peptide-1 (GLP-1) receptor agonist. This study aims to evaluate the effects of liraglutide 
on food addiction, eating disorders, and depression in obese patients. In line with this 
objective, changes in food addiction and eating disorder levels, as well as depression and 
anxiety scores, were examined in obese patients before and after liraglutide treatment. 
Between 2022 and 2024, patients aged 18-65 who visited the Obesity Clinic and were 
planned to start liraglutide treatment were evaluated using the Eating Disorder Examination 
Questionnaire, the Yale Food Addiction Scale, and the Depression, Anxiety, and Stress Scale 
before the treatment and in the third month of the treatment. The research was conducted as 
a single-center prospective cohort study, including 50 patients. Statistical analyses and data 
visualizations were performed using the SPSS-20 software package and the R programming 
language. 
The results indicated a statistically significant difference between the initial weight and Body 
Mass Index (BMI) of the patients and their weight and BMI post-treatment (p<0.001). Before 
treatment, 36.0% of the participants were diagnosed with food addiction, whereas this rate 
decreased to 12.0% after treatment. This reduction was found to be statistically significant 
(p = 0.001). Liraglutide treatment significantly reduced concerns related to eating and body 
shape. However, no statistically significant changes were observed in restraint, weight 
concerns, and overall eating disorder assessment scores. The average depression sub-score 
was 7.7 ± 5.3 before treatment and significantly decreased to 5.5 ± 4.8 after treatment (p = 
0.003). Similarly, the average anxiety sub-score was 6.0 ± 4.5 before treatment and 
significantly decreased to 4.1 ± 3.7 after treatment (p = 0.001). The average stress sub-score 
xiii 
was 7.7 ± 5.0 before treatment and significantly decreased to 5.5 ± 4.0 after treatment 
(p<0.001). 
Liraglutide treatment is an effective method for promoting weight loss in obesity 
management, improving symptoms of food addiction, and enhancing patients' overall 
quality of life. Significant reductions were observed in concerns related to eating and body 
shape in the eating disorder assessment scores, while no significant changes were noted in 
restraint and weight concerns. Notable improvements were also seen in levels of depression, 
anxiety, and stress. When combined with multidisciplinary approaches and additional 
psychological support, liraglutide treatment may be particularly effective in treating food 
addiction. Future studies are needed to confirm these findings and to examine the long-term 
effects of liraglutide in more detail. 
Keywords: Liraglutide, Obesity, Food Addiction, Eating Disorders, Depression, Anxiety