Farklı dillerde Euronews yayın politikası ve gündem belirleme: Libya örneği
Euronews broadcasting policy in different languages and agenda setting: The case of Libya
Yazar: GİZEM ADAL
Danışman: PROF. DR. ERGÜN YOLCU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Söylem analizinin gelişimine bakıldığında, bu yöntemin dil bilimi, edebiyat çalışmaları, antropoloji, göstergebilim, sosyoloji, psikoloji ve konuşma iletişimi gibi beşeri bilimler ve sosyal bilimlerin diğer birçok disiplininden ortaya çıkan disiplinlerarası bir çalışma alanı olduğu görülmektedir. Söylem analizi dille alakalıyken, eleştirel söylem analizi ise ideolojik yönü çözümlemeye dahil eder.

Bu tezde Arap Baharı'nın en sıkıntılı senaryolarından birinin sahnelendiği Kuzey Afrika ülkesi Libya'da, ülkeyi 42 yıl boyunca demir yumruklan yöneten Muammer Kaddafi ve yönetimine karşı düzenlenen protestolarla başlayan iç savaşın ilk döneminde Avrupa'nın
önde gelen haber kanallarından Euronews'ün internet sitesinde yayınlanan Türkçe, İngilizce
ve Fransızca haberlerin metinleri Hollandalı dil bilimci Teun A. van Dijk'ın eleştirel söylem çözümlemesi yöntemiyle incelenmiştir. Bu çalışmada Şubat 2011'de Libya'da Kaddafi rejimini hedef alan halk ayaklanmasının başladığı dönemde, Mart 2011'de koalisyon güçleri tarafından ülkeye yapılan askeri müdahale süresince ve Ekim 2011'de Kaddafi'nin öldürüldüğü
dönemdeki seçilen Türkçe, İngilizce ve Fransızca haberlerin söylem analizi yapılmıştır. 

Bu çalışmada, Euronews'ün Libya İç Savaşı'nın başlangıç döneminde internet sitesinde yayınlanan Türkçe, İngilizce ve Fransızca haberleri içerik yönünden büyük ölçüde benzerlikler taşısa da her dilin kendine özgü bir söyleminin olduğu, bu haberlerin birbirinin tercümesi olmadığı öne çıkmıştır. Bu tezde van Dijk'ın eleştirel söylem çözümlemesi modelinin seçilmesinin nedeni, haberin yapısını ve haberin ideolojik sunumunu ortaya çıkarma bakımından öne çıkmasıdır.

Abstract:
Looking at the development of discourse analysis, it can be seen that this method is an
interdisciplinary field of study emerging from many other disciplines of the humanities and
social sciences such as linguistics, literary studies, anthropology, semiotics, sociology,
psychology and speech communication. While discourse analysis is concerned with language,
critical discourse analysis includes the ideological aspect in the analysis.

In this thesis, the texts of Turkish, English and French news reports broadcasted in the
website of Euronews, one of the leading news channels of Europe, during the first period of
the civil war that started with the protests against Muammar Gaddafi and his regime, who ruled the country with an iron fist for 42 years, in Libya, a North African country where one of the most troubling scenarios of the Arab Spring was staged, were analysed with the critical discourse analysis method of Dutch linguist Teun A. van Dijk. 

In this study, it has been emphasised that although the Turkish, English and French
news items published in Euronews' website at the beginning of the Libyan Civil War are
largely similar in terms of content, each language has its own discourse and these news items are not translations of each other. The reason for choosing van Dijk's critical discourse analysis model in this thesis is that it stands out in terms of revealing the structure of the news and the ideological presentation of the news.