İlişki geliştirme programının üniversite öğrencilerinin ilişki doyum düzeylerine etkisi
The effectiveness of the relationship enhancement program on relationship satisfaction of university students
Yazar: İLHAN YALÇIN
Danışman: PROF. DR. OYA ERSEVER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Program geliştirme = Program development ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students ; İlişki = Relationship ; İlişki doyumu = Relationship satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı, İlişki Geliştirme Programı'nın üniversite öğrencilerinin ve partnerlerinin ilişki doyumu düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada ön-test, son-test ve izleme testi kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır.Araştırma, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında, deney ve kontrol gruplarının her birinde altı çift yer almıştır.Araştırmada veriler, İlişki Durum Belirleme Ölçeği, İlişki İstikrarı Ölçeği ve deney grubundaki bireylerin eğitim programını değerlendirdikleri odak grup görüşmesi kayıtları ile elde edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarına İlişki Durum Belirleme Ölçeği ve İlişki İstikrarı Ölçeği ön-test olarak verilmiştir. Deney grubuna araştırmacı tarafından, yedi haftalık İlişki Geliştirme Programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir eğitim verilmemiştir. Son testlerde her iki gruba da İlişki Durum Belirleme Ölçeği ve İlişki İstikrarı Ölçeği uygulanmıştır. Bunun yanı sıra, deney grubundaki bireylerin eğitim programını değerlendirdikleri bir odak grup görüşmesi yapılmıştır. İzleme ölçümleri, son test uygulamasından iki ay sonra yapılmıştır.İlişki Durum Belirleme Ölçeği ve İlişki İstikrarı Ölçeği'nden elde edilen verilerin çözümlenmesinde Mann Whitney U ve Wilcoxon İşaretli Sıralar testi kullanılmıştır. Deney grubundaki bireylerin eğitim programını değerlendirdikleri görüşme kayıtlarının çözümlenmesinde ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır.Araştırma sonucunda, deney ve kontrol gruplarının son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, deney grubundaki bireylerin ölçeklerden aldıkları deney öncesi ve deney sonrası puanları arasında anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır. Uygulanan yedi oturumluk eğitim programı, deney grubuna katılan bireylerin ilişki doyumu düzeylerini artırmıştır. Buna karşın, deney grubundaki bireylerin son-test ve izleme testi ölçümleri arasında fark olduğu ortaya çıkmıştır. Bir başka deyişle, deney grubuna verilen eğitimin, uygulamadan iki ay sonra etkisinin kalıcı olmadığı görülmüştür. Araştırmada elde edilen nitel bulgular, deney grubuna uygulanan eğitim programının katılımcıların kişilerarası iletişim becerilerine ve ilişkilerine yönelik olumlu etkileri olduğunu göstermektedir.Bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmış, psikolojik danışmanlara ve araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effects of the Relationship Enhancement Program on relationship satisfaction of university students and their partners. It is an experimental design with one treatment and one control group with three measurements, which are the pre, post, and follow-up tests.The study was carried out with students of the Faculty of Educational Science at the Ankara University. Experimental and control groups each consisted of six couples (twelve persons).The data used in this study was obtained using Relationship Assessment Scale, Relationship Stability Scale, and recordings of focus group interviews during which couples in the experimental group evaluated the training program. All participants completed the Relationship Assessment Scale and the Relationship Stability Scale as a pretest. Couples in the experimental group received 7-week Relationship Enhancement training delivered by the researcher. Participants in the control group received no treatment. The Relationship Assessment Scale and the Relationship Stability Scale were administrated to all couples in two groups as a posttest. In addition, a focus group interview was conducted with participants in the experimental group. All participants were given the Relationship Assessment Scale and the Relationship Stability Scale as a follow-up test 2 months after the treatment.Mann Whitney U and Wilcoxon Signed Ranks Tests were used to analyze the results of the Relationship Assessment Scale and the Relationship Stability Scale. Interview recordings were studied with descriptive analysis technique.The results of the study revealed that there was a significant difference between post-tests of the experimental and control groups. Also, there was a significant improvement in the experimental group from pre to post test. It can be concluded that the Relationship Enhancement Program improves relationship satisfaction for participating couples. However, the findings showed significant differences between the post test scores and follow-up scores of the experimental group. This finding suggests that the positive effects of the training program on relationship satisfaction of the students and their partners declined over a 2-month period. On the other hand, qualitative findings of the study revealed that participants of the experimental group showed improvement in interpersonal skills.The findings of the study were discussed in the light of the relevant literature, and also recommendations were made for psychological counselors and researchers.