Üniversite eğitimi alan kız öğrencilerin fonksiyonel besinlere yönelik farkındalıkları, tutumları ve fonksiyonel besinleri kullanma durumları
University female students' awareness, attitudes and use of functional foods
Yazar: CEREN KARAHAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKMAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Flavonoidler = Flavonoids ; Fonksiyonel besinler = Functional foods ; Kız öğrenciler = Girl students ; Polifenol = Polyphenol ; Tutumlar = Attitudes ; Üniversite öğrencileri = University students ; İmmün sistem = Immune system

Özet:
Araştırma, Bakırköy Belediyesi Türkan Saylan Kız Öğrenci Misafirhanelerinde ikamet edip üniversite eğitimi alan 155 kız öğrencinin fonksiyonel besinlere yönelik farkındalıklarını, tutumlarını ve fonksiyonel besinleri kullanma durumlarını saptamak amacıyla yürütülmüştür.
Araştırma için misafirhanede ikamet edip anketi cevaplayabilecek, gönüllü 155 öğrenci popülasyon grubu olarak belirlenmiştir. Katılımcıların boy uzunlukları ve vücut ağırlıkları araştırmacı tarafından ölçülmüştür. Katılımcılar 13 sorudan oluşan anketi ve Fonksiyonel Besinler Tutum Ölçeği'ni (FBTÖ) cevaplamıştır.
Araştırmaya katılan 155 öğrencinin sadece %21,9'u daha önce fonksiyonel besin tanımını duymuştur. Tanım en çok doktor veya diyetisyen (%29,4) gibi uzmanlardan duyulmuştur. Kız öğrenciler arasında en çok tercih edilen fonksiyonel besinler siyah çay, kahve, domates, zeytinyağı, az yağlı süt ürünleri, limon ve tam tahıllı ürünler olmuştur. En çok tercih edilme nedeni ise bağışıklık sistemini korumasıdır (%63,9). Alkol kullanan bireylerin "Gereklilik" alt faktör puanı, bazen alkol kullanan bireylere kıyasla istatistiksel olarak yüksek bulunmuştur (p= 0,013). Düzenli egzersiz yapanların "Fayda" alt faktör puanı, düzenli egzersiz yapmayanlara kıyasla istatistiksel olarak yüksek bulunmuştur (p=0,044). Fonksiyonel besin terimini duyan bireylerin "Güvenlik" alt faktör puanları, fonksiyonel besin terimini duymayan bireylere kıyasla istatistiksel olarak yüksek bulunmuştur (p=0,033) Yaş ile fayda (p=0,038), toplam fonksiyonel besinler tutum ölçeği (p=0,003) ve güvenlik (p=0,003) değişkenleri arasında pozitif bir korelasyon bulunmuştur.
Besinlerin ve besin bileşenlerinin antioksidan, antikanser, sindirime yardımcı, bağışıklığı güçlendirici gibi etkileri mevcuttur. Bu etkilerinin besinlerin içeriğinde bulunan başta polifenoller ve flavonoidler olmak üzere besin bileşenlerinden kaynaklandığı ileri sürülmektedir. Özellikle polifenoller grubu alt grupları flavonoidler, lignanlar, stilbenler ve fenolik bileşikler ile bağışıklık sistemi başta olmak üzere pek çok sağlık yararına etkileri saptanmıştır. Fakat fonksiyonel besinleri tek tek tercih etmek yerine çeşitli ve devamlı olarak beslenmeye dahil etmek sağlığa olan yararlı etkilerini maksimum kullanabilme yöntemidir. Bu anlamda tüketicilerin doğru bilgilendirilmesi önemlidir. Özellikle gençler arasında ilgi çekici olan fonksiyonel besinler, ileride önemi daha da artacak bir konu olarak gösterilmektedir.

Abstract:
The research was carried out to determine the awareness, attitudes and use of functional foods of 155 female students who reside in Bakırköy Municipality Türkan Saylan Female Student Guesthouses and receive university education.
For the research, 155 volunteer students were determined as the population group who could reside in the guesthouse and answer the questionnaire. The height and body weights of the participants were measured by the researcher. Participants answered the questionnaire consisting of 13 questions and the Functional Foods Attitude Scale (FBTÖ).
Only 21.9% of the 155 students participating in the study had heard the definition of functional food before. The definition was mostly heard from specialists such as doctors or dietitians (29.4%). The most preferred functional foods among female students were black tea, coffee, tomatoes, olive oil, low-fat dairy products, lemon and whole grain products. The most preferred reason is to protect the immune system (63.9%). The "Necessity" sub-factor score of individuals who use alcohol was found to be statistically higher than individuals who sometimes use alcohol (p= 0.013). The "Benefit" sub-factor score of those who exercise regularly was found to be statistically higher than those who do not exercise regularly (p=0.044). "Safety" sub-factor scores of individuals who heard the term functional food were found to be statistically higher than those who did not hear the term functional food (p=0.033) Benefit with age (p=0.038), total functional foods attitude scale (p=0.003) and safety (p=0.033). =0.003), a positive correlation was found between the variables.
Foods and nutritional components have effects such as antioxidant, anticancer, aiding digestion, strengthening immunity. It is claimed that these effects are caused by nutritional components, especially polyphenols and flavonoids, in the content of foods. In particular, polyphenols subgroups, flavonoids, lignans, stilbenes and phenolic compounds have been found to have many health benefits, especially on the immune system. However, instead of choosing functional foods one by one, incorporating various and continuous foods into the diet is a method to maximize their beneficial effects on health. In this sense, it is important to inform the consumers correctly. Functional foods, which are especially interesting among young people, are shown as an issue that will increase in importance in the future.