0-3 yaş çocuklarda sigara dumanı maruziyeti ve çocuk sağlığı üzerine etkisi
Cigarette smoke exposure of 0-3 years children and its effect on children health
Yazar: SÜMEYYE OKUDAN
Danışman: PROF. AYTEN TAŞPINAR
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara içme = Smoking ; Çocuk sağlığı = Child health

Özet:
Bu çalışma 0-3 yaş çocuklarda sigara dumanı maruziyetinin genel sağlığa etkisini incelemek amacıyla analitik-kesitsel olarak Aralık 2018- Şubat 2019 tarihleri arasında Kars Arpaçay Aile Sağlığı Merkezinde yapılmıştır. Çalışmanın evreninin bu aile sağlığı merkezine kayıtlı 0-3 yaş çocuğu olan anneler (N=739), örneklemini ise 353 anne oluşturmuştur. Veriler, konu ile ilgili literatür taranarak araştırmacı tarafından oluşturulan veri toplama formu ile toplanmıştır. Veriler anneler ile telefonla görüşülerek toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ve ki-kare analizi kullanılmıştır. 
Araştırmaya katılan annelerin yaş ortalaması 29,52±6,26 olup, %43,9'ü ilkokul mezunudur. Annelerin %94,6'sının ev hanımı olduğu ve evlerinde %93,5'inin ısınma aracı olarak soba kullandığı saptanmıştır. Annelerin %13,6'sının gebeliğinde sigara kullandığı, %54,8'inde ailede sigara içen en az bir kişinin olduğu bulunmuştur. Çocukların %15,3'ünün bulunduğu odada sigara içildiği bulunmuştur. Geniş aile tipinde yaşayan, ailesinin sosyal güvencesi olmayan, babasının eğitim düzeyi düşük olan çocukların sigara dumanına maruziyetlerinin istatistiksel düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Sigara dumanına maruz kalan çocukların (%27,5) maruz kalmayanlara (%14,4) göre daha yüksek oranda hastaneye yattıkları (p<0,05) ve sigara dumanına maruz kalanların %93,3'ünün maruz kalmayanların ise %62,8'inin solunum yolu enfeksiyonu tanısıyla yattıkları bulunmuştur. 
Sonuç olarak,  çocukların bulundukları ortamlarda sigara içilerek çocukların sigara dumanı maruziyetlerinin yüksek olduğu, sigara dumanına maruz kalan çocukların daha sık hastaneye yattıkları bulunmuştur.

Abstract:
The study was carried out analytically and cross-sectionally between December 2018 and February 2019 at Kars Arpaçay Family Healthcare Center in order to examine the effects of cigarette smoke exposure of children between the ages of 0-3 years on general health. The population of the study consisted of the mothers with 0-3 years old children (N=739) registered in this family healthcare center and the sample of the study consisted of 353 mothers. The data were collected by the data collection form developed by the researcher after reviewing the literature on the subject. The data were collected via telephone interviews with the mothers. Descriptive statistics and chi-square analysis were used for data analysis.
The mean age of the mothers participating in the study was 29.52 ± 6.26 and 43.9% of them were primary school graduates. It was found that 94.6% of the mothers were housewives and 93.5% of them use stoves to heat their home. It was found that 13.6% of the mothers smoked during their pregnancy and 54.8% of them had at least one person smoking in the family during their pregnancy. It was found that 15.3% of the children were exposed to secondhand smoke when they were in the room. Exposure to cigarette smoke was found to be statistically higher in children living in extended family type, without having a social security of the parents, and having a low education level of the father (p<0.05). It was found that children exposed to cigarette smoke (27.5%) were hospitalized at a higher rate than those who were not exposed (14.4%) (p<0.05) and 93.3% of those exposed to cigarette smoke and 62.8% of those not exposed were hospitalized with the diagnosis of respiratory tract infection.
As a result, it was concluded that children were exposed to high level of cigarette smoke when smoked in their environment and children exposed to cigarette smoke were more often hospitalized.