Otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocukların annelerinin çocuklarındaki otizm semptomlarının şiddetine göre psikolojik dayanıklılık ve başa çıkma tutumlarının karşılaştırılması
Comparison of the psychological resilience and coping attitudes of the mothers of the children diagnosed with autism spectrum disorder by the severity of autism symptoms in their children
Yazar: ELVAN BOZKURT
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN ORAL
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anneler = Mothers ; Başa çıkma = Coping ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın amacı otistik bozukluğu olan çocuğa sahip annelerin; psikolojik dayanıklılıkları ve başa çıkma tutumlarını, çocuklarındaki otizm sepmtomlarının şidddetine göre karşılaştırmaktır. Araştırmanın grubunu; çocukları İstanbul'da özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan ya da özel uygulama okullarına devam eden, otizm spektrum bozukluğu tanısı almış 3-18 yaş arasında 130 çocuk ve onların anneleri oluşturmaktadır. Veri toplama işlemi; Gilliam Otistik Bozukluk Derecelendirme Ölçeği-2-Türkçe Versiyonu (GOBDÖ-2-TV), Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği (COPE), Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ) ve araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi Formu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi sonucunda elde edilen bulgular iki bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında Mann Whitney-U, ikiden fazla bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında ise Kruskal Wallis-H testi kullanılmıştır. Araştırmanın sürekli değişkenleri arasında ise; pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda çocuklarındaki otizm semptomlarının şiddetine göre; annelerin psikolojik dayanıklılık ve başa çıkma tutumları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Değişkenler arası yapılan korelasyon analizleri sonucunda ise; COPE ölçeğinin alt boyutlarından olan ''pozitif yeniden yorumlama ve gelişme'' ile otizm şiddeti arasında pozitif yönde anlamlı ilişki görülmüştür. COPE ölçeğinin alt boyutlarından ''şakaya vurma'' ve psikolojik dayanıklılık arasında pozitif yönde anlamlı ilişki, COPE ölçeğinin alt boyutlarından ''aktif başa çıkma'' ile psikolojik dayanıklılık arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Araştırma değişkenleri annelerin tanımlayıcı özelliklerine (yaş, eğitim durumu, çalışma durumu, aile gelir düzeyi, daha önce psikolojik/psikiyatrik yardım alma durumu) göre de karşılaştırılarak, elde edilen bulgular alanyazındaki araştırmalarla birlikte değerlendirilmiş, gelecek çalışmalar için önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to compare the psychological resilience and coping attitudes of the mothers of the children with autism disorder by the severity of autism symptoms in their children. The study group of the research consists of 130 children between the ages of 3 and 18 who have been diagnosed with autism spectrum disorder and are receiving education in special education and rehabilitation centers or in private practice schools in Istanbul and their mothers. The collection of the data was performed through the Gilliam Autism Disorder Rating Scale-2-Turkish Version (GADRS-2-TV), Coping Attitude Rating Scale (COPE), Brief Psychological Resilience Scale (BRS) and Demographic Information Form prepared by the researcher. For the findings obtained as a result of the data analysis, the Mann Whitney-U was used to compare quantitative continuous data between two independent groups, and Kruskal Wallis-H test was used to compare quantitative continuous data between two independent groups. Pearson correlation analysis were applied for the continuous variables of the research. As a result of the study, no statistically significant difference was found between the psychological resilience and coping attitudes of the mothers according to the severity of autism symptoms in their children. As a result of the correlation analysis conducted between the variables; a positive and significant relationship was observed between the autism severity and "positive reinterpretation and growth" which is one of the sub-dimensions of the COPE scale. A positively significant relationship was determined between psychological resilience and "sense of humor" and "active coping" which are among the sub-dimensions of the COPE scale. The research variables were also compared according to the descriptive characteristics of the mothers (age, educational status, employment status, family income level, the status of receiving psychological/psychiatric support before), the findings obtained were evaluated with the researches in the literature and suggestions were offered for future studies.