Erken dönem akut iskemik serebrovasküler hastalık tespitinde bilgisayarlı tomografi ile optik sinir kılıf çapının değerlendirilmesi
Evaluation of optic nerve sheath diameter on computerized tomography for determination of early term ischemic cerebrovascular disease
Yazar: YAVUZ SELİM DİVRİKLİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ YİĞİT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kocaeli Derince Eğt. ve Arş. Hast. / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Optik sinir = Optic nerve ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Sinir lifleri = Nerve fibers ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; İnme = Stroke ; İntrakraniyal basınç = Intracranial pressure ; İskemi = Ischemia

Özet:
Amaç: İnme acil tıp kliniğine en sık başvuru nedenlerinden biri olup mortalite ve morbiditesi yüksek bir hastalıktır. Hastalara erken tanı konulup uygun tedavinin başlanması hayati önem taşımaktadır. Bu çalışmada acil servise iskemik inme kliniği ile başvuran hastalarda başlangıç beyin bilgisayarlı tomografi (BT) görüntülerinde optik sinir kılıf çapının (OSKÇ) iskemik serebrovaskuler hastalık (SVH) tespitinde etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırmada 1 Ocak 2017- 31 Aralık 2017 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kocaeli Derince Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Acil Servis Kliniği'ne başvuran ve SVH ön tanısı ile beyin BT çekilip akut patoloji saptanmayan ve klinik semptomları nedeniyle difüzyon manyetik rezonans görüntüleme (MRG) çekilen 375 hastanın kayıtları retrospektif olarak incelendi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, acil servise başvuru tarihi ve saati, başvuru şikayeti ve bu şikayetlerin başlama süresi, ek hastalıkları, vital bulguları, geliş Glaskow Koma Skalası (GKS), geliş NIHSS (National Instututes of Health Stroke Scale) skoru, Modifiye Rankin Skoru (MRS), başvuru motor muayenesi, başvuru patolojik refleks muayenesi, hastanın geliş beyin BT ve Difüzyon MRG bulguları çalışma süresince düzenli olarak kayıt edildi. Hastaların başvurularında çekilen beyin BT görüntülerinden her iki gözde optik disk çıkış yerinin 3 mm arkasından OSKÇ ölçümü yapıldı.
Bulgular: Araştırmaya dahil edilen 375 hastanın 198 (%52.8)'i kadın, 177 (%47.2)'si erkek, yaş ortalamaları 67.74  13.18 idi. Difüzyon MRG değerlendirilmesi sonucu 143 (%38.1) hastada iskemik SVH tespit edildi. İskemik SVH tespit edilen hastaların yaş ortalaması 68.75  12.26 ve 80 (%55.9)'i kadın, 63 (%44.1)'i erkekti. Difüzyon MRG bulguları sonucu iskemik SVH tespit edilen hasta grubu ile iskemik SVH saptanmayan kontrol grubu arasında cinsiyet ve yaş açısından istatiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Çalışmaya alınan tüm hastaların beyin BT'sinde ölçülen ortalama OSKÇ değeri 4.92  0.65, sağ OSKÇ mean değeri 4.93 5  0.67, sol OSKÇ mean değeri 4.90  0.69 olarak hesaplandı.  İskemik SVH tespit edilen hastalarda OSKÇ ortalaması 5.14  0.68, kontrol grubunda 4.79  0.6 idi. İskemik SVH saptanan hastalarda sağ OSKÇ 5.14 0.7, sol OSKÇ 5.12  0.71; kontrol grubunda sağ OSKÇ 4.82  0.61, sol OSKÇ 4.77  0.64 olarak hesaplandı. İskemik SVH tespitinde hasta ve kontrol grupları arasında OSKÇ açısından istatiksel olarak anlamlı fark tespit edildi.
Sonuç: Difüzyon MRG ile iskemi saptanan grupta iskemi saptanmayan gruba kıyasla, beyin BT görüntülerinde ölçülen OSKÇ değerlerinde artış görülmektedir. Beyin BT ile OSKÇ ölçümü, erken dönem iskemik SVH tanısında klinik ve fizik muayene bulguları ile korele edildiğinde önemli bir belirteç olarak kullanılabilir.

Abstract:
Aim: Stroke is one of the most application cause for the emergency departments, in addition it has high mortality and morbitiy. Early diagnosis and starting appropirate treatments are important. In this study, we have intended to evaluate the efficiency of the optic nerve sheath diameter (ONSD) in the detection of ischemic cerebrovascular disease on initial brain computerized tomography (CT) images of patients presented with ischemic stroke clinic to emergency department.
Material and Method: In this study, it has been retrospectively evaluated records of 375 patients who has applicated to University of Health Science, Kocaeli Derince Training and Research Hospital Emergency Department (ED) between Jan. 1, 2017 and Dec. 31, 2017 and who has been underwent brain ct with prediagnosis cerebrovasculer event, following diffusion mri due to suspicion of the ischemic stroke. It has been noted ordinarly that patient's age, sex, date and hour of ED application, compliant and starting time, comorbidities, vital signs, Glascow Coma Scale (GCS), National Instututes of Health Stroke Scale (NIHSS), Modified Rankin Score (MRS), inital neurological motor examination, pathological reflex examination, results of brain ct and diffusion mri. ONSD has been measured at 3mm behind the optic disc from both eye from the initial brain ct of patients.
Results: The number of patiens who has been included to study was375 and 198 (52.8%) patients were women, 177 (47.2%) were men. The mean age of patients was 67.74  13.18. According that diffusion mri results, 143 (%38.1) patients has been determined ischemic stroke. The mean age of patients who has been determined ischemic stroke was 68.75  12.26 and 80 (%55.9) patients were women, 63 (%44.1) were men. There was no statistical significant difference between group with ischemic stroke signs on diffusion mri and non-ischemic group. Mean ONSD that has been measured from brain CT of all patients who has been included to study was 4.92  0.65, mean of the right ONSD was 4.93  0.67, left ONSD was 4.90  0.69. The mean of ONSD at patients has been determined ischemic stroke was 5.14  0.68 and 4.79  0.6 in control group. The right ONSD value at patients has been determined ischemic stroke was 5.14 0.7, left ONSD value was 5.12  0.71; right ONSD value was 4.82  0.61, left ONSD value was 4.77  0.64 in the control group. In the diagnosis of ischemic stroke, there was a statistically significant difference between the patient and control groups in terms of ONSD.
Conclusion: In CT images of patients with ischemic stroke, ONSD values increase. If ONSD measurment via brain CT corrrelate with physical examination and clinical signs, it can use as a indicator in diagnosis of early term ischemic stroke.