Antalya ilinde üreticilerin sera yatırım kararlarının reel opsiyon yöntemi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the greenhouse investment decisions of the producers by the real option method in Antalya province
Yazar: GÜLŞAH KÖMET
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN KARAMAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada yatırım projelerini değerlendirmede yeni bir yöntem olan reel opsiyonyönteminin sera yatırım projeleri üzerine uygulanabilirliği araştırılmış, sera yatırım projelerinin değerlendirilmesinde kullanılan mevcut net bugünkü değer yönteminin yeterliliği sorgulanmıştır. Çalışma kapsamında Antalya ili ve ilçelerinden serada sebze üretimi yapan toplam 65 yatırımcı ile yüz yüze anket yöntemi kullanılarak yatırım kararlarına etki eden faktörler, yatırım kararlarını değerlendirme yöntemleri ve üretim verileri elde edilmiştir.
Elde edilen verilere göre yatırımcıların %73.4'ünün mevcut yatırımlarını sürdürecekleri belirlenmesine rağmen %84.6'sının yeni yatırım yapmayı ya da mevcudu genişletmeyi düşünmedikleri tespit edilmiştir. Bu duruma neden olan etken ise ürün satış fiyatlarındaki sürekli belirsizlikler ve maliyetlerin düzenli artışı olarak ortaya çıkmıştır. Yatırımcıların %57.8'inin seraları kapsamında uygulanabilecek yeni bir teknolojiyi risk olarak gördükleri ve bu riski almak istemedikleri de belirlenmiştir.
Sonuç olarak sera yatırımcılarının sürekli belirsizlik ve risk altında karar vermekten kaçındıkları ve mevcut proje değerlendirme yöntemlerinin belirsizlik ve riski değerlendirmede yetersiz kaldığı belirlenmiştir. Bu doğrultuda hazırlanan sera yatırımı fizibilitesi hem net bugünkü değer yöntemi hem de reel opsiyon yöntemi ile değerlendirilmiş, net bugünkü değeri 1 572 070 TL olarak bulunan proje değeri reel opsiyon yöntemi ile yapılan değerlendirmede 1 750 859 TL olarak hesaplanmıştır. Proje değerindeki bu artış projenin içerisinde barındırdığı erteleme opsiyonunun hesaplanıp proje değerine eklenmesiyle elde edilmiştir.

Abstract:
In this study, the applicability of the real option method, which is a new method in evaluating investment projects, on greenhouse investment projects was investigated, and the adequacy of the current net present value method used in the evaluation of greenhouse investment projects was investigated. Within the scope of the study, using the face-to-face questionnaire method with 65 investors who produce vegetables in the greenhouse, the factors affecting the investment decisions and the data of the evaluation methods of the investment decisions were obtained.
According to the data obtained, it was determined that 73.4% of the investors will continue their current investments, but 84.6% do not intend to make new investments or expand the existing ones. The factor that caused this situation emerged as constant uncertainties in product sales prices and regular increase in costs. It is also determined that 57.8% of investors see a new technology that can be applied within their greenhouses as a risk and they do not want to take this risk.
As a result, it has been determined that greenhouse investors avoid making decisions under uncertainty and risk, and current project evaluation methods are insufficient to evaluate uncertainty and risk. Greenhouse investment feasibility prepared in this direction has been evaluated both with the net present value method and the real option method, the project value, whose net present value is 1 572 070 TL, was calculated as 1 750 859 TL in the evaluation made with the real option method. This increase in project value was obtained by calculating and adding the deferral option included in the project to the project value.