Bireylerin beslenme danışmanlığı hizmeti alma durumlarına göre besin etiketlerine yönelik bilgi, tutum ve davranışlarının belirlenmesi
Determi̇nati̇on of the knowledge, atti̇tudes and behavi̇or ofindiduals about food labels accordi̇ng to recei̇vi̇ng nutri̇ti̇on consultancy
Yazar: AYŞE EBRU UYAN KULCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET ALİ CEBİRBAY
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Beslenme Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Besin etiketi = Food label ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme hizmetleri = Nutrition services ; Danışmanlık hizmetleri = Consulting services ; Ürün bilgi düzeyi = Product knowledge level

Özet:
Bireylerin Beslenme Danışmanlığı Hizmeti Alma Durumlarına Göre Besin Etiketlerine Yönelik Bilgi, Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi.
Çalışmada beslenme yetişkin bireylerde beslenme danışmanlığının besin etiketlerine yönelik durum ve tercihlerinin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Çalışma tarama modeli şeklinde yapılmış olup, Konya'da bulunan özel beslenme danışmanlık merkezlerinde 19-65 yaş aralığındaki beslenme danışmanlığı alan (n=290) ve almayan (n=290) toplam 580 katılımcı üzerinde yürütülmüştür. Çalışma verileri beş bölümden oluşan anket formu aracılığı ile yüz yüze görüşme metodu kullanılarak elde edilmiş ve SPSS 22.0 kullanılarak değerlendirilmiştir. Katılımcılar arasında her zaman etiket okuma oranı  (%42.2)  kadınlarda (%57.6) erkeklere göre (%42.4) daha yüksek orana sahiptir. Beslenme danışmanlığı alanlar ile almayanların etiket okuma durumu arasında anlamlı farklılık görülmüştür (χ^2:88.908; p=0.000). Sağlıklı ve dengeli beslenme, beslenme danışmanlığı alan (%92.8) ve almayanlarda (%98.3) en yüksek orana sahip etiket okuma nedeni olarak belirlenmiştir. Son kullanma tarihi, beslenme danışmanlığı alan (%96.6) ve almayanlarda (%92.4) en yüksek etiket içeriği olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların cinsiyete göre etiket okuma düzeyleri süt ve ürünleri, konserve ve salça, et ve ürünlerinde anlamlı farklılık taşıdığı bulunmuştur (p<0.05). Beslenme danışmanlığı alma durumuna göre besin etiketlerine yönelik tutum ve davranış ortalama puanları arasında anlamlı fark belirlenmiştir (t:13.368; p=0.000). Etiket okuma ve beslenme danışmanlığı alma durumuna göre katılımcıların günlük enerji, B2, C vit, Ca, Na, kolesterol ve su alımları arasında anlamlı farklılık belirlenmiştir (p<0.005). Sonuç olarak, etiket okuma ve beslenme danışmanlığı arasında önemli bulgular ortaya koyulmuş ve besin etiketi okuma ile ilgili beslenme danışmanlık hizmetlerine olan farkındalığın artması, beslenme bilgi seviyesini arttırmaya yönelik eğitimlerin verilmesi, besin etiket okuma davranışlarının kazandırılması önerilebilir.
Anahtar kelimeler: Besin etiketleme, beslenme bilgisi, beslenme danışmanlığı, besin öğesi alımı.

Abstract:
Determination of Knowledge, Attitudes, and Behavior of Individuals About Food Labels According to Receiving Nutrition Consultancy.
The aim of this study was to determine the status and preferences of nutrition counseling for nutritional labels in adult adults. The study was conducted survey model with a questionnaire consist of five parts and it was conducted on 580 who were receive nutrition consultancy (n = 290) and without nutrition consultancy (n = 290) in the Konya city center ages between 19-65. The data of the study were obtained through a five-part questionnaire form using face to face interview method and evaluated using SPSS 22.0. Among the participants, the rate of label reading (42.2%) was always higher in women (57.6%) than in men (42.4%). Significant differences were found between the label reading status of those who received nutritional counseling and those who did not (χ^2:88.908; p=0.000). Healthy and balanced nutrition was determined as the reason for the highest rate of label reading among those who received nutritional counseling (92.8%) and others (98.3%). The expiry date was found to be the highest label content among 96.6% and 96.4% of those receiving nutritional counseling. Label reading levels of the participants were found to be significantly different in milk and products, cans and tomato paste, and meat and products (p<0.05). There was a significant difference between the attitude and behavior mean scores of food labeling according to the nutritional counseling status (t:13.368; p=0.000). Participants' daily energy, B2, C vit, Ca, Na, cholesterol and water intake according to label reading and nutritional counseling status were found significantly different (p<0.005). As a result, important findings have been revealed between label reading and nutrition counseling and it is suggested to increase awareness of nutrition counseling services related to food label reading, to provide trainings to increase nutritional knowledge level, and to gain food label reading behaviors.
Keywords: Food labelling, knowledge of nutrition, nutrition consultancy, daily nutrient intake.