İbn Battûta'ya göre Anadolu şehirlerinde siyâsî, dinî, ilmî, içtimâî ve iktisâdî hayat
Political, religious, scientific, social and economic life in Anatolian cities from the perspective of İbn Battuta
Yazar: MERYEM ALTINTAŞ
Danışman: PROF. DR. BİRSEL KÜÇÜKSİPAHİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Anadolu tarihi = Anatolia history ; Kültür tarihi = Cultural history ; Sosyal tarih = Social history ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history ; Türk tarihi = Turkish history ; Türkiye tarihi =

Özet:
İbn Battûta olarak tanınan ve Ortaçağ'ın en büyük Müslüman seyyahı olarak kabul edilen Ebu Abdullah Şemsüddîn (Bedrüddîn) Muhammed b. Muhammed b. İbrahim el-Levâtî et-Tancî, 1333 yılında Anadolu topraklarına yaptığı ve yaklaşık bir yıl kadar süren seyahati sırasında bölgenin yöneticileri ile tanışmış, halkla yakın ilişkiler kurmuş, yörenin siyâsî, dinî, ahlakî, ilmî, içtimâî ve iktisâdî hayatı hakkında değerli tespitlerde bulunmuştur. Seyyah Seyahatnâme adlı eserinde Anadolu'nun, fiziki ve coğrafi yapısından, iklim şartlarına, şehirlerin konumlarından üretim alanlarına, toplumun etnik yapısından, inanç, örf, âdet ve geleneklerine, bireylerin mesleklerinden, günlük hayatlarına kadar pek çok kıymetli bilgiyi bazen şaşılacak derecede detaylı olarak yer vermiştir. XIV. yüzyıl Anadolu'su hakkında benzer kaynakların çok az olması seyyahın bizlerle paylaştığı bu bilgilerin önemini daha da artırmaktadır.
Anadolu'nun İslâm coğrafyası haline gelmesi hem Türk hem de İslâm tarihinin en önemli hadiselerinden biri olarak görülmüştür. Anadolu coğrafyası XI. yüzyılda ilk fetihlerle başlayan zorlu bir süreç sonucunda İslâm diyarı haline gelmiştir. İbn Battûta'nın seyahatinin tam da bu sürecin olgunlaşma döneminde gerçekleşmesi onun izlenimlerini son derece ilginç ve değerli kılmaktadır.
İbn Battûta, yaşadığı devrin imkânları düşünüldüğünde çok zor bir işi başararak tarih açısından oldukça kıymetli bilgileri bizlerle paylaşmıştır. Seyyahın yolculuklarında dikkatini daha çok insanlar üzerine yoğunlaştırarak izlenimlerini büyük ölçüde bizzat yaşanmış olaylara dayandırması onun verdiği bilgileri daha farklı ve güvenilir kılmıştır. 
İbn Battûta'nın XIV. yüzyılda Fas kökenli Müslüman bir gezgin olarak Anadolu topraklarında elde ettiği tecrübeler Türk ve Anadolu tarihini inceleyen araştırmacılar için oldukça büyük öneme sahiptir. Türklerin bu yörede nasıl yerleşip güçlendiğini, Anadolu'nun nasıl bir İslam yurdu haline geldiğini, bazı kültürel değerlerimizin arka plânında neler yattığını anlayabilmemiz için söz konusu bilgiler bizlere yardımcı olacaktır.

Abstract:
Abu Abdullah Şemsüddîn (Bedrüddîn) Muhammad b. Muhammad b. Ibrahim al-Levâtî et-Tancî, who is known as Ibn Battuta is considered to be the greatest Muslim traveller of the Middle Ages, met with the rulers of the region in his visit to the Anatolian lands in 1333 which lasted about a year. He established close relations with the public and made valuable findings about the political, religious, moral, scientific, social and economic life of the region. In his book Seyahatnâme, the traveller has mentioned in a surprisingly detailed way many valuable information from the physical and geographical structure of Anatolia, from the climatic conditions, from the locations of the cities to the production areas, from the ethnic structure of society, from beliefs, customs and traditions to the professional life of the individuals and from their daily lives. The fact that there are very few similar sources about the Anatolia of 14th  century increases the importance of this information shared by the author with us.
The Islamic geography of Anatolia became one of the most important events in both Turkish and Islamic history. The geography of Anatolia became a land of Islam as a result of a difficult process that started with the first conquests in the 11th century. The fact that Ibn Battûta's journey took place during the maturation period of this process made his impressions extremely interesting and valuable.
Considering the possibilities of the period in which he lived, İbn Battûta accomplished a very difficult job and shared valuable information with us in terms of history. The fact that the traveller based his attention on people mostly on his journeys by concentrating his attention on people more, rendered the information he gave surpassingly different and reliable.
Ibn Battûta's experience in the 14th century as a Muslim of Moroccan origin in Anatolia is of great importance for the researchers studying the history of Turkey and Anatolia. This information will help us understand how Turks settled and gained strength in this region, how Anatolia has become an Islamic home, and what lies behind our cultural values.