Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları: Yapı, işleyiş, sorunlar ve bir model önerisi
Investment Monitoring and Coordination Directorates: Structure, functions, problems and a model proposal
Yazar: YUNUS CAN İNAL
Danışman: PROF. DR. DOĞAN NADİ LEBLEBİCİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Kamu kuruluşları = Public institutions ; Kanunlar 6360 sayılı = Laws 6360 numbered ; Verimlilik = Productivity ; Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı = Headship of Monitoring Investment Committe and Coordination ; Örgüt yapısı = Organizational structure

Özet:
Bu çalışmada, 2012 yılında 6360 sayılı Kanun'la büyükşehirlerde taşra idaresi içinde yeni bir örgüt olarak yasal statü kazanan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının (YİKOB) kuruluşu, kuruluş gerekçeleri, faydaları ve dönüşüm süreci, 6360 sayılı Kanun reformları ve bu reformlara yönelik eleştiriler ile birlikte irdelenmekte ve merkezi kamu yatırımlarının uygulama süreçlerinde YİKOB'la yaşanan değişim tartışılmaktadır. Bu kapsamda, YİKOB yapı ve işleyişi benzer kurumsal çevrede faaliyet gösteren merkezi, yerel ve bölgesel örgütler ile mukayeseli olarak açıklanmakta ve aralarındaki ilişkilerin türü ve niteliği ortaya koyulmaktadır. Ayrıca, YİKOB'un Türk idari yapısında nerede ve nasıl konumlandığı netleştirilerek YİKOB'a yönelik eleştirilerin kritiği yapılmaktadır. Bunlarla birlikte, YİKOB'un sorunları ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri; yazılı ve açık kaynaklardaki mevcut verilerden yararlanılarak ele alınmakta ve verilerin nitel ve nicel analizi sonrası ulaşılan bulgular ile yapılan tespitler ışığında, YİKOB sorunları ve önerilen çözümleri detaylı olarak sınıflandırılmaktadır. Netice itibarıyla, YİKOB'un; hukuki statü, mevzuat, faaliyet, işleyiş, teşkilat, personel, mali yapı, bütçe, görev, yetki, yönetsel kapasite, koordinasyon, kurumsallaşma, şeffaflık, hesap verebilirlik, denetim, katılım, temsil, etkinlik ve verimlilik konularında oldukça köklü sorunlara sahip olduğu hipotezi doğrulanmakta ve güçlü, esnek, etkin, verimli, şeffaf, hesap verebilir, katılım ve temsile olanak sağlayan ve yönetsel kapasite, koordinasyon ve kurumsallaşma düzeyi yüksek bir yapı ve işleyişe kavuşturulması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmaktadır. Bu doğrultuda, 'Yatırım, İzleme, Koordinasyon ve Planlama (YİKOP) Başkanlığı' adı altında yeni bir örgüt modeli önerisi geliştirilmekte ve modelin uygulamaya koyulması için gerekli mevzuat değişikliklerine ilişkin öneriler, bir 'Kanun Taslağı Önerisi' ve bir 'Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Taslağı Önerisi' şeklinde bu çalışmanın ekler kısmında sunulmaktadır. Böylece merkezi kamu yatırımlarının planlama, karar alma ve uygulama aşamalarının iyileştirilmesine ve YİKOB'ların güçlü, etkin ve katılımcı bir yapı ve işleyişe kavuşturularak yerel inisiyatifin ve demokratik yönetim anlayışının daha çok ön plana çıkarılmasına katkı yapılması amaçlanmaktadır.

Abstract:
In this study, the establishment of the Investment Monitoring and Coordination Directorete (IMCOD), which gained legal status as a new organization within the provincial administration in metropolitan cities with the Law No. 6360 in 2012, its foundation reasons, benefits and transformation process, the reforms of the Law No. 6360 and the criticisms of these reforms, and the change experienced with IMCOD in the implementation processes of central public investments is discussed. In this context, the structure and functioning of IMCOD are explained comparatively with the central, local and regional organizations operating in a similar institutional environment, and the type and nature of the relations between them are revealed. In addition, criticism of IMCOD is made by clarifying where and how IMCOD is positioned in the Turkish administrative structure. In addition to these, IMCOD's problems and solutions for these problems; IMCOD problems and suggested solutions are classified in detail in the light of the findings and determinations made after the qualitative and quantitative analysis of the data. As a result, it is hypothesized that IMCOD has deeply rooted problems in legal status, legislation, activity, functioning, organization, personnel, financial structure, budget, duty, authority, administrative capacity, coordination, institutionalization, transparency, accountability, audit, participation, representation, effectiveness and efficiency, and it is concluded that IMCOD should have a strong, flexible, effective, efficient, transparent, accountable structure and function that allows participation and representation and that has a high level of administrative capacity, coordination and institutionalization. In this direction, a new organizational model proposal is being developed under the name of 'Investment, Monitoring, Coordination and Planning (IMCOP) Directorate' and suggestions for legislative changes required for the implementation of the model are presented in the appendices of this study in the form of a 'Draft Law Proposal' and a 'Presidential Decree Draft Proposal'. Thus, it is aimed to contribute to the improvement of the planning, decision-making and implementation stages of central public investments and to bring local initiative and democratic management understanding to the forefront by making IMCOD a strong, effective and participatory structure and function.