Tüketici güveninin hanehalkı tüketim harcamalarına etkisinin incelenmesi: malatya ili örneği
Investigating the impact consumer confidence on household consumption expenditures: The case of Malatya province
Yazar: KÜBRA ÇEKER
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET OZAN SARAY
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Tüketici güven endeksleri tüketicilerin ekonomiye ilişkin duygularını yansıtan iktisadi göstergeler olarak kabul edilmektedir. Tüketici harcamaları ise makro iktisadi göstergelerin yanı sıra tüketici güveninden etkilenmektedir. Literatürde tüketici güven endekslerinin tüketim harcamalarını açıklayan araştırma bulguları olduğu gibi aralarında herhangi bir ilişkinin olmadığı yönünde sonuçlara da rastlanmaktadır. Bu tez çalışmasının temel amacı tüketici güveninin tüketim harcamalarını açıklamadaki rolünü araştırmaktır. İkinci önemli amaç ise Michigan Üniversitesi Tüketici Güven Endeksindeki beş temel anket sorusunu Türkçeye uyarlamak, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapmaktır. Araştırmanın evrenini Malatya ili merkez ilçelerdeki 174.553 hanehalkı oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi merkez ilçelerde kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen 18 ve üzeri yaştaki 598 hanehalkı ferdinden oluşmaktadır. Araştırmada anket uygulaması yöntemi ile elde edilen verileri incelemek üzere betimsel istatistik hesaplamaları, bağımsız gruplar için t testi, tek yönlü ANOVA ve korelasyon analizi yapılmıştır. 
Araştırma bulgularına göre tüketici güveni ve kişi başı tüketim harcaması arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Kişi başı toplam gelir ve kişi başı tüketim harcaması (r=,71) arasında yüksek pozitif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca araştırma kapsamında uyarlanan Tüketici Güveni Ölçeğinin geçerli ve güvenilir olduğu ve yapılacak araştırmalarda kullanılabileceği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Davranışsal iktisat, Ölçek uyarlama, Tüketici güveni, Tüketim harcamaları.

Abstract:
Consumer confidence indices are regarded as economic indicators that reflect consumers' feelings about the economy. Consumer spending is affected by consumer confidence as well as macroeconomic indicators. In the literature, there are research findings explaining consumer confidence indices' consumption expenditures, apart from results indicating that there is no relation between them. The main aim of this thesis is to investigate the role of consumer confidence in explaining consumption expenditures. The second important aim is to adapt the five basic survey questions in the University of Michigan Consumer Confidence Index to Turkish and to conduct validity and reliability studies. The population of the study consists of 174,553 households in the central districts of Malatya province. The sample of the study consists of 598 household members aged 18 and older selected by convenience sampling method in the central districts. Descriptive statistics calculations, t-test for independent groups, one-way (ANOVA) and correlation analysis were tested to analyse the data obtained by the survey application method in the study.
According to the study findings, no significant relation was detected between consumer confidence and per capita consumption expenditure. A high positive significant relation was detected between per capita total income and per capita consumption expenditure (r=.71). In addition, it was determined that the Consumer Confidence Scale adapted within the scope of the research was valid and reliable and could be used in future studies. 
Keywords: Behavioral economics, Scale adaptation, Consumer confidence, Consumption expenditures.