İmgeleme çalışması uygulanan bireylerin egzersiz davranış değişimlerinin incelenmesi
Investigation of exercises behavior change of individuals who applied imagery study
Yazar: OZAN GÜLŞEN
Danışman: PROF. DR. EMİN KURU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Sporda Psikososyal Alanlar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Spor = Sports
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Hayal gücü = Imagination ; Spor = Sports ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İmgeleme = Imagery

Özet:
Kontrol gruplu yarı deneysel bir araştırma olan bu çalışma, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünde çalışan yetişkin erkek bireylerin imgeleme çalışmaları sonrasında Teorilerüstü Model kapsamında, egzersiz davranış değişimlerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Uygunluk örnekleme yöntemiyle belirlenen 50 erkek birey (25 deney, 25 kontrol grubu) çalışmaya alınmıştır. Veriler, "Araştırma Niteliklerine Uygunluk Formu" Demografik Bilgi Formu" ve Teorilerüstü Model ölçekleri olan "Egzersiz Değişim Aşaması Formu" ve "Egzersiz Öz-Etkililik Ölçeği"  kullanılarak elde edilmiştir. Deney grubu için hazırlanan örnek imgeleme programı, Donald Meichenbaum'un (1977)  geliştirdiği "Stres Aşılama Antremanı" çerçevesinde oluşturulmuştur. Kontrol ve deney grubuna veri toplama anketleri doldurtulduktan sonra deney grubuna 10 hafta boyunca haftada iki kez olmak üzere toplam 20 oturum imgeleme çalışması yaptırılmıştır.  Bu süreçte kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Uygulamalar, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü'nün, Ankara, Macunköy'de bulunan Stüdyo Sahnesi'nde yapılmış ve 30 ile 45 dakika arasında sürmüştür. Zihinde canlandırmaların yapıldığı uygulamalar, araştırmacı tarafından, yönlendirilmiştir. Çalışma bitiminde her iki gruba anketler bir daha uygulanmış ve sonuçlar analiz edilmiştir. Uygulanan Ki-Kare analizi sonucunda, deney ve kontrol grubu ile son test arasında, egzersiz değişim aşamalarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Egzersiz öz-etkililik puan ortalamaları eşleştirilmiş örneklem t testi sonucunda, deney grubunda anlamlı düzeyde bir artış gözlenmiştir (p>0,05). Deney grubunun günlük yaptığı egzersiz süresinde (41,40±13,81) ve egzersiz değişim aşamaları arasında olumlu yönde artış görülmektedir (p<0,05). Araştırma bulguları literatür bulguları ve konuyla ilgili olarak yapılan çalışmalar ile paralellik göstermiş ve egzersiz davranışını geliştirmede ve sürdürmede Teorilerüstü Model kapsamında imgeleme girişimlerinin etkili olduğuna dair yeni kanıtlar elde edilmiştir. Araştırma kapsamındaki bireylerde, değişim aşamalarında olumlu yönde ilerleme kaydedilmiş, öz-etkililik düzeyleri ve egzersiz yapma oranı artmıştır. "İmgeleme çalışmaları yapılan grup ile yapılmayan grup arasında egzersiz öz-etkililiği bakımından fark vardır." ve "İmgeleme çalışması yapan grup ile yapmayan grup arasında egzersiz değişim aşamaları bakımından fark vardır." hipotezleri kabul edilmiştir.

Abstract:
This study has been quasi-experimental research with control group within Transtheoretical Model and the aim of the study is to investigate exercise stage of changes of adult males who are working at State Theaters General Directorate. Data were obtained using "Research Qualification Conformity Form", "Demographic Information Form" and  "Exercise Stage of Change Form" and "Exercise Self-Efficacy Scale"  one of the Transtheoretical model scales. The study was completed with 50 male (25 experimental and 25 control group) who determined via convenience sampling method. The sample imaging program for the experimental group was developed under the "Stress Inoculation Training" developed by Donald Meichenbaum (1977). For the experimental group,  imagery program was prepared for training process with literature searching. After control and experimental group filled in data collection questionnaire, throughout 10 weeks including twice a week, it was had them done in total 20 session imagery study. Within that period, there was not any intervention against control group. Exercises were performed at State Theaters General Directorate, Ankara, Macunköy, Studio Theatre and took up between 30-45 minutes. Exercises which were performed mental picture were guided by researcher. When the study was over, one more time questionnaires were performed of both group and analyzed the results. As a result of Chi-Square analysis, final tests of experimental and control groups were compared and statistically significant relationship according to exercise stage of changes was found (p<0,05). The result of the average score of exercise self-efficacy paired-samples t test,  significant increase was observed in the experimental group (p>0,05). Increase in the positive direction was observed between daily exercise time of experimental group (41,40±13,81) and their exercise stage of changes (p<0,05). Research findings was showed parallelism with literature findings and other studies about topics. New evidences were obtained about effect of imagery attempt to improve and continuation of exercise behaviour within Transtheoretical Model. Beside, Individuals under investigation were recorded positively progress of exercise stage of changes, self-efficacy states and rate of performing an exercise were increased. At the end of the study, "There is a different about exercise self-efficacy between a groups which performed imagery study and which are not." and "There is a different about exercise stage of changes between a groups which performed imagery study and which are not." hypotheses were adopted