COVID-19'da akciğerlerde meydana gelen anatomik değişiklikler
Anatomical changes in the lungs in COVID-19
Yazar: DİLEK ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. NADİRE ÜNVER DOĞAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Anatomi = Anatomy ; COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae

Özet:
Aralık 2019'da Çin'in Hubei eyaletinin Wuhan şehrinde etyolojisi bilinmeyen pnömoni vakaları görülmüştür. 12 Ocak 2020'de Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından 2019-nCoV olarak tanımlanan virüs, daha sonra SARS-CoV-2 olarak yeniden isimlendirilerek, 11 Şubat 2020'de hastalığın adı COVID-19 olarak tanımlanmış ve DSÖ, 11 Mart 2020'de COVID-19'u pandemi olarak ilan etmiştir. COVID-19'dan ölen hastalarda yapılan biyopsilerde, pulmoner endotel hücrelerde inflamasyon ve alveolar kapillerde mikrotrombüsler görülmüştür. Çalışmamızda, COVID-19 hastalarında BT tutulum düzeyine göre trachea, bronchlar ve pulmoner arterde yapılan morfometrik ölçümlerde herhangi bir değişiklik meydana gelip gelmediğinin incelenmesi ve klinik olarak öneminin değerlendirilmesi amaçlandı. Ayrıca BT tutulum düzeyine göre COVID-19 hastalarında belirlenen laboratuvar parametrelerinde meydana gelen değişiklikler değerlendirildi. Elde edilen verilerin COVID-19 ile ilgili literatüre katkı sağlaması amaçlandı.
 Çalışmamızda Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim dalında COVID-19 tanısı ile takip ve tedavi edilen 78 hasta (39 kadın, 39 erkek) BT tutulum düzeyine göre hafif-orta ve ağır düzey tutulum gruplarına ayrılarak, toraks BT görüntüleri üzerinde trachea, bronchlar ve pulmoner arterde morfometrik ölçümler yapıldı. Ayrıca hastaların dosya incelemeleri yapılarak bazı laboratuvar parametre sonuçlarının, hastaların tutulum seviyesi ile ilişkisi istatistiksel olarak incelendi.
COVID-19 hastalarında cinsiyete ve BT  tutulum düzeyine göre trachea ve bronchların bazı morfometrik ölçümlerinde anlamlı farklılıklar saptandı. Ayrıca COVID-19 hastalarının pulmoner arter çapında anlamlı düzeyde artış görüldü. Her iki cinste de lökosit, nötrofil, troponin, CRP, PCT, ferritin, fibrinojen, LDH, INR ve D-dimer parametrelerinin toraks BT tutulum düzeyine göre pozitif ilişkili olduğu; lenfosit değerlerinin ise toraks BT tutulum düzeyi ile negatif ilişkili olduğu bulundu. Çok merkezli, daha geniş örneklem grubunda çalışmaların yapılmasının, elde ettiğimiz bulguları desteklemesi açısından önemli olacağını düşünmekteyiz. BT kullanımının sınırlı olduğu durumlarda COVID-19 ile ilişkili belirli laboratuvar parametrelerinin kullanılmasının, akciğer tutulum düzeyininin tahmin edilmesinde yardımı olarak riskli olabilecek hastaları ve gelişebilecek komplikasyonları öngörebilmeye yardımcı olabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
In December 2019, cases of pneumonia of unknown etiology were seen in Wuhan city of Hubei province of China. The virus, which was defined as 2019-nCoV by the World Health Organization (WHO) on January 12, 2020, was later renamed as SARS-CoV-2, and the name of the disease was defined as COVID-19 on February 11, 2020. Declared COVID-19 as a pandemic. Biopsies of patients who died from COVID-19 showed inflammation of pulmonary endothelial cells and microthrombi in alveolar capillaries. In our study, it was aimed to examine whether any changes occur in morphometric measurements made in the trachea, bronchi and pulmonary artery according to the level of CT involvement in COVID-19 patients and to evaluate their clinical importance. In addition, evaluate the changes in laboratory parameters determined in COVID-19 patients according to the level of CT involvement. The data obtained was aimed to contribute to the literature on COVID-19.
In our study, 78 patients (39 women, 39 men) who were followed up and treated with the diagnosis of COVID-19 in the Department of Infectious Diseases and Clinical Microbiology of the Selcuk University Medical Faculty Hospital were divided into mild-moderate and severe-level involvement groups according to the level of CT involvement, and trachea on thorax CT images. Morphometric measurements were made in the bronchi and pulmonary arteries. The obtained data were compared with the measurements of the patients whose thorax CT was evaluated as normal. In addition, the files of the patients were examined and the relationship between some laboratory parameter results and the level of involvement of the patients was statistically examined.
	Significant differences were found in some morphometric measurements of trachea and bronchi according to gender and CT involvement level in COVID-19 patients. In addition, a significant increase was observed in the pulmonary artery diameter of COVID-19 patients. In both genders, leucocyte, neutrophil, troponin, CRP, PCT, ferritin, fibrinogen, LDH, INR and D-dimer parameters were positively correlated according to the level of thoracic CT involvement; lymphocyte levels were found to be negatively correlated with the level of thorax CT uptake. We think that multicenter studies with larger sample groups will be important in terms of supporting our findings. We think that the use of certain laboratory parameters related to COVID-19 in cases where the use of CT is limited can help predict the level of lung involvement, which may be risky, and may help to predict the complications that may develop.