Beşinci sınıf kesirler konusunun öğretim sürecinin matematiksel modeller açısından incelenmesi
Investigation of the teaching process of 5th grade-fractions subject in terms of mathematical models
Yazar: BÜŞRA ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. ALPER ÇİLTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Matematiksel modeller = Mathematical models ; Öğretim = Teaching ; Öğretim süreçleri = Teaching processes ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmada matematik öğretmenlerinin beşinci sınıf kesirler ve kesirlerle ilgili işlemler konusunu öğretim süreçlerinde matematiksel modelleri kullanım düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Rize ilinde bulunan iki farklı ortaokulda görev yapan üç matematik öğretmeniyle (2 kadın, 1 erkek) çalışılmıştır. 
Çalışmada nitel araştırma yaklaşımlarından olan örnek olay yöntemi kullanılmıştır. Öğretmenler 2013-2014 eğitim öğretim yılında, beşinci sınıflarda kesirler ve kesirlerle işlemler konusunu öğretim süreçleri video kaydına alınmıştır. Üç öğretmen de konuları tamamladıktan sonra videolar araştırmacı tarafından tekrar tekrar izlenmiştir. Bu gözlemler araştırmacının hazırladığı gözlem formundan yararlanarak öğretim modellerin kullanımı açısından değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Ders kayıtlarından sonra öğretmenlere Matematiksel Modelleme Görüş Formu uygulanmış ve öğretmenlerin modeller hakkındaki görüşleri alınmıştır. 
Video kayıtlarından ve görüş formundan elde edilen veriler neticesinde öğretmenlerin modelleri, konuyu görselleştirdiği ve kalıcılığı artırdığı için faydalı bulduğu görülmüştür. Bununla birlikte öğretmenlerin modelleri faydalı bulmalarına rağmen düzenli olarak kullanmadıkları görülmüştür. Bu durumun nedeni öğretmenlerin modellerin kullanımını zaman alıcı bulmaları ve her konu için uygun olduğunu düşünmemeleridir. Araştırmanın bir başka sonucu da öğretmenlerin modelleri daha çok konuyu anlatırken kullandıkları ama soru çözümlerinde çok tercih etmedikleridir. Ayrıca öğretmenlerin en çok bölge modelini, ikinci olarak da sayı doğrusu modelini kullandıkları gözlenmiştir. Bununla birlikte küme modelinin öğretmenler tarafından tercih edilmediği görülmüştür. 
Öğrenme ve öğretim sürecinde kesir kavramının oluşumu ve geliştirilmesi bazı güçlükleri içerisinde barındırmaktadır. Dolayısıyla kesir öğretimine yönelik, ortaokul matematik dersi öğretim programı tarafından da kullanımı önerilen, matematiksel model kullanımının arttırılması gerekmektedir. Eksiklerin belirlenip ortadan kaldırılması için bu konuda daha fazla araştırma yapılması ve bu çalışmalar sonucunda ortaokul matematik dersi öğretim programının bu eksiklikleri ortadan kaldıracak şekilde revize edilmesi önerilmektedir.

Abstract:
In this research, we aimed to determine the level of the applied mathematical models of teaching fractions and fractional operations by math teachers working in secondary schools. For this purpose, three math teachers (two female, one male), teaching in two different schools in Rize, were included in this study.
In this research, case method as one of the qualitative research approaches was used. Teachers' teaching process of fractions and fractional operations in 2013–2014 education year was recorded. After all three teachers completed the subject, videos were watched repetedly by the researcher. With the help of observation form prepared by the researcher, these observations are evaluated in terms of teaching model. Descriptive analysis method was used for data analysis. After lesson records, mathematical modelling view forms were delivered to teachers and teachers' opinions about models were received.
In the light of the data acquired from the video records and view forms, it is seen that teachers find the models useful as they visualize the subject and increase permanence. However, it has been seen that teachers do not use the models regularly although they find them useful. The reason of this is that they find the application of the models time-consuming and they do not think that models are appropriate for every subject. Another result of the research is that teachers apply the models while teaching the subject but they do not prefer them while solving tests. Additionally, it has been observed that teachers mostly use the area model, and secondly number line method. Besides, it has been seen that set model is not preferred by the teachers.
Composition and development of the fraction concept contains some difficulties in learning and teaching process. Accordingly, for teaching fraction, it is essential to increase the application of mathematical models, suggested by secondary school math curriculum. More researches are needed to detect the deficiencies and remove them. Moreover, with the help of these researches, it is suggested that secondary school math curriculum should be revised to remove these deficiencies.