Diabetes mellitusta morisky tedavi uyum  ölçeği-8' in Türkçe geçerlilik güvenilirlik çalışması ve hastalarda tedavi uyumunu gösteren faktörlerle ilişkisinin saptanması
The validity and reliability survey of the eight item morisky medication  adherence scale in Turkish diabetic patients and evaluation of  correlation between diabetes mellitus medication adherence predictors and the eight item morisky medication adherence scale.
Yazar: ZEYNEL ABİDİN SAYİNER
Danışman: DOÇ. DR. ESEN SAVAŞ
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; İstatistik = Statistics
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hastalar = Patients ; Tedavi = Treatment ; Ölçekler = Scales

Özet:
Diabetes mellitus (DM) istenmeyen tıbbi ve ekonomik sonuçlara sebep olan yaygın bir hastalıktır. Etkin DM tedavisi gelişecek komplikasyonların önlenmesi açısından çok önemlidir. Tedaviye uyumsuzluk DM tedavi sürecinde doktorların karşılaştığı en büyük problemdir. Birçok çalışma DM hastalığında tedaviye uyumun istenilen düzeyde olmadığını göstermiştir. Basit, güvenilir ve öz bildirime dayalı geçerli bir araç tedaviye uyumsuzluğu anlamaya yardımcı olabilir ve yeni tedavi yöntemlerinin önünü açabilir. 8 değişkenli Morisky Tedavi Uyum ölçeği (MTUÖ-8), kronik hastalıklarda tedaviye uyum düzeyini belirlemek üzere geliştirilmiş ve birçok dile uyarlanmıştır. Fakat Türkçe olarak MTUÖ-8'in herhangi bir kronik hastalıkta geçerli ve güvenilir olduğunu gösteren bir çalışma şimdiye kadar mevcut değildir. Çalışmamız Türkiye'de DM hastalarında yapılan ilk MTUÖ-8 geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasıdır.
En az 1 yıldır DM tanısı olan Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalığı polikliniğine başvuran 199 hasta alındı. Hastalara çeşitli anketler uygulandı. Tüm hastalardan HbA1c ve açlık plazma glukozu için kan örnekleri alındı. 
Sonuç olarak MTUÖ-8 ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir şekilde Türkçeye uyarlanabileceğini gösterdik (Cronbach alfa katsayısı 0,782). Ayrıca MTUÖ-8 'in spesifitesi %81 sensitivitesi %61 idi (Likelihood ratio = 21.79, p = 0.001). MTUÖ-8  toplam puanı anlamlı düzeyde etkileyebilecek faktörler meslek durumu, VKİ, hastalık süresi, kullanılan tedavi yöntemi olarak saptandı ( sırası ile p = 0.022, 0.04, 0.038, 0.011). MTUÖ-8 toplam skor ortalaması 4.3 puandı. Bu skor hasta grubu popülasyonun tedaviye uyum düzeyinin düşük olduğunu gösterdi. HbA1c düzeyi ile MTUÖ-8 skoru arasında  istatiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (pearson korelasyon katsayısı = - 0.526).
Sonuç olarak MTUÖ-8 başarılı bir şekilde Türkçe'ye uyarlanabilen güvenli ve geçerli bir tedavi uyum ölçme anketidir. Ayrıca diabet hastalarında tedaviye uyum düzeyini belirlemede Hemoglobin A1c ve açlık plazma glukozu kadar  etkilidir. Diabet hastalarında tedavi düzeyini değerlendirmede, HbA1c'ye ulaşılamadığı durumlarda ve tedaviye uyumu etkileyecek faktörleri analiz etmede MTUÖ-8 alternatif pratik bir yöntem olarak kullanılabilir.

Abstract:
Diabetes mellitus (DM) is a common disorder, causing undesirable medical and economic consequences. Poor glisemic control is leading to increased mortality and morbidity with significant direct and indirect costs to the healthcare system for this reason effective DM treatment is essential. Non adherence to treatment is one of the most major problems of physicians. Several studies have concluded that medication adherence among type 2 DM patients is unsatisfactory. A simple, reliable and validated self-report instrument could lead a better understanding of non adherence and may lead up new treatment modalities. For this purpose that the eight item Morisky Medication Adherence Scale (MMAS-8) was developed. The MMAS-8 has been validated in some studies in patients with DM. However, there is no studies have been conducted in Turkish populations, and the scale has not been validated in Turkey. This is the first study the MMAS-8 validation and reliability survey in patients with diabetes in Turkey. The aim of this study was evaluate the validity and reliability of MMAS-8 in Turkish diabetes mellitus patients and investigate correlation between Diabetes Mellitus disease medication adherence predictors (Hemoglobin A1c and Fasting Plasma Glucose) and The eight item Morisky Medication adherence Scale.
199 patients, diagnosed with Diabetes Mellitus for at least one year,  applied to Department of Internal Medicine, Gaziantep University Faculty of Medicine and  they were all  included in our study. Several surveys were conducted for the patients. Blood samples for fasting glucose and HBa1c were drawn. As a result of our study, we have shown that Turkish adaption of MMAS-8 is reliable and validated. (Cronbach alpha co efficient  0,782). The specifity of  MMAS-8 is 81% and the sensitivity is 61% in our study. Also, occupation, BMI, disease duration, and treatment methods are observed as significant factors that affects the total 
score of MMAS-8. ( respectively p = 0.022, 0.04, 0.038, 0.011). Total score average of  MMAS-8 was 4.3 . This score has shown that the adherence to treatment of the patients is low in our study. A statistically significant relationship was observed between Hba1c level and  MMAS-8 score. (pearson's correlation coefficient - 0.526 )
In conclusion , MMAS-8  is a reliable and validated  adherence survey which can be successfully adapted to Turkish. It is also as efficient as Hba1c and fasting plasma glucose in determining the treatment adherence in diabetic patients. MMAS-8 can be used as a practical and an  alternative method to evaluate the treatment level in diabetic patients when Hba1c is not reacheable.