İç Anadolu bölgesi sabit GNSS ağının izlenmesi
Monitoring of continuous GNSS stations at Central Anatolia region
Yazar: ABDULMALEK MOHAMMED MOHAMMED REDHWAN
Danışman: PROF. DR. HEDİYE ERDOĞAN
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Bu çalışmada; İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan 30 tane Sabit GNSS istasyonlarının Kuzey (North), Doğu (East) ve Yükseklik (Up) yönlerindeki lineer davranışları zaman serileri analizi bileşeni olan trend bileşeni ile elde edilmiştir. İstasyonların 2017 - 2020 yılları arasındaki zaman serileri hem ITRF14 Referans sistemi hem de Avrasya sabit alınarak GAMIT_GLOBK yazılımı ile hesaplanmıştır. Analiz sonucu, ITRF14 sabit aldığımızda İç Anadolu Bölgesi GNSS istasyonlarının tamamının kuzeydoğu yönünde hareket ettiği, ortalama yatay hareketin ise 16.95 mm/yıl olduğu tespit edilmiştir. İstasyonların zaman serilerinden hesaplanan kuzeydoğu yönündeki bu hareket, İç Anadolu Bölgesi'nin ITRF sistemindeki global hız değeridir. Avrasya sabit sistemine göre ise, İç Anadolu Bölgesi'nin doğusunda kalan istasyonlarının ortalama yatay hızı 17.59 mm/yıl kuzeybatı yönünde, batısında kalan istasyonların ise ortalama yatay hızı 18.66 mm/yıl güneybatı yönünde tespit edilmiştir. Bu hareket yönü ve hız değeri açısından Anadolu plakasının güneybatı yönündeki hareketini göstermekte ve elde edilen başka araştırma sonuçları ile uyuşmaktadır. İstasyonların yükseklik koordinatlarındaki lineer değişimlerde, en büyük lineer değişim KNY1 (ortalama= -48.64 mm/yıl) istasyonunda tespit edilmiştir. KNY1 istasyonundaki bu değişimin, bu bölgedeki (Konya Kapalı Havzası) yeraltı su seviyesindeki azalmadan kaynaklandığı düşünülmektedir. ITRF14 ve Avrasya sabit sistemlerinde elde edilen zaman serileri lineer değişimler için elde edilen m0 değerleri kuzey ve doğu yönleri için yaklaşık aynı iken, yükseklik değerleri için kuzey veya doğu yönlerine göre yaklaşık 2-3 katı kadar büyük olduğu ifade edilebilir.

Abstract:
In this study; The linear behaviors of 30 Fixed GNSS stations in the Central Anatolian Region in the N (North), E (East) and Elevation (Up) directions were obtained with the trend component, which is the time series analysis component. The time series of the stations between the years 2017 - 2020 were calculated with the GAMIT_GLOBK software, taking both ITRF14 Reference system and Eurasia constant. As a result of the analysis, it has been determined that all of the Central Anatolia Region GNSS stations move in the northeast direction when we take ITRF14 as constant, and the average horizontal movement is 16.95 mm/year. This movement in the northeast direction calculated from the time series of the stations is the global velocity value in the ITRF reference system of the Central Anatolia Region. According to the Eurasian fixed system, the average horizontal velocity of the stations in the east of the Central Anatolian Region is 17.59 mm/year in the northwest direction, and the average horizontal velocity of the stations in the west is 18.66 mm/year in the southwest direction. This shows the movement of the Anatolian plate in the southwest direction in terms of movement direction and velocity value and is appropriate with other research results. In the linear changes in the height coordinates of the stations, the greatest linear change was detected at the KNY1 (Average= -48.64 mm/year) station. It is thought that this change at station KNY1 is due to the decrease in groundwater level in this region (Konya Closed Basin). While the m0 values obtained for the linear changes in ITRF14 Reference system and Eurasia fixed systems are approximately the same for the north and east directions, it can be stated that the elevation values are approximately 2-3 times larger than the north or east directions.