Sekizinci sınıf öğrencilerine uygulanan wellness koçluğu programının iyilik hali ve sağlık davranışlarına etkisi
The effects of wellness coaching applied to the 8th grade students on their well being and health improvements
Yazar: ŞERİFE ZEHRA ALTUNKÜREK
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE BEBİŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Halk sağlığı hemşireliği = Community healt nursing ; Koçluk = Coaching ; Sağlık eğitimi = Health education ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style ; Öğrenciler = Students ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Bu araştırma, Wellness Koçluğunun adölesanların iyilik hali ve sağlık davranışlarına etkisinin değerlendirilmesi amacı ile randomize kontrollü bir çalışma olarak yürütülmüştür. İlk değerlendirmelerin ardından, randomizasyon yapılarak araştırmanın kontrol grubu ile müdahale grupları belirlenmiştir.  Araştırmanın örneklemini, Eylül- Aralık 2016 tarihleri arasında ortaokul 8.sınıfa devam eden 132 adölesan (Wellness Koçluğu n=33, Sağlık Eğitimi grubu n=33 Kontrol Grubu n=66) oluşturmaktadır. Adölesanlara müdahale öncesi tanıtıcı özellikleri, beş faktörlü İyilik Hali Ölçeği-Ergen Formu (5F-İyilik Hali-EF) ve Adölesan Yaşam Biçimi Ölçeği (AYBÖ)  uygulanmıştır. Grup eğitimi, bireysel danışmanlık ve fiziksel aktiviteyi içeren Wellness koçluğu programı 12 hafta süre ile verilmiştir. Wellness Koçluğu Programına dahil olan öğrencilerin iyilik halleri ve sağlıklı yaşam biçimleri davranış ölçeğinin toplam ve tüm alt boyutlarında çalışma sonrasında anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Sağlık Eğitimi Grubunun, her iki ölçek toplam puan ortalamasında anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). Kontrol grubunda ise 5F-İyilik Hali-EF ölçeğinde 12 hafta sonunda negatif yönde (-1.51) artış görülmüş,  AYBÖ ölçeği toplam puan ortalamasında ise anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Çalışmanın başlangıcında, Wellness koçluğu programına dâhil olan aşırı kilolu öğrencilerin %15.2'si (n=5), çalışmanın sonunda %9.1'e (n=3) gerilediği saptanmıştır.     
Wellness Koçluğu uygulamasının adölesanların iyilik hallerinin arttırılmasına ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının geliştirilmesine önemli katkı sağladığı belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted in a randomized and controlled way with the purpose of evaluating the effectiveness of wellness coaching in terms of wellbeing and health improvements. After the first evaluations, control and research groups were determined. Research sample consisted of 132 adolescents who were the 8th grade students from December 2015 to January 2017 (and Wellness coaching group=33, health training group n= 33 control group n=66). Before the intervention, descriptive features, 5 Likert well-being scale- teenage forms (5F-WELLBEING-EF) and adolescent life style scale were applied. Wellness coaching program including group coaching, individual consultancy and physical exercises were given for 12 weeks. A significant change was observed in terms of total and all sub items of 5F-WELLBEING-EF scale and healthy life behaviors of the students who participated wellness coaching after the study (p<0.05). A significant change was not observed in health education group in terms of total amount of both scales (p>0.05).  On the other hand, at the end of the 12 weeks, in the control group, a negative increase was seen in the 5F-WELLBEING-EF scale (-1.51). A significant change was observed in thr control group in terms of total amount of adolescent life style scale scales (p<0.05). Overweighed students taking part in the wellness coaching decreased from %15.2(n=5) to %9.1 (n=3) at the end of the study.

It is concluded that wellness coaching nursing practices supplied an important contribution to increase the well-being of the adolescents and to improve healthy life style behaviors of the adolescents.