Verem savaş dispanserlerinde kadrolu sosyal hizmet uzmanı çalıştırılmasının tedavi sürecine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of employing permanent social workers in tuberculosis dispensaries on the treatment process
Yazar: MELEK YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAVİDREZA HOSSEINZADEH ASL
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Tüberkülozun tedavisinde sosyal hizmet uygulamalarının kendine yer bulması çok eski tarihlere dayanmaktadır. Toplum sağlığını etkileyen ve zamanında mortalitenin korkutucu boyutlara ulaştığı bu hastalık sadece tıbbi tedavilerle kontrol altına alınamadığında sosyal tedavilerin gerekliliği kabul görmüştür. Literatüre bakıldığında da sosyal hizmet uygulamalarıyla tüberkülozun tedavisinde daha başarılı sonuçlar elde edildiği görülmektedir. Bu çalışmanın konusu zaten ortaya konulmuş bir yargıyı tekrar araştırmak değil, bu başarılı etkilerin nasıl artırılacağı konusunda keşifsel bir yolculuğa çıkmaktır. Verem savaş dispanserlerinde sınırlı olarak sağlanan sosyal hizmet uygulamalarının daha kapsamlı ve sürekli olması halinde tüberküloz tedavisinde nasıl etkileri olacağını keşfetmek amacıyla müdahale ve kontrol grupları ile çalışma yürütülmüştür. Nicel ve nitel veriler toplanarak süreç ilerletilmiştir. Nicel bulgular depresyon, anksiyete ve stres boyutlarında sürekli ve kapsamlı sosyal hizmet uygulamalarının, sınırlı olarak sağlanan sosyal hizmet uygulamalarına göre daha başarılı olduğunu göstermektedir. Hastalarla yapılan derinlemesine mülakatlar sonucu ortaya konulan nitel bulgular ise kapsamlı müdahalelerle sosyal hizmetin ve sosyal hizmet uzmanının tüberkülozun tedavi sürecindeki etkilerini anlamaya olanak sağlamaktadır. Özetle verem savaş dispanserlerinde kadrolu sosyal hizmet uzmanı çalıştırılması zaman ve olanak bakımından daha elverişli koşulları sağlaması yönüyle tüberkülozun kontrolünde daha efektif uygulamalara imkân sağlamaktadır. Ayrıca müracaatçıların tüberküloz tedavisi sürecinde mevcut diğer sorunlarının çözümü için müdahalelerden faydalanmaları da mikro, mezzo ve makro boyutlarda olumlu etkiler oluşturmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Tüberküloz, Sosyal Hizmet, Sosyal Hizmet Uzmanı, Verem Savaş Dispanseri

Abstract:
The incorporation of social work practices in the treatment of tuberculosis dates back to ancient times. When this disease, which affects public health and historically reached alarming mortality rates, could not be controlled solely with medical treatments, the necessity of social treatments was recognized. A review of the literature reveals that more successful results have been achieved in the treatment of tuberculosis through social work practices. The subject of this study is not to re-examine an already established judgment but to embark on an exploratory journey on how these successful effects can be increased. This study was conducted with intervention and control groups to discover the potential impacts of more comprehensive and continuous social work practices on tuberculosis treatment, which are currently limited in tuberculosis dispensaries. Quantitative and qualitative data were collected to advance the process. Quantitative findings indicate that continuous and comprehensive social work practices are more successful than limited social work practices in reducing depression, anxiety, and stress. Qualitative findings, derived from in-depth interviews with patients, allow for an understanding of the effects of comprehensive interventions and the role of social workers in the tuberculosis treatment process. In summary, employing full-time social workers in tuberculosis dispensaries provides more favorable conditions in terms of time and resources, enabling more effective practices in controlling tuberculosis. Additionally, the interventions benefiting patients for other existing problems during the tuberculosis treatment process create positive impacts at micro, mezzo, and macro levels.

Keywords: Tuberculosis, Social Work, Social Worker, Tuberculosis Dispensary.