Uçucu organik bileşiklerin ve bulgularının tekstil endüstrisinde değerlendirilmesi
Evaluation of volatile organic compounds and their findings in the textile industry
Yazar: YİĞİT KÖSEM
Danışman: DOÇ. DR. MESUT KARAHAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Mesleki maruziyet = Occupational exposure ; Organik bileşikler = Organic compounds ; Tekstil = Textile ; Tekstil endüstrisi = Textile industry ; Tekstil fabrikaları = Textile factories ; Uçucu organik bileşikler = Volatile organic compound

Özet:
Tekstil endüstrisinde çalışanların sağlığını tehdit eden, prosesten veya diğer
şartlardan kaynaklanan uçucu organik ve inorganik bileşikler çalışanların sağlığını
olumsuz yönde etkilemekte ve meslek hastalıklarına sebep olmaktadır. Bu alanda proaktif
önlemler alınabilmesi, etkin bir değerlendirme ve maliyet çalışmalarının yapılabilmesi
için işletme işverenleri/işveren vekilleri, akademisyenler, iş güvenlik uzmanları, işyeri
hekimleri, işletme çalışanları, işveren ve işçi sendikalarında uçucu organik bileşikler ile
ilgili yeterli bilgi ve bilince sahip olmalıdır. Bu çalışmayla tekstil endüstrisinde yapılan
kişisel maruziyet uçucu organik ve inorganik bileşiklerin ölçümleri çeşitli üretim
bölümlerinde bulunan uçucu organik ve inorganik bileşiklerin sonuçlarını
değerlendirerek, farkındalık oluşturularak konu ile ilgili koruyucu önlemler, risk
analizleri ve diğer çalışmalara temel oluşturması amacı ile yapılan bu çalışmada elli
firmada yediyüz analiz bölümlere göre değerlendirilmiş olup, analiz edilen 3 bileşik
uluslararası normlarda sınır değerin üstündedir. Bu kimyasallar Bromoform, n-
Butylbenzene, Hexachlorobutadiene dir. Bu kimyasallar çalışma ortamında teknik
önlemler alınarak limit değerlerin altına düşüne kadar çalışma ortamı sürekli olarak takibi
ve bu süreçte çalışanların periyodik sağlık kontrolleri işyeri hekimince kontrol altında
tutulmalı, bu 3 kimyasalın sınır değerler altına düşmesi durumunda ölçüm periyotları
aylık, 3 aylık, 6 aylık, yıllık olarak genişletilebilir, süreç süreli ölçüm cihazları ile takip
edilerek, limit değerler üzerine çıkılması halinde çalışma ortamı için Acil Durum Planı
oluşturulmalı, önceden hazırlanan koruyucu teknik önlemler (sürekli gaz ölçüm cihazı,
lokal havalandırma vb.) alınmalı ve çalışan sağlığı ve refahı için uygulamaya konulmalı.
Çalışma ortamındaki tozların statik tutuşma sıcaklıkları, yanma ve patlama
özelliklerini inceleyen Patlamadan korunma dokümanı hazırlanması tavsiye edilir ve
önerilir.

Abstract:
Volatile organic and inorganic compounds, which threaten the health of workers in
the textile industry, prior to the process or other conditions, adversely affect the health of
employees and cause occupational diseases. In order to take proactive measures in this
area, effective evaluation and cost studies, business employers / employers'
representatives, academicians, occupational safety experts, workplace physicians,
business workers, employers' and workers' unions should have sufficient knowledge and
awareness about volatile organic compounds. In this study, personal exposure volatile
organic and inorganic compounds measured in textile industry were evaluated and results
of volatile organic and inorganic compounds found in various production departments
were evaluated and the 3 compounds analyzed were above the limit value in international
norms. These chemicals are Bromoform, n-Butylbenzene, Hexachlorobutadiene.
Continuous monitoring of the working environment and periodic health checks of the
employees should be kept under control by the workplace physician until these chemicals
are considered to be below the limit values by taking technical precautions in the working
environment. If these 3 chemicals fall below the limit values, the measurement periods
can be expanded monthly, quarterly, 6 months, yearly.
In case of exceeding the limit values, an Emergency Plan should be prepared for the
working environment, protective technical measures (continuous gas measuring device,
local ventilation, etc.) should be taken and implemented for employee health and welfare.
It is recommended and recommended to prepare an explosion protection document
examining static ignition temperatures, combustion and explosion properties of dusts in
the working environment.