Denizli ili Çivril ilçesinde elma üretimi yapan tarım işletmelerinde tarım sigortası uygulamalarının değerlendirilmesi
Assessment of agricultural insurance practices of farmers producing apple in Çivril district of Denizli province
Yazar: AYŞE TEKİN
Danışman: PROF. DR. BAHRİ KARLI
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Sigortacılık = Insurance ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Tarımda sürdürülebilirliğin sağlanmasında temel prensiplerden biri risk yönetim programlarının da sürdürülebilirliğini sağlamaktır. Özellikle bitkisel üretim faaliyeti yapan işletmelerde tarım sektörünün yapısından kaynaklanan önemli riskler mevcuttur. Günümüzde Tarım Sigortaları Kanunu'nun çıkmış olması, Türkiye'nin bu alanda riskin transfer edilme çabalarında bir başlangıcı olmuştur.

Bu çalışmada Denizli ili Çivril ilçesinde elma yetiştiriciliği yapan işletmelerin tarım sigortası yaptırma ve yaptırmama durumlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Elma üretiminin yoğun olarak yapıldığı ilçede, tarımda sigorta uygulamaları da yaygın olarak yapılmaktadır. Dolayısıyla, elma yetiştiriciliğinde tarım sigortası yaptıran üreticiler ve yaptırmayan üreticiler araştırmanın ana kitlesini oluşturmuştur. Oransal yöntem kullanılarak elma üretiminde sigorta yaptıran (72), sigorta yaptırmayan (72) toplam 144 üretici ile yüz yüze görüşme yapılmıştır. Veriler 2016-2017 üretim dönemini kapsamaktadır. Sigorta yaptıran ve yaptırmayan işletmelerin sosyo-demografik özellikleri irdelenmiş ve işletme sonuçları Khi-kare analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir.

Araştırma sonuçlarına göre; toplam üreticilerin %86.81'nin tarım sigortasından ortalama 5 yıldır haberdar olduğu belirlenmiştir. Üreticilerin %75.69'nun tarım sigortaları ile ilgili bilgileri Tarım ve Orman İlçe Müdürlüğü, sigorta şirketleri, televizyon ve internet kaynaklarından sağladığı tespit edilmiştir. İşletmelerin %69.44'ünün devletin sigorta prim desteği uygulamasından olumlu etkilendiği belirlenmiştir. Üreticilerin %30.56'sının ise sigorta prim desteğinden etkilenmedikleri sonucuna ulaşılmıştır. 2017 üretim sezonu için sigorta yaptıran işletmelerin elma dikili alanları ortalaması 35 dekardır. Ayrıca sigorta yaptıran üreticilerin ortalamada 6762 TL prim ücreti ödediği hesaplanmıştır. Sigorta yaptıran üreticilerin büyük arazilere sahip olduğu için aile ekonomilerini garanti altına almak için sigorta yaptırdığı anlaşılmıştır. Sigorta yaptırmayan üreticilerin ise küçük ve parçalı arazilere sahip olduğundan ve gelir yetersizliğinden dolayı sigorta yaptırmadıkları gözlenmiştir. 

Elma yetiştiriciliği yapan üreticilerin tamamında ortalama üretim masrafları 70254.18 TL olarak hesaplanmıştır. Bunun %57.18'i değişen masraf, %42.82'sini ise sabit masraflar olduğu tespit edilmiştir. Sigorta yaptıran üreticilerin üretim masrafları 97597.14 TL, sigorta yaptırmayan üreticilerin ise 42911.22 TL olarak tespit edilmiştir. İşletmelerin gayri safi üretim değeri ise sigorta yaptıran üreticilerde 120318.06 TL, sigorta yaptırmayan üreticilerde ise 51206.25 TL olarak belirlenmiştir. Üreticilerin kârlılık göstergelerinde ise sigorta yaptıran üreticilerin (1.23) nispi kârda, sigorta yaptırmayan üreticilerden (1.19) daha yüksek kâr elde ettiği ortaya konulmuştur. İşletme gruplarında sigorta yaptıran üreticilerin (0.20), sigorta yaptırmayan üreticilere (0.15) göre kâr marjında da daha avantajlı olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
One of the fundamental principles in ensuring sustainability in agriculture is ensuring sustainability in risk management programs. Especially farmers engaging in cropping activities have significant risks arising from the structure of the agricultural sector. The fact that currently, enacted legislation on Agricultural Insurances has become an initial effort in Turkey to transfer this area of risk.

In this study, it is aimed to determine the factors affecting the status of having agricultural insurance or not having the apprentices of the apple-producing farmers in Çivril district of Denizli province. Agricultural insurance has been a common practice by the farmers in the region where mass production of apple is made. Therefore, farmers having and not having agricultural insurance were the main research groups in the study. By using the rational method, a total of 144 farmers were interviewed by face to face method in 2016-2017 growth season that those of 72 made insurance and the other 72 did not have insurance. The socio-demographic characteristics of farms were evaluated, and the data of the two groups were compared with Chi-square analysis.

According to the results of the research; 86.81% of total producers have been aware of agricultural insurance for five years. It was determined that 75.69% of the producers provided information on agricultural insurance from the District Directorate of Agriculture and Forestry, television and internet sources. It was determined that 69.44% of the farmers were positively affected by the government's insurance premium support application. It is concluded that 30.56% of the producers are not affected by insurance premium support. The average acreage of the apple planted farms investing insurance for 2017 production season is 35 decares. Also, it was calculated that the insurers paid an average premium fee of 6762 TL. Since the insurers have larger farms, it was understood that the insurers had tended to secure the family income. It was observed that the non-insurers did not take out insurance because they have small and fragmented farmland and insufficient income.

Average production costs of all apple producers were calculated as 70254.18 TL. It was determined that 57.18% of costs were variable, and 42.82% was fixed costs. Average production costs of farmers having insurance were 97597.14 TL whereas farmers not having insurance had an average of 42911.22 TL. Gross production value of insurance making farmers was 120318.06 TL whereas it was 51206.25 TL for non-insured farms. In the profitability indicators of the producers, it was revealed that the insurers made a higher relative profit (1.23) than the non-insurers (1.19). It was found that the profit margin of the insurer group (0.20) was higher than the non-insurer group (0.15).