Sporcularda motor davranış hızı ve gücünün öngörücüsü olarak yaklaşma–kaçınma motivasyonu ve kişilik
Approach-avoidance motivation and personality as predictors of motor behavior speed and power in athletes
Yazar: ŞENOL GÜVEN
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR TOK
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Elektromiyografi = Electromyography ; Kişilik = Personality ; Motivasyon = Motivation ; Motor beceriler = Motor skills ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen ; Uyarılmış potansiyeller-görsel = Evoked potentials-visual

Özet:
Bu araştırmada, deney 1'de duygusal görsel uyaranlar ile tetiklenen yaklaşma ve kaçınma motivasyonlarının biceps brachii ve triceps kaslarındaki Maksimal İzometrik İstemli Kasılma (MİİK) seviyesine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Deney 2'de ise olumlu ve olumsuz duygusal içerikteki görsel uyaranların tepki hızı ve doğruluğuna olan etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinden, 18-25 yaş arasında 48 kadın 83 erkek toplam 131 sporcu öğrenci katılmıştır. Katılımcılara ilk etapta kısa form Beş Faktör Kişilik Envanteri ve Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği uygulanmıştır. Deney 1'de, duygusal uyaranlar eşliğinde gerçekleştirilen dirsek fleksiyonu ve ekstansiyonu (yaklaşma ve kaçınma koşulları) esnasında biceps brachii ve triceps kaslarındaki MİİK seviyesi belirlenmiştir. Deney 2'de ise; duygusal görsel uyaranlara verilen tepki hızı ve doğruluğu incelenmiştir. Deney 1'de dışadönüklük kişilik özelliğinin yaklaşma koşulunda, duygusal tutarsızlığın ise kaçınma koşulunda daha az motor performans kaybı ile ilişkili olduğu bulgusuna rastlanmıştır. Deney 2'de ise yaklaşma ve kaçınma koşullarında anlamlı olarak daha fazla sayıda doğru tepki verildiği ve duygusal zekâ ile doğru tepki sayıları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu gözlemlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar dışadönüklük ve duygusal tutarsızlığın yaklaşma ve kaçınma koşullarında motor performansı etkileyebileceği yönünde kanıtlar sunmuştur. Ayrıca duygusal zekânın yaklaşma koşuluna odaklanmayı kolaylaştırdığı gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yaklaşma-kaçınma motivasyonu, Maksimal izometrik istemli kasılma, kişilik, duygusal zekâ

Abstract:
In experiment 1, it was aimed to examine the effect of approach and avoidance motivations triggered by emotional stimuli on Maximal Isometric Voluntary Contraction (iMVC) level in biceps brachii and triceps muscles. In experiment 2, it is aimed to examine the effect of visual stimuli on positive and negative emotional content on response speed and accuracy. A total of 131 athletes, 48 female and 83 male, aged between 18 and 25, are participated in the research from Manisa Celal Bayar University Sports Sciences Faculty students. In the first stage, participants completed the short form Five Factor Personaltiy Inventory and Schutte Emotional Intelligence Scale. In experiment 1, the level of the iMVC of the biceps brachii and triceps muscles was determined during elbow flexion and extention performed in the absence and presence of emotional stimuli. In experiment 2, the response speed and accuracy to emotional visual stimuli was examined. In experiment 1, it was found that an extraversion is related to the loss of motor performans approaching condition whereas the neuroticism is related to the loss of motor performance with the avoidance condition. In experiment 2, it was observed that a significant number of correct responses were obtained in the approach and avoidance conditions, and that there was a significant positive correlation between emotional intelligence and number of correct responses. The results from the study provide evidence that extraversion and neuroticism can affect motor performance during approach and avoidance. It was also found that emotional intelligence facilitates focusing on the approach condition.

Key Words: Approach and avoidance motivation, maximal isometric voluntary contraction, personality, emotional intelligence.