Uluslararası çevre hukukunda halkın katılımı ilkesi ve ilkenin ulusal hukuka yansıması
Public participatin in international environmental law principles and reflection in national law
Yazar: CEREN ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. AYŞE NUR TÜTÜNCÜ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Aarhus Sözleşmesi = Aarhus Convention ; Halk katılımı = Public participation ; Kararlara katılma = Decision making participation ; Uluslararası Hukuk = International Law ; Çevre = Environment ; Çevre hakkı = Environmental rights ; Çevre hukuku = Environmental law ; Çevre koruma = Environmental protection ; Çevre sorunları = Environmental problems

Özet:
Bu çalışmada uluslararası çevre hukuku ilkelerinden biri olan halkın katılımı ilkesi incelenmiştir. Çevre, insanlığın gelişimi sürecinde giderek kirlenmekte, çevre kirliliğinin insan yaşamına etkisi de aynı oranda artmaktadır. Çevrenin korunması amacıyla koruma politikaları oluşturulmuş ve bu politikalara insanların dâhil olma ihtiyacı doğmuştur. Halkın katılımı ilkesinin temelinde de bu ihtiyaç yatmaktadır. Çalışmada halkın katılımı ilkesini açıklamadan önce çevre hukuku sınırları içinde ilk olarak "halk" ardından "katılma" kavramı tanımlanmıştır. Halkın katılımı ilkesini oluşturan bilgi edinme, karar alma süreçlerine katılma ve adalete erişim unsurlarının kavramsal çerçevesi AİHM kararları yardımıyla ele alınmıştır. Bu çalışmada uluslararası çevre hukukunun bir ilkesi olan halkın katılımı ilkesinin uluslararası hukuk kaynakları arasındaki yeri değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme ile ilkenin ileride çevre koruma politikalarına etkisi ve devletler üzerinde ne ölçüde bağlayıcı olacağı tartışılmıştır. 
Uluslararası çevre hukuku metinlerinde ilkenin ne ölçüde yer aldığı değerlendirmesi, öncelikle bağlayıcı olmayan ardından bağlayıcı çevre hukuku metinlerinde ele alınmıştır. Aarhus Sözleşmesi, bağlayıcı çevre hukuku metinleri arasında halkın katılımını gerçekleştirmek amacıyla oluşturulan yegâne sözleşmedir. Ayrıca Sözleşme'de, Sözleşme'nin uyum komitesine  halkın başvurarak katılımına izin veren bir usul öngörülmesi Sözleşme'nin önemini pekiştirmektedir. Çalışmada halkın katılımı ilkesinin Türk hukukunda ne şekilde yer aldığı ve AB müktesebatı ile uyumu incelenmektedir.  Bu değerlendirmeyi yaparken de halkın çevresel meseleleri yargıya taşıyabilmesi için gerekli menfaat şartının Danıştay tarafından nasıl yorumlandığı, Danıştayın değerlendirilmelerinde hangi standarlardan yola çıktığı tespit edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
In this dissertation, the principle of public participation that is one of the principles of international environmental law is examined. The Environment is increasingly contaminated in the development process and the impact of environmental pollution on human life is increasing at the same rate. Protection policies have been established in order to protect the environment and the existence of common benefit in environmental protection policies constitutes the need to involve the public in the making of these policies. Public participation principle is born from this need. The conceptual framework of access to information, participating in decision-making processes and access to justice that are components of the principle of public participation are addressed with the help of ECtHR decisions. We examine the principle of public participation, by looking at its place under the sources of public international law. With this evaluation, it is discussed how public participation will affect the environmental protection policies in the future and how much it will be binding on the states.
An assessment of how the principle of public participation is regulated in binding and non-binding environmental law texts is made. The Aarhus Convention is a unique convention aimed at achieving the inclusion of public participation provisions in binding environmental law texts. Moreover, the proposal of a procedure allowing the participation of the public in the application process to the compliance committee provided for in the Convention reinforces the importance of the Convention. The way in which public participation takes place in Turkish law and its compliance with EU acquis is examined. In making this evaluation, we tried to determine the standards the Turkish Council of State uses to assess the conditions of interest necessary for the public to carry environmental affairs to the judiciary, and the standards used by the Council of State to assess this environmental affairs.