Farklı tuzluluk düzeylerindeki sulama sularının, biberde (Capsicum annuum L.) bazı büyüme, gelişme ve verim parametrelerine etkisi
The effects of irrigation water with different salinity levels on some development, growth and yield parameters of pepper (Capsicum annuum L.)
Yazar: EMİNE EKMEKÇİ ALTUNAL
Danışman: PROF. DR. MEHMET APAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZETBu çalışma, sulama suyu kalitesi ve Ca:Mg oranının, sivri biber (Capsicum annuum L.) bitkisinin verimine, bitkinin bazı özelliklerine ve toprak tuzluluğuna olan etkilerini araştırmak amacıyla, serada oluşturulan lizimetrelerde yürütülmüştür. Araştırmada, 4 sulama suyu tuzluluğu (T1=1.0 dSm-1, T2=2.5 dSm-1, T3=4.0 dSm-1 ve T4=6.0 dSm-1) konuları ile 2 Ca:Mg oranı (O1=1:1 ve O2=3:1) konuları tesadüf parsellerinde faktöriyel düzende 3 tekrarlamalı olmak üzere ele alınmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; sulama suyu tuzluluğunun artmasıyla, biber verimi, meyve çapı, meyve boyu, bitki boyu, bitki kök derinliği, bitki gövde çapı ve su tüketimi değerleri önemli ölçüde azalmasına karşılık, toprak tuzluluğu, meyvedeki kuru madde miktarı, meyve, yaprak ve dallardaki toplam kül miktarları önemli ölçüde artmıştır. Ca:Mg oran denemesi meyve boyuna istatistiksel anlamda etki etmezken, oranın 1:1'den 3:1'e çıkması meyve çapını azaltmış ve istatistiksel olarak önemli derecede etkilemiştir. Bitki boyu ve bitki kök derinliği değerleri Ca:Mg oran değişiminden istatistiksel olarak etkilenmezken, bitki gövde çapı oran denemesi ile önemli ölçüde azalma göstermiştir. Ca:Mg oranındaki değişim meyve, yaprak ve dal kül miktarlarını etkilemezken, kuru madde bakımından yalnızca dal kuru madde değerlerini istatistiksel anlamda etkilemiştir. Araştırmada lizimetrelerden elde edilen ortalama verim değerleri, iki farklı Ca:Mg oran denemesi (O1 ve O2) ve sulama suyu tuzluluğu açısından büyükten küçüğe sırasıyla To (1748.11), T1 (1096.03 ve 815.62), T2 (948.56 ve 1039.97), T3 (366.29 ve 518.97) ve T4 (319.56 ve 395.62) gr/bitki olarak belirlenmiştir. Kontrol konusuna göre (To) hesaplanan oransal verim değerlerine göre, en fazla verim azalması %81.7 olarak T4O1 konusunda gözlenirken, en az verim azalması %37.3 olarak T1O1 konusunda olmuştur. Sulama suyu tuzluluğu ve toprak tuzluluğu karşılıklı incelendiğinde, toprak tuzluluğunun, uygulanan sulama suyu tuzluluğuna paralel olarak arttığı görülmüştür. Derinliğe bağlı olarak toprak tuzluluğu değerleri incelendiğinde; genel olarak tuzluluğunun hem çiçeklenme hem de hasat döneminde 10-20 cm ve 20-30 cm'den alınan topraklarda, 0-10 ve 30-40 cm derinliklere nazaran daha fazla olduğu gözlenmiştir. Bunun nedeni olarak, bitki kök yoğunluğunun daha fazla olduğu bölgelerde tuzluluğun kısmen daha yüksek olduğu düşünülebilir. Topraktaki buharlaşma ve bitkinin kullandığı suyun toplamı olarak ifade edilebilen bitki su tüketimi, sulama suyu tuzluluğunun en düşük olduğu To-Kontrol konusunda en yüksek değere (470.02 mm) ulaşmıştır. Sulama suyu tuzluluğunun artması ile birlikte topraktaki tuzluluk artmış, buna bağlı olarak toprak osmotik potansiyeli yükselmiş ve bitkilerin su alımı azalmıştır. Sonuç olarak ta bitkilerin su tüketimi değerleri düşmüştür. Sulama suyu tuzluluğu açısından ortalama su tüketimi değerleri T1 (389.80 mm), T2 (333.20 mm), T3 (284.65 mm) ve T4 (210.63 mm) olarak bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Sulama suyu kalitesi, Ca:Mg oranı, biber (Capsicum annuum L.), toprak tuzluluğu, lizimetre.

Abstract:
ABSTRACTThis study has been performed on lysemeters formed in greenhouse in order to search for the effects of irrigation water quality and Ca/Mg ratio on pepper yield, some features of the plant and soil salinity. In the research, the matters of five irrigation water salinities (T0-Kontrol=0.41 dSm-1, T1=1.0 dSm-1, T2=2.5 dSm-1, T3=4.0 dSm-1 ve T4=6.0 dSm-1) together with two Ca:Mg ratio levels (O1=1:1 ve O2=3:1) were discussed in random parcels as three trial in factorial order. According to the results of the research; soil salinity, the amount of dry substance in fruit, total amount of ash in branches and leaves of the fruit increased remarkably while pepper product, the diameter and length of the fruit, the length of the plant , the depth of plant root, the diameter of plant stem and water consumption values decreased considerably owing to the increase of irrigation water salinity. The change in Ca:Mg value from 1:1 to 3:1 caused increase in product but these alterations that depend upon Ca:Mg value in product were not regarded as so significant according to statistical analyses. The trial of Ca:Mg value did not affect the length of the fruit statistically but the increase of this value from 1:1 to 3:1 reduced fruit diameter and affected considerably from statistical point of view. The values of plant length and plant root depth reduced remarkably with the trial of plant stem diameter value while they were not affected statistically from the change in Ca:Mg value. The change in Ca:Mg value did not affect the amount of ash in branch and leaves of fruit but it statistically affected the values of branch dry substance if just the dry substance was considered. In the research, the average product values obtained from the lysemeters, from the big one to the small in turn, were determined as gr/plant, T0 (1748.11), T1 (1096.03 ve 815.62), T2 (948.56 ve 1039.97), T3 (366.29 ve 518.97) ve T4 (319.56 ve 395.62) in terms of two different trial of Ca/Mg value (O1 and O2 ) and irrigation water salinity. According to the proportional product value calculated by considering the control matter (To), the least product reduction occurred in T1O1 matter as 37.3 % whereas the most product reduction was observed in T4O4 as 81.7%. When the irrigation water and soil salinity were examined mutually, it was observed that the soil salinity increased as parallel to the irrigation water salinity which was applied. The values of soil salinity which were dependant upon the depth were looked over and it was observed that salinity was much more intensive in the soil that was taken from the depth of 10-20cm and 20-30 cm in both blooming and harvest period when compared to the depth of 0-10cm and 30-40cm. The reason for this was to be regarded as that salinity was relatively higher in the areas in which the plant root density was much more. Evaporation in the soil and plant water consumption which means the total amount of water that the plant used reached the maximum value (470.02 mm) in To-control matter where the value of irrigation water salinity was minimum. Salinity in soil increased together with the rise in irrigation water salinity and in connection with this soil osmotic potential went up and water intake of plants declined. As a result of this, the values of water consumption of the plants decreased. The average values of water consumption concerning the irrigation water salinity were determined as T1 (389.80 mm), T2 (333.20 mm), T3 (284.65 mm)and T4 (210.63 mm).Key Words: Irrigation water quality, Ca:Mg ratio, pepper (Capsicum annuum L.), soil salinity, lysemeters.