Kocaeli Üniversitesi öğrencilerinin sigara kullanım düzeyleri ve üçüncü el sigara dumanı hakkındaki farkındalık düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of Kocaeli University students' levels of smoking and awareness of third-hand smoke
Yazar: HATİCE EBRU ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Farkındalık = Awareness ; Kocaeli = Kocaeli ; Nikotin = Nicotine ; Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara içme = Smoking ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Kocaeli Üniversitesi öğrencilerinin sigara kullanım düzeyleri
ve üçüncü el sigara dumanı hakkındaki farkındalık düzeylerini değerlendirmek ve çalışma
verilerinin toplanması sırasında katılımcılarda üçüncü el sigara dumanının ne olduğuna ve
zararlarına yönelik farkındalık sağlamaktır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel tipte yapılan çalışmanın evreni Kocaeli
Üniversitesi Mediko Sosyal Birim Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran Kocaeli
Üniversitesi öğrencileridir. Çalışmaya 162 katılımcı katılmıştır. Araştırma anketi Google
formlar üzerinden oluşturulmuş olup elektronik ortamda 2021-2022 eğitim öğretim yılında
Kocaeli Üniversitesinde öğrenim gören öğrenciler ile paylaşılarak katılımcılara
ulaştırılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 22.15 ± 2.17 idi ve 95 (%58.64)'i kadınlardan, 67
(%41.35)'si erkeklerden oluşmaktaydı. Çalışmamızda erkek öğrencilerde sigara kullanım
düzeyi anlamlı derecede yüksek bulundu. Öğrencilerde sigara kullanımının; ailesinde ve
yaşadığı ortamda sigara içen kişi varlığıyla ve öğrenci evinde kalmayla istatistiksel olarak
anlamlı bir ilişki içinde olduğu belirlendi. Çalışmamızda sigara içen 44 katılımcının
%56,81'i düşük düzeyde bağımlı, %38,63'ü orta düzeyde bağımlı, %4,54'ü yüksek
düzeyde bağımlı olarak tespit edildi. 162 katılımcının ÜESD farkındalık ölçeği puan
ortalaması 34.06±10.18 olarak bulundu. Orta-yüksek derecede nikotin bağımlılığı olan
grubun ÜESD farkındalık düzeyleri, düşük nikotin bağımlılığı olan gruba göre yüksek
bulundu.
Sonuç: Çalışmamızda Kocaeli Üniversitesi öğrencilerinin sigara kullanım düzeyleri ve
üçüncü el sigara dumanı hakkındaki farkındalık düzeylerini inceledik. Katılımcıların sigara
kullanım düzeyleri benzer çalışmalarla uyumludur. Katılımcıların büyük çoğunluğu
ÜESD'nin zararlarıyla alakalı olan sorularda olumlu cevap verirken, ÜESD kalıcılığı ve
maruziyet yolllarıyla alakalı olan sorularda kararsız kaldılar ya da olumsuz cevap verdiler.
Genelleme yapacak olursak ÜESD farkındalık düzeyi orta olarak tespit edildi. Sonuç
olarak, kamuoyunda ve sosyal medyada sigara karşıtı kampanyalar düzenlenirken
ÜESD'nin sağlık ve kalıcılık yönünden bilinmeyen tehlikeleri de göz ardı edilmemelidir.
Bu konuda farkındalığı arttırabilmek için, Türkiye'nin geleceği olan üniversite
öğrencilerine yönelik yeni çalışmalar yapılmalı ve eğitimler düzenlenmelidir.
Anahtar kelimeler: üniversite öğrencisi, sigara, üçüncü el sigara dumanı, Baths ölçeği,
Fagerström ölçeği, nikotin bağımlılığı

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate the level of smoking and awareness of third-hand
smoke among Kocaeli University students and to raise awareness of third-hand smoke in
participants during the collection of study data.
Materials and Methods: The population of the descriptive, cross-sectional study was
Kocaeli University students who applied to Kocaeli University Medical Unit Family
Medicine Polyclinic. 162 participants participated in the study. The research questionnaire
was created through Google forms and shared with the students studying at Kocaeli
University in the 2021-2022 academic year in electronic environment and delivered to the
participants.
Results: The mean age of the participants was 22.15 ± 2.17 years and 95 (58.64%) were
females and 67 (41.35%) were males. In our study, the level of smoking was found to be
significantly higher in male students. Smoking in students; It was determined that there is a
statistically significant relationship with the presence of a smoker in his family and living
environment and with staying in the student house. In our study, of 44 smokers, 56.81%
were found to be low dependent, 38.63% moderately dependent, and 4.54% highly
dependent. The mean THS awareness scale score of 162 participants was found to be
34.06±10.18. The THS awareness levels of the group with moderate-high degree of
nicotine dependence were found to be higher than the group with low nicotine dependence.
Conclusion: In our study, we examined the level of smoking and awareness of third-hand
smoke of Kocaeli University students. The smoking levels of the participants are consistent
with similar studies. While the majority of the participants answered positively to the
questions about the harms of THS, they were undecided or gave negative answers to the
questions about THS persistence and exposure routes. If we make a generalization, the
level of awareness of THS was determined as medium. As a result, the unknown dangers
of THS in terms of health and permanence should not be ignored while organizing antismoking campaigns in the public and social media. In order to increase awareness on this
issue, new studies should be conducted and trainings should be organized for university
students, who are the future of Turkey.
Keywords: university student, cigarette, third-hand smoke, Baths scale, Fagerström scale,
nicotine addiction