9.sınıf öğrencilerinin veri grupları üzerine informel çıkarımsal akıl yürütme süreçlerinin incelenmesi
Investigation of informal inferential reasoning processes of 9th grade students about the data groups
Yazar: LEYLA ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. İLYAS YAVUZ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akıl yürütme = Reasoning ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; İnformal eğitim = Informal education ; İnformal mantık = Informal logic ; İnformal çıkarımsal muhakeme = Informal inferential reasoning

Özet:
Bu çalışma; 9. Sınıf öğrencilerinin veri grupları hakkındaki informel çıkarımsal akıl yürütme 
süreçlerinin incelemesini amaçlamaktadır. Araştırmada teknoloji destekli etkinliklerin 
öncesinde, sırasında ve sonrasında öğrencilerin veri grupları hakkındaki informel çıkarımsal 
akıl yürütme süreçleri incelenmiştir. Teknoloji destekli etkinliklerin öğrencilerin informel 
çıkarımsal akıl yürütme süreçlerine olan etkisi de incelenmiştir. Bu araştırmada nitel araştırma 
yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır.  
Öğrencilerin akıl yürütme süreçlerinin incelendiği bu çalışmada Makar ve Rubin'in (2009) 
informel çıkarımsal teorik çerçevesi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2018-2019 
eğitim öğretim yılında Şanlıurfa'da bir Anadolu Lisesi'nde öğrenim görmekte olan 9. Sınıf 
öğrencileri arasından oluşturulmuştur. Seçilecek öğrencilerin belirlenmesi için sürecin başında 
İnformel Çıkarımsal Akıl Yürütme Testi-1 (İÇAY-1) uygulanmıştır. Ardından seçilen dört 
öğrenciyle VUstat etkinlikleri gerçekleştirilmiştir. Böylece teknoloji sırasındaki akıl yürütme 
süreçlerinde gözlemler yapılmıştır. Ardından teknoloji sonrası İnformel Çıkarımsal Akıl 
Yürütme Testi-2 (İÇAY-2) uygulanmıştır. Burada gözlemler ve mülakatlar gerçekleştirilmiştir. 
Mülakatların çözümlenmesi için içerik analizleri yapılmıştır.  
Araştırma sürecinin başında teorik çerçevenin bileşenlerinden olasılıksal dili kullanan öğrenci 
sayısı verileri delil olarak kullanan öğrenci sayısından ve verilerin ötesine genelleme bileşenini 
kullanan öğrenci sayısından az olduğu tespit edilmiştir. VUstat etkinlikleri öncesinde öğrenciler 
daha çok işlemsel anlamaya dayalı cevaplar verirken, VUstat etkinliklerinde kavramsal 
anlamaya da yer verdikleri görülmüştür. VUstat etkinlikleri ve sonrasında teorik çerçevenin 
bileşenlerini kullanma sayıları artmış, veri seti hakkında veri setlerinden daha fazla çıkarımda 
bulundukları gözlemlenmiştir. Teknoloji destekli etkinliklerin öğrencilerin veri setleri üzerine 
informel çıkarımsal akıl yürütmelerine olumlu etkileri gözlemlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the informal inferential reasoning processes of 9th 
grade students about the data groups. In this research, informal inferential reasoning processes 
about data groups of students before, during and after technology supported activities were 
examined. The effect of technology-supported activities on students' informal inferential 
reasoning processes was examined. In this research, case study design, which is one of the 
qualitative research methods, was used. 
Informal inferential theoretical framework of Makar and Rubin (2009) was used in this study 
which observed students' reasoning processes. The research group of the study was formed 
from 9th grade students who study at an Anatolian High School in Şanlıurfa in the 2018-2019 
academic year. For determining of research group from students, Informal Inferential 
Reasoning Test-1 (İÇAY-1) was applied at the beginning of process.  Then VUstat activities 
were carried out with four selected students. Thus, observations were done in the reasoning 
processes during technology. Then, after the technology, Informal Inference Reasoning Test-2 
(İÇAY-2) was applied. At this stage, observations and interviews were conducted. Content 
analyzes were conducted to analyze the interviews. 
At the beginning of the research process, it was found that the number of students using 
probabilistic language, which is one of the components of the theoretical framework, was less 
than the number of students using the data as evidence and the number of students using the 
generalization component beyond the data. It is observed that while students gave more answers 
based on operational understanding before the VUstat activities, they also included conceptual 
understanding in their answers during VUstat activities. Number of using theoretical 
framework's components increased during and after VUstat activities. It is observed that 
students inference more from data sets about data groups. The positive effects of technology-supported activities on students' informal inferential reasoning about data groups were 
observed.