Aile sağlığı merkezine başvuran 18-49 yaş üreme çağındaki kadın hastaların anne sütü ve emzirme hakkında bilgi düzeyi ve emzirme tutumlarının değerlendirilmesi
Assessment of knowledge level and nursing attitude about mother's milk and breastfeeding of Female Patients of 18-49 age of reproductive age who applied to A family health center
Yazar: FAİZE KAMİŞ
Danışman: PROF. DR. ALİ ÖZDEMİR ; PROF. DR. BERRİN TELATAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Anne Sağlığı ve Bebek Bakımı Eğitimi Programı = Mother Health and Child Care Training Program ; Anne sütü = Milk-human ; Anneler = Mothers ; Emzirme = Breast feeding ; Kadınlar = Women

Özet:
AMAÇ:
 Anne sütü, annenin antikorları aracılığı ile bebeğin hastalıklara karşı korunmasını sağlamakta; beslenme bozukluklarının ve gıda kaynaklı enfeksiyonların prevalansını azaltmaktadır. Bu nedenle DSÖ (Dünya Sağlık Örgütü) bebeğe doğum sonrası en erken dönemde anne sütü verilmeye başlanması ve anne sütünün ilk altı ay tek başına, iki yaşına kadar ek besinlerle birlikte verilmesini önermektedir. Çalışmamızda:
1. 18-49 yaş doğurganlık çağındaki kadınların anne sütü ile ilgili bilgi ve tutumlarını incelenmesi ve buna etki eden faktörlerin belirlenmesi.
2. Başarılı bir emzirme için sadece başlatılması değil, sürdürebilir de olması gerekir. Emzirmenin sürdürülebilir olması açısından eksiklerin saptanması ve gereken eğitim stratejilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.

 GEREÇ ve YÖNTEM:
Çalışmamız tek merkezli, kesitsel ve anket çalışması olarak düzenlenmiştir. 2 Ocak 2020-30 Nisan 2020 tarihleri arasında İstanbul ili Ataşehir ilçesi Ataşehir Aile Sağlığı Merkezi 34.03.066 Aile Hekimliği Birimine herhangi bir nedenle poliklinik hızmeti için başvuran kesin kayıtlı 18-49 yaş arası 205 katılımcı dahil edildi. Hastaların anne sütü ve emzirmeyle ilgili bilgi düzeylerini değerlendiren 2 ayrı anket çalışması hastalarla yüz yüze görüşülerek dolduruldu. İlk ankette anne sütü genel bilgi düzeyi puanı verilen doğru yanıtlara göre 100 lük sisteme çevrilerek hesaplandı (0 en düşük, 100 en iyi bilgi düzeyi).
İkinci ankette emzirme bilgi düzeyi puan dağılımları gruplanarak değerlendirildi. Gruplarda bebeğe verilen ilk besin ve kolostrum hakkında, anne sütünün yeterli verilme süresi hakkında, emzirmenin bebeğe faydaları, doğru emzirme yöntemi , emzirmenin anne açısından faydaları ile emzirmeye etki eden negatif faktörleri içeren sorular yer almaktaydı.
BULGULAR:
Katılımcıların yaş ortalaması 33,78 (min:18, max:49) yıldı. Katılımcıların %67,8'i evli; %50,2'i üniversite mezunu; %57,6'sı orta gelir düzeyine sahip ; %65,4'ünde gebelik öyküsü; %91,8'inde emzirme öyküsü mevcuttu. Katılımcıların çoğuna (%86,8'i) daha önce emzirme hakkında bilgi verilmişti. Katılımcıların anne sütü genel bilgi düzeyi puanı 71,87 ± 17,15'idi. En yüksek doğru cevap oranı '' bebeğe ilk verilmesi gereken besin'' (% 99,5) alanında izlenirken, en düşük doğru cevap oranı'' 0-6 ay bebeğin emzirilme süresi''(%32,2) alanında izlendi.
Anne sütü genel bilgi düzeyi puanı üniversite mezunlarında (p<0,05) daha yüksekti. Emzirilen çocuk sayısına göre fark olmamasına rağmen, iki çocuk emzirenlerin puanları düşüktü (p>0,05). Katılımcıların emzirme ve anne sütünün faydaları hakkında bilgi düzey puanını gruplara göre dağılımlarını incelediğimizde en yüksek bilgi düzeyi ''Anne sütünün yeterli verilme süresi'' (90,49) alanında izlenirken, en düşük'' Emzirmenin anne açısından faydaları''(58,46) alanında izlendi. Emzirme ve anne sütü hakkında bilgi düzeyi puanı evli olanların (p<0,01), üniversite mezunu olanların (p<0,05) ve daha önce konu hakkında eğitim almış olanları n(p<0,01)  yüksek bulundu.

SONUÇ:
Çalışmamızda katılımcıların ''Anne sütü ve emzirme ''ile ilişkili bilgi düzeylerinin yüksek olduğu ve yeterli süre emzirme eğiliminde oldukları görüldü. Eğitim ve gelir seviyesinin yüksekliği, daha önce ''Anne sütü ve emzirme'' hakkında bilgi almış olmak, bilgi kaynağının sağlık çalışanları olması bilgi seviyesinin artmasına katkı sağlayan faktörlerdir.
Emzirmenin sadece başlatılması değil, sürdürülebilir olması için evlilik öncesi danışmanlık hizmetlerinde ''Anne sütü ve emzirme'' konusuna da yer verilmeli ve kamu spotlarını yaygınlaştırarak toplumsal desteğin artması amaçlanmalıdır.

Abstract:
OBJECTIVE:
 Breast milk reduces the prevalence of nutritional disorders and foodborne infections, while breast milk provides protection of the baby against diseases by means of the mother's antibodies. For this reason, WHO (World Health Organization) recommends that the baby be started to breastfeed at the earliest period after birth and breast milk should be given alone for the first six months and along with additional nutrients until the age of two. In our study we aimed:
1.To examine the knowledge and attitudes of women aged 18-49 at childbearing age regarding breast milk and to determine the factors affecting this.
2.Since breastfeeding has to be sustainable, not just to be initiated, to detect breastfeeding deficiencies and to contribute to the determination of education strategies.

MATERIAL AND METHODS:
 Our study was organized as a single-center, cross-sectional and survey study. 205 participants between the ages 18-49, who strictly registered and applied to 34.03.066 Family Medicine Unit of Atasehir Family Medicine Center at Atasehir district of Istanbul for outpatient clinic service for any reason between 2nd January 2020 and 30th April 2020, were included. 2 separate questionnaire studies evaluating the knowledge levels of the patients about breast milk and breastfeeding were filled in by interviewing the patients face to face. In the first survey, the breast milk general knowledge level score was calculated by converting the given correct answers to over 100 points (0 lowest, 100 best knowledge level). In the second survey, Breastfeeding knowledge level scores were grouped and evaluated. In the groups, there were questions about; the first food and colostrum given to the baby, the adequate duration of breastfeeding, the benefits of breastfeeding to the baby, the right breastfeeding method, and the benefits of breastfeeding for the mother and negative factors affecting breastfeeding.
RESULTS:
 The average age of the participants was 33.78 (min: 18, max: 49) years. 67.8% of the participants were married; 50.2% of the participants were graduated from university; 57.6% of them had middle income; 65.4% of them had been pregnant before and 91.8% of them breastfed before. Most of the participants (86.8%) were previously informed about breastfeeding. Breast milk general knowledge level of the participants was 71.87 ± 17.15. The highest correct response rate was observed in the field of "Food that should be given to the baby first" (99.5%), while the lowest correct response rate was observed in the field of "Duration of 0-6 months baby's breastfeeding" (32.2%). Breast milk general knowledge level score was higher among university graduates (p <0.05). Although there was no significant difference between scores when a comparison is made according to the number of children breastfed, those who breastfed two children had lower scores (p >0.05). When we examine the distribution of the knowledge level score of the participants about breastfeeding and the benefits of breastmilk according to the groups, the highest level of knowledge was monitored in the field of "Sufficient breastfeeding duration" (90.49), while the lowest was found in the field "Benefits of breastfeeding for the mother" (58.46). The scores of knowledge level on                     breastfeeding and breast milk were found to be high in those who are married (p <0.01), those who are university graduates (p <0.05) and those who have previously been educated on the subject (p <0.01).
CONCLUSION:
In our study, it was seen that the knowledge levels of participants related to "Breastmilk and breastfeeding" were high and they had a tendency to breastfeed for a sufficient period. High level of education and income, being informed about "Breastmilk and breastfeeding" before, withal, the information about the "Breastmilk and breastfeeding" is given by healthcare professionals are the factors that contribute to the increase of the level of knowledge. In order for breastfeeding not only to be initiated, but also to be sustainable, the subject of "Breastmilk and breastfeeding" should be included in the pre-marriage counseling services and it should be aimed to increase social support by expanding public spots.