Seçmeli yemlemenin kuzularda besi performansı, karkas özellikleri, bazı rumen sıvısı ve kan parametreleri üzerine etkileri
Effects of choice feeding on fattening performance, carcass characteristics some rumen fluid and blood parameters of lambs
Yazar: ÖNDER CANBOLAT
Danışman: PROF.DR. ALİ KARABULUT
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
SEÇMELİ YEMLEMENİN KUZULARDA BESİ PERFORMANSI,KARKAS ÖZELLİKLERİ, BAZI RUMEN SIVISI veKAN PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİLERİÖnder CANBOLATÖZETBu araştırma seçmeli yemlemenin Karacabey Merinosu kuzularda yem tüketimi, yemtercih oranı, besi performansı, karkas özellikleri ile bazı rumen sıvısı ve kan parametreleriüzerine olan etkilerini belirlemek amacıyla düzenlenmiştir. Ayrıca deneme rasyonlarınınbesleme değeri in vitro gaz üretim tekniği ile test edilmiştir.Bu amaçla 1. denemede 48 baş Karacabey Merinosu erkek kuzu ile yem seçim (tercih)denemesi yürütülmüştür. Yem seçim denemesinde kuzular düşük enerji-düşük protein (DE-DP:2350 kcal/kg KM/%10.80 HP/KM) ve normal enerji-normal proteinli (NE-NP: 2600 kcal/kgKM/%14.97 HP/KM) içeren rasyonlara, kekik yağı (KY: 0, 5 g/kg KM) ilavesi ile hazırlanan(DE-DPxKY'sız, DE-DPxKY'lı, NE-NPxKY'sız ve NE-NPxKY'lı) 4 farklı deneme rasyonu ileyemlenmişlerdir. Ayrıca deneme hayvanlarına 0, 6, 12 ve 18 g/baş/gün üre 300 ml su içerisindeçözülerek, günde eşit iki öğünde (saat 1000 ve 1400'de) ağız yoluyla verilmiştir. Yem tercihdenemesi ile yem tercih oranlarının saptanması her biri 8 günden oluşan 3 deneme dönemindetoplam 24 gün sürmüştür. Yem tercih denemesi sonucunda rasyonlarının besin maddeleriiçeriğinin artması (NE-NP) ve kuzulara 12-18 g/baş/gün üre verilmesinin kuzuların canlı ağırlığıile günlük ortalama canlı ağırlık artışını olumlu etkilediği saptanmıştır (P<0.05). Hayvanlarınrasyonlarına kekik yağı (0, 5 g/kg KM) ilavesi canlı ağırlık ve günlük ortalama canlı ağırlıkartışı üzerine etkili olmamıştır (P>0.05; P>0.01). Rasyonların besin maddeleri içeriğininartmasının (NE-NP) yanı sıra üre ilavesi kuzuların günlük ortalama yem tüketimini olumsuzetkilemiştir (P<0.05; P<0.01). Günlük ortalama yem tüketimi üresiz (0 g) ve 6 g/baş/gün üretüketen deneme gruplarında daha yüksek saptanmıştır (P<0.05). Rasyonlara kekik yağı ilavesigünlük ortalama yem tüketimini etkilememiştir (P>0.05; P>0.01). Yem tercih oranı ise enyüksek üre içermeyen rasyonlarla beslenen grupta saptanırken, üre (6, 12 ve 18 g/baş/gün)ilavesi tüm dönemlerde yem tercih oranını düşürmüş ve dönemler arasındaki farklılıklar iseistatistiki önemli bulunmuştur (P<0.01).Deneme 2.'de ise yem tercih denemesinde kullanılan 48 baş kuzu 56 gün süreli besidenemesine alınmıştır. Besi performansı 14 günlük dönemlerde kuzuların kontrol tartımlarıylasaptanmıştır. Besi başı, ortası (28. gün) ve sonunda (56. gün) alınan rumen sıvısı ve kanörneklerinde gerekli analizler yapılmıştır. Ayrıca deneme sonunda tüm hayvanlar kesilerekkesim ve karkas özellikleri incelenmiştir. Besi denemesinde DE-DP ve NE-NP'li rasyonlarakekik yağı (0, 5 g/kg KM) ilavesi ile DE-DPxKY'sız, DE-DPxKY'lı, NE-NPxKY'sız ve NE-NPxKY'lı olmak üzere 4 farklı rasyon oluşturulmuştur. Bu rasyonlara ek olarak denemehayvanlarına 0, 6, 12 ve 18 g/baş/gün üre verilmesinin besi performansı, yem tüketimi, yemdenyararlanma oranı, karkas özellikleri, rumen sıvısı ve kan parametreleri üzerine önemlietkilerinin olduğu saptanmıştır. Deneme rasyonlarının besin maddeleri içeriğinin artması (NE-NP) günlük ortalama canlı ağırlık artışı, günlük ortalama yem tüketimi, yemden yararlanmaoranında iyileşmenin yanı sıra karkas özellikleri, rumen sıvısı ve kan parametreleri düzeylerinide artırmıştır (P<0.05; P<0.01). Rasyonlara kekik yağı ilavesinin ise besi performansına aitözellikler ile rumen sıvısı ve kan parametrelerine önemli bir katkısı olmadığı saptanmıştır(P>0.05; P>0.01). Rasyonların yanı sıra hayvanlara üre verilmesi canlı ağırlık artışı, yemtüketimi, yemden yararlanma oranı, karkas özellikleri, rumen sıvısı ve kan parametreleriniönemli düzeyde etkilemiştir (P<0.05; P<0.01). Üre, rumen sıvısı amonyak azotu, kan amonyakve üre azotu ile toplam protein düzeyini önemli ölçüde artırmıştır (P<0.01). Üre ilavesinin yemtüketiminde bir miktar düşüşe neden olmasına karşın, yemden yararlanma oranı, besi ve karkasözelliklerini olumlu etkilediği saptanmıştır (P<0.05; P<0.01). Kuzu besi performansına ait tümunsurlar değerlendirildiğinde, her iki rasyon grubuna ilave olarak verilen 12 g/baş/gün ürenin enetkili üre dozu olduğu saptanmıştır.Deneme 3'de kuzu besisinde kullanılan rasyonların in vitro gaz üretimi (ml), organikmadde sindirilebilirlikleri (%) ve mikrobiyal protein (biyokitle) üretimine (g) etki düzeyleriincelenmiştir. Bu özellikleri rasyonların besin maddeleri içeriğinin artması (NE-NP) önemlidüzeyde artırmıştır (P<0.01). Rasyonlara kekik yağı ilavesi ise bu özelliklerin tümünü olumsuzetkilemiştir (P<0.05; P<0.01). Rasyonlara üre ilavesi DE-DP ve NE-NP'li rasyonlarda gazüretimi, organik madde sindirilebilirliği ve mikrobiyal protein (biyokitle) üretimini olumluetkilemiştir (P<0.05; P<0.01). Tüm özellikler incelendiğinde NE-NP'li rasyon grubuna 12g/baş/gün üre ilavesinin en etkili doz olduğu saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Kuzu Besisi, Seçmeli Yemleme, Besi Performansı, Karkas Özellikleri,Rumen Sıvısı Parametreleri, Kan Paramaetreleri, Mikrobial Biyokitle

Abstract:
EFFECTS OF CHOICE FEEDING ON FATTENING PERFORMANCE,CARCASS CHARACTERISTICS SOME RUMEN FLUID andBLOOD PARAMETERS OF LAMBSÖnder CANBOLATABSTRACTThe aim of this experiment was to determine the effect of choice feeding on the growthperformance, carcass characteristics and some parameters of rumen fluid and blood. In addition,the nutritive value of rations used in this experiment was determined using in vitro gasproduction technique.In the first experiment 48 Karacabey Merinos male lambs were used to determine theration preference. Four different rations (Low energy (2350 kcal)-Low protein (10.80%) withand without Oregano oil, Normal energy (2600 kcal)-Normal protein (14.97%) with and withoutOregano oil were used. Each lamb allocated to four different rations mentioned above weresupplemented 300 ml urea containing solution in a equal portions at 10 am and 14 pm, whichcorrespond to 0, 6, 12 and 18 g urea/lamb/day. The experiment (3 periods x 8 days) lasts 24days to determine the ration preference and ration preference ratio. The increase in energycontent of ration and urea supplementation (12-18 g urea/lamb/day) had a positive effect on thelive weight gain (P<0.05). Oregano oil supplementation (0.5 g/kg DM) had no effect on the liveweight gain (P>0.05). The increase in the energy content and urea supplementation had anegative effect on the daily feed conversion rate (P<0.05, P<0.01 respectively). Feedconversions for lambs consumed urea solution 0 and 6 g were significantly higher than theothers. Oregano oil supplementation had no effect on the feed intake (P>0.05). Feed preferenceratio was decreased with increasing urea levels in supplementation. The feed preference ratio forlambs did not consumed urea was significantly higher than those for lambs which consumedurea (6, 12 and 18 g/day) (P<0.01).The second experiment lasts 56 days. In the second experiment same 48 lambs wereused to determine fattening performance at the 14 days intervals. At the beginning, middle andend of experiment rumen fluid and blood samples were taken for subsequent analysis. Inaddition, all animals used in the experiment were slaughtered to determine carcasscharacteristics. The same experimental diets which were used in the first experiment were givento lambs in the second experiment to determine the feed intake, feed conversion ratio, carcasscharacteristics, rumen fluid and blood parameters. The increase in nutrients (energy and protein)improved the daily live weight gain, feed intake, feed conversion rate, carcass characteristics,rumen fluid and blood parameters (P<0.05, P<0.01). Oregano oil supplementation had nosignificant effect on carcass characteristics, rumen fluid and blood parameters (P<0.05, P<0.01).Urea supplementation to lambs had significant effect on the same parameters mentioned above(P<0.05, P<0.01). Urea supplementation significantly increased the ammonia (NH3-N) contentof rumen fluid, ammonia, urea-N and total protein contents of blood (P<0.01). Although ureasupplementation slightly decreased feed intake urea supplementation improved the feedconversion ratio, growth and carcass performance (P<0.05, P<0.01). According to fatteningperformance trial, 12 g/day urea supplementation was found to be the best dose for both diets.In the third experiment, the rations which were used in the first and second experimentwere evaluated to determine the gas production, organic matter digestibility and microbialprotein production using in vitro gas production technique. The increase in the nutrientsimproved the parameters mentioned above. However Oregano oil supplementation had no effecton the same parameters. On the other hand, urea supplementation to diets (Low energy/lowprotein and Normal energy-Normal protein) improved the gas production, organic matterdigestibility and microbial protein production (P<0.05, P<0.01). According to in vitro gasproduction results, urea supplementation (12 g/lamb/day) was to be found the most effectivedose.Key Words: Lamb Fattening, Choice Feeding, Fattening Performance, Carcass Characteristics,Rumen Fluid Parameters, Blood Parameters, Microbial Biomass