Akut ve düzenli antrenmanın hentbolcülerde oksidatif stres üzerine etkisi
The effects of acute & regular training on oxidative stress in handball players
Yazar: TUBA ŞİNOFOROĞLU
Danışman: PROF.DR. NEDRET KILIÇ ; PROF.DR. YAŞAR SEVİM
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Spor = Sports
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Antrenman = Training ; Egzersiz = Exercise ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Serbest radikaller = Free radicals

Özet:
Teorik olarak sportif aktiviteler esnasında artan metabolik hız ilebirlikte organizmanın oksijen kullanımı da artar ve bu da beraberinde reaktifoksijen türlerinin sayısında artısı getirir. Daha önce yapılmıs olan çalısmalarfiziksel sportif yüklenmeler, artmıs oksijen tüketimi ve serbest radikal üretimiarasında bir baglantı oldugunu belirtmislerdir. Sportif yüklenme; kashücrelerinde mitokondriyel elektron transport zincirine elektron akımınınartması, iskemi- reperfüzyona baglı olarak aktive edilen ksantin oksidazınüretilmesi, demir içeren proteinlerin hasar görmesi ve Ca2+ homeostasisininbozulması gibi nedenlerle, reaktif oksijen türevlerinin olusmasına neden olur.Bu çalısmanın amacı akut ve düzenli antrenmanın oksidatif stresüzerine etkisini belirlemektir. Çalısmaya 17 hentbolcü ve 17 sedanter saglıklıerkek denek katılmıstır. Düzenli antrenmanın etkilerini belirlemek içinhentbolcüler 6 haftalık antrenman programı uygulamıslardır. Sedanterler,antrenmansız hentbolcüler ve antrenmanlı hentbolcüler 50 dakikalık uzun süreliaerobik kosu protokolünü uygulamıstır. Plazmada sportif yüklenme öncesi vesonrası Malondialdehit (MDA) ve ileri oksidasyon protein ürünleri (AOPP)degerlerini ölçmek için sportif yüklenmeden önce ve hemen sonra kanörnekleri alınmıstır.Sonuç olarak, 6 haftalık düzenli antrenman yapan hentbolcülerdedinlenim MDA degerinin azaldıgı saptanmıstır (p<0,05). Bununla beraberhentbolcülerin MDA degerlerinin sedanterlere göre düsük oldugu tespitedilmistir(p<0,001). Akut sportif yüklenmeden sonra MDA degerleriincelendiginde hentbolcülerde anlamlı bir degisiklik saptanamazken,sedanterlerin MDA degerlerinde düsüs bulunmustur (p<0,01). AOPPdegerlerine bakıldıgında hentbolcüler ve sedanterlerin AOPP degerleri arasındaanlamlı bir fark bulunmazken (p>0,05), antrenmanlı sporcuların AOPPdegerlerinde akut aerobik yüklenmeden sonra anlamlı artıs tespitedilmistir(p<0,05).Bu çalısmanın sonuçları göstermektedir ki düzenli yapılanantrenmanlarla; organizma akut olarak ortaya çıkabilecek yüksek oksidatifstrese karsı adaptasyon saglamaktadır. Bunun yanı sıra düzenli sportifyüklenmelerle vücudun antioksidan savunma sistemi gelismektedir.Anahtar Kelimeler: Antrenman, Oksidatif Stres, Serbest Radikal, Antioksidan,MDA, AOPP

Abstract:
Theoretically, during exercise, oxygen consumption is enhanced by anincreased metabolic rate, a process that can lead to an increase in the productionof reactive oxygen species. Results of previous studies have established a linkamong physical exercise, increased O2 consumption, and free-radical production.Exercise leads to the production of reactive oxygen species, by factors such asincreased electron flux to mitochondrial electron transport chain in muscle cells,created xanthine oxidase, which is activated by ischemia-reperfusion process,damaged iron-containing proteins, and disrupted homeostasis of Ca2+.The purpose of the present study is to examine the effect of acute andregular exercise on oxidative stress. Seventeen healthy male handball players and17 male sedanters participated in this study. To investigate the effects of regulartraining, the handball players applied a 6 week training program. A fifty minuteaerobic running exercise protocol in a running track was applied to handballplayers both before and after regular training; it was also applied to the sedanters.To measure the plasma malondialdehyde (MDA) and the advanced oxidationprotein products (AOPPs) levels, blood samples were obtained from the subjectsboth before and immediately after exercise.As a result, it has been established that 6 week of exercise haddecresed MDA levels of handball players(p<0,05). Also, we found that MDA levelswere lower in sedanters than handball players (p<0,001). By the way, it has beenestablished that acute exhaustive aerobic exercise does not effect lipidperoxidation in handball players, who train regularly. But after acute exercise MDAlevels of sedanters decreased significantly (p<0,05). No differences in AOPP levelsbetween sedanters and handball players (p>0,05) were found. However, AOPPlevels of trained handball players had increased after acute aerobic exercise(p<0,05).The results of this investigation show that with regular training,organisms adapt to high oxidative stress that increases with acute exercise.Moreover, body antioxidant defense systems increase through regular exercise.Key Words: Training, Oxidative Stres, Free Radical, Antioxidant, MDA, AOPP