Doğu Akdeniz Bölgesinde yetişen yerel fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotiplerinin morfolojik, agronomik, kalite ve moleküler özellikler yönünden karakterizasyonu
Morphologic, agronomic,  quality and molecular characterization of local bean (Phaseolus vulgaris L.) genotypes growing in Eastern Mediterranean Region
Yazar: ÖKKEŞ AKIN BOYLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÇÖLKESEN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'nde 2014-2015 yılları arasında olmak üzere, Tarımsal Araştırma Enstitüsü arazisinde 2 yıl süreyle yürütülmüştür. Materyal olarak Doğu Akdeniz bölgesinde yetişen 16 yerel fasulye çeşidi ile tescilli barbunya çeşidi olan Önceler kullanılmıştır.
Araştırma tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Her parsele 4 sıra ekim yapılmıştır. Yürütülen çalışmada agronomik ve morfolojik özellikler olan çıkış süresi, bitki boyu, bitkideki dal sayısı, çiçeklenmeye kadar geçen gün sayısı, bakla bağlama süresi, olgunlaşma gün sayısı, ilk bakla yüksekliği, bitkideki bakla sayısı, bitkideki boş bakla sayısı, bitkideki dolu bakla sayısı, bitkide tane ağırlığı, yüz tane ağırlığı ile tane verimi incelenmiştir. Elde edilen verilere göre 362,06 kg da-1 ile Dermason en verimli çeşit olmuştur. Bunu sıra ile Önceler 307,33 kg da-1 ve Sivas 306,77 kg da-1 takip etmiştir. Sonuç olarak bu üç genotipin bölgeye uyum yeteneğinin diğer genotiplere göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.  
22 primer çiftinin kullanılarak oluşturulduğu genetik benzerlik indeks değerleri incelendiğinde benzerliği en düşük genotip çiftlerinin Elazığ 1 ve Kozan 3 (0,571), Elazığ 1 ve Sivas (0,579) olduğu gözlenmiştir. Benzerliği en yüksek genotip çiftlerinin Turtul 1 ve Turtul 7 (1,000), Turtul 4 ve Kozan 4 (0,980), Kozan 4 ve Dermason (0,980) olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out for 2 years in in 2014-2015 years. As material, 16 village-type local bean landraces that grows in the eastern Mediterranean and registered Onceler variety were used. 	
	The study was carried out on randomized block design. Each plot was conducted planting 4 rows. In the study, agronomic and morphological features, blooming period, plant height, number of branches in the plant, number of days until flowering, pod binding period, number of days of ripening, height of first pod, number of pods in the plant, number of empty pods in the plant, number of full pods in the plant, grain weight, 100-seed weight and grain yield were examined. According to the data obtained, Dermason was the most productive variety with 362.06 kg da-1. This was followed by Önceler 307,33 kg da-1 and Sivas 306,77 kg da-1. As a result, it was determined that the ability of these three genotypes to adapt to the region is higher than other genotypes.
	
	When the genetic similarity index values of 22 primers were examined, the lowest similarity between genotype Elazığ 1 and Kozan 3 (0,571), Elazığ 1 and Sivas (0,579) was observed. Highest similarity is examined between Turtul 1 and Turtul 7 (1,000), Turtul 4 and Kozan 4 (0,980), Kozan 4 and Dermason (0,980) were observed.