Bilinçli farkındalık temelli psikoeğitim programının bipolar bozukluk tanılı hastaların algılanan stres düzeyi ve duygu düzenleme stratejilerine etkisi
The effect of a mindfulness based psycoeducation program on the perceived stress level and emotion regulation strategies of patients diagnosed with bipolar disorder
Yazar: SONGÜL NİDA KAPLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA ÖZBAŞ GENÇARSLAN
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Stres = Stress

Özet:
Bu araştırma, bipolar bozukluk tanılı hastalara verilen bilinçli farkındalık temelli psikoeğitim programının hastaların duygu düzenleme stratejileri ve algılanan stres düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Araştırma ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel model olarak yürütüldü. Gaziantep ilindeki Toplum Ruh Sağlığı Merkezlerine kayıtlı bipolar bozukluk tanısı almış hastalar araştırmanın evrenini, araştırma kriterlerine uyan 35 deney ve 36 kontrol grubu olmak üzere toplam 71 hasta çalışmanın örneklemini oluşturdu. Bilinçli Farkındalık temelli psikoeğitim programı haftada 2 oturum, toplam 6 oturum olarak grup eğitimi şeklinde uygulandı. Oturumlar 3 haftada tamamlandı.Veriler, Sosyodemografik Bilgi Formu, Bilinçli Farkındalık Ölçeği (BİFÖ), Duygu Düzenleme Anketi (DDA) ve Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) ile toplandı ve SPSS 22.0 paket program ile analiz edildi. Çalışmaya katılanların; %61,9'u erkek, %86,3'ü evli, %53,5'i 25-44 yaş arasında olduğu, %66,2'sinin bipolar tanısını 20-39 yaşları arasında aldığı belirlendi. Son testte deney grubunun kontrol grubuna göre BİFÖ ve DDA Bilişsel Yeniden Değerlendirme boyutunun ortalamasının anlamlı düzeyde arttığı, ASÖ ve DDA Bastırma boyutunun ortalamasının anlamlı düzeyde azaldığı belirlendi (p<0.05). Grup içi karşılaştırmalarda deney grubunun ön teste göre son test BİFÖ, DDA Bilişsel Yeniden Değerlendirme puan ortalamaları anlamlı düzeyde arttığı, ASÖ ve DDA Bastırma puan ortalamaları anlamlı düzeyde azamıştır (p<0.01). Kontrol grubunun grup içi karşılaştırmalarında ise son testte DDA Bastırma ve ASÖ toplam puan ortalamalarında anlamlı bir değişiklik görülmedi (p>0,05). Bilinçli Farkındalık Temelli Psikoeğitim Programının hastaların bilinçli farkındalığını arttırmada, algılanan stresini azaltmada ve duygu düzenleme stratejilerinde olumlu yönde etkisi olduğu belirlendi. Bipolar bozukluk tanılı hastaların tedavisinde, bilinçli farkındalık temelli psikoeğitim uygulamalarının psikiyatri hemşireleri ve diğer ruh sağlığı profesyonelleri tarafından verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted to determine the effect of mindfulness-based psychoeducation program given to patients with bipolar disorder on emotion regulation strategies and perceived stress levels of patients. The research was carried out as a quasi-experimental model with pretest-posttest control group. Patients diagnosed with bipolar disorder and registered to Community Mental Health Centers in Gaziantep constituted the population of the study, and a total of 71 patients, 35 experimental and 36 control groups, who met the research criteria, constituted the sample of the study. Mindfulness based psychoeducation program was implemented as group training, with 2 sessions per week, a total of 6 sessions. Sessions were completed in 3 weeks. The data were collected with the Sociodemographic Information Form, the Mindfulness Scale (MS), the Emotion Regulation Questionnaire (ERQ), and the Perceived Stress Scale (PSS) and analyzed with the SPSS 22.0 package program. Participants of the study; It was determined that 61.9% were male, 86.3% were married, 53.5% were between the ages of 25-44, and 66.2% were diagnosed with bipolar between the ages of 20-39. In the post-test, it was determined that the mean of the PPS and ERQ Cognitive Re-evaluation dimensions of the experimental group increased significantly compared to the control group, and the mean of the PSS and ERQ Suppression dimensions was significantly decreased (p<0.05). In comparisons within the group, the post-test MS and ERQ Cognitive Reassessment mean scores of the experimental group increased significantly compared to the pre-test, while the mean scores of PSS and ERQ Suppression decreased significantly (p<0.01). In the intragroup comparisons of the control group, there was no significant change in the mean scores of ERQ Suppression and PSS in the posttest (p>0.05). It was determined that the Mindfulness Based Psychoeducation Program had a positive effect on increasing the mindfulness of the patients, reducing their perceived stress and emotion regulation strategies. It is recommended that mindfulness based psychoeducation practices must be given by psychiatric nurses and other mental health professionals in the treatment of patients with bipolar disorder.