Çocuk acil polikliniklerinde yükleme sıvısı olarak serum fizyolojik ve ringer laktat alan gastroenterit tanılı hastaların geriye dönük değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of patients diagnosed with gastroenteritis who received normal saline and ringer's lactate as fluid replacement in pediatric emergency departments
Yazar: CEREN YILMAZ DÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. KAMİL ŞAHİN ; DR. BERKER OKAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Akut gastroenteritler, beş yaş altı çocuklar arasında solunum yolu enfeksiyonlarından sonra ikinci en sık ölüm nedenidir. İshal şikâyeti ile başvuran çocuklarda gelişebilecek dehidratasyonu doğru yönetebilmek, replasman solüsyonlarının klinik ve laboratuvar bulguları üzerine olan etkilerini bilmek ile mümkündür. Böylece, hangi replasman solüsyonunun hangi durumlarda daha doğru bir tercih olduğu bilgisine ulaşılabilir. Araştırmamız, akut ishal ve dehidratasyon kliniği ile acile başvuran çocukların, etkin replasman tedavisi alarak hastane yatış sürelerini kısaltmak konusunda hekimlere yol gösterici olması amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya hastanemiz çocuk acil polikliniklerine 01.01.2022-28.02.2023 tarihleri arasında akut ishal şikâyeti ile başvuran ve replasman tedavisi alan, 29 gün-18 yaş arası hastalar dahil edildi. Çalışma retrospektif kesitsel olarak yapıldı. Hastalar 2 gruba ayrıldı: i) Replasman tedavisi olarak RL almış olanlar (Grup 1) ve ii) Replasman tedavisi olarak SF almış olanlar (Grup 2). Bu gruplarda hastaların sistemde mevcut olan, tedavi öncesi ve sonrası kan gazı analizleri ile klinik dehidratasyon skorları değişimleri karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmamızda gruplar arasında cinsiyet ve yaş açısından anlamlı fark yoktu (sırasıyla p=1 ve p=0,974). Grup 1'in dehidratasyon skoru değişimi, Grup 2'ye göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p<0,001). Grup 1'in kontrol kan gazı analizinde pH, HCO3st, HCO3act, BE(B), BE(ecf) düzeylerinde anlamlı artış ve Na ile AA düzeylerinde anlamlı düşüş görüldü (sırasıyla p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001 ve p=0,043, p<0,001). Grup 2' nin kontrol kan gazı analizinde pH, HCO3st, BE(B), AA ve iCa düzeylerinde anlamlı düşüş saptandı (sırasıyla p=0,013, p=0,032, p=0,020, p=0,011 ve p=0,017). Her iki tedavi grubunda K, Lactat, Hgb düzeylerinde anlamlı düşüş saptandı (sırasıyla p<0,001, p=0,008 ve p<0,001, p<0,001 ve p<0,001, p<0,001). Her iki tedavi grubunda CI düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı artış saptandı (sırasıyla p<0,001ve p<0,001). Rotavirüs pozitif olan hastalarda gruplarda pH, HCO3st, HCO3act, BE ve dehidratasyon skorlarının değişimleri açısından anlamlı fark saptandı (sırasıyla p=0.001, p=0.002, p=0.030, p=0.002 ve p=0.008).
Sonuç: Akut gastroenterit tanılı çocuklarda, RL ile yapılan replasman tedavisi SF'e kıyasla klinik ve laboratuvar bulguları olarak daha etkin ve hızlı bir düzelme sağlar. Bu nedenle, akut ishal durumunda replasman solüsyonu seçimi konusunda kontrendikasyon durumu yoksa RL tercih edilerek hastane yatış süreleri kısaltılabilir.

Abstract:
Aim: Acute gastroenteritis is the second most common cause of death among children under the age of five, following respiratory tract infections. The proper management of dehydration that can develop in children presenting with diarrhea, understanding the effects of replacement solutions on clinical and laboratory findings is achievable. In this way, it becomes possible to access information on which replacement solution should be preferred in various clinical cases. Our study aims to guide physicians in shortening hospitalization periods of children presenting with acute diarrhea in the emergency department by providing effective fluid therapy.
Materials and Methods: The study was planned with patients aged between 29 days and 18 years who were admitted to the pediatric emergency clinic of our hospital between 01.01.2022 and 28.02.2023, presented with acute diarrhea and received replacement therapy. The patients were divided into 2 groups: i) Who received RL as replacement therapy (Group 1) and ii) Who received SF as replacement therapy (Group 2). In these groups, we compared that changes in pre- and post-treatment blood gas analyses and clinical dehydration scores.
Results: In our study, there were no significant differences between groups in terms of gender and age. The change in dehydration score of Group 1 was statistically significantly higher compared to Group 2 (p<0,001). In Group 1, there were significant increases observed in the levels of pH, HCO3st, HCO3act, BE(B), and BE(ecf), along with significant decreases in levels of Na and AA in the control blood gas analysis. (p<0.001, p<0.001, p<0.001, p<0.001, p<0.001, and p=0.043, p<0.001, respectively). In Group 2, a significant decrease was observed in pH, HCO3st, BE(B), AA, and iCa levels in the control blood gas analysis (p=0.013, p=0.032, p=0.020, p=0.011, and p=0.017, respectively). Significant decreases in K, lactate, and Hgb levels were observed in both treatment groups (p<0.001, p=0.008, and p<0.001, respectively). Significant increase in CI levels were observed in both treatment groups (p<0.001 and p<0.001, respectively). In patients with positive RV, significant differences were observed between groups in terms of changes in pH, HCO3st, HCO3act, BE, and dehydration scores (p=0.001, p=0.002, p=0.030, p=0.002, and p=0.008, respectively).
Conclusion: In children diagnosed with acute gastroenteritis, replacement therapy with RL provides a more effective and rapid improvement in clinical and laboratory findings compared to SF. Therefore, in cases of acute diarrhea, unless contraindicated, choosing RL for replacement solution can lead to shorter hospitalization durations.