Erzurum il merkezinde 15-49 yaş evli kadınlarda aile planlaması yöntemlerini kullanma durumları ve etkileyen faktörler
The case of using family planning methods and influencing factors among the married woman aged between 15-49 in Erzurum city center
Yazar: EZEL BİLGE YERLİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ELİF OKŞAN ÇALIKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Aile Planlaması = Family Planning
Dizin: Aile planlaması = Family planning ; Erzurum = Erzurum ; Evli kadınlar = Married women ; Kontraseptif ajanlar = Contraceptive agents ; Kontraseptif cihazlar = Contraceptive devices ; Kontraseptifler-oral = Contraceptives-oral ; Üreme = Reproduction

Özet:
Çalışmamızda Erzurum il merkezinde yaşayan 15- 49 yaş grubu evli kadınların; aile planlaması yöntemlerini kullanma sıklığı, sosyo- demografik özellikleri ve gebelik öyküleriyle tercih ettikleri aile planlaması yöntemleri arasındaki ilişkinin gösterilmesi, eş katılımı durumunun belirlenmesi ve önceki yıllarda yapılan çalışmalarla sonuçların karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamız tanımlayıcı kesitsel tipte bir araştırma olup, evrenini Erzurum il merkezi 15- 49 yaş kadın nüfusu oluşturmaktadır.
Araştırmaya katılan kadınların yaş ortalaması 33.07±7.1 dir. Kadınların evlilik yaş ortancası 20, ilk gebelik yaş ortancası 21 dir. Kadınların %81.2'sinin ev hanımı, %45.1'inin eğitim düzeyinin ilkokul ve altında olduğu görüldü. Kadınların toplam gebelik sayı ortalaması 3.07, canlı doğum sayısı ortalaması 2.29, yaşayan çocuk ortalaması 2.27 dir. Araştırmamıza alınan kadınların %77.7'si herhangi bir AP yöntemi kullanırken, %48.2'si modern, %29.5'i geleneksel yöntem kullanmaktaydı. Modern yöntemler içinde RİA ve kondom, geleneksel yöntemler içinde ise geri çekme yöntemi en yüksek oranda kullanılmakta idi. Yaptığımız çalışmada herhangi bir yöntem kullanmayanların oranı %22.3 olup en sık yöntem kullanmama nedenleri arasında gebelik olduğu görüldü. Modern yöntem kullanma durumunun çalışan grupta, eğitim ve gelir durumu arttıkça arttığı, toplam gebelik sayısı arttıkça azaldığı görüldü. Katılımcıların %54.5'i daha önce kullanmış olduğu yöntemi bıraktığını, modern yöntemler içinde RİA ve geleneksel yöntemler içinde de geri çekme yönteminin en yüksek oranda bırakıldığı görüldü. Bırakma nedenleri arasında yan etki ve gebelik yüksek oranda idi.
Çalışmamızda modern AP kullanımını arttırmak için verilen üreme sağlığı hizmetlerinin ve sağlık eğitiminin daha etkili olması ve daha çok aileye ulaşılması hedeflenmelidir.

Anahtar Kelimeler: Üreme Sağlığı, Aile Planlaması, Kontraseptif Yöntemler

Abstract:
It has been aimed, in this study,to show the frequency of using family planning methods among married woman between the age of 15- 29 living in Erzurum city center, the correlation among socio- demographic features and the methods of family planning that they prefer with pregnancy narratives,the identification of the situation about partners' participation,and the comparison of the study results with the previous years'..It has been a definitive cross- sectional kind of survey and embodies the woman population aged between 15- 49 in Erzurum city center.
The mean age of woman participating the research is 33.07+7.1.The median marriage age of woman is 20,the median pregnancy age is 21. It is seen that 81.2%of them are house wives, and the education level of 45.1%is primary school or below primary.The total means of pregnancy number of woman is 3.07,live birth rate is 2.29 and the living child rate is 2.27%.While 77.7%of woman included in our research were using any of the methods of FP, 48.2%of them were using modern,29.55 %of them were using the traditional FP method. RIA and condom are considered as the modern methods while the traditional methods is using waiving.According to our research, the rates of people not using any methods are 22.3%, and the main reason for not using any method has been notified as pregnancy.It is seen that the ratio of using modern methods among working groups increases when the education and income status gets higher and decreases with the rise of total pregnancy number. 54.5%of the participants gave up the previously used methods, RIA,among modern methods and waiving, among traditional methods, were given up by the highest rates. The main reason for giving up are side effects and pregnancy.
Our study should set goals as to reach more families in order to increase the usage of modern family planning methods,and to have an effective health education and reproduction health services.

Key Words: reproductive health,family planning,contraseptive methods