İstanbul askeri müze ve kültür sitesinde bulunan ressamı bilinen yağlıboya tablolar /
Yazar: HÜR KAMİL BİÇİCİ
Danışman: PROF.DR. H. ÖRCÜN BARIŞTA
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1995
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Askeri müze = Military museum ; Kültür sitesi = Cultural site ; Müzeler = Museums ; Yağlı boya tablolar = Oil paintings ; İstanbul = Istanbul

Özet:
istanbul Askeri Müze ve Kültür Sitesinin ilgili yerlerinde ikiyüz otuz kadar tablo bulunmaktadır. Bu eserlerin büyük bir kısmı teşhir salonlarındadır. Basıları Kültür Sitesinin çeşitli birimlerinde yer almaktadır. Bir kısmı da depoda muhafaza altın¬ dadır. Eserlerin büyük bir kısmı tuval üzerine yağlıboya çalışması olmasına rağmen; fotoğraf üzerine yağlıboya, suluboya ve paatel örnekleri de as da olsa mevcuttur. Tarih olarak XIX. yüzyıl or¬ tası ile günümüze değin uzanan bu enerlerin bazılarının ressamı bilinmekte, basılarının da bilinmemektedir. Ressamların büyük çoğunluğu Türk ve aaker ressamlar olup, geriye kalanlar ise Osmanlı uyruğuna bağlı gayri müalim sanatçılar (O. Kürkçüyan, S. Agopyan, G. Yazmacıyan) ile Türkiye'yi, XIX-XX. yüzyılın çeşitli tarihlerinde ziyaret eden (Ayvazovaki, Chlebowsky, F. Zonaro, F. Adama) yabancı ressamların eserleri oluşturmaktadır. Katöluglanan eserlerin, Türk sanatçıları arasında; Halil Paşa, Çehit Hasan Rıza, ibrahim Çallı, Sami Yetik, Hayri Çizel, Ali Sami Boyar gibi şöhretli sanatçılar yanında, ismi işitilme¬ miş ve haklarında bilgi olmayan sanatçılar da yer almaktadır. Hamdi, Yzb. Hal it, Kafkasyalı Mehmet bunlardan bazılarıdır. Türk sanatçılarına ait eserler incelendiği zaman, konularınJçoğunu aakeri olanların teşkil ettiği görülmektedir. Cepheye gidiş veya dönüş, harp anı, ittifak gibi sahnelerin çoğunlukla ele alındığı ortaya çıkmaktadır. Mevzuların işlendiği zaman ise; Belgrad, Viyana, Yanıkkale vb. kuşatma ve savaşlar, I. Dünya ve Kurtuluş Savaşı zamanlarıdır. Yabancı sanatçıların bir kaçı da; savaş konulu (Piamonte Sa¬ vaşı, Oltanitze Meydan Muharebesi, Preveze Deniz Savaşı, Varna Savaşı vb. ) eserler verdiği göze çarpmaktadır. Diğer eserleri de; natürmort, portre, peyzaj, günlük yaşam konulu tablolar oluşturur. Eserlerin bir çoğu; figüratif, natü~ raliat, fotoğrafik ve realist anlayışla, bir kısmı da hayali ve sembolist bir anlayışla yapılmıştır. Bazıları da figürsüz açık- bir havada geçmekte ve romantik ile lirik bir etki uyandırmakta¬ dır. Açık havada geçen figürlü kompozisyonlarda bazen eski Os¬ manlı sosyal yaşamı ile ilgili değişik sahneler yer almaktadır. Natürmort konulu kompozisyonlarda iki tane olup, bunlar da; Ka- sımpatları, Karpuz ve Üzümler adlı eserlerdir. Portre konulu eserlerin çoğunluğunu da Sultan, Paşa ve Atatürk konulu tablolar oluşturmaktadır. Figürler ya ayakta, ya da otururken ele alınmış olup, kimisi tam portre, kimisi de yarım portre olarak işlenmiş, göz alıcı canlı renklerle; real¬ ist ve fotoğrafik bir tarzda yapılmıştır.

Abstract:
In the places concerned with the Military Museum and Culture City, 230 tableaus have been kept. Some of them are in Exibiting Hall and take part in various departments of the Cul ture City. Some of them are also in store of Museum. Though most of the pieces are oil paintings on canvas, there are also samples of oil paintings, watercolour paintings and the pastel ones on photographs. The artist of the pieces of the middle of 19th. century are known, but some of the artists are not. The- majority of artists were Turkish and soldiers, but others were non -Muslim subjects of Ottoman citizenship. A few of them were Ayvazovski, 0. KOrk- çüyaıı, S. Agopyan and the like. Of the artists whom I catalogued there are also no renowned artists like Hamdi, Mahmut, Yzb. Hali t, Prizrenli Hamdi and Kafkasyalı Mehmet beside the famous ones like Halil Paşa, Çehit Hasan Rıaa, ibrahim Çallı, Sami Yetik, Hayri Çizel and Ali Sami Boyar. When we analyse the paintings belonging to Turkish artists, it is possible to see subjects related to the military in most of them such as sights from Vienn, Yanikkale Battle as well as World War I. and The Turkish War of Indenpence. Additionally, it may strike the eye that a few foreign artists produced some pieces reflecting the theme of war such as Piamonte and Preveze See Wars, Oltanitze Pitched Battle, and etc. The other pieces are the tableaus of portrait, landscape, still life (Natürmort) and everyday life paintings. Moat of these pieces were made in figurative, naturalist and realist perspective. Some of them evoke romantic and lyric impressions which are composed in open air without any figures. However, the scenes from old Ottoman life take place in open air compositions with figures. There are at present two " still life " (natürmort) composi tions Which are pieces named as " Chrsouthemim, watermelon and grapes ". A great deal of the portraits are ones reflecting subjects concerning the Sultan, Pascha and Atatürk. The figures were handed in cither as sitting down or standing up, and some of them were studied as whole portrait but others as semi-portra its. The pieces were made in photographic and realist views with dazzling colours and picturesque styles.