Taşınmaz lehine irtifak hakkı
Easement appurtenant
Yazar: MUSA FURKAN ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. YILDIZ ABİK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ayni haklar = Real rights ; Gayrimenkuller = Real estates ; Türk Medeni Kanunu = Turkish Civil Code ; İrtifak hakkı = Easement

Özet:
Taşınmaz lehine irtifak hakkı, yüklü taşınmazın üzerine yararlanan taşınmazın lehine kurulan ve yüklü taşınmazın malikinin mülkiyet hakkından doğan yetkilerinden bazılarını kullanmaktan kaçınması veya yararlanan taşınmazın malikinin yüklü taşınmazı kullanmasına katlanması yükümlülüğü içeren irtifak hakkıdır. Bu hakkın hukuka uygun yarar sağlaması ve yüklü taşınmaza ilişkin olması şartıyla, taşınmaz lehine irtifak hakkının içeriğini belirleme özgürlüğü bulunmaktadır. Taşınmaz lehine irtifak hakkı Türk Medeni Kanunu'nun 779-793. maddelerinde düzenlenmektedir. 
Bu çalışmanın konusu, Türk hukukundaki taşınmaz lehine irtifak hakkına ilişkin hükümlerdir. Bu çerçevede birinci bölümde, taşınmaz lehine irtifak hakkının hukuki niteliği, içeriği ve konusu ele alınmaktadır. Taşınmaz lehine irtifak hakkının benzer kavramlardan farkları incelenmektedir. İkinci bölümde, taşınmaz lehine irtifak hakkının tescille kurulması ve tescilden önce kazanılması üzerinde durulmaktadır. Üçüncü bölümde, taşınmaz lehine irtifak hakkının hükümleri açıklanmaktadır. Özellikle taşınmaz lehine irtifak hakkının kapsamı, bu hakkın taraflara sağladığı yetkiler ve yüklediği yükümlülükler ve bu hakka ilişkin değişikliklerin hukuki sonuçları ele alınmaktadır. Dördüncü bölümde, taşınmaz lehine irtifak hakkının terkinle ve terkin dışı sona ermesi incelenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ayni Hak, Taşınmaz Lehine İrtifak Hakkı, Yararlanan Taşınmaz, Kaçınma, Katlanma

Abstract:
Easement appurtenant is an easement established on the servient property for the benefit of the dominant property. It includes the obligation of the owner of the servient property to refrain from exercising some of the rights arising from the ownership or to tolerate the use of the servient property by the owner of the dominant property. Provided that the easement appurtenant enables a legal benefit and gives a right related to the servient property, parties have freedom to determine the content of the easement appurtenant. Easement appurtenant is regulated in articles 779-793 of Turkish Civil Code No. 4721. 
The subject of this study is provisions regarding the easement appurtenant in Turkish law. Within this framework, firstly, the legal nature, content and subject of the easement appurtenant are discussed. The differences between easement appurtenant and similar concepts in Turkish law are examined. Secondly, the creation of the easement appurtenant by entry in the land register and its acquisition before the entry in the land register are discussed. Thirdly, the effects of the easement appurtenant are studied. Especially, the scope of the easement appurtenant, rights and obligations of the parties and the legal consequences of the changes regarding the easement appurtenant are discussed. Finally, the extinction of the easement appurtenant with and without deletion of an entry in the land register is examined.
Keywords: Real Right, Easement Appurtenant, Dominant Property, Refrain, Tolerate