İnsan hakları ışığında erken evlilikler sorunu
Early marriages problem under the light of human rights
Yazar: SERAP ERGUVAN BEKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TİJEN DÜNDAR SEZER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Kadın Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Erken evlililk = Early marriage ; Evlilik = Marriage ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Medeni hukuk = Civil law ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Türk hukuku = Turkish law ; Uluslararası hukuk = International law ; Çocuk hakları = Children's rights ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Erken evlilikler geleneksel ve ataerkil kültür tarafından üretilen özellikle kız çocukları ve kadınları olumsuz yönde etkileyen, toplumların gelişmesinin önünde engel olarak duran en önemli küresel sorunlardan biridir. Dünyanın her yerinde görülmekle birlikte daha çok, az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin çoğunlukla yoksul ve kırsal kesimlerde yaşanan erken evlilikler günümüzde kadınların ve kız çocuklarının insan haklarının ihlali olarak değerlendirilmektedir. Bu araştırmanın amacı; günümüzde evrensel bir sorun olarak kabul edilen erken evlilikleri insan hakları ışığında ele almak ve güncel durum hakkında bir çerçeve çizmektir. 
Çalışmanın ilk bölümünde uluslararası insan hakları belgeleri ve birçok ulusal yasa tarafından yasaklanmış olmasına rağmen sona ermeyen erken evlilikler sorununun Dünya'daki ve Türkiye'deki durumunun incelenebilmesi için erken yaşta evliliklerin nedenleri, bireysel ve toplumsal sonuçları incelenmiş ardından soruna ilişkin güncel sayısal verilere yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde uluslararası belgelerin erken evlilikler sorununa bakış açısını ve nasıl ele alındığını anlayabilmek adına uluslararası insan hakları belgeleri incelenmiş ve değerlendirilmiş, akabinde Türkiye'deki durumu görebilmek için, ulusal mevzuatımızın erken evlilikler sorununa ilişkin bakış açısı sunulmuştur. 
Çalışmanın üçüncü bölümünde erken evlilikler sorunu ile mücadele eden uluslararası kuruluşlar ve yaptıkları çalışmalar, uygulanan programlar ve stratejilerden örnekler verilmiştir. Erken evlilikler sorunu ile mücadelede gelinen noktayı ve yapılan çalışmaların etkisini daha net tespit edebilmek amacıyla farklı coğrafyalardan çeşitli ülkeler seçilmiş, seçilen ülkelerdeki hukuksal durum ve uygulanan program örnekleri uygulama biçimi ve etkileriyle incelenmiştir. Son olarak ülkemizde erken evlilik sorunu ile mücadele kapsamında yapılan çalışmalara yer verilmiştir. Erken evlilikler sorununa ilişkin çözüm önerilerinin ardından konunun sadece kadın hakları sorunu olarak değil, hukuki temel alarak ve çok daha geniş bir perspektiften ele alınarak disiplinler arası bir yaklaşımla çözülebileceği tartışılmıştır.

Abstract:
Early marriages are one of the most important global problems that produced by traditional and patriarchal culture, negatively affecting especially girls and women, and standing as an obstacle to the development of societies. Although it is a problem that seen all over the world, early marriages are seen mostly in poor and rural areas in less developed and developing geographies and regarded as a violation of the human rights of women and girls. The aim of this research is to deal with early marriages which are considered as a universal problem today, in the light of human rights and to draw a framework about the current situation.
In the first part of the study, the causes of early marriages, individual and social consequences are expressed in order to examine the situation of the problem of early marriages in the world and in Turkey that continues despite it is prohibited by international human rights documents and many national laws, then current numerical data on the problem were given. In the second part of the study, international human rights documents have been examined and evaluated in order to understand the perspective and how it is handled in international documents, and then perspective of our national legislation are presented in order to see the situation in Turkey.
In the third part of the study, examples of international organizations struggling with the problem of early marriages and their studies, programs and strategies are given. In order to see the recent situation and the effects of the studies more clearly, countries from different geographies were selected. The legal situation in the selected countries and the examples of the applied programs were examined with the way of implementation and effects. Finally, the studies carried out within the scope of combating the problem of early marriage in our country has been included.  After the solution proposals, it was discussed that the problem could be solved not only as a women's rights issue, but also on the legal basis and from a much broader perspective and with an interdisciplinary approach.