Farklı anaç ve kalem kombinasyonlarının aşılı domates yetiştiriciliğinde bitki gelişimi, verim ve meyve kalitesine etkileri
Effects of different rootstock and scion combinations on plant growth, yield and fruit quality in grafted tomato growing
Yazar: SARUHAN ARPACI
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL TÜZEL ; PROF. DR. HAKAN AKTAŞ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, 2014 yılı bahar ve yaz aylarında sera domates yetiştiriciliğinde farklı anaç ve kalem kombinasyonlarının bitki gelişimi, verim ve meyve kalitesi üzerine etkilerinin araştırılması amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada anaç olarak Beafort, Cuatomate, Green Doctor, Alisa Craig, LA 0247, Marry Robinson ve Yellow Wermissage genotipleri; kalem olarak Piccolino F1 ve LA 4442 genotipleri kullanılmıştır. Kendine aşılı ve aşısız Piccolino F1 ve LA 4442 genotipleri kontrol olarak kullanılmıştır. Yetiştiricilikde Besleyici Film Tekniği (NFT) kullanılmış olup, kapalı sistem besleme yapılmış ve EC ve pH kontrolleri yapılan besin solüsyonu aralıksız olarak kök bölgesine uygulanmıştır. Tablalara anaç ve kalem tohumları ekilmiş, kotiledon yaprakları yere paralel konuma geldiğinde şaşırtılmış ve 3-4 yapraklı hale gelen fideler tüp aşılama yöntemi ile aşılanmıştır. Fideler 11.03.2014 tarihinde serada NFT kanallarının içerisine serilen polietilen örtülere, bitki sıklığı 2.5 bitki/m2 olacak şekilde dikilmiştir. Deneme iki faktörlü tesadüf parseli deneme desenine göre, 4 tekerrürlü olacak şekilde kurulmuştur. Üretim 19.06.2014 tarihine kadar sürdürülmüş; üretim dönemi içerisinde ve sonrasında bitki gelişimi, verim ve meyve kalitesi ölçüm ve analizleri yapılmıştır. Elde edilen veriler kullanılan çeşitlerin genotipik farklılıkları nedeni ile bitki gelişimi, verim ve meyve kalite değerlerinde farklılıklar gösterdiğini, sadece meyve klorofil renginde bir farklılık yaratmadığını, tüm veriler beraber değerlendirildiğinde Piccolino çeşidinin LA 4442 çeşidine göre daha üstün olduğunu göstermiştir. Kullanılan anaçların etkisi ölçülen parametrelere göre değişim göstermiş, verim açısından en iyi sonuç Alisa Craig anacından elde edilmiş; takiben Beaufort, Green Doctor, Yellow Wermissage anaçları gelmiş ve kendine aşılı bitkiler ile aynı istatistiksel grupta yer almışlardır. Anaçların yeşil meyvelerde verim, gövde yaş ve kuru ağırlığı, titre edilebilir asitlik, yeşil ve kırmızı meyvelerde şeker içeriği ve klorofil a ve toplam klorofil üzerine herhangi bir etkisi olmamıştır. Anaç/kalem interaksiyonunun yeşil meyvede çiçek burnu çürüklüğü adedi, klorofil a ve toplam klorofil ve meyve ekseni a rengi üzerine etkisi önemsiz; ölçülen diğer tüm parametrelere etkisi önemli bulunmuştur. Bu etki anaç kalem kombinasyonuna göre değişmiş, genellikle Piccolino çeşidi anaç kullanımından olumlu yönde etkilenmiştir. En umutvar sonuçlar verim açısından Alisa Craig/Piccolino kombinasyonundan elde edilirken; meyve kalitesi anaçlara göre çok değişmiş, Green Doctor anacına aşılı Piccolino kalemleri ile Beaufort, Marry Robinson ve Yellow Wermissage anacına aşılı LA 4442 kalemlerinin kırmızı meyvelerinde şeker oranları kendine aşılı bitkilere göre azalış göstermiştir.  Elde edilen tüm sonuçlar, anaçların bitki gelişimi, verim ve meyve kalitesini arttırmada bir strateji olarak kullanılabileceğini ancak etki mekanizmasında anaç kalem kombinasyonlarının önemli olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar kelimeler: Aşı, biyomas, verim, glikoz, fruktoz, renk, klorofil.

Abstract:
This study was carried out in the spring and summer seasons of 2014 in order to determine the effects of different rootstock and scion combinations on plant growth, yield and fruit quality. Different rootstocks namely Beaufort, Cuatomate, Green Doctor, Alisa Craig, LA 0247, Marry Robinson ve Yellow Wermissage were used in the research. Piccolino and LA 4442 plants were taken a part as scion. Self grafted and non grafted Piccolino F1 and LA 4442 plants were considered as the control. Plants were grown in Nutrient Film Technique as a closed system. Nutrient solution's EC and pH were monitored and nutrient solution circulated continuously. Rootstock and scion seeds were planted to the trays, seedlings were transplanted when cotyledon leaves were fully expanded and the plants with 3-4 leaves were grafted by the tube grafting technique. Seedlings were planted on 11.03.2014 into the polyethylene cover that was spread into the water channels with a plant density of 2.5 plant m-2. The experimental design was randomized parcels with 2 factors and 4 replicates. Production was continued until 19.06.2014; plant growth, yield and fruit quality measurements and analyses were performed during and at the end of the production period. Results showed that effects of treatments were significant on plant growth, yield and fruit quality parameters except chlorophyll due to the genotypical differences of plants used. Considering all the data, Piccolino genotype was superior than LA 4442 genotype. Effects of the rootstocks showed differences according to the measured parameter, Alisa Craig as the rootstock increased the yield compared to the control, on the other hand plants grafted onto Beaufort, Green Doctor, Yellow Wermissage and self grafted ones gave intermediate values. Rootstocks had no effect on green fruit yield, fresh and dry stem weight, titratable acidity, green and red fruit sugar content, chlorophyll a and total chlorophyll. Effects of rootstock x scion combination on the all measured parameters except green fruit numbers affected blossom end rot, chlorophyll a and total chlorophyll and fruit colour a. Results differed according to rootstock/scion combinations, generally Piccolino genotype was effected positively from grafting. Most promising results were taken on Alisa Craig/Piccolino combination in terms of yield while fruit quality parameters varied by rootstock. Piccolino plants grafted onto Green Doctor and LA 4442 plants grafted onto Beaufort, Marry Robinson and Yellow Wermissage resulted in lower sugar content in red fruits. Overall results showed that grafting can be used as a strategy for improvement of plant growth, yield and fruit quality, however rootstock x scion combinations are important for impact mechanism.

Keywords: Graft, biomass, yield, glucose, fructose, color, chlorophyll.