Lider-üye etkileşimi ve algılanan örgütsel desteğin yaşam tatmini üzerine etkisinde iş-aile çatışmasının aracılık rolü
The mediating role of work-family conflict in the effect of perceived organizational support and leader-membership exchange on life satisfaction
Yazar: ALPER TURAN DEVLİ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ŞENKAYAS
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmada beyaz yakalı özel sektör çalışanlarının yaşam tatmini düzeylerinin; algılanan örgütsel destek ve lider-üye etkileşimi değişkenleri tarafından ne şekilde etkilendiğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bununla birlikte literatürdeki önemli bir boşluğu dolduracak olması nedeniyle, aracılık etkisi bakımından iş-aile çatışması değişkenin bu ilişkiler üzerinde nasıl bir etkisi olduğu sınanmıştır. Böylelikle lider-üye etkileşimi ve algılanan örgütsel desteğin yaşam tatmini üzerindeki doğrudan ve iş-aile çatışması üzerinden dolaylı etkilerinin incelenmesi araştırmanın başlıca amacını oluşturmuştur. Bu amaç doğrultusunda İstanbul ilinde farklı sektörlerde faaliyet gösteren örgütlere bağlı beyaz yakalı çalışanlar, kolayda örnekleme yöntemi ile seçilerek araştırmanın örneklem grubunu oluşturmuştur. Araştırmanın amacı doğrultusunda hazırlanan anket çevrimiçi yolla 506 katılımcıya dağıtılmış ve cevaplar eksiksiz olarak toplanmıştır. Verilerin analizinde nicel araştırma yöntemlerinden faydalanılmıştır. Oluşturulan araştırma modeli doğrultusunda 506 katılımcıdan toplanmış olan veri setine ilişkin betimsel istatistikler, güvenilirlik ve geçerlilik analizleri, korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi, değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı etkileri incelemek için Hayes tarafından geliştirilen Process Macro eklentisi ile Bootstrapping (önyükleme) yöntemi kullanılarak dolaylı etki analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçları algılanan örgütsel desteğin yaşam tatmini üzerinde doğrudan ve iş-aile çatışması üzerinden dolaylı etkileri olduğunu göstermektedir. Diğer taraftan lider-üye etkileşiminin yaşam tatmini üzerinde doğrudan ve iş-aile çatışması üzerinden dolaylı etkileri olduğu ancak bu etkilerin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür. Bu bulgular, algılanan örgütsel desteğin çalışanların iş-aile çatışmasını azaltıcı yönde etki ederek yaşam tatminlerini hem doğrudan hem de dolaylı olarak etkileme gücünde olduğu yönündeki araştırma hipotezlerini doğrulamaktadır.

Abstract:
This study aims to examine how the life satisfaction levels of white-collar private sector employees are affected by perceived organizational support and leader-member interaction variables. In addition, since it will fill an important gap in the literature, the effect of work-family conflict variable on these relationships in terms of mediating effect was tested. Thus, the main purpose of the study was to examine the direct effects of leader-member interaction and perceived organizational support on life satisfaction and their indirect effects through work-family conflict. In line with this purpose, white-collar employees of organizations operating in different sectors in Istanbul province were selected by convenience sampling method and constituted the sample group of the research. The questionnaire prepared in line with the purpose of the study was distributed online to 506 participants and the answers were collected in full. Quantitative research methods were used to analyze the data. Descriptive statistics, reliability and validity analyses, correlation analysis and multiple regression analysis were performed on the data set collected from 506 participants in line with the research model created, and indirect effect analysis was performed using the bootstrapping method with the Process Macro plug-in developed by Hayes to examine direct and indirect effects between variables. The results of the study show that perceived organizational support has direct effects on life satisfaction and indirect effects through work-family conflict. On the other hand, leader-member exchange has direct effects on life satisfaction and indirect effects on work-family conflict, but these effects are not statistically significant. These findings confirm the research hypotheses that perceived organizational support has the power to affect employees' life satisfaction both directly and indirectly by reducing work-family conflict.