8.sınıf öğrencilerinin basit makineler ünitesini okuma süreçlerinde kullandıkları stratejilerin tespiti
Identification of the strategies used by 8th grade students while reading the simple machines unit
Yazar: GAMZE KAR
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE HATUN DİKEN
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı 8. sınıf öğrencilerinin "Basit Makineler" ünitesini okurken kullandıkları bilişsel-üst bilişsel stratejileri, bu stratejilerin kullanım sıklıklarını ve öğrencilerin üniteyi okuyup anlamalarında en fazla ve en az etkili olan stratejileri tespit etmektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırma Kars il merkezindeki bir özel ortaokuldan dört, bir devlet ortaokulundan dört olmak üzere sekiz öğrenci ile yürütülmüştür. Öğrenciler; "Basit Makineler" ünitesini okurken araştırmacı tarafından gözlenmiş, öğrencilerin kullandıkları stratejiler ve bu stratejilerin kullanılma sıklıklarının belirlenmesi için öğrencilerden üniteyi okurken sesli düşünme yapmaları istenmiştir. 8. sınıf öğrencilerinin üniteyi okuma süreçlerindeki kullandıkları stratejilerin bilişsel ya da üst bilişsel olup olmadığını ve bu stratejilerin kullanım sıklıklarını belirlemek amacıyla öğrencilerin üniteyi okumalarının ardından stratejileri kullanma amaçlarına yönelik onlarla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Öğrencilerin "Basit Makineler" ünitesini okuma süreçlerine ait yapılan gözlem ile üniteyi okumalarının sonrasında onlarla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen verilerin çözümlemeleri yapılmıştır. Çözümlemeleri yapılan veriler analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; 8. sınıf fen bilimleri dersi not ortalamalarının düzeyi "Orta" olan öğrencilerin "Basit Makineler" ünitesini okurken en sık; kelimeleri kalemiyle takip ederek okuma, şekil inceleme bilişsel stratejilerini kullandıkları belirlenmiştir. Not ortalamalarının düzeyi "Orta" olan bu öğrencilerin en sık; ipuçlarının altını çizme, ipuçlarını yuvarlak içine alma, kelimelerin altını çizerek okuma, kelimelerin altını çizerek tekrar okuma, şekillerin üzerine işaret koyma (Ok, yıldız, tik vb.) ve not alma üst bilişsel stratejilerini kullandıkları tespit edilmiştir. Not ortalamalarının düzeyi  "Kötü" olan öğrencilerin "Basit Makineler" ünitesini okurken en sık; kelimeleri kalemiyle takip ederek okuma, şekil inceleme, okuma hızını düşürme, anlaşılmayan kelimeleri tekrar etme bilişsel stratejilerini kullandıkları belirlenmiştir. Not ortalamalarının düzeyi "Kötü"" olan bu öğrencilerin en sık; ipuçlarının altını çizme, ipuçlarını yuvarlak içine alma, kelimelerin altını çizerek tekrar okuma, şekillerin üzerine işaret koyma (Ok, yıldız, tik vb.), kelimelerin altını çizerek okuma ve not alma üst bilişsel stratejilerini kullandıkları tespit edilmiştir. Bu araştırmadan elde edilen bir diğer sonuca göre fen bilimleri dersi not ortalamalarının düzeyi "İyi" olan öğrencilerin "Basit Makineler" ünitesini okurken en az işlerine yarayan stratejinin kelimeleri kalemiyle takip ederek okuma ve tekrar okuma bilişsel stratejileri olduğu not ortalamalarının düzeyi "Orta" olan öğrencilerin üniteyi okurken en az işlerine yarayan stratejinin kelimeleri kalemiyle takip ederek okuma bilişsel stratejisi olduğu, not ortalamalarının düzeyi "Kötü" olan öğrencilerin ise üniteyi okurken işlerine en az yarayan strateji olmadığı şeklinde görüş bildirdikleri belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the cognitive-metacognitive strategies used by 8th-grade students while reading the "Simple Machines" unit, the frequency of use of these strategies, and the most and least effective strategies in students' reading and understanding of the unit. A case study, one of the qualitative research methods, was used in the research. The research was conducted with eight students, four from a private secondary school and four from a public secondary school in the city center of Kars. Students; While reading the "Simple Machines" unit, the researcher was observed by camera recording, and the students were asked to think aloud while reading the unit to determine the strategies used by the students and the frequency of use of these strategies. In order to determine whether the strategies used by 8th-grade students during the reading process of the unit were cognitive or metacognitive and the frequency of use of these strategies, semi-structured interviews were held with the students after reading the unit regarding their purposes of using the strategies. The observation records of the students' reading process of the "Simple Machines" unit and the data obtained from the semi-structured interviews held with them after reading the unit were analyzed. The analyzed data were analyzed. According to the research results; While reading the "Simple Machines" unit, students whose 8th-grade science course GPA level is "Medium" most frequently; It was determined that they used the cognitive strategies of reading by tracing the words with their pen and examining the shapes. The most common of these students whose grade point average level is "Medium" is; It was determined that they used the metacognitive strategies of underlining the clues, circling the clues, reading by underlining the words, rereading the words by underlining, marking the shapes (arrow, star, tick, etc.) and taking notes. While studying the "Simple Machines" unit, students whose GPA level is "Bad" most frequently; It was determined that they used cognitive strategies such as reading by tracing words with their pen, examining shapes, slowing down reading speed, and repeating incomprehensible words. The most common of these students whose grade point average level is "Bad" is; It was determined that they used the metacognitive strategies of underlining the clues, circling the clues, re-reading the words by underlining them, making marks on the figures (Arrow, star, tick, etc.), reading the words by underlining them, and taking notes. Another result obtained from this research is that the least useful strategy of the students whose science course GPA level is "Good" while reading the "Simple Machines" unit is the cognitive strategies of reading and rereading the words by tracing them with their pen, while the students whose GPA level is "Average" are the ones who use the unit the least. It was determined that the strategy that was least useful to them while reading was the cognitive strategy of reading by tracing the words with a pen, and students with a "Bad" grade point average stated that it was not the least useful strategy for them while reading the unit.