Disleksili çocuklara uygulanan seçici ve yoğunlaştırılmış dikkat eğitiminin değerlendirilmesi
Evaluation of selective and focused attention training for children with dyslexia
Yazar: RABİA CİVCİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİM ÜNSAL
İstanbul Atlas Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
Amaç
Disleksi Dünya'da %5 ile %12 arasında görülme sıklığı ile en çok karşılaşılan öğrenme güçlüklerinden birisidir ve yapılan çeşitli çalışmalar disleksili çocuklarda dikkat eksikliği görülebildiğini desteklenmektedir. Özellikle ilk okul çağı dikkatin şekillendiği dönemdir ve disleksi gibi öğrenme güçlüğü bulunan çocukların bu konuda desteklenmesi oldukça önem arz eder. Günümüzde dikkatin önemi çoğu eğitmen ve aile tarafından anlaşılmaktadır fakat bunun gereği olarak dikkat eğitimi çok kişi tarafından uygulanmamaktadır. Özellikle öğrenme güçlüğü yaşayan grupta bu eksiklik normalden daha fazla hissedilmektedir.
Bu araştırma 9- 9.11 yaş arası disleksili çocuklarda yoğunlaştırılmış ve seçici dikkat düzeyini geliştirmek amacıyla planlanmış olup bu çalışmanın amacı, dikkat eğitimi ile disleksili çocukların okuma, yazma, hesaplama ve dil becerilerindeki gelişimleri ortaya koymaktır. Ayrıca ülkemizde bu konuda yapılan ilk çalışma olması açısından oldukça önem arz etmektedir.

Gereç ve Yöntem
Bu çalışmanın deneme modelindedir. Bu çalışmanın evrenini Konya Derin Disleksi Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi kapsamındaki disleksili bireyler oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde disleksi tanılı bireyler ve normal gelişim gösteren bireyler seçilmiştir. Toplamda 12 disleksili 12 normal gelişim gösteren 24 çocuk seçilmiştir. Yaş dağılımı olarak 9 ile 9.11 ay arasındaki çocuklar dahil edilmiştir.
Bu araştırmada çalışma grubu olan disleksili çocuklara 13 oturumluk dikkat eğitimi verilmiştir. Araştırmada ön test-son test deneysel model kullanılmıştır. Çalışmada veri toplama araçları olarak d2 dikkat testi, Türkçe Anlamsız Sözcük Tekrarı testi, Disleksi Hata Tablosu kullanılmıştır. Veri analizi SPSS paket programı ile yapılmış olup verileri test etmek için bağımsız örneklem t-testi kullanılmıştır.

Bulgular ve Sonuç
Uygulanan eğitim programı sonucunda değerlendirmenin alt boyutlarından TN (işaretlenen toplam item sayısı), TN-E (test performansı) ve CP (bulunan toplam doğrular) puanlarında son test lehine farklılaşma olmuştur. Uygulanan diğer değerlendirmeler de ise ASTT (Türkçe Anlamsız Sözcük Tekrarı Testi) ve Dislekside Görülebilecek Hatalar incelendiğinde yine son test lehine farklılaşma olduğu ortaya konmuştur.
Bu sonuçlara dayanarak disleksili bireylerin eğitimine dikkat becerilerini geliştirmeye yönelik çalışmaların dahil edilmesi hem eğitim süreçlerini hem akademik düzeylerini olumlu etkileyebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Purpose 
Dyslexia is one of the most common learning disabilities in the world with an incidence of between 5% and 12%, and various studies support that attention deficit Deciency can be observed in children with dyslexia. Especially the first school age is the period when attention takes shape, and it is very important to support children with learning difficulties such as dyslexia in this regard.
Today, the importance of attention is understood by most instructors and families, but as a result, attention training is not practiced by many people. Especially in the group with learning difficulties, this deficiency is felt more than usual.
This research has been planned in order to improve the level of concentrated and selective attention in children with dyslexia between the ages of 9 and 9.11, and the purpose of this study is to reveal the improvements in reading, writing, calculation and language skills of children with dyslexia with attention training.  In addition, it is very important in terms of being the first study conducted on this subject in our country.

Materials and Methods
This study is in the experimental model. The universe of this study is composed of dyslexic individuals within the scope of Konya Three Dimensions Education and Rehabilitation Center. In the sample selection, individuals diagnosed with dyslexia and individuals with normal development were selected. A total of 24 children were selected, 12 with dyslexia and 12 with normal development. Children between the ages of 9 and 9.11 months were included as the age distribution.Dec.
In this study, 13 sessions of attention training were given to children with dyslexia who are the study group. The pretest-posttest experimental model was used in the research. The d2 attention test, Turkish Meaningless Word Repetition test, Dyslexia Error Table were used as data collection tools in the study. The data analysis was performed with the SPSS package program and independent sample t-test was used to test the data.

Findings and Conclusion
As a result of the implemented training program, there was a differentiation in favor of posttest in TN (total number of items marked), TN-E (test performance) and CP (total found verifications) scores from the sub-dimensions of the assessment. Other evaluations applied are ASTT (Turkish Meaningless Word Repetition Test) and when the Errors that can be Seen in Dyslexia are examined, it is revealed that there is a differentiation in favor of posttest again.
Based on these results, it is thought that the inclusion of studies aimed at improving attention skills in the education of individuals with dyslexia may positively affect both their educational processes and their academic levels.