Akademik öz-yeterlilikle kariyer stresi ilişkisinde azmin aracı etkisinin yapısal eşitlik modeliyle incelenmesi
Examining the mediating effect of perseverance in the relationship between academic self-efficacy and career stress using structural equation modeling
Yazar: EBRAR UÇAR
Danışman: PROF. DR. DUYGU ANIL
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin akademik öz- yeterlilik düzeyleri ile kariyer stresi düzeyleri arasındaki ilişkide azim aracı değişkeninin etkisi yapısal eşitlik modeli ile test edilmiştir. Araştırmada üniversite öğrencilerinin kariyer stresinin, sınıf düzeyi, yaş ve cinsiyet değişkenlerine göre anlamlı düzeyde değişiklik gösterip göstermediği incelenmiştir.  Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim yılında halen Kocaeli Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde eğitim görmekte olan 209 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, Yılmaz, Gürçay ve Ekici (2007) tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılarak Türkçe 'ye uyarlanan Cronbach alfa güvenirlik katsayısı .79 olan "Akademik Öz Yeterlik Ölçeği", Sarıçam, Çelik ve Oğuz (2016) tarafından Türkçe 'ye uyarlanan Cronbach alfa güvenirlik katsayısı .75 olan, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış olan "Kısa Azim Ölçeği", Özden ve Sertel Berk (2017) tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılarak Türkçe 'ye uyarlanan Cronbach alfa güvenirlik katsayısı .94 olan "Kariyer Stresi Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" aracılığıyla toplanmıştır.  Yapılan analizler SPSS programı kullanılmış olup yüzde, aritmetik ortalama, frekans, t testi ve tek-yönlü varyans analizi gerçekleştirilmiştir. Aracılık analizleri ise Amos programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda üniversite öğrencilerinin akademik öz yeterlilik düzeylerinin kariyer stresini anlamlı düzeyde ve negatif yönde etkilerken azim davranışının ise kariyer stresini anlamlı düzeyde ve negatif yönde etkilediği görülmüştür. Öğrencilerin cinsiyeti ile kariyer stresi düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Bulgulara göre 2. sınıfta eğitim gören öğrencilerin en düşük düzeyde kariyer stresine sahip olurken 4. sınıfta eğitim gören öğrencilerin en yüksek düzeyde kariyer stresine sahip olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, the effect of the perseverance tool variable on the relationship between academic self-efficacy and career stress of university students was examined with the structural equation model. In the study, it was examined whether the career stress of university students varies significantly according to grade level, age and gender variables.  The study group of the research consisted of 209 university students who are still studying at Kocaeli University Faculty of Education in the 2023-2024 academic year. The data of the study were obtained by Yılmaz, Gürçay and Ekici (2007) by conducting validity and reliability studies and the "Academic Self-Efficacy Scale" with a Cronbach alpha reliability coefficient of .79, which was adapted to Turkish by Sarıçam, Çelik and Oğuz (2016), the "Perseverance Scale" with a Cronbach alpha reliability coefficient of .75, for which validity and reliability studies were carried out, and validity and reliability studies were carried out by Özden and Sertel Berk (2017) and collected using the "Career Stress Scale" with a Cronbach alpha reliability coefficient of .94 and the "Personal Information Form" developed by the researcher. The data were analyzed with the SPSS program and percentage, arithmetic mean, frequency, t test, variance analysis, were performed. Mediating effect analyses were carried out through the Amos program.
As a result of the research, it was seen that academic self-efficacy levels of university students significantly and negatively affected career stress, while perseverance behavior negatively affected career stress. According to the findings, although there was no significant difference between students' gender and career stress levels and students studying in the 2nd grade had the lowest level of career stress, students studying in the 4th grade had the highest level has been found to have career stress.