İlkokul öğrencilerinin mizaç türleriyle dijital oyun bağımlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between primary school students' temperament types and digital game addictions
Yazar: MUNİSE SAĞLIK
Danışman: DOÇ. DR. YAVUZ SAMUR
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Enneagram = Enneagram

Özet:
Bağımlılık, bir madde, davranış veya aktiviteye karşı aşırı bir istek ve bu isteği kontrol edememe durumunu ifade eder. Bağımlılık, fiziksel, zihinsel veya duygusal düzeyde olabilir ve bireyin günlük yaşamını olumsuz etkileyebilir. Mizaç, bir kişinin kişiliği ve duygusal yapısı hakkında fikir veren özellikleri ifade etmektedir. Ayrıca mizaç insanların içsel özelliklerini ve dışa vurdukları davranışları tanımlamak için kullanılmaktadır. Kişinin mizacının sosyal, duygusal ve bilişsel çeşitli özellikleri ile ilişkili olduğu görülmektedir. Bu bakımdan araştırmada öğrencilerin oyun bağımlılığının bireylerin mizaç özellikleri ile ilişkisinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu bağlamda araştırmada betimsel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2022-2023 eğitim öğretim yılında Antalya ilinde faaliyet gösteren Özel bir okulda öğrenim gören ilkokul öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında, okulda öğrenim gören bütün ilkokul öğrencilerine ulaşılarak veri toplanması amaçlanmaktadır. Bu bakımdan araştırmada örneklem sınırlaması yapılmamıştır. 2022-2023 eğitim öğretim yılı itibariyle okulda 250 İlkokulu öğrencisinin bulunduğu tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında evrenin tamamına ulaşılmaya çalışılmış fakat okuldan ayrılmalar, devamsızlık ve isteksizlik gibi durumlar nedeniyle 236 öğrenciye ulaşılarak veriler elde edilmiş ve değerlendirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Bilgisayar Oyunu Oynama Düzeyi Ölçeği ve Çocuklar İçin Mizaç Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde nicel veri analiz yöntemleri kullanılacaktır. Bu kapsamda veriler SPSS24 veri analiz programı ile analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılım göstermesine bağlı olarak veriler parametrik istatistiksel yöntemlerden bağımsız örneklem t testi ve ANOVA testi analizleri ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin en fazla sahip oldukları mizaç türünün yardımsever destekleyici şefkatli ve neşeli yenilikçi meraklı maceracı şeklinde ortaya çıktığı belirlenmiştir. Öğrencilerin oyun bağımlılığı düzeylerinin düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre oyun bağımlılık düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin sınıf düzeyine göre oyun bağımlılığına ilişkin toplam puanlarda farklılık bulunmamasına rağmen 4. sınıf düzeyindeki öğrencilerde oyuna bağımlı olma ve oyundan kendini alamama, 1. sınıf düzeyindeki öğrencilerde ise bilgisayar oyunu oynarken görevlerini aksatma durumlarının daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin anne baba birliktelik durumu bakımından oyun bağımlılığı puanlarında anlamlı farklılık meydana gelmediği görülmüştür. Öğrencilerin oyun bağımlılığı ölçeğinin toplam puanları ve alt boyutları bakımından öğrencilerin mizaç tipleri arasında anlamlı farklılık meydana gelmemiştir.

Abstract:
Addiction refers to an excessive desire for a substance, behavior or activity and the inability to control this desire. Addiction can be on a physical, mental or emotional level and can negatively affect an individual's daily life. Temperament expresses the characteristics that give an idea about a person's personality and emotional structure. In addition, temperament is used to describe the internal characteristics of people and the behaviors they express. It is seen that the person's temperament is related to various social, emotional and cognitive features. In this respect, it is aimed to reveal the relationship between the game addiction of students and the temperament characteristics of individuals. In this context, scanning model, one of the descriptive research methods, was used in the research. The universe of the research consists of primary school students studying in a private school operating in Antalya in the 2022-2023 academic year. Within the scope of the research, it is aimed to collect data by reaching all primary school students studying at the school. In this respect, no sample limitation was made in the study. As of the 2022-2023 academic year, it has been determined that there are 250 ‎Primary School students in the school. Within the scope of the research, it was tried to reach the whole universe, but due to situations such as dropping out of school, absenteeism and reluctance, data were obtained and evaluated by reaching 236 students. Computer Game Playing Level Scale and Children's Temperament Scale were used as data collection tools in the research.‎ Quantitative data analysis methods will be used in the analysis of research data. In this context, the data were analyzed with the SPSS24 data analysis program. Due to the normal distribution of the data, the data were analyzed with independent sample t test and ANOVA test analyzes from parametric statistical methods. As a result of the research, it has been determined that the temperament type that the students have the most is helpful, supportive, compassionate and cheerful, innovative and curious adventurer. It was concluded that the game addiction levels of the students were low. ‎It was determined that male students' game addiction levels were higher than female students. Although there is no difference in the total scores of game addiction according to the grade level of the students ‎‎4. It was concluded that the level of being addicted to the game and not being able to distract oneself from the game in the 1st grade students, while the 1st grade students were more likely to disrupt their tasks while playing computer games. It was observed that there was no significant difference in the game addiction scores of the students in terms of their parents' relationship status. There was no significant difference between students' temperament types in terms of total scores and sub-dimensions of the students' game addiction scale. ‎