Okul müdürlerinin karizmatik liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki
The relation between school principals' charismatic leadership behaviors and teachers' organizational citizenship behaviors
Yazar: SAVAŞ ALARÇİN
Danışman: DOÇ. DR. EBRU OĞUZ
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Planlaması Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Karizmatik liderlik = Charismatic leadership ; Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul müdürlerinin karizmatik liderlik davranışları ile  öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Araştırmanın çalışma evrenini ulaşılabilirlik ve ekonomik nedenlerden dolayı İstanbul İli Beykoz İlçesinde görevli 777 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada örneklem seçilmedi ve araştırmaya katılan 343 kişi evrenin % 44'ünü oluşturmuştur.

Katılımcı bilgilerinin tespit edilmesi için araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", karizmatik liderlik davranışını ölçmek amacıyla Aykanat (2010) tarafından uyarlanan "Karizmatik Liderlik Ölçeği" ve öğretmenlerin Örgütsel vatandaşlık davranışlarını ölçmek amacıyla Taşdan ve Yılmaz (2008) tarafından uyarlanan "Örgütsel Vatandaşlık Ölçeği" kullanılmıştır.

Araştırma bulguları neticesinde öğretmenler okul müdürlerinin karizmatik liderlik özelliklerine sahip olduklarını belirtmişlerdir. Örgütsel vatandaşlık davranışı ölçeğinin analiz sonucuna göre de öğretmenlerin yüksek düzeyde örgütsel vatandaşlık davranışı sergilediği ortaya çıkmıştır. Demografik özelliklere göre ise; karizmatik liderlik ölçeğinde cinsiyet ve okul türü değişkenleri bakımından anlamlı farklılıklar gösterdiği yaş ve meslekte çalışma yılı değişkenleri bakımından ise anlamlı farklılıklar oluşmamıştır ancak yaş değişkenin üye ihtiyaçlarına duyarlılık gösterme alt boyutunda anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Örgütsel vatandaşlık ölçeğinde ise değişkenler bakımından anlamlı farklılıklar oluşmamıştır. Örgütsel vatandaşlık ölçeği toplam puanı ile karizmatik liderlik ölçeği toplam puanı arasında zayıf düzeyde anlamlı pozitif bir ilişkinin olduğu da tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Liderlik, Karizmatik Liderlik, Örgütsel Vatandaşlık

Abstract:
The purpose of this research is to investigate relation between charismatic leadership behaviors of school principals and organizational citizenship behaviors of teachers.

The universe of the research  consists of 777 teachers who work at state schools, in Beykoz/Istanbul. Sampling wasn't selected in the research. Participants of this research are 343 persons.

To identify participants' informations "Personal Information Form" developed by the researcher, charismatic leadership behaviors of school principals  to determine "Charismatic Leadership Scale" developed by Aykanat (2010), organizational citizenship behaviors of teachers  to determine "Organizational Citizenship Scale" developed by Taşdan and Yılmaz (2008) were used.

As a result of the analyzes, teachers stated that school principals have charismatic leadership behaviors and same time teachers' organizational citizenship behaviors are fixed high level. It was determined that the perception level of the teachers about the charismatic leadership behaviors of school principals showed significant difference depend on gender and school type variances; there wasn't any significant difference depend on age and seniority variances. At organizational citizenship scale perception level of the teachers couldn't be found any significant difference depend on all variances. A positive significant correlation has been stated in a weak level between the total scores of "Charismatic Leadership Scale" and "Organizational Citizenship Scale".

Key Words: Leadership, Charismatic Leadership, Organizational Citizenship