Talasemi minörlü çocuklarda IGF-1 ve çinko düzeyleri
IGF-1 and zinc levels in thalassemia minor children
Yazar: M.BERFU YÜCEER
Danışman: PROF. DR. ADALET MERAL GÜNEŞ
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Hematolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Talasemi = Thalassemia ; Çinko = Zinc ; İnsülin benzeri büyüme faktörü I = Insulin like growth factor I

Özet:
Talasemi minörlü çocuklarda, büyümeyi etkileyen IGF-1 (insülin like 
growth factor-1) düzeyi ile ilgili az sayıda çalışma yapılmış ve bu olgularda 
IGF-1 düzeyinin, talasemi majorlu çocuklarda olduğu gibi düşük olduğu 
gösterilmiştir. Bu çocuklarda IGF-1 düzeyi ile çinko arasındaki ilişki ise henüz 
araştırılmamıştır. Çalışmamızın amacı; talasemi minörlü çocuklar ile sağlıklı 
çocukların IGF-1 ve IGF-BP3 (insülin like growth factor-binding protein 3) 
 düzeylerinin karşılaştırılması ve talasemi minörlü çocuklarda IGF-1 düzeyi 
ile çinko arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. 
 Bu amaçla her olgu için özgeçmiş, beslenme öyküsü alınmış, fizik 
bakı yapılmıştır. Boy kısalığında, GH (growth hormone) ve IGF-1 düşüklüğü 
dışında pek çok etiyolojik faktörün rol oynaması nedeniyle çalışma ve kontrol 
grubuna, yalnızca boyu yaşına göre %3 persentilin üstünde olan çocuklar 
dahil edilmiştir. Tüm olgularda hemogram, serum IGF-1 ve IGF-BP3 düzeyi 
çalışılmış, ayrıca vücut çinko düzeyini değerlendirmek amacıyla serum, 
eritrosit içi ve saç çinko düzeyi ölçülmüştür. Çinkonun serum düzeyinin düşük 
bulunmasına neden olan hipoproteinemi ve demir eksikliği, her iki grupta da 
serum total protein, albümin, demir, demir bağlama kapasitesi ve ferritin 
düzeyi çalışılarak ve normal sınırlarda olduğu gösterilerek dışlanmıştır. 
Ayrıca olguların çinko bakımından yeterli beslenip beslenmediğini belirlemek 
amacıyla beslenme anketi doldurulmuş ve anket sonucuna göre günlük 
aldıkları çinko miktarı hesaplanmıştır. 
Talasemi minörlü çocuklar ile sağlıklı kontrol grubunda IGF-1, 
IGF-BP3 düzeyleri ve çinko ölçümleri birbirine benzer bulunmuştur. Ancak 
IGF-1 düşük olan hasta yüzdesi, talasemi minörlü grupta (%52) kontrol 
grubuna göre (%32) anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p=0,042). 
IGF-1 düzeyi düşük ve normal olan olgular karşılaştırıldığında; vücut çinko 
düzeyleri arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Ancak hem çalışma, 
hem kontrol grubunda beslenmesi çinkodan fakir olan tüm olguların IGF-1 ve 
IGF-BP3 düzeyleri, çinkodan yeterli beslenenlerden anlamlı olarak düşük  ii
saptanmıştır (p<0,001, p<0,005). Ayrıca çinkodan yetersiz beslenen 
olgularda vücut çinko düzeyini gösteren parametrelerden birinin de anlamlı 
şekilde düşük olduğu görülmüştür (talasemi minörlülerde saç çinko p=0,002; 
sağlıklı kontrol grubunda eritrosit içi çinko p=0,005). 
Boy pikinin olduğu puberte evresinde talasemi minörlü hem kız hem 
erkek çocukların IGF-1, IGF-BP3 düzeyleri ve median boy değerleri, anlamlı 
olmasa da aynı puberte evresindeki kontrol grubundan daha düşük 
bulunmuştur. 
Sonuç olarak tüm bu bulgular göz önüne alındığında, çinko 
eksikliğinin yaygın olduğu ülkemizde, hem sağlıklı hem talasemi minörlü 
çocuklarda diyetin çinko içeriğinin önemli olduğu ve özellikle talasemi minörlü 
çocuklarda çinko desteği verilmesinin boy uzamasını olumlu yönde 
etkileyebileceği kanısına varılmıştır. 
 
Anahtar kelimeler: Talasemi minör, IGF-1, IGF-BP3, çinko

Abstract:
IGF-1 plays an important role in growth and there are only a few 
studies about IGF-1 levels in thalassemia minor children. In these studies, it 
has been shown that serum IGF-1 levels are decreased in thalassemia minor 
children like thalassemia major. In children with thalassemia minor, the 
relationship between IGF-1 levels and zinc has not been investigated. Our 
aim is to evaluate the level of IGF-1 and IGF-BP3 in ß-thalassemia minor 
children and compare it with healthy children; also investigate if there is a 
relationship between IGF-1 levels and zinc. 
 For his aim; medical and dietary history were taken and physical 
examination was done for each case. Because of there are so many 
etiological factors for shorth stracture, only the children whose length over 
third persentil were included the study. In all cases, complete blood count, 
serum IGF-1 and IGF-BP3 levels were measured and in order to asses the 
levels of body zinc; serum, erythrocyte and hair zinc levels measured too. 
Serum iron, iron binding capacity, ferritin, total protein, and albumin levels 
had been shown in normal range in study groups. Thus, hypoproteinemia 
and iron deficiency, that causing the loss in the level of serum zinc, were 
excluded. Also in order to determine whether daily intake of zinc is adequate 
or not, nutrition survey was administered. According to the survey results, the 
amount of daily zinc intake was calculated in all cases. 
 Serum IGF-1, IGF-BP3 levels and zinc measurements were similar 
in both thalassemia minor and healty control group. However, the percentage 
of cases with low levels of IGF-1 was significantly higher (52%) in 
thalassemia minor group than healty group (32%) . 
 When the cases compared as IGF-1 low and normal groups, there 
was no significant difference between body zinc levels in thalassemia minör 
and control group (p>0,05). However, the levels of IGF-1 and IGF-BP3 were  iv
significantly lower in all cases whose fed with zinc deficient diet in 
thalassemia minor and control group then the patients those fed with zinc 
adequate diet. Also in both groups, in zinc deficient cases, one of the 
parametres indicating the levels of zinc were found significantly lower than 
zinc adequate cases (in thalasemmia minor- hair zinc: p=0,002; healty 
control- erythrocyte zinc: p=0,005). 
 At phase of peak height shown in puberty, serum IGF-1, 
IGF-BP3 and median height value were lower in thalasemmia minör girls and 
boys than the controls. 
 As a result of this study; it was concluded that, zinc content of diet is 
important for both thalasemmia minor and healty children and especially in 
thalasemmia minor, zinc supplementation can positively affect the height 
growth. 
 
 
Key words: Thalassemia minor, IGF-1, IGF-BP3, zinc