İcra ve İflas Hukukunda ihtiyati haciz
Cautionary attachment in law of execution and bankrupt
Yazar: MUHAMMET ÖZEKES
Danışman: PROF. DR. Y. HAKAN PEKCANITEZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1998
Konu: Hukuk = Law
Dizin: İcra hukuku = Enforcement law ; İflas hukuku = Bankruptcy law ; İhtiyati haciz = Provisional attachment ; İhtiyati tedbir = Provisional measures

Özet:
Bir borç ilişkisinde, tarafların borçlarını zamanında ve gereği gibi yerine getirmeleri beklenir. Borcunu yerine getirmeyen tarafa karşı, alacaklı olan diğer taraf, dava veya takip yoluna başvurarak alacağını elde etmeye çalışır. Hem dava, hem de takip yolu zaman almakta ve belirli bir prosedürün izlenmesini gerekli kılmaktadır. Bu süreç içinde borçlu borcunu ödememek için kendisi ortadan kaybolabileceği gibi alacaklının zararına olarak malvarlığı üzerinde tasarruflarda bulunabilir. Borçlunun mevcut veya müstakbel takibi akamete uğratmaya, başarısız kılmaya yönelik davaranışlarına engel olmak için kanun koyucu yargılama ve takip hukuku içinde bir takım geçici hukukî koruma tedbirleri kabul etmiştir. Bu çerçevede para alacaklarına yönelik takibin sonucunu baştan güvence altına almak için, belirli şartların oluşması halinde, ihtiyati haciz yoluyla borçlunun malvarlığına el koyma imkânı tanımıştır. Biz de bu çalışmada icra ve iflâs hukukumuz içinde ihtiyati haczi (İcra ve İflâs Kanunu m. 257- 268) incelemeye çalıştık. İhtiyati hacze karar verebilmek için kanunun aradığı belirli şartların gerçekleşmesi gerekir. Öncelikle rehinle teminat altına alınmamış bir para alacağı bulunmalıdır. Vâdesi gelmiş alacaklar için başka şart aranmaz. Fakat henüz vadesi gelememiş alacaklar için borçlunun kendisinin kaçması veya mallarım kaçırması ya da bunların hazırlığı içinde olması aranır. Bu şartların gerçekleşmesi durumunda, alacaklının talebi ile mahkeme ihtiyati hacze karar verecektir. Mahkeme karşı tarafı dinlemeden de bu karan verebilir. Ayrıca mahkemenin ihtiyati hacze karar verebilmek için, ihtiyati haczin şartlan hakkında yaklaşık bir kanaate sahip olması yeterli sayılacaktır. İhtiyati hacze karar verildikten sonra belirli bir süre içinde icra edilmesi ve asıl dava veya takip yoluna başvurulması gerekir. İhtiyati haczin icrası sonucu, borçlunun mallan haczedilmekte ise de, haciz kesinleşmeden bu mallar satılamaz. Borçlunun teminat karşılığı veya ihtiyati haciz kararına itiraz yoluyla ihtiyati haczin kaldırılmasını sağlaması mümkündür. Borçlu veya üçüncü kişiler haksız ihtiyati hacizden zarar görürlerse alacaklıya karşı tazminat davası açabilirler.

Abstract:
In a relation of obligation, parties are expected to fulfill their obligations in time and as required. A creditor tries to get his credit by suing or pursuiting against the other party who has not fulfilled his obligations. Both the way he follows in suing or pursuiting takes time and a certain procedure needs be followed. In this process, debtor is likely to diseppear not to pay his debts and gains some saving on creditor's loss. To stop the attitudes the debtor does to spoil the present or future pursuit, a number of temporary legal protective measures have been adapted by the legislator in the process of judging and pursuiting. In this framework, to guarantee the result in favor of creditors, a possibilty of temporary confiscation of property of debtor has been recognized by means of cautionary attachment. In our study, we have tried to examine cautionary attachment in our Law of Execution and Bankrupt (the articles 257-268 of Law of Execution and Bankrupt). Certain conditions are expected to form to be able to decide on cautionary attachment. Firstly, the sum of money must be found which is not secured by pledge. No other condition is required for the sum of money of which due time is not ended, and the fact that debtor disappears or takes his property away or he prepares for these needs to be proved. On the formation of these conditions, by the demand of creditor, Court will decide on attachment. The court may also attachment without hearing the other party. Apart from this, for the court to decide on cautionary attachment, having a content about the conditions of cautionary attachment will be satisfactory then. After a cautionary attachment is decided on, it should be executed in a certain time and later be applied to sue and puruit. Altough the property of debtor is attached after the cautionary attachment, the mentioned property shall not be sold unless attachment is certain. The attachment is likely to be terminated in case takes an exception to cautionary attachment with a guaranty. The debtor and third parties can bring an action for damages against the creditor if they suffer from unfair cautionary attachment.