Demir eksikliği tedavisinde kullanılan Fe+2 oral demir preparatlarının erişkinlerde kilo alımı ve iştah artışına olan etkisi: Prospektif çalışma
The effect of Fe+2 oral iron preparations used in the treatment of iron deficiency on weight gain and appetite increase in adults: A prospective study
Yazar: CANSU ALICI YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU AYHAN BAŞER
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Demir eksikliği anemisi (DEA) dünyada en sık görülen anemi türüdür. Yaş ve cinsiyet fark etmeksizin toplumun her kesimini etkileyebildiği için önemli bir halk sağlığı sorunudur. Semptomların olup olmadığına bakılmaksızın demir eksikliği anemisi veya anemi olmadan demir eksikliği tedavi edilmelidir. Çünkü altta yatan sebebi bulup demir depoları doldurulmadığı müddetçe uzak organ hasarı/iskemi ve aneminin progresyon riski mevcuttur. Hasta uyumsuzluğu, beslenme şekli, birlikte kullanılan ilaçlar, ilaçların doğru zaman ve şartlarda kullanılmaması, eksik tedavi süresi gibi faktörler demir eksikliği anemisinin tedavi sürecini olumsuz etkilemektedir. Demir eksikliği anemisinin oral demir replasmanı tedavisi sırasında ve sonrasında hastaların önemli bir kısmı kilo alımından şikayetçi olmuştur. Hastaların büyük çoğunluğu iştah artışı ve kilo alımı şikayetleriyle oral demir preparatlarını kullanmaya çekinmektedir. Bu da tedavi olmalarının önüne geçmektedir. Bu nedenle bu çalışmamızda erişkin bireylerde demir eksikliği tedavisinde kullanılan oral Fe+2 demir preparatlarının kilo, vücut kitle indeksi, vücut kompozisyonu, metabolik parametreler ve iştah parametrelerine etkisinin değerlendirmeyi planladık. Araştırmaya Hacettepe Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvurmuş olan 18-45 yaş arası, son 1 ay içinde demir eksikliği nedeni ile Fe+2 demir preparatı başlandığı bilinen ve çalışmaya katılmayı kabul eden 119 kişi dahil edildi. Katılımcılara dışlama kriterleri (Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi, Beck Depresyon Ölçeği) ve tanımlayıcı verileri elde etmek için hazırlanan veri formu (sosyodemografik verilere dair sorular, beslenmeye dair sorular, genel sağlık durumuyla ilgili sorular, Görsel Analog Skalası, Besin Gücü Ölçeği, Üç Faktörlü Beslenme Anketi), antropometrik ölçümler ve bazı kan tetkikleri uygulanmıştır. 3 ay süreyle takip edilen hastaların demir tedavisi sonrası yapılan ölçümlerine göre iştahlarının ve vücut ağırlığı, VKI, yağ yüzdeleri, bel çevresi, kalça çevresi, bel/kalça oranlarında azalmaların olduğu tespit edilmiştir. Bulgularımız literatür ile desteklenerek tartışılmış olup oral demir preparatlarının iştaha ve kilo alımına etkisinin değerlendirilmesi açısından klinisyenlere ışık tutmaktadır. Bulgularımızın genişletilmiş örnekler kullanılarak farklı kültürler üzerinde ve çalışmamızın sınırlılıkları da dikkate alınarak benzer yöntemlerle yapılacak çalışmalarca teyit edilmesi gerekmektedir.

Abstract:
Iron deficiency anemia (IDA) is the most common type of anemia in the world. It is an important public health problem as it can affect all segments of society regardless of age and gender. Iron deficiency anemia, with or without anemia, should be treated regardless of symptoms. Because there is a risk of progression of distant organ damage/ischemia and anemia unless the underlying cause is found and iron stores are not filled. Factors such as patient incompatibility, diet, concomitant medications, not using drugs at the right time and conditions, and incomplete treatment period adversely affect the treatment process of iron deficiency anemia. A significant proportion of patients complained of weight gain during and after oral iron replacement therapy for iron deficiency anemia. The majority of patients are hesitant to use oral iron preparations with complaints of increased appetite and weight gain. This prevents them from being treated. Therefore, in this study, we planned to evaluate the effects of oral Fe+2 iron preparations used in the treatment of iron deficiency in adults on weight, body mass index, body composition, metabolic parameters and appetite parameters. A total of 119 patients aged between 18-45 years who applied to Hacettepe Family Medicine Outpatient Clinic, who were known to have started Fe+2 iron preparation due to iron deficiency in the last 1 month and who agreed to participate in the study, were included in the study. Exclusion criteria (International Physical Activity Questionnaire, Beck Depression Scale) and data form prepared to obtain descriptive data (questions about sociodemographic data, questions about nutrition, questions about general health status, Visual Analog Scale, Nutrient Power Scale, Three-Factor Nutrition Questionnaire) were given to the participants and anthropometric measurements and some blood tests were performed. According to the measurements made after iron treatment of the patients followed for 3 months, it was determined that there was a decrease in their appetite and body weight, BMI, fat mass percentages, waist circumference, hip circumference, waist/hip ratio. Our findings were discussed with the support of the literature, and they shed light on clinicians in terms of evaluating the effects of oral iron preparations on appetite and weight gain. Our findings should be confirmed by studies on different cultures using extended samples and with similar methods, taking into account the limitations of our study.