Etkileşimli kitap okuma programının ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin temel dil becerilerine etkisi
Effect of dialogic reading program on basic language skills of first grade primary school students
Yazar: ELİF İLHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNCAY CANBULAT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Etkileşimli kitap okuma = interactive book reading ; Kitap okuma = Book reading ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
İnsanın sahip olduğu en güçlü iletişim araçlarından biri olan dil, çocuğun öğrenmesi ve gelişiminde önemli bir rol oynar. Dil gelişiminde erken çocukluk dönemi kritik dönemlerden en önemlisi olarak görülmektedir. Bu dönemde dil gelişiminin desteklenmesinde farklı etkinlikler önerilmektedir. Bu etkinliklerin en önemlileri arasında çocuğa düzenli kitap okumak yer alır. Alan ya¬zında çocukla birlikte kitap okuma yöntemlerinden biri de Etkileşimli Kitap Okuma Programı (EKOP) olarak belirtilmektedir. Yetişkin ve çocuk arasında etkin bir iletişimi temel alan "EKOP" yöntemi yetişkin tarafından çocuklara öykü okunmaya başlamadan önce çocukların katılımcı olmalarını sağlaması ve bu katılımın öykü okuma sırasında ve sonrasında devam etmesini teşvik etmesi bakımından geleneksel uygulamalardan farklılaşmaktadır. Bu araştırma, EKOP'un ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin temel dil becerilerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmada karma araştırma yöntemlerinden iç içe desen kullanılmıştır. Nicel araştırma teknikleriyle elde edilen veriler nitel verilerle desteklenmiştir. Araştırmanın nicel kısmında öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Nitel kısmında ise görüşmeler yapılmıştır. Deneysel süreç ile ilgili öğrenci görüşlerini elde etmek için, uygulama sürecinin bitiminde uygulama yapılan öğrencilere, sınıf öğretmeni ve velilere "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" uygulanmıştır. Ayrıca araştırmacı günlüğü yoluyla gözlemler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2018-2019 öğretim yılı İzmir ili Buca ilçesinde özel bir ilkokulun biri deney (n=19) biri kontrol grubu (n=16) olmak üzere iki 1. sınıfı oluşturmuştur. Veriler, öğrencilerin alıcı ve ifade edici dil becerilerini ölçmek için Kazak Berument ve Gül Güven (2010) tarafından geliştirilen "TİFALDİ (Türkçe İfade Edici ve Alıcı Dil Testi)", yazım kuralları beceri düzeylerini ölçmek için Obalar (2009) tarafından geliştirilen Okuma Yazma Becerileri Ölçekleri arasında yer alan "Yazım Kuralları Ölçeği" ile toplanmıştır. Nicel verilerin analizi SPSS 22 programı ile gerçekleştirilmiştir. Nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz kullanılmıştır. 8 hafta süren uygulamanın sonucunda araştırmanın bulguları, EKOP'un uygulandığı deney grubu öğrencilerinin alıcı ve ifade edici dil becerilerinin kontrol grubu öğrencilerine göre anlamlı düzeyde arttığını ortaya koymuştur. Ayrıca "Yazım Kuralları Ölçeğin'den" elde edilen puanlara göre öğrencilerin yazım kuralları farkındalığı deney grubu lehine anlamlı düzeyde artmıştır. Bu sonuçlar, etkileşimli kitap okuma programının ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin temel dil becerileri gelişimini pozitif yönde, anlamlı düzeyde etkilediğini göstermektedir. Alıcı, ifade edici dil öntest-sontest puanları ile yazım kuralları ölçeği sontest puanları cinsiyete göre karşılaştırıldığında deney ve kontrol grupları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Yine, alıcı, ifade edici dil öntest- sontest puanları ile yazım kuralları ölçeği sontest puanları ailelerin kitap okuma sıklığına göre karşılaştırıldığında,  alıcı dil puanlarında ailelerin çok sık okuma gerçekleştirdiği çocukların lehine anlamlı düzeyde farklılık bulunmuştur. Araştırmacı gözlemi, öğrenci, veli ve sınıf öğretmeni görüşlerine göre de etkileşimli kitap okuma programı çocukların dil gelişimini olumlu etkileyen bir okuma yöntemi olarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
One of the most powerful communication tools that man has, the language, child's learning and that plays an important role in his development. Early childhood is a critical period in language development. During this period, various activities are recommended to support language development. The most important of these activities is reading the child regularly. In the literature, one of the methods of reading books with the child is stated as Dialogic Reading Program (EKOP). "EKOP'' Based on an effective communication between adults and children, practices differ from traditional practices in terms of enabling children to participate and encourage this participation to continue during and after reading the story before it begins to read the story. This study was conducted to examine the impact of Dialogic Reading Program (EKOP) on primary school students primary language skills. In this study, intertwined patterns, one of the mixed research methods, were used. In the quantitative part of the study, quasi-experimental design with pretest-posttest control group was used. In the qualitative part, interviews were conducted. "Semi-Structured Interview Form" was applied to the students, classroom teachers and parents who were applied at the end of the application process in order to obtain the students' opinions about the experimental process. In addition, observations were made through the researcher's diary. In the study conducted on two groups of one experiment and one control group, was used an unbalanced "pretest-posttest control group" pattern, which was one of the experimental models. The data obtained by quantitative research techniques are supported by qualitative data. Study group, 2018-2019 academic year in Buca district of Izmir one of the primary school's experiments (N=19), one of the control group (N=16), two 1. created the class. The data were collected by Kazak Berument and Gül Güven (2010) (TİFALDİ) to measure the students of receptive and explanatory language skills, and by the "spelling rules scale" among the reading skill scales developed by Obalar (2009) to measure the level of writing
skills. The analysis of quantitative data was performed with SPSS 22 program. Descriptive analysis was used in the analysis of qualitative data. As a result of 8 weeks of research, the findings of the study revealed that the students of the experimental group in which the interactive reading program was applied increased their expressive language skills significantly compared to the students of the control group. In addition, according to the scores obtained from the "writing rules scale", students ' awareness of writing rules has increased significantly in favor of the experiment group. These results show that dialogic reading affects the development of Primary School students ' primary language skills significantly in a positive way. There was no significant difference between the experimental and control groups when the scores of posttest were compared to gender. Again, the scale of spelling rules with the receptive, expressive language, pre-test, posttest scores were significantly different in favor of children who have read many times in the receptive language scores compared to the frequency of reading books of families. The dialogic reading program, according to researcher observation, student, parent and classroom teacher views, has been evaluated as a reading method that positively affects the language development of children.