Zedelenebilirlik ölçümleri ve graflar
Vulnerability measures and graphs
Yazar: VERDA GÜRSAN
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN AYTAÇ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Kimyasal sistemler, sinir ağları, sosyal ağlar ya da internet gibi farklı sistemleri modellemek için iletişim ağları ve karmaşık sistemler kullanılır. İletişim ağlarının topolojisini çalışma son yıllarda giderek artmaktadır ve büyük bir ilgi görmektedir. Bir iletişim ağı için önemli olan fonksiyonunu gerçekleştirmesidir. Bir ağın bazı işlemci ya da hatlarında meydana gelen bozulmalar ağın etkinliğinin azalmasına neden olur. Bu da ağın fonksiyonunu yerine getirememesi demektir. Zedelenebilirlik, dışsal saldırılar sonucunda ağın uğradığı zarara karşı ağın evrensel (global) davranışının devamlılığını ve sağlamlılığını değerlendirmek için kullanılan önemli bir kavramdır. Bir ağın mimarisini analiz etme ve incelemede en güçlü matematiksel araçlardan birisi graf teoridir. Böylece bir ağın zedelenebilirlik değeri yerine o ağa karşılık gelen bir G grafının zedelenebilirlik değeri araştırılabilir. Bir grafın zedelenebilirlik değerini belirlemek literatürde bağlantılılık sayısı, dayanıklılık değeri, bütünlük değeri, baskınlık sayısı, toplam baskınlık sayısı ve bağımsız doygunluk sayısı gibi ölçümler tanımlanmıştır.
Bu tez çalışmasında,  2007 yılında Arumugam ve Subramanian tarafından yeni bir zedelenebilirlik parametresi olarak tanımlanan bağımsız doygunluk sayısı ele alınmıştır. G=(V, E) grafının bağımsız doygunluk sayısı  , min⁡{IS(v) ∶v∈V}  olarak tanımlanır, burada IS(v),  v tepesini içeren bir bağımsız kümenin en büyük eleman sayısıdır. 
Bu tezde ilk olarak, daha önce bu konuda yapılan çalışmalara yer verilmiştir. Daha sonra, bazı özel ağaç grafların, ki bunlar E_p^t, C_((m,0)) P_n, S(a,b), B_nve DC(n,a,b) olmak üzere bağımsız doygunluk değerleri hesaplanmıştır. Son olarak, bir grafın bölünmüş graf tanımı verilip   ve   gibi bilinen bazı graflar için bölünmüş graflarının bağımsız doygunluk değerleri elde edilmiştir.

Anahtar sözcükler: Graf Teorisi, Zedelenebilirlik, Baskınlık, Bağımsız Doygunluk, Splitting Graf

Abstract:
Networks and complex systems are used to model different systems such as chemical systems, neural networks, social networks or the Internet. The study of the topology of communication networks has been growing in recent years and attracting great attention. It is important for a communication network to perform its function. Disruptions to some processors or lines of a network cause a decrease in network efficiency. This means that the network cannot perform its function. Vulnerability is an important concept used to assess the continuity and robustness of the global behavior of the network as a result of external attacks. One of the most powerful mathematical tools to examination and analyze the architecture of a network is graph theory. Thus, the vulnerability of a graph G to a network instead of the vulnerability of a network can be investigated. In determining the vulnerability of a graph, measurements such as number of dependence, durability value, integrity value, number of dominance, total number of dominance and independent saturation number are defined in the literature.
In this thesis, in 2007, Arumugam and Subramanian discussed the number of independence saturation defined as a new vulnerability parameter. The independent saturation number of the G=(V, E)  graph is defined as min⁡{IS(v) ∶v∈V}, where IS(v) is the largest number of elements of an independent set containing the v vertex.
In this thesis, first of all, studies on this subject have been included. Subsequently, independent saturation values of some special tree graphs, E_p^t, C_((m,0)) P_n, S(a,b), B_n and DC(n,a,b) were calculated. Finally, a graph is given the definition of a splitting graph and independent saturation values of the splitting graphs are obtained for some known graphs such as   and  .

Keywords: Graph Theory, Vulnerability, Domination, Independence Saturation, Splitting Graph