Nilüfer Göle'nin çalışmalarında din olgusu ve ötekileştirmenin yorumu
The fact of religion and the interpretationof othering in Nilüfer Göle's works
Yazar: NİHAL SICAKYÜZ
Danışman: DOÇ. DR. YELİZ OKAY
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Öz bilinç sahibi olan insan, benliğini inşa ederken bir başkasına ihtiyaç duyar ve başkasının (Öteki) aynasında kendisini tanımlar. Aidiyet duygusuyla bağlandığı ailesinden başlayarak sosyalleştiği çevrede kişi, kendisine bir yer bulmak ister, güvende olma saikiyle kendisiyle benzer olana yönelir. Benzerliklerin bir araya getirdiği insan grupları "biz"i; farklı olanlar "öteki"ni var eder. Sosyal kategorizasyonlar, önyargılar, zamanla ayrışmaya neden olurken aslında hayatımızda var olan ve olumsuz bir anlam da taşımayan "öteki" dışlanarak ötekileştirilir. 

Geleneksel toplularda din, kişisel olandan toplumsal hayata bütün insan yaşamını sarar. Oluşturduğu türlü anlam örüntüleriyle benlik tanımları oluşturur. Bir taraftan kimlik kuruculuk işlevi yürütürken bir taraftan da bir kimlik temsiline dönüşür. Batı Avrupa'da Aydınlanma ile başlayan süreçte rasyonelleşme, hümanizm, bilimsel devrim, endüstrileşme, liberal değerlerin yayılması gibi bir dizi gelişme geleneksel toplumdan modern topluma geçişi sağlar.

Modernleşme sürecinde din; toplumsal yaşamın dışına itilir, modern kamusal alan sekülerleşir. Kamusal mekânlarda dini sembol ve pratikler bastırılır. 1970'lerde post modern düşünce, yeni toplumsal hareketler modernizmin bir eleştirisi olarak ortaya çıkar. Küreselleşme ve göçlerle modern ulus devletlerin homojen yapıları aşınmaya başlar. Çok kültürcülük talepleriyle modern seküler kamusal mekânlar değişime zorlanır. Avrupa'da Müslüman nüfusun hızla artması, farklılıkların birbirine yakınlaşması kültürel çatışmaları ve anlaşmazlıkları beraberinde getirir.

 Günümüz sosyologlarından Nilüfer Göle; modernlik, sekülerizm, küresel meydan hareketleriyle ilgilenmekte, gerek Türkiye gerek Avrupa kamusal alanlarında çatışma nedenlerinin kodlarını bulmaya çalışmaktadır. Bu çalışmada din - dinsel olanla modern - seküler olan arasındaki çatışmaları,  ötekileştirme süreçlerini, Göle'nin mikro olaylardan hareketle sosyal aktörlerin yorumlarını dikkate alan anlamacı- yorumlayıcı sosyolojik yaklaşımıyla görmek ve Göle'nin sıklıkla sorduğu "Birlikte nasıl yaşanır?" sorusu üzerine dikkat çekmektir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılarak içerik analizi yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kimlik, Ötekileştirme, İslâm, Batı, Modernlik, Sekülerizm

Abstract:
A self-conscious person needs another while constructing his self and defines himself in the mirror of another (Other). Starting from his family, to which he is attached with a sense of belonging, in the environment where he socializes, the person wants to find a place for himself, and turns to the one who is similar to himself with the motive of being safe. Groups of people brought together by similarities, "we"; those who are different create the "other". While social categorizations and prejudices cause separation over time, the "other", which is always present in our lives and does not have a negative meaning, is excluded and marginalized.
In traditional societies through the ages, religion pervades all human life, from the personal to the social. It creates self-definitions with the various meaning patterns it creates. It performs both the identity constructor function and transforms into an identity representation. However, in the process that started with the Enlightenment in Western Europe, a series of developments such as rationalization, humanism, scientific revolution, industrialization, and the spread of liberal values provide the transition from traditional society to modern society.
Religion in the modernization process; is pushed out of social life, the modern public sphere becomes secularized. Religious symbols and practices are suppressed in public spaces. In the 1970s post modern thought emerged as a critique of new social movements and modernism. With globalization and migration, the homogeneous structures of modern nation-states begin to erode. Modern secular public spaces are forced to change by the demands of multiculturalism. The rapid increase in the Muslim population in Europe and the convergence of differences bring about cultural conflicts and disagreements.
Nilüfer Göle, one of today's sociologists; deals with modernity, secularism, global square movements and tries to find the codes of the causes of conflict in both Turkish and European public spaces. The aim of this study; Seeing the conflicts between the religious-religious and the modern-secular, the processes of othering, and Göle's understanding-interpretive sociological approach that takes into account the interpretations of social actors, and Göle's frequently asked "How to live together?" to draw attention to the question. In this study, content analysis was carried out using qualitative research method.
Keywords: Identity, Othering, Islam, West, Modernity, Secularism