İrrite Barsak Sendromunda Dientamoeba fragilis ve Blastocystis spp.'nin rolü
Role of Dientamoeba fragilis and Blastocystis spp. in irritable bowel syndrome
Yazar: İPEK MUMCUOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM GÜNGÖR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Bağırsaklar = Intestines ; Kolon hastalıkları-fonksiyonel = Colonic diseases-functional ; Protozoa = Protozoa ; Protozoa enfeksiyonları = Protozoa infections ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
Bu çalışma, irrite barsak sendromu (İBS) tanısı konulmuş hastalarda Dientamoeba fragilis ve Blastocystis spp. parazitlerinin sıklığı ve İBS oluşumuyla ilişkilerinin araştırılması amacıyla yapılmıştır. İBS tanısı almış 55 hastadan, akut gastroenterit şikayetleri olan 80 hastadan (Kontrol Grubu 1) ve sağlıklı 50 gönüllüden (Kontrol Grubu 2) toplanan dışkı örnekleri çalışmaya alınmıştır. İBS grubunda direkt mikroskobi ile %29,1, trikrom boyama ve kültür yöntemi ile %32,7 hastada Blastocystis spp. tespit edilmiştir. Kontrol grubu 1'de direkt mikroskobi ile %7,5 trikrom boyama ile %10,0 ve kültür yöntemi ile %18.8 oranında Blastocystis spp. tespit edilmiştir. Kontrol grubu 2'de; direkt mikroskobi ve trikrom boyama ile %2,0, kültür yöntemi ile %6 oranında Blastocystis spp. tespit edilmiştir. Blastocystis spp. görülme sıklığı açısından İBS hasta grubu ile Kontrol grubu 1 arasında anlamlı fark görülmemiştir (p>0,05). İBS hasta grubu ile Kontrol grubu 2 arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). İBS hasta grubunda, direkt mikroskobide (X40) her sahada 5 ve üzeri Blastocystis spp. görülmesi kontrol gruplarından daha sıktır. Blastocystis spp. tanısı için, İBS hasta grubunda direkt mikroskobi ve boyama ile tanı, kültür yöntemi ile aynı güvenilirlikte bulunurken (p>0,05), kontrol gruplarında kültür yöntemi mikroskobiden üstün bulunmuştur (p<0,05). İBS hasta grubunda Blastocystis spp. tespit edilen 18 hastaya metranidazol tedavisi uygulanmış, 12 (%67) hastada metranidazol ile parazit eradikasyonu sağlanırken, kalan 6 (%33) hastada trimetoprim-sulfametaksazol ile parazit eradikasyonu sağlanabilmiştir. Tedavi sonrası takiplerde 4 (%22,2) hasta şikayetlerinin tamamen geçtiğini bildirirken, 11 (%61,1) hasta diğer bulgularda hafifleme olmakla birlikte kabızlığın devam ettiğini, 3 (%16,7) hasta ise şikayetlerinde hiçbir değişiklik olmadığını bildirmiştir. İBS hastalarında her mikroskobi sahasında (X40) 5 ve üzeri Blastocystis spp.'nin sık görülmesi ve bu hastaların önemli bir kısmında tedavi ile şikayetlerin gerilemesi, İBS ile Blastocystis spp. enfeksiyonları arasında bir bağlantı olabileceğini düşündürmüştür. Hiçbir hastada D. fragilis tespit edilmemiştir. Bunun nedeni bölgemizde artan kişisel hijyen bilincine paralel olarak enfeksiyon oranlarının çok düşük olması olabilir.

Abstract:
This study was designed to investigate prevalance of Dientamoeba fragilis and Blastocystis spp. in irritable bowel syndrome (IBS) patients and evaluate whether there was a possible link between IBS and parasitic infections. Stool specimens collected from 55 IBS patients, 80 patients with gastroenteritis (Control group 1) and 50 healthy volunteers (Control group 2) were included the study. Blastocystis spp. was found 29,1% of IBS group by direct examination and 32,7% by trichrome staining and culture method. In control goup 1, Blastocystis spp. was found 7.5% of patients by direct microscopy, 10.0% by trichrome staining and 18.8% by culture method. Blastocystis spp. were identified in 2,0% of patients with direct microscopy and trichrome staining and 6% by culture method in control group 2. There was no significant difference in prevalance of Blastocystis spp. between IBS patients and control group 1 (p> 0.05). Statistically significant difference was found between IBS patients and the control group 2 (p <0.05). Patients with IBS were significantly have five or more Blastocystis spp. per field than control groups. Direct microscopy, staining method and stool culture were found to have same reliability in IBS group (p>0,05), whereas stool culture method was found more sensitive than microscopy (p<0,05) in control groups. Eighteen patients in IBS group who had Blastocystis spp. infection treted with metranidazole and parasite eradication was ensured in 12 (%67) patients, remaining 6 patients (%33) were cured by trimethoprim-sulfamethoxazole. After eradication all symptoms were cured in four patients (%22,2), there were only constipation problem left in eleven patients (%61,1) and there were no change in clinical findings in 3 (%16,7) patients. Significantly having five or more Blastocystis spp. per field (X40) in IBS patient and regration of IBS symptoms after the treatment in most of the patients was thought there could be possible link between IBS and Blastocystis spp. infections. No D. fragilis was found in none of the patients. The reason could be awareness of personel hygiene in our region leading to low infection rate.