Orta gelir tuzağı ve dış ticaret ilişkisi: Seçilmiş ülkeler üzerine bir değerlendirme
Middle income trap and foreign trade relationship: An evaluation on selected countries
Yazar: ÜMİT DEMİRBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH TOPCUOĞLU
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
İktisat literatüründe yeni bir kavram olan "Orta Gelir Tuzağı" ilk olarak Gill ve Kharas (2007) tarafından yapılan çalışma ile gündeme gelmiştir. Eşit olmayan büyüme, yavaş büyüme, büyümede durağanlaşma ve hızlı büyüme yorgunluğu olarak da ifade edilmektedir. Dünya Bankası da her sene atlas yöntemine göre düşük, orta ve yüksek gelir grubuna dahil olan ülkelerin listesini yayınlamaktadır. Ülkelerin düşük gelir düzeyinden orta gelir düzeyine geçişleri orta gelir düzeyinden yüksek gelir düzeyine geçişlerinden daha kolay olmaktadır. Bu nedenle orta gelir tuzağı gelişmekte olan ülkelerin ortak sorunlarından biridir.
Çalışmamızda ilk olarak orta gelir tuzağının kavramsal çerçevesi verilmiş ve matematiksel hesaplama yönetiminden bahsedilmiştir. İkinci bölümde orta gelir tuzağı ile dış ticaret ilişkisinin anlamlı olup olmadığı sorusuna yanıt aranmıştır. Üçüncü bölümde ise seçilmiş ülkeler olan Çin, Güney Kore, Hindistan, Rusya ve Türkiye ekonomileri orta gelir tuzağı yönünden incelenerek, orta gelir tuzağında takılı kalma veya orta gelir tuzağından çıkışta etkili olan, ilgili ülkelerin dış ticaret istatistiklerini de içeren faktörler Dünya Bankasından sağlanan veriler doğrultusunda karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir.
Seçilmiş ülkelere ait makro ekonomik göstergeler incelendiğinde, bir ülkenin orta gelir tuzağında takılı kalması ya da yüksek gelir grubuna ulaşmasında dış ticaret performansının etkisinden söz etmek mümkündür. Elde edilen bulgular, dış ticaret ile ekonomik büyüme arasında pozitif bir ilişki olduğu, orta gelir tuzağından yüksek gelir grubuna geçiş hedefleyen ülkelerin katma değeri fazla olan yenilikçi yüksek teknoloji ürünlerin ihracatına önem vermesi gerektiği yönündedir.

Abstract:
"Middle Income Trap", a new concept in economic literature, first came to the fore with the study conducted by Gill and Kharas (2007). It is also expressed as uneven growth, slow growth, stagnation in growth and rapid growth fatigue. Every year, the World Bank publishes the list of countries included in the low, middle and high income groups according to the atlas method. It is easier for countries to transition from low-income to middle-income level than from middle-income to high-income level. For this reason, the middle income trap is one of the common problems of developing countries.
In our study, first the conceptual framework of the middle income trap is given and mathematical calculation management is mentioned. In the second part, an answer was sought to the question of whether the relationship between the middle income trap and foreign trade is meaningful. In the third part, the economies of selected countries, China, South Korea, India, Russia and Turkey, are examined in terms of the middle-income trap, and the factors that are effective in staying in the middle-income trap or getting out of the middle-income trap, including the foreign trade statistics of the relevant countries, are compared in line with the data provided by the World Bank. It was analyzed as.
When the macroeconomic indicators of selected countries are examined, it is possible to talk about the effect of foreign trade performance on whether a country remains stuck in the middle income trap or reaches the high income group. The findings obtained indicate that there is a positive relationship between foreign trade and economic growth, and that countries aiming to transition from the middle-income trap to the high-income group should give importance to the export of innovative high-tech products with high added value.