Serebrovasküler olay geçirmiş hastalarda kardiyovasküler hastalık riskinin değerlendirilmesi açısından en uygun kardiyopulmoner egzersiz testinin belirlenmesi: Tredmil ve bisiklet testlerinin karşılaştırılması ve hastaların kardiyopulmoner uyumlarının klinik durumları ile ilişkisi
Determination of the optimal cardiopulmonary exercise test method for evaluation of cardiovascular disease risk in patients with cerebrovascular event: Comparison of treadmill and bicycle tests and correlation ofcardiopulmonary fitness with clinical conditions of patients
Yazar: ESRA MOUSTAFA
Danışman: PROF. DR. YEŞİM KURTAİŞ AYTÜR
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Bisiklet = Bicycle ; Egzersiz testi = Exercise test ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Serebrovasküler dolaşım = Cerebrovascular circulation ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Gerekçe ve amaç: Kardiyovasküler hastalıklar (KVH), serebrovasküler olay(SVO) rehabilitasyonunda başarıyı kısıtlayan temel faktörlerden olup SVO geçiren bireylerde KVH riski de artmaktadır. SVO sonrası bireylerin azalmış egzersiz kapasiteleri fonksiyonelliklerini azaltmakta ve ayrıca KVH riskini artırmaktadır. Kardiyopulmoner egzersiz testleri (KPET) inmeli bireylerde, KVH riskini
belirlemek, inme rehabilitasyonunu ve egzersiz programını reçetelemek amacı ile kullanılabilir. Ancak, inmeli bireylerde kas güçsüzlüğü, denge ve hareket bozukluğu, kontraktür ve spastisite gibi sorunlar standart KPET ile uygun bir değerlendirme yapılmasına engel olabilir. Güvenli ve etkin egzersiz rehberleri olmasına rağmen, uygun test protokolünün ve egzersiz reçetesinin planlanmasına ilişkin esaslar belirsizliğini korumaktadır. Bu çalışmanın birincil amacı; SVO geçirmiş hastalarda
kardiyorespiratuvar uyum kapasitesinin ölçümü için en uygun testin belirlenmesidir.
Çalışmanın ikincil amacı ise; hastanın nörolojik ve fonksiyonel durumu ile
kardiyorespiratuvar uyumunun ilişkisinin belirlenmesidir.
Yöntem: Araştırmaya SVO geçirmiş, fonksiyonel ambulasyon sınıflaması 3 ve üzerinde olan hastalar (n=43) ve kontrol grubu olarak sağlıklı gönüllüler (n=22) dahil edilmiştir. Hastalara öncül çalışma sonrası belirlenen uygun tredmil ve bisiklet ergometresi protokolleri ile KPET ve 6 dakika yürüme testi (6DYT) uygulanmıştır. Brunnstrom evrelemesine göre alt ve üst ekstremite motor fonksiyonları, spastisite değerlendirilmesi için Modifiye Ashworth Skalası ve dengenin kantitatif olarak değerlendirilmesi için ise Berg Denge Skalası kullanılmıştır. Araştırma kapsamında katılımcıların FIM değerlendirmesi yapılmıştır. Kontrol grubundaki sağlıklı gönüllülere de uygun bisiklet ve tredmil protokolleri ile KPET uygulanmıştır.
Bulgular: 43 hastanın 19'u kadın, 24'ü erkek, 25'i sağ 18'i sol hemiplejiktir.Hastaların 38'ine iki farklı ergometre ile KPET yapılabilmiştir. Hastalar tredmil ile yapılan testte daha yüksek VO2tepe değerlerine ulaşmıştır. Tredmil ile ölçülen VO2tepe ortalamalarına göre hastaların VO2tepe değeri kontrol grubunun VO2tepe değerinin %62'sine eşittir. Bisiklet ergometresi ile ölçülen VO2tepe ortalamalarına göre hastaların VO2tepe değeri kontrol grubunun VO2tepe değerinin %76'sına eşittir. Solunum fonksiyon test parametreleri değerlendirildiğinde kontrol ve hasta grubu arasında bir
farklılık saptanmamıştır. Hastaların VO2tepe değerleri ile 6DYT'inde katedilen mesafe
arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Brunnstrom evrelemesi, spastisite değerlendirmesi, Berg skalası ve ile VO2tepe değerleri arasında anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır.
Sonuç: Bu araştırmanın sonuçları, değerlendirilen popülasyondaki inmeli hastalarda, güvenli olarak KPET yapılabileceğini ve test için tredmilin kardiyopulmoner uyumu belirlemek açısından daha uygun olduğunu göstermektedir. Ortalama VO2tepe değerleri hastanın spastisitesi, denge skalası ve Brunnstrom evrelemesi ile ilişkili bulunmamıştır.

Abstract:
Background and purpose: Cardiovascular disease is one of the main factors limiting success in rehabilitation of patients cerebrovascular disease (CVD). The risk of cardiovascular disease is also increased in individuals who have CVD. Reduced exercise capacity of individuals after CVD reduces their functionality and increases the risk of cardiovascular disease. Cardiopulmonary exercise test (CPET) is used to determine the risk and existence of cardiovascular disease, prescribe exercise
programs in stroke patients and further customize stroke rehabilitation. However, problems such as muscle weakness, balance and movement disorder, contracture and spasticity in stroke individuals may interfere with standard CPET. Although there are sufficient exercise guidelines that ensure safety and effectiveness of the exercise programs, the principles for defining the most appropriate test protocol and exercise accordingly for the stroke patients remain unclear. The primary purpose of this study is defining the optimal CPET for the evaluation of stroke patients regarding the risks
of cardiovascular disease and exercise prescription. The secondary aim of the study is to analyze the relationship between cardiorespiratory fitness and neurological and functional status of the patient.
Methods: The study included patients with cerebrovascular disease (n=43), functional ambulation classification of 3 or more, and healthy volunteers (n=22) as control group. CPET with appropriate tredmil and bicycle protocols determined by a preliminary study and 6 min walk test (6MWT) were applied to the patients. Brunnstrom neurological staging, Modified Ashworth Scale for evaluation of
spasticity and Berg Balance Scale for quantitative evaluation of balance were used. The participants were also evaluated by Functional Indepence Measure (FIM). CPET was applied to healthy volunteers in the control group with appropriate bicycle and treadmill protocols.
Results: Of the 43 patients, 19 were female, 24 male, 25 were right and 18 left hemiplegic. CPET could be applied with two different ergometers in 38 patients. Patients reached higher VO2peak values at tredmil test and VO2peak values were equal to 62% of the VO 2peak value of the control group. Hence, mean VO2peak values reached at bicycle ergometer were equal to 76% of the control group. When the respiratory function test parameters were evaluated, there was no difference
between control and patient groups. A positive correlation was found between VO2peak values and 6MWT distance. No significant correlation was found between Brunnstrom staging, spasticity evaluation, Berg scale and VO2peak values.
Conclusion: The results of this study indicate that CPET can be performed safely in stroke patients in the evaluated population when an appropriate protocol used and tredmil is more appropriate to determine cardiopulmonary fitness in this tested stroke population. Mean VO 2peak values were not correlated with patient spasticity, balance scale and Brunnstrom staging.