Isparta ilindeki klasik ve modern soğuk hava depolarının ekonomik yönden karşılaştırılması
An economical comparison of conventional and modern cold storage in Isparta, Turkey
Yazar: MÜRŞİDE ÇAĞLA ÖRMECİ  KART
Danışman: PROF. DR. VECDİ  DEMİRCAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekonomik analiz = Economic analysis ; Elma = Apple ; Soğuk hava deposu = Cold weather store

Özet:
Bu araştırmada, Isparta ilindeki klasik (normal atmosferli) ve modern (kontrollü atmosferli) soğuk hava depo işletmelerinin karşılaştırmalı ekonomik analizinin yapılması amaçlanmıştır. Araştırmanın ana materyalini Isparta ilinde soğuk hava depo işletmelerinin yoğun olduğu Eğirdir, Gelendost, Senirkent, Uluborlu ve Merkez ilçelerinde bulunan toplam 59 işletmeden anket yöntemi ile toplanmış birincil veriler oluşturmuştur. İşletmeler teknolojik özelliklerine göre klasik (51 adet işletme) ve modern (8 adet işletme) işletmeler olarak iki grupta incelenmiştir. Kullanılan veriler 2010?2011 depolama dönemini kapsamaktadır. Araştırma sonuçlarına göre işletme başına ortalama kapasite 5269.49 ton, depolanan elma miktarı 4569.49 ton ve kapasite kullanım oranının %86.72 olduğu belirlenmiştir. İncelenen işletmelerde depolanan elmanın %83.25'inin Aralık-Nisan aylarında satışa sunulduğu saptanmıştır. Depolama sonrası fiyat ile hasat dönemi fiyatı karşılaştırıldığında elma satış fiyatının elma sınıflarına göre oransal olarak %25.78 ile %29.22 arasında arttığı tespit edilmiştir. İşletme başına düşen saf hasıla klasik işletmelerde 184709.19 TL, modern işletmelerde ise 526109.58 TL olarak hesaplanmıştır. İncelenen işletmelerde işletme başına düşen ortalama işletme giderleri klasik işletmelerde 409346.89 TL ve modern işletmelerde 509040.42 TL olarak bulunmuştur. Klasik işletmelerde toplam işletme giderlerinin %60.14'ünü sabit giderler, %39.86'sını değişen giderler oluştururken bu oranlar modern işletmelerde sırasıyla %62.60 ve %37.40 olarak hesaplanmıştır. Ekonomik rantabilite klasik işletmelerde 4.53, modern işletmelerde 10.38; mali rantabilite ise klasik işletmelerde 4.80, modern işletmelerde 10.45 olduğu belirlenmiştir. Başabaş noktası klasik soğuk hava depo işletmelerinde 2696.43 ton; modern işletmelerde 2825.21 ton olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
This study is aimed to compile an economical comparison of conventional (normal atmosphere) and modern (atmosphere controlled) apple cold storage in Isparta. Major material of the research is primary data gathered by surveys from 59 enterprises located in Eğirdir, Gelendost, Senirkent, Uluborlu and Merkez where cold storage facilities are abundant. Enterprises examined in two groups according to their cooling system, as classic (51 enterprises) and modern (8 enterprises).. Data used covers 2010-2011 storage period. According to research results it has been determined that a cold storage enterprise has an average capacity of 5269.49 tonnes, stored apple quantity of 4569.49 tonnes and capacity utilization rate of 86.72%. It has been determined that 83.25% of stored apple was put up for sale between the months of December and April. Comparing prices after storing and harvest period, it has been determined that apple price is increased between 25.78% and 29.22% according to apple class. For each enterprise real outcome is 184709.19 TL on classic enterprises and 526109.58 TL on modern enterprises. On surveyed enterprises, average operation costs for each enterprise is calculated as 409346.89 TL for classics and 509040.42 TL for modern cold storage. 60.14% of operation cost is fixed cost and 39.86% is variable costs on classic cold stores, while these rates are 62.60% and 37.40% on modern cold storage. It has been determined that economic profitability rate is 4.53 on classic enterprises and 10.38 on modern enterprises; financial profitability rate are 4.80 on classic enterprises and 10.45 on modern enterprises. Break-even point is detected at 2696.43 tonnes on classic cold storage enterprises and at 2825.21 tonnes on modern enterprises.