Ortak bilgi yapılandırma modeline uygun geliştirilen öğretim materyalinin üstün yetenekli öğrencilerin asit-baz kavramlarını anlamaları üzerine etkisi
The effect of teaching material based on the common knowledge consruction model on the gifted students' understanding of concepts: "acid-base"
Yazar: SELMA VURAL
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA DEMİRCİOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Asitler = Acids ; Bazlar = Bases ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Kimya dersi = Chemistry lesson ; Kimya eğitimi = Chemistry education ; Kimya öğretimi = Chemistry teaching ; Ortak bilgi yapılandırma modeli = Common knowledge construction model ; Öğretim araçları = Teaching aids ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Öğrenmelerin anlamlı olmadığı, bilgilerin ezber yolu ile elde edildiği durumlarda; kavramların tam olarak anlaşılamaması, alternatif kavramların oluşması, günlük hayattaki olayların doğru yorumlanamaması ve kullanılamaması gibi sonuçları ortaya çıkarmakta ve kavram öğretimi önem kazanmaktadır. Bu çalışmayla, "asit ve baz" kavramlarının, ilköğretim sekizinci sınıf düzeyindeki üstün yetenekli öğrenciler tarafından anlaşılma düzeylerinin ve alternatif kavramlarının belirlenmesi ve ortak bilgi yapılandırma modeline (OBYM) uygun geliştirilen etkinliklerin öğrencilerin bu kavramları anlamaları ve alternatif kavramları üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Aksiyon araştırması yönteminin kullanıldığı bu çalışmada, asit ve baz kavramlarına yönelik ortak bilgi yapılandırma modeline dayalı 4 aşamadan oluşan bir etkinlik geliştirilmiştir. Bu araştırma Dr. M. Hilmi Güler Bilim ve Sanat Merkezine devam eden sekizinci sınıf düzeyinde 29 üstün yetenekli öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmanın verileri; Ön Bilgileri Araştırma Soruları (ÖBAS), Asit-Baz Kavram Testi (ABKT), Asit-Baz Kavramlarını Günlük Hayatla İlişkilendirme Testi (ABGHİT), Kimya Dersi Tutum Ölçeği (KDTÖ), Materyal ve Etkinlik Değerlendirme Anketi (MEDA), öğrenme istasyonları için geliştirilen Soru ve Gözlem Formları (SGF) ile toplanmıştır. ABKT, ABGHİT testleri ve KDTÖ ölçeği uygulama öncesinde ve sonrasında olmak üzere iki kez uygulanmıştır. ABKT, ABGHİT ve KDTÖ testlerinden elde edilen puanlar bağımlı örneklemli t-testi ile analiz edilmiştir. Bunun yanında ABKT ve ABGHİT'ten elde edilen verilerin içerik analizi yapılarak tablolar halinde sunulmuştur. 
Araştırma sonucunda üstün yetenekli öğrencilerin bu kavramlarla ilgili öğretim öncesinde ve sonrasında bazı alternatif kavramlara sahip oldukları, hazırlanan etkinliklerin öğrencilerdeki bazı alternatif kavramların giderilmesinde etkili olduğu tespit edilirken, bazı alternatif kavramların giderilmesinde etkisi sınırlı kaldığı tespit edilmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar dikkate alınarak diğer araştırmacılara ve eğitimcilere bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In the case of non-meaningful learning and getting knowledge by rote cause to miss the point and alternative conceptions and misunderstanding of concepts that cannot be used properly in the daily life so teaching concept gets importance. In this research, it was aimed to investigate the level of perception and misconception of 8th grade gifted students' concepts of acids and bases and to determine the effect of the activities based on the Common Knowledge Construction Model (CKCM) on the concepts under investigation.
In this study, action research method was used and activity about acid-base concepts based on CKCM consisting of four stages was developed. This study was conducted to 29 gifted-students (8th grade) attending at Dr. M. Hilmi Güler Science and Arts Center. The data of this study was gathered by using Questions of Explore Preconceptions (QEP), Acid-Base Concept Test (ABCT), Assocation Test of Acid-Base with Daily Life (AABDLT), Chemistry Lesson Attitude Scale (CLAS), Material and Activity Evaluation Questionnare (MAEQ), learning stations Question and Observation Forms (QOF). ABCT, AABDLT tests and CLAS scale were applied before and after the treatment. The points of ABCT, AABDLT tests and CLAS scale was analyzed by the dependent sample t-test. The data analyzed conceptually by the help of ABCT and AABDLT offered as tables.    
At the end of the study, it was seen that gifted students have alternative concepts before activities and after activities that are partly corrected by the help of those activities that could not be effective to correct all alternative conceptions. Some suggestions were made to the researchers and educators according to the results obtained from this study.