Ses eğitiminde bedensel farkındalık ve devinimsel ses egzersizlerinin kullanımı: Eylem araştırması
Body awareness in voice education and the use of kinesthetic voice exercises: Action research
Yazar: TUĞÇEM KAR
Danışman: DOÇ. DR. TÜLÜN MALKOÇ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Müzik = Music
Dizin: Bedensel farkındalık = Body awareness ; Devinimsel ses egzersizleri = Kinesthetic voice exercises ; Ses eğitimi = Voice training ; Şan eğitimi = Voice education

Özet:
Bu araştırma, "Ses Eğitiminde Bedensel Farkındalık ve Devinimsel Ses Egzersizlerinin Kullanımı" nın ses eğitimi sürecine olan etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma yöntemi olarak eylem araştırması seçilmiştir. Öğretmen araştırması olarak da nitelenen bu çalışmada, ön (pilot) çalışma grubu olarak İstanbul Teknik Üniversitesi - Türk Müziği Devlet Konservatuarı - Ses Eğitimi Bölümü 2018-2019 Eğitim / Öğretim yılı birinci ve ikinci sınıf öğrencileri içerisinden, araştırmacının ses eğitimi dersi verdiği 7 öğrenci seçilmiştir. Bu öğrenciler daha önce bedensel farkındalık ile ilgili bir eğitim almamış ve devinimsel ses egzersizleri yapmamışlardır. Bu ön çalışmada güz yarıyılı boyunca öğrencilere devinimsel ses egzersizleri uygulanmış ve öğrencilerden deneyimlerini öğrenci günlüklerine yazmaları istenmiştir. Ön çalışma grubundan bu egzersizlerle ilgili olumlu dönütler alınmıştır. Bunun üzerine araştırmanın yapılacağı esas çalışma grubu Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Müzik Öğretmenliği Bölümü öğrencileri içinden 14 kişi olacak şekilde belirlenmiştir.

Çalışma grubunun üyelerinin ilk olarak "Audacity" programı ile ses kayıtları alınmış ve ardından "Praat" ses analiz programı ile ses analizleri yapılmıştır. İkinci aşamada çalışma grubu üyelerine piyano eşliğinde bir eser söyletilerek performans video kayıtları alınmış ve pre performans kayıtlarının 3 kişilik bir jürinin değerlendirmesine sunulmak üzere hazırlanması sağlanmıştır. Ardından tezin uygulamalarına başlanmış ve altı hafta için planlanan "Devinimsel Ses Egzersizleri ile Ses Eğitimi" programı çalışma grubuna uygulanmıştır. Uygulamalar her öğrenci için haftada 2 saat toplu uygulama olarak belirlenmiş ve aynı gün, aynı saatte 6 hafta boyunca sürdürülmüştür. Her çalışma sonrasında çalışma grubundaki öğrencilerin, öğrenci günlüklerine deneyimlerini yazmaları istenmiş ve gelen dönütlere göre araştırmacı bir sonraki dersi, çalışma grubu için daha iyi olacak şekilde tekrar planlamıştır. Uygulamaların tamamlanmasının ardından çalışma grubunun üyelerinin "Audacity" programı ile tekrar ses kayıtları alınmış ve "Praat" ses analiz programı ile tekrar ses analizleri yapılmıştır. Yine çalışma grubu üyelerine piyano eşliğinde aynı eser söyletilerek tekrar performans video kayıtları alınmış ve post  performans kayıtlarının 3 kişilik bir jürinin değerlendirmesine sunulmak üzere hazırlanması sağlanmıştır.

Ses kayıtları ve ses analizleri verileri, Kulak Burun Boğaz Hekimi ve Maltepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kürşat Yelken'in özel kliniği olan "Voicest" klinikte alınmış ve yine kendisi tarafından araştırmacı ile birlikte değerlendirilmiştir. Performans kayıtları ise İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuarı ses eğitimi öğretim üyesi Prof. Sayın Şebnem Ünal, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi ses eğitimi öğretim üyesi -araştırmanın danışmanı- Doç. Dr. Sayın Tülün Malkoç ve İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Müziği Devlet Konservatuarı Ses Eğitimi Bölüm Başkanı öğretim üyesi Doç. Dr. Sayın Sinem Özdemir Göçeri tarafından "Performans Değerlendirme Formu" yardımıyla değerlendirilmiştir.

Ses ve koro eğitimi alanında çalışan yerli ve yabancı eğitmenler ve opera sanatçıları için bir uzman görüşü (indept interview) formu hazırlanmış ve araştırmaya destekleyici olması düşüncesiyle kendilerine mail yoluyla iletilerek bilgi toplanmış ve rapor edilmiştir.

"Ses Eğitimi Farkındalık Anketi" araştırmaya başlarken yola çıkılan sorulara cevap aramak üzere araştırmacı tarafından hazırlanmış ve üniversitelerin müzik eğitimi ve opera bölümlerinde okuyan öğrencilere uygulanmıştır. Sonuçlar yüzde frekans analizi olarak rapor edilmiştir.

Araştırma verileri kaynak tarama, görüşme, anket, eylem araştırması teknikleri ile elde edilerek, betimsel istatistik yöntemlerine göre çözümlenmiş, yorumlanmış ve öneriler getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Ses eğitimi, Bedensel Farkındalık, Şan eğitimi, Dalcroze Tekniği, Alexander Tekniği, Linklater Tekniği, Feldenkrais Tekniği, Langer Rühl Tekniği, Lessac Tekniği, Devinimsel Ses Egzersizleri

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of " Body Awareness in Voice Education and The Use of Kinesthetic Voice Exercises" on voice training process. Action research was chosen as a research method. In this study, which is also called teacher research, as a pre (pilot) working group; 7 students were chosen to give the researcher's voice training course from Istanbul Technical University - Turkish Music State Conservatory – Voice Education Department, 2018-2019 Academic Year, first and second year students. These students had not received any prior training on body awareness and did not perform kinesthetic voice exercises. In this preliminary study, students were given kinesthetic voice exercises and students were asked to write their experiences in the student diaries during the fall semester. Positive feedback was obtained from the pre-study group regarding these exercises. Then, the main study group was determined to be 14 people among the students of Marmara University Atatürk Education Faculty Music Education Department.

Members of the main working group were first recorded with the "Audacity" program and then the voice analysis with the "Praat" voice analysis program. In the second stage, members of the working group received a performance video record with a piano accompanied and pre-performance records were prepared to be presented to the evaluation of a jury of 3 persons. Then the application of the thesis was started and the program –Voice Training with Kinesthetic Voice Exercises- planned for six weeks was applied to the study group. Applications were determined in the form of classwork as two hour per week for each student and continued for 6 weeks at the same time on the same day. After each study, students in the study group were asked to write their experiences in the student diaries and according to the feedback, the researcher re-planned the next lesson to be better forth he study group. After completion of the applications, members of the working group were re-recorded with the "Audacity" program and "Praat" voice analysis program and re-sound analysis were performed. And again, working group members accompanied by a piano to perform a performance video recordings and post performance records were prepared to be presented for the evaluation of a jury of 3 people.

Voice recordings and voice analysis data taken by -Otorhinolaryngologist and Lecturer at Maltepe University- Professor Dr. Kürşat Yelken, at his clinic "Voicest" and again evaluated by Professor with the researcher. Performance records were evaluated by Istanbul University State Conservatory Voice Instructor Professor Şebnem Ünal; Marmara University Ataturk Education Faculty Voice Instructor and consultant of this research Assoc. Professor Tülün Malkoç and Istanbul Technical University Turkish Music State Conservatory managerof the Department of Voice Training Assoc. Professor Sinem Özdemir Göçeri with the help of "Performance Evaluation Form".

An indept interview form was prepared for local and foreign instructors and opera singers working in the field of Voice and Choir Education and -thought to be supportive to research- as expert opinion information was collected by mail to them and reported.

The "Voice Education Awareness Survey" was prepared by the researcher in order to find, answers to the questions set out at beginning of the research and was applied to the students of the music education and opera departments of the universities. Results are reported as percentage frequency analysis.

Research data were obtained by using source screening, interviewing, survey and action research techniques and analyzed according to descriptive statistical methods, interpreted and suggestions were made.

Keywords: Voice Education, Body Awareness, Singing Education, Dalcroze Technique, Alexander Technique, Linklater Technique, Feldenkrais Technique, Langer Rühl Technique, Lessac Technique, Kinesthetic Voice Exercises