Afrika'daki iç savaşların temel dinamikleri: Sudan örneği
The basic dynamics of civil wars in Africa: Sudan case
Yazar: EMRAH AKSAKAL
Danışman: PROF. DR. TÜREL YILMAZ ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Ortadoğu ve Afrika Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Afrika = Africa ; Afrika ülkeleri = African countries ; Darfur sorunu = Darfur problem ; Dini çatışmalar = Religious conflicts ; Etnik çatışmalar = Ethnic conflicts ; Silahlı çatışma = Armed conflicts ; Sudan = Sudan ; Sudan-Darfur = Sudan-Darfur ; İç savaş = Civil war ; İç çatışma = Inner conflict

Özet:
İç savaşlar, Afrika devletlerinin bağımsızlıktan sonra yüzleştiği en önemli problemlerden birisidir. Öyle ki ideoloji, etnisite veya din eksenli iç savaşlar Afrika'nın hemen her bölgesinde karşımıza çıkmaktadır. Sömürgecilik süresince siyasi, ekonomik ve sosyal yapısı sistemli bir şekilde tahrip edilmiş Afrika halklarının, bölge dinamiklerini yansıtmayan, tarihsel süreç içerisinde şekillenmemiş yapay sınırlar üzerinden bağımsızlıklarına kavuşması, kıtada yaşanan iç savaşların en önemli sebebi olmuştur. Kıta devletlerinin, sömürgecilik sisteminin işleyişi için tahrip edilmiş veya dönüştürülmüş istikrarsız yapısı başarısızlığı beraberinde getirmiş ve Afrika kıtası dışa bağımlılıktan kurtulamamıştır. Bu durum küresel politikanın değişen aktörlerinin bu bağımlılıktan istifade ederek Afrika devletlerine müdahale etmesine, çıkarları doğrultusunda muhtelif grupları destekleyerek toplum içerisindeki farklılıkları ayrışmaya sürüklemesine sebep olmuştur. Bu ayrışmalar Afrika devletlerinin bağımsızlıklarından bugüne, sürekli iç savaşlarla yüzleşmesine sebep olmuştur. Sudan devleti, Kızıldeniz'e hâkim pozisyonu, Mısır açısından tarihsel rolü ve başta petrol olmak üzere; birçok değerli kaynağa sahip olması nedeniyle küresel güçlerin ilgi odağı olmuştur. Sömürgecilik haritasındaki sınırlarla bağımsız olan Sudan ülkesinde, birbirlerinden farklı kimliklerin bir arada yaşamak durumunda kalması ayrışmayı beraberinde getirmiştir. Özellikle sömürgecilik döneminde Sudan'ın idaresinde izlenen Arap merkezci idare anlayışı ve Güney Sudan'ın 'Güney Politikası' kapsamında ayrıştırılıp dönüştürülmesi, bağımsızlık sonrası şiddetli iç savaşlara sebep olmuştur. Güney Sudan'da kuzey ve güney arasında yıllarca süren iç savaş Güney Sudan'ın bağımsızlığıyla sonuçlanmıştır. Darfur bölgesindeki iç savaş ise uluslararası kamuoyunun baskısına rağmen devam etmektedir. Sudan'daki bu iki iç savaşın en temel dinamiği, sömürgecilik döneminde kimlikler üzerinde yapılan ayrıştırma ve bağımsızlık sonrası küresel güçlerin çıkar mücadelesi içerisinde Sudan'a müdahalesidir.


Anahtar Kelimeler : Afrika, Sudan, Güney Sudan, Darfur, İç Savaş, Çatışma

Abstract:
Civil war is one of the most important problems of African states face so that ideological, ethnic and religional based civil wars emerge in almost every region of Africa. The most significant cause of the civil war is to gain independence of African people, whose political, economic and social structure has been destroyed systematically during colonialism, through artificial borders that do not reflect regional dynamics and have not been shaped in the historical process. The destabilized nature of the continental states, destructed or transformed for the functioning of the colonial system, brought about unsuccess and the African continent did not recover from external dependency. This situation caused intervention of changing actors of global policy to African states benefiting from this dependence and divergence of differences within society by supporting various groups in accordance with their own interests. These distinctions have caused the African states to face civil wars constantly from their independence today. Sudan state has been the center of interest of the global powers of the world because of having valuable resources, especially petroleum reserves, the dominated position around the Red Sea and the historical role for Egypt. Obligation of living together of different identities has brought separation in country of Sudan that is independent by restrictions of colonial map. Especially Arab-centered administrative understanding in Sudan's administration and the convertion and separation of the South Sudan under the "Southern Policy" in colonial period resulted in violent war after the independency.The civil war lasted for years between northern and southern Sudan, resulted in South Sudan's independence. The civil war in the Darfur region continues despite international pressure. The most fundamental dynamics of this two civil war in Sudan are discrimination on the identities during the colonial period and the intervention of Sudan in the struggle for the interests of global powers after independence.


Key Words : Africa, Sudan, South Sudan, Darfur, Ciwil War, Conflict