Barış manço şarkılarında Türk halk kültürü unsurları
Folklore elements in Barış Manço's works
Yazar: BETÜL ÇERLEK GÜVEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ KÖKTAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Müzik = Music
Dizin: Biyografi = Biography ; Halk bilimi = Folklore ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Halk kültürü = Folk culture ; Kültürel unsurlar = Cultural elements ; Manço, Barış = Manço, Barış ; Türk müziği = Turkish music

Özet:
İstanbul'da dünyaya gelen Mehmet Barış Manço, Konya'dan Selanik'e göç etmiş bir ailenin çocuğudur.
Ailesi, II. Dünya Savaşı'nın bitmesi arzusuyla çocuklarına Barış adını vermiştir. Manço, lisedeyken ilk müzik grubu Kafadarlar'ı kurmuştur. Çeşitli gruplarla müzik çalışmaları yapmıştır. 1963 yılında
Belçika'da resim-grafik iç mimarlık alanında üniversite bitirmiştir. 1969 yılında mezun olduktan sonra Türkiye'ye dönerek Kaygısızlar adlı grubu kurmuş ve grup Ağlama Değmez Hayat adlı şarkı ile ilk ödülünü kazanmıştır. Dağlar Dağlar adlı Cüneyt Orhon ile birlikte kayda aldıkları şarkı büyük çıkış yakalamıştır. Manço bu şarkı ile ödül kazanmıştır. Türkiye'deki ilk albümü 1975'te çıkardığı 2023 adlı albümüdür. 1978 yılında evlenmiştir, iki çocuk babasıdır.1988 yılında uzun yıllar sürecek olan "Barış Manço ile 7'den 77'ye" adlı kültür, sanat ve eğlence programını hazırlayıp sunmuştur. 1999 yılında kırkıncı sanat yılı olması sebebiyle Mançoloji adlı çeşitli şarkılardan oluşan bir albüm hazırlamıştır. 31 Ocak 1999 tarihinde kalp krizi nedeniyle vefat etmiştir.
Çalışma, Barış Manço'nun hayatı ve güftelerinde Türk halk kültürünün şarkılardaki yeri, halk kültürünü eserlerine hangi tarz ve üslupla serpiştirildiği, halk biliminin soyut ve somut mahsullerinin araştırılmasıyla elde edilmiştir. Saptanan Türk halk kültürü ögeleri, Sedat Veyis Örnek'in halk bilimi konularını sınıflandırma yöntemine göre ayrıştırılmış ve ortaya çıkan veriler yorumlanmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre Barış Manço'nun eserlerinin güftelerinde pek çok halk bilimi ögeleri bulunmuştur. Ayrıca Türk halkının kültürel birikim çizgilerini ve betimlemelerini sanatçı eliyle estetik ve yaratıcı bir şekilde bağlayarak sanat eseri haline getirdiği görülmüştür.

Abstract:
In this study, information about Barış Manço's own lyrics has been Turkified. Born in Istanbul, Mehmet Barış Manço is a child who migrated from Konya to Thessaloniki as Mançozades after the conquest of Istanbul by Fatih Sultan Mehmet.
His family named their child Barış, with the desire to end the First World War. Manço founded his first music group, Kafadarlar, when he was in high school. He graduated from a university in Belgium in the field of painting-graphic interior architecture. After graduating in 1969, he returned to Turkey and founded the band Kaygısızlar, and the group won its first gold record with the song Ağlama Değmez Hayat. The song that they recorded together with Cüneyt Orhon named Dağlar Dağlar achieved great success. Manço won the platinum award with this song. He founded the group Kurtalan Ekspres in 1972. His first album in Turkey is 2023, which he released in 1975. He released an album abroad in 1976. With this album, the Golden Orfe received a gold medal award. He got married in 1978 and has two children. In 1988, he prepared and presented the culture, art and entertainment program titled " from 7 to 77 with Barış Manço", which will last for many years. He was named the best pop singer in 1989. He received the state artist award in 1991. In 1999, as it was his fortieth year of art, he prepared an album of various songs called "Mançology". He died on January 31, 1999 due to a heart attack (Erdoğan, 2019, 20-29).
The study is obtained by researching the life and lyrics of the famous artist Barış Manço, the place of Turkish folk culture in songs, the style and style in which folk culture is sprinkled on his works, and the abstract and tangible products of folklore. The determined Turkish folk culture elements were separated according to Sedat Veyis Örnek's method of classifying folklore subjects and the resulting data were interpreted.
According to the findings obtained as a result of the study, there are many folklore elements in the lyrics of Barış Manço's valuable works. In addition, it has been seen that the cultural accumulation lines and descriptions of the Turkish people have been transformed into works of art by being aesthetically and creatively narrated by the artist.