Fen bilgisi ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sürdürülebilir çevre ile ilgili tutumlarının incelenmesi
Investigation of the sustainable environmental attitude of scientific and social sciences teacher candidates
Yazar: SÜMEYYE UYANIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANİFE CAN ŞEN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Çevre = Environment ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Fen Bilgisi ve Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının
sürdürülebilir çevre ile ilgili tutumlarının sosyo-demografik durumlarına göre farklılaşıp
farklılaşmadığını tespit etmektir.
Materyal Yöntem: Araştırmanın amacına uygun olarak çalışmada nedensel karşılaştırmalı
ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini, 2018-2019 ve 2019-
2020 eğitim öğretim döneminde eğitim görmekte olan Fen Bilgisi ve Sosyal Bilgiler
öğretmen adayları; örneklemini ise bu evrenden "Tabakalı ve Uygun Örnekleme"
yöntemiyle seçilmiş olan 23 üniversiteden 1., 2., 3. ve 4. sınıf Fen Bilgisi ve Sosyal Bilgiler
öğretmen adayları oluşturmuştur.
Bulgular: Anket uygulaması çerçevesinde 18 üniversiteye erişilebilmiş ve araştırmanın
nihai verileri toplam 4278 katılımcının sosyo-demografik bilgilerden ve 5'li Likert esasına
dayalı Yıldız (2011) tarafından geliştirilen ve 27 maddeden oluşan Sürdürülebilir Çevre
Tutum Ölçeği'ni içeren anket sorularına sınıf ortamında verdikleri yanıtlardan oluşmuştur.
Öğretmen adaylarından elde edilen veriler SPSS 22 istatistik paket programında analiz
edilmiştir. Sürdürülebilir çevre tutumu ölçeğinin güvenirlik oranı 27 madde için 0,91 olarak
hesaplanmıştır. Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) sonucu ise 0,948 değerini vermiştir.
Katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine göre tutumlarındaki farklılaşma durumu tek
yönlü ANOVA ve Kruskal Wallis ile test edilmiştir.
Sonuç: Araştırmanın sonuçlarına göre araştırma örneklemini oluşturan öğretmen
adaylarının sahip olduğu puanlar itibarıyla görece yüksek sürdürülebilir çevre tutumu
olduğunu söylemek mümkündür. Araştırma sonucunda erişilen diğer bulgulara göre
katılımcıların cinsiyet, öğrenim gördükleri üniversite, öğrenim gördükleri bölüm, sınıf
düzeyi ve çevre bilimi dersi alıp almadıkları istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterirken
yaşadıkları yer ise anlamlı farklılık göstermemiştir. Elde edilen bulgular literatürde yer alan
araştırmalar ışığında tartışılarak bazı öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Fen Bilgisi öğretmen adayları, Sosyal Bilgiler öğretmen adayları, Sürdürülebilir çevre, Tutum

Abstract:
Goal: The aim of this study is to determine whether pre-service Science and Social Studies
teachers' attitudes towards sustainable environment and socio-demographic characteristics
differ in terms of sustainable environmental attitude.
Material Method: In accordance with the purpose of the research, causal comparative
relational research model was used in the study.The population of the research, Science and
Social Studies teacher candidates studying in 2018-2019 and 2019-2020 academic year; The
sample consisted of 1st, 2nd, 3rd and 4th grade Science and Social Studies teacher
candidates from 23 universities selected with the "Stratified and convenient sampling"
method from this population.
Results: Within the framework of the survey application, 18 universities were accessed and
the final data of the research consisted of socio-demographic information of 4278
participants and the answers they gave in the classroom environment to the Sustainable
Environmental Attitude Scale, which was developed by Yıldız (2011) based on a 5-point
Likert basis (2011). Data obtained from pre-service teachers were analyzed in SPSS 22
statistical package program. The reliability ratio of the sustainable environmental attitude
scale was calculated as 0.91 for 27 statements. The Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) result gave
a value of 0.948. Differences in students' attitudes towards socio-demographic education
were tested with one-way ANOVA and Kruskal Wallis.
Conclusion: According to the results of the study, it is possible to say that teacher
candidates who constitute the research sample have relatively high sustainable
environmental attitude in terms of their scores. According to the other findings obtained at
the end of the research, the gender of the participants, the university they studied, the
department they studied, their class level and whether they took environmental science
courses showed statistically significant differences, while the place they lived did not differ
significantly. Some suggestions were developed by discussing the obtained findings in the
light of the researches in the literature.

Key Words: Attitude, Science teacher candidates, Social studies teacher candidates, Sustainable, environment