Öğrenmede farklı güdüsel stratejilere sahip üstün yetenekli öğrencilerin matematiksel soyutlama süreçlerinin incelenmesi
The investigation of mathematical abstraction processes of gifted students who have different motivational strategies for learning
Yazar: MEHMET ÇAĞLAR COŞAR
Danışman: PROF. DR. CENK KEŞAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilim ve sanat merkezleri = Science and arts centers ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Matematiksel soyutlama = Mathematical abstraction ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill ; Öğrenme stratejileri = Learnin strategies ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğrenmede farklı güdüsel stratejilere sahip üstün yetenekli öğrencilerin matematiksel bilgi oluşturma ve pekiştirme süreçlerini incelemektir. Araştırmada, güdüsel strateji bildirimleri yönüyle yüksek, orta ve düşük düzeyde olan matematikte üstün yetenekli öğrencilerin soyutlama süreçleri, birbiriyle karşılaştırılarak ele alınmaktadır. Bu karşılaştırmalardan hareketle öğrencilerin matematiksel bilgi oluşturma ve pekiştirme süreçlerini etkileyen öz düzenleme stratejilerinin neler olduğunun belirlenmesi hedeflenmektedir.

Çalışmada, matematikte üstün yetenekli öğrencilerin yeni matematiksel bilgiyi oluşturma ve bu bilgileri kullanma süreçlerini inceleyerek bu süreçlerde sergiledikleri stratejik davranışlarının betimlenmesi amaçlanmıştır. Bu nedenle nitel araştırma yöntemlerinden biri olan örnek olay çalışması, araştırma metodu olarak belirlenmiştir.

Örnek olay çalışması, İzmir ilinde Bilim ve Sanat Merkezlerine devam eden öğrencilerden, Matematikte Potansiyel Üstün Yeteneği Belirlemeye Yönelik Kriter Testi ile Öğrenmeye İlişkin Motivasyonel Stratejiler Ölçeği uygulanarak belirlenen, farklı düzeyde güdüsel stratejilere sahip beş üstün yetenekli öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Örnek olay çalışmasında veri, öğrencilerin matematiksel problemleri çözümlerinden elde edilmiştir. Öğrencilerin problem çözme süreçlerinde sergiledikleri öz düzenleme stratejileri, şema yardımıyla kodlanmıştır. 

Farklı güdüsel stratejilere sahip öğrencilerin bilgi oluşturma ve pekiştirme süreçlerinde farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Yüksek düzeyde güdüsel stratejiye sahip öğrencilerin önceki bilgilerini tanımada ve kullanmada, yeni matematiksel bilgi oluşturmada ve oluşturdukları bilgileri pekiştirmede başarılı olduğu görülmüştür. Orta ve düşük düzeyde güdüsel stratejiye sahip öğrencilerin ise önceki bilgilerini tanımalarına rağmen bu bilgilerini kullanmada, bilgi oluşturmada ve pekiştirmede birtakım zorluklar yaşadığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin problem çözüm süreçleri boyunca ortaya koydukları bilişsel ve üstbilişsel strateji kullanımlarının, matematiksel soyutlama süreçlerinin gerçekleşmesine katkı sağladığı ve bu süreçlerde sergiledikleri bilgiye dayalı eylemlerin gerçekleşmesinde etkili olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Matematikte üstün yeteneklilik, matematiksel soyutlama, öz düzenleme stratejileri.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the processes of constructing and consolidating mathematical knowledge of mathematically gifted students with different motivational strategies in learning. In the research, the abstraction processes of gifted students in mathematics, who are at high, medium and low levels in terms of motivational strategy self-notifications, are discussed by comparing them with each other. Based on these comparisons, it is aimed to determine what are the self-regulation strategies that affect the processes of constructing and consolidating mathematical knowledge of students.

In the study, it was aimed to describe the strategic behaviour of gifted students in mathematics by studying the processes of constructing and using new mathematical knowledge and demonstrating their strategic behaviour in these processes. For this reason, case study, which is one of the qualitative research methods, has been determined as a research method.

The case study was conducted with five gifted students with different levels of motivational strategies determined by applying "Motivated Strategies for Learning Questionnaire" and "Criteria Scale for Determining Potential Giftedness in Mathematics" from students continues to Science and Art Centres in Izmir province. In the case study the data were obtained from the students ' solutions to mathematical problems. The self-regulation strategies exhibited by the students in the problem-solving processes were coded with the help of a scheme.

It has been determined that there are differences in the processes of constructing and consolidating knowledge of students with different motivational strategies. It has been observed that students with a high level of motivational strategy are successful in recognizing and using their previous knowledge, constructing new mathematical knowledge and consolidating the knowledge they have constructed. It has been found that students with middle and low level of motivational strategies have some difficulties in building-with, constructing and consolidating their knowledge, despite recognizing their previous knowledge. It has been seen that the cognitive and metacognitive strategies uses that students put forward during problem solving processes contribute to the realization of mathematical abstraction processes and are effective in realizing the knowledge-based actions that they exhibit in these processes.

Keywords: Mathematical giftedness, mathematical abstraction, self-regulation strategies.