Kur'an ve hadisler ışığında nifâk ve münâfığın psikolojisi
He psychology of hypocrisy and discord in the light of the Qur'an and hadiths
Yazar: SONGÜL DEMİREL
Danışman: PROF. DR. HABİL ŞENTÜRK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Religious psychology ; Fitne = Discard ; Hadis = Hadith ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Münafık = Hypocrite ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur'an ve hadisler ışığında nifak ve münâfığın psikolojisini incelemeyi
amaçlayan bu çalışmaya, öncelikle kavramsal çerçeve içinde konu ile ilgili bazı
kavramlar üzerinde durularak başlandı. İkinci bölümde münâfıklarla ilgili ayetleri
anlayabilmek için, indiği toplumun genel yapısını bilmek gerektiği düşüncesinden
hareketle Hz. Muhammed dönemine, tarihi kaynaklar ışığında yakından bakıldı.
Münâfıklığın ve nifakın ortaya çıkış sebepleri, münâfıkların savaşlardaki
samimiyetsizlikleri, Hz. Peygamberi küçük düşürme çabaları ve Hz. Muhammed'in
münâfıklara karşı tutumu, o dönemde indiği belirtilen ayetler ile ilişkilendirilerek
incelendi.
Ayet ve hadislerin ışığında münâfık psikolojisinin anlaşılabilmesi için, üçüncü
bölümde, kişilik ve kişilik bozuklukları ve psikolojik savunma mekanizmaları ele alındı.
Din Psikolojisi açısından dindarlığın motivasyonları ve dini reddetme nedenlerine
değinildikten sonra, münâfıkların ilgili ayetlerdeki kişilik özellikleri bir tablo ile
gruplandırıldı. Bu kişilik özelliklerinin ve psikolojilerinin sağlıklı bir düşünce yapısı
olmadığı değerlendirildi. Bu bölümde nifak ve münâfık kavramları, insan kişiliğinin
psikopatolojik bir yansıması olarak ele alınmış ve münâfıkların ortaya koyduğu karakter
özelliklerine uyan kişilik bozuklukları ve altında yatan psikolojik savunma
mekanizmaları incelenmiştir.

Abstract:
This study aimed to examine the psychology of hypocrisy and discord in the
light of Quran and hadiths. Firstly, some concepts are discussed related to the subject
within the conceptual framework. In the second section historical sources were closely
reviewed in the light of life of Muhammad period. Because in order to understand the
verses about the hypocrites, it is necessary to know the general structure of the society
in that time. In this context, the reasons for the emergence of hypocrisy and discord, the
insincerities of the arguments in the wars, the attempts to humiliate the Prophet and the
attitude of Muhammad towards the hypocrites were examined by light of the verses.
In the third chapter, the psychology of hypocritical was examined in the light of
verses and hadiths. Firstly, personality and personality disorders and psychological
defense mechanism were discussed. The motivations of religiosity and the reasons for
denial of religion were mentioned in terms of the psychology of religion. In this context,
the personality traits of the hypocrisy were grouped within a table in the respective of
verses. These personality traits and psychological structure were not healthy. In this
context, the concepts of discord and hypocrisy were considered as a psychopathological
reflection of human personality. As a result, personality disorders and psychological
defense mechanism which are based on hypocritic characters have been examined.