Akarçay ve sakarya havzalarında bulunan göllerin fitoplankton komunite yapısının çevresel değişkenler ile karşılaştırılması
Comparison of the phytoplankton community structure of the lakes in akarçay and sakarya basins with environmental variables
Yazar: UĞUR GÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA ONGUN SEVİNDİK
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada Akarçay ve Sakarya Havzası'nda yer alan toplamda 33 gölde,
fitoplankton gruplarının tür çeşitliliği ve yoğunluklarının dağılımını belirlemek ve
temel fiziksel ve kimyasal parametreler ile ilişkilendirmek için Mayıs 2018 tarihinde
arazi çalışması gerçekleştirilmiştir. Göllerdeki su sıcaklığı, elektriksel iletkenlik, pH
ve çözünmüş oksijen konsantrasyonu Hach Lange su kalitesi ölçüm cihazı
kullanılarak, suyun ışık geçirgenliği, Secchi diski kullanılarak arazi süresince
ölçülmüştür. Toplam fosfor, toplam azot ve klorofil-a alınan su örneklerinin
laboratuvarda analiz edilmesi ile belirlenmiştir. Su örneklerine sedimentasyon
yöntemi uygulanmış, fitoplanktonun teşhisi ve sayımı Olympus marka inverted
mikroskopta Utermöhl sedimentasyon çemberi kullanılarak yapılmıştır.
Fitoplanktonun biyohacmi, hücresel hacim verileri kullanılarak hesaplanmıştır.
Fitoplankton türleri fonksiyonel gruplara ayrılarak değerlendirilmiştir.
Fitoplanktonun ve çevresel değişkenlerin değerlendirilerek göllerin arasındaki
benzerlik ve farkılılıkların belirlenmesinde Kümeleme Analizi ve Kanonik Uyum
Analizi kullanılmıştır. Bacillariophyta, Charophyta, Chlorophyta, Cryptophyta,
Cyanobacteria, Euglenozoa, Miozoa ve Ochrophyta divizyolarına ait olmak üzere
Sakarya Havzası Gölleri fitoplanktonunda 283, Akarçay Havzası Gölleri
fitoplanktonunda 132 takson teşhis edilmiştir. Sakarya ve Akarçay Havzası Gölleri
fitoplanktonunda Chlorophyta divizyosunun diğer gruplara göre genellikle baskın
olarak öne çıktığı görülmektedir. Kodon-B, Kodon-C, Kodon-D, Kodon-E, Kodon-F,
Kodon-H1, Kodon- J, Kodon-LM, Kodon-LO, Kodon-N, Kodon-X2, Kodon-X3,
Kodon-W1, Kodon-W2 ve Kodon-Y baskın fonksiyonel gruplar olarak
belirlenmiştir. Fitoplankton kompozisyonu verilerine dayanılarak yapılan Kümeleme
Analizi ve fiziksel ve kimyasal parametreler bakımından; Cüneyt Sönmez Göleti,
Çubuk Gölü, Küçük Akgöl Gölü, Sülüklü Gölü, Akdeğirmen Barajı, Çamkoru Tabiat
Parkı Göleti ve Tazlar Satı Gelin Göleti; Kayısulu Gölü, Çılgınlar Göleti, Yıldırım
Evci Göleti ve Ovacık Gölü; Sapanca Gölü ve Anagöl; Mogan Gölü, Eymir Gölü,
Ağzıkara Göleti, Tınaztepe Göleti ve Gezler Göleti; Çavuşcu Gölü, Üçlerkayası
Göleti ve Akşehir Gölü; Akgöl 1 Gölü ve Karamurat Gölü arasında benzerlik olduğu
görülmüştür. Kanonik Uyum Analizi fiziksel ve kimyasal değişkenleri dikkate alarak
baskın fonksiyonel grupları ve gölleri 4 farklı gruba ayırmıştır.

Abstract:
The purpose of this study was to determine the species composition and the
biovolume of phytoplankton, and the variations in the main physical and chemical
parameters affecting phytoplankton distributions in 33 lakes of Akarçay and Sakarya
Basin. Sampling was carried out in May 2018 during field trip. Water temperature,
specific conductance, pH and dissolved oxygen were measured during field trip
using a Hach Lange water probe. Water transparency was determined using a Secchi
disk during the sampling. Total phosphorus, total nitrogen and chlorophyll-a were
analyzed according to standard methods. The identification and counting of
phytoplankton were carried out using an inverted microscope. For counting,
Utermöhl sedimentation chamber was used. Total biovolume was calculated from the
biovolume of cells. Phytoplankton was evaluated using phytoplankton functional
groups. In order to determine the similarities and differences of lakes using
phytoplankton and environmental variables, Cluster Analysis and Canonical
Correspondence Analysis were performed.During the course of the study, a total of
283 taxa in Sakarya Basin and 132 taxa in Akarçay Basin have been identified in
Bacillariophyta, Charophyta, Chlorophyta, Cryptophyta, Cyanobacteria, Euglenozoa,
Miozoa and Ochrophyta. Chlorophyta was determined as dominant group in both of
the basin lakes. Codon-B, Codon-C, Codon-D, Codon-E, Codon-F, Codon-H1,
Codon-J, Kodon-LM, Codon-LO, Codon-N, Codon-X2, Codon-X3, Codon-W1,
Codon-W2 and Codon-Y were found to be dominant.Based on Cluster Analysis and
physical and chemical parameters; Cüneyt Sönmez Pond, Çubuk Lake, Küçük Akgöl
Lake, Sülüklü Lake, Akdeğirmen Dam, Çamkoru Nature Park Pond and Tazlar Satı
Gelin Pond; Kayısulu Lake, Çılgınlar Pond, Yıldırım Evci Pond and Ovacık Lake;
Sapanca Lake and Anagöl; Mogan Lake, Eymir Lake, Ağzıkara Pond, Tinaztepe
Pond and Gezler Pond; Çavuşcu Lake, Üçlerkayası Pond and Akşehir Lake; Akgöl 1
Lake and Karamurat Lake were thought to be similar. Canonical Correspondence
Analysis divided the dominant functional groups and lakes into 4 different groups
taking into account the physical and chemical variables.