Vekalet sözleşmesinde vekilin şahsen ifa borcu
Obligation of personal performance of the agent in agency contract
Yazar: SERHAT TAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BURCU GÜLSEREN ÖZCAN BÜYÜKTANIR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avukatlık = Attorneyship ; Borçlar = Debts ; Sözleşmeler = Contracts ; Vekalet = Representation ; Vekalet sözleşmesi = Agency contract ; Vekil = Assignee ; Özel hukuk = Private law ; Özen borcu = Diligent act ; İfa = Carrying out

Özet:
Vekil ile vekalet veren arasında düzenlenen ve vekilin, vekalet verenin menfaatine ve iradesine uygun bir sonuca yönelik bir iş görmeyi veya hizmeti ifa etmeyi sonuç elde etmeyi garanti etmeksizin kural olarak ücretsiz üstlendiği sözleşmeye vekalet sözleşmesi denir. Vekilin vekalet sözleşmesinden doğan borçlarından birisi de şahsen ifa borcudur. Kanun koyucu borçlunun borcunu şahsen yerine getirmesini istisna olarak düzenlemiş, yani borcun bizzat ifasında alacaklının menfaati bulunması durumunda şahsen ifayı öngörmüştür. Vekalet sözleşmesi taraflar arasında güven ilişkisinin yoğun olduğu bir sözleşme olduğu için kanun koyucu Türk Borçlar Kanunu m. 506/1 hükmü ile Türk Borçlar Kanunu m. 83 de düzenlenen ilkeye istisna getirerek vekilin şahsen ifa borcunu düzenlemiştir. Dolayısıyla vekil borcunu şahsen ifa etmekle yükümlüdür. İstisnai olarak, edimin ifasında; vekile yetki verildiği veya durumun zorunlu ya da teamülün mümkün kıldığı hâllerde vekil, işi başkasına yaptırabilir. Vekilin şahsen ifa borcu bulunmadığı durumlarda vekil vekalet sözleşmesi ile üstlendiği iş görme borcunu başkasına gördürebilir. Vekil bu durumlarda işlerin ifası için ikame vekil atayabilir ya da işleri alt vekile tevdi edebilir. Ancak vekil şahsen ifa borcu olsun ya da olmasın her durumda yardımcı kişiden yararlanabilir. Vekilin yardımcı kişi kullanması şahsen ifa borcuna aykırılık teşkil etmeyecektir.


Anahtar Sözcükler
Vekil, Vekalet Sözleşmesi, İfa, Şahsen İfa, Alt Vekalet, İkame Vekalet, İfa Yardımcısı

Abstract:
Agency contract is a contract between the agent and the client in which the agent gratuitously –as a rule- undertakes a transaction or service for the advantage of the client and in accordance with the will of the client, without any guarantee to get a result. One of the obligations arising from the agency contract is the obligation of personal performance. The lawmaker regulates the obligation of personal performance as an exception, in cases where the obligee has advantage if the obligation is performed personally. Since the agency contract is an intense trust relationship between the parties, in article 506 of Turkish Code of Obligations, the lawmaker regulates the obligation of personal performance of agency as an exception to the principle in article 83 of Turkish Code of Obligations. Therefore the agent is under the obligation of personal performance. Exceptionally when the agent is given the authority or in obligatory circumtances or when practises allow, the agent can assign someone else to perform the obligation. In cases where there is no obligation of personal performance, the agent can get someone to perform the obligations which arise from the agency contract. İn such cases, the agent can appoint a substitutional agent or a subagent for the performance. However, the agent can assign a performance assistant in all cases whether the obligation of personal performance is in question or not. The assignment of a performance assistant by the agent will not constitute a contradiction to the obligation of personal performance.


Key Words
Agent, Agency Contract, Performance, Personal Performance, Sub-authorization,
Substitution, Performance Assistant.