Tüketici yenilikçiliği, içgüdüsel satın alma ve sosyal medya reklamları arasındaki ilişki: Teknolojik ürün örneği
The relationship between consumer innovation, impulse buying and social media advertising: A technological product example
Yazar: ALPHAN DOĞANAY
Danışman: PROF. DR. HASAN BÜLBÜL
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Plansız satın alma = Impulse buying ; Reklamlar = Advertisements ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Sosyal medya = Social media ; Teknoloji ürünü = Technology product ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Yenilikçi davranış = Innovative behaviour ; Çevrimiçi alışveriş = Online shopping

Özet:
İşletmeler rekabet koşullarında teknolojik ürünlerinin tercih edilebilirliği sağlamak için, tüketicilerin istek, beklenti ve ihtiyaçlarına cevap verebilmeli, tüketicilerin talep ve fikirlerini değerlendirmelidir. Tüketiciler yenilikçi ve teknolojik ürün ve hizmetlerin satın alma kararında birçok faktörden etkilenmektedir. Tüketiciler satın almak istedikleri ürün veya hizmetlere karşı rasyonel olarak davrandığı kadar duygusal dürtüler ile anlık ve hızlı bir şekilde içgüdüsel satın alma davranışını gösterebilmektedir. Bu davranışta tüketiciler aşırı şekilde uyarıcılara bağlı kalarak karar vermektedir. Teknolojik ürünlerin tercih edilmesindeki önemli bir faktörde yeniliklerin yayılması ve benimsenmesidir. Yenilikçi tüketiciler ürünlerin yayılması ve benimsenmesinde etkili olmaktadır. Bu da işletmeler için tüketici yenilikçiliği kavramının önemini ortaya koymaktadır. 
Teknolojik ürünlerin tanıtılması ve bilgi verilmesinde, sosyal medya platformlarının önemi de artmıştır. Dijitalleşen günümüzde etkileşimi daha etkin kılan, tüketicilerin rahatlıkla hızlı bir şekilde bilgilere ulaştığı sosyal medya işletmeler için tüketicilerle iletişim ve etkileşimde önem kazanmıştır. Tüketiciler sosyal medya platformlarında ürün ve hizmetler ile ilgili bilginin yanı sıra deneyimlerini paylaşmaktadır. Dolayısıyla etkileşimin geniş kitlelere yayıldığı bir ortamda işletmelerin, etkin bir şekilde sosyal medya platformlarında yer alması önem kazanmıştır.
Çalışmamızda tüketicilerin teknolojik ürün çevrimiçi satın alma davranışlarında tüketici yenilikçiliği, içgüdüsel satın alma ve sosyal medya reklamlarının etkisi incelenmiştir. Anket uygulaması, kolayda ve kartopu örnekleme ile online olarak 402 kişiye uygulanmıştır. Analize uygun 397 kişinin verisi IBM SPSS Statistics 26 programı kullanılarak regresyon, çoklu regresyon ve frekans analizleri yapılmıştır. Analizler sonucu tüketici yenilikçiliği faktörleri hedonik tüketici yenilikçiliği ve fonksiyonel-sosyal tüketici yenilikçiliğinin teknolojik ürün çevrimiçi satın alma davranışına anlamlı bir etkisinin olduğu görülmüştür. İçgüdüsel satın alma faktörleri düşük bilişsel düzeyli içgüdüsel satın alma ve duygusal içgüdüsel satın almanın teknolojik ürün çevrimiçi satın alma davranışı arasında anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Sosyal medya reklam faktörleri eğlenceli ve güvenli sosyal medya reklamları ve sosyal medya reklamların algılanan değerinin teknolojik ürün çevrimiçi satın alma davranışına düşük bir etkisinin olduğu görülmüştür. Ayrıca çoklu regresyon analizi sonucunda fonksiyonel-sosyal tüketici yenilikçiliği, düşük bilişsel düzeyli içgüdüsel satın alma ve duygusal içgüdüsel satın alma davranış faktörlerinin teknolojik ürün çevrimiçi satın alma davranışında güçlü düzeyde anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür.

Abstract:
Businesses should be able to respond to the wishes, expectations and needs of consumers and evaluate the demands and ideas of consumers in order to ensure the preferability of their technological products in competitive conditions. Consumers are affected by many factors in the purchasing decision of innovative and technological products and services. Consumers can act rationally towards the products or services they want to buy, as well as emotional impulses and instinctive buying behavior instantly and quickly. In this behavior, consumers make decisions based on excessive stimuli. An important factor in the preference of technological products is the spread and adoption of innovations. Innovative consumers are influential in the spread and adoption of products. This reveals the importance of the concept of consumer innovation for businesses. 
The importance of social media platforms has also increased in promoting technological products and providing information. Social media, which makes interaction more effective and where consumers can easily access information quickly, has gained importance in communication and interaction with consumers for businesses in our digitalized world. Consumers share their experiences as well as information about products and services on social media platforms. Therefore, in an environment where interaction spreads to large masses, it has become important for businesses to be actively involved in social media platforms.
In our study, the effects of consumer innovativeness, impulse buying and social media advertisements on consumers' online purchasing behavior of technological products were examined. The questionnaire was applied to 402 people online with convenience and snowball sampling. Regression, multiple regression and frequency analyzes were performed using the IBM SPSS Statistics 26 program on the data of 397 individuals suitable for analysis. As a result of the analyzes, it has been seen that the factors of consumer innovativeness, hedonic consumer innovativeness and functional-social consumer innovativeness have a significant effect on the online purchasing behavior of technological products. It has been seen that the instinctive buying factors have a significant effect between low cognitive impulse buying and emotional impulse buying behavior of technological products online. Social media advertising factors, fun and safe social media ads, and perceived value of social media ads have a low impact on online purchasing behavior of technological products. In addition, as a result of multiple regression analysis, it was seen that functional-social consumer innovativeness, low cognitive impulse buying and emotional impulse buying behavior factors had a strong and significant effect on online purchasing behavior of technological products.