Otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilere fen konularının öğretiminde artırılmış gerçeklik uygulamasının etkililiği
Effectivenss of augmented reality for teaching science content to children with autism spectrum disorder
Yazar: HİCRAN DENİZLİ GÜLBOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA GENÇ TOSUN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Artırılmış gerçeklik = Augmented reality ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan bireylere iç organların isimlerini söyleme ve artırılmış gerçeklik (AG) mobil uygulamasını kullanma becerilerinin öğretiminde AG mobil uygulamasıyla sunulan sistematik öğretimin etkililiğini incelemek ve araştırmaya katılan OSB olan bireylerin ve öğretmenlerinin araştırma hakkındaki görüşlerini belirlemektir. Sistematik öğretim sürecinde sabit bekleme süreli öğretim yöntemi kullanılmıştır.
Yöntem: Araştırma, yaşları 10-13 arasında değişen OSB olan dört birey ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, tek-denekli deneysel araştırma desenlerinden katılımcılar arası çoklu yoklama deseni kullanılmıştır. 
Bulgular: Etkililik bulguları, AG mobil uygulamasıyla sunulan sistematik öğretimin ilköğretim düzeyinde kaynaştırma eğitimi gören OSB tanılı dört bireye vücudumuzdaki iç organların isimlerini söyleme ve AG mobil uygulamasını kullanma becerilerini kazandırmada ve kazandıkları bu becerileri koruyup farklı kişilere genellemelerinde oldukça etkili olduğunu göstermektedir. Hedeflenmeyen bilgi kazanımına ilişkin bulgular, Egemen, Efkan ve Korhan'ın tüm hedeflenmeyen bilgi kazanımlarını edindiklerini, Umut'un ise %60 düzeyinde performans sergilediğini göstermektedir. Sosyal geçerlik bulguları ise hem katılımcıların hem de öğretmenlerinin AG mobil uygulamasının fen konularının öğretiminde kullanılmasının yararlı olduğuna, öğretimi daha eğlenceli hale getirdiğine ve öğrenmeyi kolaylaştırdığına ilişkin olumlu görüş bildirdiklerini ortaya koymaktadır. 
Sonuç ve Öneriler: AG mobil uygulamasıyla sunulan sistematik öğretimin, OSB olan bireylere iç organların isimlerini söyleme becerisinin öğretiminde etkili olduğu belirlenmiştir. AG mobil uygulamaları OSB olan bireylere akademik, sosyal, günlük yaşam ve öz bakım becerileri gibi farklı alanlarda pek çok becerinin öğretiminde kullanılmaktadır. İleri araştırmalarda AG mobil uygulamalarının OSB olan bireylere farklı beceri alanların ilişkin davranışların kazandırılmasındaki etkililiğini inceleyen araştırmalar planlanabilir. 

Anahtar kelimeler: Otizm spektrum bozukluğu, Artırılmış gerçeklik, Sistematik öğretim, İç organlar, Hedeflenmeyen bilgi

Abstract:
Purpose: The study aims to examine the effectiveness of systematic teaching provided with an augmented reality (AR) mobile application in teaching the skills of saying the names of internal organs and using the AR mobile application to individuals with autism spectrum disorder (ASD). In addition, it is to determine the opinions of individuals with ASD and their teachers participating in the research about the research.
Method: The research was carried out with four individuals with ASD, aged between 10 and 13. The study used a multiple probe design among participants, one of the single-subject experimental research designs. 
Results: The findings show that the systematic teaching offered with the AR mobile application is quite effective in helping four individuals with ASD who receive inclusive education at the primary school level acquire the skills to say the names of the internal organs in our body and use the AR mobile application and to maintain these skills and generalize them to different people. Findings regarding non-targeted information acquisition show that Egemen, Efkan and Korhan have acquired all non-targeted knowledge acquisitions, while Umut performed at 60%. Social validity findings reveal that both the participants and their teachers stated that the use of AR mobile applications in teaching science subjects is beneficial, makes teaching more fun, and facilitates learning.
Conclusion and Suggestions: It has been determined that the systematic teaching offered with the AR mobile application is effective in teaching the skills of saying the names of the internal organs to individuals with ASD. AR mobile applications can be used to teach many different academic, social, daily life and self-care skills to individuals with ASD. In further studies, studies examining the effectiveness of AR mobile applications in acquiring behaviors related to different skill areas to individuals with ASD can be planned.

Keywords: Autism spectrum disorder, Augmented reality, Systematic teaching, Internal organs, Non-targeted information