Covid-19 öncesi süreci ve sonrası beslenme davranışlarının belirlenmesi
Determination of nutritional behaviors before, during and after Covid-19
Yazar: RABİA YILDIRIM
Danışman: DR. MELEK YAMAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Bu çalışma pandemi öncesi, süreci ve sonrasındaki dönemlerde Türk halkının beslenme alışkanlıklarında değişimin olup olmadığını ortaya koyabilmek için yapılmıştır. Çalışma evrenini yabancı statüsünde olmayan, Türkiye yaşayan 18 yaş üstü, okur yazar ve zihinsel yeterliliğe sahip olan Türk vatandaşları oluşturmaktadır. Bu kapsamda 395 kişiye ulaşılmış ve veri toplama yöntemlerinden anket uygulanmıştır. Demografik bilgilerin dışındaki maddeler için 5'li likert ölçeği kullanılmış her bir madde pandemi öncesi, esnası ve sonrası için tekrardan sorulmuştur. Elde edilen veriler istatistik analiz programında analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda genelde pandemi öncesi ile süreci ve sonrası arasında anlamlı bir farklılık olduğu bulunmuştur. Salgın öncesinden bu yana Türk mutfağı hakkında bilinçlenmenin, mutfakta geçirilen zamanın ve merakın arttığı, hazır gıda, kızartılmış ürünler, hamur işi tüketiminin azalmış olduğu tespit edilmiştir. 42 yaş ve üzeri ile 18-25 yaş aralığında bulunan katılımcıların beslenme alışkanlıklarında pandemi öncesinde anlamlı farklılık bulunmuştur. Öte yandan pandemi sürecinde bu durum ortadan kalkmış, pandemi sonrasında tekrardan meydana gelmiştir. Eğitim incelendiğinde pandemi öncesinde ilköğretim ile lisans ve lisansüstü eğitimi olanlar arasındaki anlamlı farklılık saptanmıştır. Sonrasında sadece ilköğretim ve lisansüstü eğitim arasındaki anlamlı farklılık devam etmiştir. Meslekler incelendiğindeyse çalışmayanlar ile kamu personeli ve özel sektör çalışanları arasında anlamlı farklılığın istikrarlı bir şekilde devam ettiği görülmüştür. Beslenme alışkanlıkları memnuniyetindeyse pozitif yönlü artış olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study was conducted to reveal whether there was a change in the nutritional habits of the Turkish people before, during and after the pandemic.The study population consists of Turkish citizens who are not foreigners, live in Turkey, are over the age of 18, are literate and have mental competence. In this context, 395 people were reached and a survey was applied, one of the data collection methods. For items other than demographic information, a 5-point Likert scale was used and each item was asked again before, during and after the pandemic. The obtained data were analyzed in the statistical analysis program. As a result of the analysis, it was found that there was a significant difference between the pre-pandemic period and the post-pandemic period. In addition, significant differences were detected between age, education and professions. It has been determined that awareness about Turkish cuisine, time spent in the kitchen and curiosity have increased since before the epidemic, and consumption of ready-made food, fried products and pastries has decreased. A significant difference was detected in the eating habits of participants aged 42 and over and those between the ages of 18-25 before the pandemic. On the other hand, this situation disappeared during the pandemic process and occurred again after the pandemic. When education was examined, a significant difference was detected between those with primary education and those with undergraduate and graduate education before the pandemic. Afterwards, only the significant difference between primary and postgraduate education continued. When the professions are examined, it is seen that significant difference  between those who are not working and those who are public personnel and private sector employees continues steadily. Also it was determined that there was a positive increase in eating habits satistactions.