Buprenorfin/nalokson idame tedavisindeki opioid bağımlısı hastalarda izlem sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of follow-up results in patients with opioid dependence on buprenorphine/naloxone maintenance treatment
Yazar: YUNUS TAYLAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BÜLENT SÖNMEZ
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Buprenorfin = Buprenorphine ; Nalokson = Naloxone ; Opioid ilişkili bozukluklar = Opioid-related disorders ; Opioidler = Opioids ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance

Özet:
Opioid agonisti ilaçlarla idame tedavisi opioid kullanım bozukluğu tanılı hastalarda olumlu etkiler sağlamaktadır ancak tedaviden ayrılma oranları yüksektir. Birtakım bireysel özelliklerin tedavi programında uzun süre kalmayı belirleyebildiği gözlemlenmektedir.
Araştımamızda opioid kullanım bozukluğu tanısıyla yatarak tedavinin ardından buprenorfin-nalokson idame tedavisi ile ayaktan izlenen 206 hastanın bir yıllık izlem sonuçları geriye-dönük incelendi. İzlemin 3. ve 12. ayında tedaviyi sürdüren ve tedaviden ayrılan/depreşen hastaların sosyodemografik ve klinik özellikleri, Bağımlılık Profili İndeksi - Klinik Formu (BAPİ-K) puanları değerlendirildi.
İzlemin 3. ve 12. ayında örneklemin sırayla %55.3'ü ve %25.2'si tedavi altındaydı. Erken düzelme grubunda önceki yıl çoklu madde kullanımı oranı daha düşüktü. Tam düzelme grubunda eğitim süresi daha uzun, suç öyküsü daha az, BAPİ-K anksiyete ve öfke kontrol yetersizliği alt ölçek puanları daha düşüktü. İzlemin 3. ve 12. aylarında düzelme gruplarında yaş daha yüksek, sigara, madde ve eroin kullanım başlangıç yaşı daha geç, 28 günlük tedavi programını tamamlama oranı daha yüksek ve BAPİ-K heyecan arama davranışı alt ölçek puanları daha düşüktü. İdame tedavisinde kalma süresiyle yaş, eğitim süresi, sigara, madde ve opioid kullanımı başlangıç yaşları arasında pozitif; madde kullanım süresi, yatarak tedavi sayısı arasında negatif korelasyon bulundu. Yüksek BAPİ-K anksiyete, öfke kontrol yetersizliği ve heyecan arama davranışı alt ölçek puanları azalmış idame tedavi süresiyle ilişkiliydi.
Gruplar arasında farklılık izlenen ve idame tedavi süresiyle ilişkisi gösterilen etmenler alanyazınla büyük ölçüde uyumlu olup alanyazına ülke ve bölge temelinde veri sunmuştur. Sonuçlarımızın nedensel ilişkileri ortaya koyacak kapsamlı ileriye dönük araştırmaları teşvik edeceği düşünülmektedir.

Abstract:
Maintenance treatment with opioid agonists provides valuable results in patients with opioid use disorder, however the rate of relapse remains high. Certain patient variables have been observed to affect treatment retention.
The research comprised patients hospitalized with opioid use disorder who then received buprenorphine-naloxone maintenance treatment as outpatients. One-year follow-up results of 206 patients were evaluated retrospectively. Sociodemographic and clinical parameters, Addiction Profile Index (API) scores of retained and withdrawn/relapsed patients were analyzed at 3rd and 12th months of follow-up.
At third and 12th months, retention rates were 55.3% and 25.2%, respectively. In early remission group, the rate of multiple substance use in the previous year was lower. Sustained remission group had higher level of education, lower rate of criminal history and lower API anxiety and anger management problems subscale scores. In both remission groups; age and age at cigarette, drug, and heroin use onset were older, the rate of completing 28-day inpatient treatment was higher and API sensation seeking behaviour subscale scores were lower. The duration of retention correlated positively with age, age at onset of smoking, substance and opioid use; and negatively with the duration of substance use, the number of inpatient treatments and API anxiety, anger management problems and sensation seeking behavior subscale scores.
Factors differing between remitted and withdrawn/relapsed patients and those shown to be correlated with duration of maintenance therapy are largely compatible with the literature. Our results contributes to the literature on the regional and country-level data. These results may encourage comprehensive prospective research that will reveal causal relationships.