Çocukluk çağı travmalarının akılcı olmayan inançlar ve psikopatolojik belirtiler ile ilişkisinin incelenmesi
The relationship between childhood traumas, irrational beliefs and psychopathological symstoms
Yazar: ÖZGENUR KAYA
Danışman: PROF. DR. FERYAL ÇELİKEL
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Psikopatoloji = Psychopathology ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmada yetişkin bireylerin çocukluk çağı travmaları, akılcı olmayan inanç düzeyleri ve psikopatolojik belirti düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır.

Yöntem: Online anket yöntemi ile 276'sı kadın, 130'u erkek olmak üzere toplamda 406 katılımcıya ulaşılmış olup katılımcılarının yaş ortalaması 27,34±7,49 (18-59)'dur. Örneklemin çoğunluğu kadın (%68), eğitim seviyesi (%77) ve aylık gelir seviyesi (%60), yüksek, anne eğitim (%51) ve baba eğitim (%51) seviyesi düşük, çocuklukta ebeveynleri ayrılmayan ya da boşanmayan (%83), çocuklukta esas bakımı annesi ve diğer aile üyeleri tarafından üstlenilen (%51) bireylerden oluşmaktadır. Çalışmada Sosyodemografik ve Aileye Ait Bilgiler Formu, Çocukluk Çağı Travma Ölçeği (ÇÇTÖ), Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği (AOİÖ) ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) kullanılmıştır. 

Bulgular: Örneklemimizde ÇÇTÖ toplam puanın yanı sıra duygusal ihmal, fiziksel ihmal, duygusal istismar, cinsel istismar ve fiziksel istismar alt boyut puanları ile KSE toplam puanı ve obsesif-kompulsif belirti, somatizasyon, kişilerarası duyarlılık, depresyon, anksiyete, fobik anksiyete, paranoid düşünce ve psikotisizm alt boyut puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Diğer yandan katılımcılarımızda AOİÖ toplam puanı ile KSE toplam puanı ve alt boyutlardan obsesif-kompulsif belirtiler, somatizasyon, kişilerarası duyarlılık, depresyon, anksiyete, fobik anksiyete, paranoid düşünce ve psikotizm alt boyut puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler gözlenmiştir. Örneklemimizde ÇÇTÖ toplam puanı, alt boyutlardan duygusal ihmal, fiziksel ihmal, duygusal istismar, cinsel istismar ve  
fiziksel istismar alt boyut puanları ile AOİÖ toplam puanı arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler saptanmıştır.

Sonuç: Elde edilen bulgular yetişkin bireylerin, çocukluk çağı travma, akılcı olmayan inanç ve psikopatolojik belirti düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğunu göstermektedir. Bu durum çocuklukta yaşanan travmaların erişkin hayattaki akılcı olmayan inanç ve psikopatolojik belirti düzeyi açısından önemli bir risk faktörü olabileceğini düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: Çocukluk Çağı Travmaları, Akılcı Olmayan İnançlar, Psikopatolojik Belirtiler, Bilişsel Çarpıtmalar, Çocukluk Çağı İhmal ve İstismar.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the relationship between childhood traumas, irrational beliefs and psychopathological symptom levels of adult participants. 

Method: A total of 406 participants, including 276 women and 130 men, with a mean age of 27.34±7.49 and a range of 18-59, were reached online. The majority of the sample were females (68%), highly educated (77%), with a high monthly income (60%), whose mothers (51%) and fathers (51%) had low education levels, whose parents were not separated or divorced in childhood (83%) and whose primary care was undertaken by their mother and other family members (51%). A Sociodemographic and Family Information Form, the Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), the Irrational Beliefs Scale (IBS) and the Brief Symptom Inventory (BSI) were used in the study. 

Results: In our sample, significant positive correlations existed between CTQ total score, and subdimensions of emotional neglect, physical neglect, emotional abuse, sexual abuse and physical abuse scores, as well as BSI total score, and subdimension scores of obsessive-compulsive symptom, somatization, interpersonal sensitivity, depression, anxiety, phobic anxiety, paranoid thought and psychoticism. On the other hand, there were significant positive relationships between IBS total score and BSI total and subdimension scores of obsessive-compulsive symptoms, somatization, interpersonal sensitivity, depression, anxiety, phobic anxiety, paranoid thought and psychoticism. In our sample, positive correlations were found between CTQ total and subdimension scores of emotional neglect, physical neglect, emotional abuse, sexual abuse and physical abuse and IBS total scores.   
 
Conclusion: The findings revealed positive relationships between adult individuals' irrational belief psychopathological symptom levels and childhood traumas. This suggests that childhood traumas could possibly be important risk factors for the levels of irrational belief and psychopathological symptoms in adult life.
Keywords: Childhood Traumas, Psychopathological Symptoms, Irrational Beliefs, Cognitive Distortion, Childhood Neglect and Abuse.