Kentleşmenin kayısı yetiştiriciliğine etkilerinin kentsel büyüme simülasyon modelleri ile araştırılması: Malatya örneği
Investigation of the effects of urbanization on apricot cultivation by urban growth simulation models: A case study of Malatya
Yazar: FURKAN ÖZAL KARAKAŞ
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL ERCÜMENT AYAZLI
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Geomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Benzetim = Simulation ; Kayısı = Apricot ; Kentsel büyüme = Urban growth ; Makine öğrenmesi = Machine learning ; Veri madenciliği = Data mining

Özet:
Hızlı nüfus artışının tetiklediği kontrolsüz kentsel büyüme, başta tarım arazileri olmak üzere önemli ölçüde arazi örtüsü değişimlerine sebep olmaktadır. Sürdürülebilir kent yönetimi yaklaşımında bu tehditlerin kontrol altında tutulması zorunludur. Karmaşık ve dinamik bir sistem olan kentsel büyüme sürecinin analizinde kentsel büyüme simülasyon modelleri kullanılmaktadır. Bu çalışmada Malatya merkez ilçelerinin kentsel büyüme simülasyonları ileri düzey veri madenciliği temelinde makine öğrenimi algoritmaları ile gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, Çok Katmanlı Algılayıcı (ÇKA), Karar Ağaçları (KA), Ağırlıklı Normalleştirilmiş Olasılık (ANO), Destek Vektör Makineleri (DVM) ve Benzerlik Ağırlıklı (BA) makine öğrenimi algoritmaları kullanılarak kentsel büyümenin kayısı yetiştiriciliğine etkileri araştırılmıştır. Simülasyon sonuçlarına göre kentsel büyüme yönü, çoğunlukla kent merkezinin kuzeyine doğru eğilim göstermiş ve kentleşmenin kayısı bahçelerini baskı altına aldığı görülmüştür. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda 2050 yılında 1.derecede 3187 hektar 2.derecede 7953 hektar kayısı bahçesi, 2070 yılında ise 1.derecede 3543 hektar 2.derecede 9702 hektar kayısı bahçesinin kentsel alanlara dönüştüğü belirlenmiştir. Ek olarak kentsel alanlara dönüşen kayısı bahçelerinin ülke ekonomisinde yaratacağı kayıp değerlendirilmiştir.

Abstract:
Uncontrolled urban growth, which is affected by rapid population growth, causes significant land cover changes, especially in agricultural lands. Keeping these threats under control in the sustainable urban management approach is imperative. Urban growth simulation models are used to analyze the urban growth process, a complex and dynamic system. This study carried out urban growth simulations of Malatya central districts with machine learning algorithms based on advanced data mining. In this context, the effects of urban growth on apricot cultivation were investigated by using Multilayer Perceptron (MLP), Decision Forest (DF), Weighted Normalized Likelihood (WNL), Support Vector Machines (SVM), and Similarity Weighted (SW) machine learning algorithms. According to the simulation results, the urban growth direction mostly tended towards the north of the city center, and it was seen that urbanization put the apricot orchards under pressure. According to the results, 3184 hectares at the first level and 7953 hectares at the second level risky areas of apricot orchards are threatened under urban growth in 2050. As for 2070, these numbers increase to 3543 hectares at the first level and 9702 hectares at the second level risky areas. In addition, the loss of apricot orchards turned into urban areas in the country's economy has been evaluated.