1200 oC'de odunlu fırında kül etkisi ile sinterleşen astarlar
Linings sintered with ash effect in wood furnace at 1200 oC
Yazar: HANDE ESİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ M. BİROL AKALIN
Uşak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Astar = Lining ; Kül = Ash ; Odunlu fırın = Wood furnace ; Seramik fırını = Ceramic kiln ; Seramik kaplar = Ceramic pots ; Seramik malzemeleri = Ceramic materials ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics

Özet:
İnsanoğlunun kilin plastik özelliğini keşfetmesiyle birlikte, çeşitli seramik kaplar üretilmeye başlanmıştır. Bu kaplar besin tüketimi ve saklanması gibi farklı amaçlarda kullanılmış olup farklı formlarda da üretilmiştir. Ürettikleri bu kapların yüzeylerindeki geçirgenliği engellemek için, çeşitli astarlar kullanılmıştır. M.Ö. 8000'li yıllarda Neolitik Çağ'ın başlangıcından itibaren keşfedilen astar, bünye üzerinde çeşitli renklerde, genellikle kilin kendi rengi olan, siyah ve kırmızı renkte, dekor amaçlı kullanılmaya başlanmıştır. Zamanla renk bakımından çeşitlendirilen astarlar, farklı pişirim teknikleriyle pişirilmiştir. Bu değişik tekniklerin yanında, astar içerisinde farklı hammaddelerin kullanılması ile astar yüzeyi üzerinde matlık, parlaklık ve renk değişimleri meydana gelmektedir. Hazırlanmış olan "1200oC'de Odunlu Fırında Kül Etkisi İle Sinterleşen Astarlar" konulu tez çalışması, beş bölümden oluşmaktadır. Bu çalışma ile yüksek dereceli odunlu fırınlarda denenmiş olan astarları belgelendirerek, yüksek dereceli astar çalışmak isteyenlere yardımcı olabilecek kaynak sunulması amaçlanmıştır. İlk bölümde seramik astarlarının tanımından, tarihçesinden ve tarihsel gelişiminden bahsedilmiştir. İkinci bölümde ise yüksek dereceli seramik astarları yapımında kullanılan hammaddeler, renk veren oksitler ve özellikleri ile astar uygulamalarında kullanılan şamotlu, stonware, porselen gibi yüksek dereceli seramik bünyelerin, yapısında bulunan malzemeleri, yapım aşamaları, özellikleri, rengi ve dereceleri anlatılmıştır. Dördüncü bölümde, çeşitli odunlu fırınlarda, kendi reçete ve tarzlarıyla seramik astarları çalışan sanatçılardan ve çalıştıkları astarlardan bahsedilerek örnekler verilmiştir. Beşinci bölümde ise, odun yakıtlı anagama, noborigama, soda ve tuz fırınlarının yapım aşamaları, yapımında kullanılan malzemeler, kullanım amaçları, kaç odacıktan oluştukları, kaç dereceye çıktıkları ve seramikleri fırın içerisine yerleştirme, fırını kapama, fırını yakma ve boşaltma aşamaları anlatılmıştır. Ayrıca bu bölümde, odunlu kül fırınında 1200oC'de şamotlu ve porselen bünye üzerinde denemeler yapılmış astarlardan, yapılmış olan  araştırmalar ve denemeler sonucu başarılı sonuçlar alınan renkli astarları, çamur tornasında el ile şekillendirerek yapılan formlar üzerinde uygulayarak odunlu fırında pişirilen sonuçlar incelenmiştir.

Abstract:
With the discovery of the plastic property of clay by man, various ceramic pots have begun to be produced. These containers have been used for different purposes such as food consumption and storage and are also produced in different forms. Various primers have been used to prevent the permeability on the surfaces of these containers they produce. The engobe, which was discovered since the beginning of the Neolithic Age in the B.C. in the 8000's, began to be used for decoration purposes in various colors, usually the color of clay itself, black and red. The engobe, which were diversified in color over time, were fired with different firing techniques. In addition to these different techniques, dullness, brightness and color changes occur on the primer surface by using different raw materials in the primer. The thesis study on "Engobe Sintered with Ash Effect in Wood Furnace at 1200oC", which has been prepared, consists of five chapters. With this study, it is aimed to provide resources that can help those who want to work with high grade engobe by documenting the linings that have been tried in high grade wood kiln. In the first part, the definition, history and historical development of ceramic engobe are mentioned. In the second part, the raw materials used in the production of high-grade ceramic liners, the coloring oxides and their properties, the materials in the structure of high-grade ceramic bodies such as chamotte, stoneware, porcelain used in engobe applications, their production stages, properties, colors and grades are explained. In the fourth chapter, the artists who worked with their own recipes and styles in various wood-fired furnaces and the liners they worked with were mentioned and examples were given. In the fifth chapter, the construction stages of wood-fired main, noborigama, soda and salt furnaces, the materials used in their construction, their purpose of use, how many chambers they are formed, how many degrees they are raised, and the stages of placing the ceramics in the furnace, closing the furnace, burning and unloading the furnace are explained. Also, in the chapter, the results of fired in a wood oven by applying the colored engobe, which I have obtained successful results as a result of my researches and experiments, from the engobe that have been experimented on firewood and porcelain body at 1200oC in a wood ash furnace, on forms made by hand shaping on mud lathe, are examined.