Değerler eğitiminin ortaya çıkışı, gelişimi ve temel sorunlarının incelenmesi
The emergence, development of values education and investigation of the fundamental problems of values education
Yazar: MELEK ZERENÜZ
Danışman: PROF. DR. VEFA TAŞDELEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values

Özet:
Bu çalışmada değerler eğitiminin ortaya çıkışı, gelişimi ve temel sorunlarının neler olduğunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda bu çalışmada nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Bu çalışma iki kısımdan oluşmaktadır. Çalışmanın ilk kısmında 2000-2022 yılları arasında dergiparkta yayımlanmış problem cümlesine ve araştırmanın amacına uygun olacak şekilde seçilen 30 makale doküman analizi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmanın ikinci kısmında  Nevşehir merkez ve ilçelerinde görev yapan öğretmenlerin değerler eğitimi ile ilgili görüşlerini almak amacıyla 7 öğretmene yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Makalelerden ve öğretmen görüşlerinden elde edilen veriler tematik analiz yöntemine göre yorumlanmıştır. Makalelerde değer kavramı, toplumsal, bireysel, kültürel, sözlük anlamı ve değer çeşitleriyle tanımlanmıştır. Öğretmenler ise değeri sözlük anlamına göre tanımlamışlardır. Makalelerde  değerler eğitimi; ahlaki gelişim, kişilik ve karakter gelişimi, kültürün aktarılması, toplumsallaşma, akademik başarı ve çeşitli değerlerle tanımlanmıştır. Makalelerde öne çıkan değerler; saygı, sevgi, hoşgörü, dürüstlük, yardımseverlik, adalet, çalışkanlık, empati, sorumluluk ve vatan sevgisidir. Araştırmamıza katkı sağlayan öğretmenler değerler eğitimi konusunda özel bir eğitim almamışlardır. Makalelerde değerler eğitiminde kazandırılmak istenen beceri ve tutumlar; akademik başarı, sosyalleşme, kendini geliştirme, olumlu davranış gösterme, otokontrolünü sağlama ve toplumla uyumlu olma şeklindedir. Değerler eğitiminde en fazla kullanılan yöntem drama yöntemidir. Makalelerde değerler eğitiminde karşılaşılan sorunlar; aile kaynaklı, okul/sınıf kaynaklı, öğretmen kaynaklı, öğrenci kaynaklı, öğretim programı kaynaklı sorunlar şeklindedir. Öğretmenler ise karşılaştıkları sorunları aile kaynaklı, öğrenci kaynaklı ve sosyal medya kaynaklı sorunlar şeklinde belirtmişlerdir. Makalelerde değerler eğitiminde karşılaşılan sorunlara yönelik öneriler; ailelere ve öğretmenlere yönelik eğitimler verilebilir, değerler eğitimi ayrı bir ders olarak verilebilir, çocukların sosyal medyada geçirdiği zaman sınırlandırılabilir, okul-aile-öğrenci arasındaki işbirliği gerçekleştirilebilir, müfredatın yoğunluğu azaltılarak zaman problemi çözülebilir. Öğretmenlerin değerler eğitiminde en fazla kullandığı ölçme ve değerlendirme etkinliği gözlem yapmadır. Çalışmanın sonucunda, öğretmenlerin değeri tam olarak tanımlayamadıkları, araştırmaya katılan öğretmenlerin değerler eğitimine yönelik özel bir eğitim almadıkları ve  değerler eğitiminde sosyal medya kaynaklı sorunlarında ortaya çıkmaya başladığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Değer, Değerler Eğitimi, Değerler Eğitiminin Temel Sorunları, Öğretmen Görüşleri

Abstract:
The aim of this study is to determine the emergence, development and main problems of values education in the historical process. For this purpose, qualitative research methods were used in this study. This study consists of two part. In the first part, 30 articles published in the dergipark between 2000-2022 were analyzed by document analysis method. In the second part, the interview form prepared by the researcher was applied to 7 teachers working in high school and secondary school. The data obtained from the articles and teachers' opinions were interpreted according to the thematic analysis method. In articles, value is defined by social, individual, cultural, dictionary meaning and value types. Teachers defined value according to its dictionary meaning. In articles, values education is defined by moral development, personality and character development, transfer of culture, socialization, academic success and various values. Prominent values are expressed as respect, love, tolerance, honesty, empathy, patriotisim, responsibility and solidarity. Teachers have not received any special training on values education. Skills, attitudes and behaviors desired to be gained in values education; academic success, socialization, self-development, positive behavior, self-control and being compatible with society. The most used methods in values education is drama method. The problems encountered in values education are expressed as problems arising from family, school, teacher, student and curriculum. Teachers stated that the problems they encountered were caused by family, students and social media. In articles, some suggestions for these problems are family-school-teacher cooperation, families' education about values, teachers' education about values, decreasing the subject of the curriculum and creating time, values education should be given as a lesson, children's use of social media should be limited. The most frequently used measurement and evaluation activity by teachers is observation.  As a result of the study, teachers could not fully define value, teachers have not received any special training on values education and it has been determined that social media-related problems have begun to emerge in values education.
Keywords: Value, Values Education, Education, The Main Problems of Values Education, Teachers' opinions