Mandibulanın posterior bölgesine dental implant yerleştirilebilmesi için mandibular kanalın lokalizasyonunu belirlemede üç farklı görüntüleme yönteminin kullanılması
The use of three different imaging methods for the localization of mandibular canal in placement of dental implant in the posterior region of mandible
Yazar: İLKAY ÇELİK
Danışman: PROF.DR. TANSEV MIHÇIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı / Oral Diagnoz ve Radyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu çalışmanın amacı, mandibulanın posterior bölgesine implant yerleştirilmesi öncesi mandibular kanalın yerinin belirlenmesinde panoramik radyografi, geleneksel (enine kesitli) ve bilgisayarlı tomografi (BT) görüntülerinin etkinliğini araştırmaktır. Bu çalışma için 6 adet kuru, tam dişsiz erişkin insan mandibulası kullanıldı. Her bir mandibula üzerinde 1. premolar dişlerden 3. molar dişler bölgesine kadar 12 kesit bölgesi belirlendi. Kesit bölgelerinden panoramik radyografi, geleneksel ve bilgisayarlı tomografi görüntüleri elde edildi. Panoramik radyograflar üzerinde Mı ve M2 mesafeleri ölçüldü. Mj: Mandibula kret tepesi ve mandibula alt kenarı arası mesafe M2 : Alveoler kret tepesi ile mandibular kanalın üst sının arasındaki mesafe Geleneksel tomografi için OP100 panoramik cihazın lineer tomografi opsiyonu kullanılarak enine kesitli görüntüler elde edildi. BT görüntüleri için 1 mm kalınlıkta elde edilen aksiyel kesitler, DentaScan (General Electric Medical System, UK) yazılımı ile yemden düzenlenerek reformat görüntüler elde edildi. Geleneksel ve bilgisayarlı tomografi görüntüleri üzerinde Mı ve M2 mesafelerinin yanısıra şu mesafeler ölçüldü: M3: Mandibula kret tepesinden 5 mm aşağıdaki bukko-lingual genişlik. Mi; Mandibular kanal çevresindeki bukko-lingual genişlik.81- Tüm görüntüler elde edildikten sonra mandibula kemikleri kesit bölgelerinden 1 mm kalınlıkta bir karbon separe ile kesilerek altın standart belirlendi. Görüntüler üzerinden yapılan ölçümler ile gerçek mandibula değerleri karşılaştırıldı. Sonuçta, mandibulanın posterior bölgesindeki preoperatif implant planlamasında en etkin yöntemin BT olduğu görüldü, ancak BT'nin yüksek radyasyon dozu, çoğu dental ofiste bulunmaması gibi dezavantajları vardır. Öte yandan cerrahi öncesi bukko-lingual yönde bilgi edinilmesi açısından geleneksel enine kesitli görüntülerin de yararlı olduğu izlendi. Bu yöntem panoramik radyografi görüntülerinde bulunmayan bukko-lingual yönde bilgi sağlamakta ve BT'ye kıyasla oldukça düşük radyasyon dozu içermektedir. Geleneksel enine kesitli tomografi, bu çalışmada kullanılan panoramik cihazda olduğu gibi, son yıllarda üretilen birçok panoramik cihazda da mevcuttur. Bu da çoğu zaman dişhekimlerine kolay ulaşım için önemli bir avantaj sağlamaktadır. Ancak bu cihazlarla enine kesitli görüntüler elde ederken tomografik projeksiyon açılarını ayarlamada zorluklarla karşılaşılmakta ve dar tomografik açı nedeniyle bulanık görüntüler meydana gelmektedir. Bu dezavantajları minimuma indirebilmek için, hem görüntüleri elde eden personel, hem de görüntüleri yorumlayan hekimler tecrübeli olmalıdır. Böylece daha iyi sonuçlar alınabilir.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the efficiency of panoramic radiography, conventional (cross-sectional) and computed tomography (CT) for detection of localization of the mandibular canal before placement of implant to posterior region of mandible. 6 dry edentulous adult human mandibles were used in this study. 12 slicing areas with gaps of 5 mm between each and which are extending from 1st premolar through 3rd molar teeth were determined for each mandible. Images of panoramic radiography, conventional and computed tomography (CT) were obtained from slice areas. Mi and M2 distances were measured on panoramic radiographs. Mi: The distance between alveolar crest and the side of inferior mandible M2: The distance between alveolar crest and superior border of the mandibular canal Cross-sectional images were obtained by using linear tomography option of OP 100 panoramic unit for conventional tomography. Reformatted images of 1 mm thick axial slices were obtained by DentaScan (General Electric Medical System, UK) software for CT images. Following distances were measured on conventional and computed tomography images besides Mi and M2 distances: M3: The distance of bucco-lingual width 5 mm under mandibular crest Mfc The distance of bucco-lingual width at circumference of mandibular canal The gold standard was determined by cutting mandibles from slicing areas with 1 mm thick carbon disc after obtaining all images. The measurements which were obtained from images were compared with actual mandible values. As a conclusion, CT was found as being the most efficient method in preoperative implant planning at posterior region of mandible even though it has disadvantages such as high radiation dose and its absence in most of the dental clinics. However, conventional cross-sectional images were also observed as being useful for obtaining information about bucco- lingual direction before surgery. This method gives information about bucco-lingual direction which is absent in panoramic radiography images and exposed radiation dose is relatively low when compared to CT. Conventional cross-sectional tomography is also available in most of the currently manufactured panoramic units just like the one that we used in this study. This provides an important advantage to clinicians for easy access. However, difficulties are faced in setting tomographic projection angles when obtaining cross-sectional images with these units and blurred images occurs because of the narrow tomographic angles. To minimize these disadvantages, both the staff who are taking images and the clinicians who are interpreting the images should be experienced. Better results may be obtained as an outcome.