Konya'nın Akşehir, Ilgın ve Kadınhanı ilçelerindeki perinatal buzağı kayıplarının prevalansının belirlenmesi
The determination of prevalence of perinatal mortality in Akşehir, Ilgin and Kadinhani township of Konya
Yazar: HEKİM EMİNE ÇELİK
Danışman: DOÇ. HASAN GÜZELBEKTEŞ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Buzağılar = Calves ; Konya = Konya ; Konya-Akşehir = Konya-Akşehir ; Konya-Ilgın = Konya-Ilgın ; Konya-Kadınhanı = Konya-Kadınhanı ; Mortalite = Mortality ; Perinatoloji = Perinatology ; Prevalans = Prevalence

Özet:
Perinatal mortalite, doğum öncesinde, esnasında veya doğumu takiben 48 saat içersinde oluşan buzağı ölümleridir. Perinatal morbidite ve mortalitenin ana sebepleri; yeni doğan buzağıya yeterince özen gösterilmemesi, solunum ve metabolik asidozisin birlikte gelişmesi, güç doğum ve buna bağlı oluşan travma, hipoglobulunemi, konjenital enfeksiyonlar veya defektler ve omfaloflebitis olarak sıralanabilir Perinatal mortalite olgularının %75?nin doğum anında veya doğum sonrası ilk bir saatlik sürede olduğu, %10?nun doğum öncesi meydana geldiği, %15?nin ise, doğum sonrası 48 saat içerisinde olduğu belirtilmektedir.
Bu araştırmada 2009-2011 yılları arasında Konya?nın Ilgın, Akşehir ve Kadınhanı ilçelerinde 10 adet işletmede yeni doğan 260 buzağının perinatal mortalite prevalansı değerlendirildi. Elde edilen verilere SPSS 16.0 paket programı kullanılarak Pearson Chi- Square testi uygulandı.
İşletme tipine göre yapılan değerlendirmede; yarı açık işletmelerdeki PM oranının (%7,5) açık ve kapalı işletmelere göre (sırasıyla %28,6, %40,6) önemli oranda (p< 0,05) düşük olduğu tespit edildi. İşletme kapasitesine göre yapılan değerlendirmede; 20-50 ve 51 baş üzeri işletmelerdeki PM oranının (sırasıyla %16,7, %7), 1-5 ve 6-19 baş işletmelerden (sırasıyla %38,9, %20) önemli oranda (p< 0,05) düşük olduğu tespit edilmiştir. Doğum ve buzağı bölümü olan işletmelerdeki PM oranının olmayanlara göre önemli oranda (p< 0,05) düşük olduğu belirlenmiştir.
Irklara göre PM oranları; Holsteinlerde %13,8 (23/167), Montofonlarda %17,2 (5/29) ve diğer ırklarda %7,8 (5/64) olduğu belirlendi. Annenin doğum sayısı ile PM ilişkisi değerlendirildiğinde, ilk doğumlarda %12,8 (16/120), ikinci doğumlarda %12,6 (11/84), üçüncü doğumlarda %10,7 (3/26), dördüncü ve üzeri doğumlarda %9,4 (3/30) olarak tespit edildi.
Sonuç olarak; Konya?nın kuzeybatı bölgesinde PM oranı %12,7 olarak tespit edilmiştir. PM oranın yüksek olmasının en önemli nedenleri işletmelerde düve sayısının fazla olması, işletmelerdeki hayvan sayısının az ve geleneksel metotların uygulamasını gösterebiliriz.

Abstract:
Perinatal mortality (PM) may be defined as calf dead prior to, during or within 48 hours of calving. The main cases of PM are combined respiratory and metabolic acidosis, parturient trauma, hypoglobulinemia, congenital infections and deficiencies.
Prevalence of perinatal mortality of newborn 260 calves in ten dairy farms in Aksehir, Ilgın and Kadınhanı province of Konya between 2009-2011 years was investigated in the study. For statistic, all date was analyzed using Pearson Chi- Square test (SPSS 16.0 package program)
Dairy farm type; the rate of perinatal mortality in close (40,6%) and open (28,6)  dairy farms had high (p< 0,05) compared to half-open dairy farm (7,5%).
Dairy farm capacity; the rate of perinatal mortality in dairy farm included 1-5, 6-20, 21-50, and >50 dairy animals were found 38%, 20%, 16.7% and 7%, respectively.  The rate of perinatal mortality in dairy farms that birth and calf house was lower (p< 0,05) compared to in dairy farms that no birth and calf house. 
Breed; The rate of perinatal mortality in Holstein, Brown-Swiss and others breeds were 13,8%, 17,2% and 7,8%, respectively.  
In conclusion; the result of the study showed that the rate of perinatal mortality in North-Western region of Konya was 12,7%. We could say that the main cause of increase rate of PM was using traditional methods in dairy farms. In the meantime, it was also important for PM more numbers of nulliparous cows and totally low animal numbers in dairy farms.