Ergenlerde siber zorbalık ve siber mağduriyetin yordayıcıları olarak akılcı olmayan inançlar psikolojik sağlamlık ve psikolojik ihtiyaçlar
Irrational beliefs, psychological resilience and psychological needs as predictions of cyber bullying and victimization in adolescents
Yazar: YUNUS SABANCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ÇEKİÇ
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Ergenler = Adolescents ; Mağduriyet = Unjust treatment ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Siber şiddet = Cyber-harassment

Özet:
Bu araştırmanın amacı Psikolojik Sağlamlık, Akılcı Olmayan İnançlar ve Psikolojik İhtiyaçların ergenlerde siber zorbalık ve mağduriyetin anlamlı birer yordayıcısı olup olmadığının araştırılmasıdır. Bunun yanı sıra bazı demografik değişkenlerin (cinsiyet, sınıf düzeyi, anne-baba eğitim düzeyi, ebeveyn tutumları, internete bağlanma yeri, internet kullanım sıklığı) siber zorbalık ve mağduriyet ile olan ilişkisine bakılmıştır. Bu araştırmada ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2015-2016 Eğitim-Öğretim yılında Malatya ilinde okuyan toplam 67180 lise öğrencisi oluşturmakta olup; örneklemini de 2015-2016 Eğitim – Öğretim yılında Malatya'da dört devlet lisesinde 9,10,11 ve 12. sınıfa devam eden 430'u kız, 419'u erkek olmak üzere toplam 849 öğrenci oluşturmuştur. Veri toplamada Kişisel Bilgi Formu, Yenilenmiş Siber Zorbalık Envanteri, Akılcı Olmayan İnançlar Ergen Formu, Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği Kısa Formu, Yeni Psikolojik İhtiyaçlar Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 21 paket programıyla analiz edilmiş olup analizlerde .05 güven düzeyi esas alınmıştır. Veri analizinde istatistiksel yöntemler olarak t testi, ANOVA, Tukey HSD, Pearson Momentler korelasyonu ve çoklu doğrusal regresyon kullanılmıştır.  Araştırma sonucunda; öğrencilerin % 14,9' unun siber zorba, % 18,6'sının siber mağdur ve  % 8,9'unun siber zorba/mağdur olduğu bulunmuştur. Ayrıca cinsiyet, anne-baba eğitim düzeyi, ebeveyn tutumları ve internet kullanım sıklığı ile siber zorbalık ve mağduriyet arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bir bütün olarak akılcı olmayan inançlar, psikolojik sağlamlık ve psikolojik ihtiyaçların (başarı, başatlık, özerklik ve ilişki ihtiyacı) siber zorbalık ve mağduriyeti anlamlı şekilde yordadığı bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında sonuçlar tartışılmış ve gelecek araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, it is investigated whether Psychological Resilience, Irrational Beliefs and Psychological Needs are significant predictors of cyber bullying and victimization in adolescents, as well as some demographic variables (gender, class level, parental education level, parent attitudes, place of internet binding, frequency of internet usage) are related to bullying and victimization. In this study, relational research model was used. The study's universe constitutes a total of 67180 high school students studying in the province of Malatya during the 2015-2016 academic year; The sample consisted of 849 students including 430 girls and 419 males who attended 9th, 10th, 11th and 12th grades in four state schools in Malatya during 2015-2016 Education – Academic Year. While collecting data Personal Information Form, Renewed Cyber Bullying Inventory, Irrational Beliefs Adolescent Form, Short Form of Child and Young Psychological Resilience Scale, New Psychological Needs Assessment Scale were used. Data were analyzed with SPSS 21 packet program and the analysis was based on. 05 confidence level.  Statistical methods such as t test, ANOVA, Tukey HSD, Pearson Moments correlation and multiple linear regression were used for data analysis. As a result of the research; 14.9% of the students were found to be cyber bullied, 18.6% were cyber victims and 8.9% were bullied / victimized. In addition, there was a significant relationship between gender, parental education level, parental attitudes and internet usage frequency and cyber bullying and victimization. Furthermore, irrational beliefs, psychological resilience and psychological needs (success, dominance, autonomy and relationship need) have been found to predict cyber bullying and victimization significantly. The results of the findings from the research were discussed and suggestions for future research were made.