Polisiye roman okuması bağlamında Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın "Kesik Baş" ile Ahmet Ümit'in "Beyoğlu'nun En Güzel Abisi" romanlarının karşılaştırılması
Comparison of Hüseyin Rahmi Gürpınar's "Kesik Baş" and Ahmet Ümit's "Beyoğlu'nun En Güzel Abisi" novels in the context of detective novel reading
Yazar: YAĞMUR ATLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELDA UYGUR GÜRBÜZ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Gürpınar, Hüseyin Rahmi = Gürpınar, Hüseyin Rahmi ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Polisiye romanlar = Detective novels ; Roman = Novel ; Türk romanı = Turkish novel ; Ümit, Ahmet = Ümit, Ahmet

Özet:
Türk edebiyatına önce çeviri sonra telif şeklinde giren polisiye roman türünün geçmişten günümüze geçirdiği değişim 20. yüzyılın ikinci yarısından sonra daha da şekillenir.  Özellikle polisiye türün Türk edebiyatındaki geçirdiği değişim izlenilmesi gereken bir durumdur. Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Kesik Baş adlı romanı Türk polisiye romanının özgünlüğünün belirlenmesi açısından önemlidir. Ahmet Ümit'in Beyoğlu'nun En Güzel Abisi adlı romanı ise son dönem polisiye romanların değişimini temsil eden başka bir romandır.  
"Polisiye Roman Okuması Bağlamında Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Kesik Baş ile Ahmet Ümit'in Beyoğlu'nun En Güzel Abisi Romanlarının Karşılaştırılması" olarak adlandırdığımız bu çalışmamızda romanlar karşılaştırmalı edebiyat kuramı çerçevesinde incelenmiştir. Giriş bölümünde suç, suçlu ve dedektif kavramları açıklanmaya çalışılırken polisiye romanı oluşturan ögeler üzerinde durulmuştur. 
Çalışmanın Birinci Bölüm'ünde "polisiye roman" türünün kavramsal çerçevesi çizilerek, türün Batı'daki doğuşu ve gelişiminden bahsedilmiş ardından Türk edebiyatındaki doğuşu ve gelişimine kısaca değinilmiştir. İkinci Bölüm'de klasik roman unsurları yöntemiyle romanlar tek tek ele alınarak olay örgüsü, şahıs kadrosu, zaman, mekân, dil ve anlatım teknikleri başlıkları altında incelenmiştir.
Üçüncü Bölüm'de ise polisiye unsurlar bağlamında Türk polisiyesinin geçirdiği değişim ortak ve farklı temalara dikkat edilerek Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Kesik Baş adlı romanı ile Ahmet Ümit'in Beyoğlu'nun En Güzel Abisi adlı romanı karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma gereği benzer ve farklı temalar etrafında incelenen romanlar arasındaki bağlantılardan ve ilişkilerden bahsedilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Polisiye Roman, Hüseyin Rahmi Gürpınar, Kesik Baş, Ahmet Ümit, Beyoğlu'nun En Güzel Abisi, Karşılaştırmalı Edebiyat

Abstract:
The change in the genre of detective novel which entered Turkish literature first in the form of translation and then copyright from the past to the present is even more shaped after the second half of the 20th century. In particular, the change that the detective genre has undergone since its development in Turkish literature to the present day is a situation that needs to be analyzed. Hüseyin Rahmi Gürpınar's novel "Kesik Baş" is important in terms of establishing the originality of the Turkish detective novel. Ahmet Ümit's novel, Beyoğlu'nun En Güzel Abisi, is another novel that represents a change of detective novels of recent times. 
In this study, which title is "The Comparison of Hüseyin Rahmi Gürpınar's Kesik Baş Novel and Ahmet Ümit's Beyoğlu'nun En Güzel Abisi Novel in the Context of Detective Novel'', the novels are examined within the framework of comparative literature theory. In the introduction, trying to explain the concepts of crime, criminal and detective, it has been tried to focus on the elements that make up the detective novel. 
The first part of the study presents the conceptual framework of the genre "detective novel", mentions the beginning and development of the genre in the West, and then briefly mentions its beginning and development in Turkish literature. In the second part, the novels were processed one by one by the method of classical elements of the novel and processed under the titles of action, characters, time, place, language and techniques of expression.
In the third part, the change of the Turkish detective novel in the context of detective elements is treated, paying attention to common and different topics, compared with the novel "Kesik Baş" by Hüseyin Rahmi Gürpınar and Beyoğlu'nun En Güzel Abisi by Ahmet Ümit. For the sake of comparison, the connections and relations between the novels examined around similar and different topics are mentioned.

Key Words: Detective Novel, Hüseyin Rahmi Gürpınar, Kesik Baş, Ahmet Ümit, Beyoğlu'nun En Güzel Abisi, Comparative Literature