Sportif başarıyı etkileyen psikolojik faktörler ve kişilik özellikleri: Türk futbol tarihinin başarılı milli futbolcularının görüşleri
Psychological factors and personality traits influencing sports performance: Opinions of successful national players of Turkish soccer history
Yazar: CEREN TOKDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CENGİZ KARAGÖZOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Kişilik = Personality ; Psikolojik faktörler = Psychological factors ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Spor psikolojisi = Sport psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sportif başarıyı etkileyen psikolojik faktörleri ve kişilik özelliklerini elit futbolcuların görüşleri doğrultusunda farklı ve derin bir bakış açısıyla incelemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmaya, Türkiye A Milli Futbol Takımı Takımı'nda 21 ile 112 kez arası değişen rakamlarda oynamış 50 futbolcu katılmış ve her bir futbolcu ile derinlemesine bireysel görüşmeler yapılmıştır. Verilerin nitel analizi sonucu 6 ana tema ve 86 alt tema ortaya çıkmıştır. ?Başarıyı olumlu etkileyen psikolojik faktörler? ana temasının altında, katılımcılar tarafından en sık atıfta bulunulan ilk üç alt tema sırasıyla ?mesleğini tutkuyla ve aşkla sevme?, ?başarma isteği? ve ?yeteneklerine güvenmeyip kendini geliştirmeye önem verme? olmuştur. ?Başarıyı olumlu etkileyen kişilik özellikleri? ana temasının altında en sık söylenen alt temalar ise ?çalışkanlık?, ?profesyonellik? ve ?kendine güven? olmuştur. ?Başarıyı olumsuz etkileyen psikolojik faktörler? ana temasını oluşturan alt temalardan en sık atıfta bulunulanlar ?futbolun sadece maddi getirileri ile ilgilenme?, ?yanlış çevre ve arkadaşlardan etkilenme? ve ?sadece yeteneklerine güvenme? olarak belirlenirken ?başarıyı olumsuz etkileyen kişilik özellikleri? ana temasının altında yer alan alt temalardan sık söylenenler ?şımarıklık?, ?profesyonel olmama? ve ?tembellik? olmuştur. ?Milli futbolcuların kendi başarılarını olumlu etkileyen psikolojik faktörler? ana temasında en sık atıfta bulunulan alt temalar sırasıyla ?mesleğini aşkla sevme? ?yeteneklerini geliştirmek adına mesleğin gereklerini yerine getirme? ve ?maddiyata öncelik vermeme? olarak belirlenirken ?milli futbolcuların kendi başarılarını olumlu etkileyen kişilik özellikleri? ana temasının altında en sık atfedilen alt temalar ?kendine güven?, ?çalışkanlık? ve ?mükemmeliyetçilik? olmuştur. Çalışmanın sonuçları, sporda başarı psikolojisi ile ilgili literatürdeki çeşitli bulguları Türk elit futbolcuları açısından desteklemiştir.

Abstract:
The aim of the present study was to investigate the psychological factors and personality traits that influence sports performance from a deep and different perspective based on the opinions of elite soccer players. In the study, qualitative reserach methods were applied. Fifty soccer players, who played between 21 and 112 times for the Turkish A National Team participated in the study. In-depth, personal interviews were conducted with every single player. The qualitative data analysis revealed 6 main categories and 86 sub-categories. Under the main category which is called ?positive factors influencing performance?, ?being passionate about the profession?, ?achievement motivation?, ?giving importance to self development instead of relying on abilities ? were the subcategories that were cited most frequently by the participants. Under ?positive personality traits influencing performance? main category, ?hard working?, ?being proffesional?, ?self-confidence? were the subcategories that were cited mainly. ?Being only concerned with the financial aspects of soccer?, ?being affected from a wrong environment?, ?relying only on their soccer ability? under ?negative factors influencing performance? main category and ?being spoiled?, ?not being proffessional? and ?being lazy? under ?negative personality traits influencing performance? main category were the most cited sub-categories, respectively. Under ?psychological factors influencing the success of national players? main category, ?being passionate about their profession?, ?doing the duties of the profession for development?, ?not giving priorities to the financial aspects of soccer? subcategories and under ?personality tarits influencing the success of national players? main category ?self-confidence?, ?being a hard worker?, ?being perfectionist? were the mostly cited sub-categories. Most of the findings of the study verified current sport psychological research on peak performance.