Ekonomik güçlükler ve çift yılmazlığı arasındaki ilişkide ikili başa çıkmanın aracı rolünün incelenmesi
Examination of the mediator role of dyadic coping in the relationship between economic hardships and couple resilience
Yazar: SILA ÖZGÜL
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM AYDOĞAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ekonomik sorunlar = Economic problems ; Evli çiftler = Married couples ; Stresle başetme = Coping with stress ; Yılmazlık = Resiliency

Özet:
Bu çalışmanın ana amacı, ekonomik güçlükler ile çift yılmazlığı arasındaki ilişkide pozitif ve negatif ikili başa çıkma yaklaşımlarının aracı rolünün araştırılmasıdır. Araştırmanın  bir diğer amacı ise cinsiyet ve ekonomik duruma dair göstergeleri içeren değişkenlerin (bir eve sahip olma, beklenmeyen durumlar için paraya sahip olma, ay sonuna para kalma durumu) çift yılmazlığını nasıl açıkladığını ortaya koymaktır. Bu doğrultuda araştırma, en az bir çocuğa sahip ve en fazla 30 yıl süreyle evli olan 249 kadın ve 117 erkek olmak üzere toplam 366 bireyle yürütülmüştür. Araştırmada veri toplamak amacıyla Kişisel Bilgi Formu, Aile Ekonomik Güçlük Ölçeği, Çift Başa Çıkma Envanteri ve İlişkisel Yılmazlık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayı Analizi, Aşamalı Hiyerarşik Regresyon Analizi gerçekleştirilmiş ve çalışmanın ana modeli için Çoklu Aracı Değişken Analizi (PROCESS Model 4) yürütülmüştür. Çalışmada hiyerarşik regresyon analizi sonuçları; evlilikte çift yılmazlığını ekonomik güçlüklerin ve negatif ikili başa çıkmanın negatif yönde, pozitif ikili başa çıkmanın pozitif yönde yordadığını göstermiştir. Ana modele ilişkin sonuçlar ise ekonomik güçlükler ve çift yılmazlığı arasındaki ilişkide pozitif ikili başa çıkma ve negatif ikili başa çıkmanın aracı rol üstlendiğini ortaya koymuştur. Özellikle de ekonomik güçlükler ve çift yılmazlığı arasındaki ilişkide evli bireylerin pozitif ikili başa çıkma yaklaşımlarının daha yüksek düzeyde aracılık etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular pozitif ikili başa çıkmanın, ekonomik zorluklar karşısında çift yılmazlığını sağlamada önemli bir koruyucu faktör olduğunu göstermiştir. Tüm bu sonuçlar; kültürel özellikler ve bulgular alanyazın göz önüne alınarak tartışılmış, gelecek çalışmalar ve uygulayıcılar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The main aim of this study is to investigate the mediating role of positive and negative dyadic coping approaches in the relationship between economic hardships and couple resilience. Another aim of the study is to reveal how variables including gender and indicators of economic status (having a house, having money for unexpected situations, having money at the end of the month) explain couple resilience. Accordingly, the study was conducted with a total of 366 individuals, 249 women and 117 men, who have at least one child and have been married for a maximum of 30 years. Personal Information Form, Family Economic Strain Scale, Dyadic Coping Inventory and Relational Resilience Scale were used to collect data. Pearson Product-Moment Correlation Coefficient Analysis, Hierarchical Regression were performed in the analysis of the data and Multiple Mediating Variables Analysis (PROCESS Model 4) was conducted for the main model of the study. The results of the hierarchical regression analysis showed that economic hardships and negative dyadic coping predicted marital couple resilience negatively, while positive dyadic coping and having money left at the end of the month predicted it positively. The results of the main model revealed that positive dyadic coping and negative dyadic coping mediated the relationship between economic hardships and couple resilience. In particular, positive dyadic coping approaches of married individuals were found to have a higher level of mediation effect in the relationship between economic hardships and couple resilience. These findings indicated that positive dyadic coping is an important protective factor in maintaining couple resilience in the face of economic hardship. All these results were discussed by taking cultural characteristics and literature into consideration, and suggestions for future studies and practitioners were presented.