Medenî sûreler örneğinde Kur'ân'ı anlamada eğitim açısından karşılaştırma üslûbu
Comparative style in terms of education in understanding the Quran in the example of medani surahs
Yazar: MUHAMMED RAHİM AKBULUT
Danışman: PROF. DR. HASAN YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Kur'ân-ı Kerîm muhatabının zihnini canlı tutmak, ona bir şey öğretirken bazen
bilgiyi direk verip, bazen ise dolaylı yoldan vererek daha kalıcı olmasını sağlamaktadır.
Kur'ân insana bilgi verirken aslında taraf seçme hüviyetini de vererek, karşılaştırma
üslûbu ile ona iki tarafın olduğunu açıkça belirtmiş ve bu iki tarafın eşit olmadığını, bunun
nedenini ve sonucunu ortaya koymuştur. Bundan sonra insanın zihninde bir soru işareti
bırakmadığı gibi, bazen belâğî nükteler çerçevesinde işin büyüklüğünü gösterip,
seçimlerinin sonucundan da haber vermiştir.
Bu tezin amacı, Medenî sûrelerde karşılaştırma üslûbunun Kur'ân'ı anlamadaki
katkısını açıklamaktır. Bu çerçevede birinci bölümde Kur'ân-ı Kerîm'in kullandığı
üsluplara ve bu üslupları hangi dönem ve şartlarda nasıl kullandığına değinilmiştir. Tezin
ikinci bölümünde ise karşılaştırma üslûbunun hangi yöntemler ile yapıldığı ve üzerinde
karşılaştırma yapılan kavramlar ilgili âyetler çerçevesinde değerlendirilmiş ve
karşılaştırma üslûbunun Kur'ân-ı Kerîm'i anlamadaki katkısı sunulmuştur.
Araştırmanın sonucuna göre, Kur'ân-ı Kerîm'in üslûbunu tek düzende sunmadığı,
cümle yapılarının değişmesinde özel bir edebi gaye olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bununla beraber Kur'ân-ı Kerîm'de karşılaştırma üslûbunun doğrudan sonuca götürmek
yerine ilgili konu üzerinde insanı düşünmeye sevk ettiği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kur'ân, Tefsir Medenî, Sûre, Karşılaştırma, Üslub, Mukâbele

Abstract:
Keeping the mind of the addressee of the Holy Quran alive and teaching him
something, sometimes by giving the information directly and sometimes by giving it
indirectly, makes it more permanent. While the Quran gives information to man, it also
gives him the ability to choose a side, clearly stating that there are two sides with the
comparative style, and revealing that these two sides are not equal, and the reason and
result of this. From now on, he did not leave a question mark in people's minds, and
sometimes he showed the magnitude of the task within the framework of rhetorical jokes
and informed about the results of his choices.
The aim of this thesis is to explain the contribution of the comparative style in
Madani surahs to understanding the Quran. In this context, in this study, the styles used
by the Holy Quran and how and in what periods and conditions were used are mentioned.
In the second part of the thesis, the methods by which the comparative style was used and
the concepts on which the comparison was made were evaluated within the framework of
the relevant verses, and the contribution of the comparative style to understanding the
Holy Quran was presented.
According to the results of the research, it was concluded that the Holy Quran does
not present its style in a uniform order and that there is a special literary purpose in the
change of sentence structures. However, it has been determined that the style of
comparison in the Holy Quran encourages people to think about the relevant subject rather
than leading directly to the conclusion.
Key Words: Quran, Tafsir, Medina, Surah, Comparison, Style, Comparison,