Ankara'daki aile sağlığı merkezlerinde çalışan aile hekimlerinin sağlam çocuk takibinde bilgi düzeylerinin ve uygulamalarının değerlendirilmesi
Assessment of knowledge levels and practices of family physicians who are working in family health centers in Ankara on well child care follow-up
Yazar: TUĞBA YILMAZ
Danışman: UZMAN İRFAN ŞENCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aile sağlığı = Family health ; Ankara = Ankara ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Koruyucu hekimlik = Preventive medicine ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Mevcut sağlık sisteminin işleyişinde sağlam çocuk takibi büyük oranda birinci
basamakta görev yapan aile hekimleri tarafından yürütülmektedir. Çalışmamızın
amacı çocuk sağlığının geliştirilmesi ve desteklenmesinde oldukça önemli bir yere
sahip olan sağlam çocuk takibi konusunda aile hekimlerinin üzerine düşen
sorumluluklarına dikkat çekmek, bilgilerini güncellemeyi sağlamak, sağlam çocuk
takibinin önemini ve gerekliliğini vurgulamaktır. Araştırma gözlemsel, kesitsel bir
anket çalışması olarak planlandı. Anket soruları THSK tarafından Türkiye için
uygulanabilir, güncel bilimsel kanıtlar göz önüne alınarak hazırlanmış ve tüm aile
hekimlerine dağıtılmış rehberden faydalanarak hazırlandı. Ankara'daki ASM'lerde
çalışan tüm aile hekimleri çalışmaya elektronik posta yoluyla anket linki üzerinden
farklı tarihlerde toplam 4 kez davet edildi. 01.12. 2016-01.02.2017 tarihleri arasında
araştırmaya katılmayı kabul eden aile hekimlerinden anketimizin bilgi düzeylerini
değerlendiren bölümünü eksiksiz dolduran 191'i çalışmaya dâhil edildi. Çalışmada
toplam bilgi düzeyleri; her soruya 1 puan verilerek soruların puanlandırılması ile
hesaplandı. Tüm sorulara doğru cevap verildiğinde toplam 24 puan alınıyordu. Aile
Hekimlerinin en az 5 ve en çok 21 olmak üzere ortalama toplam puanları 13,5 ± 3,2
olarak hesaplandı. Aile hekimlerin bilgi düzeyleri puanları beklenilenden düşük
saptandı. Bilgi düzey puanları ile ASM'de toplam çalışılan ay arasında anlamlı
derecede pozitif yönde korelasyon olduğu izlendi. Ayrıca sağlam çocuk takibi ile
ilgili rehberin okunma sıklığı ile toplam bilgi düzey puanları arasında olumlu yönde
anlamlı bir ilişki olduğu saptandı. Bununla birlikte aile hekimlerinin sağlam çocuk
takibi konusundaki günlük pratik uygulamalarını çoğunlukla yaptıkları ortaya çıktı.
Ancak zorunlu olmayan bazı takiplerdeki uygulamaların yeteri kadar yapılmadığı
görüldü. Bu çalışma bize sağlıklı nesiller yetiştirmek adına, birinci basamakta sağlam
çocuk izleminin istenilen düzeylere çıkarılabilmesi için aile hekimlerine eğitimlerin
verilmesinin ve konu hakkındaki rehberlerden yararlandırılmasının uygun olacağını
gösterdi.
Anahtar Kelimeler: Sağlam çocuk, aile hekimliği, koruyucu hekimlik.

Abstract:
In current healthcare system, follow-up care in childhood is mostly performed by
health professionals who are working in primary care system. The aim of our study is
taking attention to the responsibilities of family physicians and updating the
information about the well child care follow-up. The research is planned as an
observational, cross-sectional survey. Survey questions were prepared benefiting
from the guideline which was prepared by Turkish Public Health Institution
according to current scientific evidence which was applicable to Turkey and
distributed to all family physicians. All family physicians working in the family
health centers in Ankara were invited to research by e-mail for four times on
different dates via questionnaire link. 191 of the family physicians who agreed to
participate to survey between December 1, 2016 and February 1, 2017 were included
to the study, who fully completed the section of our study that assessed the level of
knowledge of well child care. In the study, the total knowledge level of the family
physicians in this subject was calculated by scoring the questions with 1 point for
each question.When all the questions were answered correctly 24 points were
obtained. The average total scores of the family physicians were 13.5 ± 3.2, with a
total score of at least 5 and a maximum of 21. Family physicians' knowledge level
scores were lower than anticipated. There was a positive correlation at a significant
level between the knowledge level scores and the total working month at the Family
Health Center. It was also found that there was a positively significant difference
between the frequency of reading guideline of well child care and total knowledge
level scores. On the other way, it became clear that family physicians mostly have
done their practice at their daily practice on well child care follow-up. This study
showed that it would be appropriate to educate family physicians and to make use of
the guidelines about the issue so that well child care can be raised at desired levels in
order to train healthy generations.
Key words: well child care, family physicians, preventive medicine.