Seçilmiş konu ve yazarlar ekseninde yabancı bilim adamlarının Türk siyasal hayatı literatürüne etkileri
The effects of foreign scientists on Turkish political life literature in selected topics and authors axis
Yazar: MERYEM İREM UZUNER
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ SUNAY
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Bilim insanı = Scientist ; Siyasi hayat = Political life ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history ; Uzmanlar = Specialists ; Yabancılar = Foreigners

Özet:
Bu çalışmada, Yabancı Türkiye uzmanlarının, III. Selim'den başlayarak Mustafa Kemal Atatürk'e kadar olan dönem kapsamında yaşanan siyasi olaylara bakış açıları değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu değerlendirmelere Osmanlı'nın geleneksel kurumlarının bozulması incelenerek başlanmıştır. Devamında tahta çıkan padişahların bozulan kurumlara olan tepkileri ve düzeltme çabaları gösterilmiştir. Düzenlenmesinin elzem olarak göründüğü askeri alanda yapılan reform çalışmaları, disiplinler arası bağlantıdan ötürü, askeri alanı istenilen ölçüye hiçbir zaman çıkaramamıştır. Batıyla artan temaslardan kaynaklı olarak ülke içerisine giren özgürlük ve eşitlik fikirleri ve bu fikirlere sahip aydın kadrosunun doğuşuyla reformların mahiyetinde de yenilenme yapılması gerektiği, dönemin şartlarına uyulması için gerekli olduğu, aydın çevreler tarafından savunulmuştur. Bu ideoloji çerçevesinde çok farklı etnik ve dini unsurları bünyesinde barındıran Osmanlı İmparatorluğu'nun, İslamiyet'ten kaynaklı üstünlük bilincini bir kenara bırakıp, eşitlik fikrini benimsemesi, aksi takdirde tebaası bulunan Gayr-i Müslimlerin, Batı kaynaklı etkiler sebebiyle kendi özgürlüklerinin peşine düşecekleri inancı vardır. Nitekim Osmanlı İmparatorluğu bu tehlikenin farkına varıp, çıkmaza girdiği noktalarda Avrupalı Devletlerin isteklerini kabul edip, tavizkâr fermanlar ilan etmişlerdir. Fakat fermanlara konu tebaalar, ayrılıkçı düşüncelerinden vazgeçmemişlerdir. Başta İngiltere olmak üzere, Avrupalı Devletleri de bir noktadan sonra, konusu Osmanlı İmparatorluğu'nun paylaşılması olan bir büyük Dünya Savaşı'na sürüklenmişlerdir. Bu savaştan yenik çıkan Osmanlı, çok ağır şartlar içeren antlaşmalar imzalamak zorunda kalmıştır. Avrupalı devletlerin kendi aralarında gizlice Osmanlı'yı pay etmelerinden kaynaklı olarak antlaşmanın imzalanmasına müteakip anavatan işgal edilmiştir. Bu işgal karşısında devletin askeri ve sivil aydınlarıyla, yerel güçlerin önderliğinde örgütlenen direniş başarıya ulaşmış, köhnemiş kurumlarıyla birlikte yıkılan Osmanlı'nın içinden genç, dinamik modern Türkiye Cumhuriyeti doğmuştur.

Abstract:
Turkey's domestic and foreign experts perspectives on political events in the period from III. Selim to Mustafa Kemal Atatürk were evaluated. This assessment has begun examining the Ottoman Empire to the disruption of traditional institutions. Subsequently, the reactions of the sultans who came to the throne to these deteriorated institutions and their efforts to correct them were shown. Due to the interdisciplinary connection, the reforms carried out in the military field, where its regulation seemed essential, have never brought the military field to the desired extent. The ideology has been adopted by the intellectual circles that the ideas of freedom and equality, which came into the country due to the increasing contacts with the West, and the birth of the intellectual staff with these ideas, should also be renewed in the nature of the reforms, and that it was necessary to comply with the conditions of the period. In the framework of this ideology it is considered that, the Ottoman Empire, which embodies very different religious beliefs, should put aside the belief of superiority stemming from Islam and adopt the idea of equality, otherwise the Non muslim citizens would pursue their freedom due to Western influences. As a matter of fact, the Ottoman Empire recognized the dangers of this danger and accepted the demands of the European States and declared egalitarian edicts. However, the subjected citizens didnt give up their thought of freedom. The European States, after this point, did not need the integrity of the Ottoman Empire and were dragged into the World War after their own interests. Defeated by this war, the Ottoman Empire had to sign treaties with very severe conditions. European states themselves were secretly occupied homeland after the signing of the agreement to share stemming from the Ottoman Empire. In the face of this occupation, the intellectual, broad commanders of the Ottoman Empire organized a resistance and achieved their goals as a result of these resistance. After World War dilapidated institutions were destroyed along with the Ottoman Empire through young, dynamic and modern Republic of Turkey was born with all its institutions.