Farklı dozlarda ultraviyole-A, B ve C radyasyonu uygulamalarının taze kesilmiş karpuzun raf ömrünün uzatılmasında etkisi
The effect of different doses of ultraviolet-A, B and C radiation treatments on extending the self life of fresh cut watermelon
Yazar: ABDULLAH HOŞAFCI
Danışman: PROF. DR. REZZAN KASIM
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı Ana Bilim Dalı / Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Meyve ve sebzeler, taze kesme işlemi ile tüketicinin kullanımına veya yemesine hazır hale getirilerek pazara sunulmaktadır. Son yıllarda aile yapısının küçülmesi ve çalışan nüfusun artması dolayısıyla bu ürünlere yönelim oldukça artmıştır. Bu anlamda taze kesilmiş karpuz da pazarlardaki yerini almaktadır. Taze kesilmiş ürünlerde ise hijyen özellikle dikkat edilmesi gerekli bir konudur. Bu çalışmada küp şeklindeki kesilmiş ve ambalajlanmış karpuzlara farklı dalga boylarına sahip UV-A (400-315 nm), UV-B (315-280 nm) ve UV-C (200-100 nm) ışınlar çift yönlü olacak şekilde ve 2,8; 5,6 ve 11,2 kJ/m2
dozlarında uygulanmıştır. Uygulamanın ardından karpuzlar 5±1 oC Sıcaklık ve %85-90 oransal nem içeren soğuk odada 10 gün süreyle depolanmıştır. Muhafaza süresince ikişer gün aralıklarla karpuzlarda, toplam çözünür fenol miktarı (mg/100 mL), meyve eti rengi (L*, a*, b*, hue, kırmızılık indeksi), şeker (glikoz, früktoz, sakkaroz) miktarı, SÇKM miktarı, ezilme direnci (N), elektrolit sızıntısı (%) ve ağırlık kaybı ölçümü ve analizleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda her üç UV uygulamasının karpuz küplerinin kalitesi üzerinde farklı etkiler gösterdiği tespit edilmiştir. En uzun dalga boyuna sahip olan UV-A uygulaması ağırlık kayıplarını azaltmış ancak karpuzların toplam çözünür fenol miktarı diğer uygulamalardan daha düşük olmuştur. UV-B uygulaması karpuz küplerinin hem SÇKM hem de sakkaroz miktarını arttırmıştır. En kısa dalga boyuna sahip UV-C uygulamasının ise elektrolit sızıntısını azalttığı bulunmuştur. Buna karşılık tüm uygulamalardaki karpuz küpleri 10 günlük muhafaza süresince pazarlanabilir kalitesini koruduğundan bundan sonraki çalışmalar için sürenin uzatılması önerilebilir.

Abstract:
The fruit and vegetables are made ready for the use or eating of the consumer and presented to the market with the fresh-cutting process. In recent years, the orientation to these products has increased considerably due to the shrinkage of the family structure and the increase in the working population. In this sense, freshly cut watermelon also occurs in the markets. In the case of fresh-cut products, hygiene is aparticular consideration. In this study, UV-A (400-315 nm), UV-B (315-280 nm),and UV-C (200-100 nm) rays with different wavelengths were used in fresh-cut and packaged watermelons in a bidirectional way and were administered at doses of 2,8; 5,6 and 11,2 kJ/m2. After the application, the watermelons were stored for 10 days in a cold room with a temperature of 5±1 oC and a relative humidity of 85-90%. Total soluble phenol amount (mg/100 mL), fruit color (L*, a*, b*, hue and redness index), sugar (glucose, fructose, sucrose) amount. TSS content, crushing resistance (N), electroyte leakage (%) and weight loss were measured and analyzed in watermelons at intervals of two days during storage. As a result of the study, it was found that all three UV applications showed diffrent effects on the quality of watermelon cubes. The application of UV-A, which has the longest wavelength, reduced weight losses, but the total amount of soluble phenol in watermelons was lower than other applications. UV-B treatment increased both the amount of TSS and sucrose in watermelon cubes. The application of UV-C, which has the shortest wavelength, has been found to reduce electrolyte leakage. On the other hand, since watermelon cubes in all appications retain their marketable quality during the 10-day storage period, it may be recommended to extend the perion for further studies