Üniversite öğrencilerinin problemli internet kullanımları ile akılcı olmayan inançları ve yetersizlik duygusu arasındaki ilişkiler
Relationships among irrational beliefs, inferiority felling and problematic internet usage of university students
Yazar: MERVE AYDIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BİRCAN ERGÜN BAŞAK
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Bilgisayar kullanımı = Computer usage ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Problem davranış = Problem behavior ; Yetersizlik duygusu = Inferiority feeling ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırmada ilk olarak üniversite öğrencilerinin problemli internet kullanım düzeylerinin nasıl bir dağılım gösterdiğini incelemek amaçlanmıştır. İkinci olarak üniversite öğrencilerinin problemli internet kullanım düzeylerinin internet kullanım amacına göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Üçüncü olarak ise cinsiyet, yetersizlik duygusu ve akılcı olmayan inançlar değişkenlerinin problemli internet kullanımını yordama gücünü ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu Anadolu Üniversitesi'nin çeşitli fakültelerinde örgün öğrenim gören 1229 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri Ceyhan, Ceyhan ve Gürcan (2009) tarafından geliştirilen 'Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği, Yurtal (1999) tarafından uyarlanan 'Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği' ve Akdoğan (2012) tarafından geliştirilen 'Yetersizlik Duygusu Ölçeği' ile toplanmıştır. Verilerin analizinde betimleyici istatistikler, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon Analizi ve Doğrusal Hiyerarşik Regresyon Analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu araştırmada katılımcıların problemli internet kullanımının düşük düzeyde olduğu bulunmuştur. Ayrıca interneti sosyal medya ve oyun oynamak amacıyla kullanan katılımcıların problemli internet kullanım düzeyinin interneti akademik faaliyetler için kullananlara göre daha yüksek olduğu ortaya koyulmuştur.Yapılan regresyon analizinde ise yetersizlik duygusunun cesaretin kırılması ve kendi değerini yadsıma boyutlarının problemli internet kullanımı yordayan en güçlü değişkenler oldukları belirlenmiştir. Bunu akılcı olmayan inançların onaylanma isteği, suçlama eğilimi ve mükemmeliyetçilik boyutları ile erkek olmak izlemektedir. Öte yandan bu araştırmada yetersizlik duygusunun yararsız üstünlük çabası boyutu ile akılcı olmayan inançların yüksek beklentiler, aşırı kaygı ve duygusal sorumsuzluk boyutlarının problemli internet kullanımını yordamadığı ortaya koyulmuştur.

Abstract:
First aim of this study was to investigate problematic internet usage level of university students. Secondly, it was aimed to investigate whether problematic internet usage levels of those students differ significantly according to internet usage purposes. Thirdly, it was aimed to examine the contribution of inferiority feelings, irrational beliefs and gender to the prediction of problematic internet usage. The participant of the study was consisted of 1229 university students attending to different faculties of Anadolu University. Data were collected by means of 'Problematic Internet Usage Scale' (Ceyhan, Ceyhan and Gurcan, 2009), 'Irrational Beliefs Scale' (Yurtal, 1999) and 'Inferiority Feelings Scale' (Akdoğan, 2012). Descriptive statistics, One-way ANOVA, Pearson Correlation Analysis, Linear Hierarchical Regression Analysis techniques and KruskalWallis H Test were utilized in data analysis process. Results indicated that, problematic internet usage of participants was low and differed significantly according to internet usage purposes. Students those of whom using internet for social media and playing game have significatly higher scores from problematic internet usage scale than those of whom using internet for academic purposes. According to the regression analysis results discouragement and negation of self value subscales of inferiority feeling scale were the most powerful predictors of problematic internet usage. This was followed orderley by desire for approval, blaming tendency and perfectionism dimensions of irrational beliefs, and being male at last. On the other hand useless superiority effort subscales of inferiority feeling scale, andhigh expectation, emotional irresponsibility, dependency, and helplessnesssubscales of irrational beliefs scale didn't predict problematic internet usage in this study.