Marka arketipleri bağlamında Türkiye'deki sanal market uygulamalarının reklam filmlerinin çözümlemeleri üzerine bir çalışma
A study on the analysis of commercials of online grocery applications in Turkey in the context of brand archetypes
Yazar: ÖZLEM BEYKOZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEZGİ TURFANDA
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı / Reklamcılık ve Marka İletişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Reklamcılık = Advertising

Özet:
Küreselleşmeyle birlikte, markalar dünyada rekabet avantajı elde etmek amacıyla
tüketicileriyle yakın ilişkiler geliştirmek için çaba göstermektedir. Markalar bu
bağlamda bir insanın sahip olduğu kişilik özelliklerine benzer bir kişiliğe sahip olmak
için çalışmalar yapmaktadır. Marka kişiliği, tüketicilerin markaları algılamalarına
yardımcı olan semboller aracılığıyla oluşturulmaktadır. Bu semboller, markaların hedef
kitlelerinde belirli duygular, anlamlar ve değerler uyandırabilmektedir. Jung tarafından
öne sürülen arketipler, belirli kişilik özelliklerini ifade eden evrensel semboller olarak
tanımlanmaktadır. Markalarının kişiliğini yansıtmasında önemli bir etken olan arketipler
markalar tarafından tüketicilerin zihninde belirli duygusal tepkiler oluşturabilmektedir.
Marka arketipleri, insanların hayatlarındaki belirli rolleri temsil eder ve markalar da bu
rolleri kullanarak hedef kitlelerine daha etkili bir şekilde hitap edebilmektedir. Bu
nedenle, markalama sürecinde arketip kullanımı, markaların tüketicilerle daha anlamlı
ve etkileşimli bir bağ kurmalarına olanak sağlamaktadır. Pazarlama iletişimi çabalarının
büyük bir kısmı, marka kişiliğini geliştirmek için reklamlar aracılığıyla yürütülmektedir.
Bu bağlamda, bu çalışmada Türkiye'deki sanal market uygulamalarının reklam
filmlerinde marka arketiplerinin nasıl yer aldığı göstergebilimsel analiz yöntemiyle
değerlendirilmiştir. Bu kapsamda Türkiye'de en çok tercih edilen 5 Türk sanal market
markası reklamları detaylı bir şekilde incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda, markaların
reklamlarda hedef kitlelerine marka kişiliklerini yansıtmada ve marka imajı oluşturmada
arketipleri iletişim stratejileri içinde kullandıkları görülmektedir.

Abstract:
With globalization, brands strive to develop close relationships with consumers in order
to gain a competitive advantage worldwide. In this context, brands work to have a
personality similar to the personality traits of an individual. Brand personality is created
through symbols that help consumers perceive brands. These symbols can evoke
specific emotions, meanings, and values in the target audience. Archetypes, proposed by
Jung, are defined as universal symbols that express certain personality traits.
Archetypes, which play a crucial role in reflecting the personality of brands, can
generate specific emotional responses in the minds of consumers. Brand archetypes
represent specific roles in people's lives, and brands can effectively address their target
audience by utilizing these roles. Therefore, the use of archetypes in the branding
process enables brands to establish a more meaningful and interactive connection with
consumers. A significant portion of marketing communication efforts is conducted
through advertisements to enhance brand personality. In this context, in this study, how
brand archetypes are included in commercials of online grocery applications in Turkey
was evaluated using the semiotic analysis method. The advertisements of the top 5
Turkish online grocery brands, widely preferred in Turkey, have been thoroughly
examined within this scope. The results of the study indicate that brands use archetypes
in their communication strategies to reflect their brand personalities to the target
audience and build brand image.