Karar verme tarzlarının öz yeterlilik ve kaygı düzeyleri açısından incelenmesi
The examination of decision-making strategies in terms of self-efficacy and anxiety
Yazar: HANIM ACAR
Danışman: PROF. DR. HAŞİM ERCAN ÖZMEN
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Durumluk kaygı = State anxiety ; Karar verme = Decision making ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Sürekli kaygı = Trait anxiety ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu çalışmanın amacı karar vermenin anksiyete ve öz yeterlilik açısından incelenmesidir. Çalışmaya İstanbul ve Sakarya'da yaşayan  236'sı kadın, 179'u erkek olmak üzere 415 kişi katılmıştır. Katılımcılardan Kişisel Bilgi Formu,  Melbourne Karar Verme Ölçeği (MKVÖ I-II), Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri, ve Genel Öz Yeterlilik Ölçeği'nin yer aldığı anket formları aracılığıyla veri toplanmıştır.  Karar verme tarzlarının genel öz yeterlilik, durumluk ve sürekli kaygı düzeylerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı Bağımsız Örnek t-Testleri ile incelenmiştir. Tüm örneklemde durumluk ve sürekli kaygı puanı yüksek olan bireylerin, Karar Vermede Öz Saygı ve Dikkatli karar verme alt boyut puanları daha yüksek bulunmuştur. Durumluk ve Sürekli Kaygı puanı düşük olan bireylerin ise Kaçıngan, Erteleyici ve Panik alt boyutlarında daha yüksek puan aldıkları belirlenmiştir. Genel Öz Yeterlilik açısından karar verme  alt boyutları arasında anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Genel Öz Yeterlilik puanı yüksek olan bireylerin Kaçıngan, Erteleyici ve Panik alt boyutlarında daha yüksek puan aldıkları saptanmıştır. Genel Öz Yeterlilik puanı düşük olan bireylerin verdikleri karara daha fazla güvendikleri ve karar verirken daha dikkatli oldukları belirlenmiştir. Karar verme stillerinde bazı sosyo-demografik değişkenlere göre farklı sonuçlar elde edilmiştir. Analizden elde edilen sonuçlar literatürde bulunan diğer bulgularla beraber tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate decision-making behavior in relation with anxiety and self-efficacy. 415 people, consisting of 236 women and 179 men, living in Istanbul and Sakarya, participated in this study. Data was collected from the participants through a battery of questionnaires consisting of Personal Information Form, Melbourne Decision Making Scale (MDMS I-II), State-Trait Anxiety Inventory, and General Self-Efficacy Scale. The relationships between decision-making behavior, general self-efficacy, situational and trait anxiety we investigated using the Independent sample t-Test. As a result of the analysis, it was found that decision-making styles varied related with changes  in General Self-Efficacy, State and Trait Anxiety. Individuals with higher state and trait anxiety scores had higher self-esteem in decision making and careful decision-making sub-dimensions. Individuals with low state and trait anxiety scores were found to have higher scores in Avoidant, Procrastination and Panic sub-dimensions. Significant differences were identified between the sub-dimensions of decision making and General Self-Efficacy. It was determined that individuals with high General Self-Efficacy scores got higher scores in avoidant, procrastination and panic sub-dimensions. Individuals with a low overall self-efficacy score tend to be more confident in their decisions and be more careful when making decisions. It was also found that decision making styles were related with certain sociodemographic variables. The results of the analysis have been discussed in the light of current literature.