Genel anestezi altında yapılan ağız ve diş tedavilerinin zihinsel engelli hastaların ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesi üzerindeki etkisi
Impact of general anesthesia on the oral health related quality of life of patients with intellectual and developmental disabilities
Yazar: EKİN KENCİ
Danışman: PROF. MUHARREM CEM DOĞAN
Çukurova Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2016
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-genel = Anesthesia-general ; Ağız = Mouth ; Diş hastalıkları = Tooth diseases ; Diş hekimleri = Dentists ; Diş hekimliği = Dentistry ; Dişler = Teeth ; Tedavi = Treatment ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Zeka geriliği = Mental retardation

Özet:
Genel Anestezi Altında Yapılan Ağız ve Diş Tedavilerinin Zihinsel Engelli
Hastaların Ağız Sağlığı İle İlişkili Yaşam Kalitesi Üzerindeki Etkisi
Bu çalışmada zihinsel engeli olan hastaların ağız ve diş sağlığı bulgularını
ve bunlardan kaynaklanan problemleri belirlemek; genel anestezi altında yapılan
ağız ve diş tedavilerinin zihinsel engelli hastaların ağız sağlığı ile ilişkili yaşam
kalitesi üzerindeki etkisini ölçmek hedeflenmiştir. Ağız sağlığı ile ilişkili yaşam
kalitesi değişimini ölçmek için orijinal dili İngilizce olan Franciscan Hospital for
Children Oral Health-Related Quality of Life (FHC-OHRQOL) anketinin Türkçe
kültürlerarası çevirisi ve psikometrik adaptasyonu yapılmıştır.
Çukurova Üniversitesi ve Erciyes Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültelerine
başvuran toplam 155 zihinsel engelli hastanın yakınları veya bakıcılarının FHCOHRQOL
anketinin yanı sıra; içeriğinde sosyo-demografik bilgiler, hastaların
öncelikli tanısı, daha önceki tedavi deneyimleri ve ağız hijyeni alışkanlıklarına
yönelik sorular olan formları doldurmaları sağlanmıştır. Yanı sıra Çukurova ve
Erciyes Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi ameliyathanelerinde birer diş hekimi
tarafından ağız sağlığı ile ilgili tarama formları doldurulmuştur.
Hasta yakınları ve bakıcılar hastaların ağız sağlığı ile ilişkili yaşam
kalitesini etkileyecek birçok ağız ve diş bulguları yine bunlarla ilişkili günlük
hayatta karşılaşılan problem ve kaygılarını belirtmişlerdir. Tedavi öncesinde en
çok rapor edilen bulgular diş ağrısı, dişleri sebebiyle yemek yemede zorluk çekme,
hastanın diş problemleri sebebiyle sinirlenmesi olarak belirlenmiştir. FHCOHRQOL
anketinin tedavi öncesi ve sonrası toplam skorları karşılaştırıldığında,
genel anestezi altında yapılan ağız ve diş tedavilerinin hastaların ağız sağlığı ile
ilişkili yaşam kalitesi üzerinde istatiksel olarak anlamlı derecede olumlu etki
yaptığı sonucu ortaya çıkmıştır. FHC-OHRQOL anketinin skorları ve ağız-diş
sağlığı bulguları; hastaların öncelikli tanı gruplamalarına, daha önceki tedavi
deneyimlerine, anketi yanıtlayanların hasta ile yakınlık derecesine, epilepsi
varlığına, cinsiyet ve yaş gruplamalarına göre karşılaştırılmıştır.
Anahtar sözcükler: Zihinsel Engelli Hastalar, Yaşam Kalitesi, Ağız Sağlığı, FHCOHRQOL

Abstract:
Impact of General Anesthesia on the Oral Health Related Quality of Life of
Patients with Intellectual and Developmental Disabilities
The purposes of this study were to describe the symptoms, daily life
problems and parental concerns related to oral health for patients with intellectual
and developmental disabilities(IDD); and examine the effectiveness of oral
rehabilitation under general anesthesia at improving oral health related quality of
life. In order to measure the the change in oral health related quality of life
Franciscan Hospital for Children Oral Health-Related Quality of Life (FHCOHRQOL)
questionnaire was translated in Turkish and socio cultural adaptation
was made .
Family/caregivers of 155 patients with IDD who attented Cukurova
University and Erciyes University Dentistry Faculties completed forms including
information about socio-demographic findings, primary diagnosis of
patients,previous dental experiences and oral hygiene habits besides FHCOHRQOL
questionnaire. In adition to this two dentists completed oral health
survey forms in operation rooms of Cukurova University and Erciyes University
Dentistry Faculty operation rooms.
Family caregivers of special health care needs patients report a variety of
oral symptoms, daily life problems, and concerns attributable to their child's oral
health that impact QOL
The most frequent survey responses before oral rehabilitation were;
toothache, difficulty at eating and anger about oral problems. Comparing the total
scores for FHC-OHRQOL questionnaire the results suggest that the oral health
rehabilitation under general anesthesia had a statisticaly positive impact on the
oral health related quality of life. The total scores for FHC-OHRQOL and oral
findings were compared with primary diagnosis, previous dental experience, the
relationship between the person who completed the questionnaire, patient having
epilepsy, gender and age groups.
Key Words: Patients with Intellectual and Developmental Disabilities, Quality of
Life, Oral Health, FHC-OHRQOL