Davranışsal finans yaklaşımı çerçevesinden bireysel emeklilik sistemine yönelik tutum ve davranışlar: Erzincan ili örneği
Attitudes and behaviors towards the individual retirement system from the framework of behavioral finance approach: Case of Erzincan provinance
Yazar: FATMA AKGÜL
Danışman: DOÇ. DR. ŞULE YÜKSEL YİĞİTER
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bireysel emeklilik = Individual retirement ; Bireysel yatırımcılar = Individual investors ; Davranışsal finans = Behavioral finance ; Emeklilik sistemi = Pension system ; Erzincan = Erzincan ; Finansal davranış = Financial behaviour ; Finansal tutum = Financial attitudes

Özet:
Bireyler aktif olarak çalıştıkları dönemde, kazançları doğrultusunda oluşturdukları yaşam standartlarını emekli olduktan sonra da devam ettirmek amacıyla kazanımlarının bir bölümünü yatırıma dönüştürme ihtiyacı duymaktadırlar. Bu ihtiyaca binaen, bireysel emeklilik sistemlerine gönüllü olarak katılmakta ve emeklilik gelirlerine ek olacak ikinci bir gelir elde etmeye yönelmektedirler. Kazanımlarını bireysel emeklilik sistemi içerisinde yatırıma dönüştürmek isteyen bireyler, psikolojik ve çevresel etkiler sonucunda rasyonel olmayan kararlar verebilmektedirler. Bu bağlamda bireysel emeklilik sistemi ile insanların finansal konularda neden sürekli hatalar yaptığını ve irrasyonel kararlar verdiğini inceleyen davranışsal finans teorisi arasındaki ilişkiyi araştırmanın önemi ortaya çıkmaktadır.
Bu araştırmanın amacı bireysel emeklilik sistemine katılan bireylerin, bireysel emeklilik sistemine (BES) yönelik finansal davranışlarını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, Erzincan ilinde yaşayan ve bireysel emeklilik sistemine katılmış olan 464 kişi üzerinde anket çalışması yapılmıştır. Anket sonuçları SPSS ve AMOS programları aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmada kullanılan birikim ve BES ölçeği; birikim yapma amacı, BES temel bilgi düzeyi ve BES'e yaklaşım olmak üzere üç boyuttan oluşmaktadır. Davranışsal finans eğilimleri ise; aşırı güven, aşırı iyimserlik, pişmanlıktan kaçınma, kayıptan kaçınma ve temsil etme eğilimi olmak üzere beş boyutuyla kullanılmıştır. Analizler sonucunda yatırımcıların birikim yapma amacının araştırmada kullanılan davranışsal finans eğilimlerinin beş boyutu üzerinde de etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. BES temel bilgi düzeyinin aşırı güven, aşırı iyimserlik ve temsil etme eğilimi üzerinde etkili olduğu otaya çıkmıştır. BES'e yaklaşımın ise aşırı iyimserlik, pişmanlıktan kaçınma ve temsil etme eğilimi üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Individuals are in need of turning some of their income they earnt in actively working period into investments in order to maintain the living standards after retirement too, they have created in line with their earnings. By the virtue of this need, they voluntarily participate in individual retirement systems and tend to earn a second income in addition to their retirement income. Individuals who want to invest their earnings in the individual retirement system can make irrational decisions as a result of psychological and environmental effects. In this context, it is important to investigate the relationship between the individual retirement system and behavioral finance theory, which examines why people constantly make mistakes and make irrational decisions in financial matters.
The aim of this research is to examine the financial behavior of individuals participating in the individual retirement system towards the individual retirement system (IRS). In accordance with this aim, a survey was conducted on 464 people living in Erzincan province and participated in the individual retirement system. The survey results were analyzed through SPSS and AMOS programs. The accumulation and IRS scale used in the research consists of three dimensions as the purpose of accumulation, the basic knowledge of the IRS and the approach to the IRS. Behavioral finance tendencies were used in five dimensions as overconfidence, over-optimism, avoidance of regret, loss aversion and representation tendency. As a result of the analysis, it was concluded that the purpose of accumulation of the investors has an effect on all five dimensions of behavioral finance tendencies used in this research. It was revealed that IRS basic knowledge level has an effect on overconfidence, over-optimism and representation tendency. It has been determined that the approach to IRS has an effect on over-optimism, avoidance of regret and representation tendency.