İlaç uygulama hatalarının önlenmesine yönelik hemşirelik girişimlerinin belirlenmesi
Determination of nursing interventions for prevention of medication administration errors
Yazar: AYŞE SİNEM TAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA GÖÇMEN BAYKARA
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Tedavi hataları = Medication errors ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review

Özet:
İlaç hatalarının önlenmesinde hemşireler önemli bir role sahiptir. Bu araştırma ilaç uygulama hatalarının önlenmesine yönelik hemşirelik girişimlerinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Gazi Hastanesi ve Memorial Ankara Hastanesi'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın yapılabilmesi için etik kurul onayı, kurumlardan yazılı izin ve hemşirelerden izin alınmıştır. Verilerin toplanmasında tanıtıcı özellikler formu, hemşirelerin ilaç uygulama hatalarına ilişkin özellikler formu, ilaç hatalarını önlemeye yönelik hemşirenin aldığı önlemler formu ve ilaç hatalarını önlemeye yönelik kurumsal önlemler formu kullanılmıştır. Araştırmaya aktif olarak ilaç uygulaması yapan 275 hemşire dahil edilmiştir. Elde edilen verilerin değerlendirmesinde yüzdelik, ortalama, standart sapma, Tek yönlü Anova testi, Kruskal Wallis ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda hemşirelerin % 87,2'si hastanın ismi, ilacın ismi, ilaç dozu, ilacın uygulama yolunu her zaman kontrol ettiğini, %8'i ise çok nadir ilacı özelliklerine göre doğru hazırlama şeklini araştırdığını belirtmiştir. Lisansüstü eğitim alan, mesleğini kendi isteğiyle seçen ve mesleğinden memnun olan, hemşirelerin diğer hemşirelere göre ilaç hatalarını önlemeye yönelik yaptıkları girişimlerin daha fazla olduğu bulunmuştur (p<0,05). Araştırmada kurumlar tarafından alınan önlemler arttıkça, hemşirelerin ilaç hatalarını önlemeye yönelik aldıkları önlemlerin azaldığı bulunmuştur. Hemşirelerin % 96,6'sı hemşire sayısının artırılmasını önermiştir. Sonuç olarak, ilaç uygulamaları ile ilgili standartlar geliştirilmesi, kurumsal önlemler için gelişen teknolojinin kullanılması, hemşirelik temel eğitim müfredatında ilaç uygulamalarına ilişkin ders veya konuların genişletilmesi hizmet içi eğitimlerin ve faaliyetlerin artırılması önerilmektedir.


Anahtar Kelimeler : Hemşirelik, ilaç uygulamaları, ilaç hataları, önlemler

Abstract:
Nurses play an important role in preventing medication errors. This study was conducted descriptively for the purpose of determining nursing interventions aimed at preventing drug errors. The study was carried out in Gazi University Health Research and Application Center Gazi Hospital and Memorial Ankara Hospital. In order to conduct the study, we received an ethical committee approval, written permissions from the institutions and consents from nurses. The data were collected using an introductory characteristics form, characteristics form concerning drug errors of nurses, form concerning precautions taken by nurses to prevent drug errors and institutional precautions form for preventing drug errors. Nurses applying active drugs were included in the study. The acquired data were evaluated using percentage, mean, standard deviation, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Kruskal Wallis and correlation analysis. As a result of the study, it was determined that 87,2% of nurses always checked the name of a patient, names of drugs, dose of drugs and methods of application, whereas 8% seldomly investigated how to prepare drugs properly according to their characteristics. Concerning the precautions to be taken by institutions; 96,6% of nurses suggested to increase the number of nurses. It was determined that nurses who had done master degree, chosen their profession willingly and were pleased with their profession had more interventions aimed at preventing drug errors than other nurses (p<0,05). In the study that as the precautions taken by institutions increased, precautions of nurses decreased. 96.6% of the nurses ' views on the measures to be taken by the institutions suggested that the number of nurses should be increased. As a consequence, it is recommended to develop standards on drug applications, use advancing technology in institutions, expand lessons or subjects concerning drug applications in the basic nursing curriculum and increase in-service trainings.


Keywords : Nursing, medication applications, medication errors, measures