Aidiyet, kimlik, mekân kavramının ev formunda heykel plastiğine dönüşümü
The concept of belonging, identity, space and its transformation of homes into plastic sculptures
Yazar: BİRSEN GÜLTEKİN
Danışman: PROF. DR. MELİH APA
Mersin Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
İlk çağlardan beri mekânlar öncelikle barınma ve korunma gibi ihtiyaçlar için düşünülmüş ve tasarlanmıştır. Daha sonraki dönemlerde mekâna farklı değerler yüklenmiş ve ilkel formları dışında farklı formlar kazandırılmıştır. Bu araştırmada mekân kavramı ev formuyla sınırlı olup, ev formu mekân, aidiyet ve kimlik kavramlarıyla ilişkilendirilmiş; bu ilişkilendirmenin mantığı hem uygulamalarda hem de metinde çözümlenmiştir. Mekân içinde mekân diye adlandırabileceğimiz en küçük mekân olan ev formuna soyut değerler (sıcaklık, sevgi, yaşam vb.) yüklenmiş ve görünmeyen değerler görünür kılınmaya çalışılmıştır. Rus Ressamı Kasimir Malewitsch' in "sıfır noktası" olarak ifade edilebilecek en temel yapıdan ilham alınarak bu en yoksul ve en yoksun nokta üzerinden bireye aidiyetlik duygusu aşılanmaya çalışılmış, kişisel çalışmalara bu yolla kimlik kazandırılmıştır. Ayrıca Christo ile Jeanne -Claude ikilisinin bina, ada, ağaç vs. gibi nesneleri paketleyerek tezat bir biçimde formları görünür kıldıkları gibi, bu çalışmada da duygular form oluşturularak görünür kılınmış; mekân, fenomolojik ve psikolojik boyuta taşınarak ortada saf bir plastik değer bırakılmıştır. Ev kavramını yapı söküme uğratıp; bu forma yüklediğimiz anlamları da (sevgi, sıcaklık, yaşam vb.) alt anlamlar olarak değerlendirmek gerekmektedir. Bir kavramın, formun farklı alt anlamlarının, tamamlayıcılarının olduğu böyle bir durumda da her şeyin iç içe olduğunu, birbirini oluşturduğunu ya da yığmalar bütünü olduğunu göreceğiz. Bu alt anlamlar ve tamamlayıcılar bireylere göre farklılık göstermektedir. Formların da göreli olduğu durumda; heykele dönüşen ev formunu sanat tarihinde farklı sanat akımlarından sanatçıların nasıl plastiğe dönüştürdükleri örneklerle incelenecektir. Bu tezin amacı aidiyet ve kimlik kavramlarının duygu-durum olarak, sağlıklı bir ortamda, sağlıklı bir şekilde yeşermesi için alt anlamları görünür kılmaktır. Gelecek nesil ancak bu biçimde barış ve mutluluk içinde yaşayabilir.

Abstract:
Since ancient times, spaces have been primarily thought of and designed for necessities such as shelter and protection. During later periods, different values were attached to these spaces and different forms were gained apart from their primitive forms. In this study, the concept of space is limited to the form of the house and its association with the concepts of space, belonging and identity; the logic behind this association is analysed both in its implementation and in script. Abstract values such as warmth, love, life, etc. have been affiliated with the house form, which is the smallest space we can call a space within a space, and invisible values have been tried to be made visible. Inspired by russian painter Kasimir Malewitsch's most common structure, which can be stated as the 'zero point', the sense of belonging was tried to be instilled through this destitute and most deprived point, and this way personal works were given an identity. Additionally, just as Christo and Jeanne-Claude packaged objects such as buildings, islands and trees, making the forms visible in a contradictory manner, in this study too, emotions were made visible by creating a form; space, elevated to a phenomenological and psychological dimension, has left a pure plastic value behind. Deconstructing the concept of home, it is necessary to evaluate the meaning (love, warmth, life, etc.) that we attribute to this form as sub-meanings. In such a case, where a concept or form has different sub-meanings and complements, we will see that everything is intertwined, constitutes each other, or is an accumulation of aggregates. These sub-meanings and complements differ within individuals. In case the forms are relative as well; the examples of how artists from different art movements in the history of art transformed the house form, which turned into a sculpture, into plastic, will be examined. The aim of thesis is to show the concepts of belonging and identity, in a healthy environment, in a healthy way and maket he sub-meanings visible as emotions. The future generations can live in peace and happiness only in this way.…