Kırıkkale'de kuzularda Cryptosporidium Spp.'nin yaygınlığının Carbol-Fuchsin boya ve immununokromatografik hızlı test kiti ile araştırılması
Investigation of the prevalence of Cryptosporidium Spp. in lambs with Carbol-Fuchsin dye and immunochromatographic rapid test kits in Kırıkkale
Yazar: SİNEM AKDENİZ
Danışman: DOÇ. DR. AYCAN NURİYE GAZYAĞCI
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Veteriner Parazitoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Parazitoloji = Parasitology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Cryptosporidium = Cryptosporidium

Özet:
Cryptosporidiosis, Cryptosporidium türlerinin neden olduğu neonatal veya immun sistemi baskılanmış hayvanlarda ve insanlarda görülen akut veya kronik seyreden enterik bir hastalıktır. Enfeksiyon ekonomik yönden özellikle yeni doğan buzağı ve kuzuların ciddi bir hastalığı olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada Kırıkkale'de neonatal dönem kuzu ishallerinde Crytosporidium spp.'nin Carbol-fuchsin boyama ve immuokromotografik hızlı test kiti ile yaygınlığının belirlenmesi hedeflenmiştir. Dışkı örnekleri 0-30 günlük kuzulardan alınmıştır. Toplam 110 tane Cryptosporidium semptomu gösteren ve göstermeyen kuzudan örnek alınmış, laboratuvara getirilen her bir örnek Carbol-fuchsin boya ile tekniğine uygun olarak boyanmış x100'lük büyütmede immersiyon yağı ile incelenmiştir. Tek bir etken görülse bile hayvan pozitif kabul edilmitir. Pozitif olanlar yoğunluğu yönünden skorlandırma yapılmış ve fotoğrafları çekilmiştir. Alınan her bir örnek tez kapsamında alınan hızlı tanı kiti ile prosedüre uygun olarak bakılacak verileri boyama yöntemi ile not alınarak çalışma sonunda değerlendirilmiştir. Buna göre kuzulardan alınan dışkı örneklerinde Carbol-fuchsin boyama ile Cryptosporidium spp. görülme oranı %4,54 (5/110) olarak tespit edilmiştir. Hazır Tanı kiti yöntemiyle incelenen dışkı örneklerinde ise Cryptosporidium spp. yönünden pozitiflik %47,2 (52/110) olarak belirlenmiştir. Carbol-fuchsin boyama yöntemiyle negatif bulunan örneklerin 47 tanesi hazır tanı kiti ile pozitif olarak bulunmuş, boyama yöntemiyle pozitif olarak tespit edilen tüm örnekler hazır tanı kitinde de pozitif çıkmıştır. Çalışmada kullanılan yöntemler cinsiyetler düzeyinde incelendiğinde gruplar arasında herhangi bir farklılık bulunmamıştır (p=0,382). Çalışmada kullanılan yöntemler yaş düzeyinde incelendiğinde ise yine gruplar arasında herhangi bir farklılık bulunmamıştır (p=0,397). Ancak çalışmada kullanılan yöntemler, cinsiyet ve yaş grupları göz önüne alınmadan değerlendirildiğinde ise gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık elde edilmiştir (p<0,001).

Anahtar kelimeler: Crytosporidium spp, Carbol-fuchsin boyama, kuzu, neonatal ishal, Hızlı Tanı kiti, yaygınlık, Kırıkkale, teşhis, ookist, dışkı

Abstract:
Cryptosporidiosis is an acute or chronic enteric disease caused by Cryptosporidium species and seen in neonatal or immunocompromised animals and humans. Infection is considered an economically serious disease, especially of newborn calves and lambs. In this study, it was aimed to diagnose Cryptosporidium spp. using carbolfuchsin staining and ready-made Diagnostic kits and to determine its prevalence in neonatal lamb diarrhea in Kırıkkale province and its surroundings. The fecal samples used in the study were selected from newborn lambs aged 0-30 days in Kırıkkale province and its surroundings. A total of 110 samples were taken from lambs with and without symptoms of Cryptosporidium, and each sample brought to the laboratory was stained with Carbol-fuchsin dye in accordance with the technique and examined with immersion oil at a magnification of x100. Even if a single agent was seen, the animal was considered positive. Positive ones were scored according to their density and photographs were taken. Each sample taken was evaluated at the end of the study by noting the data to be examined in accordance with the procedure with the Rapid Diagnostic kit purchased within the scope of the thesis, using the staining method. Accordingly, Cryptosporidium spp. was detected in fecal samples taken from lambs by Carbol-fuchsin staining. The incidence rate was found to be %4,54 (5/110). Cryptosporidium spp. was detected in the stool samples examined with the ready-made diagnostic kit method. positivity was determined as %47,2 (52/110). 47 of the samples found to be negative with the Carbol-fuchsin staining method were found to be positive with the ready-made diagnostic kit, and all samples detected as positive by the staining method were also found positive in the ready-made diagnostic kit. When the methods used in the study were examined at the gender level, no difference was found between the groups (p=0.382). When the methods used in the study were examined at age level, no difference was found between the groups (p=0.397). However, when the methods used in the study were evaluated without considering gender and age groups, a statistically significant difference was obtained between the groups (p<0.001).

Key Words: Crytosporidium spp, Carbol-fuchsin staining, lamb, neonatal diarrhea, Rapid Diagnostic kit, prevalence, Kırıkkale, diagnosis, oocyct, stool