Modern Türk kısa hikâyeciliğinde kötücül çocuklar
Malevolent children in modern Turkish short story
Yazar: SÜHEYLA ABANOZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VEYSEL ÖZTÜRK
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Kötülük toplumda anlamlı bir biçim olan "erdemsiz" liğin karşılığı olarak kabul edilir ve "fena, kötü, berbat" kelimeleriyle tanımlanır. Beşerî ilimlerin sıkça gündeme getirdiği bu erdemsizlik ahlak çerçevesinde ele alındığında henüz toplumun ehlileştirme oyununa dâhil olmamış çocuklar sahneye çıkar ve sahneye çıkmanın yanı sıra edebiyatta da toplum algısının aslında çok iyi bildiği, "masum" sıfatının altına gizlediği yarı ehlileşmiş halleriyle çeşitli türlerdeki kurgulara dâhil edilirler. Dünya edebiyatında çocuğun bu hâlini işleyen eserlere "kötülük edebiyatı" başlığı altında yer verilirken Türk edebiyatında böyle bir başlık ve sınıflandırma bulunmamasına rağmen eserlerde kötülüğün her çeşidine rastlandığı gibi "kötücül, kötü, yarı ehlileşmiş çocuklara" da rastlanılır. Bu tezde "kötülük ve çocuk" kavramının Modern Türk kısa hikâyesinde tarihsel bir izlekle nasıl, neden ele alındığına odaklanıp kurguda faili çocuk olan kötülük eyleminin kimi zaman estetize edilerek kimi zaman da araçsallaştırılarak işlendiği, bu durumun varlığı ortaya konularak tartışılacaktır. Bu amaçla ele alınacak öykülere karar verilmeden görece bir kötülük tanımı yapılarak kötü ve kötücül çocuğun politik, psikolojik ve sosyal bağlamları üzerinde düşünülmüştür. Buradan hareketle bu bağlamların çocuk ve kötülük kavramlarıyla açık bir şekilde ilişkilendiği öyküler seçilmiştir. Tez ana hatlarıyla bu minval üzere ilerlerken temel tartışma kötülüğün çocuk karakterlerle anlatıda nasıl temsil edildiği ve bu temsillerin anlatıda nasıl yer aldığı, hangi zamanlarda hangi yollarla estetize edildiği ya da ne için araçsallaştırıldığı üzerine ilerleyip tezin ana bölümünü bu tartışma oluşturacaktır. Bunu göstermek için literatür taraması sonucu tespit edilen Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın "Nasıl Öldürdüler?", Orhan Kemal'in "Köpek Yavrusu", Pınar Kür'ün "Son Çizgi", Ömer Seyfettin'in "İlk Cinayet", "Falaka" ve "Acıklı Bir Hikâye", Sait Faik Abasıyanık'ın "Son Kuşlar", "İzmir'e" ve "Bohça", Onat Kutlar'ın "Kül Kuşları", Sema Kaygusuz'un "Engereğin Oğlu", Reşat Nuri Güntekin'in "Hasta Çocuk", "Kol Saati" ve "Çocuk Kavgası", Mine Söğüt'ün "Naz Neden Derine Gömmemiş Kediyi?", Sabahattin Ali'nin "Ayran",  Bekir Yıldız'ın "Demir Bebek", Leyla Erbil'in "Diktatör", Yusuf Atılgan'ın "Tutku", Vüs'at O. Bener'in "İlki" ve "Havva"  öyküleri olmak üzere  toplamda yirmi iki öyküde kurbanlar üzerinden yapılmış bir sınıflandırmaya göre kötülük temsilleri incelenecek ve modern Türk kısa hikâyeciliğindeki kötücül çocuklar ortaya konacaktır.

Abstract:
"Evil" is considered to be an equivalent word for "virtueless" that is a meaningful form in society and defined by the words "bad, wicked, awful" etc. When this lack of virtue, which is often brought up by the humanities, is considered within the framework of morality, children who have not yet been involved in society's taming game appear on the stage. They are also included in various types of fiction in literature, in their semi-tamed state, something social perception is very familiar with, hidden under the epithet "innocent". Whereas works depicting this state of the child in world literature are placed under the title "evil in literature", there is no such title and classification in Turkish Literature. All kinds of evil can be found in Turkish literary works, as well as "malevolent, bad, semi-domesticated children". In this study, it will be discussed by focusing on how and why the concept of "evil and the child" is dealt with in a historical context in the modern Turkish short story, and revealing the existence of this situation, sometimes aestheticizing and sometimes instrumentalizing the evil act, as a child or children the perpetrator in the fiction. To be able to do this, I started the work with theoretical readings on the concept of evil and malevolent children before deciding the stories to be addressed and giving a thought on their political, psychological, and social contexts. Based on this, stories that clearly relate these contexts to the concepts of children and evil have been selected. As the study proceeds within this outline, the main discussion will move on to how evil is represented in the narrative by child character[s] and how these representations are included in the narrative, at what times, in what ways they are aestheticized or instrumentalized for what, and this discussion will form the main part of the study.  In order to illustrate this, representations of evil will be analyzed according to a classification based on victims in twenty-two stories that are determined through literature review, that are Hüseyin Rahmi Gürpınar's "Nasıl Öldürdüler?", Orhan Kemal's "Köpek Yavrusu", Pınar Kür's "Son Çizgi", Ömer Seyfettin's "İlk Cinayet", "Falaka" and "Acıklı Bir Hikâye", Sait Faik Abasıyanık's "Son Kuşlar", "İzmir'e" and "Bohça", Onat Kutlar's "Kül Kuşları", Sema Kaygusuz's "Engereğin Oğlu", Reşat Nuri Güntekin's "Hasta Çocuk", "Kol Saati" and "Çocuk Kavgası", Mine Söğüt's "Naz Neden Derine Gömmemiş Kediyi?", Sabahattin Ali's "Ayran", Bekir Yildiz's "Demir Bebek", Leyla Erbil's "Diktatör", Yusuf Atılgan's "Tutku", Vüs'at O. Bener's "İlki" and "Havva" stories, and the malevolent children in the modern Turkish short story will be revealed.