Cerh-ta'dîl İlminin hicrî ilk iki asırdaki gelişim seyri
Development of transmitter criticism during the first two İslamic century
Yazar: HALİL İBRAHİM TURHAN
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN AYVALLI
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Din = Religion
Dizin: Cerh-tadil yöntemi = Al-djarh-tadil method ; Hadis = Hadith ; Raviler = Ravis ; İslam dini = Islam religion

Özet:
Hadislerin sıhhatine dair yapılacak değerlendirmelerin merkezinde isnâd; isnâd araştırmalarının odağında ise râvîler bulunmaktadır. Hadislerin aktarımını gerçekleştiren bu râvîler ise Cerh-Ta'dîl İlminin temel konusu olmuştur.
Bu çalışmada Cerh-Ta'dîl İlminin hicrî ilk iki asırda gerçekleştirmiş olduğu gelişim seyri incelenmiştir. Hicrî II. asrın ilk çeyreğine kadar ki dönem Cerh-Ta'dîl İlmini tesis eden düşüncenin anlaşılmasında, dolayısıyla Cerh-Ta'dîl İlminin temellendirilmesinde önemli bir rol oynaktadır. Bu dönemdeki tenkit düşüncesinin cerh-ta'dîlin ilim hüviyeti kazanmasında önemli misyon üstlenen aktörlere etkisi; başka bir ifadeyle Cerh-ta'dil İlminin doğuşunun arka planı detaylıca ele alınmıştır. 
Cerh-Ta'dîl İlminin hadis ilimleri içerisinde yer almasını sağlayan etbâü't-tâbiîn dönemi münekkitlerinin tespiti ve objektif bir kriter dahilinde sınıflandırılması, kimin ne ölçüde ricâl tenkidine katkıda bulunduğunu açık bir şekilde ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Etbâü't-tâbiîn tabakasındaki birinci düzey münekkitlerin cerh-ta'dîl sahasında otoriteleşme süreçleri, etbâü't-tâbiîn tabakasına ait ilk nesil münekkitlerinin bir sonraki kuşakla olan ilişkisi, aralarında râvîlerin güvenilirlikleri, cerh-ta'dîl esasları gibi konularda görüş ayrılıklarının bulunup bulunmadığı, herhangi bir ihtilaf söz konusu ise bunların nedenleri gibi konular Cerh-ta'dîl İlminin gelişim seyrini ortaya koymada ehemmiyetli addedilmiş ve detaylıca tetkik edilmiştir. Ayrıca söz konusu döneme ait ricâl tenkitlerinin aktarımı ve münekkitler tarafından kullanılan değerlendirme lafızları ve delâlet ettikleri manalar tetkik edilmiştir.

Abstract:
Isnad is cited in the centre of the assessments regarding the authenticity of the Hadiths and the narrators of the Hadiths are also cited in the centre of isnad studies. Narrators has been the main subject of the science of al-Jarh and al-Ta'dil.
In this thesis, it is dealt with the course of the development of the science of al-jarh and al-ta'dîl in the first two centuries. The period until the first quarter of the second century of Hijrah plays an important role in understanding of the mentality evolving the science of al-jarh and al-ta'dîl and the foundation of this science. In this context we tried to consider the effect of the idea of criticism on the actors which have an important mission in acquiring of al-jarh and al-ta'dil as a scientific identity. In another words it is examined the background of the science of al-jarh and al-ta'dil.
Etbau al-tabi'in critics providing the science of al-jarh and al-ta'dil take part within the sciences of the hadit has been determined. What is more, these critics have been classified under objective criteria in order to demonstrate explicitly who contributed to the transmitters' criticism to what extent. Primary critics' process of gaining their own authority in the field of al-jarh and al-ta'dil, the relationship between primary critics, controversial subjects concerning assessment principles between them has also been investigated.