Muz  üretiminin enerji üretim etkinliği, sera gazı emisyonunun belirlenmesi üzerine bir araştırma  (Mersin ili örneği)
A study on determination of energy productivity, greenhouse gas emissions in banana production (A case study Mersin province)
Yazar: KADER AYDIN
Danışman: PROF. DR. MEHMET FIRAT BARAN
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aktivasyon enerjisi = Activation energy

Özet:
Bu çalışmada, Mersin ili Anamur ilçesinde örtü altı muz üretiminde enerji kullanımı ve sera gazı emisyonu belirlenmiş ve brüt kâr analizi yapılmıştır. Çalışmanın ana materyalini muz üretimi yapan 251 üreticiden anket yöntemiyle elde edilen veriler oluşturmuştur. Enerji eşdeğerlerinin hesaplanabilmesi için muz üretiminde kullanılan girdilerin miktarları bulunmuş ve bu girdi verileri enerji eşdeğeri katsayıları ile çarpılmıştır. Araştırma alanında toplam muz üretim alanı 210,30 ha ve ortalama muz üretim alanı alan 0,83 ha olarak hesaplanmıştır. Toplam üretim miktarı 16.195,00 ton olarak belirlenmiş, ortalama muz verimi 77.009,03 kg/ha olarak bulunmuştur. Muz üretiminde toplam enerji girdisi 94.373,80 MJ/ha, enerji çıktısı 184.821,67 MJ/ha olarak bulunmuştur. İşletmelerde muz üretiminde enerji kullanım etkinliği 1,96, enerji verimliliği 0,82 kg/MJ, spesifik enerji 1,23 MJ/kg, net enerji 90.447,87 MJ/ha olarak belirlenmiştir. Doğrudan, dolaylı, yenilenebilir ve yenilenemeyen enerji kaynaklarının payları sırasıyla %26,81, %73,19, %24,08 ve %75,92 olarak bulunmuştur. Toplam sera gazı emisyonu 9.120,73 kg CO2-eş/ha, sera gazı emisyonu oranı 0,118 kgCO2-eş/kg olarak belirlenmiştir. Gayri safi üretim değeri 847.099,33 TL/ha, değişken masraflar 256.318,63 TL/ha ve brüt kâr 590.780,70,08 TL/ha olarak bulunmuştur. Muz üretiminde enerji eşdeğerleri, sera gazı emisyonları ve değişken masraflar içerisindeki en yüksek payı gübre girdisinin aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Enerji kullanım etkinliğinin 1'den yüksek olması girdilerin etkin kullanıldığını göstermektedir.

Abstract:
In this study, energy use and greenhouse gas emissions in greenhouse banana production in Anamur district of Mersin province were determined and gross profit analysis was conducted. The main material of the study was the data obtained from 251 banana producers by survey method. In order to calculate energy equivalents, the amounts of inputs used in banana production were found and these input data were multiplied by energy equivalent coefficients. The total banana production area in the research area was calculated as 210.30 ha and the average banana production area was calculated as 0.83 ha. The total production amount was determined as 16,195.00 tons and the average banana yield was 77,009.03 kg ha-1. Total energy input in banana production was 94,373.80 MJ ha-1 and energy output was 184,821.67 MJ ha-1. In banana production, energy use efficiency was 1.96, energy productivity was 0.82 kg MJ-1, specific energy was 1.23 MJ kg-1 and net energy was 90,447.87 MJ ha-1. The shares of direct, indirect, renewable and non-renewable energy sources were found as 26.81%, 73.19%, 24.08% and 75.92%, respectively. Total greenhouse gas emission was determined as 9,120.73 kg CO2-eq ha-1 and greenhouse gas emission rate as 0.118 kgCO2-eq kg-1. Gross production value, variable costs and gross profit were found as 847,099.33 TL ha-1, 256,318.63 TL ha-1 and 590,780.70.08 TL ha-1. It was concluded that fertilizer input had the highest share in energy equivalents, greenhouse gas emissions and variable costs in banana production. Energy use efficiency higher than 1 indicated that inputs were used efficiently.