Sigara kullanım öyküsü olan kanser tanılı hastaların akrabalarında sigara alışkanlığındaki değişiklikler
Changes in smoking habits of relatives of cancer-diagnosed patients with smoking background
Yazar: MESUT BİRHAN DİNDAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENDER ŞENOL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara içme = Smoking

Özet:
En önemli önlenebilir kanser nedenilerinden birisi olan sigaraya karşı mücadele temel bir halk sağlığı sorunudur.  
Kanser tanısı almış olan hastaların birinci dereceden akrabaları ile birinci dereceden akarabalarında kanser tanısı olmayan kişilerin sigara içme davranışını karşılaştırmak ve sigara bırakma çalışmaları için kullanılabicek veriler elde etmek  amacı ile Ege Üniversitesi Hastanesi Tülay Aktaş Medikal Onkoloji Bilim Dalı'na tetkik ve tedavi için başvuran kişiler seçilmiştir. Birinci derece yakınında sigara kökenli kanser tanısı olan 100 kişi  ile  32'si diğer kanser olmak üzere, birinci derece yakınında kanser tanısı olan toplam 132 kişi çalışma gurubu olarak alınmıştır. Birinci derece yakınlarında kanser tanısı olmayan 112 kişi kontrol gurubu olmak üzere, toplam 244 sigara içen kişi çalışmaya dahil edilmiştir.
Kişilere sosyodemografik bilgi formu ve Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi (FNTB) ölçeği uygulanıp veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Sosyodemografik özellikler incelendiğinde; çalışmaya katılan kişilerin en küçüğü 18 yaşında, en büyüğü 77 yaşında ve yaş ortalaması 40.1 olarak hesaplanmıştır. Bunların 87'si (%35.7) kadın ve 157'si (%64.3) erkektir. 158'i  (%64.8) evli yada bir partner ile yaşayan, 74'ü (%30.3) bekâr ve 12'si (%4.9) ayrılmış/boşanmış olarak gözlenmiştir. 
Kişilerin FNBT puanları, birinci derecede yakınında kanser olan ve olmayanlar arasında karşılaştırıldığında P=0,208 olduğundan ve 0,05'den büyük olduğundan anlamlılık yoktur. Kişilerin birinci derede akrabalarına kanser tanısı konmuş olması sigara bırakma denemelerini ve FNBT puanlarını etkilemediği görülmüştür.
Kişilerin cinsiyetleri ve FNBT puanları karşılaştırıldığında, P=0,016 olarak bulunmuştur. Erkeklerde FNBT puanı daha yüksek bulunmuştur. Erkeklerin kadınlardan çok daha fazla sigara içtiği belirlenmiştir.
Daha önce sigarayı bırakmayı deneyenlerin sayısı 176 (%72.1) olarak hesaplanmıştır. Profesyonel yardım kaynaklarını bilenlerin sayısı 206'dır (%84.4). Sigara bırakmak için profesyonel yardım alanların sayısı 28 (%11.5) olarak bulunmuştur. Katılımcıların sigarayı bırakmayı deneseler bile bunu kendi başlarına denedikleri profesyonel yardım almadıkları görülmüştür.

Abstract:
Struggle against smoking, one of the most important preventable cancer causes, is a major public health problem. 
First-degree relatives of patients diagnosed with cancer to compare the smoking behavior of first-degree relatives without cancer diagnosis use data for smoking cessation studies the purpose of this study was to select the patients who applied to Ege University Hospital Tülay Aktaş Medical Oncology Department for examination and treatment. These are 100 people with first-degree near-diagnosed smoking-related cancer, 32 of them with other cancer,  total of 132 people diagnosed with cancer in the first degree were included in the study group and the control group of 112 people who were not diagnosed with cancer in the first degree relatives total of 244 smokers were included in the study.
Sociodemographic information form and Fagerstrom Nicotine Addiction Test (FNAT) scale were applied to the participants and the data were analyzed in SPSS. When sociodemographic characteristics were examined; the youngest one is 18 years old and the oldest one is 77 years old. The average age was calculated as 40,1926.  87 (35.7%) of the participants were female and 157 (64.3%) were male. 158 (64.8%) were married or living with a partner, 74 (30.3%) were single and 12 (4.9%) were separated or divorced.
When the FNAT scores of the subjects were compared with the first degree relatives with and without cancer, P = 0,208 and there was no significance because it was greater than 0,05. The fact that the first-degree relatives of the individuals were diagnosed with cancer did not affect their smoking cessation attempts and FNAT scores.
When the gender and FNAT scores of the participants were compared, p = 0.016. FNAT score was higher in males. It was seen that men smoke much more than women.
In our study, the number of people who tried to quit smoking was 176 (72.1%).  206 participants (84.4%) knew about the sources of professional help. The number of those receiving professional help for smoking cessation was 28 (11.5%). Even if the participants tried to quit smoking, it was seen that they did not receive professional help that they tried on their own.