Risk ve belirsizliklerin kripto varlık fiyatları üzerine etkisi
The effect of risks and uncertainties on crypto asset prices
Yazar: DERYA ÖZBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SAFFET AKDAĞ
Tarsus Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
Teknolojinin hızlı ilerleyişi, üretim, sanayi,finans, bankacılık sektörlerini etkilediği gibi yatırımcıların tercihlerini etkilemektedir. Niteliği farklı ülkeler ve uzmanlar tarafından para, sanal para, dijital para, varlık vb. olarak isimlendirilse de kripto varlığın teknolojiye dayalı bir yatırım aracı olarak kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Kripto varlık piyasasının oldukça yüksek volaliteye ve spekülatif bir yapıya sahip olması kısa sürede yüksek kazanç sağlayabildiği gibi tam tersi büyük kayıplara da sebep olabilmektedir. Diğer taraftan kripto varlıkların bu yükseliş trendi karşısında merkezi bir yapının olmaması nedeniyle tercih edilirliği artmaktadır. Kripto varlıkların temelini oluşturan blokchain teknolojisi güvenilir bir yapıda olsa da kripto varlıkların yüksek risk ve oynaklık içermesi yatırımcılar tarafından tercih edilirliğini düşürebilmektedir. Bu çalışmada risk ve belirsizliklerin kripto varlık fiyatları üzerine etkisi araştırılmıştır. Risk ve belirsizliği temsil eden altı endeks ile kripto piyasalarında hacimsel olarak önde gelen altı kripto varlık arasındaki ilişki 2017-2023 dönemi için incelenmiştir.Çalışma sonucunda birim kök testleri bulguları değişkenlerin durağan olmadığı ancak birinci farkla durağan olduğu tespit edildiği için Johansen Eşbütünleşme testi uygulanmıştır. Altı kripto varlığın analizde kullanılan belirsizlik ve risk endeksleri ile aralarında eşbütünleşmenin var olduğu ve uzun dönemli ilişki olduğu görülmüştür. CPU, EMV-ID, GPR endeksleri ile pozitif, TEU endeksi ile aralarında negatif ilişki olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar kelimeler: Kripto varlık, blockchain, risk ve belirsizlik, endeks, oynaklık

Abstract:
The rapid advancement of technology affects the production, industry, finance and banking sectors as well as the preferences of investors. Its quality is defined as money, virtual money, digital money, assets, etc. by different countries and experts. Although it is called crypto assets, the use of crypto assets as a technology-based investment tool is becoming increasingly widespread. The fact that the crypto asset market has a very high volatility and speculative structure can provide high profits in a short time, but on the contrary, it can also cause large losses. On the other hand, the preference of crypto assets is increasing due to the lack of a central structure in the face of this rising trend. Although the blockchain technology that forms the basis of crypto assets is reliable, the high risk and volatility of crypto assets may reduce their preference by investors. In this study, the effects of risks and uncertainties on crypto asset prices were investigated. The relationship between six indices representing risk and uncertainty and six leading crypto assets by volume in the crypto markets was examined for the period 2017-2023. As a result of the study, the Johansen Cointegration test was applied since the findings of the unit root tests determined that the variables were not stationary but were stationary with the first difference. It has been observed that there is cointegration and a long-term relationship between the six crypto assets and the uncertainty and risk indices used in the analysis. It was concluded that there is a positive relationship with the CPU, EMV-ID, GPR indices and a negative relationship with the TEU index.
Key words: Cryptoasset, blockchain, risk and uncertainty, index, volatility.