168 numaralı Ankara Şer'iyye Sicili transkripsiyonu ve değerlendirmesi (H. 1192-1193 - m . 1778-1779)
Transcription and analysis of the Ankara Court Registry Records no. 168 (Hijri calendar 1192-1193, Gregorian calendar 1778-1779)
Yazar: BERKAY ALTUNKILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEVLÜT DEDE
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Çalışmanın konusu 168 numaralı Ankara Şer'iyye Sicili defterinin latin alfabesine aktarılması ve içeriği konusunda tahlillerin yapılmasıdır. Araştırmanın en önemli amacı Ankara'nın belirtilen dönemdeki sosyal yaşamını, mahalli olaylarını, ekonomik, idari ve hukuki durumunu doğru ve detaylı bir şekilde ortaya koymaktır. Ailenin oluşumu, halkın özellikleri, toplumun uğraş alanları, mirastan mal paylaşımı, mehir durumu, boşanma ve nafaka, vasi tayini, vesayet, dini ve sosyal yaşama dair bulguları inceleyerek veriler sunmaktır.
Tez, toplamda üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde; neden Ankara şer'iyye sicilleri? Ankara neden önemli? vb. sorulara cevap niteliğinde Ankara ile ilgili çeşitli bilgiler verilmiştir. Ayrıca bu başlık içerisinde şer'iyye sicilleri ve kadılara dair bilinenler farklı örnekler ve açıklamalar ile verilerek, sonraki bölüm için bir temel oluşturulmuştur. İkinci ve çalışmanın ana bölümünde ise; 168 Numaralı Ankara Şer'iyye Sicilindeki tüm veriler değerlendirilerek çeşitli sınıflandırmalara tabi tutulmuş ve çoğunlukla tablolar halinde açıklayıcı bir şekilde ortaya konulmuştur. Bazı tablolardaki bilgiler sicilde kaydedildiği haliyle yazılarak, dönemin Ankara'sının sosyal ve kültürel yapısının daha iyi anlaşılabilmesi amaçlanmış olup, bu tabloların dipnotlarında tablodaki veriler hakkında açıklamalar yapılmıştır. Son bölümde ise sicilin transkripsiyon metini yer almakta olup, sicildeki hükümlerin geniş özetleri bulunmaktadır.
Şer'iyye sicillerinin içerik bakımından sosyal, kültürel, iktisadi, idari, hukuki, demografik yapı gibi birçok önemli alana dair veriler içermesi, ait olduğu yerleşim birimiyle ilgili incelenen defter ve tarih aralığına bağlı olarak bütünsel çıkarımlar yapılması hususunda önemlidir. Çalışma, genel olarak Ankara'nın ve Osmanlı Devleti'nin durumu hakkında bilinmeyen veyahut az bilinen konularına ışık tutmaya çalışacak olup, özelde ise Ankara iline dair araştırmalara katkıda bulunabilecektir.

Abstract:
The subject of the study is the transfer of the Ankara Şer'iyye Registry book numbered 168 to today's spoken writing and analysis of its content. The most important aim of the research is to reveal the social life, local events, economic, administrative and legal situation of Ankara in the specified period accurately and in detail. To present data by examining the findings on the formation of the family, the characteristics of the people, the occupations of the society, the division of property from the inheritance, the status of mahr, divorce and alimony, the appointment of a guardian, guardianship, religious and social life.
The thesis consists of 3 parts in total. In the first part; why Ankara court registers? Why is Ankara important? etc. Various information about Ankara has been given as an answer to the questions. In addition, within this title, a basis for the next section has been formed by giving different examples and explanations about the sharia registers and kadis. In the second and main part of the study; All the data in the Ankara şer'iyye register numbered 168 have been evaluated and subjected to various classifications, mostly in tables. By writing the information in some tables as recorded in the registry, it was aimed to better understand the social and cultural structure of Ankara of the period, and explanations about the data in the table were made in the footnotes of these tables. In the last section, there is the transcription text of the registry and there are broad summaries of the provisions in the registry.
In terms of the content of the Şer'iyye Registers, it is important that it contains data on many important areas such as social, cultural, economic, administrative, legal and demographic structure, and it is important to make holistic inferences depending on the examined book and date range about the settlement to which it belongs. While the study will shed light on unknown or little-known issues about the situation of Ankara and the Ottoman Empire in general, it will contribute to research on the province of Ankara in particular.