6-merkaptopürin ile oluşturulan deneysel hepatotoksisite ve oksidatif stres üzerine Capparis Ovata'nın koruyucu etkilerinin araştırılması
Protective effects of Capparis Ovata on experimental 6-mercaptopurine hepatotoxicity and oxidative stress in rats
Yazar: TUĞÇE TÜLÜMEN
Danışman: DOÇ. DR. METEHAN ÖZEN ; PROF. DR. ALİ AYATA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: 6-merkaptopürin = 6-mercaptopurine ; Capparis ovata = Capparis ovata ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Pürinler = Purines ; Toksisite = Toxicity ; İlaçlar = Drugs

Özet:
6-merkaptopürin, ribonükleotide dönüştürülerek pürin sentezini inhibe eden oral pürin analoğudur. Çocukluk çağında kanser kemoterapisi ve immünsüpresif tedavi amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır. Klinik kullanımını kısıtlayan en önemli yan etkisi hepatotoksisite ve kemik iliği depresyonudur. Bu çalışmada 6-MP'nin karaciğer dokusunda oluşturduğu toksisiteye karşı antioksidan bir bitki olan Capparis ovata'nın koruyucu etkileri araştırıldı. Ratlar ?kontrol? (n:8), ?6-MP? (n:10), ?CAP? (n:10) ve ?6-MP/CAP? (n:10) grupları olmak üzere dört gruba ayrıldı. Ondört gün boyunca kontrol grubuna serum fizyolojik, 6-MP grubuna sadece 6-MP, CAP grubuna sadece C. ovata, 6-MP/CAP grubuna ise 6-MP ve C. ovata birlikte uygulandı. Deney 15. günde sonlandırılarak kanda biyokimyasal, karaciğer dokusunda biyokimyasal ve histopatolojik analizler yapıldı.Deney sonunda doku ve kan örneklerinde 6-MP grubunda SOD, GSH-Px, katalaz düzeyleri düşük, MDA ise yüksek olarak saptandı (p<0.005). 6-MP/CAP grubunda ise antioksidan enzimlerde düşme, MDA değerinde ise yükselme saptanmadı (p<0.005). Aynı şekilde 6-MP grubunda transaminaz yüksekliği gelişirken, 6-MP/CAP grubunda yükselme saptanmadı (p<0,05). Hemogramda ise 6-MP grubunda beyaz küre ve trombosit sayıları düşerken, 6-MP/CAP grubunda beyaz kürede düşüklük saptanmadı (p<0.005). Bu bulgular 6-MP'nin lipid peroksidasyonu ve serbest oksijen radikallerinin sentezini artırıp, antioksidan enzim etkinliğini azaltarak hepatotoksisite ve kemik iliği depresyonuna yol açtığını, Capparis ovata'nın histopatolojik ve biyokimyasal düzeyde hepatotoksisiteyi önlediğini göstermektedir.

Abstract:
6-Mercaptopurine (6-MP) is an oral purin analogue which inhibits the purine synthesis via being converted to ribonucleotide. 6-MP is being widely used in cancer chemotherapy and immunosuppressive therapy. The major side effects which limit the clinical practice of 6-MP are hepatotoxicity and bone marrow suppression. In this study, the protective effect of Capparis ovata (CAP) which is an antioxidant plant, against to the hepatotoxicity of 6-MP is investigated. The experiment animals (rats) were divided to 4 groups as ?control? (n=8), 6-MP (n=10), C. ovata (n=10) and 6-MP/CAP respectively. Serum physiologic was given to the control group, while 6-MP group received only 6-MP; C. ovata group received only C. ovata and the 6-MP- C. ovata group received both C. ovata and 6-MP during the study period of 14 days. On the fifteenth day, biochemical tests in blood besides the histopathological and biochemical analyses in liver tisssue were performed after the study was terminated.SOD, GSH-Px, catalase levels were low and MDA was high in blood and tissue samples of 6-MP group at the end of the study (p<0.05). There were neither any decrease in antioxidant enzyme levels nor any increase in MDA levels in 6-MP/CAP group(p<0.05). Transaminase levels were high, thrombocyte and leukocyte levels were low in 6-MP group, despite normal transaminase levels and normal leukocyte levels which was observed in 6-MP/C. ovata group(p<0.05). These findings reveal that C. ovata prevents the biochemical and histopathological hepatotoxicity and bone marrow suppression which was induced by 6-MP via increasing the lipid peroxidation, synthesis of free oxygen species and decreasing the antioxidant enzyme activity.