Müzik terapi uygulamalarının çocuklarda sosyal kaygı üzerine etkisi
The effect of music therapy interventions on social anxiety in children
Yazar: NURCAN BAHADIR
Danışman: PROF. DR. AHMET SERKAN ECE ; PROF. DR. BORA BÜKEN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Müzik = Music ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Etkileşimli müzik = Interactive music ; İşlevsel müzik = Functional music

Özet:
Bu araştırmanın amacı, çocuklardaki sosyal kaygıya bağlı davranışların azaltılmasında müzik terapi uygulamalarının etkililiğini belirlemektir. Bu çalışmada; aktif müzik terapi uygulamalarının, çocuk psikiyatristi tarafından muayeneleri yapılarak sosyal kaygı teşhisi konulmuş ve psikiyatrik tedavisi devam eden 09-16 yaş arasındaki çocuklar (n:6) üzerindeki etkisi araştırılmıştır.

Bu araştırmada karma yöntem kullanılmış olup araştırmanın deseni açımlayıcı sıralı desendir. Karma araştırmanın nicel boyutunu yarı-deneysel desen, nitel boyutunu ise olgubilim deseni oluşturmaktadır. Çalışma, Düzce Üniversitesi Çocuk Psikiyatri Bölümü' ne başvurmuş ve çocuk psikiytari tarafından sosyal kaygı teşhisi konulmuş deney grubu n:6 ve kontrol grubu n:6 toplam 12 danışandan oluşmaktadır. Araştırmada 6 hafta boyunca deney grubu danışanlarına haftada bir seans olmak üzere bireysel müzik terapi uygulanmıştır. Araştırmanın verilerini toplama kısmında nicel ve nitel aşamalar vardır. Araştırmanın nicel verilerini toplama aşamasında; La Greca (1993) Çocuklar İçin Sosyal Kaygı Ölçeği-Yenilenmiş Biçim (Demir v. dğr., 2000), Beck v. dğr. (1988) Beck Anksiyete Ölçeği (Ulusoy v. dğr., 1998), Spielberger v. dğr. (1966) STAI-Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (Öner ve Le Compte, 1998); nitel verilerini toplamak için ise çocuk psikiyatristi tarafından CGI (Klinik Global İzlenim) Ölçeği, müzik terapistler tarafından ayrıntılı betimleme ve sosyal geçerlilik türlerinden öznel değerlendirme yaklaşımı kullanılmıştır.

Araştırmanın nicel aşamasına ait bulgularda; deney ve kontrol gruplarına uygulanan 4 ölçeğin puanları arasında ön test puanları için manidar farklılık olmadığı görülmüştür (UÇİA=15,5; UBECK=14, USTAI TX-1 =11,5; USTAI TX-2 =15, p>0,05). Ancak, deney grubunun öntest ve sontest puanları için incelenen dört ölçekte deney grubundaki bireylerin puanlarında manidar bir farklılık gözlenmiştir (ZÇİA=-2,20, ZBECK-2,20, ZSTAI TX-1=-2,20, ZSTAI TX-2= -2,20, p<0,05). Kontrol grubunun ön test ve son test puanlarını kıyaslamak için incelenen dört ölçek için kontrol grubundaki bireylerin puanlarında manidar bir farklılık gözlenmemiştir, (ZÇİA=-1,572, ZBECK=-0,526, ZSTAI TX-1=-1,363, ZSTAI TX-2=-1,08, p>0,05). Deney ve kontrol gruplarında incelenen 3 ölçeğin puanları arasında son test puanları için manidar farklılık gözlemlenmemiştir, (UÇİA=13,5; UBECK=14, USTAI TX-2 =13, p>0,05). Ölçeklerden STAI TX-1 için deney ve kontrol gruplarının puanlarında manidar farklılık gözlenmiştir (USTAI TX-1 =3, p<0,05). STAI TX-1 için puanlar incelendiğinde deney grubunun son test puanlarının (X ̅= 24) kontrol gruplarından (X ̅= 54) daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. 

Araştırmanın nitel aşamasına ait bulgular ise tüm müzik terapi seanslarının bittikten en az 1 ay sonrasında elde edilmiştir. Bu bulgular neticesinde; çocuk psikiyatristlerinin ilk ve son görüşmede elde ettiği gözlemler ve kullandığı CGI Ölçeği sonucuna göre, deney grubunda ilk görüşmede sosyal kaygı şiddeti yüksek olan tüm çocukların müzik terapi uygulaması bittikten ve en az 1 ay sonrasında yeniden yapılan görüşmede sosyal kaygı şiddetlerinde klinik olarak azalma olduğu belirtilmiştir. Bunun yanısıra, müzik terapistlerce danışanların değerlendirmesi ve danışanların anneleri ile yapılan görüşmeden elde edilen sosyal geçerlilik sonuçlarına göre de deney grubunda müzik terapinin etkili olduğu saptanmıştır. Daha geniş olgu grupları ile de benzer çalışmaların yapılmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the effectiveness of music therapy interventions in reducing behavior associated with social anxiety in children. In this study; the effect of active music therapy interventions on children aged between 09 and 16 years (n:6) who were diagnosed with social anxiety after being examined by a child psychiatrist was investigated.

The research utilizes a mixed-method approach with an explanatory sequential design. The quantitative dimension employs a quasi-experimental design, while the qualitative dimension adopts a phenomenological design. The study includes a total of 12 participants, with 6 participants in the experimental group (n=6) who sought treatment at Duzce University Child Psychiatry Department and were diagnosed with social anxiety by a child psychiatrist, and 6 participants in the control group (n=6). The experimental group received individual music therapy sessions once a week for 6 weeks. Data collection in the research consists of both quantitative and qualitative stages. For the quantitative data collection, the following instruments were used: Revised Social Anxiety Scale for Children (La Greca, 1993), Beck Anxiety Inventory (Beck et al., 1988), and State-Trait Anxiety Inventory (Spielberger et al., 1966) administered by Öner and Le Compte (1998). For the qualitative data collection, the Clinical Global Impression (CGI) Scale, detailed descriptions by music therapists, and subjective evaluation methods were used.

The findings from the quantitative stage of the research revealed no significant differences in the pre-test scores of the four scales between the experimental and control groups (UÇİA=15,5; UBECK=14, USTAI TX-1 =11,5; USTAI TX-2 =15, p>0,05). However, a significant difference was observed in the scores of the individuals in the experimental group in the four scales analysed for the pretest and posttest scores of the experimental group (ZÇİA=-2,20, ZBECK-2,20, ZSTAI TX-1=-2,20, ZSTAI TX-2= -2,20, p<0,05). The comparison of pre-test and post-test scores within the control group did not yield significant differences for the four scales (ZÇİA=-1,572, ZBECK=-0,526, ZSTAI TX-1=-1,363, ZSTAI TX-2=-1,08, p>0,05). Furthermore, there were no significant differences in the post-test scores of the three scales between the experimental and control groups (UÇİA=13,5; UBECK=14, USTAI TX-2 =13, p>0,05). However, significant differences were observed in the scores of the STAI TX-1 scale between the experimental and control groups (USTAI TX-1 =3, p<0,05), where the experimental group's post-test scores (X ̅= 24) were significantly lower than those of the control group (X ̅= 54).

The qualitative findings of the study were obtained at least one month after all music therapy sessions had been completed. According to the observations and Clinical Global Impression (CGI) Scale results by the child psychiatrists during the initial and final consultations, it was reported that all children in the experimental group, who initially had high levels of social anxiety, showed clinical improvement in social anxiety severity after at least one month following the completion of the music therapy intervention. Moreover, based on evaluations by the music therapists and social validity results obtained from interviews with the mothers of the participants, it was observed that music therapy was effective in the experimental group. It is thought that it would be useful to perform similar studies with larger case groups.