Kemik iliği nakli yapılan multiple myelomlu hastalarda  günlük yaşam aktiviteleri ile öz bakım gücünün değerlendirilmesi
Evaluation of daily living activities and self-care strength in patients with multiple myeloma who had bone marrow transplantation
Yazar: DOĞAN ŞAYİR
Danışman: PROF. DR. NURAY BİNGÖL
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışma kemik iliği nakli yapılan multiple miyelomlu hastaların günlük
yaşam aktiviteleri ile öz bakım gücünün değerlendirilmesi amacı ile yapıldı.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu çalışmanın örneklemini
Atatürk Üniversitesi, Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hematoloji Polikliniği ve
Hematoloji Kliniği'nde takip edilen, araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 110
multipl miyelom hastası oluşturmuştur. Çalışmanın verileri 10 Nisan- 9 Haziran 2023
tarihleri arasında toplandı. Verilerinin toplanmasında, Hasta Tanıtım Formu, Barthel
Günlük Yaşam Aktiviteleri (BGYA) ve Öz Bakım Gücü (ÖBG) ölçekleri kullanıldı.
Bulgular: Multipl miyelom hastalarının Barthel günlük yaşam aktiviteleri puan
ortalaması 92.95±6.36 ve öz bakım gücünün puan ortalaması 122.50±4.65 olduğu
belirlendi. Meslek, eğitim, evde yaşadığı kişilerin GYA üzerinde istatistiksel olarak
anlamlı bir etkisi olduğu saptandı (p<0.05). Hastaların ÖBG puan ortalamalarıyla medeni
durum, nakil biçimi ve nakil süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu
belirlendi (p<0.05). Günlük yaşam aktiviteleri ile öz bakım gücü arasında ise istatistiksel
olarak arasında anlamlı bir ilişki olmadığı saptandı( r= .136; p=.156).
Sonuç: Kemik iliği nakli yapılan multiple myelomlu hastaların GYA'nde hafif
düzeyde bağımlı olduğu ve ÖBG düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğu belirlendi.
Genç, çalışan, eğitim düzeyi yüksek, eş ve çocuklarıyla yaşayan hastaların GYA'nin daha
yüksek olduğu tespit edildi. Aynı zamanda bekar olan, otolog kemik iliği nakli olan, nakil
süresi kısa olan hastaların ÖBG 'nin daha iyi olduğu saptandı.
Anahtar Kelimeler: Günlük yaşam aktivitesi, hemşirelik, kemik iliği nakli,
multipl miyelom, öz bakım gücü

Abstract:
Aim: This study was conducted to evaluate the daily living activities and self-care
power of patients with multiple myeloma who underwent bone marrow transplantation.
Material and Method: The sample of this descriptive and cross-sectional study
consisted of 110 multiple myeloma patients who were followed up in Atatürk University,
Training and Research Hospital Hematology Polyclinic and Hematology Clinic and met
the inclusion criteria in the study. The data of the study were collected between 10 April
and 9 June 2023.The Patient Information Form, Barthel Activities of Daily Living
(BGSA) and Self-Care Strength (PGR) scales were used to collect data.
Results: It was determined that the mean Barthel daily living activities score of
the multiple myeloma patients was 92.95±6.36 and the mean score of self-care power was
122.50±4.65. Occupation, education, people living at home were found to have a
statistically significant effect on ADL (p<0.05). It was determined that there was a
statistically significant difference between the patients' mean EGG scores and their
marital status, type of transplantation and duration of transplantation (p<0.05). It was
determined that there was no statistically significant relationship between activities of
daily living and self-care power (r= .136; p=.156).
Conclusion: It was determined that patients with multiple myeloma who
underwent bone marrow transplantation were mildly dependent on ADL and their EBG
levels were above the average. It was determined that the patients who were young,
working, had a higher education level, and lived with their spouses and children had a
higher ADL. At the same time, patients who were single, had autologous bone marrow
transplantation, and had a short transplant period had better EBG.
Key Words: Activity of daily living, bone marrow transplantation, multiple
myeloma, nursing, self-care power