6-24 aylık bebeğe sahip annelerin duyarlı ve bebek liderliğinde beslenme ile ilgili görüşlerini belirlemek
Determination of the opinions of mothers have 6-24 months old baby about responsive feeding and baby led weaning
Yazar: GİZEM TİMUR
Danışman: PROF. DR. SÜHEYLA ÖZSOY
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Bebek bakımı = Infant care ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Bebekler = Infant ; Besin destekleri = Dietary supplements ; Beslenme = Nutrition

Özet:
Dünya sağlık örgütünün duyarlı beslenme politikalarıyla bebeğin sadece ne yediği
değil, bebeğin beslenme şeklinin gelişimi üzerinde ne kadar etkili olduğu önem
kazanmıştır. Bebeklerin beslenme etkileşimleri ve stilleri, beslenme durumu ve
bebek gıda reddinin nasıl üstesinden gelineceği konuları önemini artırmaktadır.
Bebek liderliğinde beslenme (BLB), bebeklere ilk sunulan besinlerin katı parmak
gıdalar olması ve bebeğin kendi kendini beslemesini temel alan beslenme şekli
olarak, klasik beslenme tarzının aksine püre ve kaşıkla beslenmeyi desteklemediği
için yöntem olarak eleştirilmektedir. Duyarlı beslenme ve bebek liderliğinde
beslenme uygulamalarına toplumumuzda da son zamanlarda çok rastlandığı ve
bunlarla ilgili kanıtların yetersizliği nedeniyle bu araştırmanın yapılması gerekli
görülmüştür. Tanımlayıcı tipte yapılan bu araştırma, şubat- aralık 2019 tarihlerinde
Rize ilinde merkezde bulunan sosyoekonomik düzeyi farklı bölgelerde rastlantısal
olarak seçilen 3 farklı Aile Sağlığı Merkezine (ASM) başvuran 6-24 aylık bebeğe
sahip annelere 'Duyarlı beslenme ve bebek liderliğinde beslenme tanılama formu'
kullanılarak uygulanmıştır. Annelerin sayısı tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilerek
araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Toplamda 301 kişiye ulaşılmış ve
belirlenen örneklem sayısından daha çok kişi ile çalışma yapılmıştır. Araştırmamız
sonucunda, doğum sonrası sadece anne sütü alan bebek oranı %55,1 , ilk ek gıda
verilme ayı ise ortalama 5,77 aydır. Çalışmaya katılan bebeklerin sütten kesilme ayı
ortalaması 8,64 aydır. Annelerin %99'u bebeğini kendisi beslemektedir, %88'i
yemek yemesi için bebeğini teşvik etmektedir. Yemek saatlerinde bebekle ilişki
durumunda %74,8'i bebeğe sevgiyle yaklaşarak beslenmeyi öğrenmesini
sağlamaktadır. Çalışmaya katılan annelerin bebekleri %41,9'u püre şeklinde,
%24,9'u bazen püre bazen parmak gıdalar şeklinde, %33,2'sı parmak gıdalar
şeklinde besinleri tüketmektedir. Bebek liderliğinde beslenme terimini katılımcıların
%50,5'i daha önce duymuştur. Çalışmaya katılan annelerin büyük bir çoğunluğu
bebeklerinin açlık tokluk sinyallerini fark etmektedir. Bebek besin yemeyi
reddettiğinde annelerin %67,8 i farklı bir besin vermeyi deneyerek beslenmeleri
konusunda daha duyarlı yaklaşmaktadırlar. Beslenme zamanlarında bebeğin
dikkatini dağıtan nesneleri annelerin %49,2 si ortadan kaldırmaktadır. Bebek
liderliğinde beslenmenin bebeklerin enerji ihtiyacını karşılayacağını düşünen
annelerin oranı %48,5 dur. Parmak gıdalarla beslenen bebeklerin annelerinin püreyle 
beslenenlere göre daha az ısrar ettikleri görülmüştür. Çalışmamızda bebeklerin eline
katı gıda verilmesi annelerin %63,8 ine göre boğulma riskini arttırmaktadır. Parmak
gıda tüketen bebekler aile yemeklerine ya tam katılım sağlamış ya da bazen katıldığı
saptanmıştır ancak katılmayan bebek yoktur. Bebeklerin aile yemeklerine katılımı
%98 oranında bebekle ailenin arasındaki ilişki bağını kuvvetlendireceği görüşünü
öne çıkarmaktadır. Aileler arasında gittikçe yaygınlaşan BLB uygulaması henüz
bilimsel kanıt açısından sınırlı olduğu için, bu beslenme tanımının ve beslenmeye
uygun olan gıdaların belirlenmesine ihtiyaç duyulmaktadır. BLB ile duyarlı
beslenme uygulaması arasındaki ilişkinin netleşmesi için geniş araştırmaların
yapılması önerilmektedir.
 Anahtar kelimeler: Tamamlayıcı Beslenme, Duyarlı Beslenme, Bebek
Liderliğinde Beslenme, Hemşirelik

Abstract:
With the sensitive nutrition policies of the world health organization, it has become
more important not only what the baby eats but also how effective you are on the
development of the baby's diet.The nutritional interactions and styles of babies,
nutritional status and how to overcome baby rejection increase their importance.
Baby-led weaning (BLW) is criticized as the method that is the first food offered to
babies as solid finger foods and as a form of nutrition based on the baby's selffeeding, as it does not support puree and spoon feeding, unlike the classical diet.
Responsive feeding and baby-led weaning practices have been found to be very
common in our society recently and this research has been deemed necessary
because of insufficient evidence. This descriptive study was applied to mothers with
6-24 months old babies who applied to 3 different Family Health Centers (ASM)
randomly selected in different regions in the city of Rize in February-December 2019
using the 'Responsive feeding and nutritional diagnosis form under the BLW. The
number of mothers is selected by the stratified sampling method and constitutes the
sample of the study. A total of 301 people were reached and more people were
studied than the number of samples determined. As a result of our research, the rate
of babies who receive breast milk only after birth is 55.1%, and the first month of
supplementary feeding is 5.77 months on average. The mean weaning month of the
babies participating in the study was 8.64 months. 99% of the mothers feed their
baby on their own, 88% encourage their baby to eat. In the event of a relationship
with the baby during meal times, 74.8% of the children approach the baby with love
and learn how to feed. 41.9% of the mothers participating in the study consume
foods in the form of mash, 24.9% sometimes in the form of mash, sometimes finger
foods, and 33.2% in the form of finger foods. 50.5% of the participants heard the
term nutrition under the BLW before. The vast majority of the mothers who
participated in the study noticed their baby's hunger satiety signals. When the baby
refuses to eat, 67.8% of the mothers are more sensitive about feeding by trying to
give a different food. 49.2% of mothers eliminate objects that distract the baby
during feeding. The rate of mothers who think that feeding under the BLW will meet 
VII
the energy needs of the babies is 48.5%. It was observed that mothers of babies fed
finger food insisted less than mashed ones. In our study, giving solid food to babies
increases the risk of drowning compared to 63.8% of mothers. Babies who consume
finger food either fully participate in family meals or have been found to participate
sometimes, but there are no babies who do not. The participation of babies in family
meals emphasizes the view that 98% will strengthen the relationship between the
baby and the family. Since the application of BLW, which is becoming more and
more common among families, is limited in terms of scientific evidence, this
definition of nutrition and the foods suitable for nutrition need to be determined.
Extensive research is recommended to clarify the relationship between BLW and
responsive feeding.
 Keywords: Complementary Nutrition, Responsive feeding, Baby Led Weaning,
Nursing