Türkiye-Vatikan ilişkileri(1962-2013)
Turkey-Vatican relations (1962-2013)
Yazar: HANDAN ACAR
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ KARTIN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Tarihin her döneminde dinler arasında mücadeleler olmuştur. Günümüzde dahi dünyanın en kalabalık dini topluluklardanbiri olan hıristiyanlıgın tarihi şüphesiz dünya tarihini anlamave incelem noktasında büyükönem arz etmektedir. Hrıstiyanlık dininin en yüksek ruhani lideri olan Papalık kurumunu içeren Vatikan'ın bir sizdevlet haline gelmesi 1929 yılında İtalyan hükümeti adına Benito Mussolini, Papalık adına Dışişleri Bakanı Kardinal Pietro Gasparri tarafından imzalanan Lateran Antlaşması ile olmuştur. Devletleşme sürecinden önce de Papalık ilk var olduğu günden itibaren uluslararası alanda önemli bir denge unsuru olmayı başarmıştır. Avrupa Hun, Selçuklu, Osmanlı gibi büyük devletler kuran Türkler geniş topraklara hakim olmalarının doğal bir sonucu olarak Papalık ile münasebet kurmuşlardır. Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda yenik ayrılmasının ardından kurulan yeni Türk Cumhuriyeti ile Vatikan arasında resmi ilişkilerin kurulması gündeme gelse de yeni Türk devletinin laik yapısı, Türkiye'de yaşayan Katoliklerin hamiliğini üstlenmek isteyen diğer devletlerin baskılarından dolayı ilişkiler 1962 yılına kadar kurulamamıştır. Günümüzde ilişkilerimizin resmi bir şekilde devam ettiği Vatikan'ın devlet başkanı olan Papa dünyadaki bütün Katoliklerin ruhani lideri olması bakımından azımsanmayacak bir güce sahiptir.
Bu tezde Türkiye ile Vatikan'ın arasında resmi ilişkilerin kurulması, Ermeni meselesi, misyonerlik faaliyetleri, Büyük Ortadoğu projesi, Türkiye'nin Avrupa Birliğine girişi gibi hem iç hem dış politikada Türkiye Cumhuriyeti'nin meşgul eden meselelerde Vatikan'ın etkisini ortaya koymak amaçlanmıştır.

Abstract:
The Vatican, which includes the Papacy, the highest spiritual leader of the Christian religion, became a state in 1929 with the Lateran Treaty signed by Benito Mussolini on behalf of the Italian government and the Minister of Foreign Affairs Cardinal Pietro Gasparri on behalf of the Holy See. Even before the nationalization process, the Papacy has managed to be an important element of balance in the international arena since the day it first existed. The Turks, who founded great European states such as the Huns, Seljuks and Ottomans, established relations with the Papacy as a natural result of their domination of large lands. Although the establishment of official relations between the Vatican and the new Turkish Republic, which was established after the defeat of the Ottoman Empire in World War I, was on the agenda, relations were not established until 1962 due to the secular structure of the new Turkish state and the pressures of other states that wanted to undertake the protection of Catholics living in Turkey. 
In this thesis, it is aimed to reveal the influence of the Vatican on issues that preoccupy the Republic of Turkey in both domestic and foreign policy, such as the establishment of official relations between Turkey and the Vatican, the Armenian issue, missionary activities, the Greater Middle East project, and Turkey's entry into the European Union.