Maliyet verilerinin alternatif seçim kararlarında kullanılması /
Yazar: İHSAN YILDIZTEKİN
Danışman: PROF.DR. M. CELALEDDİN ATAMANALP
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1996
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Karar verme = Decision making ; Maliyet = Cost ; Maliyet muhasebesi = Cost accounting ; Yönetim = Management ; İşletme yönetimi = Business management

Özet:
Bu çalışmada, maliyet verilerinin alternatif seçim kararlarında kullanılması dört bölümde incelenmiştir. Birinci bölümde; işletme kararlarının alınmasında ihtiyaç duyulan bilgiler içerisinde maliyet muhasebesi bilgi sisteminin önemi vurgulanmıştır. İkinci bölümde; üretim işletmelerinde maliyet kavramları, maliyet kontrolü ve maliyetleme sistemleri sınıflandırılmıştır. Bununla beraber, yönetim karan için maliyet analizi yapılmıştır. Ayrıca değişken, sabit ve karma maliyetlerin ayınmî gerekliliği üzerinde durulmuştur. Bunun yanında, yönetim kararlarında maliyet - hacim - kâr analizinin kullanımı incelenmiştir. Maliyet davranışlarının uzun ve kısa dönem ilişkilerine değinilmiştir. Üçüncü bölümde, işletme yönetiminde kararlar alınırken geçerli ve geçersiz maliyet ayrımı tartışılmıştır. Geçerli maliyetlere bağlı olarak alternatifler arasından en iyisi seçilmiştir. İlâveten karar alma prensipleri ve karar türleri açıklanmıştır. Dördüncü bölümde, rutin olmayan işletme kararlan alınırken ortaya çıkan alternatifler değerlendirilerek işletme için en verimli ve uygun olanını seçmek için yöneticilere yardımcı olan kantitatif maliyet bilgileri analiz edilmiştir. Ayrıca, vazgeçilen alternatifler arasında en geçerli ve iyi olanının firsat maliyeti incelenmiştir. Kısaca; gelişen teknolojiyi kullanarak muhasebe bilgi sisteminden elde edilen kısa dönemli alternatif seçim kararlannda, farklılaşan gelir ile maliyet analiz edilmiştir. Üretim faktörlerinin optimal kullanımının ve kıt kaynaklann firsat maliyetinin dikkate alınması, seçim kararlannda önemli rol oynamaktadır. Kıt kaynaklann verimli kullanılması ile gelecek nesillerin refahında artış olacağı kanaatindeyiz.

Abstract:
In this study, using the cost data has been examined at alternative choosing decisions in four sections. In the first section, for making decision the business management it has been emphasized the importance of the costaccounting systems within information needed. In the second section, it has been classified the cost concepts, control, and systems of costing at manufacturing business. Moreover, for management decisions it has been done the cost analysis. Stressed the need for distinguishing of the variable, fixed, and mixed costs. Furthermore, it has been studied the use of cost - volume - profit analysis at the management decisions. It has been contacted the relationship of the long - term and short - term cost behaviour. In the third section, while the decisions are made at business management, it has been argued distinguishing of the relevant and irrelevant costs. As it is connected with the relevant cost, it has been chosen the conformable one among the alternatives. In addition to this, there have been explained the principles of decision making and types of decision. In the fourth section, the unroutin business decisions being made, by comparing the alternatives apperared it has been analyzed the quantitive cost information helping to the managers to choose the conformable one. In addition, it has been examined the opportunity cost of the most relevant and best one among the given up alternatives. Shortly, using the developing technology, it has been analyzed the varying cost and income in short term alternative choosing decisions from the accounting information system. The optimal use of the production factors and the noticing the opportunity cost for scarce sources have been playing an important role in choosing decisions. With the productive using of scarce sources, we believe that it would cause an increase for the future generation's wealth.