Türkiye'nin ekonomik entegrasyon hareketleri içerisindeki yeri ve yeni bir vizyon: D-8
The position of Turkey among the regional integrations and a new vision: D-8
Yazar: EMRE AYGÜNOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HARUN BÜBER
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bütünleşme = Integration ; D8 Örgütü = D8 Organization ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik bütünleşme = Economic integration ; Gümrük Birliği = Customs Union ; Uluslararası ticaret = International trade ; Zaman serileri = Time series ; Zaman serileri analizi = Time series analysis

Özet:
Dünyada değişen ekonomik ve siyasi dengeler ile birlikte, gerek mevcut pazarlarda yaşanan daralmalar gerekse de siyasi bir takım gerekçelerle taraf olunan entegrasyon hareketleri ile meydana gelen çıkmazlar, Türkiye için hem yeni pazarlara açılmak, hem de taraf olduğu entegrasyonlarla ilişkilerinde masaya daha güçlü oturmasını sağlayarak ilişkilerini sağlıklı bir zemine oturtulması amacıyla çok yönlü bir dış politika izleme ihtiyacı meydana getirmiştir. Bahse konu bu ihtiyacın karşılanması hususunda D-8 her ne kadar 1997 yılında kurulmuş bir entegrasyon hareketi olsa da henüz entegrasyon aşamalarının neredeyse hiç birinde bir ilerleme kaydedilmemiş ve hakkettiği ilgiyi görmemiş bir hareket olarak yeni bir vizyon olarak görülebilir.

Bu doğrultuda çalışmada taraf olunan entegrasyonlarla ilişkiler ortaya konmuş ardından D-8 ve Türkiye ile D-8 ilişkileri detaylı olarak mercek altına alınmıştır. Bunların yanı sıra çalışmada Türkiye'nin D-8 ülkeleri ile ithalat ve ihracatındaki artışın Gayrı Safi Yurtiçi Hâsılasına etkisini ölçülmek amacıyla zaman serisi analizi uygulaması yapılmıştır. Analiz neticesinde değişkenler arasında 1990-2017 yılları arasında uzun dönemli bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Ayrıca D-8'lerle İhracat(Lnİhracat) değişkeni ile Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla (LnGSYH) değişkeni arasında tek taraflı nedensellik ilişkisi olduğu, diğer değişkenler arasında ise nedensellik ilişkisi olmadığı gözlemlenmiştir. Neticede özetle Türkiye'nin D-8'lere ihracatının artmasının Gayri Safi Yurtiçi Hasılası'na olumlu etki ettiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Ekonomik Entegrasyonlar, Gelişen Sekiz Ülke(D-8), Gümrük Birliği, Uluslararası Ticaret, Zaman Serisi Analizi

Abstract:
Along with changing economic and political balances in the World, both shrinking in existing markets, and  scrapes due to integration movements on some political grounds has made it necessary for Turkey to get into new markets. There is an obvious need to pursue a multi-faceted foreign policy in order to make the relations more powerful in the regional integrations to which it is a party and to implant the relations on a sound basis.

In this respect, it has been demonstrated trough this research that the relations of Turkey between integrations as a part of them. Then the D-8 and the relations between Turkey and the D-8 has studied in detail. Throughout the research time-series analysis has been applied due to evaluate impacts of the increasing of imports and exports of Turkey between the rest of the D-8 countries on the GDP. As a result of the analysis, the existence of a long-term relationship between the variables between 1990-2017 was identified. In addition, it is observed that there is a unilateral causality relationship between D-8s and Export and GDP variables. To sum up, a positive impact observed on the GDP of Turkey in accordance with increasing of exports from Turkey to other D-8 countries.

Keywords: Economic Integrations, Developing 8 (D-8), Customs Unions, International Trade, Time-Series Analysis