Ortaöğretim öğrencilerinde sosyal karşılaştırma ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişki
The correlation between the social comparison and psychological symptoms in secondary education students
Yazar: FATMA YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA KOÇ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Psikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Sosyal karşılaştırma = Social comparison

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı; ortaöğretim öğrencilerinin sosyal karşılaştırma düzeylerinin psikolojik belirtileri üzerindeki etkisini tespit etmektir. Araştırmanın diğer bir amacı da; öğrencilerin sosyal karşılaştırma ve psikolojik belirtilere sahip olma düzeylerini demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Araştırma karşılaştırmalı ilişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilmiştir.Bu çalışma 2009-2010 eğitim öğretim döneminde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi; Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ortaöğretime devam eden öğrencilerden oranlı örnekleme ve tesadüfi örnekleme yöntemleriyle seçilmiş 191 kız 177 erkek olmak üzere 368 öğrenciden oluşmaktadır. Öğrencilere Sosyal Karşılaştırma Ölçeği, Semptom Tarama Listesi ve araştırmacı tarafından hazırlanan Bilgi Formu kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi için istatistik programı kullanılarak örnekleme ait değişkenlerin frekans ve yüzde değerleri bulunmuştur. Demografik özelliklerin sosyal karşılaştırma ve psikolojik belirti düzeyleri üzerinde anlamlı bir farklılığa yol açıp açmadığı ise varyans analizi ve scheffe testi yardımıyla ölçülmüştür. Araştırmada temel olarak aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır:Sosyal karşılaştırmanın psikolojik belirtiler üzerinde etkisi ne düzeydedir?Sosyal karşılaştırma ve psikolojik belirti düzeyleri demografik özelliklere göre değişmekte midir?Araştırmanın bulgularından elde edilen sonuçlara göre; Sosyal karılaştırma düzeyi yüksek olan bireylerde psikolojik belirtiye rastlanmamış. Karşılaştırma düzeyi orta ve düşük olarak belirlenen bireylerde ise psikolojik belirtiler gözlenmektedir. Öğrencilerin kendilerini diğerleriyle kıyaslama bağlamında sosyal karşılaştırma düzeyi arttıkça psikolojik belirtilerde azalma olmaktadır. Kız ve erkek öğrencilerin sosyal karşılaştırma puan ortalamaları arasında anlamlı fark olmadığı görülmüştür. Kız ve erkek öğrencilerin psikolojik belirtilere sahip olma puan ortalamaları karşılaştırıldığında, kız öğrencilerin somatizasyon, obsesif-kompulsif, kişiler arası duyarlık, depresyon, anksiyete, öfke-düşmanlık, fobik-anksiyete ve paranoid düşünce belirtilerine erkek öğrencilerden daha fazla sahip oldukları bulunmuştur.

Abstract:
The main purpose of this research is to determine the effect of the social comparison level of secondary education students on their psychological symptoms. Another purpose of the research is to ascertain whether the level of social comparison of students as well as their level of having psychological symptoms varies depending on demographic characteristics. The research has been carried out by means of comparative correlational scanning model.This study was made in the 2009-2010 academic year. The sample of the research consists of 368 students, 191 of which were female and 177 were male, selected by means of proportional sampling and random sampling methods from the students studying in the secondary education schools affiliated to the Ministry of National Education. Social Comparison Scale, Symptom Scanning List and an Information Form prepared by the researcher have been applied to the students. For the analysis of the obtained data, the frequency and percentage values of the sample has been determined by use of a statistic program. Whether demographic characteristics create a significant difference on the levels of the social comparison and psychological symptoms has been ascertained by means of variance analysis and scheffe?s test. In the research, responses have been sought basically for the following questions:What is the extent of the effect of social comparison on psychological symptoms?Do the levels of social comparison and psychological symptoms vary depending on demographic characteristics?According to the results obtained from the findings of the research, psychological symptom has not been observed in the individuals having higher social comparison levels; whilst psychological symptoms have been observed in the individuals, whose comparison levels have been determined as middle and lower. In parallel with the increase in the social comparison levels of the students in terms of comparing themselves with the others, their psychological symptoms decrease. It has been observed that there is not a significant difference between the social comparison point averages of the female and male students. When the point averages of having psychological symptoms in the female and male students have been compared, it has been ascertained that the female students, in comparison with the male students, have more symptoms of somatization, obsessive-compulsive, interpersonal sensitivity, depression, anxiety, anger-hostility, phobic-anxiety and paranoid thought.