Türkiye'de çevresel kuznets eğrisi hipotezi: Ardl modeli yaklaşımı ve granger nedensellik analizi" /
Yazar: ALI GULIYEV
Danışman: PROF. DR. MAHMUT ZORTUK
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: ARDL = ARDL ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Çevresel Kuznets Eğrisi = Environmental Kuznets Curve

Özet:
Bu çalışma, Çevresel Kuznets eğrisi hipotezinin Türkiye için geçerliliğini test etmeyi amaçlamıştır. Çevresel Kuznets eğrisi hipotezi, çevre kirliliğinin ekonomik büyümeyle arttığı, ancak belirli noktasından sonra azaldığı iddiasını ireli sürülmüştür. Yapılan çalışmalarda, ölçek etkisi, kompozisyon etkisi, teknoloji etkisi ve model yapısı gibi yaklaşımlar incelenmiştir. Ekonomik büyüme ve çevre ilişkisi gibi konular ele alınmıştır. Kullanılan bu test sonucunda, GSYH, Enerji tüketimi ve Karbon emisyonların öncelikli durağan olmadığı sonucuna varılmış ve birinci dereceden farklarını alarak durağan olma durumuna getirilmiştir. ARDL eş-bütünleşme testi sonuçları ise değişkenler arasındaki uzun vadeli ilişkiyi belirlemek için kullanılmış ve istatistiksel olarak anlamlı bir uzun vadeli ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bu eksende Diagnostik test sonuçları, ARDL modelinin uygunluğunu ve geçerliliğini değerlendirmek amacıyla kullanılmıştır.
	Son olarak yapılan bu çalışmada, Uzun dönem tahminlerini, değişkenlerin uzun vadeli etkileşimleri göz önünde bulundurulmuştur. Bu eksende yapılan Kısa dönem tahminleri ise, değişkenler arasındaki kısa vadeli etkileşimleri ve dinamik sonuçları analiz edilmiştir. Granger nedensellik sonuçları ise değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisini değerlendirmek için kullanılmış ve çevresel faktörler ile ekonomik büyüme arasında ilişkilerin incelendiği ve karbon emisyonlarının ekonomik büyüme ve enerji tüketimi ile ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aimed to test the validity of the Environmental Kuznets curve hypothesis for Türkiye. The environmental Kuznets curve hypothesis argues that environmental pollution increases with economic growth but decreases after a certain point. In the studies, approaches such as scale effect, composition effect, technology effect and model structure were examined. As a matter of fact, subjects such as sustainable development, economic growth and the environment are discussed.The unit root test results were used to determine whether the examined variables have stationarity or unit root properties. As a result of this test used, it was concluded that the GDP, Energy Consumption and Carbon emissions were not primarily stationary, and they were brought to a stationary state by taking their first-order differences. ARDL cointegration test results were used to determine the long-term relationship between the variables and a statistically significant long-term relationship was found. On this axis, Diagnostic test results were used to evaluate the suitability and validity of the ARDL model.
	Lastly, in this study, long-term forecasts and long-term interactions of variables are considered. Short-term forecasts made on this axis, short-term interactions between variables and dynamic results are analyzed. Granger causality results were used to evaluate the causality relationship between the variables and it was concluded that the relationships between environmental factors and economic growth were examined and carbon emissions were related to economic growth and energy consumption.