Toplumsal cinsiyet bağlamında erkeklik inşası: Ezidi kast sisteminde erkeklik
Male construction in the context of gender: Gender in the Ezidi kast system
Yazar: EŞREF AKGÜL
Danışman: PROF. ÇAĞLAYAN KOVANLIKAYA
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Sosyoloji ve Metodoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Erkeklik = Masculinity ; Hegemonik erkeklik = Hegemonic masculinity ; Yezidiler = Yazidies

Özet:
Toplumsal sınıf, statü, etnik kimlik, toplumsal cinsiyet, din gibi toplumsal kavramlar sadece kadınlar özelinde kurgulanmadı, farklı erkeklikler arasında da kurgulandığını belirtmek gerekir. Erkeklik, bireysel ilişkilerde, devlet örgütlenmesinde, eğitimde, kültürde, sokakta yani toplumsal yaşamın her alanını kapsayan geniş bir çerçeve içinde anlaşılmalıdır. Bu çerçeve içindeki farklı etmenlerin karmaşık ilişkilenmesi, tek bir erkeklik yerine farklı türden erkekliklerin oluşumuna yol açmaktadır. Bu açıdan düşünüldüğünde erkeklik, ataerkil toplumsal yapı tarafından şekillenen "tekil" bir kimlik olmanın ötesindedir. Bu münasebetle erkekliği genellenebilecek tek bir yapı olarak ele almak eksik kalmaktadır. Çünkü farklılaşan toplumsallaşma süreçleri , toplumsal cinsiyeti (erkekliği) farklı biçimlerde inşa etmektedir. 
Erkeklik çalışmalarında, tek bir erkeklik formundan bahsedilemeyeceği gibi farklı erkeklikler arasında bir hiyerarşinin olduğu inkar edilemez bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Hiyerarşik düzende tarif edilebilir "ideal erkeklik" modelinden söz edilecekse bunun dışında/kenarında kalan ve "ötekileştirilen" erkeklikler de gözden kaçırılmamalıdır. Ama egemen erkeklik ayrıcalıklarına karşı çıkan erkekler, farkında ol(a)madan farklı erkeklik değerleri ve yeni erkeklik hiyerarşilerini oluştururken ve yeniden üretirken, bu yeni hiyerarşileri "doğallaştırma" tehlikesini de içinde barındırmaktadır. Bu duruma en iyi örnek olarak Ezidi topluluğu gösterilebilir. Ezidi topluluğundaki erkekler, sınırları içinde yaşadıkları ulus-devletin (Irak) egemen erkekliğine karşı çıkarken; kendi içinde de bir hiyerarşi oluşturmuştur. 3 tabakadan oluşan Ezidi kastında, her tabaka kendi ihtiyaç ve görevlendirilmesine göre farklı kadınlık, erkeklik ve aile yapısını şekillendirmiştir. Sanayi toplumundaki sınıfsal yapıya benzer ve ondan farklı olarak Ezidi tabakaları, alt-üst olma durumuna göre erkeklikler inşa etmiştir.

Abstract:
It has to be mentioned that social class, status, ethnic identity, gender, religion and such features of identification haven't just been established for women, but also for men. Masculinity has to be seen from the point of view of individual relationships, state organization, education, culture, daily life or in other words in every single aspect of social life. Having this in mind, it is understandable that the mixed relation of these factors results in the development of different kind of forms of masculinity instead of just one. From this perspective, masculinity is more than just a single identity which is defined by a patriarchal social structure. That's why it is incomplete to define masculinity as a single general structure, because changing socialization processes build up social gender (masculinity) in diverse ways.
The scientific researches on masculinity show that it is not possible to speak about just one form of masculinity, but it is also not possible to deny a hierarchical relation among different kind of masculinities. The "ideal form of masculinity" should not lead us to overlook the other forms of masculinity which are sometimes marginalized. Men who oppose to dominant privileged forms of masculinity, unconsciously build up and produce new masculine values and hierarchies and face the danger of contributing to naturalize them. The best example for such kind of development could be the Yazidis. Yazidi men who generally oppose to the role of men of their home country (Iraq), produce a new form hierarchy within their own society. The Yazidis consist of three ranks and each rank has developed its own femininity, masculinity and family structure according to their own needs and missions. Similar to social classes within industrial societies but also with some differences, the Yazidis have established various kind of masculinities depending on the social status.