Gezici bavul müze uygulamaları ve Türkiye için bir model önerisi (Çorum Müzesi örneği)
Museum loan boxes and a model proposal for Turkey (The case study of "Çorum Museum")
Yazar: CİHAN ŞULE KÜLÜK
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı / Güzel Sanatlar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzecilik = Museology
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Gezici bavul müze = Museum loan boxes ; Kültür = Culture ; Müze eğitimi = Museum education ; Müzecilik = Museology ; Müzeler = Museums ; Çorum = Çorum ; Çorum Müzesi = Çorum Museum

Özet:
Bu araştırmada, çeşitli ülkelerde yürütülmekte olan gezici bavul müze hizmetlerinde görevli uzmanların gezici bavul müze hizmetlerine ilişkin görüşlerini belirleyerek ve gelişmiş ülkelerdeki örneklerinden yola çıkarak; Türkiye'de Çorum Müzesi için bir Gezici Bavul Müze modeli tasarlanmış, uygulanmış ve uygulamaya ilişkin öğretmen, öğrenci ve uygulayıcı görüşleri belirlenmiştir. Betimsel olarak modellenen bu araştırmada, hem nicel hem de nitel tekniklerin birlikte ele alındığı karma yöntem kullanılmıştır. Öncelikle Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Avustralya, Kanada ve Türkiye'nin de dâhil olduğu çeşitli ülkelerdeki gezici bavul müze uygulamaları incelenmiş ve bu ülkelerdeki toplam 81 müzenin gezici bavul müze hizmetlerinde görevli uzmanların gezici bavul müze hizmetlerine ilişkin görüşleri yapılandırılmış anket formu aracılığı ile belirlenmiştir. Elde edilen bu bilgiler ışığında, Çorum Müzesi için Gezici Bavul Müze tasarlanmış ve Gezici Bavul Müze eğitim etkinlikleri, ilköğretim 6. sınıf, görsel sanatlar dersi kültürel miras öğrenme alanı kapsamında, Ankara ili Yenimahalle ilçesindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı üst, orta ve alt sosyo ekonomik düzeyi temsil eden üç okulda uygulanmıştır. Gerçekleştirilen uygulamanın ardından, öğretmen, öğrenci ve uygulayıcıların bu uygulamalara ilişkin görüşleri yarı yapılandırılmış anket formları aracılığıyla belirlenmiştir. Müze çalışanlarının, öğrenci ve öğretmenlerin anketlerde yer alan ifadelere katılma durumları frekans ve yüzde değerleri kullanılarak grafikler ve tablolar halinde özetlenmiştir. Anketlerde yer alan açık uçlu maddelere verilen yanıtların çözümlemesinde ise tümevarımsal bir yaklaşımla betimsel çözümleme yapılmıştır.
Gezici Bavul Müze eğitim etkinliklerine katılan öğretmen ve öğrencilerin tamamına yakını Çorum Müzesi Gezici Bavul Müze uygulamalarına ilişkin olumlu tepkilerde bulunmuştur. Öğretmen ve öğrenci görüşleri doğrultusunda elde edilen bulgular, Çorum Müzesi Gezici Bavul Müze'nin tasarım sürecinde belirlenen hedeflere ulaşılabildiğini ve görsel sanatlar eğitimi alanında yardımcı bir eğitim materyali olarak etkin bir biçimde kullanılabileceğini göstermektedir.




Anahtar Kelimeler; Görsel Sanatlar Eğitimi, Müze Eğitimi, Gezici Bavul Müze

Abstract:
Considering the examples of museum loan box services found in developed countries and specifying the experts' views who have been working in the museums' loan boxes services, in this research, Museum Loan Box Model for Çorum Museum has been designed and applied; according to the results of which, practitioners, teacher and student views related to the museum loan box model have been assessed. As being a descriptive research model, this study is mixed type having qualitative and quantitative dimensions. In the research, primarily, the programs of museum loan box in various countries including the USA, the UK, Australia, Canada and Turkey have been investigated, and the views of the specialists about the museum loan box services who are employed in these services belonging to 81 museums from the mentioned countries have been evaluated through structured survey forms. In the light of the data acquired, a Museum Loan Box Model within Çorum Museum has been designed and the educational activities prepared for this designed model of Museum Loan Box have been applied to the sixth grade students of 3 different secondary schools affiliated to the Ministry of National Education in the town of Yenimahalle, Ankara, for the learning topic of Cultural Heritage, within the course of Visual Arts Education. After the conduct of practice at these state schools representing the upper, middle and lower socio-economic levels, the views of practitioners, teachers, and students have been evaluated through semi-structured survey forms. The agreement ratings of museum staff, students and teachers to the statements given in the survey forms have been summarized in graphs and tables by using the frequencies and percent values. In the analyses of the open-ended question items given in the survey, a figurative way of analyzing has been performed with an inductive approach.
Almost all of the students and teachers participated in the activities of the Museum Loan Box model have given positive feedback related to the application of Çorum Museum' Loan Box. The data acquired through the views of the participants shows that the goals set in the designing process of the museum loan box are accomplished and this model is definitely able to be actively utilized as a supplementary educational material in the field of visual arts education.



Keywords: Visual Arts Education, Museum Education, Museum Loan Boxes