Postentübasyon trakeal stenoz nedeniyle rijit bronkoskopi dilatasyon uygulanan hastaların COVID-19 pandemisi öncesi ve sonrası analizi
Analysis of patients undergoing rigid bronchoscopy dilatation due to tracheal stenosis before and after COVID-19 pandemic
Yazar: OZAN KAYA
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN KOSİF
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Bronkoskopi = Bronchoscopy ; COVID 19 = COVID 19 ; Entübasyon = Intubation ; Trakea = Trachea ; Trakeal stenoz = Tracheal stenosis

Özet:
Amaç : Postentübasyon trakeal stenoz (PETS) benign trakeal stenozun en sık sebebidir. SARS-CoV-2 virüsünün etkeni olduğu Covid-19 enfeksiyonu, 13 Ocak 2020 tarihinde tanımlanmıştır. 11 Mart 2020 tarihinde Dünya Sağlık Örgütü tarafından küresel pandemi ilan edilmiştir. Günümüzde pandemi ile mücadele halen devam etmektedir, bu süreçte normal şartlara kıyasla çok daha fazla yoğun bakım hasta yatışı gerçekleşmiştir. Buradan yola çıkarak çalışmamızdaki amacımız; yeni bir spesifik entübasyon etyolojisi olan Covid-19 enfeksiyonu nedeniyle yoğun bakımda entübe takip edilip PETS meydana gelen hastaları analiz edip, bu hastaları diğer etyolojilere bağlı PETS meydana gelen hastalarla karşılaştırarak iki ana grup arasındaki cerrahi yaklaşımımızı etkileyen faktörleri ortaya koymaktır.

Gereç ve Yöntem : Çalışma retrospektif gözlemsel olarak tasarlandı. Aralık 2018 ile Aralık 2021 tarihleri arasında postentübasyona bağlı trakeal stenoz gelişmesi nedeniyle rijit bronkoskopi ile dilatasyon yapılan, stent takılan, trakea rezeksiyonu uygulanan veya trakeostomi açılan hastaların verileri kullanıldı. Çalışmaya dahil edilen hastalar arasından entübasyon etyolojisi Covid-19 olan hastalar ayrıldı ve bu hastaların verilerinin kalan hastaların verileri ile karşılaştırılması planlandı.

Bulgular : Toplam 85 hasta çalışmaya alındı; 19 hasta Covid-19 enfeksiyonu, 66 hasta Covid-19 dışı nedenlerle entübe olduktan sonra PETS tanısı alarak kliniğimize yönlendirildi. İki grubun demografik verilerinde istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. İki grupta da en sık karşılaşılan semptom nefes darlığı ve stridor idi. Gruplar arasında semptom dağılımı yönünden istatistiksel anlamlı fark görülmedi. Hastaların entübasyon etyolojileri incelendiğinde %22 oranı ile en sık entübasyon nedeninin Covid-19 enfeksiyonu olduğu tespit edildi. Ek hastalıklar yönünden Covid-19 harici etyolojiler nedeniyle entübe olup PETS meydana gelen grupta nörolojik hastalıkların anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edildi. Covid-19  grubunun ortanca entübe yatış gün süresi 21,  Covid-19 dışı grubun 15 gün hesaplandı ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı görüldü. Stenoz türü ve stenozun vokal kordlara mesafesi yönünden iki grup arasında anlamlı fark izlenmedi. Stenotik segment uzunluğu Covid-19 grubunda ortanca 2 cm, Covid-19 dışı grupta ortanca 1 cm ölçüldü; bu fark istatistiksel yönden anlamlı hesaplandı. Uygulanan girişimlerin dağılımı yönünden; Covid-19 dışı 66 hastaya 5 seansta toplam 136 girişim, Covid-19 grubundaki 19 hastaya 4 seansta toplam 39 girişim uygulandı. 175 toplam girişimin dağılımı 145 rijit bronkoskopi, 17 stent takılması, 6 trakea rezeksiyonu ve 6 trakeostomi açılması idi. İşlemler sonrasında 1 mortalite, 21 morbidite izlendi. 21 morbiditenin 2 tanesi Covid-19 grubunda, 19 tanesi Covid-19 dışı grupta görüldü. Hastane yatış gün sayısı Covid-19 grubunda minimum 0 -  maksimum 8 gün, Covid-19 dışı grupta minimum 0 – maksimum 14 gün olarak meydana geldi.

Sonuç : PETS vakalarında güncel olarak en sık entübasyon etyolojisinin Covid-19 enfeksiyonu olduğu tespit edildi. Covid-19 hastalarında entübe yatış gün sayısının ve stenotik segmentin uzunluğunun diğer gruptaki vakalara göre yüksek değerlerde olması da istatistiksel olarak anlamlı görüldü. Covid-19 sebebiyle entübe olan hastalarda ortalama entübe yatış gün sayısının daha uzun olduğu bilinmektedir; çalışmamız sonucunda da bu süre ile uyumlu biçimde Covid-19 hastalarında entübasyon travmasında artışa bağlı stenotik segmentin daha uzun olduğu gösterildi. Literatür taramasında Covid-19 sonrası PETS olgularını içeren çalışmalarda vaka sayılarının yetersiz olduğunu gördük, bu sebepten dolayı Covid-19 grubunda 19 vaka içeren çalışmamızın literatür ile karşılaştırmasında zorluk yaşadık; literatür verisi yetersizliği nedeniyle demografik veriler, semptomlar, komorbiditeler, stenoz türü, stenoz yerleşimi, stenoz uzunluğu gibi birçok parametre post Covid-19 PETS hastaları yönünden benzer çalışmalar ile kıyaslanamadı. Covid-19 sonrası PETS vakalarını içeren çok merkezli çalışmalarda hasta sayısı analize imkan verecek değerde olacaktır.

Abstract:
Objective : Covid-19 infection, caused by the SARS-CoV-2 virus, was defined on January 13, 2020. A global pandemic was declared by the World Health Organization on March 11, 2020. Today, the fight against the pandemic still continues, in this process, more intensive care patients were hospitalized compared to normal conditions. Based on this, our aim in this study is; to analyze the patients who were intubated in the intensive care unit and developed PETS due to Covid-19 infection as new specific intubation etiology, and to compare these patients with the patients with PETS due to other etiologies to reveal the factors affecting our surgical approach between the two main groups.

Materials and Methods: The study was designed as retrospective observational. The data of patients who underwent dilatation with rigid bronchoscopy, stent insertion, tracheal resection or tracheostomy due to the development of tracheal stenosis due to postintubation between December 2018 and December 2021 were used. Among the patients included in the study, patients with intubation etiology Covid-19 were separated and it was planned to compare the data of these patients with the data of the remaining patients.

Results: A total of 85 patients included in the study; 19 patients were intubated for Covid-19 infection and 66 patients were referred to our clinic with the diagnosis of PETS after being intubated for non-Covid-19 reasons. No statistically significant difference was found in the demographic data of the two groups. The most common symptoms in both groups were dyspnea and stridor. There was no statistically significant difference between the groups in terms of symptom distribution. When the intubation etiologies of the patients were examined, it was determined that the most common cause of intubation was Covid-19 infection with a rate of 22%. In terms of additional diseases, it was determined that neurological diseases were significantly higher in the group that was intubated due to etiologies other than Covid-19 and PETS occurred. The median duration of intubation for the Covid-19 group was 21 days, and the non-Covid-19 group was 15 days, and the difference was statistically significant. There was no significant difference between the two groups in terms of the type of stenosis and the distance of the stenosis to the vocal cords. The median length of the stenotic segment was measured as 2 cm in the Covid-19 group and 1 cm in the non-Covid-19 group; this difference was calculated as statistically significant. In terms of the distribution of applied interventions; a total of 136 interventions were applied to 66 non-Covid-19 patients in 5 sessions, and a total of 39 interventions were performed in 4 sessions to 19 patients in the Covid-19 group. The distribution of 175 total interventions was 145 rigid bronchoscopy, 17 stenting, 6 tracheal resection and 6 tracheostomy. After the procedures, 1 mortality and 21 morbidity were observed. Of the 21 morbidities, 2 were seen in the Covid-19 group and 19 in the non-Covid-19 group. The number of hospitalization days was minimum 0 – maximum 8 days in the Covid-19 group, and minimum 0 – maximum 14 days in the non-Covid-19 group.

Conclusion : It has been determined that the most common intubation etiology in PETS cases is Covid-19 infection. It was also found statistically significant that the number of intubated days and the length of the stenotic segment were higher in Covid-19 patients compared to the cases in the other group. It is known that the average number of intubated days is longer in patients who are intubated due to Covid-19; As a result of our study, it was shown that the stenotic segment was longer due to the increase in intubation trauma in Covid-19 patients, in line with this period. In the literature review, we found that the number of cases was insufficient in studies involving PETS cases after Covid-19, so we had difficulty comparing our study, which included 19 cases in the Covid-19 group, with the literature; Due to the lack of literature data, many parameters such as demographic data, symptoms, comorbidities, stenosis type, stenosis location, stenosis length could not be compared with similar studies in terms of post Covid-19 PETS patients. In multicenter studies containing PETS cases after Covid-19, the number of patients will be sufficient to allow analysis.