Filyos havzası akarsu köprüleri risk analizinde hidrolik etkenlerin değerlendirilmesi
Determination of hydraulic parameters in risk analysis of river bridged at fi̇lyos basin
Yazar: MUHARREM ATALAR
Danışman: PROF. DR. İSMAİL HAKKI ÖZÖLÇER
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Filyos Nehiri debisi ve sediment taşıma kapasitesi açısından Karadeniz'e dökülen en önemli nehirlerden biridir. Zonguldak İli sınırlarında kalan aşağı Filyos Havzası'nda düşük yatak eğimi ve nispeten geniş vadi formu nedeniyle yoğun yerleşim, sanayi ve tarımsal faliyet alanları bulunmaktadır. 1998 yılında yaşanan sel afeti sırasında havza içinde bulunan tüm yerleşim bölgeleri ve akarsu yapıları zarar görmüştür. Bu bağlamda akarsu köprülerinin yıkılmasındaki etkenler incelendiğinde hidrolik etkenlerin en başta geldiği görülmektedir. Türkiye'de köprü gözlemierinde geliştirilen yaklaşımlar öncelikle köprünün yapısal güvenliğine odaklanmıştır. Ancak akarsu yatağındaki hidrolik etkenler gözardı edilemeyecek boyutlardadır. Köprülerin yıkılma riskinin belirlenmesinde köprü öncesinde ve sonrasında akarsu yatağının fiziksel koşulları ve bunların zamanla değişimi köprü güvenliğini tehlikeye atabilecek olan hidrolik etkenlerin belirlenmesi açısından en önemli göstergedir.  
Bu çalışma kapsamında köprü gözlemlerinde kullanılan hidrolik etkenlerin değerlendirildiği gözlem metodları derlenmiş ve en çok kullanılan metot belirlenmiştir. Literatürde geliştirilen metoda göre gözlenmesi ve değerlendirilmesi gereken temel parametreler irdelenerek Filyos Nehri, Aşağı Filyos Havzasında belirlenen köprülerde gözlemler yapılmıştır. Belirlenen köprüler arasında taşkın önlemleri alınan köprüler ile taşkın önlemi alınmayan köprüler arasında risk katsayıları karşılaştırılmıştır.

Abstract:
Filyos River is one of the most important rivers flowing into the Black Sea in terms of flow rate and sediment carrying capacity. The lower Filyos Basin, which lies within the boundaries of Zonguldak province, has intensive settlement, industrial and agricultural activity areas due to its low bed slope and relatively wide valley form. During the flood disaster in 1998, all settlements and river structures within the basin were damaged. It demonstrates the need for a systematic approach to regular inspections and measures to be taken during the lifetime of bridges. When the factors affecting the collapse of river bridges are examined, hydraulic factors are the most important. The developed bridge observation approach in Turkey is primarily focused on the structural safety of the bridge. However, hydraulic factors in the river bed are ignored. The physical conditions of the river bed upstream and downstream of the bridge and their change over time are the most important indicators for determining the hydraulic factors that may put in danger the safety of the bridge. 
In this study, observation methods in which hydraulic factors used in bridge observations are evaluated. The basic parameters that should be observed and evaluated according to the methods developed in the literature were examined and observations were made at the bridges identified in the Filyos River and Lower Filyos Basin. Risk coefficients were compared between bridges with flood prevention and bridges without flood prevention.