Liberal demokraside çoğulculuk ve konsensus: John Rawls'un siyasal liberalizmi üzerinden bir değerlendirme
Pluralism and consensus in liberal democracy: An examination through John Rawls' political liberalism
Yazar: OĞUZHAN KIRTILLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ SELİM ALKAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Konsensüs = Consensus ; Liberal demokrasi = Liberal democracy ; Rawls, John = Rawls, John ; Siyasal liberalizm = Political liberalism ; Çoğulculuk = Pluralism

Özet:
Geç modern dönemdeki devletler ulus devlet düşüncesi üzerine inşa edilmiş olsalar da
özellikle Batı'daki günümüz liberal demokratik toplumlarında tamamen homojen unsurlardan
oluşan devletler bulunmamaktadır. Farklı inanç, dünya görüşü ve iyi hayat anlayışına sahip
bireylerden oluşan bu toplumlarda söz konusu çeşitlilik, çokkültürlülük ve farklılıklardan
kaynaklanan sorular, talepler ve bunların neden olduğu sorunlar ortaya çıkabilmektedir.
Bunların başında, farklılıklara rağmen barış içerisinde bir arada yaşamayı sağlayabilecek
kapsayıcı bir demokratik karar alma sürecine sahip ve istikrarlı bir siyasal sistemin nasıl
mümkün olabileceği ve mevcut demokrasilerde yaşandığı iddia edilen temsil, meşruiyet ve
katılım krizinin nasıl aşılacağı gelmektedir. Liberal demokrasi özünde, farklılıklar temelinde
tanımlanan çoğulcu bir toplumda barış ve istikrarın katı ayrışma ve tarafsızlık ile laik neden
anlayışına dayanan kamusal politik tartışma neticesinde oluşacak bir rasyonel konsensus ile
sağlanabileceğini savunmaktadır. Ancak, liberalizmin rasyonel konsensus anlayışına yönelik
eleştirilere yine liberal teori içerisinden cevap vermeyi amaçlayan John Rawls'un siyasal
liberalizmi ise bahsedilen siyasal sistemin kamusal neden ve makuliyet kavramları çerçevesinde
şekillenecek bir kamusal politik tartışma sonucunda oluşacak örtüşen konsensus ile inşa
edilebileceğini ileri sürmektedir. Bu bağlamda bu çalışmanın temel amacı; liberalizmin
çoğulculuk ve konsensus üzerine temel varsayımlarını ve onlara yönelik temsil, meşruiyet ve
katılım krizi eleştirilerine alternatif bir cevap sunan John Rawls'un siyasal liberalizmini
eleştirel bir perspektifle incelemektir. Çalışmanın ana argümanı, klasik liberalizmin çoğulculuk
ve konsensus üzerine temel teorik ve normatif varsayımlarının farklılıklarla bir arada barış ve
istikrar içerisinde yaşamak için değerli olduğu, ancak siyasal liberalizmin örtüşen konsensus
fikrinin rasyonel konsensusa kıyasla daha kapsayıcı bir alternatif sunmakla birlikte her iki
anlayışın da yine kapsayıcılık noktasında eleştiriye açık yönlerinin bulunduğudur. Metodolojik
açıdan bu çalışma; teorik ve analitik siyaset felsefesi odaklı, nitel bir çalışmadır.

Anahtar kelimeler: Liberal demokrasi, rasyonel konsensus, John Rawls, siyasal liberalizm, örtüşen konsensus.

Abstract:
Although the states in the late modern times are built on the idea of the nation-state, no
states are consisting of completely homogeneous elements in today's liberal democratic
societies, especially in the Western world. In these societies, which include individuals having
different beliefs, worldviews, and understanding of the good life; numerous questions,
demands, and problems derived from diversity, multiculturalism, and differences may arise.
The foremost of these is how a stable political system with an inclusive democratic decisionmaking process that can ensure peaceful coexistence of differences is possible, and how to
overcome the crisis of representation, legitimacy, and participation. Liberal democracy is based
on the assumption that in a pluralistic society defined by differences; peace and stability can be
achieved with a rational consensus reached through a public political debate based on strict
separation and neutrality and secular reason. However, the political liberalism of John Rawls,
which aims to respond to the criticisms of liberalism's rational consensus by remaining within
the parameters of liberal theory, is based on the claim that an inclusive political system can be
built with an overlapping consensus reached through a public political debate based on public
reason and reasonableness. In this context, the main purpose of this study is to critically analyse
the essential tenets of liberalism concerning pluralism and consensus and political liberalism of
John Rawls which gives an alternative response to the criticism of representation, legitimacy,
and participation crisis. The main argument raised in this study is that liberalism's essential
theoretical and normative assumptions concerning pluralism and consensus are inherently
valuable for generating living together with differences in peace and stability; however,
political liberalism's overlapping consensus promises a more inclusive alternative formulation
of public political debate than rational consensus does, and both perspectives are subject to
objections in the name of inclusiveness. Methodologically, this thesis is a qualitative study in
theoretical and analytical political philosophy.

Keywords: Liberal democracy, rational consensus, John Rawls, political liberalism, overlapping consensus.