Er, Cr: YSGG lazer ve asidüle fosfat florür uygulamalarının mine demineralizasyonunun önlenmesinde etkisi: Bir in vitro mikro-BT çalışması
Preventive effect of Er,Cr: YSGG laser and apf gel on enamel demineralization: An in vitro microcomputerized tomography study
Yazar: ECE GÖRKEM ERTEPE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYÜP BURAK KÜÇÜK
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Beyaz nokta lezyonu (BNL), mine demineralizasyonu sonucu oluşur ve çürük oluşumunun ilk safhasıdır. Ortodontik tedavi gören hastalarda sabit ataçmanların etrafında oluşan düşük pH seviyesindeki dental plak, sadece dört hafta içinde beyaz nokta lezyonu oluşturabilmektedir. Sabit ortodontik ataçmalar ağız bakımını sağlamayı zorlaştırdığından dolayı, tedavi öncesinde yapılan koruyucu uygulamalar BNL oluşumunu önlemede iyi bir yaklaşımdır. Topikal florür; profilakside yaygın olarak kullanılan ve minede başlangıç çürük lezyonlarına etkinliği kanıtlanmış bir ajandır. Ancak günümüzde ortodontik tedavi sürecinde BNL oluşumu hala tamamen kontrol altına alınamamıştır. Lezyonlar, özellikle ön grup dişlerde meydana geldiğinde hastalar için estetik bir problem oluşturmaktadır. Bu nedenle ortodontik tedavide çürük oluşumunun önlenmesi hem hasta hem de hekimin memnuniyetini artırmaktadır. Bu tez çalışmasının amacı; sabit ortodontik tedavi öncesinde diş minesinde; topikal florür ve Er,Cr:YSGG lazerin, kombine ve ayrı ayrı uygulamalarının, mine demineralizasyonunun önlenmesinde etkinliğinin mikro bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesidir.
Çalışma tasarımında her grup için 10 diş olmak üzere, 4 grup için toplamda 40 diş kullanılmıştır. Çalışmaya çürüksüz ve mine yüzeyi sağlam olan dişler dahil edilmiştir. Çalışma grupları: Grup 1: %1,23 APF jel (APF), Grup 2: Er.Cr:YSGG Lazer (L), Grup 3: Er,Cr:YSGG lazer ardından %1,23 APF jel kombine uygulaması (APF+L), ve Grup 4: kontrol grubu (K) olarak belirlenmiştir. Tüm deneyler dişlerin bukkal mine yüzeylerinde yaklaşık 4mm2 boyutunda elde edilen çalışma alanları üzerinde yürütülmüştür. Koruyucu uygulamalardan sonra 7 gün boyunca laboratuvar koşullarında hazırlanan demineralizasyon-remineralizasyon siklusuna tabi tutulmuştur. Deneylerin ardından minedeki değişim, mikro-bt sistemi ile taranmış ve SkyScan Dataviewer 1.5.0 64 bit (SkyScan, Kontich, Belgium) programı kullanılarak analiz edilmiştir. 
Gözlenen demineralizasyonların hacim (mm3), derinlik (mm), yüzey alanı (mm2) ve mineral yoğunluğu (g/cm3) değerleri hesaplanmış ve bu değerler gruplar arasında karşılaştırılmıştır. Çalışmada elde edilen verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk testi ile incelenmiştir. Üç grup için normal dağılım gösteren verilerin karşılaştırılmasında Tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testi ve Çoklu karşılaştırmalarda Tamhane's T2 testi kullanılmıştır. Üç grup içerisinde normal dağılım göstermeyen verilerin karşılaştırılması Kruskall Wallis testi ile ve Çoklu karşılaştırmalar Dunn testi ile incelenmiştir.
Yapılan derinlik hesaplamasına göre; gruplar arasında en yüksek ortanca lezyon derinliği kontrol grubunda (0,155 mm), en düşük ortanca lezyon derinliği ise APF+L grubunda (0,046 mm) bulunmuştur. APF ile APF+L, APF+L ile K, L ile K grupları istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermiştir. En düşük ortalama lezyon hacmi 0,183 ± 0,113 mm3 olup APF+L grubunda bulunmuştur. Ardından sırasıyla L grubu (0,228 ± 0,102 mm3), daha sonrasında APF grubu (0,282 ± 0,079 mm3) ve en yüksek ortalama hacim değeri kontrol grubunda (0,776 ± 0,185 mm3) görülmüştür. Lezyonun yüzey alanı hesaplamasına göre; APF grubu ortalama değer 9,966 ± 2,555 mm2, L grubu ortalama değer 9,931 ± 2,969 mm2, APF+L grubu ortalama değer 9,302 ± 3,824 mm2 iken kontrol grubunda bu değer 14,681 ± 1,282 mm2 olarak elde edilmiştir. Her üç koruyucu tedavi yönteminde de gözlenen lezyonun ortalama yüzey alanı ve hacmi kontrol grubundan anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Mineral yoğunluğu analizinde ise gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır.
Çalışmanın sonucunda Er,Cr:YSGG lazer, APF jel ve bunların kombine uygulamasının minenin demineralizasyona karşı direncini artırmada etkili olduğu bulunmuştur. Tek başına Er,Cr:YSGG lazer uygulaması ile tek başına APF jel uygulaması tüm parametrelerde benzer etki göstermiştir. Ayrıca Er,Cr:YSGG lazerin, APF jel ile birlikte uygulanmasının sinerjik bir etki yaratmadığı görülmüştür. Yüksek çürük riskli hastalarda minenin aside karşı direncini artırmak amacıyla her üç yöntem de uygulanabilir.

Abstract:
White spot lesions (WSLs) occur as a result of enamel demineralization and represent the initial stage of caries development. The pH of the plaque formed around fixed appliances is lower than that of normal dental plaque, leading to an increased risk of WSLs. While maintaining adequate oral hygiene is effective in preventing the formation of lesions, new WSLs have been observed to develop after treatment in orthodontic patients, even with the use of prophylactic agents. Topical fluoride is an agent commonly used in caries prevention, as it helps to arrest early enamel caries lesions. However, the complete control of caries formation has still not been fully achieved. Lesions, especially when occurring in the anterior teeth, pose an aesthetic concern for patients. Therefore, the prevention of caries during orthodontic treatment enhances both patient satisfaction and the clinician's outcomes. The aim of this study was to evaluate the combined and individual effects of topical fluoride and Er,Cr:YSGG laser applications on the prevention of enamel demineralization using micro computerized tomography analysis.
In this study 40 teeth were divided into 4 groups, with 10 teeth per group. Teeth with damaged enamel surfaces and caries were excluded from the study. The study groups were as follows: Group 1: 1,23% APF gel (APF), Group 2: Er.Cr:YSGG laser (L), Group 3: combined Er,Cr:YSGG laser followed by 1,23% APF gel (APF+L) and Group 4: control group (C). All experiments were conducted on areas approximately 4mm2 in size, obtained on the buccal enamel surfaces on the teeth. Following the applications, the teeth were subjected to a demineralization-remineralization cycle prepared under laboratory conditions for 7 days. After the experiments, changes in the enamel were scanned using a micro-CT system and analysed using SkyScan Dataviewer 1.5.0 64 bit (SkyScan, Kontich, Belgium).  
The volume (mm3), depth (mm), surface area (mm2) and mineral density (g/cm3) values of the observed demineralizations were calculated and compared among the groups. The normality of the obtained data was assessed using the Shapiro-Wilk test. One-way ANOVA test was employed to compare normally distributed data across the three groups, with Tamhane's T2 test was used for multiple comparisons. For data that did not demonstrate normal distribution among the three groups, the Kruskall Wallis test was applied, followed by Dunn's test for multiple comparisons.
Based on the depth calculation, the highest median lesion depth was observed in the control group (0,155 mm) while the lowest median lesion depth was found in the APF+L group (0,046 mm). Statistically significant differences were noted between the APF and APF+L, APF+L and K, L and K groups. The lowest mean lesion volume, recorded at 0,183 ± 0,113 mm3, was found in the APF+L group. This was followed by the L group (0,228 ± 0,102 mm3), the APF group (0,282 ± 0,079 mm3) and the highest mean volume value was observed in the control group (0,776 ± 0,185 mm3). According to the calculation of the surface area of the lesion; APF group had an average value of 9,966 ± 2,555 mm2, L group averaged value of 9,931 ± 2,969 mm2, APF+L group averaged 9,302 ± 3,824 mm2, while control group had a value of 14,681 ± 1,282 mm2. In all three preventive treatment methods, the mean surface area and volume of the lesion were significantly lower than the control group. However, no statistically significant difference was found between the groups in mineral density analysis.
As a result of the study, Er,Cr:YSGG laser, APF gel and their combined application were found to be effective in preventing demineralization. Both the Er,Cr:YSGG laser and APF gel applied individually demonstrated similar effects across all parameters. Furthermore, the combined application of Er,Cr:YSGG laser with APF gel did not create a synergistic effect. All three methods can be utilized to increase the resistance of enamel to acid in patients at high caries risk of caries.