Yürünebilirliğin coğrafi bilgi sistemleri ile analizi: Üsküdar merkez mahalleleri örneği
Analysis of walkability with geographical information systems: The case of Uskudar central neighborhoods
Yazar: BÜŞRA YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SEHER BAŞLIK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enformatik Ana Bilim Dalı / Mimari ve Kentsel Enformatik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ulaşım = Transportation ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Kentsel büyüme = Urban growth ; Sürdürülebilir kentleşme = Sustainable urbanization ; İstanbul-Üsküdar = İstanbul-Üsküdar

Özet:
Hazırlanan çalışmada ilk olarak sürdürülebilirlik kavramı üzerinden sürdürülebilir kentsel gelişme süreci ulaşım özelinde incelenmiş ve bu doğrultuda sürdürülebilir ulaşım politikalarını ön plana çıkaran kuramlardan akıllı büyüme ve yeni kentleşme kuramlarına odaklanılmıştır. Yapılan araştırmalar sürdürülebilir ulaşım modellerinden olan yaya ulaşımı ve bununla birlikte kentlerin yürünebilirliği özelinde detaylandırılmıştır. Yürümek ve yürünebilirlik kavramları üzerinden yapılan literatür taramasıyla yürünebilirlik kriterleri belirlenmiş ve bu kriterlerin Coğrafi Bilgi Sistemleri ile ölçülebilir olup olmama durumu ve ölçülebilirliğin hangi veriler yardımıyla sağlanabileceği ortaya konmuştur. Çalışma alanı olan Üsküdar merkez mahallelerinde yürünebilirliğin ölçülebilmesi ve mekanın kullanıcıları tarafından katılımcı bir yöntemle mekan özelinde yürünebilirlik kriterlerinin belirlenmesi için anket çalışması yapılmıştır. Mekanı daha iyi anlamak adına Coğrafi Bilgi Sistemlerinden yararlanılarak çalışma alanı özelinde mekansal analizler yapılmıştır. Ortaya çıkan analiz ve anket sonuçları göz önünde bulundurularak çalışma alanında yürünebilirlik analizleri gerçekleştirilmiş ve sonuçları paylaşılmıştır. Tüm bulgu ve analizlerle birlikte Üsküdar merkez mahallelerinin yürünebilir olup olmama durumu ortaya konmuş ve bu doğrultuda öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yürünebilirlik, Sürdürülebilir Kentsel Gelişme, Akıllı Büyüme, Yeni Kentleşme, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)

Abstract:
In the prepared study, firstly, the sustainable urban development process was examined in the context of transportation through the concept of sustainability, and in this direction, the theories of smart growth and new urbanization, which are among the theories that emphasize sustainable transportation policies, are focused on. The research has been detailed in terms of pedestrian transportation, which is one of the sustainable transportation models, and the walkability of cities. With the literature review on the concepts of walking and walkability, walkability criteria have been determined and whether these criteria can be measured with Geographic Information Systems and with the help of which data can be measured have been revealed. A survey was conducted to measure the walkability in the central districts of Uskudar, which is the study area, and to determine the walkability criteria specific to the place by a participatory method by the users of the place. To better understand the space, spatial analyzes were made in the study area by using Geographic Information Systems. Considering the results of the analysis and survey, walkability analyzes were carried out in the study area and results were shared. With all findings and analyzes, whether the Uskudar central neighborhoods are walkable or not has been revealed and suggestions have been developed in this direction.

Keywords: Walkability, Sustainable Urban Development, Smart Growth, New Urbanization, Geographic Information Systems (GIS)