Meme kanseri tedavisi sonrası dönemdeki kadınlarda yaşam kalitesi ve semptomların incelenmesi
Evaluation of the quality of life and symptoms among breast cancer survivors
Yazar: SELCAN ZEYNEP ERGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. MEMNUN SEVEN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ TAGHREED NAYEL MOHAMMAD SALAMEH
Koç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Kadınlar = Women ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma meme kanseri tedavisi sonrasında kadınların yaşam kalitesi ve semptom deneyiminin incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Ayrıca bu çalışmada yaşam kalitesini etkileyen faktörler incelenmiştir. Tanımlayıcı tipteki bu araştırmanın örneklemini meme kanseri tedavisini bitirmiş ve çalışmaya katılmayı kabul eden 141 kadın oluşturmuştur. Araştırmada veriler sosyodemografik ve klinik özelliklerini içeren "Kişisel Veri Toplama Formu" ve "EORTC QLQ-C30 Yaşam Kalitesi Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde Mann-Whitney U testi, One-Way Anova, Kruskal Wallis Varyans Analizi ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan kadınların, EORTC QLQ-C30 Yaşam Kalitesi Ölçeği'ne göre Fonksiyonel Skala puan ortalaması 68.65±19.15 (En çok= 100, En az=17.78), Semptom Skalası puan ortalaması 29.58±20.57 (En çok= 79.49, En az=0) ve Genel Sağlık Skoru puan ortalaması 65.89±23.12 (En çok= 100, En az=0) olarak hesaplanmıştır. Beden Kitle İndeksi (BKİ) yüksek meme kanseri tedavisi sonrasi dönemdeki kadınların BKİ'si düşük veya normal olanlara göre, ağrıya yönelik ilaç kullananların kullanmayanlara göre ve tedavi sonrası 1 yıldan daha az süre geçmiş kadınların tedaviden sonra geçen süresi daha uzun olanlara göre yaşam kalitesi fonksiyonel skorunun ve semptom deneyiminin daha kötü olduğu belirlenmiştir. Ayrıca ileri kanser evresinde olan (Evre 3) kadınların ileri kanser evresinde olmayanlara göre yaşam kalitesi semptom deneyiminin daha kötü olduğu belirlenmiştir. Araştırma bulguları sonucunda meme kanseri tedavisi sonrası dönemdeki kadınların düşük yaşam kalitesi düzeyine sahip olduğu belirlenmiştir. Yaşam kalitesini yükseltmeyi hedefleyen müdahalelerin, özellikle BKİ'si yüksek olan, ağrı tedavisi alan, ileri kanser evresine sahip ve tedavi sonrası 1 yıldan daha az süre geçmiş kadınları kapsayacak şekilde planlanması önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted to examine the quality of life and factors effecting the quality of life among breast cancer survivors. The sample of this descriptive study consisted of 141 women who completed breast cancer treatment and agreed to participate in the study. The data were collected using the "Personal Data Collection Form" containing the sociodemographic and clinical characteristics of women who completed the medical breast cancer treatment, and the "EORTC QLQ-C30 Quality of Life Scale". Mann-Whitney U test, One-Way Anova, Kruskal Wallis Variance Analysis and Multiple Linear Regression Analysis were used to analyze the data. According to the EORTC QLQ-C30 Quality of Life Scale, the mean score of the Functional Scale of the women participating in the study was 68.65±19.15 (Max = 100, Minimum = 17.78), the mean score of the Symptom Scale was 29.58±20.57 (Max = 79.49, Minimum=0) and the mean score of the General Health Score was 65.89±23.12 (Maximum= 100, Minimum=0). Survivors with high Body Mass Index (BMI), those who used pain medications, and survivors who completed their medical treatment with in the last one year, had lower quality of life functional score and worse symptom experience. In addition, it was determined that women with advanced cancer stage (Stage 3) had worse quality of life symptom experience compared to those who had early stage cancer. The study shows that women who have completed breast cancer treatment had a low level of quality of life. It is recommended that interventions aiming to increase the quality of life should be planned to meet particularly the needs of women with a high BMI, who used pain medication, had advanced cancer stage and are with in the first year of cancer treatment completion.