hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Türk ve İran hukuklarında evlenme
Marriage in Turkish and Iranian law
Yazar: NAZ İNCİRCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH İSLAMOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Türk ve İran hukuklarında evlenme konusunu ele alan bu yüksek lisans tezi,
her iki ülkenin hukuk sistemlerinde evlenme akdi kavramının nasıl düzenlendiğini ve
uygulandığını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Türkiye'de Medeni Kanun'a göre
gerçekleştirilen evlenme akdi ile İran'da İslam hukuku ve yerel kanunlar çerçevesinde
düzenlenen evlenme akdi arasındaki benzerlikler ve farklılıklar incelenecektir

Abstract:
This master's thesis examines the concept of marriage contracts within the legal
systems of Turkey and Iran, aiming to analyze how the marriage contract is regulated
and applied in both countries. It will explore the similarities and differences between
the marriage contract executed under the Turkish Civil Code and the one governed by
Islamic law and local laws in Iran
Stratigrafik veriler bağlamında Van Kalesi Höyüğü'nde bulunan Urartu mühürleri
Urartian seals found in Van Fortress and mound in the contextof stratigraphic data
Yazar: SENEM IŞIK
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN KONYAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Tarih = History

Özet:
Bu çalışma Urartu başkenti olan Tuşpa'da 2010-2019 yılları arasında sistemli yapılan arkeolojik çalışmalar sonucunda bulunan Demir Çağı mühürleri ve mühür baskılarını kapsamaktadır. 
Höyükte Erken Demir Çağı, Demir Çağı ve Geç Demir Çağı'na ait maddi kültür kalıntıları bulunmaktadır. Stratigrafik veriler bağlamında Van Kalesi Höyüğü'nde bulunan mühür ve mühür baskıları Urartu (Demir Çağı) ve Post-Urartu (Geç Demir Çağı) dönemlerine tarihlendirilerek; mühürlerin tanımı, işleme teknikleri ve motifleri değerlendirilmektedir. Söz konusu mühürler damga mühür ve silindir-damga mühür formlarından oluşmaktadır. 
Bu veriler ile Urartu kentlerinde bulunan mühürlerin değerlendirilmesi yapılmaktadır. Böylece tabakaya bağlı olarak belgelenen mühürlerin varlığı Urartu mühürlerinin anlaşılması açısından son derece önemlidir. Arkeolojik bağlamda ele geçen Urartu mühürlerinin neredeyse tamamı Urartu kalelerinde bulunmuştur. Bu açıdan aşağı yerleşmelerde Urartu katmanlarında bulunan mühürler ayrıca bir önem arz etmektedir. Bu çalışmada aşağı şehir olan Van Kalesi Höyüğü'nde bulunan mühürler kapsamında Urartu mühür sanatına katkı sağlamak amaçlanmaktadır. Ayrıca elde edilen veriler sonucunda Urartu kültürünün Post-Urartu'da da devam edip etmediği anlaşılmaya çalışılmaktadır.

Abstract:
This study contains the Iron Age seals and seal impressions found as a result of the systematic archaeological studies between 2010-2019 in the Urartian capital of Tuspa.
The mound contains material culture remains from the Early Iron Age, Iron Age and Late Iron Age. In the context of stratigraphic data, the seals and seal impressions found at the Van Fortress and Mound are dated to the Urartu (Iron Age) and Post-Urartu (Late Iron Age) periods; the description, processing techniques and motifs of the seals are evaluated. The seals consist of stamp seal and cylinder-stamp seal forms.
The seals found in Urartian cities are evaluated with this data. Thus, the presence of seals documented depending on the stratum is extremely important for the understanding of Urartian seals. Almost all of the Urartian seals found in the archaeological context were found in Urartian fortresses. In this respect, the seals found in Urartian layers in lower settlements are of particular importance. This study aims to contribute to the Urartian seal art within the scope of the seals found in the lower city of Van Fortress and Mound. As a result of the data obtained, it is tried to understand whether the Urartian culture continued in Post-Urartu.
Katılım bankalarındaki mali ceza uygulamalarının islam iktisadı açısından incelenmesi
Examination of financial penalty practices in participation banks in terms of islamic economics
Yazar: TAMER ZOUROB
Danışman: PROF. DR. SERVET BAYINDIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics ; Hukuk = Law
Dizin: İslam Kalkınma Bankası = Islamic Development Bank ; İslam ekonomisi = Islamic economy ; İslam hukuku = Islamic law ; İslami bankacılık sistemi = Islamic banking system ; İslami sigortacılık = Islamic insurance

Özet:
Sözleşme yapan taraflardan birisinin gücü yetmesine rağmen sözleşmenin sorumluluklarını vaktinde ve tam olarak yerine getirmeyerek suç işlemesine karşılık verilecek cezanın ne olduğu meselesi hususunda gerek klasik fukahâ gerekse günümüzdeki fukahâ farklı görüşler ileri sürmüştür. Bu görüşler incelendiğinde klasik fukahânın çoğunluğunun böyle bir suç işleyen kimseye mali niteliği olmayan cezalar, günümüzdeki fukahânın da mali niteliği olan cezalar uygulanması gerektiği konusunda görüş ileri sürdükleri görülür.
Günümüzdeki fukahânın ileri sürdükleri mali ceza uygulamaları da birbirinden farklıdır. Bu tezde katılım bankalarındaki mali ceza uygulamaları İslam iktisadı açısından ele alınmaya ve ileri sürülen her bir görüş İslam iktisadı çerçevesinde değerlendirilmeye çalışılacaktır.
Yapılan değerlendirmeler sonucunda herhangi bir suça karşılık verilen cezanın adaleti sağlamak açısından suça uygun olması gerektiği ve gücü yetmesine rağmen sözleşmenin sorumluluklarını vadesinde tam olarak yerine getirmeyen kimseye ceza verilirken de bu ilkenin göz önünde bulundurulması gerektiği ve bu ilkeyi öne çıkaran görüşün isabetli olduğu kanaatine varılmıştır.

Abstract:
Both the classical jurists and the modern jurists have different views on the issue of the punishment to be given in case one of the contracting parties commits an offence by not fulfilling the responsibilities of the contract on time and in full despite his ability. When these views are examined, it is seen that the classical jurists argue that non-financial penalties should be applied to the person who commits such an offence, and the modern jurists argue that financial penalties should be applied.
The financial penalty practices put forward by the fuqaha of today are also different from each other. In this thesis, the financial penalty practices in participation finance will be discussed in terms of Islamic economics and each view put forward will be evaluated within the framework of Islamic economics.
As a result of the evaluations made, it has been concluded that the punishment given in response to any crime should be appropriate to the crime in order to ensure justice, and that this principle should be taken into consideration when punishing the person who does not fully fulfil the responsibilities of the contract in due time despite being able to do so, and that the view that emphasises this principle is justified.
Medeni usul hukuku bakımından takas
Barter in terms of civil procedure law
Yazar: ABDULKADİR KAYACI
Danışman: DOÇ. DR. MERT NAMLI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Medeni Usul Hukuku Bakımından Takas isimli bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalında yüksek lisans tezi için hazırlanmıştır. Çalışma, takasın; Medeni Usul Hukuku'ndaki bazı kurumlar arasındaki ilişkisine, savunma niteliğine ve buna bağlı sonuçlarına, yargılama içinde ilk defa terditli veya terditsiz olarak savunma yoluyla yahut terditli veya terditsiz karşı dava açarak başvurulmasına bağlı hukuki niteliğine ve buna bağlı olarak doğacak sonuçlara odaklanmakla beraber, odaklandığı yere dair akla uygun gerekçeli sonuçlara varmak ve takas kurumunu tanımak adına zorunluluk teşkil eden takasın anlamına, işlevine, hukuki niteliğine, benzer kurumlar ile farklarına, türlerine, şartlarına, kullanımına ve kullanımına bağlı sonuçlarına dair bilgi ve değerlendirmeler içermektedir. Çalışmanın içeriğindeki bilgi ve değerlendirmelere; iki takas monografisi, takas ile ilişki kurulan Medeni Usul Hukuku kurumları monografileri, Medeni Usul Hukuku hakkında genel kitaplar ile şerhler, Borçlar Hukuku genel hükümleri hakkında kitaplar, takasa ve takas ile ilişkilendirilen Medeni Usul Hukuku kurumlarına dair makaleler ile yargı kararları ve çalışmanın konusu bakımından ikincil önem arz eden basılı ve süreli eserler kaynaklık etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Takas, Medeni Usul Hukuku, Takas Savunması, Karşı Davada Takas, Terditli Takas.

Abstract:
This study, titled Barter in terms of Civil Procedure Law, was prepared for the master's thesis in the Private Law Department of the Social Sciences Institute of Istanbul University. The study focuses on the relationship between barter and some institutions in the Civil Procedure Law, the nature of the barter as defense and the consequences related to it and the legal nature and consequences of applying barter as the defense in the first time by stages or not by stages in an action or a by stages counter action. İn order to get reasoned and justified conclusions about the focusing issue and to comprehend the barter, the study contains information and evaluations on barter of meaning, function, legal nature, differences with similar institutions, types, conditions, exercise and results. The information and evaluations in the content of the study are sourced from two barter monographs, monographs on the institutions of Civil Procedure Law that are related to barter in the study, general books and commentaries that include the provisions of Civil Procedure Law, books on general provisions of the Law of Obligations, articles on barter and the institutions of Civil Procedure Law that are related to barter in this study, court decisions and printed and periodical works that are of secondary importance in terms of the subject of the study.

Key Words: Barter, Civil Procedure Law, The Barter Defence, Barter In a Counter Action, Barter By Stages.
Eşref Fakih'in "el-Muhavzik" adlı tarihi kurgu romanının tahlili
Analysis of Eşref Fakih's historical fiction novel named "el-Muhavzik"
Yazar: SÜMEYYE BAYİR
Danışman: PROF. DR. ÖMER İSHAKOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
Tarih, geçmişten günümüze insanoğlunun önem verdiği bir alan olmuştur. Toplumlar tarihlerinden ders alarak geleceklerine yön vermişlerdir. Tarihin edebiyat sahnesinde yer edinmesi kısa sürede gerçekleşmiştir. Tarihi roman türü ilk olarak 19.yy'da Batı'da ortaya çıkmıştır. İnsanlara milliyetçilik akımını aşılamak için ortaya çıkan bu tür, Batı'dan yayılarak diğer ülkelere de sirayet etmiştir. Arap edebiyatında tarihi roman türü eserlerinin ortaya çıkma süreci 19.yy'ın ortalarında gerçekleşmiştir. Bu türde ilk örnekleri Corcî Zeydân ve Selim el-Bustânî vermiştir. Her ne kadar bu türün 19.yy'da ortaya çıktığı belirtilse de Cahiliye döneminden günümüze kadar ulaşan metinlerin geçmiş dönemdeki vakaları kaydetmesi, tarih biliminin Arap edebiyatındaki varlığını ortaya koymaktadır. Tezimizde öncelikle tarihi kurgunun tanımı ve edebiyattaki yeri ele alınmıştır. Ardından Eşref İhsan Fakih'in hayatı ve edebi kimliğine yer verilmiştir. Son olarak Eşref İhsan Fakih'in el-Muhavzik adlı tarihi romanın tahlili yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Arap Edebiyatı, Tarihi Roman, İhsan Eşref Fakih, el-Muhavzik

Abstract:
History has been an area that human beings attach importance to from past to present. Societies have shaped their future by taking lessons from their history. History took its place on the literary stage in a short time. The historical novel genre first emerged in the West in the 19th century. This genre, which emerged to instill nationalism in people, spread from the West and spread to other countries. The emergence of historical novels in Arabic literature took place in the mid-19th century. The first examples of this type were given by Corci Zeydan and Selim el-Bustani. Although it is stated that this genre emerged in the 19th century, the fact that the texts that have survived from the Ignorance period record the events of the past period reveals the presence of historical science in Arabic literature. In our thesis, firstly, the definition of historical fiction and its place in literature are discussed. Then, the life and literary identity of Eşref İhsan Fakih is included. Finally, the historical novel named el-Muhavzik by Eşref İhsan Fakih was analyzed.
Key Words: Arabic Literature, Historical Novel, İhsan Eşref Fakih, el-Muhavzik
Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık
Aggravated fraud through the use of information systems
Yazar: ÖMER ALTAY
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED DEMİREL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bu çalışmada, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 158/1-f maddesinde düzenlenen "Bilişim Sistemlerinin Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık" suçu incelenmiştir. Söz konusu suçun, dolandırıcılık suçunun nitelikli hallerinden biri olması gözetilerek, suçun temel şeklinin suç genel teorisi kapsamında incelenmesi ve her bir başlıkta suçun bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi durumunun arz ettiği özelliklere yer verilmesi yöntemi tercih edilmiştir. Dolandırıcılık suçunun öne çıkan unsuru olan "hile" ve çalışmanın konusunu oluşturan nitelikli halin unsuru olan "bilişim sistemi" kavramları detaylıca analiz edilerek öğretideki görüşlere ve uygulamayı izlemeye yardımcı olacağı düşünülen yargı kararlarına yer verilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
In this study, the crime of "Aggravated Fraud Through The Use Of Information Systems", regulated in Article 158/1-f of the Turkish Penal Code No. 5237, is examined. Considering that the crime aforementioned is one of the qualified forms of the crime of fraud, the method of examining the basic form of the crime within the scope of the general theory of crime and including the characteristics of the crime committed by using information systems as a tool in each heading has been preferred. The concepts of "cheating", which is the prominent element of the crime of fraud, and "information system", which is the element of the qualified form that constitutes the subject of the study, have been analyzed in detail and the opinions in the doctrine and the judicial decisions that are thought to help observe the practice have been tried to be included.
Restorasyon projelerinde enerji etkin bina performansının geçmiş verilerle irdelenmesi
Investigation of energy efficient building performance in restoration projects with historical data
Yazar: NIKOO KOUHI GOLDANLOU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELAHATTİN ERSOY
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık ve Yapılı Çevrenin Yenilenmesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Teknolojik gelişmeler üretim hızını artırırken, enerji kaynaklarının tükenmesine ve çevresel etkilere yol açmaktadır. Bu sebeple enerji etkin bina tasarımı sürdürülebilir bir çevre için önemlidir. Enerji etkin bir bina tasarımında yenilenebilir enerji kaynaklarına dikkat edilmesi, prensiplerine uygun tasarım yapılması ve geri dönüştürülebilir malzeme seçimi çok önemlidir. İnşaat sektöründeki teknolojik gelişmeler, enerji etkin binaların tasarımında kullanılmaktadır. BBM ile binaların yapım ve işletim süreci sanal ortamda simüle edilmektedir. BBM modeline enerji verileri yüklenerek BEM oluşturulmaktadır. Bu çalışmanın amacı, enerji etkin olmayan mevcut binalarının enerji performansını analiz etmek ve enerji etkin iyileştirme yöntemleri önermek için BEM simülasyon yazılımını kullanmaktır. Çalışma kapsamında İstanbul Üniversitesi Mimarlık Fakültesi binasının geometrisi, iklim, konumu, aktivitesi, mekanik ve elektrik sistemleri gibi veriler BEM yöntemiyle modellenerek enerji analizi gerçekleştirilmiştir. Mevcut durumun enerji analizinde elde edilen sonuçlar neticesinde enerji etkin iyileştirme senaryoları tasarlanmış ve bu senaryolar mevcut durum ile tek tek karşılaştırılmıştır.

Abstract:
Technological developments, while increasing the speed of production, lead to rapid depletion of energy resources and environmental impacts. In the design of an energy efficient building, it is very important to pay attention to renewable energy sources, to design in accordance with the principles and to choose recyclable materials. Technological developments in the construction sector are used in the design of energy efficient buildings. With GCM, the construction and operation process of buildings is simulated in a virtual environment. BEM is created by uploading energy data to the GCM model. The aim of this study is to use BEM simulation software to analyze the energy performance of existing buildings that are not energy efficient and to propose energy efficient improvement methods. Within the scope of the study, the geometry, climate, location, activity, mechanical and electrical systems of Istanbul University Faculty of Architecture building were modeled with BEM method and energy analysis was performed. As a result of the results obtained in the energy analysis of the current situation, energy efficient improvement scenarios were designed and these scenarios were compared one by one with the current situation.
Hamiline yazılı pay
Bearer share
Yazar: BUKET GÜN
Danışman: PROF. DR. ARSLAN KAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Hamiline yazılı paylar, kolay devir ve sahibini gizleyebilmesi sebebiyle hem çok ilgi görmüş hem de çok tehlikeli bulunmuştur. Hamiline yazılı pay senetlerinin kara para aklama, vergi kaçırma ve terörizmin finansmanı ile birlikte anılmaya başlanması ve -FATF başta olmak üzere- bazı küresel odakların bu finansal aracın tehlikeli olduğuna dair çağrıları, hamiline yazılı payların dünya çapında yeniden ele alınmasına sebep olmuştur. 
Türkiye'de de 2020 yılı sonu itibariyle hamiline yazılı pay senetlerinin MKK'ya kaydedilmesine yönelik yeni bir sistem getirilmiştir. Bu sistem, aslında ticari hayatın ihtiyaçlarından değil; küresel baskı odaklarının dayatmasıyla ortaya çıkmıştır. Bu kapsamda hem hamiline yazılı payların hukukumuzdaki yerinin hem de yapılan değişikliklerin ele alınması gerekliliği ortaya çıkmıştır.
Çalışmamız kapsamında; hamiline yazılı payların hukukumuzdaki anlamı ve yeri incelenmiş; bu kapsamda yeni getirilen MKK düzenlemeleri açıklanmıştır. MKK ile getirilen sistem ile çözümlenmeyen sorunlar ve muhtemel riskler analiz edilmiş ve bunlara çözüm üretilmeye çalışılmıştır. Son olarak; karşılaştırmalı hukuk incelemesi ile hamiline yazılı payların gelecekte nasıl düzenlenmesi gerektiğine ilişkin görüşlerimiz açıklanmıştır.

Abstract:
Bearer shares have considered a lot of attention and been considered both very attractive and very dangerous due to their easy transferability and ability to hide the owner.  The fact that bearer shares have begun to be associated with money laundering, tax evasion and financing of terrorism, and the calls of some global authorities - especially the FATF - that this financial instrument is dangerous have caused bearer shares to be reconsidered worldwide.
As of the end of 2020, a new system for registering bearer shares with the CRA has been introduced in Turkey. This system has emerged not from the needs of commercial life, but from the imposition of global pressure centers. In this context, it has become necessary to address both the place of bearer shares in our law and the amendments made.
Within the scope of our study, the meaning and place of bearer shares in our law have been analyzed and the newly introduced CRA regulations have been explained. The problems and potential risks that are not solved by the system introduced by the CRA are analyzed and solutions are tried to be found. Finally, our views on how bearer shares should be regulated in the future are explained through a comparative law review.
Uluslararası hukukta hakkın kötüye kullanılması ve ABD'nin tek taraflı yaptırımları
Abuse of rights in international law
Yazar: ALEYNA KAPLAN
Danışman: DOÇ. DR. GALİP ENGİN ŞİMŞEK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Son yıllarda devlet uygulamalarındaki artış nedeniyle, devletler tarafından başvurulan tek taraflı ekonomik yaptırımların ve özellikle ABD'nin ülke dışı yetki kullanımının hukuka uygunluğu giderek daha tartışmalı hale gelmiştir. Bu kapsamda doktrinde, devletlerin bu tip uygulamalarının yasal dayanağı ve herhangi bir uluslararası hukuk kuralına aykırı olup olmadıkları özellikle antlaşmalar ve teamül hukuku çerçevesinde sorgulanmaktadır. Bu çalışmanın özünü ise devletlerin tek taraflı yaptırım uygulamalarının ve ülke dışı etkili düzenlemeleri aracılığıyla yargı yetkisi kullanımının hukuka aykırılığının, uluslararası hukukun genel ilkelerinden biri olan hakkın kötüye kullanılması yasağına dayanılarak tespit edilmeye çalışılması oluşturmaktadır.

Abstract:
As a result of the increase in state practices over the recent years, the legality of unilateral economic sanctions imposed by states, and in particular the use of extraterritorial jurisdiction by the United States, has become increasingly controversial. In this context, the doctrine questions the legal basis of such practices of states and whether they violate any rule of international law, especially within the framework of treaties and customary law. The essence of this study is to try to determine the illegality of unilateral sanctions and the exercise of jurisdiction through extraterritorial effective regulations based on the prohibition of abuse of right, which is one of the general principles of international law.