Türkiye'de leonarditin tarımda kullanılabilirliğinin teknolojik incelenmesi
Technological investigation of the agricultural usability of leonardite in Turkey
Yazar: SELİN YAĞLIDERE
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN TOPAL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tezde, Çanakkale/Çan, Bitlis/Merkez, Kahramanmaraş/Elbistan, Bursa/Keles, Erzurum/Horasan ve Adıyaman/Gölbaşı leonardit sahalarından numuneler alınmıştır. Bir adedi yeni saha olan, toplam 6 sahadan alınan bu leonardit numunelerinin kimyasal içerikleri akredite bir laboratuvarda analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar literatürdeki diğer çalışmalar ile kıyaslanmıştır. Sonuçlar incelendiğinde, Türkiye'nin birbirine oldukça uzak olan 6 farklı bölgesinden alınan tüm leonardit numunelerinin, hümik ve fulvik asit içeriklerinin oldukça yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, kömür olarak değerlendirilemeyen tüm bu leonardit rezervlerinin, tarımda organik toprak düzenleyicisi olarak kullanılabilme potansiyeli olduğu görülmüştür. Tarımsal faaliyetlerde toprak düzenleyicisi ve gübre olarak kullanılan birçok kimyasalın tabiata verdiği zararın önlenmesi ve ithalatın azaltılması için, bu kimyasallar yerine leonardit kullanılabileceği tespit edilmiştir. Analizlerden elde edilen veriler, Türkiye'nin çok miktarda ve geniş coğrafyalara yayılmış olan kaliteli leonardit rezervlerine sahip olduğunu göstermektedir. Analiz sonuçlarına göre,  Çanakkale/Çan, Bitlis/Merkez, Kahramanmaraş/Elbistan, Bursa/Keles, Erzurum/Horasan ve Adıyaman/Gölbaşı leonarditlerinin toplam hümik ve fulvik asit oranı,  sırasıyla, %62.18, %59.58, %52.67, %52.34, %50.64 ve %44.35 olarak ölçülmüştür. Bu rezervlerin, ülkemizdeki bilinen diğer rezervler ile birlikte, çoğunluğu organik madde açısından fakir olan Türkiye tarım arazilerinin tamamını, 39 yıl boyunca her yıl tekrar rehabilite edebilecek kalite ve miktarda olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this thesis, leonardite samples were collected from Bitlis/Merkez, Çanakkale/Çan, Bitlis/Merkez, Kahramanmaraş/Elbistan, Bursa/Keles, Erzurum/Horasan and Adıyaman/Gölbaşı leonardite fields. These samples, taken from 6 different fields, were chemically analyzed by an accredited laboratory. The results were compared to results from other studies in the literature. When the results are examined, it is noticed that all the leonardite samples, taken from 6 different fields in Turkey, are rich in humic and fulvic acid content. For this reason, all these leonardite reserves, which cannot be utilized as coal, have the potential of being used as an organic soil conditioner in agricultural activities. It has been determined that leonardite can be preferred instead of the chemicals used as soil conditioners and fertilizers in agricultural activities in order to reduce the import costs and prevent the damage to nature caused by these chemicals. The data obtained from the analyses, point out that Turkey has lots of extensive and high quality leonardite reserves. Analysis results indicate that Çanakkale/Çan, Bitlis/Merkez, Kahramanmaraş/Elbistan, Bursa/Keles, Erzurum/Horasan and Adıyaman/Gölbaşı leonardites include a total humic and fulvic acid content of 62.18 %, 59.58 %, 52.67 %, 52.34 %, 50.64 % and 44.35 %, respectively. It is concluded that, these reserves combined with the other known reserves, are enough in quality and quantity to rehabilitate all agricultural lands of Turkey, the majority of which are poor in organic materials, for 39 years.