Güçlenme ve sömürü ikileminde ücretsiz tarım işçisinden sanayi işçisine dönüşen kadınlar: Sakarya, Geyve Pamukova örneği
In the dilemma of being exploited and empowered, transformation of women's labour from free agricultural workers to industrial workers: Sakarya Geyve Pamukova case
Yazar: REYCAN ÇETİN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ASUMAN TÜRKÜN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehir ve Bölge Planlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Endüstri işçileri = Industry employees ; Günlük yaşam = Daily life ; Kadın işçiler = Women workers ; Tarım işçileri = Agricultural workers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, kırda tarım dışı istihdam yaratma politikalarının kırsal kadınların gündelik yaşamı üzerindeki dönüştürücü etkisini Sakarya'nın Geyve ve Pamukova ilçelerinde yaşayan fabrika işçisi kadınlar örneğinde keşfetmektir. Kadın emeğinin kırda ücretsiz olarak kullanılmasının ataerkil değerlerle pekiştirildiği ve kapitalizmin yeni üretim biçimlerinde bu ataerkil değerleri kullanarak kadın emeğini sömürmeye devam ettiği Marksist feministler tarafından sıklıkla dile getirilmektedir. Bu araştırmada ise kapitalizm ve ataerkinin ortaklığının kadın emeği üzerindeki baskısı inkar edilmeksizin kadınların bu süreç içinde aktif birer aktör olarak rollerini teslim etmek amaçlanmaktadır. Bu çerçevede işçi kadınların gündelik yaşamlarının emeklerinin ücretlendirilmesiyle nasıl değiştiği ve ücretli istihdama katılmanın ataerkil pazarlıkta nasıl bir koz sağladığı görünür kılınmaya çalışılmıştır. Çalışmanın temel kavramları emek, gündelik yaşam ve ataerkil pazarlık kavramlarıdır. Tüm bu kavramlar toplumsal cinsiyet rolleri ile ilişkilendirilerek feminist bir bakışla yorumlanmıştır. Feminist etnografik bir çalışma olarak tasarlanan araştırma Geyve ve Pamukova ilçelerinde yer alan iki fabrikada çalışan ve bu ilçelerde yaşayan mavi yakalı kadınların deneyimlerine odaklanılmıştır. Toplamda 21 kadınla yapılan derinlemesine görüşmeler, çalışmanın esas veri setini oluşturmaktadır. Bu veriler doğrultusunda kadın emeğinin ücretlendirilmesinin kadınların güçlenmesinde etkili olduğu ancak güçlenmenin önünde ataerkil değerlerin sebep olduğu bir dizi engel olduğu keşfedilmiştir. Kadınların bu engelleri aşmada kullandığı stratejiler, aşamadıkları engeller, aşmak için verdikleri tavizler ortaya koyarak güçlenme için ideale yakın bir ortamın nasıl olabileceği tartışılmıştır.

Abstract:
This study investigates the transformative effect of creating non-farm employment in rural areas on the daily life of rural women. By analyzing the daily lives of blue-collar women who live and work in the Geyve and Pamukova districts of Sakarya province. While Marxist feminists point out that patriarchy uses women's labor traditionally free in rural areas, the new production systems of capitalism support these patriarchal values to buy women's labor for low pay. And in this study, the partnership between capitalism and patriarchy was not denied, but women were acknowledged as active agencies in this process. Within this framework, the study tried to understand the changes in the daily lives of women by being paid employment and to reveal the leverage women have gained in the patriarchal bargain. The main concepts of the study are women's labor, daily life, and patriarchal bargaining. All these concepts were related to gender roles and argued by a feminist view. This is a feminist ethnographic study and focuses on the daily lives of blue-collar women who work in large-scale production factories in Geyve and Pamukova and also live in these districts. Twenty-one in-depth interviews with blue-collar women are the main data set of the study. The study revealed that joiningpaid employment is crucial for women's empowerment, but this empowerment must face many challenges caused by patriarchal values. The study discusses how to create employment to support women's empowerment by revealing local women's resistance mechanisms, their compromise, and obstacles that can not be overcame. The study is a feminist ethnographic study and focuses on the daily life experiences of blue-collar women who live and work in the Geyve and Pamukova. The deep interviews with 21 women are the main data set of the study. In sample choosing process, the marital status, age, length of service of women were considered.