Tutum ve değerler kapsamında polis meslek yüksek okulu örtük programı
The hidden curriculum of Police Vocational School of Higher Education in the field of attitude and values
Yazar: KÖKSAL BOZTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ERDOĞAN TEZCİ
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Meslek yüksek okulları = Vocational high schools ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Polis okulları = Police schools ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Örtük program = Hidden curriculum

Özet:
Bu çalışmanın amacı Balıkesir Polis Meslek Yüksekokulu'nda (Balıkesir PMYO) uygulanmakta olan resmi program dışında örtük programın kapsamının ne olduğunu açığa çıkarmaktır. Durum çalışması desenine göre tasarlanan, nicel ve nitel yöntemlere başvurulan bu araştırmanın çalışma grubunu belirlerken iki aşamalı bir süreç izlenmiş ve üç tane çalışma grubu oluşturulmuştur. Birinci aşamada, Balıkesir PMYO'da 2013–2014 eğitim ve öğretim döneminde öğrenim gören 574 öğrenciye yönelik okula, mesleğe ve polis özel harekât branşına yönelik tutum ölçekleri uygulanmış ve öğrencilerin tutum ölçeklerinden aldıkları puanlarına göre sınıflandırma yapılmıştır. İkinci aşamada ise tutum ölçeklerinden elde edilen ölçümlerden yola çıkılarak, öğrencilerle görüşme yapmak için amaçlı örnekleme yapılmıştır. Uygulanan tutum ölçeğinden elde edilen puanlardan en yüksek puan alan 8, en düşük puan alan 8 öğrenci olmak üzere toplam on altı öğrenci belirlenmiştir. Üçüncü çalışma grubu olarak ise Balıkesir PMYO' da 2013–2014 eğitim ve öğretim döneminde görev yapan öğretim görevlilerinden geldikleri kaynaklarına göre amaçlı örnekleme yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak mesleğe, okula ve polis özel harekât branşına yönelik tutum düzeylerini ölçmek amacıyla 5'li Likert tutum ölçekleri, öğrenci görüşme formu ve öğretim görevlisi görüşme formu ile öğrencilere yazdırılan kompozisyon kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel verilerin analizinde ortalama ve standart sapma, korelasyon analizi, görüşmelerle elde edilen nitel veriler üzerinde ise içerik analizi yaklaşımından yararlanılmıştır. 
Araştırma sonucunda Balıkesir PMYO'da öğrenim gören öğrencilerin, öğrenim gördükleri okul, polislik mesleği ve polis özel harekât branşlarına yönelik tutumları yüksek bulunmuştur. Balıkesir PMYO'nun örtük programı kapsamında öğretim görevlileri resmi programda eksiklik görmekte, bu eksikliği tamamlamak ya da ders içeriklerinde yer alan kuramsal bilginin nasıl uygulanacağını öğrencilere açıklamak istemektedirler. Bu amaçla öğretim görevlilerinin en çok tecrübe paylaşımı yaptıkları ve öğrencilerin kendilerini ifade edebilmelerine önem verdikleri sonuçlarına ulaşılmıştır. Öğrencilerden elde edilen bulgu, öğretim görevlilerinden elde edilen bulguyla tutarlıdır. Öğretim görevlilerinin oluşturduğu kültürde öncelikle kendi yöntemlerine başvurdukları ve sorunlar karşısında mevzuattaki prosedürlerden önce kendi çözüm yollarını işlettikleri görülmektedir. Başka bir deyişle, kurala değil ilişkiye dayanan bir kültürü işletmektedirler. Öğrencilerin perspektifinden kendilerine ilk sırada kazandırılan değer, insana ve topluma önem değeri, ardından eşit oranda saygı ve sevgi ile doğruluk ve dürüstlük değerleridir. Okuldaki yaşantının sosyalleşme açısından da öğrencilere değer kattığı görülmektedir. Öğretim görevlileri, programdaki mevcut değerler haricinde öğrencilere kazandırılması gereken değer olarak sosyal olmayı tüm diğer değerlerin önünde görmektedirler. Öğrenciler, öğretim görevlileri ile idari görevliler arasında davranış farkına işaret etmektedirler. Öğretim görevlilerinin oluşturdukları havanın daha sevecen, cana yakın, müşfik ve esnek tavırlarına karşın idari görevlilerin daha katı ve kuralcı davrandıklarına ilişkin algı oluşmuştur. Okulda oluşan hava, öğrencilerin kendilerini değerli hissetmelerini sağlamakta, önemli olduğu duygusunu ve kendilerine güven aşıladığını göstermektedir. Öğrencilere değerli ve özel bir branş seçtiklerine ilişkin değer aşılanmakta, öğrenciler okul kültürünü benimsemektedirler.

Anahtar Kelimeler: Örtük Program, Resmi Program, Değer, Polis Meslek Yüksekokulu, Polis Özel Harekât Branşı.

Abstract:
The purpose of this study is to find out what kind of hidden curriculum Balıkesir Police Vocational School of Higher Education (PMYO) has except for official curriculum. Both qualitative and quantitative methods are conducted in this research and designed as a case study. Population was selected at two levels as cadets and lecturers. First, attitude questionnaires on school, profession and branch were conducted to 574 cadets of Balıkesir PMYO and these questionnaires' values were classified. Second, purposive sample was selected by choosing the highest 8 and the lowest 8 cadets, in total 16 cadets according the values of questionnaires. As a third purposive sample, lecturers were selected according to the type of their deployments. Data collection tools include Likert-scale type questionnaires which were developed by the researcher about school, profession and branch, letters written by cadets and interview papers for cadets and lecturers. Mean, standard deviation, and correlation analysis were utilized to analyze the quantitative data and content analysis was utilized to analyze the qualitative data.
Therefore, this study indicated that cadets of Balıkesir PMYO marked high scores at the questionnaires on school, profession and branch. By the means of hidden curriculum of Balıkesir PMYO, lecturers think there are gaps in the official curriculum so they want to fulfill these gaps or explain how to realize the theoretical knowledge. For this reason lecturers share experiences and attach importance to self-expression. Findings gathered from cadets are consistent with their lecturers. In the culture of lecturers, initially they apply their own procedures before legal procedures, in other words, the culture based on relations is effectual rather than the culture based on rules. In cadets' perceptions the most important internalized values are respect to humans and society. Then, respect and compassion and also integrity are other important internalized values. The life at the school supports the socialization process. Besides official curriculum, lecturers think that the most important value for cadets is to be social. Cadets point the deep difference of behaviors between lecturers and other staff. Lecturers cause compassionate and sincere atmosphere while the other staff cause official and rigid atmosphere according to the cadets. As a result of school atmosphere, cadets feel themselves dignified, so give them confidence. Cadets are prompted that they have chosen a very special and important branch and they adopt the school culture.

Keywords: Hidden curriculum, official curriculum, value, Police Vocational School of Higher Education, Police special operations branch.