İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin Türkçe dersinde okuduğunu anlama ve duygusal okuryazarlık becerilerinin gelişiminin izlenmesinde iki ve üç boyutlu yenilikçi madde formatları
Two and three dimensional innovative item formats in monitoring the development of reading comprehension and emotional literacy skills of primary school 4th grade students in Turkish lessons
Yazar: ÖMER TOPRAKTEPE
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER KAHRAMAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal okuryazarlık = Emotional literacy ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yenilikçi madde formatı = Innovative item type ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üç boyutlu yeniden yapılandırma = Three dimensional reconstruction ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Araştırmada, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama ve duygusal okuryazarlık becerilerinin gelişiminin izlenmesinde kullanılmak üzere, çoklu ortamda öğrenmenin bilişsel ilkeleri ve bütünleşik bir yaklaşım temel alınarak, madde köklerinde fotoğraflar ile videoların kullanıldığı iki ayrı yenilikçi ölçek formatı tasarlanmış ve sadece düz metin içeren maddelerden oluşan ölçek formatı ile birlikte uygulanarak çocuklardaki gelişimi izleme ve desteklemede sağlayabileceği katkılar açısından değerlendirilmiştir. Uygulama için geliştirilen ölçeklerde yer alan maddeler, aynı hikâyeyi üç haftaya bölerek anlatan (devingen) metinler üzerinden, (1) sadece yazılı, (2) görsel (fotoğraf) ekli veya (3) hareketli görsel (kısa video) metinleri içeren üç ayrı madde kökü formatı kullanılarak yazılmıştır. Sırasıyla tek boyutlu, iki boyutlu ve üç boyutlu olarak adlandırılan bu ölçek formatları, çalışmada yer alan üç ayrı öğrenci grubuna tesadüfi olarak atanarak, her gruptan haftalık aralıklarla üç tekrarlı ölçümün alınmasında kullanılmıştır. Tüm uygulamaları tamamlamaya gönüllü olan çocuk sayısı, tek boyutlu formatta 37, iki boyutlu formatta 34 ve üç boyutlu formatta 51 olmuştur. Ölçek maddelerinin hazırlanmasında kullanılan ve hikayelerdeki açık ifadelerle örtük ifadelerin birlikte ele alınmasına izin veren bütünleşik yaklaşım çerçevesinde, her uygulama için bir puan olmak üzere, haftalık puanlar hesaplanmış, kesitsel ve boylamsal analizlere tabi tutulmuştur. Kesitsel analizler, tüm ölçeklerin belirli güvenirlik ve geçerlik kriterlerini sağladığını ve ilk uygulama dışında, yapılan tüm ikili karşılaştırmalarda anlamlı farklılıklara yol açtığını göstermiştir. Boylamsal analizler, haftalar arası gözlenen gelişimin yalnızca üç boyutlu ölçek formatını alan grup için anlamlı olduğunu göstermiştir. Tüm format gruplarına, her hafta uygulama sonrası benzer şekilde biçimlendirici geri bildirimler verildiği dikkate alındığında, çalışmanın bulguları oldukça önemlidir. Sonuçlar, gelişim ile öğrenmeye konu özelliklerin, bu çalışmada da olduğu gibi bütüncül bir yaklaşımla gelişimi izleme ve destekleme amaçlı ele alınmasının çok daha önemli olduğu küçük yaş gruplarında, görsel ve işitsel uyaranlarla zenginleştirilmiş ölçekler ile değerlendirilmesinin daha anlamlı, geribildirim değeri daha yüksek ölçümler sağlayabileceğini destekler niteliktedir.

Abstract:
Using a longitudinal assessment design, this study evaluates the usefulness of two innovative scales developed to assess the development of 4th graders' reading and emotional literacy skills. Formulated by utilizing some of the basic principles from the multimedia learning and integrated skills assessment literature, the items in the innovative scales were written to incoporate additional stimuli in the form of either a 2D, i.e., a drawing or a photograph or a 3D enhancement, i.e., a video clip, while the items in the 1D format had no enhancement, i.e., plain text. The scales were identical except the degree of visual enhancements involved, and had a three-part (one per week) structure narrating a developing story line over the weeks. The scales were randomly assigned and administered to three study groups. The number of children in the study groups who volunteered to complete all the applications was 37, 34 and 51 in the 1D, 2D, and 3D groups, respectively. Item and scale statistics were analyzed first to ensure that acceptable reliability levels were reached for all scale types and that validity evidence collected were in allignment with the theorethical framework utilized in the study. The results from the initial cross-sectional analyses revealed that, with the exception of the week 1, there were significant differences observed for all the possible pairwise group (scale format) comparisons. The results from the repeated analysis of variance revealed that the group receiving the 3D scale was the only group showing significant improvement over the three weeks. Overall, the results suggest that the 3D scale format might provide more meaningful and feedback worthy information about students' progress, especially if the measurements are primarily aimed at supporting the development of integrated skills, which was the case for the current study.