Ayrışmanın İstanbul Çatalca bölgesinde yüzeylenen kuvarsitlerin fiziksel ve mekanik özelliklerine etkileri
The effect of weathering on the physical and mechanical properties of quartzites outcropping in İstanbul Çatalca region
Yazar: EMRE PAKSOY
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ÜNDÜL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Jeoloji Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
İstanbul ve çevresinde farklı formasyonlara ait yüksek dayanım gösteren kuvarsitlerin mühendislik projelerinde çeşitli sorunlar oluşturduğu rapor edilmektedir. Bu çalışmada İstanbul'un batısında Çatalca bölgesinde yüzeylenen Şermat Kuvarsitlerinin ayrışmasının, fiziksel ve mekanik özelliklerine etkileri araştırılmıştır. Yapılan arazi çalışmalarında ayrışma seviyeleri tespit edilmiş ve örneklemeler yapılmıştır. Arazi çalışmaları sonucunda örnekler üzerinde yapılan laboratuvar değerlendirmeleri sonucunda ayrışma seviyeleri oluşturulmuş, ayrışma profili geliştirilmiş ve her ayrışma seviyeleri için mineralojik, petrografik, mekanik ve fiziksel özelliklerdeki değişimler tanımlanmıştır.
Kuvarsitlerin mineralojik, petrografik ve kimyasal özellikleri incelenerek bileşimi, dokusu, tane boyutlarındaki değişimler tespit edilmiş ayrıca bu değerlerin sayısal olarak da belirlenebilmesi amacıyla mikropetrografik indeks ve mikroçatlak yayılımı değerleri tespit edilmiştir. Daha sonra her ayrışma seviyesindeki kayaçlar için özgül ağırlık, kuru ve doygun birim hacim ağırlık, ağırlıkça su emme, etkin (görünür) porozite, kızdırma kaybı, Schmidt çekici geri sıçrama değerleri, nokta yük dayanımı ve tek eksenli basınç dayanımı değerleri hesaplanmıştır. 
Elde edilen verilerin değerlendirilmesiyle özgül ağırlık, kuru ve doygun birim hacim ağırlık, Schmidt çekici geri sıçrama değerleri, nokta yük dayanımı, tek eksenli basınç dayanımı, mikropetrografik indeks değerlerinde azalma, ağırlıkça su emme, etkin (görünür) porozite, kızdırma kaybı, mikroçatlak yayılımı değerlerinde artış tespit edilmiştir.
Yapılan değerlendirmelere göre ayrışmaya bağlı değişimler basit regresyon analizleriyle istatistiksel olarak değerlendirmiştir. Kuru birim hacim ağırlık, doygun birim hacim ağırlık, ağırlıkça su emme, nokta yük dayanımı, tek eksenli basınç dayanımı, mikropetrografik indeks ve mikroçatlak yayılımı değerlerinin birbirleri ile karşılaştırılması sonucunda yüksek korelasyon katsayısı verdikleri tespit edilmiştir.

Abstract:
It is reported that quartzites with high strength belonging to different formations in and around Istanbul around various problems in engineering projects. In this study, the effects of weathering of Şermat Quartzites outcropping in the Çatalca region in the west of Istanbul on their physical and mechanical properties were investigated. In the field studies, weathering levels were determined and take samples. As a result of laboratory assessment conducted on samples as a result of field studies, weathering levels were created, the weathering profile was devepoled, and changes in mineralogical, petrographic, mechanical and physical properties were defined for each weathering levels.
Mineralogical, petrographic and chemical properties of quartzites were examined and changes in composition, texture and grain sizes were determined. Also in order to determine these values numerically, micropetrographical index and microcrack propagation values were determined. Then, each weathering level rocks for in specific gravity, dry and saturated unit weight, water absorption by weight, the active (visible) porosity, loss of ignition, Schmidt rebound hammer test values, point load strength and uniaxial compressive strength values were calculated. 
By evaluating the obtained data of specific gravity, dry and saturated unit weight, Schmidt rebound hammer test values, point load strength, uniaxial compressive strength, a decrease in the value micropetrographical index, water absorption by weight, the active (visible) porosity, loss of ignition, microcrack propagation have been found to increase in value.
According to the evaluations, the weathering-related changes were statistically evaluated by simple regression analysis. Dry unit weight, saturated unit weight, water absorption by weight, point load strength, uniaxial compressive strength, micropetrographical index and microcrack propagation with each other as a result of comparison, it was determined that gave the highest correlation coefficient.