Bazı bitkisel ekstrakların aphis punicae passerini (Hemıptera: Aphıdıdae)'nin biyolojik parametrelerine etkisi
Effect of some plant extracts on biological parameters of aphis punicae passerini (Hemiptera: Aphididae)
Yazar: FAISAL ALABOUID
Danışman: PROF. DR. EROL BAYHAN
Dicle Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Entomoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki özütü = Plant extract ; Nar = Pomegranate ; Yaprak biti = Aphid ; Yaşam tabloları = Life tables

Özet:
Nar yaprakbiti, çeşitli tarla bitkilerine, sebzelere ve meyve bitkilerine zarar verdiği bilinen polifag bir zararlıdır. Hem nimfler hem de yetişkinler, meyveler de dahil olmak üzere bitki kısımlarından hücre özsuyunu emerler. Böylece bu yaprakbiti bitkilerinde ekonomik açıdan önemli zarar meydana getirirler.
Bu çalışmada, Aphis punicae Passerini (Hemiptera: Aphididae)'nin Melia ekstraktı, Neem 5 ml, Neem 1,5 ml, Soğan ekstraktı ve Sütleğen ekstraktının daldırma ve püskürtme metotlarıyla uygulan bireylerde bazı biyolojik parametreler laboratuvar koşullarında belirlenmiştir. Nar yaprakbiti nimflerin preadult, Prereproduction time, Reproduction time, Postrereproduction time ve ergin yaşam süreleri, bir dişi bireye ait ortalama yavru sayıları, uygulanan ekstrakların etkileri belirlenmiştir.
Daldırma ve püskürtme metoduyla muamele edilmiş Aphis punicae'nin ergin öncesi gelişme süresi (the total developmental time), en uzun süre olarak 9,16 günde Soğan ekstraktı uygulamasında, en kısa süre ise 4.86 günle Neem 5 ml uygulamasında saptanmıştır. Net üreme gücü (Ro) en düşük 0,0 ve 0,00 nimf/dişi değeriyle Neem 5 ml uygulamasında, en yüksek ise 24,02 ve 22,30 nimf/dişi değeriyle Sütleğen ekstraktı uygulamasında; Ortalama döl süresi (To) en uzun 20.17 ve 18.87 gün ile Soğan ekstraktı uygulamasında, en kısa süreyi ise 0,0 ve 0,0 gün ile Neem 5 ml uygulamasında; Kalıtsal üreme yeteneği (rm) değerine bakıldığında en yüksek Sütleğen ekstraktı uygulamasında 0,204 ve 0,215 değeriyle saptanmış olup, en düşük ise 0,0 ve 0,0 olarak Neem 5 ml uygulamasında; Üreme süresi en uzun 20,76 ve 21,44 gün ile Sütleğen ekstraktı uygulamasında, en kısa ise Neem 5 ml uygulamasında 0,0 ve 5,16 gün olarak bulunmuştur.
Bu çalışmada, daldırma ve püskürtme metoduyla muamele edilmiş Aphis punicae'ye Neem ekstraktan sonra en etkili olan uygulamanın Melia ekstraktı olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Pomegranate aphid is a polyphagous pest known to damage various field crops, vegetables and fruit crops. Both nymphs and adults suck cell sap from plant parts, including fruits. Thus, these aphids cause significant economic damage to plants.
In this study, some biological parameters of Aphis punicae Passerini (Hemiptera: Aphididae) Melia extract, Neem 5 ml, Neem 1,5 ml, Onion extract and Euphorbia extract were investigated in individuals applied by dipping and spraying methods. For this purpose, the effects of pre-reproduction time, reproductive time, post-reproduction time and adult lifespan, average number of offspring of a female individual, and the applied extracts on the development time of pomegranate aphid nymphs were determined.
Total pre-adult development time of A. punicae treated by dipping and spraying method was determined the longest in Onion extract application at 9,16 days, and the shortest in Neem 5 ml application with 4,86 days. The net reproductive rate (Ro) was the lowest in Neem 5 ml application with 0,0 and 0,0 nymph/female values, and the highest in the application of Euphorbia extract with 24,02 and 22,30 nymph/female values; The mean generation time (To) was the longest with 20,17 and 18,87 days in Onion extract application, and the shortest time with 0,0 and 0,0 days in Neem 5 ml application; The intrinsic increase (rm) value was determined to be the highest in the Euphorbia extract application with 0,204 and 0,215 values, and the lowest was 0,0 and 0,0 in the Neem 5 ml application; The longest reproductive period was 20,76 and 21,44 days in the Euphorbia extract application, and the shortest in Neem 5 ml application was 0,0 and 5,16 days.
In this study, it was determined that Melia extract was the most effective application after Neem extract on A. punicae treated by dipping and spraying method.