Ferdi ve sosyal bağlamda şiddet ve zorbalığa karşı İslam
İslam against violence and bullying in the personal and social context
Yazar: RUKİYE YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ABDULMECİT OKCU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Hadis = Hadith ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Rivayetler = Rumours ; Zorbalık = Bullying ; İslamiyet = Islam ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu çalışmada günümüzde mühim bir soruna dönüşen ve gittikçe etkisini artıran
"şiddet" ferdi ve sosyal bağlamda ele alınmıştır. Şiddeti farklı boyutlarıyla ele alan
çalışmalar vardır. Ancak biz bu çalışmada, şiddete maruz kalan her varlığı belli sınırlar
çerçevesinde ele alarak ve şiddet türlerine Kur' ân-ı Kerim'in bakışını ve önerdiği
çözümleri tespit ederek alana katkı sağlamayı amaçlamaktayız. Çalışmada insana ve
evrendeki her şeye gösterilen şiddet, Kur' ân' ın bakış açısıyla irdelenmiştir.
Araştırmada konunun kapsamının genişliği dikkate alınarak Kur'an-ı Kerim'de
mevut olan konu ile alakalı ayetlerin bir kısmına yer verilmiştir. Ayrıca rivayet ve
dirayet tefsirlerine müracaat edilerek bu ayetler hakkında müfessirlerin yorumları tespit
edilmiştir. Hz. Peygamber'in (s.a.v.) konumuzla alakalı rivayetleri için Buhari, Müslim
vb. çeşitli hadis kaynaklarına başvurulmuştur. Temel kavramların tanımı için ise klasik
ve modern Arapça sözlüklere müracaat edilmiş, tefsir ve sözlüklerin genellikle orijinal
dilinden faydalanılmaya çalışılmış bazı tefsirlerin ise çevirileri kullanılmıştır.
Çalışmamız giriş ve iki bölümden meydana gelmektedir: Birinci bölümde şiddet
kavramı, şiddetin türleri ve Kur' ân' da yer alan şiddet ile alakalı lafızlar ve kullanıldığı
anlamlar ele alınmıştır. İkinci bölümde ise Kur'an'ın şiddete karşı olduğu, İslam'da
şiddetin söz konusu dahi olmadığı aksine İslam'ın yeryüzünde bulunan canlı cansız her
varlığa değer verdiğine dair değerlendirmeler yapılmıştır. Sonuç kısmında ise konu ile
ilgili ayet ve hadisler dikkate alınarak İslam'ın, şiddetin oluşmaması için aldığı tedbirler
belirlenerek şiddetin her türüne karşı olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kur'ân, İnsan, Şiddet, Hayvan, Vasat.

Abstract:
In this study, "violence", which has become a serious social problem and is
increasing its impact, is discussed in the individual and social context. There are many
studies that deal with violence in different dimensions. However, in this study, we aim
to contribute to the field by considering every entity exposed to violence within certain
limits and by determining the perspective of the Qur'an and the solutions it offers to the
types of violence. In the study, the violent and cruel behaviors that people show against
both themselves and everything around them are examined from the perspective of the
Qur'an.
Considering the breadth of the scope of the subject in the research, some of the
verses in the Qur'an related to the subject are included. In addition, the interpretations of
the commentators about these verses were determined by applying to the interpretations
of narration and wisdom. Various hadith sources, related to our subject, like Bukhari,
Muslim etc. were consulted for the narrations of the Prophet Muhammad (saw). For the
definition of basic concepts, classical and modern Arabic dictionaries were consulted,
the original language of tafsir and dictionaries was tried to be used in general, and the
translations of some tafsirs were used.
Our study consists of an introduction and two parts: In the first part, the concept
of violence, the types of violence and the words related to violence in the Qur'an and
their meanings are discussed. In the second part, evaluations have been made that the
Qur'an is against violence and that there is no question of violence in Islam, on the
contrary, Islam values every living and inanimate creature on earth. In the conclusion
part, taking into account the verses and hadiths about violence, the measures taken by
Islam to prevent violence from occurring were determined and it was tried to be
revealed that Islam is against all forms of violence.
Keywords: Qur'an, Human, Violence, Animal, Average