Doğum sonu dönemdeki annelerin stresle çift olarak başa çıkma stratejilerinin ve ilişki doyumunun postpartum depresyona etkisi
The effect of dyadic coping strategies and relationship satisfaction of postpartum mothers on postpartum depression
Yazar: HÜSNA EKİN ATEŞ
Danışman: DOÇ. DR. SEYHAN ÇANKAYA
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Bu araştırma doğum sonu dönemdeki annelerin stresle çift olarak başa çıkma stratejilerinin ve ilişki doyumunun postpartum depresyona etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı türde yapıldı. Çalışmanın örneklemi Haziran 2022- Haziran 2023 tarihleri arasında Antalya il merkezinde bulunan 10 ASM'ye bağlı bölgelerde yaşayan ve 0-12 ay bebeği olan 285 anneden oluşmuştur.

Veriler annelerden Kişisel Bilgi Formu, Stresle Çift Olarak Baş Etme Envanteri (SÇOBE), İlişki Doyum Ölçeği (İDÖ) ve Edinburgh Postpartum Depresyon Ölçeği (EPDÖ) ile toplandı.

Çalışmada annelerin %28,4'ünün (n=81) postpartum depresyon (PPD) varlığı saptandı. Annelerin SÇOBE toplam puan ortalaması 140,3±21,1, İDÖ toplam puan ortalaması 37,2±7,4 olarak belirlendi. Doğum sonrası dönemdeki PPD olan annelerin toplam SÇOBE puanı, kendi SÇOBE, eş SÇOBE, ortak SÇOBE puanı, olmayan annelere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük olara tespit edildi (p=0,001; p<0,01). PPD olan annelerin ilişki doyumlarının, olmayan annelere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük olduğu belirlendi (p=0,001; p<0,01). Yapılan regresyon analizi sonucunda PPD için Kendi SÇOBE puanı, Eş SÇOBE puanı ve toplam İDÖ puanı önemli ilişkili risk faktörü %70 olarak bulunmuştur (p<0,01). 
Sonuç olarak stresle çift olarak başa çıkma stratejilerinin iyi olmaması ve düşük ilişki doyumuna sahip annelerde postpartum depresyon görülme durumu yüksek olduğu saptanmıştır. Ebeler tarafından, doğum sonrası dönemdeki kadınların stresle çift olarak başa çıkma davranışlarının, eş uyumlarının ve ilişki özelliklerinin bilinmesi gerekli desteklerin veya müdahale programlarının sağlanması postpartum depresyon semptomlarının oluşumunu azaltmaya yardımcı olabilir.

Anahtar Sözcükler: Doğum sonu dönem, ebelik bakımı, ilişki doyumu, postpartum depresyon, stresle çift olarak başa çıkma,

Abstract:
This descriptive study was conducted to determine the effect of dyadic coping strategies and relationship satisfaction on postpartum depression in postpartum mothers. The sample of the study consisted of 285 mothers who lived in the regions connected to 10 Family Health Centers in Antalya city center between June 2022 and June 2023 and had a 0-12-month-old baby
Data were collected from the mothers using a Personal Information Form, the Inventory for Dyadic Coping with Stress (IDCS), the Relationship Assessment Scale (RAS), and the Edinburgh Postpartum Depression Scale (EPDS).

In the study, we found that 28.4% (n=81) of the mothers had PPD. The mean IDCS total score was 140.3±21.1, the mean RSS total score was 37.2±7.4, and the mean EPDS total score was 9.9±5.9. The total IDCS score, their own IDCS, partner's IDCS, and joint IDCS scores of mothers with PPD in the postpartum period were found to be statistically significantly lower than those of mothers without PPD (p=0.001; p<0.01). The relationship satisfaction of mothers with PPD was found to be statistically significantly lower than that of mothers without PPD (p=0.001; p<0.01). As a result of the regression analysis, their own IDCS score, partner's IDCS score, and total IDCS score were found to be significant associated risk factors for PPD (p<0.01). 
As a result, it was found that the incidence of postpartum depression was high in mothers with poor dyadic coping stress strategies and low relationship satisfaction. Knowing the dyadic coping behaviors with stress in women in the postpartum period, partner adjustment, and relationship characteristics and providing necessary supports or intervention programs may help to reduce the occurrence of postpartum depression symptoms.

Keywords: Postpartum period, midwifery care, relationship satisfaction, postpartum depression, coping with stress as a couple