Video paylaşım platformlarındaki içeriklerin 3-6 yaş grubu çocuklara uygunluk açısından incelenmesi: YouTube örneği
Examining content on video sharing platforms in terms of appropriateness for 3-6 age group children: The case of YouTube
Yazar: HASAN GÖKSU
Danışman: PROF. DR. HACER ELİF DAĞLIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Gelişime uygun uygulamalar = Developmentally appropriate practices ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Video = Video ; Video paylaşım ağları = Video sharing sites ; YouTube = YouTube ; Çevrimiçi paylaşım platformları = Online sharing platforms

Özet:
Bu araştırmanın amacı 3-6 yaş grubu çocuklara yönelik YouTube'daki videoların, gelişime olan katkısı, içerik özellikleri ve video özellikleri açısından çocuğa uygunluğunu belirlemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden keşfedici durum çalışması stratejisi kullanılmıştır. Ayrıca araştırmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmış olup incelemeye konu olan dokümanlar YouTube videolarından oluşmaktadır. Araştırmanın veri kaynağı ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. YouTube Türkiye'de en çok görüntülenme sayısına sahip kanallarının en çok izlenen videoları içerisinden, belirlenen kriterlere göre, ölçüt örnekleme yöntemiyle 20 kanal ve bu kanallara ait 60 video belirlenmiştir. Belirlenen 20 kanal ve 60 video kodlanarak araştırmacı tarafından geliştirilen YouTube Videoları Dereceli Değerlendirme Anahtarı kullanılarak değerlendirilmiştir. Geliştirilen değerlendirme anahtarı için yedi alan uzmanından görüş alındıktan sonra değerlendirme anahtarı son halini almıştır. Belirlenen videolardan 20'si (her kanal için bir video) için geliştirilen "YouTube Videoları Dereceli Değerlendirme Anahtarı" iki alan uzmanı tarafından doldurulmuş ve Miles ve Huberman'ın (1994) Uzlaşma Yüzdesi formülü kullanılarak kodlayıcılar arası uzlaşma yüzdesi .77 olarak bulunmuştur. Gelişime uygunluk maddeleri açısından bakıldığında izlenen 60 videonun içeriğinin yaklaşık üçte ikisinin (%59,29) çocukların gelişimine hiç uygun özellikler taşımadığı belirlenirken yaklaşık üçte birinin (%28,21) çocuklarının gelişimine tamamen uygun olduğu bulunmuştur. İçerik özellikleri açısından bakıldığında izlenen 60 videonun içeriğinin üçte birinden fazlasının (%33,81) çocuklara hiç uygun olmadığı belirlenirken üçte ikisine yakının (%57,62) çocuklar için tamamen uygun içerik barındırdığı ortaya çıkmıştır. Video özellikleri açısından bakıldığında izlenen 60 videonun içeriğinin üçte birinden fazlasının (%33,57) çocuklara hiç uygun özellikler taşımadığı belirlenirken videoların yaklaşık üçte ikisinin (%60,24) çocuklar için tamamen uygun olduğu bulunmuştur. Araştırmada YouTube Türkiye'deki gerçek kişilerin yer aldığı videolar gelişime uygunluk, içerik uygunluğu ve video özellikleri açısından değerlendirildiğinde incelenen 60 videonun çocuklara uygun olma oranın (%43,57) çocuklara uygun olmama oranından (%46,49) düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda ilgili kurumlara, çocukların video paylaşım platformlarında yer almasının veya bu platformlardaki içerikleri izlemesinin çocuk üzerinde oluşturabileceği potansiyel etkiler hakkında ebeveynlere yönelik eğitimler düzenlemesi, araştırmacılara ise farklı video paylaşım platformunda yer alan okul öncesi dönem çocuğuna yönelik içerikleri çocuğa uygunluk açısından incelemesi önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the suitability of videos on YouTube for children aged 3-6 in terms of their contribution to development, content features and video features. In the study, exploratory case study strategy was used from qualitative research methods. In addition, the document review method was used in the research and the documents subject to the examination consist of YouTube videos. The study group of the study was determined by criterion sampling method. According to the criteria determined among the most watched videos of the channels with the highest number of views in YouTube Turkey, 20 channels and 60 videos belonging to these channels were determined by criterion sampling method. The determined 20 channels and 60 videos were coded and evaluated using the YouTube Videos Evaluation Rubric developed by the researcher. After receiving the opinions of seven field experts for the developed evaluation key, the evaluation key took its final form. The "YouTube Videos Evaluation Rubric" developed for 20 of the determined videos (one video for each channel) was filled in by two field experts and the agreement percentage between encoders was found to be .77 using Miles and Huberman's (1994) Percentage Agreement formula. In terms of appropriateness for development; It was determined that approximately two-thirds (59.29%) of the content of the 60 videos watched were not suitable for the development of children at all, while approximately one-third (28.21%) was completely suitable for the development of their children. In terms of content features; While more than one third (33.81%) of the content of the 60 videos watched were not suitable for children at all, nearly two-thirds (57.62%) were found to contain content completely suitable for children. In terms of video features; It was found that more than one third (33.57%) of the content of the 60 videos watched were not suitable for children at all, while approximately two-thirds of the videos (60.24%) were completely suitable for children. In the research, when the videos featuring real people on YouTube Turkey were evaluated in terms of appropriateness for development, appropriateness of content and video features; it was concluded that the rate of being suitable for children (43.57%) of the 60 videos examined was lower than the rate of not being suitable for children (46.49%). In line with the results of the research, it is recommended that the relevant institutions organize trainings for parents about the potential effects of children's being on video sharing platforms or watching the content on these platforms, that researchers examine the content targeting pre-school children on different video sharing platforms in terms of appropriateness for the child.