Vadeli piyasalarda samuelson hipotezinin geçerliliğinin garch ve lineer regresyon modelleriyle test edilmesi: Vadeli işlem ve opsiyon borsası'nda bir uygulama
Testing of validity for samuelson hypothesis in futures markets by linear regression and garch models: an application of Turkish derivatives exchange
Yazar: İBRAHİM YAŞAR GÖK
Danışman: DOÇ. DR. ŞEREF KALAYCI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: ARCH model = ARCH model ; Doğrusal regresyon modelleri = Linear regression models ; Fiyat hareketi = Price movement ; GARCH model = GARCH model ; Vadeli işlem piyasaları = Futures markets

Özet:
Vadeli piyasalarda volatilite üzerine etki eden faktörlerden biri olarak görülen Samuelson hipotezi, Dünya üzerinde ABD, AB ve Uzak Doğu ülkeleri ile daha birçok ülkede gerek karşılaştırmalı gerekse lokal uygulamalar şeklinde tarımsal, madeni, finansal, enerji, canlı hayvan vb. futures kontratlar üzerinde test edilmiş ve birbirinden çok farklı sonuçlara ulaşılmıştır. Bu farklılığa etken birçok sebep söz konusudur ve sonuçların bu denli farklılaşmasından ötürü Samuelson hipotezi ya da diğer adıyla vade etkisi mutlak manada vardır ya da yoktur şeklinde bir yargıya varılamamaktadır.Çalışmada, Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsasında işlem gören tüm kontratlara yönelik bir vade etkisi araştırması yapılması amaçlanmıştır. Tarımsal emtialardan pamuk ve buğday ile finansal futureslardan G-DİBS kontratları borsaya kote olmasına rağmen, bu kontratlar çoğu kez işlem görmeden kapandığından analize dahil edilmemişlerdir.Analizde kontratların işlem görmeye başladığı tarihten itibaren Mart 2009'a kadar olan zaman dilimi içerisinde ki, İmkb 30, İmkb 100, Dolar ve Euro futures kontratlarından 25'er tane ve Altın futures kontratından 18 tane olmak üzere toplam 118 kontrat, 4670 veri ele alınmıştır. Kontratların volatilitesi, kontratların gün sonu uzlaşma fiyatları baz alınarak hesaplanmıştır. Araştırmada lineer regresyon metodu ile doğrusal ve doğrusal olmayan zaman serilerinden ARMA-ARCH ve türevi teknikler kullanılmıştır.Araştırmada kullanılan iki yöntemde de sonuçlar birbirine çok yakın çıkmış ve bunların ortalaması alınarak nihai sonuca ulaşılmıştır. Bu ortalama sonuç göz önünde bulundurulduğunda, VOB'da işlem gören kontratlarda bir vade etkisinin bulunmadığı, dolayısıyla kontratlarda vadeye kalan zaman azaldıkça volatilitenin artmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The Samuelson Hypothesis, known to be an effective factor on futures market, is tested locally and comparatively in the US, UK and Far East countries based on the contracts of metal, finance, energy and livestock and many different results have been gathered. There are a lot of reasons for these differences and thus, it is not possible to say whether the Samuelson Hypothesis (i.e. Maturity Effect) is totally in existence or non-existent.In this study, it is aimed to investigate the ?maturıty effect? for all the contracts under procession in TURKDEX. Although the contracts of cotton and wheat as well as the G-DİBS of financial futures have been quoted in the market, they haven?t been included in the analysis report since they were closed before being processed in that exchange.25 of the futures contracts from IMKB 30, IMKB 100, Dollar and Euro separately and 18 from gold futures contracts have been analyzed starting from the first day of procession until the end of March 2009 and 4670 data have been obtained as a result.The volatility of the contracts has been calculated by taking the end-of ?day conciliations into consideration. Besides the linear-regression, both the linear and non-linear ARMA-ARCH and its derivative techniques have been used for this calculation.The results taken after the application of both techniques come out to be quite similar and the ultimate result is obtained after averaging out these two results. It is quite clear to see that there is no effect of maturity since no inclination for volatility is observed even at the times of a decrease allotted for maturity.