Özgecilik kavramının tarihsel gelişimi ve öğretmen özgeciliği üzerine bir araştırma
A research on the historical development of altruism concept and teachers' altruism
Yazar: IŞIL MUTAFÇILAR
Danışman: PROF. DR. ADİL ÇAĞLAR
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Özgecilik = Altruism

Özet:
Özgecilik yıllardır ahlak felsefecilerinin çalışma konusu olmuştur ve ahlak filozofları bu konuda bölünmeye devam etmektedirler. Özgecilik 19. yüzyılda Auguste Comte tarafından ortaya konmuş ve Pitirim A. Sorokin tarafından 20. yüzyılda geliştirilmiştir. Özgöndergesel özgecilik ise kişinin kendine kıymet vermesi ve diğerleri ile birey arasında hissedilen ilişkiyi başkalarının iyiliği için özgeci davranışlarda bulunmasıyla sonuçlanan başkalarını önemsemeyi desteklemesi demektir.Bu çalışmanın amacı resmi okullardaki öğretmenlerin özgecilik düzeylerini araştırmaktadır. Çalışmanın alt amaçların öğretmenlerin cinsiyet, yaş, branş, medeni durum, sahip oldukları çocuk sayısı, kıdem, mezun olunan okul, okuldaki öğrenci sayısı, mesleği tercih sebebi değişkenleri kapsamında özgecilik düzeyleri arasındaki farklılaşmalar incelenmiştir.Tarama modelinde dizayn edilen bu araştırmanın evreni 5262; örneklemini ise araştırma kapsamına giren bireyler İstanbul ili Kartal ve Maltepe ilçesindeki 2007?2008 eğitim- öğretim yılında resmi okullarda görev yapan 318 adet sınıf ve branş öğretmenleridir. Çalışmada veriler; kişisel bilgi formu ve Öğretmen Özgeciliği Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma sonunda elde edilen verilerin değerlendirilmesinde frekans dağılımı, Bağımsız Grup t testi, ANOVA, Tukey ve Pearson Momentler korelasyon testi analiz yöntemleri kullanılmıştır.Öğretmenlerin cinsiyetleri, medeni durumları ve mezun oldukları okul ile özgecilik düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Yapılan çalışmada, öğretmenlerin branşları ile özgecilik ölçeğinin güncel durumlarda yardımseverlik boyutunda anlamlı bir fark bulunmuştur. Öğretmenlerin mesleki kıdemleri ile özgeciliğin bağışta bulunma ve sosyal sorumluluk boyutunda anlamlı bir fark bulunmuştur. Öğretmenlerin çalıştıkları okullardaki öğrenci sayısı ile özgecilikleri arasında bağışta bulunma ve güncel durumlarda yardımseverlik boyutlarında anlamlı bir fark gözlenmezken; acil durumlarda yardımseverlik ve sosyal sorumluluk boyutunda anlamlı fark bulunmuştur. Öğretmenlerin öğretmenliği seçme nedenleri ile özgecilikleri arasında bağışta bulunma ve güncel durumlarda yardımseverlik boyutlarında fark görülmezken; acil durumlarda yardımseverlik ve sosyal sorumluluk/paylaşma boyutunda anlamlı bir fark gözlenmiştir. Eğitim Örgütlerinde Öğretmen Özgeciliği Ölçeğine katılan öğretmenlerin sahip oldukları çocuk sayısı ile bağışta bulunma boyutu arasında düşük düzeyde, negatif ve anlamlı bir ilişki olduğu, acil durumlarda yardımseverlik, sosyal sorumluluk/paylaşma ve güncel durumlarda yardımseverlik boyutlarında ise düşük düzeyde pozitif bir ilişki olduğu görülmektedir. Eğitim Örgütlerinde Öğretmen Özgeciliği Ölçeğine katılan öğretmenlerin yaşları ile özgecilikleri arasında düşük düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir.

Abstract:
Altruism has been a subject of the study for moral philosophers and continues dividing the moral philosophers. Altruism was first introduced by Auguste Comte in 19th century and later developed by Pitirim A. Sorokin in 20th century. The idea of self-referential altruism is that self-love and the felt connection between self and others foster geniune other-concern that may result in altruistic acts for other?s sake.This research aimed to investigate the alturism levels of the teachers in public schools. The differences between altruism levels and the research questions of the study on variables in the context of the teachers? gender, age, maritual status, number of children they have, seniority, the schools they graduated, the number of the students in their schools, reasons why they choose that job are investigated in this study.The population of this study which is designed as a survey method is 5262 and the sample group of this study includes 318 classroom and branch teachers working at public schools in Maltepe and in Kartal Districts of Istanbul City between the academical year 2007 ? 2008. Personal information form and Teacher Altruism Inventory are used to get the data of this study. At the end of the research, for evaluation of the data frequency delivery, Independent ?t? test, One way ANOVA and Pearson Correlation Coefficent test analysis methods are used.It is stated that there are no meaningful difference between teachers? gender, maritual status and the schools they graduated and their altruism levels. In this study, there is a meaningful difference between teachers? branches and their altruism level in the size of benevolence in current situations. There is a meaningful situation in the size of donation and social responsibility/sharing when it is evaluated the variable of seniority and altruism level. While there is no meaningful difference between the number of the students in their school and teachers? altruism in the size of donation and benevolence in current situations; in the size of benevolence in emergency and in the size of social responsibility/sharing, there is a meaningful difference. While there is no meaningful difference between the reason why teachers chose this job and their altruism in the size of donation and benevolence in current situations; there is a meaningful difference in the size of benevolence in emergency. While there is a meaningful difference between the reason why teachers chose this job and altruism in the size of social responsibility/sharing after one way ANOVA test; there is no meaninful difference, after Tukey test. There is a negative connection between the number of the children the teachers have who respond Teacher Altruism Inventory and their altruism in the size of donation in a low level and there is a positive connection between the number of the children the teachers have who respond Teacher Altruism Inventory and their altruism in the size of benevolence in emergency, social responsibility/sharing and benevolence in current situations in a low level. There is a positive connection between teachers? ages and their altruism in a low level.