Yaşlılığın sosyal inşası: Deneyimler, semboller, roller
The social construction of old age: Experiences, symbols, roles
Yazar: HANİFE ÖZYER AKSARAY
Danışman: PROF. DR. AHMET KOYUNCU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Deneyim = Experience ; Semboller = Symbols ; Sosyal inşaa = Social construction ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age

Özet:
Çalışmamızda "Yaşlılık sosyal olarak nasıl inşa edilir?" sorusu tartışılmıştır. Bu ana soruya bağlı kalınarak yaşlı ve şekillendiği toplumsal yapı arasındaki ilişki kapsamında yaşlı bireylerin yaşam süreleri boyunca deneyimlerini nasıl şekillendirdiğini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Bu nedenle toplumsal olanın hangi düzeyde kendisini gösterdiği,  yaşlının gözüyle nasıl tecrübe edildiği çalışmamız açısından önemlidir. Keşfedici bir bakış açısı sağlanması bakımından, araştırma yöntemi olarak nitel araştırma, araştırma deseni olarak da fenomenoloji tercih edilmiştir. Bu kapsamda Konya il merkezinde dağ ve ova köyü olarak bilinen köylerde DSÖ tarafından belirlenen yaşlılık başlangıç yaşı esas alınarak 65 yaş ve üzeri erkek ve kadın katılımcılarla görüşmeler yapılmıştır. Böylece yaşlanmanın farklı kültürlerdeki ortak anlamlarına ulaşılmıştır. Görüşmelerin analizi MAXQDA paket programı aracılığıyla yapılmış; kod, kategori ve temalar bu sayede oluşturulmuştur. Yaşlılığın bir anda 64 yaşın son günü ile 65 yaşın ilk günü arasında ortaya çıkmadığı, kişinin deneyimlerinin, yaşam koşullarının, sosyal ve kültürel özelliklerinin ve yaşadığı coğrafi bölgenin yaşlanmada son derece etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Hatta toplumsal rolleri ve oluşturdukları sembollerle kişinin yaşlılık ile birlikte kalan yıllarına nasıl odaklandığı saptanmıştır.

Abstract:
In our study, "How is aging socially constructed?" the question has been discussed. Adhering to this main question, it is aimed to reveal how elderly individuals shape their experiences throughout their lifetimes within the scope of the relationship between the elderly and the social structure in which they are shaped. For this reason, it is important for our study at what level the social is manifested and how it is experienced through the eyes of the elderly. In order to provide an exploratory perspective, qualitative research was preferred as a research method and phenomenology was preferred as a research design. In this context, interviews were conducted with male and female participants in the villages known as mountain and plain villages in the city center of Konya, aged 65 and over, based on the age of onset of old age determined by WHO. Thus, the common meanings of aging in different cultures have been reached. The analysis of the interviews was made through the MAXQDA package program; codes, categories and themes were created in this way. It has been concluded that aging does not suddenly appear between the last day of the age of 64 and the first day of the age of 65, and that the experiences, living conditions, social and cultural characteristics of the person and the geographical region in which he lives are extremely effective in aging. In fact, it has been determined how the person focuses on his remaining years with old age, with his/her social roles and the symbols they create.