Yasal mevzuat ve uluslararası muhasebe standartlarına göre enflasyon muhasebesi ve bir uygulama
Inflation accounting and an application according to legal legislation and international accounting standards
Yazar: MEHMET EMİN KURTULUŞ
Danışman: PROF. DR. SEMRA KARACAER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Enflasyon muhasebesi = Inflation accounting

Özet:
Enflasyon muhasebesi düzeltmesi enflasyonun yüksek olmadığı dönemlerde ve ekonomilerde gündeme gelen bir uygulama değildir. Türkiye'de özellikle 2021 yılının son çeyreğinden itibaren yüksek enflasyon oranlarının ortaya çıkması ile birlikte enflasyon muhasebesinin uygulanıp uygulanmayacağı en çok araştırılan konular arasında olmuştur. 
Vergi mevzuatı açısından enflasyon muhasebesinin uygulanabilmesinin temel şartı Yurt içi Fiyat Endeksinin (Yİ-ÜFE) son üç yılda %100'ü; son yıl içinse %10'u aşmasıdır. 2021 yılının aralık ayı itibariyle vergi mevzuatına göre enflasyon muhasebesinin şartları sağlanmış olsa da Vergi Usul Kanunu'nun Geçici 33'üncü maddesi ile uygulama 31.12.2023'e ertelenmiştir. Uluslararası muhasebe standartlarını yayımlama yetkisini elinde bulunduran Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ise 23 Kasım 2023 tarihinde yayımladığı duyuru ile 31.12.2023 tarihli veya sonrasında sona eren finansal tablolarda, TMS/TFRS'lerde yer alan muhasebe ilkelerine uygun enflasyon düzeltmesinin yapılacağını açıklamıştır. 
Bu iki mevzuata göre uygulanacak enflasyon muhasebesi uygulamaları birbirine benzemekte ancak büyük farklılıklar barındırmaktadır. Bu farklılıklara en büyük örnekler kullanılacak endekslerin farklılığı, uygulanacak finansal tabloların farklılığı ve uygulama kapsamının dönemleri verilebilir. Çalışmada bu farklılıklar ve etkileri hem teorik anlamda ifade edilmiş hem de uygulama üzerinde somut bir şekilde gösterilmiştir.

Abstract:
Inflation accounting correction is not a practice that comes to the fore in periods and economies where inflation is not high. With the emergence of high inflation rates in Turkey, especially from the last quarter of 2021, whether inflation accounting will be applied or not has been among the most researched topics.
In terms of tax legislation, the main condition for the application of inflation accounting is 100% of the Domestic Price Index (D-PPI) in the last three years; For the last year, it exceeded 10%. Although the conditions for inflation accounting have been met according to the tax legislation as of December 2021, the implementation has been postponed to 31.12.2023 with the Provisional Article 33 of the Tax Procedure Law. The Public Oversight, Accounting and Auditing Standards Authority, which has the authority to publish international accounting standards, announced with the announcement published on 23 November 2023 that inflation adjustments will be made in accordance with the accounting principles in TMS / TFRS in the financial statements dated 31.12.2023 or later.
Inflation accounting practices to be applied according to these two legislations are similar to each other, but have major differences. The biggest examples of these differences are the difference in the indices to be used, the difference in the financial statements to be applied and the periods of the scope of application. In the study, these differences and their effects are expressed both theoretically and concretely in practice.