ST elevasyonu olmayan akut koroner sendrom hastalarında elektriksel risk skorunun hastane içi ve hastane sonrası mortaliteyi öngörmedeki etkinliği
Effectiveness of the electrical risk score in predicting in-hospital and post-hospital mortality in acute coronary syndrome patients without ST elevation
Yazar: ALİ NİZAMİ ELMAS
Danışman: DOÇ. DR. ZÜLKİF TANRIVERDİ
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Giriş ve Amaç: Akut koroner sendrom (AKS), miyokardiyal dolaşımın kısmi azalması veya
tamamen bozulması sonucunda gelişen klinik olayların tanımıdır. Elektriksel risk skoru (ERS); kalp
hızı, sol ventrikül hipertrofisi (Sokolow-Lyon kriterleri), QRS transizyon zonu, frontal QRS-T açısı, düzeltilmiş QT intervali (QTc) ve T peak to T end (Tp-e) intervalinden oluşan yeni bir risk skorlama sistemidir. Daha önceki çalışmalarda ST segment elevasyonsuz miyokart enfarktüsü (NSTEMI)
hastalarında bu parametreler, ayrı ayrı olarak çalışılmıştır. Ancak, NSTEMI hastalarında ERS'nin
değerlendirildiği bir çalışma yoktur. Bu çalışmadanın amacı, NSTEMI hastalarında ERS'nin hastane
içi ve hastane sonrası komplikasyonları öngörmedeki yerini incelemektir.
Yöntem ve gereç: Çalışmamıza Ocak 2020 - Kasım 2021 tarihleri arasında Şanlıurfa
Harran Üniversitesi Hastanesi koroner yoğun bakım ünitesinde yatırılarak tedavi edilmiş 427
ardışık NSTEMI hastası geriye dönük olarak planlanan çalışmaya dâhil edildi. Hastaların
demografik, ekokardiyografik ve laboratuvar verilerine hastane arşiv kayıtlarından ulaşıldı. Tüm
hastaların elektrokardiyografileri (EKG) ayrıntılı olarak değerlendirildi. ERS parametreleri: Kalp
>hı7z5ı , Sokolow-Lyon kriterlerine göre sol ventrikül hipertrofisi varlığı, QRS geçiş zonu ≥ V4, frontal
QRS-T açısı >90o, QTc intervali erkekte >450ms, kadında >460 ms olması ve Tp-e intervali >89 ms.
EKG'deki anormal bulgu sayısına göre tüm hastaların ERS'leri hesaplandı. Hastalar ERS < 3 ve
ERS≥ 3 olarak 2 gruba ayrıldı ve karşılaştırmalar yapıldı.
Bulgular: Çalışmamızda ERS'nin ≥ 3 ve < 3 olduğu hastalarda demografik özellikler
açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır. Ancak, ERS'nin <3 olduğu hastalar ile
karşılaştırıldıklarında; ERS'nin ≥ 3 olduğu hastalarda glukoz (p = 0.001), üre (p = 0.006), kreatin (p
= 0.008), lökosit (p = 0.011), maksimum troponin (p < 0.001) ile TIMI (p = 0.002) ve GRACE (p <
0.001) risk skorları anlamlı olarak daha yüksek iken, sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu (LVEF) (p <
0.001) ise anlamlı olarak daha düşük idi. Anjiyografik bulgular açısından değerlendirildiğindeyse;
ERS'nin ≥ 3 olduğu hastalarda 3-damar hastalığı sıklığının (p = 0.001) ve SYNTAX skorunun (p <
0.001) anlamlı olarak daha yüksek olduğu tespit edildi. Hastane içi ve sonrası kötü olaylara
bakıldığında, ERS'nin ≥ 3 olduğu hastalarda inotrop ihtiyacının (p < 0.001), mekanik ventilasyon
desteğinin (p < 0.001), ventriküler aritmi sıklığının (p < 0.001), akut böbrek yetmezliğinin (p < 0.001),
hastane içi ölümün (p < 0.001) ve 6. ay ölümün (p = 0.002) anlamlı olarak daha fazla olduğu tespit
edildi. Yapılan analizde; EKG'deki anormal bulgu sayısı arttıkça, bu kötü sonlanımların sıklığının da
kademeli olarak arttığı tespit edildi. Korelasyon analizinde ERS ile maksimum CK-MB (r= 0.258; p
< 0.001 ), maksimum troponin (r= 0.410; p < 0.001 ), TIMI (r = 0.171; p = 0.002 ), GRACE(r = 0.243;
p < 0.001 ) ve SYNTAX skorları (r = 0.427; p < 0.001) arasında pozitif yönde bir korelasyon
saptanırken; ERS ile LVEF (r = -0.363; p < 0.001) arasında negatif yönde bir korelasyon tespit edildi.
Yapılan ROC curve ERS'nin ≥ 2.5 olmasının %69.2 sensitivite ve %77.1 spesifite ile hastane içi
ölümü öngördüğü tespit edildi (Eğri altında kalan alan: 0.798, 95% güven aralığı: 0.675-0.921, p <
0.001). Lojistik regresyon analizinde, ERS (Odds ratio [OR]: 1.790, 95% güven aralığı [GA]: 1.036-
3.095, p = 0.037), ventriküler aritmi (OR: 7.057, 95% CI: 1.755-28.378, p = 0.006) ve GRACE (OR:
1.030, 95% CI: 1.010-1.051, p = 0.004) risk skoru hastane içi ölümün bağımsız öngördürücüleri
olarak tespit edildi.
Sonuç: Çalışmada, başvuru sırasında ERS'nin ≥ 3 olduğu NSTEMI hastalarında hastane içi
ve hastane sonrası kötü olay sıklığının anlamlı olarak daha fazlaydı. Bu basit elektrokardiyografik
risk belirteci, NSTEMI ile başvuran hastalarda daha yüksek kardiyak risk altındaki hastaları
tanımlamaya ve erken müdahale gereksinimine ihtiyaç duyabilecek hastaları belirlemeye yardımcı
olabilir.
Anahtar kelimeler: Elektrokardiyografi, Elektriksel risk skoru, ST elevasyonu olmayan
miyokard infaktüsü

Abstract:
Introduction: Acute coronary syndrome (ACS) is the definition of clinical events that occur
as a result of partial reduction or complete disruption of myocardial circulation. Electrical risk score
(ERS); is a new risk scoring system consisting of heart rate, left ventricular hypertrophy (Sokolow-
Lyon criteria), QRS transition zone, frontal QRS-T angle, corrected QT interval (QTc) and T peak to
T end (Tp-e) interval. In previous studies, these parameters were studied separately in patients with
non-ST segment elevation myocardial infarction (NSTEMI). However, to our knowledge, there is no
study evaluating ERS in patients with NSTEMI. The aim of the study is to examine the effect of ERS
on in-hospital and post-hospital complications in patients with NSTEMI.
Methods and materials: In the study, 427 consecutive patients with NSTEMI who were
hospitalized in the coronary intensive care unit of our hospital between January 2020 - November
2021 were included retrospectively. Demographic, echocardiographic and laboratory data of the
patients were obtained from the hospital archive records. Electrocardiography (ECG) of all patients
were evaluated in detail. ERS parameters were scored as follows: heart rate >75, presence of left
ventricular hypertrophy according to Sokolow-Lyon criteria, QRS transition zone ≥ V4, frontal
QRS-T angle >90o, QTc interval > 450 msec in men, > 460 msec in women and Tp-e interval > 89
msec. The ERS of all patients was calculated according to the number of abnormal findings in the
ECG. The patients were divided into two groups as ERS < 3 and ERS ≥ 3 and comparisons were
made.
Results: No significant difference was found between ERS ≥3 and <3 groups in terms of
demographic characteristics. However, when compared with patients with ERS <3; patients with ERS
≥ 3 had significantly higher glucose (p = 0.001), urea (p = 0.006), creatine (p = 0.008), leukocytes (p
= 0.011), maximum troponin (p < 0.001) and TIMI (p = 0.002) and GRACE (p < 0.001) risk scores,
whereas lower left ventricular ejection fraction (LVEF) (p < 0.001). When evaluated in terms of
angiographic findings; the frequency of 3-vessel disease (p = 0.001) and the SYNTAX score (p <
0.001) were found to be significantly higher in patients with ERS ≥ 3. Considering in-hospital and
post hospital adverse events; inotrope need (p < 0.001), mechanical ventilation support (p < 0.001),
ventricular arrhythmia frequency (p < 0.001), acute renal failure (p < 0.001), in-hospital mortality (p
< 0.001) and 6.th months mortality rate (p = 0.002) were found to be significantly higher in patients
with ERS ≥ 3. It was found that as the number of abnormal findings on the ECG increased, the
frequency of these poor outcomes gradually increased. In the correlation analysis, positive correlation
was detected between ERS and maximum CK-MB (r=0.285; p < 0.001 ), maximum troponin(r=0.410;
p < 0.001 ), TIMI(r=0.002; p = 0.002 ), GRACE(r = 0.243; p < 0.001 ) and SYNTAX scores (r =
0.427; p < 0.001); whereas negative correlation was detected between ERS and LVEF (r = -0.363, p
< 0.001). In ROC curve analysis, ERS ≥2.5 was found to predict in-hospital mortality with a
sensitivity of 69.2% and specificity of 77.1% (Area under the curve: 0.798, 95% confidence interval:
0.675-0.921, p < 0.001). In logistic regression analysis, ERS (odds ratio [OR]: 1.790, 95% confidence
interval [CI]: 1.036-3.095, p = 0.037), ventricular arrhythmia (OR: 7.057, 95% CI: 1.755-28.378, p
= 0.006) and the GRACE (OR: 1.030, 95% CI: 1.010-1.051, p = 0.004) risk score were determined
as independent predictors of in-hospital mortality.
Conclusion: In the study, we found that the frequency of in-hospital and post-hospital
adverse events were significantly higher in NSTEMI patients with an ERS ≥ 3 at admission. This
simple electrocardiographic risk marker can help identify patients at higher cardiac risk in patients
presenting with NSTEMI and identify patients who may need early intervention.
Keywords: Electrocardiography, Electrical risk score, Myocardial infarction without ST
elevation