Orta yaş ve üstü bireylerin rekreasyon taleplerinin belirlenmesi ve rekreatif faaliyetlere katılımını engelleyen faktörlerin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Determining the recreation demands of middle age and over persons and examining the factors that prevent the participation of recreative activities according to various variables
Yazar: TAYFUN KARA
Danışman: PROF. DR. MEHMET MUSTAFA YORULMAZLAR
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Spor = Sports ; Turizm = Tourism
Dizin: Boş zaman = Leisure ; Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Doğa sporları = Outdoor sports ; Fiziksel rekreasyon = Physical recreation ; Katılım = Participation ; Orta yaş = Middle age ; Rekreasyon = Recreation ; Rekreasyonel aktiviteler = Recreational activities ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Rekreasyon taleplerinin yükseltilmesi öncelikle kişilerin rekreatif
faaliyetlerine katılımını engelleyen faktörlerin ortadan kaldırılmasına bağlıdır.
Rekreasyon talebi, kişilerin boş zaman talepleri doğrultusunda rekreatif
faaliyetlerden yapacakları seçimden başlayarak rekreatif faaliyetlerin idareler
tarafından planlanması, rekreaktif alanların geliştirilmesine bağlıdır.
Kahramanmaraş'ta ikamet eden orta yaş ve üstü bireylerin rekreasyonel
taleplerinin belirlenmesi ve rekreatif faaliyetlere katılımlarını engelleyen
faktörlerin belirlenmesi, Kahramanmaraş'taki rekreasyon alanlarının
geliştirilmesi ve yeni rekreasyon alanlarının yapılması sırasında göz önünde
bulundurulması gereken unsurların belirlenmesi bu çalışmanın temel amacıdır.
Gereç ve yöntem: Araştırma; nicel araştırma modeline göre tasarlanmış olup,
korelasyonel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Korelasyonel araştırma, iki ya da
daha çok değişken arasındaki ilişkinin herhangi bir şekilde değişkenlere müdahale
edilmeden incelendiği araştırmalardır (Büyüköztürk vd. 2016).
Çalışma kapsamındaki araştırmada Kahramanmaraş'ta rekreasyon alanlarında boş
zaman engelleri ölçeği uygulanarak 600 gönüllü katılımcıdan elde edilen veriler
IBM SPSS Statistics 21 programı ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırmanın sonuçlarına göre orta yaş üstü bireylerin rekreasyon
taleplerini engelleyen boş zaman engelleyicileri faktörlerden birincisinin, Bilgi
Eksikliği alt boyutu olduğu saptanmıştır. Bilgi eksikliği alt boyutunu sırasıyla
bireye psikolojisi, ilgi eksikliği, tesis, zaman ve arkadaş eksikliği alt boyutları takip
etmektedir.
Sonuç: Boş zaman engelleri ölçeği genelinde katılımcı orta yaş üstü bireylerin boş
zaman engelleri algıları, cinsiyetlerine, medeni durumlarına göre ve gelir gruplarına
göre analiz sonucunda farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Orta yaş üstü bireylerin
boş zaman engelleri algılarının yaş gruplarına, eğitim düzeylerine ve çalışma
durumlarına göre anlamlı bir şekilde farklılık görülmektedir. Boş zaman engelleri
ölçeğinin "tesis alt boyutu" en fazla etkileyen faktörün rekreasyon katılımcısı orta
yaş üstü katılımcıların tesislerin kendi yaş gruplarına uygunluğu ile algıları olduğu
görülmektedir.
Anahtar kelimeler: Boş zaman, rekreasyon, rekreatif talep, rekreatif faaliyetlere
katılım, orta yaş ve üstü bireyler.

Abstract:
Purpose: Increasing recreation demands primarily depends on the elimination of
factors that prevent people from participating in recreational activities. Recreation
demand depends on the planning of recreational activities by the administrations
and the development of recreational areas, starting from the selection of recreational
activities in line with the leisure demands of the people. The main purpose of this
study is to determine the recreational demands of middle-aged and higher
individuals residing in Kahramanmaraş and to determine the factors that prevent
their participation in recreational activities, to develop the recreation areas in
Kahramanmaraş and to determine the factors that should be taken into consideration
during the construction of new recreation areas.
Material and methods: Research; It was designed according to the Nicel research
model, and the correlational research method was used. Correlational research is
research in which the relationship between two or more variables is examined
without interfering with the variables in any way (Büyüköztürk vd. 2016). In the
study within the scope of the study, the leisure time barriers scale was applied in
recreation areas in Kahramanmaraş and the data obtained from 600 volunteer
participants were analyzed with the IBM SPSS Statistics 21 program.
Results: According to the results of the study, it was determined that the first factor
of leisure time barriers that prevents the recreation demands of supra-middle
individuals is the lack of knowledge sub-dimension. Lack of information subdimension is followed by individual psychology, lack of interest, lack of facilities,
time and friends.
Conclusion: Throughout the leisure time barriers scale, it has been determined that
the leisure time barriers perceptions of the over-the-top participants do not differ
significantly according to their gender, marital status and income groups. It is seen
that the perceptions of leisure time barriers among older individuals differ
statistically significantly according to age groups, education levels and working
status. The "facility sub-dimension" of the leisure barriers scale is seen to be the
most influencing factor for recreation participants, the suitability of the facilities to
their age groups and their perception.
Keywords: Leisure, recreation, recreational demand, participation in recreational
activities, middle age and older individuals.