Doğalgaz dağıtım sektöründe iş güvenliği, iş kazaları önleme yöntemleri ve risk değerlendirme
Occupational safety, work accident prevention methods and risk assessment in the natural gas distribution industry
Yazar: TAYFUN DEVECİ
Danışman: PROF. DR. ÖZEN KILIÇ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Doğal gaz, günümüzde enerji sektörünün en önemli unsurlarından biri olarak kabul edilmekte ve geniş bir coğrafyada milyonlarca eve ve işletmeye enerji sağlamaktadır. Bu kritik hizmetin sunumu, doğal gaz dağıtım hizmetlerinin etkin, güvenilir ve kesintisiz olmasını gerektirir. Ancak, bu hizmetin sağlanması sırasında karşılaşılan zorluklar, özellikle iş güvenliği açısından dikkate değer riskler barındırmaktadır. Bu riskler, yüksek basınçlı gaz hatlarından sızıntılar, patlama ve yangın tehlikeleri gibi doğrudan fiziksel tehlikeleri; ayrıca, zorlu hava koşulları, arazi zorlukları ve operasyonel hatalar gibi dolaylı risk faktörlerini içermektedir. Bu bağlamda, doğal gaz dağıtım hizmetlerinin güvenliğinin sağlanması, sadece teknik altyapı ve prosedürel düzenlemelerle sınırlı kalmayıp, aynı zamanda kapsamlı bir iş güvenliği kültürü ve çalışanların güvenliğini önceliklendiren yönetim anlayışlarını da gerektirir.
Bu tezin amacı Türkiye'de bulunan bir doğalgaz işletmesinin iş güvenliği yönetim sistemi uygulamalarını detaylı bir biçimde ele alarak, İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) hedeflerine ulaşma stratejisinin ve kazaları önleme üzerindeki etkilerini incelemektedir. Doğalgaz işletmesinin n İSG politikaları, prosedürleri ve uygulamaları üzerinde gerçekleştirilen bu analiz, iş güvenliği alanındaki başarıları ve iyileştirme potansiyellerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, doğalgaz işletmeleri için son derece riskli olan Hot-Tap operasyonu özelinde, fine kinney yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen tehlike ve önem analizi, bu kritik faaliyetin daha güvenli bir şekilde yönetilmesine yönelik stratejik öneriler sunmayı hedeflemektedir. Bu çalışma, doğalgaz işletmesinin iş güvenliği performansını değerlendirmenin yanı sıra, sektör genelinde benzer uygulamalara ışık tutarak, iş güvenliği alanındaki en iyi uygulamaların belirlenmesine de katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Abstract:
Today, natural gas is considered one of the most important elements of the energy sector and provides energy to millions of homes and businesses in a wide geography. Providing this critical service requires natural gas distribution services to be effective, reliable and uninterrupted. However, the difficulties encountered during the provision of this service pose considerable risks, especially in terms of occupational safety. These risks include direct physical hazards such as leaks from high-pressure gas lines, explosion and fire hazards; It also includes indirect risk factors such as harsh weather conditions, terrain difficulties and operational errors. In this context, ensuring the safety of natural gas distribution services is not limited to technical infrastructure and procedural regulations, but also requires a comprehensive occupational safety culture and management approaches that prioritize the safety of employees.
The aim of this thesis is to comprehensively examine the occupational safety management system practices of a natural gas facility in Turkey, and to investigate the strategy for achieving Occupational Health and Safety (OHS) goals and its impact on accident prevention. The analysis conducted on the OHS policies, procedures, and practices of the natural gas facility aims to identify its successes and improvement potentials in the field of occupational safety. Additionally, focusing on the highly risky Hot-Tap operation specific to natural gas facilities, a hazard and importance analysis using the fine kinney method is carried out with the goal of providing strategic recommendations for the safer management of this critical activity. This study not only aims to evaluate the occupational safety performance of the natural gas facility but also seeks to contribute to the identification of best practices in occupational safety by shedding light on similar applications in the industry.