Zeka oyunlarının ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin problem çözme becerilerine ve problem çözme algılarına etkisi
The effect of mind games on problem solving skills and tendencies of 4th grade primary school students
Yazar: ENGİN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN TEZCİ
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Oyunlar = Games ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Zeka oyunları = Mind games ; Zeka oyunları dersi = Puzzles and games course ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmada, zekâ oyunlarının ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin problem çözme becerilerine ve problem çözme algılarına etkisi araştırılmıştır. Deneme modelindeki araştırmada "Öntest ve Sontest Kontrol Gruplu Seçkisiz Desen" kullanılmıştır. Araştırmada, 2017-2018 eğitim-öğretim yılının güz döneminde Balıkesir ili Kepsut ilçesi Cumhuriyet İlkokulu'nda öğrenimlerine devam eden 4. Sınıf öğrencilerinden 40 öğrenci (19 erkek, 21 kız)  çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubunda bulunan öğrenciler ile 8 hafta boyunca, haftada üç gün, okul sonrasında birer saat zekâ oyunları oynanmıştır. Kontrol grubu öğrencileri ise normal eğitim süreçlerine devam etmişlerdir. 
Araştırmanın verileri, "İlköğretim Düzeyindeki Çocuklar İçin Problem Çözme Envanteri" (Serin, Bulut Serin ve Saygılı, 2010) ve "Problem Çözme Becerisi Ölçeği" (Sezgin, 2011) ile toplanmıştır. Araştırmada kullanılan ölçekler, öntest-sontest şeklinde, deneysel işlemin başında ve sonunda olmak üzere, öğrencilere iki kez uygulanmıştır. Uygulama sonrasında elde edilen veriler, SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde parametrik olmayan analiz yöntemleri kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının karşılaştırılmasında Mann Whitney-U Testi, grupların kendi içinde öntest-sontest puanlarının karşılaştırılmasında ise Wilcoxon İşaretli Sıra Sayıları Testi kullanılmıştır.
Araştırmada problem çözme becerisine yönelik elde edilen bulgulara göre; kontrol grubunun öntest-sontest puanları arasında anlamlı bir farklılık olmazken, zekâ oyunlarının oynandığı deney grubunun öntest-sontest puanları arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Ayrıca deney grubu ile kontrol grubunun son test puanları karşılaştırıldığında da deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. 
Problem çözme algılarına yönelik verilerin analiz sonuçlarına göre, deney grubu ile kontrol grubu öğrencilerinin öntest ve sontest puanları karşılaştırıldığında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Grupların kendi içerisinde öntest- sontest puanları karşılaştırıldığında ise yine anlamlı bir farklılığın oluşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Elde edilen sonuçlar, zekâ oyunların ilkokul 4. Sınıf öğrencilerinin problem çözme becerilerine olumlu yönde katkı sağladığını ancak problem çözme algılarına bir etkisinin olmadığını göstermiştir. 
Anahtar Kelimeler:  Oyun, Zekâ Oyunları, Problem, Problem Çözme, Problem Çözme Becerisi,  Problem Çözme Algısı, Yöntem, Teknik.

Abstract:
In this study, the effect of mind games on the problem solving skills and perceptions of the 4th grade primary school students was investigated. In the experimental research, "Randomized Pretest-Posttest with Control Group Design" was employed. The study group consisted of 40 fourth grade students (21 girls and 19 boys) studying at the Cumhuriyet Primary School in Kepsut, Balıkesir, in the fall semester of 2017-2018 academic year. In the study, students in the experimental group played mind games for 8 weeks, three days a week and one hour after school under the guidance of the researcher. In the control group, the usual instructional process was maintained.
The data used in the study was obtained through "Problem Solving Skills Inventory for Children at Primary Level developed by Serin, Bulut Serin and Saygılı (2010), and "Problem Solving Skills Scale" developed by Sezgin (2011). The scales were applied to the students at the beginning and the end of the experimental process in the form of pretest and posttest. The data obtained after the application were analyzed using SPSS package program Nonparametric analysis methods were used in the analysis of the data. The Mann Whitney-U Test was used to compare the experimental and control groups, and the Wilcoxon Signed Rank Test was used to compare the pretest-posttest scores of the each group.
According to the findings regarding the problem-solving skills, there was no significant difference between the pretest and posttest scores of the control group, but there was a statistically significant difference between the pretest and posttest scores of the experimental group which played mind games. There was also a significant difference in favor of the experimental group when the posttest scores of the experimental group and the control group were compared.
According to the results of the analysis regarding the problem solving perceptions, no significant difference was found between the pre-test and post-test scores of the experimental and control groups. It was also concluded that there was no significant difference between each group's pre-test and post-test scores.
The results showed that mind games positively contributed to the problem solving skills of 4th grade primary school students but did not have any effect on problem solving perceptions.
Key Words: Game, Mind Games, Problem, Problem Solving, Problem Solving Skills, Problem Solving Perceptions, Method, Technique.