Türkiye`de mali disiplinin sağlanmasında borç yönetiminin etkinliği
The effectiveness of dept management in establishing fiscal discipline in Turkey
Yazar: HALUK TANDIRCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. KÂMİL TÜĞEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Borçlanma yönetimi = Debt management ; Borçlar = Debts ; Mali disiplin = Financial dicipline

Özet:
"Türkiye'de Mali Disiplinin Sağlanmasında Borç Yönetiminin Etkinliği" adlı çalışmamızın ilk bölümünde öncelikle son dönemde sıkça tartışılan bir kavram olarak mali disiplin incelenmeye çalışılmıştır. Bu incelemeye giderken öncelikle mali disiplinsizlik ve boyutlarını ifade edilirken kullanılan açık türleri açıklanmakta, daha sonra gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde mali displinsizliğin nedenleri ve boyutları ortaya konulmaktadır. Böylelikle diğer ülkeler ile Türkiye'de ki mali disiplinsizliğin nedenlerinin ve boyutlarının kıyaslanması mümkün kılınmaktadır. Türkiye'de mali disiplinsizliğin nedenleri incelendiğinde kamu kesimini oluşturan kurum ve kuruluşların sahip oldukları açıkların devamlı olarak arttığı, getirilen yasal düzenlemelerle birlikte bu kuruluşların disiplin altına alınmaya çalışıdığı buna rağmen bu kurumlardaki mali disiplinsizliğin devam ettiği, ortaya çıkan kamu açıklarının devam etmesinin beraberinde kamu kesimi borçlanma gereksinimini arttırdığı tespiti yapılmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise borçlanma miktarı bu kadar yüksek iken tartışılması gereken bir konu olan borç yönetiminin etkinliği konusu incelenmektedir. Bu bölümde öncelikle borç yönetimi hakkında teorik bilgiler verilmiştir. Bu bağlamda ideal bir borç yönetiminin sahip olması gerektiği amaçlar ve ilkeler ortaya konulmaktadır. Daha sonra borç yönetimindeki gelişmelere paralel olarak ortaya çıkan risk yönetimi ve önemi ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Bu genel değerlendirmelerden sonra Türkiye'de borç yönetimi tarihsel gelişim süreci içinde ortaya konulmaktadır. Bu inceleme borç yükü ve borçlanılan ensturmanlar açısından yapılmaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünde mali disiplinsizliğe yol açan borçlanma uygulamalarına yer verilerek borç yönetimi açısından var olan aksaklıklar ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Borç yönetimindeki aksaklıkları ortadan kaldırabilmek için alınan önlemlerde borç idaresinin özerkliği ön plana çıkmaktadır. Borç idaresinin özerkliği ve modern bir borç yönetiminin sağlanmasında ciddi katkıları olan borç ofisleri hem genel olarak hem Türkiye açısından incelenmekte ve çalışma, Türkiye için ideal bir borç ofisi oluşturmak için getirilen öneriler ile son bulmaktadır.

Abstract:
At the first chapter of our study named as "The Effectiveness of Debt Management in Establishing Fiscal Discipline in Turkey", it is tried to examine the concept of fiscal discipline which is being often discussed nowadays. In doing this, as a first stage, different types of public deficit, that are used in working the fiscal indiscipline and its scope are evaluated and then causes of fiscal indiscipline in both developed and developing countries are analyzed. Thus it shall be possible to make some comparisons between Turkey and other countries on the basis of fiscal indiscipline and its causes. When it is looked at the causes of fiscal indiscipline in Turkey it is observed that; there is a gradual increase in the deficits of public institutions, despite the legal arrangements aimed to discipline these institutions the fiscal indiscipline embedded within them is stil on board, and lastly, the maintenance of these deficits increases the public sector borrowing requirement The effectiveness of debt management at the given high level of borrowing, is analyzed at the second chapter of the study. This chapter especially focused on the theoretical knowledge. In that respect; the goals and principles, that an ideal debt management should has, are set. Then the risk management, that emerged parallel to the development in debt management, and its importance are discussed. After these general evaluations, the debt management in Turkey with its historical backgrund is analyzed with respect to the debt burden and borrowing instruments. At the third chapter of the study; after the evaluation of borrowing applications that causes the fiscal indiscipline, problems associated with the debt management are put forward. In this sense ;in the endeavour to solve the problems in debt management, the role of the autonomy of debt management and its importance are judged. Then, debt offices that has serious contributirons to the autonomy of debt management and the establishment of a modern debt management, are analyzed both in general and for Turkey. As a coclusive stage the study ends with suggestions for Turkey in her endeavour to have an ideal debt office. VI