Yapılandırılmış doğuma hazırlık eğitiminin doğum tercihleri üzerine etkisi
The effect of structured delivery preparation education on birth preference
Yazar: AYŞEN TİL
Danışman: PROF. DR. MEHMET BOSTANCI
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Doğal doğum = Natural childbirth ; Doğum = Delivery ; Prenatal eğitim = Prenatal education ; Sağlık eğitimi = Health education ; Vajinal doğum = Vaginal birth

Özet:
Giriş Sezaryen doğum sıklığı tüm dünyada artış göstermektedir. Türkiye %53 sezaryen doğum sıklığı ile ilk sırada yer almaktadır. DSÖ tıbbi endikasyon dışı sezaryen doğumları azaltmaya yönelik müdahaleler arasında kadını güçlendiren eğitimlerin önemini vurgulamaktadır. Bu çalışmada, sağlık inanç modeli temelli, Bandura'nın sosyal öğrenme kuramı temel alınarak davranış değişikliği oluşturmaya yönelik, kadını bütün olarak değerlendiren, tüm sağlık personeli tarafından uygulanabilir, sürdürülebilir, yapılandırılmış bir eğitim programının doğum tercihlerine etkisini ortaya koymak hedeflenmiştir.
Gereç-Yöntem Araştırmamız kontrollü bir müdahale çalışmasıdır. Araştırma Şubat 2018 – Mayıs 2018 tarihleri arasında Pamukkale Hacı Cafer Özer Toplum Sağlığı Merkezi (TSM) bölgesine bağlı Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM) yürütülmüştür. Veriler araştırmacılar tarafından hazırlanan anket formu ile gebelik döneminde kadınlarla ilk görüşme sırasında ve doğum sonrasında olmak üzere iki aşamada toplanmıştır.  Open Source Epidemiologic Statistics for Publich Health (Openepi) 3.01 versiyonu, kohort ve randomize klinik çalışmalarda örneklem büyüklüğü formülü kullanılarak hesaplanmıştır.  Araştırma verileri SPSS 17.0 istatistik programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın tanımlayıcı istatistikleri için sayı ve yüzdeler verilmiştir. Kategorik değişkenler arasında fark olup olmadığı Ki-Kare testi kullanılarak test edilmiştir. Belirlenen risk faktörlerinin değerlendirilmesinde lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. Çalışmanın tip 1 hata düzeyi %5 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular Çalışmamızda kontrol grubundaki gebelerin %56,3'ü, müdahale grubundaki gebelerin %75,0'i normal doğum yapmıştır. Müdahale grubundaki kadınların kontrol grubundaki kadınlara göre daha fazla normal doğum yaptıkları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,013). Katılımcıların gerçekleştirdikleri doğum şeklini etkileyen faktörlerin çoklu analiz sonucuna göre; kontrol grubundaki kadınların müdahale grubundaki kadınlara göre 2,41 kat (%95 GA 1,07- 5,41), yardımcı üreme tekniği ile gebe kalan kadınların spontan yolla gebe kalan kadınlara göre 3,97 kat (%95 GA 1,20-13,13), özel hastanede doğumu yapan kadınların devlet hastanesinde doğum yapan kadınlara göre 3,96 kat (%95 GA 1,52-10,31) daha fazla sezaryen doğum yaptıkları bulunmuştur.
Sonuç ve Öneriler Çalışmamızda yapılandırılmış doğuma hazırlık eğitiminin normal doğum oranlarını arttırdığı gösterilmiştir.

Abstract:
Introduction The frequency of caesarean delivery is increasing all over the world. Turkey ranks first with 53% incidence of cesarean delivery. WHO emphasizes the importance of education that strengthens women among the interventions to reduce non-medical cesarean deliveries. In this study, it was aimed to demonstrate the effect of the health belief model on the birth preferences of an education program that is applicable, sustainable, structured by all health personel, evaluating the woman as a whole, based on Bandura's Social Learning Theory.
Materials and methods Our research is a randomized controlled intervention study. The research was carried out between February 2018 and May 2018 at Family Health Center in Pamukkale Hacı Cafer Özer Community Health Center region. The data were collected at two stages during the first interview and postpartum period during the pregnancy period with the questionnaire prepared by the researchers. Version 3.01 of the Open Source Epidemiological Statistics for Public Health (Openepi) was calculated using the sample size formula in cohort and randomized clinical trials. The data of the study were evaluated using the SPSS 17.0 statistical program. Numbers and percentages are given for the descriptive statistics of the study. The difference between the categorical variables was tested using the Chi-square test. Logistic regression analysis was used to evaluate the identified risk factors. The type 1 error level of the study was accepted as 5%.
Results In our study, 56.3% of the responders in the control group and 75.0% of the responders in the intervention group had vaginal deliveries. It was found statistically significant that women in the intervention group had more vaginal deliveries than women in the control group (p = 0.013). According to the results of multiple analyzes of the factors affecting the way of delivery performed by the participants; it was found that women in the control group had 2.41 times (95% CI 1.07-5.41) more cesarean deliveries than women in the intervention group, women who were pregnant with assisted reproductive technology had 3.91 times more cesarean deliveries (95% CI 1.20-13.13) than women who conceived spontaneously, women who gave birth in a private hospital had 3.96 times (95% CI 1.52-10.31) more cesarean delivery than women who gave birth in a public hospital.
ConclusionsIt has been shown in our study that structured delivery preparation education increases vaginal delivery rates.