Hastanemizde nütrisyonel anemi nedeniyle takip edilen çocukların değerlendirilmesi
Evaluation of children followed up for nutritional anemia in our hospital
Yazar: ENES DEMİRYEL
Danışman: PROF. DR. MERVAN BEKDAŞ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Anemi tüm dünyada yaygın olarak karşılaşılan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Anemiler çocukluk devrinin yanı sıra her yaş sınıfında görülebilmektedir. Aneminin pek çok farklı nedeni olmakla birlikte nutrisyonel nedenler daha sık görülmektedir. Bu çalışmada amacımız ilimizdeki nutrisyonel anemilerin tiplerini, klinik özelliklerini, laboratuvar bulgularını ve bunları etkileyen özellikleri incelemektir.
Gereç-Yöntem: Bu çalışmaya 2019-2021 arasındaki 3 yıllık süreçte hastanemiz Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerinde nutrisyonel anemi tanısı konulan 6 ay ile 18 yaş arası olgular çalışmaya dahil edildi.
Bulgular: Çalışmamızdaki hastaların 2030 tanesi (%48.1) erkek, 2187 tanesi (%51.9) kızdı. Bu olgularımızın 1268 tanesi (%30.1) 6-24 ayları arasında, 856 tanesi (%20.3) 25-60 ayları arasında, 718 tanesi (%17) 61-144 ayları arasında ve 1375 tanesi de (%32.6) 144 aydan büyüktü. Olguların 3110 tanesi (%73.7) mikrositer anemi, 781 tanesi (%18.5) megaloblastik anemi ve 326 tanesi de (%7.7) ise mikst tip anemi olarak değerlendirildi. 
Erkeklerle karşılaştırıldığında kızlarda TDBK yüksek iken, transferrin satürasyonu düşük idi (sırasıyla 368.6±57.5 vs. 361.7±56.9 µg/dl, p=0.028 ve %19.9±11.3 ve 20.1±11.4, p=0.02).
Megaloblastik ve mikst tip anemi gruplarına ait serum 25 (OH) D vitamini düzeyleri mikrositer anemi grubundakilere göre anlamlı oranda düşüktü (sırasıyla 14.2±9.3 vs. 15.8±9.9 ng/ml, p<0.001 ve 12.8±8.9 vs. 15.8±9.9 ng/ml, p<0.001).	
Mikrositer anemili olgularımızın 216 tanesinde (%6.9) malnütrisyon ve 174 tanesinde de (%5.5) obezite vardı, megaloblastik anemili olgularımızın 90 tanesinde (%11.5) malnütrisyon ve 42 tanesinde de (%5.4) obezite vardı, mikst tip anemili olgularımızın ise 24 tanesinde (%7.4) malnütrisyon ve 15 tanesinde de (%4.6) obezite vardı. Megaloblastik anemisi olan bireylerde malnütrisyon sıklığı mikrositer anemisi olanlara göre anlamlı oranda yüksekti (p=0.033).
Sonuçlar: Nütrisyonel anemiler sıklıkla süt çocukluğu dönemiyle adölesan çağda gözlenmektedir, bu anemilerde uygun laboratuvar testleri ile tanı konulabilmektedir, nütrisyonel anemilerin tipleri arasında en fazla mikrositer anemiler görülmektedir. Bu anemilerin mikst formları da görülebileceğinden tanı aşamasında dikkatli olunmalıdır. Kızlarda özellikle mikrositer anemiler daha sık görülmektedir. Bu olgularda nütrisyonel anemi ve malnütrisyon birlikteliği görülebilmektedir. Serum 25 (OH) D vitamininin normal düzeyden düşük olması nütrisyonel anemilerin gelişmesi için bir risk faktörü olabildiğinden tedavi aşamasında bu husus da hesaba katılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Nütrisyonel anemi, çocuk, mikrositer anemi, megaloblastik anemi, mikst tip anemi, D vitamini

Abstract:
Background: Anemia is an important problem of public health that is widespread throughout the world. Anemia occurs in all age groups, including childhood. Although there are many different causes of anemia, nutritional causes are the most common. Our purpose in this study is to examine the types, clinical features, laboratory findings, and characteristics that influence nutritional anemia in patients aged 6 months to 18 years in our city.
Materials and Methods: Cases diagnosed with nutritional anemia in the pediatric outpatient clinics of our hospital in the three-year period between 2019 and 2021 were included in this study.
Results: In our study, 2030 (48.1%) of the patients were male and 2187 (51.9%) of the patients were female. Of these cases, 1268 (30.1%) were between 6 and 24 months, 856 (20.3%) between 25 and 60 months, 718 (17%) between 61 and 144 months, and 1375 (32.6%) older than 144 months. According to the MCV, 3110 (73.7%) were assessed as microcytic anemia, 781 (18.5%) as megaloblastic anemia and 326 (7.7%) as mixed-type anemia.
Compared to the boys, the girls had a higher TDBK value and a lower transferrin saturation (368.6±57.5 vs. 361.7±56.9 µg/dl, p=0.028 ve 19.9±11.3 ve 20.1±11.4, p=0.02, respectively).
Serum 25 (OH) vitamin D levels belong to the megaloblastic and mixed anemia groups were significantly lower than those in the microcytic anemia group (14.2±9.3 vs. 15.8±9.9 ng/ml, p<0.001 and 12.8±8.9 vs. 15.8±9.9 ng/ml, p<0.001, respectively).	
216 of our cases (6.9%) with microcytic anemia had malnutrition and 174 of them (5.5%) had obesity, 90 of our cases (11.5%) with megaloblastic anemia had malnutrition and 42 of them (5.4%) had obesity, and 24 of our cases (7.4%) with mixed type anemia had malnutrition and 15 of them (4.6%) had obesity. The incidence of malnutrition was significantly higher in those with megaloblastic anemia than in those with microcytic anemia (p=0.033).
Conclusions: Nutritional anemias frequently occur in childhood and adolescence. These anemias can be diagnosed by appropriate laboratory tests. Among the types of nutritional anemias, microcytic anemias are the most common. As mixed forms of these anaemias can also occur, caution is required in the diagnosis phase. Microcytic anemias are particularly common in girls. In these cases, a coexistence of nutritional anemia and malnutrition can be observed. Since lower than normal levels of serum 25 (OH) vitamin D may be a risk factor for the development of nutritional anemias, this should also be taken into account during the treatment phase.
Key Words: Nutritional anemia, child, microcytic anemia, megaloblastic anemia, mixed type anemia, vitamin D