Dil terapisinde doğal öğretim stratejileri kullanımı: Terapist farkındalığı ve ebeveynlerin görüşleri
Use of naturalistic teaching strategies in language therapy: Therapist awareness and parental views
Yazar: DİLA OKÇU ERARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZMİYE EVRA GÜNHAN ŞENOL
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Ana-baba = Parents ; Dil bozuklukları = Language disorders ; Dil ve konuşma terapisi = Speech therapy ; Farkındalık = Awareness ; Öğretim stratejileri = Teaching strategies

Özet:
Gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklar için planlanan terapilerde terapistler sıklıkla doğal öğretim stratejilerinden destek almaktadır. Mevcut çalışmada terapistlerin ve ebeveynlerin doğal öğretim stratejileri kullanımına ilişkin farkındalıklarının ve görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Anket formlarında 16 doğal öğretim stratejisi örneklendirilerek resimlendirilmiştir. Katılımcılara e-posta ve sosyal medya kanalları aracılığıyla ulaşılmıştır. 57 terapist online formattaki anketi doldurmuştur. Ayrıca çalışmaya 5 terapist ve bu terapistlerin terapilerini yürüttükleri danışanlarının ebeveynleri gönüllü olarak katılmıştır. Terapistlerden terapi seansına girmeden önce ve terapiden çıkıp terapinin 15 dakikalık bir kesitini içeren videoyu izledikten sonra formlarda yer alan stratejileri kullanma sıklıklarını işaretlemeleri istenmiştir. Ebeveynler terapi sırasında alınan 15 dakikalık videoyu izleyerek terapistin stratejileri ne sıklıkla uyguladığını gözlemlemiş ve kendilerine verilen formda işaretlemişlerdir. Elde edilen veriler tanımlayıcı istatistik yöntemlerinden frekans tabloları ve çapraz tablolar ile analiz edilmiştir. Anketler sonucunda terapistlerin en çok "çocuk için yardım gereksinimi yaratma", "çocuğu taklit etme", "beklenmedik durumlar yaratma", "çocuğun sözel ifadelerini bütünleştirme ve parçalama", "seçenek sunma" stratejilerinde kendilerinden bekledikleri performanstan daha düşük performans gösterdiklerini düşündükleri belirlenmiştir. "Beklenmedik durumlar yaratma" stratejisi dışında ebeveynlerin görüşlerinin terapistlerle örtüştüğü ya da ebeveynlere göre terapistlerin bu stratejileri daha sık kullandığını düşündükleri görülmüştür. 57 terapistin katıldığı online anket sonuçları incelendiğinde terapistler "motor hareketleri sözel ifadelerle destekleme", "çocuğun sözel ifadelerini uzatma" stratejilerini yeterli sıklıkta kullandıkları, "amaçlı davranışlarmış gibi kabul etme ve yorum yapma" stratejisini ise en az sıklıkta kullandıkları belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Dil ve konuşma terapisti, Doğal öğretim stratejileri, Ebeveyn, Farkındalık, Gelişimsel dil bozukluğu

Abstract:
During language therapy for clients with developmental language disorders, therapists often rely on naturalistic teaching strategies (NATS). The aim of this study is to determine the awareness and opinions of therapists and parents regarding the use of naturalistic interaction strategies. In the questionnaire forms, 16 naturalistic teaching strategies were illustrated. Participants were asked to enroll to research via  e-mail and scoial media channels. Fifty seven participant filled in online questionary. Furthermore five therapist and five parents volunteered to participate in this study. At the beginning of a therapy session, the therapists were given a form listing 16 strategies and they were asked to mark how often they thought they were using these strategies. Therapists then recorded a 15-minute section of their therapy session. After watching the video, the therapists were asked to mark the same form again allowing a comparison each therapist's pre- and post-session view on their use of the strategies. Parents filled out their form after watching the therapist's interactions on the said video. They rated how often the therapist used the strategies during the recorded 15 minutes. The obtained data were analyzed with frequency tables and cross-tables from descriptive statistical methods.  The responses to the questionnaires indicate that the therapists thought that they used the strategies of "showing and commenting on non-intentional behaviors as intentional behaviors", "creating a need for help for the child", "creating unexpected situations" less than they thought they would before the therapy session. When the awareness of parents and therapists is compared, it is seen that the opinions of the parents overlap with the therapists or that the therapists think that they use these strategies more often than the parent.. When the results of the online survey were examined, the strategies that therapists think they use frequently enough are "supporting motor movement with verbal expressions", "extending the child's verbal expressions". Strategies which are determined to be used least frequent is "accepting non-purposeful behaviors as if they were purposeful behaviors and making comments"
Key words: Awareness, Developmental language disorder, Naturalistic teaching