COVID-19 pandemisi sırasında anne ve sağlık çalışanı olmak: Niteliksel bir araştırma
Being a mother and a healthcare worker during the COVID-19 pandemic: A qualitative research
Yazar: NİLÜFER AYDOĞAN
Danışman: PROF. DR. HASAN ÇETİN EKERBİÇER
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anneler = Mothers ; COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Psikososyal etkiler = Psychosocial effects ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: COVID-19 pandemisi bireyleri birçok yönden etkilemiş olmakla birlikte en çok etkilenen gruplardan biri sağlık çalışanlarıdır. Pandemi döneminde, sağlık çalışanı annelerin hâlihazırda fazla olan iş yükü hem kamusal alanda hem özel hayatında daha da artmıştır. Bu çalışmada COVID-19 hastalarına hizmet veren birimlerde görev yapan sağlık çalışanı annelerin ve çocuklarının pandemi döneminde yaşadıkları deneyimlerin, zorlukların, stresör faktörlerin, yaşadıkları duygusal ve davranışsal değişikliklerin belirlenmesi amaçlanmaktadır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırma 01.04.2021-30.05.2021 tarihleri arasında, Sakarya'da çalışan, COVID-19 pandemisinde görevli 17 sağlık çalışanı anne ile niteliksel yöntem kullanılarak yapıldı. Araştırmanın verileri, sosyo-demografik bilgileri sorgulayan 9 soru ve 3 açık uçlu sorudan oluşan yarı yapılandırılmış form kullanılarak toplanmıştır. Derinlemesine görüşme tekniğiyle elde edilen veriler temalar ve alt temalar altında gruplandırılmıştır.
BULGULAR: Araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının %76,4'ü hekim, %23,6'sı hemşiredir. Yaş ortalaması 35,17 ± 6,94 SS yıldır. Katılımcılarla yapılan görüşmelerde; anneye ait duygusal tepkiler ve stres faktörleri; korku-endişe, yetersizlik, çaresizlik, kendini yargılama, damgalanma ve bakıcı problemi olarak saptanmıştır. Çocuğa ait duygusal tepkiler ve stres faktörleri korku-endişe, takıntılı davranışlar, akranlarla iletişim ve gelişim problemi olarak belirlenirken; anne ve çocuk ilişkisindeki duygusal tepkiler ve stres faktörleri özlem, fiziksel temas ve uyku problemi olarak saptanmıştır. Meslekle ilgili duygusal tepkiler suçluluk, meslek ve çocuk ikilemi ve gurur olarak belirlenmiştir.
SONUÇ: COVID-19 pandemisinde çalışan anneler ve çocukları, bu dönemde birçok zorlukla karşılaşmış olup psikososyal açıdan etkilenmiştir. Bizim çalışmamız neticesinde; çocuk sahibi sağlık çalışanlarıyla ilgili düzenlemelerin yapılması, sağlık çalışanlarının çocukları ile düzenli görüşmelerinin sağlanması, psikolojik stres ve sıkıntı nedenlerinin belirlenmesi gerekliliği ön plana çıkmıştır.En büyük işveren olarak Sağlık Bakanlığı'nın bu konuyla alakalı olarak geniş kapsamlı araştırmalar yapması ve mevcut genel durumu saptaması önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Sağlık Çalışanı Anneler, COVID-19, Niteliksel Araştırma, Pandemi, Psikososyal Etkiler

Abstract:
Being A Mother and A Healthcare Worker During The COVID-19 Pandemic: A Qualitative Research
INTRODUCTION: The coronavirus disease 2019 (COVID-19) pandemic has affected people in many ways, with healthcare workers being one of the most affected groups. During the pandemic, the already heavy workload of healthcare worker mothers has further increased in their personal and professional lives. The present study aimed to assess the experiences of, difficulties faced by and emotional and behavioural changes experienced by healthcare worker mothers working in COVID-19 units during the pandemic and their children and to identify the associated stressors.
MATERIALS AND METHODS: The present qualitative research was conducted between 01.04.2021 and 30.05.2021 on 17 healthcare worker mothers working in Sakarya during the COVID-19 pandemic. Data were collected using a semi-structured form consisting of nine questions and three open-ended questions related to socio-demographic information. Data obtained through in-depth interviews were grouped under themes and sub-themes.
RESULTS: In the present study, 76.4% of the participants were physicians and 23.6% were nurses. Their mean age (± standard deviation) was 35.17 (± 6.94) years. In the interviews with the participants, fear–anxiety, inadequacy, helplessness, self-judgment, stigma and caregiver problems were identified to be stressors associated with emotional reactions in mothers, while fear–anxiety, obsessive behaviours, communication issues and problems with peers were identified to be stressors associated with emotional reactions in children. Moreover, longing, a lack of physical contact and sleep problems were identified to be stressors in the mother–child relationship. Guilt, professional and personal dilemma and pride were identified to be stressors related to the profession.
CONCLUSION: During the COVID-19 pandemic, working mothers and their children have faced many difficulties, resulting in psychosocial impacts. The present findings emphasise the necessity of making arrangements for healthcare workers with children, ensuring regular meetings of healthcare workers with their children and determining the causes of psychological stress and distress. As the largest employer of healthcare workers, it is important for the Ministry of Health to conduct extensive research on this issue and to assess the current situation.
Key Words: Healthcare Professional Mothers, COVID-19 Pandemic, Qualitative Research, Psychosocial Impacts