Futbol taraftarlarının şiddet gösterme davranışlarının, sürekli öfke ve öfke ifade tarzlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
The research exami̇ni̇ng soccer fans behavi̇ours of commi̇ti̇ng vi̇olence, constant rage and the expressi̇on of the rage i̇n regards to vari̇ous vari̇ables
Yazar: MELİH YILDIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. PERVİN SEVDA BIKMAZ
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Futbol = Football ; Holigan = Hooligan ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Taraftar = Supporter ; Öfke = Anger ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu çalışmada, futbol taraftarlarının şiddet gösterme davranışlarının, sürekli öfke ve öfke ifade tarzlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. 
Araştırma Samsun, Ordu, Trabzon ve İstanbul illerinde yaşayan futbol seyircisini kapsamaktadır. Anket ve ölçeklerin sorularını yanıtlayan bireylerin 89'u (%32.4)  kadın ve 186'sı (%67.6) erkek olmakla birlikte, araştırmaya toplam 275 kişi katılmıştır. Bireylerin 146'sı (%53.1) İstanbul'da, 54'ü (%19.6) Trabzon'da, 47'si (%17.1) Ordu'da ve 28'i (%10.2) Samsun'da yaşamaktadır. Bireylerin yaş ortalaması ise 31.70 ± 9.67'dir. Bireylerin eğitim durumuna bakıldığında ise 148'i (%53.8) lisans mezunu ve üzeri, 95'i (%34.5) lise mezunu ve 32'si (%11.6) ortaokul ve altı eğitim düzeyine sahiptir. Bireylerin çalışma durumları ise, 186'sı (%67.6) çalışmakta, 89'u (%32.4) ise çalışmamaktadır. Araştırmaya katılan bireylerin 183'ü (%66.5) amatör veya profesyonel olarak herhangi bir spor dalı ile uğraşmaktadır, bireylerin 92'si ise (%33.5) herhangi bir spor dalı ile ilgilenmemektedir. Bireylerin 249'una (%90.5) göre spor dalları içerisinde şiddet en çok futbolda yaşanmakta, 2'sine (%.7) göre şiddet en çok basketbolda yaşanmakta, 2'sine (%.7) göre şiddet en çok yüzmede yaşanmakta, 15'ine (%5.5) göre ise şiddet en çok bu spor dallarının dışında diğer dallarda yaşanmaktadır ve bireylerin 7'si (%2.5) ise bu soruya cevap vermemiştir. Yapılan araştırmada futbolda şiddet olaylarının yaşanmasının nedeni olarak bireylerin %46.9'u en çok seyircileri, %15.6'sı en çok yöneticileri, %12.4'ü en çok medyayı, %4.7'sı en çok oyuncuları ve %9.5'i ise bu sonuçların dışındaki diğer nedenleri gördüğü sonucu bulunmuştur. Çalışmamızda bireylerin cinsiyetleri ile ciddiye alınmama ölçeği puanları arasında anlamlı bir fark görülmüştür. Kadınların, erkeklere oranla ciddiye alınmama düzeylerinin daha yüksek olduğu sonucu bulunmuştur. Çalışmamızda bireylerin eğitim düzeyleri ile öfke belirtileri ölçeği puanları arasında anlamlı bir fark görülmüştür. Lisans mezunu olan bireylerin, diğer bireylere oranla öfke belirtileri düzeylerinin daha yüksek olduğu sonucu bulunmuştur. Çalışmamızda bireylerin yaşları ile öfke belirtileri ölçeği puanları arasında anlamlı bir fark görülmüştür. 18-24 yaş arasında olan bireylerin, diğer bireylere oranla öfke belirtileri düzeylerinin daha yüksek olduğu sonucu bulunmuştur. Çalışmamızda bireylerin taraftarı oldukları takımı kendilerinin bir parçası gibi sahiplenme durumları ile sakin davranışlar ölçeği puanları arasında anlamlı bir fark görülmüştür. Sahiplenmeyen bireylerin, sahiplenen bireylere oranla sakin davranışlar düzeylerinin daha yüksek olduğu sonucu bulunmuştur. Çalışmamızda bireylerin oynanan maçta rakip takıma öfke duyma durumları ile sakin davranışlar ölçeği puanları arasında anlamlı bir fark görülmüştür. Rakip takıma öfke duymayan bireylerin, öfke duyan bireylere oranla sakin davranışlar düzeylerinin daha yüksek olduğu sonucu bulunmuştur.
Futbolda şiddet olaylarının azaltılması için, toplumda spor bilincini arttıracak eğitimler yapılmalıdır. Spor basınının, futbolda yaşanan şiddet olaylarını destekleyecek ve taraftarları tahrik edecek programları yapmaları engellenmelidir. Sahada ki antrenörün, futbolcunun ve hakemlerin seyircileri tahrik edecek davranışlardan uzak durmaları, yaşanan olaylarda ise olayları önleyici davranış göstermeleri gerekmektedir. Futbol kulüplerini yöneten yöneticilerin kamuoyu önünde yaptıkları açıklamalara dikkat etmeleri ve önemli sayılan maçlardan önce Fair-Play vurgusu yapmaları, futbolda görülen şiddet olaylarının azalmasını sağlayacaktır. İleri ki yıllarda bu konuda araştırma yapmak isteyenlerin, daha önce Türkiye'de yaşanan futbol olaylarını detaylı incelemeleri gerekmektedir.

Abstract:
This study is aimed to examine soccer fan's behaviour of commiting violence, constant rage and the expression of the rage in regards to various variables.
The research involves the audience of the soccer who live in provinces Samsun, Ordu, Trabzon and İstanbul. 89  individuals who answer the questions of the survey and the scale are women (32.4%), and 186 people are men (67.6%) and in total, 275 people attended to the survey. In the research, 146 (53.1%) people are from Istanbul, 54 (19.6%) people are from Trabzon, 47 (17.1%) people are from Ordu, and 28 (10.2%) people are from Samsun. The average of ages of individuals who attended to survey is 31.70 ± 9.67. In regards to the education level, 148 people (53.8%) who attended the survey are postgraduate or have an upper level, 95 people (34.5%) are high school graduate and 32 people (11.6%) are  secondary school graduate or had a lower degree. When it comes to their working status, 186 (67.6%) of them are working and, 89 (32.4%) of them are not working. 183 (66.5%) individuals who attended to the survey are amateurishly or professionally occupied in a sports branch, and 92 (33.5%) individuals has no connection to a sports branch. 249 (90.5) individuals think that the utmost violence is committed in soccer, 2 (7%) individuals think that the utmost violence is committed in basketball, and again 2 (7%) individuals think that the utmost violence is seen in swimming and, according to 15 (5.5) individuals the utmost violence is committed in other sports branches than these. 7 (2.2%) indivuals has no answer tothe question. In the research, 46.9 % of the people think that the violence in soccer is mostly because of the fans, 15.6% of the people think that it is because of the managers and heads of the soccer clubs, 12.4% of the people think that it is because of the media, 4.7% of the people think it is because of the players, and 9.5% of people think that it is because of the other reasons apart from these.
In our study, a significant difference is seen between the gender of the individuals and the the points of the scale of not taken seriously. Compared to men, women's level of not taken seriously is higher according to the research. In our study, a significant difference is seen between the education level of the individuals and the signs of rage scale's results. It is found that the individuals that are graduated have a higher level of showing the signs of rage. In our study it is seen that there is a significant difference between the ages of the individuals and the points of the rage signs scale. It is found that the individuals who are between the ages of 18-24 have a higher level of showing the signs of rage compared to the other individuals. In our study, it is seen that there is a significant difference between embracing the soccer club they support as if it is a part of them and the points of the scale of calm behaviours. It is seen that compared to the individuals who embrace their teams, the individuals who don't embrace their team have a higher level of calm behaviours. In our study, it is seen that there is a significant difference between feeling angry to the opponent team and the points of the scale of calm behaviours. It is seen that compared to the individuals who feel angry, individuals who don't feel angry against the opponent team have a higher level of calm behaviours.
In order to minimize the violence in soccer, there should be educations to increase the awareness of the society in sports branches. Sporting press should be restrained from making programs which would support the violence and provoke the fans. The soccer coach, soccer player and the referees should avoid to provoke the fans, and when it comes to the bad incidents, they should act in a preventive way. The peope who run the soccer clubs should be careful about what they say in front of the public and they should give emphasis to Fair Play, doing these things can minimize the violence which is seen in soccer. The people who would like to make researches on this issue in next years should make detailed research on the previous incidents in soccer which occured in Turkey before.