Koroner arter baypas greft ameliyatı geçiren yaşlı hastaların enflamasyon, fonksiyonel durum değişiklikleri, kilo kaybı ve yaşam kalitesinin incelenmesi
Inflammation, functional status changes, weight loss and quality of life of elderly patients undergoing coronary artery bypass graft surgery
Yazar: HATİCE EDA YOLTAY
Danışman: PROF. DR. FATMA DEMİR KORKMAZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
ÖZET
Tanımlayıcı olarak yapılan bu araştırmanın amacı koroner arter baypas greft ameliyatı geçiren hastaların enflamasyon, fonksiyonel durum değişiklikleri, kilo kaybı ve yaşam kalitesinin incelenmesidir. Araştırma 13.02.2017-22.05.2017 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Kliniği'nde yürütüldü.
	Araştırmanın örneklemini 13.02.2017-22.05.2017 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Kliniği'nde açık kalp ameliyatı tekniği ile koroner arter baypas greft ameliyatı geçiren 65 yaş üstü 64 gönüllü ve bilinçli hastalar oluşturdu. Veriler, hastalar ameliyat için hastaneye kabul edildiklerinde ve ameliyattan sekiz hafta sonra uygun bir zamanda yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplandı. Anket formu sosyodemografik, tıbbi durum, fonksiyonel durum, kilo kaybı ve yaşam kalitesi başlıklı beş bölümden oluştu. Veriler SPSS for Windows 20.0 paket programı kullanılarak analiz edildi. Tanımlayıcı istatistikler ve normal dağılım gösteren parametrelerin gruplar arası karşılaştırmalarında Student's t test kullanıldı. Normal dağılım göstermeyen parametrelerin gruplar arası karşılaştırmalarında Wilcoxon İşaretli Sıra Testi ve Korelasyon analizi kullanıldı.
 Çalışmanın sonunda hastaların ameliyat öncesi C-Reaktif Protein (CRP) değeri medyanı 1.93, çeyrekler arası aralığı 5.73 (min=0.04, mak=24.82)mg/dl iken,  ameliyat sonrası 8. haftada medyanı 6.66, çeyrekler arası aralığı 18.22 (min=0.08, mak= 34.52) mg/dl'dir. Ameliyat öncesi prokalsitonin değeri medyanı 0.37 çeyrekler arası aralığı 0.79 (min=0.02, mak=34.57) pg/dl iken,  ameliyat sonrası 8. haftada medyanı 0.66, çeyrekler arası aralığı 0.51 (min=0.04, mak=31,89) pg/dl'dir. Ameliyat öncesi lökosit değeri medyanı 14.4, çeyrekler arası aralığı 12.77 (min=4.22, mak=21.85) 10^3/µL iken,  ameliyat sonrası 8. haftada medyanı 10.15, çeyrekler arası aralığı 3.88 (min=3.09, mak=86.80) 10^3/µL'dir.  Ameliyat öncesi nötrofil değeri medyanı 69.35, çeyrekler arası aralığı 21.55 (min=4.16, mak=90.90) g/dl iken,  ameliyat sonrası 8. haftada medyanı 76.0, çeyrekler arası aralığı 19.75 (min=0.45, mak=90.10). Ameliyat öncesi lenfosit medyanı 17.15, çeyrekler arası aralığı 19.63 (min=1.12, mak=45.90) g/dl iken,  ameliyat sonrası 8. haftada medyanı 14.40, çeyrekler arası aralığı 12.77 (min=1, mak=38.80) g/dl'dir. Ameliyat öncesi günlük yaşam aktiviteleri (GYA) ölçek medyanı 18, çeyrekler arası aralığı 0 (min=16, mak=18) puan iken, ameliyat sonrası 8. haftada medyanı 17, çeyrekler arası aralığı 2 (min=12, mak=18) puandır. Ameliyat öncesi enstrümental günlük yaşam aktiviteleri (EGYA) ölçek puan medyanı 21, çeyrekler arası aralığı 3 (min=13, mak=24) puan iken, ameliyat sonrası 8. haftada medyanı 16, çeyrekler arası aralığı 5 (min=9, mak=21) puandır. Ameliyat öncesi kilo ortalamaları 72.87±8.07 (Min:57, Maks:95) kilogram (kg) iken, ameliyat sonrası 8. haftada 71.00±7.95 (min:54, maks:91) kilogramdır. Ameliyat öncesi mini beslenme değerlendirme testi medyanı 24.25, çeyrekler arası aralığı 2.65 (min=18.50, mak=28.00) puan iken, ameliyat sonrası 8. haftada medyanı 22, çeyrekler arası aralığı 4 (min=14, mak=27) puandır. Ameliyat öncesi SF-12 yaşam kalitesi ölçeğinin fiziksel bileşeni medyanı 43.81, çeyrekler arası aralığı 7.16 (min=31.64, mak=54.75) puan iken, ameliyat sonrası 8. Haftada medyanı 38.77, çeyrekler arası aralığı 7.83 (min=32.89, mak=51.84) puandır. Ameliyat öncesi SF-12 yaşam kalitesi ölçeğinin mental bileşeni medyanı 42.25, çeyrekler arası aralığı 7.95 (min=31.11, mak=57.37) puan iken, ameliyat sonrası 8. Haftada medyanı 48.65, çeyrekler arası aralığı 9.05 (min=29.13, mak=60.12) puandır.   
Hastaların CRP değeri (z=-4.539, p=0.0001), prokalsitonin değeri (z=-2.699, p=0.007),  lökosit değeri (z=-2.451, p=0.014), GYA puanı (z=-5.429, p=0.0001), EGYA puanı (z=-6.964, p=0.0001), kilosu (t=9.563, p=0.0001), mini beslenme değerlendirme puanı (z=-6.063, p=0.0001), SF-12 yaşam kalitesi ölçeği fiziksel bileşen puanı (z=-4.247, p=0.0001), SF-12 yaşam kalitesi ölçeği mental bileşen puanı (z=-4.133, p=0.0001) ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası 8. haftada karşılaştırıldığında aralarında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulundu. Hastaların nötrofil değeri (z=-1.418, p=0.156) ve lenfosit değeri (z=1.416, p=0.157) ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası 8. haftada karşılaştırıldığında ise istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. 
Koroner arter baypas greft ameliyatı geçiren yaşlı hastaların ameliyat öncesine göre ameliyat sonrası 8. haftada enflamasyon belirteçlerinden CRP, prokalsitonin, nötrofil değerlerinin arttığı, lökosit ve lenfosit değerlerinin azaldığı, fonksiyonel durumda düşüş olduğu, beslenmede hafif malnütrisyon olduğu, kilo kaybı yaşadığı ve bunlara bağlı olarakta yaşam kalitesinin azaldığı saptandı.
Anahtar Kelimeler: Kalp ameliyatı, yaşlı hasta, enflamasyon, fonksiyonel durum, kilo kaybı, yaşam kalitesi

Abstract:
ABSTRACT
The aim of this descriptive study was to investigate of the inflammation, functional status changes, weight loss and quality of life of patients undergoing coronary artery bypass graft surgery. The research was conducted between 13.02.2017 and 22.05.2017 at Ege University Medical Faculty Hospital Cardiovascular Surgery Department.
The sample of the research was constituted 64 volunteer conscious patients over 65 years old underwent coronary artery bypass surgery using open heart surgery technique between 13.05.2017-22.05.2017 in Ege University Medical Faculty Hospital Cardiovascular Surgery Clinic. Data were collected in an appropriate time at the time of admission to the hospital for surgery and six weeks later surgery using face to face technique. The questionnaire form was consisted of five sections under the headings of socio-demographics, medical condition, inflammation, weight loss and quality of life. Data were analysed using the SPSS for Windows 20.0 package program. It was used descriptive statistics, Student's t test for intergroup comparisons of normal distribution parameters. Wilcoxon Rank sum test and correlation analysis were used for the comparison of the non-normal distribution parameters.
At the end of the study, the pre-operative C-Reactive Protein (CRP) value median of the patients was 1.93, the interquartile range was 5.73 (min=0.04, max=24.82) mg/dl at the end of the study whereas the median at the postoperative 8 weeks was 6.66 and the interquartile range was 18.22 (min=0.08, max=34.52) mg/dl. The pre-operative procalcitonin value median of the patients was 0.37, the interquartile range was 0.79 (min=0.02, max=34.57) pg/dl whereas the median at the postoperative 8 weeks was 0.66 and the interquartile range was 0.51 (min=0.04, max=31.89) pg/dl. The preoperative leukocyte median was 14.4, the interquartile range was 12.77 (min=4.22, max=21.85) 10^3/µL whereas the median at the postoperative 8 weeks was 10.15 and the interquartile range was 3.88 (min=3.09, max=86.80) 10^3/µL. The preoperative neutrophil value median was 69.35, the interquartile range was 21.55 (min=4.16, max=90.90) g/dl whereas the median at the postoperative 8 weeks was 76.0 and the interquartile range was 19.75 (min=0.45, max=90.10) g/dl. The preoperative lymphocyte median was 17.15, the interquartile range was 19.63 (min=1.12, max=45.90) g/dl, whereas the median at the postoperative 8 weeks was 14.40 and the interquartile range was 12.77 (min=1, max=38.80) g/dl. The preoperative daily living activities (ADL) median was 18 score, the interquartile range was 0 (min=16, max=18), whereas the median at the postoperative 8 weeks was 17 and the interquartile range was 2 (min=12, max=18) score. The preoperative Instrumental activities of daily living (IADL) median was 21 score, the interquartile range was 3 (min=13, max=24) score whereas the median at the postoperative 8 weeks was 16 and the interquartile range was 5 (min=9, max=21) score. The average weight of the patients was 72.87±8.07 (min=57, max=95) score at the preoperative period and 71.00±7.95 (min=54, max=91) kilogram at 8 weeks following surgery. The preoperative mini-nutritional assessment test median was 24.25, the interquartile range 0.65 (min=18.50, max=28.00) score whereas the median at the postoperative 22 and the interquartile range was 4 (min=14, max=27) score. The preoperative SF-12 quality of life scale of the physical component median was 43.81, the interquartile range 7.16 (min=31.64, max=54.75) score whereas the median at the postoperative 38.77 and the interquartile range was 7.83 (min=32.89, max=51.84) score. The preoperative SF-12 quality of life scale of the mental component median was 42.25, the interquartile range 7.95 (min=31.11, max=57.37) score whereas the median at the postoperative 48.65 and the interquartile range was 9.05 (min=29.13, max=60.12) score.
The patients' CRP value (z=-4.539, p=0.0001), procalcitonin value (z=-2.699, p=0.007), leucocyte value (z=-2.451, p=0.014), ADL score (z=-5.429, p=0.0001), IADL score (z=-6.964, p=0.0001), weight (t=9.56, p=0.0001), mini nutrition evaluation score (z=-6.063, p=0.0001), SF-12 quality of life scale physical component score (z=-4.247, p=0.0001), SF-12 quality of life scale mental component score (z=-4.133, p=0.0001) compared with preoperative and postoperative 8th week, there was a statistically significant difference. The patients' neutrophil values (z=-1.418, p=0.156) and lymphocyte values (z=1.416, p=0.157) compared with preoperatively and postoperatively at 8 week, there was no statistically significant difference.
The elderly patients undergoing coronary artery bypass graft surgery, at 8 weeks postoperatively,  inflammation markers, increased CRP, procalcitonin, neutrophil counts, leukocyte and lymphocyte levels decreased, the decrease in functional status, ıf you have a light malnutrition, losing weight and it has been found that the quality of life has decreased in connection with these.
Key words: Cardiac surgery, elderly patient, inflammation, functional status, weight loss, quality of life