Uluslararası rezerv paralar ve Çin Yuanı
International reserve coins and Chinese Yuan
Yazar: AYVAZ BARTİK
Danışman: PROF. DR. KEREM KARABULUT
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Rezerv paralar uluslararası parasal sistemin en önemli bileşeni arasında yer almaktadır. Sadece iktisadi temeli olmayan rezerv paranın gücü askeri ve siyasi olarak da önemlidir. Geçmişte Sterlin en önemli rezerv para iken, zamanla bu üstünlüğünü kaybetmiş ve yerini dolara bırakmıştır. Günümüzde dolar gücünü korumuş olsa da gelecekte bu gücünü kaybetmesi tartışılmaktadır. 1978 yılında serbest piyasa ekonomisine geçiş süreci ile birlikte günümüze kadar büyümeye devam eden Çin dünya ekonomisinde ABD'den sonra ikinci büyük ekonomi konumundadır. Yuan 2016 yılında SDR sepetine dahil edilmiştir. SDR sepeti içinde Yuan ABD doları ve Euro'dan sonra en büyük üçüncü para birimi olarak yer almaktadır. Çin ekonomisinin sürekli büyümesi ile birlikte gelecek yıllarda Yuan'ın dünya rezerv para birimi olması muhtemel görünmektedir.
Çalışmada;  rezerv paraya sahip ülkeler göz önünde bulundurularak Çin para birimi Yuan'ın rezerv para olma durumu Yapay Sinir Ağları (YSA) modeli ile tahmin edilmiştir. Analizde ayrıca rezerv paraya sahip ABD, İngiltere ve Almanya için YSA modeli kapsamında geleceğe yönelik tahminler yapılmıştır. Analiz için ele alınan değişkenler rezerv para olma kriterlerini açıklamaktadır. Çalışmada kullanılan değişkenlerin zaman aralığı 1970-2022 yıllarını kapsamaktadır. Çin için geriye dönük veri kısıtı nedeniyle Toplam Rezerv/GDP ve TÜFE değişkenlerinin zaman aralığı 1977-2022 olarak belirlenmiştir. Çalışma sonucunda Çin için ele alınan TÜFE değişkeninin azalacağı, GSYH (dünya payı) değişkeninin artacağı ve aynı şekilde toplam rezerv/GSYH değişkeninin gelecek dönemlerde artacağı öngörülmüştür. Bu sonuçlardan yola çıkarak Çin para birimi Yuan'ın gelecekte güçlü rezerv para birimleri arasında yer almasının mümkün olacağı sonucuna varılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Rezerv Para, Yuan, Yapay Sinir Ağları, Çin Ekonomisi, Uluslararası Parasal Sistem

Abstract:
Reserve currencies are among the most crucial components of the international monetary system. The power of a reserve currency extends beyond its economic foundation and holds military and political significance as well. In the past, the British pound sterling was  the dominant reserve currency, but over time, it lost its supremacy and was replaced by the US dollar. While the dollar has maintained its strength in the present day, there are debates about its potential decline in the future. China, which transitioned to market economy in 1978, has continuned to grow and currently holds the position of the world's second-largest economy after the United States. The Chinese Yuan was included in the Special Drawing Rights(SDR) basket in 2016. As part of the SDR basket, the Yuan ranks as the third-largest currency, following the US dollar and the Euro. Given China's continuous economic growth, it appears likely that the Yuan may become a global reserve currency in the future.
	In this study, considering countries that possess reserve currencies, the status of the Chinese currency, Yuan, as a reserve currency is predicted using an Artificial Neural Network(ANN) model. Additionally, future predictions are made within the scope of the ANN model fort he United States, the United Kingdom, and Germany, which posess reserve currencies. The variables used in the analysis explain the criteria for being a reserve currency. The timeframe fort he variables used in the study spans from 1970 to 2022. Due to limitations for China, the timeframe fort he variables Total Reserves/GDP and CPI variable for China, an increase in the Total Reserves/GDP variable in future periods. Based on these findings, it is concluded that the Chinese currency, Yuan, has the potential to become a strong reserve currency in the future, alongside other prominent reserve currencies.
Keywords: Reserve Money, Yuan, Artificial Neural Networks, Chinese Economy, International Monetary System