Takayasu arteritli hastalarda sarkopeni değerlendirilmesi
Evaluating sarcopenia in patients with Takayasu arteritis
Yazar: ZEYNEP DİLARA SELÇUK
Danışman: PROF. DR. FATMA ALİBAZ ÖNER
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Romatoloji = Rheumatology

Özet:
Giriş: Takayasu Arteriti (TAK), aorta ve dallarını tutan, üst ekstremite arteriyel sisteminde tutulum 
yapan bir sistemik vaskülittir. Vasküler inflamasyon ve arteriyel iskemi bu arterlerden beslenen 
kas grubunda olumsuz etkilere sebep olmaktadır. 
Amaç: Çalışmamızda TAK hastalarında iskemi ve inflamasyonun kas kitlesi ve kas fonksiyonları 
üzerine etki ve hasarının değerlendirilmesi, kas kitle ve fonksiyonunun hastalık aktivasyonu ve 
tedavi seçimi ile ilişkisinin ultrasonografi yöntemiyle ortaya konması amaçlanmıştır. Bununla 
birlikte TAK hastalarında sekonder sarkopeni prevalansı iki farklı yöntemle değerlendirilmiştir.
Method: Çalışmamıza ACR 1990 kriterlerine göre TAK tanısı almış Marmara Üniversitesi İç 
Hastalıkları Anabilim dalı Romatoloji bilim dalı Vaskülit Kliniğinde takipli 103 TAK hastası ile 
yaş ve cinsiyet açısından benzer özelliklere sahip 75 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir (1). 
Katılımcıların kas kuvveti handgrip ve sandalyeden kalkma testi ile, kas kitlesi biyoelektrik 
impedans analizi ve ultrasonografi olmak üzere iki farklı ölçüm yöntemi ile değerlendirilmiştir.
TAK hastalarında hasar süresi, hastalık aktivasyonu ve tedavi seçimi ile kas kuvveti ve kas 
fonksiyonları arasındaki ilişki araştırılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya katılan TAK hastalarından %88,3'ü kadın, %11,7'si erkek olup ortanca yaş 
43 olarak gözlenmiştir. Ultrasonografik STAR (ISarcoPRM) ile hasta grubundan 30 (%29,13) 
kişide, sağlıklı kontrol grubundan 9 (%12) kişide sarkopeni saptanmış olup istatiksel açıdan 
anlamlıdır. (p<0,001) EWSGOP algoritması ile Türk eşik değerlerine göre analiz yapıldığında 
hasta grubunda 84 (%8,55) katılımcıda olası sarkopeni, 3 katılımcıda (%2,91) sarkopeni 
saptanırken sağlıklı kontrol grubunda 34 katılımcı (%45,33) olası sarkopenik olarak belirlenmiştir. 
EWSGOP2 ve STAR (ISarcoPRM) algoritmaları arası uyum orta düzeyde saptanmıştır (kappa 
analizinde p=000 k:0,547). Hasta grubunda kas kuvveti değerlendirme testleri olan handgrip ve 
CST anlamlı olarak düşük bulunmuştur. (p<0,001) Kas kitlesi ölçümlerinden BIA yöntemiyle iki 
grup arasında farklılık görülmezken quadriceps kas kalınlığı ve STAR indeksi hasta grupta anlamlı 
derecede düşüktür. (p<0,001)
Sonuç: Çalışmamızda TAK hastalarında kas kuvveti ve kas kitlesi sağlıklı popülasyona göre 
azalmış olarak saptanmıştır. Sarkopeni prevalansı EWSGOP2 ile Türk eşik değerleri kullanılarak
%2,91, STAR (ISarcoPRM)'a göre %29,13 olup sağlıklı popülasyona göre artmıştır. Bulgularımız 
2
TAK'lı hastaların takibinde aktivite kontrolü kadar sarkopeninin de günlük yaşam kalitesini 
etkileyen önemli bir parametre olarak dikkate alınması gerektiğini göstermektedir. Çalışmamız 
TAK gibi sistemik inflamasyon yanında doğrudan kasları besleyen arterlerde vaskülitik tutulumun 
olduğu kronik bir hastalıkta, US ile kas kitlesi değerlendirilmesinin daha erken tanı sağlayan, daha 
hassas bir yöntem olduğunu göstermektedir. Bölgesel ölçüm yapılabilmesi, kullanım kolaylığı, kas 
kitlesi ve kas kalitesini eş zamanlı değerlendirebilmesi, ultrasonografinin TAK hastalarında takip 
yöntemi olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
Introduction: Takayasu Arteritis (TAK) is a systemic vasculitis characterized by inflammation of 
the aorta and its major branches, including the arterial system of the upper extremities. Vascular 
inflammation and arterial ischemia lead to negative impacts on the muscle groups supplied by these 
arteries.
Objectives: In this study, we aimed to assess the impact of ischemia and inflammation on muscle 
mass and muscle function in patients with TAK and to examine the relationship between changes 
in these factors such as the duration of damage, disease activity, and treatment selection by using 
ultrasonography. Additionally, the prevalence of secondary sarcopenia in patients with TAK was 
evaluated using two distinct methods.
Materials and Methods: In our study, we included 103 patients diagnosed with TAK according to 
the ACR 1990 criteria, who were under follow-up at the Vasculitis Clinic of the Department of 
Internal Medicine, Division of Rheumatology at Marmara University. We also included 75 healthy 
volunteers with comparable age and sex characteristics. The muscle strength of the participants 
was assessed using handgrip and chair-stand tests, while muscle mass was evaluated through two 
separate measurement methods: bioelectrical impedance analysis and ultrasonography. The 
association between disease activation and treatment choice with muscle strength and muscle 
function in patients with TAK was investigated.
Results: Among the TAK patients who participated in the study, 88.3% were female, 11.7% were 
male, and the median age was 43 years. According to the right quadriceps STAR (ISarcoPRM), 
sarcopenia was observed in 30 (29.13%) of the patient group and 9 (12%) of the healthy control 
(HC) group, with the statistically significant difference. (p<0,001) According to the EWSGOP2
algorithm and the Turkish threshold values, 84 participants (45,33%) in the patient group were 
identified with probable sarcopenia, while 3 participants (2.91%) were diagnosed with sarcopenia. 
Additionally, 34 participants (45.33%) in the HC group were classified as probable sarcopenic. The 
agreement between EWSGOP2 and STAR (ISarcoPRM) algorithms was moderate (p=000 k:0.547 in kappa 
analysis). The handgrip strength and chair stand test (CST), which are used to assess muscle 
strength, were found to be significantly lower in the patient group compared to the healthy control 
group. (p<0,001) There was no significant difference between the two groups in muscle mass 
4
measurements obtained by the bioelectrical impedance analysis (BIA) method. However, 
quadriceps muscle thickness and the STAR index were significantly lower in the patient group. 
(p<0,001)
Conclusion: In our study, muscle strength and muscle mass were observed to be significantly 
reduced in patients with TAK compared to the healthy population. The prevalence of sarcopenia 
was found to be 2.91% according to the EWSGOP2 algorithm using Turkish thresholds and 29.13% 
according to the STAR (ISarcoPRM) criteria. This represents an increase in prevalence compared 
to the healthy population. Our findings suggest that sarcopenia should be considered as a significant 
factor influencing both the quality of daily life and activity management in the ongoing assessment 
and management of patients with Takayasu arteritis. Our study reveals that in chronic diseases such 
as TAK, where vasculitic involvement of the arteries directly supplying the muscles accompanies 
systemic inflammation, the assessment of muscle mass using ultrasonography (US) is a more 
sensitive method that facilitates earlier diagnosis. The capability to perform regional 
measurements, its ease of use, and the simultaneous evaluation of both muscle mass and muscle 
quality indicate that ultrasonography could serve as an effective follow-up method for patients with
TAK.