Çok kriterli karar verme ve coğrafi bilgi sistemi hibrit çözüm yaklaşımı: Siirt ili güneş enerji uygulaması
Multi-criteria decision making and geographic information system hybrid solution approach: Siirt province solar energy application
Yazar: ERTUĞRUL YILDIZ
Danışman: PROF. DR. FİKRET ER
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; ELECTRE yöntemi = ELECTRE method ; Enerji santralleri = Power plants ; Güneş enerjisi = Solar energy ; Hibrit yöntem = Hybrid method ; PROMETHEE yöntemi = PROMETHEE yöntemi ; Siirt = Siirt ; Yer seçimi problemi = Site selection problem ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; Çözüm yöntemleri = Solution methods

Özet:
Bu tez çalışmasında coğrafi bilgi sistemleri ve çok kriterli karar verme yöntemlerinden üstünlük tabanlı yöntemler hakkında genel bilgiler verilmiştir. Bu farklı iki disiplini bir arada kullanarak bir hibrit çözüm yaklaşımı sunulmuş ve bu yaklaşım ile iki yöntemin uygulaması gerçekleştirilmiştir.
Coğrafi bilgi sistemleri analizleri, bilgi sistemi yapısından dolayı coğrafi olmayan verileri de kullanabilmektedir. Bu sayede farklı disiplinler ile ortak çalışmalara zemin oluşturmaktadır. Ortak çalışmaların artması, farklı disiplinler ile kullanımının ve gerçek hayat problemlerine daha net çözümler sunması adına hibrit bir çözüm yaklaşımına ihtiyaç olduğu görüldüğü için hibrit çözüm yaklaşımı sunulmuştur.
Sunulan hibrit çözüm yaklaşımının uygulaması günümüz dünyasının en çok üzerinde durduğu yenilenebilir enerji alanı olan güneş enerjisi sistemleri konusundadır. Mevcut coğrafi bilgi sistemleri çalışmalarında sıklıkla gerçekleştirilen yer seçimi problemi güneş enerji santrali kurulum yeri seçimi olarak belirlenmiştir. Ancak günden güne artan enerji ihtiyacı ve tüketimin karşılanması için gerekli yatırımlar açısından maliyetlerin göz önünde bulundurularak gerekli yatırımların coğrafi bilgi sistemleri analizleri ile yetersiz kalabilmektedir. Dolayısıyla bu maliyetlerin hesaplanabilmesi için farklı bir disiplin olarak çok kriterli karar verme yöntemlerine ihtiyaç olduğu görülmüştür. Bu sayede sunulan hibrit çözüm yaklaşımı kullanılarak, uygulama adımları gösterilmiştir.

Abstract:
In this thesis, general information about geographical information systems and multi-criteria decision making methods is given. By using these two different disciplines together, a hybrid solution approach is presented and the application of the two methods is realized with this approach.
Geographical information systems analysis can also use non-geographical data due to its information system structure. In this way, it creates a basis for joint studies with different disciplines. Since it is seen that there is a need for a hybrid solution approach in order to increase joint studies, to be used with different disciplines and to provide clearer solutions to real life problems, a hybrid solution approach is presented.
The application of the hybrid solution approach is in the field of solar energy systems, which is the most emphasized renewable energy field in today's world. In existing geographic information systems studies, the problem of site selection, which is frequently performed, is determined as solar power plant installation site selection. However, geographic information systems analysis of the necessary investments may be insufficient by considering the costs in terms of increasing energy demand and the investments required to meet the consumption. Therefore, it has been seen that multi-criteria decision making methods are needed as a different discipline to calculate these costs. In this way, application steps are shown by using the hybrid solution approach presented.