Cerrahi geçiren ve kemoterapi tedavisi alan onkoloji hastalarının bitkisel ürün kullanımı ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of the use of herbal products of the oncological patients experiencing surgery and receving chemotherapy treatment and the influencing factors
Yazar: ZEHRA DEMİRCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEMA KOÇAŞLI
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bitkisel ürünler = Vegetable products ; Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Hemşirelik = Nursing ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology ; İlaç etkileşimleri = Drug interactions

Özet:
Cerrahi Geçiren ve Kemoterapi Tedavisi Alan Onkoloji Hastalarının Bitkisel Ürün Kullanımı ve Etkileyen Faktörlerin Değerlendirilmesi

	Tanımlayıcı nitelikte olan bu çalışma cerrahi geçiren ve kemoterapi tedavisi alan onkoloji hastalarında bitkisel ürün kullanımı ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.

Araştırma 4 merkezde 281 hasta ile gerçekleştirildi. Çalışmanın verileri araştırmacı tarafından literatüre dayanılarak hazırlanmış anket formu kullanılarak ve katılımcılar ile yüz yüze görüşülerek toplandı.  Bu çalışmada elde edilen veriler SPSS 20 paket programında Ki-Kare analizi, Fisher's Exact Test ve Pearson Ki-Kare analizi kullanılarak değerlendirildi. Sonuçlar yorumlanırken p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. 

Çalışma kapsamında yer alan hastaların yaş ortalaması 49.1±128 olmakla birlikte, %51.6'sı kadın, %48.4'ü erkek, %34.6'sı ilkokul mezunu ve %34.5'i ev hanımıdır. Cerrahi tedavi öncesinde bitkisel ürün kullanım prevelansı %38.9 iken kemoterapi tedavisi sırasında bu oranın %54.1'e yükseldiği görüldü. Cerrahi tedavi öncesinde en sık kullanılan bitkisel ürünün sarımsak (%19.2), kemoterapi tedavisi sırasında ise ısırgan otu (%13.8) olduğu görüldü. Cerrahi tedavi öncesinde hastaların %94.3'ü, kemoterapi tedavisi sırasında ise %81.7'si hekim ya da hemşire tarafından bitkisel ürün kullanımının sorgulanmadığını belirtti. 

Sonuç olarak, cerrahi tedavi öncesinde ve kemoterapi tedavisi sırasında onkoloji hastalarında bitkisel ürün kullanımının oldukça yaygın olduğu saptandı. Bu bağlamda, sağlık profesyonelleri tarafından hastaların bitkisel ürün kullanım durumları sorgulanmalı, avantaj ve dezavantajları hakkında bilgi verilmeli ve rehberlik edilmelidir.

Anahtar Kelimeler: Kanser, Fitoterapi, Bitkisel Ürün, İlaç Etkileşimi, Hemşirelik

Abstract:
Evaluation of the Use of Herbal Products of the Oncological Patients Experiencing Surgery and Receving Chemotherapy Treatment and the Influencing Factors

	This study having a descriptive character, was carried out with the aim of evaluation of the use of herbal products in the patients experiencing surgery and receiving chemotherapy treatment and the influencing factors.

The study was realised with 281 patients in 4 centers. The data of the study was collected by using the survey form prepared by the researcher through depending on the literature and interviewing with the participants face to face. The data obtained in this study was evaluated in SPSS 20 packet programme using the X square analysis, Fisher's Exact Test and Pearson X square analysis. While interpretation of the results the value of p<0.05 was considered statistically significant.

While the average of age of the patients involved in the study is 49.1±128, 51.6 % of them are female, 48.4 % male, 34.6 % graduate of elementary school and 34.5 % housewives. While the prevelance of the use of herbal product prior to surgical treatment is 38.9 %, it was observed that this rate increased to 54.1 % during chemotherapy. It was witnessed that the most frequently used product was garlic prior to surgical treatment (19.2 %), that it was urtica dioica (13.8 %) during chemotherapy. Before the surgical treatment, 94.3 % of the patients and during chemotherapy treatment 81.7 % of the patients stated that the use of herbal product had not been questioned by the physician or nurse.   
	
	As a result, it was detected that the use of herbal products is quite prevalent in the oncological patients prior to surgical treatment and during the chemotherapy treatment. To this end, the states of using herbal products of the patients should be questioned by the health professionals, information and guidance should be provided about their advantages and disadvantages. 

Keywords: Canser, Phytotherapy, Herbal Product, Drug Interaction, Nursing