6. sınıf sosyal bilgiler dersi "yeryüzünde yaşam" ünitesindeki kavramların hatırlama düzeyleri üzerine bir araştırma (Sakarya ili örneği)
A research on the level of remembering the concepts in the unit of "life in the world " of 6th class social studies lesson (Sakarya province example)
Yazar: GÖKÇE SERAY ARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YÜKSEL GÜÇLÜ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hatırlama = Recall ; Kavram kalıcılığı = Concept permanence ; Kavramlar = Concepts ; Sakarya = Sakarya ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu çalışmada, İlköğretim 6. Sınıf öğrencilerinin, Sosyal Bilgiler dersi ?Yeryüzünde Yaşam? ünitesinde geçen kavramları hatırlama düzeyleri; cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey, anne-baba eğitim durumu, anne-baba meslek durumu, okul dışında eğitim alıp almadığı ve okul türü değişkenleri açısından incelenmiştir. Araştırma 2007?2008 eğitim-öğretim yılında, Sakarya ili Merkez Özel Şahin İlköğretim Okulu, Karasu ilçesi Merkez İnönü İlköğretim Okulu, Karasu köyü Karasu İlköğretim Okulu ve Kuyumcullu Köyü Şehit İsmail Hakkı Yılmaz İlköğretim okullarında gerçekleştirilmiştir. Araştırma yapılmadan önce; konuyla ilgili literatür taranmış ve bu literatüre ve uzman görüşlerine dayalı olarak, kavramların öğrenciler tarafından hatırlama düzeylerini ölçmek amacıyla ilköğretim 6. sınıf Sosyal Bilgiler dersi ?Yeryüzünde Yaşam? ünitesinde geçen kavramlara dayalı ?Başarı Testi? hazırlanmıştır.Bu araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde; Sosyal Bilgilerin tanımı ve önemi, Sosyal Bilgiler ile Sosyal Bilimler arasındaki ilişkiler, Sosyal Bilgiler eğitiminin tarihsel gelişim süreci, yeni Sosyal Bilgiler dersi öğretim programı ve özellikleri, Sosyal Bilgiler dersi öğretim programının genel amaçları, yeni Sosyal Bilgiler dersi öğretim programı 6. sınıf öğrenme alanları, üniteleri, kazanım sayıları ve süreleri, kavramın ne olduğu, kavramların özellikleri, kavram öğretimi, kavram öğretim modelleri Sosyal Bilgiler dersinde kavramları öğrenmenin önemi ve Sosyal Bilgiler dersinde kavramların önemi açıklanmıştır.İkinci bölümde; araştırmanın yöntemi, modeli, evreni, örneklemi, verilerin toplanması, çözümlenmesi ve yorumlanmasına yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise; araştırmanın bulguları, yorumları, son olarak da bulgulara dayalı olarak elde edilen sonuçlara ve bu sonuçlar ışığında yapılan önerilere yer verilerek tez çalışması tamamlanmıştır.Uygulanan veri toplama araçları; öğrencilerin kişisel özelliklerini belirlemeye yönelik bilgi edinme anketi ile ünitedeki kavramların öğrenciler tarafından hatırlanma düzeylerini ölçmek amacıyla hazırlanan 30 soruluk çoktan seçmeli başarı testinden oluşmaktadır. Veri toplama aracının araştırmada geçerliliğinin ve güvenirliğinin sağlanmasına özen gösterilmiştir. Araştırmada toplanan bilgilerin işlenmesi ve tüm istatistiksel çözümlemelerde SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) paket programından yararlanılmıştır. Yapılan veri analizlerinden ve istatistiksel çözümlemelerden sonra şu sonuçlara ulaşılmıştır:1. Yeryüzünde Yaşam ünitesinde geçen kavramları hatırlama düzeyleri açısından, İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin cinsiyetlerine göre hatırlama düzeylerinin değişmediği saptanmıştır.2. Okul dışında aldıkları herhangi bir eğitime göre farklılık saptanmış ve okul dışında eğitim almayan öğrencilerin, alan öğrencilere göre kavramları daha iyi derecede hatırladıkları görülmüştür3. Okul türü değişkenine göre köy okulunda öğrenim gören öğrencilerin, şehir okulu ve özel okula kıyasla kavramları çok daha düşük bir oranla hatırladıkları saptanmıştır.4. Ailelerinin sosyo-ekonomik düzeyleri düşük ve orta olan öğrencilerin hatırlama düzeylerinin, ailelerinin sosyo-ekonomik düzeyleri yüksek olan öğrencilere göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir.5. Anne-baba eğitim durumu üniversite olan öğrencilerin hatırlama düzeylerinin, anne-baba eğitim durumu ilkokul ve ortaokul olan öğrencilere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır.6. Babalarının mesleki durumları açısından öğrencilerin hatırlama düzeylerinin farklılaşmadığı görülmüştür. Anne mesleğinin %76'sı ev hanımı olduğu için bu değişken araştırmaya katılmamıştır

Abstract:
The levels of memorizing the concepts which are in the unit ` Life in the Earth? of the 6th Grade Social Studies Class; sex,social-economical level, parents? educational state, parents? occupational state, whether they have education out of school and the variables of school types In the academic year of 2007-2008 this research has been done in Merkez Özel Şahin Primary School in Sakarya, Merkez İnönü Primary School in Karasu, Karasu Primary School in the village of Karasu and Şehit İsmail Hakkı Yılmaz Primary School in the village of Kuyumculu.Before the research has been done; the sources about the subject were searched and the concepts in the unit of ` Life in the Earth? of the 6th Grade Social Studies Class for the ` Test of Success? which will be done to measure the levels of memorizing by the students were found out according to this source and the opinion of the experts.This research consists of three parts. In introduction part ;the definition and the importance of Social Studies Education, the relationships between Social Studies and Social Sciences, the historical development process of Social Studies Education, the teaching program and its characteristics of new Social Studies Lecture, the main goals of the teaching program of Social Studies Lecture, the teaching program of new Social Studies Lecture, the 6th grade learning areas, the numbers and the periods of achievements, the importance of learning concepts in the Social Studies Lecture what is the concept, the characteristics of the concepts, teaching of concepts, the models of teaching concepts and the importance of the concepts in the Social Studies Lecture were explained. In the second part; the method, the model, the universe and the sampling of the research, collecting, analyzing and commentaries the datas took place. As a result in the third part; the thesis study is completed by giving place to the symptoms and the comments of the research, finally the results leaning against the symptoms and the the suggestions leading to the results.The means of collecting datas were applicated consist of an acquiring information questionnaire (6 question) and a multiple-choice success test (30 questions) which was prepared with the aim of measuring the memorizing levels the concepts in the unit by the students. It was given importance to the mean of data enabling its validity and reliance in the research. It has been turning to account from the packet program of SPSS (Statistical Package fort he Social Sciences) in processing the informations which were collected in the research and in the all statistical analysis?s. Datas were gotten by using`t test? in two variable questions and using `f test? (Analysis of Variance) three or more variable questions. It was assumed that P<0.05 meaningfully level to test the meaningfully between the variables. These results were gained after the data analysis?s and the statistical processes :1. It was fixed that the levels of memorizing of the 6th grade students according to their sexualities don?t change in the levels of memorizing the concepts of ` Life in the Earth?.2.The difference was gained according to the education the students have out of the school and it was clear that the students don?t have any education out of the school can remember the concepts better than the students have.3.According to the variety of the school type ; students who go to the schools in the villages can remember in a low rate comparing with the students who go to the city schools and private schools.4.The levels of memorizing of the students whose parents? social-economical situation is low and average are less than the students whose parents `social-economical situation is high.5.The levels of memorizing of the students whose parents? educational situation is licence(university) are higher than the students whose parents? educational situation is primary and secondary school.6. It has been clear that the levels of memorizing show no difference according to the fathers? occupational situation. Because the % 76 of mothers is housewives, this variety doesn?t attend to the research.