Ioannes Malalas kronografyası ve Türk tarihi
The chronicle of Ioannes Malalas and Turkic history
Yazar: BERK ULUBELİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH ÜSTÜN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Hunlar = Huns ; Türk tarihi = Turkish history

Özet:
Tez çalışmamız VI. yüzyılın kronik yazarlarndan Ioannes Malalas'ın yazmış olduğu ve literatürde Χρονογραφία-Khronographia olarak anılan eserinde Batı Avrasya'da yaşayan erken Türk hakları hakkındaki kayıtların sorgulanmasını, tarihselleştirilmesini ve bilgi üretiminde kullanılmasını amaçlar. Kroniğin tam olarak ne zaman yazıldığı kesin olarak bilinmese de ilk versiyonunun 526 ile 532 yılları arasında yazıldığı; daha sonra ise müverrih tarafından 563 yahut 565'e kadar devam ettirildiği, hatta anonim bir şahıs tarafından 574'e kadar getirildiği varsayılmaktadır. Eserde Hunlar Bulgarlar, Sabirler, Hun adı altında Kutrigurlar, Karadeniz ve Kafkasya Hunları ile Avarlar hakkında malumatlar vardır. Malalas yaklaşık olarak 490-530 yıllarında Antiochea ve 530-565 yıllarında Constantinopolis'te bulunduğu için, 512-559 tarihleri arasında Karadeniz'in kuzeyinde ve Kafkasya'da bulunan ve genellikle Hun adı altında tesmiye edilen Türk halkları, Hunlar, Sabirler ve Bulgarlar, hakkındaki kayıtları önemli ve bazen sadece Malalas vasıtasıyla bilebildiğimiz veriler ihtiva eder.
Hun, Bulgar, Kutrigur, Sabir ve Avarlar hakkındaki kayıtların tamamı L. Dindorf'un CSHB çatısı altında neşredilen 1831 baskı tarihli edisyonu temel alınmış, CFHB'nin 2000 yılında I. Thurn tarafından yeniden düzenlenen eleştirel edisyonu ile 1986 yılında Elizabeth Jeffreys, Michael Jeffreys, Roger Scott vd. tarafından ilk kez modern İngilizceye eksiksiz ve eleştirel bir şekilde aktarılan The Chronicle of John Malalas adlı tercümesi ile G. Downey ve M. Spinka tarafından Malalas'ın VIII-XVIII. kitaplarının Slavyancadan İngilizceye çevirisini içeren Chronicle of John Malalas tercümesi ile karşılaştırılmıştır.

Abstract:
Our thesis aims to question and historicize the records about the early Turkic peoples that was living in Western Eurasia in the work which is written by Ionannes Malalas, one of the chronographers of the VI. century, and known as Χρονογραφία-Khronographia in the literature. Although it is not known exactly when the Khronographia was written, it is assumed that the first version was written between 526 and 532; it was continued until 563 or 565 by a historian, and even brought up to 574 by an anonymous person In the work, there is information about Huns, Bulgars, Sabirs, Cutrigurs under the name of Huns, Black Sea and Caucasian Huns and Avars. Since Malalas was in Antiochea in approximately 490-530 and in Constantinople in 530-565, his records on The Turkic peoples that were generally described under the name of Huns, who were in the north of the Black Sea and Caucasus between 512-559; these records contains important and unique data about Huns, Sabirs, Bulgars and Cutrigurs that we can know through Malalas.
All of the records about Huns, Bulgars, Cutrigurs, Sabirs and Avars were based on L. Dindorf's 1831 edition published under the roof of CSHB and these records are compared with the critical edition of CFHB that was re-editted in 2000 by I. Thurn, the translation of The Chronicle of John Malalas that was translated into modern English for the first time in a complete and critical way by Elizabeth Jeffreys, Michael Jeffreys, Roger Scott etc. And lastly, the translation of Chronicle of John Malalas which includes the translation of the books of Ioannes Malalas (VIII to XVIII) from Slavic to English by G. Downey and M. Spinka.