Beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerde yaşantısal kaçınma, kendindelik ve bilişsel esnekliğin, kaygı ile belirsizliğe tahammülsüzlük ilişkisindeki rolü: Bir model denemesi
The role of experiential avoidance, mindfulness and cognitive flexibility in the relationship anxiety and intolerance to uncertainty in adulthood individuals: A model test
Yazar: GÜLAY ÖZSOY
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR DOĞAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Belirsizliğe tahammülsüzlük = Intolerance of uncertainty ; Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı = Anxiety ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model ; Yaşantısal kaçınma = Experiential avoidance ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu araştırma üniversite lisans öğrencilerinin kaygı düzeyleri ile belirsizliğe tahammülsüzlük, kendindelik, yaşantısal kaçınma ve bilişsel esneklik değişkenleri arasında doğrudan ve dolaylı ilişki örüntüsünü Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) ile incelemektir.
Araştırmanın örnekleme seçiminde seçkisiz olmayan, uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinde Eğitim Fakültesi, Fen Fakültesi, Edebiyat Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi ve İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde lisans öğrenimi gören 448 (%59.4) kadın, 306 (%40.6) erkek olmak üzere toplam 754 öğrenci oluşturmuştur. Katılımcıların yaş aralığı 18 ile 24 arasında olup, yaş ortalaması 20.73'tür. Araştırma kapsamında öncelikle Freiburg Kendindelik Envanterinin Türkçe uyarlama çalışması yapılmıştır. Ardından asıl uygulama için öğrencilere, Beck Anksiyete Envanteri, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği, Bilişsel Esneklik Ölçeği, Kabul ve Eylem Formu-2 ve Freiburg Kendindelik Envanteri uygulanmıştır. Araştırmada toplanan verilerin çözümlenmesi AMOS 20.0, SPSS 22.0 ve Ggplot2 R-Studio paket programlarıyla gerçekleştirilmiştir.
YEM sonuçları, ele alınan bütün değişkenlerin modele anlamlı katkısının olduğunu göstermektedir. Kaygının bilişsel esneklik tarafından doğrudan, belirsizliğe tahammülsüzlük, yaşantısal kaçınma ve kendindelik tarafından dolaylı olarak yordadığına ve uyum indekslerinin de iyi değerler verdiği ulaşılmıştır. Araştırmada doğrulanan modelin cinsiyetler arasında anlamlı fark olup olmadığına bakılmıştır. YEM sonucuna göre cinsiyetler arası anlamlı fark olmadığı görülmüştür. 
Elde edilen bulgular ışığında sonuçlar tartışılmış ve gelecek araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This research is to investigate the direct and indirect relationship patterns between the anxiety levels of university undergraduate students and the variables of uncertainly intolerance, mindfulness, experiential avoidance and cognitive flexibility with Structural Equation Modeling (SEM).
In the sampling selection of the study, a non-random, appropriate sampling method was used. Research in Muğla Sıtkı Koçman University, a total of 754 students, 448 (%59.4) of whom were female and 306 (%40.6) were male, were enrolled in the Faculty of Education, Faculty of Science, Faculty of Letters, Faculty of Health Sciences and Faculty of Economics and Administrative Sciences. The age range of the participants is between 18 and 24 and the average age is 20.73. Within the scope of the research, the Turkish adaptation study of the Freiburg Mindfulness Inventory was conducted. Then, for the main application, Beck Anxiety Inventory, Uncertainty Intolerance Scale, Cognitive Flexibility Scale, Acceptance and Action Form-2 and Freiburg Mindfulness Inventory were applied. The data collected in the study were analyzed with AMOS 20.0, SPSS 22.0 and Ggplot2 R-Studio package programs.
The results of SEM show that all variables have a significant contribution to the model. It was found that anxiety directly predicts by cognitive flexibility, indirectly predictly by intolerance to uncertainty, experiential avoidance and mindfulness and the fit indices are also good values. In this study, it was examined whether there was a significant difference between the genders. According to results, there was no significant difference between genders. In the light of the findings, the results were discussed and recommendations were made for future research.