Cari işlem açıklarının sürdürülebilirliği ve kriz ile ikişkisi: Türkiye için ekonometrik bir deneme (1991-2008)
Current account sustainability and the relationship between balance of payment crises and current account sutainability in Turkey: An emprical assessment (1991-2008)
Yazar: BİLGE GÜRSOY
Danışman: PROF. DR. AHMET İNCEKARA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonometri = Econometrics ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Kamu açıkları = Public deficits ; Kriz = Crisis ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Son otuz yıldır dünya ekonomisinde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri derin sorunlarla karşı karşıya bırakan küresel krizlerin sık aralıklarla yaşanmaya başladığı gözlemlenmektedir. Çalışmanın esas amacı, küreselleşen dünya koşullarına bağlı olarak, Türkiye'nin 1980 sonrasındaki ekonomik değişim sürecinde yaşadığı evrelerin analiz edilmesi, bu süreç içerisinde iç ve dış etkenlere bağlı olarak ortaya çıkan krizlerin nedenlerini araştırarak, Türkiye ekonomisi açısından önemli bir sorun niteliğini taşıyan cari işlem açıklarının sürdürülebilirliğinin incelenmesidir. Cari işlem açıklarının sürdürülebilirliği, gerek operasyonel göstergeler yaklaşımıyla gerekse erken uyarı sistemleri kullanılarak test edilmeye çalışılmıştır. Bu uygulamalar içerisinde erken uyarı sistemleri cari açıkların sürdürülebilirliği konusunda fikir edinilmesini sağlarken, Türkiye'de yaşanan önemli krizlerde cari açıkların ne derece rol oynadığının değerlendirilmesinde de yardımcı olmaktadır. Gerek operasyonel göstergeler gerekse erken uyarı sistemleri ile gerçekleştirilen ekonometrik model denemesinden elde edilen bulgular, cari işlem açıklarının 1991-2008 dönemi içerisinde sürdürülemez bir nitelik taşıdığını ve Türkiye'deki krizlerin tahmin edilmesinde kısa vadeli dış borçlar ile rezervlerdeki değişmelerin öncü göstergeler sınıflandırmasında yer aldığını işaret etmektedir.

Abstract:
Global economic crises have been observed for thirty years and one may argue that financial crises are the prime causes of the global economic depressions among the others for either developed or developing countries. The main aim of the study is to analyze Turkish economic evolution in the process of economic change after 1980, and to examine the sustainability of current account deficit which has posed a problem for Turkish economy by searching the reasons of economic crises to which either internal or external factors give rise in this process. The sustainability of current account deficit was tested by applying operational indicators and as well as by using early warning systems model. Early warning systems provide a general hint for the sustainability of current account deficit and help evaluating to what extent current account deficit will play important role in economic depressions in Turkey. Experimental evidence in this study demonstrated that current account deficit was by no means sustainable between 1991 ? 2008, and short-term liability and change in reserves are the leading indicators to forecast economic crises in Turkey.