Karaciğer nakli olan çocuklara uygulanan terapötik dokunma ve müzik dinletisinin uykularına etkisi
The effect of therapeutic touch and music rest on sleeping applied to children with liver transplantation
Yazar: MAKSUDE YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. EMRİYE HİLAL YAYAN
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Dokunma = Touch ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer nakli = Liver transplantation ; Müzik dinleme = Music listening ; Terapötik yöntemler = Therapeutics ; Uyku = Sleep ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışma terapötik dokunma ve müzik dinletisinin karaciğer nakli olan çocukların uykuları üzerindeki etkisini değerlendirmek amacı ile yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışmanın verileri Şubat 2021- Kasım 2021 tarihleri arasında İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Karaciğer Enstitüsü pediatri kliniğinde toplanmıştır. Çalışma terapötik dokunma (25) ve müzik dinletisi (25) gruplarına alınan 50 hasta ile tamamlanmıştır. Terapötik dokunma ve müzik dinletisi uygulamaları üç gün arka arkaya, günde 1 defa ve 15-20dk şeklinde uygulanmıştır. Uygulama öncesi ve sonrası çocukların 24 saatlik uykuları aktigrafi ile değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U, Kolmogorov-Smirnov ve Wilcoxon Eşlenik Testi kullanılmıştır.
Bulgular: Terapötik dokunma grubundaki çocukların işlem sonrası yatakta kalma sürelerinin, uyku sürelerinin ve uyku etkinliklerinin arttığı (p<0.05) belirlenmiştir. Müzik dinletisi grubundaki çocukların ise işlem sonrası yatakta kalma sürelerinin ve uyku sürelerinin arttığı, uykuya dalma sürelerinin ise azaldığı tespit edilmiştir (p<0.05). Terapötik dokunma ve müzik dinletisi uygulamalarının işlem sonrası uyku parametreleri üzerindeki etkilerinin benzer olduğu belirlenmiştir (p≥0.05).
Sonuç: Terapötik dokunma ve müzik dinletisi uygulamalarının karaciğer nakli olan çocukların uykuları üzerinde iyileştirici bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Karaciğer nakli olan çocukların uykularını desteklemek için terapötik dokunma ya da müzik dinletisi uygulamalarından yararlanılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Hemşire, karaciğer nakli, müzik, terapötik dokunma, uyku

Abstract:
Aim: This study was conducted to evaluate the effect of therapeutic touch and music rest on the sleep of children with liver transplantation.
Material and Method: The data of the study were collected at Inönü University Turgut Özal Medical Center Liver Institute pediatric clinic between February 2021 and November 2021. The study was completed with 50 patients included in the therapeutic touch (25) and music rest (25) groups. Therapeutic touch and music rest applications were applied for three consecutive days, once a day and for 15-20 minutes. Before and after the application, the 24-hour sleep of the children was evaluated with actigraphy. Descriptive statistics, Mann-Whitney U, Kolmogorov-Smirnov, and Wilcoxon Signed Test were used to evaluate the data.
Results: It was determined that the time in bed, total sleep time, and sleep efficiency of the children in the therapeutic touch group increased after the procedure (p<0.05). On the other hand, it was determined that the time in bed, and total sleep time increased, and the onset latency decreased after the procedure in the children in the music rest group (p<0.05). It was determined that the effects of therapeutic touch and music rest applications on sleep parameters after the procedure were similar (p≥0.05).
Conclusion: It has been determined that therapeutic touch and music rest applications have an improving effect on the sleep of children with liver transplantation. It may be recommended to use therapeutic touch or music rest applications to support the sleep of children with liver transplantation.
Keywords: Liver transplant, music, nurse, sleep, therapeutic touch