Boşanma sürecinde kişilerarası ilişkiler ve bağlanma stilleri
Interpersonal relationship and attachment styles in divorce process
Yazar: ÖZGE BACAKSIZ
Danışman: PROF. DR. SERDAR KAYPAKOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler Ana Bilim Dalı / Kişilerarası İletişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Psikoloji = Psychology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Boşanma = Divorce ; Kişiler arası iletişim = Interpersonal communication ; Kişiler arası ilişkiler = Interpersonal relations ; İletişim = Communication

Özet:
İlk olarak İngiliz psikolog Bowlby (1969) tarafından ortaya konulan bağlanma kuramında, bağlanma ?kişiler arasında devam eden psikolojik bağ? olarak tanımlanmış, çocukla ebeveyn arasında erken dönemde oluşturulan bağın bireyin gelişimi ve daha sonraki yaşamının temelini oluşturan davranışları üzerinde çok önemli bir etkisi olduğu görüşü benimsenmiştir.Bu araştırmada boşanma sürecindeki bireylerin bağlanma stilleri açısından iletişim becerilerinin farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir.Araştırmanın örneklemini İstanbul-Kadıköy Aile Mahkemelerine boşanmak üzere başvuran 100 kişi oluşturmaktadır. Katılımcıların gönüllü olmaları esas alınmış, araştırma hakkında bilgilendirilmişlerdir. Ölçme aracı olarak; kişilere öncelikle araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu uygulanmış, sonrasında Griffin ve Bartholomew (1994) tarafından yakın ilişkilerdeki dörtlü bağlanma stilini (güvenli, kayıtsız, korkulu, kaçınan) ölçmek amacıyla geliştirilmiş ?İlişki Ölçekleri Anketi? ile Ersanlı ve Balcı (1998) tarafından geliştirilen, bireylerin kişilerarası ilişkilerde sahip oldukları iletişim beceri düzeylerini belirlemek için kullanılan ?İletişim Becerileri Envanteri ? uygulanmıştır.Uygulanan istatiksel analizler sonucunda, boşanma sürecindeki bireylerde bağlanma stillerinin cinsiyete göre anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği bulunmuştur. Evlilik ilişkilerinde kadınların daha korkulu ve kaçınan bağlanma stili ile bağlandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Erkeklerin ise kaçınan ve kayıtsız bağlanma stillerini benimsedikleri saptanmıştır. Ayrıca, bireylerin sosyo-ekonomik seviyeleri ile korkulu bağlanma stili arasında da anlamlılık düzeyi yüksek bir ilişki bulunmuş; bireylerin sosyo-ekonomik seviyeleri yükseldikçe korkulu bağlanma stillerinin ortalamasının düştüğü sonucuna ulaşılmıştır.Sonuçlar, literatür ve alanda yapılmış daha önceki çalışmaları desteklerken, örnekleminin boşanma sürecindeki bireylerden oluşması nedeni ile alanda bir ilk oluşturmaktadır.Sonuçlar; psikolojik yardım, aile mahkemelerinde değerlendirme süreci ve literatür ışığında tartışılmış; bulgular doğrultusunda öneriler getirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Bağlanma Stilleri, Boşanma Süreci, İletişim Stilleri, Kişilerarası İletişim.

Abstract:
First proposed by J. Bowlby (1969) who was a well known English psychologist, attachment theory was described as ?lasting psychological connectedness between human beings?, which shared the view that early experiences in childhood have an important influence on development and behavior later in life.In this study, it was investigated that if communication skills of people who go through a divorce process change according to their attachment styles. The population of the study was consisted of 100 people who applied to Kadıköy Family Courts in Istanbul to get a divorce. The criteria of the study was based on participants? voluntary attendance as they were informed about the study before. As measuring instruments, Personal Information Form which was designed by the researcher was first asked to fill in as the Relationship Scale Questionnaire which was designed by Griffin and Bartholomew (1994) to assess four characteristics of attachment styles ( secured, preoccupied, dismissing and fearful) and the Communication Skills Inventory which was designed by Ersanlı and Balcı (1998)to assess the level of communication skills that people have in their interpersonal relationship was carried out later to the participants.According to the statistical findings of the study, gender has a statistically meaningful effect on the attachment styles of the people who go through the legal divorce process. Women showed fearful and dismissing attachment styles as men showed preoccupied and dismissing attachment styles. Also, significant relationship between the socio-economic level of people and their fearful attachment styles was established.As the findings of the study is parallel to the earlier studies in literature, it should be noted that it is the first study in literature as the participants of the study was consisted of people who go through legal divorce process.All this results are discussed in the light of psychological help, assessment process of family court, relevant literature and some new direction are given to the further studies.Key Words: Attachment Styles, Divorce Process, Communication Styles, Interpersonal Communications.