Umberto Eco'nun eserlerindeki akdeniz ortaçağ felsefesine dair bir değerlendirme: Gülün adı örneği
An evaluation of mediterranean medieval philosophy in the works of Umberto Eco: The name of the rose as example
Yazar: EMRE ATEŞ
Danışman: DOÇ. DR. EKİN KAYNAK ILTAR
Akdeniz Üniversitesi / Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü / Akdeniz Ortaçağ Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Felsefe = Philosophy ; Tarih = History

Özet:
Ortaçağ, karanlık algısına karşın içerisinde birçok bilimsel, sanatsal ve felsefi gelişmelerin yaşandığı ve modern çağın temellerinin atıldığı bir çağdır. Bu çağın insanlık tarihi açısından ne gibi düşünsel gelişmeleri barındırdığını Umberto Eco'nun kurgusal nitelikte olan Gülün Adı adlı eserinin çerçevesinde irdeleyeceğimiz tezimizin amacı ilk olarak Ortaçağ'ın karanlık algısını tartışmak ve dönemin ilk yıllarından son yıllarına kadar yaşanan değişim ve gelişimleri irdelemektir. Tezimizin Gülün Adı eserini felsefi bir incelemeye konu etmesinin sebebi ise, bir Ortaçağ uzmanı olarak Umberto Eco'nun, ortaya koyduğu eserler ile Ortaçağ hakkındaki en büyük yanılgı olan "karanlık" olduğu iddiasını çürütmekle kalmayıp aynı zamanda dönemin fikri ve yaşayış şekillerine de ışık tutmasıdır. Eco'nun Gülün Adı eseri de kurgusal temelinin yanı sıra çok katmanlı yapısı ile Hristiyan Ortaçağı'nın felsefi dinamiğini de metaforik ögeler eşliğinde içerisinde barındırmaktadır. Dolayısıyla bu eser, Ortaçağ felsefesine dair önemli bir kaynaktır ve Umberto Eco'nun da dönemin felsefesine olan bakışının saptanması için önem taşımaktadır.
Bu tez çalışması ile Gülün Adı eserinin kurgusunda mevcut olan döneme hakim olmuş güçlerin, döneme damga vurmuş olayların Eco'nun bakış açısı ile ele alınması, sözü geçen eserinde nasıl ortaya koyulduğu ve bunların düşünsel olarak nasıl temellendirildikleri ele alınmıştır. Eserde Akdeniz Ortaçağ felsefesinin bilim, bilgi, varlık ve etik gibi konularına dair nasıl bir resim çizildiği irdelenmiştir ve bu resimlerin dayandıkları çerçeveler ortaya konulmuştur.
Bu tez çalışmasının sonucunda görülmüştür ki Gülün Adı eseri, içerisinde Akdeniz Ortaçağı'nın düşünsel dünyasına dair birçok anlatı barındırmaktadır ve bu anlatılar dönemin politik tartışmalarının ve toplumsal yaşantısının tam da merkezinde yer almaktadır. Bu noktada eserde geçen düşünsel dünyaya dair anlatıların çözümlenmesi de dönemin bilimsel gelişmelerine, politik tartışmalarına ve toplumsal yaşantısına ışık tutmaktadır ve dönemin devrimsel gelişimlerini anlamakta oldukça önemlidir.

Abstract:
Medieval, despite the perception of being dark age, contains various scientific, artistic and philosophical developments that later leads us to modern age. Puprpose of this thesis, which we will inspect the philosophical developments of medieval and it's significance for human history within the scope of Umberto Eco's fictional "Gülün Adı", initially discuss this perception about medieval and examine changes and progress of this period of time, first to last years. The reason of this thesis studying "Gülün Adı" under philosophical inspection is, as an expert of medieval, Umberto Eco, not only disproves the biggest dellusion of being dark about medieval, also shed light on ideals and cultures of the era with his pieces. Eco's "Gülün Adı", besides it's fictional base, with it's multilayered structure, also includes Christian Medieval's philosophical dynamics with metaphorical elements. Hence this piece is an substantial resource about medieval philosophy and important to understand Umberto Eco's perspective of this eras philosophy.
 With this thesis, dominant authorities of time Gülün Adı mentions in it's construct, review of significant events of this time in Eco's eyes, how did these set forth and how did these grounded intellectually are been addressed. In the book, how subjects of Mediterranean Medieval Philosophy -like scholarship, knowledge, ontology, ethics- have been seen are studied, and what these images based upon is ascertained.
Thesis concludes that Gülün Adı contains numerous narratives about intellectual nature of Mediterranean medieval, and this narrative's rank among exactly the middle of the era's political discussions and social living. At that point, analysis of these narratives, also illuminates the era's political discussions and social living, and have importance in understanding era's revolutionary progress.