Huzursuz bacak sendromu'nda periferik kan gen ekspresyon düzeylerinin araştırılması
Investigation of peripheral blood gene expression levels in restless leg syndrome
Yazar: ASENA GÜLÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. ERDEM TÜZÜN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Sinirbilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Huzursuz bacak sendromu = Restless legs syndrome ; Makrofaj koloni stimülan faktör = Macrophage colony stimulating factor ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease

Özet:
Huzursuz bacak sendromu (HBS), genellikle dizesteziye cevap olarak, bacakları 
hareket ettirme dürtüsüyle karakterize edilen kronik ve ilerleme gösteren nörolojik 
sensorimotor bozukluktur. Huzursuz bacak sendromundaki başlıca patofizyolojik 
mekanizmalar genetik yatkınlık, beyin demir eksikliği ve dopaminerjik bozukluk olarak 
bilinmektedir. HBS'nin genetik temeli ve etopatogenezi hala belirsiz olmasına rağmen, 
bazı genetik varyantlar ve polimorfizmler tanımlanmıştır. HBS riskinin artmasıyla 
ilişkilendirilen yeni aday genleri ve/veya potansiyel biyobelirteçlerin tanımlanması 
hedeflenmiştir. 

Bu doğrultuda çalışmamıza 23 HBS hastası, 30 Parkinson (PH) hastası ve 27 
sağlıklı gönüllü alındı. Periferik kan hücrelerinde gen ekspresyon seviyelerinin 
belirlenmesi için Agilent Human 8X60K Oligo Mikroarray kullanıldı. Farklı ifade 
edilen genlerin (FİEG) fonksiyonel açıklaması için gen ontolojisi (GO) analizi 
kullanıldı. Seçilen FİEG'lerin serum seviyeleri doğrulama için ELISA ile ölçülmüştür. 

Çalışma sonucunda, HBS hastaları sağlıklı kontrollere kıyasla 30 düşük düzeyde 
farklı ifade edilmiş gen (FİEG) göstermiştir. GO analizinde apoptoz yürütme fazının 
negatif düzenlemesinde rol alan, sırasıyla humanin-like 10 ve 3 proteinlerini kodlayan 
MTRNR2L10 ve MTRNR2L3 adlı iki gen vurgulanmıştır. Bu proteinlerin seviyeleri, 
nörodejenerasyon ile ilişkilendirilen CSF-1 seviyesiyle birlikte HBS hastalarında 
azalmıştır. Bulgular, HBS'de birkaç nöroprotektif genin düşük düzeyde ifade edildiğini 
ve bunun da uyku verimliliğinin azalmasıyla ilişkili nöronal ölüme yatkınlık 
sağlayabileceğini göstermiştir. Mikroarray sonuçları HBS ve PH olguları arasında 
farklılık göstererek farklı patogenetik mekanizmaların varlığına işaret etmiştir. Demir, 
dopamin mekanizması ve kan oksijenlenmesinde rolü olan CSF-1'in HBS 
patofizyolojisinde yer aldığı görülmektedir.

Abstract:
Restless legs syndrome (RLS) is a chronic and progressive neurological 
sensorimotor disorder characterized by the urge to move the legs, in response to 
dysesthesia. The main pathophysiological mechanisms in RLS are genetic 
predisposition, brain iron deficiency and dopaminergic dysfunction. Although the 
genetic basis and etiopathogenesis of RLS are still unclear, some genetic variants and 
polymorphisms have been identified. We aimed to identify novel candidate genes 
and/or potential biomarkers associated with increased risk of RLS.  

Accordingly, 23 RLS patients, 30 Parkinson's patients and 27 healthy controls 
were included in our study. Agilent Human 8X60K Oligo Microarray was used to 
identify gene expression levels in peripheral blood cells. Gene ontology (GO) analysis 
was used for functional annotation of differentially expressed genes (FİEGs). Serum 
levels of selected FİEGs were measured by ELISA for validation. 

As a result of this study, RLS patients showed 30 downregulated FİEGs 
compared to healthy controls. GO analysis highlighted two genes, MTRNR2L10 and 
MTRNR2L3, encoding humanin-like 10 and 3 proteins, respectively, involved in the 
negative regulation of the apoptosis execution phase. The levels of these proteins were 
decreased in RLS patients along with the level of CSF-1, which is associated with 
neuroFİEGeneration. 
The findings showed that several neuroprotective genes are downregulated in 
RLS, which may predispose to neuronal death associated with reduced sleep efficiency. 
Microarray results differed between RLS and PD patients, suggesting the existence of 
diverse pathogenetic mechanisms. CSF-1, which is involved in iron, dopamine 
metabolism, and blood oxygenation, appears to partake in RLS pathophysiology.