Nodularinin Carassius gibelio (Bloch, 1782) üzerindeki etkisinin laboratuvar koşullarında incelenmesi
The investigation of the effects of nodularin on Carassius gibelio (Bloch, 1782) under laboratory conditions
Yazar: SEDA KARAOSMANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. REYHAN AKÇAALAN ALBAY
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı / İç Sular Biyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Carassius gibelio = Carassius gibelio ; Cyanobacteria = Cyanobacteria ; Su ürünleri = Aquatic products ; Toksikoloji = Toxicology ; İznik Gölü = İznik Lake

Özet:
Siyanobakterilerin aşırı gelişimi ötrofikasyonun bir göstergesi olup tüm dünyada karşılaşılan önemli bir su kalitesi sorunu olarak tanımlanmaktadır (Demir ve diğ., 2000). Ayrıca, siyanobakterilerin bazı türleri siyanotoksin olarak adlandırılan sekonder metabolitleri üretmektedirler ve bu metabolitler su canlıları ve insan yaşamını tehdit etmektedir (Akçaalan ve diğ., 2008).Siyanotoksinler besin zinciri yoluyla veya direkt olarak zooplankterlerin, balıkların, su kuşlarının ve diğer sucul hayvanların ölümlerine neden olabilmektedir (Codd ve diğ., 2005). Siyanotoksinlerin bulunduğu sular bütün canlılar için ölümcül bir tehlike oluşturmaktadır. İç sularda siyanobakteri artışına bağlı olarak balık ölümleri rapor edilmiştir (Albay ve diğ., 2003a,b; Kurki-Helasmo ve diğ., 1999; Dietrich ve diğ., 2001).Carassius gibelio (gümüş havuz balığı) (Bloch, 1782) yurdumuzun birçok doğal ve baraj gölleri ile göletlerin balıklandırılması sırasında istem dışı ortama bırakılmış ve sahip olduğu yüksek üreme kabiliyeti ile birçok gölde baskın durumuna geçmiş bir balık türüdür.Bu çalışmada, siyanotoksinlerin Carassius gibelio üzerindeki etkilerinin laboratuvar koşullarında belirlenmesi hedeflendi. Bu amaçla; balıklara farklı dozlarda intraperitonal ve gavaj yolu ile toksin verildi. Toksin dozuna ve enjeksiyon metoduna bağlı olarak balıklarda glikoz, mortalite, hepatosomatik indeks ve histopatolojik olarak farklılıklar tespit edildi.Gavaj deney grubunda toksinin direkt olarak sindirim kanalına enjeksiyonu toksin etkisinin daha hızlı görülmesine neden oldu. Özellikle 500µg/kg nodularine maruz bırakılan deney grubunda balık ölümleri ilk örneklemede görüldü.İntraperitonal deney grubunda glikoz düzeyinde artış görülürken, gavaj deney grubunda verilen toksin solüsyonunun sindirim kanalında meydana getirdiği hasardan dolayı glikoz düzeyinde azalma tespit edildi. Gavaj deney grubunda hepatosomatik indeks değerlerinde zamana ve gruplara bağlı olarak değişim görülmedi, fakat intraperitonal deney grubunda dejenerasyona bağlı olarak hepatosomatik indeks değerleri azaldı .Histopatolojik yönden en anlamlı değişim sindirim kanalında görüldü. Gavaj deney grubunda, sindirim kanalının lümeninde dejenerasyon tespit edilirken intraperitonal deney grubunda, sindirim kanalının mukoza kısmında dejenerasyon tespit edildi.

Abstract:
Blooms of cyanobacteria, which is an indication of eutrophication, are known as an important water quality problem in waters all over the world (Demir ve diğ., 2000). Besides, some species of cyanobacteria produce secondary metabolites that is namely cyanotoxin and this metabolites threaten aquatic biota and human life (Akçaalan ve diğ., 2008).Cyanotoxins cause the death of zooplankton, fishes, water birds and other aquatic animals via food chain or directly (Codd ve diğ., 2005). Fish deaths because of blooms of cyanobacteria in fresh waters have been reported (Albay ve diğ., 2003; Kurki-Helasmo ve diğ. 1999; Dietrich ve diğ., 2001).Carassius gibelio (silver crucian carp) (Bloch, 1782) was introduced to many natural lakes, dam lakes and puddles in our country during fish stocking programme and became dominant fish in many lakes with their high reproductive capacity.The aim of this study is the investigation of the effects of nodularin on Carassius gibelio under laboratory conditions. For this purpose, fishes were injected at different doses of toxin by intraperitoneally and gavage. Depending on the dose of toxin and the method of injection, changes in glucose level, mortality, hepatosomatic index and histopathology of some organs were found.In the gavage group, the effects of toxin were observed in a short time interval due to the injection of the toxin directly to the digestive tract. Especially in the experimental group of 500?g/kg nodularin, fish deaths were occurred in the first sampling.While the level of glucose increased in intraperitoneal group, the damage caused by nodularin in the digestive system caused a decrease in glucose levels in the gavage group.There was no change in hepatosomatic index values according to time and dose of nodularin in the gavage group, however, hepatosomatic index values decreased because of the degeneration of liver in the intraperitoneal group.The most significant histopathologic change was observed in the digestive tract. In the gavage group, the lumen of the digestive tract degeneration was detected. On the other hand, in the intraperitoneal group, degeneration in the digestive tract mucosa was observed.