Meram Tıp Fakültesi öğrencilerinde uyku kalitesi üzerine fiziksel aktivite, anksiyete ve depresyon durumunun etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of physical activity, anxiety and depression status on sleep quality in meram medical faculty students
Yazar: TALHA ÇİFCİ
Danışman: PROF. DR. NAZAN KARAOĞLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Öğrenciler-tıp öncesi = Students-premedical

Özet:
Amaç: Türkiye'deve Konya'da tıp fakültesi öğrencilerinde, uyku kalitesi ve uyku kalitesine etki eden faktörler konusunda çok sınırlı sayıda çalışma mevcuttur. Bu çalışmada tıp fakültesi öğrencilerinde uyku kalitesi ve uyku kalitesine etki edebilecek anksiyete, depresyon ve fiziksel aktivite durumu gibi faktörlerin uyku kalitesiyle ilişkisinin incelenmesi amaçlandı. Gereç ve yöntem: Kesitsel-analitik tipteki bu çalışma Nisan 2018- Haziran 2018 tarihleri arasında Konya'da, Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesinde öğrenim görmekte olan dönem I, dönem III ve Dönem VI öğrencilerinin gönüllü katılımı ile gerçekleştirildi. Veriler, sosyodemografik bilgilerle uykuya etki etme potansiyeli olan faktörlerin sorgulandığı soruların yanı sıra Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ), Hastane Anksiyete ve Depresyon Skalası (HADS) ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA) sorularını içeren anket formu vasıtasıyla toplandı. Verilerin değerlendirilmesi SAS University Edition 9.4 programında yapıldı.
Bulgular: Çalışmaya toplamda 540 öğrenci katılırken dışlama kriterleri neticesinde çalışmaya dahil edilen katılımcı sayısı 494 oldu. Öğrencilerin uyku kaliteleri değerlendirildiğinde tüm öğrenciler içinde %52'lik (n=256) kesimin uyku kalitesinin bozuk olduğu bulundu. Dönemler arasında değerlendirildiğinde uyku kalitesi en kötü olan grup dönem I öğrencileriydi (p<0,001). HADS ile ölçüldüğünde tüm öğrencilerin %29'unun (n=144) olası anksiyete bozukluğu, %36'sının (n=176) olası depresif duygudurum bozukluğu ile uyumlu skorlara sahip olduğu tespit edildi. Öğrenciler UFAA kullanılarak fiziksel aktivite durumlarına göre sınıflandırıldığında sadece %11'lik bir
kesimin (n=55) yeterli seviyede aktif olduğu saptanırken, öğrencilerin %33'ünün (n=162) fiziksel olarak inaktif olduğu belirlendi. Çalışmada incelenen faktörlerin uyku kalitesiyle ilişkisine bakıldığında; anksiyete puanı (p<0,001) ve depresyon puanı (p<0,001) yükseldikçe uyku kalitesinin bozulduğu tespit edildi. Öğrencinin öğrenim gördüğü dönemin, başarı durumunun, gelir durumunun, kiminle ikamet ettiğinin, uyuduğu ortamın şartlarının (ısı, gürültü, aydınlatma ve havalanma durumu), sigara kullanımının, uyumadan önce yeme içme alışkanlığı, video izleme alışkanlığının ve gün içinde uyuma alışkanlığının uyku kalitesi ile istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişkili olduğu bulundu (p<0,001). Fiziksel aktivite durumuyla uyku kalitesi ilişkisi değerlendirildiğinde ise yeterli düzeyde fiziksel aktivite yapanların uyku kalitesinin diğer gruplara göre daha bozuk olduğu görülmesine karşın doğrusal regresyon modeli sonucunda arada istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmadığı görüldü. (p=0,225). Sonuç: Çalışmadan elde edilen sonuçlar; depresyon ve anksiyete düzeyinin yüksek olmasının uyku kalitesinde bozulmaya neden olduğunu göstermektedir. Çalışmaya katılan öğrenciler içinde anksiyete ve depresyon oranlarındaki yüksekliğin yanı sıra yeterli düzeyde fiziksel aktivitede bulunanların oranının düşük olması da dikkat çekmektedir. Çalışmada uyku kalitesinin birçok faktörle ilişkili olduğu gösterilmiştir. Bu durum sağlıklı uyku konusunda toplumu bilinçlendirmenin uykuyla ilgili sorunlarda fayda sağlayabileceğinin göstergesi olarak kabul edilebilir. Katılımcıların yarısından fazlasının uyku kalitesinin bozuk olduğunun görülmesi, tıp fakültesi öğrencilerinde uyku kalitesi konusunda daha fazla çalışma yapılmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Background and Aim: There are limited number of studies on sleep quality and factors affecting sleep quality in medical students in Konya and in Turkey. The aim of this study was to investigate the sleep quality and relationship between sleep quality and factors that can affect sleep quality like anxiety, depression and physical activity in medical students. Materials and Methods: This cross sectional-analytic study was conducted between April 2018 and June 2018 in Konya, Necmettin Erbakan University, Meram Medical Faculty with the participation of 1st grade, 3rd grade and 6th grade students. Data were collected through a questionnaire including the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), and the International Physical Activity Questionnaire (UFAA), as well as questions on factors that could potentially affect sleep through sociodemographic information. Data were evaluated in SAS University Edition 9.4 program.
Results: A total of 540 students participated in the study and 494 participants were included in the study as a result of exclusion criteria. When the sleep quality of the students was evaluated, it was found that the sleep quality of 52% (n = 256) of all students was poor. When evaluated according to the grades, the group with the worst sleep quality were 1st grade students (p <0.001). When measured with HADS, it was found that 29% (n = 144) of all students had scores of possible anxiety disorder and 36% (n = 176) of them had scores compatible with possible depressive mood disorder. When the students were classified according to their physical activity status using UFAA, only 11% (n = 55) were
found to be active enough, while 33% (n = 162) were physically inactive. In the study, the relationship between sleep quality and the affecting factors examined; It was found that sleep quality deteriorated as anxiety score (p <0,001) and depression score (p <0,001) increases. The student's academic grade, success, income, housemate, the conditions of the environment (heat, noise, lighting and aeration), smoking status, eating and watching video habits before sleeping and daytime napping was found to be statistically significant corelation with sleep quality (p <0,001). When the relationship between physical activity and sleep quality was evaluated, the sleep quality of physical active ones' was worse than other groups, but there were not a significant correlation inbetween them (p=0,225). Conclusions: The results of these study shows that high levels of depression and anxiety may deteriorate the sleep quality. In addition to the high levels of anxiety and depression risk scores of participating students, the low percentage of sufficient physical activity among them is also noteworthy. Via this study, sleep quality has been shown to be associated with many factors. This may indicate that; raising awareness of the population about healthy sleep may be beneficial for sleep-related problems. The fact that more than half of the participants were found to have poor sleep quality, necessitates further studies on sleep quality among medical students.