Âşık İsmetî monografisi
Monograph of minstrel İsmetî
Yazar: UĞUR BAŞARAN
Danışman: PROF. DR. ŞEREF BOYRAZ
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aşık İsmeti = Aşık İsmeti ; Aşıklar(Aşıklık geleneği) = Minstrel tradition ; Gelenekler = Traditions ; Geleneksel değerler = Traditional values ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Monografi = Monography

Özet:
Âşıklık geleneğinin temsilcileri olan âşıklar, halk şâirleri, ozanlar yüzyıllar boyunca halk adı verilen organizasyonu meydana getiren insanları, birey olmaktan çıkararak, onların toplumun bir parçası haline gelmeleri noktasında önemli görevler ifa etmişlerdir. İnsanların dinleme, eğlenme, bilgilenme, rahatlama, protesto etme gibi birçok temel sayılabilecek ihtiyaçlarını gideren bu sanatçılar, toplumun sosyo-kültürel yapısı dolayısıyla çoğu zaman halkın kulağı, dili ve dudağı olmuşlardır. Bu bakımdan âşıklar / halk şâirleri, içinden çıktıkları toplumların duygu ve düşünce dünyalarını yansıtan birer ayna gibidirler. Bu durum dolayısıyla söz konusu sanatçıları incelemek, ilgili toplumu incelemek anlamına gelecektir.
	Bu çalışmada, yukarıdaki düşünceler çerçevesinde bağlam merkezli bir âşık monografisi oluşturulmaya gayret edilmiştir. Bunun için de âşığın hayatı detaylı bir biçimde dikkatlere sunulmuş; şiirlerin yapı ve muhteva çözümlemeleri yapılarak onların üretim ve tüketim bağlamları değerlendirilmiştir. Söz konusu değerlendirmelerde ilgili bölümler kendi içerisinde alt başlıklara ayrılarak ele alınmıştır. Söz gelimi şiirlerin tüketim bağlamı kendi içinde "sözlü kültür ortamında tüketim", "yazılı kültür ortamında tüketim" ve "elektronik kültür ortamında tüketim" olmak üzere üç alt başlıkta incelenmiştir. 
	İncelemeye dahil edilen bütün şiirler üretim zamanları gösterilerek çalışmaya konulmuştur. Bunların dışında âşığın hikâyecilik boyutuna da değinilmiş; şiirlerinin ayak, dize, sözcük, kafiye ve redif dizinleri oluşturulmuştur. Çalışmayı görsel bakımdan desteklemesi adına âşıkla ilgili materyaller, ek olarak verilmiştir. Böylece kökü tarihin derinliklerine kadar uzanan âşıklık geleneğinin bugünkü önemli temsilcilerinden olan Âşık İsmetî'nin gelenek içindeki yeri bütün yönleriyle ortaya konulmaya çalışılmıştır.



Anahtar Sözcükler: Âşıklık geleneği, halk şiiri, monografi, Âşık İsmetî, Sivas.

Abstract:
Minstrels who are the representatives of minstrelsy tradition, have fulfilled important tasks for peoples who are constituent organizations called folk's becoming a part of society along the centuries. These artists that resolves needs of peoples as listening, entertainmet, instruction, relaxation, protesting, often have become people's ears, tongue and lips because of socio-cultural structures of society. In this regard minstrels/folk poets are like a mirror which reflectives world of thoughts and feelings of their coming from within the community. Therefore in this case, examine these artists will mean examining the relevant community.
	In this study, in the contexts of the above consideration, has been efforted to create context-based minstrel monograph. For this, minstrel's life was presented to attention in a detailed way; the context of their production and consumption are evaluated by analyzing the structure and content of poetry. Related parts in these evaluations are discussed in itself divided into sub-headingss. For example, consumption context of the poetries has been studied in three subheadings as "consumption at verbal culture media", "consumption at writing culture media" and "consumption at electronic culture media" to be.
	All the poems that included in the examination work has been put into production by showing time. Outside of theese, referred on storytelling of minstrel; have been created feet, verse, words and rhymes directories of poetries. Materials about minstrel has appended on behalf of care support working visualy. Thus, minstrel İsmetî's who is an important delegate today's minstrelsy tradition that roots extending deep into the history place of tradition was presented with all aspects.



Key Words: Minstrelsy tradition, folk poetry, monograph, Minstrel İsmetî, Sivas.