Modernizm bağlamında 2000'li yıllarda Türkiye mimarlığı; ulusal mimarlık sergileri üzerinden bir değerlendirme
Turkish architecture in the context of modernism in 2000s; an assesment through national architectural exhibitions
Yazar: SELİN KARAİBRAHİMOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYHAN USTA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
En genel anlamıyla mimarlık, barınmak, yaşamak ve doğa şartlarından korunmak için insanın ihtiyaç duyduğu mekanın tasarlanması sanatıdır. Bu eylem insanın varoluşundan günümüze değin devam etmiş, toplumsal alandaki gelişim ve değişimden etkilenerek farklılaşmıştır. Bu nedenle mimarlık bir toplumun politik, ekonomik ve sosyo kültürel ortamını yansıtan somut bir yapı olarak irdelenmelidir. Bu anlamda Türkiye Mimarlığını anlamak için mimariyi; toplumsal yapının ekonomik, politik, sosyo-kültürel boyutlarıyla değerlendirmek gerekir. 2000'li yıllarda Türkiye mimarlığının temsil ettiği şeyi irdelemeye niyetlenmiş bu doktora çalışması,  bu irdelemeyi mimari temsil ortamı oluşturma çabası taşıyan Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri üzerinden, modernizm çerçevesinde, toplumsal yapı ile ilişkilendirerek gerçekleştirmektedir. Bu içerikle doktora çalışması dört bölümden oluşmaktadır; Genel bilgiler bölümünde amaç ve kapsam belirlendikten sonra modernizm ve mimarlık kavramları incelenmiş; tarihsel perspektifle, Batı'da ve Türkiye'de modernizm ve mimarlık etkileşimi toplumsal yapı ile ilişkilendirilerek irdelenmiştir. Temsiliyet aracı olarak mimarlık sergilerine, Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri özelinde değinilmiş, 2000'li yıllarda toplumsal yapıyı çözümlemeye olanak sağlayacak ekonomik, politik ve sosyo-kültürel olaylar derlenmiştir. Yapılan çalışmalar bölümünde, Ulusal Mimarlık Sergi katalogları incelenmiş, katalogdaki yapıları şekillendirdiği düşünülen mimari eğilimler tanımlanmış; yapılar, bu mimari eğilimlere göre gruplanmıştır.  Daha önceki bölümde derlenen ekonomik, politik, sosyo-kültürel olaylar ve mimari/kent ile ilintili olaylar tablolaştırılmış, veriler dönemin mimari eğilimleri ile çakıştırılarak analiz edilmiştir.  Bulgular bölümünde ise; katalog dönemine ait dönemsel genel bir değerlendirme yapılmış,  her bir kataloğun modernizm ekseninde neyi temsil ettiği toplumsal yapı- mimari eğilimler etkileşimi bağlamında irdelenmiştir. Sonuçlar ve öneriler bölümünde ise;  tüm tespitler ve veriler ışığında 2000'li yıllarda Türkiye mimarlığını anlamak adına genel değerlendirme yapılmış, saptamalar modernizm bağlamında tartışılmıştır.

Abstract:
Broadly, architecture is the art of designing the place where human beings need to live, to shelter and to protect themselves from natural conditions. This kind of art has continued to progress since the existance of man kind and has been influenced by the developments and changes in the society. Thus, arcthitecture should be considered as the concrete evidence which reflects a  society's political, economical and socio-cultural enviroment. In order to understand the Turkish Architecture, we should examine it thtough the economical, political and socio-economical dimensions of the society. This doctore  study which has intented to research throughly  what Turkish architecture symbolizes in 2000's carries out this research by associating social structure within the framework of modernizm via National Architecture Exhibition and Awards that efforts to create representation enviroment. With this content , this doctore study consists of four parts: In the chapter of "General Intoduction", initially, the goal and scope definitions are introduced, the terms of architecture and modernism are elobrated , then with a historical perspective , the interaction in modernism and architecture are associated with the social structure of the society. Moreover, architecture exhibitions as repsenters are mentioned on be half of National Architecture Exhibition and Awards, and the political, economical, socio-cultural events which will help us to analyse the social structure in 2000's are also listed. In the chapter of "Conducted Studies", Catalouges of National Architecture exhibitions are examined, the architecture trends that  are assumed to shape the structures in the catalouge are defined and structures are grouped according to these trends. Mentioned in the previous section, the socio-cultural, political, economical events and the ones related to architecture and city are put in tables, the data are analyzed through matching the architecture trends. In the chapter of "Findings", a consideration of catalouge period is made; the correlation between the social structure and architecture trends and each catalouge by means of modernism have been probed.  In the chapter of "Results and Suggestions", within all the research and data, a general evaluation has been made to understand the architecture in Turkey in 2000's and all these data have been discussed by means of modernism.