Düzenli kan bağışcılarının kaybedilme nedenlerinin tespit edilmesine yönelik bir araştırma
A research on determining the causes of losing blood donors
Yazar: HAKAN KOCABAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDAL EKE
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Bağış yapma = Donating ; Bağışlar = Grants ; Kan bağışı = Blood donation ; Sağlık hizmetleri = Health services

Özet:
Sağlık kurumlarındaki hizmetin ve kan ürünlerine ihtiyacı olan hastaların yaşamsal fonksiyonlarının devamlılığı açısından vazgeçilemez bir madde olan kanın temini ve bu temininin devamlılığı önemlidir. Kan ve kan ürünlerinin temininde daha önce kan bağışında bulunmamış bireyleri kan bağışına yönlendirmek kadar mevcut kan bağışçılarının kan bağışına devam etmelerini sağlamak da gerekmektedir. Ayrıca mevcut bağışçıların ve daha önce kan bağışında bulunmamış bireylerin kan bağışı konusundaki bilgi düzeylerinin arttırılması da kan ve kan ürünlerinin temininde oldukça etkilidir.
Literatürde kaybedilen kan bağışçılarının kaybedilme nedenleri ve bilgi düzeyleri ile ilgili sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu sebeple kaybedilen düzenli kan bağışçılarının kaybedilme nedenlerinin ve kan bağışçılarının bilgi düzeylerinin incelenmesi çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Araştırmanın evrenini Isparta Kızılay Kan Bağışı Merkezi'nde 2010 ile 2013 yılları arasında düzenli kan bağışında bulunmuş ve 2013 yılından sonra kan bağışında bulunmamış bireyler oluşturmaktadır. Araştırmada kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak 327 kişiye ulaşılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Çalışma sonucunda, katılımcıların kan bağışında bulunmayı bırakmalarında bağışçıların çalışma saatleri ile Kızılay'ın çalışma saatleri arasındaki uyumsuzluk olmasının (3.85 ± 1.37) ve bağışçıların kendi kan gruplarının çok fazla bulunduğunu düşünmelerinin (3.68 ± 1.43) etkili olduğu görülmüştür. Bağışçıların kan bağışı hakkındaki bilgi düzeylerinin ise düşük olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, çalışma saatleri ile hastalık boyutlarının yaş ve meslek değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır (p<0.05). Çalışma ile düzenli kan bağışçılarının kaybedilmesine yönelik alınabilecek tedbirlerin arttırılmasının ülke kan ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The provision and maintenance of blood, which is an indispensable substance for the continuity of the vital functions of the patients in need of blood products and services in health institutions, is important. In the provision of blood and blood products, it is necessary to direct existing blood donors to continue to donate blood as well as to direct individuals who have not previously donated blood. Also, increasing the knowledge of current donors and individuals who have not previously donated blood is very effective in providing blood and blood products.
There are a limited number of studies in the literature on the causes and knowledge levels of blood lapsed donors. For this reason, the purpose of this study is to investigate the reasons for the loss of regular blood donors and the knowledge levels of blood donors. The population of the study consisted of individuals who donated blood regularly between 2010 and 2013 at Isparta Kızılay Blood Donation Center and did not donate blood after 2013. In this study, 327 people were reached by using easy sampling method. The data obtained were analyzed using SPSS 22.0 package program.
As a result of the study, it was found that the discrepancy between the working hours of the donors and the working hours of the Red Crescent (3.85 ± 1.37) and that the donors felt that their blood groups were too high (3.68 ± 1.43) were effective in stopping blood donations. The donors' level of knowledge about blood donation was found to be low. In addition, it was found that working hours and disease dimensions showed a statistically significant difference according to age and occupational variables (p <0.05). It is thought that increasing the measures to be taken for the loss of lapsed donors with the study may contribute to meeting the blood needs of the country.