Oyuncunun bedensel ifadesinde fiziksel çalışmalar ve bir yöntem önerisi
Physical exercises in terms of actor's corporal expression and a method proposal
Yazar: PELİN ELCİK YORGANCIOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SİBEL ERDENK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Beden = Body ; Egzersiz = Exercise ; Oyuncu = Actor ; Oyunculuk = Acting ; Tiyatro oyuncuları = Theater players

Özet:
"Oyuncunun Bedensel İfadesinde Fiziksel Çalışmalar ve Bir Yöntem Önerisi " başlıklı doktora bitirme çalışması oyuncunun bedensel ifade eğitimi için gerekli bedensel farkındalığı oluşturacak belirleyenlerin incelenmesini amaçlar. Oyuncunun sahne üzerindeki en etkili anlatım aracı bedendir. Dolayısıyla onun bedenini gündelik yaşam gerçeğinden farklı olarak sahne estetiğine uygun, sahne diline dönüştürerek kullanmasına katkı sağlamak bedeni bir bütün olarak ele almak ile gerçekleşebilir. Bu bağlamda öncelikle beden üzerinde durularak oyuncunun bedenini tanıma sürecine, bedeni evrimsel olarak şekillendiren sosyal, kültürel, bilimsel ve sanatsal belirleyenler çerçevesinde bakılmalıdır. Çünkü tiyatronun başat ögesi olan oyuncunun gelişimi tiyatro tarihine, tiyatro tarihi de bedenin tarihine paralel bir çizgide gelişmiş ve değişmiştir. Bu süreci daha iyi analiz edebilmek için tiyatral anlatımın oluşturulmasında, "oyuncu" ve temel malzemesi olan "bedenin" üzerine düşünce üreten, kuramsal nitelikli çalışmalar aracılığıyla yöntemler geliştiren önemli yönetmen ve kuramcıların bakış açıları araştırılmaya çalışılmıştır. Bedenin çalışma prensibine paralel olarak beden kavramına yönelik yeni görüşler ileri sürülmüştür. Tüm araştırmaların ortak sonucu olarak bedenin hareket ile olan ilişkisinin irdelenmesi gerekliliği doğmuştur. Bu nedenle, sahne üzerinde oyuncunun bilinçli devinimini oluşturan hareketin temel ögeleri ve bedenin hareketi üretmede kullandığı fizyolojik, zihinsel, duyusal, duygusal özellikleri farkındalık ve ifade kapsamında incelenmiştir. Tüm bu yaklaşımların ışığında, bu çalışma oyuncu bedeninin tiyatral anlatımı oluşturma aşamasına daha sağlıklı ve bütünlüklü bir işleyişle ulaşabilmesi için oyuncunun bedenini özgürleştirmesine yönelik fiziksel alıştırma önerileri sunmaktadır. Oyuncunun bu süreci basit bir ısınma aşaması olarak görmesi yerine yaşamsal bir gereklilik olarak görme bilincine ulaşmasını sağlayacak teknik alıştırmalar ile bedensel anlatımı etkili ve doğru bir biçimde oluşturabilmesi hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Oyunculuk, Beden, Hareket, Yöntem Önerisi, Fiziksel çalışmalar.

Abstract:
The doctoral thesis, called "Physical Exercises in terms of Actor's Corporal Expression and A Method Proposal", aims to explain determinants that will generate physical awareness which is essential for actor's education of corporal expression. On stage, body is the most effective tool of expression for the actor. Therefore, to help the actor use his/her body by transforming it into stage language, in accordance with stage aesthetics, which is different from reality of everyday life; can be only substantiated by approaching it as a whole. Within this context, taking the body as an initial focus, the acknowledging process of actor's own body, should be examined within the scope of social, cultural, scientific and artistic determinants which evolutionary shaped the body. Because the improvement of the actor as the dominant element of theater, has changed and evolved parallel to the theater history, and theater history to the history of the body. In order to analyze this process deeply, the viewpoints of important directors and theoreticians who had developed methods through theoretical studies and produced ideas on "actor" and his/her basic instrument "body" to generate theatrical expression, were tried to be explored. A new vision on working principles of the body in parallel to body notion was introduced. The mutual outcome of all research resulted in scrutinizing body's relationship with movement. Hence, the basic elements of movement that generate actor's conscious motion and the physical, sensual, mental, and emotional features that the body uses when producing the movement, is examined within the context of awareness and expression. In the light of these approaches, this study presents physical exercise suggestions to liberate actor's body, in order to help it function well as a whole while it is in progress of creating theatrical expression. The aim was forming the physical expressions in a right and effective way through technical exercises that will enable the actor perceived them as a vital need instead of seeing them as a simple warm up. 

Key Words: Acting, Body, Movement, Method Proposal, Physical Exercises.