Trakya bölgesindeki bazı yenebilen mantar türlerinin beta-glukan içeriklerinin, antioksidan ve antimikrobiyal aktivitelerinin kültür mantarı ile karşılaştırılması
Comparison of beta-glucan content, antioxidant and antimicrobial activities of some edible mushroom species in Trakya region with culture mushrooms
Yazar: ÖZGE ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. FİGEN ERTAN
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada Trakya Bölgesinde bulunan ve yenebilen mantar türlerinden olan Boletus edulis (ayı mantarı), Cantharellus cibarius (sarıkız mantarı), Craterellus cornucopioides (borazan mantarı), Hydnum repandum (sığırdili mantarı) ve Agaricus bisporus'un (kültür mantarı) β-glukan içerikleri, antioksidan ve antimikrobiyal aktiviteleri incelendi. Bu amaçla mantarların metanol ve aseton ekstreleri elde edildi. 
Mantarların β-glukan miktarları A. bisporus % 14.57±0.80, B. edulis % 13.93±0.78, C. cibarius % 12.89±0.84, H. repandum % 12.84±0.11, C. curnicopioides % 11.26±0.69 olarak belirlendi.
Mantarların toplam fenolik madde miktarları, DPPH serbest radikal giderme aktivitesi ve indirgeme gücü kapasiteleri belirlendi. Serbest radikali giderme aktivitesinden elde edilen sonuçlara göre, 1000 μg/mL'lik konsantrasyonlarında B. edulis'in metanol ekstresi %78.16±0.17, aseton ekstresi % 51.66±0.24 ve A. bisporusun metanol ekstresi % 60.53±0.43 DPPH giderme aktivitesi gösterdi. Toplam fenolik madde miktarı tayini sonucu mantarların aseton ve metanol ekstrelerinin gallik asit ekivalentinin 22.75±0.32-45.5±0.71 µg/mg arasında değiştiği belirlendi. Mantarların indirgeme gücü kapasiteleri standartlar ile karşılaştırıldığında indirgeme gücü kapasitelerinin düşük olduğu belirlendi. Mantarlar guaiakol peroksidaz enzim aktivitesi yönünden incelendiğinde B. edulis'in 0.07 U/mL ve A. bisporus'un 0.13 U/mL enzim aktivitesi gösterdiği saptandı.
Mantarların aseton ve metanol ekstrelerinin antimikrobiyal aktiviteleri disk difüzyon yöntemi ile, Minimum İnhibitör Konsantrasyonu (MİK) değerleri ise mikrodilüsyon yöntemi ile belirlendi. Elde edilen sonuçlara göre mantar ekstrelerinin test edilen mikroorganizmalar üzerinde değişik seviyelerde inhibitör etki gösterdiği saptandı.

Abstract:
In this study; β-glucan content, antioxidant and antimicrobial activities of Boletus edulis (porcini), Cantharellus cibarius (golden chanterelle), Craterellus cornucopioides (black chanterelle), Hydnum repandum (woodhedgehog) and Agaricus bisporus (cultivated mushroom) which are edible mushrooms grown in Trakya Region were studied. For this purpose, methanol and acetone extracts of mushrooms were obtained.
β-glucan contents of mushrooms were determined as 14.57±0.80 %, 13.93±0.78 %, 12.89±0.84 %, 12.84±0.11 %, 11.26±0.69 % for A. bisporus, B. edulis, C. cibarius, H. repandum, C. curnicopioides, respectively.
Total phenolic contents, DPPH free radical scavenging activity and reducing power capacities of mushrooms were evaluated. According to the results obtained from the assay of DPPH radical scavenging activity, at 1000 μg/mL concentrations of B. edulis extracts were found as 78.16±0.17 % for methanol extracts and 51.66±0.24 % for acetone extracts. and at 1000 μg/mL concentrations of A. bisporus methanol extracts showed 60.53±0.43 % DPPH scavenging activity. Total phenolic contents of acetone and methanol extracts were changed between 22.75±0.32 -45.5±0.71 µg/mL as gallic acid equivalents. When reducing power capacity of mushrooms was compared to standards, the extracts were observed to have low reducing power capacity. When mushrooms examined in terms of guaiacol peroxidase activity, B. edulis and A. bisporus showed 0.07 U/mL and 0.13 U/mL enzyme activity, respectively. 
The antimicrobial activity of acetone and methanol extracts of mushrooms determined by the disk diffusion method while the minimum inhibitory concentration (MIC) values were determined by the microdilution method. According to the obtained results it was determined that mushroom extracts showed different levels of inhibitory effects on the microorganisms tested.