Ankara İli Polatlı İlçesi Sarıoba köyündeki mevsimlik tarım işçilerinde iş kazası sıklığı ve ilişkili etmenler
Work accident frequency and related factors of seasonal agricultural workers in Sarioba village of Polatli district of Ankara
Yazar: NESRİN ERBÖRÜ
Danışman: ÖĞR. GÖR. ASİYE UĞRAŞ DİKMEN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Kazalar = Accidents
Dizin: Ankara-Polatlı = Ankara-Polatlı ; Mevsimlik işçiler = Seasonal workers ; Tarım işçileri = Agricultural workers ; Tarım sektörü = Agricultural sector ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İşçiler = Workers

Özet:
Tarım sektörü tüm dünyada hizmet sektöründen sonra istihdamın en fazla olduğu sektördür. Gelişmekte olan ülkelerde nüfusun yarısından çoğu tarım sektöründe çalışmaktadır. Tarımda görülen ölümlü iş kazaları diğer sektörlerden iki kat fazladır. Bu durum, en tehlikeli iş kollarından biri sayılan tarım sektörünü daha önemli kılmaktadır. Genellikle güvencesiz ve sosyal haklardan yoksun çalışan göçebe mevsimlik tarım işçileri, çalışma koşullarının ağırlığı, tehlikeli araç gereçlerin kullanılması, kötü barınma koşulları, kullanılan kimyasallar gibi nedenlerle sık sağlık sorunu ve kaza yaşamaktadır. Ülkemizde de hizmet sektöründen sonra en önemli ekonomik alan tarımdır. Geçirilen iş kazalarının büyük bir kısmı bildirilmemekte ve kayıtlara geçmemektedir. Bu çalışmada 2011 yılı Eylül, Ekim, Kasım aylarında Ankara İli Polatlı İlçesinde bulunan mevsimlik tarım işçilerinde iş kazası sıklığı ve ilişkili etmenler araştırılmıştır. 122 mevsimlik tarım işçisi ile yüz yüze görüşülmüştür. 51 işçinin iş kazası geçirmiş olduğu, kayıtlı iş kazasının ise olmadığı öğrenilmiştir. Kaza geçiren 6 işçide kalıcı hasar mevcuttur. İşçilerin en sık karşılaştığı risk etmeni uzun çalışma süresidir. Geçirilen kazalar en sık kullanılan araç gereçlere bağlı yaralanmalardır. Kaza nedeni olarak dikkatsizlik ön plana çıkmaktadır. İncelenenlerin sosyal güvencelerinin olup olmama durumu ile kaza geçirme durumu karşılaştırıldığında sosyal güvencesi olanların daha sık kaza geçirdiği görülmüştür. Oysa bu işçilerin büyük kısmı Yeşil Kart sahibidir ve sosyal güvencesi olmayanlardan farklı değerlendirilemezler. İşçilerin çoğu bu işi zorunluluktan ve ailesinin geçimini sağlamak için yaptığını söylemektedir ve çoğunun ana mesleği mevsimlik tarım işçiliğidir. Ancak bu sektörde iş öncesi bir sözleşme yapılmadığı ve işçi sağlığı ve iş güvencesi önlemlerinin dikkate alınmadığı görülmüştür. Mevsimlik tarım işçileri mutlaka İş Kanunu kapsamına alınmalı ve sosyal güvenceye kavuşturulmalıdır. Bu, sağlık ve çalışma politikaları açısından çözüm getirilecek öncelikli sorunlar arasında görülmelidir.

Abstract:
Agriculture sector is the sector including the widest employment after service sector in the whole world. More than half of the population is working in agriculture sector in developing countries. Accidents involving deaths at agriculture are two times more than other sectors. This situation makes the agriculture sector, counted as one of the most dangerous work lines, more important. Migrant seasonal agricultural laborers, generally working without assurance and social rights, frequently have health problems and accidents because of reasons such as heavy working conditions, using of dangerous equipment, bad harboring conditions, chemicals being used. Also in our country, the most important financial field after service sector is agriculture. Most of accidents have not been announced or recorded. In this research, work accidence frequency and related factors at seasonal agricultural laborers in Polatlı district of the province of Ankara, in September, October and November of 2011 have been researched. 122 seasonal agricultural laborers have been talked face to face. It has been found out that 51 laborers had work accidents, but no work accidents had been recorded. 6 laborers, had accidents, have permanent damage. The risk factor that the laborers face mostly is long working hours. Accidents are mostly injuries caused by eqipments used by laborers. Inattention comes to the forefront as the reason of accidents. Most seasonal workers remark that they carry out this job compulsorily only to live off and most of their prior occupation is working as a seasonal worker. However, it is obviously seen that neither a contract is made nor any of the precations against the health and work security are taken into account in this sector. It is mandatory that seasonal agricultural workers be taken place within the scope of Labor Law and be provided with social security. This action should be considered to be one of the foreground matters in terms of health and labor policy.