Okul öncesi öğretmenlerinin eleştirel düşünme eğilimleri ile çevre etiği farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between preschool teachers'critical thinking tendencies and environmental ethics awareness
Yazar: TUBA ÇAY SAĞLAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAZİYE GÜNAY BİLALOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Okul öncesi yıllar çocukların tutum ve farkındalıklarının gelişmeye başladığı bir dönemdir. Okul öncesi eğitim kurumlarında farklı etkinlik türleri altında çevre ile ilgili bir çok etkinlik yapılmaktadır. Okul öncesi öğretmenleri bu etkinlik ve programların hazırlayıcısı olarak çok önemli konumdadırlar. Okul öncesi öğretmenlerinin çevreye karşı olan etik farkındalıkları onların algılayış ve sunuşlarını etkileme potansiyeline sahiptir. Çevreye karşı etik farkındalık geliştirmede ise eleştirel düşünme becerilerine sahip olmanın ve kullanmanın önemli olacağı düşünülmektedir. Bu çalışma, okul öncesi öğretmenlerinin eleşitrel düşünme eğilimleri ile çevre etiği farkındalıkları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla nicel desenle tasarlanmış bir çalışmadır. İlişkisel tarama modeli olarak planan araştırmada, kolay ulaşılabilir ve kartopu örnekleme yöntemlerinden yararlanılarak Adana ili merkez ilçelerinde görev yapan 312 öğretmene ulaşılmıştır. Veriler 2023-2024 eğitim öğretim yılı güz döneminde gönüllülük esasıyla toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgiler Formu, Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği ve Çevre Etiği Farkındalık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın tüm verileri SPSS 22.0 programına aktarılmış, uç değerler taranmış, normallik analizleri yapılmış ve bunun sonunda 296 veri işleme alınmıştır. Yapılan korelasyon ve regresyon analizleri sonucunda, okul öncesi öğretmenlerinin eleştirel düşünme eğilimleri ile çevre etiği farkındalıkları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu ve öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilimlerinin çevre etiği farkındalıklarını yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgular literatür bilgileri de göz önünde bulundurularak yorumlanmış ve tartışılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Eleştirel düşünme eğilimi, çevre etiği, çevre etiği farkındalığı, okul öncesi öğretmeni.

Abstract:
Preschool years are a period when children's attitudes and awareness begin to develop. Many environmentally related activities are carried out in pre-school education institutions under different types of activities. Preschool teachers are in a very important position as the preparers of these activities and programs. Preschool teachers' ethical awareness of the environment has the potential to affect their perception and presentation. It is thought that having and using critical thinking skills will be important in developing ethical awareness towards the environment. This study was designed with a quantitative design to examine the relationship between preschool teachers' critical thinking tendencies and their awareness of environmental ethics. In the study, which was planned as a relational survey model, 312 teachers working in the central districts of Adana province were reached by using the easily accessible and snowball sampling method. The data were collected voluntarily in the fall semester of the 2023-2024 academic year. Personal Information Form, Critical Thinking Tendencies Scale and Environmental Ethics Awareness Scale were used as data collection tools. All data of the study were transferred to the SPSS 22.0 program, outliers were screened, normality analysis was performed and 296 data were processed. As a result of the correlation and regression analyses, it was concluded that there was a significant positive relationship between preschool teachers' critical thinking tendencies and environmental ethics awareness and that teachers' critical thinking tendencies predicted their environmental ethics awareness.  These findings were interpreted and discussed by taking into consideration the literature. 
Key Words: Critical thinking tendency, environmental ethics, environmental ethics awareness, preschool teacher.