Obsesif kompulsif bozukluk tanısı almış bireylerdeki onay arama şemasının, utanç ve suçluluk duygularının varlığı ile obsesif kompulsif bozukluk tanısı almayan bireylerdeki onay arama şemasının, utanç ve suçluluk duygularının varlığının karşılaştırılması
Comparison of the confirmation schema,shame and guilt feelings in individuals diagnosed with obsessive-compulsive disorder versus those individuals who are not diagnosed
Yazar: BETÜL ŞİMŞEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPTEKİN ÇETİN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Onay arama = Reassurance seeking ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Suçluluk = Criminality ; Suçluluk duygusu = Guilt ; Utanma duygusu = Shame ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma, obsesif kompulsif bozukluk tanısı alan bireylerin onay arama şeması, utanç ve suçluluk duygularının varlığı ile obsesif kompulsif bozukluk tanısı almayan bireylerin onay arama şeması, utanç ve suçluluk duygularının varlığının karşılaştırılmasını amaçlamıştır. Bununla birlikte bazı sosyodemografik özelliklerin etkisi olup olmadığının incelenmesi hedeflenmiştir.
Araştırmanın örneklemini T.C. Üsküdar Üniversitesi NP İstanbul Nöropsikiyatri Hastanesi Feneryolu Polikliniği'ne ayaktan başvuran, OKB tanısı almış 18-65 yaş aralığındaki 35 gönüllü katılımcı ile bu katılımcılara sosyodemografik özellikler açısından denk ve herhangi bir psikiyatrik tanısı olmayan 35 sağlıklı ve gönüllü kontrol grubu oluşturmuştur. İki gruba da Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu (BGOF), Sosyodemografik Veri Formu, Yale-Brown Obsesyon ve Kompulsiyon Ölçeği ve Semptom Tarama Listesi (YBOCS), Young Şema Ölçeği Kısa Form 3 (YŞÖ-KF3), Suçluluk ve Utanç Ölçeği (SUTO) uygulanmıştır.
Verileri analiz ederken betimsel ve ileri istatistik teknikler kullanılmıştır. Veri analizi için SPSS 24.0 programı kullanılmıştır. Katılımcıların sosyodemografik dağılımlarının belirlenmesi amacıyla betimsel istatistikler yapılmıştır. Deney gruplarının ölçek ve alt ölçeklerinin ilişkilerinin karşılaştırılması için Spearman korelasyon testi kullanılmıştır. Katılımcıların Ölçek ve Alt Ölçek Puanlarının Kardeş Sayısı, medeni durum, cinsiyet açısından karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Deney grubunun ölçek ve alt ölçek puanlarının yaş, eğitim ve gelir açısından karşılaştırılmasında Kruskall Wallis testi kullanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; OKB tanısı almış bireylerde onay arama şeması ve suçluluk- utanç duyguları psikiyatrik tanı almamış bireylerde onay arama şeması ve suçluluk-utanç duygularının varlığında  istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir fark saptanmamıştır. OKB tanısı alan bireyler de aktif olan onay arama şemasının  tanı almayan bireylerle benzer oranda aktif olduğu saptanmıştır. OKB tanısı alan bireylerde başarısızlık, karamsarlık, iç içe geçme-bağımlılık, terk edilme, kusurluluk ve yüksek standartlar şeması tanı almayan bireylere kıyasla istatiksel olarak anlamlı düzeyde bir fark saptanmıştır. OKB tanısı alan bireylerde suçluluk ve utanç duyguları tanı almayan bireylerde suçluluk ve utanç duygularının varlığında istatiksel olarak anlamlı düzeyde bir fark saptanmamıştır.
Araştırmanın korelasyon analizleri incelendiğinde; erken dönem uyumsuz şemaları  alt kümeleri ve suçluluk ve utanç arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Erken dönem uyumsuz şemalarından karamsarlık ve onay arayıcılık  şemaları ile  utanç duygusu arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Duyguları bastırma şeması ile suçluluk şeması arasında arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Terk edilme şeması ile OKB puanları arasında istatistikçe anlamlı pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak; onay arama şeması, suçluluk ve utanç ve OKB arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır.
	
Anahtar Kelimeler: Obsesif Kompulsif Bozukluk, Onay Arama Şeması, Suçluluk ve Utanç

Abstract:
This study aimed to compare the search for scheme of consent in individuals diagnosed with obsessive compulsive disorder, the presence of feelings of shame and guilt, and the search for scheme of shame and guilt in individuals who were not diagnosed with obsessive compulsive disorder. In addition, it is aimed to remove the distributions by examining whether some sociodemographic features have an effect.
The sample of the research was carried out by T.C. Üsküdar University NP Istanbul Neuropsychiatry Hospital, who applied to the outpatient clinic of the Feneryolu, 35 healthy and volunteer control groups, which are equivalent in terms of socio-demographic characteristics and have no psychiatric diagnosis, have been established to these participants. Informed Volunteer Consent Form, Sociodemographic Data Form, Yale-Brown Obsession and Compulsion Scale and Symptom Screening List (YBOCS), Young Schema Scale Short Form 3 (YSS-SF3), Guilt and Shame Scale  were applied to both groups.
Descriptive and advanced statistical techniques were used to analyze the data. SPSS 24.0 program was used for data analysis. Descriptive statistics were made to determine the socio-demographic distribution of the participants. Spearman correlation test was used to compare the relationships between the scale and subscales of the experimental groups. Mann-Whitney U test was used to compare the scale and subscale scores of the participants in terms of number of siblings, marital status and gender. Kruskall Wallis test was used to compare the scale and subscale scores of the experimental group in terms of age, education and income.
According to the results obtained from the research; There was no statistically significant difference in the presence of consent-seeking scheme and feelings of guilt and shame in individuals with a diagnosis of OCD, in the presence of consent-seeking scheme and feelings of guilt-shame. Individuals diagnosed with OCD were also found to be active in a similar proportion to those who were not diagnosed. Failure, pessimism, nesting-dependency, abandonment, imperfection, and high standards scheme were found to be statistically significant in individuals diagnosed with OCD compared to individuals who were not diagnosed. There was no statistically significant difference in the presence of feelings of guilt and shame in individuals who were not diagnosed with guilt and shame in individuals diagnosed with OCD.
When the correlation analysis of the research is examined; It was determined that there were positive relationships between subsets of early discordant schemes and guilt and shame. A positive correlation was found between pessimism and seeking approval schemes from early discordant schemes and a sense of shame. A negative relationship was found between the emotion suppression scheme and the guilt scheme. A statistically significant positive relationship was determined between the abandonment scheme and OCD scores. As a result; There was no significant relationship between approval seeking scheme, guilt and shame and OCD.

Keywords: Obsessive Compulsive Disorder, Confirmation Seeking Scheme, Guilt and Shame