Sosyotelizm ve duygusal yeme arasındaki ilişki: Temel psikolojik ihtiyaçların engellenmesi ve duygu düzenleme güçlüğü aracı rolü
Relationship between phubbing and emotional eating: The mediating role of basic psychological need frustration and emotion regulation difficulties
Yazar: İREMGÜL TELLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA KARANFİL
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Akıllı telefon kullanımı ile iletişim anında diğerlerini görmezlikten gelme eylemi, sosyotelizm kavramı olarak tanımlanmaktadır. Mevcut çalışmanın amacı; sosyotelizm ve duygusal yeme davranışı arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğü ve temel psikolojik ihtiyaç engellenmesinin aracı rolünün incelemektir. Çalışma anne-ergen çifti olmak üzere toplamda 120 çift ile yürütülmüştür.  Katılımcılar Demografik Bilgi Formu, Ebeveyn Sosyotelizmi (ergen bildirimi), Partner Sosyotelizmi (anne bildirimi), Duygusal İştah, Duygu Düzenleme Güçlüğü-Kısa Form, Temel Psikolojik İhtiyaçların Tatmini ve Engellenmesi ölçeklerini çevrimiçi ortamda doldurmuştur. Mevcut çalışma hipotezleri aktör ve partner etkilerini bir arada inceleyen MEDYAD macrosu kullanılarak test edilmiştir. Bulgular hem anne hem de ergen örnekleminde maruz kalınan sosyotelizm ile duygusal yeme davranışı arasında pozitif ilişki olduğunu göstermiştir. Ergenlerde, maruz kalınan sosyotelizm ile duygusal yeme arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün ve ihtiyaç engellenmesinin aracı rolü anlamlı bulunamamıştır. Annelerde ise maruz kalınan sosyotelizm ile duygusal yeme arasındaki ilişkide ihtiyaç engellenmesinin aracı rolü anlamlı bulunurken, duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolü anlamlı bulunamamıştır. Sonuç olarak sosyotelizme maruz kalmanın hem anne hem de ergen grubunda duygusal yemede artış ile ilişkili olduğu, bu ilişkinin ise ihtiyaç engellenmesi ile açıklanabildiği ortaya konulmuştur. Çalışma bulguları alanyazın çerçevesinde tartışılmış, araştırmanın sınırlılıkları ve katkılarıyla birlikte klinik bağlamda önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The act of ignoring others at the time of communication with smartphone use is defined as the concept of phubbing. The aim of the current study is to examine the mediating role of emotion regulation difficulties and basic psychological need frustration in the relationship between phubbing and emotional eating behavior. The study was conducted with a total of 120 mother-adolescent dyads. Participants completed the Demographic Information Form, Parental Phubbing Scale (adolescent sample), Partner Phubbing Scale (parent sample), Emotional Appetite Questionnaire, Difficulties in Emotion Regulation Scale-Brief Form (DERS-16) and Basic Psychological Needs Satisfaction and Frustration Scale through an online survey. The current study hypotheses were tested using the MEDYAD macro, which examines both actor and partner effects. Results revealed a positive relationship between phubbing and emotional eating behavior for both mothers and adolescents. For adolescents, the mediating roles of emotion regulation difficulties and need frustration in the relationship between exposure to phubbing and emotional eating were not significant. For mothers, the mediating role of need frustration was significant while the mediating role of emotion regulation difficulties was not significant. As a result, it was revealed that phubbing was related with an increase in emotional eating in both mother and adolescent groups, and this relationship could be explained by need frustration. The study findings and limitations were discussed along with suggestions for future research and practical implication.