Yetişkin bireylerin hedonik açlık ve anhedoni durumlarının kronotip ile ilişkisi
The relationship between adult individuals hedonic hunger and anhedonia status and chronotype
Yazar: ECE IŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KEZBAN ESEN KARACA ÇELİK
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Hedonizm = Hedonism ; Kronotip = Chronotype ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışma, yetişkin bireylerin hedonik açlık, anhedoni düzeyleri ile kronotiplerini belirleyerek aralarındaki ilişkiyi değerlendirilmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Aralık 2020-Mart 2021 tarihleri arasında, İzmir Bakırçay Üniversitesi'nde okuyan veya çalışan, 18-65 yaş arası 402 gönüllü ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara, sosyodemografik özelliklerini ve beslenme alışkanlıklarını belirleyen bir anket, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ)'nin kısa versiyonu, Besin Gücü Ölçeği (BGÖ), Sabahçıl-Akşamcıl Anketi (SAA) ve Snaith-Hamilton Hoşnutluk Değerlendirme Ölçeği (SHHDÖ) uygulanmıştır. Hedonik açlığa sahip olan bireylerin yaş ortalamasının (25,6±9,2 yıl), hedonik açlığa sahip olmayan bireylerin yaş ortalamasına (31,9±12,4 yıl) göre daha düşük olduğu bulunmuştur (p=0,000). Kadınlarda hedonik açlık görülme oranı %79,6, erkeklerde ise hedonik açlık görülme oranı %68,6'dır. Kadınlarda erkeklere göre hedonik açlık görülme oranı anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p=0,014). Erkeklerin anhedonik olma oranı %10,9, kadınların anhedonik olma oranı ise %4,5'tir. Erkek bireylerde kadınlara göre anhedonik olma oranı daha fazladır ve bu durum istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p= 0,015). Bireylerin kronotip durumu ile hedonik açlık durumu arasında doğrusal negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=-0,238, p=0,000). Ayrıca, kronotip ile hedonik açlık alt grupları arasında da doğrusal negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=-0,154, p=0,002; r=- 0,218, p=0,000; r=-0,270, p=0,000). Hedonik açlık düzeyi arttıkça bireyler, akşamcıl kronotipe daha yatkın bulunmuştur. Araştırmaya katılan bireylerin hedonik açlık toplam puanı ve alt grup puanları ile kronotip toplam puanı arasında  anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir (p>0,05). Benzer şekilde bireylerin hedonik açlık toplam puanı ve alt grup puanları ile anhedoni toplam puanı ve alt grup puanları arasında da anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir (p>0,05). Sonuç olarak; bu çalışmada hedonik açlık ile kronotipin birbirlerinden etkilediği ancak bu durumun anhedoniyle ilişkili olmadığı gösterilmiştir.

Abstract:
This study was conducted to determine the hedonic hunger, anhedonia levels and chronotypes of adult individuals and to evaluate the relationship between each other. The research was carried out with 402 individuals between the ages of 18-65 who voluntarily participated in the research, studying or working at Izmir Bakırçay University. Data were collected between December 2020 and March 2021. Questionnaires applied to the participants; a form that determines sociodemographic characteristics and eating habits, the short version of the International Physical Activity Questionnaire, The Power of Food Scale, the Morningness-Eveningness Questionnaire and the Snaith-Hamilton Pleasure Scale. It was found that the mean age of individuals with hedonic hunger (25.6±9.2 years) was lower than the mean age of individuals without hedonic hunger (31.9±12.4 years) (p=0.000). The rate of hedonic hunger in women is 79.6%, and the rate of hedonic hunger in men is 68.6%. The rate of hedonic hunger was found to be significantly higher in women than in men (p=0.014). The rate of men being anhedonic is 10.9%, while the rate of women being anhedonic is 4.5%. The rate of being anhedonic is higher in males than females, and this situation was found to be statistically significant (p= 0.015). A linearly negative significant correlation was found between the chronotype status of the individuals and the hedonic hunger status (r=-0.238, p=0.000).  In addition, a linear negative significant correlation was found between chronotype and hedonic hunger subgroups (r=-0.154, p=0.002; r=- 0.218, p=0.000; r=-0.270, p=0.000). Individuals were found to be more prone to evening chronotype as the level of hedonic hunger increased. No significant correlation was found between the hedonic hunger total score and subgroup scores of the individuals participating in the study and the chronotype total score (p>0.05). Similarly, no significant relationship was found between the individuals' hedonic hunger total score and subgroup scores, and anhedonia total score and subgroup scores (p>0.05). In conclusion; this study showed that hedonic hunger and chronotype affect each other, but this situation is not related to anhedonia.