Sanatta bir özgürleşme ve kapatılma biçimi olarak grafiti
Graffiti as a form of freedom and confinemet in art
Yazar: FERHAT KAMİL SATICI
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÖZEL ; PROF. DR. BÜNYAMİN ÖZGÜLTEKİN ; PROF. DR. SEFER ADA
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Resim Bölümü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
Grafitinin insanlık tarihi kadar eski geçmişi geleceğin etik ve estetik değerlerini içinde taşıyan yenilikçi yapısı onu günümüzün en çok analiz edilmeyi bekleyen sanat dallarından biri yapıyor. Sanatın özgür düşünce ve üretimle ilişkisi daima önemli olmuş çağdan çağa özgürlüğünü etkileyen unsurlar ekonomik, politik, sosyal ve etik sebeplerle değişmiştir. Bu günün sanatı gösteri ve tüketim toplumunun sonucu olarak kültür endüstrisi ve buna bağlı kurumların kültürel, ekonomik ve politik yaklaşımlarına koşut bir biçimde normalleştirilmiş, kontrol altına alınmıştır. Müzeler ,galeriler, kuratorlük sistemi ve onların bağlı oldukları büyük ölçekli şirketler sanatçıyı ve sanatı ancak bu firmaların politikalarının yönetiminde ve kontrolü altında özgür bırakıyor. Büyük bienaller ve sergiler sanatçılar ve onların yenilikçi fikirleri için ortam olurken özgürlüklerinin sınırlarını da belirliyor. Bu yüzden günümüz sanatçısı aktivist, politik, eylemci tavrını arttıran bir paralelde sanatta siyasallaşmaya doğru kayarken bu kıstırılmışlığını da aşmanın yolu olarak sansasyonal bir yöne kaymaktadır. Tüm bu avangart yaklaşımların yanında 1980 lerde etkisinin yittiği düşünülen sanatta üçüncü uzam olarak sokak, ve sistemin ehlileşmemiş yeni fikir üreticileri olarak organik entelektüellik kavramları devreye girmektedir. Bu hertürlü fikrin metaya dönüştürülebildiği günümüzde, yalnızca karşılık olarak saygınlık umudu ile yapılan metasız bir sanat ortaya çıkıyor. Aslında sanatın ve özgür düşüncenin temel çıkış noktası olan bu pratik, yaratıcılığın kültür endüstrisi ile olan anlaşmasının sona erdiğinin göstergesidir. Her şeye rağmen grafiti ticari bir meta olarak tüketilen bir altkültüre dönüşse de bu gün galeriler ve sergiler dizgesinde yer almayı reddeden bir grup sanat aktivistinin yaşattığı şekilde gelişen bir gramere sahip. Bu tez bu gün grafiti denilen ve ona bağlı post grafiti yada yeni yeraltı sanatını niteliksel yöntemle, ortaya çıkış ve gelişim süreçlerini inceliyor.Tezin 1.Bölüm'ünde, Grafitini problem olarak çözümlenişi, tezin amacı,önemi,sınırları,hipotezini belirten giriş niteliği taşıyor. Tezin 2.Bölüm'ünde araştırma modeli,evren ve örneklem, verilerin toplanması,veri toplama tekniklerinin ardından uygulama bölümünde, araştırmacı olarak yazınsal pratikle görsel,sanatsal pratiklerimi açıklıyorum. Tezin 3.Bölüm'ü grafitinin 1960'lara kadarki gayri resmi tarihi, tezin ana savını oluşturan reklam ve grafitinin ilişkisi, şehir ve kamusal alan, modern grafitinin ortaya çıkışı,Türkiye'ye göçü, teknikleri ve grafitinin bir sanat formu olarak doğasını incelediğim ikonakırıcılıkla ilişkisi, yeni eğilimler, grafiti sanatının aktivizm, vandalizm olarak beliren yanları anlatılmaktadır. 4.Bölüm'de grafitiyi bir kapatılma olarak incelediğim dökümantasyon ve arkeoloji bölümlerinde fotoğraf ile ilgili olan ilişkisi irdelenmektedir. İstanbul'daki grafiti sergilerinden bahsettiğim bölümle devam ederken, önerilerimden oluşan bölümle tamamlanmaktadır.Tezde seksenbeş adet şekil (1-85) arasında numaralandırılarak verilmiştir.Anahtar Sözcükler: Grafiti, reklam, altkültür, sanat, sokak.

Abstract:
Its old past as much as the history of humanity and innovative structure embracing the ethical and aesthetic values of the future makes the grafiti one of the branches of the contemporary art that needs to be analyzed. The relationship of the art with free thought and production is always significant and the factors that affect its freedom from age to age change through economic, political, social and ethical reasons. The contemporary art as a result of spectation and consumption society is normalized and controlled in parallel to culture industry and cultural, economic and political approaches dependent on this industry. Museums, galleries, the creatorial system and large scale companies related to them free the artists and art itself under the only management and control of policies of these companies. The great bienals and exhibitions not only create an environment for artists and their innovative opinions but also determine their limits of freedom. Therefore, the contemporary artist has a tendency towards the politicization of art via increasing his/her activist and political attitude and also towards a sensational direction as a way of going beyond its trap. Beside all these avant-garde approaches, street, whose influence on the art is thought as decreasing in 1980s, as a ?the third? space and ?organic intellectuality? as new and untamed opinion producers of the system looms large in the art. At the present day in which every kind of opinion can be transformed into meta, a kind of non-meta art made only with the hope of respectability is emerging. This practice that is the originating point of the art and free thought in essence is the indicator that the creativeness? agreement with the culture industry terminates. Even if the graffiti turns into subculture consumed as a commercial meta, today it has a kind of grammer developed by a group of art activists who rejects to participate in the system of galleries and exhibitions. This thesis examines the emergence and development process of post-graffiti or new underground art dependent on grafiti by the qualitative measures.In the first chapter of the thesis, it is introduced the graffiti?s analysis as a problem, the aim, importance, limits and hypothesis of the thesis. In the second chapter, the research model, universe and sampling, data collection, the techniques of data collection are explained and in the application part, it is explained my literary, visual and artistic practices. In the third chapter, it is analyzed the informal history of grafiti until 1960s, the relationship between the advertisement and grafiti constituting the main argument of the thesis, the city and public place, the emergence of modern grafiti, its migration to Turkey, its techniques and relationship with the iconaclasm, new tendencies and the parts of graffiti art as vandalism and activism. In the fourth chapter, the graffiti as a confinement is considered its relation with the photograph, is continued with a part mentioning graffiti exhibitions in İstanbul and completed with my suggestions.Thesis contains eightyfive images so called between number of (1-85).Key Words: Graffiti, advertisement, subculture, art, street.