Facebook'ta sanal cemaatlerin oluşumu ve sürdürülmesi: İzmir merkezli facebook grupları üzerine bir araştırma
Formation and maintenance of virtual communities on facebook: A research on İzmir based facebook groups
Yazar: GÖZDE YİĞİT
Danışman: PROF. DR. GÜLSEREN ŞENDUR ATABEK
Yaşar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Facebook = Facebook ; Gruplar = Groups ; Sanal topluluklar = Virtual communities ; Sosyal medya = Social media ; Yeni medya = New media ; İzmir = Izmir

Özet:
Tarihsel olarak bakıldığında toplumsal yapı ile iletişim arasında karşılıklı bir ilişkiden söz etmek mümkündür. İletişim biçimindeki yenilikler toplumsal değişimi tetiklemiş, toplumsal değişim iletişim ortamını etkilemiştir. Yüz yüze sözlü iletişim klasik cemaatlerin, kitlesel iletişim modern ulus devletlerin başat iletişim ortamını oluşturmuştur. Bu çalışmada, iletişim teknolojisindeki değişimlerin olanaklı kıldığı yeni bir toplumsallık biçimi olarak ortaya çıkan sanal cemaatlerin Facebook üzerinde nasıl oluştuğu ve sürdürüldüğü, İzmir merkezli Facebook grupları özelinde araştırılmıştır. Sanal cemaatler literatürdeki bazı çalışmalarda ya cemaat olmanın koşulları göz ardı edilerek internet üzerinde her türlü bir araya gelişi içerecek biçimde çok geniş olarak değerlendirilmekte ya da sanal sözcüğünün çağrıştırdığı gerçeğin dışında olma duruma atıfla, 'sahici' toplumsal ilişkilerin yerine geçen sahte toplumsallık olarak ele alınmaktadır. Bu çalışmada her iki yaklaşımdan da uzak durulmuş, sanal cemaatler 'gerçek' toplumsallığın alternatifi olarak değil, fiziki dünyadaki toplumsal ağlarla ilişki içinde ortaya çıkan yeni bir toplumsallık biçimi olarak araştırılmıştır.
	Çalışmanın ilk bölümünde cemaatin tarihsel dönüşümü, iletişim teknolojindeki değişimlerle ortaya çıkan yeni iletişim ortamı, sanal cemaat kavramı ve sanal cemaatlerin özellikleri literatürdeki tartışmalar eşliğinde ele alınmıştır. İkinci bölümde toplumsal paylaşım ağlarının ortaya çıkışı, güncel durumu, Facebook ve Facebook gruplarının özellikleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde amaçsal örneklem olarak belirlenen ve derinlemesine görüşme yöntemiyle araştırılan, İzmir merkezli beş Facebook grubuna ait bulgular yorumlanmıştır. Son olarak, Facebook üzerindeki sanal cemaatlerin oluşumları, yarattığı toplumsal bağlanma biçimleri, fiziki dünyayla etkileşimleri ve sürdürülmelerine ilişkin genellemeler yapılmış, temel özellikleri sınıflandırılmıştır. Araştırmada ulaşılan sonuçların bazıları; sanal cemaatlerin tek odaklı ve coğrafi sınırlardan bağımsız olduğu, üyelerine çeşitli düzeylerde toplumsal bağlantılar sağladığı, fiziki dünyadaki toplumsal ağlarla etkileşim içinde olduğudur.

Abstract:
Historically, a relationship between the social structure and communication is evident. Innovations in the forms of communication triggered social change and social change affected the communication environment. Face-to-face interpersonal communication corresponds with the classical communities and mass communication has been the dominant communication environment of modern nation-states. 
This thesis investigates how the virtual communities, which emerged as a new mode of sociality through the changes in communication technology, have been formed and maintained on Facebook in the context of Izmir-based Facebook groups. In some works in the literature, virtual communities are either considered very broadly to include all kinds of convergence on the internet, ignoring the conditions of being a community, or are considered as pseudo societies that replace "real" social relations with reference to being outside the reality evoked by the connotation of the word "virtual". This study distances itself from both approaches by investigating virtual communities not as an alternative of real sociality, but as a new form of sociality that emerge in relation to social networks in the physical world.
The first part of the study discusses the historical transformation of the community, the new communicative environment that emerge with the changes in communication technology, the concept of virtual community and the characteristics of virtual communities along with the relevant debates in the literature. In the second part, the emergence and current status of social media networks and the characteristics of Facebook and Facebook groups are considered. The third part is devoted to the interpretation of the data from five Izmir-based Facebook groups, which were obtained through purposive sampling and analyzed by in-depth interview method. In the conclusion of the study, general observations are made on the formation of the virtual communities on Facebook, their interactions with the physical world and their maintenance and their main features are classified.
Some of the results reached in the research include that virtual communities are single-centered and independent of geographic boundaries, that they provide members with various levels of social connections and, that they interact with social networks in the physical world.