Atatürk Üniversitesi  Aile Hekimliği Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran kadınlarda emzirme özyeterliliği ile depresyon riski arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between breastfeeding self-efficacy and depression risk in women applying to Atatürk University Family Medicine Education Family Health Center
Yazar: KÜBRA AYAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SUAT SİNCAN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Beck Depresyon Ölçeği = Bech depression scala ; Evli kadınlar = Married women ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Atatürk Üniversitesi Aile Hekimliği Eğitim Aile Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınlarda Emzirme Özyeterliliği İle Depresyon Riski Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Erzurum eğitim aile sağlığı merkezlerine başvuran kadınlarda emzirme özyeterliliği ile depresyon riski arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir.
Materyal ve Metot: Araştırma, Temmuz-Ekim 2022 tarihleri arasında Erzurum Eğitim Aile Sağlığı Merkezlerine bağlı aile hekimliği birimlerinde tanımlayıcı tipte gerçekleştirilmiştir. Nüfusuna kayıtlı olan çalışmaya katılmayı kabul eden 18 yaş ve üzeri 0-2 yaş çocuk sahibi emziren fakat lohusalık döneminde olmayan tüm kadınlar dâhil edilmiştir. Örnekleme yöntemine gidilmeyip 363 gönüllü anne ile araştırma tamamlanmıştır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak anne ve bebekleri için sosyodemografik veri formu, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) Ve Emzirme Özyeterlilik Ölçeği (EÖY) ile yüz-yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılanların yaş ortalaması 29±3,11'dir. Katılımcıların emzirme öz yeterlilik puan ortalaması 54,98±9,08 olup emzirme öz yeterliliklerinin iyi bir seviyede olduğu ve beck depresyon ölçeğinden aldıkları ortalama puan 29,81±6,13 olup şiddetli depresif bir duruma sahip oldukları görülmektedir.
Katılımcıların EÖY' den aldıkları puan ortalamaları ile öğrenim durumu, çalışma durumu, gebeliğin planlı olma durumu, çocuk sayısı, doğum şekli, bebeğin cinsiyeti, doğum haftası, emzirme deneyimi, sağlık kuruluşundan emzirme desteği alma durumu, aile üyesi/farklı kanaldan emzirme desteği alma durumu, emzirme desteğini kimden alma durumu değişkenleri arasında anlamlı farklılık olmadığı saptandı (p>0,05). 
Gelir durumu, bebeği ilk emzirme dönemi, emzirme süresi düşüncesi, emzirme sürecinde kendini iyi hissedenler ve emzirirken ilgi duyduğu şeyler kaybolmadığını belirtenler ile EÖY den alınan puan arasında anlamlı farklılık saptandı (p<0,05). 
Katılımcıların BDÖ' den aldıkları puan ortalaması ile çalışma durumu, planlı gebelik durumu, çocuk sayısı, bebeğin cinsiyeti, sağlık kuruluşundan emzirme desteği alma durumu, aile üyesi veya farklı kanaldan emzirme desteği alma durumu ve emzirme süresi düşüncesi değişkenleri arasındaki farkın anlamlı olmadığı saptandı (p>0,05). 
Öğrenim durumu, gelir durumu, sezaryan doğum yapması, 37. hafta öncesi doğum yapanlar, Emzirme deneyimi olmayanların, emzirme desteğini kimden alma durumu, bebeği ilk emzirme dönemi BDÖ den aldıkları puanın deneyimi olanlara emzirme dönemi boyunca kendini iyi hissetmeyenlerin ve emzirirken ilgi duyduğu şeylerin kaybolduğunu belirtenler ile BDÖ puanları arasındaki farkın anlamlı olduğu belirlendi (p<0,05).
Katılımcıların %52,3'ünde orta şiddette depresif belirtiler varken %47,7'sinde ise şiddetli depresyon belirtileri olduğu saptandı. Emzirme öz yeterliliği ölçeği ile BDÖ arasında negatif yönlü düşük kuvvette ve anlamlı olan bir ilişki olduğu saptandı (p<0,001).
Sonuç:Araştırma sonucunda katılımcıların emzirme öz yeterliliklerinin iyi bir seviyede olup aynı zamanda şiddetli depresif bir duruma sahip oldukları görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Depresyon, emzirme öz-yeterliliği, kadın

Abstract:
Evaluation of the Relationship Between Breastfeeding Self-Efficacy and Depression Risk in Women Applying to Atatürk University Family Medicine Education Family Health Center
Aim: The aim of this study was to evaluate the relationship between breastfeeding self-efficacy and depression risk in women who applied to Erzurum education family health centers.
Material and method:The mean age of the participants was 29±3.11 years. The mean breastfeeding self-efficacy score of the participants was 54.98±9.08, indicating that their breastfeeding self-efficacy was at a good level, and the mean score from the Beck Depression Scale was 29.81±6.13, indicating that they had a severe depressive state.
It was found that there was no significant difference (p>0.05) between the mean scores of the participants on the ESM and the variables of education level, employment status, planned pregnancy, number of children, mode of delivery, gender of the baby, birth week, breastfeeding experience, breastfeeding support from a health institution, breastfeeding support from a family member/different channel, and from whom they received breastfeeding support. 
There was a significant difference between the participants' income status, the first breastfeeding period, the idea of breastfeeding duration, those who felt good during the breastfeeding process and those who stated that their interests were not lost while breastfeeding and the score obtained from the ESM (p<0.05).
It was found that the difference between the mean score of the participants on the BLS and the variables of employment status, planned pregnancy status, number of children, gender of the baby, status of receiving breastfeeding support from a health institution, status of receiving breastfeeding support from a family member or different channel, and breastfeeding duration thought was not significant (p>0.05). 
It was determined that the difference between the BLS scores of those who had no breastfeeding experience, who received breastfeeding support from whom, who did not feel well during the breastfeeding period and who stated that the things they were interested in while breastfeeding were lost were significant (p<0.05).
While 52.3% of the participants had moderate depressive symptoms, 47.7% had severe depression symptoms. There was a negative, low strength and significant relationship between the breastfeeding self-efficacy scale and the BLS (p<0.001).
Results: As a result of the study, it is seen that the participants have a good level of breastfeeding self-efficacy and at the same time they have a severe depressive state.
Key Words: Breastfeeding self-efficacy, depression, women