Diyabetik retinopati evresine göre maküla ödemi bulgularının değerlendirilmesi
Assessment of macular edema findings according to diabetic retinopathy
Yazar: HÜSEYİN İNAN ŞAYRAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÖZGÜR ZENGİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik retinopati = Diabetic retinopathy ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Makula ödemi = Macular edema ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence

Özet:
Amaç: Yeni tanı almış diyabetik maküler ödemli (DMÖ) hastalarda, SD-OKT kullanarak, diyabetik retinopati evrelerine göre DMÖ sınıflandırması ve OKT parametrelerinin geniş kapsamlı olarak değerlendirilmesi amaçlandı.

 	Yöntem: Kliniğimize diyabetik retinopati tanısıyla başvuran ve daha önce DMÖ için intravitreal enjeksiyon, fokal ya da grid lazer fotokoagülasyon tedavisi uygulanmamış 115 hastanın 229 gözü çalışmaya alındı. Tüm hastalara düzeltilmiş en iyi görme keskinliği, ön segment bakısı, detaylı fundus muayenesi ve fundus fluoresein anjiyografisi yapıldı. Fundus muayenesi ile olgular Diyabetik Retinopati evrelerine göre hafif non-proliferatif DRP, orta non-proliferatif DRP, ağır non-proliferatif DRP ve proliferatif DRP olmak üzere 4 grupta sınıflandırıldı. Proliferatif retinopati tanısı konan gruptaki 31 hastanın 24'ü yeni tanı almıştı ve geriye kalan 7 hasta ise daha önce panretinal lazer fotokoagulasyon yapılmış olgulardan oluştu. Lazer fotokoagülasyonun üzerinden en az 6 ay geçmiş olgular değerlendirmeye alındı Spektral Domain Optik Koherens Tomografi (SD-OKT) ile çekimleri yapıldı.  SD-OKT ile DMÖ tipi, santral maküla kalınlığı, koroid kalınlığı, subretinal sıvı varlığında subretinal sıvının horizontal ve vertikal çaplarının ölçümü, kist saptanan çekimlerde en büyük kistin vertikal ve horizontal çapları ölçülerek kaydedildi. FFA'da iskemik makulopati saptanan 3 olgunun 6 gözü, proliferatif DRP'li grupta panretinal lazer fotokoagülaasyon üzerinden 6 aydan az süre geçen bir olgunun 2 gözü çalışma dışı bırakıldı. Çalışmaya toplam 111 hastanın 221 gözü alındı 

Bulgular: Olguların yaş ortalaması 60.7 ± 8.5 (25-85) yıl olarak bulundu.  Yaş ortalaması ile DRP evreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmadı (p=0.401) Çalışmada 44(88 göz) kadın, 67(133 göz) erkek olgu vardı. Cinsiyet ile DRP evreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı değişiklik gözlendi (p=0.008). Görme keskinliği logMAR değeri ile DRP evreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı değişiklik saptandı.  (p=0.001). 
Santral maküler kalınlık değeri ile DRP evreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı değişiklik gözlendi (p=0.01). 
Kistoid maküler ödem saptanan gözlerde kist vertikal çap değeri ile DRP evreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. (p=0.047). Kistoid maküler ödem saptanan gözlerde kist vertikal çap değeri ile DRP evreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. (p=0.047). 
Epiretinal membran varlığı ile DRP evreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı değişiklik bulundu (p=0.001). Retinoskizis ile DRP evreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı değişiklik gözlendi (p=0.000). Elipsoid zon bütünlüğü ile DRP evreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı değişiklik bulundu (p=0.000). Eksternal limitan membran bütünlüğü ile DRP evreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı değişiklik gözlendi (p=0.000). Kon dış segment tübülasyonu ile DRP evreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı değişiklik bulundu (p=0.000). Subretinal sıvı varlığı ile DRP evreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı değişiklik bulundu (p=0.000). 

Sonuç: Çalışmamızda DRP evrelerini çoğu çalışmalardan farklı olarak 4 grupta değerlendirdik. Türk toplumunda DMÖ tiplerinin sıklığı diğer toplumlarla benzer özelliklerde olduğu düşünüldü. SD-OKT diyabetik retinopatiye bağlı maküler ödemde tanı ve tedavi prognozunu izleme açısından değerli bir yöntemdir. Daha çok hasta sayısı ile yapılmış çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: The purpose of this study is the classification of diyabetic macular edema (DME) according to diyabetic retinopathy stages, and comprehensive assessment of OCT parameters by using the SD-OCT in patients with recently diagnosed DME. 

Methods: 229 eyes from 115 patients, who have applied to our clinic with diyabetic retinopathy diagnosis and who did not receive intravitreal injection, focal or grid laser photocoagulation treatment for DME in the past, were included in the study. Best-corrected visual acuity, anterior segment inspection, detailed fundus examination, fundus fluorescein angiography were performed in all patients. By the help of fundus examination, cases were classified in 4 groups according to Diyabetic Retinopathy stages as mild non-proliferative DRP, moderate non-proliferative DRP, severe non-proliferative DRP and proliferative DRP. In the group diagnosed with proliferative retinopathy, 24 of 31 patients were recently-diagnosed patients, and remaining 7 patients were the cases who have undergone panretinal laser photocoagulation in the past. Cases who have received laser photocoagulation at least 6 months ago were taken into assessment. Imaging was performed with Spectral Domain Optic Coherence Tomography. DME type, central macula thickness, choroidal thickness, horizontal and vertical diameter of subretinal fluid (if subretinal fluid is present), and horizontal and vertical diameter of the largest cyst in images with cyst detection were measured and recorded with SD-OCT. 6 eyes from 3 cases who were determined to have ischemic maculopathy in FFA, and 2 eyes from one case in the proliferative DRP group who underwent panretinal laser photocoagulation less than 6 months ago were excluded from the study. A total of 221 eyes from 111 patients were included in the study. 

Results: Average age of the cases was determined as 60.7 ± 8.5 (25-85). No statistically significant relation was determined between average age and DRP stages (p=0.401) There was 44 (88 eyes) women, and 67 (133 eyes) men in the study. A statistically significant change was observed between gender and DRP stages (p=0.008). A statistically significant change was determined between visual acuity logMAR value and DRP stages.  (p=0.001). 
A statistically significant change was observed between central macular thickness value and DRP stages (p=001). 
A statistically significant relation was determined between vertical diameter of the cyst and DRP stages in the eyes where cystoid macular edema was detected (p=0.047). A statistically significant relation was found between vertical diameter of the cyst and DRP stages in the eyes where cystoid macular edema was detected (p=0.047). 
A statistically significant change was determined between the presence of epiretinal membrane and DRP stages (p=0.001). A statistically significant change was observed between retinoschisis and DRP stages (p=0.000). A statistically significant change was determined between ellipsoid zone integrity and DRP stages (p=0.000). A statistically significant change was observed between external limiting membrane integrity and DRP stages (p=0.000). A statistically significant change was determined between cone outer segment tubulation and DRP stages (p=0.000). A statistically significant change was found between the presence of subretinal fluid and DRP stages (p=0.000). 

Conclusion: In contradiction to most studies, we have evaluated DRP stages in 4 groups in our study. It was assumed that the incidence of DME types in Turkish population had similar characteristics with other populations. SD-OCT is a valuable method for the diagnosis and monitoring of treatment prognosis in macular edema due to diyabetic retinopathy. There is a need for further studies performed with a higher patient number.