22. dönem T.B.M.M.'nde çevreci siyasal tutumların parlamenterlerin özellikleri bakımından incelenmesi
An analysis of pro-environmental political behavior in 22nd TGNA with relations to parliamentarians characteristics
Yazar: FERHAT KESGİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET CEVHER MARIN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Parlamenterler = Parliamentaries ; Siyasetçi profili = Profile of politician ; Siyasi partiler = Political parties ; Çevre = Environment

Özet:
Türkiye'de 1980'lerden sonra etkileri giderek daha çok hissedilen ve toplumda kaygıya yol açan çevre sorunları; yasal, siyasal ve yönetsel karalar üzerinde de etkili olmuştur. Ülkemizde çevre konusundaki hukuki düzenlemelerin yetersizliği dikkate alındığında, parlamenterlerin bu konuyu düzenleyen somut kuralların oluşturulmasında önemli bir işleve sahip olduğu açıktır. Ancak bu durumda parlamenterlerin çevrenin korunmasına yönelik bir tutum içinde olmaları gerekmektedir. Dolayısıyla parlamenterlerin çevreci tutumlarını etkileyebilecek çeşitli sosyoekonomik ve siyasal faktörlerin bilinmesi önem taşımaktadır.Bu çalışmanın amacı 22. dönem TBMM'deki parlamenterlerin çevre ve çevrenin korunması konusundaki tutumları ile sosyoekonomik, demografik ve siyasal değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Bu amaçla 22. dönem TBMM'deki parlamenterlerin çevreyi koruma ve iyileştirmeye yönelik yasama teklifleri ile parlamenterlerin ve temsil ettikleri illerin sosyoekonomik, demografik ve siyasal özellikleri arasındaki ilişki çeşitli istatistiksel yöntemlerle incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre; sol ideolojiye mensup olma, yaş ve cinsiyet ile temsil edilen ilin nüfusu ve ilin GSYİH'tan aldığı pay ile çevresel yasama teklifleri arasında pozitif yönde bir ilişkisi bulunmaktadır. Diğer taraftan parlamenterlerin çevresel yasamama tekliflerine katılımı ile eğitim seviyeleri ve iktidar partisine mensup olmaları arasında negatif yönde bir ilişki tespit edilmiştir. İktidar partisine mensup olmanın çevresel yasama faaliyetlerine katılımı olumsuz etkilemesi, bağımlılık teorisinin öngörüleriyle de örtüşmektedir.Tezin bulguları, ülkemizde konuyla ilgili literatür, siyasa ve uygulama alanlarına birkaç noktada katkı sunmaktadır. Birincisi, bu çalışma parlamenterlerin çevreci tutumları ile demografik özellikleri ve temsil ettikleri illerin sosyoekonomik özellikleri arasındaki ilişkileri inceleyen bir ilk olması anlamında önem taşımakta ve ülkemizde bu alandaki boşluğun giderilmesine katkı sağlamaktadır. İkincisi, çevreyi koruma veya iyileştirmeye yönelik tutum içinde olan parlamenterlerin özelliklerinin öğrenilmesi, çevreci STK'ların lobi faaliyetlerinde hangi parlamenterler üzerinde yoğunlaşmaları gerektiğini öğrenmeleri açısından önem taşımaktadır. Son olarak, bu tezin bulgularının çevreci seçmenlerin daha bilinçli tercihler yapmalarına yardımcı olacağı umut edilmektedir.Anahtar Kelimeler: TBMM, Parlamenterler, Çevreci tutumlar, Çevresel yasama teklifleri, Bağımlılık teorisi, Ekolojik modernizasyon teorisi, Siyasi ideoloji.

Abstract:
Environmental problems whose effects had been felt more seriously and had led to concern in the society since 1980?s also affected administrative and political decisions in Turkey. Considering the inadequate legal measures involving environmental protection in our country, it is clear that there is a significant role parliamentarians can play to fill in this gap. However, this requires parliamentarians should have an attitude or behavior toward protection of environment. Therefore, there is need to study the socioeconomic and political factors affecting parliamentarians?s attitudes toward environmental protection.The purpose of this study was to analyze the relationships of the parliamentarians? pro-environmental legislative behavior in 22nd Turkish Grand National Assembly with their socioeconomic and demographic characteristics as well as with those of the provinces where they had been elected. The findings showed that number of pro-environmental legislations had statistically significant positive relations with left-wing political ideology, age, gender, population size and GNP share of the province where the parliamentarian was elected. On the other hand, the number of pro-environmental legislations was negatively correlated with level of education and the membership of the party in the power.This study may contribute to our knowledge in many ways. First, it shows that the number of pro-environmental legislations had relations with some socioeconomic and demographic feature of parliamentarians and their provinces. As this is a first study that analyzes pro-environmental legislation with relation to characteristics of parliamentarians and provinces where they are elected, it will hopefully contribute to the literature in this area. Secondly, the study will help efforts of the environmentalist groups lobbying for the protection of our environment, as it shows which personal characteristics are positively correlated with pro-environmental legislative behaviors. Thirdly and the last, this study may help electorates with environmental concern to make a better choice in electing their candidates.Keywords: TGNA, Parliamentarians, Pro-environmental attitudes, Pro-environmental legislative proposals, Dependency Theory, Ecological Modernization Theory, Political Ideology.