Mağduru suçlamak: Asistan hekimlerin mobbing deneyimleri üzerine nitel bir çalışma
Blaming the victim: A qualitative study on mobbing experiences of assistant practitioners
Yazar: KAĞAN UZUN
Danışman: DOÇ. DR. CAN ÇALICI
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Mobbing, endüstriyelleşmenin hızlanması ile birlikte akademik yayınlarda daha
çok mercek altına alınmaya başlamıştır. Literatürde de mobbing birçok farklı
araştırmacı tarafından nicel olarak araştırılmış hem endüstride hem de sağlık sektöründe
detaylı istatistik elde edilmiştir. Mesleğinin henüz ilk yıllarında olan asistan hekimlerin
konu olduğu araştırmalar ise hem az sayıda hem de nicel türdendir. Depresyon ve
tükenmişlik ölçeğinin uygulandığı bu çalışmalarda nicel veri elde edilmiş ama
derinlemesine görüşme yöntemine başvurulmadığı için asistan hekimlerin tecrübelerine
dair şahsi yorumları henüz elde edilememiştir. Bu bilgiler ışığında hem sağlık sektörü
habitusu hem de asistan hekimlerin kişisel deneyimleri ile ilgili nitel araştırma eksiği
gözle görülür haldedir. Bu araştırmanın amacı mesleğinde yeni sayılabilecek asistan
hekimlerin çalışmaya başladıkları ortamdaki mobbing deneyimlerine ışık tutarak sosyal
dengeleri keşfetmek ve bu dengelerin nasıl çalıştığını yorumlarken sağlık sektöründeki
mobbing deneyimlerini gündeme getirerek farkındalığı artırmak olacaktır. Sosyal
dengeleri oluşturan unsurlar ise hastane habitusu, mobbing, mobbingin kim tarafından
kime uygulandığı, viktimoloji perspektifinden bu aksiyonun suçlusu olarak kimin
görüldüğü ve mağduriyet sonrası ortaya çıkan psikolojik ve sosyolojik değişiklikler
olarak gösterilebilir. Araştırma sonucunda elde edilen nitel bulgular ışığında asistan
hekimlerin karşılaştığı yaygın mobbing modelleri, bu modellere göre verilen
reaksiyonlar ve psikolojik etkiler, mobbing mağduru olunmasına rağmen çevresinden ve
enstitülerden yeterince destek alınamayışı, hatta bazı durumlarda kurban olduğu için
suçlanıyor olunuşu analiz edilerek bu değişkenleri tek potada toplayacak kişisel veya
sistemsel bir öneride bulunmak da araştırmanın nihai sonuçlarındandır.

Abstract:
With the acceleration of industrialization, mobbing has begun to be scrutinized
more in academic publications. In the literature, mobbing has been investigated
quantitatively by many different researchers and detailed statistics have been
obtained both in industry and in the health sector. The studies involving assistant
physicians who are in the first years of their profession are both small in number
and quantitative. In these studies where the depression and burnout scale was
applied, quantitative data was obtained, but since the in-depth interview method
was not used, the personal comments of the assistant physicians about their
experiences could not be obtained yet. In light of this information, it is apparent
that there is a lack of qualitative research on both the health sector habitus and the
personal experiences of assistant physicians. The aim of this research will be to
explore social balances by shedding light on the mobbing experiences of assistant
physicians, who may be considered new to their profession, in the environment
where they start working, and to raise awareness by bringing up mobbing
experiences in the health sector while interpreting how these balances work. The
elements that create social balances can be shown as hospital habitus, mobbing,
by whom mobbing is applied to whom, who is seen as the culprit of this action
from the victimology perspective, and the psychological and sociological changes
that occur after victimization. In the light of the qualitative findings obtained as a
result of the research, the common mobbing models encountered by assistant
physicians, the reactions and psychological effects given according to these
models, the lack of support from the environment and the institutes despite being
a victim of mobbing, and even being blamed for being a victim in some cases,
will be analyzed. One of the final results of the research is to make a personal or
systematic suggestion that will bring these variables together in a single pot.