Sepsisli hastalarda nöron spesifik enolaz (NSE) ve S-100 β belirteçlerinin araştırılması
Research of neuron specific enolase (NSE) and S-100 β markers in patients with sepsis
Yazar: BEHİÇ VOLKAN BOZ
Danışman: DOÇ. DR. AYHAN SARITAŞ
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Merkez sinir sistemi = Central nervous system ; Nöron spesifik enolaz = Neuron specific enolase ; Protein S = Protein S ; Sepsis = Sepsis

Özet:
Giriş ve Amaç:
Sepsis enfeksiyona sekonder vücut savunma mekanizmaları tarafından oluşturulan sistemik inflamatuvar yanıttır. Bu yanıt erken safhada savunma mekanizmalarına mikroorganizmalar ile mücadelede kolaylık sağlarken ilerleyen süreçte immün sistem yanıtı konakçı sistemlerinde hasar oluşturmaya başlar. Sepsis dünya çapında önemli mortalite nedenidir. ABD Ulusal Sağlık İstatistikleri Merkezi (National Center for Health Statistics) verilerine göre sepsis koroner dışı yoğun bakım ünitelerinde mortalitenin en sık ikinci sebebidir; tüm toplumdaki ölüm nedenleri arasında 10. sıradadır (1).
Nöron Spesifik Enolaz (NSE) ve S-100 β santral sinir sistemi hasarını ortaya koymada kullanılabilirliği araştırılan popüler biyobelirteçlerdir. NSE, beyindeki nöronlara lokalize bir enzim olup glikolizde önemli role sahiptir (2). S-100 β, hücre içi kalsiyum bağlayıcı bir protein dimeridir (3). NSE ve S-100 β düzeylerinin nöronal hasarlanma oluşturan durumlarda yükseldiği bilinmektedir.
Sepsiste santral sinir sistemi (SSS) etkilenmesinin gösterilmesinde ve prognozun tayininde işe yarayabilecek bir biyobelirteç ihtiyacı vardır. Bu çalışmanın amacı sepsisli hastalarda bozulan metabolik durumdan olası SSS hasarının tespit edilmesinde NSE ve S-100 β biyobelirteçlerinin kullanılabilir ve klinisyene prognoz açısından yol gösterici birer biyobelirteç olup olmadıklarını araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem:
Düzce Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Acil Servisi'ne 01.01.2014 ila 31.12.2014 tarihleri arasında başvuran ve 1992 The ACCP (American College of Chest Physicians) ve SCCM (Society of Critical Care Medicine) Sepsis ve Organ Yetmezliği Uzlaşı Konferansı'nda kabul edilen evrensel sepsis kriterlerine göre sepsis tanısı alan toplam 70 hasta çalışmaya dâhil edilmiştir. Prospektif bir vaka
kontrol çalışması olarak tasarlanmıştır. Hastalardan alınan venöz kan örneklerinde NSE ve S-100 β düzeyleri ile temel biyokimyasal değerler incelenmiştir. Veriler kontrol grubu ile kıyaslanarak çeşitli istatistiksel testler ile anlamlılığı değerlendirilmiştir.
Bulgular:
Sepsis hastalarında NSE düzeyi 0,1210 μg/L (min:0,001; mak:1,781 μg/L) ve S-100 β düzeyi 0,4735 μg/L (min:0,158; mak:2,372 μg/L) olarak saptanmıştır. 6 aylık takipte eksitus olmuş hastalardaki NSE düzeyi 0,1100 μg/L (min:0,00; mak:0,66 μg/L) ve S-100 β düzeyi 0,5800 μg/L (min:0,16; mak:1,11) olarak bulunmuştur. Sepsis hastalarında NSE ve S-100 β düzeyleri kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı olarak düşük saptanmıştır. 6 aylık takipte sepsis nedeniyle eksitus olan hastalarda eksitus olmayan gruba göre NSE ve S-100 β düzeyleri açısından istatistiksel anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Çalışmamızdaki sepsis tanılı hastaların albümin ve S-100 β düzeyleri arasında sınırda bir istatistiksel anlamlılık mevcut olup diğer laboratuvar testleri açısından istatistiksel bir ilişki gösterilememiştir. Sepsis tanısı alarak 6 aylık takipte eksitus olmuş hastalarda GKS değerleri ile NSE ve S-100 β düzeyleri arasında bir ilişki saptanmamıştır.
Sonuç:
Bu çalışma, mortalite oranı son derece yüksek olan sepsis klinik sendromunda olası SSS hasarları belirlemek ve prognozu tahmin etmede kullanılabilir bir biyobelirteç bulabilmek amacıyla bilim insanlarına ilham kaynağı olabilecektir. Sepsis ile NSE ve S-100 β ilişkisini daha doğru ortaya koymak üzere çalışmamızdaki sınırlılıkların da giderildiği daha ileri araştırmalara ihtiyaç vardır. Böylece daha anlamlı sonuçlara ulaşılabilecektir.

Anahtar kelimeler: Sepsis, Nöron Spesifik Enolaz, S-100 β

Abstract:
Object and Aim:
Sepsis is a systemic inflammatory response generated secondary to the infection by immune system. It provides convenience to fight against microorganisms in the early stages of systemic inflammatory response but, immune system response begins to damage the host body in the late period. Sepsis is a major cause of mortality in the world. Sepsis is the second most common cause of mortality in non-coronary intensive care units according to the US National Center for Health Statics Sepsis is in the 10th place among the causes of death in all societies. (1).
Neuron Specific Enolase and S-100 β are popular biomarkers researched for availability in identifying central nervous system injury. NSE which is localized on neurons in the brain has an important role in glycolysis. (2). S-100 β is an intracellular calcium-binding protein dimer (3). It's known that NSE and S-100 β serum levels rise in neuronal injury.
A biomarker which is useful in diagnosis central nervous system injury and determining the prognosis has been needed. The aim of our research is to investigate NSE and S-100 β biomarkers if they are useful in diagnosis central nervous system injury and helpful for clinicians in determining the prognosis in patients with sepsis.
Materials and Methods:
70 patients who admitted to Duzce University Research and Training Hospital Emergency Department between 01.01.2014 to 31.12.2014 enrolled to the research. The patients diagnosed as sepsis according to universal sepsis and organ failure criteria adopted at 1992 The ACCP (American College of Chest Physicians) and SCCM (Society of Critical Care Medicine) Consensus Conference. It is designed as a prospective, case-control study. NSE, S-100 β levels and basic biochemical tests were
examined on venous blood samples taken from patients. The data were compared with a control group and the significance of data was evaluated with various statistical tests.
Results:
NSE level was found as 0,1210 μg/L (min:0,001; max:1,781 μg/L) and S-100 β level was found as 0,4735 μg/L (min:0,158; max:2,372 μg/L). In patients died at six month follow-up, NSE level was found as 0,1100 μg/L (min:0,00; max:0,66 μg/L) and S-100 β level was found as 0,5800 μg/L (min:0,16; max:1,11). NSE and S-100 β levels in patients with sepsis were found statistically significant lower than the control group. At six month follow-up there was no statistically significant difference between patients who died due to sepsis and survivors in terms of NSE and S-100 β levels. In patients with sepsis there was a statistically borderline significant between albumin and S-100 β levels but there was no statistically significant between the other laboratory tests. At six month follow-up there was no statistically significant difference between GCS and NSE-S-100 β levels in patients with sepsis who died.
Conclusion:
This research may be helpful for scientists to explore a biomarker to diagnosis possible central nervous system injury and useful for determining the prognosis in sepsis clinical syndrome which the mortality rate is extremely high. It's needed further research to identify correlation between NSE and S-100 β without limitations as ours. So that, it can obtained more significant results.

Keywords: Sepsis, Neuron Specific Enolase, S-100 β