Kraniyosinostoz cerrahisi sonrası nörokognitif ve sosyal gelişimlerin değerlendirilmesi
Evaluation of neurocogni̇ti̇ve and soci̇al developments after crani̇osynostosi̇s surgery
Yazar: YİĞİT AKSOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ALP ÖZGÜN BÖRCEK
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Kraniyosinostozlar = Craniosynostoses

Özet:
Amaç: Non-sendromik kraniyosinostoz, uzun yıllardır kozmetik deformite olarak kabul ediliyorken, günümüzde artık optimal tedavisi yapılsa dahi, beyin gelişimine negatif etkileri olduğu tartışılmaktadır. Bu çalışmada non-sendromik kraniyosinostoz tanısı almış ve optimal cerrahi tedavileri yapılmış çocukların, yaş, cinsiyet ve sosyal statü olarak benzer sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılarak, nörokognitif ve sosyal gelişim geriliği mevcudiyetini araştırmayı hedefledik. 
Gereç ve Yöntem: Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dalı'nda daha önceden non-sendromik kraniyosinostoz nedeniyle opere edilen 2-6 yaş arasındaki 73 çocuk hasta ve aynı bölüm polikliniğine ayaktan başvuran sosyodemografik olarak eş, 107 sağlıklı çocuk çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmaya katılan çocukların ebeveynlerine, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nöroloji Bilim Dalı tarafından, Bayley-III Bebek ve Çocuk Gelişim Ölçeği'nden uyarlanarak oluşturulan ve "Kişisel Sosyal Gelişim", "Kaba Motor Harket Gelişim", "İnce Motor Hareket Gelişim" ve "Dil Bilişsel Gelişim" bölümlerini içeren nörokognitif ve sosyal gelişim ölçeği uygulanmıştır. 
Bulgular: Non-sendromik kraniyosinostoz nedeniyle optimal cerrahi tedavileri yapılan hastaların ileri dönem incelemelerinde kişisel sosyal gelişim geriliği ve kaba motor hareket gelişim geriliği saptanmamıştır. İnce motor hareket gelişim geriliği riski, normal popülasyona göre 4,79 kat yüksek, dil bilişsel gelişim geriliği riski ise normal popülasyona göre 5,75 kat yüksek saptanmıştır.  Kraniyosinostoz tipi ile ilişkili herhangi bir farklılık bulunmamıştır.
Sonuç: Non-sendromik kraniyosinostoz, her ne kadar uygun zamanlı tedavi edilse dahi, uzun dönemde çocukların nörokognitif ve sosyal gelişimlerinde problemler yaşanabilmektedir. Bu nedenle bu hastaların cerrahi tedavisi tamamlandıktan sonra takipten çıkarılmaması, multidisipliner olarak gelişimlerinin detaylı incelenmesi ve olası gelişim problemleri tespit edildiğinde fiziksel ve psikolojik tedavi yöntemleri ile gelişimlerinin normal aralığa çıkarılması önerilmektedir.

Abstract:
Objective: While non-syndromic craniosynostosis has been accepted as a cosmetic deformity for many years, it is now discussed that it has negative effects on brain development, even if it is optimally treated. In this study, we aimed to investigate the presence of neurocognitive and social developmental problems in children diagnosed with non-syndromic craniosynostosis and who underwent optimal surgical treatment, by comparing them with a healthy control group of similar age, gender and social status.
Methods: 73 pediatric patients aged 2-6 years who had previously been operated for non-syndromic craniosynostosis in Gazi University Faculty of Medicine, Department of Neurosurgery and sociodemographically matched 107 healthy children who applied to the outpatient clinic of the same department were included in the study. The neurocognitive and social development scale, which was adapted from Bayley-III Infant and Child Development Scale by Gazi University Faculty of Medicine, Department of Pediatric Neurology, was applied to the parents of the children participating in the study. The scale includes "Social Development", "Gross Motor Development", "Fine Motor Development" and "Language Development" sections.
Results: Social developmental problems and gross motor developmental problems were not found in the patients who underwent optimal surgical treatment for non-syndromic craniosynostosis. The risk of fine motor developmental deficiencies were 4.79 times higher than the normal population, and the risk of language developmental deficiencies were 5.75 times higher than the normal population. No differences associated with suture site were found.
Conclusions: Although non-syndromic craniosynostosis is treated at the right time, problems may occur in the neurocognitive and social development of children in the long term. For this reason, it is recommended that these patients should be followed up after the surgical treatment is completed, their development should be examined in detail in a multidisciplinary manner, and their development should be brought to the normal range with physical and psychological treatment methods when possible developmental problems are detected.