Üstbilişsel ve internet tabanlı üstbilişsel öğretim yöntemlerinin öğrencilerin hücre bölünmesi ve kalıtım konusundaki başarılarına, tutumlarına ve üstbilişsel düşünme düzeylerine etkisi
The effects of metacognitive and web based metacognitive methods students' understanding, attitudes and metacognitive thinking levels  in heredity and cell division issue
Yazar: ABDULKADİR ÖZKAYA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AYDOĞDU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Bilişüstü beceri = Metacognitive skills ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Web tabanlı eğitim = Web based education ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Üstbilişsel öğrenme stratejileri = Metacognitive learning strategy ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İnternet = Internet

Özet:
Bu çalışmanın amacı; üstbiliş faaliyetleri ile zenginleştirilmiş internet tabanlı öğretim materyalinin ilköğretim sekizinci sınıf hücre bölünmesi ve kalıtım konularını anlamalarına olan etkisini incelemektir. Bu doğrultuda araştırma, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen üzerine modellenmiştir. Araştırma, 2010?2011 eğitim-öğretim yılında 125 sekizinci sınıf öğrencisiyle yürütülmüştür. Araştırmanın deney grubunda bulunan örgencilere (n=30), üstbiliş bilgi ve becerilerini geliştirmek amacıyla, dokuz hafta süreyle üstbiliş faaliyetleri ile zenginleştirilmiş internet tabanlı öğretim materyali uygulanmıştır. Diğer deney grubunda (n=31) ise sadece üst bilişsel faaliyetler ile zenginleştirilmiş eğitim uygulanmıştır. Kontrol gruplarında (n=33 ve  n=31) ise var olan normal sürecin devam etmesi sağlanmıştır. Araştırmada kullanılacak veriler, Hücre Bölünmesi ve Kalıtım Başarı Testi, Üstbiliş Ölçeği, Fen ve Teknoloji Dersine Yönelik Tutum Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Üstbilişsel faaliyetlere dayalı etkinliklerin kullanıldığı deney grubu ile internet tabanlı ortamda üstbilişsel faaliyetlere dayalı etkinliklerin kullanıldığı deney gruplarının kontrol gruplarına göre daha başarılı olduğu görülmüştür. Ayrıca internet ortamında üstbilişsel faaliyetlere dayalı etkinliklerin kullanıldığı deney grubunun sadece üstbilişsel faaliyetlere dayalı etkinliklerin kullanıldığı deney grubundan başarılı olduğu bulunmuştur.İnternet ortamında üstbilişsel faaliyetlere dayalı etkinliklerin kullanıldığı deney grubunun üstbilişsel faaliyetlere dayalı etkinliklerin kullanıldığı deney grubu ile kontrol gruplarına göre tutumları arasında anlamlı bir farka rastlanmıştır. Bu farkın internet tabanlı ortamda üstbilişsel faaliyetlere dayalı etkinliklerin kullanıldığı deney grubu lehine olduğu tespit edilmiştir.Açıklayıcı bilgi ve bilişsel strateji alt boyutlarında internet ortamında üstbilişsel faaliyetlere dayalı etkinliklerin kullanıldığı deney grubu ile kontrol grupları arasında deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kendini kontrol alt boyutunda internet tabanlı üstbilişsel faaliyetlere katılan grup diğer deney grubuna göre daha olumlu yönde farklılaşmıştır. Koşulsal bilgi alt boyutu internet ortamında üstbilişsel faaliyetlerin kullanıldığı deney grubu lehine diğer üç gruptan olumlu yönde farklılaşma göstermiştir. Deney ve kontrol grupları yöntemsel bilgi, planlama, kendini değerlendirme ve kendini izleme alt boyutları açısından bir değişim göstermemişlerdir.


 Anahtar Kelimeler: üstbiliş, internet tabanlı öğretim, fen eğitimi, başarı, tutum, üstbilişsel düşünme düzeyi

Abstract:
The purpose of this study, is to investigate the effects of web-supported teaching material  enriched with the help of metacognition on eight grade cell division and understanding inheritance issues. On this direction, the research was modelled on pre and post test controlled group experimental design. The research was carried out on 125 eighth grade students in 2010-2011 academic year. Students (n=30), in the research experimental group, indor to develope metacognitive knowledge and skills, were based web-supported teaching material enriched with the help of metacognition for a period of nine weeks. In other experimental group (n=31), education only enriched with the help of top-cognitive activities were based. In control groups (n=33 and 31) the normal process has been provided to continue. The data used in this study, cell division and inheritance achievement test, metacognition scale, were ontained by using attitude scale science and technlogy lesson.Contrary to control groups, both based on metacognitive activities used experimental group and based on web-supported metacognitive activities used experimental group were seen to be more successful. On the other hand, the experimental group based on web-supported metacognitive activities was found to be more successful than the experimental group based on mtacognitive activities. Attitudes affected by based on web-supported metacognitive activities used experimental group showed some knowledgable differences compared to based on metacognitive activities used experimental group and control groups. Metacognitive activities in web based activities based on this difference in favor of the experimental group were found to be used.Activities based on subscale of descriptive information and cognitive strategy on the web based using metacognitive activities between the experimental group and the control group showed that there are significant differences in favor of the experimental group. In self-control subscale participating web based metacognitive activities than the other experimental group differed in a positive way. Metacognitive activities on the internet using conditional knowledge subscale of the other three groups in favor of the experimental group showed a positive differentiation. The experimental and control groups, procedural knowledge, planning, self-assessment and self-monitoring demonstrate any change in terms of sub-dimensions.



Keywords: metacognition, web-based teaching, science education, achievement, attitude, the level of metacognitive thinking