Türkiye'de 1930-1950 dönemindeki mimari yarışmalar ve ideoloji
The architectural competitions between 1930-1950 and ideology in Turkey
Yazar: ERDİNÇ KOLCU
Danışman: Y.DOÇ.DR. AYŞEN ÇELEN ÖZTÜRK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
ivÖZETBu araştırmanın konusu; Tek Partili dönemde Türkiye'de açılan mimari yarışmalararacılığıyla, Türkiye'deki mimarlık ortamının incelenmesidir. Amaç; yarışmaların,ideolojiyle ilişkisi üzerinden, sosyal yaşamın yeni biçimlerini araştırmaktır.Bunun için benimsenen yöntem şu olmuştur: Toplumsal bir kabuk niteliğindekiideoloji kavramının, yaşamın en belirgin örgütleyicisi olduğu saptanmıştır. Tek Partilidönemde, sosyal yaşamın belirleyicileri niteliğindeki Halkevleri'nin analizi üzerindedurulmaktadır. Sosyal yaşam, Halkevleri ve mimari yarışmalar arasında kurulan ilişki,Bursa Halkevi Mimari Proje Yarışması üzerinden incelenmektedir.lk bölümde Türkiye Cumhuriyeti'nin benimsediği ideolojiyle, mimari yarışmalararasındaki ilişki incelenmiştir. Yöneticilerin ve mimarın, yarışmaları algılama biçimigözden geçirilmiştir. Oluşturulan şartnameler ve mimarın yaklaşımı ele alınmıştır.kinci bölümde gündelik yaşamdan devlet politikalarına kadar geniş bir yelpazeyesahip olan ideoloji kavramı incelenmiştir. Tarihsel sürekliliğe sahip olan ideolojikyapıların bireyi ve toplumu biçimlendirmesi ele alınmıştır. Devletin ideolojisiirdelenmiştir.Üçüncü bölümde Türkiye Cumhuriyeti'nin Tek Partili dönemde ürettiği politikalarüzerinde durulmuş ve mimarlık ortamının bu politikalarla teması incelenmiştir.Dördüncü bölümde ideolojinin kapsadığı, sosyal yaşamın yeni biçimleri veHalkevleri'nin bu yeni biçimlere bakışı incelenmiştir.Sonuç bölümünde mimarlığın edindiği karmaşık yapının kendi bünyesinin uzantısıolan ortamlar tarifleyerek geliştirilebileceği değerlendirmesi yapılmaktadır.Anahtar kelimeler: Mimari yarışmalar, şartname, politika, mimarlık tarihi, ideoloji,program, kültür, kimlik, fikir.

Abstract:
vSUMMARYThe topic of this research is the analysis of the architectural atmosphere in the singleparty period by the means of the architectural competitions helded in this period inTurkey. The aim is to search the new forms of social life over the relationship of thecompetitions with ideology.The method taken for this examination is as follows: It is determined that ideology,as a social shell is the main organizer of life. In the single party period, the People?sHouses, as an importing determining factor of the social life, and their existencedynamics are discussed and analyzed. The relations between social life, the People?sHouses and the architectural competitions are researched within the example of BursaPeople?s House Architectural Project Competition.In the first chapter, the relation between the official ideology in Turkish Republicand the architectural competitions is analyzed. The administrator?s and the architect?sown perception forms for the competitions is studied. The specifications prepared forcompetitions and the architect?s approaches are examined.In the second chapter, the ideology concept which has a wide spread from the casuallife to government policies, also it is historically continuous and shaping out theindividual and the society, is studied. The relationship between the state and theideology is discussed.In the third chapter, the policies of the Turkish Republic developed in the singleparty period and the interaction of the architectural environment with these policies areexamined.In the fourth chapter, new forms of social life in the scope of ideology and thePeople?s Houses? approach to these new forms.In the conclusion part, an evaluation is made that the complex structure whicharchitecture gained can be developed by describing environments that are extensions ofits own structure.viKeywords: Architectural competitions, competition specification, policy,architecture history, ideology, program, culture, identity, idea