Açık ocaklarda alternatif rehabilitasyon modellerinin geliştirilmesi ve örnek bir uygulama
The development of alternative rehabilitation models in open pits and a case study
Yazar: ÇAĞATAY PAMUKÇU
Danışman: DOÇ. DR. FERHAN ŞİMŞİR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Bölümü / Maden İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Bu tez çalışmasında ilk olarak, açık maden ocaklarının ıslahı ile ilgili terimler açıklanmış ve madenlerde rekültivasyonla ilgili ortak bir terminoloji yaratılmaya çalışılmıştır, ikinci bölümde açık olarak işletilen ve önceden terk edilmiş maden sahalarının çevreye ve topluma vereceği zararlar bilimsel, sosyal ve estetik yönden ele almarak irdelenmiştir. Açık maden ocaklarının bu olumsuz etkilerini ortadan kaldırmak için alınması gereken hukuki önlemler tartışılmış ve bu kapsamda dünyadaki ve Türkiye'deki ÇED uygulamaları ile madencilik faaliyetleri hakkındaki mevzuat kıyaslamalı olarak verilmiştir. Tezin uygulamalı bölümünde ise izmir ili Bornova-Belkahve mevkiinde bulunan taş ocaklarının rekültive edilerek terk edilmesi incelenmiştir. Bu amaçla ilk etapta bölgenin jeoloji, hidrojeoloji, coğrafik konum, topografya, iklim, alt yapı, üretim koşullan, bitki örtüsü ve fauna gibi detaylı bir envanteri çıkarılmıştır. İlk çabalar olarak anılan taş ocaklarının restorasyon amaçlı patlatma tekniği kullanılarak basamak geometrisi düzenlenmiş ve şevler çevre topografyası ile uyumlu bir geçiş gösterecek şekilde duraylı hale getirilmiştir. Bitkilendirme aşamasında ise bölgede egemen olan iklim koşullan ve bitki örtüsüne göre bitki türü seçimi yapılmıştır. Son aşamada ise ocakların terk edildikten sonraki durumlan için değişik alan kullanım planlan ortaya konmuş ve bu alternatiflerin uygulanabilirlikleri yurtdışındaki benzer ocaklara atıflar yapılarak araştınlmışür. Anahtar Kelimeler: Açık ocak, rekültivasyon, ÇED, bitkilendirme, alan kullanım planı.

Abstract:
In this study of doctorate thesis, first of all the terms about the reclamation of mines have been explained and a common terminology has been created related to the recultivation at mine sites. In the second chapter, the negative impacts of the operating and abandoned open pit mines have been handled socially, environmentally and aesthetically. In order to eliminate the negative effects of open pits, regulatory precautions that should be taken, have been discussed and the legislation about mine permit, mine abandonment and Environmental Assessment Projects have been comparatively expressed for domestic and international applications. In the episode of case study, the abandonment of the quarries, which are located in the vicinity of Bornova-Belkahve in Izmir, has been investigated after being reclaimed. For this reason, a profound geological, hydrogeological, vegetative cover, climate, elevation, production capacity and existing fauna inventory about the region has been put forward. As the initial rehabilitation efforts, the geometry of the benches have been scaled due to restoration-oriented blasting techniques ending in smooth curvature with the surrounding topography. Under the vegetation studies, proper plant types have been selected according to the climatic conditions and vegetative cover dominating the site. Consequently, diverse land use plans have been recommended for the after use of the area and the applicability of these reclamation alternatives have been examined referring to the similar applications in the limestone quarries located abroad. Keywords: Open pit, reclamation, EIA, vegetation,, land use planning.