Zihinsel yetersizliği olan bireylere otel kat hizmetleri becerilerinin öğretiminde videoyla model olma stratejisinin etkililiği
The effects of video modelling in teaching hotel house-keeping skills in for young adults with intellectual disabilities
Yazar: H.DENİZ DEĞİRMENCİ
Danışman: DOÇ. DR. ARZU ÖZEN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Bölümü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri kazandırma = Skill acquiring ; Kat hizmetleri = House keeping ; Müşteri hizmetleri = Customer services ; Otel hizmetleri = Hotel services ; Oteller = Hotels ; Video sıkıştırma = Video compression ; Videoyla model olma = Video modelling ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Çalışma becerisi = Study skills

Özet:
Araştırmada, zihinsel yetersizliği olan bireylere otel kat hizmetleri becerilerinin öğretiminde videoyla model olma stratejisinin etkililiği ve deneklerin video aracılığı ile sunulan hedeflenmeyen bilgi kazanım düzeyleri değerlendirilmiştir. Aynı zamanda, araştırmaya katılan deneklerin öğretmenlerinin öğrencilerine otel kat hizmetleri becerilerinin videoyla model olma stratejisi ile öğretimi hakkındaki görüşlerinin neler olduğu ve hedef becerileri içeren meslek dalında çalışan personelin araştırmaya katılan deneklerin sergiledikleri otel kat hizmetleri becerilerinin niteliği ve bu bireylerin istihdam edilebilirlilikleri hakkındaki görüşlerinin neler olduğu incelenmiştir.Araştırmaya Eskişehir Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bir iş okuluna devam eden, hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan, 18?21 yaşları arasında dört öğrenci katılmıştır. Araştırmada otel kat hizmetleri becerilerinin öğretiminde videoyla model olmanın etkililiği tek denekli araştırma yöntemlerinden davranışlar arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın uygulama ve yoklama oturumları, Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı Ali Güven Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi'nin uygulama otelinde standart bir odada gerçekleştirilmiştir. Genelleme oturumları ise, uygulama otelinin süit odasında düzenlenmiştir.Araştırmanın bulguları, videoyla model olma stratejisinin hafif derecede zihinsel yetersizliği olan bireylerin otel kat hizmetleri becerilerini kazanmalarında etkili olduğunu ve deneklerin uygulama oturumları sona erdikten sonra da bu becerilerin kalıcılığını sağlayarak farklı ortama genelleyebildiklerini göstermiştir. Video aracılığı ile sunulan hedeflenmeyen bilgi kazanım düzeyine ilişkin bulgular, araştırmaya katılan deneklerden bir tanesinin hedeflenmeyen bilgi kazanımını %100 doğrulukta gerçekleştirdiğini göstermiştir. Diğer denekler ise, hedeflenmeyen bilgi kazanımını ortalama %49.50 (ranj= %33 - %66) doğruluk düzeyinde gerçekleştirmişlerdir.Araştırmanın sosyal geçerlilik bulguları, deneklerin öğretmenlerinin videoyla model olma stratejisi ile otel kat hizmetleri becerilerinin öğretimine ilişkin görüşlerinin olumlu olduğunu göstermiştir. Hedef becerilere ilişkin meslek dalında çalışan personel ise, deneklerin performansına ilişkin düşüncelerinin olumlu olduğunu; ancak, bu bireylerin istihdam edilebilirlilikleri konusunda kararsız olduklarını belirtmişlerdir.Anahtar Kelimeler: İş becerileri, otel kat hizmetleri becerileri, videoyla model olma, zihinsel yetersizlik, hedeflenmeyen bilgi.

Abstract:
The purpose of this study was to evaluate the effectiveness of video modeling (VM) in teaching hotel house-keeping skills to young adults with intellectual disabilities. Maintance and generalization effects of video modeling were investigated in this study as well. Furthermore, acquisition of video-based non target skills and social validity of the study was also assessed by asking the teachers? ideas on teaching hotel house-keeping skills by video modeling to their students and asking the people?s ideas, who work in hotel house-keeping sector, on the students? performance at target skills and the acceptability of the students? performances and their ideas on being able to be employed of these students. In the study, some data were collected for both interobservers reliability and procedural reliability.The effectiveness of VM was evaluated by using a multiple probe across behaviors design and replicated across four adults with mild intellectual disabilities whose ages range from 18 to 21. All instructional and maintenance sessions occured in a standart room at a hotel in city center. Generalization of skills was assessed in a suit-room of hotel.Results indicated that VM, was effective in teaching hotel house-keeping skills to young adults with intellectual disabilities. Skills, which were maintained over time, were further generialized at high levels to suit room in the same hotel. Assessment of video-based non target skills data showed that one participant acquired 100% correct on non target skills while the other three participants, whose performances range from 33% to 66%, could not acquire at such high levels.Key words: Job skills, hotel house-keeping skills, video modeling, intellectual disability, non target skills.