Bilimsel atıf indeksinde yer alan üç endodonti dergisinin 2001-2005 ve 2016-2020 yılları arasındaki bibliyometrik analizi: Kök kanallarının kemomekanik şekillendirilmesi ve doldurulması
Bibliometric analysis of three endodontics journals in the science citation index between 2001-2005 and 2016-2020: chemomechanical preparation and obturation of root canals
Yazar: NİLAY EZENTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. EMEL UZUNOĞLU ÖZYÜREK
Hacettepe Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Atıf dizinleri = Citation indexes ; Bibliyometri = Bibliometry ; Bibliyometrik çözümleme = Bibliometric analysis ; Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Dental pulpa boşluğu = Dental pulp cavity ; Endodonti = Endodontics ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Bu çalışmanın amacı; kanal tedavisinin mekanik, kimyasal şekillendirme ve doldurma aşamalarını konu alan ve Bilimsel Atıf İndeksinde yer alan 3 endodonti dergisinde (Australian Endodontic Journal, Journal of Endodontics ve International Endodontic Journal) yayınlanmış olan makalelerin bibliyometrik analizini yapmak ve araştırmacılara güncel çalışma konularıyla ilgili yol göstermektir. Çalışmada 2001-2005 ve 2016-2020 olmak üzere iki farklı 5 yıllık dönemde dergilerdeki ilgili konularda yapılan tüm yayınlar, 2 araştırmacı tarafından 3 farklı zamanda değerlendirilmiştir. Değerlendirmede kullanılan parametreler ilk yazarın ülkesi, yazar sayısı, ulusal ve uluslararası iş birliği, çalışma tipi, atıf sayısı, ilk yazar bölümü ve çalışma konularının dağılımıdır. İlk 5 yıllık dönemden ikinci 5 yıllık döneme gelindiğinde; toplam ve dahil edilen yayın sayısında bir artış olduğu, özellikle mekanik ve kimyasal şekillendirmeyi konu alan yayınların sayısında anlamlı bir artış olduğu görülmüştür. Diğer taraftan kök kanallarının doldurulmasına ilişkin yayın sayısında anlamlı bir azalma olduğu görülmüştür (p<0,05). 2001-2005 yılları arasında ilgili konuda lider yayıncı ülke ABD iken, 2016-2020 yılları arasında Brezilya'dır. İkinci 5 yıllık dönemde yayınlarda yazar sayısı, ulusal ve uluslararası iş birliğinde artış olduğu görülmüştür (p<0,05). Her iki dönemde de in vitro çalışmaların sayısı klinik çalışmalardan ve hayvan deneylerinden anlamlı derecede fazla bulunmuştur (p<0,05). Klinik çalışmaların sayısı ikinci 5 yıllık dönemde artarken, hayvan deneylerinde bir azalma olduğu saptanmıştır. 2001-2005 döneminde 11-50 atıf alan yayın sayısı fazlayken, 2016-2020 döneminde 1-10 atıf alan yayın sayısı fazla bulunmuştur. İlk 5 yıllık dönemde 100 ve üzeri atıf sayısına sahip 76 yayın bulunurken, son 5 yıllık dönemde bu atıf sayısına sahip yayın bulunamamıştır. 2016-2020 dönemindeki yayınların 54'ü henüz hiç atıf almamıştır. En yüksek atıf sayısına sahip yayın 2001-2005 dönemine aittir ve 406 atıf almıştır. Bu yayın eğelerin şekillendirme yeteneğini konu almaktadır. İki dönemde de ilk yazarların endodontist olma yüzdesi, olmama yüzdesinden daha yüksektir (p<0,05). Mekanik şekillendirme aşamasıyla ilgili olarak, her iki dönemde de eğelerin kırılma özellikleri ve şekillendirme yeteneklerini konu alan çalışma sayısı daha yüksektir. İkinci 5 yıllık dönemde kök kırığı oluşumu, apikal debris ekstrüzyonu ve eğelerin temizleme yeteneği konularına artan bir ilgi görülmüştür (p<0,05). İkinci 5 yıllık dönemde, kimyasal şekillendirme aşamasında aktivasyon cihazlarının ve yöntemlerinin değerlendirildiği çalışma sayısında anlamlı bir artış olduğu görülmüştür (p<0,05). İrrigasyon solüsyonlarının birçok özelliğinin aynı anda değerlendirildiği çalışmalara yönelim olmuştur. Dolum aşamasıyla ilgili olarak, 2001-2005 döneminde en fazla mikrosızıntıyla ilgili yayın bulunurken 2016-2020 döneminde bu konuda ciddi bir azalma tespit edilmiştir (p<0,05). Yeni materyallerin üretimiyle, dolum materyallerinin fizikokimyasal özelliklerini ve dişi kuvvetlendirme yeteneklerini konu alan çalışmalar ilgi odağı olmuştur. Kanal tedavisi sonrası klinik ve radyografik takip çalışmalarında da bir artış olduğu görülmüştür (p<0,05). Sonuç olarak, araştırma konuları teknolojik, mekanik, fiziksel ve biyolojik gelişmelerle değişiklik göstermektedir ve araştırmacıların bu değişimleri takip ederek güncel kalması oldukça önemlidir.

Abstract:
The aim of this study was to perform bibliometric analysis of articles published in 3 endodontic journals indexed in Science Citation Index (Australian Endodontic Journal, Journal of Endodontic and International Endodontic Journal) on the mechanical, chemical shaping and filling steps of root canal treatment and to guide researchers about current study topics. In the study, all the publications published in two different 5-year periods, 2001-2005 and 2016-2020, on the above-mentioned issues in the journals were evaluated by 2 researchers at 3 different times. The parameters used in the evaluation were the country of the first author, number of authors, national and international cooperation, type of study, number of citations, first author section and distribution of study topics. From the first 5-year period to the second 5-year period; it was observed that there was an increase in the number of total and included publications, and a significant increase in the number of publications, especially on mechanical and chemical shaping. On the other hand, it was observed that there was a significant decrease in the number of publications on the obturation of root canals (p<0.05). While the leading publisher country was the USA between 2001-2005, it was Brazil between 2016-2020. In the second 5-year period, an increase was observed in the articles regarding the number of authors and in national and international cooperation (p<0.05). In both periods, the number of in vitro studies was significantly higher than clinical studies and animal experiments (p<0.05). While the number of clinical trials increased in the second 5-year period, it was determined that there was a decrease in animal experiments. While the number of publications with 11-50 citations was high in the 2001-2005 period, the number of publications with 1-10 citations was high in the 2016-2020 period. While there were 76 publications with 100 or more citations in the first 5-year period, no publications with this number of citations were found in the last 5-year period. Fifty-four of the publications in the 2016-2020 period have not yet been cited. The publication with the highest number of citations belongs to the period 2001-2005 and received 406 citations. This publication deals with the shaping ability of the files. In both periods, the percentage of first authors to be endodontists was higher than the percentage of not being (p<0.05). Regarding the mechanical shaping step, the number of studies on the separation properties and shaping abilities of the files was higher in both periods. In the second 5-year period, there was an increased interest in the topics of root fracture formation, apical debris extrusion, and cleaning ability of files (p<0.05). In the second 5-year period, it was observed that there was a significant increase in the number of studies evaluating the activation devices and methods in the chemical preparation step (p<0.05). There has been a trend towards studies in which many properties of irrigation solutions were evaluated simultaneously. Regarding the obturation step, while there were the most publications on microleakage in the 2001-2005 period, a significant decrease was observed in this issue in the 2016-2020 period (p<0.05). With the production of new materials, studies on the physicochemical properties and tooth strengthening abilities of filling materials have become the focus of attention. An increase was also observed in clinical and radiographic follow-up studies after root canal treatment (p<0.05). In conclusion, research topics change with technological, mechanical, physical and biological developments, and it is very important for researchers to keep up to date with these changes.