Adölesanlarda şekerli içecek tüketiminin obezite ile ilişkisi
The relationship of sugar sweetened beverage consumption with the obesity in adolescents
Yazar: AYŞE NUR GÜREL
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ HİSAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Gazlı alkolsüz içecekler = Carbonated soft drinks ; Obezite = Obesity ; Obezite-morbid = Obesity-morbid ; İçecekler = Beverages

Özet:
Günümüzde halk sağlığının öncelikli konusu sağlığın korunması ve geliştirilmesidir. Sağlıklı beslenme alışkanlıkları küçük yaşta edinilmektedir. Bu nedenle adölesanların beslenmelerinde sağlıklı besinlerin tercihi önemlidir. Bu araştırma adölesanlarda şekerli içecek tüketiminin obezite ile ilişkisini tespit etmek amacıyla yapılmıştır.
Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte planlanan araştırmanın evrenini Konya Meram Naciye Mumcuoğlu Anadolu Lisesi ve Özel Türmak Anadolu Lisesi'nde 9, 10, 11 ve 12. sınıflarda öğrenim gören öğrencilerin tamamı oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem seçimine gidilmeden evreni oluşturan tüm öğrencilere (412) ulaşılması hedeflenmiş ancak 361 öğrenciye ulaşılmıştır. Verilerin toplanması amacıyla anket formu, Garipağaoğlu tarafından geliştirilen içecek tüketimi bilgi formu ve antropometrik ölçüm formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde; sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, ki kare testi ve spearman korelasyon analizi kullanılmıştır.
Adölesanların yaş ortalaması 15,88±1,04 ve obezite prevalansı %9,7 olarak tespit edilmiştir. Annesi üniversite mezunu olan, annesi veya babası şişman olan, 3 öğünden az beslenen ve ana öğünleri atlayan adölesanların BKİ değerleri daha yüksek bulunmuş ve geliri iyi olanlarda obezitenin daha fazla görüldüğü belirlenmiştir. Günlük harçlık miktarı fazla olan, düzenli spor yapan, ailesinde şişman birey bulunan, ekran başında günlük 2 saatten fazla vakit geçiren, kantinden beslenen, buzdolabında şekerli içecek bulunduran, öğün aralarında şekerli içecek tüketim alışkanlığı olan adölesanlar istatiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla şekerli içecek tüketmektedir.
Sonuç olarak, şekerli içecek tüketimi ve obezite arasında ilişki bulunamamış ancak şekerli içecek tüketimi ile kilo arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Adölesanlara ve çevrelerine şekerli içecek tüketimi konusunda eğitimler verilmelidir.

Anahtar sözcükler: Adölesan; Obezite; Şekerli İçecek.

Abstract:
Today, the priority issue of public health is the protection and improvement of health. Healthy eating habits are acquired at a young age. For this reason, it is important that healthy foods are preferred in adolescents' nutrition. This study was conducted to determine the relationship between sugar sweetened beverage consumption and obesity in adolescents.
The universe of the research, which is in descriptive and relationship seeker type, is composed of all students who are studying in Konya Meram Naciye Mumcuoğlu Anatolian High School and Private Türmak Anatolian High School in the 9th, 10th, 11th and 12th grades. It was aimed to reach all the students constituting the universe(412) without going to the sample selection in the research but 361 students were reached. Survey form, beverage consumption information form developed by Garipağaoğlu and anthropometric measurement form were used for collecting the data. In the analysis of the data; Number, percentage, mean, standard deviation, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Chi square test and Spearman correlation analysis were used.
The mean age of adolescents was determined as 15,88±1,04 and the prevalence of obesity was determined as 9.7%. Adolescents whose mothers were university graduates, whose mothers or fathers were obese, those who were fed less than 3 meals and who skipped the main meals had higher BMI values and more obesity was seen in those with better income. Adolescents whose daily pocket money amount is high, who perform sports regularly, who spend more than two hours per day in front of the screen, who have obese individuals in their family, who eat and drink from the canteen, who have a sweet drink in the fridge, and who have a habit of consuming sugar sweetened beverages between meals consume more sugar sweetened beverages at a statistically significant level.
As a result, there was no relationship between consumption of sugar sweetened beverages and obesity, but there was a statistically significant relationship between consumption of sugar sweetened beverages and weight. Adolescents and their surroundings should be educated about sugar sweetened beverage consumption.
Key words: Adolescent; Obesity; Sugar sweetened beverage.