Odağı saptanamayan ateşli, iyi görünümlü çocuklarda, ciddi bakteriyel enfeksiyon varlığının laboratuvar belirteçleri ile değerlendirilmesi
The evaluation of the presence of serious bacterial infection with laboratory markers in well-appearing children with fever without source
Yazar: AHMET GÜNDÜZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET TEKİN
Adıyaman Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akut faz reaksiyonu = Acute phase reaction ; Ateş = Fever ; Bakteriyel enfeksiyonlar = Bacterial infections ; C reaktif protein = C reactive protein ; Kalsitonin = Calcitonin ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Çocuklar = Children

Özet:
ÖZET
Odağı Saptanamayan Ateşli, İyi Görünümlü Çocuklarda Ciddi Bakteriyel Enfeksiyon Varlığının Laboratuvar Belirteçleri ile Değerlendirilmesi
Amaç: Ateş odağı saptanamayan iyi görünümlü hastalarda ciddi bakteriyel enfeksiyonile viral enfeksiyonların ayırımını yapmak, antibiyotik tedavisine karar vermek açısından çok önemlidir. Bu çalışmanın amacı, ateş odağı saptanamayan iyi görünümlü 3 ay-17 yaş arası çocuklarda, ciddi bakteriyel enfeksiyon varlığını belirlemede kullanılabilecek klinik ve laboratuvar belirteçlerinin tanımlanmasıdır.
Gereç ve yöntem: Bu ileriye dönük çalışmaya, çocuk polikliniğine ateş yakınması ile başvuran, iyi görünümlü, öykü ve fizik muayene ile ateş odağı saptanamayan, yaşları 3 aydan büyük (3 ay-17 yaş) 118 hasta alındı. Tüm hastaların yaş, cinsiyet, ateşin derecesi, ateşin süresi gibi klinik ve lökosit sayısı, nötrofil/lenfosit oranı, ortalama trombosit hacmi, eritrosit çökme hızı, fibrinojen, C-reaktif protein, prokalsitonin, tam idrar analizi, ön-arka akciğer grafisi, kan ve idrar kültürü gibi laboratuvar bulguları kaydedildi.
Bulgular: Çalışmaya alınan 118 hastanın 14'ünde (% 11,9) ciddi bakteriyel enfeksiyonsaptandı. Dört hasta (% 28,6) gizli bakteriyemi, 6 hasta (% 42,9) idrar yolu enfeksiyonu ve 4 hasta (% 28,6) pnömoni tanısı aldı. Ateşin derecesi, ateş süresi, lökosit sayısı, ortalama trombosit hacmi ve fibrinojen değerleri açısından iki grup arasında anlamlı fark bulunmadı. ROC analizinde 0,57 mg/dl üzerindeki C-reaktif protein değerlerinin duyarlılığı % 92,8 ve özgüllüğü % 50,9 olarak hesaplandı. 0,58 ng/ml üzerindeki prokalsitonin değerlerinin duyarlılığı % 92,8 ve özgüllüğü % 90,3 idi. Lab-skor ≥3 olduğunda duyarlılık % 64,3 ve özgüllük % 96,2 İdi. Çok yönlü lojistik regresyon analizinde nötrofil/lenfosit oranı, C-reaktif protein ve prokalsitonin bağımsız öngörücü belirteçler olarak saptandı.
Sonuç:Ciddi bakteriyel enfeksiyon varlığını saptamada nötrofil/lenfosit oranı, C-reaktif protein, prokalsitonin ve Lab-skor etkin laboratuvar yöntemleridir. Prokalsitonin, ciddi bakteriyel enfeksiyon varlığını saptamada duyarlılığı ve özgüllüğü en yüksek test olarak öne çıkmaktadır. Ateş odağı saptanamayan iyi görünümlü çocuklarda ciddi bakteriyel enfeksiyon varlığının saptanması ya da ekarte edilmesi amacıyla her hastada prokalsitonin değerleri ya da prokalsitonin, C-reaktif protein ve tam idrar analizinin birlikte değerlendirildiği skorlama yöntemlerinin kullanılması uygun olacaktır.

Anahtar sözcükler: Ateş, ciddi bakteriyel enfeksiyon, çocukluk, laboratuvar belirteçleri

Abstract:
Objectives: Whether to decide for giving antibiotic therapy, it is very important to make a differential diagnosis between serious bacterial infection and viral infection in patients with fever without source. The purpose of this study is to define clinical and laboratory markers which could indicate serious bacterial infection in well-appearing children aged between 3 months-17 years with fever without source.
Materials and methods: In this prospective study, we enrolled 118 patients that aged older than 3months (3months-17 years old) which are consulted to pediatric outpatient clinics with fever complaint, well appearing, with normal physical examination and fever without an identifiable cause. All clinical and laboratory data from patients are recorded such as age, gender, temperature level, duration of fever, leukocyte count, neutrophil to lymphocyte ratio, mean platelet volume, erythrocyte sedimentation rate, fibrinogen, C-reactive protein, procalcitonin, urine analysis, chest X-ray, blood and urine cultures.
Results: Serious bacterial infection has been detected in 14 patients (11.9 %) amongst 118 patients enrolled. Four patients (28.6 %) diagnosed as occult bacteremia, 6 patients (42.9 %) diagnosed as urinary tract infection and 4 patients (28.6 %) got a diagnosis of pneumonia. In terms of temperature level, duration of fever, leukocyte count, mean platelet volume and fibrinogen level no significant difference has been found. ROC analysis of C-reactive protein value above 0.57 mg/dl calculated as 92.8 % sensitivity and 50.9 % spesificity. When procalcitonin value above 0.58 ng/ml; sensitivity was 92.8 % and specifity was 90.3 %. With the lab-score ≥3; sensitivity was 64.3 % and specifity was 96.2 %. Neutrophil to lymphocyte ratio, C-reactive protein and procalcitonin are detected as independent predictive markers in versatile logistic regression analysis.
Conclusion: To determine the presence of serious bacterial infection; neutrophil to lymphocyte ratio, C-reactive protein, procalcitonin and lab-score are effective laboratory methods. Procalcitonin becomes prominent with having the highest sensitivity and specifitiy value as detecting the presence of serious bacterial infection. In order to determine or exclude presence serious bacterial infection in well-appearing children with fever without source; it would be appropriate to use procalcitonin values or evaluation by scoring with procalcitonin, C-reactive protein and complete urine analysis.

Key words: Childhood, fever, laboratory markers, serious bacterial infection