Postkolonyal eleştiri, postkolonyal feminizm ve Chimamanda Ngozi Adichie
Postcolonial criticism, postcolonial feminism and Chimamanda Ngozi Adichie
Yazar: ÖZGE ŞEKER GÜNEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU AYKUT TÜRKER
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Amerikan Kültürü ve Edebiyatı = American Culture and Literature ; Sosyoloji = Sociology ; İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Linguistics and Literature

Özet:
"Postkolonyal Eleştiri, Postkolonyal Feminizm ve Chimamanda Ngozi Adichie"
başlıklı bu tez çalışmasında, Batı-merkezci modernleşme ve ilerleme anlatısını
yapısöküme uğratan postkolonyal eleştirinin yürütmüş olduğu tartışmaları feminizm
temelinde yürüterek kuramsallaşan postkolonyal feminizmin temel tartışma alanları
üzerinden, Nijerya asıllı feminist yazar Chimamanda Ngozi Adichie'nin edebî
eserlerinin bir okuması gerçekleştirilmektedir. Bu eserlerde, postkolonyal feminizmin
temel tartışma alanlarını şekillendiren "diaspora", "melezlik" ve "maduniyet"
kavramlarının izleri sürülmekte, bu eserlerdeki kadın karakterlerin gerek Nijerya'da
gerekse göçmen olarak yer aldıkları Amerika'da maruz kaldıkları ırkçı ve cinsiyetçi
tutum ve davranışlar karşısında mücadele yürütebilmelerinin imkânları
tartışılmaktadır. Böylelikle, feminizm anlayışını ırkçılık ve cinsiyetçilik karşıtlığı
üzerinden tanımlayan Chimamanda Ngozi Adichie'nin mücadelesini eserleri ile
gerçekleştirip gerçekleştiremediği üzerine de düşünülmektedir.
Bu doğrultuda ilk olarak, bu çalışmanın bir bölümünde postkolonyal feminizmin ve
öncesinde postkolonyal teorinin temel argümanlarını doğru analiz edebilmek için
sömürgecilik ve sömürgecilik sonrası durumlara odaklanılmakta, sömürgeciliğin
geçmişte ve bugünde süregelen açılımlarının detaylı bir incelemesi ile bu çalışmanın
araştırma sahasını çizen Nijerya'nın sömürgecilik ekseninde biçimlenen tarihsel
gelişimine bakılmaktadır. Ardından, Batılı feministler ile Batılı yazarların Batımerkezci bir anlayışla sessizleştirerek nesneleştirdiği Üçüncü Dünya kadınlarını
özneleştiren postkolonyal feminizm ve Afrika feminist edebiyatının birbirlerini
besleyen hedeflerine odaklanılmakta, Chimamanda Ngozi Adichie'nin bu teori ve
edebiyat türü ile olan kesişimin neresinde olduğu sorgulanmaktadır. Çalışmanın son
bölümünde ise Chimamanda Ngozi Adichie'nin eserleri içerisinden, Nijeryalı
kadınların "diaspora", "melezlik" ve "maduniyet" durumlarıyla en belirgin şekilde
karşılaştığı eserleri (sırasıyla Amerikana, Mor Amber ve Boynunun Etrafındaki Şey)
merkeze alınarak söylem analizi yöntemiyle postkolonyal feminist bir okuma
gerçekleştirilmektedir. En nihayetinde, Chimamanda Ngozi Adichie'nin, Afrika'yı ve
Afrikalı kadınları sistematize ederek 'tek bir hikâye'nin içerisine sığdıran emperyalist
bilgi üretimine karşı, Nijerya'nın ve Nijeryalı kadınların deneyimlerinin özgüllüğünü
edebi eserleriyle bizlere aktardığı ve böylece postkolonyal feminizmin sırtlandığı
projeyi gerçekleştirmeye çalıştığı sonucuna varılmaktadır. Bu eserlerdeki siyah kadınların -beyaz kadınların maruz kaldığı eşitsizliklerden farklı bir biçimde- ırk, sınıf ve toplumsal cinsiyet temelinde şekillenen ve diasporik, melez ve madun kadınlık durumlarında kendisini hissettiren daha kompleks ve sistematik bir eşitsizliğe maruz kaldığı okunabilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Postkolonyal eleştiri, Postkolonyal feminizm, Diaspora, Melezlik, Maduniyet, Chimamanda Ngozi Adichie.

Abstract:
In this thesis titled "Postcolonial Criticism, Postcolonial Feminism and Chimamanda
Ngozi Adichie", a reading of the literary works of the Nigerian-born feminist writer
Chimamanda Ngozi Adichie is carried out through the main discussion areas of
postcolonial feminism. Postcolonial feminism is theorized by conducting the
discussions conducted by postcolonial criticism, which deconstructs the Westerncentric modernization and progress narrative, on the basis of feminism. In these works,
the traces of the concepts of "diaspora", "hybridity" and "subalternity" that shape the
main discussion areas of postcolonial feminism are traced and the possibilities for the
female characters in these works to struggle against the racist and sexist attitudes and
behaviors they are exposed to both in Nigeria and in the United States, where they are
immigrants, are discussed. Thus, it is also considered whether Chimamanda Ngozi
Adichie, who defines her understanding of feminism through anti-racism and sexism,
can realize her struggle with her works.
In this direction, firstly, a part of this study focuses on colonialism and postcolonial
situations in order to analyze the main arguments of postcolonial feminism and
postcolonial theory before it. With a detailed examination of the ongoing expansions
of colonialism in the past and today, the historical development of Nigeria, which
draws the research field of this study, shaped in the axis of colonialism is examined.
Then, it focuses on the mutually nurturing goals of postcolonial feminism and African
feminist literature, which subject the Third World women, which Western feminists
and Western writers objectify by silencing them with a Western-centered
understanding and It is questioned where Chimamanda Ngozi Adichie is at the
intersection of this theory and literature. In the last part of the study, a postcolonial
feminist reading is carried out with the method of discourse analysis, centered on the
works of Chimamanda Ngozi Adichie, which Nigerian women encounter the situations
of "diaspora", "hybridity" and "subalternity" most clearly (Americanah, Purple
Hibiscus and The Thing Around Your Neck, respectively). Ultimately, Chimamanda
Ngozi Adichie conveys the specificity of Nigeria's and Nigerian women's experiences
with her literary works, against the imperialist production of knowledge that
systematizes Africa and African women and puts them in a "single story". And thus, it
can be concluded that she is trying to realize the project on which postcolonial
feminism is shouldered. It can be read that, unlike white women, black women in these
works are exposed to a more complex and systematic inequality, which is shaped on the basis of race, class and gender, and which makes itself felt in the situations of diasporic, hybrid and subaltern womanhood.

Keywords: Postcolonial criticism, Postcolonial feminism, Diaspora, Hybridity, Subalternity, Chimamanda Ngozi Adichie.