Karaman merkezinde tespit edilen Sarıkeçili yörük dokumaları
Sarikeçili yoruk weaves found in the center of Karaman province
Yazar: MUSTAFA KONUK
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA GENÇ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Dokuma teknikleri = Weaving techniques ; Dokumacılık = Weaving ; Dokumalar = Weavings ; Karaman = Karaman ; Sarıkeçililer = Sarıkeçililer ; Yörükler = Yuruks

Özet:
Köklü bir geçmişe sahip olan Türk dokumaları yüzyıllardır nesilden nesile aktarılarak günümüze kadar gelen en önemli ve değerli kültür varlıklarımızdan biridir. Dokumaların geçmişte olduğu gibi günümüzde de iki sebeple üretimi yapılmıştır. İlk olarak işlevsellik, ikinci olarak da estetik kaygıdır. Yörük hayatının en önemli üretimleri arasında bulunan havlı ve havsız dokumalar olarak tarihten bugüne kadar değişime uğrayarak günümüze gelmiştir.
Geçimlerini küçükbaş hayvan besleyerek sağlayan Yörükler, otlaklardan daha çok faydalanmak için göç geleneğini bir yaşam biçimi haline getirmişlerdir. Yörük yaşamının gereksinimi olarak dokumadan elde edilmiş ürünler de eşyaların başında yer almaktadır. Yörük yaşamının vazgeçilmezi olan geleneksel dokuma kültürü çok farkı ve geniş kullanım sahaları ile ihtiyaca göre değişik teknikler kullanılarak üretilmektedir. Dokumalar Yörük yaşantısı içinde önemli yere sahiptirler. El dokumanın tarihsel süreç içerisindeki yeri, yaşam şartlarına ve bulunulan yere göre değişim göstermektedir.
Bu araştırmanın amacı; Karaman merkezinde bulunan Sarıkeçili Yörük dokumalarının tespit edilmesi ve özelliklerinin ortaya konulmasıdır. Karaman Merkezinde yaşayan Sarıkeçili Yörüklerinin 362 adet dokuması tespit edilmiştir. Bu dokumalardan farklı özelliklere sahip olan 48 adeti araştırma kapsamına alınarak bilgi fişleri hazırlanmış kayıt altına alınarak çizimleri yapılmıştır.
Araştırmada dokumaları yapmış olanlarla görüşülerek kullanılan teknikler, motifler, renkler ve malzemeler hakkında bilgiler alınmış olup, yörede yaşayan insanların bu dokuma ve malzemelere verdikleri yerel isimleri araştırılmıştır. Bulgular ve yorumlar değerlendirilerek gelecek nesillere aktarmada kaynak oluşturularak literatüre kazandırılması amaçlanmıştır.

Abstract:
Turkish weaving, which has a deep-rooted past, is one of our important cultural assets that has been passed down from one generation to other for centuries. As in the past, so in the present, braids are made for two reasons: functionality and aesthetic concern. Regardless of being knotted or knotless, these weavings, which are important productions of Yörük life, have undergone changes in the historical process and have survived to the present day.
Yörüks, who earn their living by feeding small cattle, live together with their animals in nature. They have made the tradition of migration a way of life in order to make more use of pastures. As a requirement of this life, weaving products are among the primary items that are needed. It is seen that the traditional weaving culture, which is indispensable for Yörük lives, has an important place in the rich Yörük life by using different techniques according to needs with very different and wide usage areas. The place of weaving in the historical process varies depending on the living conditions and the location.
The aim of this study is to identify and reveal the Sarikeçili Yörük weaving originating from the center of Karaman, unlike the traditional Sarikeçili Yörük weaving studies that have been carried out so far. 362 weaves belonging to the Sarıkeçili Yörüks living in Karaman center have been identified, but only 48 of those with different characteristics have been included in the scope of this research. These weaves were examined and their drawings were made based on the information packages.
In the research, information was obtained about the techniques, motifs, colors and materials used in weaving by interviewing weaving masters and weaving owners, and the local names given by the local people to these weaves and materials were investigated. The fact that this culture and its products began to disappear over the time made it necessary to conduct this research. It is aimed to gain access to the literature by creating resources for transferring the findings and comments to generations by evaluating them.