Görsel sanatlar dersinde 6. ve 7. sınıf öğrencileri için öznel yaklaşımın portre çalışmaları kullanılarak desteklenmesi ve değerlendirilmesi
Supporting and reviewing of subjective approach of sixth and seventh class students by using portrait works in visual arts lesson
Yazar: NİLÜFER VAROL
Danışman: PROF. DR. ÜMRAN BULUT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Portre = Portrait ; Özne = Subject ; Öznellik = Subjectivity

Özet:
Hazırlanan bu tez çalışmasında, İlköğretim II. Kademe öğrencilerin öznelliğinin, Görsel Sanatlar Dersi kapsamında incelenmesi, bu konuda yapılabilecek olan ilave alternatif uygulamalarla desteklenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Uygulama konusu olarak ?Portre Sanatı? seçilmiş olup, bu konular çeşitlendirilebilir ve böyle olması tezin amaçladığı başarıyı artırabilir.Tez içeriğinde öncelikle Aydınlanma döneminden başlayarak, dünyadaki önemli olayların ve gelişimlerin neticesinde oluşan felsefi ve sanatsal farklılıklar kısaca incelenmiştir. Bu değişimin bireysel ve toplumsal olarak öznellikle etkileşimi değerlendirilmiştir. Sonrasında bir sanat eserinin iki tarafındaki öznellik detaylı olarak incelenmiştir. Hem sanatçı hem de alımlayıcı öznellikleri, sanat tarihinden seçilen örneklerle çeşitlendirilmiş ve detaylı incelemeler yapılmıştır. Örnek olarak seçilen portrelere dair, uzmanlar ve sanat eleştirmenlerinin analiz ve yorumlarından faydalanılmış ve bunlara yer verilmiştir.Yapılan uygulamada, 12-13 yaş dönemi öğrencileri ile yaklaşık iki aylık süre boyunca (toplam 6 ders saati) bu konular işlenmiştir. Ders içeriği olarak portre sanatı, öznellik ve öznelliğin birey ve toplum hayatına etkileri üzerine, bilgilendirmeler ve açıklamalar yapılmış, öğrencilerin de katılımı ile örnek portreler tartışılmıştır. Bu interaktif çalışma ve analizlerin ardından, öğrencilerden serbest konulu portre çalışmaları yapmaları ve bunları değerlendirmeleri istenmiştir. Son olarak bu çalışmalar, daha önce yaptıkları portre çalışmaları ile karşılaştırılarak resimler arasındaki içsel ve öznel değişimler değerlendirilmiştir.Özellikle yapılan uygulama çalışmasının sonucunda, öğrenci öznelliğinin ön plana çıktığı gözlemlenmiştir. Bunun yanı sıra öğrencinin ruhsal durumu ve yetenekleri ile ilgili veriler de edinilebilmesi, sağlanan diğer faydalardır.12-13 yaş, çocuğun gelişim süreçleri itibariyle öznelliğin geri plana itilmesinin başlaması sebebiyle, öznelliğin etkili bir şekilde desteklenebileceği son aşama sayılabilir.Hayatın her aşamasında, yaratıcılığın öneminin arttığı günümüzde, insanların farklı bakış açılarına, daha geniş ufuklara sahip olmasının sağlanmasına yönelik eğitimler okul öncesi dönemden başlamalıdır. Bu kadar ileri yaştaki öğrencilerle yapılan uygulamada dahi, böyle tatminkar sonuçlar alınmışken, sanat derslerindeki ve okul öncesi eğitimlerinde yapılacak bir takım düzenlemelerle bu tarz uygulamaların kapsamının genişletilmesinin ve sürecin tüm eğitim öğretim sürecine yayılmasının, başarı seviyesini yükselteceği aşikardır.Bu tez çalışmasında, öğrenci öznelliğinin geliştirilmesi ve üzerinde daha fazla durulması gerekliliği ve bunun da sanat dersleri ile desteklenebileceğinin gösterilmesi amaçlanmıştır.

Abstract:
In this thesis study, observing the subjectivity of the second grade of primary education within Visual Art Lesson, supporting with the additional alternative exercises which can be done and estimatings were intended. The Portrait Art was chosen as exercise subject. These subjects can be diversified and by this way the success that the thesis intended can be increase.In the content of the thesis, firstly, philosophical and artistic differences which happened as the results of important global events incipiently Age of Enlightenment, were intended briefly. Individual and social interaction of this changing with subjectivity was estimated. Afterwards, it was inspected particularly with the subjectivity in two sides of an artwork. Both of artist and recipient subjectivities were diversified by the examples which were chosen from Art-History and detailed observings were done. About the portraits which were chosen as examples, they were taken advantage of the analysis and comments of art-critics and experts and these were ranked.In the exercise that was done, these subjects were processed with the age group of 12-13, during nearly two months (6 period). As the lesson content, instructions and explanations were done about The Portrait Art, subjectivity and the effects of the subjectivity to the individual and social life. The example portraits were discussed with the attendance of students. After these interactive workings and analysis, students were wanted to make portrait workings with any subject and judge them. At last, these works, by comparing with the works they made before, the internal and subjevtive changings between paintings.As the result of this application working that was done especially, taking over of student subjectivity was observed. Furthermore, having the data about the skills and psychological situations of students are the other advantages which were provided.Ages 12-13, can be ranked as the last grade that can support the subjectivity effective because of the subjectivity begins take place in the background in respect of the growing process of children.At the present time that importance of creativity increases in every grade of the life, education that intended for people have different viewpoints and larger scopes must begin in the preschool period. Whereas such satisfactory results were taken in an exercise that was done with even this much older students, widening the scope of exercises like this with some arrangements which can be in Art lessons and preschool education, spread this process to all education duration will increase the success level obviously.In this thesis study, development of student subjectivity, the necessity to give point to it and showing it can be supported by Art lessons were intended.