Glioblastoma hücrelerinin temozolomide karşı geliştirdikleri dirençte miR-484'ün rolünün araştırılması
Investigation of the role of miR-484 in the resistance developed by glioblastoma cells to temozolomy
Yazar: SERHAT ALBAYRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL ULUTABANCA ; PROF. DR. ZÜHAL HAMURCU
Erciyes Üniversitesi / Gevher Nesibe Genom ve Kök Hücre Enstitüsü  / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Genetik = Genetics ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine

Özet:
Glioblastoma multiform (GBM) yetişkinlerde en sık görülen primer malign beyin tümörüdür. GBM'ler, heterojen olmaları, yüksek proliferasyon oranları, agresif özellikleri nedeniyle tedavilere büyük ölçüde dirençlidir. GBM tedavisinde cerrahi rezeksiyon, kemoterapi ve radyoterapötik tedavi yöntemleri kullanılsa da hastalarda sağkalım süresi çok düşüktür. 
Günümüzde alkilleyici ilaç Temozolomid (TMZ), GBM için yaygın olarak tercih edilen bir tedavi seçeneğidir. Bu standart tedavi, hastanın hayatta kalma oranını artırsa da yüksek O6-Metilguanin-DNA Metil Transferaz (MGMT), yanlış-eşleşme tamir mekanizması, baz eksizyon tamir mekanizması gibi DNA tamir mekanizmalarının GBM'de TMZ'nin toksik etkinliğini azaltarak TMZ direncine yol açtığı gösterilmiştir. Bu yüzden GBM için daha etkin tedavi stratejilerine ihtiyaç duyulmaktadır.
miRNA'ların kanser hücrelerinde proliferasyon, invazyon, metastaz, apoptoz ve ilaç dirençliliği gibi birçok hücresel aktiviteyi düzenlediği bildirilmiştir. Kanser hücrelerinde bu yolakların düzenlenmesinde rol alan miRNA'lardan birisi de miR-484 olarak gösterilmiştir. Ancak GBM ile miR-484'ün ilişkisi bilinmemektedir. 
Sunulan tez çalışmasında GBM hücrelerinin TMZ'ye karşı geliştirdiği ilaç direncinde miR-484'ün olası rolünün araştırılması amaçlandı. Bunun için iki farklı GBM hücreleri (IDH1-mutant olmayan U-87MG ve IDH1- mutant U-87 hücreleri) farklı konsantrasyonlarda TMZ, mimik-miR484 ve kombinasyonları ile muamele edildi ve muamele sonrası bu hücrelerin proliferasyon, klon oluşum ve apoptoza direnç özelliklerindeki olası değişiklikler araştırıldı.
Bulgularımıza göre; TMZ ve mimik-miR484'ün ayrı ayrı etkilerine kıyasla kombinasyonlarının hücrelerin kanserojenik özelliklerini daha etkili olarak azalttığı ve TMZ ve miR484 kombinasyonun TMZ'nin etkinliğini artırdığı bulundu. 
Sonuçlarımız, literatürde ilk kez temozolomid ve mimik-miR484 kombinasyonunun, TMZ'nin etkinliğini artırmak için yeni ve etkili bir alternatif tedavi stratejisi olarak kullanılabileceğini gösterdi.

Anahtar Kelimeler: GBM; miR-484; Temozolomid; Izositrat Dehidrogenaz (IDH); U-87 MG; IDH mutant U-87

Abstract:
Glioblastoma multiforme (GBM) is the most common primary malignant brain tumor in adults. GBMs are largely resistant to treatments due to their heterogeneity, high proliferation rates and aggressive features. Although surgical resection, chemotherapy and radiotherapeutic treatment methods are used in GBM treatment, the survival time in patients is very low.
Today, the alkylating drug Temozolomide (TMZ) is a widely preferred treatment option for GBM. Although this standard treatment increases the patient's survival rate, it has been shown that DNA repair mechanisms such as high O6-Methylguanine-DNA Methyl Transferase (MGMT), mismatch repair mechanism, base excision repair mechanism lead to TMZ resistance by reducing the toxic effectiveness of TMZ in GBM. Therefore, more effective treatment strategies for GBM are needed.
It has been reported that miRNAs regulate many cellular activities such as proliferation, invasion, metastasis, apoptosis and drug resistance in cancer cells. One of the miRNAs involved in the regulation of these pathways in cancer cells has been shown to be miR-484. However, the effect of miR-484 on GBM is unknown.
In the presented thesis study, it was aimed to investigate the possible role of miR-484 in the drug resistance developed by GBM cells against TMZ. For this, two different GBM cells (IDH1-non-mutant U-87MG and IDH1-mutant U-87 cells) were treated with different concentrations of TMZ, mimik-miR484 and their combinations, and possible changes in the proliferation, clone formation and resistance to apoptosis properties of these cells were investigated after treatment.
According to our findings; It was found that the combination of TMZ and mimik-miR484 reduced the carcinogenic properties of cells more effectively compared to their separate effects, and the combination of TMZ and miR484 increased the effectiveness of TMZ.
Our results showed, for the first time in the literature, that the combination of temozolomide and mimik-miR484 could be used as a new and effective alternative treatment strategy to increase the effectiveness of TMZ.
Keywords; GBM; miR-484; Temozolomide Isocitrate Dehydrogenase (IDH); U-87 MG; IDH mutant U-87