Zihinsel engelli çocuğa sahip olma durumunun babaların anksiyete ve depresyon düzeylerine etkisi
The effect of having mentally disabled child on anxiety and depression levels of fathers
Yazar: ELİF YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEHİR YÜKSEL
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Zihinsel engelli çocuğa sahip olmak, ailelerin çocukları için endişe duyması ya da
sosyoekonomik ve kültürel nedenlerle ailelerin ruh sağlığını olumsuz
etkileyebilmektedir. Çalışmalarda, zihinsel engelli çocuğa sahip olmanın
çoğunlukla anneler üzerindeki etkileri değerlendirilmiş olup babalar üzerindeki
araştırmalar sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, zihinsel engelli çocuğa sahip olma
durumunun babaların anksiyete ve depresyon düzeylerine etkisini belirlemektir.
Araştırma Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde Aralık
2022- Mayıs 2023 tarihlerinde yürütüldü. Çalışmaya zihinsel engelli çocuğu olan
126 baba ve zihinsel engelli çocuğu olmayan 126 baba olmak üzere 252 baba dahil
edildi. Sosyo-demografik özellikleri içeren anket formu, Beck Anksiyete ve Beck
Depresyon ölçekleri, yüz yüze uygulandı. Toplanan veriler, Statistical Package
for Social Sciences (SPSS) 27.0 paket programı kullanılarak değerlendirildi.
Testlerde istatistiksel anlamlılık düzeyi p ≤ 0.05 olarak değerlendirildi. Verilerin
analizinde, veriler normal dağılmadığı için, iki grup karşılaştırılırken MannWhitney U testi, ikiden çok olan gruplar için Kruskal- Wallis testi kullanıldı.
Kategorik yapıdaki değişkenler bakımından gruplar arasındaki farklılıklar Ki-kare
testi ile incelendi. Değişkenler arası ilişkileri saptamak için korelasyon analizi
yapıldı. Zihinsel engelli çocuğu olan babaların %28,6'sının farklı düzeylerde
anksiyetesi, % 35,7'sinin depresyonu olduğu bulundu. Zihinsel engelli çocuğu
olmayan babaların ise %19,0'ının farklı düzeylerde anksiyetesi, % 27,0'ının
depresyonu olduğu bulundu. Zihinsel engelli çocuk sahibi olan ve olmayan
babalar arasında anksiyete düzeyleri arasında fark bulunmadı (p=0,181). Zihinsel
engelli çocuğu olan ve olmayan babaların depresyon düzeyleri arasında istatiksel
olarak anlamlı fark bulundu (p= 0,012). Zihinsel engelli çocuğu olan babalarda,
zihinsel engelli çocuğu olmayan babalara göre "ciddi depresyon" anlamlı olarak
daha fazlaydı. Zihinsel engelli çocuğu olan ailelerde babaların ruhsal sorunlarla
karşılaşabilme ihtimali değerlendirilmeli, babalara bu konuda eğitim, sosyal ve
ruhsal destek verilmelidir.

Abstract:
Having a child with mental disability can negatively affect the mental health of
families due to families' concerns about their children or socioeconomic and
cultural reasons. Studies have mostly evaluated the effects of having a child with
mental disability on mothers, but research on fathers is limited. The aim of this
study is to determine the effect of having a child with mental disability on fathers'
anxiety and depression levels. The study was conducted at Düzce University
Health Practice and Research Center between December 2022 and May 2023. The
study included 252 fathers, 126 fathers with mentally disabled children and 126
fathers without mentally disabled children. A questionnaire form including sociodemographic characteristics, Beck Anxiety and Beck Depression scales were
applied face to face. The collected data were evaluated using the Statistical
Package for Social Sciences (SPSS) 27.0 package program. Statistical
significance level was evaluated as p ≤ 0.05. In the analysis of the data, since the
data were not normally distributed, Mann-Whitney U test was used when
comparing two groups and Kruskal-Wallis test was used for more than two groups.
Differences between groups in terms of categorical variables were analyzed by
Chi-square test. Correlation analysis was used to determine the relationships
between variables. It was found that 28.6% of the fathers with mentally disabled
children had different levels of anxiety and 35.7% had depression. Among fathers
without mentally disabled children, 19.0% had different levels of anxiety and
27.0% had depression. There was no difference in anxiety levels between fathers
with and without mentally disabled children (p=0.181). A statistically significant
difference was found between the depression levels of fathers with and without
mentally disabled children (p= 0.012). "Severe depression" was significantly
higher in fathers with mentally disabled children than in fathers without mentally
disabled children. The possibility that fathers in families with children with mental
disabilities may encounter mental problems should be evaluated, and fathers
should be provided with education, social and mental support.