Akıcı okuma ve dinlediğini anlama ile okuduğunu anlama arasındaki yapısal ilişkinin sırasal olarak incelenmesi
Sequential examination of the structural relationship between fluent reading and listening comprehension and reading comprehension
Yazar: BURAK BAZ
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET BAŞTUĞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada ilkokul öğrencilerinin akıcı okuma ve dinlediğini anlama ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki yapı ve ilişkiler bütününün model testi yoluyla incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden nedensel karşılaştırma araştırması tasarımıyla yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi 2021-2022 eğitim-öğretim yılında İstanbul ilinin Sultangazi, Gaziosmanpaşa ve Ümraniye ilçelerinde yer alan üç devlet okulunun 2, 3 ve 4. sınıflarında öğrenim gören toplam 785 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları okuduğunu anlama testleri, dinlediğini anlama testi, okuma hızı ve prozodik okuma ölçeği ile demografik bilgi formudur. Araştırmanın sırasal tasarımda yürütülmesi sebebiyle hem birinci hem de ikinci yarıyılda veri toplama işlemi gerçekleştirilmiştir. Toplanan veriler SPSS 21 ve AMOS 22 istatistik paket programlarıyla analiz edilmiştir. Gruplar arası farklılaşmanın test edilmesinde t-testi, Mann-Whitney U testi, ANOVA ve Kruskal Wallis-H testi; dinlediğini anlama, doğru okuma, okuma hızı, prozodi ve okuduğunu anlama değişkenleri arasındaki ilişkilerin test edilmesinde yapısal eşitlik modellemesinden yararlanılmıştır. Yapılan analizler sonucu hem ortak hem de sınıf düzeyine özgü metinler açısından akıcı okuma ve dinlediğini anlama ile okuduğunu anlama arasındaki yapısal ilişkinin doğrulandığı belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar ilgili literatür ışığında tartışılarak araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik bazı önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the structure and relationships between primary school students' fluent reading, listening comprehension and reading comprehension skills through model test. The research was conducted with a causal comparison research design, which is one of the quantitative research methods. The sample of the research consists of a total of 785 students studying in the 2nd, 3rd and 4th grades of three public schools in the Sultangazi, Gaziosmanpaşa and Ümraniye districts of Istanbul in the 2021-2022 academic year. The data collection tools used in the research are reading comprehension tests, listening comprehension test, reading speed and prosodic reading scale and demographic information form. Since the research was conducted in a sequential design, data collection was carried out in both the first and second semesters. The collected data were analyzed with SPSS 21 and AMOS 22 statistical package programs. T-test, Mann-Whitney U test, ANOVA and Kruskal Wallis-H test for testing differentiation between groups; structural equation modeling was used to test the relationships between listening comprehension, correct reading, reading speed, prosody and reading comprehension variables. As a result of the analyzes, it was determined that the structural relationship between fluent reading and listening comprehension with reading comprehension was confirmed in terms of both common and grade level texts. The results obtained are discussed in the light of the relevant literature and some suggestions for researchers and practitioners are given.