Öğretmen beklentisi ölçeği geliştirilmesi ve öğretmen beklentisinin bazı değişkenlere göre incelenmesi
Developing a teacher expectation scale and analysing teacher expectation according to some variables
Yazar: HASAN İĞDE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEVENT YAKAR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Galatea etkisi = Galatea effect ; Golem etkisi = Golem effect ; Kendini gerçekleştirme = Self-realization ; Pigmalyon etkisi = Pygmalion effect ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen beklentileri = Teacher expectations ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada, öğretmenlerin öğrencilerinden beklenti düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmek için bir Öğretmen Beklentisi Ölçeği (ÖBÖ) geliştirmek ve öğretmen beklentisini bazı değişkenlere göre incelemek amaçlanmıştır. ÖBÖ'nün geliştirilmesi süreci keşfedici karma yöntem deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın nitel verileri maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi ile nicel verileri ise basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile elde edilmiştir. Elde edilen veriler 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Türkiye'nin Kahramanmaraş ilinde görev yapan üç farklı öğretmen grubundan toplanmıştır. Bu çalışma gruplarında, yarı yapılandırılmış görüşmeler için 27, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) için 423 ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) için 750 öğretmen bulunmaktadır. Araştırmada madde havuzunun hazırlanması aşamasında nitel prosedürler takip edilmiştir. Nitel verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. İçerik analizine göre oluşturulan tema ve kodlarla geliştirilen ölçek maddeleri birebir ilişkilendirilmiştir. Geliştirilen ölçeğin psikometrik özellikleri nicel prosedürler kullanılarak araştırılmıştır. Ölçeğin kapsam ve görünüm geçerliliği için altı uzmandan görüş alınmıştır. AFA sonucunda toplam varyansın %73,54'ünü açıklayan 36 madde ve iki faktörden oluşan bir yapı ortaya çıkmıştır. ÖBÖ'de bulunan maddelerin ilgili faktörlere yüksek seviyeli bağlanma gösterdiği ve tüm maddelerin ayırt edici olduğu belirlenmiştir. AFA ile ortaya çıkan yapı, DFA kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen modelin uyum indeksleri incelendiğinde; χ²/sd=4.53<5; CFI=0.99; TLI=0.99; RMSEA=0.07; SRMR=0.05 sonuçları elde edilmiştir. Ölçeğin yapısı, DFA kullanılarak doğrulanmıştır. Ölçek geneli için McDonald's Omega (.98) ve tabakalı alpha güvenilirlik katsayıları (.96) hesaplanmıştır. Her iki boyut için Cronbach Alpha (.98) güvenilirlik katsayısı elde edilmiştir. ÖBÖ'nün geçerlilik ve güvenilirlik sonuçları, iki faktörlü ve 36 maddeli geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirildiğini göstermiştir. Araştırmada öğretmenlerin orta düzeyde akademik beklentiye, yüksek düzeyde akademik olmayan beklentiye sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin cinsiyetine, medeni durumlarına, görev yaptıkları okul kademesine, mesleki kıdemlerine, öğrencilerinin sosyoekonomik durumlarına göre öğretmen beklentisinin istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gösterdiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Öğretmen beklentisi konusu, mevcut araştırmada geliştirilen Öğretmen Beklentisi Ölçeği kullanılarak çeşitli değişkenler açısından incelenebilir.

Abstract:
In this study, it is aimed to develop the Teacher Expectation Scale (TES) to measure teachers' expectations levels from their students in a valid and reliable way and to examine teacher expectation in terms of some variables. The process of development of TES is designed in an exploratory mixed method pattern. Qualitative data of the study is obtained by maximum variation sampling method and quantitative data by simple random sampling method. The data obtained are collected from three different groups of teachers working in Kahramanmaraş province of Turkey in the 2020-2021 academic year. In these study groups, there are 27 teachers for semi-structured interviews, 423 for Exploratory Factor Analysis (EFA) and 750 for Confirmatory Factor Analysis (CFA). Qualitative procedures are performed in the preparation phase of the article pool. Content analysis is used in the analysis of qualitative data. The themes and codes created and the scale elements developed are related one-on-one accordingly with the content analysis. The psychometric properties of the developed scale are investigated using quantitative procedures. For the scope and appearance validity of the scale, opinions are obtained from six experts. As a result of EFA, a structure consisting of 36 substances and two factors is obtained, which explains 73.54% of the total variance. It has been determined that the articles found in TES show high-level relation to the relevant factors and that all substances are distinctive. The resulting structure with EFA was evaluated using CFA. When the fit indices of the model are examined these results are concluded; χ²/sd=4.53<5; CFI=0.99; TLI=0.99; RMSEA=0.07; SRMR=0.05. The structure of the scale has been verified using CFA. For the general scale, McDonald's Omega (.98) and stratified alpha reliability coefficients (.96) are calculated. For lower dimensions, Cronbach Alpha (.98) reliability coefficient is obtained. The validity and reliability results of TES show that a valid and reliable measurement tool with two factors and 36 items is developed. The study concluded that teachers have moderate academic expectations and high non-academic expectations. According to the gender of the teachers, their marital status, the school level in which they served, their professional seniority, and the socioeconomic status of their students, the teacher expectation show statistically significant differences. The subject of teacher expectation can be examined in terms of a number of variables using the Teacher Expectation Scale developed in the current research.