Kentsel dönüşüm: 6306 sayılı Kanun kapsamında İstanbul'dan örnekler
Urban transformation: Some implementations from İstanbul under law no: 6306
Yazar: MAKBULE KAYMAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FETHİ GÜRÜN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Mahalli İdareler ve Yerinden Yönetim Ana Bilim Dalı / Mahalli İdareler ve Yerinden Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Afetler = Disasters ; Deprem = Earthquake ; Deprem riski = Earthquake risk ; Doğal afetler = Natural disasters ; Kanunlar 6306 sayılı = Laws 6306 numbered ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Gelecek yüzyıla bakışta kentlerimizi yenilemek, dönüştürmek ve yeniden ele alarak kentlere kimlik kazandırmanın toplumda aidiyet duygusunun sağlanmasının, çevresel, kentsel, tarihi korunmanın sağlanmasının ve bir vizyonu olan tasarımlarla kentsel estetiğe yer verilmesinin kaçınılmaz bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sebeple ve küreselleşen dünyada artık kentlerin sürdürülebilir bir şekilde değişim ve dönüşümü gerçekleştirerek kent kimliklerini kazanmaları gereği, "kentsel dönüşüm'' olgusunu gündeme getirmiştir.

Türkiye üzerinde bulunduğu jeolojik konumu gereği tektonik, sismik, topoğrafik ve iklimsel olaylar sonucu meydana gelen afetlerle sıklıkla yüz yüze kalan bir ülkedir. Bu afetler kimi zaman su baskını, sel, çığ, heyelan olduğu gibi en yaygın ve hasar verici etkisi bakımından en önemlisi depremdir. Ülkemizde 1999'da yaşanan Marmara Depremi ve 2011'de yaşanan Van Depremi ile kentlerimizin acil bir şekilde riskli yapılardan güvenli yaşam alanlarına dönüşmesi zorunluluğu doğmuştur.

Bu yaklaşımlarla Ülkemizde; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde fen ve sanat norm ve standartlarına uygun sağlıklı ve güvenli yaşam çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasların belirlenmesi amacıyla 2012 yılında 6306 sayılı "Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun" yürürlüğe girmiştir. Kentsel dönüşüm olgusu; Ülkemizde ağırlıklı olarak bu kanun çerçevesinde, mevzuat ve uygulamalar irdelenerek, kamunun ve özel sektörün sürece olan katkıları dâhilinde, İstanbul'dan bir kısmı kendi kavramlarında ilklerden olan örneklere yer verilerek analiz edilmiştir. 

Kavramlar ve deneyimler doğrultusunda kentsel dönüşümün, Ülkemizde çoğunlukla "riskli bina'' ölçeğinde ele alındığı, örneklerin de bu yaklaşımlarla mekânsal dönüşümlerde başarılı olduğu, buna rağmen dönüşümün  "kentsel ölçekte'' bir etkileşim ağı ile birlikte ele alınması gerekliliği görülmüş ve çözüme yönelik stratejiler geliştirmek adına önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
It is clear that reconsidering, rebuilding, transforming and giving to cities their own identities; ensure sense of belonging in society. Also urban aesthetic, environmental and historical accumulation can be made certain through these approaches and visionary designs. Nowadays they come into prominence that changing and transforming of cities as sustainable. That's why, "urban transformation" concept comes to the fore.
Due to its geological status, Turkey is such a country faces with disasters resulting from tectonic, seismic, topographic and climatically events. Even though there are many different kinds of disasters such as avalanche, flood, landslide; the earthquakes are the most important ones with regard to frequency and damaging effect. In our country, earthquakes which happened in the Marmara region in 1999 and in Van city from southeastern anatolia in 2012 revealed that there is an urgency for transforming our cities from risky areas to safety ones. Because of this reason, law no. 6306: " the law on the transformation of areas at risk of natural disaster " came into force in 2012 for the purpose of determining the procedures and principles about rehabilitation and renovation on making new healthy and safety living spaces fulfill the science and art norms in the areas at risk of disaster and the areas out of these where there are risky buildings.

In this study, urban transformation concept in our country is analyzed within the investigation of the legislation especially the law no.6306 and consideration the contributions of public and private sector. For this purpose, some implementations of the law are investigated as case studies.

Consequently, the study revealed the urban transformation is just considered at the "risky building-scale" in our country. Despite some gaining of this approach, it needs to be considered at the "urban-scale" with interaction network for ensuring long-term sustainability. Some advice is given in line with this objective.