Bir psikiyatri hastanesinde çalışan hemşirelerin klinik karar verme düzeyleri ve etkileyen bireysel ve mesleki özelliklerin incelenmesi
Clinical decision making levels of nurses working in a psychiatric hospital and examination of affecting personal and professional characteristics
Yazar: VELAT CANGÜLEÇ
Danışman: PROF. DR. BESTİ ÜSTÜN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Karar verme = Decision making ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing

Özet:
Bu araştırma, psikiyatri hastalarıyla çalışan hemşirelerin klinik karar verme düzeyleri ve bunu etkileyen bireysel ve mesleki özelliklerin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı nitelikte yapılan araştırmanın örneklemini İstanbul'da bulunan bir psikiyatri bölge hastanesinde görevli 81 hemşire oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Hemşireleri Tanıtıcı Özellik Formu ve Hemşirelikte Klinik Karar Verme Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis H Testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir.
Analiz sonuçlarına göre hemşirelerin Hemşirelikte Klinik Karar Verme Ölçeği toplam puan ortalamasının 147.25±12.98 olduğu, en yüksek puan ortalamasını 'Seçenek ve fikirleri araştırmak' alt boyutundan aldıkları ve bunu 'Sonuçları değerlendirmek' alt boyutunun izlediği, en düşük alt boyut puan ortalamasını ise 'Bilgiyi araştırmak ve yeni bilgiyi tarafsız olarak benimsemek' alt boyutundan aldıkları tespit edilmiştir. Cinsiyete göre ölçeğin 'Amaçları ve değerleri soruşturmak' alt boyutunda kadınlar lehine (U= 506.500; p= 0.047) ve istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Şu an çalıştığı hastaneden önce başka bir sağlık kuruluşunda çalışma durumuna göre 'Sonuçları değerlendirmek' boyutunda (U= 471.000; p=0.027), 'Bilgiyi araştırmak ve yeni bilgiyi tarafsız olarak benimsemek' alt boyutunda (U= 459.500; p= 0.020) ve toplam ölçek puanlarında (U= 452.500; p= 0.017) daha önce başka bir sağlık kuruluşunda çalışanlar lehine ve istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Çalıştığı birimde klinik karar vermeyle ilgili sorun yaşayan hemşirelerin toplam ölçek puanı, sorun yaşamayanlardan istatistiksel olarak daha yüksek olduğu belirlenmiştir (U= 566.000; p= 0.051). Hemşirelerin; yaşı, eğitim durumu, medeni durumu, çocuk sahibi olma, gelir durumu, birimdeki görevi, hemşirelikte çalışma süresi, psikiyatri hastalarıyla çalışma süresi, hastanede çalışma şekli, klinik karar verme ile ilgili eğitim alma durumu, çalıştığı birimde algılanan bağımsız karar verebilme sıklığı, çalıştığı birimde hasta bakımında kararı veren kişiler değişkenleri ile ölçeğin toplam ve tüm alt boyut puan ortalamaları arasında ise istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda hemşirelerin klinik karar verme becerilerinin geliştirilmesine yönelik programlar düzenlenmesi önerilmiştir.

Abstract:
This study was conducted to determine the clinical decision-making levels of nurses working with psychiatric patients and the individual and professional characteristics that affect this. The sample of the descriptive study was 81 nurses working in a psychiatry regional hospital in Istanbul. Nurses Descriptive Feature Form and Clinical Decision Making in Nursing Scale were used as data collection tools. Mann Whitney U Test and Kruskal Wallis H Test were used to evaluate the data. Statistical significance was evaluated at the p <0.05 level.
According to the results of the analysis, the nurses 'total score average of the Nursing Clinical Decision Making Scale is 147.25 ± 12.98, the highest mean score is obtained from the 'Investigating options and ideas' sub-dimension, followed by the 'Evaluating results' sub-dimension, and the lowest sub-dimension mean score is 'To research knowledge and adopting new knowledge objectively'. A statistically significant difference was found in favor of women (U= 506.500; p= 0.047) in the sub-dimension of investigating the Aims and values of the scale according to gender variable. In the dimension of Evaluating the results according to the status of working in another health institution before the hospital where she/he is currently working (U= 471.000; p= 0.027), in the sub-dimension of Researching information and adopting new information objectively (U= 459.500; p= 0.020) and in the total scale scores U= 452.500; p= 0.017), a statistically significant difference was found in favor of those working in another health institution before (p <0.05). It was determined that the total scale score of nurses who had problems with clinical decision-making in the unit where they worked was statistically higher than those who did not have any problems (U= 566.000; p= 0.051). There was not found statistically significant difference between the variables of those who made the decision in patient care and the mean scores of the total and all sub-dimensions of the scale and variables related to the nurses' age, educational status, marital status, having children, income status, role in the unit, working period in nursing, duration of working with psychiatric patients, way of working in the hospital, training about clinical decision making, perceived frequency of independent decision-making in the unit where he/she works. 
In line with the findings obtained as a result of the study, it was recommended to organize programs to improve the clinical decision-making skills of nurses.

Keywords: Clinical Decision Making, Decision Making Skills, Individual Characteristics, Professional Characteristics, Psychiatric Nurse.