Kütahya ilinde 2015-2020 yıllarında beş yaş altı çocuk ve bebek ölüm nedenlerinin incelenmesi
Investigation of causes of child and infant deaths under five years of age in 2015-2020 in Kütahya
Yazar: FERDA BAŞOĞLU ERTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL SEZİCİ
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bebek ölümleri = Infant mortality ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Kütahya = Kütahya ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Çocuklar = Children ; Ölüm = Death ; Ölüm nedeni = Cause of death

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, 2015-2020 yılları arasında Kütahya'da beş yaş altı çocuk/bebek
ölümlerinin incelenmesi ve ölümü etkileyen faktörlerin belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, Şubat 2021-Nisan 2021 tarihleri arasında Kütahya İl Sağlık
Müdürlüğü ÇEKÜS Birimi tarafından arşivlenmiş 389 beş yaş altı çocuk ve bebek ölüm
verilerinin incelenmesi ile yapılmıştır. Araştırma verileri, İl Sağlık Müdürlüğünün
formlarından yararlanarak oluşturulan "Çocuk/Bebek Ölümü Veri Toplama Formları"
kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın veri girişi ve analizleri bilgisayar ortamında yapılmış
olup verilerin değerlendirilmesinde SPSS (IBM SPSS Statistics 24) paket programı
kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesi frekans tabloları ve tanımlayıcı istatistikler ile
yapılmıştır. İki nitel değişkenin birbiriyle ilişkilerinin incelenmesinde "Pearson-χ" çapraz
tabloları kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmada çocuk/bebek ölüm yılı ile yaşayan çocuk sayısı, anne-babanın eğitim
düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olduğu (p<0,05), annenin gebelik şekli
ile çocuk/bebek ölüm yılı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin bulunduğu
(p<0,05), annelerin diğer gebeliğinde ölen çocuk sayısı ile çocuk/bebek ölüm yılı arasında,
annenin gebelikte belirlenen sorunları ile bebek ölüm zamanları arasında istatistiksel olarak
anlamlı ilişkinin bulunduğu (p<0,05), ölen bebeklerin annelerinin %58,3'ünün gebelikte
belirlenen sorunun olduğu, ICD-10 koduna göre ölümün temel nedenleri ile ölüm zamanı
arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmadığı belirlenmiştir.
Sonuç: Araştırmada anne-babanın eğitim düzeyinin ilköğretim ve altında olması ile yaşayan
çocuk sayısının fazla olmasının çocuk/bebek ölümlerini artırdığı belirlenmiştir. Annelerde;
diğer gebeliğinde ölen çocuğu olması, kronik hastalardan tiroidin varlığı, yardımcı teknikle
gebe kalınması, bakım almaması, gebelikte anemi ve kanama görülmesi durumunda
çocuk/bebek ölümlerinin arttığı tespit edilmiştir. Çocuk/bebeklerin ICD-10 koduna göre
ölümün temel nedenlerine bakıldığında; en sık görülen ölümlerin perinatal nedenler ve
dolaşım sisteminden kaynaklandığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Bebek ölümleri, bebek ölüm hızı, beş yaş altı ölüm, çocuk ölümü, ölüm
nedeni, Yenidoğan ölümü

Abstract:
Purpose : The purpose of the study is to examine the deaths of children under the age of
five/infant in Kütahya between the years 2015-2020 and to determine the factors affecting
death.
Material and Method : The research was conducted by examining the mortality data of 389
children under the age of five and infants archived by Kütahya Provincial Health Directorate
Child, Adolescent, Women's and Reproductive Health Unit between February 2021 and April
2021. Data entry and analyzes of the research were done in computer environment and SPSS
(IBM SPSS Statistics 24) package program was used to evaluate the data. Evaluation of the
data was done with frequency tables and descriptive statistics. "Pearson-χ2" crosstabs were
used to examine the relationships between two qualitative variables.
Results : In the study, there was a statistically significant relationship between the year of
death of the child/infant and the number of living children and the education level of the
parents (p<0.05) and there was a statistically important relationship between the mother's
pregnancy type and the child/infant death year (p<0.05) and there was a statistically
significant relationship between the number of children who died in other pregnancies of
mothers and the year of child/infant death (p<0.05) and there was 58.3% of mothers of infants
who died had a problem determined during pregnancy , and there was a statistically
significant relationship between the problems of the mother during pregnancy and the time of
infant death (p<0.05). According to the ICD-10 code, it was determined that there was no
statistically significant relationship between the main causes of death and the time of death.
Conclusion : In the study, it was determined that the education level of the parents being
primary school or below and the high number of living children increased the child/infant
mortality. In mothers; it has been determined that child/infant deaths increase in cases of
having a child who died in another pregnancy, presence of thyroid among chronic patients,
being pregnant with assisted technique, not receiving care, and anemia and bleeding during
pregnancy. Considering the main causes of death of children/infants according to the ICD-10
code; It was determined that the most common deaths were caused by perinatal causes and the
circulatory system.
Keywords: Infant mortality, infant mortality rate, under-five mortality, infant mortality, cause
of death, neonatal death.