Fibromiyalji hastalarının uyum bozucu şemaları ile psikolojik dayanıklılıkları arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolünün incelenmesi
Investigation of the medium role of emotion regulation difficulty in the relationship between the addictive schemas and their psychological stability of patients with fibromyalgia
Yazar: ÖZGE AKINCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE TASA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Hastalar = Patients ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Uyum bozuklukları = Adjustment disorders

Özet:
Bu çalışmada fibromiyalji hastalarının duygu düzenleme güçlüğünün psikolojik dayanıklılık üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bunun yanında, erken dönem uyum bozucu şemmalar (EDUŞ) ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracılık rolü incelenmiştir. 
Fibromiyalji sendromu (FMS) psikosomatik bir hastalık olarak değerlendirilen kas-iskelet sistemi rahatsızlığıdır. Bireyler yaygın vücut ağrıları olmasına sebep olmaktadır. FMS uyku bozukluğu, kognitif işlevlerde bozulma ve anksiyete ile seyretmekte, nedeni bilinmeyen kronik bir sendrom olarak tanımlanmakta ve olası nedenleri arasında psikolojik faktörler sayılmaktadır. Bireylerin duygularını ne zaman, nasıl deneyimledikleri, ne şekilde ifade ettikleri ve nasıl ortaya koydukları konusunda zorlanma yaşadığı, duygularını uyuumsuz şekilde düzenlemelerine duygu düzenleme güçlüğü denmektedir. Psikolojik dayanıklılık, stresli yaşam olaylarına karşı verilen tepkilerin olumlu tarafı olmaktadır. Uyum sağlama becerilerimizle ilişkilidir ve travma atlatma durumumuz etkilemektedir. Erken dönem uyum bozucu şemalar, genellikle çocukluk ve ergenlik döneminde gelişmekte olup, anılardan, duygulardan, bilişlerden ve bedensel duyulardan oluşmaktadırlar, benlik algısını ve kişilerarası ilişkileri etkileyen ve yaşam boyunca sürekli tekrar eden kalıp ya da örüntülerdir.
Çalışma ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini 408 fibromiyalji hastası oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplamak maksadıyla Google Forms aracılığı ile demografik form, Young Şema Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği ve Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan verileri analiz etmek için sosyal bilimler için istatistik paket programı (SPSS 26) kullanılmıştır. Analizler sonucunda sonucunda duygu düzenleme güçlüğünün psikolojik dayanıklılık üzerinde negatif yönde ve anlamlı bir etkisinin olduğu, psikolojik dayanıklılık ile erken dönem uyum bozucu şema alanlarından zedelenmiş otonomi ve zedelenmiş sınırlar şema boyutlarının negatif yönde anlamlı ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında, uyum bozucu şemalar ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracılık etkisinin olduğu tespit edilmiştir.
Erken dönem uyum bozucu şemalar ve duygu düzenleme güçlüğünün patolojik bozukluklarla ilişkisi ile alakalı çok sayıda araştırma olsa da psikolojik dayanıklılığın da ele alındığı ve tüm bunların fibromiyalji sendromu ile ilişkisini araştıran bir çalışmalar literatürde az sayıdadır. Bundan dolayı alanyazına katkı sağlamak ve bu konudaki araştırmaları genişletmenin önemli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the effect of difficulty in emotion regulation on psychological resilience. In addition, the mediating role of difficulty in emotion regulation in the relationship between early maladaptive schemas (EDUS) and resilience was investigated.
Fibromyalgia syndrome (FMS) is a musculoskeletal disorder considered as a psychosomatic disease. Individuals cause widespread body aches. FMS progresses with sleep disorder, cognitive dysfunction and anxiety, it is defined as a chronic syndrome of unknown cause and psychological factors are counted among its possible causes. Emotion regulation difficulty is defined as when individuals experience and how they experience their emotions, how they express and how they have difficulty, and when they regulate their emotions incongruously. Psychological resilience is the positive side of reactions to stressful life events. It is related to our ability to adapt, and it affects our recovery from trauma. Early maladaptive schemas usually develop during childhood and adolescence and consist of memories, emotions, cognitions, and bodily senses, and are repetitive patterns or patterns that affect self-perception and interpersonal relationships and are recurrent throughout life.
The study was conducted in relational screening model. The sample of the study consists of 408 fibromyalgia patients. In order to collect data in the study, demographic form, Young Schema Scale, Emotion Regulation Difficulty Scale and Psychological Resilience Scale were used via Google Forms. Statistics package program for social sciences (SPSS 26) was used to analyze the collected data. As a result of the analyzes, it was determined that difficulty in emotion regulation has a negative and significant effect on resilience, and that there is a negative and significant relationship between resilience and the dimensions of damaged autonomy and impaired boundaries schema dimensions, which are the early maladaptive schema domains. In addition, it was determined that difficulty in emotion regulation had a mediating effect on the relationship between maladaptive schemas and resilience.
Although there are many studies on the relationship between early maladaptive schemas and difficulty in emotion regulation with pathological disorders, there are few studies in the literature that examine psychological resilience and investigate the relationship of all these with fibromyalgia syndrome. Therefore, it is considered important to contribute to the literature and expand research on this subject.