Ahşap karşılıklı çerçeve strüktürlerde bağlantı noktaları üzerine bir inceleme
An investigation on connection points in timber reciprocal frame structures
Yazar: ZEYNEP GÜLER
Danışman: PROF. DR. NİHAN ENGİN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Ahşap yapılar = Wood structures ; Karşılıklı çerçeveler = Reciprocal frames ; Köşkler = Pavilions ; Taşıyıcı sistemler = Supporting systems

Özet:
Karşılıklı çerçeve strüktürler süreksiz kısa kirişlerin bir araya gelmesiyle oluşan, kolon-kiriş
gibi ögeler arasında birincil/ikincil yük taşıma ayrımının bulunmadığı sistemler olarak ifade
edilebilir. Ahşap karşılıklı çerçeve strüktürlerin incelendiği bu çalışmada konu, bağlantı detayları
üzerinden ele alınmıştır. Amaç; karşılıklı çerçeve strüktürlerin diğer yapım sistemlerinden ayırt
edici özelliklerini belirlemek, ahşap karşılıklı çerçeve strüktürlerdeki elemanların bağlantı
detaylarını incelemek ve bu detayları etkileyen parametreleri ortaya koyarak tartışmak, bu
strüktürler ile oluşturulmuş pavyon yapı örneklerindeki düğüm noktası çözümlerini analiz etmek
ve karşılaştırmak, Türkçe literatürde rehber olabilecek bir çalışma ortaya koymaktır.
Kapsamlı tarama araştırmasının yapıldığı literatür kısmında ahşap karşılıklı çerçeve
strüktürlerle ilgili bilgiler aktarılmıştır. Analiz çalışmasında dergi, kitap, makale, bildiri, tez, internet
vb. yazılı ve görsel kaynaklardan taranarak elde edilen 2012-2019 yılları arasında inşa edilmiş 7
pavyon yapı örneği ele alınmıştır. Örnekler yapıya ait genel bilgiler, ızgara düzeni ve bağlantı noktası
ile bu başlıklara ait konu kapsamındaki çeşitli alt başlıklardan oluşturulan tablo üzerinden analiz
edilip değerlendirilmiştir.
Çalışmanın sonucunda; detay çözümlerinde ana etkenlerden birinin ızgara düzenindeki modül
eleman türü ve biçimi olduğu, bağlantı uzunluğu, tabaka sayısı, örtü elemanı gibi diğer verilerin
ise eleman türünün biçiminden etkilenen ikincil veriler olduğu düşünülmektedir. Bağlantı
detayının üretimi, rijitlik, montaj ve demontaj, yeniden kullanım, estetik görünüm gibi çeşitli
özelliklerinin sağladığı avantaj ve dezavantajların strüktürün oluşumunda önemli bir yeri olduğu
görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Taşıyıcı sistemler, Ahşap karşılıklı çerçeve strüktürler, Pavyon yapı

Abstract:
Reciprocal frame structures can be defined as systems consisting of discontinuous short
beams, where there is no primary/secondary load-carrying distinction between elements such
as columns and beams. In this study, where timber reciprocal frame structures are examined, the
subject is handled through connection details. The aim is to determine the distinguishing features
of reciprocal frame structures from other construction systems, to examine the connection details
of the elements in timber reciprocal frame structures and to discuss the parameters affecting
these details, to analyze and compare the nodal point solutions in pavilion structures built with
these structures, and to put forward a study that can be a guide in the Turkish literature.
In the literature section where a comprehensive review research was conducted, information
about timber reciprocal frame structures was provided. In the analysis study, 7 examples of
pavilions built between 2012-2019, which were obtained by scanning from written and visual sources
such as magazines, books, articles, papers, theses, internet, etc., were analyzed. The examples were
analyzed and evaluated through the general information of the building, grid layout and connection
point, and the table created from various subheadings within the scope of these titles.
As a result of the study; it is thought that one of the main factors in detail solutions is the type
and form of module element in the grid layout, while other data such as engagement length, number
of layers, cover element are secondary data affected by the form of element type. It has been seen
that the advantages and disadvantages provided by various features such as production, rigidity,
assembly and disassembly, reuse, aesthetic appearance of the connection detail have an important
place in the formation of the structure.

Key Words: Structural systems, Timber reciprocal frame structures, Pavilions