Yeni bir ölçüm yöntemi: Sporda direnç altında aktif eklem pozisyon duyusu ölçümü
A new measurement method: Measurement of active joint position sense under resistance within sport
Yazar: HAYDAR KAYNAK
Danışman: PROF. DR. METİN VEHBİ SAYIN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Spor = Sports
Dizin: Dikey sıçrama = Vertical jumping ; Dikey sıçrama = Vertical jumping ; Diz eklemi = Knee joint ; Duyular = Sensation ; Eklemler = Joints ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Ölçekler = Scales ; İzometrik kuvvet = Isometric strength

Özet:
Amaç: Kaslara herhangi bir dış yük uygulanmadan yapılan aktif eklem pozisyon duyusu (AEPD) ölçümleri genellikle yaralanma sonrası iyileşme düzeyini ölçmek için kullanılır. Yaralanma iyileştiğinde diğer insanlar günlük yaşamlarına geri dönerken, sporcular yoğun antrenman ve yarışmalara geri dönerler. Sporda kaslara ve eklemlere etki eden dış kuvvetler vardır. Bu çalışmanın iki amacı vardı. Birincisi dış yükün AEPD üzerindeki etkisini değerlendirirken, diğeri ise sıçrama keskinliği (SK) ile olan ilişkisini değerlendirmekti. İki tane maksimum kuvvet, dört kez propriyosepsiyon ölçüm seansı yapıldı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 184 sağlıklı üniversite öğrencisi katıldı. Katılımcıların 45 derecelik diz açısında maksimum istemli izometrik kasılma (MİİK) kuvvetleri izokinetik dinamometre ile ölçüldü. Kuvvet duyusu (KD) için hedef % 50 MİİK'e ulaşma keskinlikleri değerlendirildi. İki AEDP testi, yük olmadan (AEPD1) ve yük ile (AEPD2) yapıldı. AEPD2'de yük olarak MİİK'nın %50'si uygulandı. SK için, güç platformunda maksimum countermovement jump (CMJ) sıçramanın % 50'si hedef sıçrama yüksekliği olarak değerlendirdi. Veri setini analiz etmek için iki yönlü varyans analizi, eşleştirilmiş örneklem t testi ve Pearson korelasyon katsayısı kullanıldı. Bulgular: AEDP, cinsiyet ve etkinlik seviyesinden etkilenmedi. AEPD2 hata skorları, AEPD1'den istatistiksel olarak daha düşüktü (p=0.035). AEDP1 ile % 50 CMJ hata skorları arasındaki fark anlamlı bulunmazken, AEDP2 ile % 50 CMJ hata skorları arasındaki korelasyon istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0.013). MİİK skorları ile KD hata skorları arasında anlamlı korelasyon bulundu (p=0.000). Sonuçlar: Bu sonuçlara göre, AEPD2 sağlıklı sporcuların AEPD değerlendirmesinde kullanılabilir ve belki de sporun doğası için daha uygun olabilir. Ayrıca, daha yüksek kas kuvvetine sahip olanların daha kötü bir pozisyon duyusuna sahip olduklarını söyleyebiliriz. Bu sonuçlar dikkate alındığında propriyosepsiyonun özel mekanizmalarını tanımlamak için daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Dış yük, eklem pozisyon duyusu, dikey sıçrama, kas kuvveti,
kuvvet duyusu

Abstract:
Purpose: Active joint position sense (AJPS) measurements, which is without applying any external loads to muscles are usually made to assess post-injury recovery. When the injury is healed, other people return to their daily lives, while athletes return to intensive training and competitions. There are external forces acting on the muscles and joints within sports. This study had two purposes. The first one was to evaluate the impact of external load on AJPS, whereas the other one was to evaluate its relationship with jumping accuracy (JA). Two maximum force and four proprioception measurement sessions were made. Material and Method: 184 healthy students participated in the study. The maximum voluntary isometric contraction (MVIC) forces of the participants at 45-degree of knee angle were measured with an isokinetic dynamometer. The acuity of reaching the target of 50% MVIC for the force sense (FS) was assessed. was assessed by reaching to the target 50% MVIC. Two AJPS test were conducted without (AJPS1) and with load (AJPS2). 50% of MVIC was applied as a load in AJPS2. For JA, 50% of the maximum countermovement jump (CMJ) on the force plate was considered as the target jump height. In order to analyze obtained data set two way multiple analysis of variance, paired sample t test, and Pearson correlation coefficient was used. Results: AJPS was not affected by gender and activity level. AJPS2 error scores were statistically less than AJPS1 (p=0.035). While correlation between AJPS1 and 50% CMJ error scores was not significant, correlation between AJPS2 and 50% CMJ error scores was found statistically significant (p=0.013). Significant correlation was found between MVIC scores and FS error scores (p=0.000). Conclusions: According to these results, AJPS2 can be used in the evaluation of AJPS of healthy athletes and perhaps it may be more appropriate for the nature of the sport. Additionally, we can say that those with higher muscle strength have a worse sense of position. Considering these results, further research is needed to define the specific mechanism of proprioception.

Key Words: External Load, Joint Position Sense, Vertical Jump, Muscle Strength,
Force Sense