Diz osteoartritli hastalarda antropometrik ölçümler ile klinik, radyolojik ve fonksiyonel bulgular arasındaki ilişkinin araştırılması
Research of the relation between anthropometric measures and clinical,radiological and functional findings in patients with knee osteoarthritis
Yazar: BENGÜ KARABIÇAK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA MÜMTAZ MAZICIOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Obezite = Obesity

Özet:
Amaç: Bu çalışmada primer diz osteoartritli hastalarda antropometrik ölçümlerin yaşam kalitesi, fonksiyonel kapasite ve radyolojik bulgularla ilişkisini ortaya koymayı amaçladık.
Metod: Çalışmaya Ekim 2012- Ekim 2013 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi FTR polikliniğinden 148 hasta alındı. Diz OA tanısı ACR tanı kriterlerine göre konuldu. Kontrol grubu hastanenin FTR dışındaki çeşitli polikliniklerinde muayene olan, diz ağrısı şikayeti olmayan 48 kişiden oluşuyordu. Anket soruları ve antropometrik ölçümler EUTF Aile hekimliği polikliniğinde yapıldı. OA şiddetini değerlendirmeki için VAS, WOMAC, Lequesne, depresif mizacı ve yaşam kalitesini değerlendirmek için Zung Depresyon Ölçeği ve SF-36 kullanıldı.
Bulgular: Çalışmada hasta grubunun %90,5'ini bayanlar oluşturuyordu ve hasta ve kontrol grubunun sırasıyla yaş ortalaması ve standart sapması (SD) 57(8,49), 51(6,19 ) idi. Hastaların VAS ortalaması ve SD 5,5(1,7) cm idi. Hastaların BKİ ortalaması ve SD 35,2 (6.2) kg/m2 ve çoğunluk obez ve morbid obez grubunda bulunuyordu. Hasta ve kontrol grubu karşılaştırmasında vücut ağırlığı, BKİ, toplam vücut yağ yüzdesi, bel ve üst kol çevresi, biceps ve triceps cilt kıvrım kalınlıkları hasta grubunda daha fazla idi. Hastaların depresyon düzeyleri ve radyolojik evreleri (Kellgren-Lawrence) arasında anlamlı biri ilişki vardı. Normal ve hafif depresif bireylerin daha çok evre 1 ve 2'de olduğu tespit edildi. Radyolojik evre ile SF-36 karşılaştırmasında alt başlıklaırdan fiziksel fonksiyonun azaldığı ve emosyonel rol kısıtlılığının arttığı tespit edildi. Ek olarak radyolojik evre ile el bilek çevresi haricinde WOMAC, VAS ve antropometrik ölçümler arasında anlamlı bir ilişki tespit edilemedi. Lequesne OA şiddet indeksine göre değerlendirmede SF-36 altbaşlıklarından; fiziksel fonksiyon, rol kısıtlılığı, sosyal fonksiyon, mental sağlık ve fiziksel özet skorun hepsinin azaldığı görüldü. Antropometrik ölçümlerden; toplam vücut yağ yüzdesi, biceps-triceps-subscapular CKK'nın Lequesne indeksi arttıkça arttığı görüldü. Uyum iyiliği testinde Lequesne ve radyolojik evre arasında uyumsuzluk bulundu. Çoklu değişkenli lojistik regresyon analizinde yaşın ve biceps CKK'nın çok ağır-şiddetli OA bağımlı değişkeni için anlamlı risk oluşturduğu görüldü.( yaş OR: 1,070; biceps CKK OR: 1,060)
Sonuç: Diz OA toplumda sık görülen bir hastalıktır ve depresif mizacı arttırır, yaşam kalitesini anlamlı dercede düşürür. Diz OA değerlendirmesinde BKİ'nin yanında vücut yağ dağılımı da önemsenmelidir.
Anahtar kelimeler: Diz osteoartrit, yaşam kalitesi, antropometrik ölçümler, depresyon

Abstract:
Objectives: In this study we aimed to show the relation between anthropometric measures; quality of life, functional capacity and radiological findings in patients with primary knee osteoarthritis (OA).
Materials and Methods: This study includes 148 patients who admitted to physical therapy and rehabilitation outpatient clinics of Erciyes University between October 2012 and October 2013. Knee OA was diagnosed according to the criteria of American College of Rheumatology. Control group (n=48 patients) was chosen from various outpatient clinics of hospital other than physical therapy and rehabilitation outpatient clinics who has no symptoms of knee pain. Interviews and anthropometric measurements were done in outpatient clinics of family medicine. VAS, WOMAC, Lequesne scales were used to asses the severity of OA, Zung Self-Rate Depression Scale and SF-36 Health Survey scales were used to determine depressive mood and quality of life. 
Results: The 90, 5 % of our sample group was female and the mean age and standard deviation (SD) was 57 (8,49), 51(6,19 ) in the patients and control group respectively. The mean and SD of VAS of the patients was 5, 5(1,7) cm. The mean and SD of the Body Mass Index (BMI) for patients was 35, 2(6.2) kg/m2 and most of them were classified as obese and morbid obese. In comparison of control and patient group weight, BMI, total fat distribution, waist and upper arm circumferences, biceps and triceps skinfold thickness were all higher in the knee OA group. There was a significant relationship between the depressive scores and radiological staging (Kellgren-Lawrence). We found that most of the moderate or mild depressive patients were in stage 1 or 2. In comparison of radiological stage with SF-36 we found that the subgroups; physical function were declained and emotional role restriction were increased. Additionally there was no significant relationship between radiological stage and VAS, WOMAC and anthropometric measures other than the relationship between wrist circumference and radiological stage.
In evaluation of Lequesne Index and SF-36 subgroups; physical function, role restriction, social function, mental health and physical component scores were all decreased. Anthropometric measures; total fat distribution and biceps-triceps-subscapular skinfold thickness were found to increase as Lequesne Index scores increases. The goodness of fit tests showed discordance with Lequesne and radiological stage. In multivariate logistic regression analysis we found that age and biceps skinfold thickness was a significant risk factors for severe-heavy OA dependent variable (OR for age: 1,070; OR for skinfold thickness: 1,060).
Conclusion: Knee osteoarthritis is a frequent disease in the society and increases depressive mood, decreases the quality of life significantly. Other than BMI, body fat distribution must also be considered in evaluation of knee OA. 
Key Words: Knee osteoarthritis, quality of life, anthropometric measures, depression