Diabetli hastaların glisemik kontrolünde hemşirelik vaka yönetimi modelinde videofone teknolojisinin kullanımı
Usıng vıdeophone technology ın nursıng case management model on glycemıc control of dıabetıc patıents
Yazar: NURGÜL GÜNGÖR TAVŞANLI
Danışman: PROF. DR. AYFER KARADAKOVAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Glisemik indeks = Glycemic index ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kan glükozu = Blood glucose ; Yönetim modelleri = Management models

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Diabetli hastaların glisemik kontrolünde hemşirelik vaka yönetimi modelinde videofone teknolojisi kullanımının etkinliğinin; bireylerin yaşam kalitesi, tedavi memnuniyeti ve hasta memnuniyetinin ölçülerek saptanmasıdır ve prospektif (ileriye dönük) tanımlayıcı, randomize vaka kontrol çalışması olarak planlanmıştır.Araştırma; Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ? Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı polikliniğinde, 1 Aralık 2009 ? 31 Mayıs 2010 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan hastalardan 48'i (24 Vaka , 24 kontrol) araştırma örneklemini oluşturmuştur. Kontrol grubunda bulunan hastalara poliklinikteki rutin hasta takibi; vaka grubundaki hastalara videofone teknolojisiyle hemşirelik vaka yönetimi modeli uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak; Diabetes Mellitus'lu Bireylere Yönelik Veri Toplama Formu, Diabetes Mellitus Yaşam Kalitesi Ölçeği , Diabetes Mellitus Tedavi Memnuniyet Ölçeği , Hasta Memnuniyeti Soru Formu kullanılmıştır. Vaka grubundaki hastalara vaka yönetimi sürecinin uygulanmasında videofone bağlantısı kurularak, Videofone Teknolojisiyle Diabetik Hasta Bakım Protokolü, Videofone ile Takip Programı kullanılmıştır.Araştırmanın uygulanması için etik kurul izni ve kurumdan yazılı izin, araştırmaya katılan hastalardan bilgilendirilmiş sözel ve yazılı onam alınmıştır.Sabah açlık kan şekeri, sabah tokluk kan şekeri, öğle tokluk kan şekeri, akşam tokluk kan şekeri düzeyleri açısından vaka ve kontrol grubu arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p>0,05). Kontrol grubunda bulunan bireylerin altıncı ayın sonundaki HbA1c düzeylerinin, vaka grubundaki bireylere göre anlamlı olarak yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Vaka grubunda bulunan bireylerin altıncı ayın sonundaki yaşam kalitesi puanlarının, kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Kontrol grubunda bulunan bireylerin üçüncü ayın ve altıncı ayın sonundaki tedavi memnuniyeti puanlarının, Vaka grubuna göre anlamlı olarak düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05). kontrol grubunda bulunan bireylerin çalışmanın başlangıcında, üçüncü ayın ve altıncı ayın sonundaki Hasta Memnuniyeti puanlarının, Vaka grubuna göre anlamlı olarak düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05).Sonuç olarak; videofone teknolojisiyle hemşirelik vaka yönetimi uygulanan diabetli bireylerin altı aylık periyotta yaşam kalitelerinde, tedavi memnuniyetlerinde ve hasta memnuniyetlerinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde gelişmeler olduğu; HbA1c ve kan şekeri değerlerinde anlamlı düzeyde azalma olduğu saptanmıştır. Bu sonuç doğrultusunda; diabetli hastaların glisemik kontrolünde videofone teknolojisiyle sunulan hemşirelik vaka yönetimi modelinin etkili olduğu söylenebilir.Anahtar Kelimeler: Diabetes Mellitus, Glisemik Kontrol, Videofone, Telehemşirelik, Vaka Yönetimi

Abstract:
Aim of this study is to determine the effectiveness of using videophone technology on glycemic control of diabetic patients at the model of nursing and case management by measuring life quality of individuals, therapy satisfaction as well as satisfaction patients. Also this random case control study is planned to be prospective, descriptive.Research has been carried out during 31th of December 2009 and 31th of May 2010 at the polyclinic of main branch sciences endocrinology and metabolism diseases of Ege University Faculty of Medicine, Research and Application Hospital.48 patients who are convenient to the inclusion criteria?s of the research (24 experiment, 24 control) formed as a sample of research. Nursing and case management model with videofone technology applied on patients in the experiment group, however routine follow up model applied on patients in the control group. Following forms has been used as data collecting tools in the research and question forms which are data collecting tools towards individuals with diabetic mellitus patient satisfaction, diabetic?s mellitus therapy satisfaction measurement, diabetic?s mellitus life quality measurement. During case management process, videofone follow up programme has been used on patients at the experiment group by establishing videofone connection and also by using diabetic patient care protocol of videofone technology. In order to apply a research, permission has been asked ethic committee and also patients has informed and asked for their approval who participated to the research.It has been noticed that, there is a meaningful statistical difference between experiment group and the control group, in terms of morning, afternoon and evening hungry blood sugar level and satiety blood sugar level as well (p>0,05). However, it also determined that, at the end 6th month, an HbA1c level of individuals in control group is meaningfully higher according to the individuals in the experiment group (p<0,05). At the of 6th month life quality grades of individuals in the experiment group is higher than according to the control group (p<0,05). On the other hand, it?s also determined that, at the end of 3rd and 6th month therapy satisfaction grades of individuals in the control group is meaningfully less according to the individuals in the control group (p<0,05). At the beginning of a study, patient satisfaction grades of individuals in the control group, measured in 3rd and 6th month is meaningfully less according to the individuals in the experiment group (p<0,05).As a consequence, in the first 6th months period there has been statistically meaningful developments on life qualities?,theraphy satisfaction and patient satisfaction of diabetic individualsby using videofone technology in which nursing and case management model was applied.Its determined that, there is a meaningful level decrease in HbA1c and blood sugar values. As a result of that, it is possible to state that nursing and case management model which is presented by videofone technology is effective on glysemic control of diabetic patients.Key Words: Diabetes Mellitus, Glycemic control, videophone,Telenursing, Case Management