Alzheimer hastalığı patofizyolojisinde Toxoplasma gondii enfeksiyonunun rolünün araştırılması
Investigating of the role of Toxoplasma gondii infection in the pathophysiology of Alzheimer's disease
Yazar: SERHAT GÖKDAŞ
Danışman: DOÇ. DR. AYHAN ÇETİNKAYA ; DR. ÖĞR. ÜYESİ KEREM YAMAN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Sinir Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Nöroloji = Neurology ; Parazitoloji = Parasitology

Özet:
Alzheimer Hastalığı (AH) etiyolojisi ve patogenezi tam olarak anlaşılamamış, tüm dünyada gittikçe artan en yaygın demans türüdür. Toxoplasma gondii (T. gondii) ise tüm dünyada insan ve hayvanlarda yaygın olarak görülen, beyin dahil tüm organları enfekte edebilen zoonoz bir hastalıktır. Bu çalışma; T. gondii ile enfekte  dişi ratların yavrularında AH riskini araştırmak amacıyla yapılmıştır.
Çalışmada 2-4 aylık Wistar Albino cinsi dişi ratlar kullanılmıştır. Hayvanlar yedişerli beş gruba ayrılmıştır. Bu hayvanların bazı grupları Aβ1-42 çözeltisi 4µg/1µL/taraf bilateral intrahipokampal ve T. gondii RH suşu 1.5x 10⁶ parazit inokulum hazırlanarak intraperitoneal olarak enfeksiyon oluşturulmuş sonrasında sağlıklı erkek ratlar ile çiftleştirilmiştir. Her anne grubundan rastlantısal olarak 8 er yavru seçilmiştir. Tüm çalışma gruplarına Barnes maze davranış testi uygulanmıştır. Tüm hayvanların beyin dokularındaki Aβ kümelerinin varlığı ile ayırıcı tanısı Congo Red boyama yöntemleri ile incelenmiştir. Tüm sonuçlar SPSS aracılığıyla istatistiki olarak değerlendirilmiştir. 
Annelerin  yuvayı bulma süreleri median(IQR) Kontrol 5,35(3,37-6,15)sn., Alzheimer 29,25(16,0-43,4)sn., T. gondii 34,80(21,6-57,0)sn., T. gondii1+Alzheimer2 19,65(14,2-41,6)sn., Alzheimer1+T. gondii2 6,40(3,35-9,8)sn. ölçüldü. Kontrol ile Alzheimer, T. gondii ve T. gondii1+Alzheimer2 grupları arasında istatistiksel anlamlı fark saptandı. 
Yavruların yuvayı bulma süresi median(IQR) kontrol 5,75(3,55-9,02)sn, Alzheimer 32,70(21,0-40,0)sn., T. gondii 60(16,3-60)sn., T. gondii1+Alzheimer2 50,10(33-60)sn, Alzheimer1+T. gondii2  6,10(3,3-10,07)sn.  bulundu.  Kontrol ile Alzheimer, T.gondii ve T. gondii1+Alzheimer2 gruplarının bulma sürelerinde istatistiksel anlamlı fark bulunurken, Alzheimer1+T.gondii2 grubuyla fark bulunmadı. Aβ42 uygulanan annelerin yavrularının beyinlerinde %23,8 congo redle   Aβ plakları görüldü.
AH modeli sonrası T.gondii enfeksiyonu AH' na karşı öğrenme ve hafıza bozukluğunda dirence sebep olabilir.
ANAHTAR KELİMELER: Toxoplasma gondii, Alzheimer Hastalığı, Rat, Davranış Testi, Congo Red Boyama

Abstract:
Alzheimer's Disease (AD) is the most common type of dementia whose etiology and pathogenesis are not fully understood and is increasing worldwide. Toxoplasma gondii (T. gondii) is a zoonotic disease that is common in humans and animals all over the world and can infect all organs, including the brain. This work; It was conducted to investigate the risk of AD in the offspring of female rats infected with T. gondii.
2-4 months old Wistar Albino female rats were used in the study. The animals are divided into five groups of seven. Some groups of these animals were infected intraperitoneally by preparing Aβ1-42 solution 4µg/1µL/side bilaterally intrahippocampally and T. gondii RH strain 1.5x10⁶ parasite inoculum, and then mated with healthy male rats. 8 puppies were randomly selected from each mother group. Barnes maze behavior test was applied to all study groups. The differential diagnosis of the presence of Aβ clusters in the brain tissues of all animals was examined by Congo Red staining methods. All results were evaluated statistically via SPSS.
Median(IQR) time for hatchlings to find the nest: control 5.75(3.55-9.02)sec., Alzheimer's 32.70(21.0-40.0)sec., T. gondii 60(16.3-60) sec., T. gondii1+Alzheimer2 50.10(33-60)sec, Alzheimer1+T. gondii2 6.10(3.3-10.07)sec. found. While there was a statistically significant difference in the detection times of the control and Alzheimer, T.gondii and T. gondii1+Alzheimer2 groups, no difference was found with the Alzheimer1+T.gondii2 group. The mother and offspring Alzheimer1+T.gondii2 group were similar to the control group. Aβ plaques were observed in the brain of offspring with congo red in 5 of 21 (23.8%) of the offspring of mothers treated with Aβ42. T.gondii infection after AH model may cause resistance of the host body against AH.
KEYWORDS: Toxoplasma gondii, Alzheimer's Disease, Rat, Behavioral Test, Congo Red Staining