Kavramsal değişim metinleri ve yaşam temelli öğrenmenin öğrencilerin fizik öğrenme yaklaşımları ve kavramsal anlamaları üzerindeki etkileri
The effects of conceptual change texts and real life context- based learning on students approaches to learning physics and their conceptual understandings
Yazar: GÜLBİN ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. GAMZE SEZGİN SELÇUK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fizik = Physics ; Fizik öğretimi = Physics teaching ; Kavramlar = Concepts ; Kavramsal öğrenme = Conceptual learning ; Yaşam temelli öğrenme = Context based learning ; Öğrenci başarısı = Student achievement

Özet:
Bu araştırmanın amacı, üç farklı şekilde sunulan fizik öğretiminin (kavramsal değişime dayalı öğretim, yaşam temelli öğrenme ve geleneksel öğretim) ortaöğretim 11. sınıf düzeyinde öğrenim gören ve fizik dersi alan öğrencilerin basınç (katılarda basınç, durgun sıvı ve gazlarda basınç, kaldırma kuvveti, Bernouilli ilkesi) ile ilgili konulardaki kavramsal değişimleri, kavramsal başarıları, kavramsal başarılarının kalıcılığı ve fiziği öğrenmeye yönelik yaklaşımları üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma, İzmir ilinde bulunan bir Anadolu Lisesinin 11. sınıf düzeyinde öğrenim gören ve fizik dersi alan üç farklı sınıf üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada, eşitlenmemiş kontrol gruplu öntest-sontest yarı deneysel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırma, iki deney (Deney 1 ve Deney 2) ve bir kontrol olmak üzere üç grup üzerinden yürütülmüştür. Deney 1 grubunda (Kavramsal Değişim Grubu - KDG)  adı geçen konuların öğretimi kavramsal değişim metinleri kullanılarak, Deney 2 grubunda (Yaşam Temelli Öğrenme Grubu - YTÖG) yaşam temelli öğrenme yaklaşımına göre düzenlenmiş öğretim sunularak, kontrol grubunda ise (Geleneksel Öğretim Grubu ? GÖG) ise geleneksel öğretimle (düz anlatım, soru-cevap)  gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri ?Kavramsal Başarı Testi? ve ?Fizik Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği? kullanılarak toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 15.0 istatistik programı ile betimsel ve anlam çıkarıcı istatistikler kullanılarak çözümlenmiştir. Verilerin analizinde, aritmetik ortalama, standart sapma, Tek Faktörlü Kovaryans Analizi (ANCOVA), Tekrarlı Ölçümler için Çok Değişkenli Varyans Analizi (MANOVA) ve çoklu karşılaştırma testleri (Tamhane ve Bonferroni Testi) kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda üç grubun kavramsal anlamalarındaki değişimlerine bakıldığında en fazla değişimin kavramsal değişim grubunda olduğu görülmüştür. Ayrıca üç grubun kavramsal başarıları arasında önemli farklılıklar olduğu bulunmuştur.  Kavramsal değişim grubunun kavramsal başarı puanları, yaşam temelli öğrenme grubu ve geleneksel öğrenme grubuna göre önemli ölçüde daha yüksektir. Yaşam temelli öğrenme grubunun kavramsal başarı puanları da geleneksel öğrenme grubuna göre önemli ölçüde daha yüksektir. Ancak hem kavramsal başarının kalıcılığı hem de fizik öğrenme yaklaşımları değişkenlerine göre gruplar arasında anlamlı farklılıklar ortaya çıkmamıştır.

Anahtar Kelimeler: Kavramsal Değişim Metinleri, Yaşam Temelli Öğrenme, Fizik Öğretimi, Kavramsal Başarı, Öğrenme Yaklaşımları, Kalıcılık

Abstract:
The purpose of this research was to study the effects of three different types of methods of teaching physics (conceptual change-based, real life context-based and traditional teaching) on high school physics students in the 11th grade in terms of conceptual change, conceptual understanding, and the retention of the conceptual understanding they achieved in learning about the various topics (pressure exerted by solids, pressure in stagnant liquids and gases, buoyancy, Bernoulli's Principle). The research was conducted in three different 11th-grade physics classes in an Anatolian High School located in the province of İzmir. The research was of semi-experimental design and used the model of non-equivalent control groups with pre-test/post-tests. The research was carried out with three groups--two experimental groups (Experimental 1 and Experimental) and one control group. Experimental 1 Group (Conceptual Change Group - CCG) were given the conceptual change texts on the mentioned subjects, the Experimental 2 Group (Real life Context-Based Learning Group - RLCLG) were offered a teaching approach based on real life context-based learning, whereas the control group (Traditional Learning Group - TLG) was taught in the traditional style (lecturing, questions and answers). Data for the research were collected with the