Navlun sözleşmesinde taşıyanın sorumluluğu
Carrier's liability in carriage of goods by sea
Yazar: SAFA MURAT TEKİN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA TÜYSÜZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Deniz hukuku = Law of the sea ; Deniz ticareti = Sea trade ; Navlun = Freight ; Navlun sözleşmeleri = Affreightments ; Sözleşmeler = Contracts ; Taşıma sorumluluğu = Carrier's responsibility ; Türk Ticaret Kanunu = Turkish Commercial Code ; Türk ticaret hukuku = Turkish commercial law

Özet:
Deniz Ticareti Hukuku'nda en önemli hususlardan biri taşıyanın
sorumluluğunun belirlenmesidir. Zira deniz yolu ile yük taşıma işini gerçekleştiren
kişi taşıyandır. Uygulamada da deniz ticareti alanında uyuşmazlıkların çok büyük bir
bölümü taşıyanın sorumluluğunu doğurmaktadır. Dolayısıyla taşıyanın
sorumluluğunu belirlemek ve sınırlarını çizmek uygulama açısından da hayati öneme
sahiptir.
Türk Ticaret Kanunu'nun beşinci kitabını oluşturan Deniz Ticareti Hukuku
kısmında taşıyanın sorumluluğuna önem verilmiştir. Zira bu konu Taşıyanın
Sorumluluğu ve Hakları başlığı altında özel olarak düzenlenmiştir. Ancak taşıyanın
sorumluluğu hakkında Türk Ticaret Kanunu'nda bulunan hükümler bunlardan ibaret
değildir. Türk Ticaret Kanunu'nda bazı başka hükümlerin içerisinde de taşıyanın
sorumluluğuna ait hususlara rastlamak da mümkündür.
Taşıyanın sorumluluğunun belirlenmesi, deniz yolu ile taşıma işlerinin
uluslararası niteliğe sahip olmasından dolayı, birçok ülkeyi ilgilendirmektedir. Zaten
bu sebepten dolayı taşıyanın sorumluluğu birçok konvansiyonda düzenlenmiştir. Bu
konvansiyonların amacı ise bu konu hakkında yeknesak kurallar ortaya çıkarmaktır.
Zira günümüze kadar taşıyanın sorumluluğu hakkında dört önemli konvansiyon
oluşturulmuştur.
İşte taşıyanın sorumluluğu ancak bu ulusal ve uluslararası düzenlemeler
birlikte değerlendirildiği zaman tam olarak anlaşılabilir. Bu düzenlemelerin hepsi
genel olarak aynı çerçeve etrafında şekillenmektedirler. Ancak gelişen teknoloji ve
ekonomik hayatın yeni ihtiyaçları çerçevesinde birbirlerinden ayrılmaktadırlar.
Ayrıca bu düzenlemeler taşıyan ya da taşıtanın lehine veya denizci ya da denizci
olmayan devletler lehine düzenlenmelerine göre de farklılıklar içermektedirler.
Günümüzde taşıyanın sorumluluğu hakkında denilebilir ki ulusal kaynaklar
neredeyse tamamen uluslararası konvansiyonlar nezdinde şekillenerek
oluşturulmuştur.
Taşıyanın sorumluluğu hakkında ortaya koyulan her uluslararası
konvansiyona tüm devletler taraf değildir. Zira bazı konvansiyonlar birçok devlet
tarafından kabul edilirken bazılarını kabul eden devlet sayısı ise azdır. Ancak kabul
edilip edilmemekten bağımsız olarak neredeyse her devletin mevzuatında bu
konvansiyonların her birinden bazı hükümler bulunmaktadır. Ayrıca bu alanda ortaya
çıkan konvansiyonların hepsi halen yürürlüktedir. Dolayısıyla taşıyanın
sorumluluğunun bunlardan bağımsız olarak ele alınması mümkün değildir.
Anahtar Kelimeler: Navlun sözleşmesi, taşıyanın sorumluluğu, Lahey Kuralları,
Hamburg Kuralları, Rotterdam Kuralları.

Abstract:
The most important issue in Maritime Trade Law is the determination of the
liability of the carrier. Because the person carrying the goods by sea is the carrier. In
practice, a large part of the disputes bear the liability of the carrier. Therefore, it is
also vital for the practice to determine the liability of the carrier and draw its
boundaries.
In Maritime Trade Law, which is the fifth book of the Turkish Commercial
Code, special importance has been given to the carrier's liability. This issue is
specially regulated under the title Carrier's Liability and Rights. However, the
regulations of the carrier's liability on the Turkish Commercial Code are not limited
to these provisions. Its possible to find articles pertaining the liability of the carrier in
some other provisions of the Turkish Commercial Code.
The determination of the carrier's liability concerns many countries due to the
international nature of the maritime transport. Because of this reason, the liability of
the carrier is regulated in many conventions. The purpose of these conventions is to
form uniform rules on this subject. Four important conventions have been established
about the liability of the carrier until today.
The liability of the carrier is fully understandable only when these national
and international regulations are evaluated together. All of these regulations are
generally shaped around the same frame. However, they are separated from each
other under the new needs of developing technology and economic life. They also
have differences on the reason they are regulated, according to the favor of the
carrier or the shipper, or to the favor of the maritime or non-maritime countries.
Today it can be said about the liability of the carrier that the national regulations are
shaped almost entirely at the form of the international conventions.
Not all countries accept every international convention laid down about the
liability of the carrier. Because some conventions are accepted by many countries
while the number of countries accepting some are not that much. However,
regardless of whether or not they are accepted, almost every country's legislation
contains provisions from each of these conventions. In addition, all the conventions
regulated in this area are still in force. It is therefore not possible to take account of
the liablity of the carrier independently.
Key Words: Carriage of goods by sea, carrier's liability, Hauge Rules, Hamburg
Rules, Rotterdam Rules.