Geleneksel Diyarbakır evlerinde plan, cephe ve yapı öğeleri tipolojisi
The typologies of plan, facade and elements of traditional houses Diyarbakır
Yazar: NESLİHAN DALKILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. IŞIK AKSULU
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Diyarbakır = Diyarbakır ; Geleneksel konut = Traditional dwelling ; Koruma = Conservation ; Restorasyon = Restoration

Özet:
GELENEKSEL DİYARBAKIR EVLERİNDE PLAN, CEPHE VE YAPI ÖĞELERİ TİPOLOJİSİ (Yüksek Lisans Tezi) Neslihan DALKDLIÇ GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Eylül 1999 ÖZET Geleneksel Diyarbakır evlerinin incelendiği çalışma yedi bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde amaç, kapsam ve yöntem açıklanmıştır. İkinci bölümde Diyarbakır'ın coğrafî durumu, sosyal yapısı ve tarihi gelişimi; üçüncü bölümde şehrin tarihsel süreçte geçirdiği evrim anlatılmıştır. Dördüncü bölümde geleneksel Diyarbakır evlerinin oluşumunu etkileyen etmenler detaylı bir şekilde incelenmiştir. Beşinci bölümde evlerin sokak-avlu ilişkileri, plan tipolojileri ve yapı kanatları plan tipolojileri, yapı kanatları cephe tipolojileri ve önemli görülen mimari öğelerin (eyvan kemeri, kapı, pencere, cumba, havuz gibi) tipolojileri çıkarılarak, yapısal durumları incelenmiştir. Altıncı bölümde geleneksel evlerde bozulmayı hızlandıran sorunlar tespit edilmiştir. Yedinci bölümde Diyarbakır Suriçi'nin çağdaş koşullar gereğince korunması için tek yapı ölçeğinde genel koruma önerileri restorasyon teknikleri kapsamında sunulmuştur. Ayrıca Diyarbakır ve çevresinde yapılacak olan yeni konutlar için parsel, plan ve cephe bazında genel tasarım önerileri getirilmiştir. Bilim Kodu: 601.04.02. Anahtar Kelimeler: Koruma, Diyarbakır, Geleneksel Doku, Restorasyon Sayfa Adedi: 217 Tez Yöneticisi: Doç.Dr. Işık AKSULU

Abstract:
THE TYPOLOGIES OF PLAN, FACADE AND ELEMENTS OF TRADITIONAL HOUSES İN DİYARBAKTO (M.SC.THESIS) NESLİHAN DALKDLIÇ GAZİ UNIVERSITY INSTITUTE OF SCffiNCE AND TECHNOLOGY. SEPTEMBER 1999 ABSRACT This study, in which the traditional houses of Diyarbakır were examined, contains seven chapters. In the first one the purpose of the study, its context and the method used was summarized. In the second part the geographical, social, historical development of Diyarbakır, in the third the historical evolution of the city from past to present was reviewed. In the fourth part the factors that formed the houses of Diyarbakır were examined in detail. In the fifth part the common principles were designated. Consequently the typology of the street - courtyard relation, of plan, and facade typology of building wings and plan typology of building wings were drawn up. The typologies of significant architectural elements ( iwan arc, door, window, overhang, pool...) were prepared. In the sixth one the factors which accelerates the damage in traditional houses of Diyarbakır has analyzed. In the last part the problems and their possible solutions were evaluated in accordance with data obtained. Also some general planning decisions were presented for the housing division of the Suriçi area, to restore and improve rehabilitate in accordance with current standards. New proposals for contemporary dwellings were realized in accordance with obtained data from the traditional building aswell. Science code: 601.04.02. Key words: Preservation, Diyarbakır, Traditional Urban Fabric, Restoration Page number: 217 Adviser: Assoc. Doç. Dr. Işık AKSULU