Öğretmen adaylarının sanal gerçeklik teknolojilerine yönelik tutumları ve mesleki yeterlik algılarının belirlenmesi
Determining the attitudes of pre-service teachers toward virtual reality technologies and their perceptions of professional competence
Yazar: ŞAFAK ALP YÜKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CENK YOLDAŞ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Son yıllarda teknolojinin hızla gelişimi, birçok alanda olduğu gibi eğitimde de büyük değişimlere yol açmıştır. Günümüzde öğrenme öğretme süreçlerinde kullanılmaya başlanan kullanılmaya başlanan sanal gerçeklik teknolojisi de bu dönüşümün bir parçasıdır. Sanal gerçeklik teknolojisi, öğretmenler ve öğretmen adaylarının bu teknolojiye karşı tutumlarını giderek daha önemli hale getirmiştir.
Sanal gerçeklik teknolojisinin sağladığı faydalara rağmen, gerekli bilgi, beceri ve tutumlara sahip olunmadığında uygulanma sürecinde zorluklarla karşılaşıla bilinmektedir. Bu noktada, Öğretmenlik mesleğini icra etmek için gerekli bilgi ve becerileri içeren mesleki yeterlilik algısı öne çıkmaktadır.
Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının mesleki yeterlilik algılarını ve sanal gerçeklik teknolojisine karşı olan tutumlarını belirlemek ve bunların cinsiyet ve sınıf düzeylerine göre değişim gösterip göstermediğini ortaya koymaktır.  
Çalışmada uygun örnekleme kullanılmıştır ve bunun sonucunda Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ve Fen Bilimleri Öğretmenliği anabilim dallarında 1, 2, 3 ve 4. sınıfta eğitim gören öğretmen adayları seçilmiştir. Araştırmaya 27 erkek 83 kadın olmak üzere 110 öğretmen adayı katılmıştır.
Bu çalışmada nicel araştırma teknikleri arasından tarama yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada veri toplamak için iki farklı ölçek kullanılmıştır. Karaoğlan-Yılmaz (2023) tarafından geliştirilen, 9 maddelik "Eğitimsel Sanal Gerçeklik Teknolojisi Tutum Ölçeği" ve mesleki yeterliliklerin belirlenmesi için de Sarpkaya (2021) tarafından hazırlanan, 28 maddelik "Öğretmen Adayları İçin Mesleki Yeterlilik Ölçeği" kullanılmıştır.  Ölçekler üzerinden toplanan verilerde önce tanımlayıcı istatistik analizleri yapılmış ardından tutumların cinsiyete ve sınıf düzeyine göre değişiklik gösterme durumları analiz edilmiştir. 
Öğretmen adaylarının mesleki yeterliliklerinin cinsiyete göre yapılan analizlerinde farklılık görülürken sınıf düzeyine göre yapılan analizlerinde anlamlı fark görülmemiştir. Sanal gerçeklik teknolojisi tutum ölçeğinde ise cinsiyete göre anlamlı fark görülemezken sınıf düzeyi göre anlamlı fark görülmüştür.

Abstract:
In recent years, the rapid advancement of technology has led to significant changes in various fields, including education. Virtual reality technology, which has recently been integrated into teaching and learning processes, is a key aspect of this transformation. This technology has made teachers' and teacher candidates' attitudes toward it increasingly important.
Despite the benefits provided by virtual reality technology, challenges may arise during its implementation if the necessary knowledge, skills, and attitudes are not in place. At this point, the perception of professional competence, which encompasses the knowledge and skills required to practice the teaching profession, becomes crucial.
The aim of this study is to determine teacher candidates' perceptions of professional competence and their attitudes toward virtual reality technology, as well as to explore whether these factors vary by gender and grade level.
The study employed convenience sampling, selecting teacher candidates from the Classroom Teaching and Science Teaching departments of the Faculty of Education at Manisa Celal Bayar University, covering first-year through fourth-year students. A total of 110 teacher candidates participated in the study, including 27 males and 83 females.
A survey method, one of the quantitative research techniques, was used in this study. Data were collected using two different scales: the "Educational Virtual Reality Technology Attitude Scale" developed by Karaoğlan-Yılmaz (2023), consisting of 9 items, and the "Teacher Candidates' Professional Competence Scale" developed by Sarpkaya (2021), consisting of 28 items. Descriptive statistical analyses were initially conducted on the data collected through these scales, followed by analyses to determine whether attitudes differed by gender and grade level.
The analysis of teacher candidates' professional competencies revealed gender-based differences, while no significant differences were observed based on grade level. Conversely, the virtual reality technology attitude scale showed no significant differences by gender but did indicate significant differences by grade level.