Türkiye'de kimlik ve öteki: Sultanbeyli-Kadıköy örneği
İdentity and the other in Turkey: The case of Sultanbeyli- Kadıköy
Yazar: MERYEM MEMİŞ DOĞAN
Danışman: PROF. DR. SERAP SUĞUR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kimlik = Identity ; Muhafazakarlık = Conservatism ; Sekülerleşme = Secularization ; Ötekileşme = Otherisation ; İstanbul-Kadıköy = İstanbul-Kadıköy ; İstanbul-Sultanbeyli = İstanbul-Sultanbeyli

Özet:
Günümüzde kimlikler modernleşme, sanayileşme, kapitalizm, kentleşme, ulus devlet ile birlikte şekillenmiş ve geleneksel dönemden farklılaşmıştır. Buna paralel olarak Türkiye tarihinde de Cumhuriyetin kurucu kadroları bir misyon olarak tanımladıkları "modernleşme" çerçevesinde "ideal kimlikleri" tanımlamış ve modernliğe uygun olmadıklarını düşündükleri farklı kimlikleri kamusal alanın dışına itmiştir. Bu durum hem bu farklı kimliklerin arasındaki hem de devlet ve toplum arasındaki sosyal mesafeyi arttırmıştır. 1980'li yıllarda ise dünyada yaşanan sosyal, ekonomik ve kültürel gelişmelerin etkisi ile özellikle etnik, dini, kültürel, cinsel aidiyetler temelinde kimlik talepleri artmış, bu bağlamda "farklılıklar kimlikleşerek" tartışılmaya başlamıştır. Bu noktada neoliberalleşme, küreselleşme ve çokkültürlülüğün de etkisi ile birlikte Türkiye'de ulus devletin kamusal alanın dışına ittiği kimlikler taleplerini dile getirmeye ve görünürlük kazanmaya başlamış, bu durum seküler ve muhafazakâr kimlikler arasında toplumsal, siyasal, kültürel ve ekonomik alanlarda kutuplaşmanın artmasına sebep olmuştur. 
Türkiye tarihinde toplumsal ve siyasal alanda en görünür üç farklılaşma ekseni etnik, dini ve siyasi kimlikler temelinde şekillenmiştir. Ancak bu kimlik ve ötekileştirmeler çok katmanlı bir yapıya sahiptir. Bu noktada etnik ve dini aidiyetler ile bezenen kimlikler aynı zamanda siyasal bir duruşa karşılık gelmekte ve iktidar ve güç ilişkileri çerçevesinde inşa edilmektedir. Bunun yanı sıra kimliklerin farklılıkları her ne kadar etnik, dini, siyasi aidiyetler ve gündelik yaşam pratikleri çerçevesinde görünürlük kazansa da sosyo-ekonomik bir arka plan ile şekillenmektedir. Bu bağlamda kimlik aidiyetlerinin; sosyo-ekonomik farklılıklardan etkilendiği, iktidar ve güç ilişkileri çerçevesinde yeniden inşa edildiği, etnik-dini-siyasi bir duruşa karşılık geldiği, gündelik yaşam pratiklerinde sembolik olarak görünürlük kazandığı ve mekânsal ayrışmaya sebep olduğu söylenebilir. Bu çerçevede bu çalışmanın temel motivasyonu, Türkiye'deki temel farklılaşma ekseninden biri olan seküler ve muhafazakâr kimliklerin siyasal, toplumsal ve ekonomik alandaki farklılık ve benzerliklerini, kutuplaşma eğilimlerini, bu iki kimliğin gündelik yaşam pratikleri çerçevesinde birbirleri ile karşılaştığı İstanbul özelinde açıklayabilme umududur. Büyük göç dalgaları ile birlikte pek çok farklı kimliğin birlikte yaşadığı ve aynı kamusal alanı paylaştığı metropol bir kent olan İstanbul'da insanlar gündelik yaşam pratiklerinde aidiyet hissettikleri kimliklerin simgesel olarak görünürlüğünü arttırmakta ve "biz" ve "öteki" arasındaki sosyal ve mekânsal sınırları netleştirmektedir. Bu bağlamda akademik çalışmalar, toplumsal algılar ve siyasi tercihler çerçevesinde seküler bir kimliğe sahip olduğu düşünülen İstanbul-Kadıköy ve muhafazakâr/dindar bir kimliğe sahip olduğu düşünülen İstanbul-Sultanbeyli ilçesi araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır.

Abstract:
Today's identities are shaped by modernization, industrialization, capitalism, urbanization and nation-state; and they differentiated from the traditional period. In parallel with this in Turkish history, founders of Turkish Republic described "ideal identities" in the frame of "modernization" project they regard as a mission and excluded different identities, which they thought were unsuitable for modernity out of the public sphere. This has increased social distances, both between different identities and between the state and society. In the 1980s, with the impact of social, economic and cultural developments in the world, identity demands have increased, especially on the basis of ethnic, religious, cultural and sexual belongings, and as a result the period called re-identification in the sense of formation of new identities based on differences began to be debated. At this point with the impact of neo-liberalization, globalization and multi-culturalism in Turkey, identities that were excluded from the public sphere by the nation-state began to gain visibility and to raise their demands. This has led to increased polarization between secular and conservative identities in social, political, cultural and economic spheres.
 In the history of Turkey, ethnic, religious and political identity are the most visible form of differentiation in social and political fields. But this identity and the other have a multi-layered structure. At this point, ethnic and religious identities are at the same time a political stance and are built around power relations. Moreover, although identity differences gain visibility within the framework of ethnic, religious, political identities and everyday life practices, they are shaped by a socio-economic background. At this point it can be argued that identity and belonging are influenced by socio-economic differences, are rebuilt within the framework of power and power relations, symbolically represented in everyday life practices, correspond to an ethnic-religious-political attitude and cause spatial decomposition. In this context, the main motivation for this study is the hope to explain political, social and economic differences and similarities, as well as polarization tendencies of secular-conservative identities, which is known as an important axis in Turkey, in the context of their everyday life practice in Istanbul.
In Istanbul, a metropolitan city where, as a result of great migration waves, many people with different identities live together and share the same public space, people increase the symbolic visibility of the identities they feel belong to in everyday life practices and the social and spatial boundaries between "us" and "others". In this context of academic studies, social perceptions and political preferences, Istanbul-Kadıköy, which is thought to have a secular identity and Istanbul-Sultanbeyli, which is believed to have a conservative / religious identity, constitute the sample of this research.