Tıp fakültesi öğrencilerinde sigara, alkol ve madde kullanımı, internet bağımlılığı, patolojik kumar yaygınlığı ve risk faktörlerinin saptanması
Determination of prevalence and risk factors of smoking, alcohol and substance use, internet addiction, pathological gambling among medical students
Yazar: HALİL İBRAHİM ÇOLAK
Danışman: PROF. DR. TEZAN BİLDİK ; PROF. DR. ZEKİ YÜNCÜ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Giriş: Alkol ve maddeye bağlı veya davranışsal bağımlılıklar birey ve toplum sağlığı için ciddi bir sorundur. Genç erişkinler arasında da görülme sıklığı artış  göstermektedir. Tıp fakültesi öğrencilerinin de bu durumdan etkilendiği düşünülmektedir. Tıp fakültesi öğrencileri eğitimleri sırasında yoğun akademik çaba harcarken aynı zamanda da mesleğin fiziksel ve duygusal yükünü taşıma konusunda uyum kazanmaktadırlar. Bu stres etkenleri ile karşı karşıya kalınması sigara, alkol-madde kullanımı,  internet bağımlılığı ve patolojik kumar uygunsuz başa çıkma yöntemlerindendir. İşte bu uygunsuz başa çıkma yöntemlerinin gelişmesine yatkınlık oluşturabilecek risk faktörlerinin saptaması, önleyici ve tedavi edici stratejilerin geliştirilmesi açısından oldukça önemlidir.
Amaç: Çalışmamızın amacı tıp fakültesi öğrencilerinde sigara, alkol ve madde kullanımı ile internet bağımlılığı ve patolojik kumar yaygınlığını belirlemek ve ilişkili olduğu risk faktörlerini ortaya koymaktır. 
Yöntem ve Gereçler: Çalışmamıza EÜTF 2022-2023 eğitim ve öğretim yılı birinci sınıf öğrencilerinden 219, 3. Sınıf öğrencilerinden 156, 6. Sınıf öğrencilerinden 199 kişi,  toplamda 574 kişi katılmıştır. Bütün örnekleme sosyo-demografik bilgi formu, Sigara, Alkol ve Madde Tarama Anketi, Young İnternet Bağımlılığı Ölçeği, South Oaks Kumar Tarama Testi  uygulanmıştır. 
Bulgular: Örneklemin %26,8'inde düzenli sigara kullanımı, %59,8'inde alkol kullanım varlığı, %16,7'sinde YBMK, yaşam boyu kullanımda esrar %16,7, uçucu madde %1, eroin %0,9, halüsinojen %1,2, ekstazi %2,1, kokain %1,9, kodeinli hap %1,6, sedatif ilaç %2,1, Amfetamin %2,8, sentetik kannabinoid %0,7, kristal methamfetamin %0,7, Pregabalin-gabapentin %1,7, %12,9'unda internet bağımlılığı,  %1,7'sinde ise olası patolojik kumarbaz olarak saptanmıştır. Erkek cinsiyet, tıp fakültesinde geçirilen yıl sayısının fazla olması, psikiyatrik komorbidite varlığı, yüksek hane geliri, inanca önem vermemenin, aile içi iletişimin kötü olması, aileden ayrı yalnız veya arkadaşla birlikte yaşama, düşük akademik başarı, yaşanılan ortamın kişi için güvenlik yönünden zayıf olması, algılanan sosyal desteğin zayıf olması, sosyal faaliyet ve kişisel gelişim için ayrılan sürenin az olması, aile veya yakın arkadaş çevresinde sigara kullanımı varlığının düzenli sigara kullanımı ile ilişkili olduğu saptanmıştır. İlk sigaranın kullanımının en sık merak ve akran etkisi ile olduğu belirlenmiştir. Tıp fakültesinde geçirilen yıl sayısının fazla olması, psikiyatrik komorbidite varlığı, din, inanç veya maneviyatın günlük yaşama etkisinin az olması, ebeveyn boşanması, akran zorbalığına uğrama, aile içi iletişimin kötü olması, aileden ayrı yalnız veya arkadaşla birlikte yaşama, düşük akademik başarı, yaşanılan ortamın kişi için güvenlik yönünden zayıf olması, algılanan sosyal desteğin zayıf olması, sosyal faaliyet ve kişisel gelişim için ayrılan sürenin az olması, aile veya yakın arkadaş çevresinde alkol kullanım varlığının alkol kullanımı ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Erkek cinsiyet, tıp fakültesinde geçirilen yıl sayısının fazla olması, psikiyatrik komorbidite varlığı, din, inanç veya maneviyatın günlük yaşama etkisinin az olması, ebeveyn boşanması, akran zorbalığına uğrama, aile içi iletişimin kötü olması, aile evi dışında yaşama, düşük akademik başarı, yaşanılan ortamın kişi için güvenlik yönünden zayıf olması, algılanan sosyal desteğin zayıf olması, sosyal faaliyet ve kişisel gelişim için ayrılan sürenin az olması, aile veya yakın arkadaş çevresinde madde kullanım varlığının madde kullanımı ile ilişkili olduğu saptanmıştır. İlk alkol ve madde kullanımının en sık  eğlence, merak ve sosyalleşme için olduğu belirlenmiştir. İnternet bağımlılığı ile erkek cinsiyet, düşük akademik başarı, psikiyatrik komorbidite varlığı, akran zorbalığı, tıp fakültesi son sınıf ve ilk sınıf olma, aile veya yakın arkadaş çevresinde internet bağımlılığı varlığı ile ilişkilendirilmiştir. Düzenli sigara kullanımının alkol kullanım varlığı, patolojik kumarbazlık, yaşam boyu madde kullanımı ve internet bağımlılığı ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Yaşam boyu madde kullanımı düzenli sigara kullanımına ek olarak internet bağımlılığı ve alkol kullanım varlığı ile ilişkili olduğu gösterilmiştir.
Sonuç: Bağımlılıkların oluşmaya başladığı, genç erişkinlik döneminin yaşandığı ve tıp fakültesi öğrencilerinin dahil olduğu bu dönem bağımlılık türü farketmeksizin bağımlılık gelişimi için risk faktörüdür. Tıp fakültesi öğrencisi olmanın yanı sıra bireysel, sosyoekonomik, sosyokültürel ve psikososyal faktörler bağımlılık gelişimi için önemlidir. Bağımlılık gelişimine neden olan sürecin multifaktöriyel ve sürekli değişim içinde olması nedeniyle boylamsal çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: alkol ve madde bağımlılığı, internet bağımlılığı, patolojik kumar, prevalans, risk faktörler

Abstract:
Introduction:  Addictions related to alcohol, substances, or behavioral patterns pose a severe problem for both individual and public health. The prevalence of these issues is observed to be increasing among young adults. It is believed that medical students are also affected by this situation. While medical students exert intense academic efforts during their education, they are simultaneously adapting to the physical and emotional burdens of the profession. Facing these stressors can lead to inappropriate coping methods such as smoking, alcohol or substance use, internet addiction, and pathological gambling. Identifying the risk factors that may predispose the development of these inappropriate coping methods is crucial for the development of preventive and treatment strategies.
Objective: The aim of our study is to determine the prevalence of smoking, alcohol and substance use, internet addiction and pathological gambling among medical students and to identify the associated risk factors.
Methodology: Our study included a total of 574 participants, comprising 219 first-year students, 156 third-year students, and 199 sixth-year students from EÜTF during the academic year of 2022-2023. Socio-demographic information form, Smoking, Alcohol and Drug Screening Questionnaire, Young Internet Addiction Scale, South Oaks Gambling Screening Test were applied to the whole participants.
Results: In the sample of participants, 26.8% regular cigarette use, 59.8% alcohol consumption, and 16.7% use of substances at least once in their lifetime are observed. When analyzing the substances used at least once among all participants, the findings show that 16.7% used cannabis, 1% volatile substances, 0.9% heroin, 1.2% hallusinogens, 2.1% ecstasy, 1.9% cocaine, 1.6% codeine pills, 2.1% sedative drugs, 2.8% amphetamine, 0.7% synthetic cannabinoids, 0.7% crystal methamphetamine, 1.7% pregabalin-gabapentin. Additionally, 12.9% are identified as having internet addiction, while 1.7% are identified as possible pathological gamblers. 
Male gender, longer duration spent in medical school, presence of psychiatric comorbidity, high household income, lower importance placed on religious beliefs, poor communication within the family, living alone or with friends away from the family, low academic achievement, perceived lack of safety in the living environment, perceived weak social support, limited time allocated for social activities and personal development, and the presence of smoking in the family or close friends' circle are found to be associated with regular smoking. Curiosity and peer influence are identified as the most common reasons for first cigarette use.
Longer duration spent in medical school, presence of psychiatric comorbidity, lower importance placed on religious beliefs, parental divorce, being subjected to peer bullying, poor communication within the family, living alone or with friends away from the family, low academic achievement, perceived lack of safety in the living environment, perceived weak social support, limited time allocated for social activities and personal development, and the presence of alcohol use in the family or close friends' circle are found to be associated factors with alcohol use. Substance use is associated with male gender, longer duration spent in medical school, presence of psychiatric comorbidity, lower importance placed on religious beliefs, parental divorce, being subjected to peer bullying, poor communication within the family, living away from the family home, low academic achievement, perceived lack of safety in the living environment, perceived weak social support, limited time allocated for social activities and personal development, and the presence of substance use in the family or close friends' circle. The most common reasons reported for initial alcohol and substance use are entertainment, curiosity, and socialization. 
Male gender, low academic achievement, presence of psychiatric comorbidity, being subjected to peer bullying, being a senior and first year medical student, and the presence of internet addiction in the family or close friends' circle are associated with internet addiction. It has been demonstrated that regular smoking is associated with the presence of alcohol use, pathological gambling, lifetime substance use, and internet addiction. Lifetime substance use has been shown to be associated with regular smoking, in addition to the presence of internet addiction and alcohol use.
Conclusion: The period in which the addictions begin to form while experiencing young adulthood represents a risk factor for addiction development regardless of the type of addiction for the medical students who are part of this period. Besides being a medical student, individual, socioeconomic, sociocultural, and psychosocial factors are significant contributors to addiction development. Since the process leading to addiction development is multifactorial and subject to constant change, longitudinal studies are essential to comprehend it.
Keywords: alcohol and substance addiction, internet addiction, pathological gambling, prevalence, risk factors