Aydın ilinde incir (Ficus carica L.), kestane (Castanea sativa Mill.) ve zeytin (Olea europaea L.) bahçelerinde bulunan bitki paraziti nematod türleri üzerinde faunistik ve taksonomik çalışmalar
Faunistic and systematic studies on the species of plant parasitic nematodes in fig (Ficus carica L.), chestnut (Castanea sativa Mill.) and olive (Olea europaea L.) orchards in Aydın province
Yazar: MEHMET ALPER KESİCİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET KARAGÖZ ; PROF. DR. İLKER KEPENEKCİ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aydın = Aydın ; Bitki parazitleri = Plant parasites ; Castanea sativa = Castanea sativa ; Ficus carica = Ficus carica ; Nematodlar = Nematoda ; Yabani zeytin = Olea europaea L. subsp. oleaster

Özet:
Amaç: Aydın ilinde incir (Ficus carica L.), kestane (Castanea sativa Mill.) ve zeytin (Olea europaea L.) bahçelerinde bulunan bitki paraziti nematod türlerinin morfolojik ve morfometrik olarak tanılanması amacıyla yürütülmüştür. Materyal ve Yöntem: İl (Aydın, Türkiye) genelinde 64 incir, 52 kestane ve 96 zeytin bahçesinden toplam 212 toprak örneği alınmıştır. Toprak örneklerinden bitki paraziti nematod türlerine ait hareketli nematodların eldesinde "Geliştirilmiş Baerman Huni" yöntemi, kist formundaki nematodların eldesinde "Fenwick can" yöntemi kullanılmış tür teşhislerinin yapılabilmesi için elde edilen nematodlara ait daimi preparatlar hazırlanmıştır. Bulgular: Çalışmada Tylenchida, Dorylaimida ve Aphelenchida takımlarına bağlı Tylenchina ve Hoplolaimoidae, Aphelenchina, Dorylaimina alttakımının Anguinoidea, Tylenchuloidea,
Tylenchuloidea, Hoplolaimoidea, Dolichoroidea, Aphelenchoidea ve Longidoridea üstfamilyasına bağlı 8 familya, 8 altfamilya, 8 cinse bağlı 9 tür tespit edilmiştir. Çalışmada tespit edilen türler; Ditylenchus dipsaci, Paratylenchus (P.) projectus, P. (Gracilacus) latescens, Coslenchus diversus, Helicotylenchus digonicus, H. multicinctus, Scutylenchus
tartuensis, Aphelenchus avenae ve Xiphinema pachtaicum'dur. Ayrıca Heterodera (kist nematodları) cinsine ait bir nematod türü tespit edilmiştir. Sonuç: Ditylenchus dipsaci, Paratylenchus (P.) projectus, Scutylenchus tartuensis, Heterodera
sp. incir bahçelerinde, P. (Gracilacus) latescens, Coslenchus diversus, Helicotylenchus digonicus, H. multicinctus ise zeytin bahçelerinde, A. avenae ve X. pachtaicum hem incir hemde zeytin bahçelerinden tespit edilmiştir. Kestane bahçelerinde ise herhangi bir bitki paraziti nematoda rastlanmamıştır. D. dipsaci, P. (P.) projectus ve S. tartuensis incir bitkisinde, P. (G.) latescens ise zeytin bitkisinde yeni kayıt niteliğindedir.

Anahtar kelimeler: Bitki Paraziti Nematod, Nematoda, Castanea sativa, Ficus carica, Olea europaea

Abstract:
Objective: This study was conducted to determine the morphological and morphometric species of plant parasitic nematodes found in fig (Ficus carica L.), chestnut (Castanea sativa Mill.) and olive (Olea europaea L.) orchards in Aydın province. Material and Methods: A total of 212 samples were taken from 64 fig, 52 chestnut and 96 olive orchards throughout the province (Aydın, Türkiye). "Improved Baerman Funnel" method was used to obtain plant parasitic nematodes from soil samples and "Fenwick can" method was used to obtain cyst form nematodes and permanent preparations of the obtained nematodes were prepared for species identification. Results: In the study, Tylenchina and Hoplolaimoidae belonging to the orders Tylenchida, Dorylaimida and Aphelenchida, Aphelenchina, Anguinoidea, Tylenchuloidea, Tylenchuloidea, Hoplolaimoidea, Dolichoroidea, Aphelenchoidea and Longidoridae of the suborder of Dorylaimina were determined 9 species belonging to 8 subfamilies, 8 subfamilies, 8 subfamilies. Species identified in the study; Ditylenchus dipsaci, Paratylenchus (P.) projectus, P. (Gracilacus) latescens, Coslenchus diversus, Helicotylenchus digonicus, H. multicinctus, Scutylenchus tartuensis, Aphelenchus avenae and Xiphinema pachtaicum. Also one species belonging to Heterodera (cyst nematodes) genus.
Conclusion: Ditylenchus dipsaci, Paratylenchus (P.) projectus,  Scutylenchus tartuensis, Heterodera sp. in fig orchards, P. (Gracilacus) latescens, Coslenchus diversus, Helicotylenchus digonicus, H. multicinctusiwere detected in olive orchards, A. avenae ve X. pachtaicum were detected from both fig and olive groves. Plant parasitic nematodes weren't detected in chestnut orchards. D. dipsaci, P. (P.) projectus and S. tartuensis in fig and P. (G.) latescens in olive are
new records.

Keywords: Plant Parasitic Nematoda, Nematoda, Castanea sativa, Ficus carica, Olea europaea