Kaynaştırma ortamlarında öğrenim gören 9. sınıf total görme engelli öğrencilere harita bilgisinin öğretimi
Map information teaching for the total visually impaired students of 9th grade in integrated education environments
Yazar: MURAT TANRIKULU
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ ESER ÜNALDI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Coğrafya Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Coğrafya dersi = Geography lesson ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Eğitim = Education ; Görme engelliler = Visually impaired ; Harita bilgi sistemi = Map information system ; Haritalar = Maps ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Ortaöğretim = Secondary education ; Özel eğitim = Special education ; Öğretim = Teaching

Özet:
Araştırmanın amacı, ortaöğretim kaynaştırma okullarının 9. sınıflarında öğrenimlerine devam eden total görme engelli öğrencilerin coğrafya dersinde harita bilgisi konularının öğretiminde karşılaştıkları sorunlar, bu sorunlara çözüm önerileri ve uygulanacak öğretim yöntemiyle daha iyi öğrenmenin gerçekleştirilebileceğinin ortaya konmasıdır.Araştırmada, tek grup ön test, son test deneysel deseni kullanılmıştır. Ön test ve son test yöntemi, öğrencilerin geçmişte öğrendikleri ya da hâlen var olan bilgi durumunu test ederek öğrencinin ilgili konuyla ilgili ne bildiğini ve bilmediğini ortaya koyan bir yöntemdir.Araştırma, MEB'e bağlı ortaöğretim düzeyindeki iki farklı kaynaştırma okulunun (Halide Edip Lisesi ve Cumhuriyet Lisesi) farklı 9. sınıf şubelerinde okuyan total görme engelli 6 kız ve 5 erkek öğrenciyle (N=11) 2009-2010 öğretim yılında yürütülmüştür. Ölçülecek ve öğretilecek harita becerileri ise MEB, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, Program Dairesi Başkanlığınca hazırlanarak 2005 yılında yine Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nca kabul edilen coğrafya dersi 9. sınıf programının A. 9. 3, 4, 5, 6, 10, 11 ve C. 9. 1, 3, 5, 7 kazanımlarıdır.Uygulanan ön test yöntemiyle öncelikle total görme engelli öğrencilerin harita ve uygulamalarıyla ilgili ne bildikleri ölçülmüştür. Bunun için 45 adet çoktan seçmeli test sorusu hazırlanmış, bu sorularının uygunluğu konusunda akademisyenlerden uzman değerlendirmesi ve uygulanabilirliği konusunda da MEB, Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğünden izin alınmıştır.Ön test sonuçlarına göre bir öğretim programı hazırlanarak uygulanmış ve son test yöntemiyle de gelinen nokta tekrar ölçülmüştür.Bulgular, ön test sonucuna göre total görme engelli öğrencilerin harita bilgisi konusunda oldukça yetersiz bir bilgi düzeyine sahip olduğunu göstermiştir. Ancak uygulanan öğretim yöntemiyle bu bilgi düzeyinin önemli ölçüde yükseldiği son test sonuçlarının değerlendirilmesiyle ortaya konmuştur. Farklı öğrenim düzeylerine sahip 9. sınıf total görme engelli öğrencilerin ön test, öğretim programı ve son test sonrası harita bilgisinin öğretimiyle ilgili olarak anlamlı bir farkın olduğu saptanmıştır. Buna bağlı olarak bulgular; 9. sınıf total görme engelli öğrencilerin geçirilen süreçte harita bilgi düzeylerinin tatmin edici bir noktaya geldiği, uygulanan öğretim tekniklerinin yararlı ve etkili olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda total görme engelli öğrencilere harita bilgisi ve diğer coğrafya konularının öğretimine yönelik yapılabilecekler konusunda öneriler sunulmuştur.Anahtar kelimeler: coğrafya, harita, harita becerisi, kazanım, kaynaştırma, total görme engelli, ön test, son test.

Abstract:
The aim of the study is to determine the problems encountered in the teaching of the map information subject in geography lesson for the total visually impaired students of 9th grade, who continue their education in secondary integration schools, to find solutions to these problems and to introduce better learning with the implemented method.In this study, one group pre-test and post-test experimental design was used. Pre-test and post-test method is a method that displays the knowledge of the students about the issues learned in the past or present by testing.The research was conducted in two different secondary schools (Halide Edip and Republic Secondary Schools) affiliated to the Ministry of National Education, with 6 girls and 5 boys of different 9th grade students who are total visually-impaired (N = 11) during the academic year of 2009-2010. The map skills to be taught and to be measured are the A. 9. 3, 4, 5, 6, 10, 11 and C. 9. 1, 3, 5, 7 acquisitions of the 9th grade geography lesson curriculum which was prepared by the Ministry of National Education, Curricula Development Department of Board of Education, and also adopted by the Board in 2005.Firstly, a pre-test method was applied to the total visually-impaired students to measure what they know about the maps and map information. A multiple-choice test of 45 questions was prepared and an authorization has been gotten in terms of appropriateness by academicians and applicability by Ankara Provincial Directorate of National Education, Ministry of National Education. According to the results of preliminary tests, a teaching method was prepared and implemented, and the point reached was measured by post-test method again.According to the findings, pre-test results, it was seen that the total visually- impaired students have a very poor level of information on map information. However, it was proved by the evaluation of the results of post-tests that the implemented teaching method arises dramatically the knowledge level of the students. A significant difference was found about the teaching of map information by pre-test, curriculum and post-test for the total visually-impaired 9th grade students who have different levels of learning. Findings show that in the process the mapping information of 9th of visually-impaired students reach a satisfactory level and usefulness and effectiveness of teaching techniques implemented. According to these results, suggestions have been made about what can be done for teaching about maps and other geographical information for the total visually-impaired students.Key words: geography, map, map skills, acquisition, integration, total visiually-impaired, pre-test, post-test.