Zombi şirketlerin karakterleri, belirleyicileri ve ekonomi üzerine etkileri
Zombie companies' characteristics, determinants and effects on the economy
Yazar: ZEYNEP KAPLAN
Danışman: PROF. DR. EMİNE EBRU AKSOY
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Zombi şirketler = Zombie companies

Özet:
Zombi şirketler, olağan faaliyetlerinden elde ettikleri karlarla, faaliyetlerinin finansmanında kullandıkları yabancı kaynakların ana parası bir yana faiz yükümlülüklerini dahi ödemekte güçlük çeken, bu sebeple normal rekabet koşullarında piyasadan çekilmesi gereken, ancak çeşitli kurumsal desteklerle hayatta tutulan şirketleri ifade etmektedir. Bu şirketler kıt kaynakları ellerinde tutarak, onları daha etkin kullanabilecek sağlıklı şirketlere tahsis edilmesini engellemekte ve böylece ülke ekonomisinin durgunlaşmasına neden olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de zombi şirketlerin varlığının, karakteristik özelliklerinin ve aynı sektörde faaliyet gösteren sağlıklı şirketlerin performansı üzerindeki etkilerinin araştırılmasıdır. Bu çerçevede, Girişimci Bilgi Sistemi veri tabanında yer alan 2006-2022 dönemine ait mikro verilerden yararlanılmıştır. Çalışma bulgularına göre, Türkiye'de analiz dönemi boyunca zombi şirket paylarının artış eğiliminde olduğu, zombi şirketlerin sağlıklı emsallerinden daha düşük performans gösterdikleri ve bir sektördeki zombi şirketlerin aktif cinsinden payındaki artışın, o sektördeki sağlıklı şirketlerin yatırım oranını ve istihdam artışını azalttığı, sağlıklı şirketler ile zombi şirketler arasındaki verimlilik açığını artırdığı saptanmıştır. Aynı zamanda bu şirketlerin likiditesi yetersiz, kaldıracı yüksek, karlılığı düşük, varlık açısından büyük, genç ve daha az çalışanı olan şirketlerden oluştuğu tespit edilmiştir. Elde edilen bu sonuçlara göre, uzun vadeli piyasa odaklı politikalar geliştirilerek zombi şirketlerin varlığını azaltacak önlemlerin alınmasının, ekonomik büyüme ve gelişmenin önündeki engellerin ortadan kaldırılabilmesi için önemli bir etkiye sahip olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Zombie companies are defined as the ones that are unable to cover interest payments from current profits and that manage to survive with various corporate supports even though they should have exited the market under normal competitive conditions. By keeping scarce resources in their hands, these companies prevent them from being allocated to healthy companies that can use them more effectively, thus causing the country's economy to stagnate. The purpose of this study is to investigate the existence of zombie companies in Turkey, their characteristics and their effects on the performance of healthy companies operating in the same industry. In this context, company-level data for the period 2006-2022 obtained from the Enterprise Information System database was used. According to the empirical findings, the prevalence of zombie companies has generally risen since the beginning of the analysis period, and an increase in the share of capital sunk in zombies in an industry reduces investment rate and employment growth of healthy companies in that industry and increases the multi-factor productivity gap between zombie and healthy companies. These companies are companies with insufficient liquidity, high leverage, low profitability, large assets, young age and fewer employees. Based on the results, it is thought that taking measures to reduce the existence of zombie companies by developing long-term market-oriented policies will have a significant impact on eliminating the obstacles to economic growth and development.