Yapay zekanın insan kaynakları süreçlerinde yaratabileceği değişiklikler ve algılanma düzeyleri
The changes that artificial intelligence can create on human resources management and perception levels
Yazar: EMİNE KAMBUR
Danışman: PROF. DR. CÜNEYT AKAR
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Yapay zeka = Artificial intelligence ; Ölçek geliştirme = Scale development ; İnsan kaynakları = Human resources ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management

Özet:
Yapay zekâ mevcut ve gelişen uygulamaları sayesinde, insan kaynaklarının hakettiği stratejik değeri kazanmasına ve farklılık yaratmasına yardımcı olmaktadır. İnsan kaynakları yönetiminde yapay zekânın asıl görevleri; çalışanlara yardım etmek, onların gelişmelerini ve işlerinde daha yetkin olmalarını sağlamaktır. Ayrıca mümkün olan en iyi çalışma ortamını yaratırken, çalışanların becerilerini tespit ederek onların organizasyon içindeki kariyer seçimlerinde yol haritası oluşturmalarına da destek olmaktadır. Fakat bazen bu destek, çalışanlar tarafından yanlış algılanabilmektedir. Çalışanlar, yapay zekânın işlerini ellerinden alıp kendi yerlerine geçeceği algısına sahip olabilmektedirler. Bu sebeple; çalışmada yapay zekânın insan kaynakları süreçlerinde aktif hale gelmesiyle bu yeni durumun çalışanlar tarafından nasıl algılandığını ortaya çıkarabilmek için yeni bir ölçek geliştirilmiştir. Ölçek geliştirme sürecinin tüm bilimsel adımları uygulanarak Türkiye'deki sermaye açısından en büyük 500 işletmenin insan kaynakları yönetici ve çalışanlarından oluşan örneklemden toplanan 821 adet gözlem  analiz edilmiştir. Açıklayıcı faktör analizi, birinci ve ikinci mertebeden doğrulayıcı faktör analizleri ve uygun istatistiksel kriterler kullanılarak ölçeğin geçerli ve güvenilir olduğu gösterilmiştir. Ayrıca örneklemden elde edilen verilerin özet istatistikleri elde edilmiş, t ve ANOVA gibi ortalama fark testleri yapılarak, hesaplanan sonuçlar Türkiye'deki büyük işletmelerin insan kaynakları yönetiminde yapay zekânın kullanımına ilişkin algılama düzeylerinin durumu ortaya konmuş, politika önerileri geliştirilmiştir. Anahtar Sözcükler: İnsan Kaynakları, Yapay Zekâ, İnsan Kaynakları Yönetiminde Yapay Zekâ, Ölçek Geliştirme.

Abstract:
Artificial intelligence, thanks to its current and developing applications, helps human resources to gain the strategic value and to make a difference that human resources deserve. Artificial intelligence, when used for human resources, has many potential benefits, such as helping employees improve themselves and be more competent in there work. In addition, while creating the best possible working environment, it determines the skills of the employees and supports them in creating a roadmap in their career choices within the organization. However, this support sometimes can be misunderstood by employees. They might have the perception that artificial intelligence will take their job and displace them. Therefore, in the study a new scale has been developed to reveal how this new situation has been perceived by employees with the rise of artificial intelligence in human resources processes. A total of 821 observation out of the samples from the human resources managers and employees of the Turkey's largest organizations in terms of capital have been analyzed by applying all scientific steps of the scale development process. Using explanatory factor analysis, first and second order confirmatory and appropriate statistical criteria, the scale has been shown to be valid and reliable. In addition, a summary of tha data obtained from the sample statistics calculated, such as t and ANOVA the average difference tests in the obtained results in the human resources management of large organizations in Turkey putting forward the state of the detection level for the use of artificial intelligence, policy proposals have been developed. Keywords: Human Resources, Artificial Intelligence, Artificial Intelligence in Human Resources Management, Scale Development.