Sosyal-duygusal-ahlaki gelişim ve okul yaşantılarında duygu sosyalleştirmenin rolü
The role of emotion socialization in social–emotional-moral development and school experiences
Yazar: AHSEN KAVAFOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL BAYTEMİR
Selçuk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı ebeveynlerin duygu sosyalleştirme davranışları ile öğrencilerin sosyal- duygusal- ahlaki gelişimleri, algılanan okul yaşantıları ve okulda pozitif yaşantıları arasındaki ilişkilerin belirlenmesi ve bu değişkenlerin demografik faktörlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırma 2022- 2023 eğitim öğretim yılında Kayseri ilinin Yahyalı ilçesinde 5. ve 6. sınıfa devam eden 301 öğrenci (155 kız ve 146 erkek) ve öğrencilerin ebeveynlerinin (186 anne ve 115 baba) katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada "Kişisel Bilgi Formu", "Çocuğun Olumsuz Duygularıyla Baş Etme Ölçeği", "Algılanan Okul Yaşantıları Ölçeği", "Sosyal- Duygusal ve Ahlaki Gelişim Ölçeği" ve "Okulda Pozitif Yaşantılar Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi için bağımsız gruplar için t testi, korelasyon testi, ANOVA ve geriye doğru değişken eleme metodu (Backward Elimination) ile çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Ebeveynlerin duygu sosyalleştirme davranışları ile çocukların sosyal- duygusal- ahlaki gelişimlerini ve okul yaşantıları arasında ilişki bulunmaktadır. Cezalandırıcı tepki ve duygu odaklı tepki sosyal- duygusal ve ahlaki gelişimi yordamaktadır. Cezalandırıcı tepki ve duyguları teşvik etme algılanan okul yaşantılarını ve okulda pozitif yaşantıları yordamaktadır. Ebeveynlerin duygu sosyalleştirme davranışları öğrencilerin cinsiyetine göre anlamlı düzeyde farklılaşmamaktadır, anneler daha fazla duyguları teşvik ifadeleri kullanırken babalar daha fazla cezalandırıcı ve küçümseyici tepkiler kullanmaktadır. Bulgulara ilişkin tartışmalar ve öneriler alanyazın kapsamında değerlendirilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the relationships between parents' emotional socialization behaviors and students' social-emotional-moral development, perceived school experiences and positive experiences at school, and to examine whether these variables differ according to demographic factors. The research was carried out with the participation of 301 5th and 6th grade students (155 girls and 146 boys) and their parents (186 mothers and 115 fathers) in the Yahyalı district of Kayseri province in the 2022-2023 academic year. In the study, "Personal Information Form", "The Scale for Coping with the Child's Negative Emotions", "Scale of Perceived School Experiences", "Scale of Social-Emotional and Moral Development" and "Scale of Positive Experiences at School" were used. For the analysis of the data, t test for independent groups, correlation test, ANOVA and multiple regression analysis with backward elimination method (Backward Elimination) were performed. There is a relationship between parents' emotional socialization behaviors and children's social-emotional-moral development and school life. Punitive response and emotion-focused response predict social-emotional and moral development. Punitive reactions and encouraging emotions predict perceived school experiences and positive experiences at school. The emotional socialization behaviors of the parents do not differ significantly according to the gender of the students, while the mothers use expressions of encouragement more emotions, the fathers use more punitive and condescending reactions. Discussions and suggestions regarding the findings were evaluated within the scope of the literatüre.