Kuduri'nin 'Şerhu Muhtasari'l-Kerhi' adlı eserinin Siyer bölümünün Edisyon Kritiği
The Critical edition of the Kitab al-Siyar in Quduri's Sharh Mukhtasar al-Karkhi
Yazar: NECMEDDİN GÜNEY
Danışman: PROF.DR. AHMET YAMAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law

Özet:
KUDÛRÃ'NİN ?ŞERHU MUHTASARİ'L-KERHÃ? ADLI ESERİNİN `SİYER'BÖLÜMÜNÜN EDİSYON KRİTİĞİNecmeddin GÜNEYDöneminde Hanefû mezhebinin Irak'taki en önemli temsilcisi olan Ebu'l-Hasenel-Kerhû'nin (260-340/874-952) `el-Muhtasar' adlı eseri, Hanefû mezhebinde ilk muhtasarfıkıh kitaplarındandır. Üzerine çok sayıda şerh yazılan bu eser, günümüze ulaşamamış ancakHanefû fakûhi Ebu'l-Huseyn el-KudÃ»rû'nin (362-428/973-1037) `Şerhu Muhtasari'l-Kerhû' adlıoldukça kapsamlı şerhi ulaşmıştır. Yazma halindeki bu şerh, ilk dönem Hanefû literatürününaksine, oldukça müdellel olmasıyla dikkat çekmekte; günümüze ulaşamamış veya ancakkısmen ulaşabilmiş birçok ilk dönem kaynağından alıntılar içermektedir.Bu tez çalışmasında, eserin en uzun bölümlerinden biri olan ve iç bütünlüğe sahipmüstakil bir `kitâb' niteliğine sahip olan `Kitâbu's-Siyer'in tenkitli neşrini ortaya koyduk.Araştırmanın İkinci Bölüm'ünde, Kerhû'nin günümüze ulaşamamış olan el-Muhtasar'ıüzerine yapılan çalışmalar ve özellikle KudÃ»rû'nin `Şerhu Muhtasari'l-Kerhû'si tanıtılmayaçalışılmış; tahkik ettiğimiz bölümle irtibatı sebebiyle siyer konusundaki fıkıh edebiyatına birgiriş yapılmış; Şerhu Muhtasari'l-Kerhû'nin eldeki yazma nüshaları tek tek tavsif edilerek,`siyer' bölümünün tahkikinde takip edilen yöntem ortaya konmuştur.Tahkik kısmında ise, eldeki üç nüshanın mukabelesi sonucu ortaya çıkan metin, uygunparagraf düzeni ve gerekli noktalama işaretleriyle birlikte, konulan tahkik kriterleriçerçevesinde gün yüzüne çıkarılmıştır.

Abstract:
THE CRITICAL EDITION OF THE `KITÂB AL-SIYAR? IN QUDÛRÃ?S`SHARH MUKHTASAR AL-KARKHÃ?Necmeddin GÜNEYAbu?l-Hasan al-Karkhû (874-952 AD), who was one of the important scholars of theHanafi Sect in Iraq, is the writer of al-Mokhtasar which is one of the first short law books inthe sect. Although many commentaries were written on it, this book didn?t survive, but one ofthe oldest commentaries, Sharh Mukhtasar al-Karhî which was written by al-QudÃ»rî, survivedas a manuscript. This work attracts our attention because it shows evidences and quotationsfrom sources which didn?t survive.In this research we studied the critical edition of the `Kitâb al-Siyar? which is one of thelongest parts of the book and is also an independent part because of its topic.The dissertation consists of two parts: The first part is a research part written in Turkishand the second part contains the critically edited text.The Turkish written research part begins with an introduction dealing the social andscholarly life in the IV. Century; Karkhî and QudÃ»rî?s lifes, their scholarly contributions toIslamic law and the a short history of the Siyar literature (Islamic law of nations).In the Arabic part, the critically edited text gained by comparing the three manuscrisptswas given in the modern written style. An index of people names, places, wars and booknames was added at the end of the Arabic text.