Hareket kavramının modern mimariye etkileri üstüne bir araştırma
A study on the concept of movement and its influence on modern architecture
Yazar: BAHAR KAYA
Danışman: PROF. DR. HARUN BATIRBAYGİL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
ÖZETTez çalışmasının üzerine kurulmuş olduğu ?hareket? terimi, içinde bulunduğumuz21.yüzyılda hayatın her alanında oldukça sık kullanılan, özellikle mimarlığın alfa ve betasıolmuş bir sözcüktür.Yer değiştirmeden insan düşüncesine kadar hareketin varlık biçimlerisonsuzdur. Bu tez çalışması içinde, hareketin bu anlam zenginliği göz önünde tutularak;kültür, sosyo ilişkiler ve teknolojik gelişmeler bağlamında modern mimariye etkileri analizedilmiştir. Tez bu doğrultuda kendi içinde bağımsız okumalara olanak veren, ama sonuçta birbütünlük içerisinde olan dört ana bölümden oluşmaktadır.Tezin ?Felsefe ve Hareket Kavramı? isimli ilk bölümünde hareket bir kavram olarak elealınmış, ilk olarak; harekete anlam zenginliğini veren durum ve pratiklerin açılımı yapılmıştır.İkinci olarak; söylemin bir yaşam biçimi, dünyadaki olguları kavrayış, onları özümseyiş veyönlerdirme biçimi sunmasından yola çıkarak, mimarlığı da etkilediği düşünüldüğündenfelsefe ve bilim tarihinde, hareket baz alınarak oluşturulmuş söylemler ortaya konmuştur.Tezin ?Modern Mimari ve Hareket Kavramı? isimli ikinci bölümünde, modern dünyanınbugünkü şeklini almasında bir kırılma noktası teşkil eden; ?hız ve hareketten oluşmuş dünya?kavramının ortaya çıktığı dönem olan 19.yüzyılın, mevcut koşulları ve düşünce yapısı analizedilmiş, modern mimari söylemin meydana gelmesi ve modern mimari söylemle birlikteoluşmaya başlayan mimari düşünce ve pratiklere zaman içerisinde hareketin etkileri veyansımaları ortaya konulmuştur.Tezin ?Teknoloji ve Hareket Kavramı? isimli üçüncü bölümünde, günümüzde hareket ve hızaeşdeğer tutulan, adeta zamanla bir yarış içerisinde olan teknoloji kavramı ve hareketekseninden getirileriyle mimari ortamlardaki dışavurumu ortaya konulmuştur.Tezin ?Metropol ve Hareket Kavramı? isimli son bölümünde ise, hareketin en çokhissedildiği yerlerin kentler olması sebebiyle, dinamik yapısı gereği, kendi kendisininyansımasından beslenen ve bu bağlamda düzen ve düzensizlikler üreten ama sürekli hareketeden, hareketin kenti olarak tanımlayabileceğimiz günümüz kenti metropol yine hareketüzerinden analiz edilmiştir.Anahtar Kelimeler : Hareket, Hız, Devinim, Devingenlik, Esneklik, Makinevi

Abstract:
ABSTRACTThe term ?movement?, which constitutes the standpoint of this study, is a word that isfrequently referred to in almost every aspect of life in the 21 st century we are experiencing,and has become the ABC of architecture. The connotations of movement, ranging frommoving from one place to another to the orchestrations of the human mind, are numerous. Inthis study, by taking the rich variety of meaning the term posits into consideration, itsinfluence on modern architecture in the context of culture, social interaction and technologicaldevelopments will be analysed. Hence, this study comprises four major sections, which allowfor not only individual, independent re-readings, but holistic, integral interpretations withinthe body of the study.In the first section of the study titled ?Philosophy and Its Reference To Movement?,?movement? is analysed as a concept, and the conditions and practices suggested by the termare probed into. This is followed by a foregrounding of the discourses related to ?movement?in the history of philosophy and sciences-as a consequence of what these discoursespropose; i.e., a strong competence in grasping, perceiving, and manipulating the concepts inthe world; and a specific attitude in interpreting life.In the second section of the study titled ?Modern Architecture and Movement?, the conditionsof the 19th century, which both generated the concept ?the world of action and movement?and initiated the critical processes as a result of which the ?modern world? was established,will be referred to. The influences of ?movement? on the theories and practices ofarchitecture, which were constructed as the discourses of modern architecture developed, willfollow.In the third section of the study titled ?Technology and Movement?, the term technology,which is regarded in today?s world as the equivalent of movement and speed in ametaphorical sense, will be analysed, and the manner in which it is expressed in the field ofarchitecture will be foregrounded.In the last section of the study titled ?The Metropolis and Movement?, as a consequence ofthe fact that ?movement? is best observed in cities, the metropolis, whose images recoil uponits very own self and thus concommitantly both nourish and renourish it hence theconnotations of its dynamic structure, will be focused on. That the patterns through which themetropolis generates order and disorder in connection to movement render it ?the city ofmovement? will also be emphasised.Keywords : Movement, Speed, Kinetics, Dynamics, Elasticity, Machinery.vii