İzole koroner arter ektazisi bulunan hastalarda artmış qt dispersiyonu
Increased qt dispersion in patients with isolated coronary artery ectasia
Yazar: ASUMAN BİÇER YEŞİLAY
Danışman: PROF. DR. FATMA ŞULE KORKMAZ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Türkiye Yüksek İhtisas Eğt. ve Arş. Hastanesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
"Dilate koronoropati" olarak tanımlanmış olan koroner arter ektazisi (KAE), epikardiyal koroner arterlerin aynı arterdeki normal bir komşu segmentten veya diğer normal bir epikardiyal koroner arterden ≥1.5 kat lokal veya yaygın lümen genişlemesi ile karakterize lezyonlardır. KAE'nin, genellikle obstrüktif koroner arter hastalığının (KAH) bir varyantı olarak düşünülmesine rağmen patogenezi halen açıklanamamıştır. Maksimum ve minimum QT intervalleri arasındaki fark olarak tanımlanmış olan QT dispersiyonu (QTD), artmış ventriküler repolarizasyon heterojenitesi ile ilişkilendirilmiştir. Artmış ventriküler repolarizasyon heterojenitesi ise ventriküler aritmi gelişiminden ve kardiyak morbidite ve mortalite artışından sorumlu tutulmaktadır. Biz bu çalışmada izole KAE'ne sahip hastalarda, artmış ventriküler aritmi ve ani kardiyak ölüm riskinin muhtemel bir göstergesi olan düzeltilmiş QTD'nu (QTcD) değerlendirmeyi planladık.
Çalışmaya hastanemizde koroner anjiyografi uygulanan, obstrüktif herhangi bir darlığı olmayıp izole KAE'ne sahip 54 hasta (41 erkek, 13 kadın, ortalama yaş=536) (Grup I) ve anjiyografik olarak normal koroner arterlere sahip yaş ve cinsiyet açısından hasta grubu ile benzerlik gösteren 54 kontrol bireyi (40 erkek, 14 kadın, ortalama yaş=547) (Grup II) dahil edildi. Koroner arter çapları bilgisayar ortamında "koroner anjiyografi analiz sistemi" yardımıyla her segmentin maksimum çapı şeklinde kantitatif olarak ölçüldü. "Coronary Artery Surgery Study"nin anjiyografik tanımlamasına göre KAE, epikardiyal koroner arterlerin aynı arterdeki normal bir segmentten veya diğer bir epikardiyal koroner arterden 1,5 kat lümen genişlemesi ile karakterize lezyonlar olarak tanımlandı. Gruplar arasında yaş, cinsiyet, hipertansiyon, diyabet, hiperlipidemi, sigara ve antiplatelet ajan kullanımı yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Hasta ve kontrol grubuna ait tüm bireylerin 12 derivasyonlu yüzeyel elektrokardiyogramları (EKG) kaydedildi. QRS kompleksinin başlangıcından T dalga bitimine kadar olan mesafe QT intervali olarak ölçüldü. QTD standart 12 derivasyonlu EKG'de herhangi bir derivasyondaki maksimum ve minimum QT intervali arasındaki fark olarak tanımlandı. Düzeltilmiş QT intervali (QTc) Bazett formülüne göre hesaplandı (QTc= QT mesafesi/ RR intervalinin karekökü). QTc dispersiyonu (QTcD), QT dispersiyonuna benzer şekilde
maksimum ve minimum QTc intervalleri arasındaki fark olarak hesaplandı. Hasta ve kontrol grubuna ait bireyler maksimum QTc intervalleri yönünden karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (43332 ms ve 42425 ms sırasıyla, p>0.05). Ancak, minimum QTc intervali ektazi grubunda kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulundu (37123 ms ve 39531 ms sırasıyla, p=0.005). QTcD (QTc max-QTc min) ise ektazi grubunda kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek tespit edildi (62±19 ms ve 29±10 ms sırasıyla, p<0,0001).
Sonuç olarak biz bu çalışmada izole KAE'ne sahip hastaların normal koroner arterlere sahip bireylerle karşılaştırıldığında, artmış QTcD'na sahip olduğunu gösterdik. Bu bulgular izole KAE'ne sahip hastaların artmış ventriküler aritmi, kardiyak morbidite ve mortalite riski taşıdığını düşündürmektedir.

Abstract:
Coronary artery ectasia (CAE) has been defined as dilated coronoropathy characterized by localized or diffuse lesions of the epicardial coronary arteries with a luminal dilation exceeding ≥1.5 fold of normal adjacent segment or an another epicardial coronary vessel diameter. Although it has been suggested that ectasia is commonly a variant of obstructive coronary artery disease (CAD), its pathogenesis remains poorly understood. QT dispersion (QTD), defined as the difference between maximum and minimum QT intervals, has been linked to increased heterogeneity of ventricular repolarization. Increased heterogeneity of ventricular repolarization has been considered to be responsible for increased risk of ventricular arrhythmias and cardiac morbidity and mortality. In the present study we aimed to determine corrected QTD (QTcD) as a possible indicator of increased risk for ventricular arrhythmias and sudden cardiac death in patients with isolated CAE.
The study included 54 consecutive patients (41 male, 13 female, mean age 53±6) with isolated CAE without any obstructive coronary artery lesion (Group I) and 54 age and gender matched healthy control subjects with normal coronary arteries (Group II). Twelve-lead electrocardiogram was recorded for each subject. QT interval was measured from the onset of the QRS complex to the end of the T wave, defined as its return to the T-P isoelectric baseline. QTD was defined as the difference between the maximum and minimum QT interval measurements occuring among any of the 12-lead on a standard electrocardiogram. QTc (heart rate-corrected QT interval) was calculated according to Bazett's formula as follows: QTc= QT interval/ square root of the RR interval. QTcD was calculated in a manner similar to QT dispersion. Coronary diameters were measured as the maximum diameter of the ectasic segment by use of a "computerized quantitative coronary angiography analysis system". According to the angiographic definition used in the "Coronary Artery Surgery Study", a vessel is considered to be ectasic when its diameter is ≥ 1.5 times that of the adjacent normal segment in segmental ectasia. There was no statistically significant difference between two groups in respect to age, gender, hypertension, diabetes mellitus, hyperlipidemia, cigarette smoking and antiplatelet drug usage (p>0.05). No statistically significant difference was detected when maximum QTc interval of patient and control groups were compared (433±32 ms vs 424±25 ms respectively, p>0.05). However, minimum QTc intervals of patients with ectasia was found to be significantly lower than those of control subjects (371±23 ms vs 395±31 ms respectively, p=0.005). Consequently, QTcD (QTcmax – QTcmin) was detected to be significantly higher in ectasia group than in control group (62±19 ms vs 29±10 ms respectively, p<0,0001).
In conclusion, in the present study we have shown that patients with CAE have increased QTcD compared with subjects with normal coronary arteries. This finding has suggested that patients with CAE have increased risk of ventricular arrhythmias, cardiac morbidity and mortality.