İşitme kayıplı çocukların sosyal yeterliklerini desteklemede ebeveynlere uzaktan eğitimle sunulan müdahale sürecinin incelenmesi
An investigation of the intervention process offered to parents through distance education in supporting the social competencies of children with hearing loss
Yazar: MERVE KAYMAZ
Danışman: PROF. DR. HASAN GÜRGÜR
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / İşitme Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anne baba destek programı = Parent support program ; Ebeveynler = Parents ; Sosyal yeterlilik = Social competence ; Uzaktan eğitim = Distance education ; İşitme engelliler = Hearing impaired ; İşitme kaybı = Hearing loss

Özet:
Bu çalışma okul öncesi dönem 36 – 72 ay arasındaki işitme kayıplı çocukların sosyal yeterliklerini desteklemede ebeveynlere uzaktan eğitimle sunulan müdahale sürecinin incelenmesi ve geliştirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma eylem araştırması şeklinde desenlenmiştir. Araştırmanın katılımcılarını okulöncesi eğitime devam eden işitme kayıplı bireyler ve ebeveynleri oluşturmuştur. Yapılan gözlemler, görüşmeler ve araştırmacının deneyimlerine ilişkin olarak özel gereksinimli bireylerin sosyal yeterlik gelişiminde güçlükler yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda sosyal yeterlik gelişimi sürecini etkileyen en önemli etken olan ebeveynlerin desteklenmesi amacıyla bir müdahale süreci geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Araştırma sürecinde saha gözlemleri, görüşmeler, ölçme araçları ve animasyonlar gibi çeşitli veri toplama teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın veri toplama süreci uzaktan eğitim yoluyla sürdürülmüştür. Uygulama sürecinde animasyonlar ve web ortamı kullanılmıştır. Uygulama sonucunda ebeveynlerin sosyal yeterliğe ilişkin farkındalıklarının arttığı,  ebeveynlerin göstermesi gereken davranışları doğru ifade edebildikleri ve dikkat etmeleri gereken davranışlar konusunda bilinçlendikleri sonuçlarına ulaşılmıştır. Alanyazındaki çalışmalara benzer olarak ebeveyn müdahale sürecinin yararlı olduğu ve sürece ebeveyn katılımını arttıran uygulamalara ihtiyaç olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
This study was conducted to examine and improve the intervention process offered to parents through distance education in supporting the social competencies of preschool children with hearing loss between 36 and 72 months. The research was designed as an action research. The participants of the study were individuals with hearing loss attending preschool education and their parents. Based on the observations, interviews and the experiences of the researcher, it was concluded that individuals with special needs have difficulties in the development of social competence. Accordingly, an intervention process was developed and implemented in order to support parents, who are the most important factor affecting the social competence development process. In the research process, various data collection techniques such as field observations, interviews, measurement tools and animations were used. The data collection process of the research was carried out through distance education. Animations and web environment were used in the implementation process. As a result of the application, it was concluded that parents' awareness of social competence increased, they were able to express the behaviors that parents should show correctly, and they became aware of the behaviors they should pay attention to. Similar to the studies in the literature, it was concluded that the parent intervention process was useful and that there is a need for practices that increase parental participation in the process.