Sığ gaz ve gaz hidrat birikimlerinin üzerinde sismik avo analizleri
Seismic avo analysis for shallow gas and gas hydrates accumulation
Yazar: MURAT ER
Danışman: DOÇ. DR. DERMAN DONDURUR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Jeolojisi ve Jeofiziği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Genliğin ofsete bağlı değişim analizi (Amplitude versus Offset-AVO) petrol ve doğal gaz rezervlerinin tespitinde ve rezervlerin sınıflandırılmasında yaygın olarak kullanılmaktadır. AVO analizleri, sismik kesitlerde gaz birikimlerinin göstergesi olan parlak nokta ve sönük nokta anomalileri üzerinde uygulanmaktadır. Aynı zamanda gaz hidrat birikimlerinin varlığını gösteren BSR yansımaları altındaki olası serbest gaz birikimlerinin tespiti için de kullanılmaktadır. AVO analizlerinde yansıma genliğinin ofset artışı ile davranışını görüntülemek ve gerçek veriler üzerinde elde edilen sonuçlar ile karşılaştırmak için 1B modelleme çalışmaları yapılmış, AVO sınıflarının CDP'ler ve yansıma katsayısı ? geliş açısı grafikleri üzerindeki davranışları gösterilmiştir. Tuzlu suya doygun kum ve gazlı kum ara yüzeyleri arasındaki farkları incelemek için sentetik CDP grupları da oluşturulmuştur.Bu çalışma kapsamında, Dokuz Eylül Üniversitesi, Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsüne bağlı R/V K. Piri Reis araştırma gemisi ile toplanan sismik verilere AVO analizleri uygulanmıştır. Marmara Denizi'nde 2010 yılında ve Karadeniz'de 2011 yılında toplanan Mar10 ve Kar11 çok kanallı sismik hatları üzerinde, sırasıyla sığ gaz birikimi ve BSR yansıması gözlenmiştir. Gözlenen parlak nokta ve BSR yansımaları için kısmi yığma kesitleri ve AVO nitelik yığma kesitleri çizdirilmiştir. Anomaliler üzerinde belirlenen CDP gruplarına gradyent analizi (gradient analysis) ve çapraz çizdirim (crossplot) yöntemleri uygulanmıştır. Sonuç olarak Mar10 hattında bulunan parlak nokta anomalisinde ve Kar11 hattındaki BSR yansıması üzerinde Sınıf 3 ve Sınıf 4 AVO anomalileri tespit edilmiştir.

Abstract:
Amplitude versus Offset-AVO analysis is widely used in determination and classification of hydrocarbon reserves. AVO analysis is applied to bright spot and dim spot anomalies which are the indications of gas accumulations in the seismic sections. It is also used for determination of possible free gas accumulations below BSR reflections which indicate gas hydrate accumulations. 1B modeling studies have been performed to understand the behaviour of reflection amplitudes with increasing offset in a CDP gather and to compare them with the results from AVO analysis of real seismic data sets. AVO classes are shown on synthetic CDPs as well as on reflection coefficent ? incidence angle graphs. Different synthetic CDP groups are generated to compare the differences between the AVO responses of brine sand and gas sand interfaces.In this study, AVO analysis are applied to real seismic data which were collected aboard of R/V K. Piri Reis research vessel of Institute of Marine Sciences and Technology, Dokuz Eylul University. A shallow gas accumulation (a bright spot) and a BSR reflection were observed in seismic lines Mar10 from Marmara Sea and Kar11 from Black Sea, respectively. Partial stack sections and AVO attribute sections are computed for bright spot anomaly and BSR reflection. On the selected CDPs of both sections, AVO gradient analysis has been performed and crossplot graphs have been obtained. Both on the bright spot reflection in Mar10 seismic line and on BSR reflection in Kar11 seismic line, Class 3 and Class 4 AVO anomalies have been identified.