Sosyal medya bağımlılığının yordanmasına yönelik pozitif gençlik gelişimi temelli yapısal modelin sınanması
Testing the positive youth development based structural model for the prediction of social media addiction
Yazar: GÜLŞAH CANDEMİR
Danışman: PROF. DR. GÜRHAN CAN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Benlik saygısı = Self esteem ; Gençler = Youngs ; Gençlik = Youth ; Pozitif genç gelişimi = Positive youth development ; Sosyal destek = Social support ; Sosyal medya = Social media

Özet:
Bu araştırmanın amacı, gençlerdeki sosyal medya bağımlılığını Pozitif Gençlik Gelişimi (POZGEL) yaklaşımı temelinde incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, POZGEL kapsamında besleyici ilişkiler (algılanan sosyal destek), sosyal beceriler ve öz-saygıya odaklanılmıştır. Bu bağlamda besleyici ilişkiler, sosyal beceriler, öz-saygı ve sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkilerin incelenmesinde, alanyazın temelinde yapısal bir model oluşturulmuştur. Bu kapsamda araştırmaya 986 (740 kadın-246 erkek) genç birey katılmıştır. Çalışmanın amacına uygun olarak Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Sosyal Beceri Envanteri ve araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, doğrudan etkilere bakıldığında besleyici ilişkiler, sosyal beceri ve öz-saygı düzeylerinin sosyal medya bağımlılığını; sosyal beceriler ve besleyici ilişkilerin öz-saygıyı anlamlı olarak yordadığı tespit edilmiştir. Besleyici ilişkiler, sosyal beceri, öz-saygı düzeyleri arttıkça sosyal medya bağımlılığının azaldığı; besleyici ilişki ve sosyal beceri düzeylerinin artmasıyla öz-saygının arttığı raporlanmıştır. Bunun yanı sıra dolaylı etkilere bakıldığında ise besleyici ilişkiler ile sosyal medya bağımlılığı ve sosyal becerilerle sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkide öz-saygının tam aracı rolü olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to examine social media addiction in young people on the basis of Positive Youth Development approach. In line with this purpose, the study has focused on nurturing relationships (perceived social support), social skills, and self-esteem through Positive Youth Development. In this context, a structural model has created on the basis of the literature in examining the relationships between nurturing relationships, social skills, self-esteem and social media addiction. The participants included 986 young people (740 female-246 male). In accordance with the purpose of the study, Bergen Social Media Addiction Scale, Rosenberg Self-Esteem Scale, Multidimensional Perceived Social Support Scale, and Social Skills Inventory have used within the permissions. Demographic Information Form has created by the researcher. Considering the direct effects from the findings nurturing relationship, social skill, and self-esteem levels predicted social media addiction. In addition, it was found that social skills and nurturing relationships significantly predicted self-esteem. It was reported that social media addiction decreases as the nurturing relationships, social skills, and self-esteem levels increase. Moreover, it was reported that self-esteem level increases with increasing levels of nurturing relationships and social skills. Furthermore, when the indirect effects were examined, it was concluded that self-esteem had a full mediator role in the relationship between nurturing relationships and social media addiction, and between social skills and social media addiction.