Karbon ayak izi hesaplaması: Çimento fabrika örneği
Carbon footprint calculation: Cement factory example
Yazar: KÜBRA KAHRAMAN
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ELÇİN ERKURT
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Karbon emisyonu = Carbon emission ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment

Özet:
Bu tez kapsamında; çimento sektöründe faaliyet gösteren bir fabrikanın 2023 yılı verileri kullanılarak Kapsam 1, Kapsam 2 ve Kapsam 3 karbon ayak izi miktarları hesaplanmış ve tCO2 cinsinden emisyon değeri bulunmuştur. Hesaplamalar sırasında CO2, N2O ve CH4 emisyon gazları göz önünde bulundurulmuştur. Hesaplamalar sonucunda, Kapsam 1 için 1.207.582 ton CO2, Kapsam 2 için 80.123 ton CO2 ve Kapsam 3 için 138.042,87 ton CO2 olmak üzere toplamda 1.425.748 ton CO2 oluştuğu hesaplanmıştır.  Bu doğrultuda karbon ayak izi emisyonunun %84,70 lik oran ile Kapsam 1, %9,68 lik oran ile Kapsam 2 ve %5,62 lik oran ile Kapsam 3'e ait olduğu belirlenmiştir.  
Kapsam 1 emisyon miktarlarının azaltılması kapsamında 4 farklı senaryo oluşturulmuştur. Senaryo 1'de; 17.927 ton CO2 emisyonun azaldığı, Senaryo 2'de; 204.622,92 ton CO2 emisyonun azaldığı, Senaryo 3'te; 33.778,68 ton CO2 emisyonun azaldığı ve senaryo 4'te; 56.296,87 ton CO2 emisyonunun azaldığı hesaplanmıştır. 
Kapsam 2 emisyon miktarının azaltılması kapsamında; elektrik ihtiyacının yenilebilir enerji kaynağı olan güneş enerjisinden karşılanması konusunda senaryo oluşturulmuştur. Senaryoya göre; güneş panellerinin kullanımı ile 760 tCO2 emisyonun azalabileceği hesaplanmıştır. Kapsam 3 emisyon miktarının azaltılması için; başta lojistik faaliyetler olmak üzere daha çevreci ve sürdürülebilir önlemlerin alınması ile Kapsam 3 emisyon miktarlarının azalabileceği öngörülmüştür.

Abstract:
Within the scope of this thesis; Using 2023 data of a factory operating in the cement sector, Scope 1, Scope 2 and Scope 3 carbon footprint amounts were calculated and the emission value in    tCO2 was found. During the calculations, CO2, N2O and CH4 emission gases were taken into consideration. As a result of the calculations, it was calculated that 1,207,582 tons of CO2 was formed for Scope 1, 80,123 tons of CO2 for Scope 2, and 138,042.87 tons of CO2 for Scope 3, for a total of 1,425,748 tons of CO2.  In this regard, it was determined that the carbon footprint emission belonged to Scope 1 with a rate of 84.70%, Scope 2 with a rate of 9.68% and Scope 3 with a rate of 5.62%.
4 different scenarios have been created within the scope of reducing Scope 1 emission amounts. In Scenario 1; 17,927 tons of CO2 emissions decreased, In Scenario 2; 204,622.92 tons of CO2 emissions decreased, In Scenario 3; In scenario 4, 33,778.68 tons of CO2 emissions are reduced and; It was calculated that 56,296.87 tons of CO2 emissions were reduced.
Within the scope of reducing the amount of Scope 2 emissions; A scenario has been created to meet electricity needs from solar energy, which is a renewable energy source. According to the scenario; It has been calculated that 760 t CO2 emissions can be reduced with the use of solar panels. To reduce the amount of Scope 3 emissions; It is envisaged that Scope 3 emission amounts may decrease by taking more environmentally friendly and sustainable measures, especially logistics activities.