Birinci elden kaynaklara dayalı sosyal bilgiler öğretiminin öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi
Evulation of primary sources- based social studies teaching in terms of tearcher's and student's opinions
Yazar: MELİSA AKBULUT
Danışman: PROF. DR. MEHMET AÇIKALIN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi kaynakları = Information sources ; Birincil kaynaklar = Primary sources ; Eğitim araçları = Educational tools ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Yaşanan teknolojik, toplumsal ve siyasal gelişmeler, nitelikli insan gücüne olan ihtiyacı arttırmıştır. Bu ihtiyaç sonucu Türkiye'nin de içinde bulunduğu bazı ülkeler eğitim sistemlerinde değişiklik yapmış, yapılandırmacı eğitim yaklaşımını benimsemiş-tir. Dolayısıyla, bu yaklaşım ile uyumlu materyal ve uygulamalara ilgi artmıştır. Birinci elden kaynaklar bu aşamada başvurulan materyallerden biri olmuştur. Araştırmalar bu kaynakların pek çok yarar sağladığını göstermiştir. Bu yüzden bazı ülkeler, birinci el-den kaynakları sosyal bilgiler dersinde kullanmayı teşvik etmekte ve bu konuda ça-lışmalar yapmaktadır. Öte yandan Türkiye'de sosyal bilgiler dersinde birinci elden kaynakların kullanımına ilişkin yeterli çalışma bulunmamaktadır. Bu sebeple, bu ça-lışmanın amacı yedinci sınıf İnsanlar, Yerler ve Çevreler isimli sosyal bilgiler ünitesi-nin birinci elden kaynaklara dayalı etkinlikler kullanılarak işlenmesine yönelik, öğret-men ve öğrenci görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırma nitel uygulama değerlendir-mesi olarak tasarlanmış ve beş hafta sürmüştür. Araştırmanın katılımcıları 37 öğrenci ve bir sosyal bilgiler öğretmenidir. Araştırmanın verilerini ders öğretmeni ve 18 öğ-renci ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler, gözlem notları ve kaynak analiz ka-ğıtları oluşturmaktadır. Veriler Nvivo yazılımı kullanılarak, içerik analizine göre analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, katılımcıların bu kaynaklar sayesinde dersi daha iyi anladığını, derse yönelik ilgi, katılım ve motivasyonun arttığını, empati gelişiminin desteklendiğini, katılımcıların kendilerini ifade etme fırsatı yakaladığını, verimliliğin arttığını göstermiştir. Diğer yandan katılımcılar gruplar, süre ve kaynak okunurluğuna ilişkin sorunlar yaşamıştır ve bu konularda düzenlemelerin yapılmasını önermiştir.
Anahtar Kelimeler: Birinci elden kaynak, sosyal bilgiler, sosyal bilgiler eğitimi, sosyal bilgiler öğretimi

Abstract:
Social, political and technological developments have increased the need for qualified manpower. To meet this need, some countries, including Turkey, have made changes in the education systems and have adopted a constructivist education ap-proach. Therefore, the interest in materials and practices that help achieve the features of the constructivist education approach has increased. Primary sources have been one of the preferred educational tools. Research shows that primary sources can be very beneficial. For this reason, some countries, promote the use of primary sources to teach subjects within the scope of social studies courses. On the other hand, the liter-ature shows the lack of research on the use of these sources for the social studies courses in Turkey. Hence, the purpose of this study is to reveal students' and teach-ers' opinions on primary sources-based activities used to teach the 7th grade social studies unit "People, Places, and Environments". The research was designed as a qualitative assessment of implementations, and it took place over a 5 weeks period. It was conducted with the participation of 37 students and a social studies teacher. Semi-structured interviews, which conducted with 18 students and with the teacher, field observation notes and the source analysis worksheets were used as research da-ta. Content Analysis was performed on the data using the software Nvivo. Research findings shows that primary source-based activities helped participants to better un-derstand the lessons, increased the interest- motivation and participation in the course, supported empathy development, gave students the opportunity to express themselves, facilitated the course process and increased student performance. Some of the issues emerged in the use of primary sources in the study were the difficult readability of some of the sources, challenges in managing time effectively and the difficulty for some of the students to work in groups efficiently.
Key Words: Primary source, social studies, social studies education, social studies teaching