Türkiye'de futbolun toplumsal ayrışma kaynağına dönüşümü
The transformation of football into a source of social separation in Turkey
Yazar: SERKAN BOSTANCI
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN TUNCEL
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Güvenlik ve Terör Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Kamuoyunda genellikle sporun kardeşlik, dayanışma ve bütünleştirici rolüne vurgu yapılmaktadır. Oysa hemen her spor dalının birey ve toplum için bu tür olumlu etkilerinin yanında ayrıştırıcı ve ötekileştirici etkisi de bulunmaktadır. Sporcular, çoğu zaman seyirciler veya spora bir şekilde ilgi duyan kitleler ırk, etnik köken, sınıf, ulus, din, mekân vb. farklılığından dolayı biz ve öteki ilişkisi içerisine girmektedir. Başta futbol olmak üzere kitleleri peşinden sürükleyen birçok spor dalı ekonomik yönden büyük bir endüstriye dönüştüğü gibi siyasal alana meşruiyet sağlayan etkili bir araç haline gelmiştir. Bu kapsamda spor fiziksel bir aktivite olmanın çok ötesinde ekonomik, siyasi ve toplumsal alana dair birçok yansıması olan bir kaynağa dönüşmüştür.
Futbol küresel ölçekte daha çok insanın takip ettiği, takip etmenin ötesinde insanların hayatında daha fazla yer bulan bir olgu haline gelmiştir. Futbolla ilgili alınan kararlar, yapılan eylemler, kullanılan ifadeler ve semboller farklı düzeylerde toplumsal ayrışma kaynağı ve aracı olmuştur. Ancak farklı aktör ve araçların araya girmesiyle gerçekliğin ötesinde, üretilen algı üzerinden futbol etkili bir toplumsal ayrışma kaynağına dönüşmüştür. Futbolun toplumsal ayrışma üzerindeki etkisinin artmasında ekonomik ve siyasal aktörler ile medya organları önemli bir rol üstlenmiştir.   
İnsanlar, topluluklar ve ülkeler arasında önemli bir etkileşim aracına dönüşen futbol dünyasındaki kültürel, tarihsel ve siyasal söylem, eylem ve sembollere gereğinden fazla değer atfedilebilmektedir. Gereğinden fazla değer atfetmede kitlelerin futbola olan ilgisinin büyük bir payı bulunmaktadır. Gereğinden fazla değer atfedilen söylem, eylem ve semboller çoğu zaman toplumsal ayrışmanın ortaya çıkmasına, yaygınlaşmasına ve yeniden üretilmesine sebebiyet verebilmektedir.  Bu çalışmada, popüler bir spor dalı olan futbolun toplumsal ayrışma süreçlerinde hangi unsurlar üzerinden ne tür etkiler yaptığı farklı yönleriyle ele alınmaktadır.  Tarihsel betimleme yönteminin kullanıldığı nitel bir çalışma olan bu tezde doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Yazılı belge ve metinler ile diğer dokümanların detaylı analizi üzerinden futbolun toplumsal ayrışma üzerindeki etkisi belirlenmektedir. Çalışmanın sonuçları, futbolun toplumsal dinamikler üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılmasına ve toplumsal ayrışma süreçlerinin derinlemesine incelenmesine imkân sağlayacaktır.

Anahtar Sözcükler: Spor, Futbol, Siyaset, Toplumsal Ayrışma

Abstract:
The public generally emphasizes the fraternity, solidarity and integrative role of sports. However, almost every branch of sports has such positive effects on the individual and society, as well as a divisive and alienating effect. Athletes, often spectators or the masses who are somehow interested in sports enter into a relationship of "us" and "other" due to differences in race, ethnicity, class, nation, religion, place, etc. Many branches of sports that drag the masses, especially football, have become a major industry in economic terms and have become an effective tool that provides legitimacy to the political. In this context, sports has become a source with many reflections on the economic, political and social fields, far beyond being a physical activity.
Football has become a phenomenon that is followed by more people on a global scale, and beyond following, it has become a more present in peoples lives. Decisions made, actions taken, expressions and symbols used regarding football have become a source and tool of social separation at different levels. However, with the intervention of different actors and tools, football has become an effective source of social separation beyond reality, through the perception produced. Economic and political actors and media outlets have played an important role in increasing the effect of football on social separation.
In the world of football, which has become an important means of interaction between people, communities and countries, excessive value can be attributed to cultural, historical and political discourses, actions and symbols. The interest of the masses in football has a large share in excessive value attribution. Discourses, actions and symbols to which excessive value is attributed can often lead to the emergence, spread and reproduction of social separation. In this study, the effects of football, a popular sport, on social segregation processes are discussed from different aspects. This thesis, which is a qualitative study using the historical description method, uses the document analysis technique. The effect of football on social segregation is determined through detailed analysis of written documents, texts and other documents. The results of the study will allow a better understanding of the effects of football on social dynamics and an in-depth examination of social segregation processes. 

Keywords: Sports, Football, Politics, Social Segregation