Warfarin kullanan hastaların tedaviye uyumu ve hedef INR değerini etkileyen faktörler
Compliance of patients using warfarin to the treatmentand the factors affecting the target INR
Yazar: EFKAN KENAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN KURTOĞLU
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Antikoagülanlar = Anticoagulants ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Varfarin = Warfarin

Özet:
Amaç: Warfarin yaygın olarak kullanılan antikoagülanlardandır. Warfarin kullanan hastalarda, ilaca bağlı komplikasyonları azaltmak ve buna bağlı olarak mortalite, morbidite ve maliyeti düşerebilmek için eğitimin ve tedaviye uyumun önemli olduğu, vurgulanmaktadır. Çalışmamızda, warfarin kullanan takipli hastaların tedaviye uyumlarını incelemek, sosyodemografik özelliklerin ve tedaviyle ilgili bilgi seviyelerinin hedef INR değerine etkisini araştırmak amaçlanmıştır.
Yöntem: Kesitel, tanımlayıcı nitelikteki çalışma, 01.03.2020-31.05.2020 tarihleri arasında Kütahya Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'nde yapılmıştır. veri toplama aracı olarak Sosyodemografik Bilgi Formu, Klinik Veriler Formu ve Modifiye Morisky Ölçeği (MMÖ) olmak üzere üç farklı anket formu kullanılmıştır. Verilerin karşılaştırılmasında Ki-Kare testi, Mann Withney U testi, t testi kullanılmıştır. Analizlerde istatistiksel anlamlılık düzeyi p˂0,05 olarak kabul edilmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya 104 hasta dahil edildi. katılanların yaş ortalaması 70,7±13,0 yıldı ve %57,7'si erkekti. Hastaların %11,5'i okuryazar değil, %41,3'ünün gelir durumu 2000 TL'nin altında, %32,7'si kırsal bölgede yaşıyordu. Çalışmaya katılan hastaların %30,8'i serebrovasküler hastalık, %19,2'si atriyal fibrilasyon, %13,5'i protez kalp kapağının olması nedeniyle warfarin kullanmaktaydı. Hastaların %78,8'i warfarin kullanımı konusunda eğitim aldığını ve eğitim alanların %82,9'u bu eğitimi doktordan aldığını belirtti. Çalışmaya katılan hastaların %44,2'si INR aralığını bildiğini; %44,2'si warfarinin diğer ilaçlarla, %43,3'ü yiyeceklerle etkileşime girdiğini belirtti.  MMÖ'ye göre hastaların %68,3'ü yüksek motivasyona, %49'u yüksek bilgi düzeyine sahipti. Kırsal bölgede yaşayan, warfarin ile ilgili eğitim almamış, düzenli sağlık kontrolüne gitmeyen, warfarinin diğer ilaçlarla ve yiyeceklerle etkileşime girmediğini belirten hastaların motivasyonları istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşüktü (p<0,05). Kırsal bölgede yaşayan, warfarin kullanma süresi kısa olan, düzenli sağlık kontrolüne gitmeyen, INR aralığını bilmediğini, warfarinin diğer ilaçlarla ve yiyeceklerle etkileşime girmediğini belirten hastaların bilgi düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşüktü (p<0,05). Ailesi ile birlikte yaşayan hastaların hedef INR değeri aralığında olma oranı daha yüksekti (p<0,05).
Sonuç: Warfarin kullanan hastaların ilaç uyumu ve INR değerleri yaşadıkları bölgeden, warfarin ile ilgili eğitim alma, düzenli sağlık kontrolüne gitme, warfarinin diğer ilaçlarla ve yiyeceklerle etkileşime girdiğini bilme, warfarin kullanma süresi, INR aralığını bilme, ailesi ile birlikte yaşama durumlarından etkilenmektedir. Hastaların takip ve eğitimlerinde bu etkenlere yönelik gerekli önlemlerin alınması önemlidir.
Anahtar kelimeler: Warfarin, İlaç uyumu, Hedef INR

Abstract:
Objective: Warfarin is one of the commonly used anticoagulants. It is emphasized that education and adherence to treatment are important in patients using warfarin in order to reduce complications due to warfarin and to decrease mortality, morbidity and cost. In this study, it was aimed to examine the compliance of patients using warfarin with follow-up in the Family Medicine Outpatient Clinic of Kütahya Health Sciences University Faculty of Medicine Evliya Çelebi Training and Research Hospital, and to investigate the effect of sociodemographic characteristics and knowledge levels about treatment on the target INR value.
Method: This cross-sectional, descriptive study was conducted in Kütahya Evliya Çelebi Training and Research Hospital Family Medicine Outpatient Clinic between 01.03.2020-31.05.2020. The sample size was calculated in the epi-info program as at least 98 patients with a 95% confidence interval of 5% margin of error. Verbal and written consents of the participants were obtained in the study conducted on a voluntary basis. In the study, three different questionnaire forms, namely Sociodemographic Information Form, Clinical Data Form and Modified Morisky Scale (MMS), were used as data collection tools. Descriptive statistics are presented as percentage, mean and standard deviation. The normal distribution suitability of the variables was investigated using the Kolmogorov Smirnov Test. Chi-square test, Mann Withney U test and t test were used in comparison of data. The statistical significance level in the analyzes was accepted as p˂0.05.
Results: A total of 104 patients who agreed to participate in the study within the specified date range were included. The average age of the participants in the study was 70.7 ± 13.0 years and 57.7% were male. 11.5% of the patients were illiterate, the income level of 41.3% was below 2000 TL, and 32.7% were living in the rural area. 30.8% of the patients participating in the study were using warfarin due to cerebrovascular disease, 19.2% atrial fibrillation, 13.5% due to having a prosthetic heart valve. 78.8% of the patients stated that they received training on the use of warfarin and 82.9% of those who received training stated that they received this training from a doctor. 44.2% of the patients participating in the study knew the INR interval; 44.2% stated that warfarin interacted with other drugs and 43.3% with food. According to MMS, 68.3% of the patients had high motivation and 49% had a high level of knowledge. The motivation of the patients living in rural areas, who did not receive training on warfarin, did not go to regular health checkups, and that warfarin did not interact with other drugs and foods, was significantly lower (p<0.05). The level of knowledge of the patients who lived in rural areas, who had a short warfarin use period, did not go to regular health check-ups, did not know the INR interval, and warfarin did not interact with other drugs and foods were statistically significantly lower (p<0.05). The rate of being in the target INR value range was higher in patients living with their family (p<0.05).
Conclusion: Drug compliance and INR values of patients using warfarin are affected by their education about warfarin, regular health check-ups, knowing that warfarin interacts with other drugs and foods, warfarin use time, knowing the INR interval, and living with their family. It is important to take necessary precautions for these factors in the follow-up and training of the patients.
Keywords: Warfarin, Drug compliance, Target INR