Genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz pozitif escherichia coli'nin neden olduğu toplum kökenli üriner sistem enfeksiyonunda risk faktörleri
Determi̇ni̇ng ri̇sk factors for communi̇ty acqui̇red uri̇nary tract i̇nfecti̇ons caused by extended spectrumed beta-lactamase posi̇ti̇ve e.coli̇
Yazar: TÜRKAN TÜZÜN
Danışman: DOÇ. DR. SELDA SAYIN KUTLU
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections

Özet:
Toplum kökenli üriner sistem infeksiyonununa neden olan E.coli izolatlarında GSBL pozitifliği önemli bir sorundur. Bu çalışmada GSBL üreten E. coli'nin prevelansı ve risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, Pamukkale Üniversitesi, Sağlık Araştırma ve Eğitim Merkezi Hastanesi'nde Ocak 2012- Mart 2014 tarihleri arasında yürütüldü. İdrar kültüründe GSBL pozitif E. coli üreyen 154 hasta vaka grubunu, GSBL negatif E. coli üreyen 151 hasta birinci kontrol grubunu ve üriner sistem ile ilgili yakınması olmayan 300 hasta ikinci kontrol grubunu oluşturdu. GSBL pozitif E. coli'ye bağlı üriner sistem infeksiyonunda risk faktörlerini belirlemek için, GSBL pozitif  E. coli üreyen grup, her iki kontrol grubu ile karşılaştırıldı. Toplum kökenli üriner sistem infeksiyonuna neden olan E. coli suşlarında GSBL direncini %50.5 ve siprofloksasin direnci %61.3 olarak yüksek oranda saptandı. E. coli'nin neden olduğu toplum kökenli üriner sistem infeksiyonlarında GSBL pozitif grup ile GSBL negatif grubunun karşılaştırılması sonucunda, çoklu değişkenli analizde son altı ayda ürolojik girişim yapılması [odds ratio (OR): 11.18, %95 güvenaralığı (GA): 4.77-26.16, p<0.001], KBY (OR: 1.98, %95 GA: 1.04-3.79, p<0.001) ve antibiyotik kullananlar ile birarada olunması (OR: 2.35, %95 GA: 0.90-3.65, p=0.08) ve ÜÜSİ olması (OR: 2.83, %95 GA: 1.62-4.95, p=0.03),  GSBL pozitifliği için bağımsız risk faktörleri olarak bulundu. GSBL pozitif grup ile ÜSİ semptomu olmayan grubunun karşılaştırılması sonucunda, çoklu değişkenli analizde kadınlarda yaş (OR: 0.92, %95 GA: 0.87-0.96, p=0.001), DM (OR: 11.37, %95 GA: 3.18-40.53, p<0.0001), KBY (OR: 43.67, %95 GA: 7.22-263.88, p<0.0001), steroid kullanımı  (OR: 20.81, %95 GA: 1.67-259.01, p=0.01) ve erkeklerde KBY (OR: 197.32, %95 GA: 11.25-3459.85, p<0.0001), BPH (OR: 0.01, %95 GA: 0.001-0.156, p=0.001) ve kanser olması (OR: 72.62, %95 GA: 3.12-1688.03, p0.008), GSBL pozitifliği için bağımsız risk faktörleri olarak bulundu. Siprofloksasin direnci için risk faktörlerinin çok değişkenli analiz ile değerlendirilmesi sonunda erkek cinsiyet (OR: 2.35, %95 GA: 1.31-4.23, p=0.004), son altı ayda antibiyotik kullanımı (OR: 4.30, %95 GA: 1.92-9.61, p<0.0001),  ÜÜSİ olması (OR: 2.41, %95 GA: 1.34-4.33, p=0.003) ve son altı ayda ürolojik girişim yapılması (OR: 5.71, %95 GA: 2.10-15.54, p=0.001), siprofloksasin direncini artıran bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. E. coli'nin en sık etken olduğu toplum kökenli üriner sistem infeksiyonlarında, GSBL pozitifliği, kinolon direnç oranları ve risk faktörlerinin belirlenmesi, toplum kökenli üriner sistem infeksiyonlarının ampirik tedavisi ve uygun infeksiyon kontrol önlemlerin alınması açısından önemli olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Üriner sistem infeksiyonu, toplum kökenli, GSBL pozitif E. coli, risk faktörleri

Abstract:
ESBL positivity is an important problem at E.coli isolates which cause community acquired urinary tract infection. The aim of our study is to determinate the prevelance and risk factors of ESBL producing E.coliStudy is performed at Pamukkale University Helath Research and Education Hospital, between January 2012- March 2014Case group included 154 patients who had ESBL positive E.coli at their urine culture, the first control group included 151 patients who had ESBL negaitve E.coliat their urine culture, second control group included 300 patients who did not have any urinary illness. To determinate the risk factors of urinary tract infection caused by ESBL positive E.coli; the patient group who had ESBL producing E.coli was compared to the other two control groups ESBL resistance was determined  as %50.5 and ciprofloksasin resistance was determined as %61.3 at E.coli isolates which caused community acquired urinary tract infection. After the compresion of ESBL positive group and ESBL negative group which were the causes of community acquired urinary tract infection, multi variant analyse showed that the urologic procedures done within the last 6 months were [odds ratio (OR): 11.18, %95 confidence interval (CI): 4.77-26.16, p<0.001], Chronic renal failure (CRF) (OR: 1.98, %95 CI: 1.04-3.79, p<0.001)  and besides antibiotic usage(OR: 2.35, %95 CI: 0.90-3.65, p=0.08),  and having upper urinary tract infection (OR: 2.83, %95 CI: 1.62-4.95, p=0.03) were determined as independent risk factors for ESBL positivity. After the compresion of the ESBL positive group and the group who did not have any UTI symptoms by multi variate analyse , at the women age (OR: 0.92, %95 CI: 0.87-0.96, p=0.001), diabetes mellitus (OR: 11.37, %95 CI: 3.18-40.53, p<0.0001), CRF (OR: 43.67, %95 CI: 7.22-263.88, p<0.0001), usage of steroids (OR: 20.81, %95 CI: 1.67-259.01, p=0.01) and at the men CRF (OR: 197.32, %95 CI: 11.25-3459.85, p<0.0001), benign prostatic hyperplasia (OR: 0.01, %95 CI: 0.001-0.156, p=0.001) and having cancer (OR: 72.62, %95 CI: 3.12-1688.03, p0.008), were determined as independent risk factors for ESBL positivity. After the compresion of risk factors for ciprofloksasin resistance by multi variate analyse; male sex (OR: 2.35, %95 CI: 1.31-4.23, p=0.004), usage of antibiotics at last 6 months(OR: 4.30, %95 CI: 1.92-9.61, p<0.0001),upper urinary tract infection(OR: 2.41, %95 CI: 1.34-4.33, p=0.003)  and having urologic procedures at last 6 months(OR: 5.71, %95 CI: 2.10-15.54, p=0.001),  were the independent risk factors which induce ciprofloksasin resistance. As a result; at urinary tract infections which are mostly caused by E.coli, the determining of ESBL positivity, quinolon resistance rates and risk factors is important for ampirical therapy of urinary tract infections and for preparing  true infectious control preventions. 

Key words: Urinary tract infection, community acquired, ESBL positive E.coli, risk factors