Çinko ve çinko alaşımların korozyonunun inorganik ve organik maddelerle önlenmesi
The corrosion of zinc and zinc alloys prevention of organic and inorganic materials
Yazar: TURAN YANARDAĞ
Danışman: PROF. DR. A. ABBAS AKSÜT
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Turan Yanardağ tarafından hazırlanan doktora çalışmasında, elektrokimyasal yöntemler kullanılarak çinko, bakır ve pirincin sulu ortamlardaki korozyonu incelenmiştir. Bu amaçla ilk olarak çinkonun nötür ortamdaki korozyonuna benzotriazol(BTA) ve tolitriazol(TTA)'ün etkisi araştırıldı. BTA ve TTA düşük derişimlerde çinkonun korozyonunu önemli ölçüde (%99) önlediği gözlendi. BTA ve TTA bu koşullarda anodik inhibitör olarak davrandığı belirlendi. İnhibitör etkinliğinin ise TTA>BTA olduğu belirlendi. İkinci olarak oksalatın çinkonun korozyonuna etkisi incelendi. Oksalatın düşük derişimde daha etkin, yüksek derişimde ise etkinin azaldığı gözlendi. Üçüncü olarak saf çinko tungstat, molibdat ve fosfat ile kaplandıktan sonra, oksalat içeren ortamdaki korozyonu incelendi. Kaplamasız ortamda, oksalat derişimi azaldıkça inhibisyon artmaktadır. Molibdat, tungstat ve fosfat kaplama ile oksalatın inhibisyon etkisi daha da artmaktadır. Molibdat ve tungsat kaplı çinkonun korozyonu hemen hemen 10-3 M oksalat derişimde tamamen önlenmektedir. Dördüncü olarak çinko, bakır ve pirincin korozyonuna nötür ve asidik ortamda BTA, TTA ve oksalat iyonunun sinerjik etkisi araştırıldı. Oksalat, BTA ve TTA'nın etkisini genel olarak azaltmaktadır. Ancak bu azalma bakır ve pirinçte daha az olmaktadır. Bu da BTA ve TTA'nın bakır ve pirinçte daha etkin rol oynuyor olmasından kaynaklanıyor olabilir. Beşinci olarak çinko, bakır ve pirincin korozyonuna asidik, bazik ve nötür ortamda benzimidazol(BİM) ve türevlerinin etkisi araştırıldı. İnhibisyonun ortamın pH'na bağlı olduğu belirlendi. Bazik ortamdaki inhibisyon BİM>5(6)-NO2BİM>5,6-diNO2BİM>2-CH3BİM şeklindedir. Nötr ortamdaki bu etki 2-CH3BİM>5,6-diNO2BİM>BİM şeklindedir. Asidik ortamda inhibisyon görülmemiştir. Son olarak, fosfat ve silikat kaplanmış saf çinkonun nötür ortamda BİM ve türevlerinin etkisi araştırldı. İnhibisyon en fazla 10-3 M BİM ortamında elde edildi.

Abstract:
In this study, Turan Yanardağ?s doctoral study prepared on corrosion of zinc, copper and brass were investigated by the electrochemical methods in aqueous media. For this purpose, first the effect of benzotriazole (BTA) and tolytriazole (TTA) were investigated the corrosion of pure zinc as a neutral environment. It was found that BTA and TTA at low concentrations significantly prevented the corrosion of zinc(99%). BTA and TTA behaved as anodic inhibitors and inhibition efficiency was TTA>BTA in these conditions. Second, the effect of oxalate of zinc corrosion were investigated. It was observed that the inhibition increased at low concentration of oxalate and decreased at high concentrations of oxalate. Third, the zinc coated with tungstate, molybdate and phosphate in the oxalate solution were examined. Uncoated inhibition increased with decreasing the concentration of oxalate. Coated inhibition further increased in the oxalate solution. The corrosion of zinc, coated with molybdate and tungsatate almost completely prevented at 10-3M oxalate concentration. Fourth, the corrosion of zinc, copper and brass in neutral and acidic solution with BTA, TTA and the synergistic effect of oxalate ions were investigated. Oxalate ions, in general, reduces the effect of BTA and TTA. However, this reduction is less than copper and brass. This, may be due to a more active role with BTA and TTA. Fifth, zinc, copper and brass corrosion in acidic, alkaline and neutral solution, effect of benzimidazole(BİM) and its derivatives were investigated. The inhibition depends on pH. Inhibition efficiency BİM>5(6)-NO2BİM>5,6-DiNO2BİM>2-CH3BİM in alkaline solution. This efficiency is 2-CH3 BİM>5,6-DiNO2BİM>BİM in neutral. The inhibition was not observed in acidic solution. Finally, the zinc coated with phosphate and silicate in the BİM derivatives in 0.5M NaCl solution was investigated. The best inhibition was obtained in 10-3 M BİM solution.