Türkiye'de araştırma ve geliştirme faaliyetlerine sağlanan teşviklerin firma performansına etkisi ve teknoloji geliştirme bölgelerinde yer alan firmalara ilişkin bir uygulama
The effect of incentives provided to research and development activites on firm performance in turkey and an application regarding companies in technology development zones
Yazar: BURCU ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. SUAT KARA
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Firma performansı = Firm performance ; Performans = Performance ; Teknoloji geliştirme bölgeleri = Technology development areas ; Teşvikler = Incentives ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Firmalar açısından ekonomik olarak büyümek, verimlilik düzeyini
arttırabilmek ve kalkınabilmesini sağlamak için Ar-Ge faaliyetleri büyük önem
taşımaktadır. İktisadi ve sosyal farklılıkların belirleyici olan araştırma ve geliştirme
faaliyetleri, yarattığı dışsal ekonomiler nedeniyle kamu müdahalesini gerekli kılmış ve
dünyada olduğu gibi Türkiye'de de birçok teşvik paketleri ile desteklenmektedirler.
Teknoloji geliştirme bölgeleri gibi özel tanımlı bölgeler ise ekonomik büyüme ve
gelişmenin önemli bir aracı olarak görülmektedir. Devletin, kamu ve özel sektör
işbirliğine ve dolayısıyla yeni düzenlemelere kapı açan bu oluşumlara gösterdiği ilgi
ve destek oldukça yoğundur. Çalışmada temel olarak Teknoloji geliştirme bölgesi
bünyesinde bulunan firmalar ile Ar-Ge merkezine sahip firmaların 4691 sayılı
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ve 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve
Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun ile kendilerine sağlanan
ayrıcalık ve kolaylıklardan ne derece yararlandıkları ve hedeflenen verimlilik düzeyine
ne ölçüde ulaşabildiklerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmanın analiz
kısmında Teknoloji Geliştirme Bölgesi'nde yer alıp, aynı sektörde faaliyet gösteren,
ilgili kanun kapsamında sağlanan teşvik ve desteklerden yararlanan firma ile herhangi
bir devlet teşvik ve desteğinden yararlanmayan bir firmanın 2019-2020 dönemlerine
ait mali verileri Rapmods-Ramsay verimlilik ölçme yöntemiyle analiz edilmiştir.
Analiz sonucuna göre Ar-Ge faaliyetlerine sağlanan teşvik ve desteklerden yararlanan
firmanın verimlilik oranları biri hariç, yararlanmayan firmaya göre daha yüksek
çıkmıştır.

Abstract:
R&D activities are of great importance for companies to grow economically,
to increase their productivity level and to ensure their development. Research and
development activities, which are determinant of economic and social differences,
necessitated public intervention due to the external economies they created and are
supported by many incentive packages in Turkey as well as in the world. Specially
defined regions such as technology development zones are seen as an important tool
of economic growth and development. The interest and support shown by the state to
these formations, which open the door to public and private sector cooperation and
therefore to new regulations, is quite intense. In the study, basically, the companies
within the Technology Development Zone and the companies with R&D centers
benefit from the privileges and conveniences provided to them by the Law on
Technology Development Zones No. 4691 and the Law No. 5746 on Supporting
Research, Development and Design Activities, and the targeted efficiency. It is aimed
to reveal to what extent they have reached the level of In the analysis part of the study,
the financial data of a company located in the Technology Development Zone,
operating in the same sector, benefiting from the incentives and supports provided
within the scope of the relevant law, and a company that does not benefit from any
government incentives and support, for the 2019-2020 periods were analyzed by the
Rapmods-Ramsay productivity measurement method. . According to the results of the 
analysis, the productivity ratios of the firm that benefited from the incentives and
supports provided for R&D activities were higher than the firms that did not, except
for one.