Öznel iyi oluşun yordanmasında psikolojik ihtiyaçların karşılanması, aile aidiyeti ve ebeveyn algısı rolünün incelenmesi
Fulfillment of psychological needs, perceptions of parents and family belonging in order to predict subjective well-being
Yazar: EDA GÖK
Danışman: PROF. DR. ERCAN KOCAYÖRÜK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Aidiyet duygusu = Sense of belonging ; Aile = Family ; Aile bağları = Family ties ; Ana-baba algısı = Parents perception ; Ergenler = Adolescents ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
Bu araştırmanın amacı temel psikolojik ihtiyaçlar, aile aidiyeti, anne algısı ve baba
algısı değişkenlerinin öznel iyi oluş üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada öznel iyi
oluş, temel psikolojik ihtiyaçlar, aile aidiyeti, anne algısı ve baba algısı değişkenlerinin okul
türü, cinsiyet, ebeveyn eğitim durumu, kardeş sayısı, demografik değişkenleri ile arasındaki
ilişki ilişkisel tarama modeli kullanılarak incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini İstanbul'un
Fatih ilçesinde dört farklı okul türünde eğitim gören 199'u erkek ve 209'u kız olmak üzere
toplamda 408 lise 10. ve 11. Sınıf öğrencisi oluşturmuştur.
Verilerin toplanmasında Anne-Baba Algısı Ölçeği, Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği,
Aile Aidiyeti Ölçeği ve Ergen Öznel İyi Oluş Ölçeği (EPOCH) kullanılmıştır. Verilerin
analizinde bağımsız örneklemler t testi, hiyerarşik regresyon analizi ve one way anova testleri
kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre öznel iyi oluşun yordanmasında temel psikolojik
ihtiyaçlar, aile aidiyeti, anne algısı ve baba algısı değişkenlerinin etkili olduğu görülmüştür.
Erkek öğrencilerin öznel iyi oluş düzeyleri, kız öğrencilerin aile aidiyet düzeyleri ve baba
algıları yüksek bulunmuştur. Bir kardeşi veya iki kardeşi olan öğrencilerin üç ve üzeri kardeşi
olan öğrencilere göre aile aidiyetleri ve baba algıları daha yüksek bulunmuştur. Üç ve üzeri
kardeşi olan öğrencilerin bir kardeşi olan öğrencilere göre anne algıları daha düşük
bulunmuştur. Ergenlerin temel psikolojik ihtiyaçlar, aile aidiyeti, anne algısı ve baba algısı
düzeyleri anne-baba eğitim durumuna göre farklılaşmamakta, öznel iyi oluş düzeyi baba
eğitim durumuna göre farklılık göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Öznel iyi oluş, psikolojik ihtiyaçlar, aile aidiyeti, ebeveyn algısı,
ergenler.

Abstract:
The aim of this research is to investigate the effects of basic psychological needs,
family belonging, mother perception and father perception on subjective well-being. In this
research, the relationship between subjective well-being, family belonging, basic
psychological needs, mother perception and father perception variables, type of school,
gender, parental education status and number of siblings were investigated by using relational
screening model. The sample of the research consisted of 408 high school 10th and 11th grade
students, 199 male and 209 female students who were educated in four different school types
in Fatih, İstanbul.
Mother-Father Perception Scale, Basic Psychological Needs Scale, Family
Commitment Scale and Adolescent Subjective Well-being Scale (EPOCH) were used to
collect data. Independent samples t-test, hierarchical regression analysis and one-way anova
tests were used to analyze the data. It was seen that basic psychological needs, family
belonging, mother perception and father perception variables were effective in predicting
subjective well-being. The female students family belonging levels and father perceptions,
subjective well-being of male students, were found to be high. Students with one or two
siblings have higher levels of family belonging and fathers perceptions than students with
three and more siblings. Students who have one sibling have higher level of mother
perception than the students who have three or more siblings. The basic psychological needs,
family belonging, mother perception and father perception levels of adolescents do not differ
according to their parents' education on the other hand father's educational status affect's the
level of subjective well-being.
vi
Key Words: Subjective well-being, psychological needs, family belonging, perception of
parent, adolescents.