Çankırı Karatekin Üniversitesi Orman Fakültesi araştırma ve uygulama ormanının toprak kalitesi bakımından değerlendirilmesi
Evaluation of Çankiri Karatekin University Forestry Faculty research and application forest in terms of soil quality
Yazar: TUNAHAN ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU GÜL
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Toprak İlmi ve Ekoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Toprağın önemli fonksiyonlarından olan toprak kalitesi bitkisel üretimin devam etmesi için üretken, kaliteli, sağlıklı ve verimli topraklar gereklidir. Bu bağlamda toprak kalitesi ve sağlığı ekosistem süreçlerinin devamlılığında önemli bir role sahiptir. Bu çalışma, Çankırı il merkezine yaklaşık 30 km uzaklıkta, Eldivan ilçesinde bulunan 367 hektar alana sahip Çankırı Karatekin Üniversitesi Orman Fakültesi Araştırma ve Uygulama Ormanı'nda toprak kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla daha önceden belirlenmiş olan 98 noktada sistematik örnekleme ile 0-30 cm derinlikten yüzey toprak örneği alınmıştır. Toprak örneklerinde toprak tekstürü, tarla kapasitesi ve solma noktası, hacim ağırlığı (HA), suya dayanıklı agregat, toprak organik madde içeriği (TOM), kireç içeriği, pH, elektriksel iletkenlik, fosfor analizleri yapılmıştır. Çalışma alanı toprak kalite indeksi (TKİ) sınıfları bakımından değerlendirildiğinde; 340,86 ha'lık (%92,88) kısmı yüksek ve 26,14 ha (%7,12) kısmı ise orta kaliteli sınıfındadır. TKİ'nin düşük değerler aldığı noktalarda bakı, yükselti ve eğim gibi bazı topoğrafik parametrelerin etkili olmuştur. TKİ ile toprak özellikleri arasında yapılan korelasyon analizi sonucunda; kum (r= -0,492, p<0,01), kil (r= 0,441, p<0,01) içeriği, TOM (r= 0.412 p<0,05) ve HA ile (r= -0.446 p<0,01) orta derecede kuvvetli ilişki gösterirken, toz içeriği (r= 0,282, p<0,01) zayıf pozitif ilişkiler tespit edilmiştir. Çalışma alanı için bu toprak özellikleri indikatör toprak özellikleridir. Benzer özelliklere sahip alanlarda (coğrafik bölgeler, iklim ve topografik koşullarda) çalışmalar yapılarak toprak kalitesi için indikatör toprak özellikleri ve yöntemler geliştirilebilir.

Abstract:
Soil quality, which is one of the important functions of the soil, requires productive, high quality, healthy and fertile soils for the continuation of vegetative production. In this context, soil quality and health had an important role in the continuity of ecosystem processes. This study was carried out in order to evaluate the soil quality in Çankırı Karatekin University Faculty of Forestry Research and Application Forest with an area of 367 hectares located in Eldivan district, approximately 30 km from Çankırı city center. For this purpose, surface soil samples were taken from 0-30 cm depth by systematic sampling at 98 previously determined points. Soil texture, field capacity and wilting point, bulk density (BD), water-resistant aggregate, soil organic matter content (SOM), lime content, pH, electrical conductivity, phosphorus analyses were made in soil samples. When the study area is evaluated in terms of soil quality index (SQI) classes; 340.86 ha (92.88%) part is in high quality and 26.14 ha (7.12%) part is in middle quality class. Some topographic parameters such as aspect, elevation and slope were effective at the points where SQI had low values. As a result of the correlation analysis between SQI and soil properties; sand (r = -0.492, p <0.01), clay (r = 0.441, p <0.01) content, SOM (r = -0.207 p <0.05) and HA (r = -0.446 p < 0.01) was moderately strong, while weak positive correlations were found in silt content (r = 0.282, p <0.01). These soil properties are indicator soil properties for the study area. By conducting studies in areas with similar characteristics (geographical regions, climate and topographic conditions), indicator soil properties and methods can be developed for soil quality.