Özel eğitim sınıfına devam eden zihin engelli öğrencilere okuma-yazma öğretiminde kullanılan öğretim yöntemlerine yönelik öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi
An evaluation of teachers? perspectives on teaching methods of initial reading and writing for children with mental retardation in special classroom in mainstream schools
Yazar: SERDAL DENİZ
Danışman: YRD. DOÇ. HAKAN SARI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Eğitim Bölümü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okuma-yazma öğretimi = Reading-writing instruction ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Zihin engelli öğrencilere okuma-yazma öğretiminin nasıl öğretileceği son derece önemlidir (Cohen ve Plaskon, 1980; Sarı, 2005). Zihin engelli öğrencilerde okuma-yazma becerilerini kazanmada gecikme görüldüğünde ve öğrenme özellikleri düşünüldüğü zaman bu öğrencilere okuma-yazma öğretiminde uygun yöntem seçimi önem kazanmaktadır. Ülkemizde Özel eğitim sınıflarında öğrenim gören hafif düzeydeki zihin engelli öğrencilerin okuma-yazma öğretiminde öğretmenlerin farklı yöntemleri kullandıkları gözlenmektedir. Ancak ülkemizde bu öğretmenlerin öğretim yöntemlerini ne kadar kullandıklarına yönelik araştırmalar da sınırlıdır. Dolayısıyla, bu araştırmanın amacı, özel eğitim sınıfına devam eden zihin engelli öğrencilere okuma-yazma öğretiminde öğretmenlerin hangi yöntemleri kullandıklarını ve en çok tercih ettikleri yöntem yada yöntemleri belirlemek ve bu alanda yapılacak ileri çalışmalara ışık tutmaktır. Bu araştırmada Konya İli Milli Eğitim Müdürlüğü İlköğretim okullarına bağlı özel eğitim sınıf öğretmenlerinden 27 öğretmen seçilmiştir. Veriler, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan Görüşme yönteminden `Yarı Yapılandırılmış Görüşme Tekniği' kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen veriler `İçerik Analizi Yöntemi' ile analiz edilmiştir.Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, özel eğitim sınıf öğretmenleri, zihin engelli öğrencilere okuma-yazma öğretiminde farklı yöntemler kullanmaktadırlar. Özel eğitim sınıflarındaki zihin engelli öğrencilerin farklı gelişimsel özelliklere sahip olması ve bu öğrencilere yönelik hazırlanmış okuma-yazma ve diğer ders kitaplarının olmaması öğretmenlerin ortak bir yöntem kullanmamalarına neden olmaktadır. Öğretmenlerin kullandıkları yöntemler ve neden tercih ettiklerine ilişkin görüşlerinde farklı yaklaşımları ve yöntemleri kullandıkları ortaya çıkması yanında ençok sırasıyla cümle yöntemi, ses temelli cümle yöntemi ve ses yöntemi ile karma yöntemi daha çok tercih ettikleri ortaya çıkmıştır.Anahtar kelimeler: Hafif düzeyde zihin engelli öğrenciler, özel eğitim sınıfı, özel eğitim sınıf öğretmeni, okuma-yazma öğretimi.

Abstract:
Teaching reading and writing to mentally handicapped students and the issue of how to teach are crucial important (Cohen ve Plaskon, 1980; Sarı, 2005). When it seems the retardation in acquisition of reading and writing skills for mentally handicapped students and their learning features are considered, choosing the suitable methods for these students in teaching reading and writing becomes much important. There are different methods which the teachers use in teaching reading and writing of mildly mentally retarded students in special classes in Turkey. There are very limited researches on the issue that how much the teachers use the teaching methods to teach reading and writing to mildly mentally handicapped students. Therefore, the aim of this research is to determine which methods the teachers use and the method they prefer mostly in teaching reading and writing to the mildly mentally handicapped students who are enrolled in special classes and to light the way for further studies in future. In this research, twenty seven teachers were selected for this study who work in special classes in Konya Local Education Authority. The data were obtained through semi-structured interviews which is one of the qualitative research methods. The data were analyzed with the `Content Analysis Method?.According to the findings, special education class teachers use different methods in teaching reading and writing to mildly mentally handicapped students. Since mentally handicapped students in special education classes have different developmental characteristics and there are not ready to use reading-writing books and textbooks and other materials, the teachers have different approaches and use different methods they use in teaching reading and writing .Key words: Mild mentally disabled students, special education class, special education class teacher, teaching reading and writing.