Tercüman Çocuk dergisinde yer alan söz varlığı unsurlarının incelenmesi
Analyzing the elements of vocabulary in Tercüman Çocuk magazine
Yazar: HİDAYET DUYAR
Danışman: DOÇ. DR. BEKİR DİREKCİ
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu tezde Tercüman Çocuk dergisinin 1977-1986 yılları arasında yayımlanan sayıları incelenerek Tercüman Çocuk dergisinde yer alan söz varlığı unsurları tespit edilmiş ve derginin sıklık dizini oluşturulmuştur. Doküman incelemesi yönteminin kullanıldığı araştırmada veriler betimsel analiz ile yorumlanmıştır. 
Çalışmanın ilk aşamasında, derginin bütün sayılarına ulaşılarak bu sayılar bilgisayar ortamına aktarılmış, kelime listelerinin oluşturulmasında ve analiz edilmesinde ise ".txt" uzantılı metinlerde yer alan kelimeleri sıklıklarına göre dizen ve kelime sıklık istatistiği yapan TürkSözDiz programı kullanılmıştır. Bu program kullanılmadan önce programın ve çalışma kapsamının gerektirdiği şekilde çekim eklerinin silinmesi, kelime gruplarının, deyimlerin, atasözlerinin ve ikilemelerin + işareti ile birleştirilmesi, rakamların yazıya dönüştürülmesi, eş sesli kelimelerin belirlenip işaretlenmesi ve noktalama işaretlerinin kaldırılması gibi birçok düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemelerden sonra Tercüman Çocuk dergisinde toplam 690.848 söz varlığı unsuru tespit edilmiştir. Elde edilen veriler TürkSözDiz programına yüklenerek söz varlığı unsurları listelenmiş ve sıklık değerleri belirlenmiştir. Listeler üzerinde tekrar ayrıştırma işlemi gerçekleştirilerek her bir unsur için ayrı ayrı tablolar oluşturulmuş ve sonuçlar bu tablolar üzerinden değerlendirilmiştir. 
Temel kelimelerin yanında 44.925 özel isim, 14.921 deyim, 4.631 ikileme ve 94 atasözü tespit edilmiştir. Toplam söz varlığı unsurunun %6,50'sini özel isimler, %2,16'sını deyimler, %0,67'sini ikilemeler, %0,01'ini de atasözlerinin meydana getirdiği belirlenmiştir.
Sonuç olarak bu tezle Tercüman Çocuk dergisinin çocuk yayıncılığı ve Türkçe öğretimi açısından önemi vurgulanmış; dergi içeriği üzerinden yeni araştırma alanları ve kelime öğretimine yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this thesis, by analyzing the issues of Tercüman Çocuk magazine published between 1977-1986, the vocabulary elements in Tercüman Çocuk magazine were identified and the frequency index of the magazine was created. In the research in which document analysis method was used, the data were interpreted with descriptive analysis. 
In the first stage of the study, all issues of the magazine were accessed and these issues were transferred to the computer environment. The TürkSözDiz program, which arranges the words in the texts with ".txt" extension according to their frequency and makes word frequency statistics, was used to create and analyze word lists. Before using this program, many edits were made as required by the program and the scope of the study, such as deleting inflectional suffixes, combining word groups, idioms, proverbs and doubling with + sign, converting numbers into text, identifying and marking homophones, and removing punctuation marks. After the edits, a total of 690.848 lexical items were identified in Tercüman Çocuk magazine. The data obtained were uploaded to the TürkSözDiz program and the lexical items were listed and their frequency values were determined. The lists were parsed again and tables were created separately for each element and the results were evaluated through these tables. 
In addition to the basic words, 44.925 proper nouns, 14.921 idioms, 4.631 reduplications and 94 proverbs were identified. It was determined that 6,50% of the total vocabulary elements were proper names, 2,16% idioms, 0,67% reduplications and 0,01% proverbs.
In conclusion, this thesis emphasizes the importance of Tercüman Çocuk magazine in terms of children's publishing and Turkish language teaching, and offers suggestions for new research areas and vocabulary teaching through the content of the magazine.