COVID-19 pandemi sürecinde Türk toplumunun aşı bilinci ve aşılama davranışının değerlendirilmesi
Assessment of vaccine knowledge and behavior in Turkish society during COVID-19 pandemic
Yazar: PELİN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ERSİN AKPINAR
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aşı reddi = Vaccination refusal ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Bilinç = Consciousness ; COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 aşıları = COVID 19  vaccines ; Pandemiler = Pandemics ; Türk toplumu = Turkish society

Özet:
COVID-19 Pandemi Sürecinde Türk Toplumunun Aşı Bilinci ve Aşılama Davranışının Değerlendirilmesi
	Amaç: Çalışmamızın amacı, COVID-19 pandemisinin Türk toplumunda yarattığı endişe düzeyini ölçmek, pandemi döneminde Türk toplumunun aşı bilinç, tutum ve davranışını değerlendirmek, aşılar konusunda elde edilen bilgilerin kaynağını saptamak ve COVID-19 aşı kabul oranını belirlemektir.

	Yöntem: 5 Ekim 2020 ile 1 Kasım 2020 tarihleri arasında tüm Türkiye'de 2032 kişinin online katılımı ile gerçekleşen anket verilerini uygun istatistiki çalışma ile analiz ettik. Anket çeşitli medya kanallarında ve sosyal medyada duyurularak katılımcılara ulaştırıldı. İstatistiksel analizler için SPSS programı kullanıldı, p<0,05 değeri anlamlı, p<0,01 değeri ise çok anlamlı olarak kabul edildi.

	Bulgular: Ankete katılanların yaş ortalaması 36,47±12,11 yıl ve %62 (1260) 'si kadındır. COVID-19 salgınının tehlikesi konusundaki endişe düzeyleri 3,56±2,14 (min 1,max 10), aşı bilinci ve aşılama davranışı 1,68±0,32 (min 1, max 5), ebeveynlerde çocukluk aşılarına yönelik bilinç ve davranışı 2,51±0,32 (min 1, max 5), aşı güvenliği ve etkinliği konusunda endişe oranı 2,56±1,05 (min 1, max 5), toplumumuzda aşı bilinci 3,74±0,73 (min 1, max 5), COVID-19 aşı davranışı 3,52±1,0 (min1, max 5) olarak bulundu. Ankete katılanların % 51,3'ü (1006'sı) bulunan COVID-19 aşısını yaptırabileceğini belirtti. COVID-19 aşı tereddüdü sorgulandığında % 20,9 (424'u)'unun herhangi bir tereddüdü bulunmadığı, kalan kısmın ise en yüksek oranla % 27,9 (506) aşının güvenirliliği konusunda tereddüt ettiği tespit edildi.

	Tartışma ve Sonuç: Çalışmamız sonucunda aşı güvenliği ve etkinliği endişesiyle, COVID-19 aşı davranışının cinsiyete göre değiştiği saptandı. Aşılama tutum ve davranışında eğitim düzeyine göre anlamlı farklılık tespit ettik. COVID-19 virüsünün ölümcül olabileceği ve COVID-19 pandemisine yönelik endişenin yaşla ters orantılı olduğunu saptadık. Katılımcılar aile hekimlerinden aşılarla ilgili aldıkları bilgilere yeterince güvenmemekteydi. Ayrıca, COVID-19 aşı kabulünün, virüs endişesi ile doğru orantılı olduğunu tespit ettik. Bu sonuçlara dayanarak uygun cinsiyet ve yaşa göre yapılması gereken bilinçlendirme çalışmaları ile aşılama davranışı ve aşı bilinci geliştirilebilir. Aksi halde mevcut COVID-19 aşı kabul oranı toplumsal bağışıklamanın sağlanmasına yetmeyecektir.

Anahtar Kelimeler: Türk Toplumu, Aşı Bilinç ve Davranışı, COVID-19 Pandemisi, Aile Hekimliği

Abstract:
Assessment of Vaccine Knowledge and Behavior in Turkish Society during COVID-19 Pandemic
	Aim: The aim of this study was to determine the level of anxiety in Turkish society during COVID-19 pandemic, to assess the knowledge, attitudes, and behavior of Turkish people about vaccine including the sources of knowledge and learn the vaccine acceptance rates for COVID-19 vaccines. 

	Material and Methods: We analyzed data of 2032 participants from all over Turkey between 5 October 2020 and 1 November 2020. The data was collected via an online questionnaire announced in various social media platforms and the media. Statistical analysis was performed using SPSS pocket program. The level of significance was accepted as p<0.05 and the level of high significance as p<0.01.

	Results: The mean age of the participants was 36.47±12.11 years, and 62% (n=1260) were female. Anxiety levels about COVID-19 pandemic was 3.56±2.14 (min 1, max 10), vaccine knowledge and vaccination behavior was 1.68±0.32 (min 1, max 5), parental awareness and parental behavior for child vaccination was 2.51±0.32 (min 1, max 5), concerns about vaccine safety and effectiveness was 2.56±1.05 (min 1, max 5), vaccine awareness in Turkish society was 3.74±0.73 (min 1, max 5), and COVID-19 vaccine behavior was 3.52±1.0 (min 1, max 5). Of participants, 51.3% (n=1006) stated that they might have their COVID-19 vaccines. It was found that 20.9% (n=424) of participants had no concerns about COVID-19 vaccine, and the rest of the participants had concerns about vaccine safety in the first line (27.9%, n=506).

	Conclusion: Concerns about COVID-19 vaccine safety, effectiveness and vaccination behavior had significant relationship with gender. There was significant relationship between vaccination attitude and behavior and educational status. Concerns about COVID-19 fatality and pandemic were inversely related with age. Participants often expressed mistrust towards information given by their family physicians. The acceptance of COVID-19 vaccine was directly related to anxiety about the virus. Vaccination awareness and behavior can be improved with gender- and age-specific interventions. Otherwise, current COVID-19 vaccine acceptance rate will not be enough for herd immunity.

Keywords: Turkish Society, Vaccine Awareness and Behavior, COVID-19 Pandemic, Family Medicine