Toplu konut yakın çevresinin mekan kalitesi açısından incelenmesi; TOKİ Trabzon uygulamaları örneği
The investigation of mass housing near environment due to space quality; case of TOKI Trabzon applications
Yazar: MERVE TUTKUN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET MELİH ÖKSÜZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Değişen dünyamızda bireylerin de yaşama dair beklentileri değişime uğramaktadır. Artık bireyler yaşamlarını sürdürdükleri konutları sadece barınılacak yer olarak görmenin ötesine geçerek, her türlü gereksinimlerinin karşılandığı daha sağlıklı ve kaliteli yaşam alanları olarak görmek istemektedirler. Bu yaklaşım günümüz konut üretim biçimi olan, toplu konut alanlarının tasarımını da etkilemektedir. Çalışma kapsamında, toplu konut sektöründe en etkin rolü oynayan, bir devlet kurumu olarak Toplu Konut İdaresinin, hızla ürettiği toplu konutların yakın çevresine ait mekan kalitesinin değerlendirilebilmesi amaçlanmıştır.
Bu çerçevede hazırlanan çalışmanın ilk bölümünde; çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi ile birlikte kalite ve kalite parametreleriyle ilgili literatürde yer alan kavramlar ve standartlar hakkında genel bilgiler verilmiştir. Ayrıca ülkemizde toplu konutun gelişim süreci ve Toplu Konut İdaresinin konut sektöründeki yeri incelenmiştir.
Çalışmanın ikinci bölümünde; Trabzon kent merkezinde ve merkezi etkileyen yakın çevresinde bulunan 7 adet toplu konut uygulaması araştırma alanı olarak seçilmiştir. Literatür araştırmasının ardından, konut yakın çevresine ait mekan kalitesinin değerlendirilebilmesi amacıyla kalite parametreleri belirlenmiştir. Belirlenen kalite parametrelerinin tümü, çalışma alanlarında anket tekniğiyle, kullanıcı tercihleri açısından sorgulanmıştır. 
Çalışmanın üçüncü bölümünde; belirlenen kalite parametrelerinden nesnel parametreler, literatürde yer alan standartlar çerçevesinde, seçilen toplu konut uygulamaları üzerinde değerlendirilmiştir. Aynı zamanda anket verileri analiz edilmiş ve kullanıcı değişkenleri ile belirlenen kalite parametreleri arasındaki ilişki SPSS programı kullanılarak irdelenmiştir. 
Çalışmanın son bölümünde ise; yapılan incelemeler ve değerlendirmelerin ardından elde edilen sonuçlara ve toplu konut yakın çevrelerinin daha kaliteli olması ve eksikliklerin giderilebilmesi adına önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: TOKİ, Konut Yakın Çevresi, Kalite, Kalite Parametreleri, Mekan Kalitesi

Abstract:
In our changing World, the expectations of the individuals about life are changing. Now they want to see residences where they live their lives as healthier, better quality living spaces that meet all of their needs, not just as a place to hide. This approach also influences the design of mass housing areas, which is the current form of housing production. Within the scope of the study, it was aimed to evaluate the quality of the space belonging to the nearby environment of mass housing, which the Mass Housing Administration, as a state institution that plays the most effective role in the mass housing sector built.
In the first part of the study prepared in this framework; The purpose, scope and method of study, as well as general information about the concepts and standards in the literature on quality and quality parameters are given. In addition, the development process of mass housing in our country and the place of Mass Housing Administration in the housing sector has been examined. 
In the second part of the study; seven mass housing applications in the city center and also located near the center of Trabzon were selected as the research area. After the literature survey, quality parameters have been determined in order to evaluate the quality of the space nearby the housing area. All of the determined quality parameters were questioned in survey techniques in terms of user preferences in survey areas.
In the third part of the study; the determined parameters that can be measured quality parameters are evaluated on the selected mass housing applications in the framework of the standards in the literature. At the same time the questionnaire data of the survey were analyzed and the relationship between the user variables and the quality parameters determined was examined using the SPSS program.
In the last part of the study; the results obtained after the reviews and evaluations made and proposals to eliminate deficiencies and to improve the quality of mass housing nearby are given.

Key Words: TOKİ, Mass Housing Nearby, Quality, Quality Parameters, Space Quality