Algılanan örgütsel maneviyatın psikolojik sözleşmeye etkisi: Sağlık çalışanları üzerine bir araştırma
The influence of perceived organizational spirituality on the psychological contract: A research o health professionals
Yazar: DEMET ÇAKIROĞLU
Danışman: PROF. DR. ENVER AYDOĞAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Hastane ve Sağlık Kur. Yön. Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Manevi faktörler = Moral factors ; Psikoloji = Psychology ; Psikolojik sözleşme = Psychological contract ; Ruhsallık = Spirituality ; Sağlık personeli = Health personnel ; Spiritüalizm = Spiritualism ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel değerler = Organizational values ; Örgütsel psikoloji = Organizational psychology

Özet:
Örgütsel maneviyat, işgörenlerin birbirleriyle paylaştıkları sevinçleri ve aidiyat duygularını sağlayan ve kolaylaştıran, örgütsel değerlerin yer aldığı örgüt kültürünün kanıtlandığı bir çerçeve olarak görülmektedir (Giacalone ve Jurkiewicz, 2003). Maneviyata sahip olduğu düşünülen örgütlerin daha üretken ve daha esnek olduğuna dair güçlü kanıtlar mevcuttur (Fry, 2003). Örgütsel maneviyata sahip olan işgörenler, örgütü ile karşılıklı beklenti ve yükümlülüklerle ilgili inanç ve algılamaları olarak ifade edilen psikolojik sözleşmelerine (Rousseau, 1990) daha bağlı olmaları muhtemeldir. Bu araştırmada, algılanan örgütsel maneviyatın psikolojik sözleşmeye etkileri incelenmektedir. Bu amaçla T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Ankara 1.Bölge Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Ankara Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesindeki 279 çalışan üzerinde anketler aracılığıyla veriler toplanmıştır. Yapılan t testi sonuçlarına bakıldığında demografik özelliklerden yaş, eğitim durumu ve kadro durumu değişkenlerinin örgütsel maneviyat üzerinde anlamlı bir farklılığa sahip olduğu görülmektedir. Cinsiyet, görev unvanı, medeni durum, sektördeki görev süresi ve kadro durumu değişkenlerinin psikolojik sözleşme üzerinde anlamlı bir farklılığı olduğu saptanmıştır. Yapılan korelasyon analizi ile, psikolojik sözleşme boyutlarından işlemsel sözleşme ile örgütsel maneviyat boyutları arasındaki ilişki incelendiğinde; anlamlı iş, topluluk duygusu ve örgütsel değerlerle uyum boyutları ile işlemsel sözleşme arasında pozitif yönde ve orta düzeyde ilişkiden söz etmek mümkündür. Psikolojik sözleşme boyutlarından ilişkisel sözleşme ile örgütsel maneviyat boyutları arasındaki ilişki incelendiğinde; tüm örgütsel maneviyat boyutları ile ilişkisel sözleşme arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde bir ilişkiden söz edilebilir. Yapılan çoklu regresyon analizi sonucunda, örgütsel maneviyat boyutları, işlemsel sözleşme ve ilişkisel sözleşme ile anlamlı bir etki sergilemiştir. Algılanan örgütsel maneviyatın psikolojik sözleşme üzerinde olumlu etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.


Anahtar Kelimeler : Örgütsel Maneviyat, Maneviyat, Psikolojik Sözleşme.

Abstract:
Organizational spirituality is regarded as a frame which provides and enables the joys and sense of belonging shared by workmen, which includes organizational values and which proves the organizational culture. (Giacalone and Jurkiewicz, 2003). There are strong evidence indicating that the organizations which are thought to have spirituality are more productive and more flexible (Fry, 2003). The workmen who have organizational spirituality are more committed to their psychological contracts (Rousseau, 1990) that are defined as their believes and perceptions related to the mutual expectations and obligations with the organization. In this research, the relationship between perceived organizational spirituality and psychological contract is examined. With this purpose, the data is collected via survey method with the participation of 279 employees in Republic of Turkey the Ministry of Health, Institution of Turkish Public Hospitals, the General Secretariat of Ankara 1. Region Public Hospitals Association Ankara Physical Therapy and Rehabilitation Education and Research Hospital. Looking at the results of the t test performed, it is seen that the variables; age, education; and the condition of staff have a significant difference on organizational spirituality. It is detected that the variables; gender, position title, marital status, length of service in the sector and the condition of staff have a significant difference on the psychological contract. Examining the relation between transactional contract and organizational spirituality dimensions; there is a positive and intermediate relationship between transactional contract and meaningful work, sense of community; and alignment with organizational values. Examining the relationship between relational contract and organizational spirituality dimensions of the psychological contract with the correlation analysis performed, there is a positive relationship on a medium level between relational contract and all the other dimensions of organizational spirituality. As a result of the multiple regression analysis performed, organizational spirituality values have a significant influence with transactional contract and relational contract. The positive influence of the perceived organizational spirituality on the psychological contract is found to be statistically significant.


Key Words : Organizational Spirituality, Spirituality, Psychological Contract.