1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanının sorumluluğu
Accountability of President in 1982 Constitution
Yazar: MEHMET AKGÜL
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN MELİH ÇAKIR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa 1982 = Constitution 1982 ; Anayasa = Constitution ; Cezai sorumluluk = Criminal liability ; Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi = Presidential government system ; Cumhurbaşkanı = President ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Hükümet sistemi = Government system ; Parlamenter hükümet sistemi =   ; Siyasi sorumluluk = Political responsibility ; Yarı başkanlık sistemi = Semi-presidential systems

Özet:
Bu çalışmada hükümet sistemleri çerçevesinde (1924 Anayasası Meclis Hükümeti, 1961 Anayasası Parlamenter Hükümet ve 1982 Anayasası kuvvetlendirilmiş parlamenter sistem ve 2017 Anayasa değişikliğiyle birlikte yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi) devlet başkanının siyasi, cezai ve hukuki sorumluluğu incelenmiştir. Bilindiği üzere 1924 Anayasası Meclis Hükümeti esasına göre düzenlenmiştir. Henüz bu yıllarda ne Türkiye'de ne de dünyada devlet başkanları tam olarak sorumlu kabul edilmediğinden sorumlulukları kısmi olarak ele alınmakta ve o döneme uygun olarak, karizmatik liderler dönemi olduğu için, daha çok devlet başkanlarının inisiyatifine bırakılmış bir sorumluluk anlayışı hakimdi. 1961 Anayasası döneminde sorumluluk biraz daha artırılmış fakat pratikte bir değişiklik olmamıştır. 1982 Anayasası döneminde kuvvetlendirilmiş parlamenter sistem anlayışından dolayı cumhurbaşkanı daha güçlü bir konuma getirilmiş ve parlamenter sistemin ruhunu uygun olarak sorumsuzmuş gibi düzenlemeler yapılmıştır. 2017 Anayasa Değişikliği ile başkanlık sisteminin ruhuna uygun olarak devlet başkanının sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı yeni bir sorumluluk anlayışı kabul edilmiştir.

Abstract:
This study will research Turkish government systems as existed since the establishment of the Turkish Republic in 1923, as includes how the president was held responsible in regards to political legal and criminal liability: via the Constitutions of 1924, 1961, 1982 and 2017 and their respective assembly, parliamentarian government, reinforced parliamentarian and the post-2017 constitutional amendment government of the -Turkish presidential system. The 1924 constitution arranged the government as a form of assembly. At the time, even the US president and other such superpowers were not held fully responsible for their wrongdoings. as the presidents of the age had responsibilities that were only partially laid out and adhered too. Chiefly, their main duty consisted of charismatic actions that followed the general tides of public perceptions and fears of the unknown according to the general mood and political bent of the president at the time. Although the constitution of 1961 increased the possible amount of blame that could be placed upon a president was increased, little changed in actual practice. The constitution of 1982 reinforced the parliamentarian government, hereby increasing the sway the presidents held according for the emotional spirit of the population, thereby further decreased their realistic culpability in the eyes of the state. However, with the 2017 constitutional amendments in Turkey, a new version of the term culpability was accepted for current and future presidents.