Akut akciğer hasarı epidemiyolojisi ve klinik sonlanımı
Epidemiology and clinical outcomes of acute lung injury
Yazar: EMRE GERÇEKER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN ALP BODUR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç: ALI/ARDS yoğun bakımlarda önemli morbidite ve mortaliteye yol açan ciddi bir restriktif sendromdur. Yapılan çalışmalarda yaş, akut akciğer hasarı nedeni, kronik komorbid hastalıklar, akut organ yetmezlikleri, ağır sepsis/şok birlikteliği, pnömotoraks gelişmesi, PaO2/FiO2 oranı ve pH düzeyi, SOFA, SAPS2, APACHE II skoru gibi parametrelerin akut akciğer hasarı prognoz ve sağkalımı ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Medline taramamızda Türkiye'den herhangi bir merkez sağkalıma etki eden bu faktörler ile herhangi bir çalışma yayınlamamıştır. Bu çalışma ile Dahiliye Yoğun Bakım Ünitemizde ki (DYB) ALI/ARDS hastaların mortalite oranları ve mortaliteye etkili prognostik faktörleri paylaşmayı amaçladık.Yöntem: Ocak 2006 ile Aralık 2008 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi (DEUTF) DYB'de solunum yetmezliği ile yatırılan ve NAECC kriterlerine göre ALI ya da ARDS tanısı alan hastaların dosyaları ve yoğun bakım ünitesindeki elektronik veri bankasındaki kayıtları geriye dönük incelendi. ALI/ARDS mortalite oranları ve mortaliteye etkili prognostik faktörler değerlendirildi.Bulgular: Belirtilen tarihler arasında 842 hasta DYB'a yatırılmıştır ve 629 hasta mekanik ventilasyon desteği almıştır. 629 hastanın %12,4'üne (n:78) ALI, %13,5'ine (n:85) ARDS tanısı kondu. Toplam 163 hasta çalışmaya alındı. ALI hastalarının % 51,3 ü (n:40) izlemde ortalama 42,8 saatte ARDS'ye ilerledi. KOAH ve kronik santral sinir sistemi hastalığının varlığının ARDS'ye progresyonu artırdığı saptandı (sırasıyla p=0,024, p=0,016). ARDS'nin mortalitesi ALI mortalitesinden anlamlı olarak yüksek bulundu (%24,4'e karşı % 67,1 p<0,0001). ALI' den ARDS'ye ilerleyen hastalar ve ARDS tanısı ile yoğun bakıma yatırılan hastalar karşılaştırıldığında mortalite oranları anlamlı olarak farklı idi (% 47,5'e karşı % 67,1 p=0,037). Hem ALI (%65,4), hem de ARDS (%76,5) grubunda primer nedenlere bağlı akut akciğer hasarı daha sık gözlendi. ALI hastalarında yaş (p=0,030), CRP (p=0,011), immunsupresyon varlığı (p=0,010), siroz varlığı (p=0,014), KOAH (p=0,006), serebrovasküler hastalık (p=0,048), akut böbrek yetmezliği (p=0,033), ensefalopati (p=0,0002), sepsise ikincil ileus (p=0,005), ağır sepsis/septik şok varlığı (p=0,045) mortaliteyi etkileyen faktörlerdi. ARDS hastalarında yaş (p=0,029), CRP düzeyi (p=0,016), PaO2/FiO2 oranı (p<0,00001), primer ARDS varlığı (p=0,008), kalp hastalığı varlığı (p=0,045), siroz varlığı (p=0,014), akut kardiyovasküler sistem yetmezliği (p=0,002), ensefalopati (p=0,012), ağır sepsis/şok varlığı (p=0.020) mortaliteyi etkileyen faktörlerdi. Hem ALI (p=0,528), hem de ARDS (p=0,357) hastalarında permisif hiperkapni nedeni ile gelişen düşük pH düzeyinin mortaliteyi etkilemediği de gözlendi.Sonuç: ALI ve ARDS yoğun bakımlarda sık karşılaşılan önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. ALI tanısı alan hastaların yarısı ARDS'ye ilerlemektedir. ARDS mortalitesi ALI mortalitesinin iki katıdır. ALI hastalarında var olan KOAH ve Alzheimer, Parkinson ve kronik serebrovasküler hastalık gibi kronik komorbid hastalıklar varlığında ARDS'ye ilerleme sıklığı artmaktadır. Erken tanı ve yoğun bakım desteği, akciğer koruyucu mekanik ventilasyon stratejisi ve permisif hiperkapni sağ kalımı artırmaktadır. Direkt yolla oluşan akut akciğer hasarı, yaş, kronik komorbid hastalıklar, akut organ yetmezlikleri, ağır sepsis/septik şok birlikteliği mortalite oranlarını artırmaktadır. Tanı sırasındaki PaO2/FiO2 oranı azaldıkça akut akciğer hasarının ciddiyeti ve şiddetinin prognostik önemini destekler şekilde mortalite oranları artmaktadır.Anahtar Sözcükler: ALI, ARDS, Epidemiyoloji, Prognoz, Mortalite, Akciğer koruyucu mekanik ventilasyon ve Permisif hiperkapni

Abstract:
Aim: ALI/ARDS, a severe restrictive syndrome is responsible of high mortality and morbidity in intensive care units (ICU). It is known that age, cause of acute lung injury, chronic comorbid illnesses, acute organ failures, severe sepsis/septic shock, pneumothorax, range of admission PaO2/FiO2 ratio and pH level, SOFA, SAPS2, APACHE II scores are determinants of acute lung injury prognosis. According to our Medline search we found any study about ALI/ARDS nor concerning survival factors from Turkey. The aim of this study was to share our experince concerning ALI/ARDS and the prognostic factors affecting mortality and morbidity in our University Hospital?s Medical Intensive Care Unit.Method: Patients with ALI or ARDS diagnosed between January 2006 and December 2008 in our Medical ICU of Dokuz Eylül University Hospital, were included in this retrospective cohort study. The medical records and the electronic database of the ICU were reviewed. Mortality rate of ALI/ARDS patients and prognostic factors affecting mortality were evaluated.Result: From 842 patients admitted in the ICU between these dates, 629 were mechanically ventilated. Of 629 patients 12,4 % (n:78) had ALI and 13,5 % (n:85) had ARDS. A total of 163 patients were eligible. In a mean period of 42,8 hours 51,3 % of ALI patients (n:40) respiratory conditions degraded to ARDS. Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) (p=0,024) and chronic sentral nervous sistem illnesses (p=0,016) favorized this progression from ALI to ARDS. The mortality of patients with ARDS was significantly higher than ALI patients (67,1 % vs 24,4 % , p<0,0001). Moreover, the mortality of ARDS patients at admission compared to ALI patients degraded to ARDS was also significantly higher (67,1 % vs 47,5 %, p=0,037). In both ALI (65,4 %) and ARDS (76,5 %) groups, acute lung injury was encountered more frequently when lungs are the primary cause of disease. Age (p=0,030), CRP level (p=0,011), immunodepression (p=0,010), cirrhosis (p=0,010), COPD (p=0,006), chronic sentral nervous sistem illnesses (p=0,048), acute renal failure (p=0,033), encefalopathy (p=0,0002), severe sepsis/septic shock (p=0,045) were factors affecting motality in ALI patients while age (p=0,029), CRP level (p=0,016), initial PaO2/FiO2 level (p=0,0001), primary ARDS (p=0,008), chronic heart illnesses (p=0,045), cirrhosis (p=0,014), acute cardiac failure (p=0,002), encephalopathy (p=0,012), severe sepsis/septic shock (p=0,020) were factors affecting motality in ARDS patients. In both ALI (p=0,528) and ARDS (p=0,357) patients decreased pH level due to permissive hypercapnoea did not affect mortalty.Conclusion: ALI and ARDS are engraved with severe mortality and morbidity and are a frequent diagnostic in ICU. More than half of ALI patients rapidly degraded to ARDS tought doubled the risk of fatal outcome. Comorbid conditions such as COPD, Alzheimer?s disease, Parkinson?s disease, chronic cerebrovascular illness facilitated this degradation to ARDS. Early diagnosis in ward, early intensive care support, lung protective ventilation strategies and permissive hipercapnea reduced mortality. Acute lung injury ocurred from primary pulmonary insult, age, chronic comorbid illness, non pulmonary acute organ failures especially those associated with severe sepsis/septic shock had major fatal impact. Decreased PaO2/FiO2 ratio at the time of admission, lung injury?s severty were directly correlated to mortality hence are determinants for the prognosis.Keywords: Acute Lung Injury, Adult Respiratory Disstres Syndrome, Epidemiology, Prognostic Factors, Mortality, Lung Protective Mechanical Ventilation and Permissive Hypercapnea