Güney Ege Denizi'ndeki ahtapot octopus vulgaris cuvier, 1797 (Octopoda: Cephalopoda)'in  gaga morfolojisi
Beak morphology of common octopus octopus vulgaris cuvier, 1797 (Octopoda: Cephalopoda) from Southern Aegean Sea
Yazar: İSMİHAN ÖZKARA
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA BAHADİR ÖNSOY
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science

Özet:
Bu çalışmada Güney Ege Denizinde yaşayan ahtapot (Octopus vulgaris) türünün gaga yapıları ile ilgili verilerin elde edilmesi, gaga tipinin belirlenerek morfometrik karakterlerin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Ahtapotların kolları ters çevrilip bakılırsa tam ortada kuş gagasına benzeyen sert, koyu renkli ve kesici ağzı görülür. Gagaları kitinli yapıdan oluşur ve oldukça güçlüdür. Gaga alt ve üst kısım olmak üzere iki parçadan oluşur. Gaga çalışmaları daha çok tür tayininde kullanılır. Gagalar türden türe farklılık gösterdiğinden her türün kendine ait ölçüm yöntemleri vardır. Bodrum-Göltürkbükü kıyılarından 2016 - 2017 yılları arasında balıkçılar tarafından elde edilen 69 birey (26 dişi, 31 erkek, 12 cinsiyeti tespit edilemeyen) incelenmiştir. Bireylerin manto boyları 10-30 cm (ort. 17,7 ± 4,5 cm) ve ağırlıkları 1000-8000 g (ort. 2863,4 ± 1845,4 g) arasında değişmektedir. Üst gagada; UHL 5,5-13 mm (ort. 9,12 ± 1,77 ) arasında değişmekle birlikte. Manto boyu ile UHL arasında pozitif bir ilişki vardır (r = 0,72), URL 1,5-14,2 mm (ort. 2,68 ± 1,54) arasında değişmekle birlikte manto boyu ve URL arasında zayıf pozitif bir ilişki (r = 0,34), UWL 7,5-19,3 mm (ort. 15,09 ± 2,59) arasında ve manto boyu ve UWL arasında pozitif bir ilişki    (r = 0,50), UBL 12-23,8 mm (ort. 17,56 ± 3,32 ) arasında ve manto boyu ile UBL arasında pozitif bir ilişki (r = 0,72), UTL 9,5-36,5 mm (ort. 26,01 ± 5,36) arasında ve manto boyu ile UTL arasında zayıf pozitif bir ilişki (r = 0,44) bulunmuştur. Alt gagada; LHL 4,5-9,5 mm (ort. 7,8 ± 1,40 ) arasında bulunmuş ve manto boyu ile LHL arasında pozitif bir ilişki (r = 0,72), ve LWL 2-20mm (ort. 13,18 ± 3,23) arasında ve manto boyu LWL arasında zayıf pozitif bir ilişki (r = 0,29), LBL 11,5-23,5 mm (ort. 18,09 ± 2,81 ) arasında değişmekle beraber manto boyu ile LBL arasında pozitif bir ilişki (r = 0,55), LTL 10-30 mm (ort. 21,45 ± 4,49 ) arasında ve manto boyu ile arasında pozitif bir ilişki (r = 0,62), LCL 6,5-26,4 mm (ort. 9,39 ± 2,56) arasında ve manto boyu ile LCL arasında zayıf  pozitif bir ilişki (r = 0,18) bulunmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to define the structure and morphometrical characters of beak type of Octopus vulgaris distributed in Southern Aegean Sea. There is a bird's beak – like, dark coloured, sharp mouth between an octopus' arms. The beaks are chitinous and strong. The beak consists of two parts: upper and lower. Studies on beaks, generally, were conducted for species identifications. There were different measurement methods depending on the species, thus, every species has different beak structure. A total of 69 specimens (26 females, 31 males, 12 unsexed) from Bodrum – Göltürkbükü coasts between 2016 and 2017 were investigated. Mantle lengths varied from 10 to 30 cm (mean: 17,7 ± 4,5 cm) and that of weights from 1,000 to 8,000 g (mean: 2863.4 ± 1845.4 g). UHL was found between 5.5 and 13 mm (mean: 9.12 ± 1.77 mm) and a positive correlation with ML was calculated (r = 0.72); URL was 1.5 – 14.2 mm (mean: 2.68 ± 1.54 mm) and a weak positive correlation was found with ML (r = 0.34); UWL was 7.5 – 19.3 mm (mean: 15.09 ± 2.59 mm) and a positive correlation was found with ML (r = 0.50); UBL was 12 – 23.8 mm (mean: 17.56 ± 3.32 mm) and a strong positive correlation was found with ML (r = 0.72); UTL was 9.5 – 36.5 mm (mean: 26.01 ± 5.36 mm) and a positive correlation was found with ML (r = 0.44) from the measurements on upper beak. On the lower beak; LHL ranged between 4.5 and 9.5 mm (mean: 7.80 ± 1.40 mm) and a strong positive correlation was calculated with ML (r = 0.72); LWL was 2.0 – 20 mm (mean: 13.18 ± 3.23 mm) and a weak correlation was found with ML (r = 0.29); LBL was 11.5 – 23.5 mm (mean: 18.09 ± 2.81 mm) and a positive correlation was found with ML (r = 0.55); LTL was 10 – 30 mm (mean: 21.45 ± 4.49 mm) and a positive correlation was found with ML (r = 0.62); and finally LCL was 6.5 – 26.4 mm (mean: 9.39 ± 2.56 mm) and a weak correlation was found with ML (r = 0.18).