Dünya genelinde yabancı yatırım akışının kirlilik sığınağı ve kirlilik hale hipotezi kapsamında incelenmesi: Dinamik panel veri analizi
Examination of foreign investments flows worldwide within the scope of pollution haven and pollution halo hypothesis: Dynamic panel data analysis
Yazar: MERVE NUR ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. ZÜBEYDE SEVGİ İNECİ ; PROF. DR. ALİ TARKAN ÇAVUŞOĞLU
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Çevresel faktörler insan yaşamı üzerinde önemli etkilere sahiptir.
Toplum refahını temelden etkileyen insan sağlığı, toplumsal kültürel miras ve
ekonomik büyüme gibi temel olgular çevresel faktörlerden ayrı düşünülemez.
Tüm bu olguların varlığını nesiller boyunca sürdürülebilmesi gerekmektedir.
Klasik iktisatçılar tarafından savunulan ekonomik büyümenin
kalkınmanın tek göstergesi olduğu görüşü iktisat alanında uzun süre kabul
görmüştür. Ancak kalkınma sosyal, ekonomik ve çevresel diğer birçok unsuru
da barındıran bir süreçtir. 1980'lı yıllardan itibaren artan çevresel bilinç,
toplumların yüksek çevre standartlarını talep etmelerine ve dünya genelinde de
sürdürülebilirlik tartışmalarının alevlenmesine neden olmuştur. Bu kapsamda
birçok farklı çalışmada sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkınma kavramları
farklı çerçevelerden ele alınmış ve birçok farklı tanımlama yapılmıştır. Ancak
en genel tabirle sürdürülebilirlik; nesiller boyunca azalmayan toplumsal refah
kapasitesinin korunması şeklinde tanımlanabilir.
Toplumsal refah ekonomik, sosyal ve çevresel boyutları olan çok
kapsamlı bir olgudur. Refahın nesiller boyunca sürdürülebilir kılınması için bu
üç boyutun ayrı ayrı ele alınması ve bunların sürdürülebilirliğinin sağlanması
gerekmektedir. Bu kapsamda sadece bir sürdürülebilir kalkınma hedefini
önceleyen politikaların başarılı olması mümkün değildir.
Üzerinde yaşadığımız dünyayı koruma fikri yeni olmamakla beraber
sanayileşme ile artan çevresel bozulmalar bu fikrin somutlaştırılması yönünde
teşvik edici olmuştur. Bu kapsamda global anlamda bir bilinç oluşturulması
amacıyla OECD ve Birleşmiş Milletler gibi önemli kurumlar sürdürülebilir
kalkınma hedef ve stratejileri oluşturmuş ve ülkelerin bu hedeflere uymasını
sağlamak adına bir takım denetim organları inşa edilmiştir.
Global anlamda çevre bilincinin yükselmesi, düzenleyici ve denetleyici
organların hem uluslararası hem de ulusal bazda varlığı hükümetler üzerinde
çevresel standartlar oluşturma konusunda baskı yaratmaktadır. Ekonomik faaliyetler ve özellikle endüstriyel üretimin çevre üzerinde negatif etkileri
bulunur ancak bu sektör aynı zamanda ülkelerin gelişme patikalarında önemli
bir yere de sahiptir. Özellikle az gelişmiş ülkelerde ekonomik büyümenin
öncelikli olması nedeniyle çevresel standartlara gereken önem
verilmemektedir.
Literatürde Çevresel Kuznets Eğrisi (ÇKE) hipotezi olarak yer alan ve
gelir ile çevresel bozulma arasında ters-U ilişkisi olduğunu öne süren hipoteze
göre; ülkeler eşik bir gelir seviyesine kadar çevresel bozulma yaşayacak ancak
bu gelir seviyesinin ilerisine geçildiğinde toplumda gelişecek olan temiz çevre
talebi nedeniyle hükümetler birtakım düzenlemelere yönelecek ve çevre
kirliliği bu noktadan itibaren Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) değeri ile
azalan bir ilişki gösterecektir. Gelir ve çevre talebi arasındaki güçlü ve pozitif
yönlü nedeniyle gelir arttıkça çevre talebinde de artış meydana gelecektir.
Literatürde bu konuyu ele alan çok sayıda çalışma yer almakta olup farklı
sonuçlar elde edilmiştir.
Az gelişmiş ülkeler, ekonomik büyüme odaklı kalkınma politikaları
nedeniyle esnek çevresel standartlara sahiptir ve bu ülkeler gelişmiş ve yüksek
çevresel düzenlemelere sahip ülkelere kıyasla firmalara düşük maliyetli üretim
imkânı sunmaktadırlar. Bu maliyet avantajı nedeniyle firmalar az gelişmiş
ülkelere yönelmektedirler. Bu firmaların gittikleri ülkelerde esnek çevresel
düzenlemeler nedeniyle kirli üretime yönelmesi durumunda literatürde Kirlilik
Sığınağı Hipotezi (KSH) olarak yer alan durum ortaya çıkmaktadır. Doğrudan
yabancı yatırımlara (DYY) ev sahibi olan az gelişmiş ülkeler kirlilik sığınakları
haline gelmektedir.
Gelişmiş ülkelerde nitelikli işgücü ve yüksek standartlar nedeniyle
firmalar yüksek teknoloji barındıran üretim tesislerine sahip olabilmektedirler.
Bu durumda az gelişmiş ülkelere giden doğrudan yabancı yatırımlar bu
ülkelerde de üretim standardizasyonunu sağlamak amacıyla aynı teknolojik
üretim seviyesini sürdürmeyi tercih edebilmektedirler. Literatürde Kirlilik
Hale Hipotezi olarak yer alan hipoteze göre gelişmiş ülkelerden az gelişmiş
bölgelere yönelen doğrudan yabancı yatırımlar yüksek teknolojik gelişmeyi bu ülkelere aktararak üretim sürecinin daha temiz olmasına ve çevre kirliliğinin
azaltılmasını sağlayabilmektedirler. Bu durumda ülkeler arası teknoloji
transferi gerçekleşecek ve doğrudan yabancı yatırımlar çevre kalitesini
artıracaktır.
Yürütülen bu tez çalışması kapsamında dünya genelinde 120 ülke için
1990 ve 2014 yılları arasındaki periyotta çevresel Kuznets eğrisinin varlığı,
kirlilik sığınağı ve kirlilik hale hipotezlerinin geçerliliği incelenmektedir.
Çalışmada çevresel ve doğal kaynakların dinamik yapısı göz önünde
bulundurularak statik modellere kıyasla bu dinamik yapının gözlemlenebildiği
dinamik panel veri yöntemleri kullanılmaktadır. Hem sera gazı emisyonları
hem de karbondioksit emisyonu için ayrı modellerde çalışılmıştır. Çalışmada
ülkeler üretim süreçlerinde oluşturdukları emisyon değerlerine göre kirli, orta
kirli ve az kirli olarak sınıflandırılmış ve doğrudan yabancı yatırımların bu
ülkelerdeki emisyon değerleri üzerine etkileri karşılaştırmalı olarak
incelenmiştir. Quasi-Maksimum Olasılık Tahmin yöntemi kullanılarak
gerçekleştirilen çalışmada STIRPAT modeli kullanılmaktadır. Aynı zamanda
literatürde az sayıda çalışmada yer alan doğrudan yabancı yatırımlar ve
emisyon değerleri arasındaki etkileşim modele etkileşim değişkeni kullanılarak
dahil edilmiştir. Yenilenebilir enerji ve nükleer enerji kaynaklarının toplam
enerji tüketimi içindeki payı, üretimde enerji etkinliği, ticaretin ve endüstriyel
üretimin GSYİH içerisindeki payları kontrol değişkenleri olarak modelde yer
almaktadır.
Çalışmanın ampirik bulgularına göre hem karbon emisyonları hem de
sera gazı emisyonları için kirlilik sığınağı hipotezini destekleyen sonuçlara
ulaşılmıştır. Doğrudan yabancı yatırımlar kirli ülkelerde, az kirli ve orta
kirlilikteki ülkelerle karşılaştırıldığında emisyon değerlerini daha fazla
artırmaktadır. Bu da çevresel standartların düşük olduğu bu ülkelerde doğrudan
yabancı yatırımların çevre kirliliğini artırıcı etki yarattığını göstermektedir.
Çalışmada Çevresel Kuznets Eğrisi hipotezinin karbondioksit emisyonu için
geçerli olduğu görülmüştür. Gelir seviyesi eşik değere ulaşana kadar
karbondioksit emisyonlarını artırırken, eşik değer aşıldığında karbon emisyonu
artmamaktadır. Ancak sera gazı için yapılan sınamalarda, sera gazı emisyonu ve gelir arasında doğrusal bir ilişki bulunmuştur. Her iki modelde de yenilenebilir enerji kaynakları, nükleer enerji kullanımı ve üretimde etkinlik
artışı ile emisyon değerleri arasında negatif bir ilişki söz konusudur.

Abstract:
Environmental influences have a significant impact on how people live.
It is impossible to separate environmental factors from fundamental
phenomena like human health, social and cultural heritage, and economic
growth, which ultimately affect the welfare of society. All of these occurrences
must continue to exist for future generations.
The Classical Theory of economic growth as the sole measure of
development was upheld by classical economists. But development is a
multifaceted process that also takes into account a variety of social, economic,
and environmental factors. Since the 1980s, cultures have become more
environmentally conscious, demanding high environmental standards and
igniting global sustainability debates. The terms sustainability and sustainable
development have been studied from various angles and given a variety of
definitions in this context throughout numerous research. But in the broadest
sense, sustainability can be described as the maintenance of social welfare
capacity that does not deteriorate over time.
A complex phenomenon involving economic, social, and
environmental components is social well-being. These three dimensions should
be managed independently and their sustainability should be guaranteed in
order to make welfare sustainable for future generations. Policies that
exclusively target one sustainable development aim cannot be successful in this
situation.
The concept of conserving the environment is not novel, however, the
deterioration of the environment brought on by industrialization has made it
more essential than ever to put this principle into action. Important
organizations such as the OECD and the United Nations have established
sustainable development goals and strategies in this context to enhance global
awareness, and several regulatory institutions have been adopted to ensure that
nations adhere to these goals.
Authorities are now under pressure to produce emissions regulations as
a result of the increase in environmental awareness all around the world and
the existence of regulatory and monitoring institutions both on a national and
international level. Even though economic activity, especially industrial
production, has a detrimental impact on the environment, it plays a crucial role
in a nation's route to development. Environmental standards are not given the
attention they deserved since economic growth is prioritized, particularly in
emerging economies.
According to the Environmental Kuznets Curve (EKC) hypothesis,
which claims that there is an inverse-U correlation between economic growth
and environmental degradation, nations will encounter environmental damage
up to a threshold income level, whenever this income threshold is exceeded,
governments will turn to regulations because of increasing demands for a clean
environment in the society, as well as environmental pollution will demonstrate
a declining relation. The literature on this topic has numerous studies, all of
which have produced a variety of conclusions.
Due to their development policies that prioritize economic growth,
underdeveloped nations have more lax environmental legislation than
developed nations with stricter regulations. As a result, these nations provide
firms with lower-cost production opportunities. Owing to this cost advantage,
firms usually prefer developing nations. The Pollution Heaven Hypothesis
(PHH) is a concept that arises in the literature when these firms shift to dirty
production as a result of weak environmental restrictions in the countries they
go to. The developing nations that are receiving FDI are turning into pollution
havens.
Companies can have technologically advanced manufacturing facilities
because developed countries have qualified employees and high standards. For
the purpose of ensuring production standardization in these countries, the
foreign investment made into underdeveloped nations may choose to keep the
same technological level of production. A cleaner production process and less environmental pollution are provided, according to the idea known as the
Pollution Halo Hypothesis, by transferring high technology innovation to
underdeveloped regions through foreign direct investment from developed
nations. The cross-technology transfer will place in this context, and foreign
direct investments will benefit the environment.
The environmental Kuznets curve, pollution heaven, and pollution halo
hypotheses are all investigated for 120 nations worldwide between 1990 and
2014 as parts of this thesis study. Considering the dynamic nature of
environmental and natural resources, dynamic panel data methods are used in
the study, where this dynamic structure can be observed compared to static
models. For both greenhouse gas emissions and carbon dioxide emissions,
separate models have been investigated. According to the emission values
produced during production, nations are categorized in the study as being dirty,
moderately contaminated, or clean. The effects of foreign direct investments
on emissions values for different countries are then analyzed.
The study employs Quasi-Maximum Likelihood Estimation techniques
and makes use of the STIRPAT model. Using the interaction variable, the
model also incorporates the interaction between foreign direct investments and
emission levels, which is covered in a few studies in the literature. As control
variables, the model takes into account the proportion of nuclear and renewable
energy sources in total energy consumption, energy efficiency in production,
and the contribution of trade and industrial production to GDP.
The pollution haven hypothesis was validated both for carbon dioxide
emissions and emission of greenhouse gases according to the study's empirical
findings. Foreign direct investments increase the emission values more in
polluted countries compared to less polluted and medium-polluted countries.
This shows that in these nations with lax environmental rules, foreign direct
investments have an increasing impact on environmental pollution. The
Environmental Kuznets Curve theory for carbon dioxide emissions was
confirmed to be valid in the study. When the threshold value is exceeded,
carbon dioxide emissions stop rising even though the income level causes them to rise until they reach that point. On the other hand, it was discovered that income and greenhouse emissions are linearly correlated in the testing for these
gases. The use of nuclear energy, the use of renewable energy sources, and an improvement in production efficiency and emission levels all have a negative relationship in both models.






Les influences environnementales ont un impact significatif sur la façon
dont les gens vivent. Il est impossible de séparer les facteurs environnementaux
des phénomènes fondamentaux tels que la santé humaine, le patrimoine social
et culturel et la croissance économique, qui affectent en fin de compte le bienêtre de la société. Tous ces événements doivent continuer d'exister pour les
générations futures.
La théorie précédemment reconnue de la croissance économique
comme seule mesure du développement a été soutenue par les économistes
classiques. Mais le développement est un processus à multiples facettes qui
prend également en compte une variété de facteurs sociaux, économiques et
environnementaux. Depuis les années 1980, les cultures sont devenues plus
soucieuses de l'environnement, exigeant des normes environnementales
élevées et déclenchant des débats mondiaux sur la durabilité. Les termes de
durabilité et de développement durable ont été étudiés sous divers angles et ont
reçu diverses définitions dans ce contexte au cours de nombreuses recherches.
Mais au sens le plus large, la durabilité peut être décrite comme le maintien
d'une capacité de bien-être social qui ne se détériore pas avec le temps.
Un phénomène complexe impliquant des composantes économiques,
sociales et environnementales est le bien-être social. Ces trois dimensions
doivent être gérées de manière indépendante et leur durabilité doit être garantie
afin de rendre le bien-être durable pour les générations futures. Les politiques
qui visent exclusivement un objectif de développement durable ne peuvent
réussir dans cette situation.
Le concept de préservation de l'environnement n'est pas nouveau,
cependant, la détérioration de l'environnement provoquée par l'industrialisation
a rendu plus que jamais indispensable la mise en œuvre de ce principe. Des
organisations importantes telles que l'OCDE et les Nations Unies ont établi des
objectifs et des stratégies de développement durable dans ce contexte pour renforcer la prise de conscience mondiale, et plusieurs institutions de
réglementation ont été adoptées pour s'assurer que les nations adhèrent à ces
objectifs.
Les autorités sont désormais sous pression pour produire des
réglementations sur les émissions en raison de la sensibilisation accrue à
l'environnement dans le monde entier et de l'existence d'institutions de
réglementation et de surveillance tant au niveau national qu'international.
Même si l'activité économique, en particulier la production industrielle, a un
impact néfaste sur l'environnement, elle joue un rôle crucial dans la voie du
développement d'une nation. Les normes environnementales ne reçoivent pas
l'attention qu'elles méritent puisque la croissance économique est prioritaire,
en particulier dans les économies émergentes.
Selon l'hypothèse de la courbe environnementale de Kuznets (EKC),
qui prétend qu'il existe une corrélation inverse-U entre la croissance
économique et la dégradation de l'environnement, les nations subiront des
dommages environnementaux jusqu'à un seuil de revenu, chaque fois que ce
seuil de revenu est dépassé, les gouvernements se tourneront aux
réglementations en raison des demandes croissantes d'un environnement
propre dans la société, ainsi que la pollution de l'environnement démontrera
une relation décroissante. La littérature sur ce sujet a de nombreuses études,
qui ont toutes produit une variété de conclusions.
En raison de leurs politiques de développement qui donnent la priorité
à la croissance économique, les pays sous-développés ont une législation
environnementale plus laxiste que les pays développés avec des
réglementations plus strictes. En conséquence, ces pays offrent aux entreprises
des opportunités de production à moindre coût. En raison de cet avantage de
coût, les entreprises préfèrent généralement les pays en développement.
L'hypothèse du paradis de la pollution (PHH) est un concept qui apparaît dans
la littérature lorsque ces entreprises passent à une production sale en raison de
faibles restrictions environnementales dans les pays où elles se rendent. Les pays en développement qui reçoivent des IDE se transforment en paradis de la
pollution.
Les entreprises peuvent avoir des installations de fabrication
technologiquement avancées parce que les pays développés ont des employés
qualifiés et des normes élevées. Dans le but d'assurer la standardisation de la
production dans ces pays, les investissements étrangers réalisés dans les pays
sous-développés peuvent choisir de conserver le même niveau technologique
de production. Un processus de production plus propre et moins de pollution
environnementale sont fournis, selon l'idée connue sous le nom d'hypothèse du
halo de pollution, en transférant l'innovation de haute technologie aux régions
sous-développées grâce à l'investissement étranger direct des pays développés.
Le transfert de technologies croisées se placera dans ce contexte, et les
investissements directs étrangers profiteront à l'environnement.
La courbe environnementale de Kuznets, le paradis de la pollution et
les hypothèses du halo de pollution sont toutes étudiées pour 120 pays dans le
monde entre 1990 et 2014 dans le cadre de cette étude de thèse. Compte tenu
de la nature dynamique des ressources environnementales et naturelles, des
méthodes de données de panel dynamiques sont utilisées dans l'étude, où cette
structure dynamique peut être observée par rapport aux modèles statiques. Pour
les émissions de gaz à effet de serre et les émissions de dioxyde de carbone,
des modèles distincts ont été étudiés. Selon les valeurs d'émission produites
pendant la production, les pays sont classés dans l'étude comme étant sales,
modérément contaminés ou propres. Les effets des investissements directs
étrangers sur les valeurs des émissions pour différents pays sont ensuite
analysés.
L'étude emploie des techniques d'estimation de probabilité quasi
maximale et utilise le modèle STIRPAT. En utilisant la variable d'interaction,
le modèle intègre également l'interaction entre les investissements directs
étrangers et les niveaux d'émission, qui est couverte par quelques études dans
la littérature. Comme variables de contrôle, le modèle prend en compte la part
des sources d'énergie nucléaires et renouvelables dans la consommation totale d'énergie, l'efficacité énergétique dans la production et la contribution du
commerce et de la production industrielle au PIB.
L'hypothèse du paradis de la pollution a été validée à la fois pour les
émissions de dioxyde de carbone et les émissions de gaz à effet de serre selon
les résultats empiriques de l'étude. Les investissements directs étrangers
augmentent davantage les valeurs d'émission dans les pays pollués que dans
les pays moins pollués et moyennement pollués. Cela montre que dans ces
nations aux règles environnementales laxistes, les investissements directs
étrangers ont un impact croissant sur la pollution de l'environnement. La
théorie de la courbe environnementale de Kuznets pour les émissions de
dioxyde de carbone s'est avérée valide dans l'étude. Lorsque la valeur seuil est
dépassée, les émissions de dioxyde de carbone cessent d'augmenter même si le
niveau de revenu les fait augmenter jusqu'à ce qu'elles atteignent ce point.
D'autre part, il a été découvert que les revenus et les émissions de gaz à effet
de serre sont linéairement corrélés dans les tests pour ces gaz. L'utilisation de
l'énergie nucléaire, l'utilisation de sources d'énergie renouvelables et une
amélioration de l'efficacité de la production et des niveaux d'émission ont tous
une relation négative dans les deux modèles.