Yeşil aklama algılaması ve yeşil aklama yapan markalara karşı tüketici tepkileri üzerindeki etkili faktörler: Ciddi oyun üzerinden bir uygulama
The factors affecting greenwashing perception and consumer reactions towards brands in greenwashing practices: An application through serious game
Yazar: ÖZLEM ŞENEL
Danışman: PROF. DR. TÜLAY YENİÇERİ
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışma, sürdürülebilir tüketim davranışı, tüketici sinizmi ve sosyo-demografik özelliklerin tüketicilerin yeşil aklama algılaması ve yeşil aklama yapan markalara karşı tepkileri üzerindeki etkilerini incelemeyi temel olarak amaçlamaktadır. Bu doğrultuda ciddi oyun vasıtasıyla veriler toplanmış ve 386 kişi üzerinden analizler gerçekleştirilmiştir.
   Tez çalışması, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırma değişkenlerine ilişkin bilgiler yer almaktadır. İkinci bölümde araştırmanın hipotezleri ve modeli, evren ve örneklem, veri toplama yöntemi, verilerin kodlanması ve düzenlenmesi, analiz yöntemleri ve varsayımlara yer verilmiştir. Üçüncü bölümde örnekleme ilişkin tanımlayıcı istatistikler, kayıp değer, aykırı ve etkili gözlem belirlenmesi, güvenilirlik ve geçerlilik analizleri, normallik testleri ve hipotez testleri ile ilgili araştırma bulguları yer almaktadır. 

   Araştırma sonucunda tüketici sinizmi ile sürdürülebilir tüketim davranışının tasarruf, çevresel duyarlılık ve ihtiyaç dışı satın alma boyutlarının tüketicilerin sosyo-demografik özelliklerine göre anlamlı bir farklılığa sahip olduğu tespit edilmiştir. Yeşil aklama algılaması üzerinde çevresel duyarlılık, ihtiyaç dışı satın alma, yaş ve öğrenim düzeyi değişkenlerinin etkili olduğu görülmüştür. Gizli takas, kanıtlanamayan iddia, belirsizlik, alakasızlık, sahte etiketlere tapma, uydurma ve kötünün iyisi günahlarına sahip markalara karşı verilen tepkiler üzerinde tüketici sinizminin istatiksel açıdan anlamlı etkisi olmadığı; yeşil aklama algılama düzeyi, sürdürülebilir tüketim davranışı boyutları ve sosyo-demografik özelliklerin etkisi ise her bir yeşil aklama günahına göre farklılık göstermekte olup genelde kısmen etkili bulunmuştur.

Abstract:
This study aims to examine the effects of sustainable consumption behavior, consumer cynicism and socio-demographic factors on consumers' greenwashing perception and reactions to brands that engage in greenwashing. In this direction, data was collected through serious game and analyzes were carried out on 386 consumers.
 The study consists of three chapters. In the first chapter explains the basic concepts relating to the variables. The second chapter presents the hypotheses and research model,  the population and sample, data collection tools and techniques, coding and arrangement  of the data, analysis methods and assumptions. In the third chapter, there are descriptive statistics regarding sampling, determination of missing values, outliers and influential observations, validity and reliability study, normality tests and research findings. 
 As a result of the research, it has been determined that consumer cynicism and sustainable consumption behavior have a significant difference in the savings, environmental awareness and unneeded consumption dimensions according to the sociodemographic characteristics of the consumers. It has been observed that variables as environmental awareness, unneeded consumption, age group and education level are effective on greenwashing perception. Consumer cynicism does not have a statistically significant effect on reactions to brands that have the greenwashing sins of hidden trade, no proof, vagueness, false labels, irrelevance, lesser of two evils and fibbing; the effect 
of greenwashing perception level, sustainable consumption behavior dimensions and socio-demographic factors differ according to each sin and is generally found to be partially effective.