Özel yetenek tanılı olan ve olmayan öğrencilerin basamak değerini kavrayışlarına yönelik zihinsel modellerinin incelenmesi
Examining the mental models of diagnosed with giftedness and undiagnosed with giftedness students for their understanding of place value
Yazar: SEYHAN PAYDAR
Danışman: DOÇ. DR. BİLGE GÖK
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı ilkokul dördüncü sınıfa devam eden özel yetenek tanılı ve tanılı olmayan öğrencilerin basamak değerinin sayma, tahmin, adlandırma, yeniden adlandırma, karşılaştırma, temsil etme ve hesaplama boyutlarına yönelik zihinsel modellerini ortaya koymak ve karşılaştırmaktır. Araştırmada, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni ve durum çalışması desenlerinden de bütüncül çoklu durum çalışması kullanılmıştır. Çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Ankara'da Bilim Sanat Merkezlerine (BİLSEM) devam eden özel yetenek tanılı öğrenciler ve özel yetenek tanılı olmayan dördüncü sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Verilerin analizinde mikro analizin alt birimi olan Kare İzleme Metodu kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre en fazla zihinsel modele özel yetenek tanılı öğrenciler sahipken, en az zihinsel modele düşük başarı düzeyindeki öğrencilerin sahip olduğu görülmüştür. Öğrencilerin hatalı zihinsel modelleri incelendiğinde en çok hatalı zihinsel model düşük ve orta başarı seviyesindeki öğrencilerde mevcutken, en az hatalı zihinsel model özel yetenek tanılı öğrencilerde görülmüştür. Tüm düzeylerde şu zihinsel modellerin mevcut olduğunu söylenebilir: Sayma, model kullanma, çözümleme, gruplama, yeniden gruplama, sayıları okuma ve yazma, sıfırın yer tutuculuğunu kullanma, sayıları büyüklüklerine göre karşılaştırma, sayıları sayı doğrusu üzerinde karşılaştırma, sayıları alışılmış şekilde modelleme, algoritmaya dayalı işlem yapma, işlem sürecinde aritmetik gerçekleri kullanma, işlemlerin matematiksel ve günlük kullanımı, işlemlerin diğer işlemler ile ilişkisi.

Abstract:
The aim of this study is to reveal and compare the mental models of the students with diagnosed and undiagnosed gifted attending the fourth grade of elementary school for counting, estimation, naming, renaming, comparison, representing and calculation dimensions of digit value. In the research, case study design from qualitative research designs and holistic multiple case study from case study designs were used. In determining the study group, the maximum diversity sampling method from the intended state sampling types was used. The study group consists of students diagnosed with gifted attending Science and Art Centers (BILSEM) in Ankara and fourth-grade students who are not diagnosed with gifted. Frame analysis, which is sub-unit of micro analysis, was used in the analysis of the data. According to the research results, students with diagnosed with gifted have the most mental models, while students with low achievement level have the least mental models. When students' faulty mental models are examined, the most faulty mental models are present in students at low and medium achievement levels, while the least faulty mental model is present in students diagnosed gifted. It can be said that the following mental models exist at all levels: Counting, using models, analyzing, grouping, regrouping, reading and writing numbers, using the place holder of zero, comparing numbers by size, comparing numbers on a number line, modeling numbers in a conventional way, algorithm-based operation doing, using arithmetic facts in the process of operation, mathematical and daily use of operations, relations of operations with other operations.