Tüketicilerin kişisel  değerleri ile tüketim değerleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Çevre dostu ürün kullanan tüketiciler üzerinde bir araştırma
Investigating consumers personal values and consumption values:A research on green product buyers
Yazar: SEDA YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. BURCU CANDAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Değer algısı = Value perception ; Tüketici davranışı = Consumer behavior

Özet:
Kişisel değerler ve tüketim değerleri tüketicilerin satın alma davranışlarını yönlendiren ve tüketicilerin mal ya da hizmet tercihlerini etkileyen önemli değişkenlerdir. Kişisel değerler, tüketicilerin kişilik özelliklerinden, kültürel ve toplumsal faktörlerden etkilenmektedir. Tüketim değerleri ise, tüketicilerin tercih ettikleri ürünlerden elde etmeyi umdukları faydaya bağlı olarak şekillenmektedir. Çalışmada tüketicilerin kişisel değerleri, Schwartz?ın kişisel değerler yaklaşımı çerçevesinde ele alınmış ve özaşkınlık-özgenişletim boyutlarında yer alan güç, başarı, evrenselcilik, iyilikseverlik ve hazcılık değerlerine göre belirlenmiştir. Tüketim değerleri de Sheth, Newman ve Gross(1991)?un geliştirdikleri fonksiyonel, sosyal, duygusal, durumsal ve yenilik değerlerini kapsayan beş tüketim değeri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Araştırma çevre dostu ürün kullanan tüketiciler üzerinde uygulanmıştır ve TEMA(Türkiye Erozyonla Mücadele ve Ağaçlandırma) vakfına üye kişiler bu araştırmanın ana kütlesini oluşturmuştur.  
Çalışmanın amacı kişisel değerler ile tüketim değerleri arasındaki karşılıklı ve çoklu ilişkilerin belirlenmesi ve tüketicilerin bu ilişkiler itibariyle oluşturdukları alt pazar bölümlerinin incelenmesidir. Araştırmanın amacı doğrultusunda çalışma 4 bölümde tamamlanmıştır. İlk iki bölümünde araştırmanın konusunu oluşturan kişisel değerler ve tüketim değerleri ile ilgili temel bilgilere yer verilmiştir. Araştırma çevre dostu ürün satın alan tüketiciler üzerinde uygulandığı için üçüncü bölümde çevre dostu ürünler pazarı ile ilgili temel bilgiler yer almaktadır. Son bölümde ise araştırmanın metodolojisine, veri analizlerine ve yorumlarına yer verilmiştir. Araştırma sonucunda çevre dostu ürün satın alan tüketicilerin kişisel değerleri ile tüketim değerleri arasında anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Ayrıca çevreci tüketicilerin kişisel değerleri ile tüketim değerleri açısından 2 farklı küme oluşturdukları tespit edilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Kişisel değerler, tüketim değerleri, çevre dostu ürün

Abstract:
Personal values and consumption values are important factors that guide consumer behaviors and affect consumer?s preference of goods or service. Personal values are affected by personality, cultural and social factors. Consumptin values are formed with regard to demanded benefits from preferred products. In study, consumer?s personal values was determined according to Schwartz?s personal values list and including self-transcendence and self-enhancement dimension and values of power, achievement, hedonism, universalism, benevolence.  Consumption values which was developed by Sheth, Newman and Gross(1991), was evaluated accordin to functional, social, emotional, conditional and epistemic values. This study was implemented on green product buyers and the population was consisted of the members of TEMA(Turkish Foundation For Combating Soil Erosion) council.
The aim of this study is to determine multi-relationships between the personel values and consumption values and investigate whether consumer could be divided into sub-groups with regard to these relationships. According to the purposes, this study was completed in 4 parts. In the first two parts, the basic terms about personal values and consumption values were explained. At the third part, there were basic informations about green product because the implementation of this study included green product buyers. In the last part, there were basic informations about research methodology and data analyses and comments. At the result of this study, it was found out that there were significant relationships between green product buyers? personal values and consumption values. In addition, it was determined that green consumers were divided into 2 sub-groups with regard to their personal values and consumption values.



Key words: Personal values, consumption values, green product