Matematik öğretiminde kullanılan günlük yaşam problemlerinin matematik okuryazarlığı, kaygısı, motivasyonu ve başarısına etkisi
The effect of everyday life problems used in mathematics education on mathematical literacy, anxiety, motivation and achievement
Yazar: OSMAN YETKİN
Danışman: PROF. DR. AHMET KARA
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Gerçekçi matematik eğitimi = Realistic mathematic education ; Matematik başarısı = Mathematics achievement ; Matematik okuryazarlığı = Mathematical literacy

Özet:
Bu çalışmada, matematik öğretiminde kullanılan günlük yaşam problemlerinin matematik okuryazarlığı, kaygısı, motivasyonu ve başarısına etkisi amaçlanmıştır. Araştırmada yarı deneysel desenlerden olan ön test-son test eşleştirilmiş kontrol gruplu desen kullanılmıştır Araştırmanın çalışma grubunu, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Adıyaman merkezinde bulunan Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir Anadolu lisesinin 10. sınıfında öğrenim gören 123 öğrenci oluşturmuştur. Çalışma grubunda bulunan öğrenciler dört şubeden akademik başarı bakımından birbirine en yakın özellikler gösteren ikişer şube denkleştirilerek iki gruba ayrılmış ve öğretim uzaktan eğitim yoluyla Eğitim Bilişim Ağı üzerinden uygulanmıştır.  Bu gruplardan biri tesadüfî yöntemle deney grubu, diğer grup ise kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deneysel işlemlere başlamadan önce ve uygulama sonucunda araştırmacı tarafından geliştirilen 20 soruluk çoktan seçmeli başarı testi, matematik okuryazarlığını ölçen PISA (2006) matematik okuryazarlığı testi, matematik kaygısı ölçeği ve matematik dersine ilişkin motivasyon ölçeği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında günlük yaşam problemi ile ilgili literatür, ulusal ve uluslararası sınavlar incelenerek uzman görüşleri de dikkate alınarak 10. sınıflara yönelik 7 haftalık matematik öğretiminde kullanılan günlük yaşam problemleri ile ilgili öğretim etkinlikleri planlanmıştır. Kontrol grubunda bulunan öğrencilere ise MEB (2018) programına bağlı olağan ders uygulanmıştır.
Elde edilen bulgulara göre, kontrol ve deney grubunun son test; fonksiyonlar ünitesi başarı puanlarında, matematik motivasyonu ölçeğinin özyeterlik alt boyutunda fonksiyonlar ünitesi başarı testi erişi puanlarında ve matematik okuryazarlığı erişi puanlarında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık belirlenmiştir. Deney grubunun, ön test ve son test puanları arasında fonksiyonlar ünitesi başarı testi ve matematik okuryazarlığı puanlarında son test puanları lehine istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülürken matematik kaygısı ölçeğinin matematik dersine ilişkin kaygı puanlarında ve matematik motivasyonu ölçeğinin beklenti değer alt boyutunda ön test lehine anlamlı bir fark olduğu sonucuna varılmıştır. Kontrol grubunun ön test ve son test puanları arasında fonksiyonlar ünitesi başarı testi puanlarında son test lehine oluşan farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülürken matematik kaygısı ölçeğinin, matematik sınavı ve sınav değerlendirme kaygısı puanlarında ön test lehine anlamlı bir fark olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar ışığında bu konuda çalışmak isteyen araştırmacılara ve uygulayıcılara bazı öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, the aim was to investigate the effect of everyday life problems used in mathematics education on mathematical literacy, anxiety, motivation, and achievement. The research employed a semi-experimental design using a pre-test-post-test matched control group design. The study group consisted of 123 students from the 10th grade of an Anatolian high school affiliated with the Ministry of National Education in Adıyaman center during the 2020-2021 academic year. The students in the study group were divided into two groups by equating two branches with the closest academic achievement from four branches, and the instruction was carried out through distance education via the Education Informatics Network.
One of these groups was determined as the experimental group through random selection, while the other group was designated as the control group. Prior to the experimental procedures and after the implementation, a 20-item multiple-choice achievement test developed by the researcher, the PISA (2006) mathematical literacy test, the mathematics anxiety scale, and the motivation scale related to mathematics were used. Within the scope of the research, literature related to everyday life problems, as well as national and international exams, were examined, and expert opinions were taken into account to plan teaching activities related to everyday life problems used in a 7-week mathematics instruction for the 10th grade. Students in the control group received regular lessons based on the Ministry of Education (2018) curriculum.

According to the findings, there was a statistically significant difference in favor of the experimental group in terms of the final test scores of both the control and experimental groups, function unit achievement scores, self-efficacy sub-dimension of the mathematics motivation scale, function unit achievement test attainment scores, and mathematical literacy attainment scores. While there was a statistically significant difference in favor of the final test scores of the experimental group in terms of the function unit achievement test and mathematical literacy scores between the pre-test and post-test scores, it was concluded that there was a significant difference in favor of the pre-test for the anxiety scores related to mathematics exams and the expectation sub-dimension of the mathematics motivation scale. In the control group, there was a statistically significant difference in favor of the final test scores of the function unit achievement test, and it was concluded that there was a significant difference in favor of the pre-test for the anxiety scale, the scores related to mathematics exams, and exam evaluation anxiety scores. Based on the results obtained from the research, some recommendations were provided to researchers and practitioners interested in this field.