Çocuk mani değerlendirme ölçeği'nin (Child mania rating scale) türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of child mania rating scale
Yazar: ELİF ECE KARACA
Danışman: DR. BİNAY KAYAN OCAKOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı / Çocuk Psikiyatrisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
AMAÇ: Bipolar bozukluk (BPB) ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) eş tanı olarak sıklıkla birlikte görülüp, klinik özellikler olarak da benzerlikler taşırlar. Bu iki bozukluk hiperaktivite, dürtüsellik ve dikkat dağınıklığı gibi ortak özellikleri paylaşır. Geçerli bir tarama aracının önemli bir özelliği BPB'yi DEHB'den ayırt etme yeteneğidir Bu amaçla geliştirilen ve orijinal dili ingilizce olan Çocuk Mani Değerlendirme Ölçeği (Child Mania Rating Scale (CMRS)), pediyatrik bipolar bozukluğun tanınmasında ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğundan ayırt edilmesinde kullanılmaktadır. Bipolar bozuklukta mani dönemini çocuk ve ergen popülasyonunda değerlendiren bir tarama ölçeğinin henüz ülkemizde bulunmaması bir eksiklik olarak karşımıza çıkmaktadır. Çocuk Mani Değerlendirme Ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlanması ile psikometrik özelliklerinin belirlenmesi ve geçerlilik ve güvenilirliğinin test edilmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza katılımcı olarak, Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Kliniği'ne Ağustos 2022 – Nisan 2023 tarihleri arasında başvuran, bipolar bozukluk tanısı alan hastalar ile dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı alan hastalar, kontrol grubuna ise gönüllü olarak katılan sağlıklı bireyler alınmıştır. Çalışma, ölçek sahibinden izin alındıktan sonra dil uyarlaması ve psikometrik özelliklerin incelenmesi olmak üzere toplam iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılmayı kabul eden katılımcıların genel bilgileri sosyodemografik veri formuyla alındıktan sonra ergenlere; Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ) ve Çocuklar için Genel Değerlendirme Ölçeği (ÇGDÖ) uygulanmış, ergenlerden Çocuklar için Depresyon Değerlendirme Ölçeği (ÇDÖ) ve Güçler ve Güçlükler Anketi doldurmaları istenmiştir. Ebeveynlerden ise Çocuk Mani Değerlendirme Ölçeği Türkçe çeviri hali, Turgay DSM-IV Kökenli Yıkıcı Davranış Bozuklukları Belirti Tarama Ölçeği, Güçler ve Güçlükler Anketi ebeveyn formu doldurmaları istenmiştir. Ölçeğin güvenirliğini test tekrar test yöntemiyle değerlendirmek amacıyla 30 bipolar bozukluk tanılı hastanın ebeveyninden 1 hafta sonra ÇMDÖ yeniden doldurmaları istenmiştir. BULGULAR: Yapılan faktör analizi sonucuna göre ÇMDÖ; faktör 1-düşünce hızlanması, faktör 2- psikomotor hareketlilik, faktör 3- irritabilite ve psikoz, faktör 4- grandiyözite ve distraktibilite olmak üzere dört alt faktörden oluşmaktadır. Ölçek Cronbach's alfa değerleri ise total α = 0,84, faktör 1 için α = 0,83, faktör 2 için α = 0,74, faktör 3 için α = 0,65 ve faktör 4 için α = 0,69 olarak bulunmuştur. Pearson Korelasyon Analizinde BPB tanılı vakalarda YMDÖ skorlarının ÇMDÖ Toplam ve Faktör 3 ile pozitif ilişkili olduğu bulunmuştur. Yapılan ROC Analizinde BPB tanılı vakalar ve DEHB tanılı vakaları ayırt etmek için ölçüm aracının kesme puanının 25 olduğu, BPB tanılı vakalar ve sağlıklı kişileri ayırt etmek için ise kesme puanının 15 olduğu hesaplanmıştır. SONUÇ: Çocuk Mani Değerlendirme Ölçeği Türkçe formu, BPB tanılı çocuk ve ergenlerde görülen manik belirtileri ebeveynler aracılığıyla değerlendiren, dört alt faktörden oluşan geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır. Ölçek sonucunda, 15 puan üzerinde alan vakaların BPB tanısı açısından incelenmesinin yararlı olduğu, 25 puan ve üzeri alan vakaların ise DEHB'den farklı olarak BPB tanısını karşılama ihtimallerinin yüksek olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
AIM: Bipolar disorder (BPD) and attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) are often seen together as comorbidities, and they also have similarities in terms of clinical features. These two disorders share common features such as hyperactivity, impulsivity, and distractibility. An important feature of a valid screening tool is its ability to distinguish BPD from ADHD. The Child Mania Rating Scale (CMRS), developed for this purpose and originally in English, is used in the diagnosis of pediatric bipolar disorder and in differentiating it from attention deficit hyperactivity disorder. . The lack of a screening scale that evaluates the mania period in bipolar disorder in the child and adolescent population in our country is a shortcoming. With the adaptation of the Child Mania Rating Scale into Turkish, it was aimed to determine its psychometric properties and to test its validity and reliability. MATERIALS and METHODS: As a participant in our study, patients diagnosed with bipolar disorder and attention deficit hyperactivity disorder who applied to Health Sciences University Istanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Mental Health and Neurological Diseases Training and Research Hospital Child and Adolescent Psychiatry Clinic between August 2022 and April 2023, and healthy individuals who voluntarily participated in the control group were included. The study was carried out in two stages, including language adaptation and examination of psychometric properties, after obtaining permission from the scale owner. After the general information of the participants who agreed to participate in the study was obtained with a sociodemographic data form, the Young Mania Rating Scale (YMRS) and the Children's Global Assessment Scale (CGAS) were administered to the adolescents, and the adolescents were asked to fill out the Children's Depression Inventory (CDI) and the Strengths and Difficulties Questionnaire. Parents were asked to fill in the Turkish translation of the Child Mania Rating Scale, the Turgay DSM-IV Originated Disruptive Behavior Disorders Symptom Screening Scale, and the Strengths and Difficulties Questionnaire parent form. In order to evaluate the reliability of the scale with the test-retest method, the parents of 30 patients with bipolar disorder were asked to fill out the CMRS after 1 week. RESULTS: According to the results of the factor analysis, CMRS consists of four sub-factors: factor 1- acceleration of thought, factor 2- psychomotor activity, factor 3- irritability and psychosis, factor 4- grandiosity and distractibility. Cronbach's alpha values for the scale were found to be total α = 0.84, α = 0.83 for factor 1, α = 0.74 for factor 2, α = 0.65 for factor 3 and α = 0.69 for factor 4. In Pearson Correlation Analysis, YMRS scores were found to be positively correlated with CMRS Total and Factor 3 in cases with BPD. In the ROC Analysis, the cut-off score of the measurement tool was calculated as 25 to distinguish between cases with BPD and ADHD, and 15 to distinguish between cases with BPD and healthy individuals. CONCLUSION: The Turkish version of the Child Mania Rating Scale is a valid and reliable measurement tool consisting of four sub-factors that evaluates the manic symptoms seen in children and adolescents with BPD through parents. As a result of the scale, it was determined that it is useful to examine the cases with a score above 15 in terms of the diagnosis of BPD, and the cases with a score of 25 and above are more likely to meet the diagnosis of BPD, unlike ADHD.