Uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri entegrasyonu ile aksaray ili hava kalitesi haritasının oluşturulması
Mapping of dispersion of air quality of aksaray province by the integration of remote sensing and geographical information systems
Yazar: HALİL İBRAHİM GÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. SEMİH EKERCİN
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Uzaktan algılama = Remote sensing

Özet:
Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de hızlı nüfus artışının getirdiği artan enerji talebi ve düzensiz yapılaşma hava kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Hava kalitesini insan ve diğer canlı organizmaların sağlığını olumsuz yönde etkileyemeyecek seviyelere getirmek için mevcut hava kirliliğinin tespitinin yapılması ve hava kalitesini arttırmaya yönelik önlemlerin alınması gerekmektedir. Teknolojinin gelişmesine paralel olarak uydu sistemlerindeki yenilikler, bu sistemlerin farklı disiplinlerde kullanılmasına olanak sağlamıştır. Bu gelişmeler neticesinde günümüzde uydu görüntüleri kullanılarak hava kirliliğine ait parametrelerin belirlenmesi ve mevcut durumun tematik haritasını üretmek mümkündür.
Bu tez kapsamında 16.07.2018 ve 20.10.2018 tarihlerine ait 2 adet Landsat-8 uydu görüntüsü ve bu tarihlerde gerçekleştirilen arazi çalışmalarıyla elde edilen PM₁₀ örnekleri temel veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Bu uydu görüntüleri öncelikle radyometrik olarak düzeltilmiştir. Daha sonra uydu görüntülerinden elde edilen yansıma değerleri ve arazide ölçülen PM₁₀ değerleri kullanılarak, çoklu regresyon yöntemi ile elde edilen katsayılar uydu görüntülerine ait bantlara uygulanmış ve sonuç tematik haritalar üretilmiştir.
Elde edilen sonuçlar, yerleşim alanlarındaki PM₁₀ değerlerinin organize sanayi gibi diğer alanlara kıyasla toplum sağlığını etkilemeyecek düzeyde olduğunu göstermektedir. Ancak trafiğin ve sanayinin yoğun olduğu bölgelerde PM₁₀ değerlerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen veriler Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na ait sabit istasyondan alınan verilerle karşılaştırılmış ve yorumlanmıştır.

Abstract:
As in the rest of the world, the increasing demand for energy and irregular structuring in our country that due to by rapid population growth, negatively affect the air quality. In order to bring the air quality to the levels that will not adversely affect the health of human and other living organisms, it is necessary to determine the current air pollution and take precautions to increase the air quality. Innovations in satellite systems in parallel to the development of technology has enabled these systems to be used in different disciplines. As a result of these developments, it is possible to determine the parameters of air pollution and produce the thematic map of the current situation by using satellite images.
Within the scope of this thesis, 2 Landsat-8 satellite images that belongs the dates of 16.07.2018, 20.10.2018 and PM₁₀ samples obtained from the field studies at these dates were used as the main data source. These satellite images primarily were corrected radiometrically. Afterwards, using the reflection values obtained from the satellite images and the PM₁₀ values surveyed in the field, the coefficients obtained by using multiple regression method (MRM) were applied to the bands of the satellite images and the result thematic maps were produced.
The results show that the PM₁₀ values in residential areas are unlikely to affect public health compared to other areas such as organized industry. However, in traffic and industrial areas high levels of PM₁₀ values were determined. The data obtained from this study were compared and interpreted with the other data obtained from the continuously operation station owned by the T.C Ministry of Environment and Urban Planning.