Zorbalığa seyirci olan ergenlerin müdahale etmesinin yordayıcıları olarak empati, saldırganlık hakkında düşünceler ve saldırganlığa alternatif davranışlar için öz-yeterlik
Empathy, beliefs about aggression, and self-efficacy for alternatives to aggression as predictors of bystander adolescents' intervention to bullying
Yazar: SÜLEYMAN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. EVRİM ÇETİNKAYA YILDIZ
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Alternatif çözümler = Alternative remedies ; Empati = Empathy ; Ergenler = Adolescents ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Seyirci kalma etkisi = Bystander effect ; Zorbalık = Bullying ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırmanın amacı empati, saldırganlık hakkında düşünceler ve saldırganlığa alternatif davranışlar için öz-yeterliğin, seyirci olan ergenlerin zorbalığa müdahale etmesini yordayıp yordamama durumunu incelemektir. Araştırmanın bağımız değişkenleri empati, saldırganlık hakkında düşünceler ve saldırganlığa alternatif davranışlar için öz yeterlik, araştırmanın bağımlı değişkeni ise zorbalığa seyirci müdahalesi olarak belirlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu ortaokul 6. ve 7. sınıfta öğrenim gören 395 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında demografik bilgiler formu, Zorbalığa Seyirci Müdahalesi Ölçeği, Temel Empati Ölçeği, Saldırganlık Hakkında Düşünceler Ölçeği ve Saldırganlığa Alternatif Davranışlar için Öz Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verileri SPSS 26 programı ile analiz edilmiştir.
Yürütülen çoklu regresyon analizi sonucunda empati, seyirci olan öğrencilerin zorbalığa müdahalesini anlamlı şekilde yordarken saldırganlık hakkında düşünceler ve saldırganlığa alternatif davranışlar için öz yeterlik değişkenlerinin ise seyirci olan öğrencilerin zorbalığa müdahalesini anlamlı şekilde yordamadığı bulunmuştur. Bu bulgulara göre katılımcıların empati puanları arttıkça zorbalığa müdahale puanlarının arttığı söylenebilir. Empati, saldırganlık hakkında düşünceler ve saldırganlığa alternatif davranışlar için öz yeterlikten oluşan modelin zorbalığa seyirci müdahalesi puanlarını anlamlı şekilde yordadığı ve zorbalığa seyirci müdahalesi puanlarındaki varyansın %15.1'ini açıkladığı görülmüştür. Araştırma sonuçları, empati, saldırganlık hakkında düşünceler ve saldırganlığa alternatif davranışlar için öz yeterlik ile seyirci olanların zorbalığa müdahalesi arasındaki ilişkiyi gösterir niteliktedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine whether empathy, beliefs supporting aggression and self-efficacy for alternatives to aggression predicts adolescents bystanders' intervention to bullying. The independent variables of the study are empathy, beliefs supporting aggression, and self-efficacy for alternatives to aggression and the dependent variable of the study is bystander intervention to bullying. The participants of this study consists of 395 6th and 7th graders. Demographic information form, Bystander Intervention in Bullying Inventory, Basic Empathy Scale, Beliefs Supporting Aggression Scale, and Self-efficacy for Alternatives to Aggression Scale were used to collect the data.
As a result of the multiple regression analysis, it was found that while empathy significantly predicted the intervention of the students who witnessed the bullying, variables for beliefs supporting aggression and the self-efficacy alternatives to aggression did not significantly predict the intervention of the students who witnessed the bullying. According to these findings, it can be said that as the empathy scores of the participants increase, their bullying intervention scores increase. It was seen that the model consisting of empathy, beliefs supporting aggression and self-efficacy for alternative behaviors to aggression significantly predicted the scores of bystander intervention to bullying and explained 15.1% of the variance in the scores of bystander intervention to bullying. The results of the research show the relationship between empathy, beliefs supporting aggression, and self-efficacy alternatives to aggression, and the bystanders intervention to bullying.