Çankırı-Yapraklı-Yukarıöz orman içi meralarında, mera durumu ile bazı toprak özellikleri arasındaki ilişkiler
The relationship between grassland conditions and some soil properties in forest grassland of Yukariöz-Yaprakli-Cankiri
Yazar: EBRU GÜL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CEYHUN GÖL
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Mera = Pasture

Özet:
Çankırı ili, yapraklı ilçesi, Yukarıöz orman içi meralarında yürütülen bu çalışmada,toprak özellikleri ile mera karakteristikleri arasındaki ilişkiler belirlenmiştir. Bu amaçla,9 toprak profilinden 39 adet toprak profili örneği ve 24 adet yüzey örneği ayrı ayrıolarak doğal orman ve mera alanlarından alınmıştır. Toprak örnekleme noktalarının herbirinden alanda en fazla görülen 4 bitki (toplam 24) toplanmıştır. Toprağın fizikselözellikleri (toprağın tekstürü, hacim ağırlığı, hidrolik iletkenlik, agregat stabilitesi,saturasyon oranları, toprağın tutulma karakteristikleri) ve kimyasal özellikleri (pH, EC,organik madde, karbonat içerikleri, katyon değişim kapasitesi, değişebilir katyonlar,nitrojen, azot, fosfor, potasyum) toprak örneklerinde belirlenmiştir. Bitki örneklerindeise yüzde kül miktarı, organik madde, fosfor, kalsiyum, potasyum, sodyum analiziuygulanmıştır. İklim analizlerinde Thorntwaite ve Emberger yöntemleri kullanılmıştır.Toprak özellikleri arazi kullanımı ve bakıya göre önemli farklılıklar göstermiştir.Özellikle eğim, topraktaki suya dayanıklı agregat stabilitesi, yarayışlı su, hacim ağırlığı,potasyum ve kalsiyum içeriklerinde etkili olmuştur. Bitkideki kül miktarı arazikullanımından etkilenirken, potasyum, sodyum, fosfor ve kalsiyum etkilenmemiştir. Enfazla bitki türü buğdaygil ve baklagil familyalarında bulunmuştur. 26 familyaya ait 77bitki türü teşhis edilmiştir. En çok tekerrüre sahip olanlar Poa sp., Astragalus sp.,Taraxacum sp., Stachys sp. Cirsium Arvense L. türleridir.Fakir mera sınıfına giren araştırma alanında 26 adet Büyük Baş hayvan Birimi (BBHB)sığır ve 163 adet BBHB koyunun otlayabileceği, hayvan başına düşen mera alanınınsığırlarda 0.12 ha koyunlarda ise 0.63 ha olabileceği hesaplanmıştır.Anahtar Kelimeler: Mera, Botanik Kompozisyon, Mera Durumu, Toprak Özellikleri

Abstract:
In this study, the relations between the soil properties and grassland characteristics weredetermined in Yukariöz forest grassland in Yapraklı, Cankırı Province. For this reason,39 soil profile samples from 9 soil pits and 24 surface samples were collected fromnatural grassland and forest, separately. The four most common plant types (totally 24)were sampled from the each soil sampling point. Soil physical properties ( soil texture,bulk density, hydraulic conductivity, aggregate stability, saturation percentages, waterretention characteristics,) and chemical properties (pH, EC, organic matter, carbonatecontent, cation exchange capacity, exchangeable cations, nitrogen, phosphate,potassium,) were determined in the soil samples. Ash percentage, organic matter,phosphate, calcium, potassium, sodium were analyzed from the plant tissues.Thorntwaite ve Emberger methods were used for the climatic analyses. Soil propertiesshowed important differences regarding to their use, either grassland or forest, and theirdirections. Slope direction significantly affected to water resistant aggregate stability,plant available water, bulk density, potassium and calcium content of the soil samples.While plant ash content was affected from the slope direction, potassium, sodium,phosphate and calcium did not change with direction. The majority of plant types weredetermined in wheat and leguminosae family. 77 plant types were identify among the 26family. The most common of them are Poa sp., Astragalus sp., Taraxacum sp., Stachyssp. Cirsium Arvense L.It has been figured out that 26 CU (cattle unit) cattles and 163 CU sheeps are able tofeed in the research area which is a poor grassland. It has been also calculated that agrassland area can be 0.63 ha for cattles and 0.12 ha for sheeps.Key Words: Grassland, Botanic Composition, Grassland Conditions, Soil Properties