Pulmoner hipertansiyon hastalarında plazma tenascın-c (tnc) düzeyinin klinik önemi /
Yazar: ÖZCAN VURAN
Danışman: PROF. DR. KADİR HAKAN KÜLTÜRSAY
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Ekstrasellüler matriks = Extracellular matrix ; Glikoproteinler = Glycoproteins ; Hipertansiyon-pulmoner = Hypertension-pulmonary ; Prognoz = Prognosis ; Pulmoner arter = Pulmonary artery

Özet:
GİRİŞ: Yüksek mortalite ve morbidite ile seyreden pulmoner arteriyel hipertansiyon'da (PAH) prognostik göstergelerin tedaviyi yönlendirmedeki önemi bilinmektedir. BNP/NT-proBNP gibi bazı biyobelirteçlerin prognostik önemi gösterilmiş ve hastalığın seyrinde rutin kullanıma girmişlerdir. PAH fizyopatolojisinde büyük bir öneme sahip ekstrasellüler matrikste glikoprotein yapıda bulunan Tenascin-C (TNC) düzeyleri ile PAH klinik ilişkisi net değildir. Bu çalışmada PAH hastalarında ölçülen plazma TNC düzeylerinin, hastalığın prognostik belirteçleri ve kısa dönem takipte gelişen istenmeyen olaylar ile ilişkisi araştırılmıştır.
GEREÇ ve YÖNTEM: PAH merkezimizde takip edilen 45 PAH hastası (yaş: 32 ± 9, 29'u kadın, 34 doğumsal kalp hastalığına bağlı PAH, 9 idiyopatik PAH ve 2 kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyon) ile yaş ve cinsiyet eşleştirilmiş 21 sağlıklı gönüllüden alınan kan örneklerinde ELISA yöntemi ile plazma TNC düzeyleri ölçüldü. Ek olarak hastalara eş zamanlı PAH'da prognostik önemi gösterilmiş 6-
dakika yürüme testi (6-DYT), sağ ventrikül değerlendirmesini de içeren transtorasik ekokardiyografi işlemi uygulandı ve bazal NT-proBNP düzeyleri ölçüldü. Daha sonrasında hastalar klinik izleme alınarak istenmeyen olayların (sağ kalp yetersizliği, senkop, hastaneye yatış ve ölüm) gelişimi açısından takip edildi. Tüm veriler uygun istatistiksel analizler sonrasında karşılaştırmalı olarak değerlendirildi.
BULGULAR: PAH hastalarında plazma TNC düzeyleri, sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek düzeylerde saptandı (sırasıyla 61.9 ± 20.7 ng/ml'e karşın 13.3 ± 6.4 ng/ml, p<0.0001). TNC düzeyleri ile yaş ve cinsiyet arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Hasta grubunda TNC düzeyleri ile fonksiyonel sınıf (r=0.323, p=0.030), sağ atriyum alanı (r=0.368, p=0.018) ve NT-proBNP (r=0.504, p=0.001) düzeyleri arasında anlamlı pozitif, fraksiyonel alan değişimi (FAD, r=-
0.392, p=0.011) ve triküspit anüler düzlem sistolik kısalma (TAPSE, r=-0.441, p=0.004) parametreleri arasında anlamlı negatif ilişki mevcuttu. TNC düzeyleri ile 6-DYT mesafesi arasında anlamlı bir ilişki izlenmedi (r=0.094, p=0.541). Ayrıca plazma TNC düzeyleri ile takipte gelişen tüm istenmeyen olaylar (ölüm dahil) arasında anlamlı bir ilişki izlenirken, sadece ölüm açısından değerlendirildiğinde herhangi bir ilişki saptanmadı (sırasıyla Rho=0.564, p<0.0001; Rho=0.168, p=0.270)
SONUÇ ve YORUM: PAH'da plazma TNC düzeyleri anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Bu hastalarda prognostik değeri gösterilmiş fonksiyonel sınıf, TAPSE, FAD, sağ atriyum alanı ve NT-proBNP parametreleri ile TNC düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki izlenmiştir. Ayrıca takip süresince gelişen PAH ilişkili istenmeyen olaylar ile TNC düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki mevcuttur. Tüm bu bulgular, PAH hastalarında ölçülen TNC düzeylerinin yeni bir prognostik biyobelirteç
olabileceğini düşündürürken, bu ifadenin daha geniş seriler ve daha uzun süreli takip içeren ileri çalışmalar ile doğrulanması gerekmektedir.

ANAHTAR KELİMELER: Pulmoner hipertansiyon, tenascin-c, biyobelirteç, ekstrasellüler matriks, prognoz.

Abstract:
INTRODUCTION: Prognostic indicators are known to have an important value in guiding treatment of Pulmonary arterial hypertension (PAH) which is associated with high mortality and morbidity. The prognostic importance of some biomarkers like BNP/NT-proBNP has been shown and used in the routine course of the disease. Tenascin-C (TNC) is an extracellular matrix glycoprotein and has a great importance in the pathophysiology of PAH, but the PAH clinical relevance is unknown. In this
study, the relationship of plasma TNC levels measured in patients with PAH, disease prognostic markers and adverse events in short-term follow-up were investigated.
MATERIALS AND METHODS: Forty-five PAH patients (age: 32 ± 9, 29 females, 34 congenital heart disease associated PAH, 9 idiopathic PAH and 2 with chronic thromboembolic pulmonary hypertension) followed in our centre were age and sex matched with 21 healthy volunteers and plasma TNC levels were measured using the ELISA method. In addition, 6-minute walk test (6-MWT), transthoracic
echocardiography including the assessment of right ventricle was performed and baseline NT-proBNP levels were measured simultaneously, which are known to have prognostic importance in PAH. Clinical monitoring of patients for the development of adverse events (right heart failure, syncope, hospitalization and death) took place. All data were evaluated using appropriate statistical analysis.
RESULTS: Plasma TNC levels in patients with PAH were significantly higher compared to healthy control group (respectively 61.9 ± 20.7 ng/ml vs. 13.3 ± 6.4 ng/ml, p<0.0001). There was no significant relationship between TNC levels, age and gender. There was a significant positive correlation between TNC levels in the patient group and functional class (r=0.323, p=0.030), right atrial area (r=0.368, p=0.018) and NT-proBNP (r=0.504, p=0.001) levels, whereas there was a significant negative correlation with fractional area change (FAC, r=-0.392, p=0.011) and tricuspid
annular plane systolic excursion (TAPSE, r=-0.441, p=0.004). No significant relationship was observed between TNC levels and 6-MWT distance (r=0.094, p=0.541). Also, there was a significant relationship between plasma TNC levels when correlated with all follow-up adverse events (including death), although no relationship was detected when correlated with only death (respectively Rho=0.564, p<0.0001, Rho=0.168, p=0.270).
CONCLUSION: Plasma TNC levels were significantly higher in PAH. There is a significant relation between TNC levels and parameters with proved prognostic value in PAH, such as functional class, TAPSE, right atrial area, FAC and NT-proBNP levels. Also, there was a significant relationship between TNC levels and adverse events associated with PAH during follow-up. All of these data suggest that TNC levels in patients with PAH may be a new prognostic biomarker. Further studies are
needed to confirm this statement.

KEY WORDS: Pulmonary hypertension, tenascin-c, biomarkers, extracellular matrix, prognosis.