Boğluca (Kayalı) deresinin taşkın riskinin irdelenmesi
Investigations on the flood risk of the Boğluca (Kayali) stream
Yazar: MEHMET ENGİN EREN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ COŞAR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Hidrolik ve Su Kaynakları Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Taşkın debisi = Flood flow ; Taşkınlar = Floods

Özet:
Taşkınlar doğal afetler arasında en çok tahrip edici olanıdır. Taşkın, akarsuyun çeşitli nedenlerle, doğal yatağından taşarak çevresindeki arazilere, yerleşim yerlerine zarar vermesi olarak tanımlanabilir.Yüksek, engebeli yapıda ve yarı kurak iklim kuşağında yer alan ülkemizde yağışların mevsimlere göre dağılımı ve şiddetinin düzensiz olması, ülkemizi taşkın felaketine oldukça duyarlı hale getirmektedir.Ülkemizde sel afetlerinin yönetimi çerçevesinde günümüze kadar çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmaların büyük bir bölümünü yapısal proje faaliyetleri ile taşkın sırasındaki kurtarma ve acil yardım faaliyetlerinden oluşmaktadır. Taşkın zararlarını azaltabilmesi için taşkın envanterlerinin (yıllıkları) , bölge imar planlarının, meteorolojik gözlemlerin ve taşkın planlama çalışmalarının önemi büyüktür.Yüksek lisans tezi olarak sunulan bu çalışmanın ikinci bölümünde hidroloji ve akarsu morfolojisi ile ilgili bilgiler verilmiştir.Üçüncü bölümde taşkından, taşkının zararlarından, kontrolünden, Dünyada ve Türkiye'de yaşanan taşkınlardan bahsedilmiştir.Dördüncü bölümde taşkın hesap yöntemleri anlatılmıştır.Beşinci bölümde yüksek lisans tezine konu olan Boğluca (Kayalı) deresi tüm kollarıyla birlikte tanıtılmıştır. 08.09.2009 tarihinde yaşanan Boğluca deresi taşkınından bahsedilmiştir.Çalışmanın altıncı bölümünde Kayalı deresinin tüm kollarının DSİ, Mockus, SCS (Soil Conservation Service) ve Snyder sentetik metodlara göre muhtelif tekerrürlü taşkın debileri hesaplanmıştır. Kayalı deresi anakolu için yöntemlerin birbiri ile karşılaştırılması yapılmıştır.Yedinci bölümde Kayalı deresi havzası ve ıslah kesitlerinin çeşitli bilgisayar programları yardımı ile SAM (Sayısal Arazi Modeli) oluşturulmuş ve sentetik yötemlerle hesaplanmış olan en büyük taşkın debileri ıslah kesitlerinden geçirilmiştir. Dere kesit durumlarının tahkikleri yapılarak en riskli bölge için taşkın haritası oluşturulmuştur.Sekizinci bölümde, Çalışmanın sonuçları özetlemiş ve Boğluca Deresi havzasında taşkın önlemeye yönelik yapılması gerekenler irdelenmiştir.

Abstract:
Floods are the most destructive one among the natural catastrophes. A flood can be defined as the harm of a flow on neighboring the land and settlements.The irregularity of the seasonal distribution and intensity of rains makes our country, which is rough, high and in the semiarid climate belt, quite sensitive to floods.There have been many studies concerning flood control in our country. The majority of these studies deals with constructional project activities and with salvages, evacuations, emergency aids during floods. Annual records of floods, urban and land use plans, meteorological observations and flood control plans are very important to reduce damages of floods.In the second chapter of the present work, presented as a master?s thesis, information is given about hydrology and watercourse morphology.The third chapter deals with floods, damages of floods, flood control and floods that happened in Turkey and the world.The fourth chapter discusses flood computation methods.In the fifth chapter the Boğluca (Kayalı) Stream, the subject of the thesis, is described as well as all of its branches. The Boğluca flood of September 8, 2009, its causes and the necessary measurements are discussed.In the sixth chapter of the work, peak discharge rates of all of the branches of the Kayalı stream have been computed by the DSI, Mockus method, SCS (Soil Conservation Service) method and Snyder synthetic method. They are compared with one another for the main branch of the Kayalı stream.In the seventh chapter, digital area model of the Kayalı stream basin and its improvement cross-sections has been constructed. The peak discharges of the stream, computed by synthetic methods, have been passed in the improvement cross-sections. Investigating the cross-sections of the stream, the flood map of the most dangerous region has been developed.In the eighth chapter, results of this works have been summarized and proposals have been made to prevent possible discharges in the Boğluca basin.