Enerji kaynakları, Dünya enerji güvenliği ve Orta Asya jeopolitiği çerçevesinde Türkiye'nin enerji politikaları ve ekonomik yansımaları
Energy resources and economic reflections of Turkey policies in the framework of Middle Asia geopolitics and World energy security
Yazar: EMRULLAH ALTAY AYHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ADEM ÜZÜMCÜ
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Asya = Asia ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik etki = Economic effect ; Enerji = Energy ; Enerji güvenliği = Energy security ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji politikaları = Energy policies ; Güvenlik = Security ; Orta Asya = Central Asia ; Türk-Orta Asya ilişkileri = Turkish-Central Asian relations

Özet:
Enerji kaynakları, sanayi devrimi ile birlikte önemli bir konuma gelmiştir. Enerji kaynakları stratejik değerleri nedeniyle de ülkeler için vazgeçilemez hammaddeler olmuşlardır. Enerji kaynakları kıt kaynaklar olmakla beraber, dünya üzerindeki dağılımı eşit değildir. Enerji kaynaklarını ithal eden ülkeler ile ihracatçı konumundaki ülkelerin farklılık göstermekte, bu da enerji kaynaklarının arz ve talebindeki sürekliliği etkilemektedir. Ülkelerin ve uluslar arası firmaların tek taraflı hareket tarzları, enerji kaynaklarının etkin olarak değerlendirilememesi, petrol ve doğal gaz gibi en çok tüketilen enerji kaynaklarının orta vadede biteceğinin değerlendirilmesi ülkelerin enerji güvenliği kaygılarını arttırmaktadır.Bu çalışmada, enerji kaynaklarının çeşitleri, özellikleri, piyasa yapıları, ülke ekonomileri ve politikalarındaki etkileri ile jeopolitik çerçevede güvenlik üzerindeki etkileri incelenmektedir. Çalışmanın amacı, enerji kaynaklarının piyasa yapıları ve tarihsel süreç içerisinde ülke politikalarındaki belirleyici özellikleri, Orta Asya jeopolitiği ve Orta Asya siyasi aktörlerinin enerji güvenliği değerlendirmeleri yapılmıştır. Bu değerlendirmeler sonucunda Türkiye'nin enerji strateji ve politikalarının ekonomik, dış politika ve jeopolitik yansımalarını değerlendirmektir.Bu çerçevede bakıldığında, Türkiye'nin içinde bulunduğu enerji güvenliği sorunu ve bazı çelişkilerin geçmişte uygulanan yanlış enerji politikaları sonucu ortaya çıktığı görülmektedir. Dolayısıyla Türkiye'nin enerji güvenliği bağlamında kaynak çeşitlendirmesine gitmesi ve mevcut kaynakların etkin olarak kullanılması uzun vadede enerji politikası üzerinde etkili olacaktır.Ayrıca, Türkiye'nin uluslar arası sahnede söz sahibi olmak için jeopolitik konumu ve dış politika araçlarını etkin bir şekilde kullanması ve ekonomik istikrar bağlamında enerji ihtiyacını öncelikle kendi kaynaklarını kullanarak gidermeye çalışması da uzun vadede uygun çözüm olarak değerlendirilmektedir. Kısa vadede enerji arz güvenliği bağlamında enerji kaynaklarında ve enerji ithal edilen ülkelerde çeşitlenme sağlanması gerektiği sonucuna varılmaktadır.Anahtar Kelimeler: Enerji, Jeopolitik, Enerji Güvenliği, Orta Asya,

Abstract:
Energy sources have become important position by the industrial revolution. They have become indispensible for countries owing to their strategically values. However, they are insufficient sources, their dispersion over the world is not equal. The countries importing energy sources and the exporter countries show diversity and this affects continuity on the supply and demand of energy sources. The unilateral movements of countries and international companies, utilizing energy sources ineffectively, evaluating the most consumed energy resources like oil and natural gas will be depleted increases the energy security concerns of countries.In this study, types of energy sources, properties, market structures, national economy and policies with impact on the geopolitical context of the impact on safety is examined, The purpose of this study is to make an assessment of market structure of energy sources, determining properties of country policy in the historical process and geopolitics of Central Asia and energy security of political actors of Central Asia. At the results of these assessments, purpose of this work is to evaluate economic, geopolitics and foreign policy reflections of Turkish energy strategy and policy.Looking from this framework, because of some wrong energy policy applied in the past, it has been seen that Turkish energy security problems and some paradox has emerged. In this context of energy security of Turkey should go to diversity sources and effective energy policy in the long run.In addition, to become an important actor in the international scene, Turkey should use its geopolitical position and foreign policy materials effectively and must resolve its energy needs by using its own resources. This will be evaluated as a suitable remedy in the long term. In the short term we must provide diversity on the energy resources and importing energy resources from different countries.Keywords: Energy, Geopolitics, Energy Security, Middle Asia