Fen bilimleri öğretmenlerinin sosyal hiyerarşileri ile epistemolojileri arasındaki ilişkiler
Relationships between social hierarchies and epistemologies of science teachers
Yazar: DERYANUR ÇELİK
Danışman: PROF. DR. AHMET KILINÇ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel epistemolojik inançlar = Scientific epistemological beliefs ; Epistemoloji = Epistemology ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Hiyerarşi = Hierarchy

Özet:
Bu araştırmanın amacı Fen Bilimleri Öğretmelerinin kendi yaşamlarındaki sosyal hiyerarşiler hakkındaki inançları ile epistemolojik inançları arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak ve sosyal hiyerarşilerin epistemik muhakemeyi nasıl ve ne derecede yordadığını ortaya çıkarmaktır. Bu çalışma neden-sonuç odaklı regresyon modeline dayalı bir nicel araştırmadır. Çalışmanın örneklemini 159 Fen Bilimleri Öğretmeni oluşturmaktadır. Bu çalışmada veri toplama aracı olarak 'Sosyal Hiyerarşiler ve Epistemik Muhakeme' ölçeği kullanılmıştır. Bu ölçek 'demografik veriler', 'sosyal hiyerarşiler' ve 'epistemik muhakeme' olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Veri toplama süreci Google Doc ortamında online olarak gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, tematik analizler ve Binary Lojistik Regrasyon kullanılmıştır. Çalışma sonucunda Fen bilimleri öğretmenlerinde bireyin deneyim odaklı mı yoksa bilgi odaklı mı bir epistemolojiye sahip olacağını belirleyen faktörler; lisans üstü eğitim süresi ve üniversitede bireyin kendisini sınıfa göre başarı açısından nasıl kıyasladığıdır. Bir diğer özel durum ise bilgi odaklı epistemolojiye sahip olanların deneyim odaklı epistemolojiye sahip olanlara göre kendilerini lise yıllarında sınıfa göre daha zayıf bir ekonomide konumlandırmasıdır. Bu açıdan bakıldığında bilgi ve ekonomi açısından bireylerin kendilerini gruba göre nasıl gruplandırdığının epistemik inançlarında şekillendirici etkisi olduğu gözlenmiştir.
Anahtar sözcükler: Sosyal Hiyerarşiler, Epistemoloji, Fen Bilimleri Öğretmeni

Abstract:
The aim of this research is to reveal the relationship between Science Teachers' beliefs about social hierarchies in their own lives and their epistemological beliefs, and to reveal how and to what extent social hierarchies predict epistemic reasoning. This study is a quantitative research based on cause-effect regression model. The sample of the study consists of 159 Science Teachers. In this study, the "Social Hierarchies and Epistemic Reasoning" scale was used as a data collection tool. This scale consists of three parts: "Social Hierarchies", "Demographic Data" and "Epistemic Reasoning". The data collection process was carried out online through Google Documents. Descriptive statistics, thematic analyzes and Binary Logistic Regression were used in the analysis of the data. As a result of the study, the factors that determine whether an individual will have an experience-oriented or knowledge-oriented epistemology in Science Teachers are: the duration of postgraduate education and how the individual compares himself/herself to the class in terms of success. Another special case is that those with knowledge-oriented epistemology position themselves had a weaker economy than those with experience-oriented epistemology during their high school years. From this point of view, it has been observed that how individuals group themselves according to the group in terms of knowledge and economy has a shaping effect on their epistemic beliefs.
Key words: Social Hierarchies, Epistemology, Science Teacher