Maraş-12 ceviz çeşidinde serbest tozlanmış tohumlardan elde edilen genotiplerin fenolojik ve moleküler karakterizasyonu
Phenological and molecular characterization of genotypes from free pollinated seeds in Maraş-12 walnut types
Yazar: AYNIGÜL YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET SÜTYEMEZ ; ÖĞR. GÖR. AKİDE ÖZCAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Maraş-12 ceviz çeşidinde serbest tozlanmış tohumlardan elde edilen genotiplerin hem kendi aralarındaki hemde ana çeşide göre fenolojik ve genetik farklılık seviyelerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Tüm genotiplerde tomurcuk patlama, yapraklanma, yaprak sararma ve yaprak döküm dönemleri gibi fenolojik özellikler incelenmiştir. Genetik farklılığı belirlemek amacıyla 6 adet ISSR primeri kullanılmıştır. 
Ceviz genotiplerinin tomurcuk patlama ve ilk yapraklanma başlangıç dönemlerinin 57 gün, yaprak sararma başlangıcının 33 gün ve yaprak döküm başlangıcının ise 30 gün gibi bir periyotta gerçekleştiği belirlenmiştir. Ana çeşit ile genotipler mukayese edildiğinde, tomurcuk patlamada %97.89, yapraklanma başlangıcında %96.84, yaprak sararmada %100 ve yaprak dökümünde %61.05 seviyesinde farklılık olduğu kaydedilmiştir. Bu sonuçlara göre ortalama fenolojik varyasyon oranının ise %88.94 olduğu hesaplanmıştır.
Moleküler çalışmalarda toplamda 38 bant elde edilmiş olup, bu bantların büyük oranda (%89.47) polimorfik olduğu görülmüştür. Ortalama allel sayısının ise 5.66 olduğu, genotiplere göre polimorfizm bilgi içerik (PIC) değerinin 0.47 ile 0.95 arasında değişim gösterdiği ve ortalama PIC değeri ise 0.69 olarak hesaplanmıştır. Kümeleme analizi sonucunda, genotiplerin 2 ana kümeye ayrıldığı görülmüşür. Tez kapsmaında üzerinde çalışılan tüm genotiplerde yüksek oranlarda fenotipik ve genetik varyasyonun olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine the phenological and genetic difference levels of genotypes obtained from free powdered seeds in Maras-12 walnut variety, both among themselves and according to the main variety. Phenological features such as bud bursting, foliation, leaf yellowing and leaf shedding periods were examined in all genotypes. Six ISSR primers were used to determine genetic differences.
It was determined that the bud burst and initial foliation onset periods of walnut genotypes occurred within 57 days, leaf yellowing onset was 33 days and leaf casting onset was 30 days. When the genotypes were compared with the main cultivar , 97.89% variation in budburst, 96.84% at the beginning of foliation, 100% in leaf yellowing and 61.05% in defoliation were determined. As a result of these data, the average phenological variation rate was calculated to be 88.94%. 
A total of 38 bands were obtained in molecular studies, and it was observed that these bands were mostly (89.47%) polymorphic. The average number of alleles was 5.66, polymorphism information content (PIC) value varied between 0.47 and 0.95 according to genotypes, and the average PIC value was calculated as 0.69. As a result of cluster analysis, it is determined that genotypes are divided into 2 main clusters. It was determined that there were significant phenotypic and genetic variations in the genotypes studied.