Halk hikâyelerinin elektronik kültür ortamındaki serüveni
The adventure of folk stories in the electronic cultural environment
Yazar: YELİZ SAYGILI SAVAŞ
Danışman: PROF. DR. SALAHADDİN BEKKİ
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Teknoloji ve bilimdeki hızlı gelişmeler, çeşitli konulardaki değişim ve dönüşümü de beraberinde getirmiştir. Dolayısıyla artık kültür aktarımını radyo, televizyon, sinema ve internet gibi medya endüstrileri üstlenmiştir. Hâliyle bu süreç, geleneksel ve modern ürünler arasındaki sentezi kaçınılmaz kılmıştır. Geleneksel kültür ortamında icra edilen halk hikâyeleri de bu durumdan etkilenerek varlığını yeni kültür ortamlarında devam ettirmeye çalışmaktadır. 
Halk hikâyelerinin elektronik kültür ortamındaki serüveninin izini süren bu araştırmada barındırdığı baskın motiflerle halkın zihninde yer edinen, bilinirliği yüksek beş hikâye seçilmiştir. İlk olarak bu hikâyelerin sözlü gelenekteki konumlarına değinilmiş ardından sinema, radyo, televizyon ve internetteki somut varlıkları yapılan tasnif çalışmalarıyla ortaya konmuştur. Bahsi geçen tasnif çalışmalarında her medya unsurunun dinamik yapısının farklı olması bilinciyle hareket edilerek çeşitli araştırmacılar ve kurumlar tarafından öne sürülen sınıflandırma uygulamaları göz önünde bulundurulup değerlendirilmiştir. İncelemeleri kapsayan son bölümde ise tespit edilen materyallerden seçilen örnekler metinlerarasılık kuramı bağlamında incelenerek gelenekteki hikâye (alt metin) ile elektronik kültür ortamındaki hikâye (ana metin) arasında gerçekleşen değişim ve dönüşümler ayrıntılı olarak açıklanmıştır. 
Geleneksel verimleri kullanma eğilimin daha da arttığı yirminci yüzyılın ortalarından itibaren halk hikâyeleri, çeşitli değişim ve dönüşümlerle olsa dahi medya merkezli içeriklerde yeni formlarda yer almıştır. Zaman ve mekân sınırlaması olmaksızın kolay bir şekilde veriye ulaşılabilme imkânının olduğu günümüz dünyasında gerçekleşen bu eylemi, folklorik ürünün yeni yaşam alanlarındaki var olma girişimi şeklinde yorumlamak da mümkündür. Bu husus, kültürün nesillere aktarımında oldukça önemlidir.

Abstract:
Rapid developments in technology and science have brought about change and transformation in various fields. Therefore, media industries such as radio, television, cinema and the internet have taken over the transmission of culture. Consequently, this process has combining traditional and modern products inevitable. Folk tales performed in the traditional cultural environment are also affected by this situation and try to continue their existence in new cultural environments. 
In this research, which traces the adventure of folk tales in the electronic culture environment, five stories with high recognition, have taken place in the minds of the public the dominant motifs, have been selected. First, the positions of these stories in the oral tradition were mentioned, and then their concrete existence in cinema, radio, television and the internet was revealed through classification studies. In the classification above studies, the classification practices put forward by various researchers and institutions were taken into consideration and evaluated by acting with the awareness that the dynamic structure of each media element is different. In the last section, selected examples from the identified materials are analyzed in the context of intertextuality theory and the changes and transformations between the story (subtext) in the tradition and the story (main text) in the electronic culture environment are explained in detail. 
Since the middle of the twentieth century, when the tendency to use traditional data increased even more, folk tales have taken place in new forms in media-centred content, albeit with various changes and transformations. It is also possible to interpret this action, which takes place in today's world where data can be easily accessed without time and space limitations, as an attempt to exist in new living spaces of the folkloric product. This issue is very important in the transmission of culture to generations.