Kanser tedavisine yönelik olarak antienflamatuvar gruplar içeren yeni moleküller
New molecules bearing anti-inflammatory groups for cancer treatment
Yazar: BELGİN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. DEVRİM ATİLLA
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Günümüzün önemli hastalıklardan birisi olan kanser hastalığının tedavisi için geleneksel kanser tedavi yöntemleri,  sırasında ciddi yan etkilerin oluşmasına neden olabilmektedir. Bu nedenle, seçici yeni kanser tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi gerekmektedir. Bu geleneksel yöntemlere alternatif olarak önerilen yöntemlerden birisi de fotodinamik terapi (PDT) yöntemidir.  
Non-steroidal antienflamatuvar ilaçlar (NSAID), genellikle iltihaplanmaya bağlı hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaç grubudur. Birçok çalışma NSAID'ların, kanser hücrelerinin çoğalmasını ve büyümesini sağlayan prostaglandin sentezini katalizleyen siklooksijenaz  (COX) enzimini inhibe ettiğini göstermiştir. 
Kanser tedavisinde yeni bir yaklaşım olarak, hem PDT'nin hem de kemoterapinin tedavi edici etkisini kullanarak tedaviyi daha etkili hale getirmek için bu iki yöntemin eş zamanlı kombinasyonu olan kemo-fotodinamik terapi (concurrent chemo-photodynamic therapy) yöntemi denenmeye başlanmıştır. Yeni olan bu yaklaşımda, aynı anda kemoterapik madde kanser hücrelerinin çoğalmasını engellerken PDT ise ışığa duyarlı maddenin ışık ile etkileşimi sonucunda kanser hücrelerine zarar vermektedir.   
Bu çalışmada, kanser tedavisinde etkin olarak kullanılan kemoterapi ve fotodinamik terapi yöntemlerinin tek proseste (eş zamanlı) toplanması ile kanser tedavisinde yeni bir yaklaşım olan kemo-fotodinamik terapide kullanılmak üzere, bünyesinde ışığa duyarlı bir grup ve bir anti-kanser ajanı barındıran yeni bileşikler tasarlanmıştır. Bu amaca uygun olarak çalışmamızda PDT'de etkinliği kanıtlanmış ve yüksek verimde singlet oksijen üretebilen silisyum ftalosiyaninleri ve COX-2 inhibitörü olarak NSAID türevleri bir araya getirilerek ışığa duyarlı moleküller sentezlenmiştir ve karakterize edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Ftalosiyanin, Silisyum ftalosiyanin, PDT, Kemofotodinamik terapi, Antienflamatuvar.

Abstract:
Traditional cancer treatment methods for treatment of cancer disease, which is one of the important diseases of today, can cause serious side effects of treatment. For this reason, selective new cancer treatment methods have to be developed . One alternative to these traditional methods is photodynamic therapy (PDT).
Non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) are a group of drugs currently used for the treatment of inflammatory diseases, which have analgesic, antipyretic and anti-inflammatory effects. Most studies have shown that NSAIDs inhibit cyclooxygenase (COX) enzyme, which catalyses prostaglandin synthesis, which leads to the proliferation and growth of cancer cells. As a new approach to cancer therapy, concurrent chemo-photodynamic therapy has been started to be used to maximize the therapeutic effect of both PDT and chemotherapy. In this new approach, chemotherapeutic agent inhibits the proliferation of cancer cells, whereas PDT damages cancer cells as a result of light interaction with the light-sensitive substance in the same time.
In this study we prepared new compounds that contain a light-sensitive group and an anti-cancer agent in order to be used in chemo-photodynamic therapy, a new approach in cancer treatment with the single prospective collection of chemotherapy and photodynamic therapy methods used effectively in cancer treatment. In accordance with this objective we have synthesized light sensitive molecules by combining NSAID derivatives as COX-2 inhibitors with silicon phthalocyanines, which can produce high yield singlet oxygen.

Key Words: Phthalocyanine, Silicone Phthalocyanine, PDT, Chemo-Photodynamic Therapy, Anti-inflammatory.