Teknoloji destekli öğretmen mesleki gelişimine yönelik öğretmen değerlendirmeleri ve önerileri
Teachers' evaluations and recommendations for technology supported teacher professional development
Yazar: NUH ÖZGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALEV ELÇİ
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Elektronik öğrenme = Electronic learning ; Fatih Projesi = Fatih Project ; Hizmet içi eğitim = In service training ; Mesleki gelişme = Professional development ; Teknoloji destekli öğretim = Technology based instruction ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
İçinde bulunduğumuz yüzyılda hızlı ve sürekli yenilenmekte olan teknoloji sadece günlük yaşamın bir parçası haline gelmemekte başta eğitim olmak üzere her alanda etkili olmaktadır. Millî Eğitim Bakanlığı, Fırsatları Arttırma ve Teknolojiyi İyileştirme Hareketi (FATİH) projesi ile eğitim seferberliği yaparak okulların teknolojik alt yapısını kurmuş, kullanılacak yazılımların geliştirilmesini sağlamıştır. Bu projede kullanılan yeni teknolojiler konusunda oluşan öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyacı için bakanlık önce yüz yüze daha sonra uzaktan eğitim hizmet içi faaliyetlerini düzenlemeye başlamıştır. Teknoloji Destekli Mesleki Gelişim (TDMG); yazı, grafik, animasyon, ses ve video gibi öğrenme materyallerini etkileşimsel bir yapıda bütünleştiren ve oluşturulan içeriğe İnternet üzerinden erişim olanağı sağlayarak uzaktan eğitim yoluyla gerçekleştirilen mesleki gelişim faaliyetleridir. TDMG ortamlarında motivasyon, internet özyeterlik, algılanan kullanışlılık ve davranışsal niyet algılarının olumlu olması ve bilgisayar kaygısı algılanmaması sonucunda eğitim başarılı olabilir. FATİH projesi öğretmen eğitimlerine yönelik algı ve değerlendirmeler şimdiye kadar yapılan faaliyetlerin başarısını ifade edebilir. Bu çalışmada teknoloji destekli öğretmen mesleki gelişim yöntemiyle düzenlenen Etkileşimli Sınıf Yönetimi (ESY) Teknoloji Destekli Mesleki Gelişim Faaliyetine (TDMGF) katılan öğretmenlerin web tabanlı e-öğrenmelerinin kabulünü etkileyen motivasyon, bilgisayar kaygısı, internet özyeterlik, algılanan kullanışlılık, davranışsal niyet faktörlerine ilişkin algıları, katıldıkları faaliyetlere ilişkin değerlendirmeleri ve benzer gelecek etkinliklere ilişkin önerileri araştırılmıştır. Bu tez çalışmasında yakınsayan paralel karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Aksaray il merkezinde 2016-2017 eğitim öğretim yılında MEB'e bağlı Anadolu Liselerinde çalışan ESY TDMGF'ni tamamlamış öğretmenler oluşturmaktadır. Nicel araştırma için basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenen 271 öğretmen, nitel araştırma için kolay ulaşılabilir durum örneklemesi ve ölçüt örnekleme teknikleri birlikte kullanılarak tespit edilen 30 öğretmen çalışma grubunu oluşturmuştur. Araştırmanın nicel bölümünde veri toplama aracı olarak Chen ve Tseng (2012) tarafından hazırlanan araştırmacı tarafından Türkçeye çevrilen "Web tabanlı E-öğrenmeyi Etkileyen Faktörler Ölçeği" kullanılmıştır. Nitel bölümde ise Taşlıbeyaz vd. (2014) öğretmenlerin görüşlerini ve memnuniyet durumlarını belirlemek için hazırladıkları yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel araştırmada tanımlayıcı istatistikler (frekans, yüzde dağılımı, ortalama ve standart sapma) analizi, nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin ESY TDMGF'ne kısmen motive olduğu görülmektedir. Ayrıca öğretmenlerin internet özyeterliklerinin yüksek, bilgisayar kaygılarının ise düşük olduğu ve bunun TDMG'lerin başarısını olumlu etkileyebileceği söylenebilir. Öğretmenler algılanan kullanışlılık ve davranışsal niyet faktörüne "Kısmen Katılıyorum" şeklinde görüş belirtmişlerdir. TDMG'lerin öğretmenlerce tercih edilmesinde öğretmen ilgi ve ihtiyaçlarına yönelik olması, eğitim ortamının esnekliği ve rahatlığı, öğretmenin gönüllülüğü ve eğitimin etkililiğine yönelik olumlu tutumların etkili olduğu ifade edilebilir. Ancak öğretmenlerin büyük bir çoğunluğunun TDMG'ler sonucu somut bir ödül beklentisi içerisinde oldukları görülmektedir.  TDMG veya yüz yüze hizmet içi eğitimlerde öğretmenlerin motivasyonlarını artıracak maaş artışı, kıdem, unvan değişikliği, mesleki kariyerde yükselme veya takdir, teşekkür gibi teşvik edici belgeler verilmesi önerilmektedir. Bunun yanı sıra teknoloji kullanımı sorunlarını aşmak için aile içi bireylerden ve yakın arkadaşlardan yardım aldıklarını belirttikleri için sürdürülebilir kişisel teknik destek ve yönlendirici ortamları hazırlayıcı çalışmalar yapılmalıdır.

Abstract:
In this century, technology which is rapidly and continuously changing the way things are done, is not only becoming a part of our daily life but also being very effective in every field especially in education. The Ministry of National Education has established the technological infrastructure of schools ensuring the development of software to be used by carrying out an educational change with FATİH project. Professional development needs raised for new technologies used in this project made the ministry to organize face-to-face and later distance in-service training activities. Technology supported professional development (TSPD) is an in-service training method that is realized through distance education by integrating learning materials such as prints, graphics, animation, audio and video in an interactive structure and providing access to the generated content over Internet. It is stated that in TSPD environments; motivation, Internet self-sufficiency, perceived usefulness and perceptions of behavioral intention are positive and not perceiving computer anxiety can make learning successful. Perceptions and evaluations related to FATİH project teacher trainings until now express the success of activities. In this study, teachers participating in the organized in-service distance education namely the Interactive Classroom Management (ICM) Technology-Supported Teacher Professional Development activities (TSPDA) evaluate factors influencing acceptance of web-based e-learning such as motivation, computer self-efficacy, perceived usefulness, behavioral intention towards the activities they participated in, and give suggestions for similar future programs. In this thesis study, a convergent parallel design mixed research method is used. The universe of the research constitutes of teachers in Aksaray province Anadolu High Schools who have completed ICM TSPDA given by Ministry of Education in 2016-2017 education year. For quantitative research, 271 teachers were identified by simple random sampling method; a study group of 30 teachers were identified using an easily accessible case study for qualitative part of the research; using criterion sampling techniques. Chen and Tseng (2012)'s "Web-based Factors Affecting E-learning" translated into Turkish by the researcher was used as the data collection tool in the quantitative part of the research. In the qualitative section, the semi-structured interview form designed by Taşlıbeyaz et al. (2014) was used to determine their perceptions and satisfactions. In the quantitative research, descriptive statistics (frequency, percentage distribution, mean and standard deviations) analysis and in qualitative research document analysis was used. As a result, the teachers claimed to be partially motivated by the ICM TSPDA. Moreover, it can be said that the teachers' self-efficacy of Internet is high, and computer anxiety is low, which can positively affect success in distance in-service education. Teachers' views on perceived usefulness and behavioral intention factors are "partially-agreeing". It can be said that preference of TSPD depends on responding teachers' interests and needs, flexibility and comfort of educational environment, positive attitude towards teacher's willingness and effectiveness of education. However, a large majority of teachers appears to expect a tangible reward after the TSPD. In TSPD or face-to-face in-service education, it is suggested to provide motivational awards such as salary increase, seniority, change of title, promotion in professional career or appreciation letter which may increase the motivation of teachers. In addition, efforts to prepare sustainable personalized technical support and guiding environments should be undertaken as teachers have indicated that they are receiving help from family members and close friends to overcome technological problems.