Aydın ilinde tüketilen şişelenmiş suların mikrobiyolojik kalitesi üzerine bir çalışma
A study of microbiological quality of bottled water consumed in Aydin province
Yazar: OZAN FAZIL OYMAK
Danışman: DOÇ. DR. ERGÜN ÖMER GÖKSOY
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Aydın = Aydın ; Halk sağlığı = Public health ; Mikrobiyal kalite = Microbial quality ; Mikrobiyolojik analiz = Microbiological analysis ; Su = Water ; İçme suyu = Drinking water

Özet:
Bu çalışmada Aydın İlinde tüketilen şişelenmiş kaynak sularının mikrobiyolojik kalitelerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada farklı markalardan ve farklı kaynaklardan elde edilen, ilgili organlarca satışına izin verilen şişelenmiş küçük boy (500 ml'lik) kaynak sularının mikrobiyolojik analizleri yapılmıştır. Bu amaçla 5 farklı markadan toplam 300 şişe kaynak suyu Aydın İli sınırlarında bulunan yerleşim birimlerinden toplandıktan sonra, 22° ve 37°C'lerde Toplam Heterotrofik Bakteri (HTB), toplam koliform, Pseudomonas spp. sayıları ile E. coli ve Salmonella spp. varlığı yönünden araştırılmıştır. Çalışmada HTB sayılarını tespit etmek amacıyla Plate Count Agar (PCA; Oxoid, CM325) petrilerine dökme plak yöntemiyle uygun örnek dilüsyonlarından ekimler yapılmış ve petriler 22°C ve 37°C'lerde sırasıyla 2-3 gün ve 1 gün boyunca inkübe edilmişlerdir. Toplam Koliform bakterilerin belirlenmesinde En Muhtemel Sayı (EMS) tekniği kullanılmıştır. E. coli izolasyonunda ise EMS tekniğinde pozitif reaksiyon veren örneklerde İMVİC testleri uygulanmıştır. Salmonella spp. izolasyonunda şişelenmiş kaynak suyu örneklerinin Tetratiyonat Broth ve Selenit Sistein Broth besi yerlerinde sırasıyla 370C'de 24 saat ve 420C'de 24 saat ön zenginleştirme işlemleri yapıldıktan sonra örnekler XLD agara geçilmiş ve 370C'de 24 saat inkübe edilmesini takiben, şüpheli kolonilerden biyokimyasal testler yapılarak Salmonella spp. varlığı araştırılmıştır. Pseudomonas spp. sayıları ise CFC selektif agar suplementi ilave edilmiş Pseudomonas Agar Base besiyerlerine yapılan inekulasyonu takiben petrilerin 25°C'de 24-48 saat inkubasyonu sonucu şüpheli kolonilerin sayımı ile elde edilmiştir. Çalışmanın sonucunda toplanılan 5 farklı marka için 22° ve 37°C'lerde HTB prevalensi sırasıyla % 46,7- % 61,7 ve %40- %70 olarak bulundu. Ortalama HTB değerleri ise 22°C için 7,94x10 kob/ml ile 4,66x102 kob/ml arasında değişirken bu değerler 37°C için 9,40x10 kob/ml ile 5,02x102 kob/ml arasında belirlenmiştir. Örneklerin hiç birisinde E. coli, Salmonella spp. ve Koliform grubu bakteriye rastlanılmamış olup markalar arası Pseudomonas spp. prevalensi %18,3 ile %35 arasında değişmiştir. Farklı markalardan elde edilen ortalama Pseudomonas spp. değerleri ise 1,94x10 kob/ml ile 5,63x10 kob/ml arasında bulunmuştur. Sonuç olarak farklı markalardan alınan örneklerde E. coli, Salmonella spp. ve Koliform grubu bakterilerin bulunması su numunelerinin fekal bir kontaminasyona maruz kalmadığını gösterirken, bulunan yüksek ve çeşitlilik gösteren HTB sayıları dolum sırası ve sonrası kontaminasyon ile raf ömrü boyunca bekleme sırasında şekillenen çoğalma durumu ile ilişkilendirilmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the microbiological quality of bottled spring water sold in Aydın Province. A total of 300 500 ml bottled water samples belonging to 5 different brands were investigated for their Heterotrophic Plate Count (HPC) at 22°C and 37°C, the numbers of Pseudomonas spp. and coliforms. In addition, the prevalences of E. coli and Salmonella spp. were determined. The HPC level of the samples were determined by plating out appropriate dilutions of samples onto Plate Count Agar (PCA) and incubating the plates at 22°C and 37°C?for 2-3 days and 1 day, respectively. The Most Probable Number (MPN) Technique was used to determine coliforms. For determination of E. coli, IMVIC tests were applied to samples which gave positive reaction at MPN technique. Salmonella spp. presence was determined by inoculating each water sample into tetrathionate (TT) and selenite cystine (SC) broths as enrichment. They were then incubated overnight at 37°C and 42°C, respectively. Inoculated broths were subsequently plated for isolation on xylose lysine desoxycholate (XLD) agar, then incubated overnight at 37°C. Suspected colonies were confirmed by biochemical tests. The number of Pseudomonas spp. was determined by plating water samples on CFC supplemented Pseudomonas agar base and incubating for 24-48 hours at 25°C. The results showed that the prevalences of HPC for incubation at 22°C and 37°C were ranging between 46.7% and 61.7%, and 40% and 70%, respectively. The mean numbers of HPC were ranging between 7.94x10 cfu/ml and 4.66x102 cfu/ml for incubation at 22°C, and 9.40x10 cfu/ml and 5.02x102 cfu/ml for incubation at 37°C. No E. coli, Salmonella spp. ve colifroms were determined in any of the bottled spring water samples. The prevalences of Pseudomonas spp. in different brands of bottled water samples were ranging between 18.3% and 35%. The mean numbers of Pseudomonas spp. were ranging between 1.94x10 cfu/ml and 5.63x10 cfu/ml in different brands of bottled water examined. As a result, bottled water samples of 5 different brands did not have E. coli, Salmonella spp. and coliforms which indicated that no fecal contamination occurred during processing and post processing period. However, in some cases, HPC of water samples were found to be high which may have resulted from proliferation during prolonged storage and, to a lesser extent, contamination during processing and post-process period.