Türkiye'de sanayisizleşme ve sanayisizleşmenin belirleyicileri: ARDL yaklaşımı ve ayrıştırma analizi
De-industrilaziton in Turkey and the determinants of de-industrialization: ARDL approach and decomposition analysis
Yazar: YUNİS DEDE
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE TAHSİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisadi Gelişme ve Uluslararası İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: ARDL Eşbütünleşme Testi = ARDL Cointegration Test ; Ekonomik gelişmeler = Economic developments ; Endüstri sektörü = Industry sector ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Sanayisizleşme = Deindustrialization ; Sektörel yapısal değişim = Sector structural changing

Özet:
Bu çalışmada 1990-2018 yılları için Türkiye ekonomisinde sanayisizleşmenin varlığı test edilmekte ve belirleyicileri araştırılmaktadır. Sanayisizleşmenin 2 temel göstergesi olarak kabul edilen imalat sanayi katma değer ve istihdam paylarındaki azalmalar, günümüzde ülkelerin birer hizmet ekonomilerine dönüşmelerine neden olarak birçok ekonomik ve sosyal sorunu beraberinde getirmektedir. Bu bakımdan dönem içinde meydana gelen bu azalmaların ve belirleyicilerinin tespit edilmesi ortaya çıkabilecek ekonomik sorunlar için önem arz etmektedir.
Çalışmanın ilk bölümünde yapısal dönüşüm, kalkınma ve sanayileşme tartışmaları temel alınarak sanayisizleşmeye yönelik literatür gözden geçirilmekte ve teorik çerçeve sunulmaktadır. İkinci bölümde imalat sanayinin gelişimi ve değişimi çeşitli göstergeler dikkate alınarak incelenmekte sanayisizleşme eğilimleri alt dönemler dahilinde belirlenmeye çalışılmaktadır. Üçüncü ve dördüncü bölümde ilk 2 bölümde bahsedilen bilgiler temelinde sanayisizleşmenin varlığı test edilmekte ve belirleyicileri tespit edilmeye çalışılmaktadır.
Çalışmada, Türkiye ekonomisinde sanayisizleşme eğiliminin yalnızca istihdam bakımından ortaya çıktığı sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda bu sonuçtan ve ampirik bulgulardan yola çıkılarak istihdamda sanayisizleşme eğiliminin çoğunlukla kalkınma ve yapısal dönüşüm sürecinin doğal bir sonucu olarak verimlilik artışlarından kaynaklandığı ortaya çıkmıştır.

Abstract:
In this study is tested for the existence of de-industrialization in Turkish economy for the period 1990-2018 and is try to analyze the determinants of de-industrialization. The decrease in the manufacturing industry value added and employment shares are accepted as the two main indicators of de-industrialization whereas causes many economic and social problems with the country, by transforming the countries into service economies. In this regard, to analyze the causes and determinants of the decrease in the share of value added and employment is an important fact to define the dimensions of emerging economic problems.
In the first section of the study, based on the relevant discussions on structural transformation, economic development and industrialization, the literature on de-industrialization would be reviewed and the given theoretical framework would be defined. In the second section, the evolution and change of the manufacturing industry in Turkey is examined by taking into account various indicators and the de-industrialization tendencies are tried to be determined within the sub-periods. In the third and fourth sections, the validity of de-industrialization is tested based on the framework defined in the first sections and the determinants of the de-industrialization is tried to be analyzed empirically.
In the study, it is found out that the de-industrialization tends to occur in Turkish economy in terms of employment. At the same time, based on this result and the empirical findings, it has been revealed that the tendency of de-industrialization in employment is mostly due to productivity increases as a natural result of the economic development and structural transformation process.