Anksiyete duyarlılığı ile bilinçli farkındalık arasındaki ilişki
The relationship between anxiety sensitivity and conscious awareness
Yazar: BÜŞRA ODABAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA DUYGU KAYA YERTUTANOL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete duyarlılığı = Anxiety sensitivity ; Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Depresyon = Depression ; Duyarlılık = Sensitivity ; Kaygı = Anxiety ; Ölçekler = Scales

Özet:
Anksiyete duyarlılığının panik bozukluk başta olmak üzere depresyon, obsesif kompulsif bozukluk, sosyal anksiyete gibi bir çok psikopatoloji ile ilişkisi olup bu rahatsızlıkların ortaya çıkmasına neden olabilecek bir risk faktörüdür. Bu çalışmada psikolojik rahatsızlıklar için risk faktörü olan anksiyete duyarlılığı ile bilinçli farkındalık arasındaki ilişkisini incelemiştir. Araştırma Türkiye'de yaşayan on sekiz yaş ve üstü 313 katılımcı ile çevrimiçi olarak gerçekleştirilmiş kesitsel bir çalışmadır. Katılımcılara "Demografik Bilgi Formu", "Anksiyete Duyarlılığı İndeksi Ölçeği", "Bilinçli Farkındalık Ölçeği", "Beck Anksiyete Ölçeği" ve "Beck Depresyon Ölçeği" uygulanmıştır. Toplanan veriler SPSS 26 (Statistical Package for the Social Sciences) paket programı ile analiz edilmiştir. 
Araştırma sonuçlarına göre; anksiyete duyarlılığı ve bilinçli farkındalık ile cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim ve çalışma durumları arasında anlamlı bir fark bulanmamıştır. Bununla beraber anksiyete duyarlılığı ile depresyon düzeyi (r= 0,491 p< 0,001)  ve anksiyete düzeyi (r= 0,521 p< 0,001) arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki varken bilinçli farkındalık ile depresyon düzeyi (r= -0,491 p< 0,001) ve anksiyete düzeyi (r= -0,453 p< 0,001)  arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Anksiyete ve depresyon düzeyleri bilinçli farkındalık düzeyi varyansının %26,7'sini açıklamaktadır. Son olarak anksiyete duyarlılığı ve bilinçli farkındalık arasında negatif yönde (r = -0,283, p< 0,001) anlamlı bir ilişki tespit edilip anksiyete duyarlığı düzeyinin bilinçli farkındalık düzeyi varyansının %5,6'sını açıkladığı bulunmuştur.
Bu çalışma, çeşitli psikolojik rahatsızlıklara zemin hazırladığı bilinen yüksek anksiyete duyarlılığı ile psikolojik bir müdahale alanı olabilecek bilinçli farkındalık arasındaki ilişkiyi incelemiş olup bilinçli farkındalığı artıracak yaklaşımların önemine vurgu yapmıştır.

Abstract:
Anxiety sensitivity is associated with many psychopathologies such as panic disorder, depression, obsessive compulsive disorder, and social anxiety and is a risk factor that may cause these disorders to occur. This study examined the relationship between anxiety sensitivity, which is a risk factor for psychological disorders, and mindfulness. The research is a cross-sectional study conducted online with 313 participants aged eighteen and older living in Turkey. "Demographic Information Form", "Anxiety Sensitivity Index Scale", "Conscious Awareness Scale", "Beck Anxiety Scale" and "Beck Depression Scale" were applied to the participants. The collected data were analyzed with the SPSS 26 (Statistical Package for the Social Sciences) package program.
According to the research results; No significant difference was found between anxiety sensitivity and mindfulness and gender, age, marital status, education and employment status. On the other hand, while there is a significant positive correlation between anxiety sensitivity and depression level (r= 0.491 p< 0.001) and anxiety level (r= 0.521 p< 0.001), mindfulness and depression level (r= -0.491 p< 0.001) and anxiety level (r= -0.453 p< 0.001), there was a significant negative correlation between Anxiety and depression levels explain 26.7% of the variance of mindfulness level. Finally, a significant negative (r = -0.283, p< 0.001) relationship was found between anxiety sensitivity and mindfulness, and it was found that the anxiety sensitivity level explained 5.6% of the mindfulness level variance.
This study examined the relationship between high anxiety sensitivity, which is known to pave the way for various psychological disorders, and mindfulness, which can be a psychological intervention area, and emphasized the importance of approaches to increase mindfulness.