İki uçlu bozukluk ve tek uçlu depresyon tanısıyla izlenen hastalarda erken dönem uyumsuz şemaların işlevselliğe etkisi
The effective of early maladaptive schemas on functioning among patients diagnosed bipolar disorder and unipolar depression
Yazar: YAĞMUR SUADİYE DALĞIÇ
Danışman: DOÇ. DR. GÖKAY ALPAK
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression

Özet:
Bu araştırmada  iki uçlu bozukluk ve tek uçlu depresyonu  olan bireylerin erken dönem uyumsuz şemaları ile bu şemaların hastaların işlevselliği üzerindeki rolü incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini iki uçlu bozukluk ve tek uçlu depresyon depresyon tanısı almış 60 psikiyatri hastası ile psikiyatrik rahatsızlığı olmayan 30 normal birey oluşturmaktadır.  Araştırmada katılımcıların erken dönem uyumsuz şemaları Young Şema Ölçeği- Kısa Form, işlevsellik düzeyleri Global Değerlendirme Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Ayrıca hastaların ve sağlıklı kontrollerin sosyo-demografik verilerinin kaydedildiği bir form kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda tek uçlu depresyon hastalarının iki uçlu bozukluk ve kontrol grubuna göre duygusal yoksunluk, karamsarlık, sosyal izolasyon, duygusal baskılama, bağımlılık, kendini feda, cezalandırılma ve tehditler karşısında dayanıksızlık puanları,  iki uçlu bozukluk hastalarının da kontrol grubuna göre başarısızlık, bağımlılık, terk edilme ve kusurluluk puanlarının anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır (p<.05). Hastaların birbirlerinden farklı oldukları ve işlevsellik düzeyleri üzerinde etkili şemalar;  iki uçlu bozukluk hastaları için başarısızlık, bağımlılık, kusurluluk ve tek uçlu depresyon hastaları için ise duygusal yoksunluk olmuştur. Sonuç olarak iki uçlu bozukluk hastalarında düşük kendilik algısına işaret eden şemaların belirgin olduğu ve bunların hastaların işlevsellikleri üzerinde belirleyici olabileceği ortaya çıkmıştır. Tek uçlu depresyon hastalarının  bilişsel üçlü kapsamında olumsuz inanç ve emosyonel anılarına işaret eden şemaları olduğu ve diğerlerinden farklı olarak duygusal ihtiyaçlarının işlevselliklerini etkileyebileceği düşünülmüştür.

Abstract:
In this study, early maladaptive schemas and the role of these schemes on the functioning of patients with bipolar and unipolar depressive disorder were examined. The sample of this study is formed by 60 psychiatric patients who were diagnosed with bipolar disorder and unipolar depression disorder and 30 normal individuals. In the study,  early maladaptive schemes of the participants was assessed with Young Schema Questionnaire- Short Form  and  level of functioning was assessed with the Global Assessment Scale.A socio demographic form which includes the related variables of healty controls and patients was used.According to the results of the analyzesin patients with unipolar depression, compared to bipolar disorder and the control groupemotional deprivation, pessimism, social isolation, emotional inhibition, dependence, self-sacrificing, punitiveness and vulnerability to harms points; bipolar patients compared to control group failure, dependence, abondonment and defectiveness scores were significantly higher.The schemas which patients being different from each other and effective on functional levels, failure, dependence and defectiveness were for patients with bipolar disorder; emotional deprivation was for patients with unipolar depression disorder. Consequently, it was apparent the scheme pointing to low self-perception in patients with bipolar disorder and has emerged that these could be decisive on the functioning of patients. In patients with depression disorder indicating that negative beliefs and emotional memories schemes within the scope of the cognitive triple have emerged and unlike the others emotional needs of these patients are considered may affect functionality.