1980 sonrası disiplinlerarası sanat bağlamında ekfrasis örneği olarak diorama'nın ifade edilişi
Expression of diorama as an example of  ekphrasis in the context of interdisciplinary art after 1980
Yazar: ÖZLEM ABAY
Danışman: DOÇ. ÜLFET ILGAZ ÖZGEN TOPCUOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Dante = Dante ; Diorama = Diorama ; Ekfrasis = Ekphrasis ; Mimari = Architectural ; Mimari eserler = Architectural works ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Sanat = Art ; Sanat eserleri = Artistic works ; İlahi Komedya = Divine Comedy

Özet:
13. yy'ın ikinci yarısında, Dante Alighieri tarafından kaleme alınmış olan İlahi Komedya günümüzde hâlen ilham kaynağı olmaya devam etmektedir. İlahi Komedya' nın yazıldığı yüzyılda da hem mimari hem plastik sanatlarda eserler üretilmiştir. Romantik akımın önemli temsilcilerinden olan Augusté Rodin, William-Adolphé Bouguereau, Paul Rubens, William Blake bu sanatçılardan yalnızca birkaçıdır. Bununla birlikte edebi bir metin olarak irdelendiğinde İlahi Komedya üç bölümden oluşmaktadır. Bu bölümler sırasıyla; cehennem, araf ve cennettir. Yazım türü olarak kantolarla ortaya konan eser, okuyucusuna ütopik bir evren sunmaktadır. İçerisinde bulunan bu üç bölüm İtalyan dilbilimci, şair Dante Alighieri tarafından katmanlarla ifade edilmiştir. Yukarıya ve aşağıya doğru olan bu katmanlar, dokuz basamakla cennete uzanırken dokuz basamakla da cehenneme inilmektedir. Arada kalan kısım ise etimolojik olarak Arapçaya dayanan 'Araf' kelimesi ifade ettiği biçimde cennet ile cehennem arasındaki bölüm olarak nitelendirilmiştir. İlahi Komedya yazınsal bir metnin ötesinde konstrüktivist yapısıyla mekânsal olarak da okuyucuda felsefi bir anlam içermektedir. Bu konstrüktivist yapı Danteum projesinde ekfrasis bağlamında mimar Terragni' ye yardımcı ögeler sunmuştur. Tezin içeriğini de oluşturan ekfrasis kavramı ilk bölümlerde ana ve alt başlıklarla tarihsel süreciyle birlikte ele alınmıştır. 
Üçüncü bölümde ise ekfrasisle de ilintili olarak kurgusal mekânın ilk örneklerinden olan dioramaya giriş yapılıp beraberinde tanımı, izleyici deneyimleri ve dioramanın çeşitleri alt başlıklarda konulara ayrıştırılarak örnekleyici bir biçimde aktarılmıştır. Tezin son bölümünde ise ekfrasis kavramı ile bir bağlam oluşturularak uygulama çalışmalarına yer verilmiştir. Tezin bütününde ulaşılması hedeflenen temsili mekân, dil, görsel ve temsil akademik araştırma ve kaynaklarla ele alınmıştır. 

Anahtar kelimeler: Dante Alighieri, Ekfrasis, İlahi Komedya, Mimari, Diorama.

Abstract:
The inspiration still remains in the Divine Comedy, penned by Dante ghieri, in the second of the 13th century. We produced both in the architectural and plastic arts when the summer divine Comedy was written. Auguste, William-Adolphé Bouguer, William-Adoléphé Bouguer, Blake, who belong to the romantic product, are just a few of these artists. When examined together as a literary text, it consists of three parts consisting of the Divine Comedy. This neighborhood; hell, purgatory and heaven. The work, which emerged with cantos as a type of writing, presents a utopian universe to its reader. These three parts in it were expressed in layers by the Italian linguist and poet Dante Alighieri. While these layers, which are up and down, reach heaven with nine steps, they descend to hell with nine steps. The part in between is described as the part between heaven and hell, as the word 'purgatory', which is etymologically based on Arabic. Beyond a literary text, Divine Comedy also contains a philosophical meaning for the reader with its constructivist structure. This constructivist building provided auxiliary elements to the architect Terragni in the context of ekphrasis in the Danteum project. The concept of ekphrasis, which also constitutes the content of the thesis, is discussed in the first chapters with its historical process with main and sub-titles. 
In the third chapter, the diorama, which is one of the first examples of the fictional space, is introduced in relation to ekphrasis, and its definition, audience experiences and types of dioramas are divided into sub-titles in an exemplary way. In the last part of the thesis, a context was created with the concept of ekphrasis and application studies were included. The representative space, language, visual and representation aimed to be reached throughout the thesis have been handled with academic research and resources.
Keywords: Dante Alighieri, Ekphrasis, Divine Comedy, Architecture, Diorama.