Açık ve kapalı alanda antrenman yapan adölesan sporcuların D vitamini durumlarının değerlendirilmesi
Assesment of serum vitamin D status of adolesence athletes that training indoor and outdoor
Yazar: NEŞE CEYLAN ZENGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜHEYLA AYLİN BÜYÜKKARAGÖZ
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antrenman = Training ; Açık alanlar = Open spaces ; Ergenler = Adolescents ; Kalsiyum = Calcium ; Kapalı alanlar = Closed spaces ; Kolekalsiferol = Cholecalciferol ; Paratiroid hormon = Parathyroid hormone ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
D vitamini yetersizliği veya eksikliği tüm dünyada yaygın olarak görülen bir sağlık problemidir. Özellikle büyüme ve gelişme döneminde olan adolesan sporcular için D vitamini büyük bir önem taşımaktadır. Bu çalışma Ekim- Aralık 2017 tarihleri arasında, Düzce Belediye Gençlik ve Spor Kulübünden, herhangi bir kronik hastalığı olmayan, 12-18 yaş arası gönüllü 38 adolesan erkek futbol ve basketbol oyuncuları üzerinde yürütülmüştür. Çalışma, spor yapılan yerin (açık alan ve kapalı alan) D vitamini durumuna etkisinin olup olmadığının saptanması amacıyla planlanmıştır. D vitamini düzeyi <12 ng/ml D eksiklik, 12-20 ng/ml arası yetersizlik ve >20ng/ml optimal olarak değerlendirilmiştir.  Sporcuların genel özelliklerini, antrenman durumlarını ve güneşlenme süresi gibi konuları içeren anket formu uygulanmıştır. Besin tüketim sıklığı ile günlük enerji, makro ve besin ögeleri alımları saptanmıştır. Sporcuların vücut ağırlıkları, boy uzunlukları ve deri kıvrım kalınlıkları ölçülmüş, D vitamini, serum kalsiyum ve paratiroid hormon (PTH) değerleri kanda bakılmıştır. Kanda D vitamini düzeyini; spor yapılan yer (açık veya kapalı olma), mevsimler(sonbahar, kış, ilkbahar, yaz, güneş görme süresi), açık havada vakit geçirme, deniz tatili yapma gibi faktörler etkilemektedir. Sporcuların D vitamini düzeyleri yaz sonrası Ekim ayı içerisinde bakılmıştır. Futbol ve basketbol oynayan sporcuların %21,1'inde D vitamini yetersizliği bulunmuş, basketbolcularda D vitamini eksikliği görülmezken futbolcuların %5,2'sinde D vitamini eksikliği saptanmıştır. Bu çalışmanın sonucunda açık ve kapalı alanda spor yapan bireylerin D vitamini düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0,05). Deniz tatili yapan ve güneşlenen basketbol ve futbolcuların serum 25(OH)D düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı  bir farklılık bulunamamıştır ( p>0,05).

Anahtar Sözcükler: Adolesan Sporcu, D vitamini, Kalsiyum, Parathormon, PTH, 25(OH)D.

Abstract:
Vitamin D deficiency/insufficiency is a common health problem all over the world. Especially considering adolescent athletes who are in the period of growth and development, the effect of vitamin D become more an of an issue.This study has been conducted on thirty eight adolescence male basketball and football player from Düzce Belediye ve Gençlik Spor Kulübü. Subjects aged between 12-17 years and none of them have any chronic illness. Athletes who do not use any vitamin D supplement and cigarette and have not any sports injury were included in the study.In this study, it was aimed to determine the effect of sports area on vitamin D status of athletes. Vitamin D level that <12 ng/ml is deficiency, 12-20ng/ml is insufficiency and > 20ng/ml is optimal considered.The survey which contains demographic informations, training conditions and sunbathing durations applied for athletes. Food frequency questionnare has been taken from athletes.Anthropometric measurements (height, weight and skinfold measurement) has been done. Serum calcium, vitamin D and parathyroidhormone was measured from athletes' blood samples. Vitamin D status in serum is affected from seasons(winter, autumn, spring, summer, sunshine), sports area(indoor and outdoor), spending time in the open air and beach vacations. Vitamin D status of athletes examined in October. In basketball players, vitamin D deficiency were not detected. In football player , vitamin D deficiency is %5,2. In football and basketball players ,vitamin D insufficiency was %21,1. When players were evaluated it was concluded that there are no meaningful differences between vitamin D levels and athletes who play sports outdoor and indoor (p>0,05).There was no statistically significant difference between beach vacation and sunbathing and serum 25 (OH) D levels (p> 0,05).

Keywords: Adolescent athlete, Vitamin D, Calcium, Parathyroid hormone, PTH, 25(OH)D.