Kronik hastalığı olan bireylerde akılcı ilaç kullanımının sağlık anksiyetesi ve siberkondri ile ilişkisi
Relationship of rational drug use with health anxiety and cyberchondria in individuals with chronic diseases
Yazar: AHMET KALMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜNİRE TEMEL
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; Anksiyete = Anxiety ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Sağlık anksiyetesi = Health anxiety ; Siberkondri = Cyberchondria ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review

Özet:
Bu çalışmada kronik hastalığı olan ve olmayan bireylerde akılcı ilaç kullanımı, sağlık anksiyetesi ve siberkondri arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amaçlandı. Araştırma Kasım 2020-Nisan 2021 tarihleri arasında Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Hastanesi Günübirlik Tedavi Servisine başvuran 18-65 yaş aralığında 100 kronik hastalığa sahip birey ve 105 kronik hastalığı olmayan birey ile yürütüldü. Veriler Hasta Bilgi Formu, Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği, Sağlık Anksiyetesi Ölçeği ve Siberkondri Ciddiyet Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme ile toplandı. Kronik hastalığı olanların Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği puan ortalaması 37,42±4,63; Sağlık Anksiyetesi Ölçeği puan ortalaması 20,92±9,97; Siberkondri Ciddiyet Ölçeği puan ortalaması 79,13±23,32 idi. Kronik hastalığı olmayanların Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği puan ortalaması 37,28±3,66; Sağlık Anksiyetesi Ölçeği puan ortalaması 15,83±5,86; Siberkondri Ciddiyet Ölçeği puan ortalaması 82,33±20,90 idi. Her iki grupta da Akılcı İlaç Kullanım düzeyleri yeterli idi. Kronik hastalığı olanların Sağlık Anksiyetesi düzeyi daha yüksekti (p<0.05). Kronik hastalığı olmayanların Siberkondri 'Aşırılık' ve Siberkondri 'Doktora Güvensizlik' düzeyi daha yüksekti (p<0.05). Kronik hastalığı olanların medeni duruma göre Siberkondri 'Aşırılık' düzeyleri arasında; çalışma durumuna göre Siberkondri 'Aşırı Kaygı' ve 'Aşırılık' düzeyleri arasında; eğitim durumuna göre Siberkondri  'Aşırılık' düzeyleri arasında fark vardı (p<0.05).  Kronik hastalığı olanların ilaç kullanım sürelerine göre Siberkondri 'Doktora Güvensizlik' düzeyleri arasında; sağlık kurumu/hekime başvuru sıklığına göre 'Sağlık Anksiyetesi düzeyleri arasında fark vardı (p<0.05). Kronik hastalığı olmayanların eğitim durumuna göre 'Akılcı İlaç Kullanım düzeyleri, Siberkondri düzeyleri ve siberkondri 'Aşırılık' düzeyleri arasında fark vardı. (p<0.05). Kronik hastalığı olmayanların sağlık kurumu/hekime başvuru sıklığına göre 'Akılcı İlaç Kullanımı düzeyleri arasında fark vardı (p<0.05). Her iki grupta da Sağlık Anksiyetesi ile Siberkondri düzeyleri arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki bulundu (p<0.05). Kronik hastalığı olmayanların Akılcı İlaç Kullanımı ile Sağlık Anksiyetesi düzeyleri arasında negatif yönlü çok zayıf bir ilişki bulundu. Kronik hastalığı olmayanların Akılcı İlaç Kullanımı ile Siberkondri 'İçini Rahatlatma' düzeyleri arasında negatif yönlü çok zayıf bir ilişki bulundu (p<0.05).

Abstract:
In this study, it was aimed to evaluate the relationship between rational drug use, health anxiety and cyberchondria in individuals with and without chronic disease. The research was carried out with 100 individuals with chronic disease and 105 individuals without chronic disease, aged between 18-65 years, who applied to Tekirdağ Namık Kemal University Hospital Daily Treatment Service between November 2020-April 2021. Data were collected through face-to-face interviews using the Patient Information Form, the Rational Drug Use Scale, the Health Anxiety Scale and the Cyberchondria Severity Scale. Rational Drug Use Scale mean score of those with chronic disease was 37.42±4.63; Health Anxiety Scale mean score was 20.92±9.97; Cyberchondria Severity Scale mean score was 79.13±23.32. Rational Drug Use Scale mean score of those without chronic disease was 37.28±3.66; Health Anxiety Scale mean score was 15.83±5.86; Cyberchondria Severity Scale mean score was 82.33±20.90. Rational drug use levels were sufficient in both groups. Health Anxiety level was higher in those with chronic disease (p<0.05). Cyberchondria 'Excessiveness' and Cyberchondria 'Doctor Distrust' levels were higher in those without chronic disease (p<0.05). According to the marital status of those with chronic disease, Cyberchondria 'Extreme' levels are; between Cyberchondria 'Extreme Anxiety' and 'Extremeness' levels according to working status; There was a difference between Cyberchondria 'Extreme' levels according to education level (p<0.05). According to the duration of drug use of those with chronic diseases, Cyberchondria 'Doctor Distrust' levels are; There was a difference between 'Health Anxiety levels' according to the frequency of referral to the health institution/physician (p<0.05). There was a difference between 'Rational Drug Use levels, Cyberchondria levels and cyberchondria 'Extreme' levels according to the education level of those without chronic disease. (p<0.05). There was a difference between 'Rational Drug Use' levels according to the frequency of referral to the health institution/physician of those without chronic disease (p<0.05). In both groups, a weak positive relationship was found between Health Anxiety and Cyberchondria levels (p<0.05). A very weak negative relationship was found between Rational Drug Use and Health Anxiety levels of those without chronic diseases. A very weak negative relationship was found between Rational Drug Use and Cyberchondria 'Peace of Mind' levels of those without chronic diseases (p<0.05).