Mimarlık ve yabancılaşma olgusu bağlamında kentsel bir okuma: İstanbul örneği
An urban reading in the context of architecture and alienation: Istanbul city
Yazar: ŞEHRİBAN ÇELEBİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EBRU ÖZEKE TÖKMECİ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Tarihi ve Kuramı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Yabancılaşma olgusu üzerinden kentsel bir okuma yapmak ve günümüz kentselliği içinde üretilen mimari ürünleri bu bağlamda incelemek bu çalışmanın temel motivasyonlarından biri olmuştur. Eleştiriyi yabancılaşma gibi eski olduğu düşünülen bir kavram üzerinden yürütmeye çalışmak yabancılaşmanın yabancılaşmasına uğradığımız postmodern zamanların duygu ve düşünce biçimlerine, belki de bir karşı duruşta bulunarak sorunun esasına bakmak niyetiyledir. Konuya modern-postmodern bağlamında değil Marks'ın diyalektik tarihsel materyalist düşünme yöntemi bağlamında bakılmıştır. Bu, olgulara ilişkisellik ve dönüşüm potansiyelleri ile birlikte yaklaşılmasını sağlayan bir anlayıştır. Varlığın ayrılmaz bir parçası olarak ütopya da bu araştırmanın temel düşünce eksenlerinden birini oluşturmuştur.Yabancılaşma ve mimarlığa dair tarihsel ve düşünsel bir analizin ardından çalışma İstanbul bağlamında bir günümüz kenti okuması ile son bulmuştur. İstanbul'un diğer dünya kentlerinden ayrılmadığına ve ürettiği görünümlerin yabancılaşmış toplumsal ilişkilerin biçimsel tezahürleri olarak sermayenin tasarımları olabileceğine değinilmiştir. Fetişizm ve İstanbul içeriklerinden yeni bir bağlam olarak sunulmaya çalışılan Fetis(h)stanbul nitelemesi, günümüz İstanbul imgesi üzerinden yaratılan benzer adlandırmalara bir atıf yapmak amacıyla öne sürülmüş ve bir gerçeklik olarak ortada duran ve türlü başkentlik biçimlerine konu olan kent Yanılsamanın Başkenti olarak değerlendirilerek çalışma tamamlanmıştır.

Abstract:
To make an urban reading on the phenomenon of alienation and analysis architecture produced in today?s urbanity in this context has been one of the main motivations of this study. The criticism running on an old concept like alienation is perhaps against the forms of feeling and thought of postmodern times to look at the basis of the problem. The subject examined not in the context of modern-postmodern but in the context of Marx?s method of dialectical and historical materialism. This is an understanding that approaching the facts relational along with the potentials for changes. Utopia being an integral part of asset constituted one of the main axes of the idea of this research.Following an historical and intellectual analysis of alienation and architecture the study ended with the reading of today?s city in the context of Istanbul. Mentioned that Istanbul cannot be separated from other world cities and being formal appearance of alienated social relations, its views can be named as the design of capital. Suggestion Fetis(h)stanbul which is tried to be presented as a new context from the contents of fetishism and Istanbul, aimed to refer to similar portmanteaus created on the image of today?s Istanbul and, as a reality that lies ahead and being subject to various forms of capital city, the study concluded naming the city Capital of Illusion.