Nazal septum perforasyonu modelinde sürfaktanın, nazal septum perforasyonu ve septum mukozasında yara yeri iyileşmesi üzerine etkinliğinin araştırılması (deneysel çalışma)
Investigating the effect of surfactant on nasal septum perforation and septal mucosal wound healing in a nasal septum perforation model (experimental study)
Yazar: SİNAN KIR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKİF ALAN ; DOÇ. DR. HİLAL YÜCEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Nazal septum = Nasal septum ; Pulmoner sürfaktanlar = Pulmonary surfactants ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Amaç: Ratlarda oluşturulan deneysel nazal septal perforasyon modelinde, sürfaktanın nazal septum mukozasındaki yara yeri iyileşmesi üzerine olası etkisinin araştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada 28 adet yetişkin dişi Wistar Albino sıçan kullanıldı. Sıçanlar 7'şer denekten oluşan 4 gruba rastgele seçildi. Kontrol grubundaki ratların nazal septumuna perforasyon oluşturulmadı. Geriye kalan gruplara dermatolojinin 2 mm çapındaki punch biyopsi aletiyle perforasyon oluşturuldu. Sham grubuna sadece antibiyotikli krem kullanıldı. Çalışma-I grubu sıçanlarına aynı gün 12 saat arayla, tekrar dozu olacak şekilde 2 kez her iki nazal kavitesine spongostana emdirilmiş 200 mg/kg dozundan sürfaktan (Curosurf®) yerleştirildi. Çalışma-II grubu sıçanlarına aynı gün 12 saat arayla tekrar dozu olacak şekilde 2 kez perforasyon kenarlarına subperikondriyal enjeksiyon yöntemi ile 200 mg/kg dozundan sürfaktan (Curosurf®) enjekte edildi. İşlem sonrası 14 gün boyunca takip edilen ratlar 15.günde sakrifiye edildi ve çıkarılan kartilajlar histopatolojik incelemeye gönderildi. Perforasyon bölgesinde epitel dejenerasyonu ve rejenerasyonu, akut ve kronik iltihabi hücrelerinin varlığı, fibroblastların varlığı, kapiller damarların varlığı, kolajenin yoğunluğu, kıkırdağın rejenerasyonu ve dejenerasyonu, granülasyon dokusu yoğunluğu, kondroblast yoğunluğu ve defektin makroskobik kapanması şeklinde parametreler tespit edilerek değerlendirmeye alındı.
Bulgular: Akut ve kronik iltihabi hücrelerin varlığı çalışma-II grubunda kontrol grubundan anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksektir ancak sham ve çalışma-I grubuna göre anlamlı (p<0.05) olarak daha düşüktür. Sham grubunda ise diğer gruplardan anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksek izlenmiştir. Çalışma-II grubu ve diğer gruplar arasında granülasyon dokusu miktarı, kondroblast yoğunluğu, kıkırdak rejenerasyonu miktarı, epitel rejenerasyonu miktarı, fibroblast miktarı istatiksel olarak anlamlı (p<0.05) farklılık göstermiştir ve çalışma-II grubunda daha yüksek izlenmiştir. Sham grubu ve diğer gruplar arasında kıkırdak dejenerasyonu miktarı, epitel dejenerasyonu miktarı istatiksel olarak anlamlı (p<0.05) farklılık göstermiştir ve sham grubunda daha yüksek izlenmiştir.  Çalışma-II grubunda perforasyonun makroskobik kapanma oranı kontrol grubu dışında diğer gruplardan anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksektir. Kolajen yoğunluğu miktarı ve kapiller damarların varlığı gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı (p>0.05) farklılık göstermemiştir.
Sonuç: Subperikondriyal enjeksiyon yöntemiyle sürfaktan uyguladığımız çalışma-II grubunda; granülasyon dokusu miktarı, kondroblast hücre sayısı, kıkırdak rejenerasyonu, epitel rejenerasyonu ve fibroblast miktarı gibi yara iyileşmesini olumlu yönde etkileyen faktörlerin diğer gruplara göre daha yüksek olması, akut ve kronik inflamatuar hücre sayılarının ise düşük olması sürfaktanın nazal septum mukozası üzerinde yara yeri iyileşmesini artırıcı yönde etki edebileceğini göstermektedir.

Anahtar kelimeler: Nazal septal perforasyon, sürfaktan, yara iyileşmesi.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the possible effect of surfactant on wound healing in the nasal septum mucosa in an experimental nasal septal perforation model in rats.
Materials and Methods: In the study, 28 adult female Wistar Albino rats were used. The rats were randomly selected into 4 groups of 7 rats each. The nasal septum of the rats in the control group was not perforated. The remaining groups were perforated with a 2 mm diameter punch biopsy tool of dermatology. Only antibiotic cream was used in the sham group. In the rats of the study-I group, a 200 mg/kg dose of surfactant (Curosurf®) impregnated with spongostane was placed in both nasal cavities twice at 12-hour intervals on the same day. Study-II group rats were injected with surfactant (Curosurf®) at a dose of 200 mg/kg by subperichondrial injection method to the perforation edges twice at 12 hours intervals on the same day. The rats were sacrificed on the 15th day and the cartilages were sent for histopathological examination. Parameters such as epithelial degeneration and rege-neration, presence of acute and chronic inflammatory cells, presence of fibroblasts, presen-ce of capillary vessels, density of collagen, regeneration and degeneration of cartilage, gra-nulation tissue density, chondroblast density and macroscopic closure of the defect were determined and evaluated.
Results: The presence of acute and chronic inflammatory cells was significantly (p<0.05) higher in the study-II group than in the control group, but significantly (p<0.05) lower than in the sham and study-I groups. In the sham group, it was significantly (p<0.05) higher than the other groups. The amount of granulation tissue, chondroblast density, amo-unt of cartilage regeneration, amount of epithelial regeneration, amount of epithelial regene-ration, amount of fibroblast showed a statistically significant (p<0.05) difference between the study-II group and the other groups and was higher in the study-II group. The amount of cartilage degeneration, the amount of epithelial degeneration showed a statistically signi-ficant (p<0.05) difference between the sham group and the other groups and was higher in the sham group.  The macroscopic closure rate of perforation in the study-II group was significantly (p<0.05) higher than the other groups except the control group. The amount of collagen density and the presence of capillary vessels did not differ significantly (p>0.05) between the groups.
Conclusion: In the study-II group, in which we applied surfactant by subperic-hondrial injection method, factors that positively affect wound healing such as granulation tissue amount, chondroblast cell count, cartilage regeneration, epithelial regeneration and fibroblast amount were higher and acute and chronic inflammatory cell counts were lower in the study-II group compared to the other groups, indicating that surfactant may have an effect on the nasal septum mucosa to increase wound healing.

Key words: Nasal septal perforation, surfactant, wound healing.