Musculus tibialis posterior insertio özelliklerinin tuberositas ossis navicularis ve medial longitudinal ark ile ilişkisi
The relationship of tibialis posterior insertio features with tuberosity of navicular bone and medial longitudinal arch
Yazar: TURAN KOÇ
Danışman: PROF. DR. ALEV BOBUŞ ÖRS
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Düztabanlık = Flatfoot ; Kadavra = Cadaver ; Morfometri = Morphometry ; Musculus tibialis = Musculus tibialis ; Tendonlar = Tendons

Özet:
Pes planus (Düz tabanlık), ayak kubbesinin çökmesiyle beraber yürüme, koşma gibi günlük aktivitelerin yerine getirilmesini zorlaştıran yaygın olarak görülen bir deformitedir. Bahsedilen fonksiyonların düzgün bir şekilde gerçekleştirilmesi kemik, eklem ve kasların bir bütün olarak çalışmasına ve anatomik olarak sağlıklı olmasına bağlıdır. M. tibialis posterior ayak kubbesinin stabilizasyonunu sağlayan esas kasdır ve disfonksiyonu edinilmiş pes planus'un esas nedenlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Kasın, ayağın plantar yüzündeki tendon dağılım paterninin varyasyonları, morfometrisi ve ayak kubbesi ile ilişkisi tam olarak bilinmemektedir. Kubbenin oluşumuna katılan os naviculare'nin mediale taşan bölümünün morfometrisinin bu yapıyla ilişkili olduğu ileri sürülmekle birlikte yeterli kanıt bulunmamaktadır. Bu çalışmada, ayak kubbesi, m. tibialis posterior'un tendonu ve tuberositas osis navicularis'in mediale taşan bölümü arasındaki ilişkilerin ortaya çıkarılması amaçlandı.
Çalışmamızda 34 adet (15 kadın, 19 erkek) amputasyon materyali ve kadavra ayağının dorsal ve plantar yüzlerinde diseksiyonlar gerçekleştirildi. Ana tendon ve uzantılarının tüm tutunma yerleri ve bağlantıları değerlendirilip tiplendirme yapıldı. Tüm tendonlara ve medial çıkıntıya ait morfometrik ölçümler gerçekleştirildi. Ayak kubbesini değerlendirebilmek için naviküler indeks ile I. Metatarsal-Calcaneus açısı kullanılarak pes planus gruplandırılması yapıldı ve gruplar arası parametreler değerlendirildi.
Tüm ayaklarda, m. tibialis posterior tendonu uzantılarının calcaneus, os naviculare, os cuneiforme medialis ve lateralis, os cuboideum ve IV. metatarsal kemikte ve farklı kombinasyonlar ile diğer kemiklerde sonlanabildiği bulundu. Ayrıca, ayakların %73'ünde bu uzantılar ile m. flexor hallucis brevis'in, m. adductor hallucis'in ve m. peroneus longus'un tendonları arasında bağlantılar tespit edildi. Tüm ayaklarda, os naviculare'nin, belirlenen referans hattın medialine taştığı ve ana tendonda herhangi bir kesinti oluşturmadığı sonucuna varıldı. Normal ve patolojik ayak grupları arasında tendon tipleri, kas bağlantıları veya tendon uzantısı sayıları ve os naviculare'nin mediale taşan bölümünün morfometrisi açısından anlamlı bir fark tespit edilmedi. Ancak, IV. metatarsal kemiğe tutunan tendon uzantısının kesit alanının ve kalınlığının pes planus grubunda daha fazla olduğu bulundu.
Sonuç olarak, os naviculare'nin mediale taşan bölümünün morfometrisinin tendon dağılımını etkilediğine ya da ayak arkında pes planus'u kolaylaştırdığına dair her hangi bir kanıta ulaşılamadı. Kasın IV. metatarsal kemiğe tutunan tendon uzantısının boyutlarının pes planus ile ilişkili olduğuna ilişkin verilerimiz, ulaşabildiğimiz literatür için yenidir. Hem m. tibialis posterior tendonu hem de os naviculare'nin mediale taşan kısmının morfometrisinin ayak arkı ile ilişkisine dair verilerin pes planus'un klinik ve biyomekanik olarak değerlendirilmesine katkı sağlayacağı kanaatindeyiz.

Abstract:
Pes planus (Flat Foot) is a common deformity with the collapse of the arch of the foot, which makes it difficult to perform daily activities such as walking and running. The success of the performance of the mentioned functions depends on the function of bones, joints and muscles as a whole and anatomically being healthy. The tibialis posterior is the main muscle that stabilizes the arch of the foot, and its dysfunction is considered one of the main causes of acquired pes planus. Variations of the tendon distribution pattern of the muscle on the plantar surface of the foot, its morphometry and relationship with the arch has not been fully clarified. Although it is suggested that the morphometry of the medial protrusion of naviculare bone, (which is a part of the arch,) is related to this structure, there is insufficient evidence. In this study, it was aimed to reveal the relations of the arch with the tendons of the posterior tibial and the medially extending part of the tuberosity of navicular bone.
Dissections of this study are performed on the dorsal and plantar aspects of 34 formalin fixed cadaver and amputated feet (15 female, 19 male). All attachment sites and connections of the main and accessory tendons are evaluated and classified. Morphometric measurements of medial prominence and all tendons are performed. In order to evaluate the arch of the foot, the status of pes planus is grouped using the navicular index and the I. Metatarsal-Calcaneus angle, and the parameters between the groups evaluated.
It is found that tendons of posterior tibial were attaching to calcaneus, navicula, medial and lateral cuneifom, cuboid and IV. metatarsal in all feet and to the other bones with different combinations. In addition, 73% of the feet, connections were found with short flexor hallucis, adductor hallucis and long peroneus muscles. It is concluded that the bony prominence was exceeding the determined reference line and did not cause any interruption in the main tendon in all feet. No significant difference is found between the normal and pathological grups that were determined according to the classification criteria in terms of tendon types, number of muscle attachments, accessory tendons, and the morphometry of the medially exceeding bony prominence. However, it is found that the cross-sectional area and thickness of the tendon attached to the IV. metatarsal bone were higher in the flat foot groups.
In conclusion, there was no evidence that the morphometry of the medially extending part of navicula affects tendon distribution or facilitates pes planus in the arch of the foot. Our data that the dimensions of the tendon extension of the muscle attached to the IV. metatarsal bone are related to the pes planus are new to the literature available to us. We believe that the data on the relationship between the morphometry of both the tibialis posterior tendon and the medially extending part of the navicula with the arch of the foot will contribute to the clinical and biomechanical evaluation of pes planus.