Nöromüsküler hastalarda ergoterapi yaklaşımlarının aktivite ve toplumsal katılım düzeyine etkisi
The effect of occupational therapy on activity and community participation in neuromuscular patients
Yazar: ÇİĞDEM ÖKSÜZ
Danışman: DOÇ. DR. GONCA BUMİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş ve Uğraşı Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışma nöromüsküler hastalarda günlük yaşam aktivitelerini ayrıntılı olarak analiz ederek hastaların bağımsızlık düzeyini belirlemek ve ergoterapi eğitiminin hastanın aktivite ve toplumsal katılım düzeyine etkisini araştırmak amacıyla planlandı. Çalışma nöromüsküler hastalık tanısı ile takip edilen 60 hasta üzerinde yapıldı. Hastalar basit rastgele yöntem ile 30'ar kişilik iki gruba ayrıldı. İlk gruptaki hastalara hasta merkezli olarak oluşturulmuş ergoterapi eğitimi verildi ikinci grup ise kontrol grubu olarak takip edildi. Değerlendirme Uluslararası Fonksiyon, Özürlülük ve Sağlık sınıflaması (ICF)özürlülük modeli baz alınarak yapıldı. Bu modele göre vücut fonksiyonları ve yapıları, aktivite, katılım ve yaşam kalitesi değerlendirmesi yapıldı. Yorgunluğun değerlendirilmesi için Yorgunluk Şiddet Ölçeği (FSS), Günlük yaşam aktivitelerinin değerlendirilmesi için Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçümü (FIM), üst ekstremite fonksiyonelliğini değerlendirmek için Kol omuz ve el sorunları anketi (DASH), katılımı değerlendirmek için Kanada Occupational Performans Ölçümü (COPM), yaşam kalitesini değerlendirmek için ise Notthingham Sağlık Profili anketi (NHP) kullanıldı. FIM, DASH COPM değerlendirmelerine göre hastaların günlük yaşamda en çok zorlandıkları aktiviteler belirlendi. FIM ve COPM değerlendirmesine göre hastaların en çok zorlandıkları aktivitenin merdiven inip çıkma aktivitesi, DASH anketine göre ise bahçe işleri yapmak aktivitesi olduğu tespit edildi. Nöromüsküler hastaların genel anlamda alt ekstremite proksimal kas kuvveti gerektiren işlerde zorlandıkları sonucuna varıldı. Ergoterapi eğitimi sonrası yorgunluk şiddet ölçeği, FIM (kendine bakım, lokomosyon alt parametreleri puanları ve FIM toplam puanı), DASH, COPM performans ve tatmin puan farkları gruplar arasında karşılaştırıldığında tedavi grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (p<0.05). Nöromüsküler hastalarda verilen ergoterapi eğitiminin aktivite ve katılım parametrelerini olumlu olarak arttırdığı saptandı. Tedavi ve kontrol grubunda NHP toplam puanı ve alt parametreleri farkları karşılaştırıldığında ise iki ölçüm arasında anlamlı bir fark bulunamadı (p>0.05). Ergoterapi eğitiminin nöromüsküler hastalarda aktivite ve toplumsal katılım düzeyine olumlu etkisi olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study is designed to analyze the neuromuscular disease patient?s activities of daily living and to investigate the effect of activity level and social participation . 60 different types of neuromuscular patient were included to the study. Patients were divided into two groups with random sampling method. The patients in the first group were trained with client centered activity adaptation education and the second group was followed as the control group. Assessment was based on the ICF disability model. According to this model body functions and structures, activity, participation and quality of life is evaluated. Fatigue Severity Scale (FSS) for the fatigue assessment, Functional Independence Measurement (FIM) for the assessment of activities of daily living, Disabilities of the arm shoulder and Hand Questionnaire (DASH) for the assessment of upper extremity functions, Canadian Occupational Performance Measurement (COPM) for the assessment of participation and Nottingham Health Profile (NHP) for the assessment of quality of life is used. The patient?s most difficult activities of daily living parameters were identified with FIM, DASH and COPM.It is determined that according to FIM and COPM the most difficult activities of daily living was climbing stairs and according to DASH doing garden or yards works was the most difficult activities of daily living. It is thought that neuromuscular patients had more difficulty in the proximal muscle strength of lower ectremities needed activities of daily living. When the differences were compared between the groups statistically significant difference was seen for FSS, FIM (self care items, locomotion and motor total), DASH, COPM performance and satisfaction scores (p<0.05). It is determined that activity adaptation in neuromuscular disease positively increase the activity and participation level. There is not any statistically significant difference between the two groups for NHP and it?s subparameters (p>0.05). It is found that Occupational therpy interventions have positive effect on activity and social participation.