Finansal teknolojilere uyumun Türkiye'de kripto para farkındalığına etkisi: Finansal okuryazarlık düzeylerinin aracılık rolü
The effect of adaptation to financial technologies on crypto awareness in Turkey: The intermediate role of financial literacy levels
Yazar: HÜSEYİN ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ. DR. YUNUS KILIÇ
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Ekonomi savaşlarının yaşandığı günümüzde devletler ve firmalar finansal teknoloji gelişimine önem vermiş, çeşitli finansal teknoloji şirket ve ürünleri ortaya çıkmıştır. Gelişmiş devletlerde, yaşanılan finansal krizlerin, bireylerin finansal okuryazarlık düzeylerinin düşük olmasından kaynaklı olduğu düşünülerek bireylerin finansal okuryazarlık düzeylerinin arttırılması için finansal eğitim planlamaları yapılmıştır. Finansal teknolojinin gelişmesi, geçmişte yaşanan krizler, finansal teknoloji ürünlerine kolay ulaşım ve son on yılın popüler gündemi kripto para gibi yeni dijital varlıkların oluşumu finansal okuryazarlık önemini arttırmıştır. Bu nedenle daha da geliştirilmek istenen finansal teknolojiyi kullanarak doğru yatırım kararları verilebilmesi için bilinçli bireylere ihtiyaç vardır. Bireylerin yeni finansal teknoloji ürünlerine karşı tavırlarının tespit edilebilmesi uygulanabilecek ekonomik politikalar açısından önemlidir.
Bu çalışmada, finans alanında yeni bir gelişme olan ve ödeme yöntemi, yatırım aracı olarak kullanılan kripto paranın; finansal teknolojilere uyum ile bireylerin kripto para farkındalığında finansal okuryazarlık düzeylerinin aracılık rolü araştırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 18 yaş ve üzeri yaş grubu oluşturmuştur. Bireylerin görüşlerini belirlemek için 51 maddelik bir anket kullanılmıştır. Anket katılımcıların kişisel özelliklerinin belirlendiği birinci bölüm, finansal teknolojilere uyumlarının ölçüldüğü ikinci bölüm, kripto para farkındalıklarının ölçüldüğü üçüncü bölüm ve finansal okuryazarlık düzeylerinin belirlendiği dördüncü bölümden oluşmuştur. Analizde kurulan regresyon denkleminde bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkisinin bağımsız değişkenlerin kendi aralarındaki etkileşimden kaynaklanıp kaynaklanmadığını test etmek için aracı değişken analizi yapılmıştır. Bağımsız değişkenler ayrı ayrı bağımlı değişkenle birlikte regres edilmiş, daha sonra bağımsız değişkenler kendi aralarında biri bağımlı değişken yerine konularak regresyona tabi tutulmuştur. Yapılan aracılık analizi sonucu; finansal teknolojilere uyum ile finansal okuryazarlık düzeyleri değişkenleri bağımsız değişken ve kripto para farkındalığı değişkeni bağımlı değişken olarak ele alındığı çoklu regresyon analizine göre; finansal okuryazarlık düzeyleri ile kripto para farkındalığı değişkenleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır ve finansal teknolojilere uyum ile kripto para farkındalığı değişkenleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu durumu, artan standardize katsayı ve aracı değişken ile bağımlı değişken arasında anlamlı bir ilişki olmamasından dolayı aracı değişkenin aracı bir etkisi olmadığını belirtebiliriz.

Abstract:
In today's world of economic wars, states and companies have given importance to the development of financial technology, and various financial technology companies and products have emerged. In developed countries, considering that the financial crises experienced are due to the low financial literacy levels of individuals, financial education plans have been made to increase the financial literacy levels of individuals. The development of financial technology, past crises, easy access to financial technology products and the emergence of new digital assets such as crypto money, the popular agenda of the last decade, have increased the importance of financial literacy. For this reason, conscious individuals are needed to make the right investment decisions using the financial technology that is desired to be further developed. Determining the attitudes of individuals towards new financial technology products is important in terms of applicable economic policies.
In this study, crypto money, which is a new development in the field of finance and used as a payment method, investment tool; The mediating role of financial literacy levels in adaptation to financial technologies and individuals' awareness of crypto money was investigated. The study group of the study consisted of the age group of 18 years and older. A 51-item questionnaire was used to determine the opinions of individuals. The survey consisted of the first part where the personal characteristics of the participants were determined, the second part where their adaptation to financial technologies was measured, the third part where their awareness of crypto money was measured and the fourth part where their financial literacy levels were determined. In the regression equation established in the analysis, mediator variable analysis was performed to test whether the effect of the independent variables on the dependent variable was due to the interaction of the independent variables among themselves. As a result of the mediation analysis; According to multiple regression analysis, where the variables of adaptation to financial technologies and financial literacy levels are considered as independent variables and the crypto money awareness variable is considered as dependent variable; No significant relationship was found between financial literacy levels and cryptocurrency awareness variables, and a significant relationship was found between financial technology compliance and cryptocurrency awareness variables. We can state this situation in which the mediator variable does not have an intermediary effect due to the increasing standardized coefficient and the lack of a significant relationship between the mediator variable and the dependent variable.