Çin'in enerji politikası ve Orta Asya jeopolitiği
Chinese energy policy and Geopolitics of Central Asia
Yazar: NAZGUL KENZHETAY
Danışman: DR. CAFER TALHA ŞEKER
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu tezde Çin'in enerji politikası ve bu politika bağlamında Orta Asya bölgesinin önemi incelenmektedir. Bu bağlamda Çin'in enerji politikasındaki değişimler önemlidir. Özellikle 1993 yılından itibaren Çin üretim kapasitesinin genişlemesi ve enerji kapasitesinin bu üretim kapasitesini yeterli düzeyde besleyememesi üzerine enerji bağımlılığı konusunu gündeme getirmiştir. Bu bağımlılık oranı arttıkça enerji talebini karşılama amacıyla bölgesel ve küresel çapta girişimler başlatılmıştır. 
Tezin birinci bölümünde, Orta Asya enerji kaynakları ve Çin'in 1978 yılından itibaren enerji talebinin karşılanmasına yönelik politikaları dönemsel olarak incelenmektedir. Bu politikaları incelerken petrol ve doğal gaz kaynakları esas alınacaktır. 
Tezin ikinci bölümünde bu enerji talebinin karşılanmasına yönelik politikalar incelenecektir. Bu politikalar öncelikle bölgesel işbirliği teşkilatı olan Şanghay İşbirliği Örgütü kapsamında başlatılmıştır. Bu örgütün rolü ve önemi detaylı olarak açıklandıktan sonra küresel bağlamda önemli bir proje olan "Bir Kuşak Bir Yol" projesi detaylı olarak açıklanmakta ve bu projenin Çin'in enerji politikasındaki rolü vurgulanmaktadır. 
Çin enerji politikasındaki değişim ve bu değişim üzerine geliştirilen politikalar küresel ve bölgesel güçler tarafından Çin'in küresel güç olma yönündeki çabaları olarak algılanmıştır. Bu tezde bu yaklaşıma karşı çıkılmış ve bu oluşturulan politikalar üretim kapasitesinin aşırı şekilde büyümesinin sonucu olarak değerlendirilmektedir. Sonuçta, 1978 yılından itibaren ortaya çıkan değişimler ve bu değişimler akabinde oluşturulan politikalar sonucunda bu sav desteklenmektedir.

Abstract:
In this thesis, China's energy policy and the importance of the Central Asian region in the context of this policy are examined. In this context, changes in China's energy policy are significant. Especially since 1993, as China's production capacity expanded and its energy capacity could not adequately meet this production capacity, the issue of energy dependence has come to the forefront. As this dependency rate increased, initiatives were launched regionally and globally to meet the energy demand.
In the first section of the thesis, Central Asian energy resources and China's policies to meet energy demand since 1978 are examined periodically. When analyzing these policies, the focus will be on oil and natural gas resources.
In the second section of the thesis, policies to meet this energy demand will be explored. These policies were primarily initiated within the framework of the regional cooperation organization, the Shanghai Cooperation Organization. After explaining the role and significance of this organization in detail, the globally significant "Belt and Road" project is also elaborated upon, emphasizing its role in China's energy policy.
Changes in China's energy policy and the policies developed in response to these changes have been perceived by global and regional powers as China's efforts to become a global power. This thesis challenges this approach and evaluates these policies as a result of the excessive growth of production capacity. Ultimately, the changes that have emerged since 1978 and the policies developed as a result of these changes support this argument.