Otantik liderlik ile duygusal emek ilişkisi: Akademik iyimserlik, duygusal bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışının aracılık rolü
The relationship between authentic leadership and emotional labor: The mediating role of academic optimism, affective commitment and organizational citizenship behavior
Yazar: ERDEM KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, müdür otantik liderliği ile öğretmen duygusal emeği arasındaki ilişkide öğretmen akademik iyimserliği, duygusal bağlılığı ve örgütsel vatandaşlık davranışı değişkenlerinin çoklu aracılık etkileri incelenmiştir. Nicel yöntemin benimsendiği bu araştırmada, tarama desenlerinden model testi uygulanmıştır. Araştırmaya Kırıkkale il merkezinde bulunan ilkokul, ortaokul ve lise kademelerindeki kamu okullarında görev yapan 1025 öğretmen katılmıştır. Katılımcılara kişisel bilgiler formu, Otantik Liderlik Ölçeği, Duygusal Bağlılık Ölçeği, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği, Öğretmen Akademik İyimserlik Ölçeği ve Duygusal Emek Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA, Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı hesaplamaları, doğrulayıcı faktör analizi ve çoklu aracılık modeli kullanılmıştır. Çoklu aracılık modeli sonuçlarına göre müdür otantik liderliği ile öğretmenlerin derinden rol yapma ve gerçek duyguları arasındaki ilişkide, duygusal bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışlarının ardışık aracılık etkisi ile öğretmen akademik iyimserliği ve örgütsel vatandaşlık davranışlarının ardışık aracılık etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ancak, müdür otantik liderliği ile öğretmenlerin yüzeysel rol yapma davranışları arasındaki ilişkide duygusal bağlılık, öğretmen akademik iyimserliği ve örgütsel vatandaşlık davranışının doğrudan ve dolaylı çoklu aracılık etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Müdür otantik liderliğinin öğretmen akademik iyimserliği, duygusal bağlılığı ve örgütsel vatandaşlık davranışı yoluyla öğretmenlerin duygusal emeği üzerindeki etkisini tanımanın önemi vurgulanarak teorik ve pratik çıkarımlar tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, the multiple mediating effects of teacher academic optimism, affective commitment and organizational citizenship behavior variables on the relationship between principal authentic leadership and teachers' emotional labor were examined. In this quantitative research, a model test was conducted from survey designs. A total of 1025 teachers working in public schools at primary, secondary and high school levels in Kırıkkale city center participated in the study. Personal information form, Authentic Leadership Scale, Affective Commitment Scale, Organizational Citizenship Behavior Scale, Teacher Academic Optimism Scale and Emotional Labor Scale were applied to the participants. Descriptive statistics, t-test, ANOVA, Pearson product-moment correlation coefficient calculations, confirmatory factor analysis and multiple mediation model were used to analyze the data. According to the results of the multiple mediation model, the sequential mediation effect of affective commitment and organizational citizenship behaviors and the sequential mediation effect of teacher academic optimism and organizational citizenship behaviors were found statistically significant in the relationship between principal authentic leadership and teachers' deep acting and genuine emotions. However, the direct and indirect multiple mediating effects of affective commitment, teacher academic optimism, and organizational citizenship behavior on the relationship between principal authentic leadership and teachers' surface acting behaviors were not statistically significant. Theoretical and practical implications are discussed, emphasizing the importance of recognizing the impact of principal authentic leadership on teachers' emotional labor through teacher academic optimism, affective commitment, and organizational citizenship behavior.