Yazı karakteri tasarımında para birimi işaretleri ve Türk Lirası işaretinin farklı yazı karakterlerine uyarlanması
Currency signs in typeface design and adaption of Turkish Lira sign to different typefaces
Yazar: ONUR KURAN
Danışman: PROF. T. FİKRET UÇAR
Anadolu Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Para = Money ; Semboller = Symbols ; Tasarım = Design ; Türk lirası = Turkish lira ; Yazı karakterleri = Typefaces ; İşaret = Signal

Özet:
Para birimi işaretleri, ait olduğu ülkenin para birimini doğrudan temsil eden ve serbest
piyasa ekonomisi içerisindeki döviz değerini belirten çeşitli tipografik işaretler ve
karakterlerdir. 8 Eylül 2011 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından
"Türk Lirası Simge Yarışması" adı altında bir yarışma düzenlenmiş ve yarışma
sonucunda 8362 adet başvuru alınmıştır. 1 Mart 2012 günü Merkez Bankası İdare
Merkezi Konferans Salonu'nda, kamuoyuna açık şekilde yapılmış bir toplantı ile,
seçilmiş olan Türk Lirası işaretinin tanıtımı yapılmıştır. Türk Lirası işaretine hızlı bir
şekilde adapte olmaya çalışan ülkemiz, bu yeni işaretin kullanımı ile ilgili sorunlar
yaşamaktadır. Yeni işaret bir logo niteliğinde tasarlanmış ve net şekilde belirlenmiş bir
biçime sahiptir. Oysa para birimi işaretleri, bir yazı karakteri şeklinde tasarlanmalı ve
diğer türdeşleri gibi farklı karakterler içerisinde kendine bir yer edinmiş olmalıdır. Bu
çalışmanın temel amacı, belirlenen bu soruna çözüm önerileri sunabilmek ve Türk lirası
işaretinin doğru kullanımını yaygınlaştırmaya katkı sağlamaktır. Bu amaç
doğrultusunda, beş klasik yazı tipi olarak sınıflandırılmış yazı karakterlerinden 10 tanesi
belirlenerek Türk lirası işareti bu karakterlere göre uyarlanmıştır. Yapılan alanyazın
taramasında bu konu hakkında yapılmış akademik bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu
bağlamda çalışmanın Türkiye'de bu konuda yapılan ilk akademik çalışma olması
bakımından önem taşıdığı söylenebilir.


Anahtar Kelimeler
Para Birimi İşaretleri, Sembol, İşaret, Yazı Karakteri, Yazı Karakteri Tasarımı, Türk
Lirası İşareti

Abstract:
Currency signs are various typographical signs and characters that directly represent the
related country's currency and identify the exchange value of the currency within free
market economy in the world. Central Bank of The Republic of Turkey (CBRT)
announced a competition under the rubric of "Turkish Lira Symbol Contest" on
September 8, 2011 and received 8362 applications. On March 1, 2012 the selected
symbol for Turkish Lira was introduced in a meeting held at Central Bank Headquarters
Conference Hall, which was open to the public. Although the country is trying to get
used to Turkish Lira symbol rapidly, there has been and still are problems with the use
of this new sign. This was due to the fact that the currency sign was designed as a logo
and it has a strictly determined form and shape. However, currency signs should be
designed as a typeface and should have its own place among characters similar to its
kind. The main purpose of this work was to suggest solutions to the specified problem
and to contribute to the accurate usage of Turkish Lira sign's dissemination. With this
purpose, Turkish Lira sign was adapted to 10 fonts that were chosen from five different
classical font categories. There haven't been found any academic work done on the topic
within the reviewed literature. For this reason, it can be said that this work has an
importance for being the first academic work done in Turkey on this topic.



Keywords
Curreny Signs, Symbol, Sign, Typeface, Typeface Design, Turkish Lira Sign