Ev tozlarında PCB seviyelerinin incelenmesi
Investigation of PCB levels in house dust
Yazar: GAMZE YAĞCI
Danışman: PROF. DR. GÜLEN GÜLLÜ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında Ankara ilinde bulunan 127 evden alınan toz örneklerindeki PCB bileşiklerinin derişimlerinin belirlenmiştir. Hamileliğinin 2. trimester döneminde bu deneysel çalışmaya gönüllü olarak katılmak isteyen kadınların evlerinden toz örnekleri toplanmıştır. Toz örnekleri; kadınların hamileliklerinin 3. trimester döneminde bir kez, bebeklerin 0-2 yaşları arasında 2 kez olmak üzere evlerin bebek odasından, salonundan ve elektrik süpürgelerinden toplanmıştır. 
Evlerdeki ∑ PCB konsantrasyonu 19,142 ng/g ile 9598,38 ng/g arasında değişmekte olup, ortalama ∑ PCB konsantrasyonu 513,089 ng/g bulunmuştur. Ev tozlarında; hexa-CB, tetra-CB, tri-CB bileşiklerin derişimlerimleri yüksek bulunmuştur. Üç döneme ait bebek odasından ve evlerin elektrik süpürgelerinden toplanan toz örneklerindeki ortalama toplam PCB derişimlerini karşılaştırdığımızda; yaz dönemlerinde bebek odasında, kış döneminde ise evlerin elektrik süpürgelerinden alınan toz örneklerinde ortalama ∑ PCB konsantrasyonu yüksek çıkmıştır.
Aynı evlerin yaz-kış dönemlerine ait bebek odasından (n=30) ve elektrik süpürgelerinden (n=16) alınan toz örnekleri karşılaştırılmıştır. Yaz döneminde toplanan toz örneklerinde ortalama  ∑ PCB konsantrasyonları daha yüksek bulunmuştur. 
Kümülatif (elektrik süpürgelerinden alınan toz örnekleri) ortalama ∑ PCB derişimi ile anlık (bebek odasından toplanan toz örnekleri, n=186) ortalama ∑ PCB derişimlerini karşılaştırdığımızda anlık ortalama ∑ PCB derişimi (9542 ng/g), kümülatif ortalama ∑ PCB derişiminden (5353,07 ng/g) yüksek çıkmıştır. 
ANAVO testi ile yapılan istatiksel çalışmada; evin katı, konutun ısıtma türü, örnekleme sırasında pencerenin durumu, evde son zamanlarda yapılan ağaç/yapıştırma/kil/model işi, koku giderici sprey kullanılıp kullanılmadığı, son bir yıl içinde tamir yapılıp yapılmadığı, eve yeni eşya alınıp alınmadığı, bebek karyolası cinsi ile PCB derişimleri arasındaki ilişki bulunmuştur.

Abstract:
In this thesis study, it is aimed to determine the concentrations of PCB compounds  in dust samples taken from 127 houses in Ankara province. During the second trimester of pregnancy, dust samples were collected from the homes of women who voluntarily participated in this experimental work. The dust samples were collected from the baby room of the house, the hall and electric vacuum cleaners once during the third trimester of pregnancy and twice when the babies were 0-2 years of age. 
The concentration of Σ PCB in the house ranged from 19,142 ng/g to 9598,38 ng/g, with an average Σ PCB concentration of 513,089 ng /g. In household dust; hexa-CB, tetra-CB, tri-CB compounds were found to be highly concentrated. As expected in this thesis study; the PCB compounds found in dust samples in houses and the PCB compounds found in building materials were match. When we compare the average total PCB concentrations in the dust samples collected from the baby room and household electric cleaners for the three periods; the average Σ PCB concentration in the baby room during the summer months and the dust samples taken from the household electric sweepers during the winter period were high.
Dust samples taken from the baby room (n = 30) and electric vacuum cleaners (n = 16) for the summer and winter periods of the same houses were compared. The average Σ PCB concentrations in the dust samples collected during the summer period were higher.
When we compared the cumulative (dust samples from electric sweepers, n=148) average Σ PCB concentration and the instantaneous (dust samples collected from baby's room, n=186) average Σ PCB concentrations, the instantaneous average Σ PCB concentration (9542 ng/g) was higher than the cumulative average Σ PCB concentration (5353.07 ng/g).
In statistical study with ANAVO test; the house floor, the type of heating in the house, the state of the window during sampling, the recent work of wood / gluing / clay / model work done at home, the use of deodorant spray, whether or not repairs have been done in the last year, whether new items have been taken home, and the type of baby cradle relations with PCB concentrations was found.