Hemşirelik bakımında insan onuru: Temellendirilmiş bir kuram çalışması
Human dignity in nursing care: A grounded theory study
Yazar: DUYGU YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ESRA AKIN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, hemşire ve hemşire akademisyenlerin katılımıyla temellendirilmiş kuram yöntemi ile nitel çalışma yürüterek, onurlu hemşirelik bakımına ilişkin kavram ve süreçleri ortaya koyan 3. düzey kuram geliştirmektir.
Yöntem: Araştırmada nitel araştırma desenlerinden Charmaz'ın yapılandırmacı temellendirilmiş kuram deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini toplam 20 hemşire ve hemşire akademisyen oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında  "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ve Birey Tanıtım Formu" kullanılarak bireysel ve yüz yüze görüşme yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizinde ilk kodlama, odaklı kodlama ve kuramsal kodlama süreci takip edilmiştir. Verileri toplanma ve analiz süreci eş zamanlı yürütülmüştür. Araştırma gerekli etik kurul izni, kurum izni ve katılımcılardan sözel onam alınarak gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Onurla ilgili kuramsal kodlar "Onurun tanımı", "Onurlu olma", "Onur ihlali" ve "Onurlu bakım" olarak belirlenmiştir. Toplam 14 odaklı kod ile bu 4 kuramsal kod oluşturulmuştur.
Sonuçlar:  Bu araştırma ile onur kavramının hemşirelik bakımı bağlamındaki tanımının yapılması, bakım anındaki eylemlerin anlamlandırılmasına olanak tanıyarak, onurun aslında hemşirelik bakımının odağında yer alan ve eylemleri/ sonuçları şekillendiren temel bir kavram olduğu sonucuna varılmıştır. Bu araştırma sonucunda ortaya konulmuş olan ilgili modelin uygulamaya aktarımında temel teorik eğitimle beraber modelin hemşirelik bakımına entegrasyonunun sağlanmasının bakım sonuçlarına etkisinin değerlendirilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Onur, İnsan onuru, Hemşirelik bakımı, Onurlu bakım, Temellendirilmiş kuram

Abstract:
Aim: The purpose of this research is to conduct a qualitative study using grounded theory methodology with the participation of nurses and nurse academicians, in order to develop a third-level theory that elucidates the concepts and processes related to dignified nursing care.
Methods: The research was conducted using Charmaz's Constructivist Grounded Theory design, a qualitative research method. The sample of the study consists of a total of 20 nurses and nurse academicians. Data were collected using a "Semi-Structured Interview Form" and an "Individual Introduction Form" through individual face-to-face interviews. The data analysis followed the processes of initial coding, focused coding, and theoretical coding. Data collection and analysis were carried out concurrently. The research was conducted with the necessary ethical approval from the ethics committee, institutional permission, and verbal consent obtained from the participants.
Results: The theoretical codes related to dignity were determined as "Definition of Dignity", "Being Dignified", "Dignity Violation", and "Dignified Care". These 4 theoretical codes were formed with a total of 14 focused codes.
Conclusion: The research aimed to define the concept of dignity in the context of nursing care, allowing for the interpretation of actions during care moments. It concluded that dignity is a fundamental concept at the core of nursing care, shaping actions and outcomes. The integration of the model developed in this research into nursing care, alongside foundational theoretical education, is recommended for evaluating its impact on care outcomes.
Keywords: Dignity, human dignity, nursing care, dignified care, grounded theory.