Ortaöğretime geçiş sınavlarında ölçme değişmezliği ve DMF'nin incelenmesi
Assesing of measurement invariance and DIF in high school entrance exams
Yazar: İZEL ERİŞTİREN
Danışman: DOÇ. DR. BURCU ATAR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değişen madde fonksiyonu = Differential item function ; Lise giriş sınavları = Highschools entrance exam ; Lise öğrenci alım sınavı = Admission examination ; Lojistik regresyon analizi = Logistic regression analysis ; Mantel-Haenszel = Mantel-Haenszel ; Ortaöğretim Kurumları Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı = Secondary Education Institutions Student Selection and Placement Tests ; Ölçme değişmezliği = Measurement invariance ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın amacı Liseye Giriş Sınavı sözel bölüm Türkçe alt testinin sırasıyla cinsiyet ve okul türü değişkenleri bakımından ölçme değişmezliğinin ve değişen madde fonksiyonunun incelenmesidir. Araştırmanın evrenini 2017-2018 eğitim öğretim yılında LGS'ye girmeyi tercih eden öğrenciler oluştururken örneklemini ise MEB Ölçme Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünce rastgele seçilen 3000 kişilik örneklem grubu oluşturmaktadır. Türkçe alt testinin ölçme değişmezliğinin test edilmesi için Çoklu Grup Doğrulayıcı Faktör Analizi; DMF analizleri için ise Mantel-Haenszel (MH), Lojistik Regresyon (LR) ve SIBTEST yöntemleri kullanmıştır. Analizler esnasında Factor10, TAP, SPSS, R Studio ve Mplus7 programlarından yararlanılmıştır. ÇGDFA ve DMF analizlerinden önce açımlayıcı faktör analizi kullanılarak Türkçe dersi için oluşturulan modelin tek boyutluluğu test edilmiş ve doğrulayıcı faktör analizi ile model doğrulanmıştır. Çalışmanın ölçme değişmezliği analizleri sonucunda test edilen Türkçe modeli öğrencilerin cinsiyetleri ve okul türlerine göre oluşturulan öğrenci grupları için ölçme değişmezliğinin tüm aşamalarını sağlamıştır. Değişen madde fonksiyonu analizleri sonucunda ise cinsiyete göre MH yöntemine göre 1, 7, 12, 15 numaralı maddelerde ve SIBTEST yöntemine göre ise 15 numaralı maddede; okul türüne göre ise yalnızca SIBTEST yöntemine göre 6, 8, 10, 16 numaralı maddelerde B düzeyi DMF gözlemlenmiştir. MH, LR, SIBTEST yöntemlerinin bulguları cinsiyete göre yürütülen analizlerde birbirleri ile uyumlu bulunmuştur. Okul türüne göre gerçekleştirilen analizlerde ise MH ve SIBTEST yöntemlerinin birbirleri ile uyumlarının yüksek, LR yöntemi ile uyumlarının düşük olduğu sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the measurement invariance and changing item function of the verbal part Turkish subtest of secondary education transition exams in terms of gender and school type variables, respectively. The sample of the study is the random sample group selected by the Ministry of Education, General Directorate of Assessment and Examination Services, from the universe of this research, for students who choose to take the LGS held at the end of the 2017-2018 academic year. Multiple Group Confirmatory Factor Analysis to test the measurement invariance of the Turkish subtest; for DIF analysis, MantelHaenszel (MH), Logistic Regression (LR) and SIBTEST methods were used. Factor10, TAP, SPSS, R Studio and Mplus7 programs were used during the analyzes. Before the analyzes, the unidimensionality of the model created for the Turkish lesson using exploratory factor analysis was tested and confirmed by confirmatory factor analysis. The Turkish model, which was tested as a result of the measurement invariance analysis of the study, provided all stages of measurement invariance among student groups formed according to students' gender and school
types. Because of the variable item function analysis, according to gender according to the MH method, items 1, 7, 12, 15 according to the MH method and in item number 15 according to the SIBTEST method. According to the type of school, DIF level B was observed in items 6, 8, 10, 16 according to the SIBTEST method. The findings of MH, LR, SIBTEST methods were found to be compatible with each other in the analyzes conducted according to gender. In the analyzes performed according to school type, it was found that the compatibility of MH and SIBTEST methods with each other was high, and the compatibility with the LR method was low.