Büyükçiftlik beldesi ve çevresinin (Hakkâri/Yüksekova) florası
Flora of Büyükçiftlik town and around (Hakkâri/Yüksekova)
Yazar: İBRAHİM DARA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUZAFFER MÜKEMRE
Hakkari Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Flora = Flora

Özet:
Bu çalışma, Büyükçiftlik beldesi (Hakkâri-Yüksekova) florasını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma alanı, C10 karesi içinde yer alıp İran-Turan Fitocoğrafik bölgesindedir. 2021-2023 yıllarında çalışma alanında 1232 bitki örneği toplanmıştır. Toplanan örneklerin değerlendirilmesi sonucu 84 familya ve 352 cins'e ait 489 tür, 141 alttür ve 69 varyete olmak üzere toplam 699 takson tespit edilmiştir. 699 taksonun 5'i Pteridophyta, 694'si Spermatophyta aittir. Spermatophyta üyelerinden 2 taksonu Gymnospermae, 692 takson da Angiospermae dahildir. Angiosperm'lerin 587'nı Dicotyledoneae ve 105'i Monocotyledoneae sınıflarına aittir. Alanımızda belirlenen taksonlardan 94 tanesi C10 karesi için yeni kayıttır. 
Alandan tespit ettiğimiz taksonlardan 58 tanesi endemik ve 19'u nadir ve endemizm oranı %8,29'dir. Endemik ve nadir olan taksonların tehlike kategorilerine dağılımları: 1 takson kritik "CR", 5 takson tehlikde"EN", 27 tür zarar görebilir "VU", 15 takson tehdit altına girebilir "NT", 22 takson az endişe verici "LC" ve 2 takson veri yetersiz "DD" şeklindedir.
Alanda belirlenen taksonların 327'ü (%46,78) İran–Turan, 60'ı (%8,58) Avrupa–Sibirya, 9'u (%1,28) Akdeniz ve 296'sı (%42,34) geniş veya fitocoğrafya bölgesi bilinmeyenlerden oluşmaktadır.
Takson sayısı bakımında en büyük 10 familya sırasıyla Asteraceae 109 (%15,52), Brassicaceae 48 (%6,83), Fabaceae 59 (%8,40), Poaceae 49 (%6,98), Lamiaceae 46 (%6,58), Caryophyllaceae 36 (%5,12), Liliaceae 23 (%4,04), Boraginaceae 31 (%4,41), Boragınaceae 31 (%4,41), Ranunculaceae 16 (%2,27)'dir.

Anahtar kelimeler: Büyükçiftlik Beldesi, Flora, Yüksekova, Hakkâri, Türkiye

Abstract:
This study was conducted to determine the flora of Büyükçiftlik town and around (Hakkâri/Yüksekova). The research area is located in the C10 square and is in the IranTuranian Phytogeographic region. 1232 plant samples were collected from the study area between 2021-2023 years.
According to the taxonomical identification of these materials; 352 genera, 489 species, 141 subspecies and 69 varieties belonging to 84 families were determined. A total of 699 taxa have been determined from the area. 5 species of the total 699 taxa is belonging to Pteridophyta division and 694 taxa are belonging to Spermatophyta division. Gymnospermae and Angiospermae subdivisions have 2 and 692 taxa respectively. In Angiospermae, Dicotyledones and Monocotyledones include 587 and 105 taxa respectively. Out of these taxa, 94 of them are new for the C10 grid square.
A total of 58 endemic and 19 rare species (8,29%) have been determined from the area. The distribution of the endemic and rare taxa according to the red data is as follows: 1 taxa in critically "CR", 5 taxa in endangered "EN", 27 taxa in vulnerable "VU", 15 taxa in near threatened "NT", 22 taxa in least concern "LC" and 2 taxa in data deficient "DD".
The research area is located in Irano-Turanian phytogeographic region. The phytogeographic distribution of the recorded species from the area is as follows: Irano – Turanian 327 (46.78 %), Euro–Siberian 60 (8.58 %), Mediterranean 9 (1.28 %), and unknown phytogeographic elements 296 (42.34 %). The largest 10 families in terms of taxa number are respectively; Asteraceae 109 (15,52 %), Brassicaceae 48 (6,83 %), Fabaceae 59 (8,40 %), Poaceae 49 (6,98 %), Lamiaceae 46 (6,58 %), Caryophyllaceae 36 (5,12 %), Liliaceae 23 (4,04 %), Boraginaceae 31 (4,41 %), Ranunculaceae 16 (2.27 %).

Key Words: Buyukciftlik town, Flora, Yuksekova, Hakkâri, Türkiye