Kronik renal yetersizlikte kemik yoğunluğu ölçümü (DEXA), kemik parametreleri, elektrolit ve tiroid fonksiyonlarının Mart 2003-2004 süresi içinde değerlendirilmesi /
Yazar: AYNUR METİN TERZİBAŞIOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ AKARIRMAK
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Kronik böbrek yetersizliği olan olgularda Renal Osteodistrofi iyi bilmen bir komplikasyondur. Bu gruptaki hastalarda tam koymada altın standart tetrasiklinle işaretli kemik iliği biyopsisidir. Non-invazif olarak değerlendirilmede kan i-PTH, Ca, P, ALP seviyeleri ve kemik mineral yoğunluğu ölçümleri (DEXA) yardımcıdır. Çalışmamızda kronik renal yetersizliği olan hastalarda kemik yoğunluğu ölçümü(DEXA), kemik parametreleri, elektrolit ve tiroid fonksiyon testlerini ve hafif-orta derecede böbrek yetersizliği olan olgularda renal osteodistrofinin erken tanısında yardımcı olacak çeşitli parametreleri non- invazif yöntemlerle değerlendirdik. Gereç ve Yöntem: İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ve Nefroloji Anabilim Dallarının 2003-2004 yıllarında izlediği osteoporoz ve kronik böbrek yetersizliği tanısı almış hastaların toplam 39'u çalışmaya alındı. Osteoporoz tanısı almış kronik böbrek yetersizliği olmayan 22 hasta kontrol grubunu oluşturdu. Çalışmaya dahil edilen olguların alınma kriterleri ;40-70 yaş arasında kadın veya erkek hasta olmak, kreatinin klirensi vaka grubunda 30-70ml/dk arasında, kontrol grubunda >70ml/dk olmak, herhangi bir nedenle nefroloji polikliniğinde veya osteoporoz polikliniğinde takip edilmekti. Kreatinin klirensi <30ml/dk olan ve kreatinin klirensi >30 ml/dk olduğu halde kemik yoğunluğu öiçümü normal veya osteopenisi bulunan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Olgu grubunda toplam 39 hasta olup yaşlan ortalama 59.54 ±8.28 ( 45-70) arasında, kreatinin klirensleri 30-70ml/dk arasında idi. Kontrol grubunda toplam 22 hasta olup yaşlan ortalama 59.91±9.01 ( 38-70), kreatinin klirensleri 70ml/dk'nın üzerinde idi. Olgu ve kontrol grubuna özgeçmiş, soygeçmiş, yaşam tarzı sorgulaması bölümlerinden oluşan, çalışma için hazırlanan özel bir form dolduruldu. Boy, kilo, VKI, ağrı, omurgada lokal hassasiyet, paravertebral kas spazmı, postür, kuadriseps kas kuvvetinin değerlendirildiği fizik muayeneleri yapıldı. Sonuçlar: Olgu grubunda ortalama vücut ağırlığı ve standart sapmasının anlamlı olarak daha düşük bulunmasını kontrol grubunun daha iyi beslenmiş durumda olması ile açıklayabiliriz. Renal yetersizlik seviyesi henüz eritropoetin ve D vitamini metabolizmasını bozacak düzeyde olmadığından hemogramda, iPTH seviyesinde, albuminde ve kreatininde anlamlı bir fark görülmedi. Tek inorganik fosfor ve üre değerinde anlamlı fark görülmüştür. Olgu grubunda sekonder hiperparatiroidiye bağlı Renal Osteodistrofi saptanmadı. Olgu ve kontrol grubunun sT3, st4 ve TSH değerleri karşılaştırıldığında gruplar arasında sT3, sT4 ve TSH ortalamaları bakımından anlamlı bir farklılık yoktur. Olgugrubunun femur neck BMD, t ve z skor ortalaması ve standart sapması anlamlı derecede daha yüksektir. Hipertansiyonu olan olguların Neck-z ortalaması, olmayan olgulara göre anlamlı derecede daha düşüktür. Olgu grubumuzda Adinamik kemik hastalığına rastlamadık.

Abstract:
BACKGROUND: Renal osteodystrophy is one of the well-known complications in patients with chronic renal insufficiency.Bone biopsy with double tetracycline labeling remains the gold standart when assessing renal osteodystrophy. Serum i-PTH, Ca, P, ALP levels and bone mineral density measurements are helpful non-invasive evaluation methods. In our study, we evaluated parameters like bone mineral density (by DEXA), bone parameters, electrolyte, and thyroid function tests in mild and moderate renal insufficiency patients with non-invasive methods. MATERIAL AND METHODS: We analyzed 39 patients whose diagnosis were osteoporosis and chronic renal insufficiency and who were under control in Istanbul University, Cerrahpaşa Faculty of Medicine, Physical Therapy and Rehabilitation Department, Osteoporosis and Nephrology Outpatient Clinic between March 2003 and March 2004. In control group there were 22 patients whose diagnose was osteoporosis but not chronic renal insufficiency. The inclusion criteria was to be male or female patients, aged between 40-70, creatinine clearance between 30-70 ml/min in case group, >70 ml/min in control group and to be followed in Nephrology or Osteoporosis Outpatient Clinics. The patients whose creatinine clearance were <30 ml/min and whose bone mineral density were normal or who had osteopenia although creatinine clerance was >30 ml /min were excluded from the study. The mean age in case group (39 patients) was 59.54 ±8.28 years ( 45-70) and creatinin clearance was between 30-70ml/min. In control group(22 patients), mean age was 59.91±9.01 years ( 38-70) and creatinine clearance was > 70 ml/min. In both groups patients were asked to fill a questionnaire form for their life style, family and personal medical history. Height, weight, body mass index, pain, local tenderness in spine, paravertebral muscle spasm, posture, quadriceps strength were evaluated by physical examination. RESULTS: There was no Renal Osteodystrophy due to sekondary hyperparathyroidism in the case group. Despite this finding serum P, urea, Na levels were significantly higher than control group.There was no Adynamic Bone Disease in the case group. Mean weight in case group was significantly lower than control group. We can say that the control group fedding was better. Although number of patients who had higher i-PTH levels were higher in the case group, there was no significant difference between two groups.There was no significant difference in mean sT3, sT4, TSH levels and hemogram between two groups. The mean 54femur neck BMD, t and z scores in case group was significantly lower than control group. Mean neck-z score in patients who had hypertension was significantly lower. As a result, erthyropoietin and vitamin D metabolism wasn't impaired in this renal insufficiency level and because of this there was no significant difference in iPTH level, albumin and creatinine. 55