Hazır giyim işletmelerinde iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları
Occupational healty and safety applications in cloth manufacturing sector
Yazar: TUĞÇE ÖLMEZ
Danışman: PROF. NEDİME SEVİL KIŞOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Giyim Endüstrisi ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hazır giyim endüstrisi = Ready made wear industry ; Hazır giyim işletmeleri = Ready made wear enterprises ; Hazır giyim sektörü = Ready wear sector ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
ÖZ

Araştırmanın amacı; Ankara' da hazır giyim işletmelerindeki iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının incelenmesidir. Bu doğrultuda, sektörde iş kazaları ve meslek hastalıklarını önlemek amacıyla alınan tedbirleri ve bu konuda yapılan çalışmaları işveren veya işveren vekillerinin görüşleriyle ortaya koymaktır.
Araştırmada betimsel yöntem kullanılmıştır. Evrenini Ankara ilinin oluşturduğu araştırmanın örneklemi ATO ve ASO verilerine göre belirlenmiştir. Araştırmanın örneklemini Ankara'daki hazır giyim işletmelerinden mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler oluşturmuştur. Hazırlanan anket 41 işletmedeki işyeri sahiplerine ve üst düzey yöneticilere olmak üzere her işletmeden 2 kişiye uygulanmıştır.
Araştırma verileri dereceli soruların yer aldığı anket yoluyla elde edilmiştir. Anketin geliştirilmesi ve geçerliliği için 17 uzmanın görüşlerinden yararlanılmıştır. 
Araştırma sonucunda elde edilen verilere ait sayısal değerler ve yüzdelikler, SPSS 16.0 programında istatistiksel analiz yapılarak hesaplanmıştır. Ayrıca işyerlerinde işyeri hekimi olup olmamasına göre meydana gelen meslek hastalıkları, işyerlerinde iş güvenliği uzmanı olup olmamasına göre meydana gelen iş kazaları ve iş kazalarının işletme üzerindeki etkileri, işletmelerin büyüklük durumlarına göre meydana gelen iş kazaları arasındaki anlamların ölçülmesi için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır.
Araştırmanın sonucunda, Ankara'da en çok küçük ölçekli işletme bulunduğu, iş sağlığı ve güvenliği uzmanı bulundurmayan işletmelerin bulunduranlardan fazla olduğu, işletmelerde çalışanlara verilen eğitimin yetersiz olduğu görülmüştür. İşçilere yeterince koruyucu malzeme verilmediği, verilen malzemelerin ise yeteri kadar denetlenmediği görülmüştür. Araştırma yapılan işletmelerde yılda en çok 1-10 arası iş kazası meydana gelmiştir ve iş işgünü kaybı yaşamayan işletme sayısı fazladır. Varyans analizi sonuçlarında; işyeri hekimi bulunduran işyerlerinde meslek hastalıklarının daha az, işyeri hekimi bulundurmayan işletmelerde ise daha çok görüldüğü görülmüştür. İş güvenliği uzmanı bulunduran işletmelerde daha az iş kazası meydana gelirken iş güvenliği uzmanı bulundurmayan işletmelerde iş kazalarının daha çok görüldüğü saptanmıştır. İş güvenliği uzmanı bulunduran işletmelerde iş kazalarının işletmeler üzerinde daha az etkisi olduğu görülürken uzman bulundurmayan işletmelerde iş kazalarının işletmeler üzerinde oldukça olumsuz etkisi olduğu görülmüştür. En çok iş güvenliği uzmanı bulunmayan mikro ölçekli işletmelerde iş kazasına rastlanmıştır.

Bilim Kodu: 
Anahtar Kelimeler: Hazır Giyim, İş sağlığı ve Güvenliği, Meslek Hastalığı, İş Kazası
Sayfa Adedi:
Danışman: Prof. N. Sevil KİŞOĞLU

Abstract:
ABSTRACT

This research examines the occupational health and safety applications in cloth manufacturing sector in Ankara. The purpose of the study is to introduce the precautions avoiding the occupational accidents and deseases with the received opinions of employers.
Descriptive methods have been used in this research and the sample of the research has been determined as micro, small and medium sized companies by using the datas of ATO and ASO in cloth manufacturing sector of Ankara. Research datas have been collected by a survey including fifteen questions. The survey has been applied to two people including employers and managers for each company, a total of fourty one organizations. In order to enhance the survey and for validity seventeen experts' opinions have been taken.
The related values obtained from the research has been calculated by using SPSS 16.0 programme. Also, one way variation (ANOVA) analysis has been used to measure the relationships between the presence of the occupational doctor and the occupational deseases, presence of occupational safety specialist and occupational accidents, the size of the company and the occupational accidents and the effects of these accidents over the organizations. 
As a result of the research, small sized companies have been found to be the most common in Ankara. In addition to that, there are more companies which have not occupational health and safety specialist than companies which have employed occupational health and safety specialist and also the educations given to the employees has been found to be inadequate. The amount of protective equipments given to the employees found to be inadequate and aren't checked enough. As a result of the research, occured number of occupational accidents seemed to be between one and ten at most and the companies that don't experience loss work days are more.
According to the variation analysis results; in the companies which has occupational doctor, occupational deseases seemed to occure less. However in the companies which hasn't any occupational doctor, occupational deseases seemed to occure more. Occupational accidents seemed to occure more in the companies which hasn't any occupational safety specialist than the companies has. While negative effects of the occupational accidents seemed to be less in the companies which has occupational safety specialist, these negative effects seemed to be more in the companies which has no occupational safety specialist. Most occupational accidents have been observed in the micro sized companies which has no occupational safety specialist.
Science Code: 
Key Words: Occupational Health and Safety, Occupational Desease, Occupational Accidents, Cloth Manufacturing
Page Number: 
Supervisor: Prof. N. Sevil KİŞOĞLU