Doğu Akdeniz'deki enerji keşiflerinin kıyıdaş ülkelerin uluslararası ilişkileri üzerine etkisi
The effect of energy discoveries in the East Mediterranean on international relations of riparian countries
Yazar: RAMAZAN TAPAN
Danışman: DOÇ. DR. MUHARREM HİLMİ ÖZEV
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Enerji = Energy ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Doğal gaz = Natural gas ; Doğu Akdeniz bölgesi = Eastern Mediterranean region ; Enerji = Energy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji politikaları = Energy policies ; Kıyı kentleri = Coastal cities ; Kıyılar = Coasts ; Münhasır ekonomik bölge = Exclusive economic zone ; Uluslararası hukuk = International law ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Doğu Akdeniz gibi tarihi ve jeopolitik açıdan önemli bir coğrafyanın önemi, yapılan enerji keşifleri ile daha da artmıştır. Günümüzde bölge kıyıdaş ülkelerin enerji kaynakları üzerinde hâkimiyet kurma mücadelesine sahne olmaktadır. Deniz yetki alanlarının belirlenmesine yönelik yaşanan anlaşmazlıkların yanı sıra diğer kıyıdaş ülkelerin rızası gözetilmeden yapılan sınırlandırma anlaşmaları ve keşfedilen hidrokarbon enerji kaynaklarının transferinde kullanılacak muhtemel rotaların belirlenmesi konusunda ortaya çıkan ihtilaflar bu anlaşmazlıkları ve mücadeleleri daha da derinleştirmektedir.
Böylesi bir ortamda enerji, kimi ülkeler arasında birleştirici rolü ile ön plana çıkarken, kimileri arasında ise çatışma veya anlaşmazlıklar ile ön plana çıkmaktadır. Kıyıdaş ülkeler arasındaki anlaşmazlıkların doğmasına neden olan bu ortamda, bir tarafta KKTC gibi tüketici ve Türkiye gibi hem tüketici hem de transit ülkeler yer almaktadır. Diğer tarafta ise Yunanistan gibi hem tüketici hem de transit bir ülkenin yanı sıra Mısır, İsrail ve GKRY gibi üretici ülkeler yer almaktadır.
Bu çalışmanın amacı Doğu Akdeniz'de yapılan enerji keşifleri sonrasında bölgede yaşanan gelişmelere enerji güvenliği ve neorealizm ilişkisi üzerinden bir açıklama getirebilmektir.

Abstract:
The importance of a historically and geopolitically important geography such as the Eastern Mediterranean has increased with the energy discoveries made. Today, the region witnesses the struggle of riparian countries to dominate the energy resources. In addition to the disputes regarding the determination of maritime jurisdictions, the restriction agreements made without the consent of other riparian countries and the disputes that arise regarding the determination of the possible routes to be used in the transfer of discovered hydrocarbon energy resources, further deepen these disagreements and struggles.
In such an environment, energy comes to the forefront with its unifying role among some countries, while it comes to the forefront with conflicts or disagreements among others. In this environment, which causes conflicts between riparian countries, there are consumer countries such as the TRNC and both consumer and transit countries such as Turkey. On the other hand, there are producer countries such as Egypt, Israel and Greek Cypriot Administration of Southern Cyprus, as well as a consumer and transit country such as Greece.
The aim of this study is to explain the developments in the region after the energy discoveries in the Eastern Mediterranean, through the relationship between energy security and neo-realism.