Delhi'deki Babürlü türbeleri
Mughal tombs in Delhi
Yazar: SEYFULLAH PALALI
Danışman: PROF. DR. HAKKI ÖNKAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Sanat Tarihi = Art History ; Tarih = History
Dizin: Babürlü Devleti = Babur State ; Hindistan = India ; Hint-Türk İmparatorluğu = Indian-Turkish Empire ; Mezarlar = Graves ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Türbeler = Tombs ; İslam sanatı = Islamic art

Özet:
Hindistan'da kurulan ve bölgeyi uzun yıllar hâkimiyeti altında bulunduran Babürlüler, arkalarında çok sayıda mimari eser bırakmışlardır. Bunların arasında türbe yapıları, âbidevî ölçekleri, çok birimli plan şemaları, cephe düzenleri, kullanılan malzeme ve süsleme özellikleri bakımından dikkat çekici oldukları kadar İslâm Türbe mimarlığının sıra dışı örneklerini de teşkil ederler. Hayranlık uyandıran bu mezar yapılarının ortaya çıkışında, kadim kültürlerin buluştuğu münbit bir havza olarak Delhi bölgesi önemli bir rol oynamıştır.Bu çalışmada, Babürlü döneminde Delhi'de inşa edilen türbeler arazi çalışmalarına dayalı olarak yerlerinde incelenmiş; ölçüleri alınmak ve resimleri çekilmek sûretiyle pek çoğunun planları çizilmiştir. Babürlü kaynakları ve Avrupalı gezgin ve araştırıcıların çalışmaları ile modern araştırmalar gözden geçirilerek yapılar etraflıca tanıtılmaya çalışılmıştır. Çalışma, Giriş, Katalog, Değerlendirme ve Sonuç bölümleri ile çok sayıda plan, kesit ve resmin sunulduğu Ekler bölümünden oluşmaktadır. Tarihsel çerçevenin oluşturulması bakımından Giriş'te Babür'ün siyasî serüveni ile Babürlü tarihi ve mimarîsi genel hatlarıyla ele alınmış; ayrıca Delhi tarihine yer verilmiştir. Katalog'da, Babürlü dönemine tarihlenen Delhi türbeleri, strüktür tarzı ve plan şemaları bakımından tipolojik bir tasnife tâbi tutulmuş; yapıların topografik durumları, mimarî ve tezyînî özellikleri ile kitâbeleri ve tarihlendirilmeleri gibi hususlar, alt başlıklar hâlinde irdelenmiştir.Çalışmamızda, türbelerin İslam ve Türk türbe mimarisindeki yerleri, diğer türbe yapıları ile etkileşimleri, aralarındaki benzerlikler ve farklılıklar üzerinde durulmuş, Hind coğrafyasındaki yerel mimarî geleneklerin etkileri irdelenerek değerlendirilmeye çalışılmıştır. Ayrıca, Delhi türbelerinin Babürlü mimarisinin gelişimindeki yeri ve önemi üzerinde durulmuştur. Tezin sonuna, çok sayıda çizim ve resim eklenerek yapıların daha iyi kavranabilmesi amaçlanmıştır.Anahtar Kelimler: Babürlü Mimarisi, Babürlü Türbeleri, Delhi Türbeleri, Türbe Mimarisi, Babürlüler, Babüroğulları, Hint İslam Mimarisi.

Abstract:
The Mughals which is founded in India and ruled this region for many years, have left numbers of arcitectural monuments behind them. Among these, Mughal tombs draws attention by their monumental structures, planning specialities, building materials, ornemantations and façade compositions. This dissertation that mainly based on field work and Mughal historical sources investigates the tombs built in Mughal?s periods in Delhi. This study includes an introduction, a catalog, a summary and evaluation sections. In the introduction, the foundation of Mughal State, its political history and Mughal?s architecture were briefly introduced. The first section of the study is catalog. While the catalog being carved out, the tombs were categorised typologically in terms of their structure, construction and the sheme of plans. The tombs which are dated to Mughal Periods in Delhi are examined with regard to their location, architectural and ornamental features, and of their inscriptions/epitaphs and dates.In this theses, tombs are studied and evaluated with respect to their places in Islamic and Turkish tomb architecture, their interaction with the other examples of Islamic tombs, similarities and differences between them. In addition, we have tried to define both the effects of local architectural traditions on these tombs, and the place and importance of the Delhi tombs in the development of Mughal?s architecture. In the end of this study numbers of drawings and pictures have been added for better understanding of the architectural descriptions.Keywords: Mughal Architecture, Mughal Tombs, Delhi Tombs, Tombs Architecture, Baburids, Mughals, Indian Islamic Architecture.