Akciğer kanserli hastalarda radyoterapi öncesi ve sonrası serum p53, vitamin D ve apelin seviyelerinin araştırılması
Investigation of serum P53, vitamin D and apelin levels before and after radiotherapy in lung cancer patients
Yazar: CENGİZ SARIGÜL
Danışman: PROF. DR. AHMET KIZILTUNÇ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Amaç: Tüm dünya ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de en yaygın ve en yüksek 
ölüm oranına sahip kanser türlerinin baĢında akciğer kanseri gelmektedir. Akciğer 
kanseri vakalarının neredeyse %85'inden sorumlu olan küçük hücreli dıĢı akciğer 
kanseri (KHDAK) çoğu hastada Evre III ya da Evre IV'te teĢhis edilmektedir. 
KHDAK'nde Evre III tümörler; Evre III A, B ve C olarak ayrılmaktadır ve bu durum
tedavide birtakım farklılıkların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Evre III-A 
tümörlerde cerrahi, cerrahi dıĢı olgularda ise radyoterapi (RT) standart tedavi 
yöntemidir. Bu çalıĢma RT öncesi ve RT sonrası D vitamini, Apelin ve P53 proteini ile 
KHDAK arasındaki iliĢkileri açıklamayı amaçlamaktadır. Elde edilen sonuçlarla yeni 
çalıĢma alanları oluĢturmak hedeflenen diğer bir amaçtır.
Materyal ve Metot: Bu çalıĢma lokal ileri evre KHDAK tanısı almıĢ, daha önce 
herhangi bir tedavi almamıĢ, eĢ zamanlı RT endikasyonu alan 40 hasta grubu ve kanser 
tanısı olmayan30 sağlıklı kontrol grubu ile yapılmıĢtır. ÇalıĢma grubundan RT öncesi 
ve sonrası olmak üzere iki defa, kontrol grubundan ise bir defa oniki saat gece açlığının 
ardından venöz kan örnekleri alınmıĢtır ve çalıĢma gününe kadar -80°C'de derin 
dondurucuda saklanmıĢtır. 25-hidroksi D vitamini ölçümü Cobas e 801 immunassay 
otoanalizöründe elektrokemilüminesans yöntemiyle, Apelin ve P53 ölçümleri ise 
ELISA metoduyla yapılmıĢtır. 
Bulgular: ÇalıĢma grubunda RT öncesi ve RT sonrası P53 ile Apelin arasında 
pozitif yönlü anlamlı bir iliĢki tespit edildi. Tedavi kolunda çalıĢma grubunda RT 
sonrası Apelin ve P53'ün medyan değeri RT öncesine göre daha yüksekti. D
vitamininin ise RT öncesi medyan değeri RT sonrası medyan değerine göre daha 
yüksekti. Kontrol grubu ile RT öncesi çalıĢma grubunun Apelin, D vitamini ve P53 geni 
arasında anlamlı düzeyde farklılık vardı. Son olarak yapılan ROC analizinde P53 
proteinin KHDAK'ni öngörmesi açısından tanısal değerinin olduğu, Apelin ve D 
vitamininin ise tanısal bir değerinin olmadığı tespit edildi.
Sonuç: ÇalıĢmamızda RT öncesi ve RT sonrası Apelin, P53 ve D vitamini ile 
KHDAK arasında anlamlı iliĢkiler tespit edildi. Daha geniĢ bir popülasyonda ve farklı 
kanser türleriyle Apelin, D vitamini ve P53 proteinini ele alan çalıĢmaların yapılmasının 
konuyu daha da detaylandıracağını düĢünmekteyiz.

Abstract:
Aim: As in all countries of the world, lung cancer is one of the most common 
cancer types with the highest mortality rate in our country. Non-small cell lung cancer 
(NSCLC), which is responsible for almost 85% of lung cancer cases, is diagnosed at 
Stage III or Stage IV in most patients. Stage III tumours in NSCLC are divided into 
Stage III A, B and C, which leads to some differences in treatment. Surgery is the 
standard treatment for Stage III-A tumours and radiotherapy (RT) is the standard 
treatment for non-surgical cases. This study aims to explain the relationships between 
vitamin D, Apelin and P53 protein and NSCLC before and after RT. Another aim is to 
create new study areas with the results obtained.
Material and method: This study was conducted with a group of 40 patients 
diagnosed with locally advanced NSCLC, who had not received any previous treatment 
and who had concurrent RT indication, and 30 healthy controls without a diagnosis of 
cancer. Venous blood samples were collected twice from the study group before and 
after RT and once from the control group after a twelve-hour overnight fast and stored 
in a deep freezer at -80°C until the study day. 25-hydroxy vitamin D was measured by 
electrochemiluminescence method in Cobas e 801 immunassay autoanalyzer, and 
Apelin and P53 were measured by ELISA method.
Results: A significant positive correlation was found between P53 and Apelin 
before and after RT in the study group. In the treatment arm, the median values of 
Apelin and P53 were higher after RT than before RT in the study group. The median 
value of vitamin D before RT was higher than the median value after RT. There was a 
significant difference between Apelin, vitamin D and P53 genes in the control group 
and the study group before RT. Finally, in the ROC analysis, it was determined that P53 
protein had a diagnostic value in terms of predicting NSCLC, while Apelin and vitamin 
D had no diagnostic value.
Conclusion: In our study, significant associations were found between Apelin, 
P53 and vitamin D before and after RT and NSCLC. We think that further studies on 
Apelin, vitamin D and P53 protein in a larger population and with different cancer types 
will further elaborate the subject.