Sağlıklı insanlarda yaş hemisfer ve sekse bağlı olarak beyin beyaz ve gri cevherinin hacim değişikliklerinin MR üzerinden cavalier metodu ile incelenmesi /
Yazar: DURSUN EROL AFŞİN
Danışman: PROF. DR. SEMİH DİYARBAKIR
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Morfoloji = Morphology

Özet:
İÜ ÖZET Canlılar ile bulundukları ortam arasında önemli bir ilişki bulunmaktadır. Bu ilişki, çevredeki değişikliklere tepki göstermek veya adapte olmak şeklindedir. Canlı, bu fonksiyonları sinir sistemi ile sağlar. Merkezi sinir sisteminin bu fonksiyonu nasıl yaptığını çözmek için. morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal olarak çalışmalar devam etmektedir. Çalışmamızın amacı, kognitif olarak normal bireylerin cerebral volümlerini hesaplamak ve beyin yapısındaki cinsiyet ve yaşla ilişkili değişiklikler arasındaki etkiyi incelemek. Çalışmamızda, normal bireylerin cerebral volümlerini hesaplamak için üç yönlü MR (Magnetik Rezonans) görüntüleri alındı. Olgular 0-10, 11-20, 21-30, 31-40, 41-50 ve 51-60 yaş gruplarına ayrıldı. Her bir dekad' tan 10 olgu bulunmaktadır. Beyin volümünü ölçmek için, modem dizaynlı stereoloji ile cavalieri metodu kullanıldı. Çalışmamızda, artan yaş ile tüm beyin volümünde (P<.001) belirgin bir azalma tesbit edildi. En belirgin değişiklikler daha yaşlı insanlarda ortaya çıktı. Normal beyin volümü üzerine cinsiyetin önemli etkileri vardır. Aynı yaş grubunda tüm mukayeselerde erkek vakalar kadın vakalardan daha büyük beyin hacmine sahipti. Kadınlarda sol hemisfer sağ hemisfere göre, erkeklerde ise sağ hemisfer sol hemisfer göre daha fazla tespit edildi. Kadınların ve erkeklerin her ikisi de istatistiksel olarak bir asimetri göstermektedir. Birinci dekad tan sonra insan beyin anatomisinin cinsiyet farklılığı tespit edilmiştir. Total beyin volümünde yaş ile birlikte belirgin bir azalma bulundu. Beyin volümündeki bu azalma artan yaş ile birlikte atrofi oranındaki lineer hızlanmadan dolayı olduğu düşünülmektedir. Çalışmamız, nörodejeneratif hastalıklardan normal yaş ile ilişkili değişiklikleri ayırt etmeye yardım edebilir.

Abstract:
İV SUMMARY Ali liying organism are in an intense relationship between their surrounding environments. Organisms learn to react or adapt to the changes in the environment with their nervous system and they may be successful in their struggle as they use these acquired data in preceding environmental events. Studies concerning with central nervous system have continued at a lot of different subject as biochemical, physiological and morphological i.e. to soive its mystery. The purpose of our study is to estimate cerebral volumes of individuals, who are cognitiveiy normal and to investigate the effect between sex and age-related changes in brain structure. Three-dimensional MR imaging was obtained on 10 healthy volunteer from each decade (1. decade; 0-10 age, 2. decade 10-20 age, i.e.). It was used the Cavaiieri method by modern design stereoiogy to measure the cerebral volume In our study, it was found significant decreases in whole-brain volume (F<.001) with increasing age in ali analyses. The most marked changes are occurred in older people. There were significant effects of gender on normalized brain volume volumes. Men subjects had larger brain volumes than women subjects in all comparisons in same age group. We found higher the left hemisphere in women, comparing with right hemisphere and aiso higher the right hemisphere in men, comparing with left hemisphere. Both women and men showed an asymmetries statistically, it was determined the sexual dimorphism of human brain anatomy after first decade. We found a significant age-associated decrease in globai brain volumes. Some evidence indicates that this decline in brain volumes may be due to a linear acceleration in rates of atrophy with increasing age. A better understanding of this process may help to discriminate normal age-reiated changes from neurodegenerative diseases.