E-öğrenmede gösterge paneli kullanımının öğrenenin arayüz etkileşimi ve akademik başarısına etkileri
The effects of using dashboards in e-learning on the learners' interface interaction and academic achievement
Yazar: NEDİME SELİN ÇÖPGEVEN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET FIRAT
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Açıköğretim = Open education ; Elektronik öğrenme = Electronic learning ; Gösterge paneli = Dashboard ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Uzaktan öğrenme = Distance learning ; Uzaktan öğretim = Distance instruction ; Veri görselleştirme = Data visualization ; Öğrenme analitikleri = Learning analytics

Özet:
Öğrenme ortamlarının dijital ortamlara taşınmasıyla öğrenme süreçlerini geliştirmek için öğrenenlerin dijital kayıtları kullanılmaya başlanmıştır. Bu amaçla gerçekleştirilen çalışmalar alanyazında Öğrenme Analitikleri kapsamında değerlendirilmektedir. Kuramsal temellere ve uygulamalara yönelik çalışmaların sayısı hızla artmıştır. Ancak öğrenme analitiklerinin somut bileşeni olan gösterge panellerine ve etkilerine yönelik yeterli çalışmaya ulaşılamamıştır. Ulaşılan bazı uygulamaların ağırlıklı olarak öğretmenlere ve yöneticilere yönelik yapıldığı görülmüştür. Kitlesel açık ve uzaktan öğretim kurumlarında öğrencilere yönelik bir çalışma öğrencilerin kendi süreçlerini gözlemleyebilmesi açısından oldukça önemlidir. Bu nedenle Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi eKampüs ortamında gösterge panelinin geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi süreci ile panelin kullanımının öğrenenlerin arayüz etkileşimi ve akademik başarısına etkisi tezin amacını oluşturmaktadır. Bu tez çalışması tasarım tabanlı araştırma biçiminde desenlenmiştir. Tasarım tabanlı araştırma süreçlerinde üç iyileştirme döngüsü gerçekleştirilmiştir. İyileştirme döngüsü içerisinde 8 alan uzmanından ve 37 öğrenciden alınan görüş ve önerilere uygun olarak gösterge paneli tamamlanmıştır. Gerçekleştirilen uygulamalar ile gösterge paneli tasarım ve özelliklerine ilişkin önemli bulgulara ulaşılmıştır. Panelin kullanımının öğrencilerin e-öğrenme etkileşimlerine etkilerini belirlemek amacıyla Mann-Whitney U testinden yararlanılmıştır. 15321 öğrencinin verileri ile yapılan test sonucunda gösterge panelini kullanan ve kullanmayan öğrencilerin e-öğrenme etkileşimleri arasında kullanan öğrenciler lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Ancak akademik başarı açısından 1858 öğrencinin ara sınav deneme sınavı, 950 öğrencinin dönem sonu deneme sınavı ve 15392 öğrencinin dönem sonu notlarının karşılaştırılmasına dayalı olarak gerçekleştirilen t-testi sonucunda gösterge paneli kullanan ve kullanmayan öğrencilerin ortalamaları arasında istatistiksel farklılık bulunamamıştır. Bunun sebebi gösterge panellerinin akademik başarıyı etkileyebilecek düzeyde olabilmesi için daha uzun süreli etkileşim gerektirmesi olabilir. Gösterge paneli tasarım süreçlerine ve ileride yapılabilecek araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The digital footprints of learners are used to improve their learning processes  through transferring learning environments to digital environments. Studies carried out for this purpose are considered within the realm of Learning Analytics. The number of studies on theoretical foundations and applications has increased rapidly. However, there is a dearth of research in the literature regarding the dashboards, which are concrete components of learning analytics, and the effects of these components. It has been observed that some of the few applications were mainly for faculty members and administrators. Conducting a study for students in open and distance education institutions providing mass education is of great importance in terms of students' reflection on their own processes. For this reason, this research aims to develop, apply and evaluate the dashboard in the Anadolu University Open Education System e-learning environment called Anadolum eKampüs. Also, the research seeks to investigate the effect of using the dashboard on learners' interface interaction and academic achievement. The thesis study adopted design-based research. Three improvement cycles were carried out in design-based research processes. During the improvement cycle, the dashboard was completed in accordance with the comments and suggestions received from 8 experts and 37 students. Significant findings were reached regarding the design and features of the Dashboard with the applications carried out. The Mann-Whitney U test was used to determine the effects of using Dashboard on students' e-learning interactions. As a result of the test based on the data of 15321 students, a statistically significant difference was found between the e-learning interactions of the students who used the dashboard during the semester and the e-learning interactions of the students who did not use the dashboard in favor of the students using the dashboard. However, in terms of academic achievement, the t-test results revealed no statistical differences between the averages of the students who use the dashboard and those who do not use based on the comparison of the midterm pilot test grades of 1858 students, the final pilot test grades of 950 students and the final test grades of 15392 students. The reason for this may be that the dashboards require longer interaction to settle at a level that can affect academic achievement. As a result of the studies conducted within this thesis, suggestions for the dashboard design processes and future research have been presented.