Tüketicilerin coğrafi işaretlere ilişkin bilgi düzeyinin belirlenmesi: Adana ili merkez ilçesi örneği
Determining the level of knowledge of consumers on geographical indications: Case study of the central district of Adana province
Yazar: HATİCE MERAL
Danışman: PROF. DR. SERTAÇ DOKUZLU
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Son yıllarda gerek Türkiye'de gerekse dünyanın pek çok ülkesinde tüketicilerin yöresel ürünlere olan ilgisi ve talebi artmıştır. Talepteki artış ile birlikte yöresel ürünler pazarlaması da önem kazanmış ancak bu ürünlerin sağlayabileceği potansiyel katma değer, benzer ürünlerin haksız rekabetini de beraberinde getirmiştir. Pek çok ülkede tüketiciler için farklı konumlanan yöresel ürün adlarının haksız kullanımı önlemek için coğrafi işaret koruması geliştirilmiştir. Coğrafi işaretlerin daha yüksek fiyat elde edilmesi, pazar payının artırılması, kırsal kalkınmanın desteklenmesi, sürdürülebilirliğin sağlanması gibi pek çok potansiyel faydası bulunmaktadır. Ancak bu faydaların ortaya çıkabilmesi için öncelikle coğrafi işaretli ürünlerin tüketiciler tarafından bilinirliğinin artması ve rekabet avantajı yaratabilmesi gerekmektedir. Coğrafi işaret ve yöresel ürünler konusundaki tüketici algısının ve bilgi düzeyinin belirlenebilmesi amacı ile Adana ili Merkez ilçesinde olasılıklı basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenen 155 hane halkına yüz yüze anket uygulanmıştır. Uygulanan anket sonuçlarına göre tüketicilerin %68'inin alışverişleri esnasında yöresel ürünleri tercih ettiği ancak %66'sının ürün ambalajındaki etiketleri okumadığı, %59'unun ise amblem/ logoları önemsemediği belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre tüketicilerin %60'ının coğrafi işaretler ile ilgili bilgisinin olmadığı, sadece %23'ünün kısmen bilgi sahibi olduğu tespit edilmiştir. Coğrafi işaretli ürünlerden elde edilecek katma değerin artırılabilmesi için tüketici farkındalığını artırmaya yönelik tanıtım çalışmalarının yapılması gerekmektedir.

Abstract:
In recent years, consumers' interest and demand for local products has increased both in Turkey and in many countries around the world. With the increase in demand, marketing of local products has also gained importance, but the potential added value that these products can provide has also brought about unfair competition of similar products. In many countries, geographical indication protection has been developed to prevent the unfair use of local product names that are positioned differently for consumers. Geographical indications have many potential benefits such as obtaining higher prices, increasing market share, supporting rural development and ensuring sustainability. However, in order for these benefits to emerge, geographically indicated products must first increase awareness among consumers and create a competitive advantage. In order to determine the consumer perception and knowledge level about geographical indications and local products, a face-to-face survey was applied to 155 households determined by probability simple random sampling method in the Central district of Adana province. According to the survey results, it was determined that 68% of consumers prefer local products during their shopping, but 66% do not read the labels on the product packaging, and 59% do not care about emblems/logos. According to the research results, it was determined that 60% of consumers had no knowledge about geographical indications, and only 23% had partial knowledge. In order to increase the added value obtained from geographically indicated products, promotional activities should be carried out to increase consumer awareness.