CBS tabanlı 3 boyutlu kent modellerinin geliştirilmesi ve bulut bilişim ile sunulması
Developing GIS based 3D city models and sharing with cloud compuing
Yazar: ŞEVKET BEDİROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. VOLKAN YILDIRIM
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Yakın gelecekte 3B kent modelleri hayatımıza girmiş olacaktır. Tekil 3B modelleme yöntemleri görsel kalite açısından iyi sonuçlar vermekte fakat kent içindeki nesnelerin birbiri ile komşuluk ilişkisi içerisinde referanslı bir şekilde temsil edilmesini sağlayamamaktadır. Çünkü 3B modelleme yazılımlarında projeksiyon sistemleri uyumlu ve ulusal/uluslararası koordinat sistemlerini destekleyen platform sayısı yok denecek kadar azdır. Coğrafi Bilgi Sistemleri ile 3B modellerin entegrasyonu, kent modellerin işlevselliğini üst noktalara taşıyacaktır.
3B kent modelleme konusunda en çok kullanılan detay türü bina katmanıdır. Binaların ise en önemli ayrım noktası bağımsız bölümlerdir. Bağımsız bölümler, Kent Bilgi Sistemi (KBS) bağlamında irdelendiğinde kendine has özellikleri olan bir katman yapısına sahiptir. Ayrıca adres yönetimim süreçlerinde, bir şahsa, aileye veya kuruluşa it olan alanın tanımlanması da bağımsız bölümler üzerinden gerçekleşmektedir.
Bu tez çalışmasında bina, bağımsız bölümler, yol ağları gibi kentin en önemli bileşenlerinin CBS tabanlı 3B modelleme teknikleri ile modellenmesi amaçlanmıştır. Sistemde 3B model üretme iş akışı nasıl olmalı, ideal veritabanında neler olmalı sorularına yurtiçi ve yurtdışı literatür çalışmalarından elde edilen sonuçlara göre cevap aranmış ve yeni bir veritabanı modeli UML dili ile tasarlanmıştır. Üretilen 3B modeller üç hedef gruba göre tasarlanmıştır. Birincisi KBS, ikincisi adres yönetimi ve üçüncüsü emlak vergisi takibine yönelik uygulamalardır. Bu 3 farklı sistem için bağımsız bölüm bileşeni içeren 3B modellerin üretilmesi ve yenilikçi 3B coğrafi analizlerin uygulanması hedeflenmiştir.
Üretilen 3B modellerin bulut bilişim teknolojisi ile vatandaşlar ve yetki düzeyine göre kurumlara paylaştırılması için web üzerinden paylaşım mimarisi, sistem izni, yetki ve kısıtlamaları tanımlanmıştır.

Abstract:
3D city models will be used efficiently in recent future. Individual 3D modelling approaches give efficient results in manner of visual quality however these methods does not support storing modelled objects in neighborhood relationship and spatial reference. Most part of 3D modelling programs are not able to support national / international coordinate systems. Geographic Information System (GIS) and 3D model integration will leverage functionality of city models.
The most used detail in city modelling era is building layer. The most important segmentation point of buildings are independent sections. Independent sections have own spatial and attribute data when they are considered for the purpose of Urban Information Systems (UIS). Moreover, address management studies and services are based on building independent sections.
In this thesis study, we aimed to create GIS based 3D models of core city objects such as buildings, independent sections and ways. In developed system we have defined GIS based 3D model creation workflow, ideal geodatabase for city modelling with researching domestic and foreign literature. The new geodatabase model is also defined with Unified Markup Language (UML) with 3 main target groups. First is UIS, second is address management and last is property tax management.
Web deployment architecture, system administration, rights and restrictions of 3D models and GIS information is deliberated under cloud computing principles. Authorization level of access, download or change processes due to citizens or local administrators is carefully planned.