Menemen'deki pamuk bitkisinin karık yöntemiyle sulanmasında kesikli ( surje ) akış ilerleme hızının değerlendirilmesi /
Yazar: MEHDİ PANAHİ
Danışman: DOÇ. DR. SÜER ANAÇ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1992
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Karık sulama yöntemi = Furrow irrigation method ; Kesikli akış ilerleme hızı = Discrete flow velocity ; Pamuk = Cotton ; Sulama = Irrigation ; İzmir-Menemen = İzmir-Menemen

Özet:
Kesikli sulama, genellikle karık sulamasında sulama suyunun araziye belirli aralıklarla uygulanmasıdır. Yönte min geleneksel uygulamalara oranla faydası, çoğu toprak koşulları için ilerleme süresi boyunca toprağın infiltras- yon hızını azaltarak suyun ilerleme hızını arttırılmasıdır. Bu durum, sonuçta, yüzey akış ve derine sızım ile oluşan su kayıplarının azalmasına yolaçmakta ve daha yüksek su uygulama randımanı elde edilmesine olanak sağlamaktadır. Bu şekilde tasarruf edilen su ile yeni tarım alanlarının sulamaya açılması ve toplam üretimde artış sağlanması da söz konusudur. Kesikli sulama yönteminin anılan özelliklerinden iler leme safhasının geleneksel yöntemle karşılaştırıldığı bu çalışma E. Ü. Ziraat Fakültesi Menemen Araştırma ve Uygulama Çiftliğinde yürütülmüştür. Araştırmada A ve B olarak isimlendirilen 0.5 döngü oranlarına ve sırasıyla 30 ve 60 dakikalık döngü sürelerine sahip iki kesikli sulama konusu ile C olarak isimlendirilen geleneksel karık sulama konusu ele alınmıştır. Çalışmada 1. ve 2. sulama olmak üzere aynı karıklara iki kez sulama yapılmış ve sulamalarda sırasıyla 1.75 l/s ve 1 l/s lik karık debileri uygulanmıştır. Araştırmada 135 m. lik karık uzunluğu esas alınmış ve karıkta suyun ilerlemesi her 15 m. de bir belirlenen istasyonlar yardımıyla yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler üzerine logaritmik transformasyon uygulanarak herbir sulama konusu için regresyon denklemleri elde edil miştir.36 Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, Ele alınan sulama konularının ilerleme hızlarının konu lara göre sıralaması her iki debide de benzer olarak saptanmı ş t ı r. Kesikli sulama uygulamalarına ilişkin ilerleme hızları toplam sulama zamanı dikkate alındığında sürekli akışa oranla daha yavaş olarak saptanmıştır. Uygulamalarda net sulama zamanları dikkate alındığında B konusuna ilişkin ilerleme hızının diğer konulara oranla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sayısal değerlendirme sonuçlarına göre kesikli akış uygulamalarının karıkta suyun ilerleme hızını arttırıcı yönde etkisi bulunduğu söylenebilir. Bu nedenle kesikli akışa ilişkin diğer ölçütlerin saptanmasına yönelik araştırmaların bölge topraklarında yürütülmesi yerinde o lacakt ı r.

Abstract:
Surge irrigation, is the intermittent application of water in furrows or borders. The advantage of the surge irrigation compared with conventional irrigation systems is reduced infiltration provided by more rapid advance of wetting front in many soils during the advance phase. Thus, at the end of the treatment runoff losses and deep percolation is reduced and a better water application efficiency can be obtained. This study was carried out in Menemen Research Farm of the E.Ü. Faculty of Agriculture in order to compare the advance rates of continuous and surge flow in furrow i rr igat ion. In the research two surge treatment, with 0.5 cycle ratio and 30 (A) and 60 (B) minutes cycle times and the continuous treatment (C) were applied. In the field trial, two irrigation application were performed. The inflow rate of the first irrigation was 1.75 1/s and of the second irrigation was 1 1/s. The stations along furrow were located at 15 m. inter vals for monitoring the advance phase. Flow advance in furrows were measured up to 135 m. The data obtained from the experiments were evaluated with logaritmlc transformation methods and regression equations were determined for each treatment. The results obtained in this research are summarized below, - Advance rates were quite similar at each of the furrow inflow rates.- 38 - The advance rates of the surge irrigation treatments, were smaller than that in continuous flow, when the total advance times were taken into consideration When the net advance times are considered the advance rate of B was higher than the others. It can be concluded that the advance rates by surge flow applications in furrow irrigation would be possitively affected. Therefore other surge irrigation criteria should be determined by field trials in the region.