Ülke değiştiren bireylerin arasında kişilik inançları, travma sonrası büyüme ve sosyokültürel uyumun değerlendirmesi
Evaluation of personal beliefs, post traumatic growth and sociocultural adaptation between individuals who moved to another country
Yazar: MAHSA JOSTEJOUY KHOEI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE NEVZAT MUHTAR ; DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAT YÜKSEL
Doğuş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Kişilik = Personality ; Kişilik inançları = Personality beliefs ; Kültürleşme = Acculturation ; Sosyokültürel uyum = Sociocultural adaptation ; Travma sonrası büyüme = Post-traumatic growth ; Uluslararası göç = International migration ; Ölçekler = Scales ; İranlılar = Iranians

Özet:
Dünyanın her bölgesinde göç ve göç eden olgulara yönelik ilgi hem psikiyatristler hem klinik psikologlar tarafından yürütülen projeler ve araştırmalarda giderek artmaktadır. Bu araştırma, ülke değiştiren bireylerin kişilik inançları, sosyokültürel uyum ile travma sonrası büyümeleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmaya iş ve/veya eğitim amacıyla Türkiye'ye yerleşen 18-50 yaşları arasında 352 İran vatandaşı katılmıştır. Örneklem 193 (%54,8) kadın ve 156 (%48,2) erkekten oluşmaktadır. Araştırmada katılımcılara Kişilik İnanç Ölçeği, Sosyokültürel Uyum Ölçeği, Çok Kültürlü Kişilik Ölçeği, Kültürleşme Stratejileri Ölçeği ve Travma Sonrası Büyüme Ölçeği uygulandı. Değişkenler arasındaki ilişkiler korelasyon, regresyon analizi ve yapısal eşitlik modeli uygulanarak incelendi. Elde edilen bulgulara göre yaş ve ikamet süresi ile travma sonrası büyüme ile kişilik inançları arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Öte yandan, yaş ve ikamet süresi ile sosyokültürel uyum değişkeni arasında anlamlı ilişki bulundu. Kişilik inançları ile sosyokültürel uyum arasındaki ilişki incelendiğinde, kategorik kişilik özellikleri belirgin olan bireylerin sosyokültürel uyum ile ilgili güçlük yaşadıkları sonucuna ulaşıldı. Kişilik inançları ile travma sonrası büyüme değişkenleri arasında ise negatif yönlü ve anlamlı ilişki saptandı. Öte yandan çok kültürlü kişilik ile sosyokültürel uyum değişkenleri arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki olduğu sonucuna ulaşıldı. İlişkisel bulguların elde edilmesiyle, araştırmada iki farklı model oluşturularak değişkenler incelendi. İlk modelde kişilik inancının travma sonrası büyümeyi yordamasında, sosyokültürel uyumun etkisi değerlendirildi. Kişilik inançları ile travma sonrası büyüme arasında sosyokültürel uyumun kısmi aracı rolü olduğu sonucuna ulaşıldı. İkinci modelde ise çok kültürlü kişilik ile kültürleşme stratejileri arasında sosyokültürel uyumun aracı rolünü sınamak için hipotetik bir model kuruldu. Elde edilen bulgular doğrultusunda çok kültürlü kişilik ile kültürleşme stratejileri arasında sosyokültürel uyumun kısmi aracı rolü olduğu tespit edildi. Elde edilen bulguların, göç ile ilişkili psikososyal unsurların anlaşılması ve göç eden bireylerin çok kültürlü kişilik ve travma sonrası büyümeyi yaşamalarında etkili olabileceğine yönelik geliştirilebilecek müdahale yaklaşımlarına katkıda bulunulabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
There is an increasing interest in conducting studies about migration and immigration facts between psychiatrists and clinical psychologists worldwide. The aim of the present study is to evaluate the relationship between personality beliefs, sociocultural adaptation, and post-traumatic growth of individuals who change their countries. Fort his, 352 Iranian citizens between 18-50 of age who settled in Turkey either for business and/or educational purposes have participated. The sample consists of 193 (54.8%) women and 156 (48.2%) men who participated in the survey. Accordingly, the Personality Belief Scale, Sociocultural Adjustment Scale, Multicultural Personality Scale, Acculturation Strategies Scale, and Post Traumatic Growth Scale were used in the survey questionnaire. Then, the relationship between the variables was evaluated using correlation, regression, and structural model analysis. According to the conducted analysis, no significant relationship was found between age, duration of residence, post-traumatic growth, and personality beliefs. However, a significant relationship was observed between age and residence period when compared to the sociocultural adaptation. When the relationship between personality beliefs and sociocultural adaptation was evaluated, it was shown that individuals with categorical personality beliefs had difficulties in sociocultural adaptation. Also, a negative and significant relationship was observed between personality beliefs and posttraumatic growth variables. On the other hand, a negative and significant relationship between multicultural personality and sociocultural adaptation variables was recognized. Then, by evaluating the results of the correlation analysis, two different models were devloped to study the relationship between variables. In the first model, the effect of personal belief on the prediction of post-traumatic growth using sociocultural adjustment was investigated. It was concluded that sociocultural adjustment has a partial mediating role between personality beliefs and post-traumatic growth. In the second model, a hypothetical model was established to test the mediating effect of sociocultural adaptation in the prediction of multicultural personality by acculturation strategies. Based on the results, the sociocultural adjustment has a partial mediating role in the relationship between multicultural personality and acculturation strategies. It can be concluded that obtained results can contribute to the understanding of the psychosocial factors associated with migration and to the intervention approaches that can be developed to help migrants experiencing multicultural personality and post-traumatic growth.