Hemşirelerin sosyodemografik özelliklerinin mobbing üzerine etkisi: Bir meta-analiz çalışması
The effect of sociodemographic characteristics of nurses on mobbing: A meta-analysis study
Yazar: ÖZLEM TİKİT
Danışman: PROF. DR. DİLEK EKİCİ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Meta analizi = Meta analysis ; Mobbing = Mobbing ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics

Özet:
Mobbing, dünyada iş hayatının olduğu her yerde önemli bir sorundur. Mobbingin sıklıkla görüldüğü sektörlerden birisi sağlık sektörü olup sağlık personellerinde ise en çok hemşirelerde mobbing yaşanmaktadır. Türkiye'de yapılan araştırmalarda birçok faktörle birlikte cinsiyet ve medeni durum değişkenlerinin mobbing üzerine etkisi olan çalışmalar mevcut olup mobbinge maruz kalma oranları değişkenlik göstermektedir. Bu nedenle araştırma, hemşirelerin cinsiyet ve medeni durum değişkenlerinin mobbing üzerine etkisini belirlemek amacıyla meta-analiz çalışması olarak planlanmıştır. Meta-analize dahil edilen çalışma sayısı 21'dir. Cinsiyet değişkenine 17, medeni durum değişkenine 20 çalışma dahil edilmiştir. Bu çalışmanın raporlamasında sistematik derleme ve meta-analizler için kullanılan bir protokol olan "Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta Analyses (PRISMA)" yazım rehberi kullanılmıştır. PRISMA modelinin içerisinde yer alan madde 12' de belirtilen çalışmaların kalitesi ile dahil edilen çalışmalar 9 puan üzerinden 8 puan almıştır. Etki büyüklüğü hesaplamasında Fisher's Z kullanılmıştır. Çalışmalar arasındaki heterojenliği test etmek için ise Cochran'ın Q istatistiği kullanılmış ve sonuca göre rastgele etki modeli seçilmiştir. Met-analize dahil edilen çalışmaların yayın yanlılığını test etmek amacıyla funnel plot diyagramı, Begg ve Mazumdar Rank korelasyonu analizi ve Egger regresyon analizi sonuçları kullanılmış ve dahil edilen çalışmaların yayın yanlılığı olmadığı görülmüştür. Türkiye geneli yapılan bu çalışma da cinsiyet ile mobbing arasında pozitif yönde çok güçlü bir etki olduğu sonucuna ulaşılmış ve kadın hemşirelerin erkek hemşirelere göre daha fazla mobbinge maruz kaldığı görülmüştür. Ayrıca medeni durum ile mobbing arasındaki ilişkinin de pozitif yönde orta düzey bir etkisi olduğu görülmüş ve evli hemşirelerin bekar hemşirelere göre daha fazla mobbinge maruz kaldığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Mobbing is an important problem wherever there is business life in the world. Health sector is one of the sectors where mobbing is seen frequently and mobbing is mostly experienced by nurses among healthcare personnels. In studies conducted in Turkey, there are studies that have an effect on mobbing with many factors, as well as gender and marital status variables, and exposure rates to mobbing vary. For this reason, the study was planned as a meta-analysis study in order to determine the effects of nurses' gender and marital status variables on mobbing. The number of studies included in the meta-analysis is 21. 17 studies were included in the gender variable and 20 studies were included in the marital status variable. The writing guide of "Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta Analyzes (PRISMA)", which is a protocol used for systematic review and meta-analysis, was used in the reporting of this study.The studies included with the quality of the studies specified in item 12 in the PRISMA model received 8 points out of 9 points. Fisher's Z was used in the calculation of the magnitude of the effect. In order to test the heterogeneity between studies, Cochran's Q statistics was used and the random effect model was chosen according to the result. Funnel plot diagram, Begg and Mazumdar Rank correlation analysis and Egger regression analysis results were used to test the publication bias of the studies included in the met-analysis and the included studies were found to be without publication bias.In this study conducted throughout Turkey, it was concluded that there was a very strong positive effect between gender and mobbing, and it was observed that female nurses were exposed to mobbing more than male nurses.In addition, it was observed that the relationship between marital status and mobbing had a positive moderate effect and it was concluded that married nurses were exposed to mobbing more than single nurses.