Primipar gebelere son trimesterde farklı iki yöntem (yüzyüze/webtabanlı) ile verilen eğitimin annelik rolünü kazanmalarına etkisi
The effect of education provided with TWO different methods (face to face/WEB-based) to primiparous pregnants in the last trimester on gaining the role of motherhood
Yazar: İMREN ARPACI KIZILDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERİDE YİĞİT
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Anne eğitimi = Mother education ; Anneler = Mothers ; Annelik = Motherhood ; Gebelik = Pregnancy ; Prenatal eğitim = Prenatal education ; Web tabanlı eğitim = Web based education ; Çevrimiçi eğitim = Online education

Özet:
Prenatal dönemde başlayıp, doğum sonu ilk bir yılda annelik kimliğinin oluşması ile tamamlanan süreç annelik rol kazanımı olarak belirtilmektedir. Mercer, bu rolün kazanılabilmesi için annenin gebeliğine ve doğumuna sadece fizyolojik yönden bakmayıp doğum sonrasındaki ilk bir yıl boyunca annenin desteklenmesi ve annelik rolüne hazırlanması gerektiğini belirtmektedir. Ülkemizde şu ana kadar  primipar gebeler ve lohusalarla ilgili ölçeklerin bulunmasına karşın, annelik rolü ile ilgili bir ölçek bulunmamaktadır. Çalışmanın  amacı ilk kez anne olacak olan gebelere  son trimesterde farklı iki  yöntem (yüzyüze/ web tabanlı) ile verilen eğitimin annelik rolünü kazanmalarına etkisini belirlemektir. İki aşamalı olarak gerçekleştirilen çalışma Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde bulunan 2 Aile Sağlığı Merkezi (ASM)'nde ve Özel Dr Tuncay Yüce Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinde, primipar gebeler ile 2021 Mayıs ve 2022 Haziran ayları arasında gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada Annelik Rolü Ölçeği geliştirilmiş, ikinci aşamada ise  son trimesterde bulunan gebelere eğitim verilerek, verilen eğitimin annelik rolünü kazanmalarına etkisi değerlendirilmiştir.  Araştırmanın ilk aşamasında  402 anne örnekleme alınmıştır. Ölçeğin geçerlilik ve güvenirliğinin belirlenmesi için rastgele örnekleme yoluyla seçilen 139 anneye r-test uygulanmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında Web Tabanlı Eğitim Grubuna 42, Yüz Yüze Eğitim Grubuna 44 ve Kontrol Grubuna 47 gebe örnekleme alınmıştır. Eğitim öncesi Annelik Rolü Ölçeği uygulanmıştır. Gebelere 3 modülden oluşan 3'er haftalık eğitim verilmiştir. Gebelere doğum sonu 40. günde Annelik Rolü Ölçeği tekrar uygulamıştır. Çalışmamızın sonucunda Annelik Rolü Ölçeği, annelerin annelik rolünü belirlemede geçerli ve güvenilir olan bir ölçüm aracı olduğu bulunmuştur. 3 alt boyutu bulunan,5'li likert tipinde, 26 maddelik bir ölçek elde edilmiştir. Primipar gebelere verilen yüz yüze eğitimin annelik rolü kazanmada web tabanlı eğitime göre daha etkili olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The process that begins in the prenatal period and completes with the formation of motherhood in the first year after birth is defined as the acquisition of the maternal role. Mercer states that in order to gain this role, it is necessary not only to examine pregnancy and childbirth from a physiological point of view, but also to support the mother during the first year after birth and prepare for the role of motherhood. Although there are scales related to primiparous pregnant women and puerperant women in our country, there is no scale related to gaining the role of motherhood. The aim of the study is to determine the effect of training given to pregnant women who will become mothers for the first time with two different methods (face-to-face / web-based) on their gaining the role of motherhood. The study, which was carried out in two stages, was carried out in 2 Family Health Centers (FHC) affiliated to Gaziantep Provincial Health Directorate and Private Dr. Tuncay Yüce Gynecology and Obstetrics Clinic with primiparous pregnant women between May 2021 and June 2022. In the first stage, the Maternity Role Gaining Scale was developed, and in the second stage, the effect of the education on gaining the motherhood role was evaluated by providing training to the pregnant women in their last trimester. In the first stage of the study, 402 mothers were sampled. In order to determine the validity and reliability of the scale, r-test was applied to 139 mothers selected by random sampling. In the second stage of the study, 42 pregnant women were included in the Web-Based Education Group, 44 pregnant women in the Face-to-Face Education Group and 47 pregnant women in the Control Group. Before the education, the Motherhood Role Gaining Scale was applied. 3-week training consisting of 3 modules was given to the pregnant women. The Maternal Role Gaining Scale was applied to the pregnant women again on the 40th day after delivery. As a result of our study, it was found that the Maternal Role Gaining Scale is a valid and reliable measurement tool in determining the motherhood role of mothers. A 26-item scale was obtained in a 5-point Likert type with 3 sub-dimensions. It has been found that face-to-face education given to primiparous pregnant women is more effective than web-based education in gaining the role of motherhood.