Genç yetişkinlerin maksiller ve mandibular üçüncü molar dişlerinden alınan dental pulpa kaynaklı mezenkimal kök hücrelerin osteojenik, adipojenik ve kondrojenik farklılaşma potansiyellerinin incelenmesi
Investigation of osteogenic, adipogenic and chondrogenic differentiation potentials of dental pulp-derived mesenchymal stem cells from maxillary and mandibular third molars of young adults
Yazar: AZİZ BERKEM ALTIPARMAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZAN ERAS ; PROF. DR. TUNÇ AKKOÇ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kök Hücre ve (Rejeneratif) Yenileyici Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology ; Diş Hekimliği = Dentistry ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine

Özet:
Dental pulpa (DP) kök hücreleri, göç eden nöral krest hücrelerinden kaynaklanan ve mezenkimal kök hücre (MKH) özelliklerine sahip ektodermal türevli kök hücrelerdir. Bu çalışmada erişkin bireylerin maksiller ve mandibular üçüncü molar dişlerinden alınan DP dokusundan izole edilen mezenkimal kök hücrelerin (DP-MKH) CD yüzey belirteci ekspresyon düzeylerinin ve osteojenik, adipojenik ve kondrojenik farklılaşma potansiyellerinin karşılaştırılması hedeflenmiştir. Çalışmaya proflaktik ve ortodontik nedenlerle üçüncü molar diş çekimi yapılan 6 erişkin birey dahil edilmiştir. Hastaların dişlerinden alınan DP dokusundan laboratuvarda laminar kabinde aseptik ortamda MKH'ler elde edilmiştir.  Hastaların DP-MKH'lerinin CD yüzey belirteç ekspresyonları akım sitometri ile değerlendirilmiştir. Osteojenik farklılaşma Alizarin Red boyama, kondrojenik farklılaşma Alcian Blue boyama, adipojenik farklılaşma ise Oil Red boyama protokolü uygulanarak saptanmıştır. Maksilla ve mandibula gruplarındaki DP-MKH'lerin CD yüzey belirteci ekspresyon düzeyleri ve osteojenik, adipojenik ve kondrojenik farklılaşma potansiyelleri unpaired t-testi ile karşılaştırılmıştır. Veriler ortalama ± standart hata (SEM) olarak ifade edilmiştir. CD70, CD90, CD105 ve CD34/45/HLA/11B yüzey belirteçlerinin ekspresyon düzeylerinin maksiller ve mandibular grupta anlamlı farklılık göstermediği saptanmıştır (Sırasıyla P=0,87, P=0,86, P=0,31 ve P=0,18). Gruplar farklılaşma potansiyellerine göre değerlendirildiklerinde, kondrojenik farklılaşmaya ait verilerin ortalaması maksiller grupta 7537±2406 iken mandibular grupta 16150±2127 olarak ölçülmüştür. Kondrojenik farklılaşmanın mandibular grupta maksiller gruba göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (P=0,027).  Maksilla ve mandibula gruplarının adipojenik ve osteojenik farklılaşma değerleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olmadığı bulunmuştur (sırasıyla P=0,97, P=0,49). Sonuç olarak DP-MKH yüzey belirteçleri ekspresyonunda maksiller ve mandibular gruplar arasında anlamlı bir farklılık olmadığı saptanmıştır. Ayrıca mandibular 3. molar dişlerden elde edilen DP-MKH'lerde kondrojenik farklılaşma kapasitesinin, maksiller gruba göre istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Dental pulp (DP) stem cells are ectodermal-derived stem cells that originate from migrating neural crest cells and possess mesenchymal stem cell (MSC) properties. This study aimed to compare the CD marker expression levels and osteogenic, adipogenic and chondrogenic differentiation potentials of mesenchymal stem cells isolated from DP tissue (DP-MSCs) obtained from maxillary and mandibular third molar teeth of adult individuals. The study included 6 adult individuals who underwent extraction of third molars for prophylactic and orthodontic reasons. MSCs were isolated from DP tissue obtained from the patients' teeth under aseptic conditions in a laminar chamber in the laboratory. CD surface markers of patients' DP-MKHs expression was evaluated by flow cytometry. Osteogenic differentiation was determined by Alizarin Red staining, chondrogenic differentiation by Alcian Blue staining, and adipogenic differentiation by Oil Red staining protocol. CD marker expression levels and osteogenic, adipogenic and chondrogenic differentiation potentials of DP-MSCs in the maxilla and mandible groups were compared with the unpaired t-test. Data are expressed as mean ± standard error of the mean (SEM). The expression levels of CD70, CD90, CD105 and CD34/45/HLA/11B surface markers were not significantly different in the maxillary and mandibular groups (P=0.87, P=0.86, P=0.31 and P=0.18, respectively). When the groups were evaluated according to their differentiation potential, the mean of the chondrogenic differentiation data was 7537±2406 in the maxillary group and 16150±2127 in the mandibular group. Chondrogenic differentiation was found to be higher in the mandibular group than in the maxillary group (P=0.027). There was no statistically significant difference between the adipogenic and osteogenic differentiation values of the maxillary and mandibular groups (P=0.97, P=0.49, respectively). As a result, it was determined that there was no significant difference between the maxillary and mandibular groups in the expression of DP-MSC surface markers. In addition, it was found that the chondrogenic differentiation capacity of DP-MSCs obtained from mandibular 3rd molars was statistically significantly higher than the maxillary group.