Çiğ sütlerde bazı fiziksel ve kimyasal özellikler ile aflatoksin m1 varlığının incelenmesi
Assessment of some physical and chemical properties as well as presence of aflatoxin m1 in raw milks
Yazar: CEM SEZAİ BAŞAR
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP DİLEK HEPERKAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gıda Güvenliği ve Beslenme Ana Bilim Dalı / Gıda Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Türkiye'de 2019 yılında toplam 10 milyon ton inek sütü üretilmiştir. Bu miktarın yüzde ellisi hayvan sayısı on ya da daha az olan küçük ölçekli çiftlikler tarafından karşılanmıştır. Aflatoksinler (AF) son derece toksik ve kanserojen mikotoksin metabolitleridir. Aralarında, AFB1 hayvan karaciğerinden metabolize edilerek çok daha da toksik olan AFM1'e dönüştürülmektedir. Bu sebeple, AFB1 ile bulaş olmuş yemin süt üretimi amaçlı yetiştirilen hayvan tarafından tüketilmesi insan sağlığı için risk teşkil etmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'nin farklı coğrafi bölgelerinden toplanmış olan çiğ inek süt örneklerinde bazı fiziksel ve kimyasal parametreler ile AFM1 düzeyinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, toplam 105 adet süt örneği toplanmıştır. Örnekler, bazı fiziksel ve kimyasal parametreleri (nem, protein, yağ ve pH) test edilmiş ve HPLC ile AFM1 düzeyi bakımından durumları incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, incelenen süt örneklerinde nem, protein, yağ ve pH değerleri ortalaması sırasıyla %87.2±2.0, 3.6±0.2 g/100 ml, 4.1±0.8 g/100 ml ve 6.5±0.4 bulunmuştur. Ayrıca, örneklerin %10.5'inin, özellikle Adıyaman, Elazığ ve Malatya, AFM1 içerdikleri (ortalama 0.024±0.012 µg/kg), ancak üst sınır değeri olan 0.05 µg/kg'ın altında kaldıkları tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Türkiye'nin farklı bölgelerinden toplanan çiğ inek sütü örneklerinin fiziko-kimyasal kalite kıstaslarını karşıladıkları, AFM1 düzeyi bakımından ise tüketiciler için risk oluşturmadıkları ve hayvan beslenmesinde kullanılan yemlerin AFB1 açısından güvenli oldukları belirlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Aflatoksin M1, çiğ inek sütü, gıda güvenliği, halk sağlığı, Türkiye

Abstract:
Ten-million tonnes of raw cow milk was manufactured in 2019 in Turkey. Fifty per cent of this output was produced by small-scale ruminant production farms with ten heads or less. Aflatoxins (AF) are very toxic and carcinogen metabollites of mycotoxins. Among them, AFB1 is metabolized and transformed into another toxic state, also known as AFM1, in the ruminant liver. Thus, a feed contaminated with AFB1 for dairy cows potentially poses a human health risk. In this study, we aimed to explore the recent status of AFM1 in raw cow milks from different geographical regions of Turkey. To do this, a total of 105 raw cow milk samples were collected. All the samples were subjected to some physical and chemical testing (moisture %, protein, fat and pH) as well as AFM1 screening by HPLC. The findings showed that the average frequencies of moisture, protein, fat and pH in the analyzed samples were determined to be 87.2%±2.0, 3.6±0.2 g/100 ml, 4.1±0.8 g/100 ml, and 6.5±0.4, respectively. In addition, 10.5% of the samples, in particular from Adıyaman, Elazığ and Malatya, was found to be contaminated with AFM1 (0.024±0.012 µg/kg), but did not exceed the upper limit (0.05 µg/kg). In conclusion, all the raw cow milks from different districts in Turkey tested for the physico-chemical properties and presence of AFM1 could met the quality criteria, and did not pose a severe food safety risk for the consumers, and the feeds used for dairy cattle feeding seem to be in good quality.
.
Keywords: Aflatoxin M1, raw cow milk, food safety, Public health, Turkey