Buzağılarda lityumum canlı performans ve  bazı kan parametrelerine etkisi
The effects of lithium on live performance and some blood parameters in calves
Yazar: İBRAHİM ONURSOY
Danışman: PROF. DR. OSMAN KÜÇÜK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Buzağılar = Calves ; Hayvan yemleri = Animal feeds ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Lityum = Lithium ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışmanın amacı, buzağı maması ile beslenen buzağıların mamalarına ilave edilen lityumun buzağıların canlı performanslarına ve kimi kan parametrelerine nasıl etki ettiğinin araştırılmasıdır. Kırk adet 1 günlük yaşta, Holstein ırkı buzağılar 4 günlük yaştan 10 haftalık yaşa kadar (sütten kesim) eşit sayıda 2 gruba ayrılmış ve bir gruptaki buzağı mamalarına bir şey ilave edilmez iken (kontrol) diğer gruptaki buzağıların içtikleri mamalara günlük 42 mg Li/ml çözeltiden 1 ml ilave edilmiştir. Mamaya ilave edilen Li, canlı ağırlık (P ≥ 0,30), cidago yükseklikleri (P ≥ 0,15) ve göğüs ölçülerini (P ≥ 0,50) etkilememiştir. Lityum içeren buzağı maması tüketen buzağılarda plazma Ca (P = 0,04) ve Mg (P = 0,08) değerleri kontrol grubuna oranla düşük bulunmuştur. Ancak, mamalarda lityumun varlığı plazma P düzeyini etkilememiştir (P = 0,89). Plazma K, Na ve Cl konsantrasyonları lityumlu mama tüketen buzağılarda önemli derecede düşük bulunmuştur (P≥ 0,0001). Lityum ilave edilen mama tüketen buzağılarda plazma Li konsantrasyonu yüksek düzeyde bulunmuş (0,22 ye karşı 0,29 ppm) ancak bu değerler önemli düzeyde olmamıştır (P = 0,42). Lityum ilave edilen mama tüketen buzağılarda plazma Ni konsantrasyonu yüksek (P = 0,02) ancak Cr düzeyi düşük (P = 0,03) düzeyde bulunmuştur. Mamalarda lityum varlığı buzağı gruplarında plazma Al, Mn, Fe, Cu, Zn ve Co konsantrasyonlarını, glikoz, trigliserit, kolesterol, total protein konsantrasyonlarını ve ALT enzim aktivitesini etkilememiştir (P ≥ 0,40). Plazma Se konsantrasyonu mama ile birlikte lityum tüketen buzağılarda düşük düzeyde (P = 0,03) bulunmuştur. Çalışma sonuçlarına göre buzağı mamalarına lityum katılmasının canlı performansa pozitif bir etkisi yoktur.

Anahtar Kelimeler: Lityum; Buzağı; Performans; Buzağı Maması

Abstract:
The objective of this study was to investigate the effects of lithium (Li) added to milk replacer on calf live performance and some blood parameters. A total of 40 3-day-old calves were divided into 2 equal groups receiving either only a milk replacer or milk replacer with 42 mg Li/head/day (1 ml of solution of 42 mg/ml Li) until weaned (10 weeks). Lithium in milk replacer did not cause any changes in live weights (P ≥ 0.30), heart girth (P ≥ 0.50) or withers height (P ≥ 0.15). Calves consuming milk replacer supplemented with Li had lower plasma Ca (P = 0.04) and Mg (P = 0.08) concentrations but similar plasma concentrations of P (P = 0.89). Presence of Li in milk replacers resulted in a lower plasma K, Na, and Cl concentrations (P ≥ 0.0001). Calves consuming milk replacer had a greater plasma Li concentrations (0.22 vs. 0.29 ppm) but that was not significant (P = 0.42). Plasma Ni concentrations increased (P = 0.02) while plasma Cr concentrations decreased (P = 0.03) in calves drank milk replacer with supplemented Li. The presence of Li in milk replacers did not have any changes in plasma concentrations of Al, Mn, Fe, Cu, Zn and Co as well as glucose, triglyceride, total protein, and ALT enzyme activities (P ≥ 0.40). Plasma Se concentrations decreased with Li supplementations in calves (P = 0.03). The results of the present work revealed that lithium addition to the milk replacers in calves has no positive effects on live performance.  

Key Words: Lithium; Calf; Performance; Milk Replacer