İbn Evs el-Mukrî'nin el-Vakf Ve'l-İbtidâ adlı eserinin tahlili ve görüşlerinin mukayesesi
Analysis of Ibn Avs el-Mukri's work, al-Waqf Ve'l-Ibtida, and the comparison of the opinions
Yazar: YAKUP UZUN
Danışman: PROF. DR. YAVUZ FIRAT
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıraat = Reading ; Tefsir = Commentary ; Vakf = Wagfs ; İbn Evs el-Mukri = Ibn Evs al-Mukri ; İbtida = Commencement ; İslamiyet = Islam

Özet:
Mananın tamam olduğu yerde okumayı keserek nefes almayı ifade eden vakf ile mana bütünlüğüne uygun düşen yerden başlayarak okumayı ifade eden ibtidâ, tarihten günümüze önemi artarak devam eden ıstılahlar olmuştur. Tez konumuzun da ana omurgasını oluşturan vakf ve ibtidâ adlı çalışmamız, biri giriş olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında çalışmanın konusu, amacı, önemi, kapsamı ve yöntemi hakkında kısa bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, vakf ve ibtidayla beraber kullanılan diğer kavramlar ele alınmış devamında bu ıstılahların tarihi seyri, doğuşu, gelişimi ve kavramlaşma süreci irdelenmiştir.
Çalışmamızın ikinci bölümünde İbn Evs el-Mukrî'nin hayatı ve eseri hakkında bilgi verilmiş, ardından mukayese yaptığımız dört ayrı asırda yaşamış beş müellifin kavram haritası çıkarılmıştır. Müelliflerin kavramlara yükledikleri anlamlar birer cümleyle ele alınmış, bölümün sonunda müelliflerin yaklaşımları Fâtiha ve Bakara sûreleri üzerinde mukayeseye tabi tutulmuştur.
Üçüncü bölümde ise İbn Evs el-Mukrî'nin vakf teorisi sunulmuş ardından eserinin genel tahlili ortaya konurken vakf yapılması câiz olan/olmayan yerlerdeki her bir tasarrufu için mukayese yaptığımız diğer müelliflerin yaklaşımları da nazar-ı dikkate alınmak suretiyle mukayeseye farklı perspektiften bakılmıştır. Sonrasında ise İbn Evs el-Mukrî'nin belirlediği vakf remizleri, Kur'ân metni üzerinde baştan sona nakşedilerek tasarrufları da beraberinde yansıtılmıştır. Böylece Kur'ân'ın genelinde müellifimize ait vakf ve ibtidâ tasarrufları tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kıraat, Tefsir, Vakf, İbtidâ, Remz, İbn Evs el-Mukrî

Abstract:
The waqf, which expresses breathing by stopping reading where the meaning is complete, and ibtidâ, which refers to reading starting from the place that corresponds to the integrity of the meaning, has been the terms that continue to increase in importance from history to the present. Our study called waqf and ibtidâ, which constitute the main backbone of our thesis topic, consists of three parts, one of which is an introduction. In the introduction, brief information about the subject, purpose, importance, scope, and method of the study is given.. In the first chapter, other concepts used together with waqf and ibtida are discussed. Then, the historical course, birth, development and conceptualization process of these terms are examined.
In the second part of our study, information about the life and work of Ibn Aws al-Mukrî was given, and then the concept map of five authors who lived in four different centuries was drawn. The meanings that the authors attribute to the concepts are discussed in one sentence, and at the end of the chapter, the authors' approaches are compared on the Surah al-Fatiha and Baqara.
In the third part, the theory of waqf of Ibn Aws al-Muqri is presented, and the general analysis of his work is presented, while the approaches of other authors that we compared for each saving in places that are / are not permissible to make waqfs are also examined from a different perspective, taking into account the eye. Afterwards, the charities of the waqf determined by Ibn Aws al-Muqri were engraved on the text of the Quran, and their savings were reflected along with it. Thus, the waqf and ibtidâ savings belonging to our author have been determined in general of the Quran.

Keywords: Qiraat, Tafseer, Waqf, Ibtida, Ramz, Ibn Avs el-Mukri