875 numaralı Bolu şer'iye sicil defterlerine göre Tanzimat-ı Hayriyye'nin ilk yıllarında Bolu (1841-1844)
Bolu in the early reformation period, is according to the 875 the registration entries of Bolu (1841-1844)
Yazar: MEHMET DOLAMA
Danışman: Y.DOÇ.DR. LEVENT KAYAPINAR
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
Cografi konumu itibari ile Bolu'nun Osmanlı baskentine yakın olusuXIX.yüzyıldaki yenilesme hareketlerinin bölgeye yansımasını saglamıstır. Bu yönü ileTanzimat dönemi ile baslayan yeniliklerin uygulandıgı bölgelerden biri de Boluolmustur.XIX. yüzyılda Bolu'ya ait sicil kayıtlarının incelenmesinden anlasılmıstır ki buyüzyılda bazı karyeler (köyler) ?nefs? ibaresi ile birlikte kaydedilmislerdir. Bu durumidari açıdan köy olarak kabul edilen yerlesim yerlerinin gerçekte sehirlesmeye yüztuttugunu göstermektedir. Bu da Bolu'da iktisadi ve kültürel yapının önemli ölçüdedegisiklige ugradıgını göstermesi bakımından önemlidir.Ayrıca 1841-1844 yıllarına ait 875 numaralı Bolu Ser'iye Sicil kayıtlarınıngösterdigi gibi Tanzimat döneminde de devlet gelirlerinin en önemli kaynaklarındanbirisi olan vergilerin düzenli olarak kaydedilmesine ve toplanmasına büyük bir önemverilmistirBir taraftan Tanzimat dönemi ile baslayan yenilikler Bolu'ya yansırken digertaraftan geleneksel Osmanlı toplum yapısının muhafaza edildigi gözlemlenmektedir.Bu dönemde bir tür veraset belgesi olan terekelerin incelenmesinden özellikle mirasınpaylasılmasında eski hukukun uygulamaların devam ettigi tespit edilmistir. Bolu'daXIX. yüzyılda nüfusun büyük bir çogunlugunu olusturan müslümanların yanı sıragayr-i müslim unsurlara da rastlanmıstır. Bu unsurlar barıs içinde Bolu sehirmerkezinde ayrı mahallelerde otururken birlikte ticaret de yapabiliyorlardı.3nceledigimiz defterde sehir merkezinde debbaglık, demircilik, nalbantlık gibi sanatsalkollara rastlanırken köylerde hayvancılık, ormancılık ve tarımın Bolu sancagında,Tanzimat döneminde de önemini korudugunu göstermektedir.

Abstract:
Bolu?s being close to the Ottoman Capital in terms of its geographical locationaccommodated the 19th Century modernazition activities to reflect to the region.It?s understood from the investigations of the 19th century registariton entriesthat some Karye?s (villages) were registered with the expression of ?nefs? in thatcentury. This situation shows that the residential areas which were administrativelyregarded as villages tended toward urbanization. This is importand in the sense that itshows that the cultural and economical structure in Bolu underwent a change.Furthermore, as 875 numbored registration entries of the years between 1841-1844 show that utmost impornce was given to the regular collection and registrationof taxes during the Tanzimat period, as well, which were one of the most significantincome sources of the sate.It?s also observed that in one hand while the modernizations that began withthe Tanzimat period rebounded to Bolu on the other hand the traditional Ottomansocial structure was preserved. I that period, after analyzing the ?tereke?s which werea kind of inheritance documents, it?s determined that when sharing the heritage the oldlaws were applicated. In the 19th century as well as the dominant muslim populationsome non-muslim elements were also seen. Those elements were living in differentneighborhood in the city center and were trading with each other in peace. In the bookwe analyzed it?s seen that the artistic branches such as tannery, ironworking andblakcsmith were done in the city center and stockbreeding, forestry and agriculturewere still important in the villages of the Sanjak of Bolu during the Tanzimat period.