Bingöl merkez ve genç ilçesi yeraltı su seviyesinin ve kalitesinin jeofiziksel ve jeokimyasal yöntemlerle belirlenmesi
Determination of ground water level and quality in Bingöl central and genç district by geophysical and geochemical methods
Yazar: NURETTİN KOŞAN
Danışman: PROF. DR. ENVER AKARYALI ; PROF. DR. NAFIZ MADEN
Gümüşhane Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Jeoloji Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Bingöl = Bingöl ; Jeofizik = Geophysics ; Su kalitesi = Water quality

Özet:
Bu çalışmada, Bingöl Merkez ve Genç İlçesi Yeraltı Su Seviyesinin ve Kalitesinin Jeofiziksel ve Jeokimyasal Yöntemlerle Belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, Schlumberger elektrot dizilimine göre DES (Düşey Elektrik Sondaj) yöntemi ile incelenmiştir. Bingöl İli Merkez'de 6, Genç İlçesi'nde 21 nokta olmak üzere toplamda 27 noktada DES ölçümleri yapılmıştır. Arazide elde edilen düşey elektrik sondaj verilerinin yorumlanmasında IPI2WİN programında tabakaların özdirenç değerleri, derinlikleri ve kalınlıklarının belirlenmesi, alanın hidrojeolojik verileri belirlenmiştir. Sondaj kuyularının açılması sonrasında kuyuların su seviyeleri ve debileri tespit edilmiş, SURFER 10 programı kullanılarak yeraltı suyu akış yönü haritası, yeraltı suyu debi haritası ve yeraltı suyu derinliği haritaları oluşturulmuştur. Bu çalışmada sondaj kuyularından alınan su örneklerinin pH değerleri, Elektriksel iletken ve sertlik değerlerinin TS 266 (pH; 6-9) ve WHO (6.5-9.2) içme suyu standartlarına göre I. sınıf (çok iyi) kalitede olduğu belirlenmiştir. Bingöl il merkezinden ve Genç ilçesinden derlenen suların Oligoklorürlü sular, normal klorürlü sular, normal sülfatlı sular, hipokarbonatlı sular sınıfında yer aldığı tespit edilmiştir. Piper diyagramına göre inceleme alanındaki suların, bikarbonatlı ve magnezyumlu, düşük sülfat ve klor içeren, magnezyumlu ve kalsiyum bileşimde olduğu belirlenmiştir. Kloroalkalin indeksi I ve kloroalkalin indeksi II'nin negatif olarak hesaplandığı sularda bulunan Mg+2 ve Ca+2 katyonları ile kayaçlardaki Na+ ve K+ katyonlarının yer değiştirdiği, sularda karbonat ve silikat ayrışmasından etkili olduğu belirlenmiştir. Ağır metal analiz sonuçlarına göre, su numunelerinin Dünya Sağlık Örgütü ve TS266 standartlarına göre tüm örneklerde standartları sağladığı, elektriksel iletkenlik, sertlik, Na+, Cl¯ ve SO4-2 iyonları açısından suların; çok iyi kaliteli sular sınıfında yer aldığı belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the Groundwater Level and Quality of Bingöl Center and Genç Dıstrıct by Geophysical and Geochemical Methods. The study was investigated by DES (Vertical Electric Drilling) method according to the Schlumberger electrode array. DES measurements were made at 27 points in total, 6 in Bingöl City Center and 21 points in Genç District. In the interpretation of the vertical electric drilling data obtained in the field, the resistivity values, depths and thicknesses of the layers were determined in the IPI2WIN program, and the hydrogeological data of the area were determined. After drilling the boreholes, the water levels and flow rates of the wells were determined, and groundwater flow direction map, groundwater flow map and groundwater depth maps were created using the SURFER 10 program. In this study, pH values, electrical conductivity and hardness values of water samples taken from boreholes were determined to be of Class I (very good) quality according to TS 266 (pH; 6-9) and WHO (6.5-9.2) drinking water standards. It has been determined that the waters collected from the city center of Bingöl and Genç district are in the class of Oligochlorinated waters, normal chloride waters, normal sulfated waters, and hypocarbonate waters. According to the Piper diagram, it has been determined that the waters in the study area have bicarbonate and magnesium, low sulfate and chlorine content, magnesium and calcium composition. It was determined that the Mg+2 and Ca+2 cations in the waters where the chloroalkaline index I and the chloroalkaline index II were calculated as negative and the Na+ and K+ cations in the rocks were replaced, and it was effective from the carbonate and silicate decomposition in the waters. According to the heavy metal analysis results, the water samples met the standards in all samples according to the World Health Organization and TS266 standards, in terms of electrical conductivity, hardness, Na+, Cl¯ and SO4-2 ions; It has been determined that it is in the class of very good quality waters.