1556 numaralı Evkaf Defterleri 1256-1257 Tımarat Defteri transkripsiyonu ve değerlendirmesi
Evkaf Books number 1556 1256-1257 Timarat Book transcription and evaluation
Yazar: BUKET ERKAYA
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ KARTIN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: 13. yüzyıl = 13. century ; Evkaf Defterleri = Pious Foundations Book ; Kayseri = Kayseri ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Toprak rejimi = Soil regime ; Tımar = Tımar ; Tımar Defteri = Tımar Register

Özet:
Osmanlı toprak rejiminin temelini oluşturan, tımar sistemi ile herhangi bir bölgeye ait vergi gelirlerinin tamamı veya bir kısmının, bazı mükellefiyetler karşılığında padişah tarafından bir şahsa tevcih edilmesidir. Bu yöneltme ile kasıt mülkiyet vermek değil devlete ait olan mülkün reaya aracılığıyla işletilerek buradan sağlanacak olan vergilerin devlet adına toplanmasıdır. Bu doğrultuda fethedilen herhangi bir bölgenin tahriri yapılarak vergi gelirleri ortaya konur ve bu gelirler dirliklere bölünerek askeri hizmetleri karşılığında sipahilere verilir, böylece o bölgede tımar sistemi hayata geçirilmiş olurdu. Bu amaç doğrultusundaki genel kaide; kim nerenin vergisini alıyor ise asayiş ve idaresinden de o sorumludur. Devlet taşradan alacağı vergileri maaş olarak oradaki görevliye tahsis ettiği için hem düzenli bir şekilde zirai üretim sağlanmakta hem de asayiş ve idareyi mahallinde sağlandıktan sonra herhangi bir vergi kaçağını da önlemekteydi.
Tımar sistemiyle ilgili belgeye dayalı ilk atıf Orhan Bey dönemine kadar gitmektedir. Sultan I. Murat döneminden itibaren de daha sistematik hale getirilen tımar sistemi ile mezkûr bilgiler tımarat defterlerine düzenli bir şekilde kaydedilmeye başlanmıştır. Bu tarihten sonrada belirli zaman aralıklarında bölgesel ve genel tımar sayımları yapılmış ve bunların kayıtları güncel tutulmaya çalışılmıştır.
Tezin konusunu oluşturan "1556 Numaralı Evkaf Defterleri 1256-1257 Tımarat Defteri" E.Ü. bünyesinde bulunan Kayseri ve Yöresi Tarih Araştırmaları Merkezi (KAYTAM) kütüphanesinden temin edilmiş ve üzerinde gerekli olan çalışma ve değerlendirmeler yapılmaya özen gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Tımar Sistemi, Tımarat, Osmanlı Devleti, Toprak rejimi, Kaytam

Abstract:
The basis of the Ottoman territorial regime is that all or part of the tax revenues of any region with the asylum system shall be repented by the sultan in exchange for some obligations. With this direction, it is not intentional to give property, but to collect taxes on behalf of the state by operating the state-owned property through the reaya. Accordingly, tax revenues are made by falsifying any region that has been conquered, and these revenues are divided into dirt and given to sipahis in exchange for military services, so that the asylum system in that region would have been implemented. The general base for this purpose; Whoever gets the taxes of whoms are responsible for the public order and the administration. Since the state allocated the taxes it would receive from the province to the attendant there as a salary, agricultural production was provided on a regular basis and prevented any tax evasion after being provided at the site of public order and administration.
The first citation based on the document related to the grooming system goes back to the Orhan Bey period. Since the reign of Sultan Murat I, the asylum system has been made more systematic and the mezkûr information has been recorded regularly in the grooming books. After this date, regional and general grooming counts were carried out at certain time intervals and their records were kept up to date.
The "Evkaf Books No. 1556-1257 Grooming Book" which is the subject of the thesis was obtained from the Kayseri and Local Historical Research Center (KAYTAM) library within E.U. and attention has been paid to make the necessary work and evaluation.
Key Words: Grooming System, Grooming, Ottoman State, Territorial regime, Kaytam