Geçiş dönemindeki ineklerde vitamin A, D, E ve B12'nin metabolik profil, akut faz proteinleri ve oksidatif strese etkisinin araştırılması
Investigation of vitamin A, D, E and B12 administration effects on metabolic profile, acute phase proteins and oxidative stress in pregnant cows during transition period
Yazar: NEVİN ÖZDAMAR
Danışman: DOÇ. DR. ALİ HAYDAR KIRMIZIGÜL
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Akut faz proteinleri = Acute phase proteins ; Metabolizma = Metabolism ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Sığırlar = Cattles ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Vitamin A = Vitamin A ; Vitamin B 12 = Vitamin B 12 ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin E = Vitamin E ; İnekler = Cows

Özet:
Bu çalışmada, geçiş dönemindeki ineklerde vitamin A, D, E ve B12'nin metabolik profil, akut faz proteinleri ve oksidatif stres üzerine etkileri araştırıldı. Çalışmada toplam 40 inek kullanıldı ve her bir grupta 10 inek olacak şekilde 4 gruba ayrıldı. Kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmadı. I. gruba AD3E preparatından 5 ml kas içi (IM)  tek doz uygulandı. II. gruba AD3E preparatından 5ml, tek doz, IM ve B12 preparatından 20 ml, 6 hafta boyunca, IM uygulandı. III. gruba B12 preparatından 20 ml, 6 hafta boyunca, IM uygulandı. Kan örneklerinden serumları elde edildikten sonra, biyokimyasal analizlerle, akut faz proteinlerinden Haptoglobin (Hp) ve Serum Amyloid A (SAA) ile Total antioksidan (TAS) ve Total oksidan düzeyleri (TOS) ölçüldü. Serum glukoz konsantrasyonunun haftalara göre gruplar arası karşılaştırılmasında, kontrol grubunun DÖ 3. hafta serum glukoz konsantrasyonu ile I. grubun DÖ 3. hafta serum glukoz konsantrasyonu karşılaştırıldığında, kontrol grubuna göre önemli düşüş (P<0.01) olduğu tespit edildi. Geçiş dönemi boyunca I, II ve III. gruplarının serum NEFA konsantrasyonlarının kontrol grubuna göre daha düşük olduğu belirlendi. BHB konsantrasyonunun haftalara göre grup içi karşılaştırmasında, tüm gruplarda başlangıç değerine göre DS 3. haftaya kadar rakamsal olarak kademeli bir artış gösterdiği tespit edildi. Total oksidan düzeyinin haftalara göre grup içi karşılaştırılmasında; kontrol grubundaki hayvanlarda başlangıç değerine göre DÖ 1. haftada serum TOS konsantrasyunun önemli derecede arttığı (P<0.01) tespit edildi. Total antioksidan düzeyinin haftalara göre grup içi karşılaştırılmasında; tüm gruplarda başlangıç değerine göre tüm haftalar boyunca rakamsal olarak kademeli bir düşüşü söz konusu olup, TAS konsantrasyonundaki en düşük seviye DS 3. haftada tespit edildi (P<0.01). Serum Amyloid A konsantrasyonunun haftalara göre grupların kendi içinde karşılaştırılmasında, kontrol grubu ile I, II ve III. grupların SAA konsantrasyonunda, başlangıç değerine göre en belirgin (P<0.01) artış DÖ 1. haftada saptandı. Haptoglobin konsantrasyonunun haftalara göre gruplar arası karşılaştırılmasında; kontrol grubunun DÖ 1 ve 2. haftalarda serum Hp konsantrasyonları ile I ve II. grupların serum Hp konsantrasyoları karşılaştırıldığında, kontrol grubuna göre önemli (P˂0.01) derecede düşüş olduğu tespit edildi. 
Sonuç olarak, geçiş dönemindeki ineklerde A, D, E ve B12 vitamini uygulanan gruplarda, biyokimyasal parametrelerden NEFA ve akut faz proteinlerinden SAA ve Hp konsantrasyonlarında önemli düşüş tespit edildi. 

Anahtar sözcükler: Geçiş Dönemi, Biyokimyasal Parametreler, Akut Faz Proteinleri, Oksidatif Stres, Vitamin AD3E, Vitamin B12

Abstract:
In this study, it was investigated the effects of vitamin A, D, E and B12 administration on metabolic profile, acute phase proteins and oxidative stress in cows during transation period. Totally, 40 cows were used in the study. It was divided into 4 groups each containing on cows. The control group is not treated with anything. The AD3E medication was administered intramuscularly as a single dose to the Group I members with 5 ml volume. Group II was treated with both 5 ml of AD3E as a single dose and 20 ml of B12 medication for 6 weeks, via intramuscular route. Blood samples were cautiously taken just before the each vitamin B12 administration. Group III was treated with 20 ml of B12 medication for 6 weeks, intramuscularly. After the separation of the serum from blood samples, haptoglobin (Hp) and Serum Amyloid A (SAA) levels regarded as acute phase proteins, total antioxidant (TAS) and total oxidant status (TOS) were measured. In the course of the comparison of serum glucose concentration among the groups according to the weeks, the glucose concentration of Group I members was found significantly decreased (P<0.01) in three weeks prepartum cows. During the transition period the serum concentrations of NEFA in the Group I, II and III members were determined to be lower than the control group. In the comparison of serum total oxidant status (TOS) within the group, a significant increase (P<0.01) was found in the control group in one week prepartum cows when compared starting concentration. In the comparison of serum total antioxidant status (TAS) within the group, a gradually decrease was found in all groups during whole weeks, moreover, the most remarkable decrease was in three weeks postpartum cows (P<0.01). In the comparison of SAA concentration within the group, the most remarkable increase (P<0.01) was found in all study (Group I, II and III) and control groups in one week prepartum cows. In the comparison of serum haptoglobin (Hp) concentration between the groups, significant decreases (P<0.01) were found in Group I, and II in one and two weeks prepartum cows. 
As a result, it was found that the vitamin A, D, E and B12 administration of cows during transition period lead to significant reductions in concentration of NEFA regarded as a biochemical parameter and SAA and Hp regarded as acute phase proteins. 

Key words: Transition period, Biochemical parameters, Acute phase proteins, Oxidative stress, Vitamin AD3E, Vitamin B12