Şehit ailelerinde kompleks (uzamış) yas bozukluğunun algılanan sosyal destek ve başa çıkma tutumlarıyla ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between complex (prolonged) grief disorder and perceived social support and coping attitudes in martyr families
Yazar: HİLAL SEKBAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF KURTULUŞ ANARAT
Üsküdar Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Şehit aileleri, kaybettikleri yakınları nedeniyle derin ve karmaşık yas süreçleri yaşayabilmektedir. Yas, sevilen birinin kaybından sonra yaşanan doğal bir reaksiyondur; ancak, beklenmedik ve şiddet içeren kayıplar, yas sürecinin normal akışını bozabilir ve uzamış yas bozukluğu (UYB) olarak bilinen daha karmaşık bir duruma yol açabilir. Böyle bir durum, sadece bireyin psikolojik sağlığını etkilemekle kalmaz, aynı zamanda sosyal ilişkiler ve günlük yaşam üzerinde de olumsuz etkiler yaratabilir. Bu çalışmanın amacı, şehit ailelerinde görülen Kompleks (Uzamış) Yas Bozukluğu'nun (UYB) algılanan sosyal destek ve başa çıkma tutumları ile ilişkisini incelemektir. Bu kapsamda veri toplama tekniklerinden anket yöntemi kullanılmıştır. Anket içerisinde katılımcıların sosyo-demografik özelliklerinin yanında, Uzamış Yas Bozukluğu Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Kollektivist Başa Çıkma Stilleri Envanteri yer almaktadır. Çalışma, Trabzon'daki Emniyet Teşkilatı Mensupları Vazife Malülleri ve Şehit Aileleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (EMŞAD) ile Trabzon Şehit Aileleri Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği üyeleri arasında yapılmıştır. Elde edilen sonuçlarda, uzamış yas bozukluğu ile sosyal destek algısı arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Çalışmada, şehit ailelerinde uzamış yas bozukluğunun arkadaş desteği ve özel insan desteği ile negatif yönlü bir ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada, şehit ailelerinde uzamış yas bozukluğunun başa çıkma tutumları ile olan ilişkisine yönelik yapılan analizde ise anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir. Ancak, özel duygusal paylaşımlar ile UYB arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır; bu, şehit aileleri arasında duygusal paylaşımların UYB sürecinde önemli bir destekleyici rol oynayabileceğini göstermektedir. Bunun yanı sıra, çalışmayan şehit ailesine mensup bireylerde uzamış yas bozukluğunun çalışanlardan daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak, sosyal destek algısının evli katılımcılarda daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Families of martyrs experience deep and complex mourning processes for their lost loved ones. Grief is a natural reaction after such loss. However, unexpected and violent losses d(disrupt the normal grief process and lead to a complex condition known as prolonged grief disorder (PGD). Such a situation not only affects the psychological health of the individual but also has negative effects on social relationships and daily life. The purpose of this study is to examine the relationship between Complex (Prolonged) Grief Disorder (CGD), seen in families of martyrs, and perceived social support and cop(ng attitudes. A renowned data collection technique which is the survey method was used. Apart from the socio-demographic characteristics of the participants, the survey includes the Prolonged Grief Disorder Scale, the Multidimensional Perceived Social Support Scale, and the Collectivist Coping Styles Inventory. The study was conducted among members of the Law Enforcement Martyrs' and Service Disabled Families Assistance and Solidarity Association (EMSAD) and the Trabzon Martyrs' Families Social Assistance and Solidarity Association, both located in Trabzon. The results showed that there was a significant negative relationship between prolonged grief disorder and perceived social support. It was determined that prolonged grief disorder in the families of martyrs had a negative relationship with friend support and significant other support. The study showed that there was no significant relationship in the analysis of the relationship between prolonged grief disorder and coping attitudes in the families of martyrs. Despite this, there was a statistically significant positive relationship between private emotional outlets and PGD symptoms; which means that families of martyrs sharing private emotional information with others demonstrates an important supportive role in alleviating PGD symptoms. Moreover, it was concluded that prolonged grief disorder was higher in families of martyrs who weren't working than in those who were working. Finally, it was revealed that perceived social support was higher in married participants.