Okul öncesi dönemde uygulanan eko-okullar programının çocukların geri dönüşüm farkındalık düzeylerine etkisi
The effect of eco-schools program implemented in preschool period on children's recycling awareness levels
Yazar: SEREN ÖZ
Danışman: PROF. DR. ATİLA ÇAĞLAR
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul öncesi dönemde uygulanan eko-okullar programının çocukların geri dönüşüm farkındalık düzeylerine etkisi incelemektir. Eko-okullar programının uygulandığı sınıfla MEB okul öncesi eğitim müfredatının uygulandığı sınıf arasında geri dönüşüm farkındalığı açısından bir farklılık olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın örneklemi 2022-2023 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Maltepe ilçesinde bağımsız bir anaokuluna devam eden 60-72 aylık 26 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak 19 sorudan oluşan bir "Geri Dönüşüm Mülakat Formu" hazırlanmıştır. Araştırma öncesinde deney ve kontrol grubu öğrencilerine geri dönüşüm mülakat formu ön test olarak uygulandıktan sonra deney grubuna 12 hafta süreyle eko-okullar programı uygulanmıştır. Aynı işlem son test olarak her iki gruba da tekrarlandıktan sonra öğrencilerin cevapları puanlanarak elde edilen verilerin analizinde SPSS 27 paket programından yararlanılmıştır. Bulgular incelendiğinde gruplar arasında cinsiyet bakımından geri dönüşüm farkındalık düzeylerinde anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ancak eko-okullar programının uygulandığı grubun klasik müfredatla öğrenim gören öğrenci grubuna göre geri dönüşüm farkındalık düzeylerinde belirgin bir artış olduğu görülmüştür. Bu bağlamda eko-okullar programının uygulandığı grupta, programın geri dönüşüm farkındalığı oluşturmada başarılı olduğu söylenebilir. Eko-okullar programı, geri dönüşüm faaliyetlerinin müfredatta yer almasına önem vermektedir. Eko-okullar programının uygulandığı grupta geri dönüşümün önemine vurgu yapan, atık kutularının kullanımını teşvik eden, atık kağıtların kağıt hamuru haline getirilip öğrencilerin kendi elleriyle yeniden kağıt üretmesi, atık materyallerden oyuncak tasarlaması, organik atıkların doğaya yeniden kazandırılması, çocukların bitki yetiştirmesi gibi doğayla etkileşimlerini artıran birçok etkinlik yapılmıştır. Uygulamalı faaliyetlere yer veren ve yaparak yaşayarak öğrenme yaklaşımını benimseyen eko-okullar programının çocuklar üzerindeki olumlu etkisi bu araştırmada görülmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the impact of the Eco-Schools program applied in the preschool period on children's awareness levels of recycling. An attempt has been made to determine whether there is a difference in recycling awareness between a class where the Eco-Schools program is implemented and a class where the traditional educational curriculum is applied. The sample of the study consists of 26 students aged 60-72 months attending an independent preschool in the Maltepe district of Istanbul during the 2022-2023 academic year. A "Recycling Interview Form" consisting of 19 questions was prepared as the data collection tool. Before the research, the Recycling Interview Form was applied as a pre-test to both the experimental and control group students. Subsequently, the Eco-Schools program was implemented for 12 weeks in the experimental group. The same procedure was repeated as a post-test for both groups, and the data obtained from the students' responses were analyzed using the SPSS 27 package program. When examining the findings, no significant difference was found in terms of gender in recycling awareness levels between the groups. However, it was observed that there was a significant increase in recycling awareness levels in the group where the Eco-Schools program was implemented compared to the group receiving traditional curriculum education. In this context, it can be stated that the Eco-Schools program is successful in creating recycling awareness in the group where it is implemented. The Eco-Schools program emphasizes the inclusion of recycling activities in the curriculum. In the group where the Eco-Schools program was implemented, various activities were conducted to emphasize the importance of recycling, encourage the use of waste bins, produce paper pulp from waste paper and have students produce paper again with their own hands, design toys from waste materials, reintroduce organic waste to nature, and engage children in activities such as growing plants. The positive impact of the Eco-Schools program on children, which focuses on practical activities and adopts a learning-by-doing approach, is evident in this research.