Vadeli mevduatın belirleyicileri: Türkiye örneği(1998 – 2013)
Determinants of deposits: The case of Turkey (1998 - 2013)
Yazar: MELTEM AKARCA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ATİLLA GÖKÇE
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Mevduat = Deposits ; Vadeli işlem piyasaları = Futures markets ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
Türkiye için 1998 ile 2013 yılları arasında vadeli mevduatı etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla öncelikle çalışmada kullanılan serilere ilişkin önsel bilgi edinmek için serilerin zaman serisi grafiklerine yer verilmiştir. Sonrasında serilerin durağan olup olmadıklarını belirlemek amacıyla ADF testi yapılmış ve tüm değişkenlerinin düzeyde durağan olmadıkları görülmüştür. Bu nedenle, ilgili değişkenlerin birinci farkları alınarak analiz sürdürülmüştür. Daha sonra VAR modelleri gecikme uzunluğuna ve değişkenlerin sıralanmasına duyarlı olduğundan, VAR Modeli gecikme uzunluğu 1 olarak belirlenmiş ve Granger Nedensellik Testi ile değişkenler dışsaldan içsele doğru sıralanmıştır. Bu uygulamadan sonra VAR modeli tahmin edilmiştir.  Sonrasında kurulan VAR modeline ilişkin etki-tepki analizi ve varyans ayrıştırması kullanılarak 1998-2013 yılları arasında vadeli mevduatı etkileyen faktörler araştırılmıştır. Etki-tepki analizi sonuçlarına göre değişkenlerin 5 yıldan sonra dengeye geldiği görülmektedir. Faiz Oranı ve Dolaşımdaki Para dengeye ulaşana kadar vadeli mevduatı olumlu etkilerken, Reel Döviz Kuru ve Vadesiz Mevduat ilk üç döneme kadar olumlu etkilemektedir. GSYİH ve TEFE ile bu değişken üzerinde olumsuz etki yaratmaktadır. Varyans ayrıştırması sonuçlarına göre öngörü hatasının varyansına en büyük katkı değişkenin kendisinden gelmektedir. Buna ek olarak reel döviz kurunun  öngörü hatasına katkısı %14 civarında, vadesiz mevduatın katkısı %6 dolaylarındadır.

Abstract:
Time graphics  are evaluated to have a prior information regarding series employed in the study on identifying factors affecting time deposits between 1998 and 2013 in Turkey.  Next, ADF test is emloyed to test stability of series and it is observed that all variables are not stable at level. Therefore, analysis is contnued following taking first order differences. Because VAR models sensitive to lags and variable order, lag is determined as 1 in VAR model variables are ordered exogenous to indigenous by means of Granger causality test. Furher, VAR model is estimated. Finally, action-reaction analysis and variance discrimination regarding VAR model are used to research factors affecting time deposits between 1998 and 2013. According to action-reaction analysis, it is observed that variables go balanced following fifth year. Interest Rate and Currency in circulation until it reaches equilibrium, a positive impact of term deposits, Real Exchange Rate and Demand Deposits has a positive impact to the first three periods. GDP and WPI has an adverse effect on these variables. According to the results of the prediction error variance decomposition largest contribution to the variance comes from the variable itself. In addition, the real exchange rate contributed to the prediction error of 14%, the contribution of demand deposits is around 6%.