Öğretmenlere yönelik şiddetin okul iklimi açısından değerlendirilmesi: Niğde ili örneği
The evaluation of the violence towards teachers in terms of school climate: Niğde sample
Yazar: MUSTAFA ÖZDERE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÇETİN TERZİ
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Niğde = Niğde ; Okul iklimi = School climate ; Öğretmen-öğrenci ilişkileri = Teacher-student relations ; Öğretmenler = Teachers ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırmanın amacı, görüşlerine dayalı olarak öğretmenlerin okullarında maruz kaldıkları şiddet olayları, bu olayların nedenlerine ilişkin bireysel ve örgütsel faktörleri ortaya çıkarmak ve bunlara ilişkin çözüm önerileri geliştirmektir.  Araştırmanın evrenini 2015-2016 eğitim-öğretim yılı Niğde ili Merkez ilçede yer alan resmi liselerde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli benimsenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak öğretmenlere yönelik şiddet anketi ve okul iklim ölçeği kullanılmıştır. Öğretmenlere yönelik şiddet anketi araştırmacı tarafından geliştirilmiş, okul iklim ölçeği ise alanyazında var olan bir ölçeğin uyarlamasıdır. Araştırmanın bulgularına göre, erkek öğretmenler kadın öğretmenlere, lisansüstü mezunu öğretmenler lisans mezunu öğretmenlere, 6-10 yıl arası mesleki kıdeme sahip öğretmenler 1-5, 11-15, 16-20 ve 21 yıl üzeri mesleki kıdeme sahip öğretmenlere göre daha sık şiddete uğramaktadır. Ayrıca C tipi liselerdeki öğretmenler A ve B tipi liselerdeki öğretmenlere göre, meslek liselerindeki öğretmenler genel liselerdeki öğretmenlere göre, kırsaldaki liselerdeki öğretmenler şehirdeki liselerdeki öğretmenlere göre ve büyük liselerdeki öğretmenler daha küçük liselerdeki öğretmenlere göre daha sık şiddete uğramaktadır. Araştırmanın bulgularına göre okul ikliminin başarı baskısı ve kurumun savunmasızlığı alt boyutlarının öğretmenleri şiddetten korumada, meslektaş liderliği ve profesyonel öğretmen davranışı yaşanan olay sonrası öğretmenlerin iyileşme süreci adına daha önemli olduğu söylenebilir. Fakat öğretmenlere yönelik şiddet sorununa öğretmenlerin ve okulların belirli özelliklerinden ziyade öğrencilerin akademik başarı düzeyi, sosyoekonomik ve sosyokültürel seviyeleri açısından yaklaşılmasının daha önemli olduğu söylenebilir.


Anahtar Sözcükler: Okul şiddeti, Öğretmenlere yönelik şiddet, Okul iklimi

Abstract:
The purpose of this study is to examine teacher victimization and the factors related to the teachers and school demographics that may trigger violence towards them and thus offer solutions. The population of this study is composed of high school teachers working in the province of Niğde in 2015-2016 education year. In this study quantitative model has been adopted. The data for this study was collected through two data collection instruments. One is teacher victimization survey which is developed by the researcher and the other is school climate scale which is adapted to Turkish. According to the results, male teachers, teachers who have been working between 6-10 years, and those who hold Master's or PhD degree seem to face violence more. In terms of school demographics, teachers working at type C high schools, suburban high schools, vocational high schools and crowded high schools seem to experience violence more. As for the school climate, achievement pressure and organizational vulnerability seem to play an important role to protect teachers from violence whereas collegial leadership and professional teacher behavior seem to be more important for the healing process after violence. However, it can be argued that the problem of teacher victimization should be examined in terms of students' academic achievement, their sociocultural and socioeconomic levels rather than teachers and school demographics.


Keywords: School violence, Teacher victimization, School climate