Kolorektal kanserli hastalarda fonksiyonel kapasiteyi belirleyen faktörler
Factors determining functional capacity in patients with colorectal cancer
Yazar: MURAT TOMRUK
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM KARADİBAK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
AMAÇ: Kolorektal kanserli hastalarda fonksiyonel kapasiteyi belirleyen faktörleri tespit etmek ve ölçülen parametrelerle (fiziksel aktivite düzeyi, yorgunluk, yaşam kalitesi, anksiyete/depresyon durumu) aralarındaki ilişkiyi incelemektir.
YÖNTEM: Çalışmaya evre II-III kolorektal kanser tanısı alan 42 hasta alındı. Hastaların fonksiyonel kapasitesi altı dakika yürüme testi (6DYT) ile, fiziksel aktivite düzeyi Eastern Coorperative Oncology Group Performans Skalası (ECOG-PS) ile, yorgunluk düzeyi Kısa Bitkinlik Anketi (KBA) ile, yaşam kalitesi Kanser Tedavisinin Fonksiyonel Değerlendirmesi-Kolorektal (FACT-C) ile, anksiyete depresyon durumu Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ) ile değerlendirildi.
BULGULAR: %54,8?i erkek(n=23), %45.2?si kadın(n=19) olan hastaların %61.9?u(n=26) evre II, %38.1?i(n=16) evre III kolorektal kanserdi. 6DYT?te yürünen maksimum mesafe (6DYM) ortalaması 382.51±74.36 m idi. Oluşturulan lineer regresyon modelinde varyasyonun %34.8?ini açıklayan ECOG-PS skoru değişkeni, 6DYM?nin tek anlamlı prediktörü olarak bulundu. 6DYM ile ECOG-PS skoru arasında negatif yönde, orta güçte anlamlı ilişkinin olduğu saptanırken(p=0.001, r=-0.415); 6DYM ile yorgunluğun günlük yaşam aktivitelerine etkisi(KBA-GYA) arasında negatif yönde, orta güçte anlamlı ilişki(p=0.013, r=-0.379); 6DYM ile FACT-C skoru arasında pozitif yönde, orta güçte anlamlı ilişkinin olduğu saptandı (p=0.016, r=0.369).
SONUÇ: Kolorektal kanserli hastalarda fonksiyonel kapasitenin belirlenmesinde fiziksel aktivite düzeyinin değerlendirilmesi önemlidir. Fonksiyonel kapasitenin arttırılması için fiziksel aktivite düzeyinin arttırılması, yorgunluğun günlük yaşam aktivitelerine etkisinin azaltılması ve yaşam kalitesinin arttırılması etkili olabilir. Bu hedeflere ulaşmak amacıyla planlanan tedavi programına fizyoterapi ve rehabilitasyon uygulamalarının dahil edilmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
OBJECTIVE: To identify the factors determining functional capacity(FC) and examine the relationships among the measured parameters(level of physical activity-PA, fatigue, quality of life-QoL, anxiety/depression status-ADS) in patients with colorectal cancer.
METHOD: 42 patients diagnosed as stage II-III colorectal cancer were included the study. FC were assessed by ?six-minute walk test(6MWT)?, the level of PA by ?Eastern Coorperative Oncology Group Performance Scale(ECOG-PS)?, fatigue level by ?Brief Fatigue Inventory(BFI)?, QoL by ?Functional Assessment of Cancer Therapy-Colorectal(FACT-C)?, ADS by Hospital Anxiety and Depression Scale(HADS).
RESULTS: %61.9(n=26) were stage II and %38.1(n=16) were stage III from the patients of whom 54.8%(n=23) were male and 45.2%(n=19) were female. Maximum distance walked(6MWD) in 6MWT was 382.51±74.36 meters. In the created linear regression model, ?the variable ECOG-PS score? was the only significant predictor of 6MWD, by describing 34.8% of the variation. As it is established that there is negative way, medium power and significant correlation between 6MWD and ECOG-PS score(p=0.001,r=-0.415); negative way, medium power and significant correlation between 6MWD and the effect of fatigue in daily living activities(p=0.013,r=-0.379), and positive way, medium power and significant correlation between 6MWD and QoL were found(p=0.016,r=0.369).
CONCLUSION: Assessment of the level of physical activity is essential in determining functional capacity in patients with colorectal cancer. Increasing the level of physical activity, reducing the impact of fatigue in activities of daily living and improving the quality of life may be effective for improving the functional capacity. It is thought to be useful that planned treatment program should include physiotherapy and rehabilitation applications to achieve these objectives.