Coğrafya öğretmenlerinin eğitim alanında sosyal ağları kullanma düzeylerinin incelenmesi
A study of geography teachers' use of social networks in education
Yazar: BURHAN GÜNCEGÖRÜ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÜNLÜ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Coğrafya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Eğitim öğretim faaliyetleri toplumun geleceğine doğrudan yön verir. Bilim, teknoloji, sanat ve siyasete varıncaya kadar her alanda yaşanan değişim ve gelişmeler eğitim öğretimi etkiler. Bu bağlamda yeni bir buluş, yeni bir teknoloji fırsat ve tehdit olarak bu alanda karşımıza çıkabilir. Web 2.0 teknolojisi ile birlikte sosyal ağlar insan hayatının merkezine oturmuştur. Genç kuşaklar için cazibe merkezi haline gelen bilişim teknolojisi ve onun bir ürünü olan sosyal ağlardan eğitim alanında faydalanmak artık zaruret arz etmektedir. 
İlk e-postanın atıldığı 1971 yılından sonra İnternet kısa sayılabilecek bir sürede hızla gelişmiştir. Askeri amaç için kullanılmaya başlanan İnternet daha sonra üniversiteler tarafından kullanılmaya başlanmıştır. İlk alan adı tescili ile birlikte üniversiteler, resmi kurumlar ve kuruluşlar, bankalar, özel şirketler ve eğitim kurumları alan adlarını tescil ettirerek kendilerine ait web sayfaları oluşturmuşlardır. İnternet'in ilk dönemlerinde Web 1.0 teknolojisi ile insanlar sadece web sayfalarında gezinirken Web 2.0 teknolojisi ile birlikte hem üreten hem tüketen konumuna geçmiştir. Web 2.0 teknolojisi ile sosyal ağlar insan hayatına girmeye başladı. Böylece bireyler artık sadece bilgiyi tüketen değil aynı zamanda bilgi üreten, yorum yapan daha özgür bir kullanıcı konumuna geçmiştir. Türkiye'de ADSL tabanlı İnternet hizmetinin devreye girmesinden sonra sosyal ağların kullanımı çok hızlı bir şekilde artmıştır. Akıllı telefonların yayınlaşmasıyla da toplum hayatının vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Bu çalışmamızda da bir Web 2.0 ürünü olan sosyal ağların Coğrafya öğretmenleri tarafından eğitim alanında kullanımları incelenmiştir. Bu doğrultuda;
1. Coğrafya öğretmenleri eğitim alanında sosyal ağlardan nasıl faydalanmaktadır?
2. Coğrafya öğretmenlerinin sosyal ağları kullanma düzeyi kıdem, kurum türü, sınıf düzeyi, sunulan teknolojik imkânlara göre nasıl değişmektedir?
3. Coğrafya öğretmenleri mesleki gelişim amacıyla sosyal ağları hangi düzeyde kullanmaktadır?
4. Coğrafya öğretmenleri geliştirdikleri uygulamaları meslektaşları ile paylaşmak amacıyla sosyal ağlardan nasıl faydalanmaktadır?
5. Coğrafya öğretmenleri proje tabanlı eğitim alanında sosyal ağları nasıl kullanmaktadır?
sorularına yanıt aranmıştır. Bu araştırma için karma desenlerden biri olan "Açımlayıcı Sıralı Karma Yöntem Deseni" tercih edilmiştir. İstanbul ilinin farklı ilçelerinde kıdem, yaş, cinsiyet farklılığı gözetilerek farklı okul türlerinde görev yapan 265 öğretmen ile anket çalışması yapılmıştır. Bu ankete katılan 11 öğretmen ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Nitel verilerin analizinde MAXQDA programından faydalanılırken nicel verilerin analizinde ise SPSS programından faydalanılmıştır. 
Nicel verilerin elde edilmesinde araştırmacı tarafından geliştirilen anket coğrafya öğretmenlerine uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre öğretmenlerin büyük bir kısmı sosyal ağlara üye olup günde ortalama 2-3 saat zamanını sosyal ağlarda geçirmektedir. Öğretmenlerin kıdemi arttıkça sosyal ağlarda geçirilen zaman azalmaktadır. Ağırlıklı olarak iletişim amaçlı kullanılan sosyal ağlar eğitim alanında; bilimsel çalışmalardan haberdar olma, doküman paylaşma, akademik destek alma/destek olma, öğrencilere proje, ödev verme, bunların kontrolünü gerçekleştirme gibi amaçlar için kullanılmaktadır. Sosyal ağlar aracılığı ile başka öğretmeler tarafından uygulanan yeni yöntem ve teknikler meslektaşları için ilhan kaynağı olmaktadır. Nitel araştırma ile daha detaya inildiğinde sosyal ağların gelecekte eğitim alanında daha yaygın kullanılacağı, eğitim yöneticilerin ve öğretmenlerin bu doğrultuda teknolojiden daha aktif bir şekilde faydalanması gerektiği düşüncesi ağırlık kazanmaktadır. 
Anahtar kelimeler: Coğrafya eğitimi, Sosyal ağ, Sosyal medya, Web 2.0, İnternet

Abstract:
Educational activities directly guide the future of a society. Changes and developments in every field, including science, technology, art, and politics, affect education. In this context, an invention, a new technology may appear in this field as an opportunity and a threat. With Web 2.0 technology, social networks have become the center of human life. It is now necessary to benefit from information technology, which has become a center of attraction for young generations, and social networks, which are a product of the information technology in the field of education.
	The Internet has developed rapidly in a short period of time after the first e-mail was sent in 1971.  First it started to be used for military purposes and later it started to be used by universities. With the first domain name registration, universities, official institutions and organizations, banks, private companies, and educational institutions have created their own web pages by registering their domain names. In the early days of the Internet, while people were only browsing web pages with Web 1.0 technology, they became both producers and consumers with Web 2.0 technology. With Web 2.0 technology, social networks began to enter human life. Thus, individuals have become free users who not only consume but also produce and comment on information. After the introduction of ADSL-based Internet service in Turkey, the use of social networks has increased rapidly. With the widespread use of smart phones, they have become an indispensable part of social life. In this study, the use of social networks, which are Web 2.0 products, by Geography teachers in the field of education has been examined. In this context, answers to these questions were searched for:
	1. How do geography teachers benefit from social networks in the field of education?
	2. How does the level of geography teachers' use of social networks change according to seniority, type of institution, class level, and technological opportunities offered?
	3. At what level do geography teachers use social networks for professional development?
	4. How do geography teachers use social networks to share the applications they have developed with their colleagues?
	5. How do geography teachers use social networks in the field of project-based education?
	For this research, "Explanatory Sequential Mixed Methods Design", which is one of the mixed designs, was preferred. Considering the difference in seniority, age, and gender, a survey was conducted with 265 teachers working in different school types in different districts of Istanbul. Semi-structured interviews were conducted with 11 teachers who participated in this survey. While the MAXQDA program was used in the analysis of qualitative data, the SPSS program was used in the analysis of quantitative data. 
	In order to obtain quantitative data, the questionnaire developed by the researcher was applied to geography teachers. According to the results obtained, most of the teachers are members of social networks and spend an average of 2-3 hours a day on social networks. As the seniority of teachers increases, the time spent on social networks decreases. Social networks, which are mainly used for communication purposes in the field of education, are also used for purposes such as being aware of scientific studies, sharing documents, getting academic support/support, giving students projects or homework, and checking them. New methods and techniques applied by other teachers through social networks are a source of inspiration for their colleagues. When we go into more detail with qualitative research, the idea that social networks will be used more widely in the field of education in future and that education administrators and teachers should benefit from technology more actively in this direction, gains importance.
	Keywords: Geography education, social network, social media, Web 2.0, internet