Kur oynaklığı, enflasyon ve dolarizasyon ilişkisi: Türkiye örneği
The relationship of currency volatility, inflation, anddollarization, case of Turkey
Yazar: BARAA AL AWAD
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA ÇEVİK TAŞDEMİR
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Ekonomide istikrarsızlık bütün ülkelerin karşılaştığı bir sorundur. Bu nedenle
Hükümetler, Merkez Bankası tarafından yönetilen para politikası ve mali politikalar
aracılığıyla istikrasızlıktan uzaklaşmaya, güvenle simgelenen bir ekonomi ortamını
sağlamaya gayret etmektedir. Bu bağlamda, Türkiye'nin son yıllarda küresel ölçekte
yaşanan ekonomik krizler gölgesindeki duruşu ve tek haneli rakamlardan çift haneli
rakamlara çıkan enflasyonla mücadelesi dikkat çekmiştir. Aynı zamanda döviz
kurundaki değişkenlik ve ülkenin dolarizasyon olgusu ihtimaline karşı tutumu, ilgi
çeken bir konu olmuştur. Buradan hareketle ortaya konan bu çalışmada; döviz kuru,
enflasyon ve dolarizasyon arasındaki ilişkiyi Türkiye ekonomisi kapsamında
araştırılmıştır. Aynı zamanda söz konusu ilişki araştırılırken TCMB' nin 2000-2022
yıllar arası izlediği politikalardan da bahsedilmiştir. Bu bağlamda, Aralık 2012 ile
Mart 2023 dönemini kapsayan aylık veriler ile Türkiye ekonomisi incelenmiştir.
Araştırmanın ekonometrik analiz bölümün de ise, değişkenlerin durağanlığı Zivot ve
Andrews, Lee ve Strazicich ve Narayan ve Poop birim kök testleri ile sınanmıştır. Daha
sonra Hatemi-J (2008) ve Maki (2012) eş bütünleşme testleri ile ilişki incelenmiştir.
Son olarak uzun dönem tahminlerinde FMOLS regresyon yöntemi kullanılmıştır.
Analiz sonucunda; değişkenler arasında uzun vadeli eş bütünleşme ilişkisi bulunduğu
ve çift yönlü nedensellik ilişkisi saptanmıştır. Bu çalışma, değişkenler arasındaki
ilişkinin güncel veriler ışığında incelenmesi ve para politikası ile olan etkileşiminin
değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Bu sayede, bu konuda yapılmış olan literatüre
yeni bir bakış açısı sunmaktadır. Bununla birlikte, bu konu ile ilgili daha fazla bilgi
edinmek isteyen araştırmacılara söz konusu ilişkinin birçok ülke arasında panel analizi
yapılarak karşılaştırılarak araştırılmasını tavsiye edilmiştir. Böylelikle ilişkinin farklı
bağlamlarda nasıl değiştiğini ortaya konabilir ve daha güvenilir sonuçlar elde
edilebilir.

Abstract:
Instability in the economy is a problem faced by all countries. Therefore, governments
strive to move away from instability and provide an economic environment
symbolized by confidence through monetary and financial policies managed by the
Central Bank. In this context, Turkey's stance in the shadow of the economic crises
experienced on a global scale in recent years and its struggle with inflation that rose
from single digits to double digits has attracted attention. At the same time, the
variability in the exchange rate and the country's attitude against the possibility of
dollarization phenomenon has been an interesting topic. Based on this, in this study;
the relationship between exchange rate, inflation and dollarization was investigated
within the scope of Turkish economy. At the same time, while researching the
mentioned relationship, also mentioned CBRT's policies followed between 2000-2022
years. In this context, Turkey's economy was examined with monthly data covering
the period from December 2012 to March 2023. In the econometric analysis section of
the research, the stationarity of variables was tested with Zivot and Andrews, Lee and
Strazicich and Narayan and Poop unit root tests. Then Hatemi-J (2008) and Maki
(2012) co-integration tests were used to examine the relationship. Finally, FMOLS
regression method was used for long-term estimates. As a result of the analysis, it was
found that there was a long-term co-integration relationship between variables and a
two-way causality relationship was determined. This study was conducted to examine
the relationship between variables considering current data and to evaluate their
interaction with monetary policy. In this way, it offers a new perspective to the
literature on this subject. The results of this study provide important information about
the nature of the relationship between study variables. In addition, researchers who
want to learn more about this topic are advised to research by comparing the mentioned
relationship between many countries with panel analysis. Thus, how this relationship
changes in different contexts can be revealed and more reliable results can be obtained.
Keywords: Dollarization,