Yenidoğanlarda solunum sıkıntısı gözlem ölçeğinin Türkçe uyarlaması : Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish adaptation of the newborn respiratory distressobservation scale: Validity and reliability study
Yazar: ÖZLEM BÜTÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİRGÜL VURAL
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma, solunum sıkıntısı olan yenidoğanlarda 'Yenidoğanlarda Solunum Sıkıntısı Gözlem Ölçeği'nin (Respiratory Distress Observation Scale in Newborn) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğini belirlemek amacıyla metodolojik olarak yapılmıştır. Araştırma verileri etik kurul ve kurum izinleri alındıktan sonra, Gaziosmanpaşa Üniversite Hastanesi ve Tokat Devlet Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım'da solunum sıkıntısı ile takip edilen 37 haftalık 140 bebekten, hem araştırmacı hem de yenidoğan yoğun bakım hemşiresi tarafından, Tanıtıcı Bilgi Formu ve Yenidoğanlarda Solunum Sıkıntısı Gözlem Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistiklerden yararlanılmıştır. Kapsam Geçerlik İndeksi hesaplanmıştır (KGİ), örneklemin yeterli olup olmadığına Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) testi ile ölçeğin faktörlenebilir olup olmadığı ise Barlett's Küresellik Testi ile değerlendirilmiştir. Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA), Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), İç Tutarlılık analizlerinden Cronbach Alfa Katsayısı ve Madde Toplam Puan Korelasyonları hesaplanmıştır. Aynı zamanda güvenirlik analizlerinden Bağımsız Gözlemciler Arası Uyum Değerleri Fleiss Kappa formülü ile hesaplanmıştır. Yenidoğanlarda Solunum Sıkıntısı Gözlem Ölçeği'nin Türk diline uygun, KGİ değerinin ≥ 0,91 olarak bulunmuştur ve KMO katsayısı 0,606 olarak hesaplanmış olup, örneklem sayısı yeterli olarak bulunmuştur. Bartlett'in Küresellik Testi yaklaşık ki-kare değerinin (231,035, p<0.001) önemli olduğu saptanmıştır. Cronbach Alpha katsayısı 0,642 olarak bulunmuştur. Ters kodlama yapıldıktan sonraki Düzeltilmiş Madde Toplam Korelasyonu değeri 0,239 olarak hesaplanmıştır. Fleiss Kappa Değeri 0,421 olarak bulunmuştur. Bu değer Bağımsız Gözlemciler Arası Uyumun anlamlı olduğunu göstermektedir. DFA ve AFA sonuçlarına göre, ölçeğin toplam varyansı %59,522 olarak bulunmuştur. %60'ın üstü faktör analizi için kabul edilebilir düzeyde olduğu için ölçek tek faktör olarak değerlendirilmiştir. DFA sonucunda ulaşılan uyum indekleri; Ki-Kare Serbestlik Derecesi (χ2/df) 2,166, Tahminin Kök Hata Kareler Ortalaması (Root Mean Square Error of Approximation, RMSEA) 0,072, Karşılaştırılmalı Uyum İndeksi (CFI) değerleri 0,940, Uyum İyiliği İndeksi (GFI)  0,957, Ölçeklendirilmiş Uyum İndeksi (NFI) 0,900, Düzeltilmiş Uyum İyiliği İndeksi (AGFI), 0,899 olarak hesaplanmış olup, modelin iyi bir uyuma sahip olduğu belirlenmiştir. Yenidoğanlarda Solunum Sıkıntısı Gözlem Ölçeği'nin Türk kültüründe ölçmeyi amaçladığı yapıyı geçerli bir şekilde ölçebildiği tespit edilmiş olup ölçeğin yapı geçerliliği sağlanmıştır. Bu çalışma sonuçlarına göre 'Yenidoğanlarda Solunum Sıkıntısı Gözlem Ölçeği'nin Türk kültürü için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna varılmıştır. Solunum sıkıntısı ile yenidoğan yoğun bakımda yatan, 37. gebelik haftasındaki bebeklere uygulanan bu ölçme aracının, yenidoğan yoğun bakımda yatan ve solunum sıkıntısı ile takip edilen tüm bebeklere uygulanması önerilmektedir. Aynı zamanda yenidoğanlardaki solunum sıkıntılarını tespit etmek amacıyla yapılacak yeni çalışmalarda, ölçüm aracı olarak kullanılması önerilmektedir.
Anahtar kelimeler: Solunum Sıkıntısı, Yenidoğan, Geçerlik ve Güvenirlik

Abstract:
This study was conducted methodologically to determine the validity and reliability of the Turkish Respiratory Distress Observation Scale in Newborn in newborns with respiratory distress. After the approval of the ethics committee and institutional permissions, data were collected from 140 37-week-old infants who were followed up with respiratory distress in the Neonatal Intensive Care Unit of Gaziosmanpaşa University Hospital and Tokat State Hospital by both the researcher and the neonatal intensive care nurses using the Descriptive Information Form and Respiratory Distress Observation Scale in Newborns. Descriptive statistics were used to evaluate the data. Content Validity Index (CVI) was calculated, whether the sample was adequate was assessed by the Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) test, and whether the scale was factorable was assessed by Barlett's Sphericity Test. Exploratory Factor Analysis (EFA), Confirmatory Factor Analysis (CFA), Cronbach's Alpha Coefficient, and Item Total Score Correlations (ITSC) were calculated. At the same time, Independent Interobserver Agreement Values from reliability analyses were calculated with the Fleiss Kappa formula. The Respiratory Distress in Newborns Observation Scale was found to be suitable for the Turkish language, the CGI value was found to be ≥ 0.91 and, the KMO coefficient was calculated as 0.606 and the sample size was found to be sufficient. Bartlett's Test of Sphericity found that the approximate chi-square value (231,035, p<0.001) was significant. Cronbach's Alpha coefficient was found to be 0.642. The Corrected Item Total Correlation value after reverse coding was calculated as 0.239. Fleiss Kappa Value was found to be 0.421. This value shows that the agreement between independent observers is significant. According to the results of CFA and EFA, the total variance of the scale was found to be 59.522%. Since above 60% is acceptable for factor analysis, the scale was evaluated as a single factor. Fit indices obtained as a result of CFA; Chi-Square Degree of Freedom (χ2/df) 2.166, Root Mean Square Error of Approximation (RMSEA) 0.072, Comparative Fit Index (CFI) values 0.940, Goodness of Fit Index (GFI) was calculated as 0.957, Scaled Fit Index (NFI) was calculated as 0.900, Adjusted Goodness of Fit Index (AGFI) was calculated as 0.899 and it was determined that the model had a good fit. It was determined that the Respiratory Distress Observation Scale in Newborns can validly measure the construct it aims to measure in Turkish culture and the construct validity of the scale was ensured. According to the results of this study, it was concluded that the 'Newborn Respiratory Distress Observation Scale' is a valid and reliable measurement tool for Turkish culture. According to the results of this study, it was concluded that the Respiratory Distress Observation Scale in Newborn is a valid and reliable measurement tool for Turkish culture. It is recommended that this measurement tool, which was applied to infants at 37 weeks of gestational age who were hospitalized in the neonatal intensive care unit with respiratory distress, be applied to all infants hospitalized in the neonatal intensive care unit and followed up with respiratory distress. It is also recommended to be used as a measurement tool in new studies to determine respiratory distress in newborns.
Keywords: Respiratory Distress,  Newborn, Validity and Reliability