Bronşektazinin YRBT ile değerlendirilmesi
Assessment of Bronchiectasis with High-Resolution Computed Tomography
Yazar: EBRU ASLAN
Danışman: PROF. DR. C. ZUHAL ERDEM
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Bilgisayarlı tomografi = Computed tomography ; Bronşektazi = Bronchiectasis ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Amaç: Bizim hipotezimiz; bronşektazili hastalarda astım hastalarında olduğu gibi hava yolu remodeling oluşumunun morfolojik ve fonksiyonel anormalliklerin temelini oluşturduğu ve özellikle bronşiyel duvar kalınlaşmasının da bu sürecin bir göstergesi olduğunu yüksek rezolüsyonlu bilgisayarlı tomografi (YRBT) ile göstermektir. Çalışmamızda bronşektazinin yaygınlığını, bronşiyal duvar kalınlaşmasının şiddetini, küçük havayolu anormalliklerini, interlobüler septal kalınlaşmayı, atelektazi ve konsolidasyonu YRBT protokolünü kullanarak bronşektazili hastalarda bu bulguların fonksiyonel ve klinik anlamlılığını değerlendirmeyi hedefledik.Materyal-Metod: Çalışmaya Ocak 2006-Ocak 2011 tarihleri arasındaki 5 yıllık sürede Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları polikliniğine başvuran, bronşektazi tanısı almış çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan 56 bronşektazi vakası alındı. Hastaların demografik ve klinik özellikleri kaydedildi. Tüm olgulara solunum fonksiyon testi (SFT) yapıldı ve toraks YRBT leri çekildi. Olgulara Philips Sectura bilgisayarlı tomografi (BT) cihazı kullanılarak 512x512 matrikste 120 kVp voltajda, 220 mA tüp akımında 1 mm kesit kalınlıgı ile akciğer apeksinden bazaline kadar YRBT incelemesi (ortalama 30-35 kesit) yapıldı. Görüntüler hastalar supin pozisyonda ve inspirasyonda alındı. Yüksek spatial çözünürlük algoritması kullanıldı ve görüntüler uygun pencere ayarlarında fotoğraflandı (level -700 HU; width 950-1500 HU).Bulgular: Her olgu için bronşektazi yaygınlığı, peribronşial duvar kalınlaşması, hipoattenue alanlar (mozaik patern, amfizem varlığı), mukus tıkacı, atelektazi, konsolidasyon, interlobüler septal duvar kalınlaşması, küçük hava yolu hastalığı skorları hesaplandı. Birinci saniye zorlu ekspiratuar hacim (FEV1), birinci saniye zorlu ekspiratuar hacmin zorlu vital kapasiteye oranı (FEV1/FVC), zorlu vital kapasite (FVC) ve maksimum ekspiryum ortası akım hızı (FEF%25-%75) değerleri kaydedildi. Sonuçlar ortalamalar şeklinde belirtildi.Sonuç: Çalışma sonuçlarımıza göre; bronşektazide havayolu obstrüksiyonu için temel BT morfolojik belirleyicilerini bronşiyal duvar kalınlığı (p<0.05) ve bronşektazinin yaygınlığı (p<0.05) olarak bulduk. İnterlobuler septal kalınlaşmanın (p<0.05) bronşektazisi olan hastalarda ince-kesit BT' nin önemli bir özelliği ve belirleyicisi olduğunu gösterdik. Kistik bronşektazinin silindirik bronşektaziye kıyasla akciğer fonksiyonlarında daha ağır bozulma (p<0.05) ve daha kötü YRBT skorları (p<0.05) ile ilişkili olduğunu bulduk. Morfometrik YRBT bronşektazili hastalarda hava yolu obstruksiyonunun ve hava yolu morfolojisinin izlenmesinde kullanılabilir ve bu modalite bronşektazinin tanısında yardımcı olabilir.Anahtar kelimeler: Bronşektazi, SFT, YRBT.

Abstract:
Objective: Our hypothesis is that the airway remodelling forms the basis of the morphological and functional anomalies in the patients with bronchiectasis just like in the asthma patients and that as an indicator of this process especially the bronchial wall thickening can be assessed with high-resolution computed tomography (HRCT). We aimed to assess the expansion of bronchiectasis, the severity of the bronchial wall thickening, small airway abnormalities, interlobular septal thickening, atelectasis and consolidation and the functional and clinical significancy of these findings in the patients with bronchiectasis by using the HRCT protocol.Materials and Methods: We reviewed patients that applied to the Research and Practice Hospital Of Zonguldak Karaelmas University and diagnosed as having bronchiectasis by Department of Chest Diseases between January 2006 and January 2011. 56 of these patients that met the criteria were included to our study. We recorded the demographical and clinical features of the patients. All patients underwent pulmonary function tests (PFT) and HRCT. HRCT images were obtained from the apex to the basal segments of the lung while the patients were supine and at inspiration phase by using the Philips Sectura CT Unit with 1 mm section thickness and a 512x512 matrix. Scanning was carried out with a tube current of 220 mA at a 120 kVp. High spatial resolution algorithm was used and the images were taken with appropriate window settings (level: -700 HU; width 950-1500 HU).Results: The expansion of bronchiectasis, peribronchial wall thickening, hypoattenuated areas ( mosaic pattern, presence of emphysema ), mucus plug, atelectasis, consolidation, interlobular septal wall thickening and small airway disease scores were calculated for every patient. Forced expiration volume (FEV1), forced expiration volume/forced vital capacity rate (FEV1/FVC), forced vital capacity (FVC) and maximum midexpiratory flow (FEF %25-%75) values are recorded. The results are indicated as avarages.Conclussion: According to our results, we concluded that the basic morphological indicators of airway obstruction in CT scan are bronchial wall thickness (p<0.05) and the expansion of bronchiectasis (p<0.05). We showed that interlobular septal thickening (p<0.05) in patients with bronchiectasis is an important feature and indicator in multislice CT scan . We found out that cystic bronchiectasis is related with a more heavy degradation in pulmonary functions (p<0.05) and worse HRCT (p<0.05) scores when compared with cylindirical bronchiectasis. Morphometric HRCT parameters can be used to follow up the airway obstruction and airway morphology in patients with bronchiectasis and this modality can be helpful in the diagnosis of bronchiectasis.Key Words: Bronchiectasis, PFT, HRCT