Demir eksikliği anemisi olan tip 2 diabetes mellituslu hastalarda HbA1c takibi
HbA1c monitoring in patients with type 2 diabetes mellitus and irondeficiency anemia
Yazar: ASLI TÜRKÖZEN
Danışman: UZMAN ZEYNEP AŞIK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated

Özet:
Giriş: Dünyada ve ülkemizde diyabetes mellitusun (DM) tanı ve takibinde açlık
plazma glukozu ve HbA1c sıklıkla kullanılmaktadır. Geçmişte yapılan çalışmalarda
HbA1c'nin hemoglobin yapısından kaynaklanması nedeniyle anemi, eritrosit
anormallikleri ve hemoglobin yapısında yer alan demir metabolizması gibi bazı
faktörlerden etkilendiği ileri sürülmüştür. Bu çalışmanın amacı hiperglisemik
bireylerde HbA1c ve demir eksikliği anemisi arasındaki ilişkinin araştırılmasına
yönelik olarak literatürdeki diğer çalışmalara katkıda bulunmaktır.
Yöntem: Çalışmaya dahil edilen hastalar en az bir yıldır DM tanısı ile düzenli
tedavisini alan bireylerden oluşmaktadır. DM'si olup demir eksikliği anemisi (DEA)
olmayan 61 birey kontrol grubu; DM ve DEA birlikte görülen 33 birey hasta grup
olmak üzere çalışmaya dâhil edilmiştir. Hastaların ilk karşılaşmada hemoglobin,
demir, toplam demir bağlama kapasitesi, ferritin, açlık plazma glukozu ve HbA1c
düzeyleri ölçülerek kaydedilmiştir. DEA saptanan gruba mevcut DM tedavilerine
devam ederken demir tedavisi uygun dozda başlanmış ve üç ay sonra tüm hastalar
kontrole çağrılarak laboratuvar değerleri tekrar değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların tedavi öncesi ve sonrasındaki laboratuvar
değerleri arasında hemoglobin, ferritin ve demir düzeylerinde, demir eksikliği yerine
konduktan sonra anlamlı düzeyde fark saptanmıştır. HbA1c düzeyinde DEA'sı olan
ve olmayan gruplar kıyaslandığında demir eksikliği yerine konduktan sonra anlamlı
değişim saptanmamıştır. Ancak yaş, cinsiyet ve çalışma durumuna göre yapılan
sınıflamalarda demir tedavisi sonrasında HbA1c düzeyinde anlamlı azalma
bulunmuştur (p< 0,005).
Sonuç: HbA1c'nin demir metabolizmasından etkilendiği düşünülmektedir. HbA1c
ile tanı ve izlem yapılırken anemi, demir eksikliği durumlarının varlığına dikkat
edilmesi gereklidir. Konu hakkında net bir şey diyebilmek için daha farklı hasta
gruplarında çalışmaların yapılmasına ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Introduction: Fasting plasma glucose and HbA1c are frequently used in the
diagnosis and follow-up of DM in the world and in our country. Previous studies
have suggested that HbA1c is affected by several factors such as anemia, erythrocyte
abnormalities and iron metabolism in the hemoglobin structure due to the
hemoglobin structure. The aim of this study is to contribute to other studies in the
literature to investigate the relationship between HbA1c and iron deficiency anemia
in hyperglycemic individuals.
Methods: Patients included in the study consisted of individuals who had been
diagnosed with DM regularly for at least one year. The control group consisted of 61
individuals with DM without IDA; Thirty-three individuals with DM and IDA were
included in the study. Hg, iron, TDBK, ferritin, fasting plasma glucose and HbA1c
levels were measured at the first encounter. Iron treatment was started at the
appropriate dose while the patients with IDA were found to continue their existing
DM treatment and after three months, all patients were called for control and their
laboratory values were reevaluated.
Results: There was a significant difference between pre and post-treatment
laboratory values of hemoglobin, ferritin and iron levels after iron deficiency. When
HbA1c levels were compared with and without DEA, there was no significant
change after iron deficiency replacement. However, there was a significant decrease
in HbA1c levels after iron treatment in the classification according to age, sex and
working status (p <0.005).
Conclusion: HbA1c is thought to be affected by iron metabolism. When diagnosing
and monitoring with HbA1c, attention should be paid to the presence of anemia and
iron deficiency. In order to be able to say something clear about the subject, it is
thought that studies in different patient groups are needed.