Mükemmeliyetçilik ile depresyon belirtileri arasındaki ilişkide algılanan sosyal destek ve öz-şefkatin aracı rolü
The mediator roles of perceived social support and self-compassion in the relationship between perfectionism and depression symptoms
Yazar: HAYRİYE ELİF ARIKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRAY AKYUNUS
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Depresif belirtiler = Depressive symptoms ; Depresyon = Depression ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Ölçekler = Scales ; Öz duyarlılık = Self compassion

Özet:
Araştırmada mükemmeliyetçiliğin farklı boyutları (kendine yönelik mükemmeliyetçilik, başkalarına yönelik mükemmeliyetçilik ve sosyal olarak belirlenen mükemmeliyetçilik) ile depresyon arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede, sosyal olarak belirlenen mükemmeliyetçilik ile depresyon arasındaki ilişkide algılanan sosyal destek ve öz-şefkatin aracı rolü değerlendirilmiştir. Araştırmanın örneklemi 18-40 yaş arasında (X = 23.04, SS = 3.92) 222 erkek ve 520 kadından oluşan toplam 742 katılımcıdan oluşmaktadır. Veri toplama aşamasında Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği (ÇBMÖ), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ), Öz-Duyarlık Ölçeği (ÖDÖ) ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) kullanılmıştır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre mükemmeliyetçilik, algılanan sosyal destek, öz-şefkat ve depresyon arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Depresyonun yordayıcılarını belirlemek üzere yürütülen hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre sosyal olarak belirlenen mükemmeliyetçiliğin depresyonu pozitif yönde, algılanan sosyal destek ve öz-şefkatin ise depresyonu negatif yönde yordadığı bulunmuştur. Algılanan sosyal destek ve öz-şefkatin sosyal olarak belirlenen mükemmeliyetçilik ile depresyon arasındaki aracı rolünü değerlendirmek amacıyla Paralel Çoklu Aracı Değişken analizi yürütülmüştür. Analiz sonuçlarına göre, algılanan sosyal destek ve öz-şefkatin sosyal olarak belirlenen mükemmeliyetçilik ile depresyon arasında aracı rolü bulunmaktadır. Araştırmanın bütün bulguları alanyazındaki bilgiler ile birlikte değerlendirilmiştir. Ayrıca araştırma sonuçlarına yönelik klinik doğurgular tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the relationships between different dimensions of perfectionism (self-oriented perfectionism, other-oriented perfectionism and socially prescribed perfectionism) and depression. In this framework, the mediating role of perceived social support and self-compassion in the relationship between socially prescribed perfectionism and depression was examined. The sample of the study consisted of 742 participants (222 male and 520 female) whose ages were between 18 and 40 (X = 23.04, SD = 3.92). The Multidimensional Perfectionism Scale (MPS), The Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), Self-Compassion Scale (SCS) and The Beck Depression Inventory (BDI) were used for data collection. According to the correlation analyses, significant relationships were found between perfectionism, perceived social support, self-compassion and depression. According to the results of the hierarchical regression analysis conducted to examine the predictors of depression, it was found that socially prescribed perfectionism predicted depression positively; perceived social support and self-compassion predicted depression negatively. In order to examine the mediating role of perceived social support and self-compassion between socially prescribed perfectionism and depression, Parallel Multiple Mediation Analysis was conducted. Results indicated that the perceived social support and self-compassion have mediator roles in the relationships between socially prescribed perfectionism and depression. All the findings of the research were discussed in the light of literature. In addition, clinical implications for research results were presented.