Ortaokul öğrencilerinin fen bilimlerine karşı merak, motivasyon ve fen okuryazarlık düzeylerine etki eden faktörlerin incelenmesi
Investigation of the effective factors on middle school students' curiosity and motivation towards science and scientific literacy
Yazar: GÜLENDAM HALİMOĞLU
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜLAY KIRBAŞLAR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fen okuryazarlığı = Scientific literacy ; Merak = Curiosity ; Motivasyon = Motivation ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Ortaokul öğrencilerinin fen bilimlerine karşı merak, motivasyon ve  fen okuryazarlık düzeylerine etki eden faktörlerin incelenmesidir.
Araştırmada nicel araştırma yöntemi ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak; Harty ve Beall (1984) tarafından geliştirilen Serin (2010) tarafından Türkçeye uyarlanan "Fen Merak Ölçeği", Tuan, Chin ve Shieh (2005) tarafından geliştirilen Yılmaz ve Huyugüzel-Çavaş (2007) tarafından Türkçeye uyarlanan "Öğrencilerin Fen Öğrenimine Yönelik Motivasyon Ölçeği" ve Laugksch ve Spargo (1996) tarafından geliştirilen Duruk (2012) tarafından Türkçeye uyarlanan "Temel Fen Okuryazarlık Testi" kullanılmıştır. 
Araştırma 2016-2017 eğitim-öğretim yılında İstanbul ilinde faaliyet gösteren beş devlet ortaokulunda 7. ve 8. sınıflarda öğrenim gören 801 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde SPSS programı kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı Analiz Teknikleri kullanılmıştır. 
Araştırmada elde edilen sonuçlara göre; Ortaokul öğrencilerinin fen bilimlerine karşı merak ve motivasyon düzeyleri ortalama düzeyin üzerinde iken öğrencilerin fen bilimleri okuryazarlık düzeylerinin orta düzeyde olduğu görülmüştür. Cinsiyet değişkenine göre merak ve motivasyon düzeyleri kız öğrenciler lehine anlamlı farklılık gösterirken fen okuryazarlık düzeylerinde anlamlı farklılık görülmemiştir; sınıf değişkenine göre motivasyon ve fen okuryazarlık düzeyleri sekizinci Sınıf lehine anlamlı farklılık gösterirken merak düzeylerinde anlamlı farklılık görülmemiştir. Fen öğrenmeyi, dersi ve öğretmeni seven öğrenciler lehine merak, motivasyon ve fen okuryazarlık düzeylerinde anlamlı farklılık gözlenmiştir. Hem sınıf hem de laboratuvarda ders yapan öğrenciler lehine merak ve motivasyon düzeylerinde anlamlı farklılık görülürken fen okuryazarlık düzeylerinde farklılık görülmemiştir. Derslerde bazen teknoloji kullanılması merak, motivasyon ve fen okuryazarlık düzeylerinde anlamlı farklılık sağlamıştır. Ortaokul öğrencilerinin fen bilimlerine karşı merak ve motivasyon düzeyleri ile fen bilimleri okuryazarlık düzeyleri  arasında pozitif yönde düşük seviyede anlamlı ilişkiler belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between middle school students' curiosity and motivation towards science and science literacy
In the present study, quantitative method and correlational survey model have been used. As data collection tools, 'Science Curiosity Scale' developed by Harty and Beall (1984) and adapted to Turkish by Serin (2010), 'Motivation Scale of Students towards Science Learning' developed by Tuan, Chin and Shieh (2005) and adapted to Turkish by Yılmaz and Huyugüzel-Çavaş (2007) and 'Basic Science Literacy Scale' developed by Laugksch and Spargo (1996) adapted to Turkish by Duruk (2012) were used by the researcher. 
The study was conducted with 801 students who were enrolled 7th and 8th grade of five different state middle school located in Istanbul during 2016-2017 educational year. SPSS 21.0 package program were used to analyze the data. One-way ANOVA, and Pearson's moment correlation coefficient were calculated. 
According to the results of the study: it was found that while middle school students' curiosity and motivation level towards science were above the middle level, their scientific literacy level were middle level. According to 'gender' variable, there is significant difference on motivation level towards girls, there is no significant difference on scientific literacy; according to 'grade' variable, there is significant difference on motivation level and scientific literacy towards 8th grade, there is no significant difference on curiosity. There is significant difference on motivation, curiosity and scientific literacy towards students who like science lessons, learning science and science teachers.  There is significant difference on motivation and curiosity towards students who study in class and laboratories, there is no significant difference on scientific literacy. In some cases, using technology in class provides significant differences on motivation, curiosity and scientific literacy. The low positive correlation was determined between middle school students' curiosity towards science and science literacy and middle school students' motivation towards science and science literacy.