Termal uydu algılayıcıları kullanılarak bölgesel baskın doğal ağaç türlerinin farklı ortamlarda kıyaslanarak yüzey sıcaklığına olan etkisinin belirlenmesi
Determining the effect of regional dominant natural tree species on surface temperature by comparisoning in different environments using thermal satellite sensors
Yazar: GÖKÇE BERRİN KÖROĞLU UĞUR
Danışman: DOÇ. DR. ONUR ŞATIR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Dünya üzerinde yıllardır süregelen hızlı kentleşme ve çeşitli insan aktiviteleri sonucu oluşan küresel ısınma, birçok alanda olduğu gibi bitkisel alanların tahribatının da sebebi olmuştur. Bu oluşum nüfus artışına paralel olarak artan yapısal yoğunlukla birleşince dramatik sonuçlar meydana getirmiştir. Güneşten gelen ışınlar atmosferden geçerek yeryüzüne ulaşmaktadır. Bu ışınların bir kısmı yer yüzeyinde birikerek, absorbe edildiği zeminde ısı artışlarında meydan vermektedir. Bu ısı artışlarının yoğunlaştığı ve biriktiği bu alanlar kentsel ısı adası olarak adlandırılmaktadır. Kentsel ısı adasının farklı zeminlerde ve yüzeylerde birikme ve sıcaklığı tutma seviyesi farklılık göstermektedir. Kentsel ısı adası genel olarak geçirimsiz yüzeylerde, sert zeminlerde, endüstri ve sanayi alanları gibi yüksek ısı üreten enerji kaynakları çevrelerinde, havaalanları ve meydanlarda veya çıplak ve çorak arazilerde daha yüksek kaydedilmiştir. Buna karşın vejetasyon varlığı olan yerlerde, park ve bahçelerde, koruluk ve fidanlıklarda, su yüzeylerinde, orman alanlarında ve yeşil aksların çevresinde daha az ölçülmüştür.
Bu çalışmada termal uydu algılayıcıları yardımıyla elde edilen verilerden, orman mesçere haritaları kullanılarak tespit edilen orman alanları ile sert zeminlerde, toprak alanlarda, kayalık alanlarda ve yerleşim yerlerinde oluşan ısınmaların karşılaştırılması yapılmıştır. Çalışmada Landsat termal uydu görüntülerinden, çeşitli hava fotoğraflarından, orman mecçere haritalarından yararlanılmıştır. Analizler coğrafi bilgi sistemi tabanlı ARCGIS yazılımı ile gerçekleştirilmiştir.
Çalışma Akdeniz ve Karadeniz Bölgesi özelinde, orman alanlarının içinde barındırdığı türler örnekleminde gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda tür bazında kentsel ısı adasını en fazla tür olarak Castanea sativa (Anadolu kestanesi) türü olmuştur. Ayrıca yüzey arazi ısısı en fazla ölçülen yer ise Haziran ve Temmuz ayları sıcaklık ortalamalarına göre analiz edilen düşük rakımlardaki sert zeminler olmuştur.

Abstract:
Global warming, which has been caused by the rapid urbanization and various human activities that have been going on for years in the world, has also been the cause of the destruction of plant areas as in many areas. This formation, combined with the increasing structural density in parallel with population growth, has produced dramatic results. Rays from the sun pass through the atmosphere and reach the earth. Some of these rays accumulate on the ground surface and cause temperature increases on the ground where they are absorbed. These areas where these heat increases are concentrated and accumulated are called urban heat islands. The level of accumulation and temperature retention of the urban heat island differs on different floors and surfaces. Urban heat island is generally recorded higher on impermeable surfaces, hard floors, around high heat producing energy sources such as industry and industrial areas, airports and squares or bare and barren lands. On the other hand, it was measured less in places with vegetation, parks and gardens, groves and nurseries, water surfaces, forest areas and around green axes.
In this study, the data obtained with the help of thermal satellite sensors, the forest areas determined by using forest stand maps and the warmings occurring on hard grounds, soil areas, rocky areas and settlements were compared. Landsat thermal satellite images, various aerial photographs and forest challenge maps were used in the study. Analyzes were carried out with geographic information system based ARCGIS software.
The study was carried out in the sample of the species contained in the forest areas, in the Mediterranean and Black Sea Regions. As a result of the study, Castanea sativa (Anatolian chestnut) was the most common urban heat island species on the basis of species. In addition, the place where the surface land temperature was measured the most was the hard floors at low altitudes, which were analyzed according to the temperature averages of June and July.