Sürdürülebilir üniversite sıralaması üzerine bir çalışma
A study on sustainable university rankings
Yazar: HATUN ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. NEZİR AYDIN ; PROF. DR. İSMAİL EKMEKCİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Kurumsal sürdürülebilirlik = Corporate sustainability ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment ; Üniversite sıralaması = University ranking

Özet:
Bu çalışmada amaç, hibrit bir yöntem geliştirilerek üniversite sıralama sistemleri performans göstergeleri, alt metrikleri ve GRI standartları konu açıklamaları kriterleri, ana başlıklar belirlenip bu başlıklar altında toplanarak ağırlık değerleri mevcut olan bu sıralama sistemleri göstergelerinin ve alt metriklerinin ağırlık ve önem sıralamalarını aynı zamanda çok kriterli karar verme yöntemleri ile  bulup, yükseköğretim kurumlarını sürdürülebilirlik faaliyetleri kapsamında değerlendirmektir. Sürdürülebilir üniversite seçimi için performans endeksi, ölçüm modeli geliştirilmiştir. GreenMetric, THE Impact Ranking ve QS Sustainability Rankings sıralama sistemlerindeki alt metrikler ve performans göstergeleri, çok kriterli karar verme tekniğinde değerlendirilmek üzere 60 alt kriter olarak baz alınmış bu alt kriterler 6 ana kriter başlığı altında toplanmıştır. Teknolojik performans göstergesi, Ekonomik performans göstergesi, Çevresel performans göstergesi, Sosyal performans göstergesi, İdari yönetim ile ilgili performans göstergesi ve Tedarikçiler ve Biyoçeşitlilik ile ilgili performans göstergesi ana kriter başlıklarında tanımlanmıştır.  Ana kriterler puanlaması Saaty' nin 9 dereceli puan skalası yöntemi kullanılarak 5 uzman karar verici tarafından değerlendirilmiş ikili karşılaştırma matrislerinin geometrik ortalamaları alınmıştır. SuperDecisions programına tanımlanmıştır.  Ahp yöntemiyle ana kriter ağırlıkları ve tutarlılık oranı SuperDecisions version 2.10.0 programı ile bulunmuştur. Swara yöntemi izlenerek uzman görüşleri kapsamında alt kriter ağırlıkları bulunmuştur. Alternatif üç üniversitenin seçimi için Topsis yöntemi uygulanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to develop a hybrid method and to evaluate higher education institutions within the scope of sustainability activities by developing a hybrid method and finding the weight and importance rankings of these ranking systems indicators and sub-metrics, which have weight values by determining the main headings and gathering them under these headings, at the same time with multi-criteria decision-making methods. A performance index and measurement model has been developed for sustainable university selection. The sub-metrics and performance indicators in the GreenMetric, THE Impact Ranking and QS Sustainability Rankings ranking systems are based on 60 sub-criteria to be evaluated in the multi-criteria decision making technique, and these sub-criteria are grouped under 6 main criteria. Technological performance indicator, Economic performance indicator, Environmental performance indicator, Social performance indicator, Performance indicator related to administrative management and Performance indicator related to suppliers and biodiversity are defined under the main criteria headings.  The main criteria scoring was evaluated by 5 expert decision makers using Saaty's 9-point scale method and the geometric means of the pairwise comparison matrices were taken. SuperDecisions programme. Main criteria weights and consistency ratio were found by Ahp method with SuperDecisions version 2.10.0 programme. Following the Swara method, sub-criteria weights were found within the scope of expert opinions. Topsis method was applied for the selection of three alternative universities.