Ziya Osman Saba'nın şiirlerinde kelime dünyası
The vocabulary world in the poetry of Ziya Osman Saba
Yazar: MUSA ERASLAN
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET FATİH KANTER
Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil = Language ; Dil özellikleri = Language features ; Kelimeler = Words ; Saba, Ziya Osman = Saba, Ziya Osman ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türk şiiri = Turkish poem ; Üslup = Stylistic ; Şiir = Poem

Özet:
Biçem, bir sanatkârın şahsiyetinin mührünü taşıyan ve temel malzemesi dil olan yazınsal
bir kavramdır. Estetik bir form olan şiirde biçem, şekilsel ve içeriksel planda birbirini bütünleyen
kelimeler aracılığıyla ortaya konulur. Kelimeler, duygu ve düşüncelerin ifadesinde, edebiyatın en
sanatsal türü şiirde itina seçilen dilsel birimlerdir. Dolayısıyla bir şiirin biçem analizi yapılırken,
dilin en alt seviyelerinden birisi olan kelimeden yola çıkmak, incelemenin geçerliliğine katkı
sağlayacak bir tutumdur. Bir sanatkârın eserlerindeki kelime dünyası, onun evreni okuyuşunun
göstergesidir. Çünkü edebiyatta nesneler, varlıklar yoktur; sesler ve kelimeler vardır. Bu nedenle
bilgisayar destekli kelime analizi yöntemiyle somut veriler ışığında yapılan biçem incelemesi,
araştırmacılara daha doğru neticeler verecektir.
Ziya Osman Saba, Cumhuriyet‟in ilk yıllarında yenileşen Türk şiirine kendi söz varlığıyla
ve özgün biçemiyle zenginlik katan bir şairdir. Saba, Yedi Meşaleciler oluşumunun en genç ve
şiirde en güçlü simasıdır. Fakat yazın dünyamızın bu sesi, hem şairin yaşadığı yıllarda hem de
sonrasında edebiyat çevrelerinin dikkatini pek çekmemiştir. Bunun sebebi ise şairin kendi mütevazı
mizacıdır. Saba, gerek yaşamında gerekse sanatında fırtınalar koparmamış, bir ideolojiye kalemini
teslim etmemiştir. O, büyük istek ve emelleri olan bir şair değildir. O, küçük arzularını alçak tonda,
nazikçe ve kırıp dökmeden ifade eden "ölüm, sevgi, mazi ve aile şairi"dir. Saba‟nın işte bu naif
kimliği, tüm uysallığıyla şiirlerindeki kelimelere yansımıştır. Dolaysıyla bu çalışmada yaşamı ile
sanatı arasında ayrılamayacak derecede bir ilişki gözlemlenen Saba‟nın şiirleri, sözcük eksenli ele
alınmıştır.
Anahtar Kelimeler: Biçem, dil, kelime dünyası, şiir, Ziya Osman Saba

Abstract:
Style is a literary concept that holds the seal of personality of an author or a poet and in
which language is primary element. The style in poem, which is an aesthetic form, is revealed by
means of using the words which are integrating with each other formally and contextually. While
expressing feelings and ideas, words in poem, the artistic kind of literature, are linguistic units
which are selected attentively. Therefore, while analyzing the style of a poem, starting from the
words, one of the lowest stages of a language may contribute to the validity of analyzing.
Vocabulary world of an author or a poet in his works is an indicator of how he perceives the
universe because in literary works there is no objects and entities but sounds and words instead. As
a result; in the light of tangible data, Style Analyzing can yield positive outcomes via word
analyzing supported by computer technology.
Ziya Osman Saba was a poet who contributed a lot to enrich renewing Turkish poetry with
his own large vocabulary knowledge and his exclusive style during the earliest years of Turkish
Republic. Saba was the youngest and the most powerful figure of Yedi Meşaleciler. However, this
unique figure of our literature caught the attention of literary critics neither while living, nor in the
later years as he had a modest personality. Whether in his life or literary works, Saba never became
a storm of controversy and never surrendered himself to any kind of ideology. What is more, he
never had great ambitions and goals in his life. Instead, he was a "death, love, family and nostalgic
poet" who always expressed himself kindly and gently. Also, he had a naive personality, and this
often reflects placidly on the words he used in his poems. As a result, in this study, we have wordbasely
tried to analyze Saba's poems in which there is an inseparable relation between in his life
and his literary works.
Key Words: Language, poem, style, vocabulary world, Ziya Osman Saba