İngiltere'nin protestanlaşma sürecinde etkili olan faktörler
Factors affecting the protestantization process of England
Yazar: ABDULKADİR PARLAK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÜNAL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Anglikan Kilisesi = Anglican Church ; Kiliseler = Churchs ; Protestanlık = Protestantism ; Reform = Reform ; Yenilik hareketleri = Reform movements ; İngiltere = England

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı; 1534 yılında papalık ile bağlarını koparan İngiltere'nin bu aşamaya gelmesinde etkili olan faktörlerin neler olduğunun ortaya konulmasıdır. Kral VIII. Henry'nin kendisine erkek çocuk veremeyen eşi Catherina'dan boşanma talebinin kilise kuralları gereği reddedilmesi üzerine İngiltere'nin papalıktan ayrılıp reformu kabul etmesi bilinen bir durumdur. Fakat bu olay reformun gerçekleştiren sebepten ziyade bardağı taşıran son damla olmuştur. Çünkü İngiltere XIII. yüzyılın başlarından itibaren papalık ile bir takım sorunlar yaşamıştır. Bu sorunların birleştiği temel noktanın İngiltere'de papalığın mı yoksa krallığın mı otoritesinin hakim olacağı problemi olduğu görülmüştür. Papalık dini gücünü kullanarak tüm Avrupa'da olduğu gibi İngiltere'de de hakimiyeti ele almak istemiştir. Buna karşılık İngiltere, ülkede hem dini hem de siyasi olarak krallığın hakimiyetinden yana olmuştur. Yaklaşık üç asır süren papalık ile krallığın otorite mücadelesi 1534 yılında Kral VIII. Henry'nin reformu kabul etmesiyle krallık lehine sonuçlanmıştır. Ancak İngiltere'nin her ne kadar papalık otoritesi ile bağları kopsa da Katolik doktirinden tam olarak kopmadığı görülmüştür. Bundan dolayı İngiltere, Katolik Kilise sakramentlerinin uygulandığı ancak otorite olarak papanın değil kralın kabul edildiği milli bir kilise anlayışına evrilmiştir. İşte bu çalışmada İngiltere'nin papalık ile bağlarının kopmasına zemin hazırlayan faktörlerin neler olduğu üzerinde durulmuştur. Reform öncesi sürecin mercek altına alındığı çalışmamızda İngiliz reformunun gerçekleşmesinin geri planında siyasi, sosyal ve ekonomik birçok nedenin etkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Reform, Protestanlık, Avrupa, İngiltere, Anglikan Kilisesi.

Abstract:
The main purpose of this study is to reveal what factors were effective in England, which broke off its ties with the papacy in 1534, to reach this stage. It is a well-known case that after King Henry VIII's request for divorce from his wife, Catherine, who could not bear a son, was rejected as per the church rules, England left the papacy and accepted the reform. However, this event was the last straw to break the camel's back rather than the cause of the reform because England has been experiencing some problems with the papacy since the beginning of the XIII century. It has been seen that the main point where these problems converge is the problem of whether the authority of the papacy or the kingdom will dominate in England. By using its religious power, the Papacy wanted to take over the dominance in England as in all of Europe. On the other hand, England was in favor of the dominance of the kingdom both religiously and politically in the country. The struggle for authority between the papacy and the kingdom, which lasted for about three centuries, resulted in the favor of the kingdom in 1534 when King Henry VIII accepted the reform. However, it has been seen that England has not completely broken away from the Catholic doctrine, although its ties with the papal authority have been severed. Therefore, England has evolved into a national church understanding in which Catholic Church sacraments are applied but the king is accepted as the authority, not the pope. In this study, the factors that paved the way for England to break its ties with the papacy were emphasized. In our study, which focused on the pre-reform process, it was concluded that many political, social and economic reasons were effective in the background of the realization of the British reform.
Key Words: Reformation, Protestantism, Europe, England, Anglican Church.