Lise öğrencilerinin din algıları, değer yönelimleri ve din eğitimine yönelik tutumları: Sakarya örneği
High school students' perceptions of religion, value orientations and attitudes towards religious education: Sakarya example
Yazar: RECEP MURAT
Danışman: PROF. DR. MAHMUT ZENGİN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değer yönelimi = Value Orientation ; Din = Religion ; Din algısı = Perception of religion ; Din eğitimi = Religious education ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Günümüzde yaşanan hızlı değişim ve gelişimler, gençlerin dine, değerlere ve eğitime bakış açılarını da etkilemektedir. Geleceğin büyükleri olan gençlerin hızlı değişim ve gelişimlere ayak uyduracak şekilde; kültüründen, inançlarından ve değerlerinden kopmadan yetişmeleri ülkeler için daha önemli hale gelmiştir. Ülkelerin bunu gerçekleştirebilmesi için de öncelikle gençlerin ilgilerinin, algılarının, tutumlarının ve ihtiyaçlarının bilimsel araştırmalarla ortaya konulması gerekmektedir.
Çalışma, bu hedefe yardımcı olmak amacıyla lise öğrencilerinin din algıları, değer yönelimleri ve din eğitimine yönelik tutumlarını belirlemeye ve aralarındaki ilişkileri ortaya koymaya yöneliktir. 
Araştırma, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Sakarya'da farklı lise türlerinde öğrenim gören toplam 489 öğrencinin katıldığı betimsel tarama modeliyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin geleneksel ve kültürel din algısı ile modern din algısına orta düzeyde sahip oldukları görülmektedir. Ortalama puanlara bakıldığında ise öğrencilerin geleneksel ve kültürel din algısına daha yatkın oldukları söylenebilir. Öğrencilerin geleneksel ve kültürel din algısında kültürel boyuta; modern din algısında ise dini otoriteye karşıtlık/özerk boyutuna yüksek düzeyde katılım gösterdikleri görülmektedir. Öğrencilerin değer yönelimlerinin ise yüksek düzeyde olduğu en çokta saygı boyutunu önemsedikleri tespit edilmiştir. Öğrencilerin din eğitimine yönelik tutumlarının ise yine orta düzeyde olduğu görülmektedir. Öğrencilerinin din eğitimine yönelik tutum boyutunu daha çok önemsedikleri görülürken, DKAB dersine yönelik tutum boyutuna ise en düşük puanı verdikleri görülmektedir. 
Geleneksel din algısı ile modern din algısı arasında orta düzeyde ters bir ilişki söz konusu iken geleneksel din algısı ile din eğitimine yönelik tutum arasında ise güçlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Modern din algısı ile din eğitimine yönelik tutum üzerinde ise orta düzeyde ters bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The rapid changes and developments experienced today also affect young people's perspectives on religion, values and education. In order for young people, the adults of the future, to keep up with rapid changes and developments; It has become more important for countries to raise children without breaking away from their culture, beliefs and values. In order for countries to achieve this, the interests, perceptions, attitudes and needs of young people must first be revealed through scientific research. In order to help this goal, the study aims to determine high school students' religious perceptions, value orientations and attitudes towards religious education and to reveal the relationships between them. 
The research was conducted with a descriptive survey model, with the participation of a total of 489 students studying in different types of high schools in Sakarya in the 2022-2023 academic year. As a result of the research, it is seen that the students have a moderate level of perception of traditional and cultural religion and modern religion. Looking at the average scores, it can be said that students are more prone to traditional and cultural perception of religion. Cultural dimension in students' perception of traditional and cultural religion; In the perception of modern religion, it is seen that they have a high level of participation in the opposition to religious authority/autonomy dimension. It has been determined that the students' value orientations are at a high level and they attach most importance to the respect dimension. It is seen that students' attitudes towards religious education are also at a medium level. While it is seen that the students attach more importance to the attitude dimension towards religious education, they give the lowest score to the attitude dimension towards the RCEK lesson.
While there is a moderate inverse relationship between the perception of traditional religion and the perception of modern religion, it has been determined that there is a strong relationship between the perception of traditional religion and attitudes towards religious education. It has been determined that there is a moderate inverse relationship between the perception of modern religion and attitudes towards religious education.