Sisplatin tedavisi alan akciğer kanseri hastalarında nefrotoksisitenin değerlendirilmesinde radyonüklidik ve biyokimyasal glomeruler filtrasyon hızı ölçümlerinin korelasyonu
Comparison of glomeruler filtration rate measurements with serum biochemical analysis and radionucleotidic methods in lung cancer patients treated with cisplatin
Yazar: MURAT ALPER ÖÇ
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN DEMİR
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Sisplatin böbrek fonksiyonlarını olumsuz yönde etkileyen bir kemoterapötiktir. Böbrek fonksiyonlarının en iyi belirteci glomerüler filtrasyon hızı (GFR) ölçümüdür. Sistatin-C mevcut GFR ölçüm yöntemlerine iyi bir alternatif gibi görünmekle birlikte kemoterapi gören hastalarda GFR'nı doğru bir biçimde gösterip göstermediği tartışmalıdır. Çalışmamızda, sisplatin tedavisi alan akciğer kanseri hastalarında, kan üre, kreatinin ve sistatin-C değerlerinin, aMDRD ile elde edilen kreatinin klirensinin, sistatin-C bazlı formüller ve radyonüklidik yöntemlerle hesaplanan GFR değerlerinin tedavi öncesi ve sonrası korelasyonlarına bakmayı amaçladık.Bu amaçla sisplatin tedavisi alan 36 hasta çalışmaya dahil edildi. Ancak 16 hasta tedavi sürecini tamamlayamadığından değerlendirme 20 hasta ile yapıldı. Hastaların sisplatin tedavisi öncesinde ve sonrasında kan üre, kreatinin ve sistatin-C değerlerine, aMDRD ile kreatinin klirenslerine, sistatin-C bazlı formüllerle ve radyonüklidik yöntemlerle (Tek kan örnekleme, Çoklu kan örnekleme, Gama kamera-Gates) GFR değerlerine bakıldı. Tedavi sonrasında istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte, kan üre ve sistatin-C ortalamalarında artış, sistatin-C bazlı formüllerle elde edilen GFR ortalamalarında düşüş saptandı. Radyonüklidik yöntemler kendi aralarında karşılaştırıldığında mükemmel derecede korelasyon bulundu. Ancak Gates yönteminin diğer radyonüklidik yöntemlerle daha düşük korelasyon gösterdiği gözlendi. Kreatinin değerleri tedavi öncesinde sistatin-C bazlı formüllerle ve radyonüklidik yöntemlerle hesaplanan GFR değerleri ile anlamlı korelasyon göstermekteyken tedavi sonrasında sistatin-C bazlı formüllerle olan korelasyonunun bozulduğu izlendi. Sistatin-C değerleri ve sistatin-C bazlı formüllerle Gates yöntemi hariç tüm radyonüklidik yöntemler arasında tedavi öncesinde anlamlı korelasyon izlenirken tedavi sonrasında tüm korelasyonların bozulduğu saptandı.Sonuç olarak sistatin-C değerlerinden hesaplanan GFR kemoterapi almakta olan hastalarda böbrek fonksiyonlarının takibinde güvenilir olmayabilir. Radyonüklidik yöntemlerden Gates metodu bu hastaların takibinde tek başına kullanılmamalıdır. Kreatinin değerleri ve aMDRD ile elde edilen kreatinin klirensi sisplatin tedavisi alan hastalarda böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesinde kullanılabilirler. Ancak güvenilir böbrek fonksiyon takibinin gerektiği durumlarda radyonüklidik yöntemlerden tek ve/veya çoklu kan örnekleme yöntemleri tercih edilmelidir.

Abstract:
Cisplatin is a chemotheropeutic agent that affect negatively kidney functions. The best marker of renal function is glomerular filtration rate (GFR) measurament. Cystatin- C is seemed to be a good alternative to existing methods of measuring GFR, but in chemotherapy patient it is controversial whether it shows GFR correctly or not. In our study, we aimed to measure correlation of pre and post treatment values of blood urea, creatinine and cystatin-C, creatinine clearence rate measured by aMDRD, glomerular filtration values measured by cystatin-C based formula and radionuclidic methods in patients with lung cancer under cisplatin treatment.For this purpose, 36 patients were enrolled under the treatment of cisplatin. But, evaluation were run with 20 patients, as 16 patients couldn?t finish treatment period. Blood urea, creatinine and cystatin-C, creatinine clearence rate measured by aMDRD, glomerular filtration values measured by cystatin-C based formula and radionuclidic methods were evaluated before and after cisplatin treatment. Although, it is not statistically significant, it was found that mean values of blood urea and cystatin-C were increased, and GFR measured by csytatin-C formula were decreased after treatment. Correlation in between radionuclidic methods were perfect. But, Gates method showed weaker correlation than the other radionuclidic ways. Although, creatinin values were significantly correlated with GFR values measured by cystatin-C formula and radionuclidic methods before treatment, correlation with GFR values measured by cystatin-C formula failed after treatment. Before the treatment, significant correlation between cystatin-C values, cystatin-C formula and all the radionuclidic methods other than Gates method was found, however all were failed after the treatment.As a result, GFR measured by cystatin-C values may not be reliable for the follow up of kidney functions of patients under chemotherapy. Gates method among radionuclidic methods should not be used alone for the follow up of these patients. Creatinine values and creatinine clearence rate measured by aMDRD can be used for the evaluation of renal functions in patients under cisplatin therapy. But, single and/or multiple blood sampling methods among radionuclidic methods should be prefered if a reliable follow up of renal function is necessary.