Tomoterapi ile tüm vücut ışınlamalarında doz dağılımlarının araştırılması
Investigation of dose distributions with tomotherapy in total body irradiation
Yazar: GÖKÇE UÇAR
Danışman: PROF. DR. HATİCE BİLGE BECERİR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Onkoloji Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Onkoloji = Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Doz-cevap ilişkisi-radyasyon = Dose-response relationship-radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Radyometri = Radiometry ; Termoluminesan dozimetri = Thermoluminescent dosimetry ; Tüm vücut ışınlaması = Whole body irradiation

Özet:
Tüm vücut ışınlamalarında (TVI) doku yoğunluk farklılıkları ve vücut şeklinin inhomojen yapısı homojen doz dağılımı elde etmeyi zorlaştırmaktadır. Radyoterapide amaç hedef hacimde homojen bir doz dağılımı elde ederken kritik oranları maksimum seviyede korumaktır. TVI'nda kullanılan en yeni ve efektif teknolojilerden biri Tomoterapi'dir.
Bu çalışmada rando fantoma Termolüminesans dozimetri (TLD) yerleştirilerek Helikal Tomoterapi tekniği ile ışınlama gerçekleştirildi. Lensler, akciğerler ve böbreklerin giriş-çıkış, orta hat ve cilt dozunu boluslu ve bolussuz ışınlayarak, planlanan ve ölçülen dozların araştırılması amaçlandı.
İnsan benzeri rando fantomu geometrik olarak simüle etmek için pirinçten kol ve bacak ilavesi yapıldı. Vakumlu yatak ile sabitlenen rando fantom üzerinden organ giriş-çıkış ve orta hat dozunu ve cilt dozunu ölçmek için TLD yerleştirildi. Yapılan ölçümlerde elde edilen sonuçlar ile tedavi planlama sistemindeki dozlar karşılaştırıldı. Bütün uygulamalar boluslu ve bolussuz olmak üzere tekrarlandı. TLD ve tedavi planlama sisteminde okunan doz değerleri Wilcoxon testi kullanılarak değerlendirildi.
Bu çalışma sonunda, Tomoterapi'de koruma blokları gibi zahmetli yöntemler olmaksızın çok iyi kritik organ koruması ve doz dağılımı elde edilebildiği, aynı zamanda ciltte istenen doza bolus kullanmadan ulaşılabildiği görülmüştür. Tedavi planlama sisteminden hesaplanarak elde edilen dozlar TLD ile ölçülen dozlarla uygunluk göstermektedir.

Abstract:
In total body irradiations, it becomes hard getting homogenous dose distribution due to inhomogeneous body shape and tissue density variations. The main goal of the radiotherapy is saving critic organs while achieving a homogeneous dose distribution at target volume. Tomotherapy is a new and one of the most effective technologies used for total body irradiations. 
In this study, thermoluminesans dosimeters (TLD) were placed onto a rando phantom and irradiated with Helical Tomotherapy technique. Entrance-exit, midpoint doses of lens, lungs, and kidneys, and skin dose were evaluated with and without bolus. Then it was aimed to investigate planned and measured doses.
In order to simulate rando phantom geometrically, arms and legs created by rice are added to rando phantom. TLDs were used in each irradiation process for measuring organ entrance-exit, and midpoint doses and skin doses. The rando phantom was immobilized by a vacuum bed. Results of the measurements and treatment planning system doses were compared. All procedures were repeated with and without bolus. Treatment planning system and TLD doses were evaluated by Wilcoxon test.
At the end of this study, it was seen that saving critical organs and achieving desired dose distribution are possible without blocks, meanwhile desired skin dose can be achievable without using bolus in Tomotherapy. Doses calculated from treatment planning system and measured by TLD matched.