Üremik sıçanlarda D vitamini ve parikalsitolün kronik böbrek yetmezliği progresyonu üzerine etkileri
The effects of vitamin D and paricalcitol on the progression of chronic renal failure in adenine induced uremic rat model
Yazar: ZEHRA NARLI ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. SONER DUMAN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kalsitriol = Calcitriol ; Sıçanlar = Rats ; Vitamin D = Vitamin D ; Üremi = Uremia

Özet:
Kronik böbrek hastalığı, dünya genelinde giderek artan sıklığı nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunudur. Son dönem böbrek yetmezliği glomeruler filtrasyon hızı 15 ml/dk/1.73m2'nin altına indiğinde gelişse de, hastalık ilişkili mortalite ve morbidite çok daha erken safhalarda ortaya çıkmaktadır. Kronik böbrek hasarının ilerlemesinin engellenebilmesi, günümüzde öncelikli tedavi hedefleri arasında yer almaktadır. D vitamini ve analogları, vitamin D reseptörleriyle çeşitli dokularda anti-inflamatuar, anti-tümoral ve pleotropik etki göstermektedirler.
Bu çalışmada, D vitamini ve parikalsitolün kronik böbrek yetmezliği progresyonu üzerine etkileri adenin ile oluşturulan üremik sıçan modelinde araştırılmıştır.
60 adet non-üremik wistar albino erkek sıçan ile çalışılmıştır. Kontrol grubuna (N=12) normal diyet, ilaç kontrol grubundaki (N=12) sıçanların yarısına vitamin D3 (0.04 mcg/kg/gün, normal diyet, 3 hafta)  ve diğer yarısına parikalsitol (0.2 mcg/kg/gün, normal diyet 3 hafta) verilmiştir. Adenin ve tedavi progresyon grubununa %0.75 adenin ve %1.2 fosforlu yem 3 hafta süresince verilmiştir. Tedavi progresyon grubunun (N=24) yarısına D vitamini (0.04mcg/kg/gün, 3 hafta) diğer yarısına ise parikalsitol (0.2 mcg/kg/gün, 3 hafta) uygulanmıştır.
 Deneysel üremik model başarı ile oluşturulmuştur. Kalsitriol ve parikalsitol ile anlamlı PTH supresyonu sağlanmış olup iki molekül arasında PTH supresyonu açısından fark saptanmamıştır. Parikalsitol tedavisi sistolik kan basıncını anlamlı azaltırken; kalsitriol istatistiksel anlamlı olmayan düşürücü etkiye neden olmuştur. Kalsitriol ve parikalsitol molekülleri; serum üre-kreatinin, albumin, kalsiyum ve fosfor değerleri ile sıçanların vücut ağırlıkları üzerine etki etmemiştir. Parikalsitol, non-üremik sıçanlarda kalsitriole göre daha az hiperfosfatemiye neden olmuştur. Kalsitriol ve parikalsitol üremik sıçanların MCP-1 düzeylerini anlamlı oranda azaltmıştır.  MCP-1 düzeylerini baskılama açısından her iki molekül arasında fark saptanmamıştır. 
Sonuç olarak; üremik sıçanlarda kalsitriol ve parikalsitol ile etkin PTH ve MCP-1 baskılanması, ayrıca parikalsitol ile sistolik kan basıncında anlamlı azalma tespit edilmiştir. D vitamini ve analoglarının kronik böbrek yetmezliği progresyonu üzerine olumlu etkileri mevcuttur, ancak daha ileri araştırmalara gereksinim vardır.

Abstract:
Choronic renal disease is a serious public health problem due to the growing incidence worldwide. Although end-stage renal failure occurs when glomerular filtration rate falls below 15 ml/dk/1.73m², the morbidity and mortality arised from the disease are occurred in very earlier stages. Prevention of the progression of chronic renal disease is one of the primary goals of treatment currently. Vitamin D and analogues through the vitamin D receptors cause anti-inflammatory, anti-tumoral and pleotropik effects in various tissues. 
In this study, we aimed to investigate the effects of vitamin D and paricalcitol on the progression of chronic renal failure in adenine induced uremic rat model.
The study was performed on 60 non-uremic wistar albino male rats. The control group (N=12) were fed with normal diet. Vitamin D3 (0.04 mcg/kg/day, normal diet, 3 weeks) was applied to half of the rats in drug control group (N=12), and paricalcitol (0.2 mcg/kg/day, normal diet, 3 weeks) to other half. The adenine (N=12) and therapy progression (N=24) groups were fed with 0.75% adenine and 1.2 % phosphate diet for 3 weeks. Vitamin D3 (0.04 mcg/kg/day, 3 weeks) was applied to the half of rats in therapy progression group and paricalcitol (0.2mcg/kg/day, 3 weeks) to the remaining half.
The experimental uremic model was succesfully performed. The significant PTH suppression was obtained by using paricalcitol and calcitriol that no significant difference was observed between these two molecules. The systolic blood pressure was significantly reduced by paricalcitol treatment but the calcitriol caused statistically non-significant lowering effect on systolic blood pressure. Paricalcitol and calcitriol did not affect the levels of serum urea-creatinine, albumin, calcium and phosphorus and the body weights of rats. Paricalcitol caused less hyperphosphatemia on non-uremic rats compared with calcitriol. MCP-1 levels of uremic rats were significantly reduced by paricalcitol and calcitriol and no significant difference was observed between these two molecules in reducing MCP-1 levels.
As a result, not only the effective suppression of PTH and MCP-1 by calcitriol and paricalcitol, but also the significant decrease in systolic blood pressure by paricalcitol was obtained in uremic rats. Vitamin D and its analogues have positive effects on the progression of chronic renal failure, but further studies are needed.