Hemodiyaliz gören kronik böbrek yetmezliğihastalarında yaşam kalitesini etkileyendepresyon ve anksiyetenin incelenmesi
The investigation of depression and anxietyaffecting the quality of life of patients withchronic renal failure undergoing hemodialysistreatment
Yazar: NEVAL YÜKSEKYAYLA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERYEM KARAAZİZ
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, hemodiyaliz gören kronik böbrek yetmezliği hastalarında
yaşam kalitesi ile depresyon ve anksiyete arasındaki ilişkinin incelenmesi
amaçlanmıştır. Bu araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır.
Araştırmanın örneklemini 18 yaş ve üzeri kronik böbrek yetmezliği olup
hemodiyaliz tedavisi gören ve araştırmaya katılmayı kabul eden 60 hasta
oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Sosyodemografik Veri
Formu, Kısa Form-36, Beck Depresyon Envanteri ve Beck Anksiyete Ölçeği
kullanılmıştır. Hemodiyaliz hastalarının bazı sosyodemografik özellikleri ve
hastalığa ilişkin özelliklerine göre Kısa Form-36, Beck Depresyon Envanteri
ve Beck Anksiyete Ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı
düzeyde bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Hemodiyaliz hastalarının Beck
Depresyon Envanteri puanları ve Beck Anksiyete Ölçeği puanları ile Kısa
Form-36' daki fiziksel fonksiyon, emosyonel rol güçlüğü, enerji/canlılık/vitalite,
mental sağlık, sosyal işlevsellik, ağrı ve genel sağlık algısı alt boyutlarından
aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü ilişki
saptanmıştır. Beck Depresyon Envanteri ve Beck Anksiyete Ölçeği
puanlarının Kısa Form-36 puanlarına etkisi çoklu doğrusal regresyon
analiziyle incelendiğinde Beck Depresyon Envanteri puanlarının Kısa Form36' nın alt boyutu olan enerji/canlılık/vitalite, mental sağlık ve genel sağlık
algısı alt boyutundan aldıkları puanları negatif yönde yordadığı belirlenmiştir.
Beck Anksiyete Ölçeği puanlarının Kısa Form-36' nın iki alt boyutu sosyal
işlevsellik ve ağrı alt boyutu puanlarını negatif yönde yordadığı belirlenmiştir.
Sonuç olarak, hemodiyaliz hastalarının yaşam kalitelerinin arttırılması için
hastalar düzenli olarak psikiyatrik değerlendirmeye alınmalı, depresyon ve
anksiyete düzeyleri yüksek çıkan hastalar daha sık takip edilmeli, bu
hastalara psikolojik destek sağlanmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Kronik Böbrek Yetmezliği, Hemodiyaliz, Yaşam Kalitesi,
Depresyon, Anksiyete

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the relationship among quality of
life, depression, and anxiety of patients with chronic renal failure undergoing
hemodialysis treatment. In this study, correlational survey design was used.
The sample of the study consisted of 60 patients who had chronic renal
failure aged 18 and over. The socio-demographic information form, the Short
Form-36, the Beck Depression Inventory and the Beck Anxiety Scale were
used as data collection tools. Based on some socio demographic
characteristics and disease-related features of hemodialysis patients, there
was a significant difference between patients' scores on Short Form-36, Beck
Depression Inventory and Beck Anxiety Scale. A statistically significant and
negative correlation was found between patients' scores on the Beck
Depression Inventory and Beck Anxiety Scale and some sub-scores of the
Short Form-36 scale such as physical function, emotional role difficulty,
energy/aliveness/vitality, mental health, social functionality, pain and general
health perception. When the effects of the Beck Depression Scale and Beck
Anxiety Scale scores on Short Form-36 scores were analyzed by multiple
linear regression analysis, it was found that the Beck Depression Inventory
scores negatively predicted the energy/aliveness/vitality, mental health and
general health sub-scores of the Short Form-36. Furthermore, the Beck
Anxiety Scale scores negatively predicted two sub-scales of the Short Form36, the social functionality and the pain. As a result, hemodialysis patients
should be regularly evaluated for psychiatric evaluation in order to improve
their life quality. Hemodialysis patients with high levels of depression and
anxiety should be followed more closely and psychological support should be
provided to these patients.
Keywords: Chronic Renal Failure, Hemodialysis, Quality of Life, Depression,
Anxiety