AIDR ve SEMAR tekniklerinin nazofarenks BT'de radyasyon dozu ve görüntü kalitesine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of AIDR and SEMAR techniques on radiation dose and image quality in nasopharyngeal CT
Yazar: ELSHAD ISMAYILOV
Danışman: DOÇ. DR. RECEP SADE
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Bilgisayarlı tomografi = Computed tomography ; Doz-cevap ilişkisi-radyasyon = Dose-response relationship-radiation ; Görüntü kalitesi = Image quality ; Nazofarengeal hastalıklar = Nasopharyngeal diseases ; Nazofarengeal neoplazmlar = Nasopharyngeal neoplasms ; Nazofarenks = Nasopharynx ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage

Özet:
Amaç: SEMAR ve AIDR 3D tekniklerinin birlikte kullanılarak nazofarenks bölgesinde oluşan metalik artefaktların azaltılmasına etkisi ve kontrast farklılıklarının tespitinde optimal bilgisayarlı tomografi parametrelerinin elde edilmesi amaçlanmaktadır.
Yöntem: Çalışmamızda insan doku eşdeğeri fantom kullanılmıştır. Fantom haznelerine normal dokuları simüle etmek için yumuşak doku dansitesi, yağ dansitesi, hava dansitelerinde örnekler, artefakt oluşturmak için bu hizadaki karotis arter segmentler düzeyine koil embolizasyon materyallleri yerleştirildi. Metalik artefakt azaltma tekniklerinden SEMAR ve hibrit doz azaltma rekontrüksiyon tekniklerinden AIDR 3D içeren Toshiba 320 kesit multidedektör bilgisayarlı tomografide (Aquilion ONE TM; Toshiba Medical Systems, Otawara, Tochigi, Japan) farklı kVp ve mAs değerlerinde nazofarenks Bilgisayarlı Tomografi (BT) tetkikleri yapıldı. Her BT çekiminde nazofarenks bölgesi 5 cm'lik alan görüntüsü AIDR 3D (-) SEMAR (-) olarak 1 mm helikal tarama yöntemi ile elde olunmuştur. Elde olunan görüntülere rekonstruksiyon yapılarak AIDR 3D (+) SEMAR (+) görüntüler oluşturuldu. Elde olunan görüntülerin ''European Guidelines on Quality Criteria for Computed Tomography' kriterlerine göre gürültü, artefakt oranı ve anatomik detayların seçilebilirliği 2 farklı gözlemci tarafından kör olarak değerlendirilmiştir. İki gözlemcinin ≥3 üzerinde değerlendirdiği görüntüler nitelikli olarak kabul edilmiştir. Elde edilen nazofarengeal farklı dansite alanlarının sinyal gürültü oranı (SNR), kontrast gürültü oranı (CNR) matematiksel formüllerle hesaplanmıştır.
      Bulgular: AIDR ve SEMAR tekniğinin açık olması yumuşak doku dansitesinde SNR ve CNR değerinde, yağda ise CNR değerinde anlamlı yükselmeye neden olurken, yağ SNR değerinde ise anlamlı düşüşe neden oldu. Ayrıca AIDR ve SEMAR tekniğinin birlikte kullanımı kapalı duruma göre subjektif değerlendirmede anlamlı derecede artışa neden oldu. 
      Sonuç: AIDR ve SEMAR tekniği nazofarengeal bölgede farklı dansitelerin tespitinde görüntü kalitesinde artışa neden olmaktadır.
Anahtar kelimeler: AIDR, SEMAR, Bilgisayarlı Tomografi, Artefakt, Radyasyon Dozu, Nazofarenks

Abstract:
Objective: By using SEMAR and AIDR 3D techniques together, it is aimed to obtain optimal computed tomography parameters for the reduction of metallic artifacts in the nasopharynx region and for the detection of contrast differences.
Materials and Methods: Human tissue equivalent phantom was used in our study. Samples in soft tissue density, fat density, and air densities were placed in the phantom chambers to simulate normal tissues, and coil embolization materials were placed at the level of carotid artery segments in this line to create artifacts. Nasopharyngeal Computed Tomography (CT) examinations at different kVp and mAs values were performed on a Toshiba 320 cross-section multidetector computed tomography (Aquilion ONE TM; Toshiba Medical Systems, Otawara, Tochigi, Japan) containing metallic artifact reduction techniques SEMAR and hybrid dose reduction reconstruction techniques AIDR 3D. In each CT scan, a 5 cm field image of the nasopharynx region was obtained with 1 mm helical scanning method as AIDR 3D (-) SEMAR (-). AIDR 3D (+) SEMAR (+) images were created by reconstructing the obtained images. According to the "European Guidelines on Quality Criteria for Computed Tomography" criteria of the obtained images, noise, artifact ratio and the selectivity of anatomical details were evaluated blindly by 2 different observers. Images evaluated by two observers above ≥3 were considered qualified. Signal-to-noise ratio (SNR) and contrast-noise ratio (CNR) of the obtained nasopharyngeal areas of different density were calculated with mathematical formulas.
Results: Open AIDR and SEMAR techniques caused a significant increase in SNR and CNR values in soft tissue density, CNR values in fat, and a significant decrease in fat SNR values. In addition, the combined use of AIDR and SEMAR technique caused a significant increase in subjective evaluation compared to the closed situation.
Conclusion: AIDR and SEMAR technique cause an increase in image quality in the detection of different densities in the nasopharyngeal region.
Keywords: AIDR, SEMAR, Computed Tomography, Artifact, Radiation Dose, Nasopharynx