Bingöl bölgesi çiftçilerinin sosyo-ekonomik yapısı ve kuru fasulye yetişitiriciliğinde uyguladıkları tarım tekniklerinin tespiti
Determination of the socio-economic structure of Bingol region farmers and the agricultural techniques applied in dried bean growing
Yazar: MERVE AKBULUT
Danışman: PROF. DR. MEHMET AYÇİÇEK
Bingöl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Bingöl ilinde yapılan fasulye yetiştiriciliğinin mevcut durumunu belirlemek, yetiştiricilerin sorunlarını tespit ederek bu sorunlara çözüm önerileri getirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, tam sayım yöntemiyle Bingöl ili merkez ve ilçelerinde belirlenen 60 kişi ile yüz yüze yapılan anketlerden sorular sorulmuş ve % olarak değerlendirilmiştir.
Araştırma bulgularına göre; yapılan anketlerde üreticilerin sahip oldukları arazi durumuna göre değerlendirildiğinde üreticilerin %65'inin 0-30 dekar araziye sahip oldukları, yetiştiricilerin hem kendi ihtiyacı için hem de pazarlamak için bitkisel üretim yaptıkları, üreticilerin %85'inin yeterli alet-makineye sahip olmadığı tespit edilmiştir. Bingöl ilinin alet-makine varlığı bakımından çok iyi bir konumda olmadığı görülmüştür. Üreticilerin %50'sinin çeşit olarak arslan ve %50'sinin populasyon olarak horoz, dermason ve şeker fasulyeleri ekildiği belirlenmiştir. Dekara atılacak tohum miktarı için üreticilerin %10'u 3-5 kg/da, %35'i 6-10 kg/da, %22,5'i 11-15 kg/da, %32,5'i 15+ kg/da tohum kullandığı belirlenmiştir. Üreticilerin ekim şeklinin %5'inin mibzer ile %95'inin el ile serpme şeklinde ekildiği sonucuna varılmıştır. Üreticilerin %95'inin toprak analizi yaptırmadığı tespit edilmiştir. Ankete katılan üreticilerin %10'unun 15-15-15, %10'unun 18-46-0 ve %80'inin ise gübre kullanmadıkları tespit edilmiştir. Üreticilerin %25'inin fasulyeyi 1-15 Mayıs, %50'sinin 15-30 Mayıs, %25'inin 1-15 Haziran tarihlerinde ektikleri tespit edilmiştir. Dekara fasulye verimi; işletmelerin %50'sinde 100-200 kg/da aralığında olduğu görülmüştür. 
Araştırma bulguları sonucunda; Bingöl ili için önemli bir gelir kaynağı olan fasulye yetiştiriciliğinin çevre ve ekolojik şartlara bağımlı geleneksel yöntemlerle yapıldığı anlaşılmıştır. Bölge şartlarına uygun çeşitlerin geliştirilmesi ile uygulamaya dönük yetiştirme tekniklerinin belirlenerek birim alandan kaliteli ve yüksek verim elde edecek şekilde üreticilere tavsiye edilmesi, desteklerin geliştirilmesi, üretici birlikleri ile yetiştiriciler arasındaki ilişkilerin gözden geçirilerek sağlam, dinamik ve sürdürülebilir bir diyalog ortamı kurulmasına yönelik bir yapı oluşturulması önem arz etmektedir.

Abstract:
This study was carried out in order to determine the current situation of bean cultivation in Bingöl, to identify the problems of growers and to propose solutions to these problems. In the study, questions were asked from face-to-face questionnaires with 60 people determined in the center and districts of Bingöl province with the full census method and were evaluated as a percentage (%) rate. 
According to the research findings; when evaluated according to the land situation of the producers in the surveys, it was determined that 65% of the producers own 0-30 decares of land, that the growers produce crops both for their own needs and for marketing, and 85% of the producers do not have enough tools-machines. It has been observed that Bingöl province is not in a very good position in terms of the presence of tools and machines. It was determined that 50% of the producers planted arslan as a variety and 50% of the population planted horoz, dermason and sugar beans. For the amount of seed to be planted per decare, 10% of the producers 3-5 kg/da, 35% 6-10 kg/da, 22.5% 11-15 kg/da, 32.5% 15+ kg/da seeds were used. It has been concluded that 5% of the way producers is sown with mibzer and 95% is sown by hand. It was found that 95% of producers did not perform soil analysis. It has been determined that 10% of the producers participating in the survey do not use 15-15-15, 10% 18-46-0 and 80% do not use fertilizers. It was found that 25% of producers planted beans on May 1-15, 50% on May 15-30, and 25% on June 1-15. It has been observed that the bean yield per decare is in the range of 100-200 kg/da in 50% of the farms. 
As a result of the research findings, it was understood that bean cultivation, which is an important source of income for Bingöl province, is carried out by traditional methods dependent on environmental and ecological conditions. It is important to develop varieties suitable for the conditions of the region and to determine the cultivation techniques for application, to recommend them to the producers in a way to obtain high quality and high yield from the unit area, to develop supports, to review the relations between producer associations and breeders and to establish a structure for establishing a solid, dynamic and sustainable dialogue environment.