Plastik sanatlarda biçim bozma ve soyutlamanın çözümlenmesi
The analysis of deformation and abstraction in plastic arts
Yazar: MELEK ABUT
Danışman: PROF. DR. BÜNYAMİN ÖZGÜLTEKİN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Deformasyon = Deformation ; Plastik sanatlar = Plastic arts ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Sanat eğitimi = Art education ; Soyutlama = Abstraction

Özet:
"Doğa kendi biçimlerini kendi amaçları için, sanat da kendi biçimini kendi amaçları için yaratır." KandinskyPlastik sanatlarda "biçim bozma ve soyutlama"; ilkçağdan bugüne kadar sürekli gelişme ve değişme göstermiştir. Yüksek öğrenimde sanat eğitimi alan geleceğin sanat eğitimcilerinin/sanatçılarının eserlerinin üretilmesinde kullanacakları biçim dillerinden olan "biçim bozma ve soyutlama" dünyadan ve ülkemizden önemli sanatçıların sanat eserleri temel alınarak yüzyıllar içinde değişen sanat akımlarıyla birlikte derinlemesine incelenmiştir.Sanat akımlarını oluşturan sanatçılar seçilirken sanatçıların kavramları en iyi yansıtacak eserlerinin seçilmesine özen gösterilmiştir. Sanat akımlarına geniş yer vererek çağlar boyunca sanatın nasıl bir değişim dönüşüm süreci geçirdiği ve bunların sanatçıların biçim dillerini nasıl etkilediğini, üretim aşamalarını, nedenleri, nasıllarıyla, yöntemleriyle açıklanmaya çalışılmıştır. Sanat tarihinde yer alan bu kavramlar, seçilen önemli örneklerle birebir ilişki kurularak çözümleme yapılmıştır.Sanat eğitiminde biçim dilerinin oluşturulmasında yaşanan en önemli sorunlardan biri olan sancılı üretim sürecinde 'biçim bozma ve soyutlama' kavramlarını açıklamak amacıyla yüksek öğrenimdeki sanat öğrencileriyle deney ve kontrol grupları oluşturulmuştur. Sanat öğrencilerine önceden hazırlanan öntest modeliyle tutum anketi ve veri amaçlı demografik anket uygulanmıştır. İki gruba da ön uygulamalar atölye ortamında yaptırılmıştır. Daha sonra deney grubuna günümüz teknoloji tabanlı görsel materyallerden yararlanılarak, dünyadan ve ülkemizden sanat eserlerinden örneklerle kavramlar beyin fırtınası oluşturularak çözümlenmiştir. Deney ve kontrol gruplarıyla son uygulamalar yaptırılmıştır. Son olarak tutum anketi tekrarlanmıştır. Elde edilen veriler Spss programında değerlendirilmiş ve analizleri yapılmıştır. Bulgular ve yorumlar bölümüne eklenmiştir.Uygulanan ankette, yüksek öğrenimde eğitim alan sanat eğitimcileri bu kavramları yeterli düzeyde kavramadıkları, bu kavramlara hakim olmadıkları ve bunun öğretimi amacıyla yardımcı bir eğitim programı görmek istediklerini belirtmişlerdir.Sonuç olarak çalışmamda sanat eğitiminde bu kavramların daha geniş araştırılmasıyla, araştırmacılar için güvenilir bir kaynak yaratılmış, geleceğin sanat eğitimci/sanatçı adaylarının bu eserleri tam ve doğru bir şekilde değerlendirilmesi gerekliliğini ortaya koymuştur. Biçim dillerini oluşturma sürecindeki öğrencilere, kavramların, günümüz teknolojisiyle görsel materyal kullanarak anlatılması, uygulama sahaları açılarak kendilerine özgü, bilinçli ve özgür diller yaratmalarına yardım sağlıyacağı belirtilmiştir.

Abstract:
"Nature creates its own forms according to its own purposes and so does art." -KandinskyThe concepts of "deformation and abstraction" in plastic arts have developed and changed over time since ancient times. In this study, "deformation and abstraction", two of the forms of expression to be used by the future art instructors/ artists studying at the arts departments in higher education institutions, were investigated in detail, together with the movements of art having changed over the centuries, focusing on the significant works of artists from Turkey and all over the world.In selection of the artists who shaped the movements of art, emphasis was placed on the works that would best reflect the concepts addressed. By dealing extensively with the movements of art, aspects such as how art has changed and transformed, how these changes have affected the formal language artists use and the processes of production have been explained by giving reasons and explaining the methods. These important concepts of the history of art have been analyzed in direct relation to the examples selected.In order to explain the concepts of "deformation and abstraction" in production, one of the most problematic processes for the establishment of formal languages, an experiment and a control group of art students studying at higher education institutions were formed. An attitude questionnaire and a data- purpose demographic questionnaire were conducted in accordance with the pretest model prepared. Preliminary practice was conducted in a workshop environment with both groups. Following this procedure, with examples of works of art from Turkey and all over the world and by making use of the technology based visual material, concepts have been analyzed by brainstorming with the experiment group. Final practice was carried out with the experiment and control groups. Finally, the attitude questionnaire was conducted again. The data collected was evaluated and analyzed using SPSS. The findings and commentary are presented in the relevant section.Future art instructors indicated that their comprehension of the concepts was insufficient and that they didn't have a good command of the subject and emphasized the need for supplementary training programmes for teaching.As a result, by dealing with the aforementioned concepts extensively, this study created a reliable reference for researchers and revealed the need for the future art instructors' and/ or artists' full and accurate evaluation of works of art. It is pointed out that the use of modern technology in teaching students the concepts in the course of generating their own formal languages by the use of visual material and the generation of new fields of practice will be helpful for the development of distinctive, conscious and independent formal languages.