İbn Hazm'ın sünnet anlayışı
The concept of sunnah in Ibn Hazm
Yazar: ADEM TUNCER
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ÜNSAL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mütevatir hadis = Mütevatir hadith ; Sünnet = Sunna ; Vahiy = Revelation ; İbn Hazm = İbn Hazm ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslamiyet = Islam

Özet:
İbn Hazm'ın Sünnet Anlayışıİbn Hazm, Zâhirî ekolünün en ünlü simalarından biridir. Onun ortaya koyduğu usûl diğer mezheplerin ortaya koyduğundan oldukça farklıdır. Bu farklılığın en iyi görüldüğü alanlardan biri de sünnettir.İbn Hazm sünneti vahiy mahsulü kabul etmiş, Kur'an'ın her türlü eksiklikten korunduğu gibi sünnetin de korunduğunu iddia etmiştir. Hatta bu düşüncesini râvilerin rivayette bulunurken hata edemeyecekleri noktasına taşımıştır. İbn Hazm Hz. Peygamber'den rivayet edilen haberleri ister mütevâtir ister âhad olsun aynı derecede kabul etmiştir. Her ikisinin de ilim ifade edeceği ve ameli gerekli kılacağını ifade etmiştir. İbn Hazm, Hz. Peygamber'in sünnetini bağlayıcılığı açısından kavlî, fiilî ve takrirî olmak üzere üçe ayırmış ancak bunlardan sadece kavlî sünnetin vücub ifade ettiğini iddia etmiştir.İbn Hazm mutlak anlamda mana ile rivayeti, vahyi tahrif olarak nitelemiş ancak sünnetin manasını çok iyi bilen kişilerin mana ile rivayette bulunabileceklerini iddia etmiştir.Sünnetin sübutunu tespit için ileri sürülen ?Kur'an'a arz? ilkesine karşı çıkan İbn Hazm ?Umûmu'l-belvâ ve amel-i ehl-i Medine? prensiplerini de reddetmiştir.Sünneti Kur'an'ın beyanı olarak niteyen İbn Hazm Kur'an'ın sünnet tarafından nesh ve tahsis edilebileceğini savunmuştur. Senedi Hz. Peygamber'e dayanan icma'ın da aynı şekilde Kur'an'ı nesh edebileceğini iddia etmiştir.İbn Hazm sünneti de Kur'an gibi vahiy kabul ettiği için ikisi arasında bir tearuz bulunmadığını söylemiş ve tercih yoluna gitmemiştir. Her iki nalsa da amel edilmesi gerektiğini iddia etmiştir.Yukarıda ifade edilen sünnet anlayışının temelinde İbn Hazm'ın sünneti vahiy kabul etmesi ve zahirî yöntemi benimsemesi yatmaktadır. Ancak ortaya attığı deliller muhaliflerinin delilleriyle karşılaştırıldığında iddia ettiği gibi ?sünnetin tamamı?nın vahiy mahsulü olmadığı ortaya çıkmaktadır. Ancak İbn Hazm'ın çalışmamızda incelediğimiz sünnet anlayışı, sünnetin vahiyle münasebetini ifade etmek açısından çok önemli noktalara temas etmektedir.Anahtar Sözcükler: İbn Hazm, sünnet, vahiy, mütevâtir, haber-i vâhid.

Abstract:
The Concept of Sunnah in Ibn HazmIbn Hazm is one of the most famous personalities in Zahiri school. His methodology is quite different from other Islamic schools?. One of the fields which this difference can be seen apparently is the Sunnah of the Prophet Muhammed.Ibn Hazm accepts sunnah as a kind of revelation (wahy) and claims that the sunnah is protected like Qur?an which is preserved from all of the deficiencies. Moreover, he asserts that the narrators of the hadith can not make even an error while conveying the message of the Prophet. He also accepts the mutawatir hadith and âhad hadith at the same level in terms of their authenticity and states that both of them express knowledge. Ibn Hazm, categorised the sunnah of the Prophet by three main categories: the verbal (qawli), the action (fiali), the tacitly approved (taqriri) Sunnah of the Prophet and supports that just the verbal (qawli) sunnah expresses obligation.Ibn Hazm describes the narration of a hadith by conveying its meaning, with an absolute sense, distorting the revelation; however he maintains that who knows the meaning of the sunnah can narrate it without its precise words. Also, for the authenticity of âhadith he does not accept comparing the hadiths with related verses of the Qur?an also amali ahl al-madinah.As a result of his perception of sunnah he accepts that the sunnah is a result of revelation like Qur?an and he claims that there will be no controversy between them. On the basis of this apprehension he states that both Quran and hadith should be accepted as a source of Muslim life.On the basis of his perception of sunnah which is summarised above the acceptance of sunnah as a revelation and application of zahiri methodology has a major affect. However, having compared his ideas with other scholars it is understood that the sunnah is not a result of revelation completely. Nevertheless, the concept of sunnah in Ibn Hazm which is examined in this research, touchs important points in terms of the relation between sunnah and revelation.Key words: Ibn Hazm, sunnah, revelation, Mutewatir, Khabar Wahid