Sosyal bilgiler ders kitaplarında sürdürülebilir kalkınmanın yeri
The place of sustai̇nable development in social studiestextbooks
Yazar: FATMA AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE TÜRE
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Sosyal bilgiler gelecek kuşaklara doğal, kültürel ve ekonomik açıdan yaşanılabilir bir dünya bırakılması konusunda öğrencilere farkındalık ve duyarlılık kazandırılmasının önemli görüldüğü bir derstir. Sürdürülebilir kalkınmanın çevresel, ekonomik ve sosyal boyutları ile ilgili içeriğin öğrencilere kazandırılmasında da sosyal bilgiler etkili bir yere sahiptir. Bu araştırmanın amacı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan 5, 6 ve 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarında sürdürülebilir kalkınmanın çevresel, ekonomik ve sosyal boyutlarına yönelik içeriğe yer verilme durumunun incelenmesidir. Nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi yönteminin benimsendiği araştırmada Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan 5, 6 ve 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitapları doküman olarak kullanılmıştır. Araştırmada alanyazın incelenmeleri doğrultusunda oluşturulan sürdürülebilir kalkınmanın çevresel, ekonomik ve sosyal boyutları ile ilgili temaları kapsayan veri toplama formu kullanılmıştır. Araştırmanın verileri betimsel analiz yöntemi temel alınarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda 5, 6 ve 7. sınıf ders kitaplarının her birinde sürdürülebilir kalkınmanın çevresel, ekonomik ve sosyal boyutlarına dair içeriklere yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır. Sürdürülebilir kalkınmanın çevresel boyutuna dair içeriğin en fazla 5. sınıf ders kitabında, ekonomik boyutuna dair içeriğin en fazla 7. sınıf ders kitabında ve sosyal boyutuna dair içeriğin en fazla 6. sınıf ders kitabında yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu araştırma doğrultusunda sürdürülebilir kalkınmanın çevresel, ekonomik ve sosyal boyutlarına yönelik içeriklerin kazandırılmasında, farkındalık ve bilinç oluşturulmasında uygulamaya yönelik araştırmaların gerçekleştirilmesi önerilebilir.

Abstract:
Social studies is a course that is considered important to raise awareness and sensitivity in students about leaving a natural, cultural and economically livable world to future generations. Social studies also has an effective place in providing students with content related to the environmental, economic and social dimensions of sustainable development. This research aims to examine inclusion of content regarding the environmental, economic and social dimensions of sustainable development in the 5th, 6th and 7th grade social studies textbooks which were prepared by the Ministry of National Education. The 5th, 6th and 7th textbooks prepared by the Ministry of National Education were used as documents in the research in which the comprehensive analysis method, one of the qualitative research methods, was adopted. In research, a data collection form covering themes related to the environmental, economic and social dimensions of sustainable development, which was created in line with the literature review, was used. The research data were analyzed using the descriptive analysis method. As a result of the research, it was concluded that content on the environmental, economic and social dimensions of sustainable development was included in each of the 5th, 6th and 7th grade textbooks. It was concluded that the content on the environmental dimension of sustainable development was contained mostly int the 5th grade textbook, the content on the economic dimension was included mostly in the 7th grade textbook and the content on the social dimension was include mostly in the 6th grade textbook. In line with this research, it can be suggested to develop practical research in providing content regarding the environmental, economic and social dimensions of sustainable development and in creating awareness and consciousness.