Avrupa Birliğine giriş sürecinde Türkiye'nin rekabet gücü: Karşılaştırmalı üstünlükler modeline göre sektörel bir analiz
Competitiveness of Turkey in the process of entrance to European Union: A sectoral analysis according to the comparative advantages model
Yazar: SERAP ÜRÜT KELLECİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AZİZ BOSTAN
Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Enerji = Energy ; Hazır giyim endüstrisi = Ready made wear industry ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Rekabet gücü = Competitive power ; Tekstil = Textile

Özet:
Dünya ekonomisinde yaşanan hızlı dönüşüm süreci, ülke içinde ve ülkeler arasında rekabet kavramının gittikçe önem kazanmasına yol açmaktadır. Bu süreçte, özellikle dışa açılmakta olan ülkelerdeki firma ve sektörlerin, iç ve dış piyasadaki rakipleriyle ürün fiyatı ve ürün kalitesi açısından eskiden olduğundan çok daha yoğun bir rekabetle karşı karşıya oldukları göze çarpmaktadır.Tezin temel amacı, üretim sürecinin temel girdisini temin eden enerji sektörünün ülkelerin rekabet gücü üzerindeki önemini araştırmaktır. Bu kapsamda çalışmada öncelikle rekabet, rekabet gücü, rekabet gücünün belirleyicileri ve göstergeleri üzerinde durulmuştur. Daha sonra Dünya'daki ve özelinde Türkiye'deki enerji potansiyeli, üretim ve tüketim değerleri hakkında bilgi verilmiştir. Son kısımlarda ise tekstil ve hazır giyim sektörü hakkında genel bilgiler verilmiş ve ekonometrik analiz yapılmıştır.Çalışma kapsamında 1990-2005 yılları için, AB-14 ve Türkiye'nin açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler endeksine (RCA) göre tekstil ve hazır giyim sektöründe rekabet güçleri hesaplanmıştır. RCA endeksi rekabet gücünün göstergesi olarak ekonometrik analize dahil edilmiştir. Rekabet gücünün belirleyicilerinden verimlilik, reel döviz kuru, birim işgücü maliyeti, tüketici fiyat endeksi ve enerji (elektrik) fiyatları analizin bağımsız değişkenlerini oluşturmuştur. Çalışmanın ana amacı kapsamında asıl olarak enerji (elektrik) fiyatlarının rekabet gücüne etkisini ortaya koyabilmek için veriler panel veri analizi yöntemi ile tahminlenmiştir.Hesaplanan RCA endeksleri Türkiye'nin hem tekstil hem de hazır giyim sektöründe rekabet gücünün yüksek olduğunu ancak yıllar itibariyle azalma eğiliminde olduğunu göstermiştir. Panel veri analizi sonucunda da enerji (elektrik) fiyatlarının rekabet gücü üzerine olumsuz etkide bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The rapid transformation process in the global economy has caused the concept of `competition? to gain importance both inside the country and among the other countries. In this process, it has been observed that especially the sectors and companies in countries which have been in a deployment to outside have been come across with a more powerful competition on the price of product and the quality of product with their rivals inside and outside the market. Because of this reason, the concept of competitiveness is a considerable matter needed to be dwelled upon.The purpose of this study is to research the importance of energy sector which obtains the basic input of production process, on the competitive capacities of the countries. In this perspective, competition, competitiveness, determinants and signs of competitiveness were primarily discussed. Then, information about the energy potential in Turkey and in the world, production and consumption values was given. In the last section, general information about textile and clothing was given, and econometric analysis was scoped out.In this study, competitive capacities in the textile and clothing industries were computed for the years 1990-2005 according to Revealed Comparative Advantages Index (RCA) of the EU-14 and Turkey. RCA Index was included to the econometric analysis as an indicator of competitiveness. Productivity, reel exchange rate, unit labor cost, consumer price index, energy (electricity) prices all of which are some of the determinants of competitiveness constitute the independent variables of the analysis. With in the context of this study, data were extrapolated with the Panel Data Analysis in order to display the effect of energy (electricity) prices on the competitiveness.Calculated RCA indexes demonstrated that the competitiveness of Turkey in both textile and clothing sector is high however it has tendency to decrease as the years went by. As a result of the Panel Data Analysis, it is also concluded that energy (electricity) prices have a negative effect upon the competitiveness.