Astım tanısıyla takip edilen çocuklarda kardiyovasküler sistem değerlendirmesi ve astım şiddetiyle kardiyovasküler bulgular arasındaki ilişkinin araştırılması
Evaluation of the cardiovascular system in asthmatic children and investigation of the relationship between asthma severity and cardiovascular findings
Yazar: RECEP TÜRKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HELEN BORNAUN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Astım = Asthma ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Ekokardiyografi = Echocardiography ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Astım çocukluk çağında en sık görülen kronik hastalıklardan birisidir.
Çalışmamızda astımlı çocuklarda astıma bağlı kardiyovasküler sistem değişikliklerini
tespit etmek ve bu değişklikler ile astım şiddeti arasındaki ilişkiyi ve risk faktörlerini
belirlemek amaçlandı.
Metod: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Kanuni Sultan Süleyman Sağlık
Uygulama ve Araştırma Merkezi, Çocuk İmmünolojisi ve Alerji Hastalıkları
polikliniğinde astım tanısıyla takipli ve masum üfürüm, çabuk yorulma gibi
şikayetlerle Çocuk Kardiyoloji polikliniğine yönlendilen 6-18 yaş arası 66 çocuk hasta
çalışma grubuna alındı. Sağlıklı çocuk muayenesi, masum üfürüm gibi sebeplerle
Çocuk Kardiyoloji polikliniğine başvuran, hasta grubuyla benzer yaş ve cinsiyet
dağılımına sahip 35 sağlıklı çocuk kontrol grubunu oluşturdu. Hasta ve kontrol
grubunun poliklinik epikrizlerinden özgeçmiş, soygeçmiş, demografik, klinik ve
laboratuvar özellikleri kayıt edildi. Her iki grubunun ekokardiyografi verileri kayıt
edildi.
Bulgular: Hasta ve kontrol grubunun demografik verileri arasında
istatistiksel olarak fark saptanmadı. Hastaların %48,5'inin hafif astımı, %51, 5'inin
orta derecede astımı vardı ve şiddetli astımı olan hasta yoktu.
Hasta ve kontrol gruplarının konvansiyonel M-mod ekokardiyografi sol
ventrikül ölçüm ve fonksiyonlarında farklılık bulunmazken, sol ventrikül
konvansiyonel ve doku doppler incelemelerinde hasta E/A ve E'/A' oranları hasta
grubunda daha düşük bulundu (sırasıyla p=0,004 ve p<0,001). Sağ ventrikül E/A ve
E'/A' oranları da hasta grubunda daha düşük saptandı (sırasıyla p<0,001 ve p<0,001).
LV MPI ve RV MPI değerleri hasta grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek
bulundu (sırasıyla p<0,001 ve p<0,001). Hasta ve kontrol grubunun CIMT, aortik
stiffness, strain, distensibilite değerleri arasında farklılık saptanmadı.
Sonuç: Astımlı hastalarda konvansiyonel ve doku doppler incelemelerinde
hem sol hem de sağ ventrikülde subklinik sistolik ve diyastolik disfonksiyon saptandı.
Hafif ve orta astımlı gruplar arasında kardiyak parametreler arasında farklılık
saptanmadı. Hasta ve kontrol grubunun aterosklerotik belirteçleri arasında fark
saptanmadı. Bu durumun hastaların almakta oldukları antiinflamatuar tedaviye bağlı
olduğu düşünüldü. Astımlı hastalardaki kardiyovasküler değişikliklerin daha net
ortaya konması için prospektif, uzun dönem, izlemsel çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Asthma is the most common chronic disease in childhood. In our
study, we aimed to investigate the cardiovascular system changes due to asthma and
determine the relationship between these changes and asthma severity and risk factors.
Method: 66 children aged 6-18 years, who were followed up with the
diagnosis of asthma in the Padiatric Allergy and Immunology outpatient clinic of
Kanuni Sultan Süleyman Health Practice and Research Center and referred to
Pediatric Cardiology outpatient clinic with complaints such as innocent murmur and
fatigue were included in the patient group. The control group consisted of 35 healthy
children with similar age and gender, applied to Pediatric Cardiology Outpatient Clinic
for routine childhood examination and innocent murmur. Medical history, family
history, demographic, clinical and laboratory characteristics of the patient and control
groups were recorded from the outpatient clinic epicrisis. Echocardiographic data of
the patient and control groups were recorded.
Results: There was no statistical difference in demographical characteristics
between the patient and control groups. While 48.5% of the patients had mild asthma
and 51.5% had moderate asthma, there were no patients with severe asthma. There
was no difference in conventional M-mode echocardiographic left ventricle
measurements and functions between the patient and control groups. In left ventricular
conventional and tissue doppler examinations, E/A and E'/A' ratios were lower in the
patient group (p=0.004 and p<0.001, respectively). Right ventricular E/A and E'/A'
ratios were lower in the patient group (p<0.001 and p<0.001, respectively). LV MPI
and RV MPI were found higher in the patient group (p<0.001 and p<0.001, respectively). There was no difference in terms of CIMT, aortic stiffness, strain and
distensibility valuesbetween the patient and control groups.
Conclusion: Conventional and tissue doppler examinations of asthmatic
patients revealed subclinical systolic and diastolic dysfunction of left and right
ventricles. There was no difference in cardiac parameters between mild and moderate
asthmatic groups. There was no difference between atherosclerotic markers of the
patient and control groups. This finding was thought to be related to the anti-
inflammatory treatment asthmatic patients had been receiving. Prospective, long-term,
follow-up studies are needed to reveal the cardiovascular changes in asthmatic
patients.