1,10-fenantrolin türevi Ru(II) komplekslerinin  sentezi, tanımlanması ve aromatik ketonların transfer hidrojenasyon reaksiyonlarındaki  katalitik aktivitelerinin  incelenmesi
Synthesis and characterization of 1,10-phenantroline Ru(II) complexes and investigation of their catalytic activity in transfer hydrogenation reactions of aromatic ketones
Yazar: MEHMET FIRAT BARAN
Danışman: DOÇ. DR. AKIN BAYSAL
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Anorganik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Katalitik hidrojenasyon = Catalytic hydrogenation

Özet:
Kimyasal kararlılıkları, redoks ve floresans özelliklerinden dolayı polipridin ve 
fenantrolinlerin geçiş metal komplekslerine olan ilgi giderek artmaktadır. Bu kompleksler 
fotokimya, fotofizik ve fotoelektrokimyanın gelişmesinde önemli bir rol oynar. 
Fluoren ve fluorenonun azot analogları yüksek biyolojik aktiviteleri, farmasötik 
uygulama imkanları ve bu az bilinen bileşik sınıfının sentetik öneminden dolayı ilgi 
çekmektedir. 1,10-fenantrolinin türevi olan ve otuz yıl önce sentezlenen 4,5-diazafluoren-9-on 
ve 4,5-diazafluoren bileşiği koordinasyon kimyasındaönemli bir ligand sınıfı olarak 
görülmüştür. 
Geçiş metal kompleksleriyle katalizlenen, doymamış organik substratların indirgenmesi, 
hidrojenasyon veya bir donör atomdan hidrojen transferi yoluyla gerçekleştirilebilir ve 
fonksiyonilize bileşikleri elde etmede sentetik öncüller olan alkolleri elde etmede yararlı bir 
metodtur. Transfer hidrojenasyonda katalizör olarak Rh(I),Ru(II)ve Ir(III) kompleksleri yaygın 
olarak kullanılmış ve etkin katalizörler oldukları kanıtlanmıştır. 
Noyori ve çalışma arkadaşları tarafından gösterildiği gibi bünyelerinde 1,2-diaminleri 
taşıyan Ru(II) kompleksleri karbonil bileşiklerinin transfer hidrojenasyon için etkin 
katalizörlerdir. N-donör ligandları taşıyan değişik türdeki Ru(II) de kompleksleri transfer 
hidrojenasyonda en iyi katalizörler geliştirmek için çalışılmıştır. Bu amaçla pridin 
çekirdeğiiçeren polidendat ligandlar son zamanlarda başarılı bir şekilde kullanılmıştır. Yinede 
Ru(II) komplekslerinin homojen katalizdeki uygulaması nispeten az çalışılmıştır. 
Bu çalışmanın amacı; 1,10-diazafenantrolin türevi ligandların Ru(II) komplekslerini 
sentezlemek ve tanımlamaktır. Sentezlenen Ru(II) komplekslerinin varlığında ketonların 
transfer hidrojenasyonun reaksiyonlarındaki katalitik etkinliklerini incelemektir.

Anahtar Kelimeler: 1,10-fenantrolin, 4,5-diazafluoren-9-on, 4,5-diazafluren, Homojen 
Kataliz, Rutenyum, Transfer hidrojenasyon

Abstract:
There has been increasing interest in transition metals polypridine and phenanthroline complexes in recent years due to their chemical stability, redox and fluorescent properties. These complexes play an important role in the development of photochemistry, photophysics and photoelectrochemisty.
The chemistry of nitrogen analogues of fluorene and fluorenone is of interest owing to high biological activity and the possibility of pharmaceutical application, as well as the syntetic importance of this less known  class of compounds. 4,5-diazafluore-9-one and 4,5-diazafluoren, are a derivative of 1,10-phenanthroline, reported three decades ago have been expected to superior ligands with many coordination chemistry and have attracted a lot of research interest.
Reduction of unsaturated organic substrates, catalyzed by complexes of transition metals can be accomplished by hydrogenation or by hydrogen transfer from a donor, has been one of useful method to obtain alcohols which are versatile synthetic precursors to give functionalized compounds. As catalysts for transfer hydrogenation Rh(I), Ru(II) and Ir(III) complexes have been widely used and proved to be effective catalysts.
As shown by Noyori and co-workers Ru(II) complexes bearing 1,2-diamines are good catalysts for transfer hydrogenation of carbonyl compounds, various types of the Ru(II) complexes bearing N-donor ligands aimed to identify the best Ru(II) catalysts for transfer hydrogenation. For this purpose, polydentate ligands containing pyrdine nucleous recently led to significant success. Nonetheless, application of such Ru(II) complexes in homogeneous catalysis are relatively less studied.
The aim of the present work has been to syntesize and characterize the Ru(II) complexes of rather little known ligands derived from 1,10-diazaphenanthrene and to examine their catalytic activities in transfer hydrogenation of ketones .

Key Words: 1,10-phenanthroline, 4,5-diazafluoren, 4,5-diazafluore-9-one, Homogenous Catalysis, Ruthenium, Transfer Hydrogenation