Üst biliş, bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve bilişsel esnekliğin kaygı düzeyi ile ilişkisi
The relationship between metacognition, cognitive emotion regulation strategies and cognitive flexibility with anxiety level
Yazar: RUMEYSA TOKLU KOBLAY
Danışman: PROF. DR. AHMET ÖZTÜRK
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel duygu düzenleme = Cognitive emotion regulation ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Durumluk kaygı = State anxiety ; Sürekli kaygı = Trait anxiety ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu çalışmanın amacı üst biliş, bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve bilişsel esnekliğin durumluk ve sürekli kaygı düzeyi ile ilişkisini incelemektir. İlişkisel tarama yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen çalışmaya, 18-65 yaş aralığında 206 kadın ve 194 erkek olmak üzere toplam 400 kişi katılım sağlamıştır. Verileri toplamak amacıyla katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Üst Bilişler Ölçeği, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri ile Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri uygulanmıştır. Araştırma sorularını yanıtlamak için, değişkenlerin demografik bilgilere göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t-testi ve varyans analizi, değişkenler arası ilişkiyi değerlendirmek için Pearson korelasyon analizi, durumluk ve sürekli kaygı düzeylerinin yordanmasına yönelik hiyerarşik regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacına yönelik gerçekleştirilen analiz sonuçlarına göre, üst biliş, bilişsel duygu düzenleme, bilişsel esneklik ile durumluk kaygı ve sürekli kaygı düzeyleri arasında 0,16 ve 0,60 aralığında değişen korelasyon değerleri elde edilmiştir. Regresyon analizi sonucunda, üst bilişlerin, bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin ve bilişsel esnekliğin sürekli kaygıyı %64 ve durumluk kaygıyı ise %40 düzeyinde yordadığı bulgulanmıştır. Mevcut çalışma sonuçları, literatürle karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between metacognition, cognitive emotion regulation strategies and cognitive flexibility with state and trait anxiety levels. Conducted using a correlational survey method, the study included 400 participants, consisting of 206 females and 194 males, aged between 18 and 65. In order to collect data, participants were administered a Demographic Information Form, Metacognition Questionnaire, Cognitive Emotion Regulation Scale, Cognitive Flexibility Inventory and State-Trait Anxiety Inventory. Independent samples t-test and analysis of variance were used to determine if variables showed difference based on demographic information. Pearson correlation analysis was employed to evaluate the relationship between variables and hierarchical regression analysis was conducted to predict state and trait anxiety levels. According to the analysis results aligned with the study's objectives, correlations ranging between 0.16 and 0.60 were found among metacognition, cognitive emotion regulation, cognitive flexibility, state anxiety and trait anxiety levels. The regression analysis indicated that metacognition, cognitive emotion regulation strategies and cognitive flexibility predicted trait anxiety by 64% and state anxiety by 40%. The findings of the current study have been evaluated in comparison with the literature.