İnflamatuar bağırsak hastalıklarında hemşire desteğinin ilaç uyumuna etkisi
The effect of nurse support on drug compliance ininflammatory bowel diseases
Yazar: DUYGU AKBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ELİF ÜNSAL AVDAL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta uyumu = Patient compliance ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
Giriş: İnflamatuar bağırsak hastalığı (İBH) bağırsak mikroflorasına karşı düzensiz
bağışıklık cevabının neden olduğu idiyopatik bir hastalıktır. Inflamatuar bağırsak
hastalığının iki ana türü; kolondan sınırlı ülseratif kolit ve gastrointestinal kanalın ağzından
anüse kadar herhangi bir bölümünü etkileyebilen crohn hastalığıdır. İnflamatuar bağırsak
hastalığının tedavisinin temel amacı, hastalığın tam ve kalıcı remisyonunu sağlamaktır.
Remisyon süresini uzun dönemli kılmak ve ilaç yan etkilerinin hastada oluşturacağı
rahatsızlığı en aza indirmek için multidisipliner bir ekip anlayışı gerekmektedir. Yapılan
literatür araştırmasında dünyada İBH alanında uzmanlaşmış hemşireler hastanın bakım ve
tedavisini planlarken, sürekli hastaları tarama, takip, eğitim ve her türlü gereksinimleri için
hastalara destek olma işlevlerini yerine getirme becerilerine sahiptirler. Ülkemizde ise İBH hemşireliği yeni uzmanlaşmaya başlamış olmakla birlikte bu hastaların ilaç yönetimlerinin
takibi konusunda yapılmış herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle
araştırmamızın, ülkemizdeki İBH hastaları için iyi düzenlenmiş bir hemşirelik danışmanlığı
sağlamakla birlikte, ilaç yönetimleri konusunda da hastalara destek olacağı
düşünülmektedir.
Amaç: Araştırmanın amacı; inflamatuar bağırsak hastalığı olan bireylerde hemşire
desteğinin ilaç uyumuna etkisini incelemektir.
Yöntem: Çalışmaya Ocak 2018'den itibaren İBH polikliniğine başvurup ve
Gastaroentereoloji servisimizde yatmakta olan en az 6 aydır tanı almış olan inflamatuar
bağırsak hastalığı olan bireyler alınmıştır. Çalışma grubundaki bireylere pre-test olarak( 0.
Ay) "Hasta Bilgi Formu", "İlaç Uyum Bilgi Değerlendirme Formu" ve hastalara uygun olan
günlerde araştırmacı tarafından hazırlanan "İBH Tıbbi Eğitim Kitapçığı"nda yer alan bilgiler
düzenli aralıklarla, post test olarak(3.ay) hasta ilaç uyum değerlendirme formu tekrar
uygulanmış ve grubun aldığı puanlar analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya n:30 (%46.67 si kadın,%53.33'ü erkek) hasta katılmıştır. Yapılan
incelemeler sonucunda araştırmaya katılan İBH'li bireylerin pre-testte alınan puanların 
ortalaması 49.67 olmasına rağmen son anketten alınan puanların ortalaması 72.67 elde
edilmiştir. Hastalık süresi en fazla 2 yıl olan hastalar hariç diğer tüm demografik özellikler
için hemşire desteği alan İBH hastalarının ilaç uyumuna etkisi yüksek olduğu
gözlemlenmiştir (p = 0.223 > 0.05)
Sonuç: Çalışmamızda İBH'li bireylerin aldıkları planlı eğitimle ilaç uyum davranışında
ciddi iyileşme olduğu görülmüştür. Anahtar Sözcükler: İnflamatuar bağırsak hastalığı, inflamatuar bağırsak hastalığı
hemşireliği, hemşire desteği, ilaç uyumu

Abstract:
Introduction: Inflammatory bowel disease (IBD) is an idiopathic disease caused by an
irregular immune response to intestinal microflora. Two main types of IBD; Colon disease
is limited to colonic ulcerative colitis and can affect any part of the gastrointestinal tract from
the mouth to the anus. The main purpose of the treatment of IBD is to provide a permanent
remission of the disease. A multidisciplinary team approach is needed to make the remission
period long-term and to minimize the discomfort associated with the drug side effects. In the
literature research, nurses who are specialized in the field of IBD in the world have the ability
to perform the functions of supporting patients for screening, follow-up, education and all
kinds of needs of the patients while planning the care and treatment of the patient. In our
country, although IBD nursing has recently started to specialize, there has been no study on
the follow-up of drug management of these patients. For this reason, our study will provide a well-arranged nursing consultancy for patients with IBD in our country, but it will also be
supportive for patients in drug management.
Aim: To examine the effects of nurse support on drug compliance in individuals with
inflammatory bowel disease
Method: The aim of this study was to evaluate the prevalence of inflammatory bowel
disease(IBD) in patients with Crohn's disease. As a pre-test to individuals with IBD (
0.month) The information contained in the IBH medical training booklet prepared by the
researcher is applied on a regular basis as post test (3.months) the drug compliance
assessment form has been applied again and the results have been examined.
Results :n:30 (46.67% female, 53.33% male) patients were included in the study. IBD
patients who received nurse support for other demographic characteristics except for patients
with a maximum duration of 2 years (p = 0.223> 0.05).Conclusion: With the planned training of IBD individuals, there has been a significant
improvement in drug compliance behavior.

Keywords: Inflammatory bowel disease, IBD nursing, nurse support, drug compliance