Kükürt köprülü metalli ve metalsiz ftalosiyaninlerin sentezi karakterizasyonu ve spektral özelliklerin incelenmesi
Synthsis characterization and investigation of spectral properties of sulfur-bridged metallo and metal-free phthalocyanines
Yazar: CEMİLE SESLİKAYA
Danışman: PROF. DR. ZAFER ODABAŞ
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Ftalosiyaninler = Phthalocyanines ; Karakterizasyon = Characterization ; Sentez = Synthesis ; Spektral özellikler = Spectral properties

Özet:
Ftalosiyaninlerin (Pcs) kimyasal ve fiziksel kararlılıklarının yanı sıra tasarım esneklikleri, kullanım alanının çeşitliliği ve geniş spektroskopik özellikleri nedeniyle ilk sentezlerinden bu yana birçok bilim insanının ilgisini çekmektedir. 
Pc bileşiklerinin literatürdeki örnekleri incelendiğinde, büyük çoğunluğunun oksijen (okso) köprülü olduğu görülmektedir. Bu çalışma kapsamında olan kükürt (tiyo) köprülü Pc bileşiklerin fiziksel, kimyasal ve spektral özellikleri okso köprülü analoglarından çok farklıdır. Kükürt köprülü Pc leri sentezlemek için kullanılan merkaptanların kötü kokulu oluşu ve sentezlerinin zorluğu ve çözünürlük problemleri nedeniyle literatürde kükürt köprülü Pc lere ait çok fazla yayın bulunmamaktadır.
Bu çalışmada, öncelikle 3-nitroftalonitril, 4-nitroftalonitril ve 4,5-dikloroftalonitril bileşikleri 4-metoksitiyofenol ile reaksiyona sokulup öncelikle tiyo köprülü başlangıç bileşikleri ve bunlar kullanılarak da metalli ve metalsiz Pc'lerin sentezlenmesi hedeflenmiştir. Sentezlenen, saflaştırılan ve molekül yapıları aydınlatılan yeni Pc bileşiklerinin geniş bir şekilde fiziksel, kimyasal ve spektral özellikleri araştırılmış ve bu tezde mümkün olduğunca literatürden okso köprülü analogları ile kıyasları yapılmıştır. Tez çalışmasından sonra orijinal Pc bileşiklerin kullanım alanlarının araştırılması, geliştirilmesi ve uluslararası makalelerinin basılması planlanmaktadır. Böylelikle okso ve tiyo köprülü Pc'ler hakkında çok önemli bilgiler ile literatüre katkıda bulunulacak ve bu gelişme, tiyo köprülü Pc sentezini hedefleyen bilim adamlarına ışık tutacak ve yol gösterecektir.

Abstract:
Besides Phthalocyanines' chemical and physical stability, their design flexibility, for design variety of uses areas and broad spectroscopic features have attracted the attention of many scientists since their discovery. 
When the examples of the Pc compound in the literature are examined, it is seen that the vast majority of them are oxygen (oxo) bridged. The physical, chemical and spectral properties of sulfur (thio) bridged Pc compounds within the scope of this study are very different from their oxo bridged analogs. Because of the bad odor of mercaptans used to synthesize sulfur-bridged Pcs, the difficulty of their synthesis and their solubility problems, there are not many references to sulfur-bridged Pcs in the literatüre.
In this study, it is firstly aimed to synthesize thio-bridged starting compounds by reacting of mercaptan (thiol) compounds with appropriate 3- nitrophthalonitrile or 4-nitrophthalonitrile or 4,5-dichlorophthalonitrile compounds and to synthesize metallo and metal-free Pcs by using them. The physical, chemical and spectral properties of the novel synthesized Pc compounds were determined. The spectroscopic properties of these phthalocyanines were be investigated and compared with their oxo-bridged analogs from the literature whenever possible. After the thesis study, it is planned to research and develop the usage areas of original Pc compounds and to publish their international articles. Thus, with very important information about oxo and thio bridged Pcs will be added to the literature and this development will shed light and guide the scientists who aim for thio bridged Pc synthesis.