Organize sanayi bölgelerinde acil durum planı hazırlama kriterlerinin belirlenmesi
Determination of emergency action plan preperation criteria for industrial zones
Yazar: FATMA MÜGE YAZICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN UĞUR ÖNCEL
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kazalar = Accidents ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Türkiye'de; bulunduğu coğrafi konum, jeolojik ve jeomorfolojik özellikleri, 
bulunduğu iklim kuşağı gibi farklı etkenler nedeni ile tarih boyunca birçok afet 
meydana gelmiştir. Meydana gelen bu afetlerden kaynaklanan çok ciddi can ve mal 
kayıpları oluşmuştur. Afetler dışında sanayi tesislerinde endüstriyel kazalar sonucu 
meydana gelen patlama, yangın ve kimyasal yayılım sanayi tesisi ve çevre tesisler 
için oldukça tehlikeli sonuçlar doğurmaktadır. Afet ve acil durumlardan korunmak 
için ülkemizde yeni ve modern yönetim sistemlerine dayalı bir afet yönetim biçimi 
ortaya konulmuştur. Ayrıca birçok il genelinde yerel yönetimler tarafından 
özelleşmiş çalışmalar yapılarak afetlere karşı önlem alınmaya başlanmıştır; ancak 
çalışmalar incelendiğinde alınan önlemlerin yerleşim alanları için olduğu 
görülmüştür.
Organize Sanayi Bölgeleri; çeşitli çevre sorunlarının önüne geçmek ve daha planlı 
sanayileşmenin sağlanabilmesi için oluşturulmuş yapılardır. Organize Sanayi 
Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği'nde; OSB'lerin bulundukları coğrafi konum ve 
fabrikalarının sektörel yapısına göre yangın ve afet durumları gibi acil müdahale 
gerektiren durumlar için yönergeler hazırlamaları gerektiği belirtilmiştir. Bu 
çalışmada amaçlanan İstanbul Tuzla'da bulunan bir organize sanayi bölgesi içinde 
meydana gelebilecek acil durum ve afetlerin önlenmesi için gerekli çalışmaların 
yapılmasıdır. 
Bu çalışmada bir organize sanayi bölgesinde afet ve acil durumlar kapsamında 
meydana gelebilecek olayların değerlendirilmesi, zarar azaltma kapsamında önceden 
alınması gereken tedbirlerin saptanması ve acil durum müdahale kriterlerinin 
oluşturulması amaçlanmıştır

Abstract:
In Turkey, many disasters have occurred throughout history due to different factors 
such as geographical location, geological and geomorphological features and climate 
zone. These disasters have caused serious loss of life and property. Apart from 
disasters; explosions, fires and chemical spills that occur as a result of industrial 
accidents in industrial facilities have very dangerous consequences for the industrial 
facility and surrounding facilities. In order to protect against disasters and 
emergencies, a disaster management style based on new and modern management 
systems has been introduced in our country. In addition, local governments in many 
provinces have started to take measures against disasters by conducting specialized 
studies; however, when the studies are examined, it is seen that the measures taken 
are for residential areas.
Organized Industrial Zones are structures created to prevent various environmental 
problems and to ensure more planned industrialization. In the Regulation on the 
Implementation of Organized Industrial Zones; it is stated that OIZs should prepare 
guidelines for situations requiring emergency response such as fire and disaster 
situations according to their geographical location and the sectoral structure of their 
factories. The aim of this study is to carry out the necessary studies for the 
prevention of emergencies and disasters that may occur in an organized industrial 
zone in Tuzla, Istanbul.
In this study, it is aimed to evaluate the events that may occur within the scope of 
disasters and emergencies in an organized industrial zone, to determine the measures 
to be taken in advance within the scope of mitigation and to establish emergency 
response criteria.