Profesyonel turist rehberlerinin turizmde dijitalleşmeye ve robotlaşmaya bakış açısı
Perspective of professional tourist guides towards digitalization and robotization in tourism
Yazar: ÖYKÜ DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. AHMET VATAN
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Robotik = Robotics ; Robotlar = Robots ; Sayısallaştırma = Digitization ; Tur rehberliği = Tour guidance ; Turist rehberi = Tourist guides ; Turizm = Tourism ; Turizm sektörü = Tourism sector

Özet:
Sanayi Devrimi ile beraber her sektörde olduğu gibi turizmde de köklü değişiklikler yaşanmıştır. Teknoloji ve teknolojinin getirdiği yenilikler ile turizmde kullanılan sistemler, dağıtım kanalları, tüketicilerin kullandığı iletişim ağları ve sosyal mecralar, yaygınlaşan internet teknolojisi, akıllı telefonlar, işletmelerin hizmet sunumlarında kullanılan robot teknolojisi gibi her alanda teknolojinin etkileri görülmeye başlamıştır. Dijitalleşmenin ve robotlaşmanın turizme etkileri özellikle son yıllarda yaygın bir şekilde görülmektedir. Teknolojide yaşanan bu yenilikler beraberinde bazı avantajları ve dezavantajları da getirmektedir. Hizmette standartlaşma, işleyişin kolaylaşması gibi avantajların karşısında işsizlik sorunu, insan gücü yerine bu teknolojilerin kullanımı gibi birtakım dezavatajlar yer almaktadır. 
Araştırma dijitalleşme ve robot teknolojilerinin turizmde kullanımının getirdiği avantaj ve dezavantajları değerlendirme, turist rehberliği mesleğinin yaşadığı ve yaşaması muhtemel sorunları turist rehberlerinin bakış açısıyla değerlendirme amacına yönelik hazırlanmıştır. Bu bağlamda araştırmanın veri toplama aracı olarak nitel araştırma yöntemleri kapsamında yer alan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini eylemli olarak profesyonel turist rehberliği mesleği yapan rehberler oluşturmaktadır. Örneklemi, evrendeki probleme dayanarak çeşitlilik durumunu inceleyebilmek adına amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme olarak belirlenmiştir. Çalışmanın örneklemi teknolojik yeniliklerin yoğun olarak kullanıldığı ve en yoğun rehber nüfusuna sahip İstanbul ilinde eylemli turist rehberi olan 20 turist rehberi örneklem olarak seçilmiştir. Covid-19 pandemisi nedeniyle görüşmeler görüntülü görüşme ile gerçekleştirilmiştir. Turist rehberlerine uygulanan yarı yapılandırılmış görüşmeler sonucunda bulgular tema analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. 
Çalışmanın sonucunda turist rehberlerinin dijital yeniliklerden faydalandıkları ancak bir kısmının teknolojik unsurları kullanımının yeterli düzeyde olmadığı gözlemlenmiştir. Katılımcıların, turist rehberliği mesleğinde robot teknolojisi kullanımına bakış açısı olumsuz olarak tespit edilmiştir. Katılımcılar kısa vadede robot rehber teknolojisinin turist rehberliği mesleğinde etkisi olacağını beklemezken uzun vadede turist rehberleri için işsizlik sorununa yol açacağını düşünmektedir. Ancak robotlar ile rehberlerin beraber çalışma olasılığının verimli olacağı sonucuna varılmıştır. 
Araştırma sonucunda yapılan değerlendirmeden yola çıkılarak turist rehberlerinin dijitalleşme ve robot teknolojilerini daha faydalı bir biçimde kullanabilmesi adına önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The changes have begun to occur in the tourism industry with the technological innovations. The effects of technology have started to be seen in every field such as systems used in tourism, distribution channels, communication networks used by consumers, social media, developed internet technology, smart phones, robot technology used in service provision of enterprises. The effects of digitalization and robotization have been widely seen since the beginning of tourism. These innovations in technology bring along some advantages and disadvantages. There are some disadvantages such as unemployment problem, use instead of manpower, in addition to the advantages such as standardization in service and facilitation of operation. The study aims to evaluate these effects encountered with technological innovations.
The research has been prepared for the purpose of evaluating advantages and disadvantages of the use of digitalization and robotic technologies in tourism and to evaluate the problems experienced and likely to be experienced in tourist guidance from perspective of tourist guides. As the data collection tool of the research, semi-structured interview technique, one of the qualitative research method, has been used. Professional tourist guides in action constitude the universe of the research. The sampling is determined as the maximum diversity sampling, one of the purposeful sampling methods, in order to analyzed diversity situation based on the problem in the universe. The sample of the study was chosen as 20 tourist guides who are active tourist guides in the city of İstanbul where technological innovations has been used extensively and has the highest guide population, were selected as the sample. Interviews has been conducted with video calls due to the Covid-19 pandemic. As a result of semi-structured interviews applied to tourist guides, the findings has been analyzed with the method of theme analysis. 
As a result of the study, it has been determined that tourist guides benefited from digital innovations. However it has been observed that some of tourist guides have not used technological elements sufficiently. The point of views of participants have been determined to be negative against to the using of robotic technologies in tourist guidance. Participants have not expect that robot guide technology will an impact on tourist guidance in short term. However, it is thought to cause unemployment problem for tourist guides in long term. It is concluded that the possibilty of robots and tourist guides working together would be efficient. 
Based on the evaluations made as a result of the research, suggestions have been made for tourist guides to use digitalization and robotic technologies more effectively.