25 yaş üstü bayanlarda akne etyolojisinde hormonal  
değerlendirme
The evaluation of the hormones  in the etiology of female acne patients older than 25 years
Yazar: ÇAĞLAYAN ÇAĞDAŞ DEMİRCİ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA TUNCA
GATA / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Akne vulgaris = Acne vulgaris ; Deri hastalıkları = Skin diseases ; Dermatoloji = Dermatology ; Etyoloji = Etiology ; Hormonlar = Hormones ; Kadınlar = Women ; Over hastalıkları = Ovarian diseases ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Akne vulgaris yaşam kalitesini belirgin düzeyde etkileyen, 
morbiditelere yol açan, kronik, bir dermatozdur. Akne adolesan dönem kadar 
olmasada ilerleyen yaşlarda özellikle kadınlarda sıklıkla gözlenebilmektedir. 
Hastalığın patofizyolojisi tam olarak ortaya konamamakla beraber genetik 
zeminde multifaktöryel olarak geliştiği düşünülmektedir.  
Hormonlar akne gelişiminde etkili olduğu düşünülen faktörler 
arasındadır. Hormonal değişimler 25 yaş üstü bayanlarda akne etyolojisinde 
sıklıkla suçlandığından, bu çalışmada hormonların akne etyolojisindeki rolünü 
ve akne  şiddeti ile hormon seviyeleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı 
hedefledik. 
Çalışmaya toplam 144 hasta alındı. Hastalık aktivitesini değerlendirmek için 
global akne skorlama sistemi kullanıldı. Serum prolaktin, folikülstimüle edici 
hormon(FSH), lüteinize edici hormon(LH), östradiol, total ve serbest 
testesteron, 17-hidroksi-progesteron, cinsiyet hormon bağlayıcı 
globülin(SHBG), dihidroepianderosteron sülfat  (DHEAS), kortizol, 
adrenokortikotropik hormon(ACTH), insülin, büyüme hormonu(GH),  insülin 
benzeri büyüme hormonu-1(IGF-1) ve overin morfolojik yapısı değerlendirildi.  
 Çalışmamızda ölçüm yapılan hastalardan hormonları normal aralıktan 
yüksek saptananların oranı progesteron için %8,08, hidroksi-progesteron için 
%15,03, östrodiol için %3,73, LH için  %6,71, FSH için %5,14, kortizol için 
%5,42, ACTH için %1,88, prolaktin için %8,39, GH için %6,81, insülin için 
%0,81, total testosteron için %0,75,  serbest testosteron için %2,23, SHBG 
için %3,96, T3 için %0,74, T4 için %2,22, TSH için %0,76?dir. Hormon düzeyi 
normal aralıktan düşük saptanan hastaların oranı ise progesteron için %5,88, 
hidroksiprogesteron için %4,51, östrodiol için %6,71, LH için %3,73, FSH için 
%3,67, kortizol için %2,32, ACTH için  %1,88, prolaktin için %0,76, GH için 
iv 
 
%6,81, IGF-1 için %8,95, insülin için  %0,81, total testosteron için %9,02, 
serbest testosteron için %2,23, SHBG için %3,96, T3 için %2,23, T4 için 
%2,22, ve TSH için %0,7?dir. 
Ultrasonografi ile değerlendirmede ise 25 yaş üstü akneli bayanların 
%20,8?inde PCOS saptadık. 
Yaş, total testesteron, DHEAS ve progesteron değerlerinin global akne 
skorlama sistemine göre belirlenen akne  şiddeti ile istatiksel olarak anlamlı 
ilişkili olduğu bulundu. Ancak hafif, orta,  şiddetli ve çok  şiddetli 
derecelendirmesinde akne şiddetinin sadece yaş ile ilişkili olduğu saptandı. 
Sonuç olarak bu çalışmadaki bulgular postadolesan akneli kadın 
hastaların önemli bir kısmında hormonal değişikliklerin etiyolojide rolü 
olabileceğine işaret etmektedir. Bu nedenle post-adolesan akneli kadınlarda 
hormonel değerlendirme ve US ile over değerlendirmesi yapılmasının uygun 
olacağı sonucuna vardık. 
 
Anahtar Kelimeler: akne, postadolesan, kadın, hormon.

Abstract:
Acne vulgaris is a chronic dermatosis that significantly affects the 
quality of life and leads to morbidity. Although not as frequent as the 
adolescents, acne is common also in older ages, especially in women. 
Patophysilogy of acne is not fully  understood, but it is thought to be 
multifactorial with a genetic background 
Hormones are among the factors, affecting the  development of acne. 
Because hormonal changes are often blamed in the etiology of acne in 
women over the age 25 years, in this study we aimed to investigate the role 
of the hormones in the etiology and relationship between hormone levels and 
severity of acne. 
In this study 144 patients were enrolled. To asses the disease activity 
the global acne scoring system was  used. Serum prolactin, FSH, LH, 
estradiol, total and free testosterone, 17 - hydroxy-progesterone, sex 
hormone-binding globulin(SHBG), dehydroepiandrosteronesulfate( DHEAS), 
cortisol, adrenocorticotropic hormone(ACTH), insulın, growth hormone(GH), 
ınsulin-like growth factor -1(IGF-1) and ovarian morphological structure were 
evaluated.  
The ratio of patients whose hormones were detected higher than 
normal ranges are %8.08 for progesterone, 15.03%for hydroxyprogesterone, 
3.73% for estradiol, 6.71% for LH, 5.14% for FSH, 5.42% for cortisol, 1.88% 
for ACTH, 8.39% for prolactin, 6.81%  for GH, 0.81% for insülin, 0.74% for 
total testosterone, 2.23% for freetestosterone, 3.96% for SHBG, 0.74% for 
T3, 2.22% for T4, 0.and 7.6% for TSH in our study. The ratio of patients 
whose hormones were detected lower than normal ranges are 5.88% for 
progesterone, 4.51% for hydroxyprogesterone, 6.71% for estradiol, 3.73% for 
LH, 3.67% for FSH, 2.32% for cortisol, 1.88% for ACTH, 0.76% for prolactin, 
6.81% for GH, 8.95%for IGF-1, 0.81% for insülin, 9.02% for total testosterone 
2.23% for freetestosterone, 3.96% for  SHBG, 2.23% for T3, 2.22% for T4, 
and 0.7% for TSH. 
Statistically age, total testosterone, progesterone  and DHEAS were 
found to be significantly associated  with the acne severity which is 
determined by global acne scoring system. However, mild, moderate, severe 
and very severe acne severity grading was found to be associated only with 
age. 
With the USG examination we found PCOS in the %20,8 ratio of 
female patients older than 25 years with acne. 
As a result, findings of this study indicate a possible role of hormonal 
changes in the etiology of a significant proportion of female patients with 
acne. Therefore, we conclude that hormonal evaluation and assessment of 
ovarian with USG would be appropriate in women with post-adolescent acne 
. 
Keywords: acne, postadolescent, female, hormone.