Devlette performans denetimi uygulaması ve dönüşümü: 1996-2010 sayıştay deneyimi
Implementation on transformation of performance audit in the state: 1996-2010 court of account experiences
Yazar: ŞEYMA EŞKİ ÇAYLAK
Danışman: PROF. DR. BARIŞ ÖVGÜN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Türkiye'de özellikle 2010 yılı sonrası performans denetimi konusu, gerek kavramsal ve tarihsel gelişimi gerekse kuramı ve uygulaması bakımından bilgi karmaşasının bulunduğu tartışmalı bir konudur. Kavram ve bilgi karmaşasına çözüm sunmak amacı taşıyan bu tez çalışması, Türkiye'de 1996-2010 döneminde, 14 yıllık kısa bir sürede ortaya çıkan, gelişme aşamasındayken kırılma sürecine giren ve sonlandırılan devlette performans denetimi uygulamasını ve dönüşümünü araştırmaktadır. Çalışmanın temel iddiası, devlette performans denetimi uygulamasının uygulamadan kaynaklı bir nedenden dolayı değil siyasal iktidarın iradesiyle sonlandırıldığıdır. Bu çalışmada performans denetiminin ne olduğuyla birlikte ne olmadığı; kavramsal ve tarihsel gelişimi, Türkiye'de 1996-2010 dönemi performans denetimi uygulamasının kuram ve uygulama bakımından uluslararası düzeyde INTOSAI ve iyi uygulama örneği olarak kabul edilen İngiltere ile uyumlu olup olmadığı ve bu uygulamanın 2010 yılında nasıl ve neden sonlandırıldığı ilgili mevzuat metinleri, rehberler, raporlar, uluslararası ve ulusal politika belgeleri ve uzman görüşleri gibi birincil kaynaklardan elde edilen veriler üzerinden ortaya konulmaktadır. Çalışmanın sonucunda, performans denetiminin, personel yönetimi alanına özgü bireysel performansa ve iç kontrol sistemi alanına özgü kurumsal performansa değil,  kamu faaliyetlerinin denetimi olarak devlette performans denetimine karşılık geldiği ve sadece 3E ilkesiyle sınırlı olmadığı; 1996-2010 dönemi Türkiye'de performans denetimi uygulamasının, uluslararası uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütüldüğü; ancak performans denetiminin etkileri ve hesap verme sorumluluğu üzerinden hükümetin faaliyetlerinin eleştiri konusu yapılması nedeniyle küresel yönetim reformları ve çözülme sürecinin etkisiyle siyasal iktidar tarafından 2010 yılında sonlandırıldığı şeklinde bulgulara yer verilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Performans, performans denetimi, dış denetim, iç kontrol

Abstract:
In Turkey, especially after 2010, the issue of performance auditing is a controversial issue in terms of its conceptual and historical development, as well as its theory and practice. This thesis study, which aims to provide a solution to the confusion of concepts and information, investigates the implementation and transformation of performance auditing in the state that emerged in a short period of 14 years in the 1996-2010 period in Turkey, which entered the breaking process during the development phase and was terminated. In this study, what is performance auditing and what it is not; its conceptual and historical development, whether the 1996-2010 performance audit practice in Turkey is compatible with INTOSAI and the UK, which is accepted as an example of good practice at the international level, in terms of theory and practice, and how and why this practice was terminated in 2010, relevant legislative texts, guides, reports It is revealed through data obtained from primary sources such as international and national policy documents and expert opinions. As a result of the study, it was concluded that the performance audit corresponds to the performance auditing in the government as the audit of public activities, not to the individual performance specific to the field of personnel management and the institutional performance specific to the field of internal control system, and is not limited to the 3E principle; Performance auditing practice in Turkey for the 1996-2010 period was carried out in accordance with international practices; however, there are findings that the government's activities were criticized over the effects of performance auditing and accountability, and that it was terminated by the political power in 2010 with the effect of global management reforms and the disintegration process.
Key Words: Performance, performance audit, external audit, internal control