İzmir kırsalında folklorik yaratıma ve temsile etki eden dinamikler: Mekân
Dynamics influencing folkloric creation and representation in Izmir rural: Place
Yazar: HÜSEYİN ALİ ARAYICI
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA AÇA
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
"İzmir Kırsalında Folklorik Yaratıma ve Temsile Etki Eden Dinamikler: Mekân" adlı tez, İzmir'de iki farklı mekânda bulunan köylerin geleneksel halk bilgisi ürünlerini, mekânın burada yaşayan insanlar üzerindeki etkisini, geçmişten bugüne sürdürdükleri geleneksel geçim kaynaklarını ve buna bağlı olarak aidiyet ve kutsiyet duygularını analiz etmeyi amaçlamıştır. Deniz kıyısındaki Ildır köyü ile daha karasalda yer alan Elifli köyünün coğrafyanın etkisiyle farklılaşan sosyo-kültürel aktiviteleri, bu farkların temeldeki nedenleri ve sonuçları, gelenekten gelen halk bilgisi unsurları İzmir kenti özelliğinde tespit edilmeye çalışılan unsurlardandır. Kavram, kuram ve yöntem açılarından İzmir'de yürütülen çeşitli çalışmalardan destek alınan bu araştırmada özgün sonuçlara ulaşılması sağlayan alan araştırmaları gerçekleştirilmiştir. Bunun yanında araştırmanın iki ayağı olan Ildır ve Elifli köyünün güncel sorunlarına ve bu sorunların çözüm arayışlarına dair çeşitli tespitlere yer verilmiştir.
Elde edilen veriler doğrultusunda İzmir'de bulunan bu iki farklı lokasyonda mekânın kültürel yaşama ve geleneksel halk bilgisine dair çeşitli değişimler olduğu tespit edilmiştir. Bu değişimler geçim kaynaklarından, insanların aidiyet ve kutsiyet duygularına etki etmiştir. Deniz faktörünün olması, zeytinin yöre halkı üzerindeki etkisi, geleneksel geçim kaynaklarındaki değişim ve halk kültürü bilgileri, yapılan tespitlerde dikkat çeken bazı konulardır.
Anahtar Kelimeler: İzmir, mekân, kültürel farklılık, inanç ve kutsiyet, kırsal folklor yaratımı.

Abstract:
The thesis titled "Dynamics Influencing Folkloric Creation and Representation in Rural İzmir: Location" aims to analyze the traditional folk knowledge products of two villages located in different areas of İzmir, the impact of the environment on the people living there, the traditional livelihoods they have maintained from the past to the present, and, consequently, their sense of belonging and sanctity. The socio-cultural activities of Ildır, a village by the coast, and Elifli, a more inland village, which differ due to the effect of the sea, the basic reasons and results of these differences are the elements of folk knowledge coming from tradition are among the aspects being identified in the context of the city of İzmir.In this research, which was supported by various studies conducted in İzmir in terms of concepts, theories, and methods, field research was carried out, leading to original findings. In addition, various findings regarding the current problems of Ildır and Elifli villages, which are the focus of the research, and the search for solutions to these problems are included.
Based on the data, it has been determined that there are various changes related to cultural life and traditional folk knowledge in these two different locations in İzmir. These changes have influenced people's livelihoods, their sense of belonging and sanctity. The impact of the sea, the influence of olives on local people, changes in traditional livelihoods, and folk culture information are some of the topics stood out in the research results.
Keywords: Izmir, place, cultural difference, belief and sanctity, rural folklore creation.