Wiskott aldrich sendromu ve X e bağlı geçişli trombositopeni tanılarıyla izlenen 23 vakanın demografik özellikleri, klinik, laboratuvar bulguları ve klinik seyirleri
The demographic, clinical and laboratory features and clinical courses of 23 cases followed by diagnosis wiskott aldrich syndrome and X linked thrombocytopenia
Yazar: HACER NESLİHAN BİLDİK
Danışman: PROF. DR. İLHAN TEZCAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Demografi = Demography ; Genler = Genes ; Hücre nakli = Cell transplantation ; Kök hücreler = Stem cells ; Mutasyon = Mutation ; Trombositopeni = Thrombocytopenia ; İmmün yetmezlik = Immun deficiency

Özet:
Wiskott Aldrich sendromu (WAS); WASp geninde meydana gelen mutasyonların neden olduğu, X'e bağlı kalıtılan, mikrotrombositopeni, egzema, tekrarlayan enfeksiyonlar ile karakterize; otoimmünitenin arttığı ve lenforetiküler neoplazi riski bulunan bir immün yetmezliktir. X' e bağlı geçişli trombositopeni (XLT) olarak adlandırılan, mikrotrombositopeni ile seyreden ancak diğer klasik WAS fenotipine ait bulguları taşımayan daha hafif form da, WASp genindeki mutasyonlardan kaynaklanmaktadır. WAS için tek küratif tedavi kemik iliği, periferik kan ya da kord kanından yapılan hematopoetik kök hücre transplantasyonudur. Çalışmamızda kliniğimizde WAS/XLT tanıları ile takip ettiğimiz toplam 23 hastanın başvuru yakınmaları, demografik özellikleri, laboratuvar bulguları, genetik defektleri, tedavileri ve klinik seyirleri incelenmiştir. Çalışmamızda yer alan hastaların tamamı erkekti ve ortalama tanı yaşı 41 ay idi. Hastaların büyük çoğunluğunda sık enfeksiyon hikayesi (en sık otitis media ve pnömoni), kanama ve egzema bulguları, pozitif aile öyküsü mevcuttu. Tüm hastalarda tanı anında trombositopeni ve MPV düşüklüğü vardı. İzlemde 8 hastada (%34,7) otoimmün manifestasyon görüldü; en sık gelişen otoimmün bulgu hemolitik anemi idi. Çalışma süresince malignite gelişen hastamız olmadı. Hastaların yaklaşık yarısında (%47,8) hastalığa bağlı komplikasyon gelişti; en sık majör GİS kanaması görüldü. 13 hastada altta yatan genetik defekt saptandı ve mutasyonların hepsi farklıydı. Belirlenen üç mutasyonun, 2. ekzonda yer aldığı; ancak ekzon üzerindeki lokalizasyonlarının ve klinik etkilerinin farklı olduğu görüldü. Hastalarımızda saptanan mutasyonların hepsi WAS kliniği ile sonuçlandı. 1 hastaya splenektomi, 9 hastaya tam uyumlu akrabalarından kök hücre nakli yapıldı. Hastaların 5' inin KİT sonrası herhangi bir problemi olmadı, 2 hastada kronik GVHD gelişti ve 1 hasta sepsis nedeni ile kaybedildi. Sonuç olarak erken yaşlarda ortaya çıkan kanama diyatezi bulguları uyarıcı olmalı, laboratuvar incelemelerinde trombositopeni ve küçük plateletler saptanması durumunda WAS/XLT tanısı akla gelerek ileri araştırma yapılmalıdır. Kanama, enfeksiyonlar, otoimmün bulgular ve malignensilere bağlı morbidite ve mortalite gelişmeden bir an önce hastalık tanısı konularak; tek küratif tedavi seçeneği olan KİT için uygun donör taraması başlatılmalıdır. Otoimmün bulgular ve malignensi gelişimi açısından dikkatli olunmalı, düzenli kontrollerle hastalar bu açılardan takip edilmelidir.

Abstract:
Wiskott Aldrich syndrome (WAS) is an X linked inherited immune deficiency caused by mutations occuring at WASp gene, characterized by microthrombocytopenia (microplatelet and low count of platelet), eczema and recurrent infections and has increased autoimmunity and lymphoreticular neoplasia risk. The milder form of WAS called as X linked thrombocytopenia (XLT) is caused by mutations in the WASp gene. XLT patients are thrombocytopenic at diagnosis also, but this patients do not carry the other findings of classic WAS phenotype. Hematopoietic stem cell transplantation from bone marrow, peripheral blood or cord blood is the only curative treatment for WAS. In our study; clinical presentations, demographic characteristics, laboratory findings, genetic defects, treatment and clinical courses of total 23 patients who were followed by WAS/XLT diagnoses were analyzed. In our study, all the patients were male and the mean age at diagnosis was 41 months. History of frequent infections (the most frequent otitis media and pneumonia), hemorrhage and eczema symptoms, positive family history were present in the majority of patients. All patients had thrombocytopenia and decreased MPV values at the time of diagnosis. 8 patients (34.7%) showed autoimmune manifestations during the follow up; the most common finding was autoimmune hemolytic anemia. No patients have malignancy during the study. Approximately half of the patients (47.8%) had complications associated with the disease; major gastrointestinal bleeding was observed most frequently. The underlying genetic defect was found in 13 patients and all of the mutations were different. Three mutations identified on exon 2, but the locations and clinical effects were different. All mutations had resulted in WAS clinic. Splenectomy was performed in 1 patient and stem cell transplantation from HLA matched relatives was performed in 9 patients. Five patients did not have any problem after BMT, chronic GVHD occurred in 2 patients and 1 patient died from septicemia. Consequently, bleeding diathesis findings at an early age should be received attention, WAS / XLT diagnosis should be considered and further research should be done if thrombocytopenia and small platelets have been detected in laboratory studies. Disease should be diagnosed as soon as possible before morbidity and mortality developed related to bleeding, infections, autoimmune findings and malignencies. Donor screening for BMT that only curative treatment option should be initiated immediately. Patients should be followed regularly for the development of malignancy and associated autoimmune disorders.