İslâm felsefesinde siyasetin gerekliliği: Fârâbî, Gazzâlî ve İbn Haldûn örneği
The necessity of politics in Islamic philosophy: The example of al-Farabi, Ghazali and Ibn Khaldun
Yazar: CEVHER MUHAMMED DAYI
Danışman: PROF. DR. NEJDET DURAK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
ÖZET
Çalışmamızın amacı, İslâm felsefesinin önde gelen düşünürlerinden Fârâbî, Gazzâlî ve İbn Haldûn'un siyasete dair görüşlerini incelemek ve siyasetin neden gerekli olduğuna dair elde ettiğimiz çıkarımları tespit etmektir.
"İslâm Felsefesinde Siyasetin Gerekliliği: Fârâbî, Gazzâlî ve İbn Haldûn Örneği" adlı çalışmamız giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın amacı, konusu, kapsamı, metodu ve özgünlüğü değerlendirilmiş daha sonra ahlak ve siyaset arasındaki yakın ilişkiye dikkat çekilmiştir. İlk bölümde siyaset, siyaset felsefesi, devlet ve devlet başkanı gibi kavramlar etimolojik olarak incelenerek, farklı düşünürlerin tanımlamalarına yer verilmiştir. Bunun yanında tarihsel süreç içerisinde siyaset felsefesinin gelişimine ve önemli düşünürlerin siyaset anlayışlarına işaret edilmiştir. Çalışmamızın ana konusunu oluşturan ikinci bölümde ise, sırasıyla Fârâbî, Gazzâlî ve İbn Haldûn'un siyaset ve devlet felsefesine dair görüşleri incelenerek, siyasetin gerekliliği maddeler halinde ortaya konmuştur. Bu bağlamda her üç düşünüründe ahlak-siyaset ilişkisine büyük önem verdiği ve insanın manevi varoluşunu belirleyen temel yapılanma olarak siyaseti vurguladığı gözlemlenmiştir. 
Tezimizin sonucunda ise, farklı çağlarda yaşayan ve felsefe-din ilişkisi noktasında farklı yaklaşımlara sahip olan Fârâbî, Gazzâlî ve İbn Haldûn'un görüşlerinden hareketle, siyasetin insan ve toplumsal hayat için olumlu kazanımlar sağladığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
ABSTRACT
The aim of our study is to examine the views of Al-Farabi, Ghazali, Ibn Khaldun, who are the leading thinkers of Islamic philosophy, on politics and to determine the inferences we have obtained about why politics is necessary.
Our study named "The Necessity of Politics in Islamic Philosophy: The Example of Al-Farabi, Ghazali and Ibn Khaldun" consists of an introduction, two chapters and a conclusion. In the introduction, the aim, subject, scope, method and originality of the research were evaluated, and then the close relationship between morality and politics was pointed out. In the first part, concepts such as politics, political philosophy, state and head of state are examined etymologically and definitions of different thinkers are given. In addition, the development of political philosophy in the historical process and the political understanding of important thinkers are pointed out. In the second part, which constitutes the main subject of our study, the views of Al-Farabi, Ghazali and Ibn Khaldun on politics and state philosophy were examined, and the necessity of politics was put forward in items. In this context, it has been observed that all three thinkers attach great importance to the moral-politics relationship and emphasize politics as the basic structure that determines the spiritual existence of human beings.
As a result of our thesis, it is concluded that politics provides positive gains for human and social life, based on the views of Al-Farabi, Ghazali, Ibn Khaldun, who lived in different ages and had different approaches to the relationship between philosophy and religion.