1929 ekonomik buhranı ve Türkiye'ye olan etkisi
1929 economic crisis and effect of Turkey
Yazar: SADEDDİN ÇAĞRI EVREN
Danışman: PROF. DR. KÜRŞAT HALDUN AKALIN
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekolojik kriz = Ecological crisis ; Ekonomik etki = Economic effect ; Kriz = Crisis ; Küresel kriz = Global crises ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Geçmiş yıllara bakıldığında dünyada çeşitli nedenlerle çok sayıda ekonomik
krizin yaşandığı görülmektedir. Bu krizlerden bir tanesi de 1929 yılında New York
borsasının çöküşüyle başlayan ekonomik kriz olmuştur. 1929 Ekonomik Buhranı
olarak da bilinen bu kriz, başta ABD olmak üzere Avrupa ve birçok ülkenin
ekonomisine olumsuz şekilde etki etmiştir. Bu buhran dünya genelindeki mal ve
hizmet fiyatlarının düşmesi, talebin azalması ve buna bağlı olarak ticaret hacminin
daralması gibi birçok olumsuz etkisi bırakmış ve tüm dünyayı derinden
yaralamıştır. Sanayi devrimi ile başlayan makineleşme sayesinde üretim
seviyesinde büyük artışlar meydana gelmiştir. Bu da arz yönlü ekonominin sosyal
yapıya egemen olmasına neden olmuş ve ekonominin talep yönü bu dönemde pek
fazla dikkate alınmamıştır. Üretime gereğinden fazla verilen bu öneme ek olarak
tüketici ihtiyaçlarının göz ardı edilmesi ve tüketimin doyum noktasına gelmesi ile
birlikte kriz ortaya çıkmıştır.
Bu bağlamda çalışmada 1929 Ekonomik Buhranı ve Türkiye'ye Olan Etkisi
incelenmektedir. Çalışmanın birinci bölümünde 1929 yılında Dünya Ekonomisi ile
1929 Büyük Buhranın ortaya çıkışı ele alınmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde
1929 ekonomik buhranın Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerine yer
verilmektedir. Buna göre ikinci bölümde ele alınan konuların başında 1929 Buhranı
öncesinde Türkiye Ekonomisi, Lozan Anlaşmasının iktisadi açıdan önemi, İzmir
İktisat Kongresi, 1929-1930 yılları arasında Türkiye Ekonomisi ve 1929
Buhranının Türkiye Ekonomisi üzerindeki etkileri yer almaktadır. Çalışmanın
üçüncü bölümünde ise 1929 Ekonomik Buhran sonrası çözüm politikaları konusuna
değinilmektedir. Bu bölümde ele alınan konular ise 1929 Ekonomik Buhrana
yönelik alınan önlemler, devletçilik, kriz ve dış ticaret açığı, dış ticaret rejiminde
reformlar ve para kambiyo, vergi düzenlemeleri ve gümrük tarifesi, sanayileşme
planları ve milli iktisat ve tasarruf cemiyetidir.
Anahtar Kelimeler: Ekonomik Buhran, 1929 Ekonomik Buhranı,
Sanayileşme

Abstract:
Over the past years, there have been a number of economic crises throughout
the world for various reasons. One of these crises was the economic crisis that began
in 1929 with the collapse of the New York Stock Market. This crisis, also known
as the 1929 Economic Crisis, has had a negative impact on the economy of Europe
and many other countries. This crisis has left quite a few negative impacts, such as
the decrease in the prices of goods and services worldwide, the decrease in the
demand and thereby the contraction of the trade volume, and consequently has
deeply affected the whole world. Thanks to the mechanization, which started with
the industrial revolution, there were vast increases in the production level. This led
to the supply side economics to dominate the social structure and the demand side
of the economy was not taken into consideration in this period. The crisis arouse
with this importance given to the production more than necessary, the ignorance of
the consumer needs and with the consumption reaching the saturation point.
In this context, this study examines the 1929 Economic Crisis and its Impact
on Turkey. The first part of the study deals with the World Economy in 1929 and
the emergence of 1929 Great Depression. In the second part of the study, the impact
of 1929 Depression on Turkey's economy is studied. Accordingly, the second part
discusses Economy of Turkey before the 1929 Depression, the economic
importance of the Treaty of Lausanne, İzmir Economic Congress, Economy of
Turkey between 1929 and 1930 and the impact of the 1929 Depression on the
economy of Turkey. In the third part of the study, solution policies after 1929
Economic Crisis are discussed. The topics discussed in this chapter are the measures
taken towards the 1929 Economic Crisis, statism, crisis and foreign trade deficit,
reforms in the foreign trade regime and currency exchange, tax regulations and
customs tariff, industrialization plans and national economy and savings society.
Key Words: Economic Depression, 1929 Economic Crisis, Industrialization