İşitme engelli öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerinin sınıf düzeylerine göre işiten öğrencilerle karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Comparative examination of the reading comprehension skills of the hearing impaired students with the hearing students according to their grade level
Yazar: HÜLYA AĞIN HAYKIR
Danışman: PROF. DR. SEDAT SEVER ; DOÇ. DR. İSA BİRKAN GÜLDENOĞLU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Özel eğitim = Special education ; İşaret dili = Sign language ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children

Özet:
Okuduğunu anlama becerisi öğrenim basamakları tamamlandıktan sonra da kullanılan yaşamsal bir beceridir. Normal gelişim gösteren bireylerde olduğu gibi engelli bireylerde de okuduğunu anlama akademik başarının önemli bir öğesidir. Bu araştırmada engelli bireyler grubu içinde yer alan işitme engelli öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerinin sınıf düzeylerine göre işiten öğrencilerle karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır.
Betimsel tarama modelindeki araştırmanın çalışma grubunu 224'ü işitme engelli, 397'si işiten olmak üzere 621 öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcılar 2018-2019 eğitim öğretim yılında 2, 4, 8 ve 12.sınıf düzeylerinde devlet okullarında öğrenim gören işitme engelli ve işiten öğrencilerdir. İşitme engelli öğrencilere ilişkin veriler araştırmacı tarafından hazırlanan Katılımcı Bilgi Çizelgesi ile toplanmıştır. Okuduğunu anlama verileri 2, 4, 8 ve 12. sınıf okuduğunu anlama ölçme araçları ile toplanmıştır.
Araştırmada toplanan veriler SPSS Statistics 23.0 paket programıyla çözümlenmiştir. İşiten ve işitme engelli öğrencilerin okuduğunu anlama puanları arasında anlamlı farklılık olup olmadığını karşılaştırmak için Tek Yönlü Varyans Analizi (One-Way Anova) tekniği kullanılmıştır. Bulunan farklılıkların kaynağını belirlemek için Tukey Post-Hoc analizi yapılmıştır.
Araştırma sonucunda işitme engelli öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerinin kendi sınıf düzeylerinde öğrenim gören işiten yaşıtlarının gerisinde olduğu görülmüştür. İşitme engelli öğrencilerin koklear implant veya işitme cihazı kullanma durumlarına, kullandıkları dillere, eğitim ortamına ve işitme kaybının düzeyine göre kendi aralarında okuduğunu anlamada ilkokul düzeyinde farklılıklar olduğu saptanmıştır.
Araştırma sonucunda elde edilen veriler doğrultusunda işitme engelli öğrencilerin okuduğunu anlamada yaşadıkları güçlüklerin nedenlerinin belirlenmesine ve giderilmesine, ölçme araçlarının ve eğitim hizmetlerinin işitme engellilere göre düzenlenmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Türkçe eğitimi, okuduğunu anlama, işitme engellilerde okuduğunu anlama, özel eğitim

Abstract:
Reading comprehension skill is a vital skill that is used even after the learning steps are completed. Reading comprehension is an important element of academic success in individuals with disabilities as well as in individuals with normal development. In this study, it is aimed to examine the reading comprehension skills of the hearing impaired students who are in the group of disabled individuals in comparison with the hearing students according to their grades.
Data on hearing impaired students were collected with the Participant Information Chart prepared by the researcher. Reading comprehension data were collected in 2nd, 4th, 8th and 12th grades with reading comprehension measurement instruments.
The data collected in the study were analyzed with the SPSS Statistics 23.0 package program. One-Way Analysis of Variance (One-Way Anova) technique was used to compare whether there was a significant difference between the reading comprehension scores of the hearing and hearing impaired students. Tukey Post-Hoc analysis was conducted to determine the source of the differences found.
As a result of the research, it was seen that the reading comprehension skills of the hearing impaired students were poorer than hearing peers who were educated at their own grade level. It has been determined that there are differences in reading comprehension between the hearing impaired students according to their use of cochlear implants or hearing aids, the languages they use, the educational environment and the level of hearing loss at primary school level.
In line with the data obtained as a result of the research, suggestions were made to determine and eliminate the reasons for the difficulties that hearing-impaired students experience in understanding their reading, and to organize measurement tools and education services according to the hearing impaired.

Key Words:  Turkish language education, reading comprehension, reading comprehension for the hearing impaired, special education