Geleneksel medya ile alternatif medya haberlerinin analizi: Gezi Parkı olayları örneği
Analysis of traditional media and alternative media news: In the sample of Gezi Park events
Yazar: RENGİM SİNE
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM TORUK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Alternatif medya = Alternative media ; Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Gazeteler = Newspapers ; Gezi Parkı = Gezi Park ; Haberler = News ; Medya = Media ; Sosyal medya = Social media ; Televizyon kanalları = Television channels ; Twitter = Twitter ; Yeni medya = New media

Özet:
Yeni iletişim teknolojilerinin gün geçtikçe daha çok hayatımıza entegre olarak gelişimini sürdürmesiyle birlikte sosyal ağlar da yaşantılarımızda boşluğu doldurulamaz bir yere sahip olmuştur. Halkla ilişkiler, pazarlama ve reklam konularında gücünü kanıtlayan sosyal medya habercilik anlamında da isminden söz ettirmeye başlamıştır. Bu işlevi ekseninde geleneksel medya ile sürekli kıyaslanan sosyal medya ile ilgili tartışmalar akademik literatürde de yer almaktadır. Aynı zamanda sosyal medya ile yeniden gündeme gelen habercilik nosyonlarından "nesnelliğe" özel bir vurgu yapıldığı görülmektedir. Nesnellik zemininde, ana akım medyanın gerçeği gizlediği, alternatif medyanın ise tüm çıplaklığıyla olayları gözler önüne serdiğine dair yorumlar bulunmaktadır. van Dijk eleştirel söylem analizi temel alınarak yapılan bu çalışmada, alternatif medyada yer alan söylemle geleneksel medyadaki söylemin hangi yönlerden farklılaştığı ya da benzeştiği ayrıca geleneksel medyanın kendi içindeki söyleminin hangi noktalarda farklılaştığı ya da benzeştiği araştırılmıştır.

Bu amaçla, yapılan araştırmada 27 Mayıs 2013- 27 Haziran 2013 tarihleri arasındaki Kanal D, ATV ve NTV ana haber bültenleri; Sabah, Hürriyet, Cumhuriyet ve Yeni Şafak gazetelerinin birinci sayfaları ve son olarak Twitter'da paylaşılan, içinde #direngeziparkı, #direngezi, #occupygeziparkı, #occupygezi, #geziparkı ifadeleri bulunan 5 hashtag; Gezi Parkı olayları bağlamında ele alınmıştır. Yine çalışmaya dahil edilen tüm veriler nitel veri analiziyle de incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda geleneksel medyanın haber üretiminde zaman sınırı olduğu için, olayları aktarmada sosyal medyanın gerisinde kaldığı tespit edilmiştir. Bu durum ise geleneksel medyanın Gezi Parkı gündemini sosyal medyanın belirlemesine neden olmuştur. Twitter'da haber niteliğinde üretilen söylemlerin ise alışılagelmiş medya söyleminden farklı olduğu yönünde bulgulara ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yeni iletişim teknolojileri, Alternatif Medya, Sosyal Medya, Sosyal Ağlar, Twitter, Söylem Analizi.

Abstract:
The place for social networks in our lives has become more irreplaceable as the novel communication technologies are getting more and more integrated into the way we live. Social media has already made a name for itself in journalism besides proving itself in public relations, marketing and advertising. Many debates on social media, continuously compared with the mainstream media within this scope, emerge in the academic literature. One of the notions of journalism, "Objectivity" come to the front again with the rise of social media. There are remarks that mainstream media hides the reality in the ground of objectivity while the alternative media reveals it in all its nakedness. This study, based on the Critical Discourse Analysis of Van Dijk, deals with the differences and similarities between the discourses in the main stream media and in the alternative media as well as the differences and similarities in the discourse within the mainstream media itself.  

For this purpose, the study investigates "Gezi Parkı" coverage in the main news bulletins of Kanal D, ATV and NTV TV channels and on the front pages of Sabah, Hürriyet, Cumhuriyet and Yeni Şafak, and 5 hashtags on twitter, #direngeziparkı, #direngezi, #occupygeziparkı, #occupygezi, #geziparkı, of May 27, 2013- June 27, 2013. All the data included in the study was analyzed by qualitative data analysis. As a result of the research, it has been found that the traditional media is behind the social media about transmitting the news because of the time limit in news production. This has led the social media to determine the agenda of the Gezi Parkı instead of the traditional media. It has been found out that news discourse in Twitter is different from the usual media.

Keywords: Novel communication technologies, Alternative Media, Social Media, Social Networks, Twitter, Discourse Analysis.