Tip 2 diabetes mellituslu hastalarda sağlık okuryazarlığı düzeyinin tedaviye uyum ile ilişkisi
The relationship of health literacy level with treatment compliance of patients with type 2 diabetes mellitus
Yazar: YELİZ EKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL YAŞAR
Kırklareli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Tedavi = Treatment ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Araştırma Tip 2 Diabetes Mellitus(DM)'lu hastalarda sağlık okuryazarlığı düzeyinin 
tedaviye uyum ile ilişkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak gerçekleştirildi. 
Araştırmanın evrenini 2018 yılında Kırklareli Devlet Hastanesi'ne en az bir yıllık Tip 
2 DM tanısı ile başvuran 1214 hasta oluşturdu. Örneklem 292 olarak hesaplandı. 
Veriler, 01/07/2019-31/12/2019 tarihleri arasında anket formu, Yetişkin 
Sağlıkokuryazarlığı Ölçeği ve Tip 2 Diabetes Mellitus Tedavisinde Hasta Uyum 
Ölçeği ile yüz yüze toplandı. Veriler, SPSS Statistics 20 programında değerlendirildi. 
Tanımlayıcı istatistiklerde aritmetik ortalama±standart sapma, frekans ve yüzdelik 
dağılımlar verildi. Gruplar arası kıyaslamalarda Mann-Whitney U testi, KruskalWallis testi, Spearman Korelasyon Testi, Kendall Tau-b Korelasyonu testi, Pearson 
Korelasyon testi, Bağımsız Örneklem t-testi, Anova, Varyans analizi, Welch testi 
kullanıldı. Katılımcıların Yetişkin Sağlıkokuryazarlığı Ölçeği puan ortalamasının 
13,13±4,23, Tip 2 Diabetes Mellitus Tedavisinde Hasta Uyum Ölçeği puan 
ortalamasının 74,22±12,13 olduğu bulundu. Yaşın, yaşanılan yerin, eğitim 
durumunun, medeni durumun, aile yapısının, mesleğin, gelir durumunun, sigara ve 
alkol kullanımının, evde kan şekeri ölçümü yapma durumunun, hastalığına uygun bir 
diyet önerilmesinin, önerilen diyete uyma durumunun, birlikte yaşadığı kişilerin 
verdiği desteğin, diyabet dışında herhangi bir kronik hastalık varlığının sağlık 
okuryazarlığı düzeyini etkilediği; yaşanılan yerin, ailedeki birey sayısının, gelir 
durumunun, diyabet tanısı konulduğu sürenin, evde kan şekeri ölçümü yapma 
durumunun, hastalığına uygun bir diyet önerilmesinin, önerilen diyete uyma 
durumunun, birlikte yaşadığı kişilerin verdiği desteğin tedaviye uyum düzeyini 
etkilediği bulundu. Tip 2 DM'li hastalarının sağlık okuryazarlığı düzeyleri artıkça 
tedaviye uyum düzeylerinin de anlamlı olarak artış gösterdiği saptandı.

Abstract:
The research was conducted descriptively in order to examine the relationship of 
health literacy levels with treatment adaptation in patients with Type 2 Diabetes 
Mellitus(DM). The population of the study consisted of 1214 patients who were 
diagnosed with Type 2 DM for at least a year applied to Kırklareli State Hospital in 
2018. The sample was calculated as 292. Data were collected face-to-face with a 
questionnaire form, adult health literacy scale and patient compliance scale in the 
treatment of Type 2 Diabetes Mellitus between 01/07/2019 and 31/12/2019. Data 
were evaluated in SPSS Statistics 20 program. Arithmetic mean±standard deviation, 
frequency and percentile distributions were given in descriptive statistics. MannWhitney U test, Kruskal-Wallis test, Spearman Correlation Test, Kendall Tau-b 
Correlation test, Pearson Correlation test, Independent Sample t-test, Anova, 
Variance analysis, Welch test were used in intergroup benchmarks. It was found that 
the mean adult health literacy scale score of the participants was 13.13±4.23, and the 
mean scale for adherence to the Type 2 DM treatment score was 74.22±12.13. Age, 
place of residence, education level, marital status, family structure, occupation, 
income status, smoking and alcohol use, measuring blood sugar at home, 
recommending a diet suitable for the disease, complying with the recommended diet, 
support provided by the people with whom they live, apart from diabetes the 
presence of any chronic disease affects the level of health literacy; it was found that 
the place of residence, the number of individuals in the family, the income status, the 
duration of the diagnosis of diabetes, the status of measuring blood sugar at home, 
the recommendation of a diet suitable for the disease, the adherence to the 
recommended diet, the support provided by the people with whom they live affect 
the level of compliance with the treatment. It was determined that as the health 
literacy levels of patients with Type 2 DM increased, their level of adherence to 
treatment increased significantly.