Katalaz 262 C/Tpolimorfizminin baş ve boyun bölgesi hastalarında araştırılması
Catalase 262 C/T polymorphism investigation in head and neck cancer
Yazar: EMEL GÜÇYENER
Danışman: PROF. DR. SİNAN SÜZEN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Biyoloji = Biology ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Baş ve boyun bölgesi kanserleri dünyada en sık karşılaşılan kanser türlerinden biri olup, sigaranın hastalık gelişimindeki rolü oldukça önemlidir. Sigara dumanındaki karsinojenik potansiyele sahip madde gruplarından biri de oksidan özelliğe sahip serbest radikallerdir. Bunlar oksidatif strese neden olabilir ve DNA, lipidler ve proteinler gibi biyomoleküllerle reaksiyona girerek onlara zarar verebilmektedir. Böylece bu biyomoleküllerin rol oynadığı sistemler bozularak kanserin de içinde yer aldığı birçok hastalık gelişebilmektedir.Organizmada oluşan serbest radikallere karşı savunmada rol alan endojen kaynaklı birçok antioksidan enzim bulunmaktadır. Katalaz enzimi de organizmada hidrojenperoksiti su ve moleküler oksijene dönüştüren antioksidanlardan biridir. Bu genin promoter bölgesinin 262. baz çiftinde yaygın olarak bulunan C/T değişimi, genin transkripsiyon bağlanma faktörlerini etkileyerek kandaki enzim aktivitesini değiştirmektedir. Aynı zamanda etnik kökene bağlı olarak da allellerin sıklığı değişiklik göstermektedir.Bu çalışmada katalaz -262 C/T değişimi ile baş boyun bölgesi kanserli hastalar arasındaki ilişki araştırılmıştır. Katalaz -262 C/T değişimi 205 sağlıklı bireyle 113 kanserli hasta arasında polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) ve restriksiyon parça uzunluk polimorfizmi (RPUP) yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmamız sonucunda katalaz geninin araştırılan polimorfizmde sırasıyla CC, CT ve TT genotipine ait 138 (%67,32), 54 (%26,34), 13 (%6,34) kontrol grubunda, CC genotipine ait 64 (%56,6), CT genotipine ait 44 (%39), TT genotipine ait 5 (%4,4) hasta örneği sonucu elde edilmiştir. BBK kanserinde araştırılan polimorfizmin hastalık gelişme risk oranı CT genotipi için OR: 1,75 [%95 CI 1.06- 2,88] ve TT genotipi için OR: 0,82 [%95 CI 0,28-2,42] `dir.Çalışmanın sonucunda katalaz -262 C/T değişimi BBK gelişiminde öenmli bir rolünün olmayabileceği gözlenmiştir.Anahtar sözcükler: BBK, katalaz, polimorfizm

Abstract:
Head and neck cancer (HNC) is the common cancer type and smoking play the most important role of its devolopment. One of the potential carcinogenic compounds in smoke are reactive oxygen species (ROS) which can react with biomolecular such as DNA, protein and lipids.There are a lot of antioxidants in defence mechanism for scavenging ROS impact in organism and Catalase (CAT) is one of them. It reacts very efficiently with H2O2 and converts it to water and molecular oxygen. There is a common polymorphism in the promoter region of the CAT gene consists of C to T substitution. This substitution impacts transcription binding side and changes enzym activity in blood.In this study searched association of this gene polymorphism and head and neck cancer development. CAT -262 C/T polymorphism was analysed in 113 HNC cases and 205 healthy individuals using PCR-RFLP. The CC genotype was found in 138 (%67,32), the heterozygous CT genotype in 54 (%29.2), and there were 13 (%7.7,) individuals homozygous for mutant T-allele in the control group. Catalase CC, CT, and TT genotypes were 57,5, 36,4, and 6,1% respectively, in the cases. There was not a significant association in genotype of CAT (CT, OR: 1,75 [%95 CI 1.06- 2,88]; TT, OR: 0,82 [%95 CI 0,28-2,42]).Our preliminary findings suggest that the CAT -262 C/T variant allele may not play a major role in the etiology of HNC.Key words: Head and neck cancer, Catalase, polymorphism