Bir din felsefesi problemi olarak din ve çevre ilişkisi
The relationship between religion and environment as a problem of philosophy of religion
Yazar: BETÜL BÜŞRA ÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. KASIM MÜMİNOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
İnsan, tarih boyunca çevre ile etkileşim halindedir. Bu etkileşim kimi zaman doğayı kutsal görme ya da doğaya tapınma şeklinde olmuştur. Kimi zaman da insan, doğayı inandığı dini değerler sebebiyle değerli görmüş ya da inandığı dini değerler sebebiyle değersiz görmüştür. Bu kapsamda insanın çevresine bakışında inandığı değerler etkilidir. Din ise insanların değer yargılarını oluşturmada tarih boyunca etkin bir faktördür. Dinin çevreye etkisi, dinler arasında değişmekle birlikte dini metinlerin yorumlanmasından da etkilenmektedir.  İnsan, çevresine bu kapsamda olumlu veya olumsuz müdahalede bulunmuştur.
İnsanın çevresine müdahalesi, doğadan yararlanması amacıyla, özellikle sanayi devriminden itibaren giderek olumsuz bir seyir izlemiştir. Günümüzde ise bu olumsuz müdahale, ekoloji krizinin baş göstermesi ile sonuçlanmıştır. Ekoloji krizi ile mücadele, devletlerin çevre politikaları içerisinde zorunlu olarak yer bulmuştur. Bu kapsamda yapılan düzenlenmelerle birlikte çevre bilincinin oluşturulması amaçlanmıştır. Çevre bilinci, çevreye verilen değerle ilgilidir. Bu değerin alt yapısını oluşturmada etkin faktör ise felsefi düşüncedir ve bu felsefi düşüncenin uygulamaya yansımasıdır. Felsefeye verilen önemin modernizmle etkisini kaybetmesiyle birlikte çevreye verilen değer de azalmıştır. Son dönemlerde ise bu değerin oluşturulmak istenmesinde felsefi düşüncenin önemi giderek artmıştır.
Çevre değerinin giderek önem kazandığı bu zamanda araştırmamız, din ve çevre ilişkisini, semavi dinlerden Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam dini kapsamında incelemiştir. Bu kapsamda din felsefesinin problemleri arasında bulunan din ve çevre ilişkisi incelenmiş, dinin çevreye karşı felsefi düşünceleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Dinin çevre bilincine katkısı ve çevre sorunlarının çözümüne etkisi sorgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Din, Çevre Bilinci, Yahudilik, Hristiyanlık, İslam.

Abstract:
Humanity has been interacting with the environment throughout history. This interaction has sometimes been in the form of seeing nature as sacred or worshipping nature. At other times, people have seen nature as valuable because of the religious values they believe in or have seen it as worthless because of the religious values they believe in.
           The fight against the ecological crisis has necessarily found a place in the environmental policies of states. With the regulations made in this context, it is aimed to create environmental awareness. Environmental awareness is related to the value given to the environment. The effective factor in creating the infrastructure of this value is philosophical thought and the reflection of this philosophical thought on practice. Recently, the importance of philosophical thought has gradually increased in the creation of this value.
              At this time when the environmental value is becoming increasingly important, our research has examined the relationship between religion and the environment within the scope of Judaism, Christianity and Islam. In this context, the relationship between religion and the environment, which is among the problems of the philosophy of religion, has been examined and the philosophical thoughts of religion towards the environment have been tried to be determined. The contribution of religion to environmental awareness and its effect on the solution of environmental problems were questioned.

Key Words: Religion, Environmental Consciousness, Judaism, Christianity, Islam.