Türk idare hukuku kapsamında taşınır kültür varlıkları üzerindeki mülkiyet hakkı
Property right on movable cultural properties under Turkish administrative law
Yazar: MERT ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET YAYLA
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Kültür varlıkları, geçmişten bizlere kalan ve gelecek kuşaklara aktarılması gereken kültürel değerler bütününün eşyalar üzerindeki yansımasıdır. Bu nedenle çok iyi korunmalıdır. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na göre kültür varlıkları "devlet malı niteliğindedir". Dolayısıyla kural olarak devlet malı olmaları nedeniyle kamu mülkiyeti rejimine tabi olduğu değerlendirilmiştir. Ancak Türk İdare Hukuku açısından bazı hallerde özel mülkiyete konu olabileceği görülmektedir. 

Özellikle taşınabilir nitelikleri gereği hareket kabiliyeti olan, mülkiyet devri taşınmaz kültür varlıklarına göre daha geniş olan taşınır kültür varlıklarının kamu mülkiyetinde mi yoksa özel hukuka tabi mülkiyet rejiminde mi korunması gerektiği öğretide tartışılmıştır. İşbu tezde, yasal düzenlemeler ve öğretideki görüşlerden hareketle taşınır kültür varlıkları açısından sui generis veya kendine özgü bir mülkiyet ve koruma rejiminden söz edilip edilmeyeceği noktasında durulmuştur.

Bu çalışmada kültür varlıkları, kültürel miras ve mülkiyetin neden tartışıldığına dayanak oluşturan koruma kavramları açıklandıktan sonra kamu malı, kamu hizmeti ve mülkiyeti tanımlanmaya çalışılmıştır. Açıklamaların devamında ise kamu mülkiyetine ve özel hukuk mülkiyetine tabi taşınır kültür varlıkları ve bunun Türk İdare Hukukundaki yansımaları ele alınarak genel bir taşınır kültür varlıklarının idare hukukundaki mülkiyet hakkı incelenmiştir.

Abstract:
Cultural assets are the reflection of the cultural values that are left to us from the past and should be transferred to future generations. Therefore, it should be very well protected. According to the Law No. 2863 on the Protection of Cultural and Natural Assets, cultural assets are "state property". Therefore, as a rule, they are considered to be subject to the public property regime, since they are state property. However, in terms of Turkish Administrative Law, it can be seen that it can be the subject of private property in some cases.

In particular, it has been discussed in the doctrine whether the movable cultural assets, which have mobility due to their movable characteristics and whose ownership transfer is wider than the immovable cultural assets, should be protected in public ownership or in the property regime subject to private law. In this thesis, it is focused on whether it is possible to talk about sui generis or a unique property and protection regime in terms of movable cultural assets based on the legal regulations and the views in the doctrine.

In this study, after explaining the concepts of protection that form the basis of why cultural assets, cultural heritage and property are discussed, public property, public service and property are tried to be defined. In the continuation of the explanations, movable cultural assets subject to public and private law ownership and their reflections in Turkish Administrative Law are discussed and a general property right of movable cultural assets in administrative law is examined.