Gaziantep ilinde çalışan aile hekimlerinin yenidoğan tarama programları hakkında bilgi düzeyleri ve uygulamaları
Knowledge levels and practices about newborn screening programme of family physicians working in Gaziantep province
Yazar: RAMAZAN ALİ GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. NERİMAN AYDIN
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Gaziantep = Gaziantep ; Görme taraması = Vision screening ; Kalça = Hip ; Kalça çıkıkları-konjenital = Hip dislocation-congenital ; Neonatal tarama = Neonatal screening

Özet:
Tanımlayıcı-kesitsel nitelikte bu çalışmada; aile hekimlerinin yenidoğan taramaları ile ilgili bilgi düzeyleri ve uygulamalarının saptanması amaçlandı. Aile hekimlerine ait demografik özelliklerin, yenidoğan tarama programı kapsamında muayene yapma durumunun ve yapılan muayenelerin, aile hekimlerine ve ailelere eğitim verilme ihtiyacının sorgulandığı anket formu 01 Kasım 2020 – 31 Aralık 2020 tarihleri arasında Şahinbey, Şehitkamil ve Oğuzeli ilçesinde çalışan 462 aile hekimine (evrene ulaşım oranı %87) uygulandı, Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerle beraber Ki-kare, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri kullanıldı. Aile hekimlerinin yenidoğan kontrol muayenesi yapma oranı %77,1, gelişimsel kalça displazisi değerlendirme oranı %67,1 olarak saptandı. Aile hekimlerinin görme değerlendirme muayenesi yapma (%45) ve işitme değerlendirme muayenesi yapma oranları (%32,3) düşük olarak saptandı. Aile hekimlerinin yenidoğan kontrol muayene sayısı ortalaması 2,13 olarak saptandı. Kontrol muayenesi yapmama nedeni olarak en sık nedenler; pediatrist tarafından ilgili muayene yapıldığı için başvuru olmaması(%61,3), gelişimsel kalça displazisi değerlendirme için ilgili muayenenin ortopedist/radyoloji uzmanı tarafından yapıldığı için değerlendirmeme(%70,3), görme muayenesi değerlendirme için ilgili muayenenin göz hastalıkları uzmanı tarafından yapıldığı için değerlendirmeme(%71,4), işitme muayenesi değerlendirme için ilgili muayenenin kulak burun boğaz uzmanı tarafından yapıldığı için değerlendirmeme(%64) olarak saptandı. Genel olarak tüm muayenelerde aile hekimlerinin bilgi düzeyleri düşük olarak saptandı. Aile hekimlerinin %89,4'ü ailelere tarama programı hakkında eğitim verilmesi gerektiğini belirtti.
Sonuç olarak aile hekimleri tarafından yenidoğan tarama programı kapsamında yapılması gereken muayeneler yeterli oranda yapılmayıp, uzman hekim muayeneleri tercih edilmektedir. Tarama programı hakkında bilgi eksikliğinden dolayı aile hekimlerine eğitim verilmesi gerekmektedir.

Abstract:
In this descriptive cross-sectional study, it was aimed to determine practices and the levels of knowledge about newborn screening of family physicians. Survey form, includes demografics, examinations carried out within the scope of the Neonatal Screening Program and the need to provide education to physicians and families, was applied to 462 family doctors, 87% of targeted participants, working in Şahinbey, Şehitkamil and Oguzeli districts between November 01, 2020 and December 31, 2020. Descriptive statistics, chi square, Mann Whitney U and Kruskal Wallis tests were used in the analysis of the data. When we evaluated family physicians' total examinations; percentage of newborn control examination was 77,1%, percentage of developmental hip dysplasia evaluation was 67,1%. Percantage of family physicians' vision evaluation examination(45%) and hearing assessment examination(32,3%) were found to be low. Average number of newborn control examination made by family physicians was 2,13. The most common reasons of why the control examination were not carried out; 'child has been evaluated by a pediatrician' was 61,3%, 'child has been evaluated by a orthopedist/radiologist' was 70,3, 'child has been evaluated by an ophthalmologist' was 71,4%, 'child has been evaluated by an otolaryngologist' was 64%. In general, knowledge levels of family physicians were found to be low in all examinations. 89,4% of family physicians note that families should be educated about the screening program.
As a result, the examinations that should be performed by family physicians within the scope of the Neonatal Screening Program were not performed adequately and specialist physicians' examination was prefered. Due to the lack of information about the screening program, family physicians should be educated.