Yalın taşıma ağı tasarımı ve kamuda bir uygulama
Lean transportation network design and application in a public institution
Yazar: ERKAN ASLANTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN YAVUZ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Araç yönlendirme problemi = Vehicle routing problem ; Matematiksel modeller = Mathematical models ; Tesis lokasyon problemi = Facility location problem ; Yalın taşıma ağı = Lean transportation network

Özet:
Yalın düşünce felsefesinin uygulandığı her alanda olduğu gibi, lojistik faaliyetlerde de yalınlığın sağlanmasındaki amaç, değer katmayan ve gereksinim duyulmayan her çeşit unsurun ortadan kaldırılması suretiyle israfların ve verimsizliğin önüne geçilmesidir. Bu tez çalışmasında, bir kamu kurumundaki mevcut taşıma ağı ele alınarak, bütünleşik aktarma merkezi (AKM) lokasyon ve araç rotalama problemi (ARP) çerçevesinde yalın bir taşıma ağı tasarlanmasına çalışılmıştır.

Tez çalışmasında, ülkemizdeki bir Bakanlığın 81 İl Müdürlüğünde denetim faaliyetleri için kullanılan ve dizüstü bilgisayar ebatlarında olan bir test cihazının kalibrasyon ve yazılım güncellemesi sürecine dair taşıma problemi ele alınmıştır. Tüm taşıma faaliyeti boyunca katedilen toplam mesafenin 85.692 km ve kullanılan araç sayısının 81 olduğu mevcut taşıma ağında değer katmayan taşıma faaliyetlerinin bulunması nedeniyle gereksiz taşıma mesafeleri ve maliyetlerine katlanılmaktadır.

Yalın taşıma ağı tasarımıyla değer katmayan taşıma faaliyetlerinin ortadan kaldırılması ve maliyetlerin azaltılması hedefiyle, bütünleşik AKM lokasyon ve araç rotalama problemi çerçevesinde toplam mesafe ile toplam araç sayısını minimize etme amacına yönelik olarak, AKM'lerin belirlenmesine, talep merkezlerinin bu AKM'lere atanmasına ve araç rotalarının belirlenmesine çalışılmıştır. İncelenen problemdeki rotalamanın değişken kapalı uçlu olmasından yola çıkılarak, literatürde yer alan ARP çeşitlerinden Kapalı Uçlu ARP, yapılan yeni bir sınıflandırma çerçevesinde Değişken Kapalı Uçlu ve Sabit Kapalı Uçlu olmak üzere ikiye ayrılmıştır.


"Bütünleşik tek atamalı kapasite kısıtsız AKM lokasyon ve mesafe kısıtlı ARP" olarak da adlandırılabilen bu optimizasyon probleminin çözümüne yönelik tamsayılı doğrusal programlama modeli önerilmiştir.

Modelin, AIMMS optimizasyon yazılımı ile çözümü sonucunda elde edilen yalın taşıma ağı ile tüm taşıma faaliyeti 51.042 km mesafe ve 32 araç ile gerçekleştirilmektedir. Dolayısıyla, mevcut taşıma ağına göre katedilen mesafe %40,4 oranında, kullanılan araç sayısı ise %60,4 oranında iyileştirilmiştir.
 
Anahtar Kelimeler: Yalın Taşıma Ağı, Tesis Lokasyon Problemi, Araç Rotalama Problemi, Bütünleşik Lokasyon ve Rotalama, Matematiksel Model.

Abstract:
As in every field where lean philosophy is utilized, the purpose of ensuring leanness in logistic activities is to eliminate waste and inefficiency by removing any kind of non-value added and redundant elements. In this study, the transportation problem in a public institution has been investigated, and a lean network has been designed within the framework of the integrated transfer center (TC) location and vehicle routing problem (VRP).

The investigated transportation problem is concerned with the calibration and software updating process of a test equipment with a size of laptop that used for inspection activities in 81 provincial directorates of a Ministry in Turkey. Due to the non-value added transportation activities, redundant transportation distances and costs have been observed in the existing network, in which a total distance of 85.692 km is incurred and 81 vehicles are utilized throughout the entire transportation process. 

The objective of this study is to design a lean transportation network that reduces costs by eliminating non-value added transportation activities. The integrated TC location and VRP is solved to determine the location of TCs, to assign each demand center to these TCs and to determine the corresponding routes for each vehicle, so that the total distance and the total number of vehicles are minimized. In line with the properties of the addressed real-life problem, the closed-end VRP in the literature is classified as variable closed-end and fixed closed-end VRP.

An integer linear programming model is proposed for the solution of the optimization problem, which can also be called as "integrated single assignment uncapacitated TC location and distance-constrained VRP".

In the lean transportation network, obtained by the solution of the proposed model conducted with AIMMS optimization software, all transportation activities are realized with a total distance of 51.042 km and 32 vehicles. Thus, the total distance and the total number of vehicles have been improved by 40,4% and 60,4%, respectively when compared to the existing transportation network.

Key Words: Lean Transportation Network, Facility Location Problem, Vehicle Routing Problem, Integrated Location and Routing, Mathematical Model.