Term yenidoğanlara ilk emzirmeye başlamada uygulanan anne sütü koklatma ile tattırma ve koklatma uygulamasının emme başarısı ve erken dönem beslenme ipuçlarına etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of breastmilk smelling and tasting & smelling first breastfeeding practices on sucking success and early period feeding clues of term newborns: A randomized controlled study
Yazar: TUĞBA CAN
Danışman: PROF. DR. SİBEL KÜÇÜKOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma doğum sonrası ilk kez emzirmeye başlanan term yenidoğanların iki farklı yöntem olan anne sütü koklatma ile anne sütü tattırma ve koklatmanın emme başarısı ve erken dönem beslenme ipuçları üzerine etkisinin karşılaştırılması amacıyla randomize kontrollü olarak deneysel tasarımda yapıldı. 
Çalışmanın verileri Temmuz 2022-Eylül 2022 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesi'nde doğan Obstetri kliniğine alınan term ve sağlıklı 72 yenidoğandan toplandı. Çalışmada bebekler randomize olarak üç gruba ayrıldı. Çalışmada hemşire ve araştırmacı tarafından üçer ölçüm yapılarak veriler toplandı. Müdahale grubunda yer alan bebeklere doğumdan sonra ilk üç emzirme öncesinde anne sütü koklatma yöntemi (Anne Sütü Koklatma Grubu: 24), anne sütü tattırma ve koklatma yöntemi (Anne Sütü Koklatma ve Tattırma Grubu: 24) uygulandı. Kontrol grubunda ise rutin uygulama ile emzirmeye (Kontrol Grubu: 24) devam edildi. Çalışmada veri toplama aracı olarak Anne Tanıtıcı Bilgi Formu, Erken Dönem Beslenme İpuçları Ölçeği (EDBİ) ve Emzirme Tanılama ve Değerlendirme Ölçeği (LATCH) kullanıldı. Verilerin analizinde tanımlayıcı testler, Shapirova-Wilk normallik testi, Kruskal Wallis H testi, Ki-kare testlerinden Pearson kikare ve Fisher exact testi, Karışık düzen varyans analizi ANOVA kullanıldı. Çalışmada güç ve etki büyüklüğü hesaplandı. İstatistiksel anlamlılık 0,05 olarak kabul edildi.
Çalışma sonucunda LATCH ölçek puan ortalamasının birinci ve ikinci ölçümde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark göstermediği (p>0,05), üçüncü ölçümde ise kontrol grubu LATCH puan ortalamasının müdahale gruplarından istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük olduğu belirlendi (p<0,05). EDBİ ölçeği puan ortalaması birinci ve ikinci ölçümde gruplar arasında benzerlik gösterirken (p>0,05), üçüncü ölçümde ise kontrol grubu EDBİ ölçeği puan ortalaması diğer iki gruptan istatistiksel olarak düşük olduğu belirlendi (p<0,05). 
Sonuç olarak emzirmeye başlanan term yenidoğanlarda anne sütü kokusunun ve tadının erken dönem beslenme ipuçlarının görülme sıklığını arttırdığı ve emzirme başarısı üzerinde olumlu etkileri olduğu saptandı. Her iki yönteminde ucuz, pratik ve kullanım kolaylığı göz önüne alındığında yenidoğanların ilk emzirmeye başlandığı süreçte önemli bir destek olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This study was conducted in a randomized controlled experimental design to compare the effects of two different breastfeeding initiation methods, olfactory stimulation by breast milk odor and gustatory and olfactory stimulation by breast milk odor and taste, on breastfeeding success and early feeding cues in full-term newborns initiating breastfeeding for the first time after birth.
The study data were collected from 72 full-term and healthy newborns admitted to the Obstetrics Clinic of Konya City Hospital in Turkey between July 2022 and September 2022. The infants were randomly divided into three groups. In the study, data were collected by making three measurements each by the nurse and the researcher. In the intervention groups, olfactory stimulation by breast milk method (Smelling Stimulation Group: 24), and gustatory and olfactory by breast milk stimulation method (Tasting and Smelling Stimulation Group: 24) were applied before the first three breastfeeding sessions after birth. In the control group, breastfeeding continued through routine practice (Control Group: 24). The study used the Maternal Introductory Information Form, the Early Feeding Skills Assessment Tool (EFS), and the Breastfeeding Assessment Tool (LATCH) as data collection instruments. Descriptive tests, Shapirova-Wilk's normality test, Kruskal-Wallis H test, Pearson chi-square, and Fisher exact test, mixed-order analysis of variance (ANOVA) were used for data analysis. Power and effect size were calculated. P<0.05 was accepted as the level of significance.
As a result of the study, it was found that the mean LATCH scale score did not show a statistically significant difference between the groups at the first and second measurements (p>0.05), and the mean LATCH score of the control group was statistically significantly lower than that of the intervention groups at the third measurement (p<0.05). While the mean EFS scale score was similar between the groups at the first and second measurements (p>0.05), the mean EFS scale score of the control group was statistically significantly lower than the other two groups at the third measurement (p<0.05).
In conclusion, it was found that breast milk smell and taste increased the frequency of early feeding cues and had positive effects on breastfeeding success in term newborns who initiated breastfeeding. Given the cost-effectiveness, practicality, and ease of application associated with both approaches, it is believed that they can serve as valuable aids in facilitating the initiation of breastfeeding in full-term newborns.