Uzay jeopolitiğinde Türkiye'nin güvenlik strateji ve politikaları
Türkiye's security strategy and policies in space geopolitics
Yazar: AYŞE SALAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CUMHUR EKEN
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences

Özet:
Modern uzay çalışmalarına II. Dünya Savaşı'nda kullanılan roketler öncülük etmiştir. ABD ve SSCB arasında başlayan uzay yarışı jeopolitik önem kazanarak iki devlet arasında günümüze kadar süregelen rekabet alanlarından birini oluşturmuştur. Soğuk Savaş döneminde uluslararası ilişkilerde belirleyici olan çift kutuplu sistem 1990'da SSCB'nin dağılması ile çok kutuplu sisteme doğru evrildi. Uluslararası sistemde yeni aktörlerin ortaya çıkması güç dengesini değiştirmiş ve yeni güvenlik kaygıları ortaya çıkarmıştır. Bunun yansıra 2000'li yıllarla birlikte yaşanan dijital dönüşüme bağlı savunmadan iklim değişikliğine, kara, hava ve deniz ulaşımına kadar birçok alanda uzay tabanlı sistemler kullanılmaktadır.
Klasik jeopolitik eksende oluşturulan uzay hakimiyet teorisinin temel varsayımı uzayı kontrol eden güç dünyayı kontrol eder savıdır, bu perspektiften geliştirilen "Astropolitik Strateji" uzayı; "Dünya", "Dünya-Uzay", "Ay-Uzay" ve "Güneş-Uzay" olarak dört jeopolitik bölgeye ayırmaktadır. Çalışmamızda uzay çalışmalarında küresel aktörler arasındaki güç mücadelesi incelenecek ve uzay jeopolitiğinde Türkiye'nin jeostratejik önemi ve uzay jeopolitiğine etkileri karşılaştırılacaktır. Bu projede uzay jeopolitiğindeki rekabetin ve Türkiye'nin uzay çalışmalarının Astropolitik kuram çerçevesinde analiz edilmesi özgün bir çalışma olarak literatüre önemli bir katkı sağlayacaktır. 
Bu projede Türkiye'nin uzay çalışmaları ve kabiliyetlerini klasik uzay hakimiyeti teorisini esas alarak günümüz uzay teknolojilerindeki gelişmeler dikkate alınarak yapılan analizler sonucunda elde edilen bulguların modern uzay çalışmalarına ve jeopolitiğine katkı sağlaması hedeflenmektedir.

Abstract:
Modern space exploration was pioneered by the rockets used in World War II. The space race between the USA and the USSR after the war gained geopolitical importance and became one of the areas of competition between the two states that have continued to this day. The bipolar system, which was decisive in international relations during the Cold War, evolved into a multipolar system with the dissolution of the USSR in 1990. The emergence of new actors in the international system has changed the balance of power and created new security concerns. In addition, space-based systems are used in many areas from defense to climate change, land, air, and sea transportation due to the digital transformation experienced in the 2000s.
The basic assumption of the space dominance theory created on the classical geopolitical axis is that the power that controls space controls the world; the "Astropolitical Strategy" developed from this perspective divides space into four geopolitical regions as "Earth", "Earth-Space", "Moon-Space" and "Sun-Space". In our study, the power struggle between global actors in space studies will be analyzed and Türkiye's geostrategic importance in space geopolitics and its effects on space geopolitics will be compared. In this project, analyzing the competition in space geopolitics and Türkiye's space studies within the framework of Astropolitcs theory will make a significant contribution to the literature as an original study. 
In this project, Türkiye's space studies and capabilities are based on the classical theory of space dominance, as a result of the analyzes made by taking into account the developments in today's space technologies the findings are aimed to contribute to modern space studies and geopolitics.