Yeni nesil hormonal tedavi (abirateron, enzalutamid) uygulanan metastatik kastrasyon dirençli prostat kanserli hastalarda sarkopeni gelişiminin sağkalımla ilişkisi
Sarcopenia and survival in metastatic castration-resistant prostate cancer patients treated with novel hormonal therapy (abiraterone, enzalutamide)
Yazar: BURAK BİLBAY
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL ÜRÜN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Prostat kanserli hastalarda hastalığın ilerleyen dönemlerinde hormonal tedavi altında (HBT) hastalık progresyonu gözlenir ve bu durum metastatik kastrasyon dirençli prostat kanseri (MKDPK) olarak adlandırılır. Sarkopeni kanser hastalarında sık görülen durumlardan biri olup hastalığın prognozunu etkileyebilmektedir. MKDPK hastalarında sarkopeninin sağkalıma etkisi henüz netleşmemiştir ve literatürde prognozu olumsuz etkilediğine dair verilerin yanı sıra hastalığın seyri üzerinde olumlu etkisi olabileceğine dair veriler de mevcuttur. Çalışmamızda yeni nesil hormonal ajan (YNHA) olarak abirateron veya enzalutamid kullanan MKDPK hastalarında tedavi öncesi ve sonrası iskelet kas indeksi (SMI) değerlerinin ölçülerek sarkopeni düzeyinin belirlenmesi ve bu populasyonda sarkopeninin sağkalıma etkisinin incelenmesi amaçlamıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 2010-2023 arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji polikliniğine başvuran MKDPK tanılı hastalar dahil edilmiştir. Abdomen bilgisayarlı tomografi görüntülerinden L3 seviyesinden tek kesitte psoas, rektus abdominus, paraspinal, transversus abdominis, internal ve eksternal oblik kasları içerecek şekilde cm2 cinsinden hacim hesabı VITREA sistemi üzerinden yapılmıştır. Bu ölçümüden elde edilen kas hacmi boyun metrekaresine bölünerek cm2/m2 cinsinden iskelet kası indeksi (SMI) elde edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya alınan hastaların ortanca yaşı 69 yıl (Çeyrekler Arası Aralık (ÇAA) 63-74) olarak saptandı. Hastaların bazal değerlendirmesinde 59 hastada (%45,7) sarkopeni vardı. Bazal değerlendirmeye göre sarkopeni olan hastalarda ortanca genel sağkalım (GSK) süresi 23,5 ay (%95 Güven Aralığı [GA]18,9-28,1) iken sarkopeni olmayanlarda 20,1 ay (%95 Güven Aralığı [GA]15,9-24,2) olarak görüldü.  Abirateron veya enzalutamid tedavisi alırken SMI ölçümü yapılan hastaların 13'ünde (%24,8) sarkopeni mevcuttu. Sarkopeni olan hastalarda ortanca GSK süresi 24,8 ay (%95 Güven Aralığı [GA]19,1-30,4) iken sarkopeni olmayanlarda 16,6 ay (%95 Güven Aralığı [GA] 10,6-22,5) olarak görüldü. Çok değişkenli sağkalım analizinde tedavi alırken sarkopeni saptanan grupta ölüm riskinin daha düşük olduğu görüldü (HR= 0,61; %95 GA: 0,380-0,978; p=0,04).
Sonuç: Çalışmamızda tedavi öncesi sarkopeni varlığının sağkalıma etkisi olmadığı görülmüştür. Tedavi alırken sarkopeni olan hastalarda ise genel sağkalım avantajının ortaya çıktığı saptanmıştır. Bu nedenle tedavi sırasında sarkopeni varlığının tedavi etkinliği göstergesi olabileceği ve sağkalım avantajı sağlayabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
Aim: Under hormonal therapy (HT), most prostate cancer patients progress into metastatic castration-resistant prostate cancer (MKDPK). The most important among HT procedure is androgen deprivation therapy. ADT (androgen deprivation therapy) includes surgical castration and LHRH agonists/antagonists. This patient group may benefit from HT before, after, or in addition to chemotherapy. Therefore, mCRPC patients have various therapy options. Sarcopenia has an impact on mCRPC patients' survival considered with HT remains unknown, therefore CT and PSMA-PET/CT imaging is used for follow-up. Our study observed pre- and post-treatment SMI values in mCRPC patients using abiraterone or enzalutamide as a new-generation hormonal agent (YNHA) for androgen (testosterone) suppression to investigate sarcopenia in this population and their effect on survival.

Materials and Methods: We included metastatic castration-resistant prostate cancer patients who applied to our Medical Oncology outpatient clinic between 2010 and 2023. A standard protocol was used to obtain abdominal and pelvic CT images. Using a monophasic 80-100 ml bolus of 2 mL/s, 70th second portal venous phase images were obtained with iohexol 300 (Omnipaque 300) contrast. CT settings are 5 mm slice thickness, 120 kVp, 290 mA. VITREA calculated the volume in cm2 of the psoas, rectus abdominus, paraspinal, transversus abdominis, internal, and external obliques in a single L3 section.

Results: Patients who had abiraterone or enzalutamide therapy for mCRPC and developed sarcopenia had a median OS of 24.8 months (19.1-30.4). Sarcopenia identified throughout treatment reduced the risk of mortality by 39% (HR = 0.61; 95% CI: 0.380-0.978; p = 0.04) in multivariate survival analysis. There was no survival benefit from visceral metastasis (HR = 1.682; 95% CI: 0.927-3.054; p = 0.087).



Conclusion: The study findings indicate that the existence of sarcopenia before therapy did not demonstrate any significant impact on survival outcomes. It has been established that there is a general survival benefit in patients with sarcopenia who undergo treatment. Hence, it was hypothesized that the existence of sarcopenia during the course of therapy could serve as a potential marker for treatment efficacy and confer a survival benefit.