Stake'in uygunluk/olasılık modeline göre ilkokuma yazma programının değerlendirilmesi
Evaluation of the initial reading and writing introduction according to congruence-contingency model of Stake
Yazar: SEHER BAYAT
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN ÇELENK
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okuma-yazma = Reading-writing ; Okuma-yazma öğretimi = Reading-writing instruction ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Stake, Robert E. = Stake, Robert E. ; Uygunluk-olasılık modeli = Congruence-contingency model ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu araştırmanın amacı Stake'in uygunluk olasılık modeline göre ilkokuma yazma programının değerlendirilmesidir.Araştırma 2010-2011 eğitim-öğretim yılında farklı sosyo-ekonomik düzeye sahip çevrelerden maksimum örneklem yöntemi kullanılarak seçilen 5 ayrı okulun birinci sınıf öğretmenleri ve bu öğretmenlerin sınıflarından şans yoluyla eşit sayıda seçilen 50 birinci sınıf öğrencisi üzerinde yürütülmüştür. Görüşme yapılan öğretmenler de Bolu ili merkez ilçesinden şans yoluyla seçilen 17 birinci sınıf öğretmeninden oluşmaktadır.Araştırmada okuma yazma olgunluğu belirleme ölçeği, yarıyıl ve yılsonu okuma yazma becerileri ölçekleri, yarıyıl ve yılsonu okuduğunu anlama testi, öğretmen gözlem formları ve öğretmen görüşlerini belirlemede açık uçlu anket ölçekleri geliştirilmiştir. Araştırma hem nicel hem nitel verilere dayanmaktadır. Elde edilen veriler aritmetik ortalama, standart sapma, frekans, yüzdelik değerler gibi istatistiksel yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır.İlkokuma yazma programı girdi, süreç ve ürün boyutlarında değerlendirilmiştir. Girdide öğrenci okuma yazma olgunluğu, süreçte öğretmenlerin ilkokuma yazma kazanımlarının öğretimindeki performansları ve ilkokuma yazma öğretim standartlarına göre performansları değerlendirilmiştir. Üründe öğrenci başarısı ve öğretmenlerin programda karşılaştıkları güçlüklere ilişkin görüşleri incelenmiştir.Araştırmada elde edilen sonuçlar şöyle özetlenebilir;Öğrencilerin kalemi doğru tutma, ad ve soyadını yazıp okuma, yazının okunuş yönünü gösterme, yazının bir düşüncenin ifadesi olduğunu kavrama, kitabı doğru yönde tutma okuma-yazma olgunluğu becerilerinin yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin okuma ve yazma olgunluğuna ait bir, iki, üç heceli kelimeleri okuma ve yazma becerilerinin yetersiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Bir yıl boyunca yapılan gözlem sonuçları incelendiğinde öğretmenlerin kazanımların öğretiminde ayırdıkları zaman, kullandıkları materyal, seçtikleri yöntem ve teknikler ve kullandıkları ölçme değerlendirme yöntemleri açısından performanslarının yeterli olduğu sonucuna varılmıştır.Okuma ve yazma becerilerinin öğretiminde öğretmen niteliklerine ilişkin gözlem bulgularında öğretmen niteliklerinin ortalama puanının kısmen aralığında olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Öğrencilerin okuma, yazma ve okuduğunu anlama becerileri yeterli düzeydedir.Öğretmenlerin programın uygulanmasında; kazanımlar, içerik, ses temelli cümle yöntemi, bitişik eğik yazı öğretimi, veliler, değerlendirme yöntemleri, eğitim denetçileri ve okul idarecileri ile ilgili güçlüklerle karşılaştıkları sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
The aim of the study was to investigate the curriculum of initial reading and writing according to the convenience- contingency model of Stake.Using the maximum sampling method, the research was carried out in 2010-2011 school year on the teachers of first year students from five different schools and an equal number of fifty first year students selected randomly from the classes of the teachers, with different socio-economic levels. The teachers interviewed consisted of fifteen teachers of first year students selected randomly from a county of the city Bolu.In the study, such scales were developed as the scale for determining the capacity of reading-writing, scales for the faculty of reading-writing in first- term and second- term, test for assessing the comprehension of reading-writing in first- term and second-term, teachers? observation forms, open-ended survey scales for determining teachers `views. The research was based on both quantitive and qualitatitive data. The data was analysed by using statistical methods such as percentage values, frequency, standard deviation and arithmetic mean. In the analysis of the qualitative data, content analysis method was employed.Initial reading and writing curriculum was evaluated within the scope of input, process and output. Students? capacity of reading and writing was evaluated in the input; teachers `performances in providing the first reading-writing acquisition and their performances according to the teaching standards of first reading-writing in the process. Students? success and the teachers `views about the challenges in the curriculum were assessed in the output.The results obtained from the study can be summarized as follows;The conclusion was that the skills of the students were enough to hold the pen properly, to write and read their names, to show the reading direction of the text, to comprehend that the text is an expression of thought, to hold the book in the right direction, and to have the capacity of reading-writing. In the capacity of reading and writing it was seen that the skills of the students were inadequate in terms of reading and writing the one, two and three-syllable words.When the results of yearlong observations were examined, the performance of the teachers was found to be adequate in terms of time allocated to teaching, materials used, methods and techniques chosen and the procedures used in assessment and evaluation.Reading, writing and comprehension skills of the students were found to be adequate.It's concluded that the teachers has been confronted with the difficulties about acquirements , content , phonics based sentence method, teaching cursive script, parents, evaluation methods, training inspectors, school administrators during the application of the curriculum.