Doğrudan davranışsal danışmanlığın birlikte eğitim ortamına yerleştirilmiş yetersizliği olan öğrencilerin problem davranışlarını azaltmadaki etkililiği
The effectiveness of the direct behavioral consultation on the problem behaviors of the handicapped students who were placed into regular school settings
Yazar: ERSİN UFUK TİMUÇİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZYÜREK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Bölümü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı; birlikte eğitim ortamına yerleştirilmiş yetersizliği olan öğrencilerin problem davranışlarını azaltmak için sınıf öğretmenlerine yapılan doğrudan davranışsal danışmanlığın (DDD); öğretmenlerin betimlemeden ve betimleyerek ödüllendirme davranışlarını artırmaya ve öğrencilerin problem davranışlarını azaltmaya ve öğretmenlerin artırılan ödüllendirme davranışları ile öğrencilerin azaltılan davranışlarının sürmesine, genellenmesine ve kullanılışlılığına olan etkisini belirlemektir.Araştırmanın amaçlarını gerçekleştirebilmek için tek denekli deneysel desenlerden denekler arası çoklu yoklama desenine yer verilmiştir.Araştırmanın deneklerini Ankara İli'nde ilköğretim okulunda birlikte eğitim ortamında bulunan biri öğrenme güçlüğü, ikisi dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı almış olan iki ilköğretim dördüncü sınıf ve bir ilköğretim üçüncü sınıf öğrencisi olmak üzere üç öğrenci ve onların sınıf öğretmenleri oluşturmuştur.Araştırma verilerinin toplanabilmesi için, öğretmen görüşme formu, pekiştireç belirleme formu, motivasyon ölçümleme formu, sosyal geçerlilik belirleme formu, anekdot kayıt formu, Türkçe dersi kontrol listesi, kısmi aralık kayıt formu geliştirilmiş ve kullanılmıştır. Araştırmada, öğretmenlerin betimlemeden ve betimleyerek ödüllendirme davranışlarının artırılması ve öğrencilerin ders dışı etkinlikte bulunma davranışlarının azaltılması amacıyla, araştırmacı tarafından öğretmen ipucu kâğıdı hazırlanmıştır. Hazırlanan öğretmen ipucu kâğıtlarının uygulanmasından sonra, araştırmacı tarafından öğretmenlere ipucu kâğıtlarının uygulanmasına yönelik olarak dönüt verilmiştir.Araştırmada elde edilen verilerin analizinde, grafiksel analiz kullanılmıştır.Araştırmada elde edilen bulgular şu şekildedir;? Birlikte eğitim ortamına yerleştirilmiş yetersizliği olan öğrencilerin ders dışı etkinlikte bulunma davranışlarını azaltmak için sınıf öğretmenlerine yapılan DDD, her üç öğretmenin de betimlemeden ve betimleyerek ödüllendirme davranışlarını artırmalarında etkilidir.? Birlikte eğitim ortamına yerleştirilmiş yetersizliği olan öğrencilerin ders dışı etkinlikte bulunma davranışlarını azaltmak için sınıf öğretmenlerine yapılan DDD, öğretmenlerin artan betimlemeden ve betimleyerek ödüllendirme davranışlarını, sağaltımdan 14, 16 ve 18 gün sonra azalarak sürdürmelerinde etkilidir.? Birlikte eğitim ortamına yerleştirilmiş yetersizliği olan öğrencilerin ders dışı etkinlikte bulunma davranışlarını azaltmak için üç sınıf öğretmenine yapılan DDD'ğın, öğretmenlerin Türkçe dersinde artmış olan betimlemeden ve betimleyerek ödüllendirme davranışlarının, birinci öğretmenin hem betimlemeden hem de betimleyerek ödüllendirme, ikinci öğretmenin yalnızca betimleyerek ödüllendirme davranışının Matematik dersine genellemesinde etkili olduğu; ancak üçüncü öğretmenin ne betimlemeden ne de betimleyerek ödüllendirme davranışlarının genellenmesinde etkili olmadığı izlenimi edinilmiştir.? Birlikte eğitim ortamına yerleştirilmiş yetersizliği olan öğrencilerin ders dışı etkinlikte bulunma davranışlarını azaltmak için sınıf öğretmenlerine yapılan DDD, her üç öğrencinin de ders dışı etkinlikte bulunma davranışlarının azalmasında etkilidir.? Birlikte eğitim ortamına yerleştirilmiş yetersizliği olan öğrencilerin ders dışı etkinlikte bulunma davranışlarını azaltmak için sınıf öğretmenlerine yapılan DDD, öğrencilerin azalan ders dışı etkinlikte bulunma davranışlarını, sağaltımdan 14, 16 ve 18 gün sonra da sürdürmelerinde etkilidir.? Birlikte eğitim ortamına yerleştirilmiş yetersizliği olan öğrencilerin ders dışı etkinlikte bulunma davranışlarını azaltmak için sınıf öğretmenlerine Türkçe dersinde yapılan DDD'lığın, öğrencilerin azalan ders dışı etkinlikte bulunma davranışlarının Matematik dersine genellenmesinde etkili olduğu izlenimi edinilmiştir.? Araştırmaya katılan öğretmenlerin tamamı, ipucu kâğıdı ve dönüt verilerek yapılan DDD'lığın kullanılışlılığı hakkında olumlu görüş bildirmişlerdir.

Abstract:
The main purpose of this research is to determine the effectiveness of the Direct Behavioral Consultation (DBC), provided for the teachers in order to reduce the problem behaviours of handicapped students placed into regular school settings, on the enhancement of the teachers? labelled and unlabelled praising behaviours and on the reduction of the students problem behaviours and on the maintainance, generalization and usefulness of the teachers? increased praising behaviours and the students? reduced problem behaviours.The design of this study is multiple probe design across subjects, a variation of the multiple baseline design.The subjects of this study are three mainstreamed elemantary school students one whom has learning disability and two of whom have attention deficit hyperactivity disorder and their teachers, in Ankara province.In order to collect data, throughout this research teacher interview form, reinforcement determination form, motivation evaluation scale, social validity form, anecdote records form, Turkish course checklist and target behavior record form were developed and used. In the research, the teachers were supplied with teacher tip sheets by the researcher/consultant in order to increase teachers? labelled and unabelled praising behaviours and to reduce students? unattending behaviours. After implementing these teacher tip sheets , the teachers were given feedback on their implementing the teacher tip sheets.The graphical analysis methods are used to analyse the data obtained through the research.The findings are as follows.? The DBC which was provided with the teachers so as to reduce unattending behaviours of the handicapped students placed into a regular school setting is effective in increasing all three teachers? labelled and unlabelled praising behaviours.? The DBC which was provided with the teachers so as to reduce unattending behaviours of the handicapped students placed into a regular school setting is effective for the maintaining on the teachers? incraeased labelled and unlabelled praising behaviours in a decreasing trend after 14,16 and 18 days.? The three class teachers were provided with DBC so as to reduce unattending behaviours of the handicaped students placed into a regular school setting. Teachers labelled and unlabelled praising behaviours improved in Turkish course. The consulation provided had a positive effect on the labelled and unlabelled praising behaviours of the first teacher, while it affected only the labelled praising behaviour of the second teacher visible in the generalisation over Mathematics course. However, it had no effect on the generalisation of the labelled and unlabelled praising behaviour of the third teacher.? The DBC which was provided with the teachers so as to reduce unattending behaviours of the handicapped students placed into a regular school setting is effective in reducing unattending behaviours of all three students.? The DBC which was provided with the teachers so as to reduce unattending behaviours of the handicapped students placed into a regular school setting is effective in maintaining the reduced unattending behaviours of the students even after 14,16 and 18 days.? The class teachers were provided with DBC in the Turkish course so as to reduce unattending behaviours of the handicaped students placed into a regular school setting was observed to be effective in the generalisation of the students decreased unattending behaviours over the Mathematics course.? All the teachers who participated in the research stated positive comments on the usefulness of the DBC, in which teacher tip sheets and feedback were provided.