Hemşirelik hizmetleri denetim sisteminin yönetici ve çalışan açısından değerlendirilmesi: Niteliksel bir çalışma
Evaluation of nursing services audit in terms of manager and the employee, A qualitative study
Yazar: EBRU ÖZEN BEKAR
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ BAYKAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Denetim = Control ; Denetim sistemleri = Control systems ; Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Yönetici hemşireler = Nurse administrators ; Üst düzey yönetici = High level managers ; İş denetimi = Labour control

Özet:
Denetim, yönetim sürecinin beş temel fonksiyonundan sonuncusu olup yeni stratejilerin ve politikaların oluşturulmasında, kararların alınmasında ve yönetim felsefesinin oluşturulmasında önemli rol oynamaktadır. Bu çalışma, hastanelerin hemşirelik hizmetleri denetim sisteminin nasıl kurgulandığı, yöneticilerin denetim işlevlerini nasıl gerçekleştirdikleri, denetimin amaçlarının neler olduğu, yöneticilerin denetim sonuçlarını nasıl kullandıkları ve denetim sürecinden hemşirelerin nasıl etkilendiğinin belirlenmesi amacıyla fenomenolojik desende niteliksel yöntemle tanımlayıcı tipte gerçekleştirilmiştir.
 Araştırmanın evrenini devlet üniversitesine bağlı bir araştırma ve uygulama hastanesi, Sağlık Bakanlığı'na bağlı bir devlet hastanesi ve bir özel hastanede çalışan yönetici ve klinik hemşireleri oluşturmuştur. Örneklem oluşturulurken çalışmaya taraf olabilecek bireylerin çeşitliliğini maksimum derecede yansıtma olasılığını sağladığı için maksimum çeşitlilik örnekleme yönteminin kullanılması uygun görülmüş ve örneklemde, her kurumdan yaklaşık 10 yönetici ve 10 klinik hemşiresi olmak üzere toplam 60 hemşireyle görüşme yapılmıştır. Araştırma verilerini elde etmek için literatür taranarak oluşturulan yarı yapılandırılmış derinlemesine bireysel görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmenin tematik analizi sonucunda denetim sisteminin işleyişi ayrıca yönetici bakış açısı ve hemşire bakış açısı ayrı başlıklarda ele alınarak denetim sisteminin amacı, denetim sisteminin yararları, denetim sürecinde yaşanan sorunlar, denetim sürecinden etkileme durumu olmak üzere dokuz tema oluşturulmuştur. Görüşme verileri,  bu temalar ve alt temalar kapsamında kurumlar, yönetici ve çalışanlar açısından farklılıkları ortaya koyacak şekilde değerlendirilmiştir. 
Sonuç olarak; kurumlar arasında denetim sürecinin işleyişi açısından farklılıklar olduğu, denetim sistemlerinin klasik denetim anlayışında kaldığı üniversite ve devlet hastanesinde denetim sürecinde çalışanların güdülenmesi, kişiler arası ilişkilerin güçlendirilmesi gibi olumlu etkilerin yaratılmasın da yetersiz kalındığı, hem yönetici hem de hemşirelerin sorunlar yaşadığı görülmüştür.

Abstract:
Audit is the last one among five basic functions of management process, and has a significant role in establishing policies, making decisions and establishing management philosophy. This was a descriptive study with a phenomenological pattern which was performed by a qualitative method to determine how nursing services audit system is constructed in hospitals, how the managers execute auditing functions, what are the goals of auditing, how the managers use the results of auditing and how the nurses are affected from auditing process. 
The universe of the study was composed of managers and nurses who were working in a research and application hospital affiliated with a public university, a state hospital of Ministry of Health and a private hospital. Maximum variation sampling method was approved to be used while creating the sample since it provides the opportunity to reflect heterogeneity at a maximum level; and a total of 60 nurses including 10 managers and 10 clinical nurses from each institution were interviewed.  In order to obtain study data, a semi-structured, in-depth individual interview form which was prepared by scanning literature was used. By addressing the operation of audit system under the headings of manager perspective and nurse perspective, nine main themes were generated including the goal of audit system, benefits of audit system, problems experienced during auditing and the status of affecting from auditing process at the end of thematic analysis of the interview. Interview data were evaluated as introducing the differences for institutions, managers and employees within the context of these themes and sub-themes. 
In conclusion, it was found that there were differences between the institutions for the organization of auditing process, that it was still ineffective to create positive effects as motivating employees during auditing and enpowering interpersonal relationships in public hospitals which still have classical management approach and that both managers and nurses experienced problems.