Doğum sonu dönemde depresyon görülme durumu ve depresyon gelişmesini etkileyen risk faktörleri
Postpartum depression after delivery and risk factors affecting depression.
Yazar: DEMET AKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. FÜSUN TERZİOĞLU ; PROF. DR. KAFİYE EROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
. Bu çalışma, doğum sonu dönemde depresyon riski taşıyan kadınlarda depresyon görülme durumu ve depresyon gelişmesini etkileyen risk faktörlerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma, 20.11.2007 ve 30.01.2008 tarihleri arasında Ankara ili Büyükşehir Belediye sınırları içinde Sağlık Bakanlığına bağlı, Zekai Tahir Burak (ZTB) Kadın Sağlığı Araştırma ve Eğitim Hastanesi yürütülmüştür. ZTB Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2006 yılı İstatistik Bölümü kayıtlarına göre, bir yılda gerçekleşen doğum sayısı 20.000 olarak belirlenmiştir. Örneklem kapsamına bu hastanede doğum yapan toplam 330 kadın alınmış ve doğum sonrası (D.S.) 1. gün, D.S. 2. ve 6. haftalarda kadınlarla toplam üç defa görüşme yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama formu ve Edinburg Doğum Sonu Depresyon Ölçeği (EDDÖ) kullanılmıştır. Veri toplama araçları araştırmacı tarafından D.S. 1. gün yüz yüze görüşme yöntemi, D.S. 2. ve 6. hafta ise telefonla görüşme yöntemi kullanılarak doldurulmuştur. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde, Yüzdelik hesaplaması, İki Ortalama Arasındaki Farkın Önemlilik Testi, Cochran Q Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılmıştır. Araştırma kapsamına alınan kadınların %70,0'ının 20-30 yaş ve yaş ortalamalarının 20 yaş (17-42 yaş) arasında olduğu, %62,7'sinin ilköğretim mezunu olduğu, %83,9'unun sağlık güvencesinin olduğu, yarıdan fazlasının da gelir düzeylerini ?orta? düzeyde (%65,2) olarak ifade ettikleri belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, kadınların D.S. 1. gün %83,3'ünde EDDÖ puanının 12 puan ve altı, %16,7'sinde 13 puan ve üzerinde olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan kadınların %80,6'sının, D.S. 2. ve D.S. 6. haftada EDDÖ puanının 12 puan ve altında, % 19,4'nünde 13 puan ve üzerinde olduğu ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir (p<0,017). Araştırma kapsamına alınan kadınların öğrenim durumu, çalışma durumu, sağlık güvencesine sahip olma durumu, gelir düzeyini algılama durumu, evlilik yaşı ve süresi, gebelik ve yaşayan çocuk sayısı, gebeliği isteme durumu, gebelikte ruhsal sorun yaşama, gebelik kararını verme durumları, önceki doğumlarında ve şimdiki doğumunda depresyon yaşadığını ifade etme durumu, ailesinde depresyon öyküsünün olması, bebek bakımında güçlük yaşama, doğum sonu yaşadıklarını ifade ettikleri sorunların olması (huzursuzluk, yalnızlık, sinirlilik gibi), bebeğe bakamama düşüncesinin olması, eş ile iletişim durumu, eşin fiziksel ve ruhsal açıdan destek olma durumuna göre EDDÖ puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, annenin doğum sonu dönemde özellikle 2-8. haftalarda sağlık kuruluşlarına bebek izlemi, bebeğin aşıları ve kendileri için geldiği zamanlarda yada ebe/hemşirelerin ev ziyaretlerinde depresyon riski taşıma açısından kadınların değerlendirilmesi ve hemşirelerin danışmanlık rolünün geliştirilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This research is carried out as a descriptive study to determine depression after delivery among women having depression risks and risk factors affecting depression. Research is performedZekai Tahir Burak Women Health Research and Training Hospital in Municipality of Ankara Province between the dates of 20.11.2007 and 30.01.2008. Sampling was composed of 330 women and on postpartum day 1, day 2 and at 6th week totally three interviews were carried out. As a tool for collecting data, Data collecting form developed by researcher and Edinburg Postnatal Depression Scale (EPDS) were used. Data collecting forms were filled via face to face interviews and phone calls. Percentage calculation, importance test of difference between two means, Cochran Q Test, one way variant analysis (ANOVA) were used in statistically evaluation of data. According to findings, on postpartum day1, EPDS point was 12 points and smaller in % 83,3 women joined to study and 13 points or over in %16,7 of women. Post partum day 2 and 6th week, it was determined the EPDS point was 12 and smaller in 80, 6 percentage of women joined to study. In 19, 4 percentage of women EPDS point was found as 13 and over. It was determined that difference was statistically meaningful (p<0,017). It was determined that according to education level, working situation, having any health insurance, perceiving income level, marriage age and period, number of pregnancy and living child, situation of willing pregnancy, psychological problems during pregnancy, making decision of pregnancy, expressing depression story in the previous and current delivery, having familial depression case, having difficulties at baby care, post partum psychological problems ( uneasiness, loneliness, anger), having thoughts about not being able to care baby, communication with partner, physically and psychologically support of partner, difference between mean EPDS points was statistically significant among women joined in the research (p<0,05). Due to the results of research, recommendations were presented for evaluating mother in post partum term particularly at 2-8 weeks to be performed by midwife/nurses in terms of having risks for depression when they come to health institutions for monitorisation of baby, vaccination of baby or for themselves and developing consultation role of nurses were made as well.