Prematüre
düşük doğum ağırlığı olan çocuğa sahip anneler ile normal gelişim gösteren çocuğa sahip annelerin çocuklarıyla olan etkileşimlerinin karşılaştırılmalı olarak incelenmesi / Investigating the interactions of mothers with their premature /low-birth-weight  and full-term children comperatively
Yazar: MERAL ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM DİKEN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Anneler = Mothers ; Anneler = Mothers ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bilişsel gelişim = Cognitive development ; Doğum = Delivery ; Doğum ağırlığı = Birth weight ; Etkileşim = Interaction ; Çocuk gelişimi = Child development ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Bu araştırmanın amacı gelişimsel gerilik riski altındaki prematüre / düşük doğum ağırlığı (DDA) olan çocuklar ve annelerinin normal gelişim gösteren çocuklar ve anneleri arasındaki (1) etkileşim davranışlarını betimlemek, (2) anne etkileşim davranışlarının kendi içindeki ilişkilerini ve çocukların etkileşim davranışlarını anlamlı bir şekilde etkileyen anne davranışlarının neler olduğunu, (3) prematüre / düşük doğum ağırlığı ile doğan çocuk-anne çiftlerinin etkileşimsel davranışlarının  normal gelişim gösteren çocuk-anne çiftlerininkinden farklılık gösterip göstermediğini ortaya çıkartmaktır. Araştırma Tekirdağ ili sınırları içindeki  yaşları 10-29 ay arasındaki 10 prematüre / DDA ile doğan anne-çocuk çifti ve 10 normal gelişim gösteren anne-çocuk çifti  ile gerçekleştirilmiştir. Ailelerden randevu alındıktan sonra evlerine gidilmiş ve veri toplama amacıyla demografik bilgi formu kullanılarak annelerden çocuk ve anne hakkında bilgi toplanmış ve anne-çocuk çiftlerinin serbest oyun etkileşimi video kaydına alınmıştır. Ziyaret edilen her evde çocukların gelişim ve ilgilerine uygun olabilecek oyuncak ve materyaller standart olarak kayıt öncesinde hazırlanmıştır. Araştırmacı 20 dakika boyunca müdahale etmeksizin yapmış olduğu kaydın ilk 5 ve son 5 dakikasını değerlendirmeye almamış, arada kalan 10 dakika  Ebeveyn Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği- Türkçe Versiyonu (EDDÖ-TV) ve Çocuk Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği- Türkçe Versiyonu (ÇDDÖ-TV) ölçekleri kullanılarak araştırmacı ve ikinci bir kodlayıcı tarafından çözümlenmiştir. Kodlayıcılar arasındaki güvenirlik oranı % 90 olarak bulunmuştur. Elde edilen veriler  SPSS paket programı 21. versiyonundan yararlanılarak  analiz edilmiştir. Anne etkileşim davranışlarının kendi içindeki ilişkilerini ve çocukların etkileşim davranışlarını etkileyen anne davranışlarının neler olduğunu ortaya koymak için parametrik olmayan korelasyon analizi seçeneklerinden Kendall's tauTesti kullanılmıştır. Her iki gruptaki çocuk-anne çiftlerinin etkileşimsel davranışlarının  farklılık gösterip göstermediğini bulmak için Bağımsız Örneklemler Mann Whitney U Testi'nden yararlanılmıştır. Bunun yanı sıra, anne- çocuk etkileşim davranışlarını betimlemek için de frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma hesapları yapılmıştır. Bu araştırmadan elde edilen istatistiksel analizler sonucunda  anne-çocuk çiftlerinin etkileşimsel davranışları betimlenmiş; annelerin kendi içindeki  etkileşim davranışları ve çocuk davranışları üzerinde anlamlı ilişkileri olan anne etkileşim davranışları açıklanmış; prematüre/düşük doğum ağırlığı ile doğmuş olan çocuk ve anne çiftleri ile normal gelişim gösteren çocuk-anne çiftlerinin etkileşim davranışlarında farklılık olmadığı sonucuna varılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Anne - çocuk etkileşimi, düşük doğum ağırlığı ile doğan çocuklar, prematüre

Abstract:
The aim of this study is to present comparatively the interaction of mother-child dyads in premature / low -birth -weight children who are developmentally at risk and full-term dyads with normal development. This study presents (1) the description of mother-child interaction behaviors, (2) the relations within mothers' own interaction behaviors  and the interactional behaviors of mothers which have  significant influences on children's interaction style, (3) and an enquiry on the presence of differences in interactions between two groups of mother-child dyads. This study was conducted in Tekirdağ with the involvement of 10 mother-child dyads who are full-term with normal development and 10 mother-child dyads being premature or with low-birth-weight, who  are 10-29 months old. Following the  arrangement of an appointment with the families, the researcher visited their residences in order to collect data by means of a demographic information form and video recording of the free play session. Toys and materials, appropriate for the development and the interests of the children were set  in the same way in every residence before recording. The researcher ignored the first 5 and last 5 minutes of the recordings  which took for 20 minutes without interruption. Then, the recordings were analyzed by the researcher and an expert via Turkish versions of the Maternal Behavior Rating Scale and the Child Behavior Rating Scale .The rate of inter-observer reliability was found to be 90 %. Attained data were analyzed through Kendall's tau Test and  Mann-Whitney U Test along with the calculation of frequency, percentage and standard deviation. According to the findings attained in this  research, description of mother-child  dyads' interaction behaviors; the judgements of mothers' own interaction behaviors on its own merit and the interaction behaviors of children which are significantly  influenced by mother interaction style  were stated. It was concluded that there is no significant  differences  in interaction behaviors of mother-child dyads in both groups.
Key words: children born with low-birth-weight, mother-child interaction, premature