256-kesitli çift tüplü BT cihazı ile yapılan koroner anjiyografinin konvansiyonel koroner anjiyografi ile karşılaştırılması
The comparison of 256-slice dual source CT coronary angiography with conventional coronary angiography
Yazar: MAHMUT ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KOPLAY
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Anjiyografi-dijital subtraksiyon = Angiography-digital subtraction ; Elektrokardiyografi = Electrocardiography ; Koroner anjiyografi = Coronary angiography ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Tomografi = Tomography

Özet:
Tüm dünyada koroner arter hastalığı en önemli morbidite ve mortalite nedenidir. Konvansiyonel koroner anjiografi yüksek uzaysal ve temporal çözünürlüğüne nedeniyle KAH tanısında altın standart yöntemdir. Kardiyak BT teknolojisindeki gelişmelerin sonucu çift tüplü BT teknolojisi ile birlikte yüksek temporal çözünürlükte tek kalp atım süresinde kalbin tamamının taranması mümkün hale gelmiştir. Görüntülemede BT kullanımı giderek artarken ilişkili yüksek radyasyon dozu da akılda tutulmalıdr. Çift tüplü BT ile prospektif EKG tetiklemeli "flash" tekniği kullanılarak yüksek tanısal kalitede görüntüleme yapılırken radyasyon maruziyeti de minimuma inmiştir. Retrospektif EKG tetiklemeli 'spiral'tekniği ise obez ,düzensiz ritimli veya yüksek kalp hızlarına sahip görüntülenmesi zor hastalarda yüksek tanısal kalitede görüntüleme imkanı sunmuştur. Çalışmamızda çift tüplü 256-kesitli BT ile yüksek pitch değerlerinde prospektif veya retrospektif EKG-tetiklemeli yöntem kullanılarak elde edilen kardiyak BT görüntülerinin görüntü kalitesini, kalp hızı ile görüntü kalitesi arasındaki ilişkiyi, hastaların almış olduğu radyasyon dozlarını ve kardiyak BT'de orta-ileri darlık saptanarak konvansiyonel anjiyografi uygulanmış hastalarda karşılaştırmalı sonuçlarını sunmayı amaçladık.
128X2 dedektörlü çift-tüplü BT cihazı (Definition Flash', Siemens Healthcare Forchheim, Germany) kullanılarak kardiyak BT görüntülemesi yapılan hastalar retrospektif olarak taranarak "flash " veya 'spiral' tekniğinin kullanıldığı 110 hasta (61 E, 49 K; ortalama BMI: 29,19 kg/m²) çalışmaya dahil edildi. Hastalar çekim sırasındaki kalp hızlarına (<60,60-75,>75 atım/dk) ve BMI'lerine göre üç gruba ayrılarak kalp hızları ve BMI'leri ile görüntü kalitesi arasındaki ilişkiler değerlendirildi. Koroner arter segmentlerinin görüntü kalitesi  aynı radyolog tarafından 4 puanlı skala (1=artefaktsız-4=değerlendirilemez) ile değerlendirildi. Hastaların aldıkları dozlar ile BMI ve cinsiyet arasındaki ilişkiler karşılaştırıldı. Orta-ileri (> %50 darlık) darlık saptanarak konvansiyonel anjiyografi uygulanmış olan  hastanın sonuçları kardiyak BT sonuçları ile karşılaştırıldı.
Değerlendirilen 110 hastanın  %77'sinde sağ, %10'unda sol ve %13'ünde kodominant sistem mevcut iken %30'unda Rİ dalı bulunmaktaydı. Toplam 1760 segment aynı radyolog(M.K.) tarafından görüntü kalitesi açısından değerlendirilmiş olup 1444 segmente 1, 248 segmente 2, 53 segmente 3 ve 15 segmente ise 4 puan verildi. 4 puan alan segmentler  çoğunlukla RCA ve dalları ile diğer koroner arterlerin distal dalları idi.
Kalp hızı ile görüntü kalitesi arasındaki ilişkiye bakıldığında kalp hızı <60 atım/dk olan grup ile >75 olan grup arasında anlamlı farklılık bulunurken <60 ve 60-75 atım/dk olan gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır.
Kardiyak BT için ortalama etkin doz 'flash' tekniğinde 1,11 mSv iken 'spiral' tekniğinde 8,23 mSv olarak hesaplanmıştır.Hastaların BMI'ları ile etkin dozları orta derecede korelasyon göstermekteydi.Etkin doz ile cinsiyetler arasındaki ilişki değerlendirildiğinde sadece flash tekniğinde anlamlı farklılık saptandı.
Kardiyak BT sonrası iki hafta içerisinde konvansiyonel anjiografi uygulanan 23 hastanın tetkikleri karşılaştırıldığında kardiyak BT'nin sensitivitesi %100, spesifisitesi %90 ,pozitif prediktif değer %92,8 bulunurken özellikle negatif prediktif değer %100 olarak saptanmıştır.
SONUÇ
Obez olmayan, kalp hızı düşük olan seçilmiş hasta grubunda yüksek pitch değerli prospektif EKG tetiklemeli kardiyak BT yüksek negatif tahmin değeri ile koroner arter hastalığını dışlamada <1 mSv'e varan düşük dozlarla yüksek kaliteli görüntüler sağlamaktadır. Aritmik veya obez hastalarda uygulanan retrospektif EKG tetiklemeli yöntem etkin doz miktarını arttırsada görüntülenmesi zor olan bu hasta grubu için yüksek tanısal kalitede görüntülere imkan tanımaktadır.

Abstract:
Coronary heart disease is the most important morbidity and mortality reason around the world. Because of high spatial and temporal resolution, conventional coronary angiography is the golden standard method in CHD diagnosis. As a result of developments in cardiac CT technology, it became possible to scan whole heart with double tube CT technology in high temporal resolution in only 1 heartbeat duration. While the usage of CT increases in imaging activities, the high radiation dose accompanying should also be considered. The radiation exposure has been minimized while high-quality diagnosis imaging by using prospective ECG-triggered "flash" method with double tube CT. the retrospective ECG-triggered "spiral" method has provided high-quality diagnosis imaging opportunity for obese patients with irregular or high heartbeat speeds where the imaging is very hard. In our study, we aimed to determine the visual qualities of cardiac CT images obtained by using high pitch-value prospective or retrospective ECG-triggered method via 256-detector CT, to determine the relationship between heart rate and image quality, to reveal the radiation doses patients have faced with, and to report the comparative results of patients who have undergone conventional angiography after being diagnosed with mild-severe stenosis in cardiac CT.
By retrospectively imaging via "flash" or "spiral" method through cardiac CT imaging with 128X2-detector double-tube CT device (Definition Flash', Siemens Healthcare Forchheim, Germany), 110 patients (61 M, 49 F; mean BMI: 29.19 kg/m²) were involved in study. By grouping the patients into 3 groups according to their heart rates (<60.60-75>75 beat/min) and BMI values, the relationship between their BMI values and heart rates have been evaluated. The visual qualities of coronary artery segments have been assessed by same radiologist according to 4-point scale (1=no artifact, 4=not assessable). The relationship of the doses patients took with BMI and gender has been evaluated. The results of patients undergone conventional angiography after being diagnosed with mild-severe (> 50%) stenosis have been compared with cardiac CT results.
Of 110 patients evaluated, there are right (77%), left (10%) and co-dominant (13%) systems, and there also is RI (?) in 30% of those patients. Totally 1760 segments have been assessed by same radiologist (M.K.) from the aspect of visual quality; 1444 segments are given 1 point, 248 segments are given 2 points, 53 segments are given 3 points, and 15 segments are given 4 points. The segments given 4 points are generally the RCA and its branches, and distal branches of other coronary arteries.
Considering the relationship between heart rate and image quality, it has been determined that there is a significant difference between <60 beat/min group and >75 beat/min group, while no significant difference can be determined between <60 and 60-75 beat/min groups.
While mean effective dose for cardiac CT in "flash" technique is 1.11 mSv, that in "spiral" technique was calculated to be 8.23 mSv. The BMI values of patients and the effective doses showed mild-level correlation.Considering the relationship between effective dose and genders, it has been determined that there is a significant difference only in "flash" technique.
When comparing the examinations of 23 patients applied conventional angiography within 2 weeks after cardiac CT, it has been determined that the sensitivity of CT is 100%, its specificity is 90%, and positive predictive value is 92.8%, while the negative predictive value was calculated to be 100%.
RESULTS
In chosen non-obese patient group with low heart rates, high-quality images can be obtained with low doses up to <1 mSv in coroner artery exclusion with high pitch value prospective ECG-triggered cardiac CT high negative predictive value. Although retrospective ECG-triggered method applied in arrhythmic or obese patients increases the effective dose level, it can provide high diagnostic-valued images in those hard-to-image patient groups.