Galleria mellonella (Lepidoptera: Pyralidae) yağ dokusunda programlanmış hücre ölümüne juvenil hormon analogu fenoksikarb'ın etkisinin araştırılması
Investigation of juvenile hormone analogue, fenoxycarb,  effect on programmed cell death of fat body in Galleria mellonella (Lepidoptera: Pyralidae)
Yazar: ESEN POYRAZ TINARTAŞ
Danışman: PROF. DR. KAMİL KOÇ ; DOÇ. DR. NESRİN EBRU GÖNCÜ
Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Zooloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Biyoloji = Biology ; Fizyoloji = Physiology
Dizin: Apoptozis = Apoptosis

Özet:
Böceklerde yağ doku; protein, karbonhidrat ve lipidlerin sentezlendiği, depolandığı, metabolize edildiği, detoksifikasyon süreçlerinin gerçekleştiği özel bir dokudur. Omurgalılarda bulunan karaciğer ve yağ dokusunun görevlerini tek başına üstlenen yağ dokunun fonksiyonları endokrin sistem tarafından düzenlenir.  Metamorfoz sırasında büyük bir değişim süreci içine girer ve "yeniden şekillenme" geçirir. Larval yağ doku hücreleri programlanmış hücre ölümüyle uzaklaştırılırken, ergin yaşamına uyum sağlayacak yeni yağ hücreleri kök hücrelerden çoğalır ve gelişir. 
Bu çalışmada, öncelikli olarak, Galleria mellonella yağ dokusunda larval-pupal metamorfoz sırasında meydana gelen yeniden şekillenme sürecinde gerçekleşen programlanmış hücre ölümünün temel özellikleri analiz edilmiştir. İkinci olarak yağ dokunun yeniden şekillenme sürecinde, juvenil hormonun üstlendiği rol, bir juvenil hormon analogu olan fenoksikarb uygulaması yapılarak aydınlatılmaya çalışılmıştır.
Larval yağ doku hücrelerinin dejenerasyonu sürecinde apoptozisin spesifik belirteçleri morfolojik gözlemler, TUNEL metodu ve spektrofotometrik olarak kaspaz 3 enzim aktivitesinin ölçümü ile araştırılmıştır. Otofaji sürecinin analizi için ise transmisyon elektron mikroskobu incelemeleri ve spektrofotometrik olarak asit fosfataz aktivitesinin ölçümü gerçekleştirilmiştir. Yağ dokuda yeniden şekillenme süreci ile steroid hormon ekdizon arasındaki bağlantının analizi için ise ekdizonun reseptör formlarından EcR B1 proteini western blot ile belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar   larval yağ doku hücrelerinin dejenerasyon sürecinin büyük ölçüde otofajik hücre ölümü ile gerçekleştiğine işaret etmektedir.  Fenoksikarb uygulaması, son instar larvalarının ekstra larval deri değişimi geçirmelerine neden olmuştur. 5 µg fenoksikarb uygulama grubunda, larval yağ doku hücrelerinin programlanmış hücre ölümü ile ortadan kaldırılmasının engellendiği, dolayısıyla yağ dokunda yeniden şekillenme sürecinin gerçekleşmediği belirlenmiştir. Bu sonuç juvenil hormonun yağ doku yeniden şekillenme sürecindeki inhibe edici etkisini ortaya koymuştur.  Kontrol grubu ve 5 µg fenoksikarb uygulama grubu larva ve pupalarında metamorfoz süresince, western blot ile elde edilen sonuçlar ekdizonun EcR-B1 izoformu aracılığı ile larval yağ doku hücrelerinde gerçekleşen otofajik hücre ölümünde rol oynadığını göstermektedir.

Abstract:
Insect fat body is a special tissue that proteins, carbohydrates and lipids are synthesized, stored, metabolized, detoxification processes are carried out. Functions of the fat body that undertakes the tasks of the liver and fat tissue in the vertebra alone, are regulated by the endocrine system. During metamorphosis, it enters a major change process and "remodeling". While larval fat body cells are being removed by programmed cell death, new fat body cells that adapt to adult life multiply and develop from stem cells.
In this study, primarily, key features of programmed cell death during the remodeling process during the larval-pupal metamorphosis of Galleria mellonella fat body were analyzed. Secondly, during the fat body remodeling process, the role of juvenile hormone was tried to be elucidated by applying a juvenile hormone analogue, fenoxycarb.
Specific markers of apoptosis during degeneration of larval fat body cells were investigated by morphological observations, TUNEL method and measurement of caspase 3 enzyme activity spectrophotometrically. Transmission electron microscopy studies and spectrophotometric measurement of acid phosphatase activity were performed for the analysis of autophagic cell death. EcR B1 protein, an ecdysone receptor isoform, was determined by western blot for analysis of the link between fat body tissue remodeling process and steroid hormone ecdysone. The results indicate that the degeneration process of larval fat body cells is largely accomplished by autophagic cell death. Fenoxycarb application caused extra larval molting in the last instar larvae. It was determined that in the 5 μg fenoxycarb application group, removal of the larval fat body cells by programmed cell death was prevented, and thus the remodeling process in the fat body was not performed. This result revealed the inhibitory effect of juvenile hormone on fat body remodeling. During the metamorphosis of the control group and the 5 μg fenoxycarb-treated group larvae and pupae, the high presence of ecdysone receptor B1 by western blotting demonstrates that it plays a role in the autophagic cell death in larval fat body cells through the EcR-B1 isoform of ecdysone.