Örtük programın öğretmen yetiştirme sürecinde öğretmen kimliğine etkisi
The impact of hidden curriculum on teacher identity in the pre-service teacher education
Yazar: CANAN KÖSE
Danışman: PROF. DR. KIYMET SELVİ
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kimlik = Identity ; Mesleki kimlik = Professional identity ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Sınıf öğretmenliği = School teachers ; Örtük program = Hidden curriculum ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, örtük programın öğretmen yetiştirme sürecinde öğretmen adaylarının öğretmen kimliğine etkisini ortaya çıkarmaktır. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı araştırmanın katılımcıları 2018-2019 eğitim-öğretim yılı ve 2019-2020 eğitim-öğretim yıllarında dört üniversitenin eğitim fakültesinde Temel Eğitim Bölümü Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalında görev yapan öğretim elemanları, öğrenim gören öğrenciler ve fakültede görevli idari personeldir. Araştırmanın verileri kompozisyon ve yarı yapılandırılmış görüşmeler ile toplanmış, elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın birinci sorusu kapsamında öğretmen yetiştirme programlarında gerçekleşen örtük programın ve kapsamının ne olduğu sorularına yanıt aranmıştır. Yapılan araştırma sonucunda örtük programın kesin bir şekilde tanımlanamayacağı ancak kapsamı ve özelliklerinin açıklanabileceği görülmüştür. Bunun nedeni örtük programın yazılı olmaması, kuruma, kişiye ya da zaman göre değişkenlik gösteren özelliklere sahip ve gizli olmasıdır. Örtük programa etki eden unsurlar: öğrenciler, öğretim elemanları, eğitim ve öğretim programları, sosyal, akademik, sportif ve sanatsal faaliyetler, üniversite/fakülte, toplum ve ülkedeki öğretmen yetiştirme politikası olarak belirlenmiştir. Öğretmen adayları bu unsurlar ile üniversite, fakülte ve uygulama okulları ortamında girdikleri etkileşim sonucunda çeşitli kazanımlara sahip olmaktadırlar. Örtük programın amaçlarının odağında öğrenci kazanımlarının olduğu ve bu kazanımların bilişsel alana, duyuşsal alana ve becerilere ilişkin olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın ikinci sorusu kapsamında elde edilen sonuca göre, öğretmen yetiştirme programlarındaki örtük program öğretmen adaylarının öğretmen kimliği üzerinde büyük bir etkiye sahip olduğu söylenebilir. Öğretim elemanları, eğitim fakülteleri, eğitim ve öğretim programları, Öğretmenlik Uygulaması dersi, öğretmen adayları, ders dışı etkinlikler ve toplum öğretmen adaylarının öğretmen kimliğini olumlu veya olumsuz yönde etkileyebilen örtük program unsurlarıdır.

Abstract:
This study aims to reveal the effect of the hidden curriculum on the teacher identity of teacher candidates in the pre-service teacher education programs. The participants of the research, in which the qualitative research method was used, are the instructors and students in elementary education undergraduate programs and administrative staff in the education faculties of four universities. The data of the study were collected through composition forms and semi-structured interviews, and they were analyzed by content analysis method. According to the result obtained within the scope of the first question of the research, it has been found that the hidden curriculum cannot be defined precisely, but its scope and features can be explained. The reason for this is that the hidden program is not written, has features that vary according to the institution, person or time, and is confidential. Factors affecting the hidden curriculum are students, teaching staff, curriculum and instructional programs, social, academic, sports and artistic activities, university/faculty, society and teacher education policy in the country. Teacher candidates have various acquisitions as a result of the interaction with these elements in the environment of universities, faculties and practice schools. It has been determined that learning outcomes are at the center of the objectives of the hidden curriculum and that these outcomes are related to the cognitive domain, affective domain and skills. According to the result obtained within the scope of the second question of the research, it can be concluded that the hidden curriculum in teacher training programs has a great effect on the teacher identity of teacher candidates. Instructors, faculties of education, curriculum and instructional programs, Teaching Practice course, teacher candidates, extracurricular activities and society are the elements of the hidden curriculum that can positively or negatively affect the teacher identity of teacher candidates.