Tıp fakültesi birinci ve altıncı sınıf öğrencilerinde premenstrüel sendrom yaygınlığı, öğrencilerin konu ile ilgili bilgi düzeyleri ve baş etme yöntemlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the prevalence, knowledge and coping methods of the first and sixth grade medical students on premenstrual syndrome
Yazar: BERFİN DENİZ YAŞAR
Danışman: DOÇ. DR. KENAN TAŞTAN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Premenstrüel sendrom = Premenstrual syndrome ; Prevalans = Prevalence ; Teşhis = Diagnosis ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Öğrenciler-tıp = Students-medical

Özet:
Amaç: Premenstrüel Sendromun (PMS), üreme çağındaki kadınlarda periyodik olarak âdet dönemlerinin ikinci evresi olan luteal fazda ortaya çıkan, menstruasyon ile hızla iyileşen bilişsel, somatik, davranışsal ve duygusal bozukluklar olarak tanımlanabilir. Türkiye'de üniversite öğrencileri ile yapılan çalışmalarda, PMS prevalansının %5 ile %79,9 arasında değiştiği rapor edilmiştir.
Bu çalışmada, Atatürk Üniversitesi Türkçe ve İngilizce eğitim veren Tıp Fakültesi 1. ve 6 sınıfta okuyan, çalışmayan katılmaya gönüllü olan kız öğrencileri arasında PMS yaygınlığının saptanması, öğrencilerin PMS ile ilgili bilgi düzeyleri ve baş etme yöntemlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç Yöntem: Kesitsel tipte tanımlayıcı bir çalışma olarak tasarlanan araştırmamız, Atatürk Üniversitesi Türkçe ve İngilizce Tıp Fakültesi'nde okuyan birinci ve altıncı sınıf kız öğrencilerinden (n=303) çalışmaya katılmayı kabul edenler (n=92) ile yapılmıştır. Çalışmaya katılmaya gönüllü olan öğrencilere önceden hazırlanan içinde demografik bilgilerinde olduğu anket hakkında bilgi verilmiş ve bu anketle birlikte Premenstrüel Sendrom Ölçeğini (PMSÖ) doldurmaları istenmiştir. Bilgisayar ortamına aktarılan veriler SPSS 25,0 programı yardımıyla analiz edilmiştir. Kategorik değişkenler sayı veya yüzde, nümerik olanlar ise ortalama ve standart sapma şeklinde belirtilmiştir. Gruplar karşılaştırılırken nümerik verilerde parametrik test şartları karşılanıyorsa bağımsız gruplarda t testi, gerekli koşullar sağlanamamışsa MannWhitney U testi kullanılmıştır. Kategorik verilerin karşılaştırılmasında veriler bağımlı ise Mc-Nemar bağımsız ise Ki-kare testinden yararlanılmıştır. Numerik verilerin birbirleriyle olan korelasyonlarını incelemek için pearson analizinden faydalanılmıştır. Lojistik regresyon analizi çok değişkenli karşılaştırmalarda oluşturulan modellerin etkinliğini test etmek için kullanılmıştır. İstatistiksel önemlilik sınırı p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: PMS görülme oranı %79,3 oranında tespit edilmiştir. Katılımcıların anne ve kız kardeşlerinde âdet öncesi şikâyet bulunma durumu %60,9 oranında saptanmıştır. Katılımcıların PMS ile başa çıkma yöntemleri incelendiğinde en sık kullanılan yöntemin %39,1 ile uyumak olduğu tespit edilmiştir. Sınıflar PMS ölçeği alt boyutları açısından karşılaştırıldığında anksiyete ve ağrının birinci sınıflarda istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (sırasıyla p=0,032 ve p=0,038). Birinci sınıflar ile altıncı sınıflar arasında bilgi puanı açısından da istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,001). Âdet düzeni, egzersiz, ailede PMS varlığı ve sigara içme durumuna göre oluşturulan bir lojistik regresyon modeli %100 duyarlılığa sahip bulunmuştur. 
Sonuç: PMS'nin, Atatürk Üniversitesi Türkçe ve İngilizce Tıp Fakültesi 1. Ve 6. Sınıf da okuyan kız öğrencileri arasında yaygın olarak görülen bir rahatsızlık olduğu belirlenmiştir. Öğrencilere verilecek sağlık eğitimi, danışmanlık veya rehberlik programlarının sorunun çözümüne katkı sağlayabileceği ve öğrencilerin anksiyete ve ağrılarını azaltabileceği öngörülmüştür. Âdet düzeni, sigara kullanma alışkanlığı, düzenli egzersiz yapma ve ailede PMS varlığı bilgileri kullanılarak oluşturulan modelin, tanı koymak için yararlanılan PMS ölçeği ve diğer yöntemlere duyulan ihtiyacı belirlemede etkili olabileceği değerlendirilmiştir.

Abstract:
Aim: Premenstrual syndrome (PMS) can be defined as a cognitive, somatic, behavioral, and emotional disorder that occurs in the luteal phase of menstruation in women of reproductive age, which rapidly heals with menstruation. Studies among university students reported that the prevalence of PMS in Turkey ranged from 5% to 79.9%. This study aimed to determine the prevalence of PMS, to evaluate PMS knowledge levels, and coping methods among voluntary female students enrolled to the 1st and 6th grades of the Turkish or English sections of the Faculty of Medicine at Atatürk University.
Methods: Designed as a cross-sectional descriptive study, this research was conducted with the first and sixth grade female students (n=303) studying at the Turkish or English Medical Faculty at Atatürk University (n=92). Students volunteered to participate in the study were informed about the questionnaire containing demographic information, and they were asked to fill the Premenstrual Syndrome Scale (PMSS). The data were transferred to the computer and analyzed using the SPSS 25.0 program. Categorical variables were given as numbers or percentages, while numerical data were presented as means and standard deviations. For between-groups comparisons, the independent-samples t-test was used if the parametric test conditions were met, while the Mann-Whitney U test was used for non-parametric conditions. In comparing the categorical data, the Mc-Nemar or Chisquare tests were used for dependent and independent data, respectively. The Pearson's analysis was used to examine correlations between numerical data. Logistic regression analysis was done to test the effectiveness of models created in multivariate comparisons. The statistical significance threshold was set to p <0.05.
Results: The incidence of premenstrual syndrome was 79.3%. Pre-menstrual complaints were present in 60.9% of the participants' mothers and sisters. When the methods of coping with the PMS of the participants were examined, it was found that the most frequently used method was to sleep (39.1%). When the classes were compared in terms of PMS scale sub-dimensions, anxiety and pain were significantly higher in the first grades (p=0.032 and p=0.038, respectively). A statistically significant difference was also found between the first and sixth grades regarding knowledge scores (p<0.001). The logistic regression model created according to the menstrual pattern, family history, exercise, and smoking status had a 100% sensitivity. 
Conclusion: PMS is a common disease among Atatürk University Medical Faculty students. It is envisaged that health education, counseling, or guidance programs targeting students can contribute to the solution of the problem and reduce the anxiety and pain of the women. It was evaluated that the model, which was created by using the knowledge of menstrual pattern, smoking habit, regular exercise status, and the presence of menstrual symptoms in the family, can be effectively used in determining the need for the PMS scale and further methods used for diagnosis.