Yapısal eşitlik modellemesi ile entelektüel sermayenin iş tatmini aracılığıyla iş performansı üzerindeki etkisi: Türkiye çay sektörü örneği
The effect of intellectual capital on job peformance through job satisfaction with structural equation modelling: The case of Türkiye tea sector
Yazar: TUNCAY PEHLİVANLAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÖZTÜRK
Artvin Çoruh Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Çay işletmeleri = Tea enterprises

Özet:
Globalleşen dünyada teknolojinin sürekli gelişimi işletmelerde rekabet, verimlilik, değişim gibi kavramları odak noktası haline getirmiştir. Bilgi çağı olarak adlandırılan günümüzde, bilgiye sahip olmak kadar sahip olunan bilgiyi kullanabilmek de oldukça önem arz etmektedir. Bu çalışmada, işletmelerde sürdürülebilir rekabet ve değer yaratmak açısından stratejik öneme sahip entelektüel sermayenin, verimlilik odaklı çalışan memnuniyetini hedefleyen iş tatmininin aracılık rolüyle iş performansı üzerindeki ilişkiye etkisi yapısal eşitlik modellemesiyle incelenmiştir. Rize ili sınırlarında çay sektöründe faaliyet gösteren kamu ve özel çay fabrika çalışanları üzerine nicel araştırma tekniği olan anket yoluyla bilgi toplanmıştır. Katılımcıların görüşlerini ölçmek için 5'li likert ölçek kullanılmıştır. Elde edilen verileri değerlendirmek ve analizlerini yapabilmek için IBM SPPS Statistic 25 ve AMOS 24 programları kullanılmıştır. Yapısal eşitlik model varsayımlarından çok değişkenli normallik varsayımını sağlamayan veriler için kullanılan Bootstrap tahmin yöntemi ile model tahminleri yapılmıştır. Elde edilen analiz sonuçlarına göre, entelektüel sermayenin işgören performansı üzerindeki etkisi hem iş tatminin aracılık rolüyle (1 = 0,221, Bootstrap GA= [0,127-0,323]) hem de doğrudan (1 =0,562, p<0,001) istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Entelektüel sermayenin alt boyutlarından insan sermayesinin işgören performansı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkisi (1 =0,493, p=0,002) bulunurken, müşteri sermayesi ve yapısal sermayenin işgören performansı üzerindeki etkisi (MS: 1=-0,093, p=0,560, YS: 1=-0,009, p=0,947) istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.

Abstract:
The continuous development of technology in the globalising world has made concepts such as competition, efficiency and change a focal point in enterprises. In today's world, which is called as the information age, it is very important to be able to use the information as well as having information. In this study, the effect of intellectual capital, which has strategic importance in terms of sustainable competition and value creation in enterprises, on the relationship between job performance with the mediating role of job satisfaction targeting productivity-oriented employee satisfaction is examined by structural equation modelling. Information was collected through a questionnaire, which is a quantitative research technique, on public and private tea factory employees operating in the tea sector in Rize province. A 5-point Likert scale was used to measure the opinions of the participants. IBM SPPS Statistic 25 and AMOS 24 programmes were used to evaluate and analyse the data obtained. Model estimations were made with the Bootstrap estimation method used for data that do not meet the assumption of multivariate normality, one of the structural equation model assumptions. According to the results of the analysis, the effect of intellectual capital on employee performance was found to be statistically significant both through the mediating role of employee satisfaction (es =0.221, Bootstrap CI= [0.127-0.323]) and directly ( es=0.562, p<0.001). Among the sub-dimensions of intellectual capital, human capital has a statistically significant effect on job performance (ip =0,493, p=0,002), while the effect of customer capital and structural capital on employee performance (MS:  =-0,093, p=0,560, YS:  =-0,009, p=0,947) was not statistically significant.