Mekân kimlik ilişkisinde ışık ve renk faktörlerinin psikolojik ve sosyolojik analizi
A psychologial and sociological analysis within factors of light and color on interaction of identity and space
Yazar: ULVİYE AYBER
Danışman: DOÇ. DR. İPEK FİTOZ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı / İç Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Gün ışığı = Daylight ; Işık = Light ; Konfor = Comfort ; Mekan = Space ; Mekansal algı = Spatial perception ; Tasarım = Design

Özet:
Işık ve renk tasarımın iki ayrılmaz bileşenidir ve tasarımda birlikte ele alınmaları gerekir. Mekân ışık olmadan var olmaz. Mekânı görünür yapan, onu ortaya çıkaran ışıktır. Renkler de ışık varlığında algılanır. Farklı ışık renkleri altında yüzeylerin rengi farklı algılanır. Gerçek renk gün ışığı altında ortaya çıkar.İnsan mekânla algıya dayalı sürekli psikolojik ve sosyolojik bir etkileşim içindedir. Bu etkileşimde ışık ve renk en önemli faktörlerdir. Mekânda kullanılan farklı renkler kullanıcılar üzerinde farklı psikolojik etkilere doğuracağı gibi ışığın türleri ve kalitesi bu etkiyi güçlendirir. Mekânlar kullanıcıları için yaratılır ve konforlu olmaları gerekir. Konfor, kullanıcıların mekânla ilgili gereksinmelerinin karşılanmasıyla sağlanır. Bunun içine ışık ve renk gerekleri de girer.?Mekân Kimlik İlişkisinde Işık ve Renk Faktörlerinin Psikolojik ve Sosyolojik Analizi? isimli bu yüksek lisans tezinin Giriş bölümünde çalışma boyunca ele alınacak kavramlara kısaca değinilmiştir.İkinci bölümde genel olarak mekân ve kimlik ilişkisi incelenmektedir. Bu bölümde önce mekân kavramına açıklık getirilmektedir. Kullanıcı ile mekân arasındaki algısal ilişkinin özelliklerinden kaynaklanan faktörlerden bahsedilmektedir.Üçüncü bölümde genel olarak mekânsal kimlik oluşturmada ışık ve renk faktörlerinin etkisi araştırılmaktadır. Bu bölümde mekân algılamasında ışık ve renk ilişkisinin öneminden bahsedildikten sonra mekânsal kimlik oluşturmada ışık ve renk faktörlerinin etkisi açıklanmaktadır.Dördüncü bölümde kimliğin kullanıcıya yansımalarının mekânla psikolojik ve sosyolojik etkileşimdeki boyutları araştırılmaktadır. Bu bölümde mekân-kimlik ilişkisinin ışık ve renk faktörleri açısından psikolojik ve sosyolojik boyutlarının analizi yapılmaktadır. Bölümün sonunda sosyolojik boyutların analizi kapsamında toplumsal bazı etkenlere de açıklık getirilmektedir.

Abstract:
Light and color are two inseparable components of design and they should be evaluated together in design. Space could not exist without light. Light makes the space visible and reveal it. Also color could be perceived with existence of light. The colors of surfaces are perceived different with different light colors. Real color appears with daylight.Human is always in a psychological and sociological interaction with space based on perception. Light and color are the most important factors in this interaction. Used diffirent colors in space have psychological effects on users also the type and quality of light make this effect stronger. Spaces are created for users and they should be comfortable. Comfort could be supplied by only provided to meet all needs of users. Needs of users contains light and color.In the introduction section of this master thesis named ?A Psychological and Sociological Analysis within factors of Light and Color on Interaction of Identity and Space?, things to be done are stated.In the second section, in generally relation of space and identity is examined. In this section, firstly space concept is clarified. Factors that result from characteristic of perceptional relation between user and space are mentioned.In third section, in generally effects of light and color factors on creation of space identity are investigated. In this section, effect of light and color factors on creation of identity of space is explained after importance of light and color on perception of space is mentioned.In fourth section, dimensions of identity?s reflections to user at the psychological and sociological interaction of space are investigated. In this section, the analysis of psychological and sociological dimensions of space-identity relation in terms of light and color factors is performed. At the end of the section, at the scope of analysis of sociological dimensions, some social factors are clarified, too.