Ortanique tangor çeşidinin soğukta muhafazası üzerine farklı anaçların etkileri
Effects of different rootstocks on the cold storage performance of ortanique tangor fruits
Yazar: CANAN UZUN
Danışman: PROF. DR. AHMET ERHAN ÖZDEMİR
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada Carrizo sitranjı, Smooth Seville, Gou - Tou turuncu, Tuzcu 31-31, Brezilya turuncu, Çin turuncu, Sunki mandarini ve Volkameriana anaçlarının Dörtyol-Hatay ekolojik koşullarında yetiştirilen 'Ortanique' tangor meyvelerinin soğukta muhafaza performansına etkileri incelenmiştir. Optimal derim olum zamanında 8 farklı anaçtan derilen Ortanique' tangor meyvelerin derimden hemen sonra Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümüne ait soğuk hava depolarına getirilmiştir. Başlangıç analizleri yapıldıktan sonra meyveler ayda bir analizleri yapılmak üzere 5 ºC sıcaklık ve %85-90 oransal nemde 3 ay muhafaza edilmiştir. Ayrıca, raf ömrünü belirlemek için meyveler soğukta muhafazadan sonra 20 oC'de %70-75 oransal nemde 7 gün süreyle bekletilmiştir. Ağırlık kaybı oranı, görünüş, mantarsal ve fizyolojik bozulma oranları, yeşil kapsüllü meyve oranı, meyve kabuk rengi, meyve kabuk kalınlığı, usare oranı, usare pH'sı, suda çözünebilir toplam kuru madde miktarı (SÇKM), titre edilebilir asit miktarı (TEA), SÇKM/Asit oranı ve tattaki değişimler soğukta muhafaza ve raf ömrü sırasında aylık olarak belirlenmiştir. 
Elde edilen bulgulara göre; en fazla ağırlık kaybı Volkameriana ve Çin turuncu üzerine aşılı 'Ortanique' tangor meyvelerinde görülürken, en az Sunki mandarini, Carrizo sitranjı ve Smooth Seville anaçları üzerine aşılı 'Ortanique' tangor meyvelerinde olmuştur. Anaçlar arasında görünüş puanı en iyi Volkameriana anacı üzerine aşılı 'Ortanique' tangor meyvelerinde olmuştur. Gou-tou turuncu ve Brezilya turuncu anaçları üzerine aşılı 'Ortanique' tangor meyvelerinin görünüş puanları muhafazanın 3. ayında kabul edilebilir seviyenin altında kalmıştır. Volkameriana ve Gou-tou turuncu anaçları üzerine aşılı 'Ortanique' tangor meyveleri en az mantarsal bozulma göstermiştir. En az fizyolojik bozulma Sunki mandarini ve Volkameriana anaçları üzerine aşılı 'Ortanique' tangor meyvelerinde gözlemlenmiştir. En kalın meyve kabuğu Çin turuncu anacı üzerine aşılı 'Ortanique' tangor meyvelerinde ve en ince meyve kabuğuna sahip meyveler ise Carrizo sitranjı anacı üzerine aşılı 'Ortanique' tangor meyvelerinde saptanmıştır. Usare oranında başlangıca göre en az azalma Çin turuncu anacı üzerine aşılı 'Ortanique' tangor meyvelerinde saptanırken, en fazla azalma Tuzcu 31-31 turuncu anacı üzerine aşılı 'Ortanique' tangor meyvelerinde saptanmıştır. Gou-tou turuncu anacı üzerine aşılı 'Ortanique' tangor meyveleri en yüksek SÇKM miktarına sahip iken, Volkameriana anacı üzerine aşılı 'Ortanique' tangor meyveleri en düşük SÇKM miktarı göstermiştir. Çin turuncu ve Smooth Seville anaçları üzerine aşılı 'Ortanique' tangor meyveleri hariç, diğer anaçlar üzerine aşılı 'Ortanique' tangor meyvelerinde 3 aylık soğukta muhafaza ve takiben raf ömrü sonunda bile tat değerleri kabul edilebilir seviyenin altına düşmemiştir. 
'Ortanique' tangor meyvelerinin kalite özelliklerinden ödün vermeden 5 °C sıcaklık ve %85-90 oransal nem koşullarında 2 ay başarıyla muhafaza edilebileceği saptanmıştır. Volkameriana, Smooth Seville, Carrizo sitranjı ve Tuzcu 31-31 turuncu anaçlar üzerine aşılı 'Ortanique' tangor meyvelerinin soğukta muhafaza performansı diğer anaçlar üzerine aşılı meyvelere göre daha başarılı bulunmuştur.

Abstract:
In this research, the effects of Carrizo citrange, Smooth Seville orange, Gou - Tou sour orange, Tuzcu 31-31 sour orange, Brazilian sour orange, Chinese orange, Sunki mandarin and Volkameriana rootstocks on the cold storage performance of 'Ortanique' tangor fruits grown in Dörtyol ecological condition were evaluated. The fruits from 8 different rootstocks were harvested at optimum maturity and immediately transferred to cold storage unit of Department of Horticulture, Faculty of Agriculture at Mustafa Kemal University. After initial measurements, fruit were kept at 5 °C and 85-90% relative humidity for 3 months to be analyzed monthly interval. In order to determine shelf life, fruits were also kept at 20 ºC and 70-75% relative humidity for 7 days after cold storage. Changes percent weight loss, appearance, incidence of fungal decay and physiological disorders, percent green buttoned fruit, fruit peel color, fruit peel thickness, juice content, juice pH, total soluble solids (TSS), titratable acidity (TA), TSS/TA and taste were assessed at monthly interval during storage and shelf life. 
According to the results, the highest percent weight loss were observed on 'Ortanique' tangor fruits grafted on Carrizo citrange, Smooth Seville, Gou - Tou sour orange, Tuzcu 31-31 sour orange, Brazilian sour orange, Chine orange, Sunki mandarin, Volkameriana rootstocks while the lowest percent weight loss was on 'Ortanique' tangor fruits grafted on Carrizo citrange, Sunki mandarin and Smooth Seville rootstocks. The highest appearance score were obtained from 'Ortanique' tangor fruits grafted on Volkameriana. Appearance score of 'Ortanique tangor' fruits grafted on Gou – Tou sour orange and Brazilian sour orange rootstocks was below the acceptable score in the 3th month of storage period. 'Ortanique' tangor fruits grafted on Volkameriana and Gou –Tou sour orange rootstocks showed the least fungal decay. The least physiological disorder was observed on 'Ortanique' tangor fruits grafted on Volkameriana and Sunki mandarin rootstocks. The thickest rind was obtained from Chinese orange rootstocks while the thinnest rind was determined in the fruits on Carrizo citrange. Compared to the initial values, the decrease in juice content was the least in the 'Ortanique' tangor fruits grafted on Chinese orange rootstocks while was the highest in those grafted on Tuzcu 31-31 sour orange. 'Ortanique' tangor fruits grafted Gou-Tou sour orange had the highest total soluble solids (TSS) content while those grafted on Volkameriana showed the lowest TSS content. Except for Ortanique' tangor fruits grafted on Smooth Seville and Chinese orange rootstocks, taste scores of Ortanique' tangor fruits grafted on the other rootstocks did not drop to below acceptable level even at the end 3 month of storage and subsequent shelf life period .'Ortanique' tangor fruits could be stored for 2 months at 5 °C temperature and 85-90% humidity without any quality loss. The cold storage performance of Ortanique' tangor fruits grafted on the Volkameriana, Smooth Seville orange, Carrizo citrange and Tuzcu 31-31 sour orange were found to be more successful than those grafted on other rootstocks.