Modafinilin sıçanlarda oluşturulan konvulsif epilepsi üzerine etkileri
The effects of modafinil on convulsive epilepsy in rats
Yazar: ŞEYMA ÖZSOY
Danışman: DOÇ. DR. FATİH EKİCİ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Epilepsi = Epilepsy ; Pentilentetrazol = Pentylenetetrazole

Özet:
Epilepsi, santral sinir sisteminde, nöron gruplarının ani, anormal ve aşırı derecede senkronize deşarjları sonucunda ortaya çıkan kronik bir bozukluktur. Epileptogenez oluşumunda; voltaj bağımlı Na+ ve Ca+2 kanalları aktivasyonu, GABAerjik ve adenozinerjik inhibisyonda azalma, glutamerjik eksitasyonda artış olmak üzere birçok nörotransmitter veya nöromodülatör etkili olmaktadır.Modafinil, Food and Drugs Administration (FDA) tarafından narkolepsi ve uyku-apne sendromunda kullanımı onaylanmış bir ilaçtır. Birçok çalışmalarda doza bağımlı modafinilin, merkezi sinir sisteminde glutamat salınımını arttırarak ve GABA nöronlarının aktivitesini inhibe ederek eksitatör yönde bir etkinlik oluşturduğunu ayrıca noradrenerjik, histaminerjik ve dopaminerjik reseptörleri aktive ederek inhibitör yönde bir etkinlik oluşturduğunu göstermiştir. Pentilentetrazol (PTZ), merkezi sinir sistemini etkileyen konvülsif bir ajandır ve GABA nöronları inhibitörüdür.Sunulan çalışmada, modafinilin, sıçanlarda oluşturulan konvülsif epilepsi üzerine etkileri araştırıldı. Bu amaçla oluşturulan 5 adet deney grubuna, 7 gün süreyle günde tek doz modafinil (1, 2, 4, 45, 180 mg/kg, i.p), kontrol grubuna ise aynı süre ve eşit hacimde serum fizyolojik verilerek tüm gruplara son dozdan 2 saat sonra PTZ (80 mg/kg, i.p) uygulandı ve epileptik nöbet aktivitesi değerlendirildi. Nöbet aktivitesi; ilk jerk, major nöbet başlangıç süresi ve toplam major nöbet süresi tespit edilerek belirlendi.Sonuçlara göre; tüm gruplar karşılaştırıldığında 1 mg/kg üzerindeki dozlarda modafinilin ilk jerk süresini arttırdığı, toplam major nöbet süresini azalttığı ve major nöbet başlama süresinde ise gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadığı tespit edildi. Bu sonuçlar modafinilin, doza bağımlı olarak konvülsif epilepsiler üzerine antiepileptik etkisi olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Epilepsy is a chronic disorder caused by abnormal, sudden and excessive discharges of the neuron groups in the central nervous sistem. Lots of neurotransmitters and neuromodulators are effective on epileptogenesis; such as voltage sensitive Na+ ve Ca+2 channel activation, decrease in GABAergic and adenosinergic inhibition and increase in glutamatergic excitation.Modafinil, is an approved drug by Food and Drugs Administration (FDA) for narcolepsy and sleep-apnea syndrome. Several studies have shown that modafinil forms an excitatory effect by enhancing the glutamate release and by inhibiting the GABA neurons activity; also forms and inhibitory effect by activating noradrenergic, histaminergic and dopaminergic reseptors in the central nervous system (CNS) in a dose dependent manner. Pentylenetetrazol (PTZ) is a convulsive agent which effects the CNS and inhibits GABA neurons.In the present study the effects of modafinil on convulsive epilepsy were investigated in rats. Five experimental groups formed for this purpose and were administrated a single dose/day of modafinil for seven days (1, 2, 4, 45, 180 mg/kg, i.p), whereas the control group was administrated an equal amount of normal saline simultaneously, all groups were administrated PTZ (80 mg/kg, i.p) 2 hours after the final dose and the epileptic seizure activity was evaluated. The seizure activity was determined by detecting the first jerk, major seizure onset period and total major seizure period.According to the results; when all the groups were compared it was detected that modafinil increases the period of the first jerk, decreases the total major seziure period at doses higher than 1 mg/kg and that there was no statistically significant difference between the major seizure onset period. These results imply that modafinil can show a dose dependent antiepileptic effect on convulsive epilepsies.