Tersanelerde imalatı yapılacak gemi tipinin bulanık topsıs ve bulanık vıkor yöntemleri ile belirlenmesi
Determining the ship type to be built in the shipyards using fuzzy topsis and fuzzy vikor methods
Yazar: AYLİN EROL
Danışman: DOÇ. DR. MUHSİN AYDIN ; YRD. DOÇ. DR. BAHADIR GÜLSÜN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Gemi Mühendisliği = Marine Engineering

Özet:
Gemi inşa sektöründe, tersanelerdeki yeni inşa talepleri birçok ulusal ve uluslararası faktörlere göre değişim göstermektedir. Bu faktörler başta ekonomik ve siyasal nedenler olmak üzere, stratejik ve sosyal birçok farklı nedene dayanmaktadır. Dünya genelinde yaşanan ekonomik krizler özellikle son yıllarda Türkiye'deki tersaneleri de etkilemiş, sipariş miktarlarının ve dolayısıyla üretim miktarlarının düşmesi tersanecilikte büyük tehlike yaratmaktadır. Bu kapsamda, tersanede üretilebilecek olan projenin seçilmesine karar vermek, doğru ve karlı bir yatırım yapmak adına oldukça önemlidir. 
Bu çalışmada, gemi inşa sektöründe görev alan üst düzey yöneticilerden oluşan karar vericilerle yapılan görüşmeler sonucu, seçim kriterlerinin belirlenmesi ve seçim kararının oluşturulması için bulanık mantık dahilinde TOPSIS ve VIKOR yöntemleri aracılığıyla Türkiye'deki bir tersanede üretimi gerçekleşecek olan gemi tipinin seçilmesi incelenmiştir. Bu amaçla, belirlenen karar vericilerle yapılan görüşmeler sonucu üretimi gerçekleşecek olan gemiler, teknik özelliklerine ve görev alma koşullarına göre gemi tipi olarak gruplandırılmıştır. Oluşturulan kriterler ve alternatif olarak ifade edilen gemi tipleri, belirlenen karar vericiler tarafından dilsel ifadeler yardımıyla ayrı ayrı değerlendirilmiş ve daha sonra bu değerlendirmeler üçgen bulanık sayılar kullanılarak TOPSIS ve VIKOR yöntemleri yardımıyla sayısal olarak analizi yapılmış ve sonuçlar karşılaştırılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Bulanık mantık, çok amaçlı karar verme yöntemi, TOPSIS, VIKOR, gemi seçimi

Abstract:
Newbuilding demands of the shipyards in the shipbuilding industry alter subject to several national and international factors.  These factors are based on many different reasons, in particular economic, political, strategic and social reasons. The global economic crisis has affected Turkish Shipyards, especially in recent years. A drop in orders and thus production quantities has jeopardized the shipbuilding industry. In this context, the selection of the project to be built in the shipyard is highly significant to ensure an accurate and profitable investment.
Interviews with decision makers composed of senior managers working in the shipbuilding industry have contributed to this study. A selection of ship types that can be built in a Turkish shipyard by using TOPSIS and VIKOR methods in the scope of fuzzy logic have been investigated in order to designate the selection criteria and selection decision. For this purpose, ships to be built, which have been determined as a result of the interviews with the designated decision makers, have been classified as a ship type according to their technical particulars and purpose. Criteria and alternatively expressed ship types have been evaluated separately with the assistance of linguistic expressions by decision makers and then the numerical analysis of these evaluation has been completed by using triangular fuzzy numbers with TOPSIS and VIKOR methods and the results were compared.

Key Words: Fuzzy logic, multi-criteria decision making method, TOPSIS, VIKOR, ship selection