Maksiller sinüs hacminin dental ark formu ve palatal kemik derinliği ile ilişkisinin konik ışınlı bilgisyarlı tomografi ile retrospektif olarak değerlendirmesi
Retrospective evaluation of the relationship of maxillary sinus volume with dental arch form and palatal bone depth with cone-beam computed tomography
Yazar: ERKAN TANER ÇELİKEL
Danışman: PROF. DR. FÜSUN YAŞAR
Selçuk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Damak = Palate ; Dental ark = Dental arch ; Hacim = Volume ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Maksilla = Maxilla ; Maksiller sinüs = Maxillary sinus ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Maksiller sinüs paranazal sinüslerin en büyüğü olup tabanını maksillanın alveolar parçasının oluşturduğu piramit şeklinde bir yapıdır. Posterior maksiller dişlerle yakın bir anatomik ve fonksiyonel ilişki içindedir. Maksiller sinüs morfolojisi ve boyutlarını değerlendirme prosedürleri dentofasiyal görüntüleme teknolojilerindeki yeni gelişmelerle birlikte iyileşmiştir. Konvansiyonel iki boyutlu radyografilere göre, konik-ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT), dental ve çene-yüz bölgeleri hakkında 3 boyutlu olarak detaylı bilgi sağlar. KIBT, geleneksel bilgisayarlı tomografiden (BT) daha düşük radyasyon dozu, daha kısa bir kazanım süresi ve daha düşük maliyetler gibi bazı avantajlara sahiptir. Bu çalışmanın amacı, KIBT ile görüntüsü alınmış hastaların görüntüleri üzerinde maksiller alveoler kemik ile palatal kemik arasındaki açı (MAK-PK), palatal derinliğin uzunluğu ve sinüs hacimleri hesaplanıp incelenecektir. Dental ark formu aksiyel kesitlerde incelenip sınıflandırılacaktır. Dental ark formunun, palatal derinliğin ve MAP-PK açısının sinüs hacminin ilişkisi incelenecektir. Ölçümler güvenilirlik açısından üç hafta sonra aynı gözlemci tarafından tekrarlanacaktır. Bu çalışmada 236 (106 kadın, 130 erkek) hastaya ait KIBT görüntüleri incelenmiştir. Maksiller sinüsün tam olarak izlenebildiği konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntüleri çalışmaya dahil edilecektir. Ayrıca düşük diagnostik kalitede olan görüntüler çalışmaya dâhil edilmeyecektir. İstatistiksel analiz için SPSS (Statistical Package for Social Sciences, versiyon 22) kullanılmıştır. Çalışmamızdan elde edilen bulgulara göre sağ ve sol maksiller sinüs hacmi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı, erkeklerdeki maksiller sinüs hacminin ise kadınlara göre anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür. Dental ark formuyla maksiller sinüs hacmi karşılaştırıldığında sadece konik ark formuyla kare ark formu arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Palatal derinlik ile maksiller sinüs hacim ortalaması arasında anlamlı pozitif zayıf korelasyon olduğu görülmüştür. MAK-PK açısı ile maksiller sinüs hacmi arasında bir ilişki bulunamamıştır. Yaş arttıkça maksiller sinüs hacminde azalma görülmektedir. Posterior maksillada yapılacak cerrahi operasyonlar için maksiller sinüsün özelliklerini ve kapladığı alanı bilmek ayrıca maksiller sinüsün hacminin hangi kriterlere göre değiştiğini bilmek gerekir.

Abstract:
The maxillary sinus is the largest of the paranasal sinuses and is a pyramid-shaped structure whose base is formed by the alveolar part of the maxilla. It has a close anatomical and functional relationship with the posterior maxillary teeth. Procedures for assessing maxillary sinus morphology and dimensions have improved with new advances in dentofacial imaging technologies. Compared to conventional two-dimensional radiographs, cone-beam computed tomography (CBCT) provides detailed information about the dental and maxillofacial regions in 3D. CBCT has some advantages over conventional computed tomography (CT), such as lower radiation dose, a shorter acquisition time, and lower costs.  The aim of this study is to calculate and analyze the MAK-PK angle, the length of the palatal depth and the sinus volumes on the images of the patients whose images were taken by CBCT. Dental arch form will be examined and classified in axial sections. The relationship between dental arch form, palatal depth and MAP-PK angle and sinus volume will be examined. Measurements will be repeated three weeks later by the same observer for reliability. In this study, CBCT images of 236 (106 female, 130 male) patients were examined. CBCT images where the maxillary sinus can be fully observed will be included in the study. In addition, images with low diagnostic quality will not be included in the study. SPSS (Statistical Package for Social Sciences, version 22) was used for statistical analysis. According to the findings of our study, it was seen that there was no statistically significant difference between the right and left maxillary sinus volumes, and the maxillary sinus volume in males was significantly higher than in females. When the dental arch form was compared with the maxillary sinus volume, a significant difference was found only between the tapered arch form and the square arch form. It was observed that there was a significant positive weak correlation between palatal depth and maxillary sinus volume mean. No relationship was found between MAK-PK angle and maxillary sinus volume. As age increases, there is a decrease in the volume of the maxillary sinus. For surgical operations to be performed in the posterior maxilla, it is necessary to know the characteristics of the maxillary sinus and the area it covers, and to know the criteria according to which the volume of the maxillary sinus changes.