Küreselleşme bağlamında Hollywood sinemasının ulusötesiliği yeniden inşası: 2000 sonrası Hollywood filmlerinin göstergebilimsel analizi
Reconstruction of transnationalism of hollywood in the context of globalization: Semiotic analysis of Hollywood movies after 2000
Yazar: SEHER BÜYÜKBAŞ
Danışman: PROF. DR. PEYAMİ ÇELİKCAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Sinema Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Amerikan sineması = American cinema ; Film = Film ; Gösterge bilim = Semiotics ; Göstergebilimsel analiz = Semiotic analysis ; Hollywood = Hollywood ; Küreselleşme = Globalization ; Sinema = Cinema ; Ulusötesicilik = Transnationalism

Özet:
Küreselleşme, global düzlemde yaşanan ekonomik, siyasi, sosyal ve kültürel gelişme ve değişimleri açıklamak üzere yoğunlukla başvurulan bir kavramdır. Zira küreselleşme günümüzde insan yaşamını en fazla etkileyen olguların başında gelmektedir. 21. yüzyıla gelinmesiyle internetin insan yaşamını hızla etkisi altına alması sonucu bireyler arasındaki mesafeler ortadan kalkmıştır. Mesafeleri ortadan kaldıran, farklılıkları silikleştiren küreselleşme, üretim yapısından içerik üretimine kadar pek çok alandaki sanat yapıtlarının icrasını etkilemiştir. Küresel bir sinema olarak Hollywood da çeşitli etkiler neticesinde her türlü ulusal boyuttaki bağlardan sıyrılmış ve bu sıyrılmanın tesiriyle sinemada ulusötesi bir söylem inşa etmiştir. Bu söylemi inşa eden en temel unsur özellikle 2000 yılı sonrası Hollywood sinemasında evren, gezegen, uzay, dünyalararasılık gibi belirgin biçimde tekrar eden temalardır. Hollywood sineması; mekânı ve zamanı sınırlardan arındırmanın yanına kimliği ve kültürü de ulusüstü bir boyutta ele almayı eklemektedir. Zamansız ve mekânsız bir evrende salınan karakterler belli bir kimliğin ve kültürün taşıyıcısı olma görüntüsünden uzaklaşmaktadır. Bu çalışmada, Hollywood sinemasının sinemada ulusötesiliği nasıl inşa ettiği ve bu yönelimi hangi unsurlar aracılığıyla kurduğu incelenmiştir. Hollywood sinemasının ulusötesi eğilimi, 2000-2018 yılları arasında dünya çapında en fazla izleyici sayısına ulaşan ve en yüksek gişe başarısı elde eden filmler üzerinden günümüze değin yapılagelen sinemada ulusötesilik araştırmalarının ortaya koyduğu sonuçlara da yer vererek göstergebilimsel çözümleme yöntemi aracılığıyla incelenmiştir. Film örnekleri üzerinden yapılan inceleme sonucunda Hollywood'un ulusal olmaktan ziyade ideolojik bir sinema olarak emperyalist bir yapıda olduğu ortaya çıkmıştır. Hollywood'un Birinci Dünya Savaşı'ndan süper güç olarak çıkan Amerika'nın sahip olduğu ekonomik gücü arkasına alarak egemen olması ve Amerikan yaşam biçimini idealize eden derin ideolojik izler taşıması gibi etkenlerin Hollywood'u ulusal sinema olmaktan sıyırarak biçimsel ve içerik özellikleri ile büsbütün ulusötesi bir yapıya dönüştürdüğü saptanmıştır. Ayrıca Hollywood'un sinemada kimliğe, kültüre, zamana ve mekâna ilişkin kurguladığı sinemasal evrenin hegemonik ideolojiyi sinemada üretmesini ve sürdürmesini kolaylaştırdığı ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Globalization is a concept that is used extensively to explain economic, political, social and economic developments and changes on a global scale. Globalization is indeed one of the most important cases that affect human life today. With the arrival of the 21st century, the distance between individuals has disappeared as a result of the Internet's rapid influence on human life. Globalization, which eliminates distances and dims the differences, has influenced the performance of works of art in many areas from production structure to content production. As a global cinema, Hollywood has been stripped of all kinds of national ties as a result of various effects and has built a transnational discourse in the cinema with the effect of this stripping. The main element that constructs this discourse is the markedly recurring themes such as the universe, planet, space, and interplanetary especially in the post-2000 Hollywood cinema. In addition to cleansing space and time from borders, Hollywood cinema adds to addressing identity and culture in a transnational dimension. The characters released in a timeless and space-free universe move away from the image of being the carrier of a certain identity and culture. In this study, how Hollywood cinema constructs transnationalism in cinema and through which factors it establishes this orientation is examined. The transnational tendency of Hollywood has been analyzed with the method of semiotic analysis on movies that reached the highest number of audiences worldwide and achieved the highest box office success between 2000-2018, by including the results of transnational studies in the cinema until today. As a result of the examination made on movies, it has been revealed that Hollywood has an imperialist structure as an ideological cinema rather than a national one. Factors such as the dominance of Hollywood – based on the economic power of America which emerged as a superpower from the First World War - and having deep ideological traces that idealized the American lifestyle transformed Hollywood from being a national cinema and turned it into a transnational structure with its formal and content features. In addition, it has been revealed that the cinematic universe that Hollywood has constructed regarding identity, culture, time and space in cinema facilitates the production and maintenance of hegemonic ideology in cinema.