Farklı öğretim programlarındaki öğretmen adaylarının enerji kavramına yönelik algılarının belirlenmesi ve karşılaştırılması
Determination and comparison of the perceptions of teacher candidates in different curriculum towards the concept of energy
Yazar: GONCA KAVGACI
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÜREY
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Enerji = Energy ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu araştırmanın amacı; farklı öğretim programlarındaki öğretmen adaylarının enerji kavramına yönelik algılarının belirlenmesi ve karşılaştırılmasıdır.

Bu araştırmada betimsel araştırma yaklaşımlarından alan taraması (survey) yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak farklı öğretim programlarındaki öğretmen adaylarının enerji kavramına yönelik algılarını belirleyebilmek için araştırmacı tarafından geliştirilen "Enerji Algısı Değerlendirme Anketi (EADA)" kullanılmıştır. Anket 4 başlık altında oluşturulmuş olup, birinci bölümde öğretmen adaylarının demografik bilgilerine (öğretmen adaylarının öğrenim gördükleri bölüm, cinsiyet ve enerji konusundaki bilgileri) başvurulurken, ikinci bölümde enerji ve enerji kaynaklarına yönelik görüşlerine başvurulmuştur. Üçüncü bölümde enerji kavramı ile ilgili bir senaryo ve slogan oluşturmaları istenirken, dördüncü bölümde ise enerji kavramını çağrıştıracak bir çizim yapmaları istenmiştir. Anket çalışmalarına katılacak farklı öğretim programlarındaki öğretmen adaylarının belirlenmesinde basit rastgele örneklem seçimi kullanılmış olup, son sınıf düzeyindeki öğretmen adayları ile çalışmalar yürütülmüştür. Anket, farklı öğretim programlarındaki toplam 392 öğretmen adayına uygulanmıştır. Bu öğretmen adaylarının 180'i fen bilimleri ve 212 sosyal bilimleri öğretmen adaylarından oluşmaktadır. Veri toplama aracının uygulama süreci 2019 Ocak ve Mayıs ayları arasında, araştırmacı tarafından birebir sınıf ortamlarına gidilerek öğretmen adaylarıyla yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde öğretmen adaylarının cevapları, ifadelerdeki ortak özelliklere ve ana fikre göre araştırmacı tarafından oluşturulan kategorilere ve alt kategorilere yerleştirilerek frekansları ve yüzdeleri hesaplanmıştır. Ayrıca senaryo, slogan ve çizim çalışmalarından elde edilen puanların karşılaştırılmasında bağımsız t-testinden faydalanılmıştır.

Anketten elde edilen veriler enerji kavramıyla ilgili algıların farklı kategorilerde oluştuğunu göstermektedir. Araştırma sonucunda, enerji kavramlarının her iki grupta yer alan öğretmen adayları tarafından yeterince anlaşılamadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, sosyal bilimler öğretmen adayları enerjiyle ilişkili kavramları daha çok günlük hayatta karşılaşıldığı şekilde sokak dili ile tanımlamaya çalışırken, fen bilimleri öğretmen adaylarının ise sosyal bilimler öğretmen adaylarından farklı olarak bilimsel tanım ve okul bilgisini kullanarak anlamlandırmaya çalıştıkları tespit edilmiştir. Araştırma sonunda, her iki grupta yer alan öğretmen adaylarının enerji ve enerji kaynaklarına yönelik kavram yanılgılarına da sahip oldukları belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına dayanarak, öğretim sürecinde enerji ve enerjiyle ilgili kavramların, hem fen bilimlerinde hem de sosyal bilimlerde eğitim-öğretimin tüm kademelerinde ilgili düzeyin gerektirdiği gelişimsel koşulların da dikkate alındığı sürdürülebilir bir enerji eğitim programının oluşturulması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Farklı Öğretim Programları, Enerji, Öğretmen Adayı

Abstract:
The aim of this research is to determine and compare the perceptions of the teachers in different teaching programs towards the concept of energy.

In this study, a method of field scanning from descriptive research approaches was used. "Energy perception assessment questionnaire (EADA)" developed by the researcher was used as a data collection tool to determine the perceptions of Science and social science teachers about the concept of energy. The survey was created under 4 headings, and in the first section demographic information of the teacher candidates (information on the Department of education, gender and energy of the teacher candidates) was applied, while in the second section their views on energy and energy resources were applied. In the third part they were asked to create a scenario about the concept of energy, while in the fourth part they were asked to make a drawing that would evoke the concept of energy. A simple random sample selection was used to determine the candidates of Teachers of different teaching programs origin who will participate in the survey studies, and studies were conducted with senior level teacher candidates. The survey was applied to a total of 392 pre service teacher, 180 from science and 212 from Social Sciences. January and May 2019, the application process of the data collection tool was carried out by the researcher in one-to-one classroom environments and face-to-face with the pre service teacher. In the analysis of the data obtained in the study, the answers of the pre service teacher, were placed in categories and subcategories created by the researcher according to the common characteristics and main idea in the statements and their frequencies and percentages were calculated. In addition, Independent t-test was used to compare scores from scripts, slogans and drawings.

Data from the survey shows that perceptions about the concepts of energy and energy sources occur in different categories. As a result of the research, it was determined that the concepts of energy were not adequately understood by the teacher candidates in both groups. In addition, it has been found that social science teachers are trying to define concepts related to energy in street language as they are encountered in daily life, while science teachers are trying to make sense of them using scientific definition and school knowledge, unlike social science pre service teachers. At the end of the research, it was determined that the teacher candidates in both groups also had misconceptions about energy and energy sources. Based on the results of the research, it is suggested that the concepts related to energy and energy should be adapted to the curriculum by considering the levels of education and planning in such a way as to provide continuity, and that the planning to be created if possible should be presented in an interdisciplinary dimension.

Keywords: Different Teaching Programs, Energy, Preservice Teachers