Kemik metastazlı akciğer kanseri olgularında serum kemik metabolizması ürünlerinin klinik önemi
Clinical importance of bone metabolism markers of bone metastasis in lung cancer
Yazar: ASLIHAN YALÇIN
Danışman: PROF. DR. UĞUR GÖNÜLLÜ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Metastatik hastalıkta tedaviye yanıt değerlendirmesinde, primer tümör boyutlarından bağımsız olarak değerlendirilen tek bölge kemik dokudur. Görüntüleme yöntemlerinin metastaz saptamada özgüllüklerinin düşük olması, kanser hastasının görüntüleme yapılacak yere taşınmasını gerektirmesi, radyasyon içermeleri ve pahalı olmaları yeni tanı yöntemlerine gereksinim sebebi olmuştur. Son yıllarda, osteoporoz tanı ve tedavi takibinde sık kullanılan kemik metabolizması ürünleri metastatik malignitelerde de önem kazanmıştır. Kemik dokuda en bol bulunan protein olan tip I kollajenin yıkım ürünü NTx'in, osteolitik kemik metastazlarını saptamada özgüllüğü yüksek bir test olacağına dair beklentiler yüksektir.Akciğer kanseri olgularında serum NTx düzeyinin kemik metastazı tanısında kullanılabilirliği, duyarlılık ve özgüllükleri, klinik takip parametreleri (serum Ca, ALP düzeyleri, ağrı yakınması ve ağrı skorlama yöntemleri) ile ilişkilerini saptamayı amaçlayan bu çalışmada; kliniğimizin takibinde olan 82 akciğer kanseri hastasından toplanan serum örneklerinde NTx düzeyi ELISA yöntemi ile çalışıldı. Sintigrafide metastaz varlığı ile serum NTx düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı (p:0.674). Doku tanısı, TNM evrelemesi, ECOG performans durumu, başvuruda ağrı yakınmasının olması, serum ALP, Ca, Mg ve P düzeyleri ile de NTx arasında istatistiksel anlamlı ilişki bulunmadı. Öte yandan ağrı yakınması ile başvuru, ağrı skorunun ? 7 olması ve serum ALP düzeyinin 291 U/l üzerinde olması durumlarında sintigrafide kemik metastazı saptama olasılığının yüksek olduğu saptandı ( sırasıyla p: 0.008, 0.025, 0.043).Bu çalışma sonuçlarına göre serum NTx düzeyleri kemik metastazı varlığı için güvenilir bir ölçüm yöntemi değildir. Öte yandan, ucuz ve kullanımı kolay incelemeler olan ağrı skorlamaları ve yüksek serum ALP düzeylerinin değeri göz ardı edilmeyecek kadar fazladır.

Abstract:
Bone is the only side that can be assessed independently from the primary tumor, in the evaluation of response to treatment in malignant diseases. The low specifity, requirement of mobilization, radiation hazard and relative cost are the handicaps of imaging tecniques that are available today for the routine detection of bone metastasis. Recently, new bone metabolism markers, that are useful for diagnosis and follow up for osteoporosis, have been important to detect metastatic disease. Expectations for N-telopeptide, a resorbtion marker of type I collagen that is the most common protein of bone tissue, have been rising.This study is designed to assess the usefulness of serum NTx levels of detecting bone metastasis and relative correlation with clinical follow up parameters (serum Ca, ALP, complaint of pain and pain rating scales) in lung cancer patients. Serum NTx levels were measured via ELISA tecnique, from 82 patients on follow up. There was no statistical correlation between serum NTx levels and bone metastasis, detected via scintigraphy (p: 0.647). Pathological subtype, TNM status, ECOG performance status, complaint of pain on admission and levels of serum Ca, Mg, ALP were not correlated with NTx either. On the other hand it was showed that, complaint of pain on admission, pain rating scales higher than 7 and serum ALP higher than 219U/L were confirmed as strong messengers of bone metastasis (p values were respectively; 0.08, 0.025, 0.043).With this study we conclude that serum NTx assesment is not a reliable method of detecting bone metastasis in lung cancer patients. On the other hand, serum ALP and pain rating scales should be mentioned frequently in doubt of metastases to bone.