Örgütsel zekâ düzeyinin öğretmenlerin yenilikçi çalışma davranışları üzerindeki etkisi
The impact of organizational intelligence level on teachers' innovative work behavior
Yazar: BELGİN TURA
Danışman: PROF. DR. SAİT AKBAŞLI
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Teftişi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bireysel yenilikçilik = Individual innovativeness ; Yenilikçi iş davranışı = Innovative work behavior ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Zeka = Intelligence ; Çalışma tutumları = Working attitudes ; Örgütsel yenilikçilik = Organizational innovations ; Örgütsel zeka = Organizational intelligence ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada, öğretmenlerin görüşlerine göre, görev yaptıkları okulların örgütsel zeka düzeylerinin ve öğretmenlerin yenilikçi çalışma davranış düzeylerinin; bu düzeylerde çeşitli değişkenler (cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, branş, mesleki kıdem, okuldaki görev süresi ve görev yaptığı okulun türü) açısından farklılaşma olup olmadığının, okulların örgütsel zekâ düzeyi ile öğretmenlerin yenilikçi çalışma davranışları arasındaki ilişki ve düzeyi ile okulların örgütsel zekâ düzeyinin öğretmenlerin yenilikçi çalışma davranışlarını yordama durumunun belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Araştırma, 2020-2021 eğitim öğretim yılında Ankara Sincan ilçesinde resmi ortaokul ve imam hatip ortaokullarında görevli 328 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Erçetin, Potas ve Açıkalın (2001, 2004, 2007, 2009, 2010, 2015, 2017, 2019) tarafından geliştirilen "Çok Boyutlu Örgütsel Zekâ Ölçeği" ile Dorenbosch, Engen ve Verhagen (2005) tarafından geliştirilen "Innovative Work Behavior Scale" ölçeğinin "Yenilikçi Çalışma Davranışı Ölçeği" adıyla yapılan Türkçe uyarlaması ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. 
Araştırmada, öğretmenlerin görev yaptıkları okulların örgütsel zekâsının yüksek düzeyde olduğu ve öğretmen görüşlerinin cinsiyet ve mesleki kıdem değişkenlerine göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Bununla birlikte araştırmada öğretmenlerin yenilikçi çalışma davranışlarını yüksek düzeyde sergilediği ve öğretmen görüşlerinin cinsiyet, mesleki kıdem, branş ve görev yaptıkları okulun türüne göre istatistiksel açıdan farklılaştığı görülmüştür. Araştırmanın bulguları, öğretmenlerin görev yaptıkları okulların örgütsel zekâ düzeyleri ve yenilikçi çalışma davranış düzeyleri arasında pozitif yönde ve yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermektedir. Aynı zamanda öğretmenlerin görev yaptıkları okulların örgütsel zekâ düzeyi, öğretmenlerin yenilikçi çalışma davranışlarını yordamaktadır.

Abstract:
This study aimed at determining schools' organizational intelligence and teachers innovative work behavior levels, whether there was a difference in terms of various variables (gender, age, education level, branch, professional seniority, tenure at school, and the type of the school) and schools' organizational intelligence levels, the relationship between schools' organizational intelligence levels and teachers' innovative work behaviors, and whether school's organizational intelligence levels predicted teachers' innovative work behaviors. 
This study was carried out with 328 teachers working in public secondary schools and Imam Hatip secondary schools in the Sincan district of Ankara in the 2020-2021 academic year. The data was collected by using the "Multidimensional Organizational Intelligence Scale" developed by Erçetin, Potas, and Açıkalın (2001, 2004, 2007, 2009, 2010, 2015, 2017, 2019), "Innovative Work Behavior Scale" developed by Dorenbosch, Engen, and Verhagen (2005), and a personal information form. 
It was determined that the organizational intelligence of the schools where teachers worked was at a high level and the teachers' opinions showed statistically significant differences according to the gender and professional seniority variables. However, it was seen that the teachers exhibited innovative work behaviors at a high level and the opinions of the teachers differed statistically according to gender, professional seniority, branch, and the type of school they worked in. There was a positive and significant relationship between the organizational intelligence levels of the schools where teachers worked in and the innovative work behavior levels. It was also determined that the organizational intelligence level of schools predicted teachers' innovative work behaviors.