Primula vulgaris (Çuha çiçeği) ekstraktlarının HPLC ile karakterizasyonu ve biyolojik aktivitesinin incelenmesi
Characterization by HPLC of Primula vulgaris extracts and examination of biological activity
Yazar: MEHTAP TUĞÇE ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. REZZAN ALİYAZICIOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Bitki özütü = Plant extract ; Biyolojik analiz = Biological assay ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Primula vulgaris = Primula vulgaris ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Çuha çiçeği = Primula

Özet:
Primula vulgaris (Çuha Çiçeği) Ekstraktlarının HPLC ile Karakterizasyonu ve Biyolojik Aktivitesinin İncelenmesi
Yapılan çalışmada Trabzon Bostancı, Akçaabat ve Maçka yörelerinden 2013 yılı Haziran ayında toplanan Primula vulgaris subsp. vulgaris ve Primula vulgaris subsp. sibthorpii türlerinin biyolojik aktif bileşenlerinin yapısının aydınlatılması ve antioksidan özelliklerinin tespit edilmesi amaçlandı. 
13 adet fenolik bileşeni ters faz–yüksek performanslı sıvı kromatografisi (RP-HPLC-UV) ile analiz edildi. Akçaabat, Maçka ve Bostancı bölgesinden toplanan Primula vulgaris bitkisinin çiçek ve yaprak-dal kısımları olan 8 adet numunemizin hepsinde protokatekuik asit, p-hidroksi benzoik asit, gallik asit, vanilik asit ve rutin değişen konsanstrasyonlarda tespit edildi. Şiringik asit, epikateşin ve luteolin ise hiçbir bitki örneğinde tespit edilemedi.
Sulu ve etanolik Primula vulgaris ekstraktlarının antioksidan aktiviteleri, toplam fenolik madde, demir (III) indirgeme antioksidan kuvveti (FRAP) ve DPPH (2,2-difenil-1-pikrilhidrazil) radikali temizleme aktivitesi testleri kullanılarak tayin edildi. Toplam fenolik madde miktarları gallik asit standardına göre tayin edildi. FRAP değerleri Troloks eşdeğeri antioksidan güç (TEAP) ve DPPH radikali temizleme tayini sonuçları SC50 olarak ifade edildi. Toplam polifenol testinde en yüksek değer TSB(ç)e'de 20.893 mg GAE/g numune olarak tespit edilirkenen düşük değer MVS(y-d)e'de 2.266 mg GAE/g numune olarak tespit edildi. En yüksek DPPH radikal temizleme aktivitesi ve en düşük radikal temizleme aktivitesi, sırasıyla, Bostancı yöresine ait TSB(ç)e'de 0.256 mg/mL ve Akçaabat yöresine ait ASM(y-d)e'de 7.858 mg/mLolarak bulundu. En yüksek FRAP değeri MVS(ç)e'de 223.11 μmol Troloks/g numune; en düşük değer ASM(y-d)e'de 15.93 μmol Troloks/g numune olarak tespit edildi. Sonuç olarak Primula vulgaris ekstraktlarının hem çiçek hem de yaprak-dal kısımlarında değişik düzeylerde antioksidan aktivitelerinin varlığı tespit edildi.

Anahtar Sözcükler: Antioksidanlar, HPLC, Tıbbi bitkiler

Abstract:
Characterization By HPLC of Primula vulgaris Extracts and Examination of Biological Activity 
In this research, it is aimed to enlighten the bioligic structure of the active components of Primula vulgaris subsp. vulgaris ve Primula vulgaris subsp. sibthorpii species, which were picked from Trabzon Bostancı, Akçaabat and Maçka regions in 2013, and to identify the antioxidant features of them.
13 phenolic component was analysed by reversed phase - high performance liquid chromatography (RP-HPLC). In all of the 8 samples from Primula vulgaris plant's flower and leaf-branch parts, protocatecuic acid, p-hydroxybenzoic acid, gallic acid, vanillic acid and routine was found variable concentrations. Syringic acid, epicatechin and luteolin couldn't be identified in these samples. 
The antioxidant activities of aqueous and ethanolic extracts of Primula vulgaris was defined by using total phenolic material, iron (III) reducing antioxidant power (FRAP) and DPPH (2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl) radical scavenging activity tests. Total phenolic contents were determined according to the gallic asid standart. FRAP rates were explained as Trolox equivalent antioxidant power (TEAP) and DPPH radical scavenging assay results were explained as SC50. In total polyphenol test, the highest rate was found as 20.893 mg GAE/ g sample in TSB(ç)e, on the other hand, the lowest rate was found as 2.266 mg GAE/ g sample in MVS(y-d)e. The highest DPPH radical scavenging activity were found to be TSB(ç)e in Bostancı area with 0.256 mg/mL and ASM(y-d)e in Akçaabat area with 7.858 mg/mL, respectively. The highest value of FRAP was found as 223,11 μmol Troloks/g sample in MVS(ç) and the lowest value was found as 15.93 μmol Troloks/g sample in ASM(y-d). In conclusion, in both flower and leaf-branch parts of Primula vulgaris extracts, existance of antioxidant activities in different levels were found.

Key Words: Antioxidants, HPLC, Medicinal plants