Latin Amerika ve Ortadoğu'daki askeri darbelerin karşılaştırmalı bir incelemesi ve ABD'nin tutumu: Venezuela ve Mısır
A comparative study of military coups in Latin America and Middle East and the U.S. attitude: Venezuela and Egypt
Yazar: FATMAGÜL GÜNHAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET OSMAN ÇATI
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Askeri müdahale = Military intervention ; Latin Amerika = Latin America ; Mısır = Egypt ; Orta Doğu ülkeleri = Middle eastern countries ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Venezuella = Venezuela

Özet:
Askeri rejimler; çoğu zaman kalıcı olmayan, güçsüz, iktidarın siyasal zayıflığından dolayı ortaya çıkan istikrarsız yönetim biçimleridir. Bu şekilde yönetilen hükümetlerin genellikle demokrasi geleneğinin zayıf olmasıyla beraber muhalefet partilerinin, derneklerin, baskı ve çıkar gruplarının da etkinliği asgari düzeydedir. Ordu, kendi çıkar ve menfaatine yönelik politikalar üreterek toplumu, devleti, medyayı güç kullanarak kontrol altına alır. Ortadoğu ve Latin Amerika coğrafyaları askeri darbelerin en sık yaşandığı bölgeler arasındadır. Bunun en temel sebepleri; gelişmiş ülkelerle rekabet edebilecek politik yapılara, güçlü ve istikrarlı kurumlara sahip olmamaları, demokrasi geleneğini sürdürememeleri ve küresel piyasa ekonomisinde geri planda kalan dünya devletlerini barındırmalarıdır. Bu çalışmada, Venezuela ve Mısır ülkelerinde birbirinden bağımsız bir şekilde gerçekleşen askeri darbe girişimleri sivil-asker ilişkileri çerçevesinde ele alınmaktadır. Çalışmanın asıl amacı Latin Amerika ve Ortadoğu bölgelerinin sahip oldukları doğal kaynaklar ve stratejik önemleri nedeniyle Venezuela ile Mısır'da yakın dönemlerde gerçekleşen askeri darbeleri açıklayarak benzerliklerini ve farklılıklarını ortaya koymaktır. İlaveten, gerçekleşen askeri darbelerde Amerika Birleşik Devletleri'nin sergilediği tutum ve varsa rolünün hangi boyutlarda olduğuna yer verilmektedir. Bu çalışmanın hipotezi, tarihsel süreç boyunca Mısır ordusunun üst kademesiyle devirdiği hükümet ve Müslüman Kardeşler arasında ideolojik ayrışmalar varken, Venezuela'da ordu komutası ve Maduro hükümeti Chavismo ideolojisi etrafında birleşmektedir. Ayrıca Mısır ve ABD ordusu arasında Enver Sedat dönemine kadar uzanan köklü ilişkilerin olması gerçekleşen darbenin başarılı olmasının önünü açan bir diğer etken olmuştur. Böylelikle darbe öncesi dönemdeki sivil-asker ilişkileriyle beraber ABD'nin bu tezin konusunu oluşturan Venezuela ve Mısır orduları ile ilişkileri de bu ülkelerdeki askeri darbelerin gidişatını etkilemiştir. Anahtar Kelimeler: Askeri Darbe, Mısır, Venezuela, Sivil-Asker İlişkileri, ABD, Chavismo

Abstract:
Military regimes are often non-permanent, powerless, unstable forms of rule that arise due to the political weakness of governments. Governments run in this way are usually weak in the tradition of democracy while effectiveness of opposition parties, associations, pressure and interest groups is minimal. The army controls society, the state, and the media by using force, producing policies aimed at its own interests. Therefore, the geographies of the Middle East and Latin America are the regions where military coups are most common. The main reasons for this are the lack of a political structure and strong and stable institutions to compete with developed countries, the inability to maintain the tradition of democracy and the hosting of world states that remain in the background in the global market economy. In this study, military coup attempts taking place separately in Venezuela and Egypt are discussed within the framework of civil-military relations. The main aim of the study is to explain the similarities and differences of the recent military coups in Venezuela and Egypt due to the natural resources and strategic importance of Latin America and the Middle East. In addition, the attitude of the U.S. and its role, if any, is included in the explanation of the military coups that have taken place. The hypothesis of this study is that while there were ideological divisions between the upper echelon of the Egyptian army and the Muslim Brotherhood and the government that it overthrew, the army command in Venezuela and the Maduro government has been united around the Chavismo ideology. In addition, the deep-rooted relations between Egypt and the U.S. army dating back to the era of Anwar Sadat played an important role in he success of the military coup against the Muslim Brotherhood government. Thus, together with the civil-military relations in the pre-coup period, the relations of the USA with the Venezuelan and Egyptian armies affected the course of the military coups in these countries. Key Words: Military Coup, Egypt, Venezuela, Civil-Military Relations, U.S., Chavismo