Bazı patates çeşitlerinde yumru anormallikleri ve anormal yumruların üzerine bir araştırma
Determination of tuber abnormalites of some potato cultivars and quality of abnormal tubers
Yazar: SEBİHA SARI
Danışman: PROF. DR. TAHSİN KARADOĞAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, 2013 yılı üretim sezonunda Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme alanında (45'K, 33 D" rakım 997) adaptasyon denemesine alınan 8 patates çeşitlerinin yumru anormalliklerine duyarlılıkları ve anormal yumruların kalite özelliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Çalışmada kullanılan patates çeşitlerinin dekara yumru verimleri 2521-6425 kg, pazarlanabilir yumru verimleri ise dekara 2007-5075 kg arasında değişmiştir. En yüksek yumru verimleri Marfona, Melody ve Hermes çeşitlerinden alınmıştır.
Amorf, çatlak ve tomurcuklanma gösteren yumru oranları çeşitlere göre sırası ile % 4.07-26.7, 2.0-19.7, 2.0-13.0 arasında değişim göstermiştir.
Kuru madde oranı çeşitlere (% 18.9-% 23.2) yumru anormalliklerine göre de  (% 19.1-% 21.8) farklılık arzetmiştir.
Yumrunun soyma esnasındaki fire oranı çeşitlere ve anormalliklere göre değişim göstermiştir. Uzun yumru oluşturan Russet Burbank çeşidinde fire oranı en yüksek olmuştur. 
Ortalama olarak en fazla fire oranı amorf yumrularda, en az fire oranı ise normal yumrularda tespit edilmiştir.
Parmak patates veriminin çeşide ve yumru anormalliklerine göre önemli oranda değiştiği, çatlak yumrularda ise parmak patates veriminin daha az olduğu belirlenmiştir.
Çeşitler bazında parmak patatesin kararma derecesinin çok değişken olduğu, normal yumrularda rengin daha açık olduğu, çatlak yumrularda ise kararmanın arttığı tespit edilmiştir.
Çeşitlerin haşlanma süreleri ve haşlandıktan sonra fire oranları önemli farklılık göstermiştir.
Bir yıllık çalışma sonucunda yüksek pazarlanabilir yumru verimine sahip Marfona ve Melody çeşitlerinin bölge için daha uygun olduğu belirlenmiştir.
Pazar değeri düşük olan ve amorf ve çatlak yumruların hem yemeklik hemde parmak patates sanayinde kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Patates, çeşit, anormal yumru, kalite.

Abstract:
This research was carried out to determinate tuber abnormalities of potato cultivars and quality of abnormal tubers in 2013 production season.
Tuber yield per decare and marketable tuber yield per decare changed between 2521-6425 kg and 2007-5075 kg respectively. Higher tuber yield per decare obtained from Marfona, Melody and Hermes cultivars.
Amorf, crack and secondary growth tuber content were changed between 4.07-26.7, 2.0-19.7, 2.0-13.0 % according to cultivars respectively.
Dry matter content and crust wastage content of tuber for meal and crips were changed according to cultivars and tuber abnormalities.
The highest wastage obtained from Russet Burbank cultivar. The highest crust wastage content obtained from amorf tubers and the lowest wastage of tuber content obtained from normal tubers.
Crips yield was changed based on potato cultivars and abnormal tubers. The lowest crips yield was obtained from crack tubers.
Crips clour were changed potato cultivars. Crips clour of crack tuber were to be dark and crips clour normal tuber were to be yellow. Cooking times of potato cultivars and crust wastage after cooking content different to cultivars and abnormal tubers.
This research was determineted that the higher marketable tuber yield has been Marfona and Hermes can be grown in Isparta ecological condition.
It might be concluded that crack and amorf tuber can be using crips and meal. 

Keywords: Potato, cultuvars, tuber abnormalities, quality