Edirne ilinde çalışmakta olan aile hekimleri ve Edirne ili aşı yönetim ekibini bağışıklama ve aşı tereddüdüne ilişkin bilgilendirme ve tutum geliştirilmesine yönelik müdahale çalışması
Family physicians and Edirne vaccine management team working in the edirne province intervention study for improving information and attitude related to vaccine hesitancy
Yazar: BAHAR MARANGOZ
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER ESKİOCAK
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aşı reddi = Vaccination refusal ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Edirne = Edirne ; Kararsızlık = Instability ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Ülkemizin aşı konusunda güvenli ve olumlu bir deneyimi olmasına rağmen, aşılarla
ilgili kaygı, çekince ve yanlış inanışlar yaygınlaşmış; aşı kararsızlığı, aşı reddi ve aşı karşıtlığı
yaklaşımları yıllar içerisinde artmaktadır. Sağlık çalışanları en güvenilen danışman ve
aşılanma kararını etkileyendir ve aşı hakkında en güvenilir bilgi kaynağı olmayı sürdürmeleri
için desteklenmelidir.
Bu çalışma ile Edirne ilinde aile hekimliği birimlerinde çalışan aile hekimlerinin ve
Edirne İli Aşı Yönetim Ekibinin (hekimler) aşı kararsızlığı ile baş etme kapasitelerini artırmak
için bağışıklama ile ilgili bilgi güncelleme, aşı kararsızlığı ya da aşılanmama ile ilgili bilgi
düzeylerini artırma ve buna karşı tutum geliştirmelerini sağlayarak yeni aşı kararsızlığı ve
reddi olgularının ortaya çıkmasının önlenmesi ve mevcut olguların doğru şekilde yönetilmesi
hedeflenmektedir.
Araştırma, müdahale araştırması olarak planlandı. Araştırma 20.05.2019 ile
01.08.2019 tarihleri arasında Edirne ilinde çalışmakta olan tüm aile hekimleri ve il aşı
yönetim ekibiyle yapıldı. Edirne ilinde çalışmakta olan 126 aile hekimi ve Edirne ili aşı
yönetim ekibinde yer alan 9 hekim olmak üzere 135 kişi araştırmanın evreni olarak kabul
edildi. Eğitimlere 115 kişi katıldı; 2 kişi eğitim öncesi anket formunu, 2 kişi eğitim sonu
anket formunu eksik yanıtlamaları nedeniyle çalışma dışı bırakıldı.
Katılımcıların, eğitimin ilk 15 dakikasında sadece eğitim öncesi anketi uygulamaları
sağlandı. Eğitim araştırıcılar tarafından verildi. Eğitimin sırasında aşı sonrası istenmeyen
etkilerden, aşıların içeriğinden ve aşı kararsızlığı vaka yönetimi için etkili iletişimden
bahsedildiği sırada ilgili materyaller dağıtıldı. Eğitim sonrası eğitim sonu anketi uygulandı.
108
Araştırmada elde edilen sonuçların analizinde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare analizleri
kullanılmıştır.
Müdahalenin etkililiğinin değerlendirilmesinde rölatif etkililik, atfedilen etkililik ve
etkililik (koruyuculuk) boyutu (yüzdesi) hesaplanmıştır.
Katılımcıların mevsimsel grip aşısını yaptırma, çocuğuma/çocuklarına bağışıklama
programındaki tüm aşıları yaptırma, yaşlı veya kronik hastalığı olan yakınlarını aşılatma
tutumu, sağlık çalışanlarına HepA ve KKK aşısı yapılması gerekliliği bilgisi, aşılanma isteği
dışında başvuranları aşılatma ve aşı reddi ile karşılaşmada iletişim açısından hazır hissetme,
aşı reddine sahip kişilerle görüşmede gereklilik ve etkililik, içerik ve güvenilirlik, yan etkiler,
komplo teorileri ile ilgili desteğe ihtiyaç duyma açısından eğitim öncesine göre eğitimden
olumlu etkilendikleri saptandı.
Aile hekimlerine verilen eğitim ile aşı kararsızlığı/reddi vakalarını yönetim
kapasitelerinin artırılması sağlanmıştır.
Aile hekimlerinin aşı kararsızlığı ve aşı reddi vakaları ile baş etme kapasitelerini
artırmak için bağışıklamaya ilişkin bilgilerini güncelledikleri, aşılanmama olgusu ve aşı
kararsızlığı/reddini anladıkları ve tutum geliştirmelerini amaçlayan hizmet içi eğitimin
sistematik olarak sürdürülmesi gereklidir.
Anahtar Kelimeler: Edirne, aşı kararsızlığı, aile hekimi, müdahale çalışması.

Abstract:
Although our country has a safe and positive experience in vaccination, anxiety,
reservations and false beliefs about vaccines have become widespread; vaccine hesitancy,
vaccine rejection and anti-vaccine approaches have been increasing over the years. Health
professionals are the most trusted counselors and influencers of the vaccination decision and
should be supported to continue to be the most reliable source of information about the
vaccine.
In this study, family physicians working in family medicine units in Edirne province
and Edirne Vaccine Management Team (physicians) to improve their capacity to cope with
vaccine hesitancy, update information about immunization, vaccine hesitancy or nonvaccination
by increasing their knowledge levels The aim is to prevent the emergence of new
vaccine hesitancy and rejection cases and to manage the existing cases correctly.
The research was planned as an intervention research. The study was carried out with
all family physicians and provincial vaccine management team working in Edirne between
20.05.2019 and 01.08.2019. The population of the study consisted of 126 family physicians
working in Edirne and 9 physicians in the vaccine management team in Edirne. 115 people
110
participated in the trainings; 2 people were excluded from the study due to incomplete
answers to the pre-training questionnaire and 2 post-training questionnaires.
Participants were only provided with a pre-training questionnaire during the first 15
minutes of the training. The training was given by researchers. During the training, relevant
materials were distributed at the time of mentioning undesirable effects after vaccination, the
content of vaccines and effective communication for vaccine hesitancy case management.
Post-training questionnaire was applied after the training.
Descriptive statistics and chi-square analyzes were used in the analysis of the results.
In evaluating the effectiveness of the intervention, relative effectiveness, attributed
effectiveness and effectiveness (protection) dimension (percentage) were calculated.
Attitudes of the participants were positively affected by intervention to receive the
seasonal flu vaccine, to give all vaccinations to their child / children in the immunization
program, to vaccinate their relatives with elderly or chronic diseases, to inform the health
workers about the necessity of vaccination against HepA and MMR, to vaccinate the
applicants except for the desire to be vaccinated; and in terms of communication readiness to
meet vaccine rejection, necessity and effectiveness in interviewing people with vaccine
rejection, content and reliability, side effects, need for support with conspiracy theories.
With the training provided to family physicians, the capacity to manage vaccine
hesitancy / rejection cases was increased.
To increase the capacity of family physicians to cope with vaccine hesitancy and
vaccine rejection cases, it is necessary to systematically carry out in-service training that aims
to improve their knowledge of immunization, understand the phenomenon of non-vaccination
and vaccine hesitancy/ rejection and aim to develop attitudes.
Key Words: Edirne, vaccine hesitancy, family physician, intervention study.