Öğretmen algılarına göre vizyoner liderlik ile yetenek yönetimi arasındaki ilişkide pozitif psikolojik sermayenin aracılık rolü
The mediating role of positive psychological capital of the realitionship between visionary leadership and talent management acording to teacher perceptions
Yazar: KÜBRA ÖZDİLEK
Danışman: DOÇ. DR. SEMİHA ŞAHİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderler = Leaders ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Pozitif psikolojik sermaye = Positive psychological capital ; Vizyoner liderlik = Visionary leadership ; Yetenek yönetimi = Talent management ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim kurumlarında görev yapmakta olan öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin vizyoner liderlik ve yetenek yönetimi yeterliliği ile öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye düzeylerini; ilgili değişkenlerin öğretmenlerin bireysel (cinsiyet, medeni durum, yaş), mesleki (öğrenim düzeyi, hizmet süresi, branş) ve okullarının bazı özelliklerine (okul türü, okuldaki öğretmen sayısı) göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği ve öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin vizyoner liderlik ve yetenek yönetimi yeterliliği ilişkisinde öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye düzeylerinin aracı rolünü incelemektir.
	Araştırma ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırma sürecinde, değişkenler arası ilişkilerin ve değişkenleri içeren kuramsal bir modelin test edilmesi için yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Araştırma, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Büyükçekmece ve Çatalca ilçeleri sınırları içinde yer alan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi ortaöğretim kurumlarında görev yapmakta olan 287 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, "Kişisel Bilgi Formu", Çınar ve Kaban (2012) tarafından geliştirilen "Vizyoner Liderlik Ölçeği", Yerlikaya (2017) tarafından geliştirilen "Eğitimde Yetenek Yönetimi Ölçeği" ve Tösten ve Özgan (2014) tarafından geliştirilen "Pozitif Psikolojik Sermaye Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada 287 öğretmenden elde edilen verileri incelemek için aritmetik ortalama, standart sapma, t-Testi, Tek Yönlü ANOVA, LSD (Least Significant Difference) en küçük önemli fark testi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı, Yapısal Eşitlik Modellemesi (Path diagramı ve uyum indeksleri) kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 20.0 ve Lisrel 8.7 programları ile analiz edilmiştir.
	Ortaöğretimde görev yapan öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin vizyoner liderlik ve yetenek yönetimi düzeyleri ile öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye düzeyleri belirlenmiştir. Araştırma sonucunda öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin vizyoner liderlik ve yetenek yönetimi düzeyleri ile öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye düzeylerinin "yüksek" olduğu görülmüştür. En yüksek ortalamalar vizyoner liderlikte "eylem yönelimli olma" alt boyutunda, yetenek yönetiminde "hedefler ve yeteneğin geliştirilmesi" alt boyutunda, pozitif psikolojik sermayede "güven" alt boyutunda görülmüştür. Öğretmen algılarının vizyoner liderlik ölçeği ve eğitimde yetenek yönetimi ölçeği geneli ve alt boyutlarında cinsiyet, medeni durum, branş ve öğrenim durumu değişkenleri için; pozitif psikolojik sermaye ölçeği geneli ve alt boyutlarında hizmet süresi ve branş değişkenleri için anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Öğretmen algılarında vizyoner liderlik ölçeği ve eğitimde yetenek yönetimi ölçeği geneli ve alt boyutlarında yaş, hizmet süresi, okul türü ve okuldaki öğretmen sayısına göre; pozitif psikolojik sermaye ölçeği geneli ve alt boyutlarında cinsiyet, medeni durum, yaş, öğrenim durumu, okul türü ve okuldaki öğretmen sayısı değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar görülmüştür. Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin vizyoner liderlik özellikleri ile yetenek yönetimi özellikleri arasında yüksek düzeyde pozitif yönlü bir ilişki olduğu; okul müdürlerinin vizyoner liderlik özellikleri ile öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye düzeyleri arasında düşük düzeyde pozitif yönlü bir ilişki olduğu; okul müdürlerinin yetenek yönetimi özellikleri ile öğretmenlerin pozitif psikolojik sermaye düzeyleri arasında orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişki olduğu ve öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin vizyoner liderlik ve yetenek yönetimi ilişkisinde öğretmenlerin pozitif psikolojik 
sermaye düzeylerinin kısmi aracılık rolü gösterdiği saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the teachers' visionary leadership and talent management competence and teachers' positive psychological capital levels according to the perceptions of teachers working in secondary education institutions; whether the relevant variables show a significant difference according to some characteristics of their individual, vocational and school, and teachers' perceptions of the teachers' positive psychological capital levels in the relationship between school principals' visionary leadership and talent management competence. The research was conducted in relational screening model. In the research process, structural equation modeling was used to test the relationship between variables and a theoretical model containing variables. The study was carried out with 287 teachers who were working in the official secondary schools of the Ministry of National Education in the borders of Büyükçekmece and Çatalca district of İstanbul in the 2017-2018 academic year. "Personal Information Form" , "Visionary Leadership Scale" by developed Çınar and Kaban (2012), "Talent Management In Education Scale" by developed Yerlikaya (2017) and" Positive Psychological Capital Scale" by developed Tösten and Özgan (2014) were used in the study. Arithmetic mean, standart deviation, t-test, ANOVA, LSD, Pearson Product-Moment Correlation Coefficients and structural equation modeling were used to analyze the data obtained from 287 teachers. The data were analyzed by SPSS 20.0 and LISREL 8.7.
	According to the perceptions of the teachers working in secondary education, the visionary leadership and talent management levels of the school principals and the teachers' positive psychological capital levels were determined. As a result of the research, it was seen that the teachers' perceptions of principal's visionary leadership and talent management levels and teachers' positive psychological capital levels were high. In the "be action oriented" sub-dimension of visionary leadership, in the "development of goals and ability" sub-dimension of talent management, in the "trust" sub-dimension of positive psychological capital the highest averages was observed. For teachers' perceptions, visionary leadership and talent management scale, gender, marital status, branch and educational status do not differ. In the positive psychological capital scale, there was no significant difference in seniority year and branch variables. Significant differences were observed in the perceptions of teachers regarding visionary leadership scale and talent management scale in education and overall dimensions according to age, duration of service, type of school and number of teachers in the school. Significant differences were found in terms of gender, marital status, age, education level, type of school and number of teachers in the school.
According to the teachers' perceptions, there is a high positive relationship between the visionary leadership characteristics and talent management characteristics of school principals; there was a low level positive correlation between visionary leadership characteristics of school principals and teachers' positive psychological capital levels; it was found that there was a mideum level positive relationship between the talent management characteristics of the school principals and the teachers' positive psychological capital levels, and according to the teachers' perceptions, there was a partial mediator role of teachers' positive psychological capital levels in the visionary leadership and talent management relationship.