Mustafa Recai Güreli mülki ve siyasi hayatı (1884-1960)
Civilian and political life of Mustafa Recai Güreli (1884-1960)
Yazar: FATİH AKSOY
Danışman: DOÇ. DR. SEHER AKÇA
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Biyografi = Biography ; Güreli, Mustafa Recai = Güreli, Mustafa Recai ; Milletvekili = Deputy ; Muğla = Muğla ; Siyasi hayat = Political life ; Tokat = Tokat ; Valiler = Governors

Özet:
Cumhuriyetin ilanından sonra ülkenin kalkınmasında ve çağdaşlaşmasında yerel yönetimler önemli bir yere sahip olmuşlardır.  Çünkü yereldeki değişim ve dönüşüm önce halkın sonra da ülkenin çağdaşlaşmasında önemli bir göstergedir. Yereldeki bu değişimi ve dönüşümü sağlayacak en önemli mülki amirler ise o bölgenin valileridir. Bu bağlamda Cumhuriyetin ilanından sonra Anadolu'nun her alanda kalkınabilmesi için Atatürk; genç, dinamik, Atatürk İlke ve İnkılaplarına bağlı şahsiyetleri vali olarak değişik illere atamıştır. İşte bu kişilerden birisi de memleketin çeşitli bölgelerinde valilik yapmış olan Mustafa Recai Güreli'dir.
Recai Güreli devlet görevine ilk defa asker olarak başlamıştır. 31 Mart Ayaklanmasını bastıran Hareket Ordusu ile İstanbul'a gelmiştir. Ayaklanmanın bastırılmasından sonra Anadolu'nun çeşitli yerlerinde jandarma komutanlığı yapmış, sonrasında ise mülki idareye geçerek kaymakamlık görevini sürdürmüştür. Merzifon, Vezirköprü, Ödemiş Kaymakamlıklarının ardından sırasıyla; 1933-1936 yılları arasında Tokat, 1936-1939 yılları arasında Muğla, 1939-1943 yılları arasında Balıkesir Valiliklerinde görev yapmıştır. Valiliği zamanında toplumun ekonomik ve kültürel bakımdan kalkınmasını sağlayarak halkı aydınlatmaya çalışmıştır. Yaptığı çalışmalarla halk tarafından çok sevilmiştir. 
Valilik görevlerinin ardından CHP'den TBMM'de VII. dönem Gümüşhane, VIII. dönem Tokat Milletvekillikleri görevlerini sürdürmüştür. Recai Bey VII. dönemde Dâhiliye Encümeni, VIII. dönemde ise TBMM Başkanlık Divanı İdare Amirliği görevlerini yapmıştır. 
Meclis toplantılarında toplumun her kesiminden insanın sorununa çözüm getirmek üzere çalışmalarda bulunmuştur. Sadece seçildiği bölgenin değil tüm ülkenin vekili olarak hareket etmiş ve halkın menfaatlerini savunmuştur. 
Recai Güreli 1950, 1954 ve 1957 seçimlerinde Muğla'dan milletvekili adayı olmuşsa da nispi seçim sistemine geçilmediği için seçilememiştir. Mustafa Recai Güreli 30.04.1960'ta Ankara'da vefat etmiş ve Cebeci Mezarlığı'na defnedilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Vali, Milletvekili, Mustafa Recai Güreli, Tokat, Muğla

Abstract:
After declaration of the Republic, local governments had an important place in development and modernization of the country.Because the local change and transformation are important indicators of  primarily modernization  of country's, and people's after that. The most important civilian authorities to establish this local change and transformation are governors of the specific region.In this sense,after declaration of the Republic, Atatürk have assigned young,dynamic people who are devoted to his principles and revolutions,to the different cities in order to get Anatolia develop in every field. Mustafa Recai Güreli is one of these persons,who have served as a governor in different regions of the country.
Recai Güreli first started his duty as a soldier. He came to İstanbul with Hareket Ordusu which suppressed the rebellion of 31 Mart. After the suppression of rebellion,he served as a gendarme commander in different regions of Anatolia and he switched to civil administration and served as a district governor. After being Merzifon,Vezirköprü and Ödemiş district governors,he served in Tokat governorship between 1933-1936, Muğla governorship between 1936-1939 and Balıkesir governorship between 1939-1943. During his governorship, he established the local's economic and cultural development and tried to enlighten them. Local people really liked him because of his work.
After his duties as governor he served as a deputy of Gümüşhane (5th term) and Tokat (8th term) as a CHP member.His duties were "Dahiliye encümeni" in 5th term and TBMM Presidency Council's Administrator in 8th term.
He carried out works in parliament meetings to find solutions to problems of every segment of society.He defended the benefits of public by acting as a depuy of the whole country,not just  a deputy of the region he was elected from.
Even though he was a candidate of deputy from Muğla in 1950-1954 and 1957 elections,he couldn't get elected as proportional election system was in use. Mustafa Recai Güreli died on 30.04.1960 in Ankara and he was buried in Cebeci graveyard.
Keywords: Governor, Deputy, Mustafa Recai Güreli, Tokat, Muğla