Femur başı avasküler nekrozunda hiperbarik oksijen tedavisinin ve enoksaparinin kısa dönem etkilerinin araştırılması
Evaluation of short term effects of hyperbaric oxygen and enoxaparin treatments in avascular necrosis of femoral head
Yazar: ABDULLAH ARSLAN
Danışman: PROF. DR. SALİH AYDIN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deniz ve Sualtı Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Deniz ve Sualtı Hekimliği = Marine and Underwater Medicine
Dizin: Enoxaparin = Enoxaparin ; Femur başı = Femur head ; Hiperbarik oksijenasyon = Hyperbaric oxygenation ; Nekroz = Necrosis

Özet:
Femur başı avasküler nekrozu (AVN), femur başını besleyen damarların hasarlanması veya tıkanması sonucu ortaya çıkan kemik ve kemik iliği nekrozudur. Özellikle gençlerde ve orta yaşlarda görülen, büyük oranda cerrahi müdahale gerektiren bir hastalıktır. Cerrahideki gelişmelere rağmen bu hastalarda önemli oranda kalça protezi uygulaması gerekmektedir.Hiperbarik Oksijen Tedavisi (HBOT) tek başına veya cerrahi tekniklerle beraber femur başı avasküler nekrozunda bazı klinik olgularda başarılı sonuçları bildirilmiş bir tedavi yöntemidir. HBOT damar hasarına veya damar tıkanıklığına bağlı gelişen iskemik hastalıklarda da kullanılmaktadır.Enoksaparin pıhtılaşma sisteminde bulunan faktör Xa antagonistidir. Antikoagülan etkisinin yanında yapılan çalışmalarda kemik doku üzerinde osteopeni oluşturduğu, osteoblast gelişimini engellediği, osteoklast aktivitesini arttırdığı görülmüştür. Bu özelliklerinden yararlanılarak femur başı AVN tedavisinde etkinliği araştırılmaktadır.Bu çalışmada sıçanlarda deneysel olarak oluşturulan femur başı AVN'de HBOT ve Enoksaparinin etkinliklerinin araştırılması planlanarak İ.Ü., Deney Hayvanları Etik Kurulu'ndan onay alınmıştır. Çalışmada Norman ve ark'nın 1998 yılında geliştirdikleri sıçanlarda uygulanan femur başı avasküler nekrozu modeli kullanıldı. Bu amaçla 64 sıçanın sol femur başlarına avasküler nekroz modeli uygulandı ve 8 gruba ayrıldı. İlk 4 grup 15 gün takip edilirken, diğer 4 grup 30 gün takip edildi. 1. grup ve5. grup kontrol grubu olarak değerlendirildi ve sırasıyla 15 gün ve 30 gün takip edildiler. 2. grup ve 6. grup HBOT (2,5 ATA, 90 dakika, 24 saatte 1 defa) grupları olarak sırasıyla 15 ve 30 gün takip edildiler. 3. grup ve 7. grup Enoksaparin (İ.M.1 mg/kg) tedavi grupları olarak sırasıyla 15 ve 30 gün takip edildiler. 4. grup ve 8. grup Enoksaparin (İ.M. 1 mg/kg) tedavisi ile beraber ayni HBOT tedavi protokolu grupları olarak takip edildiler.Çalışma sonucunda yapılan histopatolojik değerlendirmede, HBOT alan ve Enoksaparin tedavisi alan sıçanlarda yeni kemik yapımının arttığı, remodelizasyon ve kıkırdak değişikliklerinin kontrol grubuna göre daha az olduğu görülmüştür. Nekrotik dokuların temizlenme hızının HBOT ile arttığı görülmüştür. HBOT ile Enoksaparinin beraber uygulanmasıyla en iyi sonuçlara ulaşılmıştır. Bu çalışma HBOT'nin ve Enoksaparin tedavisinin tek başına veya kombine olarak femur başı AVN'de olumlu sonuçlar oluşturduğunu göstermektedir. Bu çalışma femur başı AVN hastalığı tedavisinde yapılan klinik çalışmaları desteklemektedir.

Abstract:
Avascular necrosis of the femoral head (AVN) is the necrossis of the bone and the bone marrov resulting from the injury or the occlusion of the blood supplying vessels of the femoral head. Specially it is seen in mostly young and middle aged individuals and requiring mostly surgical procedures. Despite all advances in the surgical procedures still a high rate of the hip proteses is a requirement in the treatment.Hyperbaric Oxygen Therapy (HBOT) alone or in combination with surgery is reported to be effective in some clinical AVN cases. HBOT is also a treatment method which is used in ischaemic diseases resulting from vascular injuries or occlusions.Enoxaparin is an antagonist of factor Xa which is found in the coagulation system. Beside its anticoagualant effect it has been shown that it has an osteopenic effect, inhibits osteoblat maturation and increases osteoklast activity in the bone. Because of these effects its has been researched in the treatment of the femoral head AVN.In this study effets of enoxparine and HBOT were investigated in the treatment of experimentally formed AVN of the femoral heads of the rats, after the approval of Local Ethic Comittee of Istanbul University. Avascular necrosis Model in rats was used which was described by Norman et al in 1998. Avascular necrosis method applied to the left femoral head of the 64 rats and they were divided to 8 groups. First 4 group were being followed for 15 days and the last 4 group were being followed for 30 days. Group 1 and group 5 were served as control groups and 15 days follow up continued with a 30 day follow up. Group 2 and group 6 were served as HBOT groups (2,4 ATA 90 minutes X 1 daily ) and also same follow up perods 15 days and 30 days applied. Group 3 and group 7 were served as enoxaparin treated (I.M 1mg/kg) groups with the same follow up procedure 15 days and 30 days. The last two groups, group 4 and group 8 served in the HBOT and enoxparine applied groups with the 15 days and 30 days follow up procedure.In this study, histopathological studies have shown that an increase in the new bone formation, and remodelisation with less changes in the cartilage tissue than in the controls. An increase in the necrotic tissue clearing rate observed in the HBOT applied groups. The best results were achieved with the HBOT and enoxparine combined applications. In this study HBOT alone, enoxparine alone or combination of these two treatments have a positive effect in the experimantal femoral head AVN and supporting the clinical studies in the femoral head AVN.