Türkiye Kömür İşletmeleri arası rekabetsellik
Competitiveness of Turkish Coal Enterprises
Yazar: SEYHAN ÇUBUKCU
Danışman: PROF. DR. ADNAN KONUK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Maden İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Kömür işletmeleri = Coal enterprises ; Panel veri modelleri = Panel data models

Özet:
Günümüzde sermayenin küreselleşmesi, ülkeler ve işletmeler arası rekabetselliği doğurmuştur. En basit ifade ile rekabetsellik, başarılı olma yarışıdır. Enerji ise yaşamın vazgeçilmezi olarak, her zaman çağdaşlaşan Dünya'nın başlıca sorunu olmuştur. Enerji konusunda rekabetsellik, bir ülke için en önemli ifadelerden birisi haline gelmiştir.Bu çalışmada en güvenilir, ekonomik fosil enerji kaynaklarından olan linyit üzerine çalışılmıştır. Çalışmanın amacı, Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) kurumuna ait, sekiz adet işletmenin rekabetselliğinin incelenmesi ve rekabetsellikte etkili faktörlerin belirlenmesidir. Çalışmada öncelikle panel veri regresyon analizi yöntemi kullanılarak TKİ işletmelerinin tamamındaki üretim için geçerli olan genel üretim modeli oluşturulmuş ve TKİ linyit üretiminde etkili olan üretim faktörleri de belirlenmiştir.Rekabetsellik ölçümü için anahtar değer kavramı oluşturulmuştur. Anahtar değer, işletmeler için, TKİ üretim modeli ile tahminlenen üretim miktarı ile gerçekleşen üretimlerin farklarına dayanır. Anahtar değerin temeli, TKİ genel üretim modelidir. İşletmelerin anahtar değerlerine göre, işletmeler arasında bir rekabetsellik sıralaması elde edilmiştir. Ardından işletmelerin rekabetsellik sıralamasında etkili olabileceği düşünülen, üretim ile ilgili ve linyitlerin kalite özellikleri ile ilgili faktörler belirlenmiş ve rekabetsellikteki etkililikleri, korelasyon analizleri ile araştırılmıştır.Analizler sonucunda TKİ'ye ait olan işletmelerin rekabetselliğinin belirlenmesinde termik satış oranlarının ve işletmelerin rezervlerinin etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: TKİ, panel veri analizi, rekabetsellik

Abstract:
At the present day, the globalisation of capital has produced competitiveness between countries and between companies. With the easiest declaration, competitiveness is the race to become succesfull. Energy, the indispensible of life, has always been the main problem for the world. Competitiveness related to energy, has become one of the most important statements for a country.This study carried out, is about lignite which is one of the economic fossil energy resources. The aim of this study is to search the competitiveness of eight Turkish Coal Enterprises (TCE) companies and to specify the factors affecting competitiveness. In the study; first, a general production model for the production TCE companies is generated by using panel data regression analysis and the effective production factors in lignite production are determined by this model.The `key value? concept is introduced. It is related to the differentiation of the actual production amount and the forecasted production amount calculated by the general production model. The basis of key value is the general production model. A ranking of the competitiveness among companies is obtained regarding to key values. Then, some factors related to production and to lignite quality are determined which may effect the competitiveness ranking of the companies. The possible effectiveness of these factors are investigated by correlation analyses.As a result of the analyses, it is found out that thermic sales ratio and reserves of the companies are effective in determining the competitiveness of TCE companies.Key Words : TCE, panel data analysis, competitiveness