Kripto varlıkların günümüz mevzuatındaki yeri: Muhasebeleştirilmesi, vergilendirilmesi ve denetimi hakkında bir inceleme
The place of crypto assets in today's legislation: Review on accounting, taxation and audit
Yazar: BETÜL ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FEVZİ ENGİN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Türkiye Muhasebe Standartları = Turkish Accounting Standarts

Özet:
Blokzinciri teknolojisinin sunduğu kripto varlıklar ile yapılan işlemler 
merkezi finans sistemine manifesto niteliğinde özelliklerle donatılarak 
kullanıcıların ilk günden beri beğenisini toplamış ve bu yapılara olan talebi 
artırmıştır. Kripto varlıkların gerek ortaya çıkış amaçları gerekse sahip oldukları 
merkeziyetsiz özelliklerinden dolayı kullanıldıkları alanlar onları finans sektöründe 
belirsizlikle büyüyen bloklar haline getirmiştir. Bu belirsizlik, çoğu zaman piyasa 
paydaşlarının kripto varlıklar hakkında tam, doğru, şeffaf ve zamanında bilgiye 
ulaşmasına engel olmaktadır. Bu nedenle kripto varlıkların muhasebeleştirilmesi, 
vergilendirilmesi ve denetimine ilişkin çalışmaların yapılması gereklilik haline 
gelmiştir. Bu varlıkların ulusal mevzuat kapsamına alınması ve tek düzen hesap 
planına entegre edilmesi ulusların vergi gelirini artıracaktır. Bilgi ağının küresel 
yapıya sahip olduğu bu düzende kripto varlıkların uluslararası raporlama 
standartları çerçevesinde değerlendirilmesi ve bu varlıklara ilişkin işlemlerin 
finansal tablolara aktarılması denetimin tabiatı için önemlidir. Ayrıca ekonomideki 
aktörlerin merkezi otoritelere karşı hem vergi ödeme hem de hesap verme 
sorumlulukları bulunmaktadır. Vergi sistemine kanalize edilmiş, en üst gelir 
düzeyinden emekçi sınıfa kadar her düzeydeki gelir ve kazanç sahipleri vergi 
ödeme ve hesap verme sorumluluklarını yerine getirirken, blokzincir dünyasında 
elde edilen servet unsuru kazancın gün geçtikçe büyümesine rağmen vergi ve 
denetim uygulamalarına konu edilmemesi vergide ve denetimde adaletsizliğin 
bulunduğunu göstermektedir. 
Bu çalışma ise kripto varlıkların yapısını iyi anlayarak bu varlıklara ilişkin 
işlemlerin muhasebeleştirilmesi, vergilendirilmesi ve denetlenmesine ilişkin güncel 
yaklaşımları değerlendirmeyi ve konu özelinde uygulama önerisinde bulunmayı 
amaçlamaktadır.

Abstract:
Blockchain technology has been appreciated by users since the first day, as 
transactions made with crypto assets have been equipped with features that are like 
a manifesto to the central financial system, and it has increased the demand of users 
for these structures. The purposes of crypto assets' emergence and the channels in 
which they are used due to their decentralized features have made them growing 
blocks with uncertainty in the financial sector. This uncertainty often prevents 
market stakeholders from accessing complete, accurate, transparent and timely 
information about crypto assets. For this reason, it has become necessary to carry 
out studies on the accounting, taxation and auditing of crypto assets. Including these 
assets within the scope of national legislation and integrating them into the uniform 
chart of accounts will increase the tax revenue of nations. In this system where the 
information network has a global structure, evaluating crypto assets within the 
framework of international reporting standards and transferring the transactions 
related to these assets to the financial statements are significant for the nature of the 
audit. In addition, actors in the economy have responsibilities to both pay taxes and 
be accountable to central authorities. While income and gain holders at all levels, 
from the highest income level to the labour class, are channeled into the tax system 
and fulfill their tax payment and accountability responsibilities, the fact that the 
wealth element obtained in the blockchain world is not subject to tax and audit 
practices despite the fact that the earnings are growing day by day depicts injustice 
in tax and audit.
This study aims to evaluate current approaches to the accounting, taxation and 
auditing of transactions related to crypto assets and to make application 
recommendations on a subject-specific basis by understanding the structure of 
crypto assets.