Çocukluk çağı travmaları ile obsesif kompulsif belirtiler arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün ve obsesif inançların aracı rolünün incelenmesi
Investigation of the mediating role of emotion regulation difficulties and obsessive beliefs on the relationship of childhood trauma and obsessive compulsive symptoms
Yazar: SENEM KAYMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP TÜZÜN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Obsesif inanışlar = Obsessive beliefs ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada çocukluk çağı travmatik yaşantılarının obsesif kompulsif belirtiler ile olan ilişkisinde obsesif inançların ve duygu düzenleme güçlüğünün aracı rollerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın örneklemi Türkiye'deki farklı illerden gönüllü katılım sağlayan 18-35 yaş arasındaki 421 katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcılara elektronik ortamda hazırlanan veri seti sunulmuştur. Oluşturulan veri setinde ilk olarak Gönüllü Katılım Formu'nu onaylayan katılımcılara, çalışmanın hedefleri doğrultusunda sırasıyla Sosyodemografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Obsesif İnanışlar Envanteri, Vancouver Obsesif-Kompulsif Envanteri ve Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmada yer alan değişkenlerin ilişkilerin incelenmesi için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı Analizi, aracı değişkenlerin rollerinin değerlendirilmesi için Paralel Çoklu Aracı Değişken Analizi yapılmıştır. Analizler sonucunda çocukluk çağı travmalarının obsesif kompulsif belirtiler ile olan ilişkisinde duygu düzenleme güçlüğünün ve obsesif inançların aracılık rolünün anlamlı olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte aracı değişkenlerin rolleri karşılaştırıldığında ise duygu düzenleme güçlüğünün ve obsesif inançların aracı rolleri arasında anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular ilgili alan yazın ışığında tartışılmıştır ve çalışmanın klinik doğurgularına, sınırlılıklarına ve yeni çalışmalar için önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Sözcükler
Çocukluk Çağı Travmaları, Obsesif Kompulsif Belirtiler, Duygu Düzenleme Güçlüğü, Obsesif İnançlar

Abstract:
The aim of the current study is to investigate the mediating roles of obsessive beliefs and emotion regulation difficulties in the relationship of childhood traumas with obsessive compulsive symptoms. The sample of this study consisted of 421 participants between the ages of 18-35 who participated voluntarily from different provinces in Turkey. The data set prepared electronically was presented to the participants. Sociodemographic Information Form, Childhood Trauma Questionnaire, Obsessive Beliefs Questionnaire, Vancouver Obsessive-Compulsive Inventory and Difficulties in Emotion Regulation Scale were applied to the participants who first approved the Voluntary Participation Form in the created data set, in line with the objectives of the study, respectively. Pearson Product-Moment Correlation Coefficient Analysis was used to examine the relationships of the variables in the study, and Parallel Multiple Mediator Analysis was used to evaluate the roles of mediating variables. As a result of the analyzes, it was found that the mediating role of emotion regulation difficulties and obsessive beliefs were significant in the relationship between childhood traumas and obsessive compulsive symptoms. In addition, when the roles of mediating variables were compared, it was found that there was no significant difference between the mediating roles of emotion regulation difficulties and obsessive beliefs. The findings obtained in the study were discussed in the light of the relevant literature and the clinical implications, limitations of the study and suggestions for new studies were included.

Keywords
Childhood Trauma, Obsessive Compulsive Symptoms, Emotion Regulation Difficulties, Obsessive Beliefs