Avrupa Birliği'nin demokratik meşruiyetinin sağlanmasında Avrupa yurttaşlığı kavramının etkisi
The effect of the term "European citizenship" to form democratic legitimacy of the European Union
Yazar: DUYGU YÜNEL
Danışman: DOÇ. DR. SANEM BAYKAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Anayasa = Constitution ; Avrupa Birliği = European Union ; Demokrasi = Democracy ; Kamusal alan = Public space ; Meşruiyet = Legitimacy ; Vatandaşlık = Citizenship

Özet:
Avrupa Birliği kurulduğu ilk yıllarda, Topluluğun gündeminde demokrasi kavramı yer almamıştır. Zaman içerisinde Avrupa Birliği'nde yaşanan gelişmeler kapsamında, Avrupa Birliği kurumlarının üye ülke yurttaşlarını temsil etme açısından demokratik olup olmadığı sorusu gündeme gelmiştir. Avrupa Birliği'nde yaşanan demokrasi açığı; Avrupa Birliği kurumlarının, Avrupa Parlamentosu hariç, Avrupa yurttaşları tarafından seçilen temsilcilerden oluşmamaları ve bu nedenle yurttaşlardan uzak ve elitist bir yönetimin hakim olmasından kaynaklanmaktadır. Bu kapsamda, Avrupa Birliği'nde yurttaşların temsilinde yaşanan sorunlar ve Avrupa Birliği elitleri tarafından alınan kararların yurttaşlar tarafından onaylanmasında yaşanan sıkıntılar nedeniyle Avrupa Birliği'nde meşruiyet açığı ortaya çıkmıştır. Avrupa Birliği'nin günümüzde yaşadığı demokratik meşruiyet sorununun temelinde; Avrupa yurttaşları arasında ortak bir kimliğin oluşturulamaması, kurumsal çerçevenin anti-demokratik yapısı, politik seçenek eksikliği, karar alma sürecinde saydamlık ve denetim eksikliği, genişleme politikaları, siyasi yapılanmada ulus devlete benzer bir süreç yaşanması, yurttaşlardan uzak elitist bir proje olması ve tek bir Avrupa halkının yaratılamaması yatmaktadır. Bu kapsamda, Avrupa bütünleşme sürecinde Maastricht Antlaşması ile gündeme gelen Avrupa yurttaşlığı kavramı Avrupa Birliği'nin geleceğini etkileyen temel kavramlardan biri haline gelmiştir. Avrupa Birliği'nin demokratik meşruiyetinin sağlanması açısından; anayasal yurttaşlığın ön plana çıkarılması, Avrupa Kamusal Alanı'nın yaratılması ve Avrupa Anayasal Antlaşması'nın işlerlik kazanması önem taşımaktadır.

Abstract:
The term democracy did not take place in Community?s agenda, during the initial years of European Unions? foundation. The following question has been raised as the time goes on within the evolution period of European Union: ?Are the institutions of the European Union democratic enough in terms of representing the candidate country?s citizens??. The basis of democracy deficit in European Union is that the Institutes of the European Union ? except The Parliament ? are not constituted by the representatives elected by the citizens of Europe; therefore, the administration is elitist and distant from the public. In this context, the deficit in legitimacy occurred due to the problems generated in the representation of the European Union?s citizens together with the problems encountered in the approval of the decisions taken by the European Union?s elitists by the European Union?s citizens. Incapability in formation of common identity among the citizens, anti-democratic structure of institutional environment, lack of political diversity, insufficiency of transparency in decision making process and deficiency in control mechanism, enlargement politics, need of time to evolve political structure as in national state building process, being a public distant project and failure in creation of one European public, are the underlying factors of European Union?s democratic legitimacy problem. The concept of European Citizenship came into question with Maastricht Treaty during the stage of Europe?s integration, now became a fundamental factor influencing the future of European Union. Constitutional citizenship should be highlighted, European public sphere should be established and European Union?s constitution should be put into force so as to maintain European Union?s legitimacy.