STEM uygulamalarının okul öncesi öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri ve bilişsel alan gelişimlerine etkisi
The effect of STEM applications on preschool students' scientific process skills and cognitive field development
Yazar: TUBA AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. GONCA KEÇECİ
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel beceri = Scientific skill ; Bilimsel süreç = Scientific process ; Bilişsel alan taksonomisi = Cognitive domain taxonomy ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmada, STEM uygulamalarının okul öncesi öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerine ve bilişsel alan gelişimlerine etkisini tespit etmek amaçlanmıştır. Araştırma, yarı deneysel yöntem çerçevesinde yürütülmüştür. Araştırma 2017-2018 eğitim öğretim yılı Elazığ İli Vali Mehmet Lütfullah Bilgin İlkokulu'nda öğrenim görmekte olan 13 deney, 11 kontrol grubu olmak üzere toplam 24 okul öncesi öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. 11 hafta boyunca gerçekleştirilen araştırmada deney gurubunda yer alan öğrenciler ile STEM uygulamaları gerçekleştirilirken, kontrol grubunda ise dersin işlenişinde STEM uygulamaları gerçekleştirilmeden, mevcut öğretim programına bağlı kalınmıştır.
Araştırma verileri; Sağırekmekçi (2016) tarafından geliştirilen Bilimsel Süreç Beceri Testi ve Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Programı (2013) içerisinde yer alan bilişsel gelişim kazanım ve göstergelerinden oluşan Bilişsel Alan Gelişim Formu ile toplanmıştır. Veriler, SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın hipotezlerini test etmek için, Mann Whitney U-testi analizi yapılmıştır.
Analiz sonuçlarına göre, gerçekleştirilen STEM uygulamalarının, deney grubu öğrencileri ile uygulamaların gerçekleştirilmediği kontrol grubu öğrencilerine oranla öğrencilerin bilimsel süreç becerilerine olumlu yönde etki yaptığı bulunmuştur (U = .0001, p <.05). Aynı zamanda deney grubu öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri gözlem yapma, sınıflama, ölçme, tahmin ve çıkarım alt boyut son test puanlarının kontrol grubu öğrencilerinin puanlarına oranla farklılaştığı gözlenmiştir. Mann Whitney U-testi sonuçlarına göre, bilimsel süreç becerileri test alt boyutlarının tamamında, deney grupları ve kontrol grupları arasında deney grupları lehine anlamlı farklılık bulunmuştur (p<.05). STEM faaliyetlerinin uygulandığı sınıftaki öğrencilerin Bilişsel Alan Gelişim Formu sontest puanlarının ve STEM faaliyetlerinin uygulanmadığı sınıftaki öğrencilerin Bilişsel Alan Gelişim Formu sontest puanlarının arasındaki anlamlı fark olduğu bulunmuştur (U = .0001, p <.05).
Bu araştırma sonuçlarına göre, STEM uygulamaları okul öncesi öğrencilerinin bilişsel alan gelişimleri ve bilimsel süreç becerilerini arttırmada etkili olmuştur. Bu sonuçlar göz önünde bulundurularak, benzer uygulamaların arttırılması önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of STEM applications on the scientific process skills and cognitive field development of preschool students. The research was conducted within the framework of quasi-experimental method. The study was carried out with 24 preschool students including 13 in the experiment group and 11 in the control group who were studying at Vali Mehmet Lütfullah Bilgin Primary School in the province of Elazığ, in the academic year of 2017-2018. In the study which was conducted for 11 weeks, STEM applications were carried out with the students in the experimental group, while the control group was adhered to the current curriculum without STEM applications.
The data of the study were collected using the Scientific Process Skill Test developed by Sağırekmekçi (2016) and the Cognitive Field Development Form consisting of the cognitive development gains and indicators in the Preschool Program of the Ministry of National Education (2013). The SPSS 23 package software was used for the analysis of the data. Mann Whitney U-test was used to test the hypotheses of the study.
According to the results of the analysis, STEM applications had a positive effect on the scientific process skills of the preschool students in the experiment group in comparison to those in the conrol group where the applications were not performed (U = .0001, p <.05). At the same time, the post-test scores of the scientific process skills sub- dimensions, observing, classification, measuring, estimation and inferring, were differed from the scores of control group students. According to the results of the Mann Whitney U-test, a significant difference was found between experimental and control groups in favor of experimental groups in all of the sub-dimensions of scientific process skills test (p <.05). It was found that there was a significant difference between experimental and control groups students in favor of experimental groups in post-test scores of the Cognitive Field Development Form (U = .0001, p <.05).
According to the results of this research, STEM applications have been effective in increasing the cognitive field development and scientific process skills of preschool students. Considering these results, it is recommended to increase similar practices.