Âl-i İmrân Sûresi'ndeki kıraât vecihlerinin Arap grameri yönünden incelenmesi
Examination of the reading verses in the Surah Al-i Imran in terms of Arabic grammar
Yazar: AHMET ZEBEK
Danışman: DOÇ. DR. HAMİT SALİHOĞLU
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Bu çalışmada Âl-i İmrân Sûresi'ndeki kırâat farklılıklarının tespiti yapılarak gramer yönünden incelenmesi konu edinilmiştir. Çalışma; giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde; araştırmanın konusu ve amacı, önemi, yöntemi, sınırlılıkları ile kaynakları ele alınmıştır. Kur'ân'ı tam anlamak amaç, onu daha iyi anlayabilmek için Arap gramerini öğrenmek ise bir araçtır. Birinci bölümde söz konusu bu amaç ve araç bir arada işlenerek, önce araç olan Arap gramerinin iki ana unsuru olan nahiv ve sarf ilimlerinin tanımı, kurucuları, ekolleri ve tarihçeleri hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra amaç olan Kur'ân'ın kırâat farklılıkları ele alınarak kırâatın tanımı, tarihi süreci ve kırâat imamlarının hayatı incelenmiştir. İkinci bölümde ise Âl-i İmrân Sûresi ile ilgili bilgi verilerek kırâat vecihlerininin tespiti yapılmıştır. Tez çalışmasında, konu edinilen âyetlerin Arapça metinleri, meâlleri, kırâat farklılıkları ve gramer yönününden incelenmesi olacak şekilde bir sıralama izlenmiştir. Âyetlerin kırâat farklılıkları incelenirken sahih ve şaz ayrımı yapılmadan ve fonetik (ses uyumu) kısmına da değinmeden sadece gramer yönünü ilgilendiren kısımlar incelenmiştir. Çalışmanın sonunda kırâat farklılığı ile Arap grameri arasında sıkı bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir.

Anahtar kelimeler: Arap Dili, İrab, Kur'ân, Âl-i İmrân Sûresi, Kırâat

Abstract:
The subject of this study is to determine the recitation differences in Surah Al-i Imran and analyze them in terms of grammar. Study; It consists of an introduction, two parts and a conclusion. In the introduction section; The subject and purpose of the research, its importance, method, limitations and sources are discussed. Understanding the Quran completely is the goal, and learning Arabic grammar is a tool to understand it better. In the first part, this aim and tool are discussed together and information is given about the definition, founders, schools and history of the two main elements of Arabic grammar, which are the tools, syntax and grammar. Then, the definition of recitation, historical process and the lives of recitation imams were examined by considering the differences in recitation of the Quran, which was the aim. In the second part, information about the Surah Al-i Imran was given and the recitation aspects were determined. In the thesis study, an order was followed in which the subject verses were examined in terms of Arabic texts, meanings, recitation differences and grammar. While examining the recitation differences of the verses, only the parts that concern the grammatical aspect were examined, without distinguishing between sahih and saz, and without touching on the phonetic (sound harmony) part. At the end of the study, it was determined that there is a close relationship between the difference in recitation and Arabic grammar.

Key words: Arabic Language, Irab, Quran, Surah Al-i Imran, Recitation