Ferulago trachycarpa boıss., F. blancheana post, F. pachyloba (fenzl) boıss. ve F. bracteata boıss. & haussk. (apıaceae) türleri üzerinde araştırmalar
Investigations on ferulago trachycarpa boiss., F. blancheana post.,  F.pachyloba (fenzl) boiss. and  F. bracteata boiss. & haussk. (apiaceae)
Yazar: SONGÜL KARAKAYA
Danışman: DOÇ. DR. CEYDA SİBEL KILIÇ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Botanik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Botanik = Botany ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Apiaceae = Apiaceae ; Erektil disfonksiyon = Erectile dysfunction ; Farmasötik bitkiler = Pharmaceutical plants ; Ferulago = Ferulago ; Flavonlar = Flavones ; Kumarinler = Coumarins

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ülkemizde yetişen Ferulago cinsinin üçü endemik olan F. trachycarpa, F. blancheana (endemik), F.pachyloba (endemik) ve F. bracteata (endemik) türleri üzerinde morfolojik, anatomik araştırmalar yapmak,  kimyasal bileşimleri ve biyolojik aktivitelerinin incelenmesidir. Bu amaçla türlerin morfolojik ve anatomik özellikleri incelenmiş, benzerlik ve farklılıkları belirtilmiştir. Kimyasal çalışmada türlerin kök, herba ve çiçeklerinin (F. trachycarpa hariç) ana etken madde grupları açısından incelenmiştir. Ayrıca türlerin kök ve herbalarının diklorometan fraksiyonlarının kumarin bileşimleri YBSK ile incelenmiş ve ostol, prantşimgin, felamedin ve umbelliferonun miktar tayinleri yapılmış ve ana bileşenlerin felamedin ve prantşimgin olduğu saptanmıştır. Kök, herba, çiçek (F. blancheana ve F. pachyloba) ve meyvelerin (F. blancheana, F. pachyloba ve F. trachycarpa) uçucu yağ bileşimleri incelenmiş ve türlerin ve aynı türe ait değişik organlarda uçucu yağ bileşiminin farklı olduğu gözlemlenmiştir. Türlerin köklerinin diklorometan fraksiyonu ve F. blancheana butanol  fraksiyonları ve herba diklorometan fraksiyonunda izolasyon çalışmaları yapılmış ve 7 kumarin, 2 sterol ve 3 flavonozit türevi elde edilmiştir. Türlerin toprak üstü kısımlarının ve köklerinin liyofilize sulu ve metanol ekstrelerinin ve diklorometan, etilasetat, butanol ve sulu artık fraksiyonları, elde edilen saf bileşiklerin (prantşimgin ve felamedin) MİK ve uçucu yağların MİK ve biyootografi yöntemi ile antimikrobiyal aktiviteleri değerlendirilmiştir. Türlerin herba ve köklerinin sulu ve metanollü ekstrelerinin kontrol ve diyabetik sıçanlarda erektil disfonksiyon üzerinde etkisi araştırılmış ve özellikle metanollü kök ekstrelerinin erektil doku üzerinde belirgin şekilde etkili olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate morphological and anatomical studies on Ferulago species grown in our country which three of are endemic F. trachycarpa, F. blancheana (endemic), F.pachyloba (endemic) and F. bracteata (endemic) and to investigate the chemical composition and biological activity.The morphological and anatomical features of the species have been investigated, similarities and differences have been indicated. The aerial, underground parts and flowers (except F. trachycarpa) have been researched for major active substance groups. Also coumarins derivatives of dichloromethane fractions of aerial and underground parts were analyzed by HPLC and quantitative analysis of osthole, prantchimgin, felamedin and umbelliferon were made and main components have been found to be prantschimgin and felamedin.The essential oil constituents of roots, herbs, flowers (F. blancheana and  F. pachyloba) and fruits (F. blancheana, F. pachyloba and F. trachycarpa)  were investigated and the essential oil composition of species and different organs in the same species was observed to be different. Dichloromethane fraction of the roots of species and butanol fraction of F. blancheana root and dichloromethane fraction of aerial part have been isolated and were obtained 7 coumarins, 2 sterols and 3 flavonoits derivatives. Lyophilized aqueous and methanol extract, dichloromethane, ethyl acetate, butanol and aqueous residue fractions of aerial and underground parts on the species were evaluated by MIC and bioautographic method. Aqueous and methanol extracts of the herb and roots of species have been investigated on erectile dysfunction in control and diabetic rats and methanol root extract has been observed to be effective in significantly on erectile tissue.