1990 sonrası göç ve kentleşme bağlamında Kürt aile yapısı üzerine sosyolojik bir araştırma -Van örneği-
A socioological research on the Kurdish family stucture the context of urbanization and migration after 1990 -case of Van-
Yazar: NECLA KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SUVAT PARİN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile = Family ; Aile yapısı = Family structure ; Boşanma = Divorce ; Göçler = Migrations ; Kentleşme = Urbanization ; Kürtler = Kurdish ; Kürtçe = Kurdish ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Van = Van ; Zorunlu göç = Forced emigration

Özet:
Aile, bulunduğu topluma göre farklı özellikler gösterebilen dinamik ve yine toplumsal kurumlarla etkileşim içinde olması nedeniyle karmaşık bir yapıya sahiptir. Aile, yerine getirdiği işlevler nedeniyle hem bireyler hem de toplumsal sistemler açısından önemli bir kurum olarak kabul edilmektedir. Üretim ilişkileri, genel olarak aile yapılarını ve örgütlenmesini belirleyen temel etkenlerden biri olmaktadır. Aile yapısını şekillendiren diğer önemli etken ailenin bütün bileşenleriyle yatay düzlemde gerçekleştirdikleri göçler olmaktadır. 
Türkiye'de 1990'lı yıllara kadar Kürtler'in geleneksel üretim biçimleri nedeniyle yoğunluklu olarak kırsal alanlarda yaşamaktadır. Kapalı toplum özelliği gösteren Kürtler'in, aşiret çatısı altında ve geniş aile formunda örgütlenmektedir. Toplumsal yapının sosyal, siyasal, kültürel ve ekonomik ilişkileri bir üst organizasyon olan aşiret yapıları tarafından belirlenmektedir. Geleneksel toplum özelliklerine sahip Kürtler açısından aile, en önemli kurum olarak kabul edilmekte ve korunmaktadır. Ancak 1990'larda Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinin kırsal alanlarında Türk Silahlı Kuvvetleri ve PKK arasında şiddetlenen çatışmalar nedeniyle devletin geliştirdiği "güvenlik" politikaları sonucunda çatışma bölgelerinde yaşayan aileler zorunlu göçe tabi tutulmuştur. Zorunlu göç sonucunda kentlere göç eden ailelerin alışık olmadıkları bu yeni yaşam alanları ve koşullarının süreç içinde geleneksel aile yapılarını da etkilediği bilinmektedir.
Bu çalışma 1990'larda Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinin farklı kırsal alanlarından Van kent merkezine göç etmek zorunda kalan ailelerin, yaklaşık 30 yıl içinde yaşadıkları sosyal, ekonomik, kültürel ve demografik düzlemde yaşanan değişimlere ve bu değişimlerin aile yapısını nasıl etkilediğine odaklanmaktadır. Yürütülen araştırmanın verileri, nitel araştırma yöntemi kullanılarak 30 kişi ile yapılan derinlemesine görüşme tekniği ile elde edilmiştir.

Abstract:
The family has a dynamic structure that can show different characteristics and complex structure due to its interaction with social institutions. The family is regarded as an important institution in terms of both the individuals and the social systems due to the functions it fulfills. In general, production relations are one of the main determinants of family structure and organization. Another important factor which determinant family structure is the forced migration or migrations that families carry out voluntarily. 
Until the 1990s, Kurds mostly live in rural areas due to their traditional forms of production. The Kurds, who characterized as a closed society, are organized under tribal form and in the form of a large family. The structure of the political, social, cultural and economic relations is determined by the tribal structure which is a top organization. According to Kurds, who considered to be traditional, the family is considered and protected as the most important institution. However, due to conflicts between PKK and state in the rural areas of Eastern and Southeastern Anatolia regions in the 1990s, the state began to evacuate rural areas on the grounds of "security" and forced people to migrate to cities. In this context, the study is mainly focuses on Kurdish families who migrate from rural areas in 1990s and settled in various cities of Turkey. The study focuses on the causes of changes in Kurdish forced migrating family structure along with urban life. 
This study focuses on the changes in the social, economic, cultural and demographic dimensions of the families that had to migrate from different rural settlements to the Van city center in the 1990s. The data of this study were obtained from 30 informants by using qualitative research methods in-depth interview technique. In this study, an in-depth interview technique was used to understand the changes in the forced migrating families who settled in Van, and also the findings were interpreted to reveal how changes differ in terms of generation and sexes.