Polikistik over sendrom'lu (PKOS) hastalarda kas kütlesi ölçümlerinin hormonal parametrelerle korelasyonu
Correlation of muscle mass measurements with hormonal parameters in patients with polycystic ovary syndrome (PCOS)
Yazar: KÜBRA KURT BİLİRER
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA GAZİ UÇAR
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Hormonlar = Hormones ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Kas hastalıkları = Muscular diseases ; Kaslar = Muscles ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome

Özet:
Polikistik over sendromu (PKOS), premenopozal dönemdeki kadınlarda en sık rastlanan endokrin ve metabolik bozuklukluklardan birisidir. Sıklıkla adölesan dönemde başlangıç gösteren; ovulatuar disfonksiyon ve hiperandrojenizm ile karakterize bu sendrom klinik ve biyokimyasal açıdan oldukça heterojen bir sendromdur. PKOS kısa dönem ve uzun dönemde pekçok olumsuz sonuçla karakterizedir. Uzun dönemde insülin rezistansı, artmış tip 2 DM riski, artmış endometrıum ve meme kanseri riski ve kardiyovasküler hastalık riskleri ile ilişkilidir.
Sarkopeni tanım olarak kas gücünde ve kitlesinde meydana gelen jeneralize progresif kayıp anlamına gelmektedir. Primer olarak yaşlılık döneminin hastalığı olan sarkopeni; kötü beslenme, mobilitede azalma, kaşeksi, kronik metabolik ve endokrin hastalıklar gibi ek faktörlerin eşlik ettiği genç hastalarda da sekonder olarak karşımıza çıkabilir. Kemik kütlesi ve iskelet kası yaş ilerledikçe azalmakta olan yağsız vücut kitlesinin ana bileşenleridir. Vücut kompozisyonunun bileşimindeki bu değişimler yaşam boyu gözlenir ve önemli metabolik ve fonksiyonel sonuçlar doğurmaktadır.
Kas kitle ve kalitesindeki azalmanın (sarkopeni) metabolik sendromla, kardiyovasküler hastalıklarla ve ileri yaştaki pek çok kronik hastalıkla ilişkisini ortaya koymak amacıyla özellikle son 10 yıl içerisinde pek çok çalışma yapılmış olmasına rağmen; PKOS'lu hastalardaki kas kitlesi ile hastalığın endokrin-hormonal ilişkisini inceleyen herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmada PKOS'lu hastaları zayıf, normal kilolu ve şişman olarak gruplandırarak bu hasta gruplarının kas kütlesi ve vücut kompozisyon ölçümlerinin hormonal ve biyokimyasal parametrelerle korelasyonunu incelemeyi amaçladık.
Çalışmamızda kadın hastalıkları ve doğum kliniğine başvuran 18-28 yaş arası 124 PKOS'lu hasta dâhil edildi. Bu hastalardan hormon, hemogram ve biyokimya tetkikleri alındıktan sonra INBODY 770 cihazi ile hastalara antropometrik ölçüm yapılmak suretiyle vücut kompozisyon değerleri ve kas kütlesi ölçümleri elde edildi. Ardından hastalar INBODY 770 cihaz ile yapılan vücut kompozisyon ölçüm sonuçlarına göre zayıf, normal ve şişman olarak gruplandırıldılar ve hormon-biyokimyasal parametreleri ile vücut kompozisyon değerleri kıyaslandı. Çalışmada zayıf PKOS'lu hasta grubunda AMH ile vücut SMM değeri arasında negatif korelasyon izlendi. Zayıf PKOS'lu hasta grubunda vücut kas kütlesini arttırmak, AMH düzeylerini azaltmak suretiyle yardımcı üreme tekniklerine başvuran olgularda tedaviye yanıtı iyileştirebilecektir. Aynı zamanda zayıf hasta grubunda kas kütlesini arttırmanın bir diğer avantajı da yardımcı üreme tekniklerinin bir komplikasyonu olan hipersitimulasyon sendromu gelişimini bu olgularda sınırlayabilmek olacaktır.
Yine zayıf PKOS'lu kadınların şişman PKOS'lu kadınlara göre kas kütleleri daha az izlendi ve zayıf PKOS'lu hasta grubu içerisinde kas kütlesi ile insülin ve HOMA değerleri arasında pozitif korelasyon gözlendi. Yani zayıf PKOS'lu hasta grubunda kas kütlesi arttıkça insülin değeri ve insülin direnci artmakta idi.Bu verimizden yola çıkarak, belkide PKOS hastalarının tedavi basamakları içerisinde ilk basamağı oluşturan egzersiz önerilerinin; zayıf gruptan ziyade normal kilolu ve şişman PKOS'lu kadınlarda öncelikle tercih edilmesi gerektiği sonucu çıkmaktadır.

Anahtar kelimeler: Polikistik over sendromu, sarkopeni, hormonlar

Abstract:
Correlation of Muscle Mass Measurements with Hormonal Parameters in Patients with Polycystic Ovary Syndrome (PCOS)
Polycystic ovary syndrome (PCOS) is one of the most common endocrine and metabolic disorders in premenopausal women. Often showing symphtomes in the beginning of the adolescent period; this syndrome, which is characterized by ovulatory dysfunction and hyperandrogenism, is a heterogeneous syndrome in clinical and biochemical terms. PCOS is associated with increased risk of insulin resistance, increased type 2 DM risk, increased endometrial cancer risk and cardiovascular disease in the long term.
Sarcopenia refers to generalized progressive loss of muscle strength and mass. Sarcopenia, the disease of the old age as a primaryly; but in yong patients with malnutrition, cachexia, chronic metabolic and endocrine diseases may present sarcopenia. Bone mass and skeletal muscle are the main components of lean body mass that is decreasing with age. These changes in the composition of body are observed throughout life and have significant metabolic and functional consequences. Many studies have been conducted in the last 10 years, in order to reveal the relationship between muscle mass and quality reduction with metabolic syndrome, cardiovascular diseases and many other chronic diseases of advanced age. However no studies have been done to investigate the endocrine-hormonal relationship of muscle mass and disease in patients with PCOS.
In this study, we aimed to investigate the correlation of muscle mass and body composition measurements with hormonal and biochemical parameters by grouping patients with PCOS as weak, normal, overweight and obese. 124 patients with PCOS who were admitted to the obstetrics and gynecology clinic were included in the study. After the hormone, hemogram and biochemistry tests were taken from these patients, body composition values and muscle mass measurements were obtained by anthropometric measurement with the body 770 device. Patients were then grouped as slim, normal, and obese according to the body 770 device body composition measurement results, and their body composition values were compared with hormone-biochemical parameters. In the study, there was a negative correlation between AMH and body SMM values in slim patients with PCOS. In slim patients with PCOS, increasing the body muscle mass and decreasing AMH levels may improve the response to treatment in cases applying assisted reproductive techniques. At the same time, another advantage of increasing muscle mass in slim patient group would be to limit the development of hypersitimulation syndrome which is a complication of assisted reproductive techniques.
In the study, there was a negative correlation between AMH and body SMM values in slim patients with PCOS. In slim patients with PCOS, increasing the body muscle mass and decreasing AMH levels
may improve the response to treatment in cases applying assisted reproductive techniques. At the same time, another advantage of increasing muscle mass in slim patient group would be to limit the development of hypersitimulation syndrome which is a complication of assisted reproductive techniques. In addition, slim patients with PCOS had less muscle mass compared to women with fat PCOS. In slim patients with PCOS muscle mass increases insulin and HOMA levels. Based on this data, perhaps the treatment steps of PCOS patients should be preferred for women with normal weight and fat PCOS rather than the slim group.
Key Words: Polycystic ovary syndrome, sarcopenia, hormones