Koledokolitiyazis olgularında endoskopik ultrasonografi ile manyetik rezonans kolanjiyopankreatografinin karşılaştırılması
Comparison of endoscopic ultrasonography and magnetic resonance cholangiopancreatography in cases of choledocholithiasis
Yazar: DENİZ KAYIŞ
Danışman: DOÇ. DR. BURAK ÖZŞEKER
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Koledokolityazis = Choledocholithiasis

Özet:
Amaç: Çalışmamız retrospektif ve kesitsel bir çalışmadır. Çalışmamızda 1 Ocak 2020-30 Haziran 2022 tarihleri arasında merkezimize koledokolitiyazis bulguları ile başvuran 279 hastanın klinik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi, koledok incelemesi için yapılan MRKP ve EUS bulgularının karşılaştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Kliniğine 01.01.2020 ile 30.06.2022 tarihleri arasında koledokolitiyazis bulguları ile başvuran, MRKP ve EUS görüntülemesi yapılan 279 hasta çalışmamıza dahil edildi.  Kolanjiyoselüler, pankreas maligniteleri ve pankreas kistleri saptanan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Olguların başvurudaki demografik verileri, anamnez, fizik muayene, laboratuvar ile USG, MRKP, EUS ve ERKP bulguları geriye dönük incelendi. Veriler IBM SPSS V23.0 ile analiz edildi. Önem düzeyi p<0,05 olarak alındı.
Bulgular: Olguların 171'i kadın (%61,3), 108'i erkekti (%38,7). Olguların yaş ortalaması 62,17 ±18,18, ortanca yaşı 65'ti (16-94). Hastaların tamamında başvuru anındaki şikayeti karın ağrısıydı. Tüm hastaların %21,5 (n=60)'inde fizik muayene normal iken, 217 (%76,7) hastada sağ üst kadranda hassasiyet ve 2 (%0,7) hastada ise defans olduğu belirlendi. MRKP yapılan olguların %55,2 (n=154)'sinde, EUS yapılan olguların ise %63,4 (n=177)'ünde koledokta taş saptandı. Yapılan karşılaştırmada, EUS ile koledokta taş varlığının görülme oranı MRKP ile olandan istatistiksel olarak daha fazlaydı (p=0,006). MRKP ve EUS'a göre koledokta taş boyutu ortanca değerleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptandı (p<0,001). Koledok taşı varlığının MRKP ile belirlenmesinde; EUS ile ölçülen koledok taş boyutunun etkisini belirlemek amacıyla yapılan ROC analizinde koledok taş boyutu için kesme değeri 2,5 mm olarak belirlendi. AUC değeri 0,602 idi ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,043). Çalışmamızda MRKP negatif, EUS pozitif koledok taşına sahip olan 44 (%15,8) ve MRKP pozitif, EUS negatif koledok taşına sahip olan 20 (%7,2) hasta mevcuttu. MRKP'de ve EUS'ta koledok çapı 6 mm kesim noktası alınarak koledokta taş varlığı açısından karşılaştırıldığında anlamlı fark saptandı (sırasıyla p=0,001 ve p=0,001). EUS'ta koledok taş boyutu ortanca değeri 5 mm ve altında olanlarda pankreatit oranı daha yüksek olup daha büyük koledok taşları ile pankreatit görülmediği saptandı ve bu iki grup arasında istatistiksel anlamlı fark bulundu (p=0,016). 
Sonuç: Koledok taşlarını göstermede literatürle uyumlu olarak EUS, MRKP'ye göre daha duyarlı bulundu. Bununla birlikte küçük koledok taşlarını saptamada EUS'un MRKP'ye göre daha duyarlı olduğu gösterildi. Koledok taşı için MRKP negatif-EUS pozitif olan olguların oranı %15,8 bulundu ve bu hastalara ERKP yapılarak hastalarda gelişebilecek rekürren pankreatit riskinin önüne geçilmiş oldu. Koledok taşı için MRKP pozitif-EUS negatif olguların oranı %7,2 olup EUS ile koledokta taş görülmediğinden bu olgulara ERKP yapılmayarak gereksiz ERKP ve komplikasyonlarının önüne geçilebilmiştir.

Abstract:
Objective: Our study is a retrospective and cross-sectional study. In our study, it was aimed to evaluate the clinical and laboratory findings of 279 patients who applied to our center with choledocholithiasis findings between January 1, 2020 and June 30, 2022, and to compare the findings of MRCP and EUS for common bile duct examination.
Materials and Methods: 279 patients who applied to Muğla Sıtkı Koçman University Training and Research Hospital Gastroenterology Clinic with choledocholithiasis findings between 01.01.2020 and 30.06.2022 and underwent MRCP and EUS imaging were included in our study. Patients with cholangiocellular, pancreatic malignancies and pancreatic cysts were not included in the study. Demographic data of the cases, anamnesis, physical examination, laboratory and USG, MRCP, EUS and ERCP findings were analyzed retrospectively. Data were analyzed with IBM SPSS V23.0. Significance level was taken as p<0.05.
Results: Of the cases, 171 (61.3%) were female and 108 (38.7%) were male. The mean age of the cases was 62.17 ±18.18 years, and the median age was 65 (16-94). Abdominal pain was the complaint of all patients at the time of admission. Physical examination was normal in 21.5% (n=60) of all patients, while 217 (76.7%) patients had tenderness in the right upper quadrant and 2 (0.7%) patients had defense. Stones were found in the common bile duct in 55.2% (n=154) of the MRCP patients and 63.4% (n=177) of the EUS patients. In the comparison, the incidence of stones in the common bile duct was statistically higher with EUS than with MRCP (p=0.006). When the median values of stone size in the common bile duct were compared according to MRCP and EUS, a statistically significant difference was found (p<0.001). In determining the presence of common choledochal stones with MRCP; In the ROC analysis performed to determine the effect of the common bile duct stone size measured by EUS, the cut-off value for the common bile duct stone size was determined as 2.5 mm. The AUC value was 0.602, and it was statistically significant (p=0.043). In our study, there were 44 (15.8%) patients with MRCP negative, EUS positive common bile duct stones, and 20 (7.2%) patients with MRCP positive, EUS negative common bile duct stones. When the common bile duct diameter was taken as 6 mm cut-off point in MRCP and EUS, a significant difference was found when the presence of stones in the common bile duct was compared (p=0.001 and p=0.001, respectively). Pancreatitis rate was higher in patients with a median common bile duct stone size of 5 mm in EUS, and pancreatitis was not observed with larger common bile duct stones, and a statistically significant difference was found between these two groups (p=0.016).
Conclusion: In line with the literature, EUS was found to be more sensitive than MRCP in demonstrating choledochal stones. However, EUS was shown to be more sensitive than MRCP in detecting small choledochal stones. The rate of MRCP negative-EUS positive cases for choledochal stone was found to be 15.8%, and the risk of recurrent pancreatitis was prevented by performing ERCP on these patients. The rate of MRCP positive-EUS negative cases for common bile duct stones is 7.2%, and since no stones are seen in the common bile duct with EUS, unnecessary ERCP and complications can be prevented by not performing ERCP on these cases.