Maksilla ve mandibulada yapılan dental implantların çevre anatomik yapılarla ilişkisinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografide retrospektif olarak incelenmesi
Retrospective examination of the relationship of dental implants in the maxilla and mandibular with surrounding anatomical structures in cone-beam computed tomography
Yazar: MEHMET EMİN DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. EDA DİDEM YALÇIN
Gaziantep Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Anatomik etkiler = Anatomic effects ; Anatomik özellikler = Anatomical properties ; Dental implantasyon = Dental implantation ; Dental implantlar = Dental implants ; Foramen mandibulae = Foramen mandibulae ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Maksilla = Maxilla ; Mandibula = Mandible ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Tam veya kısmi diş eksikliği olan bireylerde çiğneme, konuşma estetik, fonetik ve psikolojik problemler ortaya çıkmaktadır. Dental implantlar bu problemlerin çözümünde geleneksel tedavilere göre daha başarılı bir seçenek olarak görülmektedir. Dental implant uygulamalarında implantın uygulanacağı bölgedeki kemiğin özelliklerine dikkat edilmesi gerekir. Bu özellikler kemiğin miktarı, kalitesi, yoğunluğu ve çevre anatomik yapı ve oluşumlarla olan ilişkisidir. Bu çalışmanın amacı, maksilla ve mandibulada yapılan dental implantların konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) görüntülerinde incelenmesi ve çevre anatomik yapılarla ilişkisinin güvenlik marjına göre sınıflandırılarak değerlendirilmesidir. Çalışmada Gaziantep Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı tomografi arşivinde bulunan 2017-2021 yılları arasında Planmeca üç boyutlu Mid (ProMax, Helsinki, Finland) KIBT cihazı ile çekilmiş görüntüler kullanılmıştır. Yaş aralığı 22-91 olan 250 (110 erkek, 140 kadın) hastada 450'si mandibulada 352'si maksillada toplam 802 implantın KIBT görüntüleri multiplanar düzlemlerde çevre anatomik yapılarla ilişkileri tiplendirilerek değerlendirilmiştir. Maksillada tip 1 implant %26.1 oranıyla en çok maksiller sinüs ile, tip 2 implant  %7.7 ile en çok nazal kavite ve maksiller sinüs ile, tip 3 implant %29.0 ile en çok nazal kavite ile görülmüştür. Mandibulada tip 1 implant en fazla %12 oranında mental foramen ile izlenmiştir. Cinsiyete göre incelendiğinde maksiller ve mandibular anatomik oluşumlarla tiplendirmeler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p > 0.05). Nazal kavite tabanı ile arasında tip 1 ilişki bulunan olguların yaş ortalaması tip 2 ilişki bulunan olguların yaş ortalamalarından daha yüksektir ve bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p < 0.05). Lingual foramen ile arasında ilişki bulunmayan olguların yaş ortalaması ile lingual foramenle tip 3 ilişki içerisindeki olguların yaş ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p < 0.05). Sonuç olarak tip 1 implant, maksillada en çok maksiller sinüs ile, mandibulada ise en sık mental foramen ile tespit edilmiştir. Maksillada nazal kavite mandibulada ise mandibular insiziv kanal ile tip 1 ilişkili olguların yaş ortalaması ilişkisiz implant olguların yaş ortalamasından anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. İlerleyen yaşlarda nazal kavite ve mandibular insiziv kanal bölgesine yapılacak implantlarda anestezi veya dizestezi ile sonuçlanabilecek kalıcı sinir hasarı riskinin ve rinosinüzitin önüne geçmek için KIBT ile implant planlaması önerilmektedir.

Abstract:
Chewing, speech, aesthetic, phonetic and psychological problems occur in individuals with complete or partial missing teeth. Dental implants are seen as a more successful option than traditional treatments in solving these problems. In dental implant applications, attention should be paid to the characteristics of the bone in the area where the implant will be applied. These features are the quantity, quality, density of the bone and its relationship with the surrounding anatomical structures and formations. The aim of this study is to examine the dental implants made in the maxilla and mandible on cone-beam computed tomography (CBCT) images and to evaluate their relationship with the surrounding anatomical structures according to the margin of safety. In this study, images taken with Planmeca three-dimensional Mid (ProMax, Helsinki, Finland) CBCT device between 2017-2021 in the tomography archive of Gaziantep University Faculty of Dentistry, Department of Oral and Maxillofacial Radiology were used. CBCT images of a total of 802 implants, 450 of which were in the mandible and 352 in the maxilla, in 250 (110 men, 140 women) patients aged 22-91 years were evaluated by typing their relationship with the surrounding anatomical structures in multiplanar planes. In the maxilla, type 1 implant was mostly seen with the maxillary sinus with a rate of 26.1%, type 2 implant with the nasal cavity and maxillary sinus with 7.7%, and type 3 implant with the nasal cavity with a rate of 29.0%. Type 1 implant in the mandibula was observed with the mental foramen at a maximum rate of 12%. When examined according to gender, no statistically significant difference was found between the maxillary and mandibular anatomical formations and typing (p > 0.05). The mean age of the patients with type 1 relationship with the nasal cavity floor is higher than the mean age of the patients with type 2 relationship, and this difference is statistically significant (p < 0.05). A statistically significant difference was found between the mean age of the cases with no relationship with the lingual foramen and the mean age of the cases with type 3 relationship with the lingual foramen (p < 0.05). In conclusion, type 1 implant was most frequently detected with the maxillary sinus in the maxilla and the mental foramen in the mandible. The mean age of the type 1 cases associated with the nasal cavity in the maxilla and the mandibular incisive canal in the mandible was found to be significantly higher than the mean age of the implant cases without relationship. Implant planning with CBCT is recommended to prevent the risk of permanent nerve damage and rhinosinusitis that may result in anesthesia or dysesthesia in implants to be made in the nasal cavity and mandibular incisive canal region in advanced ages.