Harmanlanmış öğrenme ortamının öğretmen adaylarının akademik başarısına, ders çalışma alışkanlıklarına ve güdülenme düzeylerine etkisi
The effect of blended learning environment on academic success, studying habits, and motivation of teacher candidates
Yazar: ATA PESEN
Danışman: DOÇ. DR. BEHÇET ORAL
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Akademik başarı = Academic achievement ; Ders çalışma alışkanlıkları = Study habits ; Harmanlanmış öğrenme = Blended learning ; Motivasyon = Motivation ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırma, harmanlanmış öğrenme ortamının öğretmen adaylarının başarısına, ders çalışma alışkanlıklarına ve güdülenmeleri üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Bu Araştırmaya, 2012 – 2013 öğretim yılı bahar yarıyılında, Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Anabilim Dalı Matematik Öğretmenliği Dalı dördüncü sınıf normal örgün öğretim (N.Ö) ve İkinci öğretim (İ.Ö) ile Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Dalı üçüncü sınıf normal örgün öğretim sınıflarına devam eden 158 öğrenci katılmıştır. Deneysel çalışmada kullanılan "İnsan İlişkileri ve İletişim" dersi, matematik öğretmenliği dalı dördüncü sınıf ve sosyal bilgiler öğretmenliği dalı üçüncü sınıflarında okutulduğu için bu iki bölüm çalışmaya dâhil edilmiş olup deney ve kontrol grupları kendi içlerinde rastgele belirlenmiştir. Buna göre; matematik 4/A (İ.Ö) ve sosyal 3/B (N.Ö) sınıfları deney grubu, Matematik 4/A (N.Ö) ve Sosyal 3/A (N.Ö) sınıfları ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Veri toplama işlemlerine katılmayan, internet üzerindeki etkinlikleri düzenli takip etmeyen veya devamsız olan deney gruplarından toplam 10 öğrenci, veri analizine dâhil edilmemiştir. Kontrol gruplarından devamsız olan 5 ve ölçekleri düzgün doldurmayan 8 öğrenci çalışmaya dâhil edilmemiştir. Buna göre matematik deney grubunda 38, kontrol grubunda 38, sosyal deney grubunda 41 ve kontrol grubunda 41 olmak üzere 158 öğrenci çalışma grubunu oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak; "İnsan İlişkileri ve İletişim" dersi başarı testi, ders çalışma alışkanlıkları ölçeği, güdülenme ölçeği ve görüşme soruları kullanılmıştır. Uygulama toplam 10 hafta sürmüştür. Deney grubunda dersler harmanlanmış öğrenme yöntemine uygun olarak hem yüz-yüze ortamda hem de internet ortamında sunulmuştur. Harmanlanmış öğrenmenin çevrimiçi boyutunu oluşturmak üzere bir Öğrenme Yönetim Sistemi (ÖYS) olan Moodle kullanılmıştır. Kontrol gruplarında ise sınıf ortamında geleneksel öğretimle dersler işlenmiştir.
Bu araştırmada, yarı-deneysel desen kapsamına giren "ön test-son test eşleştirilmiş kontrol gruplu desen" kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem t-testi, eşleştirilmiş örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testleri kullanılmıştır. Veriler bilgisayar ortamında SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Anlamlılık düzeyi 0.05 olarak alınmıştır.
Verilerin analizi sonucunda; matematik deney ve kontrol gruplarında yer alan öğrencilerin, "İnsan İlişkileri ve İletişim" dersi başarı testi son test puan ortalamaları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmüşken (p<0.05), sosyal deney ve kontrol gruplarında yer alan öğrencilerin, "İnsan İlişkileri ve İletişim"  dersi başarı testi son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (p>0.05). Uygulama sonrası matematik-sosyal deney ve kontrol gruplarında yer alan öğrencilerin akademik başarı testi son test puan ortalamaları karşılaştırıldığında ise matematik deney (MD) - matematik kontrol (MK); matematik deney (MD) - sosyal deney (SD) ve matematik deney (MD) - sosyal kontrol (SK) grupları arasında matematik deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır [F(3-154) = 13,69, p < 0,05]. Uygulama sonrası deney ve kontrol gruplarında yer alan matematik ve sosyal bilgiler öğretmenliği öğrencilerinin ders çalışma alışkanlıkları ölçeği son test puan ortalamaları genel ve alt boyutlarına göre anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (p>0.05). Yine uygulama sonrası deney ve kontrol gruplarında yer alan matematik ve sosyal bilgiler öğretmenliği öğrencilerinin güdülenme ölçeği son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (p >0,05). 
Deney gruplarının akademik başarı ön test ve son test puanları karşılaştırıldığında hem matematik hem de sosyal bilgiler deney gruplarının akademik başarılarında son test lehine anlamlı bir fark olduğu gözlenmiştir (p<0.05). Deney gruplarının ders çalışma alışkanlıkları ölçeği ön test ve son test puanları karşılaştırıldığında hem matematik hem de sosyal bilgiler deney gruplarının ders çalışma alışkanlıklarında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (p>0.05). Deney gruplarının güdülenme ölçeği ön test ve son test puanları karşılaştırıldığında matematik deney grubunun güdülenme ölçeği alt boyutlarından içsel hedef düzenleme, görev değeri ve kontrol inancı alt boyutlarında son test lehine anlamlı bir fark olduğu görülmüşken (p<0.05), sosyal bilgiler deney grubu ön test ve son test puanları arasında genel ve alt boyutlarda herhangi bir fark olmadığı görülmüştür (p>0.05).
Öğrencilerle yapılan görüşmelerin değerlendirilmesi sonucunda; harmanlanmış öğrenme ortamının kendi hızında öğrenebilme, ders ile ilgili dokümanlara zaman ve mekân sınırlaması olmadan ulaşabilme, serbestçe kendini ifade edebilme,  istenildiği zaman tekrar yapabilme, gibi olumlu yönler belirtilmiştir. Bu olumlu yönlerin yanında; her öğrencinin internet ve bilgisayar imkânı olmaması, teknolojik alt yapıda aksaklıklar yaşanması ve uzun süre bilgisayar başında çalışmanın sıkıcı olabildiği gibi olumsuz yönler de belirtilmiştir. 


Anahtar Sözcükler: Harmanlanmış Öğrenme, Web Destekli Öğrenme, Çevrimiçi Öğrenme, Öğretim Teknolojisi, Ders Çalışma Alışkanlıkları, Güdülenme, Moodle

Abstract:
This research was held in order to determine the effect of blended learning environment on academic success, studying habits, and motivation of teacher candidates.
In this research, totally 158 students took part from fourth grade normal education (N.E.) and evening education (E.E.) classes of Mathematics Teaching and third grade normal education classes of Social Sciences Teaching divisions at Siirt University, Faculty of Education, Department of Primary School Teaching. These classes were selected because; the course "Human Relations and Communication" is present in curricula of these divisions in these classes. Experimental and control groups were randomly formed within these groups. According to this, Mathematics 4/A (E.E.) and Social Sciences 3/B (N.E.) classes formed the experimental group and Mathematics 4/A (N.E.) and Social Sciences 3/A (N.E.) classes formed the control group. The students not attending the data collection process, not following the activities on internet and not attending the classes, 10 students in total, in experimental group were not included to data analyses. 5 students not attending the classes and 8 students not filling out the surveys properly in control group were also not included to data analyses. Therefore, 38 in control and 38 in experimental group in Mathematics and 41 in control and 41 in experimental group in Social Sciences, totally 158 students formed the workgroup. As data collection tools; achievement test of "Human Relations and Communication" course, studying habits scale and motivation scale and interview questions were used. The application of the research lasted 10 weeks. The courses were given face to face and in the net media in an appropriate way to blended learning in the experimental group. Moodle, a Learning Management System (LMS), was used in order to form the on line dimension of blended learning. The courses were given in conventional instruction in control groups. 
In the research, "pre and post-test paired control grouped pattern" which is accepted as a semi-experimental pattern is used. In the analyses of the data, independent sapling t test, paired sampling t test and one-way variance analysis (ANOVA) tests ar used. The data are analysed using the SPSS program. The significance level was taken 0,05.
As a result of data analyses, in achievement, post test  results of the "human relations and communication" course, while there was a significant difference in favor of experimental group within mathematics students (p<0.05), there wasn't a significant difference (p>0.05) in achievement, post test  results of the "human relations and communication" course. When the mean of achievement test post test results of all students in all groups of mathematics and Social Sciences experimental and control groups are compared, a significant difference in is found among the results of mathematics experimental (ME) – mathematics control (MC), mathematics experimental (ME) – social sciences experimental (SSE), mathematics experimental (ME) – social sciences control (SSC) in favor of mathematics experimental group [F(3-154) = 13,69, p < 0,05]. After the application of the research, when the mean values of studying habits scale results of mathematics and social sciences students are compared, no significant difference was found (p>0.05). Again after the application of the research, when the mean values of motivation scale results of experimental and control groups of mathematics and social sciences students are compared, no significant difference was found (p>0.05). 
When the pre-test results and post-test results of achievement test in experimental groups are compared, it was seen that there was a significant difference in favor of the post-test (p<0.05) in both mathematics and social sciences experimental groups. When the pre-test results and post-test results of studying habits scale  in experimental groups are compared, it was seen that there was no significant difference (p>0.05) in studying habits of both mathematics and social sciences groups. When the pre-test results and post-test results of motivation scale  in experimental groups are compared, while significant differences in favor of post test in mathematics groups in sub-dimensions of internal target arrangement, task value, and control belief were seen (p<0.05), no significant difference was seen (p>0.05) between the pre test and post- test results of social sciences students in neither main nor sub-dimensions.
After the evaluation of the interviews made with the students, some aspects of the blended learning method such as learning in the own pace of oneself,  reaching the course documents at any time and place desired, expressing oneself freely, and being able to study again at any time desired, are commented  positively. Beside these some other aspects such as not every students may have the access to computer and internet, there may be some defects in technological facilities, working against the computer for a long time can be boring are also commented negatively 


Keywords: Blended Learning, Web-supported Learning, Online Learning, Instruction Technologies, Studying Habits, Motivation, Moodle