Menengiç (Pistacia terebinthus) sulu methanolik  özütünün gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) sindirim sistemi ve antioksidan enzim aktivitesi üzerine etkileri
The effect of terebinth (Pistacia terebinthus) aqueous methanolic extract on the digestive system and antioxidant enzyme activity in rainbow trout (Onchoryhnhus mykiss)
Yazar: GAMAIA ALI MOHAMED ALI
Danışman: DOÇ. DR. SONER BİLEN
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology ; Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışmada, yeme katılan menengiç (Pistacia terebinthus) ekstraktının gökkuşağı alabalıklarında sindirim enzim aktivitesine, antioksidan enzim aktivitesine, spesifik olmayan bağışıklık parametrelerine, hematolojik parametrelere ve büyüme performansı üzerine etkileri araştırılmıştır. Araştırmada ortalama vücut ağırlığı 15,77±0,13 g olan 480 balık kullanılmış olup, üçer tekerrürlü olarak gerçekleştirilen denemede 12 tank kullanılmıştır (tank başına 40 balık). Balıklara 63 gün boyunca 3 doz Pistacia terebinthus (PT) ekstrakt katkılı yemler (PT 0, PT % 0,5, PT %0,1 ve PT % 1 kg yem) olarak verilmiştir. Her 21 günde örnekleme yapılmıştır. Çalışmanın sindirim enzimleri sonuçlarına bakıldığında, pepsin ve lipaz aktivitelerinin tüm deneme gruplarında anlamlı bir şekilde arttığı görülmüştür. Ayrıca tripsin enzim aktivitesinin % 0,1 ve % 1 PT gruplarında diğer gruplara oranla bir artış gösterdiği tespit edilmiştir. Amilaz enzim aktivitesi ise % 0,5 ve % 1 PT gruplarında kontrole göre anlamlı bir artış göstermiştir. Ayrıca tüm deneme gruplarının (63. günde PT %0,5 hariç) tüm örnekleme zamanlarında hepatik superoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GPx) ve glukoz-6-fosfat dehidrogenaz (G6PDH) aktivitelerinin anlamlı derecede artış gösterdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte 63. günde hepatik CAT aktivitesinde azalma olduğu görülmüştür. Bu sonuçlara ek olarak tüm örnekleme zamanlarında deneme gruplarındaki balıkların kas dokularındaki  lipit peroksidasyonu (LPO) seviyelerinde kontrole kıyasla anlamlı bir azalma meydana geldiği belirlenmiştir. Nitroblue tetrazolium (NBT), myeloperoksidaz (MPO) ve lizozim aktiviteleri tüm deneme gruplarında, tüm örnekleme zamanlarında kontrol grubuna göre artış göstermiştir. Deneme gruplarının kırmızı kan hücreleri (RBC), hemoglobin (Hb), hematokrit (Hct), kırmızı kan hücarelerinin ortalama hacmi (MCV), ortalama hücre hemoglabini (MCH) ve ortalama hücre hemoglabin konsantrasyonu (MHCH) değerleri kontrol grubundan anlamlı bir değişiklik göstermemiştir. Son ağırlık (SA), ağırlık artışı (AA) ve spesifik büyüme oranı (SBO) tüm deneme gruplarında kontrole göre önemli derecede artış görülmüş, yem dönüşüm oranında ise (YO) kontrole göre azalma söz konusu olmuştur (P<0,05). Bu sonuçlar P. terebinthus metanolik ekstraktının sindirim enzimlerinin salgılanmasını, antioksidan enzim aktivitelerini, spesifik olmayan bağışıklık tepkilerini ve büyüme performansı parametrelerini arttırmasından dolayı O. mykiss diyetine eklenmesinin faydalı olduğunu göstermiştir.

Abstract:
In this study the effect of the methanolic extract of meningy, Pistacia terebinthus (PT), fruits supplemented diet on digestive enzymes activity, antioxidant enzymes activitiy, non-specific immunty, heamatological parameters and growth performance were evalated in juvenile rainbow trout, Onchoryhnhus mykiss. A total number 480 fish with initial mean body weight, 15.77±0.13g were divided into four main groups in triplicate (twelve tank, 40 fish per tank). Fish fed a diet containing three doses of PT extract [PT 0,(Control) PT 0.5%, PT 0.1% and PT 1% / kg diet] individually for 63 days. The samples were collected every 21 days. The digestive enzyme results indecated that pepsin and lipase activities were significantly increased in all treated groups. In addition, trypsin acitivity in PT 0.1% and PT 1% groups were significantly improved. While, amylase enzyme activity was significantly increased in PT 0.5% and PT 1% compared to the control. Also, significantly improvement in hepatic superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), glutathione peroxidase (GPx) and glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PDH) activities in all treatment groups and in all sampling times except in PT 0.5%. At the same time  hepatic CAT activity was a significantly reduced on 63 days. In addation, a significant declined in hepatic and white muscle lipid peroxidation level (LPO) level in all treated groups and in all sampling times compared to the control.Nitroblue tetrezoliu (NBT), myeloperoxidase (MPO) and lyspzyme activities were enhanced in all treated groups and in all sampling times compared to the control. Heamatological parameters (red blood cell, RBC; hemoglobine, Hb; hematocrit (Hct), mean volüme of red blood cells, MCV; mean cell hemoglobine, MCH and mean cell hemoglobine concentration, MCHC) values in were no significant changes than the control. Final weight (FW), weight gain (WG) and specific growth rate (SGR) were significantly improved in all experimental groups. However, food conversion ratio (FCR) of  experimental groups were significantly reduced compared to the control. These results indicated that the supplementation of methanolic extract of P. terebinthus to the diet of O. mykiss is beneficial because it increases the digestive enzyme secretion, antioxidant enzyme activities, nonspecific immune responses and growth performance parameters.