Muhasebe mesleği ile sürdürülebilirlik raporlaması ilişkisi ve Kazakistan'da bir vaka incelemesi
The relationship between the accounting profession and sustainability reporting and a case study in Kazakhstan
Yazar: SHARIZAT TELMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERGÜN KAYA
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
İklim değişikliği ile mücadelenin anahtar kavramlarından olan sürdürülebilirlik her alanda güncel bir çalışma alanı olmaktadır. Birleşmiş Milletler örgütü başta olmak üzere pek çok kurum, kuruluş, devlet ve işletmeler sürdürülebilir kalkınmaya geçiş için çeşitli çabalar sarf etmektedir. Belirlenen hedeflere ulaşma çabalarından ve geçiş sürecinin ana araçlarından biri de sürdürülebilirlik raporlamasıdır. Bu araştırmada sürdürülebilir ekonominin uygulanmasında sürdürülebilirlik raporlamasının muhasebe mesleğiyle ilişkisi Kazakistan özelinde ortaya konulmaya çalışılmaktadır. 
Yeşil ekonomi olarak da adlandırılan yeni iş ortamında, işletmelerin rekabetçi olabilmesi ve değişen dış ortamda istikrarlı bir konuma sahip olabilmesi için muhasebe uygulamalarının sürece katkısı belirlenmeye çalışılmaktadır. Araştırmanın uygulama bölümünde Kazakistan'da bulunan petrol ve gaz işletmeleri, özellikle Kazmunaygaz İşletmesi sürdürülebilirlik raporları, uluslararası raporlama çerçevelerinden Küresel Raporlama Girişimi (GRI) standartları ile karşılaştırılarak Şirketin sürdürülebilirlik raporlarının GRI standartlarıyla uyumluluğu incelenmiştir. Buna göre işletmenin sürdürülebilirlik raporlarında GRI standartlarına uygun raporlama olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte Kazakistan'da az sayıda şirketin sürdürülebilir kalkınma konusunda rapor verdiği göz önünde bulundurularak, bu alanda ekonomik yönden gelişmiş ülkelerle karşılaştırıldığında yetersiz olduğu söylenebilir.
Kazakistan'da sürdürülebilir kalkınma ilkelerine bağlı kalan ve bu uygulamaları takip eden şirket sayısı oldukça az olduğu için KazMunayGaz'ın sürdürülebilirlik raporları konusunda yapılan incelemeler sonucunda diğer şirketlere KazMunayGaz'ı örnek alabilecekleri, uygulamanın özendirilmesi, yasal çerçeve ile desteklenmesi ve mevcut uygulamanın iyileştirilmesi yönünde önerilerde bulunulmaktadır.

Abstract:
Sustainability, which is one of the key concepts in the fight against climate change, remains a contemporary field of work in all areas. Many institutions, including the United Nations, as well as governments and businesses, are making various efforts to transition towards sustainable development. Sustainability reporting is one of the main tools in achieving set goals and facilitating this transition process. In this research, the relationship of sustainability reporting with the accounting profession in the implementation of sustainable economy is tried to be revealed in Kazakhstan.
In the new business environment also known as the green economy, efforts are being made to determine the contribution of accounting  practices to enable businesses to remain competitive and maintain a stable position in the changing external environment.In the practical part of the study, sustainability reports of oil and gas companies in Kazakhstan, especially KazMunayGaz, were compared with the Global Reporting Initiative (GRI) standards, to examine the alignment of the company's sustainability reports with GRI standards. It was found that the company's sustainability reporting aligns with GRI standards. However, considering that only a few companies in Kazakhstan report on sustainable development, it can be said that there is insufficient progress compared to economically developed countries in this area. 
Due to the limited quantity of companies in Kazakhstan adhering to sustainable development principles and following these practices, the examination of KazMunayGaz's sustainability reports suggests that other companies could use KazMunayGaz as a model. Recommendations are made to encourage adoption, support through legal frameworks, and enhance existing practices in order to improve sustainability reporting.