Tasarımların ulusal ve uluslararası hukukta tescili ve korunması
In the national and international law system registration and protection of desings
Yazar: NEFİSE KOÇ ÇELİK
Danışman: Y.DOÇ.DR. YUSUF ÇALIŞKAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Tasarım = Design

Özet:
Fikri mülkiyet haklarından biri olan tasarım, iki yada üç boyutlu bir ürünün görünümözelliklerini ifade eden bir kavramdır. Tasarımlar sahip oldukları görünüm özellikleri nedeniyleinsan duygularına ve zevkine hitap ederek ürüne değer katabileceği gibi, bazı hallerde ürününkullanımına hizmet eden fonksiyonel özellikleri de barındırabilirler.Son zamanlarda fikri mülkiyet haklarında dünyada yaşanan gelişmeler bu haklarınuluslararası bir nitelik kazanmasına neden olmuştur. Bu gelişmelerden tasarımlarda etkilenmiş veuluslararası ticarette önemli bir yatırım aracı olarak belirmişlerdir. Yaşanan hızlı gelişmelerberaberinde tasarımların ulusal ve uluslararası alanda korunması ihtiyacını gündeme getirmiştir.Bu alanda ülkeler tasarımların tescil sistemi ile korunması yönünde ulusal düzenlemeler veuluslararası anlaşmalar yapmışlardır. Bazı hukuk sistemleri ise tescilli tasarımlar yanında tescilsiztasarımların da korunması yönünde düzenlemeler yapmışlardır. Bunlara örnek olarak İngilizHukuku ve Topluluk hukukundaki düzenlemeler verilebilir.Türkiye'de fikri mülkiyet hukuku alanında yaşanan bu gelişmelere yabancı kalmamıştır.Gümrük Birliğine giriş sürecinde fikri mülkiyet haklarına yönelik yapılan hukuki düzenlemelerTürk Fikri Mülkiyet Hukuku yönünden bir milat olarak adlandırılmıştır. Bu kapsamda Türk FikriMülkiyet Hukukunun Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Hukukuna uyumlaştırma çalışmaları isedevam etmektedir.Biz de bu çalışmamızda öncelikli olarak tasarım kavramı ve tasarımların hukukumuzda tescilive korunmasına yönelik düzenlemeleri inceledikten sonra, tasarımların uluslararası alanda tescilive korunmasına yönelik hukuki düzenlemelere yer vereceğiz.Anahtar Kelimeler : Fikri Mülkiyet, Tasarım, Tescil, Koruma

Abstract:
Design which is one of the intellectual property rights, is a kind of concept that expressesvisual features of two or three dimensional product. On one hand, designs can add a value to theproduct's itself by appealing to human emotions and taste because of their visual facilities; onthe other hand they can have functional features serving some benefits for the usage of them insome cases.Lately, world-wide developments about the intellectual property rights have occured andlead to international qualifications. Design is affected by developments of intellectual propertyrights and come out an important invenstment tool of international trade. These kind ofdevelopments caused the need for local and international protection for the designs. In thiscase, countries have local regulation and international agreements in terms of protection of thedesigns with the registration system.Turkey has also applied these kind of deve,lopments. During the period of being a memberof Customs Confederacy, the regulations made for Turkısh Intellectual Property Right LawSystem are counted to be as an introduction. In that frame, the research for the adaptation ofTurkısh Intellectual Property Right Law System to Europian Union Intellectual Property RightLaw System is still going on.In our research, after defining the meaning of design concept at first and examining theregulations about the registration and the legal protection of design in our law system, we willexplain the registrations and protecting for them in an international point of view.Key Words: Intellectual Property, Design, Registration, Protection