Sıdkî'nin Hurşîd - nâme'si: İnceleme - metin
Hurşîd - nâme of Sidkî: Analysi̇s - text
Yazar: SÜMEYRA YOLBİR
Danışman: PROF. DR. MAHMUT KAPLAN
Fatih Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Hurşid-name = Hurşid-name ; Sıdkı = Sıdki ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yazma eserler = Manuscripts

Özet:
İnsan fıtratında var olan merak ve istikbâle dair kaygı duygusu, bireyi ve içinde bulunduğu toplumu zamanla geleceğe dair bilgi edinmeye ve beraberinde de bu bilgileri öğrenebilme metotları geliştirmelerine neden olmuştur. Kullanılan bu metotlardan biri de fâldır. Fâl insanlık tarihinin ilk zamanından bu yana hemen hemen her kültürde ve toplumda, farklı şekillerde bakılma yöntemleriyle kabul görerek günümüze kadar varlığını sürdürmüştür. Bu merak, beraberinde fâl tekniklerinin gelişmesine ve bu tekniklerin toplandığı kitapları yani fâl-nâmelerin kaleme alınmasına neden olmuştur. 
İncelemesini yaptığımız eser, Bursa İnebey Yazma Eser Kütüphane'sinde bulunan 16 Or 950 numarada bulunan Hurşîd-nâme isimli yazmadır. Eser kur'a fâlı özelliğini taşımaktadır. Bu fâlın usulü, isminden hareketle "Hurşîd" kelimesini meydana getiren harflerle kur'a atılarak, eserin bölümlerini oluşturan yıldızlara, bitkilere, kuşlara, hayvanlara ve en sonunda da peygamberlere atıfta bulunmasından meydana gelmektedir.
Çalışmamızın amacı esere ait olan üç nüshadan tenkitli bir metin hazırlayarak, içerikte zikredilen altı gezegen, otuz altı bitki, otuz altı kuş, otuz altı hayvan, otuz altı peygamber ve ehl-i beytin fâl üzerindeki tesiri ve atfedilen manaların geniş bir şekilde açıklanmasıdır. 
Çalışmamız içerisinde yer alan; İstanbul Süleymaniye ve Ali Emiri Yazma Eserler Kütüphanesinden bizzat, Ankara Millî Kütüphane Yazma Eserlerden internet ortamında yapılan fâl, fâl-nâme, tefe''ül-nâme kelimelerinin taranması sonucunda ilgili eserlerin tespiti, E-Kitap ile Yök tez sisteminde kayıtlı Divanlarda fâl ve ilgili unsurların sayısal tespiti ve grafiksel şekli, ilgili beyitler, alfabetik sistemle tüm fâl çeşitleri ve uygulama tekniklerinin belirlenmesiyle bu alanda yapılan çalışmalara katkı sağlaması amaçlanmaktadır.

Abstract:
Emotions like curiosity and concerns for the future in human creation cause the individuals and societies to acquire knowledge about the future and also develop metadologies to get these knowledge's. One of these metadologies is fortune. The fortune which has different looking methods continues to exist nowadays with its acceptance in early stages of history in almost every culture and society. 
This curiosity caused development of fortune techniques and appearance of books which included these techniques in, are named as fortune-books.
The work of art we examine about which is found in Bursa İnebey Yazma Eser Library, is 16 Or 950 numbered Hurşîd-nâme. This work of art is both fortune-book copy and a kind of draw fortune. The working principle of this fortune comes from balloting by using its "Hurşîd" name's letters. The chapters of the work of art originate referencing the stars, plants, birds, animals, and finally prophets. 
The purpose in our study is to prepare criticizing text from three copies of the work of art, includes affects of six planets, thirty-six plants, thirty-six birds, thirty-six animals, thirty-six prophets and ahl al-bayt which are also called in content on fortune and extend explanation of attributed significations.
We aim to contribute the other studies in this area with the chapters in our content of the study in determining the related work of arts by scanning the words like fortune, fortune-book, tefe''ül-book in Ankara Milli Library Written Work of Arts by internet and İstanbul Süleymâniye and Ali Emîrî Yazma Eserler Library by own, determining the quantitative of fortune and related elements in E-Book and Yök thesis system registered Divan's, transferring the related couplets giving the graphical forms, determining the all fortune kinds and application techniques with alphabetical system.