Ergenlerde problemli internet kullanımının yordayıcıları olarak stresle başa çıkma ve kişilik özellikleri
Coping with stress and personality traits as the predictors of problematic internet use among adolescents
Yazar: NİDA YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. İLHAN YALÇIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Lise öğrencileri = High schools students ; Problem davranış = Problem behavior ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, lise öğrencilerinin problemli internet kullanım düzeylerinin; stresle başa çıkma tutumları ve kişilik özellikleri tarafından yordanıp yordanmadığının incelenmesidir. Problemli internet kullanım düzeyinin, cinsiyete, okul türüne, sınıf düzeyine, anne-baba eğitim düzeyine ve ailenin aylık gelir düzeyine göre farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi ise araştırmanın diğer alt amaçlarıdır. Araştırma, 2015-2016 eğitim öğretim yılında Ankara ili Etimesgut, Sincan ve Mamak ilçelerinde öğrenim görmekte olan 619 lise öğrencisinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler, Kişisel Bilgi Formu, Problemli İnternet Kullanım Ölçeği-Ergen Formu, Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi ve Stresle Başa Çıkma Tutumları Envanteri ile elde edilmiştir. Çalışma grubunu oluşturan lise öğrencilerinin Problemli İnternet Kullanım Ölçeği-Ergen Formu'ndan almış oldukları toplam puanlarının, cinsiyet açısından anlamlı bir fark gösterip göstermediği t-testi ile, okul türü, sınıf düzeyi, anne-baba eğitim düzeyi ve ailenin aylık gelir düzeyi açısından anlamlı bir fark gösterip göstermediği tek faktörlü varyans analizi ile incelenmiştir. Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi ve Stresle Başa Çıkma Tutumları Envanteri'nden alınan puanların problemli internet kullanımı toplam puanlarını yordama gücü ise çoklu regresyon ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; lise öğrencilerinin problemli internet kullanım düzeylerinin cinsiyete, okul türüne, anne- baba eğitim düzeyine ve ailenin aylık gelir düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermediği; sınıf düzeyine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği bulunmuştur. Problemli internet kullanımının yordanan değişken olarak ele alındığı çoklu regresyon analizi sonucunda; stresle başa çıkma tutumlarının alt boyutları olan aktif planlama, kaçma-soyutlama (duygusal-eylemsel) ve kabul bilişsel yeniden yapılandırma ile kişiliğin alt boyutları olan yumuşak başlılık ve sorumluluğun problemli internet kullanımını anlamlı düzeyde yordadıkları bulunmuştur. 


Anahtar Sözcükler: Problemli internet kullanımı, stresle başa çıkma, kişilik, lise öğrencileri.

Abstract:
The main purpose of this study was to investigate the predictive role of personality and coping with stress on high school students' problematic internet use. Besides that, the other aims were to examine whether there were significant differences in the level of the high school students' problematic internet use in terms of gender, school types, grade level, mother-father's education level and family income. The study was carried out with 619 students who are studying at high schools in Etimesgut, Sincan and Mamak districts in Ankara in the academic year 2015-2016. The data used in this study was adopted from Demographic Information Form, Problematic Internet Use Scale-Adolescent, Adjective Based Personality Scale and Coping with Stress Inventory. t-test was used to examine whether there were significant differences on Problematic Internet Use Scale-Adolescent total scores in terms of gender. One-way analysis of variance was used to examine whether there were significant difference on Problematic Internet Use Scale-Adolescent total scores in terms of school types, grade level, mother-father's education level and family income. The multiple regression analysis was utilized to analyze that whether personality and coping with stress significantly predict the level of problematic internet use. The results of one-way analysis of variance revealed that there were significant differences between grade levels in regard to level of problematic internet use. Multiple regression analysis results indicated that the participants' coping with stress' sub-dimension of active planning, escaping-abstracting (emotional-operational), cognitive restructuring; personality's sub-dimension of conscientiousness and agreeableness significantly predict participants' level of problematic internet use. 


Key Words: problematic internet use, coping with stress, personality, high school students.