Ortopedik cerrahi uygulanan hastalarda ilk mobilizasyondaki düşme korkusu ile taburculuk sonrası düşme riski, düşme insidansı ve ilişkili risk faktörlerinin incelenmesi
Investigation of the fear of falling during the first mobilization and the risk of falling following discharge, the incidence of falls, and related risk factors in patients undergoing orthopedic surgery
Yazar: MERVE ADLI
Danışman: DOÇ. ÖZLEM BİLİK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma, ortopedik cerrahi uygulanan hastalarda ilk mobilizasyondaki düşme korkusu ile taburculuk sonrası düşme riski, düşme insidansı ve ilişkili risk faktörlerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.Tanımlayıcı, ilişki arayıcı ve kesitsel tipteki araştırmanın yapılabilmesi için etik kurul onayı, kurum izni ve hastalardan onam alındı. Örneklemi ortopedik cerrahi uygulanan 109 erişkin hasta oluşturdu. Araştırmanın verileri, Mart / Nisan 2023 tarihlerinde bir üniversite hastanesinin Ortopedi ve Travmatoloji Kliniğinde ameliyat olan ve taburcu olmuş hastalardan Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu, Düşme Korkusu Ölçeği ve İtaki Düşme Riski Ölçeği kullanılarak toplandı. İstatistiksel analizler SPSS 23.0 sürümüyle yapıldı. Veriler; sayı ve yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, nicel verilerin karşılaştırılmasında kategorik değişkenler için ki-kare testi (Pearson's chi-square ve Fisher's exact) ile değerlendirildi. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. 
	Hastaların yaş ortalaması 65,32±17,15 olup, 109 hastanın 58'i erkek (%53,2) idi. Hastaların 87'sinin (%79,8) evde yalnız yaşamadığı, 69'unun (%63,3) bağımsız olduğu, 33'ünün (%30,3) yarı bağımlı,7'sinin (%6,4) tamamen bağımlı olduğu, 59'unun (%54,1) çoklu ilaç kullandığı belirlendi. Hastaların %78.9'unun ameliyat sonrası ilk mobilizasyonda düşme korkusu yaşadığı ve düşme korkusu puanının 2.25 olduğu belirlendi. Taburculuk sonrası düşme insidansı %67 olup, düşme korkusu puanı ile düşme riski arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki bulundu (p=0,000, r=0,426). Düşme riski puanı (7,95) ve Modifiye Charlson Komorbidite İndeks puanı (3,64) arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p=0,000, r=0,641). Hastaların düşme durumuna göre düşme korkusu puan ortalamaları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark saptanmıştır (U=996,500 p=0, 001). Hastanın yaşı, riskli veya çoklu ilaç kullanımı, işitme ve denge problemi, yürümeye yardımcı araç kullanımı, ortostatik hipotansiyon, düşme öyküsü, inkontinans varlığı ile kaygan zemin, banyo/tuvalet güvenliği, evde hayvan varlığı, sabitlenmemiş mobilyanın düşme durumunu arttırdığı yönünde anlamlı ilişki saptandı (p=0,001). Hastaların ameliyat sonrası dönemde hastalarda düşme riskinin belirlemesi ve çevresel önlemlerin alınması önerilir.

Abstract:
This study was conducted to investigate the fear of falling during the first mobilization and the risk
of falling following discharge, incidence of falling, and related risk factors in patients undergoing orthopedic
surgery.
Ethics committee approval, institutional permission, and patient consent were obtained to conduct
this descriptive, correlational, and cross-sectional study. The sample of the study consisted of 109 adult
patients who underwent orthopedic surgery. The study data were collected from patients who underwent
surgery at the Orthopedics and Traumatology Clinic of a university hospital and were discharged in March /
April 2023 by using a Patient Information Form, the Fear of Falling Scale, and the Itaki Fall Risk Scale.
Statistical analyses were performed on the SPSS version 23.0 software. Data were evaluated with frequency,
percentage, arithmetic mean, standard deviation values, Chı- square, Mann Whitney U test and Pearson
correlation analysis. The significance level was accepted as p<0.05.
The mean age of the patients was 65.32±17.15, and 58 out of 109 patients were male (53.2%). It
was determined that 87 (79.8%) of the patients did not live alone at home, 69 (63.3%) were independent, 33
(30.3%) were semi-dependent, 7 (6.4%) were completely dependent, and 59 of them (54.1%) used multiple
medicines. It was determined that 78.9% of the patients experienced fear of falling during the first
mobilization following surgery and that the fear of falling score was 2.25. The incidence of falls following
discharge was 67%, and a statistically significant relationship was found between the fear of falling score
and the risk of falling (r = 0.426; p = 0.000). A significant relationship was determined between the risk of
falling score (7,95) and the Modified Charlson Comorbidity Index score (3,64) (r=0.641; p=0.000). A
statistically significant difference was detected between patients' mean fear of falling score according to their
fall status (U=996,50; p=0.001). It was found that patients' age, risky or multiple drug use, hearing and
balance problems, use of walking aids, orthostatic hypotension, history of falling, presence of incontinence
and slippery floors, bathroom/toilet safety, presence of animals in the house, and unfixed furniture increased
the risk of falling, which showed a significant relationship (p=0.001). It is recommended to determine
patients' risk of falling in the postoperative period and take environmental precautions.
Keywords: First mobilization, fear of falling, risk of falling, incidence of falls, environmental factors,
orthopedic surgery
Total pages of the thesis: 51
Advisor: Assoc. Prof. Özlem BİLİK