Okul öncesi eğitim alan 60-69 aylık çocukların bilim motivasyonları ile öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between science motivations and self-regulation skills of 60-69 months-old children who receive preschool education
Yazar: FATMA ECE LEVENT KAMACI
Danışman: PROF. HACER ELİF DAĞLIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Çocuk-okul öncesi =

Özet:
Bu çalışma, okul öncesi eğitimlerine devam etmekte olan 60-69 aylık çocukların bilim motivasyonları ile öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi ve çocukların bilim motivasyonu düzeyleri ile öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada birden fazla değişkenin ilişkisi incelendiği için nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Mersin ili Erdemli ve Yenişehir ilçelerindeki Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı bağımsız anaokullarında ve ilkokullara bağlı anasınıflarında eğitimlerine devam etmekte olan, öğretmenlerinin normal gelişim gösterdiğini belirttiği 60-69 aylık, 92 (%51,4) kız 87 (%48,6) erkek olmak üzere toplam 179 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada 'Okul Öncesi Çocuklar için Bilim Motivasyonu Ölçeği (PCSMS)', 'Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği', araştırmacı tarafından geliştirilen 'Öğretmen Kişisel Bilgi Formu' ve 'Veli Kişisel Bilgi Formu' olmak üzere dört ayrı veri toplama aracı kullanılmıştır. Çocuklara uygulanan 'Okul Öncesi Çocuklar için Bilim Motivasyonu Ölçeği (PCSMS)' ve 'Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği'nden elde edilen puanların normalliğine ilişkin yapılan  Kolmogorov-Smirnov testi sonucunda hem bilim motivasyon ölçeğinin her iki alt boyutu hem de öz düzenleme becerileri ölçeğinin her iki alt boyutuna ilişkin elde edilen puanların normal dağılmadığı saptanmış(p<0,05) ve bu sebeple veri analizinde non-parametrik testlerden Kruskal Wallis H ve Mann Whitney U testlerine  başvurulmuştur. Çocukların bilim motivasyonları ile öz düzenleme becerileri puanları arasındaki ilişkiyi incelemek için yapılan korelasyon analizine göre bilim motivasyonunun alt boyutları olan özgüven ve keyif alma arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür (r= 0,570, p<0,05). Öz düzenleme becerilerinin alt boyutları arasındaki ilişki incelendiğinde ise, düzenleme becerileri alt boyutuyla kontrol becerileri alt boyutu arasında yüksek, pozitif anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür (r=0,751, p<0,05). Çocukların bilim motivasyonları incelendiğinde; ölçeğin özgüven alt boyutunda çocukların daha önce okul öncesi eğitimi alma sürelerine, evlerinde kaçıncı çocuk olduklarına, anne ve babalarının eğitim düzeylerine, annelerinin çalışma durumlarına, babaların beyaz yakalı ya da mavi yakalı olma durumlarına göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılırken keyif alma alt boyutunda ise annelerinin çalışma durumlarına ve babalarının beyaz yakalı yada mavi yakalı olma durumlarına göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Çocukların öz düzenleme becerileri incelendiğinde; ölçeğin düzenleme becerileri alt boyutunda çocukların daha önce okul öncesi eğitimi alma sürelerine, kardeş sayılarına, evlerinde kaçıncı çocuk olduklarına, annelerinin eğitim düzeylerine, annelerinin çalışma durumuna, babaların mesleklerine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılırken kontrol becerileri alt boyutunda ise daha önce okul öncesi eğitimi alma sürelerine , evlerinde kaçıncı çocuk olduklarına, annelerinin eğitim düzeylerine, annelerinin çalışma durumlarına, babaların mesleğine ve öğretmenlerinin öz düzenleme becerileri ile ilgili herhangi bir eğitim almış olma durumlarına göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Çocukların bilim motivasyonu ölçeği alt boyutları olan özgüven ve keyif alma ile öz düzenleme becerileri alt boyutları olan düzenleme becerileri ve kontrol becerileri arasındaki ilişki incelendiğinde; özgüven alt boyutunun, düzenleme becerileri alt boyutu ile orta düzeyde, pozitif anlamlı bir ilişkisinin (r=0,473, p<0,05) ve kontrol becerileri alt boyutu ile ise düşük, pozitif anlamlı bir ilişkisinin (r=0,385, p<0,05) olduğu, keyif alma alt boyutunun, düzenleme becerileri alt boyutu ile orta düzeyde, pozitif anlamlı bir ilişkisinin (r=0,417, p<0,05) ve kontrol becerileri alt boyutu ile ise düşük, pozitif anlamlı bir ilişkisinin (r=0,385, p<0,05) olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda okul öncesi eğitim alan 60-69 aylık çocukların bilim motivasyonları ile öz düzenleme becerileri arasında anlamlı bir ilişki olduğunu söylemek mümkündür. Bu bağlamda çocukların bilim motivasyonu düzeylerini ve öz düzenleme becerilerini geliştirebilmeleri adına ebeveynleri, yakın çevreleri ile öğretmenleri tarafından; uygun eğitim ve ev ortamı, zenginleştirilmiş okul dışı öğrenme ortamları ve materyal seçimleri gibi imkanların sağlanması oldukça faydalı olacaktır.

Abstract:
This study was conducted to examine the relationship between science motivation and self-regulation skills of 60-69-month-old children attending pre-school education according to various variables and to determine the relationship between children's science motivation levels and self-regulation skills. Since the relationship of more than one variable was examined in the research, the relational screening model, one of the quantitative research methods, was used. The study group of the research consists of 92 (51.4%) 87 girls, aged 60-69 months, who continue their education in independent kindergartens affiliated with the Ministry of National Education and kindergartens affiliated with primary schools in the Erdemli and Yenişehir districts of Mersin province in the 2023-2024 academic year, and whose teachers stated that they showed normal development. It consists of a total of 179 children, of whom (48.6%) are boys. Four separate data collection tools were used in the research: 'Science Motivation Scale for Preschool Children (PCSMS)', 'Self-Regulation Skills Scale', 'Teacher Personal Information Form' and 'Parent Personal Information Form' developed by the researcher. As a result of the Kolmogorov-Smirnov test regarding the normality of the scores obtained from the 'Science Motivation Scale for Preschool Children (PCSMS)' and the 'Self-Regulation Skills Scale' administered to the children, both sub-dimensions of the science motivation scale and both sub-dimensions of the self-regulation skills scale It was determined that the scores obtained for the dimension were not normally distributed (p<0.05) and for this reason, non-parametric tests such as Kruskal Wallis H and Mann Whitney U tests were used in data analysis. According to the correlation analysis conducted to examine the relationship between children's science motivation levels and self-regulation skills scores, it was seen that there was a moderate, positive and significant relationship between self-confidence and enjoyment, which are the sub-dimensions of science motivation levels (r= 0.570, p<0.05). When the relationship between the sub-dimensions of self-regulation skills was examined, it was seen that there was a high, positive significant relationship between the regulation skills sub-dimension and the control skills sub-dimension (r = 0.751, p < 0.05). When children's science motivation levels are examined; In the self-confidence sub-dimension of the scale, it was concluded that there were significant differences according to the duration of the children's previous pre-school education, the number of children they were in their home, the education level of their mothers and fathers, their mothers' working status, and whether their fathers were white-collar or blue-collar, while in the enjoyment sub-dimension, their mothers' employment status differed significantly. It was concluded that there was a significant difference according to their status and whether their fathers were white-collar or blue-collar. When children's self-regulation skills are examined; In the regulation skills sub-dimension of the scale, it was concluded that children differ significantly according to the duration of pre-school education, number of siblings, the number of children in their home, their mother's education level, their mother's working status, and whether their father is white-collar or blue-collar, while in the control skills sub-dimension, It was concluded that there was a significant difference according to the length of time they had previously received preschool education, the number of children they were in their home, their mother's education level, their mother's working status, whether their father was a white-collar or blue-collar worker, and whether their teachers had received any training on self-regulation skills. When the relationship between self-confidence and enjoyment, which are the sub-dimensions of the children's science motivation scale, and regulation skills and control skills, which are the sub-dimensions of self-regulation skills, is examined; The self-confidence sub-dimension has a moderate, positive significant relationship with the regulation skills sub-dimension (r=0.473, p<0.05) and a low, positive significant relationship with the control skills sub-dimension (r=0.385, p<0.05). ), the enjoyment sub-dimension has a moderate, positive significant relationship with the regulation skills sub-dimension (r=0.417, p<0.05) and a low, positive significant relationship with the control skills sub-dimension (r=0.385, p It was concluded that <0.05). As a result of the research, it is possible to say that there is a significant relationship between science motivation and self-regulation skills of 60–69-month-old children receiving pre-school education. In this context, in order to improve children's science motivation levels and self-regulation skills, their parents, close circle and teachers; Providing opportunities such as appropriate education and home environment, enriched out-of-school learning environments and material selection will be very beneficial.