Bazı aromatik bitki türlerinin antimikrobiyal, antioksidan ve DNA koruyucu aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of some plant species for their antioxidant, antimicrobial and DNA damage protection potentials
Yazar: PELİN KARAMAN
Danışman: DOÇ. DR. BEKTAŞ TEPE
Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyoloji = Biology ; Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Antimikrobiyal aktivite = Antimicrobial activity ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Bitki özütü = Plant extract ; DNA hasarı = DNA damage

Özet:
Bu çalışma, Stachys iberica, Allium sivasicum, Foeniculum vulgare, Origanum laevigatum, Teucrium polium ve Salvia hypargeia bitkilerinden elde edilen su özütlerinin in vitro antioksidan, antimikrobiyal ve DNA koruyucu aktiviteleri araştırılmıştır. Çalışmanın ilk kısmında özütlerin antioksidan aktivitelerinin tespiti için, ß-karoten-linoleik asit, fosfomolibdenyum, DPPH serbest radikal giderimi, indirgenme gücü ve şelatlama kapasitesi yöntemleri uygulanmıştır. Ayrıca özütlerin toplam fenolik ve flavonoid bileşik miktarları da belirlenmiştir. O. laevigatum özütü, DPPH ve fosfomolibdeyum metodlarına göre en yüksek aktiviteyi sergilemiştir. ß-karoten-linoleik asit renk açılım testinde ise tüm bitki özütlerinin antioksidan aktivite değerlerinin sentetik antioksidanlar BHT ve BHA ile karşılaştırılabilecek kadar yüksek olduğu görülmüştür. Metal şelatlama yönteminde A. sivasicum ve O. laevigatum özütleri kayda değer bir aktivite göstermezken, en yüksek aktiviteyi F. vulgare su özütü sergilemiştir. İndirgeme gücü testinde ise en yüksek aktivite A. sivasicum su özütünden elde edilmiştir. O. laevigatum'un toplam fenolik bileşik miktarı yüksek bulunmuştur. Diğer yandan, A. sivasicum, flavonoidler açısından en zengin bitki olarak tespit edilmiştir. Özütlerin antimikrobiyal aktivite testlerinin sonucunda test mikroorganizmalarına karşı orta derecede aktivite gösterdikleri belirlenmiştir. Ayrıca çalışmada kullanılan bitki özütleri DNA koruyucu aktiviteleri açısından etkili bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Stachys iberica, Allium sivasicum, Foeniculum vulgare, Origanum laevigatum, Teucrium polium, Salvia hypargeia, Antioksidan aktivite, Antimikrobiyal aktivite, DNA koruyucu aktivite

Abstract:
In this study in vitro antioxidant, antimicrobial and DNA damage protection potentials of the water extracts of Stachys iberica, Allium sivasicum, Foeniculum vulgare, Origanum laevigatum, Teucrium polium and Salvia hypargeia were investigated. In the first part of the study, ß-carotene-linoleic acid, phosphomolybdenum, DPPH free radical scavenging, reducing power and metal chelating effect tests were performed to detect antioxidant activities of the extracts. Additionally, total phenolic and flavonoid constituents of the extracts were determined. The extract of O. laevigatum exhibited the maximum activity according to the results of DPPH and phosphomolybdenum assays. In ß-carotene-linoleic acid bleaching test system, it was seen that the antioxidant activities of the plant extracts were found high enough when compared with those of synthetic antioxidants BHT and BHA. In the case of metal chelating effect, A. sivasicum and O. laevigatum extracts did not show remarkable activity whereas water extract of F. vulgare exerted the highest antioxidant activity. In the case of reducing power assay, the highest activity was obtained from the polar extract of A. sivasicum. Amount of the total phenolic compounds for O. laevigatum extract was found high. On the other hand A. sivasicum extract was found as the richest plant in terms of flavonoids. According to the results of antimicrobial activity tests, the extracts were found as moderately effective against the test microorganisms. In addition, all of the plant extracts used in this study were found active in terms of their DNA damage protection potentials.Key Words: Stachys iberica, Allium sivasicum, Foeniculum vulgare, Origanum laevigatum, Teucrium polium, Salvia hypargeia, Antioxidant activity, Antimicrobial activity, DNA damage protection potential