Okul öncesi öğretmenlerinin kültürel ve psikolojik sermayelerinin çeşitli demografik değişkenler açısından betimlenmesi
Describing the cultural and psychological capital of preschool teachers in terms of different demographic variables
Yazar: BAHAR DAĞ
Danışman: DOÇ. DR. ARZU ARIKAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kültürel sermaye = Cultural capital ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Psikolojik sermaye = Psychological capital

Özet:
Bu araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin kültürel ve psikolojik sermayelerinin demografik değişkenler açısından betimlenmesi ve bu iki değişken arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırma nicel bir araştırma olup ilişkisel tarama yöntemi ile tasarlanmış; kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya 412 kadın 99 erkek, toplamda 511 okul öncesi öğretmeni katılmıştır. Araştırma kapsamında öğretmenlerin kültürel ve psikolojik sermaye yeterliklerini ölçmek için geliştirilen ve uyarlanan ölçeklere başvurulmuştur. Araştırmada dört alt boyuttan oluşan Kültürel Sermaye Ölçeği ve dört alt boyuttan oluşan Psikolojik Sermaye Ölçeği kullanılmıştır. Bu ölçeğe ek olarak 15 maddelik demografik bilgi formu kullanılarak katılımcılara ilişkin bilgilere ulaşılmıştır. Elde edilen verilerin fark analizleri İlişkisiz Örneklem T-Testi ve ANOVA ile yapılmış, kültürel ve psikolojik sermaye yeterlikleri arasındaki ilişki Pearson Momentler Çarpımı korelasyon katsayısı ile ortaya çıkarılmıştır. Araştırma bulgularına geçerlik kanıtı sağlamak amacıyla her iki ölçek için doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre okul öncesi öğretmenlerinin kültürel sermaye yeterlikleri cinsiyete, öğretmenlerin eğitim aldıkları üniversitenin yer aldığı coğrafi bölgeye ve anne eğitim düzeyine göre anlamlı farklılıklar göstermiştir. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin psikolojik sermaye yeterlikleri ise cinsiyete, yaşa, öğretmenlerin anne eğitim seviyesine, eğitim aldıkları üniversitenin yer aldığı coğrafi bölgeye, mesleki kıdeme, görev yaptıkları okulun yer aldığı coğrafi bölgeye, resmi-özel olma durumuna, okul öncesi eğitim kurum kategorisine, hizmet bölgesi ve hizmet alanına ve öğretmenlerin ebeveyn eğitim düzeyine göre anlamlı farklılıklar göstermiştir. Son olarak okul öncesi öğretmenlerinin kültürel ve psikolojik sermaye yeterlikleri arasında pozitif yönde, yüksek düzeyli ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır.

Abstract:
The purpose of this study was to describe the cultural and psychological capital of preschool teachers in terms of demographic variables and to reveal the relationship between these two variables. The study is a quantitative research designed with a correlational survey method, and a convenient sampling method has been used. A total of 511 preschool teachers, consisting of 412 females and 99 males, participated in the study. In the scope of the study, scales developed and adapted to measure teachers' cultural and psychological capital competencies were utilized. Cultural Capital and Psychological Capital Scale, which consists of four sub-dimensions, was used in the research. In addition to these scales, information about the participants was using a 15-item demographic questionnaire. The obtained data were analyzed through Independent Sample T-Test and ANOVA for the comparison of means, and the relationship between cultural and psychological capital competencies was revealed by Pearson's product-moment correlation coefficient. Confirmatory factor analysis was conducted for both scales to provide validity evidence for the research findings. According to the research findings, preschool teachers' cultural capital competencies have shown significant differences based on their gender, the geographical region of the university they graduated from and their parental education level. According to the research findings, preschool teachers' psychological capital competencies have shown significant differences based on their gender, age, mother's education level, the geographical region of where the university they graduated from, years spent in the proffession, the geographical region of the school they work, the status of the school as a public or private, preschool education institution category, service region and area, and parental education level. Finally, a positive, high-level, and significant relationship was found between preschool teachers' cultural and psychological capital competencies.