2-2.45 GHz mikrodalga frekansındaki elektromanyetik alanın rat beyin dokusunda er stres üzerine etkileri
The effects of electromagnetic field at 2-2.45 GHz microwave frequency on er stress in rat brain tissue
Yazar: UFUK GÖR
Danışman: PROF. DR. BİRŞEN BİLGİCİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Moleküler Tıp = Molecular Medicine

Özet:
EMA, elektrik yüklü taneciklerin bir kuvvet altında hareket ettiği boşluk olarak tanımlanır. Elektromanyetik alanın insan ve çevresiyle etkileşimi, sağlık için potansiyel zararlar taşıyabilmektedir. Wi-Fi EMA yayan teknolojidir. ER stres, ER'nin normal işleyişini bozan durumlarda (enfeksiyon, oksijen eksikliği, kimyasallar, fazla yağ, yetersiz beslenme ve genetik bozukluklar) ve özellikle katlanmamış ya da yanlış katlanmış proteinlerin biriktiği durumlarda ortaya çıkar. Bu durum hücrenin normal işleyişini bozar ve çeşitli hastalıklara yol açabilir. ER'de bulunan GRP78, proteinleri katlamaya yardımcı olmakta, ER stres meydana geldikten sonra, homeostazı sağlamak için UPR ve hücre içi sinyal yolaklarını etkinleştirmektedir.  UPR, IRE1, PERK, ve ATF6 olmak üzere üç sinyal yolunu içerir.
 Çalışmamızda, 3 V/m, SAR (10g) 0,00208 W/kg 2.45 GHz MW, frekansında EMA'ya maruz kalan ratların beyin dokularında GRP78, PERK, IRE1 ve ATF6 gen ekspresyon düzeylerindeki değişiklikler belirlenerek EMA'nın ER stres üzerine etkisini inceledik.I. grup (n=12, EMA'ya maruz bırakılmamış) ve II. grup (n=12, 3 V/m, SAR (10g) 0,00208 W/kg, 2.45 GHz, 1 saat/60 gün,) olmak üzere 24 adet Wistar rat kullanılmıştır. Homojenize edilen beyin dokularında mRNA'lar cDNA'ya çevrilerek GRP78, PERK, IRE1, ATF-6 gen ekspresyon düzeyleri qPCR ile ölçülmüştür.
 I.ve II. grup arasında GRP78 (P=0,812), PERK (P=0,429), IRE1 (P=0, 406), ATF6 (P=0,485), gen ekspresyonları düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır.Çalışmamızda, ratların beyin dokusunda EMA'nın ER stres oluşturmadığı gözlenmiştir. Bu sonuçlar EMA'nın beyin dokusunda ER stresi indükleyerek ileride görülebilecek nörodejeneratif ve kanser gibi hastalıklara neden olamayacağını düşündürmektedir.

Abstract:
EMA is defined as a space in which electrically charged particles move under a force. The interaction of the electromagnetic field with humans and their environment can carry potential health hazards. Wi-Fi is the technology that emits EMA. ER stress occurs in situations that disrupt the normal functioning of the ER (infection, lack of oxygen, chemicals, excess fat, malnutrition and genetic disorders) and especially when unfolded or misfolded proteins accumulate. This disrupts the normal functioning of the cell and can lead to various diseases. GRP78 in the ER helps to fold proteins and activates the UPR and intracellular signaling pathways to maintain homeostasis after ER stress occurs.  The UPR involves three signaling pathways, IRE1, PERK, and ATF6. 
In our study, we examined the effect of EMA on ER stress by determining the changes in GRP78, PERK, IRE1 and ATF6 gene expression levels in brain tissues of rats exposed to EMA at a frequency of 3 V/m, SAR (10g) 0.00208 W/kg 2.45 GHz MW. 24 Wistar rats were used as group I (n=12, not exposed to EMA) and group II (n=12, 3 V/m, SAR (10g) 0.00208 W/kg, 2.45 GHz, 1 h/60 days). In homogenized brain tissues, mRNAs were translated into cDNA and GRP78, PERK, IRE1, ATF-6 gene expression levels were measured by qPCR. 
There was no statistically significant difference in GRP78 (P=0.812), PERK (P=0.429), IRE1 (P=0.406), ATF6 (P=0.485) gene expression levels between groups I and II.  Discussion and Suggestions: In our study, it was observed that EMA did not induce ER stress in the brain tissue of rats. These results suggest that EMA may not cause future neurodegenerative and cancer diseases by inducing ER stress in brain tissue.