Kazakistan'da Hıristiyanlık: Tarihsel gelişimi ve günümüzdeki durumu
Christianity in Kazakhstan: Its Historical Development And Current Situation
Yazar: ZHANBOLAT TOLOGON
Danışman: PROF. DR. ALİ İHSAN YİTİK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışma, Hıristiyanlığın Kazakistan'a girişini, orada yayılmasını, gelişme sürecini, özelliklerini, Kazakların sosyal ve sosyo-kültürel yaşamına yaptığı etki ve değişiklikleri, ayrıca Kazakistan'daki misyonerlik faaliyetlerini orijinal kaynakları kullanarak tarafsız bir şekilde açıklamaktadır.
Çalışmanın birinci bölümünde, Hıristiyanlığın Orta Asya'ya gelişi, yayılışı ve faaliyetleri ele alınacaktır. Daha sonra İslam fetihlerinden önceki Orta Asya'daki dini durum incelenecektir. Tez çalışmasında, aşamalar halinde yapılan araştırmalar sonucunda elde edilen bilimsel sonuçlar, genel olarak Hıristiyanlığı kabul eden kavimler için analiz edilmiştir. Hıristiyanlığın kabulü veya reddi konusunun belirlenmesindeki temel ilkenin, orada yaşayan nüfusun özelliklerine, stratejik durumuna, nüfus yoğunluğuna, yaşam tarzına ve diğer faktörlere bağlı olduğu gerçeğinden hareketle araştırmanın konusu, bazı açılardan değerlendirilmiştir.
İkinci bölüm, Rus Ortodoksluğunun Kazakistan'a gelişi, orada yayılması, ülkedeki idari ve bölgesel yapısı, muhtelif bölgelerde açtıkları piskoposluk ve kiliselere ayrılmıştır. Sovyet ateizmi döneminde dindarların durumunun zorlaşmasından ötürü söz konusu dönemde Hıristiyanlığı kabul eden Kazaklar azaldığı görülmüştür.
Son olarak da, bağımsızlık sonrası Kazakistan'daki Hıristiyanlığın durumu ele alınacaktır. Günümüzdeki Kazakistan'da Hıristiyan mezheplerinin gelişim sürecine değinilecektir.
v
Anahtar Kelimeler: Nesturilik, Kazakistanda Hıristiyanlık, Rus Çarlığı, Protestanlık, Katoliklik, Misyonerlik Faaliyetleri.

Abstract:
This study explains the arrival of Christianity in Kazakhstan, its spread, its development process, its characteristics, its effects and changes on the social and socio-cultural life of Kazakhs, as well as the missionary activities in Kazakhstan using original sources in an impartial way.
In the first part of the study, the arrival, spread and activities of Christianity in Central Asia will be discussed. The religious situation in Central Asia before the Islamic conquests will be examined. In the thesis study, the scientific results obtained as a result of the researches carried out in stages were analyzed for the tribes that accepted Christianity in general. Considering the fact that the basic principle in determining the acceptance or rejection of religion depends on the characteristics of the population living there, its strategic situation, population density, lifestyle and other factors, the subject of the research has been evaluated from some aspects.
The second part is devoted to the arrival of Russian Orthodoxy in Kazakhstan, its spread, its administrative and regional structure, the dioceses and churches they opened in the regions. In the period of Soviet atheism, the plight of the religious was really difficult, there were few Kazakhs who converted to Christianity at that time.
Finally, the situation of Christianity in Kazakhstan after independence will be mentioned. Emphasis will be placed on the development of Christian denominations in present-day Kazakhstan.
vii
Keywords: Nestorianism, Christianity in Kazakhstan, Russian Tsarism, Protestantism, Catholicism, Missionary Activity.