Bir halk eğitim merkezine gelen bireylere uygulanan ruh sağlığı ilk yardımı eğitiminin ruhsal hastalığa yönelik inançlara ve ruh sağlığı okuryazarlığına etkisi
The effect of mental HEALTH first aid training given in A publiceducation centre on beliefs about mental illnesses and mentalHEALTH literacy
Yazar: YASEMİN YALÇIN AKMAN
Danışman: PROF. DR. SATI DEMİR
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Halk eğitim merkezleri = Public education centres ; Ruh sağlığı = Mental health ; Ruh sağlığı hizmetleri = Mental health services ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; İlk yardım = First aid

Özet:
Bu çalışma, bir Halk Eğitim Merkezi'ne gelen bireylere verilen Ruh Sağlığı İlk Yardımı
Eğitimi'nin ruhsal hastalığa yönelik inançlara ve ruh sağlığı okuryazarlığına etkisini belirlemek
amacıyla ön test-son test desenli kontrol gruplu müdahale araştırması olarak yürütülmüştür.
Çalışma, Mayıs 2021-Temmuz 2021 tarihleri arasında Mersin İli Toroslar Halk Eğitim Merkezi ve
Yenişehir Halk Eğitim Merkezi'ne gelen ve çalışmanın kriterlerine uyan, müdahale grubu (n=27)
ve kontrol grubu (n=30) olmak üzere, toplam 57 kursa kayıtlı birey ile yapılmıştır. Müdahale
grubuna haftada bir gün, ortalama 90 dakika süren, toplam altı oturumdan oluşan Ruh Sağlığı İlk
Yardımı Eğitimi programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna (n=30), ön test uygulandıktan sonra
herhangi bir müdahalede bulunulmamış, son test uygulandıktan sonra bireylere bir saatlik Ruh
Sağlığı İlk Yardım Eğitimi'nin Önemi ve Eylem Planı ile ilgili eğitim verilmiştir. Çalışmanın
yapılabilmesi için etik komisyondan, kurumdan ve katılımcılardan yazılı izin alınmıştır. Müdahale
ve kontrol grubu eğitim öncesi (ön test), eğitim sonrası (son test) "Ruhsal Hastalığa Yönelik
İnançlar Ölçeği" ve "Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği" ile değerlendirilmiştir. Verilerin
değerlendirilmesinde; Ki-kare (χ²), t-testi, Fisher Exact testi, Mann Whitney U testi, Wilcoxon
Eşletirilmiş İki Örnek Testi, Spearman korelasyon katsayısı, Cohen d ve Kısmi Eta Kare katsayısı
kullanılmış, doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Müdahale grubundaki bireylerin ön test ve son
test değerlendirmesinde, ruhsal hastalığa yönelik inanç puanları arasında anlamlı bir fark olmadığı
(p>0,05), ancak Ruh Sağlığı Okuryazarlığı, 'hastalıkları tanıyabilme' ve 'bilgiye nasıl
ulaşabileceğine yönelik bilgi' puanlarında anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (p<0,05).
Değişkenler arasında zaman içindeki değişim ilişkisini belirlemek amacıyla yapılan istatiksel analiz
sonucunda eğitimin ruhsal hastalığa yönelik inançlarda değişime yol açmadığı belirlenmiştir
(p>0,05).Böylece, bireylere uygulanan Ruh Sağlığı İlk Yardım Eğitimi'nin Ruh Sağlığı
Okuryazarlığı, hastalıkları tanıyabilme ve bilgiye nasıl ulaşabileceğine yönelik bilgiyi arttırdığı
bulunmuştur. Ruh Sağlığı İlk Yardım Eğitimi'nin toplumdaki bireyler üzerine bu olumlu etkileri
göz önüne alındığında, Halk Eğitim Merkezleri'nde uygulanması ve yaygınlaştırılması önerilebilir.
Bilim Kodu : 1032.7
Anahtar Kelimeler : Ruh sağlığı ilkyardım, Ruh sağlığı okuryazarlığı, Ruh sağlığı
hemşireliği
Sayfa Adedi : 124
Danışman : Prof. Dr. Satı DEMİR

Abstract:
This study was conducted as intervention research with a pretest-posttest design and a control
group to investigate the effect of Mental Health First Aid Training given to individuals attending a
Public Education Centre on beliefs about mental illness and mental health literacy. It was
conducted between May 2021 and July 2021 with 57 trainees enrolled in Toroslar Public Education
Centre and Yenişehir Public Education Centre in Mersin, who met the inclusion criteria of the
study and were assigned to the intervention group (n=27) and control group (n=30). The Mental
Health First Aid Training program was applied to the intervention group once a week, lasting 90
minutes on average, with six sessions. In the control group (n=30), no intervention was made after
the pre-test was applied, and after the post-test, the participants were given a one-hour training on
the Importance of Mental Health First Aid Training and Action Plan. Written permission was
obtained from the ethics commission, the institution, and the participants for the study. The
intervention and control groups were evaluated before (pre-test) and after (post-test) the training
with the "Beliefs towards Mental Illness Scale" and the "Mental Health Literacy Scale". Chi-square
(χ²), t-test, Fisher Exact test, Mann Whitney U test, Wilcoxon Paired Two Sample Test, Spearman
correlation coefficient, Cohen's d, and Partial Eta Square coefficient were used to evaluate the data,
and linear regression analyses were performed. No significant difference was found between the
pre-test and post-test scores on the Beliefs towards Mental Illness Scale in the intervention group
(p>0.05), but a significant difference was found in Mental Health Literacy, 'ability to recognize
disorders' and 'knowledge of how to seek mental health information scores (p<0,05). As a result of
a statistical analysis conducted to determine the change relationship between the variables over
time, it was determined that MHFA training did not cause change in beliefs about mental illness
(p>0.05). Thus, it was concluded that the Mental Health First Aid Training given to individuals
increased the ability to recognize disorders and knowledge of how to seek mental health
information. Considering the favorable effects of Mental Health First Aid Training on individuals,
it can be recommended to be implemented and disseminated in Public Education Centres.
Science Code : 1301
Key Words : Mental health first aid, Mental health literacy, Mental health nursing
Page Number : 124
Supervisor : Prof. Dr. Satı DEMİR