Mısır'da islami dönem konut ve donatı tasarımlarının incelenmesi: Kahire evleri
A review of islamic period houses and equipment design in Egypt: Cairene houses
Yazar: ESRA ABDEL HAMİD HOSNY
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ DEMİRARSLAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Geleneksel konut = Traditional dwelling ; Geleneksel mimari = Traditional architecture ; Mısır-Kahire = Egypt-Cairo ; İslam mimarisi = Islamic architecture ; İç mekan = Interior space ; İç mimari = Interior architecture

Özet:
İnsanoğlu barınmak için ilk önce çevresinde bulunan doğal oluşumları kullanarak daha sonra strüktürler inşa ederek ihtiyaçlarını karşılayacak daha konforlu mekânlar oluşturmuştur. Mimari yapılar sayesinde, yapıldığı döneme ait siyasi, kültürel, sosyal ve inançlar hakkında bilgi edinilmektedir. Ancak bir dönemin kültürünü, gelenek göreneklerini ve yaşam tarzlarının öğrenilmesini sağlayan en önemli yapı konuttur. Mısır'ın; Eski Mısır, Antik Yunan ve Antik Roma gibi farklı uygarlıklar, farklı İslami devletler ve Kavalalılar Hanedanlık Dönemi gibi farklı kültürlerden geçmesi, doğal olarak zengin kültürel geçmişe sahip olmasına neden olmuştur. Bu kültürel zenginlik geçmişten geriye kalan mimari yapılara yansımıştır. Ancak sivil mimariye daha fazla önem verildiğinden dolayı konut mimarisinden geriye çok fazla örnek kalmamıştır. Bu durumda konutların incelenmesinin önemini artırmaktadır. Eski Mısır Dönemi'nden İslami dönemlerin başlarına kadarki sürede inşa edilen konutlardan geriye kalan kalıntılar ve anlatımlardan faydalanarak ilgili bilgilere ulaşılmaktadır. Ancak Memlük Dönemi'nden sonra geriye kalan bütün ya da kısmi konutlar sayesinde iç mekânı duyular ile deneyimleme şansını sunmaktadır.
Bu tez çalışmasında, öncelikle Mısır hakkında genel bir bilgi verilmiş ve konut geçmişi incelendikten sonra, Kahire şehrinde bulunan ve günümüze kadar ulaşan 14. yy. ile 18. yy. arasında zengin tabakaya ait konutlar irdelenmektedir. Bu konutlarda yapılan yerinde inceleme ve literatür çalışmalarından yola çıkılarak, temel olarak dini değerler ve iklimsel faktörlerden etkilenerek biçimlendiği görülmektedir. Eski Mısır Dönemi'nden Osmanlı Dönemi'ne kadar yapılan konutlar insan odaklıyken, maalesef 19. yy.'ın başlarında başlayan ve dış etkenlerden kaynaklanan batılılaşma çalışmaları iklimine ve kültürüne uygun olmayan yapıların oluşmasına neden olup, Mısır'ın mimari özgünlüğünü zedelemiştir. Günümüzde hala Batıdaki çalışmalardan etkilenilmektedir. Bu sebepten dolayı bu çalışmanın amacı odak noktası olan İslami Dönem konutlarının incelenmesi, yapılan çözümler ve kullanılan yöntemlerin tespit edilip; Mısır'ın kültürel geçmişine ve iklimine uygun ergonomik ve ekolojik yapıların inşa edilmesi gerektiğini vurgulamaktır. Bu çalışmanın, Mısır'ın İslami Dönem konut özellikleri ve yeni yapım teknolojisini birleştirerek günümüzde yapılması gereken konut mimarisine ışık tutması beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Mısır, İslami Dönem, Geleneksel Konut, Mimari çözümler.

Abstract:
Initially humankind used natural formations which exist around to take a shelter. But by time to correspond to his needs and to create a more comfortable zone, suitable structures have been constructed. Architectural structures give information about politics, social life, culture and beliefs regarding the period in which it was built. The most important structure which reflects the culture, traditions and the lifestyle of a group of people, is dwellings. Egypt, passing through different cultures such as ancient Egypt, ancient Greek, ancient Rome, different Islamic periods and Muhammad Ali Dynasty, gave it the opportunity to have a rich cultural and architectural heritage. But due to the importance given to the civil architecture, there aren't many examples left from residential architecture and this increases the importance of analyzing it. From the Pharaohs period till the beginning of the Islamic periods, the remains of the dwellings and the narrations give us the necessary information. But especially after the Mamluk era, the remaining partial or complete dwellings give us the opportunity to experience the interior space with our senses.  
Within the scope of this thesis, after giving general information about Egypt and examining the dwelling history, Cairene houses remaining from 14th century to 18th century, which belongs to the upper class society, have been examined. After the literature studies and the on-site examination of Cairene houses, it is observed that they are shaped and influenced mainly by religious values and climatic factors. The dwellings built in Egypt from the Pharaohs period till the Ottoman period is designed to be human oriented. Unfortunately, the westernization which began in the early 19th century caused the formation of structures unsuitable for the climate and culture of Egypt which harmed its architectural originality. Until today the influence of the Western architecture is still ongoing. For this reason, the aim of this study is to examine the dwellings of the Islamic era and to determine the architectural solutions implemented, to emphasize the importance of building ergonomic and ecological structures which is formed in accordance with the cultural history and the climate of Egypt. In addition, it is expected to shed light on the importance of finding a way to use Islamic era solutions by benefiting from the new construction technology. Keywords: Egypt, Islamic Era, Traditional Dwellings, Structural Solutions.