Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Farabi Hastanesine başvuran akut pankreatitli olguların retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of acute pancreati̇ti̇s cases at farabi̇ Hospi̇tal, Medi̇cal Faculty of Karadeni̇z Techni̇cal Uni̇versi̇ty
Yazar: ABDULBAKİ GAYDAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Etyoloji = Etiology ; Nekroz = Necrosis ; Pankreas = Pancreas ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada akut pankreatit tanısı ile yatarak tedavi görmüş hastaların de-mografik özelliklerini, hastalık etiyolojilerini tanımlamak; klinik, laboratuvar ve gö-rüntüleme verilerini inceleyerek son yıllarda tedavi yaklaşımlarında ve hastalık so-nuçlarındaki değişiklikleri incelemeyi amaçladık. Çalışmamızda Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı'nda 01.01.2010 ila 31.12.2016 tarihleri arasında akut pankreatit tanısı ile yatarak tedavi görmüş olan 176 hasta ret-rospektif olarak incelendi.
Hastaların %58'i kadın (102 hasta), %42'si erkek (74 hasta) ,yaş ortalaması 60.7±19.1 (21-100) yıldı. Etiyolojide en sık biliyer nedenler saptanırken, bunu sıra-sıyla tümör ve alkole bağlı pankreatitler izledi. Hastaların 160'ında (%90.9) akut ödematöz pankreatit, 16'sında (%9.1) ise nekrotizan pankreatit olduğu görüldü. Al-kolik pankreatit erkeklerde, biliyer pankreatit kadınlarda daha fazla gözlendi. Tüm hastaların %8.5'inin  ölmüş olduğu saptandı. İleri yaşta şiddet ve mortalitenin arttığı saptandı. CRP düzeyi yüksek olan hastalarda daha fazla organ yetmezliği ve ölüm görüldü. Hastalarda üre, kreatinin, LDH yüksekliği varlığında artmış mortalite tespit edildi. Nekroz tahmininde Ranson skorunun daha fazla vaka belirleyebildiği tespit edildi.
Sonuç olarak; incelediğimiz hasta grubunda etyolojide en sık biliyer nedenle-rin olduğunu, pankreas şiddetinin yaş ile birlikte arttığını, etiyolojik nedenler arasında mortalite oranları arasında fark olmadığı görüldü. Klinik skorlama sistemleri ile birlikte özellikle CRP düzeyinin takibinin hastalık gidişini öngörmede önemli olduğu tespit edildi.

Anahtar kelimeler: Akut pankreatit, etiyoloji, nekroz, Ranson skoru

Abstract:
In this study, we aimed to define demographic characteristics and disease eti-ologies of patients who had received inpatient treatment with the diagnosis of acute pancreatitis; and to assess the changes in therapeutic approaches and disease outco-mes in recent years by evaluating clinical, laboratory and imaging data. In our study, 176 patients who had received inpatient treatment with the diagnosis of acute panc-reatitis between 01.01.2010-31.12.2016 in Karadeniz Technical University Faculty of Medicine, Department of Gastroenterology were studied retrospectively.
58 % of patients were female (102 patients) and 42 % were male(74 patients), mean age was 60.7 ± 19.1 (21-100) years. Most commonly detected etiology were biliary causes, they were followed by tumor and alcohol-related pancreatitis, respec-tively. Acute edematous pancreatitis was seen in 160 patients (90.9%) and necroti-zing pancreatitis was seen in 16 (9.1 %) patients. Alcoholic pancreatitis was seen more in men, biliary pancreatitis was seen more in women. 8.5% of all patients had died. The severity and mortality of disease were higher in advanced age. More organ failures and deaths were observed in patients with high CRP levels. Increase in mor-tality was detected in patients with the presence of high urea, creatinine, LDH levels. It was found that Ranson score can identfy more cases innecrosis prediction. 
In conclusion; in group of patients we studied, most commonly detected etio-logy were biliary causes, severity of pancreatitis increased with the age and there was no difference in mortality ratios between etiological factors. It was found that the clinical scoring systems and especially monitoring of CRP levels were important to predict the disease cours.

Keywords: Acute pancreatitis, etiology, necrosis, Ranson score