Afganistan'dan Tokat'a göç eden Türkmenlerin geçiş dönemi âdetleri
The transitional period customs of Turkmens who migrated from Afghanistan to Tokat
Yazar: CİHAN MELİH BOZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR DENİZ ÖZDEMİR
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
Hayatın içerisinde kişiyi farklı yönlerden etkileyen çeşitli dönüm noktaları
bulunmaktadır. İnsanın en savunmasız, en mutlu, en hüzünlü anlarına denk gelen
bu kritik dönemler geçiş dönemi olarak adlandırılır. Doğum, askerlik, evlenme,
ölüm gibi ana başlıklar altında incelenen bu geçiş dönemleri, insanın sosyal bir
varlık olması sebebiyle yalnız kişiyi değil, toplumu da yakından ilgilendirmekte
ve buna dair çeşitli uygulamaları beraberinde getirmektedir. Farklı coğrafyalarda
yaşayan, farklı kültürlerle etkileşim içerisinde bulunan Türk toplulukları zamanla
kültürel değişimlere uğramış; dâhil oldukları coğrafi ve kültürel yapıya uyum
sağlamıştır. Bununla birlikte temelde var olan unsurları da nispeten muhafaza
edebilmişlerdir. Birçok Türk topluluğunda karşılaşılan söz konusu bu durum,
uzun yıllar Afganistan topraklarında yaşamış olan ve siyasi bunalımlar sonucu
Türkiye'ye göç etmeye mecbur kalan Türkmenler için de geçerlidir.
1982 yılında Afganistan'dan Türkiye'ye göç eden Türkmenler; Türkiye
Cumhuriyeti Devleti tarafından Tokat ili ve Tokat iline bağlı Yeşilyurt ilçesine
yerleştirilmiş, yaşamlarını Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak devam
ettirmişlerdir. Bununla birlikte Anadolu kültürüne dâhil olup bu toprakların bir
parçası olmuşlardır. Teknolojik gelişmelerle birlikte toplumların hızla kaynaştığı,
geleneklerin muhafaza edilmesinin güçleştiği günümüzde bunların tespiti ve
aktarılması önem taşımaktadır. Göç olgusunun Türk tarihindeki yerine de
değindiğimiz bu çalışmamızda gözlem ve görüşme tekniği kullanılarak
Türkmenlerin doğum, askerlik, evlenme ve ölüm gelenekleri dört kategoride
incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Geçiş Dönemleri, Göç, Türkmenler, Tokat, Yeşilyurt

Abstract:
There are various turning points in life that affect the person from different
aspects.These critical periods, which coincide with the most vulnerable, happiest
and saddest moments of a person, are called transitional periods.These transitional
periods, which are examined under the main headings such as birth, military
service, marriage and death, are of interest not only to the individual but also to
the society, as human beings are social beings, and bring along various practices
related to this. Turkish communities living in different geographies and
interacting with different cultures have undergone cultural changes over time;
adapted to the geographical and cultural structure in which they belong. However,
they were able to preserve the existing elements relatively.This situation, which is
encountered in many Turkish communities, is also valid for Turkmen who have
lived in Afghanistan for many years and were forced to migrate to Turkey as a
result of political crises.
Turkmens who immigrated to Turkey from Afghanistan in 1982 were settled in
Tokat province and Yeşilyurt district of Tokat province by the State of the Republic
of Turkey and continued their lives as citizens of the Republic of Turkey. İn this case,
they were included in the Anatolian culture and became a part of these lands. In
today's world, where societies are rapidly merging with technological developments
and keeping traditions is difficult, it is important to identify and transfer them.In this
study, in which we also touched on the place of migration in Turkish history, the
birth, military, marriage and death traditions of Turkmens were examined in three
categories by using the observation and interview technique.
Keywords: Transition Periods, Migration, Turkmens, Tokat, Yeşilyurt