Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu'nda nötrofil lenfosit, platelet lenfosit, monosit lenfosit oranları; ortalama platelet hacmi ve sistemik immün inflamasyon indeksinin incelenmesi
Evaluation of neutrophil-to-lymphocyte, platelet-to-lymphocyte, monocyte-to-lymphocyte ratios, mean platelet volume, and systemic immune inflammation indices in attention-deficit/hyperactivity disorder
Yazar: SÜLEYMAN EMRE ÖZYÜREK
Danışman: PROF. DR. EVRİM AKTEPE
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) patofizyolojisinde, sistemik inflamasyon, önemli bir faktör olarak giderek daha fazla tanınmaktadır. Ancak, tam kan sayımlarından türetilen periferik inflamatuar biyobelirteçlerin DEHB'deki yararlılığını araştıran çalışmalar sınırlı kalmaya devam etmektedir. Bu çalışmada; DEHB tanılı çocuklar ile sağlıklı popülasyondaki çocukların, nötrofil lenfosit oranı (NLR), platelet lenfosit oranı (PLR), monosit lenfosit oranı (MLR), ortalama platelet hacmi (MPV), sistemik immün inflamasyon indeksi (SII), sistemik inflamasyon yanıt indeksi (SIRI) ve sistemik inflamasyon toplam indeksi (AISI) değerleri açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır. DEHB tanılı çocukların önde gelen klinik görünümleri ve semptom şiddetlerine göre bu değerlerin incelenmesi de çalışmanın diğer bir amacıdır. 
Çalışmamız, 2019-2023 yılları arasında Süleyman Demirel Üniversitesi Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvuran ve DEHB tanısı alan 6-18 yaş arası çocuk ve ergen olgular (n=154) ile sağlıklı kontrol grubunun (n=77) tıbbi kayıtlarının retrospektif olarak incelenmesiyle gerçekleştirilmiştir. Olgu ve kontrollerin tam kan sayımı testlerinden elde edilen inflamatuar belirteçler analiz edilmiştir. Ayrıca, olguların Turgay DSM-IV Temelli Çocuk ve Ergen Yıkıcı Davranış Bozuklukları Tarama ve Derecelendirme Ölçeği, Conners Aile Derecelendirme Ölçeği, Güçler ve Güçlükler Anketi ve Yenilenmiş Çocuk Ergen Anksiyete Depresyon Ölçeği sonuçları kaydedilmiştir.
DEHB'li çocuk ve ergenler ile sağlıklı kontroller arasında NLR, MLR, PLR, MPV, SII, SIRI ve AISI değerleri açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ayrıca, dikkat eksikliği baskın ve kombine görünümler de periferik inflamatuar belirteç seviyelerinde anlamlı bir değişiklik göstermemiştir. MPV değeri ile dikkat eksikliği ve PLR oranı ile hiperaktivite/dürtüsellik semptom şiddeti arasında zayıf bir korelasyon tespit edilmiştir. NLR oranı, majör depresif bozukluk ve yaygın anksiyete bozukluğu ölçek puanlarıyla zayıf bir korelasyon göstermiştir.
Çalışmamız, yeni inflamasyon oranlarından SIRI ve AISI'nin DEHB hastalarında değerlendirildiği ilk çalışma olma özelliğini taşımaktadır. Sonuçlarımızda, inflamatuar belirteçler ile gruplar arasında anlamlı farklar tespit edilmemiş olsa da, bu sonuçların birçok karıştırıcı faktörden etkilenebileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Bu nedenle, daha geniş örneklem gruplarıyla yapılacak boylamsal çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Systemic inflammation has been increasingly recognized as a significant factor in the pathophysiology of Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD). However, studies investigating the utility of peripheral inflammatory biomarkers, such as those derived from complete blood counts, remain limited. This study aims to compare children diagnosed with ADHD to healthy controls in terms of neutrophil-to-lymphocyte ratio (NLR), platelet-to-lymphocyte ratio (PLR), monocyte-to-lymphocyte ratio (MLR), mean platelet volume (MPV), systemic immune inflammation index (SII), systemic inflammation response index (SIRI), and aggregate index of systemic inflammation (AISI). Another aim of the study was to investigate these values based on the predominant clinical presentations and symptom severity in children with ADHD.
A retrospective analysis was conducted on medical records of 154 children and adolescents diagnosed with ADHD, and 77 healthy controls, who presented to the Child and Adolescent Psychiatry Clinic of Suleyman Demirel University Hospital from 2019-2023. Inflammatory markers were obtained from complete blood count tests. Clinical data, including results from the Turgay DSM-IV Based Child and Adolescent Disruptive Behavior Disorders Screening and Rating Scale, the Conners' Parent Rating Scale, the Strengths and Difficulties Questionnaire, and the Revised Child Anxiety and Depression Scale, were also analyzed.
There were no statistically significant differences in NLR, MLR, PLR, MPV, SII, SIRI, or AISI between children with ADHD and healthy controls. Moreover, no significant differences were found in inflammatory marker levels between children with predominantly inattentive and combined ADHD presentations. A weak but statistically significant correlation was identified between MPV and attention-deficit symptom severity, as well as between PLR and hyperactivity/impulsivity symptom severity. Additionally, NLR showed a weak positive correlation with scores on scales for major depressive disorder and generalized anxiety disorder.
This study is the first to evaluate novel inflammatory indices, such as SIRI and AISI, in the context of ADHD. Although no significant differences were observed in these markers between ADHD patients and healthy controls, it should be considered that these results may be influenced by several confounding factors. Consequently, there is a need for longitudinal studies with larger sample sizes to further elucidate these associations.