21. yüzyılda askeri işgal hukukunun yeni yüzü
The new face of military occupation law in the 21st century
Yazar: SANAM MUSTAFAYEVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÇAKIR
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: 21. yüzyıl = 21. century ; Filistin-Gazze = Palestine-Gazze ; Savaş hukuku = War law ; Silahlı çatışma = Armed conflicts ; Silahlı çatışmalar hukuku = Law of Armed Conflicts ; İnsancıl hukuk = Humanitarian law ; İsrail = Israel ; İşgal = Occupation

Özet:
Yüksek teknolojik gelişmelerin hayatın her alanını etkilediği bilinmektedir. Nitekim teknoloji çağı olan 21. yüzyılda bazı modern icatlarla insanların hayat standardı yükselmiş ve birçok zorluklar kolaylaşmıştır. Teknolojinin bu denli gelişimi yıllardır kendini silahlı çatışma alanında da göstermeye başlamıştır. Devletler daha az asker kaybı ve maliyete sebep olduğu için bu gelişmelerden yararlanmayı tercih etmektedir. Bundan başka, bu metotlar sayesinde devletler sıcak silahlı çatışmanın bir tarafı olarak görülmediğinden uluslararası barışı ihlal etmemiş gibi bir görüntü oluşturabilmektedirler. Akademik çalışmalarda bu metotlar uzaktan kontrollü savaş olarak bilinmektedir. İngilizcede "boots on the ground" şeklinde bilinen bu ifade, bölgede askeri mevcudiyet anlamına gelmektedir ve klasik savaşlarda askerlerin bölgede fiziksel varlığı şartına vurgu yapar. Fakat günümüzde çoğunlukla sahada silahlı birlikler olmadan ("no boots on the ground") silahlı çatışmaların yürütülebildiğini teknolojik gelişmelerle açıklamak mümkündür.
Silahlı çatışmaların bölgede askere ihtiyaç olmaksızın uzaktan kontrol edilebilmesi, ateşkes/barış zamanlarında da uzaktan kontrolün gerçekleştirilmesine imkân verebilir. Silahlı çatışmalar askeri birlikler olmaksızın sürdürülebilirse de bölgesel ve uluslararası mahkemelerin kararları ve birçok doktrine göre, bir işgalin bu şekilde gerçekleştirilebilmesi mümkün değildir. Fakat bahsedilen teknolojik gelişmeler ve işgal hukukunun temel ilkeleri bir araya gelince teknolojik savaş araçlarıyla işgalin varlığı sorusu ortaya çıkar. Araştırmada esasen bölgede askeri mevcudiyet olmadan bir işgalin varlığı sorusu kaynak taraması ve tarihsel analiz metoduyla araştırılmıştır. Ardından bu sorunun yanıtı teknolojik gelişmelerin işgal olgusundaki etkisiyle ortaya çıkarılmış, Gazze işgali örneği üzerinden "uzaktan işgal" uygulamasının belirlenmesi metotları gündeme getirilmiştir. Sonuç olarak 21. yüzyılda askeri mevcudiyet ilkesinin, işgalin varlığını tespit etme açısından kesin ölçüt olmadığı görüşü ortaya çıkarılmıştır.

Anahtar Kelmeler: işgal, işgal hukuku, askeri mevcudiyet, uzaktan işgal, Gazze, İsrail

Abstract:
It is known that high technological developments affect all areas of life. As a matter of fact, in the 21st century, which is the age of technology, people's living standards have increased with some modern inventions and many difficulties have been made easier. Such development of technology has begun to show itself in the armed conflict for years. States prefer to take advantage of these developments as they cause less troop losses and costs. Moreover, thanks to these methods, states are not seen as a party to the hot armed conflict, so they can create the image that they have not violated international peace. In academic studies, these methods are known as remote controlled warfare. Known as "boots on the ground" in English, this expression means military presence in the region. In other words, it emphasizes the physical presence of the soldiers in the classical wars. But today, it is possible to explain with technological developments that armed conflicts can be carried out without armed troops in the field ("no boots on the ground").
The fact that armed conflicts can be controlled remotely in the region without the need for soldiers may cause remote control in times of ceasefire/peace. Although armed conflicts can be sustained without military units, according to the decisions of regional and international courts and many doctrines, it is not possible for an occupation to be carried out in this way. However, when the mentioned technological developments and the basic principles of the law of occupation come together, the question of the existence of occupation with technological means of war arises. In the research, the existence of an occupation without a military presence in the region the question was investigated with the method of source review and historical analysis. Then, the answer to this question was revealed with the effect of technological developments on the phenomenon of occupation, and the methods of determining the remote occupation application through the example of the Gaza occupation were brought to the agenda. As a result, it has been revealed that the principle of military presence in the 21st century is not a definitive criterion for determining the presence of occupation.

Key Words: occupation, the law of occupation, military presence, remote occupation, Gaza, Israel