Katma değer vergisi mevzuatında istisna edilen işlemlerde iade uygulamaları
Refund applications of tax-exempt transactions in value added tax legislation
Yazar: ÖZGÜR DELEN
Danışman: PROF. DR. A. MURAT DEMİRCİOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law ; İşletme = Business Administration
Dizin: Katma değer vergisi = Value added tax ; Vergi hukuku = Tax law ; Vergi iadesi = Tax rebate ; Vergi mevzuatı = Tax legislation

Özet:
Türk ekonomisindeki hızlı değişime paralel olarak, vergi mevzuatında da önemli değişiklikler yaşanmıştır. Katma Değer Vergisinden önce mal ve hizmetlerin imalat aşamasından, tüketicilere ulaştığı aşamaya kadar, sekiz adet dolaylı vergi alınmakta iken bunların yerine tek bir vergilemeyi öngören Katma Değer Vergisi sistemi yürürlüğe konulmuştur.Katma Değer Vergisi, mal ve hizmet üretiminin her safhasında bir sonraki safhaya yansıtılması suretiyle doğan ve nihai olarak mal ve hizmetin tüketicine yüklenen bir vergi türüdür.Katma Değer Vergisi, ekonomideki tüm mal ve hizmetler için geçerli olmakla beraber, küreselleşme ile daha da artan rekabet şartları, sosyal, kültürel ve ekonomik sebeplerden dolayı, tüm vergi uygulamalarında olduğu gibi Katma Değer Vergisi Mevzuatında da bir takım istisna hükümleri yer almaktadır.Katma Değer Vergisi Kanununda istisna edilen işlemlerde KDV hesaplanmamakta, yani satıcı KDV tahsil etmemektedir. Böylelikle mal bedelinde KDV tutarında bir indirim sağlanmış olmakta, söz konusu vergi, nihai tüketicisine yansıtılamamaktadır.Katma Değer Vergisinin ödenmesinden mal ve hizmeti üretenler sorumlu olmakla beraber, aslında bu verginin mükellefi nihai tüketicidir. Bu sebeple, istisna edilen işlemlerde KDV tahsil edilemediğinden, son işlemi yapan kişi yada kurumda kalan Katma Değer Vergisinin iadesi gerekmektedir.İade uygulamalarında karşılaşılan istismarlar nedeniyle, özellikle nakden iadelerde Maliye idaresi bürokratik işlemleri büyük ölçüde artırmıştır. Bu durum, zaten karmaşık olan bu sistemi daha da karmaşık hale getirmiştir. Mükelleflere zaman kaybı ve ilave maliyet getiren bu sistemin, daha basit hale getirilmesi için yeni düzenlemelere ihtiyaç duyulmaktadır.Bu çalışma ile, Katma Değer Vergisi Mevzuatında istisna edilen işlemlerde iade uygulamaları ile ilgili izlenen prosedürler, yayımlanan kanunlar, genel tebliğler, iç genelgeler ve muktezalar bazında açıklanılmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler : Katma Değer Vergisi Mevzuatında İade

Abstract:
Significant changes have taken place on the tax legislation in line with the rapid changes in Turkish economy. The Value Added Tax system, which envisages a single taxation application instead of the eight indirect taxes that used to be levied from the phase at which goods and services are produced to the phase they are delivered to consumers, has been put into force.The Value Added Tax is generated by being reflected from the present to next stage in every stage of the production of goods and services, and is borne ultimately by the final consumer.While the Value Added Tax is applicable for all goods and services in the economy, there are certain exemptions in the Value Added Tax Legislation also as in all tax applications due to increased competition conditions caused by globalization, social, cultural and economic reasons.The VAT is not calculated for tax exempt transactions in accordance with the Value Added Tax Law. As a result, cost of the relevant good is reduced in proportion to the amount of VAT and the said tax is not charged to the final consumers.While the producers of the goods and services are responsible for payment of the Value Added Tax, actually the taxpayer of this type of tax is the final consumer. Therefore, since VAT is not collected with respect to tax-exempt transactions from the final consumer, the Value Added Tax left at the final person or the organization has to be refunded.Due to exploitations experienced in refunds, Tax Administration has significantly increased the bureaucratic operations particularly in cash refunds. This situation has complicated even more the already complex system. New regulations are needed to simplify the system with which the taxpayers currently lose time and bear additional costs.In this study, the procedures followed in relation to refund applications with respect to tax-exempt transactions in the Value Added Tax Legislation are explained based on laws, general communiqués, internal circulars and tax rulings.Key Words: Refund in Value Added Tax, Legislation