Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen görme engelliler için bir materyal çalışması: Memduh Şevket Esendal'ın Otlakçı hikayesinin B1 seviyesine uyarlanması ve Braille alfabesi ile yazılması
A material study for the visually impaired learning Turkish as a foreign language: Memduh Şevket Esendal's "Otlakçı" adaptation of the story at (B1) level and writing it in Braille alphabet
Yazar: FEYZA İBRAHİMOĞLU
Danışman: PROF. DR. HAYRULLAH KAHYA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Dünyanın farklı yerlerinde ve ülkemizde Türkçenin yabancı dil olarak öğretimine artan ilgi, bu alanda yapılacak yenilikleri de zorunlu kılmaktadır. Her insanın aynı fizyolojik özelliklere sahip olmadığı gerçeğinin göz ardı edilmeyerek herkesin öğrenimini kolaylaştırmaya yönelik çalışmaların yapılması gerekliliği de bu zorunlulukların başında gelmektedir. Türkçe öğrenmek isteyen görme engelli yabancılara yönelik bir uygulamanın olmaması, Türkçe gibi zengin ve köklü geçmişi olan bir dilin öğretilmesi konusunda eksiklik olarak görülmelidir. Görme engeli olan bireyler ile engeli bulunmayanlar aynı materyalleri kullanmak durumunda kalmaktadır. Okuma ve dinleme becerilerinin yabancı dil öğretiminde girdiyi sağlayan beceriler olması, Türkçeyi öğrenmek isteyen görme engelli yabancılar için dinleme ve okuma becerilerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar gerektirmektedir. Öğretim sürecini etkili ve nitelikli hale getirebilmek ve dilimizin zenginliklerini özgün metinler aracılığıyla sunabilmek seviyeler için yapılan uyarlama çalışmalarıyla mümkündür. Bu amaçla çalışmada Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen görme engelliler için bir materyal hazırlanmış ve Memduh Şevket Esendal'ın (1883-1952) "Otlakçı" hikâyesi, Türkiye Maarif Vakfı'nın hazırladığı Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretim Programı'nda yer alan B1 seviyesindeki dil bilgisi yapıları ve Diller İçin Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi (TELC, 2013) okuma-anlama becerisi kazanım ve dil düzeyleri için yeterlilik ölçütleri esas alınarak uyarlanmıştır. Uyarlama çalışmasında Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler İçin Türkçe Ders Kitabı'ndaki B1 dil yapıları da dikkate alınmıştır. Uyarlanan hikâye Braille alfabesiyle yazılmış ve uyarlama çalışmasına uygun olarak etkinlikler tasarlanmıştır.

Abstract:
The increasing interest in teaching Turkish as a foreign language in different parts of the world and in our country deems innovations in this field necessary. The fact that not all people have the same physiological characteristics and the necessity to carry out studies to facilitate the learning of everyone by taking into account physiological differences is one of the main obligations. The lack of an application for visually impaired foreigners who want to learn Turkish should be seen as a deficiency in teaching a language with a rich and entrenched history like Turkish.  Visually impaired individuals and those without disabilities have to use the same materials. The fact that reading and listening skills are the skills that provide input in foreign language teaching requires studies to improve listening and reading skills for visually impaired foreigners who want to learn Turkish. Making the teaching process effective and qualified, contributing to the transfer of culture and being able to present the richness of our language through original texts is possible through adaptation studies for levels. For this purpose, in this study, a material was prepared for visually impaired learners of Turkish as a foreign language and Memduh Şevket Esendal's (1883-1952) story "Otlakçı" was adapted based on the grammatical structures at B1 level in Turkish as a Foreign Language Teaching Program prepared by the Turkish Maarif Foundation and the Common European Framework of Recommendations for Languages (TELC, 2013) reading-comprehension skill gain and proficiency criteria for language levels. In the adaptation study, the B1 language structures in Yeni İstanbul Turkish Textbook for International Students were also taken into consideration. The adapted story was written in Braille and activities were designed in accordance with the adaptation story.