Eleştirel söylem çözümlemesi çerçevesinde siyasi gündeme ilişkin gazete metinlerinin çevirilerinde yeniden ideoloji üretimi
Reproduction of ideology in the translation of newspaper texts related to political agenda within the framework of critical discourse analysis
Yazar: SEDA DURAL
Danışman: PROF. DR. NEZİR TEMÜR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı / Çeviri ve Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Gazeteler = Newspapers ; Çeviri = Translation ; Çeviri bilim = Science of translation ; Çeviri yaklaşımı = Translation approach ; Çeviri yöntemleri = Translation methods ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Bu çalışmada 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleşen darbe girişimi ve darbe girişiminden 9 ay sonra gerçekleşen başkanlık sistemine geçiş referandumu ile ilgili ABD, İngiltere, İsrail ve Rusya'da toplam 28 yayın kuruluşu/gazetede çıkan haber metinlerinin çevirileri incelenmiştir. Türk siyasi tarihinde etkileri çok uzun yıllar sürecek bu iki önemli siyasi olayla ilgili haber oluş sıklığı dikkate alınarak 16-31 Temmuz 2016 ve 10-30 Nisan 2017 tarihleri arasında çıkan haber metinleri ve köşe yazıları incelenerek ABD basınından 68, İngiltere basınından 51, İsrail basınından 33, Rusya basınından ise 57 haber metni ve köşe yazısının çevirileri çalışmaya dâhil edilmiştir. Çalışmada ele alınan metinler Teun Adrian van Dijk'in Eleştirel Söylem Çözümlemesi (ESÇ) modeli çerçevesinde incelenmiştir. Haber söylemini egemen söylemlerin bir ürünü olarak gören Van Dijk'in modeli haber metinlerinde gizlenmiş ideolojiyi ortaya çıkarmayı amaçladığı için haber metinlerinin incelenmesinde tercih edilen bir analiz yöntemidir. Bu çerçevede, çalışma kapsamında incelenen haber metinlerinde Türkiye ile ABD, İngiltere, İsrail ve Rusya'nın siyasi ilişkilerinin haber metinlerine yansıdığı, adı geçen ülkelerin egemen ideolojilerinin haber metinlerinde gizlendiği, haber metinlerinin tarihsel olarak vurgulanan "biz" ve "onlar" algısını pekiştirdiği, siyasi çıkarları çatışsa da adı geçen ülkelerin sosyal ve politik olarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan özelinde Türkiye ile ilgili yaratılan olumsuz algı etrafında birleşerek hedef kitlelerini ikna etmeye çalıştıkları tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, translations of the news and columns published in 28 broadcasting institutions/newspapers in the USA, UK, Isral and Russia regarding 15 July 2016 coup attempt and Presidential referendum that took place 9 months after the coup were examined. By taking into account the frequency of news about these two important political events whose effects will last for many years in Turkish political history, the news texts and columns published between 16-31 July 2016 and 10-30 April 2017 were examined and 68 news from the USA, 51 news from the UK, 33 news from Israel and 57 news from Russia were included in the study. The texts discussed in this study were examined within the framework of Teun Adrian van Dijk's Critical Discourse Analysis (CDA) model. Van Dijk's model, which recognizes news discourse as a product of dominant ideology, is a preferred method of analysis in the study of news texts as it aims to reveal the hidden ideology in the news texts.  In this context, it was found out that in the news texts, the political relations of the USA, the UK, Israel and Russia with Turkey were reflected, the dominant ideologies of the aforesaid countries were hidden, the historical "us" and "them" perception is reinforced, despite the conflict of interests, socially and politically, by uniting around the negative perceptions created about President Recep Tayyip Erdogan, in particular, and Turkey, the aforesaid countries tried to persuade their target groups.