Ameliyathanede sıvı dolgulu destek yüzeyi kullanmanın basınç ülserini önlemeye etkisi
Effect of fluid filled support surface utilization on prevention of pressure ulcer in the operating room
Yazar: ŞENAY GÜL
Danışman: PROF. DR. AYİŞE KARADAĞ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ameliyathaneler = Operating rooms ; Basınç = Pressure ; Hemşirelik = Nursing ; Yüzeyler = Surfaces ; Ülser = Ulcer ; İskemi = Ischemia

Özet:
Araştırma, ameliyathanede sıvı dolgulu destek yüzeyi kullanmanın basınç ülserini önlemeye etkisini belirlemek amacıyla randomize, kontrollü, deneysel olarak yapılmıştır.Araştırma Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nin Ortopedi ve Beyin cerrahisi kliniklerinde ameliyat olan 30 deney ve 30 kontrol grubu üzerinde toplam 60 hasta üzerinde yapılmıştır.Veriler, literatürden yararlanılarak arştırmacı tarafından oluşturulan ?Hastalara İlişkin Özellikler Formu?, ?Braden Risk Değerlendirme Ölçeği?, ?Basınç Ülseri Evrelendirme Formu? kullanılarak, Şubat 2011- Mayıs 2011 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin toplanmasına başlamadan önce kurumdan yazılı izin, hastalardan da aydınlatılmış onam alınmıştır.Ameliyattan bir gün önce Braden Risk Değerlendirme ölçeğine göre orta ve yüksek risk grubundaki hastalar deney ve kontrol grubuna randomize olarak atanmıştır. Deney grubundaki hastaların ameliyat masasına sıvı dolgulu destek yüzeyi konulmuş, kontrol grubundaki hastalar ise standart ameliyat masasında ameliyat olmuşlardır. Ameliyat bitiminin 30. dakikasında- 1., 2., ve 3. günlerinde hastaların cildi değerlendirilerek ?Basınç Ülseri Evrelendirme Formuna? kaydedilmiştir.Verilerin değerlendirilme işlemleri SPSS 12.0 proğramı kullanılarak yapılmıştır. Kolmogorov Smirnov testi, Student t testi, ki-kare, Fisher'in kesin ki-kare testleri, Pearson korelasyon analizi, sayı ve yüzdelikler hesapları kullanılmştır.Araştırma sonucunda deney ve kontrol grubundaki hastaların basınç ülseri gelişmesinde rol oynayan faktörler açısından benzer olduğu ve gruplar arasında istatistiksel olarak fark olmadığı saptanmıştır. Deney grubunda bir hastada, kontrol grubunda ise 15 hastada basınç ülseri geliştiği gözlenmiştir (p ? 0.05).Braden Risk değerlendirme Ölçeği Puanı ile ameliyat süresi ile basınç ülseri gelişimi arasında ilişki olduğu bulunmuştur.Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda riskli hastalarda destek yüzeyi kullanılmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur.Anahtar kelimeler: Basınç Ülseri, Destek Yüzeyi, Ameliyathanede, Hemşirelik.

Abstract:
This randomized, controlled, experimental research was carried out with the aim of determining the effect of fluid filled support surface utilization on prevention of pressure ulcer.The study was carried out with a total of 60 patients (30 in test group and 30 in control group) who underwent surgery in orthopedics and neurosurgery clinics of Gazi University Research and Training Hospital.Data were collected between February 2011 and May 2011 using `Patient Characteristics Form? developed by the researcher in the light of literature, `Braden Risk Assessment Scale? and `Pressure Ulcer Staging Form?. Written approval was obtained from the institution and informed consent was obtained from the patients prior to the study.Patients who were in the moderate and high risk groups according to Braden Risk Assessment Scale were randomly assigned to test and control groups one day before the operation. Fluid filled support surface was placed onto the operating table of the patients in expirement group whereas patients in control group were operated on standard operating tables. Skin of the patients were examined on postoperative 30. min, 1., 2. 3.days and results were recorded to `Pressure Ulcer Staging Form?.Data were analyzed using SPSS 12.0 program. Kolmogorov Smirnov test, Student?s t-test, Qui-square test, Fisher?s exact test, Pearson correlation analysis, number and percentage calculations were used.As the result of the study, test and control groups were found to be similar in terms of factors affecting pressure ulcer development and a statistically significant difference was not found between groups. Pressure ulcer was observed to develop in one patient in test group and in 15 patients in control group (p<0.05). A relationship was found between Braden Risk Assessment Score Scale and operation time and pressure ulcer development.Support surface usage has been offered to use for patients in risk groups.Key words: Pressure ulcer, support surface, operating room, nursing