Oğuz Atay'ın tutunamayanlar romanında yabancılaşma
Alienation in the Oğuz Atay's tutunamayanlar novel
Yazar: ELİF ŞENVERDİ
Danışman: PROF. DR. MAHMUT HAKKI AKIN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Atay, Oğuz = Atay, Oğuz ; Roman = Novel ; Tutunamayanlar = Tutunamayanlar ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yabancılaşma = Alienation ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Türk tarihinde modernleşme hareketleriyle birlikte daha sık gündeme gelen
yabancılaşma kavramı insanlık tarihi kadar eski bir geçmişe sahiptir. Pek çok farklı
alanda varlık göstermektedir. Yabancılaşma kavramı, felsefe, din, edebiyat ve
sosyoloji gibi alanlarda önemli bir konuma sahiptir. Yapılan bu çalışmada Türk
toplumunda yabancılaşma kavramının, Tutunamayanlar romanı üzerinden,
yazıldığı dönemde nasıl ele alındığını ve Türk toplumunda modernleşme sürecinin
yabancılaşma olgusu üzerindeki etkisi görülmeye çalışılacaktır.
İlk olarak çeşitli boyutlarıyla sosyoloji literatüründe ve Türkiye'de yer alan
yabancılaşma tartışmalarına yer verilmiş olup daha sonra Oğuz Atay'ın
Tutunamayanlar romanı üzerinden o dönem toplumda kavramın nasıl yer aldığı
incelenmiştir. Tutunamayanlar romanı zihinsel süreçlerle ilerleyen bir olay
örgüsüne sahip olduğundan yazıldığı dönemin zihin yapısını görebilmek adına önem
arz eden bir romandır.
Yabancılaşma olgusunun Türk toplumunda yabancı olma hali ve
yabancılaştırma süreciyle bağdaştığı görülmüştür. Roman karakterlerinin
yaşadıkları hayatı anlamlandırma toplumdan uzaklaşmaları ve romanda aktarıldığı
üzere, toplumsal kültüre devlet eliyle yapılan müdahaleler, topluma
yabancılaşmalarına neden olmuştur. Çalışmada yabancılaşma kavramının analizi
yanı sıra yazıldığı dönem Türk toplumunun da yabancılaşma durumu yer
almaktadır.

Abstract:
The concept of alienation, which has come up more frequently with the
modernization movements in Turkish history, has a history as old as human history.
The concept of alienation has an important position in areas such as philosophy,
religion, literature and sociology. In this study, the concept of alienation in Turkish
society, how it was handled in the period when it was written and the effect of
modernization process on alienation phenomenon in Turkish society will be tried to
be seen.
First place is given to various aspects of sociology, literature and discussion of
alienation is located in Turkey then observed that the concept of how to get out in the
community that era novel Tutunamayanlar Oğuz Atay's place. Since
Tutunamayanlar novel has a plot that progresses through mental processes, it is an
important novel in order to see the mind structure of the period in which it was
written.
The phenomenon of alienation was found to be compatible with alienation and
alienation in Turkish society. The meaning of the life of the novel characters and their
distinction from the society and as it is mentioned in the novel, the interventions made
by the state to the social culture have led to their alienation from the society. In
addition to the analysis of the concept of alienation, the alienation status of the
Turkish society at the time of writing was also included in the study.