Denizli yerleşimi 20. yüzyıl konut yapılarının modern miras kapsamında irdelenmesi : 1967 - 1977 aralığı
The evaluation of 20th century residential buildings in Denizli in the context of modern heritage: 1967 - 1977
Yazar: CANSU SAÇAN BOMBAR
Danışman: DOÇ. DR. FATMA FEYZAL ÖZKABAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İnsanın nesnesi ve öznesi durumunda olduğu yapı kültürü, çok eski çağlardan beri gelişmekte olup, içinde yapım ve yıkımları barındırmakta, doğası gereği eski ve yeniyi de üretmektedir. Bu gerilim içinde konumlanan koruma kavramı, değişen yaşam ve güncel sorunlarla birlikte dönüşerek, kapsamını tek yapının korunması ölçeğinden, somut ve soyut değerleri içeren bütüncül bir bakış açısına doğru genişletmiştir. Bu genişleme sürecinde, hayatın olağan akışı içerisinde yaşanan yapısal yıpranmalarının yanı sıra uluslararası ölçekte yaşanan savaş gibi yıkıcı gelişmelerle modern mimarlık ürünleri de koruma disiplininin konusu haline gelmiştir. Korunacak yapıların belirli bir zaman aralığıyla kısıtlanması bu yapı grubunun korunmasının önündeki en önemli engellerden biri olmuş, korunacak yapılar için yeni değerler geliştirilmesi çalışmaları ile koruma disiplininin gelişmesine katkılar sağlanmıştır. Bu çalışmanın amacı öncelikli olarak Denizli yerleşimindeki modern konut yapılarının tespit edilerek modern mimarlık mirası bağlamında değerlendirilmesi ve koruma sorunlarının tespit edilmesidir. Bu bağlamda öncelikle modern mimarlık tanımlanacaktır. Ardından koruma kavramı uluslararası ölçekte ve Türkiye özelinde irdelenecektir. Daha sonra Denizli yerleşimi ve yerleşimin modern konut mimarlığı incelenecektir. Son olarak, çalışma kapsamında belirlenen zaman aralığında üretildiği tespit edilen yapılar üzerinden gerçekleştirilen belgeleme çalışmaları aktarılarak yapıların miras değerleri tartışılacak ve cepheler üzerinden gerçekleşen dönüşümler ile bu değişimlerin mimari kimliğin korunması üzerindeki etkileri tartışılacaktır.

Abstract:
The building culture, of which man is the object and subject, has been developing since ancient times, contains constructions and demolitions, and naturally produces the old and the new. The concept of conservation, positioned in this tension, has transformed with the changing life and current problems, and has expanded its scope from the scale of the protection of a single structure to a holistic perspective that includes concrete and intangible values. In this expansion process, in addition to the structural wear and tear experienced in the ordinary course of life, modern architectural products have also become the subject of conservation discipline, with devastating developments such as war on an international scale. The restriction of the buildings to be protected for a certain period of time has been one of the most important obstacles to the protection of this building group, and contributions have been made to the development of the conservation discipline with the development of new values for the buildings to be protected. The aim of this study is primarily to determine the modern residential buildings in Denizli settlement, to evaluate them in the context of modern architectural heritage and to determine the conservation problems. In this context, first of all, modern architecture will be defined. Then, the concept of protection will be examined on an international scale and in Türkiye. Later, Denizli settlement and its modern residential architecture will be examined. Finally, the heritage values of the buildings will be discussed by conveying the documentation studies carried out on the buildings that were determined to be produced in the specified time period within the scope of the study, and the transformations realized through the facades and the effects of these changes on the preservation of the architectural identity will be discussed.