Haber kurgusunda propagandanın bir araç olarak kullanılması: 2003 Irak Savaşı örneği
The use of propaganda as a means in news fiction: 2003 Iraq War case
Yazar: CEREN BALEL
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖZGEN
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Uluslararası Güvenlik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Haberler = News ; Irak Savaşı = Iraq War ; Propaganda = Propaganda ; Yumuşak güç = Soft power

Özet:
Bu çalışmada çevrimiçi yayıncılıkta yayımlanan savaş anlatısının propaganda amaçlı olarak nasıl kullanıldığı Propaganda Modeli bağlamında irdelenmekten yola çıkarak, -BM silah denetçilerinin kitle imha silahları konusunda incelemelerde bulunmak üzere Irak'a gittiği- 18 Kasım 2002 ile Irak'ta iktidardaki Baas Partisi'nin lağvedildiği 11 Mayıs 2003 arası dönemdeki Irak ile ilgili haberler üzerinden bu süreçteki gündemin nasıl oluşturulduğu incelenmiştir. Bunun için habercilik tekniği ve haberin sunuma hazırlanması açısından olayın bir gün öncesi ve bir gün sonrası da örnekleme alınmış ve incelenen süre 17 Kasım 2002 ile 12 Mayıs 2003 arasındaki dönem olarak seçilmiştir. Bu süreçte Irak ile ilgili olan örnekleme alınan Washington Post ve Hürriyet gazetelerinin internet sayfalarında yer alan Irak ile ilgili haberler toplanmış ve bu haberlerin başlık flaş bölümleri inceleneceğinden, köşe yazısı, röportaj, söyleşi, okur mektubu gibi flaş bölümünü içermeyen içerikler örneklem dışına çıkarılmıştır. Çalışmada Irak'a yönelik yaptırımların uygulanabilirliği BM Güvenlik Konseyi'nin 1441 sayılı kararına dayanmakta ve bu karar bağlamında işbirliği, silahlanma ve güvenlik olarak üç ana başlıkta toplanarak, bu başlıklara ait anahtar sözcükler metoduyla ele alınmış, veriler Chomsky ve Herman'ın propaganda modelinin temelinde nicel ve nitel çözümleme kapsamında değerlendirilmiştir. Çalışmada "Haberin içerdiği enformasyon ve sunulmasındaki sıklık (frekans) propagandaya yöneliktir." hipotezinden yola çıkılarak araştırma sorular yanıtı aranmıştır. "Çevrimiçi yayıncılıkta Irak Savaşı haberleri propaganda amacıyla nasıl kullanılmıştır?" sorusu bu çalışmanın ana amacını oluşturmaktadır. Buna ulaşmak için bu tez kapsamında betimsel, alan araştırması yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen örnek olay incelemesi ve ilişkisel araştırma modeli üzerinden, içerik analizi tekniği ile uygulanmıştır. Araştırma sonucunda hipotezden yola çıkılarak sorulan temel soru ve alt sorular bağlamında elde edilen veriler ile kuramsal çerçeve bağlamında yapılan değerlendirmede, bulgular hipotezi doğrular niteliktedir.

Abstract:
This dissertation aims to examine how war narratives are used as means of propaganda in the context of the propaganda model. To find out this, the news about Iraq between the 18 November 2002, the day when UN weapon inspectors went to Iraq, and the 11 May 2003, the day when the ruling Ba'ath Party was abolished, have been examined to understand how the agenda was set within that period through the news about Iraq. Considering the general practices of journalism, one day before and one day after these days have also been taken as samples. Thus, the news about Iraq have been collected from both Washington Post's and Hürriyet's internet sites' between 17 November 2002 and 12 May 2003, to be examined by looking at their headlines and leads. All of the columns, interviews, reportages and reader letters have been put out of the sample due to the fact that they are the types of newspaper content which are constructed without lead parts. In this study, the UN 1441 Resolution on which the invasion of Iraq was based is used as a guide to examine the frequency of the keywords to make a search in the news. The concerned Resolution has three topics stressing out that Iraq has to be warned: cooperation, proliferation and security. The news have been examined from both qualitative and quantative perspectives through Herman and Chomsky's propaganda model. The answers to the research questions are tried to be found on the following hypothesis: "The frequency of news and the information they include can be used as means of propaganda". The main question of this dissertation is formulated as "How were the internet news about the Iraq War 2003 have been used as a means of propaganda?" To answer this question a case is studied by using both descriptive method and content analysis. At the end, the research findings that came out from the main research question and sub -questions based on the hypothesis and the assesmen that is done within the theoretical framework are verifying the hypothesis.