Akut unilateral vestibüler yetmezliği olan hastalarda vestibüler yetmezliğin kognisyona etkisinin değerlendirilmesi
Cognitive functions in acute unilateral vestibular loss
Yazar: DİLARA AKTERT AYAR
Danışman: PROF. DR. NEŞE ÇELEBİSOY
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Meniere hastalığı = Meniere disease ; Uyarılmış potansiyeller = Evoked potentials ; Uyarılmış potansiyeller-işitsel = Evoked potentials-auditory ; Vestibül = Vestibule ; Vestibüler sinir = Vestibular nerve ; Vestibüler sistem = Vestibular system

Özet:
Amaç: Kalıcı kronik vestibüler sinir hasarı Vestibüler Nörit (VN) geçiren hastalarda ve Meniere Hastalığı nedeniyle intratimpanik gentamisin enjeksiyonu uygulanan hastalarda görülmektedir. Vestibüler yetmezlikte temel olarak vizyospasyal fonksiyonların etkilendiği kognitif bozukluklar tanımlanmıştır. Çalışmanın amacı tek taraflı vestibüler yetmezlikli (TTVY) hastalarda kognitif fonksiyonların değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi (EÜTF) Nöroloji kliniğinde nörosensoriyel birimimizde yapıldı. Vestibüler sinir aktivitesini değerlendirmek için öncelikle hastalara kalorik test ve servikal vestibüler evoked myojenik potansiyel (sVEMP) kayıtlaması yapıldı. sVEMP testi incelemesi Synergy Elektromyografi (EMG) (Medelec; Viasys Healthcare UK Ltd 2009) kullanılarak yapıldı. Test sırasında her iki kulağa da ayrı ayrı 110 dB (desibel)  klik sesi şeklinde uyaran verildi. Bu uyarılar yüz milisaniye aralıklarla kayıtlanarak 250 defa averajlama yapıldı. Ölçümler için referans, aktif, toprak olacak şekilde üç elktrod kullanıldı. Aktif elektrod ipsilateral sternokleidomastoid (SKM) kasının orta 1/3 noktasına gelecek şekilde yapıştırıldı. Kontrol ve hasta grubun kayıtlamalarıyla P13, N23 latansları ve düzeltilmiş amplitüd değerleri kaydedildi. Bunların  istatistiksel analizleri yapıldı. Ardından TTVY tanısı alan 21 hastanın kognitif fonksiyonları Standardize Mini Mental Test, Öktem Sözel Bellek Süreçleri Testi, Digit Span Testi, Çizgi Yönü Belirleme Testi (ÇYBT), İşaretleme Testi (İT), Rey Karmaşık Figür Testi (RFKT) yanı sıra Beck Depresyon ve Anksiyete Envanterleri ile değerlendirildi ve test sonuçları benzer yaş ve cinsiyettte 20 sağlıklı gönüllü sonuçları ile karşılaştırıldı. İstatistik analiz SPSS Statistics 25.0 paket programı kullanılarak yapıldı normal dağılıma uymayan sayısal değişkenler Mann-Whitney U testi ile karşılaştırıldı. Multiple Logistic Regression analizi Beck Anksiyete ve Depresyon skorlarının kognitif skorlara etkisini araştırmak için kullanılmıştır. Kategorik değişkenlerin değerlendirilmesi Chi-square test ile yapılmış anlamlılık için p < 0.05 esas alınmıştır.
Bulgular: Hasta grubu 12 erkek, 9 kadın ve yaş ortalaması 54.3 (SD: 10.3) yıl, kontrol grubu 13 erkek, 7 kadın ve yaş ortalaması 49.3 (SD: 8.5) yıldır. Eğitim yılları hastalarda 12.3 (SD: 4), kontrollerde 13.7 (SD: 3.4) yıldır. Kognitif test skorları karşılaştırıldığında İşaretleme Testi (p=0.005), Çizgi Yönü belirleme Testi (p=0.042) ve Geriye doğru Digit Span Testi (p=0.029) skorlarında sağlıklı kontrollere göre düşüklük bulunmuştır. Beck depresyon (p=0.012) ve anksiyete skorları (p < 0.001) arasındaki fark çok anlamlıdır. Univariate analizler ile kognitif test skorlarında saptanan farklar Beck depresyon ve anksiyete skorlarının göz önüne alındığı multiple regresyon analizinde sağlıklı gönüllülerden farklı değildir (p > 0.05).
Sonuç: Son yıllarda vestibüler yetmezlikli hastalarda ağırlıkla vizyospasyal fonksiyonları ilgilendiren ancak kognisyonun diğer alanlarını da bozan defisitlerin ortaya çıktığı belirtilmektedir. Hastalarımızda konsantrasyon, uzaysal dikkat ve anlık hatırlama bozuklukları saptamış olmakla beraber bunun eşlik eden anksiyete ve depresyon ile ilişkili olduğu kanısına varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Vestibüler sistem ve kognisyon;  servikal vestibuler uyarılmış myojenik potansiyel; vestibüler yetmezlik

Abstract:
Aim: Permanent chronic vestibular nerve damage is seen in patients who have
undergone Vestibular Neuritis (VN) and in patients undergoing intrathimpanic gentamicin
injection for Meniere's Disease. Cognitive deficits mainly involving the visuo-spatial
functions have been defined in patients with vestibular failure. A prospective cross sectional
study was designed to evaluate cognition in patients with acute unilateral vestibulopathy
(AUV).
Methods: Our study was performed in our neurosensorial unit at the Neurology Clinic
of Ege University Medical Faculty Hospital (EUTFH). In order to evaluate the vestibular
nerve activity, firstly, caloric test and cervical vestibular evoked myogenic potential (sVEMP)
were recorded. Cervical VEMP test was performed using Synergy EMG (Medelec; Viasys
Healthcare UK Ltd 2009). During the test, 110 decibels sound stimuli were given separately
from each of the two ears. These response stimuli were recorded at intervals of 100
milliseconds and averaged 250 times. 3 electrodes (active, reference and ground) were used
for the measurements. The active electrode was recorded to middle of the ipsilateral
sternocleidomastoid muscle. P13, N23 latencies and corrected amplitude values of the healthy
and patient groups were recorded. Statistical analyzes were performed. Twenty-one patients
with (AUV) were assessed for the signs of vestibular deficits and cognitive dysfunction. For
the cognitive functions Mini Mental State Examination, Oktem Verbal Memory Process Test,
Forward and Backward Digit span, Benton's Judgment of Line Orientation test, verbal and
non- verbal cancellation tests, Rey-Osterrieth Complex Figure test were performed in addition
to Beck depression and Anxiety inventories. The results were compared with the results of 20
age and sex matched healthy controls. Statistical analysis: IBM SPSS Statistics 25.0 package
program was used for analysis (IBM SPSS Statistics for Windows, Version 25.0. Armonk,
NY: IBM Corp.). The normal distribution of the numerical variables was checked by the
Shapiro Wilk test. Data not showing normal distribution were evaluated with non-parametric
tests. Mann-Whitney U Test was used to compare the results of the patient group with the
healthy controls and Multiple Logistic Regression analysis was used to adjust the effect of
Beck depression or anxiety inventory scores on cognitive tests. Categorical variables were

vii

compared with Chi-square test. All the tests were performed at a 0.05 level of significance
(p<0.05)
Results: The patient group was 12 men, 9 women and the average age was 54.3 (SD:
10.3) years, the control group was 13 men, 7 women and the average age was 49.3 (SD: 8.5)
years. Education years are 12.3 (SD: 4) for patients and 13.7 (SD: 3.4) for controls.
Comparison of the cognitive test results of the patients with the healthy controls revealed
abnormalities of the verbal and non-verbal cancellation tests (p=0.005), Benton's Judgment of
Line Orientation test (p=0.042) and backward digit span (p=0.029). A very prominent
difference was present regarding Beck depression (p=0.012) and anxiety inventories (p<
0.001). Though significant differences were noted in univariate analysis multiple regression
analysis revealed that cancellation, Benton's Judgment of Line Orientation or backward digit
span test results were not significantly different from the results of the healthy controls
(p>0.05) when depression and anxiety scores were taken into consideration.
Conclusion: In recent years, it has been reported that deficits have occurred in patients
with vestibular insufficiency, which mainly concern visiospasial functions but also disrupt
other areas of cognition. It was found that concentration, spatial attention, and momentary
recall disorders were detected in our patients, but this was associated with associated anxiety
and depression.
Keywords: The vestibular system and cognition; Cervikal Vestibular Evoked
Myogenic Potentials; vestibular insufficiency