Sütlerde aflatoksin M1 oluşumu ve ürünlere geçişi üzerinde bir araştırma /
Yazar: İHSAN BAKIRCI
Danışman: PROF.DR. NURHAN AKYÜZ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1995
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Beyaz peynir = White cheese ; Süt = Milk ; Süt ürünleri = Milk products ; Yoğurt = Yoghurt

Özet:
Bu çalışmada, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Fabrikasına gelen çiğ süt örneklerinde aflatoksin Mı (AFMı) düzeylerinin ortaya konulmasına çalışılmıştır. Ayrıca, bu sütlerden üretilen çeşitli ürünlerdeki AFMj düzeyleri ile geçiş oranlan incelenmiştir. Analiz edilen 90 adet çiğ süt örneğinden 79'unda (% 87.77) AFMı oluştuğa tespit edilmiştir. AFMı bakımından pozitif çıkan örneklerin tamamı ülkemizde kabul edilen maksimum tolerans limiti olan 0.5 ppb düzeyinin altında kalmıştır. Pozitif örneklerde saptanan AFMı konsantrasyonları 0.0125 - 0.1236 ppb arasında değişirken, genel ortalama 0.0468 ppb değerini almıştır. Elde edilen sonuçlara göre; Mart - Nisan, Mart - Mayıs, Mart - Haziran (1995) aylarına ait ortalama AFMı miktarları arasındaki fark p<0,05 düzeyinde. Nisan - Hazkan> Mayıs - Haziran aylan arasındaki fark ise p<0.01 düzeyinde Önemli çıkmıştır. AFMı 'in ürünlere geçişini belirlemek amacıyla 93 adet süt ve süt ürününden oluşan örnekler üzerinde yapılan analizler sonucunda; kazan sütlerinin AFMı içeriği ile, pastörize süt, yağsız süt, yoğurt, yayık altı ve peynir altı suyunun AFMı içerikleri arasındaki fark önemsiz çıkmıştır. Buna karşılık, beyaz peynir ve kaşar peynirinde saptanan AFMı miktarları kazan sutlerindekilere göre önemli ölçüde (rxO.01) yüksek, krema ve tereyağında saptanan AFMı miktarları ise önemli ölçüde (p<0.01) düşük çıkmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the level of aflatoxin Mı (AFMi) in the raw milk samples obtained from the dairy plant of Agricultural Faculty of Yüzüncü Yıl University. In addition, the fate and carry - over of AFMi were searched in milk products manufactured by the same dairy plant. AFM| occurrence was found from 79 (87.77 %) of 90 of the examined milk samples. Levels of AFMi of positive milk samples were lower than 0.5 ppb level accepted by Turkish regulations as maximum tolerance limit. Concentrations of AFMi obtained from positive milk samples changed between 0.0125 - 0.1236 ppb, and the average was 0.0468 ppb. According to the results, differences were statistically significant in mean concentrations of AFMi obtained from milk samples of March - April, March - May, and March - June in the year of 1995 (p<0.05). Also, the differences were found statistically significant between the samples of April - June and May - June (p<0.0l). To determine the fate and carry-over of AFMi in milk products, 93 products were investigated. The results showed that there was no statistically differences between AFMi contents of bulk milk and pasteurized milk, skim milk, yogurt, buttermiik, and whey. However, while AFMi contents of White- pickled cheese and Kashar cheese samples were higher than those of bulk milk, the contents of cream and butter samples were lower than those of bulk milk samples (p<0.01).