Obezite tanılı çocuk ve ergenlerde klinik psikiyatrik değişkenler
Clinical psychiatric variables in child and adolescents with obesity diagnosis
Yazar: BÜŞRA BAĞCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMİT IŞIK ; DOÇ. DR. EVRİM AKTEPE
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Komorbidite = Comorbidity ; Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk obezitesi = Pediatric obesity ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Dünyada olduğu gibi ülkemizde de çocuk ve ergenlerde obezite sıklığı artış göstermektedir. Çocukluk çağı obezitesinin tedavi edilmesi, çocuğun fiziksel, sosyal ve psikolojik sağlığını olumlu yönde etkileyeceği gibi, yetişkin döneme yansıyan etkileri nedeni ile de halk sağlığı açısından önemlidir. Önleme ve müdahale çabalarını arttırmak için obezitenin gelişmesine ve korunmasına katkıda bulunan psikolojik faktörlerin de erken tespitine güçlü şekilde ihtiyaç vardır. Bu çalışmada çocuk ve ergenlerde obezitenin gelişiminde ve korunmasında etkili psikiyatrik değişkenlerin rolüne odaklanarak bu değişkenlerin obezite üzerine etkilerinin tartışılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmamıza Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Hastalıkları Endokrinoloji polikliniğinde obezite tanısı alan 12-18 yaş arası çocuk ve ergen olgular (n=103) ile yaşa göre normal kilo aralığında olan ve bilinen psikiyatrik tanısı olmayan yaş ve cinsiyet açısından hasta grubuna benzer sağlıklı kontroller (n=74) alındı. Çalışmaya katılan hasta ve kontrol gruplarının ebeveynlerine çocukları hakkında bilgi veren Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA), Çocukluk Dönemi Kronotip Anketi (ÇDKA), ve Yenilenmiş Conners Ebeveyn Derecelendirme Ölçeği-Kısa Formu verilmiş ve doldurmaları istenmiştir. Çalışmaya katılan çocuklardan Revize Edilmiş Çocuk Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (ÇADÖ), Yeme Tutumu Testi (YTT), Barratt Dürtüsellik Ölçeği Kısa Formu (BDÖ) ve Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ölçeklerini doldurmaları istenmiştir. Araştırmacı tarafından çalışmaya dahil olan tüm olgulara sosyodemografik özelliklerin sorgulandığı anket formu uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda hasta grubunu oluşturan 103 çocuk ve ergenin %65.05'i (n=67) kız, %34.95'i (n=36) erkekti. Kontrol grubunu oluşturan 74 çocuk ve ergenin %63.5'i (n=47) kız, %36.5'i (n=27) erkekti. Olgu ve kontrol grubunun sosyodemografik verileri karşılaştırıldığında anne BKİ'si ve baba BKİ'si obeziteli çocuk ve ergenlerde anlamlı derecede yüksek saptanırken, kardeş sayısı ve fiziksel egzersiz süreleri kontrol grubundan anlamlı derecede düşük saptanmıştır (p<0,05). Obezite tanılı çocuk ve ergenlerin DEHB skorları, YTT puan ortalamaları, sosyal anksiyete, ayrılık anksiyetesi ve depresyon puanları, akran sorunları ve emosyonel sorunları kontrol grubundan anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Anne BKİ yüksekliği, baba BKİ yüksekliği, fiziksel egzersiz süresinin azlığı ve DEHB varlığı obeziteyi yordayan faktörler olarak saptanmıştır. Anne BKİ yüksekliği ve erkek cinsiyete sahip olma yüksek BKİ persentil düzeyi ile ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Bulgularımız sonucunda obeziteyi yordayan faktörler arasında genetik yatkınlık ön plana çıkmış olsa da müdahale edilebilir faktörler olarak fiziksel aktivite süresi ve olası DEHB tanı ve tedavisi konusunda ailelere ve hastalara verilebilecek psikoeğitim sayesinde olumlu sonuçlar elde edilebileceği düşünülmektedir. DEHB'nin obeziteyi yordayan bir faktör olması klinisyenler açısından büyük önem taşımaktadır. Bunun yanında depresyon, ayrılık anksiyetesi, sosyal fobi obezitenin sebep olabileceği durumlar olabileceği gibi psikiyatrik komorbiditeler obezite tedavisine engel olabilmekte ya da kilo alımını hızlandırabilmektedir. Psikiyatrik durumlar ve obezite arasındaki nedensel ilişkinin netlik kazanabilmesi için boylamsal çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Çocukluk çağı obezitesi, psikiyatri, komorbid psikiyatrik durumlar

Abstract:
Objective: The prevalence of obesity in children and adolescents is increasing in our country as in the world. The treatment of childhood obesity will affect the physical, social and psychological health of the child positively and it is also important for public health because of its effects reflected on the adult period. There is a strong need for early detection of psychological factors that contribute to the development and prevention of obesity in order to increase prevention and intervention efforts. The aim of this study is to discuss the effects of psychiatric variables on obesity in children and adolescents.
Method: In this study, children and adolescents aged 12-18 years who were diagnosed with obesity in the Pediatric Endocrinology Outpatient Clinic of Süleyman Demirel University Medical Faculty Hospital (n = 103) and healty controls (n = 74) who were in the normal weight range and did not have a known psychiatric diagnosis were taken. The parents of the patient and control groups who participated in the study were given Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ), Children's Chronotype Questionnaire (CCQ), Conners' Parent Rating Scales-48 (CPRS-48) that gave information about their children and were asked to fill out. The children were asked to complete the Revised Child Anxiety and Depression Scale (CAI), Eating Attitude Test (EAT), Barratt Impulsivity Scale Short Form (BDI) and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). The questionnaire was used by the researcher to question the sociodemographic characteristics of all subjects included in the study.
Results: In our study, 65.05% (n = 67) of the 103 children and adolescents in the patient group were female and 34.95% (n = 36) were male. Of the 74 children and adolescents in the control group, 63.5% (n = 47) were girls and 36.5% (n = 27) were boys. When the sociodemographic data of the case and control groups were compared, maternal BMI and father BMI were significantly higher in obese children and adolescents, also the number of siblings and physical exercise duration were significantly lower than the control group (p<0,05). ADHD scores, mean EAT scores, social anxiety, separation anxiety and depression scores, peer problems and emotional problems of children and adolescents with obesity were significantly higher than the control group (p<0,05). Maternal BMI, father BMI, shorter physical exercise time and ADHD were the predictors of obesity. Maternal BMI height and male gender were found to be associated with high BMI percentile level.
Conclusion: Although the genetic predisposition has been prominent among the predictors of obesity as a result of our findings, treatment and psychoeducation about correctable factors such as physical activity duration and ADHD diagnosis can be given to patients and parents is thought to be achieved positive results. The fact that ADHD is a predictor of obesity is of great importance for clinicians. In addition, depression, separation anxiety, social phobia may cause obesity, as well as psychiatric comorbidities may interfere with the treatment of obesity or accelerate weight gain. Longitudinal studies are needed to clarify the causal relationship between psychiatric conditions and obesity.
Keywords: Childhood obesity, Psychiatry, Comorbid psychiatric conditions.