Sosyal medya bağımlılığı ile duygusal yeme arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın aracı rolü
The mediating role of psychological resilience in the relationship between social media addiction and emotional eating
Yazar: BÜŞRA ÖNKÜR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM TOLAN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Mevcut çalışmada, sosyal medya bağımlılığı ile duygusal yeme arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi, 320'si (%60) kadın, 213'si (%40) erkek olmak üzere toplam 533 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Katılımcılara; Kişisel Bilgi Formu, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (SMBÖ), Hollanda Yeme Davranışı Anketi (DEBQ) ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ) uygulanmıştır. Elde edilen verilerin demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenebilmesi amacıyla bağımsız örneklemler t-testi, değişkenler arasındaki ilişkinin belirlenebilmesi amacıyla Pearson korelasyon analizi, aracılık modellerinin test edebilmesi amacıyla ise bootstrap yöntemi kullanılmıştır.  Yapılan analizler sonucunda, katılımcıların sosyal medya bağımlılık düzeylerinin cinsiyete göre farklılaşmadığı, buna karşın duygusal yeme ve psikolojik sağlamlık düzeylerinde cinsiyete göre anlamlı farklılaşmanın olduğu saptanmıştır. Buna göre, kadınların duygusal yeme düzeyleri erkeklere göre; erkeklerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin ise kadınlara göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Korelasyon analizi sonuçlarına göre, sosyal medya bağımlılığı ile duygusal yeme arasında pozitif yönlü, psikolojik sağlamlık ile negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte, duygusal yeme ile psikolojik sağlamlık arasında da negatif yönlü anlamlı bir ilişkinin olduğu saptanmıştır. Aracı değişken analizi sonuçlarına bakıldığında, sosyal medya bağımlılığının duygusal yeme üzerindeki etkisinde psikolojik sağlamlığın aracı rolü olduğu belirlenmiştir. Analizler sonucunda elde edilen bulgular, ilgili alanyazın kapsamında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of the current study is to examine the mediating role of psychological resilience in the relationship between social media addiction and emotional eating. The sample of the study consist of a total of 533 university students, 320 female (60%) and 213 male (40%). In the current study, Personal Information Form, Social Media Addiction Scale (SMAS), Dutch Eating Behavior Questionnaire (DEBQ) and Short Psychological Resilience Scale (SPRS) were applied to the participants. Independent samples t-test was performed to determine whether the obtained data differed according to demographic characteristics. Pearson correlation analysis was used to identify the relationship between variables, and the bootstrap method was used to test mediation models. The results of the analysis indicated that participants' levels of social media addiction did not differ based on gender; however, significant differences were observed in emotional eating and psychological resilience levels according to gender. Accordingly, it was found that the levels of emotional eating were higher in females compared to males, while the levels of psychological resilience were higher in males compared to females. According to the results of the correlation analysis, a positive relationship was found between social media addiction and emotional eating, and a negative relationship was found between psychological resilience and both social media addiction and emotional eating. When the mediator variable analysis results were examined, it was determined that psychological resilience had a mediating role in the effect of social media addiction on emotional eating. The findings obtained from the analysis were discussed within the scope of relevant literature and recommendations were presented.