3-5 yaş grubu çocuklara maket ve video yöntemiyle verilen ağız ve diş sağlığıeğitiminin dental alışkanlıklara ve çürük insidansına etkisinindeğerlendirilmesi
Evaluation of the effect of oral and dentalhealth education provided to 3-5 years age groupchildren via model and video methods on dentalhabits and caries incidence
Yazar: ELİF AYŞE TAMTEKİN ERDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAZAL ÖZCAN
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Diş Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
AMAÇ: Bu araştırmanın amacı, 3-5 yaş aralığındaki çocukların ağız ve diş sağlığı
durumlarını tespit etmek, dental sağlıklarına ilişkin davranışlarını incelemek ve var olan
ağız bakım alışkanlıklarını maket ve video eğitimi yöntemini kullanarak geliştirip bu
yöntemleri karşılaştırmaktır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma İstanbul ilindeki Kartal, Pendik, Tuzla İlçe Milli
Eğitim Müdürlük'lerine bağlı altı özel anaokuluna giden 3 gruba randomize edilen 3-5 yaş
grubu 282 çocuk üzerinde yürütülmüştür. Öncelikle velilere çocuklarının ağız ve diş
sağlığı hakkındaki bilgilerini öğrenmek için bir anket uygulanmıştır. Tüm çocukların ağız
içi muayeneleri yapılmış, diş ve dişeti sağlığı durumları ICDAS II, plak ve gingival
indeksler kullanılarak incelenmiştir. Altı ay süren çalışmamızda; 1.gruptaki öğrencilere
maket ile, 2. gruptaki öğrencilere video ile eğitim verilmiş, 3. grup kontrol grubu olarak
belirlenerek o öğrencilere eğitim verilmemiştir. Altı ay sonra veli anketleri ve ağız içi
muayeneleri yeniden yapılarak çocukların ağız ve diş sağlığı bilgileri ile ilgili değişikleri
ve kazanımları değerlendirilmiştir.
BULGULAR: Yaptığımız çalışmanın sonunda maket ve video eğitimi alan gruptaki
çocukların ağız ve diş sağlığı ile ilgili davranışlarında olumlu derecede anlamlı
değişiklikler gözlenmiştir. Özellikle eğitim alan çocukların, ebeveyn desteği alarak düzenli
ve doğru diş fırçalama, diş ipi kullanımı ve florlu çocuk diş macunu kullanımı, dil
temizliği, sağlıksız atıştırmalık tüketimini azaltma ve düzenli diş hekimi ziyaretine
gidilmesi gerektiği bilgilerinde, eğitim sonrasında istatistiksel açıdan anlamlı biçimde
pozitif bir değişiklik görülmüştür (p <0,05). Maket ve video eğitimi verilen grupların plak
indeksi skorları, istatiksel açıdan azaldığı için anlamlı bir değişiklik görülürken (p<0,05);
gingival indekste istatiksel yönden anlamlı bir değişiklik bulunmamıştır (p>0,05). Verilen
oral hijyen eğitimleriyle maket yöntemi ile video yöntemi arasında anlamlı bir fark
bulunmazken, çürük insidansına etkisi açısından ICDAS II ve plak indeksleri
değerlendirildiğinde maket ile eğitim daha başarılı bulunmuştur.
SONUÇ: Maket ve video ile eğitim yöntemlerinin her ikisi de çocukların ağız ve diş
sağlığıyla ilgili bilgilerini artırmaktadır. Maket eğitimi çürük insidansının azaltılmasında
daha etkili bulunduğundan 3-5 yaş arası çocuklarda ağız diş sağlığı eğitimi verilirken
maketlerden yararlanılabilir.
Anahtar Kelimeler: Anaokulu Çocukları, Oral Hijyen Eğitimi, Maket Eğitimi, Video
Eğitimi, Koruyucu Diş Hekimliği.

Abstract:
OBJECTIVE: The aim of this study is to evaluate the oral and dental health status of
children aged 3-5, to examine their behaviors regarding dental health, and to improve their
existing oral care habits using model and video training methods and compare these
methods.
MATERIALS AND METHODS: This study was carried out on 282 children aged 3-5,
randomized into 3 groups, attending six private kindergartens affiliated to the Kartal,
Pendik, Tuzla District Directorate of National Education in Istanbul. Firstly, a survey was
administered to parents to learn their knowledge about their children's oral and dental
health. Intraoral examinations were performed on all children, and their dental and gingival
health status was examined using ICDAS II, plaque and gingival indices. For six months;
1st group was trained with the model method, 2nd group was trained with the video
method, and 3rd group was determined as control group and was not trained. Six months
later, parent surveys and intraoral examinations were conducted again and changes and
gains in children's oral and dental health knowledge were evaluated.
RESULTS: Significant positive changes were observed in the oral and dental health-
related behavior of the children in the group who received training with models or videos.
In addition, there was a statistically significant positive change after the training in the
knowledge that these children should brush their teeth regularly and correctly, use dental

floss and fluoride children's toothpaste, clean their tongue, reduce unhealthy snack
consumption and visit the dentist regularly, with parental support (p < 0.05). While a
statistically significant change was detected in plaque index scores of the trained groups
(p<0.05), there was no statistically significant change in gingival index (p>0.05). While
there was no significant difference between the model method and video methods in oral
and dental health education, model education was found to be more successful when
ICDAS II and plaque indexes were evaluated in terms of its effect on caries incidence.
CONCLUSION: As a result, both model and video education methods increase children's
oral and dental health and knowledge level, and model education is more effective in
reducing the incidence of caries.
Keywords: Kindergarten Children, Oral Hygiene Education, Model Education, Video
Education, Preventive Dentistry.