Turist rehberlerinin yorumlayıcı rolünün turist destinasyon sadakati üzerine etkisi: Çanakkale savaşları Gelibolu tarihi alan başkanlığı örneği
Effect of tour guide interpretation role on tourist destination loyalty: The case of directorate of Gallipoli historic site
Yazar: ABİDİN CAN AKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM KÖROĞLU
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Destinasyon = Destination ; Müşteri sadakati = Customer loyalty ; Turist rehberi = Tourist guides ; Turist tatmini = Tourist satisfaction ; Tüketici sadakati = Consumer loyalty ; Yorumlayıcı rol = Interpretive role ; Çanakkale-Gelibolu = Çanakkale-Gelibolu

Özet:
Turist rehberleri ülke imajını üst seviyelere taşıyan tarihi, kültürel ve sosyal değerleri ön plana çıkararak turistlere doğru yolu gösteren birer turizm elçileridir. Dünya ekonomisinde ve insanların sosyal hayatında çok büyük öneme sahip turizm olgusunun en büyük yapı taşlarından biri olan turist rehberlerinin turistler üzerindeki etkileri oldukça büyüktür. Tur esnasında ziyaretçiler ve yerel halk arasında bir köprü görevi gören turist rehberlerinin, turistlere yönelik birçok rolü bulunmaktadır. Bu roller arasında önemli bir yere sahip olanlardan bir tanesi ise yorumlayıcı roldür. Bir bilgiyi direkt olarak vermekten ziyade, bilgiyi anlaşılır kıldıktan sonra tekrar turistlere göre sunmanın etkisi büyüktür. Bu noktada, turist rehberlerinin yorumlayıcı rolünden yola çıkarak, turistlerin bir destinasyonu tekrar ziyaret etme niyeti yani destinasyon sadakati üzerinde bir etkisinin olup olmadığı merak konusudur. 
	Bu çalışmanın amacı, turist rehberlerinin yorumlayıcı rolünün turist destinasyon sadakati üzerindeki etkisinin ortaya çıkarılması ve tur sırasında hoş duygular hissinin bir sonucu olabilecek memnuniyet kavramının bu süreçteki aracılık rolünün belirlenmesidir. Bu doğrultuda çalışmada, Kuo ve diğerlerinin (2016) çalışmasından esinlenerek bir anket formu oluşturulmuştur. Veriler, araştırma alanını oluşturan Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanı'nı rehber eşliğinde gezmiş olan 391 misafir üzerinden toplanmıştır. 
	Çalışma, beş bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm araştırmanın amacı, önemi, problemi, tanımları, varsayımları ve sınırlılıklardan oluşmaktadır. Araştırmanın ikinci bölümünde çalışmanın kuramsal çerçevesi belirlenmiş ve ilgili alanyazın incelemesi yapılmıştır. Çalışmanın kuramsal çerçevesinde turist rehberliği, yorumlayıcı rol, destinasyon sadakati ile memnuniyet ve sadakat arasındaki ilişki incelenmektedir. İlgili araştırmalar bölümünde yorumlayıcı rolün ve destinasyon sadakatinin incelendiği çalışmalara yer verilmektedir. Araştırmanın üçüncü bölümünde hipotezler ve araştırma modeli, evren ve örneklem, veri toplama süreci, veri toplama araç ve tekniklerine yönelik bilgilere yer verilmektedir. Dördüncü bölümde elde edilen verilerin analizlerinin yer aldığı bulgular ve yorumlar bölümü bulunmaktadır. Son bölümde ise bulgulardan yola çıkılarak oluşturulmuş sonuç ve öneriler bölümüne yer verilmektedir.
	Anket katılımcılarından elde edilen veriler ışığında, turist rehberlerinin yorumlayıcı rolünün turist destinasyon sadakati üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Turist memnuniyetinin de bu etkide aracı rol oynadığı belirlenmiştir. Bu sonuçlardan hareketle araştırmacının ortaya koymuş olduğu tüm hipotezler kabul edilmiştir.

Abstract:
Tourist guides are tourism ambassadors who take the image of the country to the top, show the right way to tourists by bringing the historical, cultural and social values to the fore. The effects of tourist guides, one of the biggest building blocks of the tourism phenomenon, which is of great importance in the world economy and in the social life of people, are quite large. Tour guides, which serve as a bridge between visitors and local people during the tour, have many roles for tourists. One of the important roles among these roles is the interpretive role. Rather than giving information directly, it has a great effect to present it to tourists again after making it understandable. At this point, starting from the interpretive role of tourist guides, it is a question of tourists' intention to revisit a destination, whether it has an impact on destination loyalty.
	The aim of this study is to reveal the effect of the interpretive role of tourist guides on tourist loyalty and to determine the mediation role of the concept of satisfaction, which may be a result of the feeling of pleasant emotions during the tour. Accordingly, a questionnaire form was created inspired by Kuo et al. (2016). The data were collected from 391 guests who had guided by a tourist guide in the Çanakkale Wars Gallipoli Historical Site, which constitutes the research sample.
	The study consists of five chapters. The first part consists of the purpose, importance, problem, definitions, assumptions and limitations of the research. In the second part of the study, the theoretical framework of the study has been determined and the related literature has been examined. The theoretical framework of the study examines the relationship between tourist guidance, interpretive role, destination loyalty, and satisfaction and loyalty. In the related research section, studies examining the interpretive role and destination loyalty are included. In the third part of the study, information about hypotheses and research model, universe and sampling, data collection process, data collection tools and techniques are conducted. In the fourth section, the findings and comments are conducted where the analysis of the data obtained is included. In the last section, the conclusion and suggestions given based on the findings. 
	In the light of the data obtained from the survey participants, it was concluded that the interpretive role of tourist guides was influential on tourist destination loyalty. Based on these results, all previously determined hypotheses have been accepted.