Kullanılmış ağartma toprağından elde edilen adsorbentlerle boyar madde uzaklaştırılması
Removal of dyestuffs by the adsorbents produced from spent bleaching earth
Yazar: TEVFİK YÜKSEK
Danışman: PROF. DR. MEHMET MAHRAMANLIOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Fizikokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Kullanılmış ağartma toprağı yenilebilir yağ proseslerinin bir katı atığıdır: Kullanılmış ağartma toprağı iki komponentden oluşur, filtre işleminden uzaklaştırılamamış kalıntı yağ ve montmrollonit kil. Bu madde kuru ya da yaş olarak depolarda doğrudan bozunur. Fakat depolarda bekletme en tehlikelisi doymamış yağın pirojenik tabiatı nedeniyle hızlıca okside olup yüzey tutuşma sıcaklığına gelip yanması gibi problemlere neden olur.  Bundan dolayı yağ endüstrisinden gelen kullanılmış ağartma toprağı gibi katı atıkların minimize edilmesinin incelenmesi gerekmektedir ve çevre ve ekonomi açısından iyi bir çözüm düşük maliyetli adsorbent olarak atık su endüstrisinde kullanılmalarıdır. Bu çalışmada kullanılmış ağartma toprağı yeni bir adsorbent elde etmek için ham madde olarak seçildi. Bir adsorbentin kapasitesinin anlaşılması için onu sulardan değişik kirliliklerin uzaklaştırılmasında kullanmak gerekmektedir. Bu çalışmada 5 boyarmadde Viktorya mavisi R, Asit kırmızısı 37, Asit mavisi 80, kristal viyolet ve Metilen yeşili kullanılmış ağartma toprağından elde edilen adsorbent ile uzaklaştırılması gereken kirlilik olarak seçildi. 
Bu bağlamda bu çalışmanın amacı kullanılmış ağartma toprağından elde edilen adsorbentler ile sulu çözeltilerden boyar maddelerin uzaklaştırılması için adsorpsiyon mekanizmalarının ve adsorpsiyon kapasitelerinin ölçülmesidir.
Sulu çözeltilerden boyarmaddelerin kullanılmış ağartma toprağından elde edilen adsorbentler üzerine adsorpsiyonu zamanın, başlangıç konsantrasyonunun, pH ve sıcaklığın fonksiyonu olarak incelendi. Kinetik çalışmaların verileri Lagergren eşitliği kullanılarak değerlendirildi ve 5 boyarmadde için bu eşitliğin sabitleri hesaplandı. Ayrıca 5 boyarmadde için tanecik içi difüzyon sabitleri hesaplandı. Adsorbentin kapasitesini anlamak için Langmuir ve Freundlich izotermleri kullanıldı ve 5 boyarmadde için her iki izotermin sabitleri hesaplandı. Değişik pH larda pH etkisi incelendi. Ayrıca sıcaklık etkisi incelendi ve 5 boyarmadde için ΔG, ΔH ve ΔS değerleri hesaplandı.
Mayıs 2014, 85 sayfa.
Anahtar kelimeler: Adsorpsiyon, Kullanılmış Ağartma Toprağı, Boyar maddeler, Adsorpsiyon İzotermleri, Adsorpsiyon Kinetiği

Abstract:
Spent bleaching earth (SBE) is a solid waste from edible oil processing industry SBE has two components: residual oil not removed by filter pressing and montmrollonite clay. This material is disposed of directly to landfill option either dry or as a wet slury. But the landfill option causes the problems, the most dangerous being pyrogenic nature of unsaturated oil which rapidly oxidized of the surface to the point of sponteneous ignition.
Therefore, it is necessary to study on the minimization of pollutant such as SBE from oil industry and a good solution from an environmental and economic standpoint is the application in the waste water industries as low cost adsorbent. In this study SBE was chosen as raw material to produce a new adsorbent. In order to understand the capacity of an adsorbent, it is necessary to use it in the removal of different pollutants from waters In this study five dyestufs Victoria blue R, Asid red 37, Asid blue 80, Crystal violet and Methylene green were choısen as the pollutant must be removed from waters using the adsorbent produced from SBE.
In this context, the aim of this study was to investigate the adsorption and adsorption mechanisms for removal of dyestuffs from aqueous solutions by the adsorbent produced from SBE.
The adsorption of dyestuffs from aqueous solutions onto the adsorbent produced from SBE was studied as a function of time, intial concentration, pH and temperature. Data of kinetic studies were evaulated using Lagergren equation and constants of this equation for 5 dyestuffs were calculated. Moreover constants of intraparticle diffusion for 5 dyestuffs were calculated. In order to understand the capacity of the adsorbent the Langmuir and Freundlich isotherms were used and constants of both isotherm were calculated for each dyestuf.
Effect of pH was also studied at different pH values. Moreover effect of temperature was studied and values of ΔG, ΔH and ΔS was calculated.
May 2014, 85 pages.
Keywords: Adsorption, Spent Bleaching Earth, Dyestuffs, Adsorption İzotherms,     Adsorption Kinetics