Kastamonu Günlüburun karaçam tohum bahçesinde klonal farklılıklar
Determination of clonal variation in Kastamonu Günlüburun crimean pine seed orchard
Yazar: SEDA ERKAN BUĞDAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET SIVACIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Karaçam = Black pine ; Klon = Clon ; Tohum bahçesi = Seed orchard ; Varyasyon = Variation

Özet:
Bu çalışma, Kastamonu Günlüburun Karaçam tohum bahçesinde gerçekleştirilmiş olup, 14. yaş itibariyle 30 klon kozalak ve tohum özellikleri yönünden incelenmiştir. Kozalak özellikleri olarak; kozalak ağırlığı, kozalak ve apofiz boyutları, karpel sayıları, tohum özellikleri olarak; tohum sayısı, tohum boyu ve eni, kanat boyu ve eni, 1000 dane ağırlığı, tohum potansiyeli ve verimi saptanmıştır.Araştırma sonucunda kozalak ve tohum özelliklerine göre klonlar arasında anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Klonların kozalak taze ağırlığı 16,918 gr ile 38,509 gr arasında değişmekte olup, ortalaması 24,13 gr'dır. 55,19 mm ile 74,43 mm arasında değişen kozalak boyunun ortalaması 64,49 mm'dir. Kozalak eni 26,65 mm ile 36,56 mm arasında değişmekte, ortalaması 30,63 mm'dir. Toplam karpel sayısı 80,02-110,64 adet arasında değişirken, açılan karpel sayısı 38,03-56,20 adet arasında değişmektedir. Kozalak apofiz boyu ortalama 8,41 mm, eni 10,59 mm, kalınlığı 3,44 mm'dir. Klonların tohum boyu 5,74 mm ile 7,29 mm arasında değişmekte, ortalaması 6,29 mm'dir. Tohum eni 3,32 mm ile 4,11 mm arasında değişmekte, ortalaması 3,56 mm'dir. Tohum potansiyeli klonlar arasında 76,07 adet ile 112,40 adet arasında değişmekte, ortalama 95,99 adettir. Tohum verimi %5-21 arasında olup, ortalama %13'tür. Klonların 1000 Dane ağırlığı ise 20,368 gr ile 29,731 gr arasında değişmektedir. 1000 tane ağırlığı ortalaması 24,233 gr'dır. Tohum kanadı boyu ortalama 19,66 mm, eni 7,22 mm'dir.Cluster Analizi sonucuna göre 519 nolu klonun, çalışılan klonlar içerisinde en farklı klon olduğu ve Penrose analizine göre de morfolojik mesafesi en uzak olan klonun 519 nolu klon olduğu tespit edilmiştir. İncelenen karakterler yönünden; en üstün klonlar sırasıyla 519, 535, 522, 517 ve 516 nolu klonlardır.Anahtar Kelimeler: Karaçam, Klonal Varyasyon, Tohum Bahçesi

Abstract:
This research has been carried out in crimean pine (Pinus nigra Arnold ) seed orchard of Kastamonu Günlüburun by investigating 30 of clones with respect to cone and seed traits by 14 years old. As to the cone traits of clones; the weight of cones, the dimension of the cones and apophysis, the number of carpels; as to the seed traits, the number of seed, the length and width of seed and wing, 1000 seed weight, seed potential and seed efficiency were determined.According to the results of the study, significant difference among the clones were designated. The fresh weight of the cones varied from 16,918 g to 38,509 g among the clones with an average of 24,13 g. Also, the cone length varied from 55,19-74,43 mm with an average of 64,49 mm. The cone width varied 26,65-36,56 mm with an average of 30,63 mm. The total carpel number varied 80,02-110,64 whereas the opening carpel number varied 38,03-56,20. The average of cone apophysis length, width and thickness were 8.41, 10.59, 3.44 mm, respectively. The seed length of the clones varied 5,74-7,29 mm with an average of 6,29 mm. Besides, the seed width varied 3,32-4,11 mm with an average of 3,56 mm. The potential among the clones varied 76,07-112,40 with an average of 95,99. Also, the seed efficiency varied 5-21% with an average of 13%. 1000 seed weight of the clones varied 20,368-29,731 g with an average of 24,233 g. The mean of seed length and width were 19,66 and 7,22 mm, respectively.In respect of the cluster analysis, 519 numbered clone was determined as the most different clone among the studied clones. Also, this clone was designated as the most different clone according to the penrose analysis. As to the studied traits; 519, 535, 522, 517 and 516 numbered clones were classified as the best ones.Key Words: Crimean Pine, Clonal Variation, Seed Orchard