Suriyeli çocukların Türk eğitim sistemine uyumunun desteklenmesi projesinde kullanılan hayat boyu Türkçe ders ve çalışma kitaplarındaki kültürel unsurların aktarımı
Transfer of cultural elements in lifelong Turkish courses and workbooks used in the project of supporting the adaptation of Syrian children to the Turkish education system
Yazar: BİLAL KİNEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KERİM TUZCU
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Yabancı dil öğrenimi ve öğretimi faaliyetlerinin arttığı günümüzde, ana dili Türkçe olmayanlar için Türkçe öğrenmenin önemi artmaktadır. Dil, sadece bir iletişim aracı olmayıp aynı zamanda bir kültürü de beraberinde barındırmakta ve ait olduğu milletin de özünü temsil etmektedir. Türkiye'nin zengin kültürel mirası ve coğrafî konumuna binaen göçmenlerin akınına uğramaktadır. Bu sebepten dolayı her geçen gün sayıları daha da artan göçmenlere yönelik eğitim öğretim faaliyetleri de artmaktadır. Bu eğitim faaliyetlerinin başında ise dil eğitim ve öğretimi gelmektedir. Bugün Türkiye'de göçmen nüfusun ekseriyetini Suriyeliler teşkil etmektedirler. 2011 yılından itibaren Suriyeli mültecilerin Türkiye'ye akını, Türk eğitim sistemi için önemli bir zorluk teşkil etmiştir. Ancak her şeye rağmen eğitim kalitesinin korunması ve yabancı öğrencilerin uyum sağlayabilmeleri için önemli adımlar atılmıştır. Malî olarak Avrupa Birliği tarafından karşılanan PIKTES projesi de bu süreci desteklemeyi amaçlayan girişimlerden biridir. Türkçe eğitimi ve öğretiminin bu uyum sürecinin en can alıcı merhalesi olduğu muhakkaktır. Bundan dolayı yabancı öğrencilere yönelik eğitim malzemelerinin hazırlanmasında kültürel unsurların kullanımının gerekliliği ve önemi daha da artmıştır. Bu ihtiyacı karşılamak amacıyla Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü, kültürel bağlamı güçlendiren metin ve görsellerin yer aldığı "Hayat Boyu Türkçe" serisini yayımlamıştır. Bu çalışmada, "Hayat Boyu Türkçe" serisi kapsamlı bir incelemeye tabi tutulmuştur. İncelemede; konu, görsel sunum ve metin biçimleri gibi kültürel unsurlara özel bir dikkat gösterilmiştir. Ayrıca bu unsurların Türk kültürünü ne ölçüde yansıttığı ve evrensel kültür unsurlarını ne ölçüde bünyesinde barındırdığı da araştırılmıştır. Çalışmada öncelikle, eldeki malzemenin incelenmesi amacıyla belge çözümlemesi yönteminden yararlanılmıştır. Bulgular bölümünde Türk kültüründen ve kişisel deneyimlerden ilham alan konu ve görsellerde Türk kültürel değerlerinin ağırlıklı olarak yansıtıldığı görülmüştür. Bu sonuçlar, dil eğitiminin sadece dil bilgisi ve kelime öğretiminden daha fazlasını kapsadığı gerçeğini vurgulaması açısından büyük önem taşımaktadır. Ayrıca, süreçte kültürel değerlerin aktarılmasının önemi de ele alınmıştır. "Hayat Boyu Türkçe" serisi, Türk kültürünü yansıtan ve evrensel kültür unsurlarını da barındıran bir içerik sunmaktadır. Bu öğretim seti, Türkçe öğrenen yabancı öğrenciler için önemli bir kaynak olmasının yanı sıra, Türk kültürü hakkında bilgi edinmek isteyenler için de faydalı bir kaynak olacaktır.

Abstract:
In today's world where foreign language learning and teaching activities are increasing, the importance of learning Turkish is also increasing for those whose native language is not Turkish. Language is not only a means of communication but also contains a culture and represents the essence of the nation it belongs to. Turkey is flooded with immigrants due to its rich cultural heritage and geographical location. For this reason, educational activities aimed at immigrants, whose numbers are increasing day by day, are also increasing. Language education and teaching come first among these educational activities. Today, the majority of the immigrant population in Turkey consists of Syrians. The influx of Syrian refugees into Turkey since 2011 has posed a significant challenge for the Turkish education system. However, despite everything, important steps have been taken to maintain the quality of education and to ensure the adaptation of foreign students. The PIKTES project, which is financially supported by the European Union, is one of the initiatives that aims to support this process. It is certain that Turkish education and teaching is the most crucial stage of this adaptation process. Therefore, the necessity and importance of using cultural elements in the preparation of educational materials for foreign students has also increased. In order to meet this need, the Directorate General for Lifelong Learning has published the "Lifelong Turkish" series, which includes texts and visuals that strengthen the cultural context. In this study, the "Lifelong Turkish" series was subjected to a comprehensive review. In the review, special attention was paid to cultural elements such as subject, visual presentation and text formats. In addition, it was investigated to what extent these elements reflect Turkish culture and to what extent they contain universal cultural elements. In the study, the document analysis method was used primarily to examine the available material. The findings showed that Turkish cultural values were heavily reflected in subjects and visuals inspired by Turkish culture and personal experiences. These results are of great importance in terms of emphasizing the fact that language education covers more than just grammar and vocabulary teaching. In addition, the importance of transferring cultural values in the process was also discussed. The "Lifelong Turkish" series offers content that reflects Turkish culture and contains universal cultural elements. In addition to being an important resource for foreign students learning Turkish, this teaching set will also be a useful resource for those who want to learn about Turkish culture.