Gebelerin gebelikte yapılan tarama testleri hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının incelenmesi
Examination of knowledge, attitudes and behaviors of pregnant women about pregnancy screening tests
Yazar: ERCAN ÖNER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DİLEK KUŞASLAN AVCI
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Demografi = Demography ; Gebelik = Pregnancy ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı gebelerin gebelikte yapılan tarama testleri hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarını incelemekti.
Materyal metod: Çalışmamız Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi  Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniği ve  servisinde takip ve tedavi  edilen toplam 313 gebe üzerinde yapıldı. Çalışmamız 57 sorudan oluşan anket formu hastalarla yüz yüze görüşme metodu ile doldurularak yapıldı. Gebelerin sosyodemografik özellikleri, gebelikte yapılan tarama testleri hakkındaki bilgileri ve testler hakkındaki düşünceleri incelendi. Verilerin istatistik incelemesinde SPSS paket programı ve Pearson korelasyonu kullanıldı.
Bulgular: Çalışmamızda gebelerin %18,8'inin gebeliğinin plansız gebelik olduğu görüldü. Gebelerin %39,3'nün kendi kan grubunu, %65,8'inin eşinin kan grubunu bilmediği, %20,1'inin Rh uygunsuzluğu hakkında bilgisi olmadığı ve Rh uygunsuzluğu olanların %23,3'ünün Rh uygunsuzluğu için ne zaman enjeksiyon yapılması gerektiğini bilmediği görüldü. Gebeliği planlı olanlarda ve eğitim durumu ile gelir durumu arttıkça Rh uygunsuzluğu hakkında bilgisi olanların oranında da artış bulundu. Gebelik sayısı arttıkça Rh uygunsuzluğu hakkında bilgisi olanların oranında azalma olduğu görüldü. Gebelerin önceki doğum şekilleri ile eşlerinin kan grubunu, kendilerinin kan grubunu ve Rh uygunsuzluğunu bilmeleri arasında anlamlı ilişki bulunmadı.
Gebelerin %24'ünün ikili tarama testini, %67,1'inin üçlü tarama testini, %22'sinin gestasyonel diyabetes mellitusu ve %71,6'sının da TORCH grubu enfeksiyonlarını duymadığı saptandı. İlgili testleri duyan katılımcıların gebeliği süresince %50'sinin OGTT'yi, %61,2'sinin ikili tarama testini, %65,4'ünün üçlü tarama testini yaptırmayacağı saptandı. Katılımcıların %39,7'sine TORCH enfeksiyonlarının bakılmadığı, %25'inin de bakılıp bakılmadığını bilmediği saptandı. OGTT yaptırmayanların %25'inin, ikili tarama testini yaptırmayanların %16,9'unun, üçlü tarama testini yaptırmayanların %28,6'sının ve TORCH enfeksiyonlarına bakılmayanların ise %76,2'sinin doktor tarafından söylenmediğinden dolayı yaptırmadığı bulundu. Gebelerin tarama testlerini nerden duydukları incelendiğinde sağlık çalışanlarından duyma oranlarının gestasyonel diyabetes mellitusda %3,6 ikili tarama testinde %5,9 üçlü tarama testinde %3,8  TORCH enfeksiyonlarında %9 olarak düşük olduğu görüldü. Katılımcıların gelir durumu arttıkça sezaryen ile doğum oranlarında da artış olduğu saptandı.
 Sonuç: Gebelerin tarama testleri hakkında yeterince bilgi sahibi olmadıkları, bilgi sahibi olanların bir kısmının da yanlış bilgi sahibi olduğu görüldü. Tarama testlerini yaptırma oranları düşük bulundu. Özellikle birinci basamak sağlık çalışanlarının gebeleri tarama testleri hakkında bilgilendirmek için daha duyarlı olmaları sağlanmalıdır. Doğurganlık çağındaki kadınların gebelikte yapılan tarama testlerine yönelik seminer, broşür, televizyon programları ile bilgi düzeyleri arttırılmalıdır. 
Anahtar Sözcükler: Gebelik, tarama testleri, bilgi, tutum

Abstract:
Objective: The purpose of our study was to examine the knowledge, attitudes and behaviors of pregnant women about pregnancy screening tests.
Material Method: Our study was performed on 313 pregnant women who were followed up and treated at the policlinic and service of Obstetrics and Gynecology Clinic of Dursun Odabaş Medical Faculty of YüzüncüYıl University. Our study consisted of 57 questionnaires filled in by face to face interviews with patients. The sociodemographic characteristics of pregnancies, the knowledge about screening tests done during pregnancy and the thoughts about the tests have been examined. SPSS package program and Pearson correlation were used in the statistical analysis of the data.
Findings: It was observed that 18,8% of pregnancies in our study were unplanned pregnancies. It was seen39.3% of pregnant womendid not know their own blood group, while 65.8% did not know the blood group of their partner, 20.1% had no information about Rh incompatibility, and that 23.3% of those with Rh incompatibility did not know when to inject for Rh incompatibility.As pregnancy was planned and the educational status and income situation increased, there was also an increase in the number of people who had information about Rh inconvenience. As the number of pregnancies increased, it was seen that the rate of those who had information about Rh incompatibility decreased. There was no significant relationship between previous birth patterns of pregnancies and the blood group of their spouse, their blood group and their knowledge of Rh incompatibility.
It was determined that 24% of the pregnant women did not hear the dual screening test, 67.1% of the triple screening test, 22% of the gestational diabetes mellitus and 71.6% of the pregnant women did not hear the TORCH group infections.It was determined that 50% of the participants will not take OGTT, 61.2% the dual screening test and 65.4% the triple screening test during the gestation willingly or unwillingly.It was determined that 39.7% of participants did not observed for TORCH, while 25% didn't know whether they were observed for TORCH infections or not.It was found that, 25% of those who did not have OGTT, 16.9% of those who did not have a dual screening test, 28.6% of those who did not do triple screening tests and 76.2% of those who did not observed for TORCH infections, did not have these test because of they were not told by a doctor.When they were analyzed how pregnant women had information about screening tests, via health workers was found to be as low as 3.6% in gestational diabetes mellitus, 5.9% in dual screening test, 3.8% in triple screening test and 9% in TORCH infections. As the incomes of the participants increased, the cesarean delivery rates also increased.
Conclusion: It has been seen that pregnant women do not have enough information about screening tests, and that some of the information holders have misinformation. The rate of screening tests was low. In particular, it should be ensured that primary health care workers are more sensitive to informing pregnant women about screening tests of pregnancies. The level of knowledge should be increased through seminars, brochures and television programs aimed at pregnancy screening tests for women of childbearing age.
Key Words: Pregnancy, screening tests, knowledge, attitude