Çine Sarnıç köy oda mezarı
The chamber tomb in çine Sarnıç village
Yazar: NİHAN AYDOĞMUŞ
Danışman: PROF. DR. ASLI SARAÇOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Aydın-Çine = Aydın-Çine ; Karia bölgesi = Caria region ; Mezarlar = Graves ; Oda mezar = Chamber tomb ; Ölü gömme adetleri = Tradition of burying the dead

Özet:
Aydın İli, Çine İlçesi'nde yer alan Sarnıç Köy'de, kaçakçılar tarafından 2015 yılında  bir mezar odasının tahrip edildiğinin ihbar edilmesi üzerine, Aydın Arkeoloji Müzesi uzmanlarınca bu mezar odasında bir kurtarma kazısı gerçekleştirilmiştir. 28.07.2015 tarihinde başlatılan ve 02.09.2015 tarihinde sona erdirilen kurtarma kazılarına, kaçak kazı çukurunun bulunduğu alanda bir sondaj açılarak başlanmış, böylelikle mezar odasının girişini kapatan kapak taşının çevresi temizlenmiş ve kapak taşı yerinden kaydırılarak mezar odasına giriş sağlanmıştır. Ardından mezar odasına girilmiş, defineci tahribi nedeniyle kırılarak dağıtılan taş yığınları- sandukalar temizlenmiş, mevcut buluntular özenli biçimde topanmış, temizleme çalışmalarının bitirilmesinin ardından, mezarın ölçümü ve fotoğraflanması yapılmıştır. 

Aydın İli, Çine İlçesi, Doğanyurt Köyü sınırları içinde yer alan Alabanda, Karia Bölgesi'nin en önemli antik kentlerinden biridir. Bugüne kadar kentle bağlantılı yapılan araştırma ve çalışmalarda kentin tarihi yapısı, coğrafi konumu ve sanatı konusunda önemli bilgilere ulaşılmıştır. Özellikle bölgede bu tarz çok odalı, birden fazla gömünün yapıldığı ve buluntularıyla dikkat çeken mezarların bulunması, Alabanda antik kentini, Karia Bölgesi içinde mezar ve nekropol mimarisi ile ön plana çıkarmaktadır.  Çalışma kapsamımız içinde yer alan Sarnıç Köy Oda Mezarı da, Alabanda antik kentinin kırsal teritoryumu içinde yer almaktadır. Kaçakçılar tarafından tahrip edildiği için mezarın orijinal mimari yapısı ve buluntuları bazı değişimlere uğrasa da, mezar odası ve içinde ele geçen buluntular döneminin mezar mimarisi, ölü gömme gelenekleri ve yöresel sanatı konusunda bilgi vermektedir. 

Çalışma kapsamımızın ilk bölümünde, incelediğimiz mezar yapısı ile bağlantılı olarak öncelikle mezarın bulunduğu Alabanda antik kentinin siyasi tarihi ile coğrafyası ve araştırma tarihi kapasamlı biçimde ele alınmıştır. Ardından Karia Bölgesi'nin oda mezar mimarisinin genel yapısına değinilmiş, sonrasında ise mezar mimarisi, plan, teknik ve malzeme özellikleri anlatılmış, bölgede bulunan diğer karşılaştırma örnekleriyle birlikte değerlendirilmesi yapılmıştır.  Mezar içinde ele geçen buluntular, ayrı bir başlık altında, cinsleri ve formları doğrultusunda sınıflandırılarak anlatılmış, son olarak da gömüler hakkında daha fazla bilgi edinmek için buluntuların mezar içindeki mevcut durumları ve konteks hakkında değerlendirme yapılmıştır.     

Yapının ve ele geçen malzemelerin değerlendirilmesinin tamamlanmasının ardından tezle bağlantılı kaynakça oluşturulmuş, buluntular numaralandırılarak çizim ve resimlenmesi tamamlanarak katalogları yapılmıştır. Katalog düzenlemesinde buluntuların tanımlanmasının yanı sıra,  benzer örneklerinden de yararlanılarak karşılaştırmalar yapılmış ve ele geçen eserler stil özelliklerine de bakılarak tarihlendirilmiştir. En son olarak da harita, mezar, buluntu çizimleri, fotoğrafları ve grafikleri oluşturulmuştur.

Abstract:
After a chamber tomb in Sarnıç Köy, town of Çine in Aydın Province reported as been raided by looters in 2015, a rescue excavation had been carried out by specialists from Aydın Archaeological Museum. In the rescue excavation, which began in 28.07.2015 and ended in 02.09.2015, firstly a sondage had been dug near the illegal excavation pit to clean out the area around the stone covering the entrance to the tomb and it has been moved out of the way to gain entrance to the chamber. After entering the chamber, broken stone piles and fragments of cist graves from the damage caused by looters have been cleaned out, the remaining finds have been collected with care and the chamber has been measured and photographed.

The ancient city of Alabanda, which is in the bounds of the village of Doğanyurt, town of Çine in Aydın Province, is one of the most important cities in Carian Region. Owing to the research and studies have been made regarding to the city, important information about the city's historical progress, geographical location and art have become known. Particularly, the graves reflective of the same style, with multiple rooms, burials and significant finds, brings Alabanda into the forefront with its architecture on graves and necropolis, in Carian Region. The Sarnıç Köy Chamber Tomb, which is included in this study, is in the rural territory of the ancient city of Alabanda. Due to the damage caused by looters, the original architecture and finds of the tomb had sustained some changes; however, the burial chamber and its finds give clues about the funerary architecture, burial customs and local art from its period.

In conjunction with the examined chamber tomb, the first chapter of this study discusses the political history and geography of ancient city of Alabanda, where the tomb is located, and its history of research, extensively. Subsequently, the architecture of chamber tombs in Carian Region has been touched upon and funerary architecture, its plan, technique and characteristics of materials have been described and compared with examples from the region. The finds from the tomb have been described in a separate section, categorised by type and form and lastly, the positions of finds and the context have been examined.

After the building and the finds have been analysed, a bibliography related to the thesis have been put together, the finds have been numbered and their drawings, photographs and catalogues have been made. In the catalogues, apart from the examination of the finds, comparisons with similar examples have been made and the finds have been dated. Lastly, the other sections constituting of maps, drawings and photographs of the finds and the tomb and graphs have been arranged.