Beyaz yeni zelanda tavşanlarında farklı anestezi kombinasyonlarının kardiyovasküler parametreler üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of different anesthesia combinations on cardiovascular parameters in white new zealand rabbits
Yazar: YAKUP KOCAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR ERSÖZ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation ; Kardiyoloji = Cardiology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışma, Beyaz Yeni Zelanda tavşanlarında preanestezik olarak midazolam, medetomidin ve deksmedetomidin kullanılarak oluşturulan dört farklı anestezi kombinasyonunun kalp üzerinde oluşturduğu morfolojik ve fizyolojik değişimlerin ölçümünü ve bu anestezi kombinasyonlarının anestezi parametreleri üzerindeki etkisini araştırmayı amaçlamaktadır.
	Materyal ve metot: Çalışma için toplam 32 Beyaz Yeni Zelanda tavşanı 4 farklı gruplara ayrılarak ilk gruba medetomidin (0.3 mg/kg) (Grup Med), ikinci gruba midazolam (1 mg/kg)+medetomidin(0.05 mg/kg) (Grup Mid+Med), üçüncü gruba deksmedetomidin(0.05 mg/kg)(Grup Deks) ve son olarak dördüncü gruba midazolam (1 mg/kg)+deksmedetomidin (0.025 mg/kg) (Grup Mid+Deks) intramuskuler olarak uygulandı. Anestezi indüksiyonu ketamin (30 mg/kg) ile intramuskuler olarak sağlandı. Anestezi indüksiyonu oluştuktan sonra idame izofluran (%2/1L/dk) ile yapıldı. Tavşanlarda deney öncesi (T0) ve sırasındaki 5. (T5), 10. (T10), 30.(T30), 50.(T50) ve 70. (T70) dakikalarda vertebral kalp skoru ölçümü yapıldı. Elektrokardiografik olarak P dalgası amplitüd ve süresi, PR İntervali süresi, QRS kompleksi amplitüd ve süresi, QT intervali süresi ve son olarak T dalgası amplitüd ve süresi değerlerinin ölçümü deney öncesi (T0) ve sırasındaki 5. (T5), 10. (T10), 30.(T30), 50.(T50), 70. (T70) dakikalarda yapıldı. Deney öncesi (T0) ve sırasında 5 dakika arayla toplamda 60 dakika boyunca kalp frekansı, solunum sayısı, rektal sıcaklık, ortalama arteriyel basınç (MAP) ve periferik kan oksijen satürasyonu (SpO2) ölçümü yapıldı.
Bulgular: Mid+Med grubu dışındaki tüm gruplarda VHS değişim gösterdi. Med grubunda VHS'de sürekli bir artış gözlenirken, Deks grubunda 10. [T10: 7.55(7.2-8)] ve 30. [T30: 7.65 (7.2-8)] dakikalara kadar artış görüldü. T30'dan sonra VHS değeri Deks grubunda azaldı. VHS değeri Mid+Deks grubunda ise T70'de [7.5 (7.3-7.8)] azaldı. Elektrokardiografik değerlendirmede Med grubunda P dalgası ve QRS dalgası ile QT intervali sürelerinde uzama görülürken, PR intervali ve T dalgası süresinde herhangi bir uzama görülmedi. Mid+Med, Deks ve Mid+Deks gruplarında QRS dalgası ile QT intervali sürelerinde uzama, PR intervali ve T dalgası süresinde ise herhangi bir değişiklik gözlemlenmedi. SpO2 değerinde tüm gruplarda artış gözlendi. Kalp frekansı parametesinde tüm gruplarda azalma görüldü. Solunum sayısında Med grubu dışında diğer gruplarda azalma gözlenmedi. Rektal sıcaklık değerinde tüm gruplarda azalma görüldü.
	Sonuç: Sonuç olarak bu çalışmada tüm verilere bakıldığında Mid+Med grubunun kalp üzerine morfolojik ve fizyolojik etkilerinin diğer gruplara oranla daha az değişikliğe neden olduğu tespit edildi.

Abstract:
Aim: This study aims to measure the morphological and physiological changes induced on the heart by four different anesthesia combinations using midazolam, medetomidine and dexmedetomidine as preanesthetic in White New Zealand rabbits and to investigate the effect of these anesthesia combinations on anesthesia parameters.
Materials and methods: For the study, a total of 32 White New Zealand rabbits were divided into 4 different groups: the first group received medetomidine (0.3 mg/kg) (Group Med), the second group received midazolam (1 mg/kg) + medetomidine (0.05 mg/kg) (Group Mid+Med), The third group received dexmedetomidine (0.05 mg/kg) (Group Deks) and the fourth group received midazolam (1 mg/kg) + dexmedetomidine (0.025 mg/kg) (Group Mid+Deks) intramuscularly. Induction of anesthesia was achieved with ketamine (30 mg/kg) intramuscularly. Maintenance of anesthesia was continued with isoflurane (2%/1L/min). Vertebral heart score was measured in rabbits before (T0) and at 5 (T5), 10 (T10), 30 (T30), 50 (T50) and 70 (T70) minutes during the experiment. Electrocardiographic P wave amplitude and duration, PR interval duration, QRS complex amplitude and duration, QT interval duration and finally T wave amplitude and duration were measured before (T0) and during the experiment at 5 (T5), 10 (T10), 30 (T30), 50 (T50), 70 (T70) minutes. Heart frequency, respiratory rate, rectal temperature, rectal temperature, mean arterial pressure (MAP) and peripheral blood oxygen saturation (SpO2) were measured for a total of 60 minutes with 5 minutes intervals before and during preanesthesia.
	Results: VHS changed in all groups except the Mid+Med group. While a continuous increase in VHS was observed in the Med group, an increase was observed in the Deks group until the 10th [T10: 7.55 (7.2-8)] and 30th [T30: 7.65 (7.2-8)] minutes. After T30, the VHS value decreased in the Deks group. The VHS value decreased in the Mid+Deks group at T70 [7.5 (7.3-7.8)]. In electrocardiographic evaluation, P wave, QRS wave and QT interval durations were prolonged in the Med group, whereas PR interval and T wave durations were not prolonged. In the Mid+Med, Deks and Mid+Deks groups, prolongation in QRS wave and QT interval durations and no change in PR interval and T wave duration were observed. SpO2 value increased in all groups. Heart frequency parameter decreased in all groups. No decrease was observed in respiratory rate in all groups except Med group. Rectal temperature decreased in all groups.
Conclusion: As a result, when all data were analyzed in this study, it was determined that the morphologic and physiologic effects of the Mid+Med group on the heart caused less change compared to the other groups.