Otizmli çocuklar için özel eğitim yapılarının mimari ve iç mimari açıdan incelenmesi - SOBE vakfı örneği
Architectural and interior architecture analysis of special education buildings for children with autism - SOBE foundation
Yazar: BETÜL GÖRGÜLÜ
Danışman: PROF. DR. KERİM ÇINAR
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Eğitim yapıları = Educational buildings ; Mimarlık = Architecture ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Tasarım = Design ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Mimarlar ve iç mimarlar benimsedikleri üslupla mimari alanları oluĢtururken bu alanlarda yaĢayacak bireylerin yaĢam standartlarını da büyük ölçüde biçimlendirirler.
OluĢturulan mekânlar için aktif kullanıcı görevini üstlenen bireyler, psikolojik, fizyolojik ve ruhsal olarak bu alanlara anlamlar yükler ve onlar için taĢıdığı anlamlar doğrultusunda tepki gösterirler.
Otizmli bireyler yaĢamdaki yerlerini alabilmeleri için kullanıcısı oldukları mekâna pozitif anlamlar yükleyebilecekleri, fiziksel ve sosyal aktiviteleri maksimum düzeyde ve verimli bir biçimde ortaya koyabilecekleri, özel ihtiyaç ve isteklerine cevap veren özel eğitim ve öğretim mekânlarına ihtiyaç duyarlar.
Bu tez kapsamında otizmden, otizmli bireyden, özel eğitim ve otizmli bireyler için hazırlanan özel eğitim yapılarından bahsedilmiĢtir.
Özel eğitime ihtiyaç duyan otizmli bir birey için tasarımı yapılacak özel eğitim yapısında bulunması gereken tasarım ilkelerine değinilmiĢ ve Konya SOBE Vakfı örneği ile tez çalıĢmasının konusu detaylandırılarak ortaya konulmuĢtur.
BeĢ bölümden oluĢan bu çalıĢmanın birinci bölümünde; konuya giriĢ ve çalıĢmanın amacına, ikinci bölümde otizm ve özel eğitim kavramlarına yer verilmiĢtir. Üçüncü bölümde özel gereksinimi olan bireylerin ihtiyaçları doğrultusunda oluĢturulan özel eğitim yapıları tasarım kriterleri irdelenmiĢ olup, dördüncü bölümde elde edilen bu tasarım kriterleri doğrultusunda Sobe Vakfı değerlendirilmiĢtir. BeĢinci bölümde ise; yapılan araĢtırmalar ve incelemeler sonucunda elde edilen bilgiler derlenmiĢ ve çalıĢmanın sonucundan bahsedilmiĢtir.

Abstract:
While architects and interior architects create architectural spaces with the style they adopt, they also largely shape the living standards of the individuals who will live in these spaces.
Individuals who assume the role of active users for the spaces created; psychologically, physiologically and spiritually, they attribute meanings to these areas and react in line with the meanings they attribute to themselves.
In order for individuals with autism to take their place in life, they need special education and training areas where they can assign positive meanings to the space they use, perform their physical and social activities at the maximum level and efficiently, and respond to their special needs. .
Within the scope of this thesis, autism, the individual with autism and the special education structures prepared for these individuals are mentioned.
The design principles that should be included in the special education structure to be designed for an individual with autism who need special education are mentioned and the subject of the thesis is presented in detail with the example of Konya SOBE Foundation.
In the first part of this study, which consists of five parts; introduction to the subject and the purpose of the study are mentioned. In the second part, the concepts of autism and special education are included. In the third part, the design criteria of special education buildings created in line with the needs of individuals with special needs were examined. In line with these design criteria obtained in the fourth chapter, Sobe Foundation has been evaluated. In the fifth section; The information obtained as a result of the researches and examinations was compiled and the result of the study was mentioned.