Din dili bağlamında Tanrı'nın sıfatları problemi
The problem of God's attributes in the context of religious language
Yazar: MEHMET ÖZGÜR ERENLER
Danışman: PROF. DR. BAYRAM DALKILIÇ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Anlam = Meaning ; Kavram analizi = Concept analysis ; Tanrı = God ; Önerme = Proposition

Özet:
Bu çalışmada Allah öğretisinin, dildeki karşılığının, anlam aktarım kapasitesi sorgulanmaktadır. Bunun için öncelikle "anlam nedir?" sorusuna cevap aranmıştır. Akabinde "anlamın sınırları neresidir?" sorusuna cevap önerisi sunulmuştur. Anlamın ve onun sınırlarının tespit edilmesi, anlamsız olanı ortaya çıkarmıştır. Bu akışın sonucunda "altı katlı anlam modeli" ismini verdiğimiz model ortaya çıkmıştır. Gerekçelendirmelere çalışmanın içerisinde yer verilmiştir.
Çalışmanın giriş bölümünde araştırmanın içeriğinden, amacından, öneminden ve yöntemden bahsedilmiştir. Yanı sıra literatür bilgisi tanıtılmıştır. Yine giriş bölümünde modelin sunumu yapılmıştır. Daha sonra kavram ve tanımın ne olduğu sorusu incelenmiştir. Kavram özel bir anlamda kullanılmıştır. Tanım ise sözlük anlamı dikkate alınarak kullanılmıştır. Din dili problemine dair çeşitli yaklaşımlar ele alınmış ve Tanrı'nın sıfatları konusuna temas edilmiştir. Tanrı'nın sıfatları, O'nun isimlerinden (esmâ-i hüsnâ) elde edilmiştir. Allah'ın isimlerinin etimolojik çerçevesi verilmiştir. Bu sayede ele alınan isimlerin ve dolayısıyla sıfatların ne anlama geldiği ortaya konulmuştur. Bu noktada dildeki anlamı tespit edilen isim ve sıfatlar, anlam hacimlerine göre modelin ilgili kategorilerine yerleştirilmiştir. Yanı sıra sıfatların, neden bağlı oldukları kategoriye yerleştirildiğinin gerekçelendirmesi de her sıfat için ayrılan kısmın içinde açıklanmıştır.
Çalışmada anlamın altı katlı modeli, din dilinin en zorlu kelimeleri sayılabilecek "Allah" adı ve O'nun sıfatları özelinde sınanmaktadır. Fakat bu modellemenin daha geniş bir sahada işlevsel olabileceğinden de bahsedilebilir.

Anahtar Kelimeler: Din Dili, Kavram, Tanım, Anlam, Tanrı, Sıfat

Abstract:
The capacity of this effective teaching of God, the efficiency of language, and its capacity for meaning are questioned. For this, first of all, "what is the meaning?" The answer to the question has been sought. Then "what are the limits of meaning?" It is presented as an answer to the question. By identifying meaning and its limits, the meaningless has emerged. As a result of these findings, the characteristics model of the "sixfold meaning model" emerged. Studies on justifications are included.
In the introduction part of the study, programming content, method, importance and method are mentioned. In addition, literature information is introduced. Again, the model is presented in the introduction section. Then the main thing is what the concept and definition are. The concept is used in a special sense. The definition is used without taking into account the dictionary meaning. Various solutions to the problem of religious language were discussed and the issue of God's attributes was touched upon. God's attributes are derived from His names (esma-i husna). The etymological frameworks of Allah's names are given. In this way, it became clear what the selected nouns and adjectives in general were not understood. In this place, nouns and adjectives whose meanings are determined in the language are placed in categories related to models according to their meaning volumes. In addition, the justification of why adjectives are placed in the categories they belong to is explained in the sections where the adjectives are included.
In the study, the six-fold model of meaning is tested specifically with the name "Allah" and His attributes, which can be considered the most difficult words of the religious language. However, it can also be mentioned that this modeling can be functional in a wider area.

Keywords: Language of Religion, Concept, Definition, Meaning, God, Adjective