Yetişkinlerin televizyon programlarındaki şiddet öğesi içeren yayınların etkilerine ilişkin görüşleri
Opinions of adults on effects of broadcasts, include violence in Tv programs
Yazar: MEHTAP TANRIVERDİ
Danışman: PROF.DR. MERAL UYSAL
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yetişkinlerin televizyon programlarındakişiddetin etkilerine ilişkin görüşlerinin neler olduğunu belirlemektir.Bu araştırmanın çalışma evrenini Ankara'nın farklı sosyo-ekonomikdüzeyini temsil etmek üzere Çankaya ve Altındağ ilçelerinde yaşayan farklıyaş gruplarından (20-30 yaş,31-40 yaş ve 41 yaş üzeri ),farklı eğitimdüzeylerinden (ortaokul ve altı, lise ve üzeri), farklı sosyo-ekonomikdüzeylerden ve farklı cinsiyetlerden yetişkinler oluşturmaktadır.Araştırmacının olanakları araştırmayı evren üzerinde yürütmek için sınırlıolduğundan, araştırma rastlantısal tabakalı örnekleme yöntemi ile belirlenen200 kişi ile gerçekleştirilmiştir.Araştırma amaçları doğrultusunda bulgular, yaş, cinsiyet, mahalle,eğitim ve gelir durumu değişkenleri ile karşılaştırılmıştır.Araştırmanın sonuçları şöyledir:1. Katılımcıların genel dağılım özelliklerine bakıldığında, yaş grubunun 20-30 yaş aralığında bulunanların %40 oranla grubun büyük kısmınıoluşturduğu, cinsiyet dağılımının erkeklerde %52 ve kadınlarda %48olduğu belirlenmiştir. Grubun oturduğu mahallelere göre dağılım eşittir.Grubun eğitim düzeylerine ilişkin verilere bakıldığında %59,5 ileortaokul ve öncesi grubun çoğunlukta olduğu, görülmüştür.Katılımcıların %82,5' alt gelir grubunda (1200YTL ve altı) yer almaktadır.2. Katılımcıların ağırlıklı olarak tercih ettikleri ilk beş kanalın sırasıyla ATV,TRT 1, Kanal D, CNN Türk ve Star TV olduğu saptanmıştır.3. Katılımcıların izlemeyi tercih ettikleri ilk beş programın sırasıyla haberprogramları, yerli dizi, belgesel, spor programı, yabancı filmler olduğubelirlenmiştir.4. Katılımcıların, şiddet kavramını nitelemelerine bakıldığında, vurma,kırma, kapkaç, silah, cinayet vb, fiziksel şiddet türlerinin tümdeğişkenlerde yoğunluk kazandığı görülmektedir. Duygusal vepsikolojik şiddeti de kapsayan birilerinin zarar görmesi nitelemesikadınlarda, Çankaya ilçesinde, lise ve üzeri eğitimi olan grupta ve üstgelir grubunda daha yüksek orandadır.5. Tüm değişkenlerde TV programlarının çok şiddet içerdiği görüşü veşiddet öğesi içeren yayınlardan rahatsız olma durumu yoğunluktadır.6. Tüm değişkenlerde, TV programlarında şiddet öğesi içeren yayınlardanrahatsız olma oranları ve yasal yaptırımların yeterli olmadığı görüşüyoğunluktadır. Ancak; şiddet öğesi içeren yayınları izleme oranlarınabakıldığında programda yer alan şiddet öğesine rağmen izlemeyedevam edenlerin oranı oldukça yüksektir.7. Tüm bileşenlerde, TV programlarında öğesi içerenşiddetprogramlardan en çok çocukların etkilendiği görüşü ağırlıktadır. Buprogramlardan herkesin etkilendiği görüşü ikinci ağırlıklı görüş olarakgözükmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the opinion of adults relating tothe influence of violence displayed at the television programs.The environment of this study comprises of adults from diverse agecategories (of ages 20 - 30, 31 - 40 and over 41) from different educationallevels (of secondary and lower, of high school and higher) with differentsocio-economical levels and various genders accommodating at Çankayaand Altındağ Districts in order to represent diverse socio-economicallevels of Ankara. As the facilities of the researcher are restricted forexecution of the study over the foregoing environment, the study isconducted with 200 individuals designated with randomized strata samplingmethod.In accordance with the objectives of the study, the findings achievedare compared with parameters of age, gender, quarter, education andincome status.The outcomes of the study are as follows:1. When general distribution characteristics of the participants areobserved, it is determined that the individuals of 20-30 agecategory comprise the majority of the group with 40 % and thedistribution of gender is determined as 52 % males and 48 %females. Distribution according to the quarters where the groupresides is equal. If we observe the education levels of the group, thegroup comprising of secondary education and lower constitutes themajority with 59.5 %. 82.5 of the participants fall under lower incomegroup (of 1200YTL and below).2. The first five channels intensively preferred by the participants whilewatching TV are determined to be ATV, TRT 1, Kanal D, CNN Türkand Star TV, respectively.3. The first five programs preferred by the participants are determinedto be news programs, domestic series, documentaries, sportsprograms and foreign movies, respectively.4. When the qualification of the participants with respect to violenceconcept is observed, it is seen that physical violence types such assmashing, breaking, purse snatching, armed assault, homicide etc.becomes intensified for all parameters. Qualification for ?someonesuffering harm? including emotional and psychological violence actsare demonstrated higher rates for the females, in Çankaya district,within the group with high school or higher education level and withinhigh income level group.5. Opinion regarding that TV programs contain excessive violence anddiscomfort with respect to broadcasts containing elements of violenceare consistent for all parameters.6. The rate of discomfort from broadcasts containing element ofviolence in the TV programs and the opinion regarding theinsufficiency of legal sanctions is significantly high for all parameters.However, when we observe the rate of watching broadcastscontaining elements of violence, the rate of participants continuing towatch the program despite the element of violence contained in theprogram also observed to be significantly high.7. All parameters consistently stated the opinion that the TV programscontaining element of violence mostly influence the children. Theopinion regarding that everyone is influenced from such programsseems to be the secondary opinion.