Ortaokul öğrencilerinde ADDIE Öğretim Tasarımı Modeli temelli sosyal katılım becerisinin geliştirilmesi
Development of ADDIE Instructional Design Model based social participation skills in secondary school students
Yazar: TOLGA KARA
Danışman: PROF. DR. EMİN ATASOY
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: ADDIE öğretim tasarımı modeli = ADDIE instructional design model ; Demokratik tutum = Democratic attitude ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal katılma = Social participation ; Öğretim tasarımı = Instructional design

Özet:
Demokratik ve katılımcı bir toplum oluşturmada bireylerin küçük yaşlardan itibaren içinde yaşadıkları toplumla sağlam bağlar kurmaları çok önemlidir. Bireylerin yakın çevresinden başlayarak önce ulusal sonra küresel sorunlara karşı farkındalıklarının geliştirilmesi ve bu sorunların çözümünde bilinçli hareket etmesi gelişmiş ülkelerin eğitim politikalarının temel amaçlarından birini oluşturmaktadır. Bu amaca hizmet etmek için de bireylere sosyal bilgiler dersi kapsamında sosyal katılım becerisi kazandırmak çok önemlidir. 
Mevcut araştırmada, ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin ADDIE öğretim tasarım modeli temelinde sosyal katılım becerilerinin geliştirilmesini tasarlanmıştır. Bu kapsamda öğretim tasarım modelinin aşamaları olan Analiz, Tasarım, Geliştirme, Uygulama ve Değerlendirme süreçleri takip edilmiştir. Çalışmanın amacı doğrultusunda öncelikle ADDIE öğretim tasarım modeli temelinde sosyal katılım becerisinin geliştirilmesi sürecinde yaşanan problemleri saptamaya yönelik ihtiyaç analizinin yapılması, daha sonra sosyal katılım becerilerini geliştirmeye yönelik etkinliklerin tasarlanması, tasarlanan etkinliklerin geliştirilmesi ve uygulanması, son olarak da tüm sürecin değerlendirilmesi olmak üzere beş aşamadan oluşmaktadır. 
Araştırmada nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem yaklaşımı tercih edilmiştir. Araştırmada analiz ve değerlendirme aşamalarında durum çalışması yapılmış; tasarım, geliştirme ve uygulama aşamaları ise etkinlik temelli ve sorun merkezli öğretim tasarım modelleri şeklinde tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu Kocaeli İli Gölcük İlçe' sinde bulunan sosyal bilgiler öğretmenleri ve ortaokul 5. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Analiz aşamasında 2020-2021 eğitim öğretim yılı içerisinde 48 sosyal bilgiler öğretmeni ve 537 ortaokul 5. sınıf öğrencisi ile; diğer aşamalarda ise 2021-2022 eğitim-öğretim yılının güz döneminde bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 22 beşinci sınıf öğrencisi ile çalışılmıştır.  Araştırma kapsamında veri toplama araçlarından ölçek, yarı yapılandırılmış görüşme formları, ön bilgi soru formu, sosyal katılım beceri testi, öğrenci etkinlik değerlendirme formu ve rubrik kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS 22.0 istatistik programından, nitel verilerin analizinde ise MAXQDA 20 programından faydalanılmıştır. 
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre ADDIE öğretim tasarım modeli temelinde ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin sosyal katılım becerisine yönelik yapılan etkinlikler sonucunda farkındalıklarının arttığı, toplumsal sorunlara karşı bilinçlendikleri, sivil toplum kuruluşlarına olan bakış açılarının olumlu yönde değiştiği belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin sosyal katılım beceri testlerinden aldıkları ön test-son test puanlarında anlamlı bir farkın olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In creating a democratic and participatory society, it is very important for individuals to establish strong ties with the society they live in from an early age. One of the main aims of the education policies of developed countries is to raise awareness of individuals, starting from their immediate environment, towards national and then global problems, and to act consciously in solving these problems. In order to serve this purpose, it is very important to provide individuals with social participation skills within the scope of social studies course. 
The present research designed the development of social participation skills of middle school 5th grade students on the basis of the ADDIE instructional design model. In this context, the stages of the instructional design model, namely Analysis, Design, Development, Implementation and Evaluation, were followed. In line with the purpose of the study, it consists of five stages: first of all, on the basis of the ADDIE instructional design model, performing a needs analysis to determine the problems experienced in the process of developing social participation skills, then designing activities to improve social participation skills, developing and implementing the designed activities, and finally evaluating the whole process. The mixed method approach, in which qualitative and quantitative research methods are used together, was preferred in the research. In the research, a case study was conducted during the analysis and evaluation stages; The design, development and implementation phases were designed as activity-based and problem-centered instructional design models.
The sample group of the research consists of social studies teachers and secondary school 5th grade students in Kocaeli Province Gölcük District. In the analysis phase, with 48 social studies teachers and 537 secondary school 5th grade students in the 2020-2021 academic year; In the other stages, 22 fifth grade students studying at a public secondary school were studied in the fall semester of the 2021-2022 academic year. Within the scope of the research, scale, semi-structured interview forms, preliminary information questionnaire, social participation skill test, student activity evaluation form and rubric were used as data collection tools. SPSS 22.0 statistical program was used in the analysis of quantitative data and MAXQDA 20 program was used in the analysis of qualitative data.
According to the results obtained from the research, it was determined that the awareness of the 5th grade students in secondary school increased as a result of the activities carried out for social participation skills, on the basis of the ADDIE instructional design model, they became conscious of social problems, and their perspectives towards non-governmental organizations changed positively. In addition, it was concluded that there was a significant difference in the pretest-posttest scores of the students from the social participation skill tests.