Nazlı Eray'ın Ayışığı Sofrası romanında Yedi Uyurlar Efsanesi'nin metinlerarası incelemesi
Intertextual analysis of the Legend of the Yedi Uyurlar in Nazlı Eray's novel Ayışığı Sofrası
Yazar: KÜBRA ŞEYMA YALÇINKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELMA SOL
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Metinlerarasılık, eserlerin birbirleriyle olan ilişkilerini alışılmıştan farklı yöntem ve teknikler kullanarak açıklayan kuramsallaşmış bir yöntemdir. Bu yöntem ve tekniklerin kullanımı ise eser ve yazar odaklı olarak değişkenlik gösterebilmektedir. Ancak metinlerarasılık, her türlü iki eser arasında etkileşim kurar ve eserlerde kullanılan anlatımın çeşitlenmesine olanak sağlar. Bu bakımdan metinlerarasılık yöntemi bilhassa postmodern edebiyat kuramında mühim bir alanı temsil etmektedir. Türkiye'de de son yıllarda oldukça ses getiren metinlerarasılık kuramının özellikle uygulama alanında üzerine yeterince eğilim gösterilmediği görülmektedir.

Bahsedilen uygulama ekseriyetle edebiyat alanında verilen postmodern eserleri kapsamakta ve bu eserler metinlerarası ilişkiler bağlamında halihazırda incelenmeyi beklemektedir. Özellikle eserler arası her türden ilişkiyi kapsamına alarak kullanılan yöntemin henüz bu alanda yapılan çalışmalarının sayıca az olması bizi bu uygulamaya yönlendirmiştir. Bu nedenle bu çalışmada folklorik bir anlatı olan Yedi Uyurlar efsanesinin Ayışığı Sofrası romanı özelinde metinlerarası görüntülerinin tespiti yapılmıştır.

Çalışmamızda Yedi Uyurlar efsanesinin Ayışığı Sofrası romanında yenidenyazım yoluyla kazandığı yeni anlamlar saptanmıştır. Bu tespitlere halk edebiyatı ürünlerinin yapı taşı sayılan ve efsanelerin anlatımında da olaylar arasında geçiş görevi üstlenen motif incelemeleri neticesinde ulaşılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Metinlerarasılık, metin, folklor, efsane, motif, Ayışığı Sofrası, Yedi Uyurlar, yenidenyazma, postmodern, roman.

Abstract:
Intertextuality is a theoretical method that explains the relationship between works with different methods and techniques. The use of these methods and tecniques may vary depending on the work and the author. However, intertextuality interacts between two works of any kind and allows for the diversification of the narrative used in the works. In this respect, the method of intertextuality represents an important field, especially in postmodern literary theory. It is seen that the intertextuality theory, which has gained a lot of attention in Turkey in recent years, has not been sufficiently inclined especially in the field of application.

The mentioned application covers mostly potmodern works in the field of literature and these works are currently waiting to be examined in the context of intertextual relations. In paticular, the fact that the method used by including all kinds of relations between the works has led us to this practice, as the number of studies in this field is still low. For this reason, in this study, the intertextual images of the legend of the Yedi Uyurlar, which is a folkloric narrative, were determined in the novel Ayışığı Sofrası.

In our study, new meanings of the legend of the Yedi Uyurlar gained through rewriting in the novel Ayışığı Sofrası were determined. These determinations have been reached as a result of motif analysis, which is considered as the building block of folk literature products and which acts as a transtion between events in the narrative of legends.

Key words: Intertextuality, text, folklore, myth, motif, Ayışığı Sofrası, Yedi Uyurlar, rewrite, postmodern, novel.