Hayek'ı̇n kendı̇lı̇ğı̇nden doğan düzen düşüncesı̇ ve Kuçuradı̇'nı̇n ı̇nsan hakları ve sosyal adalet görüşü
Hayek's idea of spontaneous order and Kuçuradi's concept of human rights and social justice
Yazar: KEMAL TAYLAN ABATAN
Danışman: DOÇ. DR. MUTTALİP ÖZCAN
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnsan Hakları Ana Bilim Dalı / İnsan Hakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Hayek, Friedrich = Hayek, Friedrich ; Kapitalist devlet = Capitalist state ; Kendiliğinden doğan düzen = Spontaneous order concept ; Kişi özgürlüğü = Person freedom ; Kuçuradi, İoanna = Kuçuradi, İoanna ; Piyasalaşma = Marketization ; Serbest piyasa ekonomisi = Free market economy ; Sosyal adalet = Social justice ; Temel özgürlükler = Fundamental freedoms ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Kendiliğinden doğan düzen (spontaneous order), çağımızda serbest piyasa savunucuları tarafından düşüncelerinin temeline yerleştirilen, kendiliğinden gelişen ve büyüyen düzen anlamını taşımaktadır. Bu düzenden hareketle ortaya çıkan bireysel özgürlük (personal liberty), serbest piyasa (free market) ve sınırlı devlet (limited state) düşünceleri, Friedrich August von Hayek tarafından sistemleştirilmiş bir sosyal teori olarak karşımıza çıkmaktadır.

Kendiliğinden doğan düzen düşüncesinin oluşturduğu sosyo-ekonomik düzenle talep edilen siyasal düzenin, yani sınırlandırılmış devlet düşüncesinin, İoanna Kuçuradi'nin insan hakları görüşündeki, hakları doğrudan ve dolaylı olarak koruyan devlet düşüncesiyle çatışmaktadır. Kendiliğinden doğan düzen düşüncesinde, serbest piyasanın koruyucusu olarak ele alan sınırlı devlet görüşü, bireylerin yalnızca çıkarlarının koruyucusu olarak düşünülmesi sebebiyle sosyal adaletsizliğe sebep olmaktadır. Kuçuradi'nin insan hakları düşüncesinden hareketle ortaya koyduğu devlet düşüncesinin, Hayek'in düşüncesinde oluşturulmuş düzene, yani bir anlamda müdahaleci devlet düzenine karşılık gelmesi, bu iki düşüncenin yaşadığı çatışmanın boyutu hakkında fikir vermektedir.

Bu çalışmada, Hayek tarafından sosyal, iktisadi ve siyasal teori haline getirilen "kendiliğinden doğan düzen" düşüncesi incelenecektir. Hayek'in tarif ettiği düzen şekli, insanın doğal yanına hitap ederken, tür olarak ayırt edici özellikleri düşüncesini dışarıda
bırakmaktadır. Kuçuradi'ye göre, tür olarak insanın değerinin korunmasının ön koşulları, insan haklarından geçmektedir ve dolayısıyla Hayek, Kuçuradi'yle çatışmaktadır. Çalışmada Hayek'in teorisi ve Kuçuradi ile çatışması tartışılacaktır.

Abstract:
The meaning of the Spontaneous Order which is a keystone of the thoughts of the supporters of free market is the order which is developing and growing spontaneously. Thoughts like personal liberty, free market and limited state which arise from this order, is a social theory which is systematized be Friedrich August Hayek.

The political order which is required by the economic order of the Spontaneous Order, in other Word the limited state, contravenes with the idea of the state which protects, directly or indirectly the human rights at the Ioanna Kuçuradi's opinion about the human rights. The idea of the limited state which is the protector of the free market according to Spontaneous Order opinion, leads to the social injustice because it is a protector only for the interests of individuals. The opinion about the state which arises from the human rights opinion of Ioanna Kuçuradi is the intrusive state according to Hayek's order. This point shows the dimensions of conflict between the two opinions.

In this study, it will be examined the idea of "Spontaneous Order" that turned into a social, economic and political theory by Hayek. Hayek's description appeals to the natural side of human and sets aside the idea of human's differential feature as a species. According to Kuçuradi, prior condition of protection of human dignity as a species is attached to human rights. Therefore Hayek conflicts with Kuçuradi. This conflict and Hayek's theory will be discussed in this study.