19. yüzyıl seyyahlarına göre Türkmenistan tarihi
Turkmenistan history according to 19. century travellers
Yazar: BEKİR YILBAT
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH GÜNDOĞDU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Tarih = History
Dizin: Sosyoekonomik yapı = Socio-economic structure ; Tarih = History ; Türkmenistan = Turkmenistan

Özet:
Türkmenistan'ın tarihi yazımında seyahatnamelerin önemli bir yeri vardır. 19' yüzyılda seyyahlar bölge ile ilgili ayrıntılı bilgi verirler. Bu bilgiler daha çok Türkmenler'in sosyal, kültürel ve ekonomik hayatları hakkındadır. Batı Türkistan'daki Türkmenler Selçuklulardan sonra bölgede bunun en önemli nedeni Türkmenler'in sürekli batıya göç etmeleridir. Teke, Yomut, Çavdur ve Göklen gibi büyük aşiretler Hive Hanlığı ve îran hükümetleri ile sürekli mücadele etmişlerdir. Yaptıkları göçler sonucunda Karakoyunlu, Akkoyunlu, Selçuklu ve Osmanlı devletlerini kurmuşlardır. Bağımsız hayata alışmış olan Türkmenler 19. yüzyılda Rus işgaline karşı başarılı bir şekilde karşı koymuşlardır. Konar-göçer hayat biçimi sosyal ve siyasi hayatlarının şekiUendirmiştir. Türkmenler en çok hayvancılıkla uğraşırlar. Hayvan ürünleri ile hayatlarım devam ettirirler. Hayvan derilerinden giysiler yaparlar. Bazı bölgelerde tarım hayalında da başarılı olmuşlardır. Yerleşik olmayan Türkmenler diğer kültürlere karşı kapalıdırlar. Böylece kendi örf ve adetlerini yüzyıllar boyu korumuşlardır. Usta bir şekilde ata biner ve silah kullanırlar. Savaşçı özellikleri ile köle ticaretinden önemli pay alırlardı. Hive ve Buhara'ya Rus, Iran ve Afgan kölelerini getirdiler. Göç eden Türkmenler kültürlerini yaşatmış ve boy isimlerini değiştirmemişlerdir. Günümüzde Türkmenistan adı altında bir devlete sahiptirler.

Abstract:
There is important role of book of travel for written Turkmenistan's history. Books of travel has important role for written Turkmenistan's history. Travellers give us detailed knowledge about this area. These knowledges are mainly about their social, cultural and economical situation. Turkmens, who live the west of the country not establish a new and powerfull government after Seljuks. The main point of this is that, Turkmens are permanently migrate toward to the west. The powerfull tribes such as Teke, Yomut, Çavdur and Goklen are permanently struggle with Hive Sovereignty and Persian goverment. The result of their migrations, they established Karakoyunlu, Akkoyunlu, Seljuk and Ottoman's goverments. Turkmens, who get used to live freedomly struggle with Russian's occupation successfully in 19 century. The semi-nomad life style gave shape their social and political positions. Turkmens generally live on stock-breeding. They make clothes by the animal's skin. Some regions, they are good at agriculture. The semi-nomad Turkmen are conservative against the other cultures. Thus, they protect their own customs along the centuries. They can ride a horse and they can fight very well. Because of their being good fighters, they get a big pie by the trade of the slave. They hiring the Russian, Persian and Afghanistan's slaves to Hive and Buhara. The immigrant Turkmen don't change their culture and their tribes' names. Nowadays they have a government called Turkmenistan.