Türkiye'deki adli muhasebecilik yapısının eleştirisel analizi
The critical analysis of the structure of forensic accounting in Turkey
Yazar: AHMED NEAMAH HUSSEIN HUSSEIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÜNSAL
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Milenyumdan sonra ABD merkezli yaşanan uluslararası iflaslar sonucunda muhasebe ve denetimin yolsuzluklarının ortaya çıkarılmasında İngilizce adıyla forensic muhasebe belirleyici olmuştur. Forensic muhasebeye karşılık gelen Türkçe semantik bir kavramın henüz bulunmaması, forensic muhasebenin Türkiye'de anlaşılırlığını ve bilimsel karşılaştırılabilirliğini olumsuz etkilemektedir. Türkiye'de forensic muhasebe ile adli muhasebeyi birbirine eşleştirmeye uğraşan birçok çalışma bulunmaktadır. Ancak forensic muhasebe adli muhasebeden daha geniş kapsamlı ve bilimseldir. Bu açıdan adli muhasebe ile forensic muhasebe arasında anlam ve işlevsel boşluklar bulunmaktadır. Bunun nedeni adli muhasebenin forensic muhasebe biliminin çok küçük bir parçasından oluşmasıdır. Oysa forensic muhasebe adliyeye intikal etmiş olsun veya olmasın kişilerarası anlaşmazlıklarda ve/veya gerçeğe aykırılıkların saptanmasında yanlışsızlık, doğruluk ve kesinliğin belirlenmesinden oluşmaktadır. 
Bu tez çalışmasında uluslararası forensic muhasebe yapısı yerine Türkiye'de bazı yazarlarca kullanılan adli muhasebe yapısınn ortaya çıkarılmasında içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu amaçla Türkiye'de "adli muhasebecilik" üzerine 2004-2022 yılları arasında yapılmış çevrimiçi 72 adet tez YÖKTEZ'den edinilen tezler kullanılmıştır. Türkiyede yapılan tezlerin tamamında adli muhasebe "mahkemeye ait" anlamında kullanılmaktadır. Ancak "forensic muhasebe ortaya çıkarılması gereken finansal bir suça ait nesnelerin bilimsel yöntem kullanılarak çözülmesi" olup bir bilim dalıdır. Ayrıca adli muhasebe yapısında Türkiye'de adli muhasebe teorik altyapısı, meslek ilkeleri ve meslek odasının bulunmaması yanında konuya ilişkin yasal düzenlemeler de bulunmamaktadır.  Forensic muhasebenin esas konusu gerçeğe aykırılıkların sağtanmasında forensic muhasebe eğitimi, yöntemleri ve denetimiyken bu konuda Türkiye'de yok denecek kadar az tez çalışması bulunmaktadır. Yapılan tezlerin çoğunluğu ise adli olaylar, adli muhasebe farkındalıkları ve klasik muhasebenin konularından oluşmaktadır. Bunun başlıca nedeni ise adli muhasebe yapısının iddia ettiğinin aksine foransic muhasebe yapısını kısıtlamasıdır.

Abstract:
After the millennium, as a result of international bankruptcies based in the USA, forensic accounting, in English, has been decisive in revealing the corruption of accounting and auditing. The absence of a Turkish semantic concept corresponding to forensic accounting has a negative impact on the intelligibility and scientific comparability of forensic accounting in Turkey. There are many studies in Turkey that try to match forensic accounting and adli accounting. However, forensic accounting is more comprehensive and scientific than adli accounting. In this respect, there are semantic and functional gaps between forensic accounting and adli accounting. This is because adli accounting consists of a very small part of forensic accounting science. However, forensic accounting consists of the determination of inaccuracy, accuracy and precision in interpersonal disputes and/or detection of untruths, whether or not they have been submitted to the courthouse.
In this thesis, content analysis method was used to reveal the adli accounting structure used by some authors in Turkey instead of the international forensic accounting structure. For this purpose, 72 online theses on "adli accounting" in Turkey between 2004-2022, obtained from YÖKTEZ, were used. Adli accounting is used in the sense of "pertaining to the court" in all theses made in Turkey. However, "forensic accounting is the solution of objects belonging to a financial crime that needs to be revealed by using scientific method" and it is a branch of science. In addition, there is no adli accounting theoretical background, professional principles and professional chamber in the adli accounting structure in Turkey, as well as legal regulations on the subject. While the main subject of adli accounting is adli accounting education, methods and auditing in the detection of falsehoods, there are hardly any thesis studies on this subject in Turkey. The majority of theses are composed of adli events, adli accounting awareness and classical accounting. The main reason for this is that, contrary to what the adli accounting structure claims, it restricts the foransic accounting structure.