Şişman ve fazla kilolu ergenlere uygulanan motivasyon destek programının iyilik hali, biyokimyasal değerler ve beden kitle indeksine etkisi
Effect of supportive motivation programme on well being, biochemical values and body mass index in obese and overweighed adolescent
Yazar: SELMİN KÖSE
Danışman: PROF. DR. SUZAN YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Hemşire-hasta ilişkileri = Nurse-patient relations ; Motivasyon = Motivation ; Obezite = Obesity ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Çocuk sağlığı = Child health ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Çocuklarda şişmanlık prevelansının giderek artması ve eşlik eden sağlık sorunları nedeniyle çalışma, şişman ve fazla kilolu ergenlere uygulanan Motivasyon Destek Programının (MDP) iyilik hali, biyokimyasal değerler ve Beden Kitle İndeksi'ne etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak gerçekleştirildi. Çalışma için gerekli izinler alındı. İ.Ü. CTF Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Adolesan Bilim Dalı Polikliniğine Ocak 2015- Şubat 2016 tarihleri arasında tanı ve tedavi amacıyla başvuran 12-18 yaş arasındaki şişman ve fazla kilolu, araştırmaya alınma kriterlerini karşılayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden ergenler 43 deney ve 37 kontrol olmak üzere iki gruba ayrıldı. Deney grubuna araştırmacı tarafından oluşturulan MDP uygulandı. Bu program hatırlatma mesajları ve ebeveynlere verilen eğitimler ile desteklendi. Her iki grupta da şişman olan ergenlerin oranı 6. ayda başlangıca göre azalmakla birlikte bu azalış deney grubunda daha yüksekti. Ancak aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark görülmedi. Kilo memnuniyeti açısından ise deney grubunda 6. ayda başlangıca göre anlamlı fark görüldü. Grupların beslenme alışkanlıklarının anlamlı oranda değiştiği ve BKİ değerlerindeki düşmenin deney grubunda anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı. Biyokimyasal değerler açısından deney grubunda AST, ALT, insülin, HOMA-IR, total kolesterol ve idrar dansitesi değerlerinin 6. ayda başlangıç değerlerine göre düştüğü, hematokrit değerinin arttığı ve aralarında istatistiksel açıdan anlamlı fark olduğu görüldü. Her iki grupta da ÇİYKÖ toplam puanı, Fiziksel Sağlık alt boyut puanı ve Psikososyal Sağlık alt boyut puan ortalamalarının 6. ayda başlangıca göre daha yüksek olduğu görülmekle birlikte, deney grubunda bu farkın her üç değişken için kontrol grubuna göre anlamlı oranda daha yüksek olduğu belirlendi. 

Anahtar Kelimeler: Şişmanlık, ergen, Motivasyon Destek Programı, iyilik hali, beden kitle indeksi

Abstract:
In order to evaluate the effect of Supportive Motivation Programme (SMP), on well being, biochemical values and body mass index in obese and on overweighed adolescent we used an experimental design with a control group. We prefered to use the simple random probability sample method to collect the data. All essential permissions fort he study was obtained. Obese and overweighed adolescents aged 12-18 that were admitted to Istanbul University Medical Faculty, Department of Pediatrics between the dates January 2015-February 2016 and accepted to participate to this study voluntarily also provide the inclusion criteria were taken as research experimental group (n=43) and as control group (n=37) to establish causal links between variables. The SMP that was created by the researcher was supported by reminder messages and educational interventions to parents. Ratio of obese adolescents decreased in both groups in 6 th month, but the amount of decrease was higher in experimental group. However this difference was not statistically significant. Weight satisfaction was significantly improved in 6th month in experimental groups. Although dietary habits changed statistically in both groups, decrease in BMI values werw more higher than the control group. When biochemical blood tests in 6th month were evaluated, a decrease in AST, ALT, insulin, HOMA-IR, total cholesterol and urine density results and an increase in hematocrit was detected according to beginning all of which were statistically significant. In both groups total well being score, physical health subscore and pysicosocial heath subscore was higher in 6th month according to primary results, however the amount of improvement was significantly higher in experimental groups for all  three variables. 

Keywords: Obesity, adolescent, Supportive Motivation Programme, well-being, body mass Index.