Kenevir içeren denim ürünlerin ozon ile yıkanması üzerine bir çalışma
A study on ozone washing of denim products containing hemp
Yazar: İREM PALABIYIK
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL KÖRLÜ ; PROF. DR. GONCA ÖZÇELİK KAYSERİ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Tekstil Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Blue-jeans = Blue-jeans ; Kenevir = Hemp ; Ozon = Ozone ; Tekstil terbiyesi = Textile finishing

Özet:
Bu tez çalışmasının yüksek miktarda su tüketimi olan endüstrilerin başında gelen tekstil sektöründe çevre dostu hammadde ve üretim yöntemlerinin kullanılmasına katkı sağlaması amaçlanarak kenevir içeren denim kumaşların ozon ile ağartma teknolojisiyle denim yıkama işlemleri gerçekleştirilmiştir. %90 pamuk-%10 kenevir, %78 pamuk-%22 kenevir ve açık renkli ile koyu renkli olmak üzere %70 pamuk-%30 kenevir içeren denim kumaşlara ön yıkama, ozon ağartma ve ozonla sararmayı önleme için yıkama işlemleri uygulanmıştır. Sert ve yumuşak su ile ıslatılmış denim kumaşlar %25, %50 ve %75 ozon kapasitesinde 5, 10, 15 dakika süreyle ozonla ağartma işlemleri uygulanarak gramaj, kalınlık, hava geçirgenliği, yırtılma mukavemeti, dairesel eğilme dayanımı, sertlik testleri ve renk ölçümü gerçekleştirilmiştir. Ölçüm sonuçlarının istatistik değerlendirilmesi, verilerin normal dağılışa uygun olup olmadığı Kolmogorov-Smirnov normallik testine göre değerlendirilmiş olup verilerin normal dağılışa uygun olmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda non-parametrik analiz yöntemleri kullanılarak Kruskal Wallis tek yönlü varyans analizi ve Mann-Whitney U Testleri uygulanmıştır. Farklı kenevir oranına sahip denim kumaşlar ön yıkama, ozon ağartma ve ozonla sararmayı önleme için yıkama işlemlerinden sonra yapısal, mekanik, geçirgenlik, duyusal ve renk özellikleri açısından değerlendirilmiş olup ozon kapasitesi, ozon süresi ve su sertliği açısından ilişkisi incelenmiştir. Bu çalışmada kenevir içeren denim kumaşların ozonla ağartma davranışları incelenerek denim yıkama işletmelerinde çevre dostu alternatif hammadde ve üretim yöntemlerinin geliştirilmesi araştırılmıştır.

Abstract:
The aim of this thesis is to contribute to the use of environmentally friendly raw materials and production methods in the textile industry, which is one of the leading industries with high water consumption. 90% cotton-10% hemp, 78% cotton-22% hemp and 70% cotton-30% hemp denim fabrics, including light and dark colours, were subjected to pre-washing, ozone bleaching and ozone washing processes to prevent yellowing. The denim fabrics soaked with hard and soft water were ozone bleached at 25%, 50% and 75% ozone capacity for 5, 10, 15 minutes and weight, thickness, air permeability, tear strength, circular bending strength, stiffness tests and colour measurements were performed. The statistical evaluation of the measurement results was evaluated according to the Kolmogorov-Smirnov normality test and it was determined that the data were not suitable for normal distribution. In this case, Kruskal-Wallis one-way analysis of variance and Mann-Whitney U Tests were applied using non-parametric analysis methods. Denim fabrics with different hemp ratios were evaluated in terms of structural, mechanical, permeability, sensory and colour properties after pre-washing, ozone bleaching and ozone anti-yellowing washing processes and their relationship with ozone capacity, ozone duration and water hardness was examined. In this study, the ozone bleaching behaviour of hemp-containing denim fabrics was investigated and the development of environmentally friendly alternative raw materials and production methods in denim washing enterprises was investigated.