Acil serviste intravenöz kontrast madde verilerek tomografi çekilen hastalarda hastane içi kontrast madde nefropatisi gelişme sıklığı ve kolaylaştırıcı nedenler
Prevelance and predisposing factors of in hospital-contrast induced nephropathy due to contrast-enhanced ct applications in emergency department
Yazar: GÜLÇİM SARAÇOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SEDAT YANTURALI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Nefroloji = Nephrology ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis = Emergency service ; Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tedavi = Emergency treatment ; Acil tıp = Emergency medicine ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kontrast maddeler = Contrast media ; Tomografi = Tomography

Özet:
AMAÇDokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Acil Servisine başvuran ve intravenöz (İV) kontrast madde verilerek bilgisayarlı tomografi çekilen hastalarda kontrast madde nefropatisi (KMN) gelişme sıklığını ve KMN gelişimini kolaylaştıran nedenleri saptamak.YÖNTEMGeriye yönelik, kesitsel ve analitik nitelikteki araştırmamızda, hastanemiz acil servisine başvuran hastalardan intravenöz kontrast madde verilen ve hastanede 48 saatten uzun süre izlenen 18 yaş üstü hastalar belirlendi. Bu hastaların demografik, klinik ve laboratuar verileri, tanıları, klinik sonlanımları ve acil serviste ya da yatırıldığı serviste hastaya uygulanan tedaviler değerlendirildi. KMN tanımlamasında Avrupa Ürogenital Radyoloji Topluluğu'nun kılavuzları kullanıldı. Tüm veriler çalışma için hazırlanmış standart bilgi formlarına, daha sonra ?Statistical Package for Social Sciences for Windows 15.0? adlı standart veri programa kaydedildi. İstatistiksel analizde p <0,05 anlamlı kabul edildi.BULGULARÇalışma süresince hastanemiz Acil Servisinde intravenöz kontrast madde verilen 2913 olgu belirlendi. Bu olgulardan 816'sı çalışmaya alındı, olguların 75'inde (% 9.2) kontrast madde uygulanmasının ardından nefropati geliştiği belirlendi. Diğer nedenler dışlandığında 36 (% 4.4) olguda KMN geliştiği ve hastanede ortalama kalış sürelerinin 22.2±41.7 gün olduğu bulundu. KMN gelişen olguların % 63.9'unun 65 yaş ve üstünde olduğu görüldü ve 65 yaş üstündeki olgularda KMN gelişime riskinin artmış olduğu saptandı. Olgularda Hipertansiyon ve Diabetes Mellitus bulunmasının, acil servise başvuruları sırasında hipotansiyon tespit edilmesinin ve anjiotensin dönüştürücü enzim inhibitörü kullanmalarının KMN gelişimi için risk olduğu belirlendi (hepsi için p<0.05). KMN gelişen olguların % 5.6'sının (n=2) hemodiyalize alındığı belirlendi. Kontrast madde nefropatisine bağlı ölüm oranı (diğer nedenler dışlandığında) % 2.8 olarak belirlendi.SONUÇÖzgeçmişinde DM ve HT'u olan, 65 yaşın üstünde olan, ACE inhibitörü kullanan ve acil servise başvuru sırasında hipotansiyon saptanan hastalar KMN gelişimi için risk altındadır. Acil serviste kullanılan kontrast maddeye bağlı KMN riski düşüktür. Ancak gelişebilecek KMN hastaların daha uzun süre hastanede kalmasına yol açmaktadır. KMN gelişen hastalarda diğer hastalıklarıyla beraber ölüm oranı daha yüksektir.ANAHTAR KELİMELERKontrast madde, kontrast madde nefropatisi, acil servis

Abstract:
AIMThe aim of this study is to determine the frequency of contrast induced nephropathy (CIN) development and the causes that facilitate the development of CIN in patients admitted to Dokuz Eylul University Hospital Emergency Service and given computed tomography with intravenous contrast media.METHODIn our retrospective, cross-sectional and analytic study patients over 18 years of age; who were admitted to our emergency service, given intravenous contrast and followed in the hospital for longer than 48 hours were identified. The demographic characteristics, clinical and laboratory findings, diagnoses, clinical results of patients and the prophylactic treatments applied to these patients in the emergency service or in the service they were admitted to were evaluated. European Society of Urogenital Radiology guidelines were used to define CIN. All data were recorded to standard data forms prepared for the study, and then to a database program ?Statistical Package for Social Sciences for Windows 15.0?. P value <0,05 was meaningful for statistical analysis.RESULTS2193 patients given intravenous contrast media were identified during the study period. 816 of these patients were included in the study. Nephropathy after administration of contrast was determined in 75 (9.2%) patients. After excluding other causes, contrast induced nephropathy was found in 36 (4.4%) patients and the average hospital stay of these patients was 22.2±41.7 days. % 63.9 of the patients who developed CIN was older than 65 years and there was an increased risk for development of CIN in patients older than 65 years. The presence of Hypertension, Diabetes Mellitus in patients and presence of hypotension during admission to the emergency deparrment and using ACE inhibitors were specified as risk factors for CIN development (for all p<0.05). Hemodialysis was performed in 5.6% (n=2) of patients with CIN. The mortality rate of CIN (when the other causes of death excluded) was determined 2.8%.CONCLUSIONPatients with HT and DM, older than 65 years, using ACE inhibitors and presence of hypotension during admission to the emergency department are at risk for CIN. Despite the lower risk for CIN in the emergency service, CIN may cause patients to stay in hospital for a long time. Patients with CIN have a high mortality rate along with their other diseases.KEYWORDSContrast media, contrast induced nephropathy, emergency department