Emniyet Müdürlüğünde çalışan personelin sigara kullanımının psikopatoloji, kişilik, travma ve iş doyumu ile ilişkisinin incelenmesi: Çeşme emniyet müdürlüğü uygulaması
An investigation into the relationship between smoking and psychopathology, personality, trauma and job satisfaction at the police department of Çeşme
Yazar: ZEYNEP ERBUĞ
Danışman: PROF. DR. HAKAN COŞKUNOL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Emniyet Genel Müdürlüğü = General Directorate of Security ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Polis teşkilatı = Police organization ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Psikopatoloji = Psychopathology ; Sigara içme = Smoking ; İzmir-Çeşme = İzmir-Çeşme ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Amaç: Bu araĢtırmanın amacı,ÇeĢme Emniyet Müdürlüğü‟nde sigara kullanımı olan
ve olmayan personeli belirleyerek, sigara kullanımında etkili olan sebepleri ve sigara
kullananların nikotin bağımlılık seviyelerini; iĢ doyumunun, psikolojik belirtilerin,
kiĢilik özelliklerinin ve travmatik yaĢantıların sigara kullanımı üzerine olan etkilerini
belirlemektir.
Ayrıca diğer meslek gruplarına göre daha fazla riskli yaĢam olayları deneyimleyen
Emniyet personelinin travma geçmiĢleri, kiĢilik profilleri ve psikolojik belirti
durumları değerlendirilerek personeli daha iyi anlayıp yardımcı olmaya çalıĢılmıĢtır.
Personelin iyi halinin sağlanması gerçekleĢtirilerek, iĢ yaklaĢımlarının
olumlulaĢtırılması, iĢ doyumlarının yükseltilmesi ve teĢkilatın geleceğe yönelik iĢ
koĢullarına daha iyi hazırlanması amaçlanmıĢtır.
Yöntem: AraĢtırma Ġzmir Ġli ÇeĢme Emniyet Müdürlüğü‟nde aktif olarak görevli
100 polis (%8 kadın-%92 erkek) ile gerçekleĢtirilmiĢtir. AraĢtırmaya katılım
gönüllülük esasına göre belirlenmiĢ olup katılımcılara sosyodemografik bilgi
formunun, Minnesota ĠĢ Doyum Ölçeğinin, Fagerström Nikotin Bağımlılık
Ölçeğinin, Belirti Tarama Testinin (SCL-90-R), BeĢ Faktör KiĢilik Envanterinin ve
Travmatik YaĢantılar Ölçeğinin bulunduğu kitapçık dağıtılarak katılımcılardan
testleri tek seferde cevaplandırmaları istenmiĢtir.
Bulgular: Katılımcıların %82‟sinin sigara kullanımı vardır ve %18 katılımcı sigara
kullanmamaktadır. AraĢtırma verilerine göre demografik özelliklerin katılımcıların
sigara kullanımları üzerinde etkisi bulunmamaktadır. Bağımsız gruplar T-Testi ve
Mann-Whitney U testi analizlerine göre sigara kullanımının iĢ doyumu, psikolojik
belirtiler, kiĢilik özellikleri ve travma yaĢantıları üzerine istatistiksel olarak anlamlı
bir etkisi bulunmamıĢtır (p>0.05). Ancak, ortalama değerler incelendiği zaman
bulgular hipotezleri destekler niteliktedir. Yapılan korelasyon analizlerinde; iĢ
doyumunun, kiĢilik özelliklerinin ve travmatik yaĢantıların bireylerin nikotin 
VI
bağımlılıkları üzerinde etkili olmadığı görülmüĢtür (p>0.05) . Nikotin bağımlılığı ile
Belirti Tarama Testinin (SCL-90-R) alt boyutlarından "anksiyete" alt boyutu
arasında pozitif yönde anlamlı bir iliĢki tespit edilmiĢtir (p<0.05). BeĢ faktör kiĢilik
envanterinin alt ölçeklerinden dıĢa dönüklük, sorumluluk, geçimlilik, açıklık kiĢilik
özellikleri ile genel iĢ doyumu arasında pozitif yönlü anlamlı bir iliĢkinin olduğu
bulgusuna ulaĢılmıĢtır (p<0.05). Genel iĢ doyumu ile ruhsal belirtiler tarama testi
(SCL-90-R) alt boyutlarından "depresyon" ve "öfke" alt boyutları arasında negatif
yönlü iliĢki tespit edilmiĢtir. KiĢilik özellikleriyle ruhsal belirtiler tarama testi (SCL90-R) alt boyutları arasında; dıĢa dönüklük ile "öfke" ve "depresyon" alt boyutları
arasında negatif yönlü iliĢki; sorumluluk ile "somatizasyon", "obsesif-kompülsif
belirtiler", "duyarlılık", "depresyon", "anksiyete", "öfke", "paranoid düĢünceler",
"psikotizm", "ek skalalar" alt boyutları arasında negatif yönlü iliĢki; geçimlilik ile
"öfke" alt boyutu arasında negatif yönlü iliĢki; duygusallık ile "obsesif-kompülsif
belirtiler", "depresyon", "öfke", "ek skalalar" alt boyutları arasında pozitif yönlü
iliĢki belirlenmiĢtir.
Sonuç: Mesleğe personel alımında bireylerin fiziksel, duygusal ve motivasyonel
açıdan yeterliliklerinin olması, teĢkilat içerisindeki psikolojik birimlerin kalite ve iĢ
gücünün arttırılması, olası problem yaĢayanlara farklı mesleki imkanların sunulması
Emniyet TeĢkilatı çalıĢanları için faydalı olacaktır. Sigara ile mücadele
programlarının düzenlenmesi, mesleğe özel olarak sigarayı bırakma programlarının
uygulanması, gerekli bilgilendirilmelerin yapılması, eğitimlerin verilmesi gerek
polislerde gerekse toplumun genelinde sigara kullanımının azaltılması ve
bıraktırılması için olumlu sonuçlar doğuracaktır.

Anahtar Kelimeler: Sigara Kullanımı, ĠĢ Doyumu, KiĢilik Özellikleri, Travma,
Psikopatoloji

Abstract:
Objectives: The aim of this study, following the identification of the smokers and
non-smokers at the police department, is to determine the underlying causes for
smoking and whether nicotine addiction, job satisfaction, psychological effects,
personality traits and traumatic lifestyles have a relationship with the smoking
behaviour.
Given the nature of the profession and being exposed to high risk situations, the
officers need to be analysed for traumatic pasts and personality profiles in order to
obtain a good understanding of their situation and to provide them with support.
Through which the aim is to stabilise the mood of the personnel, ensure a positive
view of the job and increase job satisfaction with which they would be better
prepared in the future for the duty requirements.
Methodology: Research was conducted on 100 active officers belonging to the
Police Department of Çesme (8%female – 92% male). Prior to participating in this
research, the officers were made aware that their participation was voluntary. They
were asked to complete the questions in the booklets in one sitting and the questions
were composed of Minnesota Satisfaction Questionnaire (MSQ), Fagerstrom Test for
Nicotine Dependence, Symptom Checklist (SCL-90-R), Big Five Inventory and
Trauma Experience Checklist.
Findings: 82% of the participants were smokers and the remaining 18% were nonsmokers.
In accordance with the obtained data, there is no relationship between smoking and
demographic properties of the participants. Statistically according to the t-test and
Mann-Whitney U test (p>0.05), smoking was not at all related to job satisfaction,
psychological symptoms, personality traits and traumatic lives of the participating
officers. However, when mean data was analysed it was found to support the
hypothesis. Nicotine addiction was also found to have no correlation with job 
VIII
satisfaction, personality traits and traumatic lives of the participating officers. There
was a positive relationship (p<0.05) with regards to the "anxiety" subscale between
nicotine addiction and symptom screening test (SCL-90). The relationship between
the big five traits, openness, conscientiousness, extraversion, agreeableness and
neuroticism subscales, subscores and general job satisfaction subscore were
statistically significant (p<0.05). Statistically negative significance was found
between general job satisfaction subscore and SCL90 depression and hostility
subscales subscore. Between personality traits and symptoms check list and SCL90‟s subscales ; extraversion and "hostility" and "depression" were statistically
negatively significant,between conscientiousness and "somatization", "obsessivecompulsive", "interpersonal sensitivity‟‟, "depression", "anxiety", "hostility"
"paranoid ideation", "psychoticism", "supplement subscale" subscales were
statistically negatively significant; agreeableness and "hostility" scale were
statistically negatively significant; neuroticism and "obsessive-compulsive"
"depression", "hostility", "supplement subscale" subscales subscorewere statistically
positively significant.
Conclusion: When hiring personnel looking into the physical, emotional and
motivational stability of the individuals as well as increasing the quality and the
labour force of the psychological units would allow for those who experience
problems to be provided with occupational opportunities would in all be beneficial to
the employees of the Department. The development of smoking cessation programs,
the implementation of employment specific quitting programs and through providing
education in this area is thought to reduce smokers not only within the police force
but in society at large.
Keywords: Smoking, Job satisfaction, Personality Traits, Trauma, Psychopathology