Kano sporcularının spora katılım güdüleri ve sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarının incelenmesi
Investigation of canoe athletes' sports participation motitions and attitudes towards healthy nutrition
Yazar: KÜBRA ARSLANTÜRK
Danışman: PROF. DR. ŞEVKİ KOLUKISA
Giresun Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Doğa sporları = Outdoor sports ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Su sporları = Water sports

Özet:
KANO SPORCULARININ SPORA KATILIM GÜDÜLERİ VE SAĞLIKLI BESLENMEYE İLİŞKİN TUTUMLARININ İNCELENMESİ
Amaç: Bu çalışmanın amacı, kano sporcularının spora katılım güdüleri ve sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarını incelemektir.
Gereç ve yöntem: Araştırma grubu, 2022-2023 yıllarında Türkiye Kano Federasyonu'na bağlı olarak kano sporu yapan 73 kadın ve 145 erkek olmak üzere toplam 218 aktif sporcudan oluşmaktadır. Bu çalışmada, kişisel bilgiler, beslenme bilgi düzeyi, beslenme alışkanları ve spora katılım güdüleri olmak üzere toplam dört bölümden oluşan anket yöntemi kullanılmıştır. Kano sporu yapan sporcuların demoğrafik bilgileri, beslenme bilgi düzeyleri, beslenme alışkanlıkları ve spora katılım güdülerinin incelenmesi için hazırlanan anket çalışmasında yer alan kategorik değişkenlerin frekans ve yüzde bilgileri, sürekli değişkenlerin ortalama ve standart sapma değerleri verilmiştir. Ayrıca cinsiyet ve eğitim seviyesi değişkenleri için normallik varsayımları Kolmogorov-Smirnov testi ile incelenmiştir. İncelenen değişkenlerin normal dağılıma sahip olmadığı görülmüştür. Değişkenler normal dağılıma sahip olmadığından dolayı, düzey sayısı cinsiyet değişkeninin analizinde Mann-Whitney-U testi kullanılmıştır. Eğitim seviyesi değişkeni ile anket çalışmasında yer alan diğer tüm kategorik değişkenler arasındaki ilişki ise ki-kare analizi ile incelenmiştir. Çalışmada kullanılan tüm analizler IBM-SPSS-21 programında yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar bulgular bölümünde tablolar halinde sunulmuştur. 
Bulgular: Araştırmada deneklerden elde edilen verilere göre; sporcuların günde kaç öğün beslendikleri ile ilgili gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=0,00<α=0.05). Sporcuların %52,75' inin günde en az 3 öğün tükettikleri, %25,7' sinin ise 4 öğünden fazla tükettikleri tespit edilmiştir.
Yapılan analiz sonucuna göre; sporcuların akşam yemeklerinden sonra yeme/içme alışkanlıkları ile gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=0,02<α=0.05). Katılımcıların %66,50'sinin akşam yemeğinden sonra yeme/içme alışkanlığı olduğu tespit edilmiştir.
Araştırmada; sporcuların gün içinde öğün atlama durumları ile gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=0,03<α=0.05). Kadın sporculardan 40 (%54,80) kişi, Erkek sporculardan 57 (%39,32) kişi gün içinde öğün atlamaktadır. Katılımcıların en fazla atladığı öğün %56,03 kahvaltı öğünü olarak tespit edilmiştir. 
Araştırmada yapılan ki kare analizine göre; sporcuların antrenman-müsabaka öncesinde tükettikleri besin türü ile gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=0,00<α=0.05). Katılımcıların %37,61' inin Karbonhidrat (makarna, pilav); %36,23' ünün Protein (kırmızı et, tavuk, balık) tükettikleri tespit edilmiştir. Sporcuların antrenman- müsabaka sonrası tükettikleri besin türü ile gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=0,04<α=0.05). %32,56 'sının Karbonhidrat (makarna, pilav); %46,33' ünün Protein(kırmızı et, tavuk, balık) tükettikleri tespit edilmiştir.
Yapılan analiz sonucuna göre; sporcuların yeterli beslendiklerini düşünmeleri açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur(p=0,01<α=0.05). Kadın sporculardan 25 (%34,24) kişi, erkek sporculardan 70 (%48,27) kişi yeterli beslendiğini düşünmektedir.
Analiz sonucuna bakıldığında; Kano sporcularının eğitim seviyesine göre spora katılım motivasyonlarının karşılaştırılmasında, Fiziksel Uygunluk/Enerji Harcama alt boyutunda; ortaokul eğitim düzeyine ve lise eğitim düzeyine sahip sporcular arasında ortaokul eğitim düzeyine sahip sporcuların lehine anlamlı farklılığa rastlanmıştır (X2=14,856; p=0,005<0,05). Arkadaş alt boyutunda; ortaokul eğitim düzeyine ve lise eğitim düzeyine sahip sporcular arasında lise eğitim düzeyine sahip sporcuların lehine anlamlı farklılığa rastlanmıştır (X2=12,036; p=0,017<0,05).
Sonuç: Yapılan istatistik analizde sporcuların beslenmeye yönelik tutumlarına bakıldığında tükettikleri öğün sayısında, akşam yemeğinden sonra yeme-içme alışkanlıklarında, öğün atlamalarında, müsabaka öncesi ve sonrası tükettikleri besinlerde, yeterli beslenmelerinde ve spora katılım güdüsünde (Fiziksel Uygunluk/Enerji Harcama, Arkadaş alt boyutunda ve eğitim seviyesi değişkeninde) anlamlılık ortaya çıkmıştır. Diğer sorulara verilen cevaplarda istatiksel anlamlılık çıkmadığı gibi matematiksel farklılık ve benzerlikler gözlenmiştir.

Abstract:
INVESTIGATION OF CANOE ATHLETES' SPORTS PARTICIPATION MOTITIONS AND ATTITUDES TOWARDS HEALTHY NUTRITION
Objective: The aim of this study is to examine the motivations of canoe athletes to participate in sports and their attitudes towards nutrition.
Materials and methods: The research group consisted of a total of 218 active athletes, 73 women and 145 men, who were engaged in canoeing under the Canoe Federation in the universe of Turkey in 2022-2023. In this study, a questionnaire method consisting of a total of four parts: personal information, nutritional knowledge level, eating habits and motivations for participation in sports was used. The frequency and percentage information of the categorical variables, the mean and standard deviation values of the continuous variables were given in the questionnaire study, which was prepared to examine the demographic information, nutritional knowledge levels, nutritional habits and sports participation motives of the athletes engaged in canoeing. In addition, normality assumptions for gender and education level variables were examined with the Kolmogorov-Smirnov test. It was observed that the variables examined did not have a normal distribution. Since the variables do not have a normal distribution, the Mann-Whitney-U test was used in the analysis of the gender variable of the number of levels. The relationship between the education level variable and all other categorical variables in the survey study was examined by chi-square analysis. All analyzes used in the study were performed in the IBM-SPSS-21 program. The results are presented in the form of tables in the findings section. 
Results: According to the data obtained from the subjects in the study; A statistically significant relationship was found between the groups related to how many meals the athletes ate per day (p=0.00<α=0.05). It was determined that 52.75% of the athletes consumed at least 3 meals a day and 25.7% consumed more than 4 meals.
According to the results of the analysis; A statistically significant relationship was found between the groups and the eating/drinking habits of the athletes after dinner (p=0.02<α=0.05). It was determined that 66.50% of the participants had eating/drinking habits after dinner.
Research; A statistically significant correlation was found between the athletes' skipping meals during the day and the groups (p=0.03<α=0.05). 40 (54.80%) of female athletes and 57 (39.32%) of male athletes skip meals during the day. It was determined that the meal that the participants skipped the most was breakfast meal by 56.03%. 
According to the chi-square analysis made in the research; A statistically significant relationship was found between the groups and the type of food consumed by the athletes before the training-competition (p=0.00<α=0.05). Carbohydrate (pasta, rice) of the participants 37.61%; It was determined that 36.23% of them consumed protein (red meat, chicken, fish). A statistically significant relationship was found between the type of food consumed by the athletes after training and competition and the groups (p=0.04<α=0.05). 32.56% of them were carbohydrate (pasta, rice); It was determined that 46.33% of them consumed protein (red meat, chicken, fish).
According to the results of the analysis; A statistically significant relationship was found between the groups in terms of the athletes' belief that they were adequately nourished (p=0.01<α=0.05). 25 (34.24%) of female athletes and 70 (48.27%) of male athletes think that they are adequately nourished.
Considering the result of the analysis; In the comparison of the motivations of canoe athletes to participate in sports according to their education level, in the sub-dimension of Physical Fitness/Energy Expenditure; A significant difference was found between athletes with secondary school education level and high school education level in favor of athletes with secondary school education level (X2=14.856; p=0.005<0.05). In the friend sub-dimension; A significant difference was found between athletes with secondary school education level and high school education level in favor of athletes with high school education level (X2=12.036; p=0.017<0.05)
Conclusion: In the statistical analysis, when the attitudes of the athletes towards nutrition were examined, a significant difference was found in the number of meals they consumed, their eating and drinking habits after dinner, skipping meals, the foods they consumed before and after the competition, their adequate nutrition and the motivation to participate in sports (Physical Fitness/Energy Expenditure, Friend sub-dimension and education level variable). There was no statistical significance in the answers given to the other questions, and mathematical differences and similarities were observed.