Ankilozan spondilitli bireylerde fizyoterapist eşliğinde yürütülen rehabilitasyon programının denge ve postüral stabilite üzerine etkisi
The effect of physiotherapist supervised rehabilitation program on balance and postural stability in ankylosing spondylitis
Yazar: SELİM MAHMUT GÜNAY
Danışman: DOÇ. DR. İLKE KESER
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Balneoloji = Balneology ; Denge = Equilibrium ; Duruş = Posture ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Kaplıcalar = Thermal springs ; Spondilit = Spondylitis ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing

Özet:
Ankilozan Spondilit (AS) temel olarak omurgayı etkileyerek ciddi fonksiyonel bozukluklara neden olan kronik inflamatuar bir hastalıktır. AS'de azalmış spinal mobilite ve postüral değişimler denge kaybına yol açmakta ve düşme riski ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışmanın amacı AS'de fizyoterapist eşliğinde yürütülen rehabilitasyon programının denge ve postüral stabilizasyona etkisini incelemek ve dengeyi geliştirmeye yönelik fizyoterapi yaklaşımlarının rehabilitasyona katkısını araştırmaktır. Çalışmaya katılan 21 olgu, çalışma (n=11) ve kontrol gruplarına (n=10) ayrıldı. Araştırmada statik ve dinamik dengenin değerlendirilmesinde Berg Denge Ölçeği (BDÖ), Süreli Kalk Yürü Testi (SKYT), Tek Ayak Üzerinde Durma Testi (TAÜDT) ve Fonksiyonel Uzanma Testi (FUT) kullanıldı. Esneklik ve spinal mobilite Bath Ankilozan Spondilit Metroloji İndeksi (BASMİ) ile fonksiyonel durum Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi (BASFİ) ile hastalık aktivitesi ve progresyonu Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASHAİ) ile yaşam kalitesi Ankilozan Spondilit Yaşam Kalitesi Anketi (ASYKA) ile değerlendirildi. Tüm katılımcılara 3 hafta boyunca haftada 5 gün olmak üzere fizyoterapi programı uygulandı. Çalışma grubuna kaplıca suyu içerisinde ve egzersiz salonunda rutin fizyoterapi uygulamalarıyla birlikte denge ve stabilite egzersizleri yaptırıldı. Tedavi öncesi değerlerle karşılaştırıldığında çalışma grubunda SKYT, TAÜDT ve FUT ölçümlerinde anlamlı gelişme gözlendi (p<0,05). Kontrol grubunda ise sadece SKYT ve sol ayak üzerindeki denge ölçümlerinde anlamlı sonuçlar elde edildi (p<0,05). Gruplar arasında anlamlı bir fark gözlenmedi (p>0,05). BASMİ, BASFİ, BASHAİ, ASYKA değerleri her iki grupta da tedavi öncesi ölçümlere göre anlamlı değişim gösterdi (p<0,05). Gruplar arası karşılaştırmada ise anlamlı fark yoktu. AS tedavisinde rutin fizyoterapi yaklaşımlarıyla birlikte denge ve postüral stabilite egzersizlerinin uygulanması dengenin dar destek yüzeyinde bile daha uzun süre korunabildiği gözlendi. Bu çalışmanın sonuçlarına göre AS rehabilitasyonu kapsamında, su içerisinde ve karada dengeye yönelik egzersiz yaklaşımları tedavinin etkinliğine katkı sağlayabilir.

Abstract:
Ankylosing Spondylitis (AS) is chronic inflammatory disease which can cause severe functional disorders by mainly affecting spine. In AS decreased spinal mobility and postural changes lead to loss of balance and reveal fall risk. The aim of this study to investigate the effect of physiotherapist supervised rehabilitation program on balance and postural stability and contribution of the physiotherapy approach to improve balance in AS. 21 patients participated in the study and participants were randomized to study (n= 11) and control group (n= 10). In our research were used Berg Balance Scale (BBS), Timed Up and Go Test (TUGT), Single Leg Stance Test (SLST) and Functional Reach Test (FUT) to assessment static and dynamic balance. Flexibility and spinal mobility were evaluated with Bath Ankylosing Spondylitis Metrology Index (BASMI), functional status with Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI), disease activity and progression with Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI) and quality of life were assessed with Ankylosing Spondylitis Quality of Life (ASQoL) questionnaire. Physiotherapy program, 5 days a week for 3 weeks, were performed all participants. In the study group balance and stability exercises were performed with routine physiotherapy practice in thermal water. TUGT, SLST and FUT scores showed significant improvement when compared pre-treatment values in study group (p<0,05). In the control group only TUGT and left leg balance measurements showed significant results (p<0,05). Between the groups measurements were not observed significant difference (p>0,05). In both two groups BASMI, BASFI, BASDAI and ASQoL values were showed significant change when compared before treatment measures (p<0,05). Between the groups comparison were not significant difference (p>0,05). In AS treatment when applying balance and stability exercises with routine physiotherapy approach were observed that balance can be maintained longer even in the narrow support surface. The results of this study indicated that within AS rehabilitation, intended for balance exercises in water and on land can contribute to the effectiveness of treatment.