Üçlü iş ilişkilerinde iş sağlığı ve güvenliği
Occupational health and safety in three labour relations
Yazar: MENSUR AKBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. Ş. ESRA BASKAN
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Alt işveren = Subcontractor ; Müteselsil sorumluluk = Continous respansibility ; Ödünç iş ilişkisi = Temporary work agency ; Özel hukuk = Private law ; Üçlü ilişkiler = Tringular relationships ; İş güvenliği = Work safety ; İş hukuku = Labour law ; İş ilişkileri = Labour relations ; İş sağlığı = Occupational health ; İşveren = Employer

Özet:
Üçlü iş ilişkileri niteliği ve tarafların yükümlülükleri açısından önem arz
etmektedir. Bu çalışmada üçlü iş ilişkileri arasında uygulamada en çok görülen asıl
işveren-alt işveren ilişkisi ve ödünç iş ilişkisinde iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri
ele alınmıştır. Ülkemizdeki iş kazalarının genellikle asıl işveren-alt işveren ilişkisinin
olduğu işyerlerinde gerçekleşmesi, alınacak iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini önemli
hale getirmiştir.
Alt işveren, asıl işverenden üstlendiği işi yapmakta ve işe başlamasıyla beraber
alt işveren işçileri, asıl işverenin yönettiği işyerini paylaşmaya başlamaktadır. Bu
ilişkiye taraf olan işverenler, çoğunlukla fiziki olarak ayrım yapılması olanaklı olmayan
işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğine yönelik yükümlülüklerini icra ederken
koordinasyon içinde hareket etmelidirler. Alt işverenler, genellikle ekonomik açıdan
zayıf olduklarından iş sağlığı ve güvenliğini ihmal etmektedirler. Bazı yasal
düzenlemelerde asıl işveren ve alt işverenlerin işyerinde almaları gereken iş sağlığı ve
güvenliği yükümlülüklerine yer verilmiştir.
Bu çalışmamızda ödünç iş ilişkisinde işverenin gözetme yükümlülüğü
kapsamında iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri de ele alınmıştır. Özel istihdam
bürosu, diğer bir işverene ait işyerinde iş sağlığı ve güvenliğine dair tedbirler
alamayacağından, yasal düzenlemelerle iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması hususunda
geçici işverene getirilen bazı sorumluluklar ortaya konulmuştur.
Çalışmamızda ayrıca üçlü iş ilişkilerinde iş sağlığı ve güvenliği
yükümlülüklerinin icra edilmemesi halinde işverenlerin idari, hukuki ve cezai
sorumluluğu incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Üçlü iş ilişkisi, asıl işveren, alt işveren, ödünç iş ilişkisi, iş sağlığı
ve güvenliği yükümlülükleri, müteselsil sorumluluk.

Abstract:
Tripartite labour relations are important in terms of their nature and obligations
of the parties. In this study, the main employer-subcontractor relationship, which is the
most common tripartite labour relationship, and the occupational health and safety
obligations in the loan labour relationship are discussed. Occupational health and safety
obligations to be taken have become important due to the fact that occupational
accidents in our country generally occur in workplaces where there is a principal
employer-subcontractor relationship.
The subcontractor carries out the work it has undertaken from the main
employer, and upon starting to work, the subcontractor workers begin to share the
workplace dominated by the main employer. Employers who are parties to this
relationship should act in coordination while performing their obligations to
occupational health and safety, mostly in workplaces where physical discrimination is
not possible. Subcontractors generally neglect occupational health and safety because
they are economically weak. Some laws and regulations include the occupational health
and safety obligations that the main employer and sub-employers must take in the
workplace.
In this study, occupational health and safety obligations are discussed within the
scope of the employer's obligation to observe in the loan employment relationship.
Since the private employment agency cannot take measures regarding occupational
health and safety in the workplace of another employer, some responsibilities brought to
the temporary employer in terms of ensuring occupational health and safety with legal
regulations have been put forward. Administrative, legal and penal responsibilities of
employers in case of not fulfilling occupational health and safety obligations in tripartite
labour relations have been examined.

Keywords: Tripartite labour relationship, subcontractor, subcontracting, temporary
employment relationship, occupational health and safety responsibilities, joint liability.