Primer sjögren sendromu hastalarında kronik yorgunluğun uyku durumu ve melatonin düzeyi ile ilişkisi
Relationship of chronic fatigue with sleepiness and melatonin level in primary sjogren's syndrome patients
Yazar: OĞUR KARHAN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ BERKANT AVCI
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Melatonin = Melatonin ; Sjögren sendromu = Sjogren's syndrome ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Sjögren sendromunda yorgunluk en sık görülen belirtilerden biridir. Ağrı, uyku bozukluğu, öğrenilmiş çaresizlik, nöroendokrin ve otonom disfonksiyon yorgunluğu etkileyen faktörlerdir. Biz bu çalışma ile primer sjögren sendromunda kronik yorgunluk ve uykusuzluk ile yaşam kalitesi ve melatonin seviyesi arasındaki ilişkinin bulunmasını hedefledik.
Çalışmaya Nisan 2014 ve Nisan 2015 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Romatoloji Bilim Dalı tarafından takip edilen 116 primer sjögren sendromu tanılı hasta ve 27 sağlıklı kontrol alınmış olup tüm hastalara epworth uyku skalası, yorgunluk şiddet skalası, SF-36 yaşam kalite ölçeği uygulandı ve katılımcıların hepsinden melatonin ölçümü için kan örneği alındı.
Uyku hali olan bireylerin %79.5'inde olmayanların ise %45.8'inde yorgunluk durumuna rastlandı (p<0,05). Gündüz aşırı uyku hali ve yorgunluğun SF-36 ile ölçülen yaşam kalitesi üzerinde negatif bir etkiye sahip olduğu tespit edildi (p<0,05).
Hastaların ortanca melatonin düzeyi 254 ng/L (IQR 197-491) olup kontrol grubunun ise 429 ng/L (IQR 268-774) olarak bulundu (p<0.05). Gündüz aşırı uyku hali olmayan hastaların ortanca melatonin düzeyi 270 ng/L (IQR 202-603) iken aşırı uyuklaması olan hastaların melatonin düzeyi ise 234 ng/L (IQR 191-363) olarak bulundu (p>0.05). Yorgunluğu olan hastaların ortanca melatonin düzeyi 239 ng/L (189-460) iken yorgunluğu olmayan hastaların ise 266 ng/L (IQR 219-552) olarak bulundu (p>0.05).
Hastalarda gündüz aşırı uyku hali olanların daha fazla yorgun olduğu, uyku hali ve yorgunluğun yaşam kalitesini negatif etkilediği görüldü. Hasta grubunda kontrol grubuna göre melatonin seviyesinin daha düşük olduğu fakat yorgunluk ve uyku hali ile melatonin seviyesi arasında ilişki olmadığı tespit edildi.

Abstract:
Fatigue is one of the most frequent manifestations of sjogren's syndrome. Pain, sleep disorders, learned helplessness and neuroendocrine and autonomic dysfunction are suggested factors that can effect the fatigue. The aim of the present study is to evaluate relationship between chronic fatigue, sleep disorders, quality of life and melatonin level.
One hundred and sixteen PSS patients followed in Akdeniz University Internal Medicine Rheumatology Department and twenty seven controls were included between period of April 2014 and April 2015. All patient completed epworth sleepiness scale, fatigue severity scale and SF-36 which is a measure of quality of life. Serum melatonin levels were investi¬gated in all participants.
While 79.5% of patients with daytime sleepiness had fatigue, only 45.8% of patients without daytime sleepiness had fatigue (p<0,05). Day time sleepiness and fatigue had negative effect on quality of life (SF-36) (p<0,05).
The median melatonin level of patients was 254 ng/L (IQR 197-491) while it was 429 ng/L (IQR 268-774) in control group (p<0.05). Median melatonin level of patients without daytime sleepiness was 270 ng/L (IQR202-603), on the other hand melatonin level of patients with daytime sleepiness was 234 ng/L (IQR 191-363) (p>0.05). In patients with fatigue the median value of melatonin was 239 ng/L (IQR 189-460), in patients without fatigue it was 266 ng/L (IQR 219-552).
Fatigue is more prominent in patients with daytime sleepiness and daytime sleepiness and fatigue have negative effect on quality of life. Median melatonin level is higher in patients compared to control group but melatonin level is not related to fatigue or day time sleepiness.