Akış teorisi kapsamında Türkiye'yi ziyaret eden yabancı turistlerin dijital içerik bağımlılığının destinasyon deneyimine etkisi
The effect of digital content addiction of foreign tourists' visiting Türkiye within the context of flow theory on the destination experience
Yazar: ŞERİFE YAZGAN PEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. KURBAN ÜNLÜÖNEN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Araştırmanın amacı, akış teorisi kapsamında Türkiye'yi ziyaret eden yabancı turistlerin dijital içerik bağımlılığının destinasyon deneyimine etkisini tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda, turistlerin akış deneyiminin dijital içerik bağımlılığına etkisinde seyahat öncesi/sırası/sonrası aşırı teknoloji kullanımının aracı rolü ve kaybetme korkusu davranışının düzenleyici etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Aynı zamanda, turistlerin dijital içerik bağımlılığının destinasyon deneyimine etkisinde elektronik ağızdan ağıza iletişimin aracı rolü ve dijital detoks turizmine karşı tutumun düzenleyici etkisi incelenmiştir. Veri toplama aracı olarak anket formu kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, Türkiye'de turizmin önde gelen üç destinasyonunu (İstanbul, Muğla ve Antalya) seyahat eden yabancı turistlerden oluşmaktadır. Toplamda 676 kullanılabilir anket formu analize dâhil edilmiştir. Araştırma kapsamında oluşturulan hipotezler, yapısal eşitlik modeli ile test edilmiştir. Araştırma sonuçları incelendiğinde, akış deneyiminin (yetkinlik dengesi/meydan okuma, benliğin aşılması, eylem ve farkındalığın birleşmesi, odaklanma ve kontrol duygusu, zamanın dönüşümü ve ototelik deneyim), dijital içerik bağımlılığı (aşırı kullanım, nüks etme, hayatın akışını engelleme, bırakamama) üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Dijital içerik bağımlılığının (hayatın akışını engelleme ve bırakamama) destinasyon deneyimine kısmen etkisi olduğu belirlenmiştir. Ayrıca araştırma sonuçları, elektronik ağızdan ağıza iletişimin; ''aşırı kullanım ve nüks etme boyutu'' ile destinasyon deneyimi (eğitim, estetik, eğlence ve kaçış) arasındaki ilişkide tam aracılık; ''bırakamama'' ile destinasyon deneyimi (eğitim, estetik, eğlence ve kaçış) arasındaki ilişkide kısmi aracılık; ''hayatın akışını engelleme boyutu'' ile estetik ve kaçış arasında aracısızlık; eğitim ve eğlence arasında etkisizlik rolü oynadığı tespit edilmiştir. Seyahat öncesi/sırası/sonrası aşırı teknoloji kullanımının akış teorisi ile dijital içerik bağımlılığı arasındaki ilişkide aracı etkisi olmadığı görülmüştür. Son olarak, dijital detoks turizmine karşı tutumun düzenleyici etkisinin sonuçlarına göre, aşırı kullanımın eğlence ve kaçış; hayatın akışını engellemenin eğlence; bırakamamanın estetik ve kaçış üzerindeki etkisinde dijital detoks turizmine karşı tutumun düzenleyici rolü belirlenmiştir. Kaybetme korkusu davranışının akış deneyimi ve dijital içerik bağımlılığı arasında düzenleyici etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of the research is to determine the effect of digital content addiction of foreign tourists visiting Türkiye on the destination experience within the context of flow theory. For this purpose, the mediating role of excessive technology use before/during/after travel and the moderating effect of fear of missing-out behavior in the effect of tourists' flow experience on digital content addiction were tried to be determined. At the same time, the mediating role of electronic word of mouth communication in the effect of tourists' digital content addiction on the destination experience and the moderating effect of attitudes towards digital detox tourism were examined. A survey form was used as a data collection tool. The target population of the study consists of foreign tourists traveling to three leading tourism destinations in Türkiye (Istanbul, Muğla and Antalya). A total of 676 questionnaires were analyzed. The hypotheses created within the scope of the research were tested with structural equation modeling. When the research results were examined, it was determined that the flow experience (balance of competence/challenge, transcending the self, merging of action and awareness, sense of focus and control, transformation of time and autotelic experience) did no have any effect on digital content addiction (overuse, non-restraint, inhibiting the flow of life, dependence). It was determined that digital content addiction (inhibiting the flow of life and dependence) partially affects the destination experience. In addition, the research results show that electronic word of mouth communication; full mediation in the relationship between the "overuse and non-restraint dimension" and education, aesthetics, entertainment, escape; partial mediation in the relationship between the "dependence dimension" and education, aesthetics, entertainment, escape; lack of mediation between the "inhibiting the flow of life dimension" and aesthetics and escape; "inhibiting the flow of life dimension" and ineffectiveness between education and entertainment. It was observed that excessive technology use before/during/after travel had no mediating effect on the relationship between flow theory and digital content addiction. The moderating role of attitude towards digital detox tourism in the effect of overuse on entertainment and escape; inhibiting the flow of life on entertainment; and dependence on aesthetics and escape were determined. No effect of fear of missing-out behavior among flow experience and digital content addiction was detected.