Bilgilendirme ve yönlendirme grafiklerinin kent kimliği bağlamında incelenmesi ve Ankara için bir uygulama önerisi
Investigation of information and wayfinding graphics in the context of urban identity and an application for Ankara
Yazar: TUĞBA DİLEK KAYABAŞ
Danışman: DOÇ. ZÜLFÜKAR SAYIN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Tanımlandığı zamandan bugüne kadar "insan" ve insanlığa dair tüm gelişmelerin bire bir tanığı olan, bu gelişmelerden kendi payına düşeni aldıkça her geçen gün değiştiği gözlemlenen kentler; çoğu zaman bu değişimin büyüsüne kapılıp popüler olanın peşine takılarak aynılaşma tuzağına düşmekte, dolayısıyla da her birinin kendi özelinde biricik olduğunun vurgulanması ve hatırlatılması gereken bir yapıya dönüşmektedir. Kentler için ayırt ediciliği ve bu bağlamda kimlik kavramını gündeme getiren söz konusu süreçler, kent kimliğinin önemini gündeme getirerek, güçlü iletişim ve etkileşim ortamları olan bu yerleşkeler ile kimliklerini, görsel iletişimin vazgeçilmez göstergeleri olan grafik tasarım uygulamaları ile buluşturmakta ve bu karşılaşmalar oldukça karmaşık boyutlarda incelemeleri gerçekleştirilen kent kimliğinin görsel açıdan irdelenmesini gündeme getirmektedir.

Belirlenen kimliğin hem kent genelinde tanıtılması, benimsetilmesi ve sürekliliğinin sağlanması, hem de kent gibi çokça kalabalık ve karmaşık bir yapıyı tanımlama, planlama, düzenleme ve çözümleme fırsatı vermesi bakımından bilgilendirme ve yönlendirme grafiklerinin değeri ve önemi yadsınamaz bir gerçektir.

Bilgilendirme ve yönlendirme grafiklerinin kent kimliği bağlamında irdelenerek önemi ve sorunlarının belirlenmesi ve bu bağlamda uygulamalar yapılması amaçlanan bu tez çalışmasında; kent kimliğinin önemli grafik göstergelerinden biri olan bilgilendirme ve/veya yönlendirme grafikleri kent kimliği bağlamında ele alınmakta; gerekli tanımlamalar ve açıklamalar yapılarak, konu ile ilgili çeşitli örnekler incelenmekte; yapılan irdelemeler yoluyla sorunlar belirlenmekte; belirlenen sorunların çözümü için öneriler getirilmekte ve bu önerilerden hareketle gerçekleştirilen bir uygulama dizgesine yer verilmektedir.

Ortaya konan kuramsal çerçeve -konu bağlamında- genişçe olsa da, uygulama çalışması Türkiye Cumhuriyeti'nin Başkenti Ankara'daki müzeler ile sınırlandırılmıştır. Nitel yaklaşım bağlamında betimleme yöntemleriyle gerçekleştirilen çalışmanın uygulama tasarısında; Ankara'nın köklü tarihi ve kültürel kimliği bağlamında hem konu ile ilgili zengin içerikler sunularak kent kimliği sorunsalının tanımlanması hem de bilgilendirme ve yönlendirme grafikleri bakımından etkili ve çok çeşitli olanaklar sağlaması ereğiyle Ankara'nın öne çıkan müzeleri için uygulama çalışmaları gerçekleştirilmiştir. "Müzem Ankara" adı ve görsel kimliği ile gerçekleştirilen uygulama çalışmasında; hem bilgilendirme hem de yönlendirme gereksinimine yanıt verebilmesi ereğiyle, web teknolojileri ile desteklenen etkileşimli harita önerileri de sunulmuştur.

Abstract:
Cities that have been a direct witness to all developments regarding "mankind" and humanity since the time they were defined, and are observed to change day by day as they take their share of these developments; most of the time, they get caught up in the magic of this change and fall into the trap of becoming the same by following what is popular, thus turning into a structure that needs to be emphasized and reminded that each is unique in its own way. These processes, which bring to the agenda the distinctiveness of cities and the concept of identity in this context, bring to the agenda the importance of urban identity and bring together these campuses, which are strong communication and interaction environments, and their identities with graphic design applications, which are indispensable indicators of visual communication and these encounters bring to the agenda the visual examination of urban identity, which is examined in quite complex dimensions.

The value and importance of information and wayfinding graphics is an undeniable fact, both in terms of introducing, adopting and ensuring the continuity of the determined identity throughout the city, and in providing the opportunity to define, plan, organize and analyze a very crowded and complex structure such as a city.

In this thesis study, which aims to determine the importance and problems of information and wayfinding graphics by examining them in the context of urban identity and to carry out applications in this context; information and/or wayfinding graphics, which are one of the important graphic indicators of urban identity, are discussed in the context of urban identity; necessary definitions and explanations are made, various examples related to the subject are examined; problems are determined through the examinations made; suggestions are made for the solution of the determined problems and an application system based on these suggestions is included.

Although the theoretical framework presented is broad in terms of the subject, the application study is limited to the museums in Ankara, the capital of the Republic of Turkey. In the application design of the study, which was carried out with descriptive methods in the context of the qualitative approach; application studies were carried out for the prominent museums of Ankara with the aim of defining the urban identity problem by presenting rich content related to the subject in the context of Ankara's deep-rooted historical and cultural identity and providing effective and diverse opportunities in terms of information and wayfinding graphics. In the application study carried out with the name and visual identity of "Müzem Ankara"; interactive map suggestions supported by web technologies were also presented with the aim of responding to both information and wayfinding needs.