Veri zarflama analizi yöntemiyle faaliyet denetimi: Alanya'daki konaklama işletmeleri üzerinde bir uygulama
Operational auditing with the method of data envelopment analysis: An application on hospitality businesses in Alanya
Yazar: MEHMET ALIŞ
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN UYAR
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Denetim = Control ; Faaliyet denetimi = Operation audit ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Oteller = Hotels ; Turizm işletmeciliği = Tourism business ; Turizm işletmeleri = Tourism businesses ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Veri zarflama yöntemi = Data envelopment method

Özet:
Küreselleşme ile birlikte dünyada yoğun bir rekabet gerçekleşmektedir. Bu süreçte bütün ülkeler, ekonomiler ve işletmeler bu yoğun rekabet şartlarına uyum sağlamak durumunda kalmışlardır. Rekabetin yoğun bir şekilde yaşandığı sektörlerden birisi olan turizm sektöründe, konaklama işletmelerinin göstermiş olduğu faaliyetlerin etkinlik düzeyleri rekabetçi piyasa şartlarında çok önemli bir yere sahiptir.
     Konaklama işletmelerinin faaliyet denetimi bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Faaliyet denetimi sadece muhasebe ve finans konularını değil, bir organizasyonun bütün fonksiyonlarını ilgilendiren bir kavramdır. Faaliyet denetimi kaynak kullanımları, yönetim kontrolleri, performans konuları gibi çok çeşitli alanlara odaklanabilmektedir. Faaliyet denetimi bir bakıma yönetim danışmanlığı olarak da nitelendirilebilir. 
     Bu çalışmanın amacı, Alanya yöresinde faaliyet gösteren konaklama işletmelerinin faaliyet denetimini parametrik bir yöntem olmayan Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemiyle gerçekleştirmektir. Çalışmada Alanya yöresinde faaliyet gösteren 5 yıldızlı konaklama işletmeleri üzerinde durulmuş ve 2013 yılı verileri kullanılmıştır Faaliyet etkinliğini belirlemek için 37 konaklama işletmesi değerlendirmeye alınmıştır. Girdi değişkenleri olarak oda sayısı, yatak sayısı, yıllık ortalama personel sayısı, yıllık enerji giderleri ve yıllık yiyecek içecek giderleri; çıktı değişkenleri olarak da müşteri memnuniyeti, yıllık geceleme sayısı, doluluk oranı ve oda geliri kullanılmıştır. Analiz sonucunda 5 işletmenin faaliyetlerinde etkin olduğu tespit edilmiştir. Etkinlik gösteremeyen işletmelerin daha etkin hale gelebilmesi için önerilerde bulunulmuştur. Bu bağlamda çalışmada elde edilen sonuçların turizm sektörünün gelişimine katkıda bulunacağı düşünülmektedir.

Abstract:
An intense competition in the World is realized with globalization. In this process, all countries, economies and businesses were forced to adapt to the intense competition. Intense competition in a way that is experiencing one of the sectors of the accommodation businesses in the tourism sector has demonstrated efficiency level of activity has a very important place in competitive market conditions.
     Control the activities of accommodation establishments are the subject of this study. Operational audit not only the accounting and financing issues, which concern all the functions of an organization is a concept. Operating audit resource use, management controls, performance issues can be focused on areas as diverse as. Operational audit also could be characterized as management consulting.
     The purpose of this study is to perform the activities of accommodation establishments operating in Alanya with a method of control non-parametric data envelopment analysis (DEA) method. In this study, 5 star accommodation businesses in the region of Alanya are focused on operating and 2013 year data are used. 37 accommodation establishments were evaluated to determine the effectiveness of activities. As input variables, number of rooms, number of beds, the annual average number of employees, annual energy costs and annual food and beverage expenses; customer satisfaction as output variables, the annual number of overnight stays, occupancy rates and room revenues are used. As a result of analysis, 5 entity's operations have been found to be effective. Suggestions have been made for ineffective businesses in order to become more effective. In this context, the results obtained in the study will contribute to the development of the tourism sector.