Öğretmen algılarına göre liderlik stilleri, etkili okul ve okulda şeffaflık arasındaki ilişkinin incelenmesi: Zonguldak ili örneği
Investigation of the relationship between leadership styles, effective school and transparency in school according to the teacher percepitons: Sample of Zonguldak province
Yazar: FATİH ELEKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SEYİTHAN DEMİRDAĞ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Okul etkililiği = School effectiveness ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Şeffaflık = Transparency

Özet:
Bu çalışmanın amacı öğretmen algılarına göre liderlik stilleri, etkili okul ve okulda şeffaflık arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmanın evreni 2020-2021 eğitim öğretim yılında Zonguldak ili Alaplı, Çaycuma, Ereğli, Gökçebey ve Merkez ilçelerinde görev yapmakta olan anasınıfı, ilkokul, ortaokul ve lise öğretmenlerinden oluşmaktadır. Katılımcı sayısının 412 öğretmenden ibaret olduğu çalışmada, öğretmenler seçkisiz olmayan (non-random) yöntemlerden tabakalı örneklem yöntemiyle belirlenmiştir. Verilerin toplama aracı olarak "Okul Müdürleri Liderlik Stili Ölçeği (OMSLÖ)," "Etkili Okul Ölçeği" ve "Okulda Şeffaflık Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin araştırma sorularına göre analiz edilebilmesi için t-testi, ANOVA, Pearson korelasyonu ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Öğretmen algılarına göre liderlik stilleri, etkili okul ve okulda şeffaflığın yüksek seviyede olduğu tespit edilmiştir. Okul müdürlerinin liderlik stilleri incelendiğinde ise daha çok dönüşümcü liderlik stilini sergiledikleri görülmüştür. Liderlik stillerinden sürdürümcü liderlik stilinde kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre okul müdürlerini daha çok sürdürümcü lider olarak algıladıkları tespit edilmiştir. Hem dönüşümcü liderlik alt boyutunda hem de liderlik stilleri genel puanında 30-39 yaş arası öğretmen algılarının 50 yaş ve üzeri öğretmenlere göre daha fazla olduğu görülmektedir. Etkili okulun "öğretmenler, öğrenciler, okul çevresi ve veliler" boyutları ile "etkili okul genel puanında" ilkokulda görev yapan öğretmenlerin algıları ortaokul ve lisede görev yapan öğretmenlere göre daha yüksektir. Etkili okulun okul ortamı ve eğitim süreci boyutunda ise yine ilkokulda görev yapan öğretmenlerin algıları ortaokulda görev yapan öğretmenlere göre daha yüksektir. Çalışmada öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin liderlik stilleri, okulda şeffaflık ve etkili okul arasında yüksek düzeyde pozitif ve anlamlı ilişkiler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak liderlik stilleri ve etkili okulun okulda şeffaflığı yordayabildiği görülmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the relationship between leadership styles, effective school and school transparency according to teachers' perceptions. The universe of the study consists of kindergarten, primary school, middle school, and high school teachers working in the district of Alaplı, Çaycuma, Ereğli, Gökçebey and Central at the province of Zonguldak in the academic year 2020-2021. The study sample includes 412 teachers. The participants in this study were determined non-randomly through stratified sampling method. "School Prıncıple As Leadershıp Style Scale", "School Effectiveness Scale" and School Transparency Scale (Sts) were used to collect data. In order to analyze the data in the study according to the research questions, t-test, ANOVA, Pearson correlation, and regression analysis were used. When the leadership styles of school principals were examined, it was found out that transformational leadership style was displayed more. It was determined that in the supportive leadership style, one of the leadership styles, female teachers perceive school principals more as supportive when compared to male teachers. In the transformational leadership sub-dimension and leadership styles general score, it is seen that the perceptions of 30-39-year-old teachers are higher than teachers aged 50 and over. The perceptions of teachers working in primary schools are higher than teachers working in secondary and high schools in the dimensions of "teachers, students, school environment and parents" and "effective school overall score" of the effective school. In terms of the school environment and education process of the effective school, the perceptions of the teachers working in the primary school are higher than the teachers working in the secondary school. In the study, it was concluded that there are high levels of positive and significant relationships between school principals 'leadership styles, transparency in school and effective school according to teachers' perceptions. Finally, it is seen that leadership styles and effective schools can predict transparency in school.