Dik yön yüz boyutları artmış II. sınıf 1. bölüm vakalarda aktivatör ile oksipital headgear (posterior high - pull headgear) ve aktivatör ile dikey çenelik (vertical - chin cap)'in kraniyofasiyal bölgeye etkilerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Comparison of the effects of class II activatör combined with vertical chin - cap to those with posterior high pull headgear on skeletal and dentoalveolar structures
Yazar: CANDAN OKAY
Danışman: PROF. DR. HAKAN N. İŞCAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu araştırma, dik yön yüz boyutları artmış iskeletsel 2. sınıf yapıya ve Angle II sınıf 1. bölüm kapanış bozukluğuna sahip vakalarda, alt çene ileri yön büyümesinin stimülasyonu için aktivatör ile birlikte dikey çenelik kullanımıyla; bu güne kadar benzer vakalarda kullanılmakta olan aktivatör ve posterior highpull (oksipital headgear) kombine kullanımının, iskeletsel ve dentoalveolar yapılar üzerindeki etkilerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma materyalini, dik yön yüz boyutları artmış, iskeletsel 2. sınıf ve dişsel olarak Angle II. sınıf 1. bölüm kapanışa sahip toplam 25 bireyden alınan araştırma başı ve sonu lateral sefalometrik filmler ve el bilek grafileri oluşturmaktadır. Araştırma başı kronolojik yaş ortamalan, birinci tedavi grubu için 12 yıl 4ay, ikinci tedavi grubu için 12 yıl 2 ay'dır. Birinci tedavi grubundaki 6 kız 6 erkek 12 bireye aktivatör+posterior highpull (oksipital) headgear; ikinci tedavi grubundaki 8 kız 5 erkek 13 bireye aktivatör+dikey çenelik uygulanmıştır. Birinci tedavi grubu anabilim dalı arşivinden seçilmiştir, ikinci tedavi grubundaki bireylerin seçiminde kemik yaşı, dik ve ön-arka yön iskelet yapı özellikleri göz önüne alınarak birinci tedavi grubundaki bireylerle eşleştirilmiştir. Birinci tedavi grubunda tedavi süresi 7 ile 26 ay, ikinci tedavi grubunda ise 3 ile 9 ay arasındadır. Araştırma materyalini oluşturan lateral sefalometrik filmlerde rutin ölçümlerin yanısıra Björk'ün total, üst ve alt çene lokal çakıştırmaları yapılarak 58 adet ölçüm değerlendirilmiştir. Tedavi gruplarında, araştırma başı ve sonu ortalama değerler bakımından grup içi farkların istatistiksel önem kontrolü " eşleştirilmiş t testi " ile yapılmıştır, iki tedavi grubu arasında değişkenlerin araştırma başı ve sonu ortalamaları133 bakımından istatistiksel olarak karşılaştırılması ve öneminin belirlenmesinde " varyans analizi " nden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, aktivatör+oksipital headgear etkisiyle ortalama 12.33 aylık tedavi süresinde üst çenede posterior rotasyon oluştuğunu ve gruplararası farkın önemli olduğunu, aktivatör+dikey çenelik kullanımı ile ortalama 5.23 aylık uygulama süresinde üst çenede anterior rotasyon eğilimi görüldüğünü; birinci tedavi grubunda alt çenede anterior rotasyon önemli bulunmazken, ikinci tedavi grubunda alt çene anterior rotasyonun önemli bulunduğunu ancak gruplar arasındaki farkın önemli olmadığını; alt çene ucunun aşağı yön konum değişikliği ile ön yüz yüksekliği artışının engellenmesinde aktivatör+dikey çeneliğin daha etkili olduğunu; sagital yön çenelerarası ilişkinin düzelme miktarı bakımından gruplararasında önemli bir fark olmadığını; alt çene uzunluğunun (Co-Pg) birinci tedavi grubunda ikinci tedavi grubuna göre önemli düzeyde daha fazla arttığını, dikey çeneliğin etkisiyle art keserlerin belirgin düzeyde protrüzyona uğradığını göstermiştir.

Abstract:
This study was performed to compare the effects of combined use of activator and vertical chin-cap in the cases who have increased vertical facial height and skeletal class II, division 1 malocclusion; and the combined use of activator and posterior high pull headgear which has been used commonly in such cases, on skeletal and dentoalveolar structures. Research material consisted of lateral cephalograms and hand-wrist radiographs taken at the beginning and at the end of the study from 25 individuals who have increased vertical facial height and skeletal and dental class II, division 1 malocclusions. The average chronological age at the beginning of the study was 12 years 4 months for the first treatment group( activator+high pull headgear), 12 years 2 months for the second treatment group (activator+vertical chin cap). Activator and high pull(occipital) headgear was applied to 12 individuals which consisted of 6 girls and 6 boys in the first treatment group, activator and vertical chin cap was applied to 13 individuals which consisted of 8 girls and 5 boys in the second treatment group. First treatment group was selected from the archives of the department of orthodontics. The members of the second treatment group were carefully matched by skeletal age, vertical and antero-posterior skeletal characterics to correspond to the subjects used in the first treatment group. The treatment time for the first group was between 7 and 26 months and for the second group between 3 and 9 months. Fifty-eight different parameters were evaluated in the lateral cephalograms using not only routine measurements but also Bjork's total, maxillary and mandibular local superimpositions as well. The initial and posttreatment records of both groups have been statistically analysed with "paired-t" test within the group and analysis of variance (ANOVA) between the groups.135 The findings; * In the first treatment group(activator+occipital headgear) posterior rotation was seen in the maxilla during the period of average 12.33 months treatment and the difference between the groups was statistically significant. In the second treatment group(activator+vertical chin-cap) anterior rotation tendency was seen during the period of average 5.23 months treatment. * While anterior rotation in the mandible was not found statistically significant in the first treatment group, it was found significant in the second treatment group but the difference between groups was not statistically important. * The use of activator+vertical chin-cap was found to be a more effective approach to prevent the increase in anterior facial height and downward movement of the chin. * There was not significant difference between the treatment groups according to the amount of improvement between the sagital relationship of the jaws. * There was more significant increase in mandibular length (Co-Pg) in the first treatment group than the second one. * By the effect of using vertical chin-cap there was found to be more significant protrusion in mandibular incisors.