Doğal antimikrobiyal kombinasyonların diş çürüklerinde aktif rol oynayan Streptococ türlerine karşı antimikobiyal etkisi
Antimicrobial effect of natural antimicrobial combinations againststreptococ species that play an active role in dental cars
Yazar: BİLGEHAN ADIGÜZEL ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA TÜRKOĞLU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ERECEVİT SÖNMEZ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
İnsan ağız boşluğu, çeşitli mikroorganizmaların bir arada bulunduğu ekolojik bir ortamdır. Bundan dolayı ağızdaki mikro ekolojik dengeyi bozmadan çürük yapıcı bakterilerin virülans faktörlerini engellemek önemlidir. Diş çürüklerinin ana patojenleri olarak kabul edilen Streptococcus mutans ve Streptococcus pneumonia çoğalması üzerinde doğal terapotik ajan olarak biyouyumluluğa sahip halk arasında kullanılan yeşil çay, limon kabuğu rendesi, adaçayı bitkilerinin orijinal bileşimini bozmadan su ile hazırlanan farklı karışımdaki ekstrelerinin minimal inhibisyon konsatrasyonu ve disk diffüzyon yöntemi ile antimikrobiyal duyarlılığı test edilmiştir. 
Negatif kontrol olarak kullanılan tek bitki solisyonlarının (yeşil çay, adaçayı, limon kabuğu) antimikrobiyal duyarlılıklarına bakıldığında; yeşil çay ve adaçayı ekstraktı S. pneumoniae ve S. mutans mikroorganizmalarını yok eden yüksek seviyelerde bakterisid etkiye, limon ekstraktı ise S. mutans'ın gelişimini statik hale getirerek 10.3mm inhibisyon zon çapı ile dar etki spektrumuna sahip bir antimikrobiyal özellik göstermiştir. Bitki karışımlarının verilerine bakıldığında; S. pneumoniae bakterisininin gelişimi üzerinde 20-22 mm inhibisyon zon çapı ile pozitif anlamda bir etkileşim gösterdiği, S. mutans gelişimini tamamen ortadan kaldıran 24.3 mm inhibisyon zon çapı ile sadece yeşil çayın bu bakterinin gelişimini engelleyen inhibisyon zonu kadar olduğundan antimikrobiyal kombinasyonlarda görülen indeferens etkileşimin olduğu tespit edilmiştir.
Minimum değeri belirlemek için test mikroorganizmalarına karşı bitkiler ve bitkisel karışımlar için 100-6.25 μL/ml değer aralığında 5 seyreltme yapılmıştır. Her iki bakterinin gelişimini engelleyen en düşük konsantrasyona bakıldığında tüm farklı bitki karışımlarını oluşturan her bir bitkinin MİK değerinin 12.5- 6.25 µL olduğu ve bu inhibisyon konsantrasyonu değerininde bitkilerin kombinasyonlarının sinerjist etkiye sahip olduğu görülmüştür. Doğal bitkilerin antimikrobiyal etkisini karşılaştırmak için antibakteriyal standart olarak ampisilin sulfaktam kullanılmıştır. Kıyaslandığında aynı oral mikro ekeolojik dengeyi sağlayacak özellikte çürük önleyici etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.
 Bu çalışma iki patojen bakterinin çoğalmasını önlemekle birlikte çürük önleyici ve çürüklerin ilerlemesini engelleyici yeni yardımcı doğal oral bir karışımın geliştirilmesi ve çürük önleyici tedavilere alternatif olma potansiyeli taşımaktadır. Bu çalışmada kullanılan terapotik etki gösteren bitkilerin kombine kullanımlarının ayrı ayrı kullanımlarından daha etkili olması, diş hekimliği açısından kimyasal ürünlere karşı alternatif doğal yeni ağız bakım ürünlerinin geliştirilmesi ile ilgili çalışmalara yön verecektir.

Abstract:
The human oral cavity is an ecological environment in which microorganisms coexist and diversity. For this reason, it is important to prevent the virulence factors of caries without disturbing the microecological balance in the mouth. Antimicrobial with minimal inhibition concentration and disc diffusion method of extracts of green tea, lemon zest, sage plants prepared in different mixtures with water without disturbing the original composition, which are used by the public as a natural therapeutic agent on the proliferation of Streptococcus mutans and Streptococcus pneumonae, which are considered the main pathogens of dental caries. sensitivity has been tested. 
Considering the antimicrobial susceptibility of single plant solutions (green tea, sage, lemon peel) used as negative control; Green tea and sage extract showed high levels of bactericidal effect that destroyed S. pneumoniae and S. mutans microorganisms, while lemon extract showed an antimicrobial property with a narrow spectrum of action, with an inhibition zone diameter of 10.3 mm, by turning (stopping) the growth of S. mutans to a static state. Looking at the data of plant mixtures; It has a positive interaction (synergistic effect) on the development of S. pneumoniae bacteria with an inhibition zone diameter of 20-22 mm. It was determined that there was an indeferens interaction observed. To determine the minimum value, 5 dilutions were made in the range of 100-6.25 µL/ml for plants and herbal mixtures against test microorganisms. Considering the lowest concentration that inhibits the growth of both bacteria, the MIC value of each plant that makes up all different plant mixtures is 12.5-6.25 µL, and this inhibition concentration value proves that the combinations of the plants have a synergistic effect. To compare the antimicrobial effect of natural plants, ampicillin sulfactam was used as an antibacterial standard. When compared, it has been determined that it has the ability to prevent caries, that is, an antibacterial effect, which will provide the same oral microecological balance. 
This study proves that it has the potential to be an alternative to caries preventive treatments and the development of a new supplementary natural oral mixture that prevents the growth of two pathogenic bacteria and prevents the progression of caries. The fact that the combined use of these therapeutic plants is more effective than their separate use will guide the studies on the development of natural new oral care products that are alternative to chemical products in terms of dentistry.