Geniş yetkili aracı kurumlarda risk yönetiminin riskin erken teşhisi komitesi görevleri kapsamında incelenmesi
Review of risk management in broadly authorized intermediary institutions within the scope early detection of risk committee duties
Yazar: MUSTAFA UĞUR BAYAR
Danışman: DOÇ. DR. ELÇİN ŞİŞMANOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Döviz kuru riski = Exchange rate risk ; Faiz riski = Interest risk ; Finansal risk = Financial risk ; Kredi riski = Credit risk ; Riske maruz değer = Value at risk ; Sermaye piyasası = Capital market ; Sermaye piyasası araçları = Capital markets instruments ; Sermaye piyasası kurumları = Capital markets institutions ; Temerrüt riski = Default risk ; Türk sermaye piyasası = Turkish capital market

Özet:
Dünyada ve ülkemizde özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren hızla değişen ve gelişen sermaye piyasalarında, standartları gelişmekte olan bir kavram olan risk yönetimi ön plana çıkmaya başlamıştır. Sermaye piyasaları aktörleri arasında vuku bulan büyük etkilere sahip olan yönetilemeyen riskler gerçek ve tüzel kişi olan yatırımcıları ve işlemlere aracılık eden geniş yetkili aracı kurumları derinden etkilemiştir. Yaşanan olumsuz deneyimler, işlem hızını artıran teknoloji ile kontrolünün oldukça zorlaştığı düzeylere gelmesi risklere karşı alınacak önlemleri de beraberinde getirmiştir. Risklere karşı erken uyarı sistemleri oluşturmak, aksiyon planları hazırlamak ve bunu tartışılır ve görünür bir kavram haline getiren komiteler kurma fikri ön plana çıkmıştır. Riskin Erken Teşhisi Komitesi tam olarak da bu amaca hizmet etmesi maksadıyla kanunlara ve tebliğlere konu edilmiştir. Ülkemizde Türk Ticaret Kanunu (TTK) 378. madde kapsamında anonim şirketlerin, Riskin Erken Teşhisi Komitesi kurması beklenmektedir. Bu çalışmada anonim şirket olarak kurulması yasal bir zorunluluk olan geniş yetkili aracı kurumların, riske yaklaşımları, risk ölçüm mekanizmaları, riske karşı aksiyon planları ve bu planları tasarlaması beklenen Yönetim Kurulu ve buna bağlı Riskin Erken Teşhisi Komitesinin mevcudiyet ve verimliliğini ölçmektir. Geniş yetkili aracı kurum iç denetim/risk profesyonellerinin tecrübeleri ve konuya yaklaşımları ile sektördeki genel bakış açısını ortaya koymak adına nitel bir araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma sonuçları dikkate alınarak sermaye piyasalarında riske bakış, riske karşı alınan aksiyon planları ve bu planları kurgulayan kurum içi yapıların karşılaştığı sorunlar tespit edilmiştir.

Abstract:
In the world, and especially in the rapidly growing and complementary capital markets since the second half of the 20th century, standards have become an evolving concept and risk management. The large-scale, unmanageable risks that occur among capital markets actors have been profoundly affected by the rules of investors, who are real persons and legal entities, and broad authorized instruments that mediate transactions. Negative experiences and the fact that the working speed has become very difficult to control with technology, the precautions to be taken against the risks will continue. The idea of creating early warning systems against risks, action plans and establishing committees where these can be discussed and become a concept came to the fore. The Early Risk Detection Committee has been included in laws and communiqués to serve exactly this purpose. For those who are anonymous within the scope of Article 378 of the Turkish Commercial Code (TTK), the Early Detection of Risk Committee is established. This merger as a joint stock company is the combination of the presence and departments of the Board of Directors and the Early Detection of Risk Committee, which are expected to plan risk annexes, risk measurement units, action plans against risk, and the associated Early Detection of Risk Committee, within the legally merged, broad authorized vehicle. A qualitative research method was preferred to reveal the experiences and approaches of widely authorized brokerage firm internal audit/risk professionals and the general perspective in the sector. The problems encountered by the view of risk in the capital markets, the action plans taken against the risk, and the internal structures in which these plans are designed, where the research results are not observed, are identified.