Seyahat acentelerinde sürdürülebilir pazarlama yaklaşımının kullanımı: Batı Karadeniz destinasyonu örneği
The use of sustainable marketing approach in travel agencies: The case of Western Black Sea destination
Yazar: NAİL HOŞCAN
Danışman: PROF. DR. DİLBER ULAŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Acenteler = Agents ; Batı Karadeniz bölgesi = West Black Sea region ; Destinasyon = Destination ; Pazarlama = Marketing ; Pazarlama yöntemleri = Marketing methods ; Seyahat acenteleri = Travel agencies ; Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Turizm pazarlaması = Tourism marketing

Özet:
Turizm endüstrisinin pazarlama hizmetlerini sunan bölümünü oluşturan, ürün ve tüketici arasında ilişki kuran veya aracı olarak dağıtımı yapan seyahat acentelerinin turizm endüstrisini yönlendirici ve regüle edici misyonları da vardır. Diğer bir anlatımla, seyahat acentelerinin turistlerin seyahatlerinin ve tatillerinin bütün süreçleri ve çıktıları üzerinde önemli etkileri olmaktadır. Dünyada her alanda sürdürülebilirliğe odaklanıldığı bir dönemde, çevre ile sembiyotik bir ilişki içerisinde olan turizmin, ekolojik sorunlar ortaya çıkarmayacak, ekonomik yönden verimli ve sosyal sorumluluk ilkelerine duyarlı olarak pazarlanması gerekmektedir. 
Bu tez Batı Karadeniz'e tur düzenleyen, kültür ve doğa temelli turistik ürünleri pazarlayan seyahat acentelerinin işletmecilik anlayışlarının ve uyguladıkları pazarlama yaklaşımlarının sürdürülebilir sürdürülebilirlik düzeyini ölçmeyi ve değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada Batı Karadeniz'e tur düzenleyen seyahat acenteleri ve "Kilit bilgi kaynakları" olarak nitelendirilen ilgililer popülasyonu oluşturmuştur. Toplanan verinin daha bütünsel biçimde anlaşılması amacıyla karma bir yöntem yaklaşımı seçilmiş, nicel anket ve yarı yapılandırılmış görüşme sonuçları birleştirilmiştir. Batı Karadeniz'de turizm faaliyetlerinin ne ölçüde sürdürülebilir turizm gelişim ilkeleriyle örtüştüğünü anlamak için mevcut durum analiz edilmiştir. Ayrıca bu tez, hâlihazırda bir turizm destinasyonu olarak Batı Karadeniz'in turizm endüstrisine yönelik alansal varlıklarının sürdürülebilir turizm gelişim ilkeleriyle uyumlu olarak nasıl geliştirilebileceğini de tartışmaktadır. 
Araştırmanın sonuçlarına göre, turizm endüstrisi için ekonomik, sosyal ve çevresel boyutları olan sürdürülebilir gelişme çok önemli görülmekte ancak sürdürülebilirlik, genel olarak ekolojik boyutuyla algılanmaktadır. Fakat serbest piyasa ekonomisi koşullarında oldukça doğal bir durum olarak, konuya büyük oranda ticari perspektiften yaklaşılmaktadır. Seyahat acentelerinin kurumsal yapı olarak sürdürülebilirlik karakterinden genelde yoksun olduğu, fakat biliş, çevre duyarlılığı ve sürdürülebilirlik bağlamlarında olumlu özelliklere sahip olduğu belirlenmiştir. Dolayısıyla, seyahat acentelerinde yapısal dönüşüm gerektiği ve bu dönüşümün gerçekleşmesinin ciddi kurumsal, ulusal ve uluslararası sürdürülebilirlik politikalarının, kararlarının ve girişimlerinin parçası olmakla mümkün olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The travel agencies making up the marketing services field of tourism industry and establishing communication between product and consumer or acting as an agent of distribution also have a mission leading and regulating the tourism sector. In other words, travel agencies have great influence on all of the processes and outputs of the tourists' journeys and holidays. It is necessary to market tourism which is in a symbiotic relationship with its environment in an economically effective way and be sensible about social responsibilities without causing ecological problems, in a world where sustainability is very much on spotlight.
This dissertation aims to measure and evaluate the conformity of the applied marketing approach and business management understanding of the travel agencies that organize tours to the Western Black Sea Sub-region and market culture and nature based touristic products, to sustainable tourism development principles. This dissertation consists of travel agencies that organize tours to the Western Black Sea Sub-region and individuals described as key informants. A mixed method approach was chosen and the results of the quantitative questionnaire and the qualitative semi-structured interviews were integrated to ensure a more complete understanding of the data. The current situation in the region is analysed in order to find out the level of conformity of the tourism activities to the sustainable tourism development principles in Western Black Sea Sub-region. Additionally, it discusses how to develop the territorial touristic assets of Western Black Sea Sub-region as an already existing tourism destination in accordance with sustainable tourism development principles.
According to the results of the research, sustainable development which has economic, social and environmental dimensions is very important for tourism industry, however it is generally perceived with its ecological side. Unfortunately, the issue is usually approached from a commercial point of view which can be considered quite normal in free market economy conditions. It is established that the travel agencies do not have sustainable characteristics as corporate structures but show positive features in their understanding within the concepts of environmental sensitivity and sustainability. Therefore it is concluded that the travel agencies need structural transformation and the realization of this change could only be achieved through taking part in serious corporational, national and international sustainability policies, decisions and initiatives.