Total diz artroplastisi sonrası erken dönemde propriyosepsiyonu etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors affecting proprioception early period following total knee arthroplasty
Yazar: MAHMUT BEŞLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE NERİMAN NARİN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Artroplasti = Arthroplasty ; Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Hareket korkusu = Kinesiophobia ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Propriyosepsiyon = Proprioception ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Ödem = Edema

Özet:
Bu çalışmada, total diz artroplastisi geçirmiş katılımcılarda cerrahi sonrası 1. ayda diz propriyosepsiyonunu etkileyen faktörlerin incelenmesi amaçlandı.
Çalışmaya yaş ortalaması 65,54±6,37 yıl ve postoperatif 1. ayda olan 35 katılımcı çalışma grubuna ve yaş ortalaması 64,63±6,56 yıl ve dizlerinde herhangi bir rahatsızlık olmayan 35 katılımcı kontrol grubuna dahil edildi. Katılımcıların sosyodemografik bilgileri kaydedildi, her iki ekstremiteye ait eklem hareket açıklığı, çevre ölçümü, propriyosepsiyon, denge, yürüme ve kinezyofobi değerlendirmeleri uygulandı.
Çalışma grubunda yer alan katılımcıların opere taraflarına ait eklem hareket açıklığı, postoperatif ödem ve propriyosepsiyonun, nonopere taraf ve kontrol grubunun tercih ettikleri taraflarına göre anlamlı fark bulundu (p<0,05). Ayrıca çalışma grubunda yer alan katılımcıların denge ve yürüme parametrelerinde azalmalar tespit edildi (p<0,05). Opere dize ait eklem hareket açıklığı kaybı ile kalça ve ayak bileği eklem hareket açıklığı kayıpları arasında orta düzey korelasyon vardı (p<0,05). Ayrıca, statik ve dinamik denge ve yürüme parametreleri arasında da orta düzey korelasyon mevcuttu (p<0,05). 40˚ diz fleksiyonu propriyosepsiyonunun; beden kitle indeksi, postoperatif ödem ve kinezyofobiden etkilendiği bulundu (p<0,05).
Bu çalışmada total diz artoplastisi geçiren hastaların operatif taraflarına ait ekstremitelerinde eklem hareket açıklığı kaybı, postoperatif ödem varlığı, propriyosepsiyon kaybı, denge kaybı, yürüme bozuklukları ve kinezyofobi varlığı görülmektedir. Total diz artroplastisi sonrası 1. ayda propriyosepsiyonu etkileyen nedenler; yüksek beden kitle indeksi, postoperatif ödem ve kinezyofobi varlığıdır. Total diz artroplastisi sonrası 1. ayda devam eden rehabilitasyon programının başarısında, propriyosepsiyon kayıplarını azaltmak için öncelikle beden kitle indeksinin düşürülmesi, postoperatif ödemin azaltılması ve kinezyofobinin önlenmesi gerekmektedir.
Anahtar kelimeler: postoperatif ödem, beden kitle indeksi, kinezyofobi, propriyosepsiyon, total diz artroplastisi

Abstract:
The aim of this study was to investigate the factors affecting proprioception in the first month after surgery in participants with total knee arthroplasty.
35 participants with a mean age of 65,54±6,37 years and in the postoperative first month were included in the study group; 35 participants with a mean age of 64,63±6,56 years and with no any knee disease were included in the control group. The sociodemographic information, range of motion, circumference measurement, proprioception, balance, gait and kinesiophobia scores of the participants were recorded.
There was a significant difference in the range of motion, postoperative edema and proprioception of operative sides of the participants in the study group compared to the nonoperative sides of the participants in the study group and preffered sides of the control group (p<0.05). In addition, decreases in balance and gait parameters of the participants in the study group were determined (p<0.05). There was a moderate correlation between loss of range of motion of the operated knee and loss of range of motion of the hip and ankle (p<0.05). In addition, there was a moderate correlation between the static and dinamic balance and gait parameters (p<0.05). 40˚ knee flexion proprioception were found to be affected by body mass index, postoperative edema and kinesiophobia (p <0.05).
In this study, loss of range of motion, postoperative edema, loss of proprioception, loss of balance, gait disturbances and kinesiophobia were seen in patients with total knee arthroplasty. The causes affecting proprioception at first month after total knee arthroplasty are follows: body mass index, postoperative edema and kineshiophobia. In the success of the rehabilitation program in the first month after total knee arthroplasty, it is neccessary to decrease body mass index, reduce postoperative edema and prevent kineshiophobia in order to reduce proprioception loss.
Keywords: postoperative edema, body mass index, kineshiophobia, proprioception, total knee arthroplasty