Bazı çok yıllık yem bitkileri karışımlarında azotlu gübreleme ve hasat zamanının verim ve kalite özelliklerine etkisi
The effect of nitrogen fertilization and cutting time on the yield and quality in some permanent mixtures
Yazar: ÇAĞLAYAN CANDAN
Danışman: PROF. DR. ZEKİ ACAR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Azot dozu = Nitrogen dose ; Hasat zamanı = Harvesting date ; Karışımlar = Mixtures ; Yem bitkileri = Fodder plants ; Çayır üçgülü = Red clover

Özet:
Bu çalışma, bazı çok yıllık yem bitkileri karışımlarında azotlu gübreleme ve hasat zamanının verim ve kalite özelliklerine etkisinin belirlenmesi amacıyla üç yıl süreyle (2018, 2019 ve 2020) yürütülmüştür. Araştırma Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'nün Ambarköprü uygulama alanında tesadüf bloklarında bölünen bölünmüş parseller deneme desenine göre dört tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Denemede ana parsellerde azot dozu (N0 (dekara 0 kg), N3(dekara 3 kg), N6 (dekara 6 kg) ve N9 (dekara 9 kg)), alt parsellerde hasat zamanı (çayır üçgülünün tomurcuklanma ve çiçeklenme dönemi) ve alt alt parsellerde karışımlar [çayır üçgülü (Ç) (Trifolium pratense L.), domuz ayrığı (D) (Dactylis glomerata L.), çayır köpek kuyruğu (K) (Phleum pratense L.)'nun yalın, Ç+D ve Ç+K karışımları]  yer almıştır. Çalışmada bitki boyu, yeşil ve kuru ot verimi, otun besin içerikleri (ham protein oranı, ADF, NDF ve NYD, Ca, Mg, P, K, K/(Ca+Mg) ve Ca/P) belirlenmiştir. Araştırmada işlemlerin ortalaması olarak bitki boyu 27.4 - 95.4 cm, yıllık toplam yeşil ot verimi 1406 - 3739 kg/da, kuru ot verimi 368 – 1128 kg/da arasında değişmiştir. Besin içerikleri bakımından ham protein, ADF, NDF ve NYD sırasıyla; % 8.3 - 25.2, % 28.6 - 44.9, % 41.7 - 66.7 ve 74.4 - 178.6 arasında değişim göstermiştir. Kuru otun Ca,K, Mg ve P içeriği, K/(Ca+Mg) ve Ca/Pdeğerleri sırasıyla;% 0.71 – 1.95, % 0.92 – 2.47, % 0.13 – 0.57, % 0.25 – 0.54, 0.30 – 4.66 ve 0.99 – 6.19 arasında değişmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar birlikte değerlendiirildiğinde, %50 çayır üçgülü+%50 çayır köpek kuyruğu karışımına, her yıl dekara 9 kg N olacak şekilde azotlu gübreleme yapılarak karışımın çayır üçgülü tomurcuklanma ya da çiçeklenme döneminde iken hasat edilmesi ile daha yüksek miktar ve kalitede kaba yem üretilebileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was conducted to determine the effects of nitrogen fertilization and cuttting time on yield and quality in the Ambarkopru Research Station of Black Sea Agricultural Research Institute, Samsun for three years (2018 to 2020). The experimental designused in this research is randomized complete block design with a split-split plots arragement with four replications. In the experiment, the nitrogen dose (N0, N3, N6 and N9), in the main plots, the harvest period (budding and flowering period of red clover) in the sub-plots, and the pure stand species of red clover (R) (Trifolium pratense L.), orchard grass (O) (Dactylis glomerata L.) timothy (T) (Phleum pratense L.), and the mixture of R+O and R+T in the sub-plots are included. In this study, plant height, fresh and dry matter yield, nutrient contents (crude protein ratio, ADF, NDF and RFV) and mineral substance contents (Ca, Mg, P, K, K/(Ca+Mg) and Ca/P) were determined. In the research, the average plant height was 27.4 - 95.4 cm, the annual total green grass yield was between 1406 - 3739 kg/da, and the dry grass yield ranged between 368 - 1128 kg/da. Ca, K, Mg and P content K/(Ca+Mg) and Ca/P ratio of dried samples varied between 0.71 – 1.95%, 0.92 – 2.47%, 0.13 – 0.57%, 0.25 – 0.54, 0.30 – 4.66 and 0.99 – 6.19, respectively. In similar ecologies, applying N9 nitrogen to the mixtures of R+O and R+T and It has been concluded that higher quantity and quality roughage can be produced.