Karaman'ın Ermenek ilçesinde doğal olarak yetişen bazı adaçayı (Salvia sp.) türlerinin, uçucu yağ oranları, uçucu yağ bileşenleri ve antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of essential oil ratios, essential oil components and antioxidant activities of some sage (Salvia sp.) species growing naturally in Ermenek district of Karaman
Yazar: FADİME RABİA KAYICILAR
Danışman: DOÇ. DR. HASAN MARAL
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitkisel Üretim ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Karaman'ın Ermenek İlçesinde doğal olarak yetişen Salvia türlerinin önceden tespiti baz alınarak uçucu yağ oranı ve bileşenleri, fenolik madde tayini ve antioksidan içeriğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Ermenek lokasyonunda 12 farklı Salvia türü 2022 yılında Haziran ayında toplanarak teşhisleri yapılmıştır. Çalışmada uçucu yağ oranı (%), uçucu yağ bileşenleri (%), toplam fenolik madde miktarı (mg/100 ml), DPPH radikal temizleme aktivitesi tayini (%) ve bitkilerin toplandığı alana ait toprakların fiziksel ve kimyasal özellikleri belirlenmiştir. Ermenek lokasyonundan doğal olarak toplanan 12 farklı adaçayı türlerinde uçucu yağ oranlarının %0.66 ile %2.02 arasında değiştiği saptanmıştır. En yüksek uçucu yağ oranının ise 1635.72 m yükseltide yamaç bir bölgeden alınan Salvia tomentosa bitkisine ait olduğu saptanmıştır. Uçucu yağların ana bileşenlerinin ise türlere göre farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Bazı ana bileşen oranlarının β-pinene (%41.92-3.91), α-pinene (%34.14-9.57), germacrene D (%24.22-5.85), limonene (%21.40-10.02) ve camphor (%12.55-5.06) arasında değiştiği belirlenmiştir. Türlerin gallik asit cinsinden toplam fenolik içeriği 9.21 mg/100 ml ile 13.90 mg/100 ml arasında değişiklik gösterdiği saptanmıştır. En yüksek fenol içeriği 13.90 mg/100 ml ile Salvia heldreichiena bitkisini olmuştur. DPPH radikal süpürme aktivitesi ile antioksidan içeriği %38.65 ile %99.03 arasında değişmektedir. Ermenek lokasyonunda toplanan tespiti yapılan Salvia heldrechiana radikal süpürme aktivitesi ile en yüksek antioksidan içeriğe sahip olduğu tespit edilmişir. 12 farklı Salvia türlerine ait alınan bölgedeki toprak özellikleri analiz edilmiştir. Sonuç olarak yapılan analizlerden elde dilen değerler sonucunda türler arasındaki farklılıklar kendini göstermiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the essential oil ratio and components, phenolic substance determination and antioxidant content of Salvia species growing naturally in Ermenek District of Karaman. In the study, 12 different Salvia species were collected in Ermenek location in June in 2022 and species identification was carried out. In the study, essential oil content (%), essential oil components (%), total phenolic matter content (mg/100 ml), DPPH radical scavenging activity (%) and physical and chemical properties of the soils of the area where the plants were collected were determined. Essential oil ratios of 12 different sage species collected naturally from Ermenek location were found to vary between 0.66% and 2.02%. The highest essential oil content belonged to Salvia tomentosa taken from a slope at 1635.72 m elevation. It was determined that the main components of the essential oils differed according to the species. Some main component ratios were found to vary between β-pinene (41.92-3.91%), α-pinene (34.14-9.57%), germacrene D (24.22-5.85%), limonene (21.40-10.02%) and camphor (12.55-5.06%). Total phenolic content of the species in terms of gallic acid varied between 9.21 mg/100 ml and 13.90 mg/100 ml. The highest phenolic content was found in Salvia heldreichiena with 13.90 mg/100 ml. DPPH radical scavenging activity and antioxidant content varied between 38.65% and 99.03%. Salvia heldrechiana collected in Ermenek location was found to have the highest antioxidant content with radical scavenging activity. 12 soil properties of different Salvia species were analysed. As a result, as a result of the values obtained from the analyses, the differences between the species showed themselves.