Farklı liken ekstraktlarının Ceratophyllum demersum L. ve Bacopa monnieri (L.) Wettst. üzerine allelopatik etkilerinin doku kültürü şartlarında araştırılması
Investigation of allelopathic effects of different lichen extracts on Ceratophyllum demersum L. and Bacopa monnieri (L.) Wettst. in tissue culture conditions
Yazar: AYŞE TOKGÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BUĞRAHAN EMSEN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET DOĞAN
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Botanik = Botany
Dizin: Allelopatik etki = Allelopathic effect ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Bitki dokuları = Plant tissues ; Doku kültürü = Tissue culture ; Likenler = Lichens

Özet:
Mevcut tez çalışmasında, Dermatocarpon miniatum (L.) W.Mann ve Parmelia saxatilis (L.) Ach. likenlerinin in vitro koşullarda üretilen ve tıbbi öneme sahip Ceratophyllum demersum L. ve Bacopa monnieri (L.) Wettst. bitkilerinin gelişimi üzerine etkileri incelenmiştir. Aynı zamanda, bahsi geçen likenlerin C. demersum ve B. monnieri bitkilerinin farklı antioksidan aktivitelerinin değişimine etkisi tez çalışmasının diğer ayağını oluşturmuştur. D. miniatum ve P. saxatilis likenlerinin metanol ve su ekstraktlarının farklı konsantrasyonları ile muamele edilen B. monnieri ve C. demersum bitkilerinden, B. monnieri en iyi gelişimini P. saxatilis'in su ekstraktının 80 mg/L konsantrasyonlu uygulamasında, C. demersum ise en iyi gelişimini P. saxatilis'in metanol ekstraktının 90 mg/L konsantrasyonlu uygulamasında göstermiştir. Elde edilen bu veriler göz önüne alınarak, liken uygulanmak suretiyle en iyi gelişim gösteren ve liken uygulanmayan (kontrol grubu) B. monnieri ve C. demersum bitkilerinin DPPH yakalama ve metal şelatlama antioksidan aktiviteleri ve toplam fenol, flavonoid içerikleri incelenmiştir. Metanol ve su ekstraktı ile gerçekleştirilen denemeler sonucunda ortaya çıkan IC50 değerleri göz önüne alındığında, kontrol gruplarına kıyasla liken uygulanan bitkilerin daha etkili DPPH ve metal şelatlama aktivitelerine sahip oldukları görülmüştür. Toplam fenol ve flavonoid içerikleri incelendiğinde, her iki ekstrak için de liken uygulanan örneklerin kontrol grubuna kıyasla önemli derecede (p < 0,05) daha yüksek oranlara sahip olduğu görülmektedir. Tüm deney grubu içerisinde, en yüksek toplam fenol (93,71 µg gallik asit eşdeğeri/mg ekstrakt) ve flavonoid (68,34 µg kuersetin eşdeğeri/mg ekstrakt) içeriği liken uygulanan B. monnieri'nin metanol ekstraktında tespit edilirken, en düşük değerler (toplam fenol: 22,92 µg gallik asit eşdeğeri/mg ekstrakt, toplam flavonoid: 2,51 µg kuersetin eşdeğeri/mg ekstrakt) kontrol grubu olan B. monnieri'nin su ekstraktında belirlenmiştir.

Abstract:
In the present thesis, the effects of Dermatocarpon miniatum (L.) W.Mann and Parmelia saxatilis (L.) Ach. lichens on the growth of in vitro medicinal plants Ceratophyllum demersum L. and Bacopa monnieri (L.) Wettst. were investigated. At the same time, the effect of the aforementioned lichens on the change of different antioxidant activities of C. demersum and B. monnieri plants constituted the other leg of the thesis study. From B. monnieri and C. demersum plants treated with different concentrations of methanol and water extracts of D. miniatum and P. saxatilis lichens, B. monnieri showed its best development in the application of water extract of P. saxatilis with a concentration of 80 mg/L, while C. demersum showed its best development in the application of methanol extract of P. saxatilis at a concentration of 90 mg/L. Considering these obtained data, DPPH capture and metal chelating antioxidant activities and total phenol and flavonoid contents of B. monnieri and C. demersum plants that showed the best growth with lichen application and were not treated (control group) were investigated. Considering the IC50 values obtained as a result of the experiments with methanol and water extract, it was observed that the plants treated with lichen had more effective DPPH and metal chelating activities compared to the control groups. When the total phenol and flavonoid contents are examined, it is seen that the lichen-treated samples for both extracts have significantly higher rates (p < 0.05) compared to the control group. Among the whole experimental group, while the highest total phenol (93.71 µg gallic acid equivalent/mg extract) and flavonoid (68.34 µg quercetin equivalent/mg extract) contents were detected in the methanol extract of B. monnieri, which was applied lichen, the lowest values (total phenol: 22.92 µg gallic acid equivalent/mg extract, total flavonoid: 2.51 µg quercetin equivalent/mg extract) were determined in the water extract of B. monnieri, which is the control group.