Türkiyede tüketime sunulan bazı işlenmiş kabuklu ve yumuşakçaların mineral madde içeriği ve sağlık riski değerlendirilmesi
Mineral content of some crustaceans and molluscs in Turkey and public health risk assessments
Yazar: DERYA CANAN BÜYÜKKOL
Danışman: PROF. DR. DEMET KOCATEPE
Sinop Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Çevre Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Ağır metaller = Heavy metals ; İşlenmiş gıdalar = Processed foods

Özet:
Bu çalışma kapsamında Türkiye'de perakende olarak satışa sunulan 9 farklı su ürünün mineral madde ve ağır metal içerikleri araştırılmıştır. A grubu: donmuş kalamar tava; B grubu: donmuş halka kalamar; C grubu: donmuş midye eti; D grubu: kabuklu akivades; E grubu; donmuş yerli karides; F grubu: donmuş yengeç lokumu; G grubu: donmuş ahtapot; H grubu; taze kabuklu midye ve S grubu: donmuş sübyeden oluşmaktadır. B, D, E, F, G, H ve S grubu örneklerinin menşei Türkiye; A grubunun İspanya; C grubunun ise Şili'dir. A grubuna ait farklı paketlerin alüminyum (Al), vanadyum (V), mangan (Mn), demir (Fe), nikel (Ni), bakır (Cu), çinko (Zn), rubidyum (Rb), stronsiyum (Sr) ve baryum (Ba) içerikleri istatistiksel olarak farklıdır (p<0.05). Donmuş kalamar tavaya ait veriler incelendiğinde makro element içerikleri sırasıyla sodyum (Na)> potasyum (K)> kalsiyum (Ca)> magnezyum (Mg) şeklinde sıralanmaktadır. A grubuna ait paketlerin ortalama Na ve Mg içerikleri farksızdır (p>0.05). B grubu mikro elementlerden Sr, Zn ve Fe'i yüksek oranda içermektedir. Akivades etinin (D grubu) Fe içeriği 100 mg kg-1'ın üzerindedir. D grubunun Zn içeriği 20 mg kg- ı geçmektedir. Ahtapot örneklerinin (G grubu) As içeriği 32.75 mg kg-1'in üzerindedir. Çalışmada incelenen tüm gruplarda tespit edilen başlıca mikro elementler Zn, Fe ve Al'dur. Minimum Na/K oranı G ve H gruplarında tespit edilmiştir. Tüm grupların ağır metal içeriklerinin halk sağlığını tehdit edici boyutta olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
This study examined the mineral and heavy metal content of 9 different sea products sold in retail outlets in Turkey. Group A: frozen squid pan; Group B: frozen ring squid; Group C: frozen mussel meat; Group D: Frozen shelled clam; group E; frozen shrimp; Group F: frozen crab delight; Group G: frozen octopus; H group; fresh-shell mussel and group S: frozen cuttlefish. Frozen ring squid, clam, frozen shrimp, frozen crab delight, frozen octopus, fresh shell mussel and frozen cuttlefish are from Turkey; frozen squid pan from Spain; frozen chili mussel from Chili. Different packages belonging to group A contain aluminum (Al), vanadium (V), manganese (Mn), iron (Fe), nickel (Ni), copper (Cu), zinc (Zn), rubidium (Rb), strontium (Sr) and barium (Ba) contents were statistically different (p<0.05). When the data of the frozen squid pan are examined, the macro element contents are listed as sodium (Na)> potassium (K)> calcium (Ca)> magnesium (Mg) respectively. The mean Na and Mg contents of the packages belonging to group A were not statistically different (p>0.05). Group B contains high levels of Sr, Zn and Fe, which are microelements. The Fe content of clam meat (group D) is over 100 mg kg-1. The Zn content of group D exceeds 20 mg kg-1. The As content of octopus samples (Group G) is over 32.75 mg kg-1. The main microelements detected in all groups examined in the study are Zn, Fe and Al. The minimum Na/K ratio was determined in the G and H groups. It was found that the heavy metal levels of all groups examined in the study did not pose a risk to public health.