Sihir geleneği ve Kur'an'da sihir kavramı
Magic tradition and the concept of magic in the Qur'an
Yazar: ERDOĞAN AKYÜZ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM GÖRENER
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Din = Religion
Dizin: Büyü = Incantation ; Cin = Genie ; Gayb = Invisible ; Gelenekler = Traditions ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sihir = Magic ; İslamiyet = Islam

Özet:
Birey ve toplum hayatı üzerinde son derece önemli etkileri bulunan sihir-büyünün yasak olmasına rağmen tarihsel süreç içerisinde gün geçtikçe daha da müracaat edilir olmasının sebepleri ile kişileri buna sevkeden maddi manevi etkenleri tespit etmek ve Kur'an'ın rehberliğinde sihir ve sihirbazlara karşı nasıl bir tavır sergilememiz gerektiğini ortaya koymak amacıyla yapılan bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, sihir, büyü, illüzyon sanatı, fala bakma ve yıldızname hakkında bilgiler verilerek tezin konusu ve amacı açıklanmış, ardından da literatür araştırması yapılarak diğer bölümler için bir temel oluşturulmaya çalışılmıştır. İlk bölümde; sihrin tarihsel süreci, semavi dinlerin sihir-sihirbazlara bakışı konuları ile günümüzdeki sihir uygulamaları incelenmiştir. İkinci bölümde; Kur'an'da sihir kavramı, sihrin hakikat ve mahiyet tartışmaları ile bazı peygamberlere değişik nedenlerle yapılan "sihirbaz" iftirasının sebepleri ile Muavvizeteyn surelerinin konuyla irtibatı incelenmiştir. Üçüncü bölümde; birey ve toplum açısından sihrin itikadî ve sosyal yönü örneklerle tespit edilmeye çalışılmıştır. Son bölümde ise; gayb bilgisine ulaşma veya gaybî bilginin sınırı ile cinlerin "semada kulak hırsızlığı" yapmaları konuları incelenmiştir. Giriş bölümünde küçük bir anket çalışması yapılarak toplumumuzdaki sihir, büyü, yıldızname ve fal ile ilgili genel inanış ve tutum hakkındaki toplumun kanaati ortaya konulmaya çalışılmıştır. Anket sonucu göstermektedir ki toplumumuzda büyük bir çoğunluk bu tür uygulamaları ya yaptırmış ya da yakinen takip etmektedir. Yine bu ankete göre sihrin hakikat ve tesirine inananların sayısı da oldukça fazladır. Çalışmamızın, Kur'an'da sihir kavramı, sihrin birey ve toplum hayatı üzerindeki etkisi, gayb bilgisi ve cinler ile sihirbazların gaybî bilgi verebildikleri iddiaları ve bu iddiacılara karşı Müslümanın takınması gereken tavrı belirlemesi açısından önemli katkılar sağlayacağına inanıyoruz.


Anahtar Kelimeler: Kur'an, Sihir, Büyü, Yıldızname, Gayb, Cin

Abstract:
Magic has very important effects on the individuals' and society's life. Even though it is forbidden, magic has been practiced widely in its historical process. The purpose of the study is to identify the corporeal and moral factors that affect people and to show how we should adopt an attitude towards magic and magicians under the guidance of the Qur'an. This study consists of four parts. In the introduction part, the subject and the purpose of the thesis is explained by giving information about magic, sorcery, illusion art, fortune-telling and stars. After making a literature review, it is tried to establish a basis for the other parts.  In the first chapter; the historical process of magic, the way of looking at the magic-magicians of the divine religions and the magic practices of today have been searched. In the second chapter; the term of magic in the Qur'an, the discussions about reality and nature of magic, the reasons of the slander of calling some prophets as ''magician'' with different reasons and the relationship of Muavvizeteyn (Falaq and Naas) surahs with this issue have been examined. In the third chapter; it has been tried to identify the social and the theological aspects of magic with examples in terms of individuals and society. In the last chapter;  the access of occult knowledge or the limit of occult knowledge and the issue of jinns' "ear-theft in the sky" have been examined.
General beliefs and attitudes in our society about magic, sorcery, stars and fortune-telling are revealed by doing a survey in the introduction part. The survey result shows that the majority of our society has implemented or closely followed such practices. The number of people who believe in reality and effectiveness of magic is quite high.
Our study provides significant contributions to the magic term in the Qur'an, the influence of the magic on the life of individual and society, occult knowledge and to the claims of that magicians can give occult (unknown) information. And it contributes to determine the attitude that Muslims should take against this claim.


Key words: Quran, Magic, Sorcery, Horoscope, Occult, Jinn