Bir okul örnekleminde anne baba tutumlarının ergenlerin kişilik yapısı ve cinsiyet rolü ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between parental attidues gender roles and personality characteristics of the adolescents from a school sample
Yazar: İREM PEKYÜREK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞEGÜL SELCEN GÜLER
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Ergenler = Adolescents ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics

Özet:
Bu araştırmanın amacı 12-17 yaş aralığında bulunan ergenlerin, anne baba tutumlarına ilişkin algılarının kişilik yapıları ve cinsiyet rolleri ile ilişkili olup olmadığını incelemektir. Araştırmaya Hakkâri'deki bir ortaokul ve 2 liseden 226'sı kız, 151'i erkek olmak üzere 377 öğrenci katılmıştır. Katılımcıların anne baba tutumlarını nasıl algıladıklarını ölçmek için Anne Baba Tutum Ölçeği, kişilik yapılarını ölçmek için Beş Faktör Kişilik Ölçeği, cinsiyet rollerini ölçmek için Bem Cinsiyet Rolü Envanteri ve kendilerine ilişkin bilgilere ulaşmak için araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Algılanan otoriter anne baba tutumu kızlara göre erkeklerde daha yüksek düzeyde bulunmuştur. Beş faktör kişilik ölçeğinin alt boyutlarından olan 'nevrotiklik' ve 'açık görüşlülük' erkeklere görekızlarda daha yüksek bulunmuştur. Cinsiyet rolü alt boyutları ile otoriter anne baba tutumu ve demokratik anne baba tutumu arasında her biri kendi içerisinde olmak üzere anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. 'Dışadönüklük' ve 'açık görüşlülük' kişilik alt boyutları ile ergenlerin yaşları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Ergenlerin kadınsı cinsiyet rolü düzeyleri ile beş faktör kişilik ölçeği alt boyutları olan dışa dönüklük, nevrotiklik, sorumluluk ve açık görüşlülük boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir.Aynı zamanda ergenlerin erkeksi cinsiyet rolü düzeyleri ile beş faktör kişilik ölçeği alt boyutları olan dışa dönüklük, nevrotiklik, sorumluluk ve açık görüşlülük boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. 'Dışa dönüklük' alt boyutu ile algılanan demokratik anne baba tutumu arasında pozitif yönde ilişkiler tespit edilmiştir. 'Nevrotiklik' alt boyutu ile algılanan koruyucu/istekçi anne baba tutum arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Anne baba tutumlarının ergenlerin kişilik özellikleri ile ilişkili olması, aileye yönelik terapötik çalışmalarda anne baba tutumları konusunun dikkate alınmasını düşündürebilir.

Abstract:
The goal of this research  was to  investigate  the relationship of perceived parental attitudes, gender roles and personality characteristics of adolescents between 12 and 17 years of age. Data was collected from 226 girls and 151 boys (377 students in the total) from a secondary school and two high schools in Hakkari.   To evaluate the   perceived  parentals attitudes, a Parentals Attitude Scale,  to evaluate their personality structure Five Factor Personality Scale and  to evaluate adolescents'   gender roles BEM Gender Role Inventory and to get sociodemographic information, a form developed by the investigator  were used. 
Perceived authoritative parental  attitudes were higher  in girls  compared to boys. As a sub – dimension of Five Factor Personality Scale, neuroticism and  open mindedness  were higher  in girls  compared to boys. There was  a positive correlation between sub – dimension of sexual roles and authoritative   and democratic parental attitudess. There was  also a positive correlation between the level of masculine gender role of adolescents and sub-dimensions of five factor personality scale (open mindedness, neuroticism, responsibility and extroversion). Also there was  a positive correlation between extroversion and democratic parentals attitudes.   A positive correlation was also found between neuroticism and fosterprotective/demanding parental  attitudes  Taking the relation of parental attitudes with adolesents'  personality  characteristics into consideration,  parental attitudes  could be part of the therapeutic work with families.