İşitme engelli öğrencilere fen bilimleri öğretiminde öğretmene yardımcı kitap tasarlanması
Designing a teacher's auxiliary book for teaching science to hearing-impaired students
Yazar: ELİF KARACAKOYUN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ERGUN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma ile işitme engelli öğrencilere fen öğretiminde öğretmene yardımcı kitap tasarlanması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda tasarlanan kitabın işitme engelliler fen bilimleri öğretmeninin ders planı hazırlama ve ders işleme sürecine olumlu ve olumsuz katkıları incelenmiş olup olumlu katkılarının artırılması olumsuz katkılarının azaltılması için neler yapılabileceği sorusu cevaplanmıştır. Araştırma kapsamında bulguların elde edilmesi noktasında nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması deseni kullanılmıştır. Eylem araştırması döngüsünde yer alan tüm basamaklar sırasıyla takip edilmiştir. Araştırmada sırasıyla problem cümlesi kuramsal bağlamda ortaya konulmuş, veri toplama planı hazırlanarak gerçekleştirilmiş ve veriler analiz edilmiştir. Kitap tasarımında işitme engelli öğrencilerin seviyesine uygun, somutlaştırılabilecek konulara ait kazanımlar seçilmiştir. Seçilen kazanımlar giriş, kavram öğretimi, konu anlatımı, pekiştirme ve değerlendirme olmak üzere beş başlıkta ele alınmıştır. Kitap içeriği hem yazılı hem de dijital ortamda düzenlenmiştir. Yazılı ve dijital içerik karekod aracılığıyla birleştirilerek kitap tasarımı tamamlanmıştır. Araştırma işitme engelliler devlet okulunda beşinci ve yedinci sınıf öğrencileriyle birlikte bu öğrencilerin fen bilimleri öğretmeninin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verilerini işitme engelliler fen bilimleri öğretmeni tarafından yazılan yansıtıcı günlük, mevcut ders planı, tasarlanan kitap ile hazırlanmış ders planı, yarı yapılandırmış görüşme ve araştırmacı tarafından yapılan gözlem ve yansıtıcı günlük oluşturmaktadır. Elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerden elde edilen verilere göre işitme engelli öğrencilere fen öğretiminde öğretmene yardımcı olması hedeflenen kitabın, işitme engelliler fen bilimleri öğretmeninin ders planı hazırlığı ve ders işleme sürecine olumlu katkıları olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Olumlu katkıların artırılması noktasında tasarlanan kitabın değerlendirme bölümlerinin yazma, boşluk doldurma, vb. etkinliklerle çeşitlendirilmesi önerisinde bulunulmuştur.

Abstract:
This study aimed to design a teacher's auxiliary book for teaching science to hearing-impaired students. In line with this purpose, the positive and negative aspects of the book in the process of lesson plan preparation and lesson processing for the hearing-impaired science teacher were examined. The question of how to increase the positive contributions and reduce the negative aspects was answered. This qualitative study adopted an action research design to obtain findings. All steps in the action research cycle were followed in order. First, the problem statement was put forward in the theoretical context. Second, the data collection plan was prepared and realized. Third, the data were analyzed. In order to design the book, learning outcomes that were appropriate for the level of hearing-impaired students and related to subjects that could be concretized were selected. These learning outcomes were discussed under five headings: introduction, concept teaching, lecturing, reinforcement, and evaluation. The book content was organized in both written and digital media. The book design was completed by combining the written and digital content through a QR code. The sample consisted of fifth- and seventh-grade students in a public school for the hearing impaired and their science teacher. Data were collected using a reflective journal written by the teacher, the existing lesson plan, the lesson plan based on the designed book, the semi-structured interview, and the observation and reflective diary made by the researcher. The data were analyzed using descriptive and content analysis. The results showed that the book intended to assist teachers in teaching science to hearing-impaired students contributed positively to the lesson plan preparation and lesson teaching process of the science teacher for the hearing impaired. In order to increase its positive contributions, it was suggested that the evaluation sections of the book should be diversified with activities such as writing, fill-in-the-blanks, etc.