Kur'an'da isyan yakınanlamlıları ve nüansları
Near-synonyms of rebellion (isyan) and their nuances in the Qur'an
Yazar: MEHMET KADRİ DEMİR
Danışman: PROF. DR. ÖMER KARA
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Nüans = Nuance ; Tefsir = Commentary

Özet:
Arap dilinde 40'tan fazla isyan yakınanlamlısı lafız bulunmaktadır. Bunlardan 30 civarında lafız Kur'ân'da isyanla yakın manada kullanılmıştır. Bunların çoğu birbirinin tam müterâdifi değil, aralarında nüanslar bulunan mütekârib lafızlardır. 
İsyan yakınanlamlılarından bazıları genel olarak itaatsizliği ifade ederken, bazıları direk itaatsizlik bildirmezler. Bazıları siyasi isyan ifade ederken, bazıları da Allah'a ve onun emirlerine karşı isyanı ifade etmektedirler. Bazıları kuralları çiğneme, taşkınlıkta bulunma yönüyle isyanla yakınlık gösterirken, bazıları da karşı çıkma, kabul etmeme ve muhalefette bulunma yönüyle isyanla yakın mana taşımaktadırlar. Yine bazıları sadece kafirler için kullanılırken, bazıları da hem müminler hem de kafirler için kullanılan lafızlardır.Çalışmamız giriş, beş bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölümde teradüf ve tekarüb konusu incelenmiştir. İkinci bölümde Arap dilinde ve Kur'ân'da furûk konusu ele alınmıştır. Furûkun gelişimi, savunucuları ve delillerine furûkçuların farkları tespit yöntemlerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde Arap dilinde isyan yakınanlamlılarını ve zıt anlamlıları tespit edilip bunlara yer verdik. Dördüncü bölümde isyan yakınanlamlılarının anlamları incelenmiştir. Beşinci bölümde ise; tespit edilen isyan yakınanlamlıları gruplandırılmış ve aralarındaki farklar tespit edilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Kur'an, İsyan, Müteradif, Mütekarib, Yakınanlamlılık, Nüans.

Abstract:
There are more than 40 words for rebellion (isyan) near-synonyms in Arabic Language. 30 words of them are used in the Qur'an at close-meaning of rebellion. Most of them aren't complete synonym each other, but they are near-synonyms which there are nuances among them. Some of the rebellion near-synonyms express disobedience in general, while some of them doesn't denote direct disobedience. Some of them referred to the political uprising, while some of them have expressed rebellion againist God and his commandments. Some of them shows closeness in meanings of cewing rules and intemperance with isyan, while others owns near-meaning with isyan in the meanings of protesting, nonacceptance and opposition. Some of them is used for unbelievers, while others used for both the believers and unbelievers. Our thesis consists of an introduction and five chapters and a conclusion. After introduction in the first chapter, we deal with consepts of complete synonym and near synonym. In the second chapter, we discuss topics of furuq in Arabic Language and Qur'an, development of furuq, furuq's advocates and their evidences, methots of determining furuk (nuances). In the third chapter we determined near-synonyms and antonyms of rebellion (isyan) in Arabic Language. In the fourth chapter, we determine rebellion near-synonyms in the Qur'an and give meaning spaces of them. And finally in fifth chapter, we group near-synonyms of rebellion and fix nuances among them. 



Keywords: Qur'an, rebellion (isyan), synonymity, near-synonymity, nuances.