Modern hukuki-siyasi çerçevenin ötesinde: Arendt düşüncesinde şiddetsiz bir hukuk anlayışının temelleri
Beyond modern legal-political frame: Foundations of a non-violent conception of law in Arendt's thought
Yazar: DOĞUKAN BİNGÖL
Danışman: PROF. DR. SEVTAP METİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy ; Hukuk = Law

Özet:
Bu çalışma, modern hukuk kavramsallaştırmasının sorunlarını ve açmazlarını tespit edip onu daha da işler hale getirmeye çalışan eleştirel yaklaşımlar hattı üzerinden hukuk ve meşru şiddet tekeli arasındaki ilişkiyi inceler. Zorlayıcı olması ve gerektiğinde meşru şiddet tekelini harekete geçirebilmesi hukuku diğer normatif sistemlerden ayıran temel özelliğidir. Çalışma, hukukun bu özelliği üzerinden siyasi iktidar ve şiddetle kurduğu ilişkinin açmazlarının tespit edilmesini ve bunların üstesinden gelebilecek teorik imkânların Arendt düşüncesi üzerinden keşfedilmesini hedeflemiştir. Bunun için öncelikle hukuk dogmatiğinde daha çok zorlayıcılık olarak ifade edilen şiddet ve hukuk arasındaki ilişki Cover düşüncesi üzerinden ortaya konduktan ve terminolojiye dair meseleler ele alındıktan sonra modern siyasi-hukuki düşüncenin kuramsal temellerinde hukuk ve şiddet arasında nasıl bir ilişki kurulduğu ortaya konmuştur. Ardından, hukukun başvurduğu şiddeti tartışmaya açan ilk düşünürlerden biri olan Walter Benjamin'in analizi üzerinden hukukun şiddete başvurmasının açmazları tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu açmazların aslında modern siyasi-hukuki düşüncenin temelleriyle de bir çelişki anlamına geldiği ifade edildikten sonra çalışma bu şiddete başvurmayan bir hukuk teorisi için Arendt düşüncesinden faydalanmayı hedeflemiştir. Arendt'in siyaseti, hukuku ve özgürlüğü şiddet olmaksızın düşünebilen teorisinin temel kavramları ortaya konduktan sonra bu kavrayışın getirdiği içgörülerin ikinci bölümde tespit edilen sorunları ve şiddete dayanmayan bir hukukun olanaklılığı kuramsal düzlemde nasıl sağaltabileceği tartışılmıştır.

Abstract:
This study aims to examine the relationship between law and the monopoly of legitimate violence through the critical perspectives which try to identify and solve the problems and paradoxes of modern conception of law. Coerciveness and being able to activate the monopoly of legitimate violence is the fundemantal quality that distinguishes law from other normative systems. The study aims to identify the paradoxes of the relationship that law builds with political power and violence over this quality and it tries to explore the theoretical potentials which can remedy these paradoxes in Arendt's thought. To fulfill this task the study first examines the relationship between law and violence over Coverian thought, a relationship that is also considered as coerciveness in legal dogmatics; before tackling the issues of terminology and the question how the problem is handled in the foundations of modern legal-political thought. Then, the paradoxes of implementing or realization of law through violence are explored in the guidence of Walter Benjamin's analysis on the issue, as one of the first thinkers who reflected upon the matter. After concluding that these paradoxes present results that are also contradictory with the foundations of modern legal-political thought, the study aims to benefit from Arendt's thought to find a theory of law that is not dependent on violence. After examining the fundamental concepts of Arendt's thinking, which is a theory that can conceive politics, law and freedom without violence, the study discusses how the insights derived from this theory can contribute to the paradoxes of the relationship between law and violence and the possibility of a law that is not dependent on violence.