Milli Mücadele sürecinde Isparta ve Isparta İstiklal Mahkemelerinin faaliyetleri
Activities of Isparta and the Court of Independence of Isparta in the process of the National Struggle
Yazar: SİBEL YILDIZ KOCAKAHYA
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR TÜRKER
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Isparta = Isparta ; Mahkemeler = Law courts ; Milli Mücadele = National Struggle ; TBMM = Turkish Grand National Assembly ; İstiklal Mahkemeleri = Liberty Courts

Özet:
İstiklal Mahkemelerinin faaliyet gösterdiği dönemin üzerinden 100 yıla yakın
bir zaman geçmiş olmasına rağmen günümüz Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en çok
tartışılan konularının arasında İstiklal Mahkemeleri ve bu mahkemelerin çalışmaları
vardır. Bu tartışmanın en büyük sebeplerinden biri, konunun yeterince incelenip
açığa kavuşturulmamış olmasındandır. Oysa bu konu tarih, siyaset, sosyoloji, hukuk,
psikoloji alanlarıyla yakından ilişkilidir ve üzerinde araştırmalar yapılmasını
gerektirir. TBMM ve Başbakanlık Arşivleri, ATASE, Nutuk, gazeteler ve dergiler
konu hakkında başvurulabilecek resmi kaynaklardır. Yapılan çalışmaların daha çok
kişisel hatıratların yayınlanması şeklinde veya kulaktan dolma bilgilerle ortaya atılan
iddialar olmasından dolayı bu konu objektif bir şekilde üzerinde durulması gereken
önemli konulardandır. Bu çalışmada; İstiklal Mahkemeleri'nin Isparta'daki ve
mahkemenin çalışma alanı kapsamına giren çevre bölgelerdeki faaliyetleri
değerlendirilecektir.
Tez çalışması toplamda üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm kendi
içerisinde dört kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda Hıyanet-i Vataniye Kanunu ve
uygulanması, ikinci kısımda İstiklal Mahkemeleri ve bu mahkemelerin kuruluş
nedenleri, üçüncü kısımda İstiklal Mahkemelerinin baktığı davalar incelenirken son
kısımda İstiklal Mahkemeleri'nin kapatılmasına değinilecektir.
İkinci bölüm kendi içerisinde üç kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda
Isparta'nın İtalyan işgali karşısında göstermiş olduğu direniş faaliyetleri ve sonuçları
incelenirken, ikinci kısımda Isparta'nın Milli Mücadele'ye katkısında büyük payı
olan Hafız İbrahim Demiralay ve faaliyetleri hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü
kısımda ise Ege Bölgesi'nin düşman işgaline karşı direnişinde büyük katkısı olan
Kuvâ-yı Milliye şeflerinden Demirci Mehmet Efe'nin Isparta ve çevresinin direnişine
verdiği destekten bahsedilmiştir.
Üçüncü bölüm ise, kendi içerisinde dört bölümden oluşmaktadır. İlk üç
bölümde Isparta İstiklal Mahkemeleri'nin kurulması, çalışması ve aldığı kararlar,
Isparta İstiklal Mahkemeleri'nde görev yapan reis ve üyelerin biyografileri hakkında
bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde ise; çalışmanın asıl amacını oluşturan Isparta
İstiklal Mahkemeleri'nin Osmanlıca olan dava metinleri günümüz Türkçesi'ne en
yakın şekilde çevrilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: İstiklal Mahkemeleri, Büyük Millet Meclisi, Hıyanet-i Vataniye, Isparta, Hafız İbrahim Demiralay, Milli Mücadele, İtalyanlar.

Abstract:
Although it has been almost 100 years since the Courts of Independence were
in operation, the Courts of Independence and the work of these courts are also among
the most discussed issues in the history of the Republic of Turkey. One of the main
reasons for this debate is that the subject has not been sufficiently explored and
clarified. However, this subject is closely related to the fields of history, politics,
sociology, law and psychology and requires research in it. Archives of the Parliament
and the Prime Minister, ATASE, Nutuk, newspapers and magazines are official
sources that can be consulted on this subject. This issue is one of the important issues
that should be addressed objectively, since the studies carried out most often take the
form of publishing personal memories or statements made by hearsay. In this study;
an assessment will be made of the activities of the Courts of Independence in Isparta
and nearby areas, which are within the scope of the court's activities.
The thesis consists of three main parts. The first part consists of four parts by
itself. The first part will deal with the Law of Hıyanet-i Vataniye and its
implementation, the second part will deal with the Courts of Independence and the
reasons for the establishment of these courts, the third part will deal with cases
handled by the Courts of Independence, and the last part will mention the closure of
the Courts of Independence.
The second part consists of three parts by itself. The first part examined the
actions of Isparta's resistance against the Italian occupation and their results, and the
second part gave information about Hafız İbrahim Demiralay and his activities,
which played a big role in Isparta's contribution to the national struggle. The third
part mentioned the support of Demirci Mehmet Efe, one of the commanders of the
National Forces, who made a great contribution to the resistance of the Aegean
region against enemy occupation, to the resistance of Isparta and its environs.
The third part consists of four parts by itself. The establishment, activities and
decisions of the Courts of Independence of Isparta, which constitute the main
objective of the study in the first three chapters, are the tax returns of the leaders and
members working in the Courts of Independence of Isparta. In the fourth chapter;
The texts of the Ottoman cases of the courts of Independence of Isparta, which
constitute the main goal of the study, have been attempted to translate as closely as
possible into modern Turkish.

Keywords : Courts of Independence, Grand National Assembly, Hıyanet-i Vataniye, Isparta, Hafiz Ibrahim Demiralay, National Struggle, Italians