Özbek sanatkarı Dedehan Hasan'ın eserleri (Giriş-inceleme-metin)
Works of Uzbek arti̇st Dadahon Hasan (Introducti̇on,analysi̇s,text)
Yazar: BELMA BAÇ
Danışman: DOÇ. DR. NODIRKHON KHASANOV
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Hasan, Dedehan = Hasan, Dedehan ; Türk Cumhuriyetleri = Turkish Republics ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türkistan = Turkistan ; Özbek edebiyatı = Uzbek literature ; Özbekistan = Uzbekistan ; Özgürlük = Freedom ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
Türkistan'da Bağımsızlık öncesi ve sonrasında çalışmalarına devam eden ve halkı bilinçlendirmek ve özgürlük için mücadele ederek farklı alanlarda eserler kaleme alan aydınlar vardır. Bu tezde biz, bunlardan biri olan, şair, bestekar, ozan ve milli istiklal için mücadele eden Özbek aydını Dedehan Hasan'ın hayatı, özgürlük savaşı, düşünce dünyası ve eserlerini incelemeye çalıştık. Ayrıca tezde Dedehan Hasan'ın dört manzum kitabını Türkiye Türkçesine aktardık.
Tez üç ana bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde 1990'lı yıllarda Özbekistan'ın  siyasi, sosyal, edebi durumu ve aydınların Sovyet rejimine karşı mücadelesine değinilmiştir. İkinci bölümde, Dedehan Hasan'ın hayatı, düşüncesi ve Türkistan özgürlüğü mücadelesi üzerine durulmuştur. Üçüncü bölümde yazarın dört orijinal kitabı olan "Şeyda Gönlüm", "Şah-ı Merdan Sayları", "Çimenimden Ayırma", "Bahar Gelir Bağlara", Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Tez, sonuç, bibliyografya ve özgeçmiş  ile sona ermiştir.
Dedehan Hasan'ın sanata ilgisi şiirle olmuştur. Ali Şiir Nevai, Atayi Belhi, Mevlana Sekkaki, Baba Rahim Meşreb, Hoca Nazar Hüveyda, Sadi Şirazi gibi sanatkarların eserlerini okuyup onlardan esinlenerek şiirler yazmıştır. Edebiyata sevgi ve aşk şiirleriyle başlar. Daha sonra siyasi bakış açısı değişerek vatan ve millet konulu şiirler yazmıştır. Türk yurdunun evladı olarak yurdun geleceği ve saadeti için hep mücadele etmiştir. Bugün 75 yaşında olan Dedehan Hasan  hala şiir yazıp beste yapar. Ve kendisi Özbek yazarlar birliğinden emeklidir.


Anahtar Kelimeler: Türkistan, Özbek Edebiyatı, Dedehan Hasan, Şair.

Abstract:
There are some intellectuals in Turkistan who are continueing their studies after and before freedom and are struggling to arouse public awareness by writings books in diffrent areas. In this thesis, we aimed to examine. Dedehan Hasan's life an Uzbek intellectual who is one of them as a poet, composer and folk poet, his struggle for freedom, his ideas and Works. Additionally we translated Dedehan Hasan's 4 books into Turkish in this thesis. 
This thesis consists of three maiin sections. In the first section Uzbekistan political, special and literatural aspectsand intellectuals struggle against the Soviet regime were talked about. In the second section, Dedehan Hasan's life, thought and struggle fort he freedom of Turkistan was dealt with. In the third section his Works "Şeyda Gönlüm (My Crazy Heart)", "Şah-ı Meydan Sayları", "Çimenimden Ayırma", and "Bahar Gelir Bağlara" were transformed şnto Turkish Language in Turkey. Thesis ends with conclusion bibliography and biography.
Dedehan Hasan's interest in art actualised with poem. He wrote Works by inspring from those of Ali Şir Nevai, Atayi Belhi, Mevlana, Sekkaki, Baba Rahim Meşreb, Hodja Nazar Rüveyda, Sadi Şirazi. He started litetature with lyric poems. Later on, his political poit of view changed and he wrote poems with the theme of country and nation. He always struggled fort he future and happiness of the country as a child of Turkish country. Dedehan Hasan now at the age of 75. Still continues to write poems and to compose music. He is a retired person from the Association of Uzbek Writers.


Key Words : Turkestan, Uzbek Literature, Dedehan Hasan, Poet