Resuloğlu mezarlığı Eski Tunç Çağı Seramiği
Early Bronze Age pottery in the Resuloğlu cemetery
Yazar: ASLI KISA
Danışman: PROF. DR. TAYFUN YILDIRIM
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Erken Tunç Çağı = Early Bronze Age ; Mezarlar = Graves ; Seramik kaplar = Ceramic pots ; Seramik malzemeleri = Ceramic materials ; Seramikler = Ceramics ; Çorum = Çorum

Özet:
Çorum/ Resuloğlu Mezarlığı, paralelleri Kuzey Anadolu'daki mezarlıklardan tanınan, M.Ö. III. binin sonunda teknik ve sanat seviyesi yüksek bir toplumun zengin mezar eşyalarını bize sunmaktadır. Mezar eşyaları içerisinde en önemli grubu seramikler oluşturmaktadır. Resuloğlu Mezarlığı'nda ele geçen çanak çömleğin çoğu 
Kızılırmak ve Yeşilırmak arasındaki sahada, M.Ö. III. binin özellikle son çeyreğinde yaygın bir şekilde kullanılan seramik grubundan farksızdır. Orta/ Kuzey Anadolu'da söz konusu malzeme grubu çok az yerleşimde belli bir kontekse bağlı olarak ele geçmiştir. Resuloğlu Mezarları'nda ele geçen seramikler aynı zamanda çağdaşı Güneydoğu yerleşiminde ele geçen konteksi belli örneklerin tam paralelidir. Şimdilik kaydıyla tümü tek renkli çanak çömleğin çoğu kahverengi, kırmızı, siyah ya da içi siyah dışı kahverengi- kırmızı ya da tam tersi astarlıdır. Mezarlık seramiği içerisinde özellikle metal taklidi olarak anılan, siyah astarlı, parlak perdahlı, ince cidarlı ve yiv bezemeli çanak çömleğe başta Çorum çevresi olmak üzere Karadeniz'e kadar uzanan alanda mezar eşyaları içerisinde sıkça rastlanmıştır. Aynı gelenekteki seramiklerin tam paralelleri mezarlık ile çağdaş olan Güneydoğu Yerleşiminde II. kattaki mekânlara ait odalar içerisinde günlük kullanıma yönelik kap kacaklar arasında ele 
geçmiştir. Bu durum önceden ifade edilenin aksine bu gelenekte yapılmış kap kacakların sadece mezar eşyası olmadıklarını, günlük yaşamda da kullanıldıklarını ortaya koymaktadır. Orta/ Kuzey Anadolu seramik geleneğini bir korpus şeklinde sunan çalışmaların yetersiz olduğu bilinmektedir. Seramikler içerisinde özellikle neredeyse hiç fikir sahibi olmadığımız küplerin ayrıntılı incelenmesi mezarların tam tarihine ışık tutabilecek bir buluntu grubu olması açısından önemlidir. Söz konusu çalışma ile Resuloğlu kazılarında ele geçen stratigrafisi belli bir seramik grubu teknik ve form özellikleriyle değerlendirilerek Kuzey Anadolu Eski Tunç Çağı seramik geleneği içerisindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Mezarlıkta ele geçen seramiklerin çoğu elde azı çarkta şekillendirilmiştir. Resuloğlu örnekleri stratigrafisi kesin olarak tespit edilen ve C14 analizleriyle de tarihlenen tabakalarda açığa çıkarılan yerel çanak çömleğin Eski Tunç Çağı III'ün başından itibaren (M.Ö. III. binin ikinci yarısı) az da olsa çarkta üretilmeye başladığını göstermektedir. 
Resuloğlu Mezarlığı'nda ve çağdaşı Güneydoğu Yerleşimi'nde açığa çıkarılan çanak çömlek grupları mezarlığın tarihsel sınırlarının belirlenmesinde önemli bir rol üstlenmektedir. Resuloğlu Mezarlığı ile çağdaşı mezarlık ve 
yerleşimlerde ele geçen buluntularla yapılan karşılaştırmalara göre mezarlık en erken 
Erken Tunç Çağı II. evre sonu- III. evre başı ve en geç M.Ö. 2. binin başına tarihlendirilmektedir. En erken 3. seviye mezarlarının şimdilik kaydıyla M.Ö. 
2500'lerden önceye gidemeyeceği en geç 1. seviye mezarlarının ise Kaniş Karumu'nun IV. yapı katından daha erken bir tarihe verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Abstract:
The Çorum / Resuloğlu Cemetery presents us rich sepulchral items belonging 
to a society whose technical and art levels are high and parallels of which were found 
at the cemeteries in the Northern Anatolia, at the end of the third thousand B.C. The 
most important group among the sepulchral items are consisting of ceramics. The 
most part of the pots and pans obtained from the Resuloğlu Cemetery is identical 
with the ceramics group used especially in the last quarter of the third thousand B.C.
at the field located between the Kızılırmak and the Yeşilırmak. The group of 
materials in question has been obtained at very few settlements in the Central / 
Northern Anatolia depending on a certain context. The ceramics found in the 
Resuloğlu Cemetery are completely parallel to the samples of certain context modern 
of which has been found at the South-eastern settlement. For the time being, most of 
the all single-coloured pots and pans are brown, red, black lined or inner part is 
blacked and outer part is brown-red lined or completely vice versa. Among the 
sepulchral ceramics, the black lined, bright-glazed, thin-walled and flute-decorated 
pots and pans which are called as imitation metal have been frequently found at the 
field extending from especially surrounding of Çorum to the Black Sea. The 
complete parallel pottery of the same tradition have been found among the daily pots 
and pans in the cemetery and within the rooms belonging to the sites on the second 
level at the modern Southern-East Settlement. This reveals, on the contrary to 
previously expressed, that the pots and pans made in this tradition are not only 
sepulchral items but also materials used in the daily life. 
It is known that the studies presenting the Central / Northern Anatolian ceramic 
tradition as a corpus are inadequate. Detailed examination of especially the cubes
about which we have nearly no information among the ceramics is important as a 
group of antique likely to offer an insight into exact history of the cemeteries. By the 
study in question, the place of the ceramic group which were found in the Resuloğlu 
excavations and of which stratigraphy is certain within the ceramic tradition of the 
Northern Anatolian Old Bronze Age by means of assessing its technical and form 
characteristics have been tried to be determined. The most part of the ceramics 
found in the cemetery was shaped by hand with a wheel. The Resuloğlu samples 
indicate that the local pots and pans uncovered at the layers of which statigraphy has 
been certainly determined and which were dated with C14 analysis were started to be 
produced, even if just a little, with wheels as from the beginning of the Old Bronze 
Age III (second half of the third thousand B.C.) 
The pots and pans groups which were uncovered in the Resuloğlu Cemetery and modern ones
of which were uncovered at the Southern-east Settlement have an 
important role in determination of historical boundaries of the cemetery. According 
to the comparisons made between the antiques found at the Resuloğlu Cemetery and 
the modern ones found at the cemetery and settlements, the cemetery is dated, at the 
earliest, at the end of the second stage of the Early Bronze Age – at the beginning of 
the third stage and at the latest, at the beginning of the second thousand B.C. It has 
been understood that 3rd level cemeteries could not be, for the present, dated back 
before 2500 B.C. at the earliest and 1st level cemeteries are required, at the latest, to 
be dated at an earlier date than the fourth structure layer of Karum of Kanesh.