Huzurevlerinde risk analizi ve örnek bir uygulama
Risk analysis in nursing homes and sample application
Yazar: EDA ŞENLİ
Danışman: DOÇ. DR. MELİH KAAN SÖZMEN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Düşme kazaları = Accidental falls ; Geriatri = Geriatrics ; Huzurevleri = Nursing homes ; Kazalar = Accidents ; Risk analizi = Risk analysis ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yaşlılar = Aged ; İş güvenliği = Work safety

Özet:
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun yürürlüğe girmesi ile ülkemizde iş kazaları ve meslek hastalıklarının önüne geçmek için büyük bir adım atılmıştır. İş yerlerinde alınacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin belirlenmesinde en etkili çalışma risk analizi yöntemidir. Risk Analizi Yönetmeliği ile  işyerlerinde yapılacak çalışmaların hatları çizilse de sektörel olarak bir ayrım ve yöntem belirtilmemiştir. 
Bu araştırma birincil olarak, huzurevlerinde çalışanlar, yaşlılar ve ziyaretçiler için güvenli bir çalışma ortamı sağlamak amacıyla bir risk analizi hazırlanmasını amaçlamaktadır. Huzurevlerinin kuruluş ve işleyişi ile dahil olduğu yönetmelikler üzerinden  huzurevi birimleri, çalışanları ve işleyişi hakkında gerekli bilgilere ulaşılmıştır. Bu bilgiler ile huzurevi çalışma birimleri ayrı ayrı değerlendirilerek tehlikeli durumlar tespit edilmiş, bu tehlikeli durumların gerçekleşme ihtimalleri ve gerçekleşmesi durumunda yol açacağı şiddet ile risk değerlerine ulaşılmıştır. Bu hesaplamalar için risk analizi metodu olarak 5x5 L Tipi Matris Yöntemi tercih edilmiştir. 
Bir risk analizi tablosu üzerinden riskli durumlara karşı risklerin kabul edilebilir seviyelere çekilebilmesi için öneriler paylaşılmıştır. Huzurevlerinde yaşlıların düşme riskleri de göz önünde bulundurularak tespitlerde düşme risklerine karşı da önerilerde bulunulmuştur. Önleyici bir yaklaşım ile hazırlanan risk analizi tablosu öngörülen risklere karşı, riskler gerçekleşmeden önlemlerin alınmasını amaçlamaktadır.
 
 

İkincil bir amaç olarak kullanılan ölçeğin risk analizi sonuçlarına etkisi incelenmiştir. 5x5 ölçeğiyle hazırlanan risk analizi 10x10 ölçeğinde de değerlendirilerek sonuçlar karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak 5x5 ölçeğiyle yapılan analizlerde 182 tespitten 90 tespit 2. risk kategorisi olan orta, 92 tespit ise 3. risk kategorisi olan tehlikeli risk kategorisinde yer almıştır. Daha hassas bir ölçüm ile 10x10 ölçeği kullanıldığında bu risk kategori dağılımı değişiklik göstererek 182 tespitten 58 tespit düşük, 71 tespit orta, 53 tespit ise yüksek kategoride yer almıştır. Risk değerlendirme çalışmalarında yaygın bir kullanıma sahip olan L Tipi Matris Yöntemi'nde ölçek değişikliğinin  sonuçlara etkisi elde edilmiştir.

Abstract:
With the introduction of Occupational Safety and Health Bill 6331, a great leap has been achieved in our country to prevent workplace accidents and occupational injuries. Most effective way of identifying necessary precautions for occupational safety in workplaces is to perform a risk analysis. Even though the Regulation for Risk Analysis formally defines how to perform risk analysis in workplaces, it does not provide a method nor a distinction for workplaces that differ with respect to various sectors.
This study primarily proposes a risk analysis study for nursing homes to ensure a safe environment for the residents, staff and visitors of nursing homes. By way of stuying the official regulations that nursing homes are subject to in terms of establishment, operation and staffing of nursing homes we gathered the necessary information. With this information, unit workplaces of nursing homes are evaluated separately to identify hazardous situations, as well as the probabilities of realization of the mentioned hazards and the impact and risk values are calculated. In these calculations, 5x5 L Type Matrix Method is chosen to analyze risks. 
Through a risk analysis table, we share recommendations to reduce risks to acceptable levels in the presence of risky situations. Considering the risks of falling down the elderly residents of nursing homes are facing, risk analysis also provides recommendations to mitigate such risks. Prepared with a preventative mindset, risk analysis tables aims to take cautionary actions before the risks actually occur.
 
 

As a secondary objective, the impact of the proposed risk assessment approach on the analysis results is evaluated. The risk analysis prepared in 5x5 scale is also evaluated in 10x10 scale with a comparative analysis. In the 5x5 scale, among 182 identified risks, 90 of them fall into second degree, which is denoted as medium risk and 92 of them fall into third degree, which is regarded as hazardous. Using the 10x10 scale, which provides more resolution, among the same 182 cases, 58 belongs to low risk, 71 in medium risk and 53 of them fall into high risk categories. L Matrix method, which is very popular method in risk assessment, is therefore, investigated to measure the impact of changing the scale on the obtained results.