Planlı ve plansız ortopedi ameliyatlarının hastaların benlik saygısı, beden algısı ve durumluk kaygıları üzerine etkisi
The planned and unplanned orthopedics operations affects on the patients' self- esteem, body image and state anxiety
Yazar: NURSEMİN ÜNAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NERMİN GÜRHAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Benlik algısı = Self perception ; Benlik saygısı = Self esteem ; Cerrahi = Surgery ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Ortopedik cerrahi = Orthopedic surgery

Özet:
Araştırma, planlı ve plansız ortopedi ameliyatlarının hastaların benlik saygısı, beden algısı ve durumluk kaygıları üzerine etkisini incelemek amacıyla planlanmıştır. Araştırmanın yapıldığı hastaneden gerekli izin alınmıştır. Araştırmanın evrenini, GATA Ortopedi ve Travmatoloji kliniğinde 1 Mart 2013- 31 Ekim 2013 tarihleri arasında ameliyat olan 104 hasta oluşturmuş ve çalışmaya katılmayı kabul eden 80 hasta çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Veriler; Hasta Bilgi Formu, Durumluk Kaygı Envanteri, Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği ve Beden Algısı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Ameliyat öncesinde Hasta Bilgi Formu ve Durumluk Kaygı Envanteri uygulanan hastalara ameliyat sonrasındaki I. Gün; Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği, Beden Algısı Ölçeği ve Durumluk Kaygı Envanteri uygulanmış, taburculuk öncesinde de Durumluk Kaygı Envanteri tekrar uygulanmıştır.  Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 15 paket programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde Mann- Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, Friedman testi kullanılmış, istatistiksel anlamlılık değeri p< 0,05 olarak kabul edilmiştir. Bonferroni düzeltmeli Wilcoxon testi kullanılmış ve istatistiksel anlamlılık değeri p < 0,017 kabul edilmiştir. Pearson Korelasyon testinde r < 0,24 zayıf korelasyon, 0, 25- 0, 69 orta derece korelasyon, ≥ 0,70 iyi korelasyon kabul edilmiştir. Katılımcıların, %62, 5' sinin 65 yaş ve üstü grupta olduğu,  büyük bir çoğunluğunun kadın (%76,3)  ve evli (%63, 8) olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların büyük bir kısmının (%76,3) eğitim düzeyinin ilköğretim ve altında olup, yalnızca %12,5'inin çalıştığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçta,  genç hastalarda yaşlı hastalara göre ameliyat öncesi durumluk kaygı yüksek bulunmuştur. Bekârların hastaların durumluk kaygısı, evlilere göre yüksek bulunmuştur. Acil ameliyata alınan hastaların durumluk kaygısı, ameliyat sonrası ve taburculuk öncesi dönemde planlı ameliyat olanlara göre yüksek bulunmuştur. Benlik saygısı ile beden algısı arasında pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Hastaların bütüncül olarak ele alınması, Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi birimi ile işbirliği yapılması ve Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Hemşireliğinin yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Abstract:
This study was planned to observe the effects of the planned and unplanned orthopedics operations on the patients' self- esteem, body image and state anxiety. The required permission had been got from the hospital where the study was done. The universe of this study was composed of 104 patients who had operations between March 1st, 2013 and October 31th, 2013 at GATA Orthopedics and Traumatology Department. The sample of this study consisted of 80 patients who accepted to join the study. The data was collected by using Patient Information Form, State Trait Anxiety Inventory,  Coopersmith Self- Esteem Inventory and Body Cathexis Scale. The patients who had been applied Patient Information Form and State Trait Anxiety Inventory before the operation were applied Coopersmith Self- Esteem Inventory, Body Cathexis Scale, State Trait Anxiety Inventory on the first day after the operation and they were applied State Trait Anxiety Inventory again before discharge. SPSS 15 package programme was used in the evaluation of the data. In the analysis of the data, Mann- Whitney U test, Kruskal Wallis test and Friedman test were used and  the stastical significance value was accepted as p< 0.05. Bonferroni corrected Wilcoxon test was used and the statistical significance value was accepted as p < 0,017. In Pearson Correlation test r< 0,24 was accepted as weak correlation, 0,25- 0, 69 was accepted as moderate correlation and  ≥ 0,70 was accepted as good correlation. The 62,5% of the participations were over 65 years old. The vast majority of the participations were women (76, 3%) and married (63, 8%). The education level of the majority of the participants was elementary school or below elementary school (76, 3%) and only 12, 5 % of them were working. Finally, the level of trait anxiety of young people before surgery was found high when compared to old people. The level of trait anxiety of single people was also found high when compared to married people. The anxiety level of the patients who received  emergency  surgery was discovered higher than the patients who received planned surgery. A positive relation was found between self- esteem and body image. In the light of the results obtained from the study, taking care of the patients in a holistic way is suggested. It is also recommended to cooperate with consultation liaison psychiatry unit and generalize consultation liaison psychiatry nursing.