Trakya Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesinde çalışan araştırma görevlilerinin akılcı ilaç kullanımı ile ilgili bilgi tutum ve davranışları
The knowledge attitude and behaviors about rational drug use of vocational trainers working at Trakya University Health Center for Medical Research and Practice (Hospital)
Yazar: MEHRİBAN ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇAYLAN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; Araştırma görevlileri = Research assistants ; Bilgi = Knowledge ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Davranış = Behavior ; Doktorlar = Physicians ; Tıp eğitimi = Education-medical ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Araştırmamızın amacı Trakya Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan araştırma görevlisi hekimlerin akılcı ilaç kullanımı konusunda bilgi tutum ve davranışlarını belirlemektir.
Çalışmamıza Trakya Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nde klinik branşlarda çalışan araştırma görevlisi hekimlerin dahil edilmesi hedeflendi. Toplam 218 kişi çalışmaya katılmayı kabul etti. Veriler toplamda 37 adet sorudan oluşan, araştırmacılar tarafından hazırlanan bir anket yardımı ile toplandı.
Katılımcıların %51,8'i (n=113) kadın, %48,2'si erkek idi. Katılımcıların %60,1'inin (n=131) bekar, %39,9'unun (n=87) ise evli olduğu görüldü. Araştırmaya katılan asistan hekimlerin %81,7'si (n=178) dahili branşlarda görevliyken, %18,3'ü (n=40) cerrahi branşlarda görev yapmaktaydı.
Katılımcıların %83,5'inin geçmiş yıllarda başka sağlık kuruluşlarında çalışmış olduğu görüldü. Hekimlerin %57,3'ü günlük ortalama 30 ve altında hasta baktığını belirtmiştir. Katılımcıların %6,9'u hastalarının tedavisini düzenlemek için 20 dakidan fazla zaman ayırdığını belirtmiştir. Katılımcıların %46,5'i reçetelerinde ortalama 3 kalem ilaç yer aldığını belirtmiştir. Katılımcıların %33,5'i hastalarına hastalığının adını ve tedavi gerekçelerini herzaman anlattığını belitmiştir. Katılımcıların %50,7'si hastalarını muayene etmeden hiçbir zaman reçete yazmadığını belirtmiştir. Katılımcıların %88,9'u reçete yazarken internetten faydalandığını belirtmiştir. Katılımcıların ilaç seçerken en çok dikkate aldığı  ktiter %88,1 ile etkinlik, en az dikkate aldığı ise %44,5 ile maliyet olduğu görüldü.
Hekimlerin %72,4'ü daha önce akılcı ilaç eğitimi almadığını; eğitim alanların %6,8'i akılcı ilaç bilgi düzeyinin çok yeterli olduğunu belirtmiştir. %50,5'si hiçbir zaman yan etki bildiriminde bulunmadığını belirtmiştir. Hekimlerin %67,0'ı akılcı ilaç farkındalığı oluşturmak için asistanlık süresince tekrarlanan eğitimleri tercih etmiştir.
Çalışmamızda elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, üçüncü basamakta çalışmakta olan araştırma görevlisi doktorların AİK ilkeleri konusundaki bilgi ve tutumlarının bazı basamaklarda istenen düzeyde olmadığı görülmektedir. Tıpta bilgi akışı çok hızlı gerçekleşmektedir ve ilaç piyasasındaki gelişmeler de dikkate alınırsa bunların tamamına hakim olabilmek ve hafızada yer vermek oldukça güç bir süreçtir. Ayrıca da araştırma görevlisi hekimlerin iş yüklerinin fazlalığı göz önüne alınırsa AİK konusundaki eksikliklerin mezuniyet sonrası sık tekrarlanan eğitimlerle tamamlanması gerekliliği açıkça görülmektedir.

Abstract:
The aim of our study is to determine the knowledge, attitudes and and behaviors about rational use of drugs of vocational trainers working at Trakya University Health Center for Medical Research and Practice Hospital. 
In our study, it was aimed to include all vocational trainers, working in clinical branches at Trakya University Health Center for Medical Research and Practice Hospital. A total of 218 people agreed to participate in the study. The data were collected with the help of a questionnaire consisting of 37 questions and prepared by the researchers.
51.8% (n = 113) of the participants were female and 48.2% were male. 60.1% (n=131) of the participants were single and 39.9% (n=87) were married. While 81.7% (n=178) of the research assistant, participated in the study, were employed in internal branches, 18.3% (n=40) were employed in surgical branches. 
It was seen that 83.5% of the participants had worked in other health institutions in the past years. 57.3% of the physicians stated that they are visited by 30 patients per day on average. 6.9% of the participants stated that they allotted more than 20 minutes to organize their patient's treatment. 46.5% of the participants stated that they prescribe three drugs per prescription. 33.5% of the participants stated that they are always providing information about the name of the disease and the reasons for treatment to the patients. 50.7% of the participants stated that they have never wrote prescriptions without examining their patients. 88.9% of the participants stated that they were using internet while prescribing. The most common criterion that the participants took into consideration when choosing a drug, were effectiveness with 88.1% and cost with 44.5%. 
72.4% of physicians stated that they have never had rational drug use education before; 6.8% of the physicians, whom have had education before, stated that their level of rational drug knowledge is very sufficient. 50.5% stated that they have never reported side effects. 67.0% of physicians preferred repeated training during assistantship to create rational drug awareness.
When the findings obtained in our study are evaluated, it is seen that the knowledge and attitudes of the vocational trainers, working in the third level on the principles of rational use of drugs, are not at the desired level in some cases. The increasing knowledge of medicine and disease  and taking into account the developments in the pharmaceutical market is a difficult process to master all of these and to include in memory. In addition, considering the excess workload of research assistants, it is clear that deficiencies in rational use of drugs should be completed with frequently repeated training after graduation. 
	
Key words: Vocational trainers, rational use of drugs, report, education