Sistinozis hastalığının uzun dönem takibi ve komplikasyonları
Long term follow up and complications of cystinosis
Yazar: AYŞE GÜLTEKİNGİL KESER
Danışman: PROF. DR. REZAN TOPALOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Nefroloji = Nephrology ; Romatoloji = Rheumatology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Endokrin sistem = Endocrine system ; Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Hasta takibi = Follow up studies ; Komplikasyonlar = Complications ; Sistinozis = Cystinosis

Özet:
Sistinozis, lizozomlardan sitoplazmaya sistin atılımının bozulması sonucu oluşan nadir görülen otozomal resesif geçişli bir hastalıktır. Sistin birikimi öncelikle renal tübülleri etkilemekte, takipte endokrinolojik, gastrointestinal, musküler ve daha pek çok sistemde sistin birikimine bağlı bulgular ortaya çıkmaktadır.Çalışmamıza katılan 26 sistinozis hastasının tanı anında en sık şikayetlerinin polidipsi (%53,8), büyüme geriliği (%50) ve poliüri (%38,4) olduğu görüldü, aile hikayesi dört hastada (%15,4) mevcuttu. Hastaların ortalama kreatinin değerleri 2 yaşında 0,63 mg/dL iken, 16 yaşında 4,4 mg/dL'ye kadar çıkmakta, sisteamin tedavisi başlangıç dozu yüksek ve lökosit sistin düzeyi düşük olan hastaların böbrek fonksiyonları daha yavaş bozulmaktaydı. On bir hastada (%42,3) son dönem böbrek yetmezliği gelişmiş ve altısına (%23,1) böbrek nakli yapılmıştı. On sekiz hastada (%85,7) boy kısalığı, ergenlik çağına ulaşmış dokuz hastanın beşinde (%55,5) pubertede gecikme, onunda (%47,6) hipotiroidizm, yedisinde (%33,3) glukoz intoleransı, ikisinde (%9,5) diabetes mellitus, beşinde (%23,8) kemik mineral dansite kaybı saptandı. Bir hastada miyopati, iki hastada restriktif tipte solunum yetmezliği, altı hastada yutma disfonksiyonu görüldü. On dört hastada (%73,6) hepatomegali, on bir hastada (%57,9) portal ven akım hızı artışı, on hastada (%52,6) splenomegali mevcuttu. Ekstrarenal komplikasyonlar da sisteamin tedavisi başlangıç dozu yüksek ve lökosit sistin düzeyi düşük hastalarda daha az görülmekteydi.Sistinozis ilk yaş içerisinde Fanconi sendorumu ile bulgu veren bir hastalıktır, hastalara tedavi tanı anında başlansa dahi ilk on yaş içerisinde böbrek yetmezliği gelişebilir ve renal replasmana ihtiyaç duyabilirler. Böbrek ile ilgili sorunlar kontrol altına alınsa bile boy kısalığı, hipotiroidizm, pubertal gecikme, glukoz metabolizması bozuklukları, yutma güçlükleri, hepatomegali ve portal akım hızı artışı gibi sorunlar pediatrik yaş grubunda da ortaya çıkabilir. Renal ve ekstrarenal komplikasyonlar sisteamin tedavisinin uygun dozda başlanması ve kullanımı ile azaltılabilir.

Abstract:
Cystinosis is a rare autosomal recessive disorder that is characterized by defective cystine transport from lysosomes to cytoplasm. Cystine accumulation first effects renal tubules,however many systems including endocrine, gastrointestinal and muscular systems are affected.Clinical data of twenty six cystinosis patients were reviewed. The most often symptoms at presentation were polydipsia (53,8%), growth retardation (%50) and polyuria (38,4%), family history was present in four (%15,4) patients. Average creatinine level at 2 years was 0,63 mg/dL increasing up to 4,4 mg/dL at 16 years. Renal function of the patients with higher cysteamine starting dose and lower leucocyte cystine levels declined more slowly than others. Eleven patients (42,3%) were diagnosed with end stage renal failure and six of them had renal transplantation (23,1%). Eighteen patients (85,7%) had short stature, five (55,5%) out of nine had pubertal delay, ten patients (47,6%) had hypothyroidism, seven (33,3%) had glucose intolerance, two (9,5%) had diabetes mellitus, five (23,8%) had low bone mineral dansity. Myopathy was diagnosed in one patient, restrictive type of respiratory failure in two patients and swallowing dysfunction in six patients. Fourteen patients (73,6%) had hepatomegaly, eleven (57,9%) had increased portal vein flow rate and ten (52,6%) had splenomegaly. Extrarenal complications were seen less frequently in patients with higher cysteamin treatment starting doses and lower leucocyte cystin levels than others.Cystinosis is a disease that presents with Fanconi syndrome in first years of life, patients can develop renal failure in the first decade and need renal replacement therapy. Even if renal problems are resolved, short stature, hypothyroidism, delayed puberty, defects in glucose metabolism, swallowing dysfunction, hepatomegaly and incread portal flow are primary problems in pediatric age in cystinosis patients. Both renal and extrarenal complications of cystinosis can be decreased by using cysteamine treatment in appropriate way and appropriate dose.