Kronik idiopatik ürtikerli hastalarda otolog serum deri testinin eşlik eden bulgularla ilişkisi
Comparison of clinical and laboratory findings in patients with chronic idiopathic urticaria, according to the response to autologous serum skin test
Yazar: NADİR GÖKSÜGÜR
Danışman: DOÇ.DR. AYDIN İŞÇİMEN
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Dermatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2002
Konu: Dermatoloji = Dermatology

Özet:
Kronik ürtiker, uzun yıllar tekrarlayan ataklar ile tedaviye dirençli bir seyir gösterir. Bu nedenle, kronik ürtiker etyolojisini aydınlatmak için yoğun araştırmalar ve çok sayıda tetkik yapılmaktadır. Fakat bu araştırmalar sırasında hastaların ancak %10-30'unda eşlik eden patoloji saptanabilmektedir. Ayrıca bu patolojilerin düzeltilmesi her zaman klinik bulguların düzelmesini sağlamamaktadır. Kronik ürtiker hastalarının %70-90'ında etyoloji bilinmemektedir. Bu hasta grubu kronik idiopatik ürtiker (KİÜ) olarak adlandırılır. KİÜ hasta grubu içinde tiroide karşı otoantikor varlığı ve diğer otoimmün tabloların daha sık görüldüğü uzun süredir bilinmekte idi. KİÜ hastalarının bir kısmında, kendi serumlarının intradermal enjekte edilmesi ile eritemli papül oluşması, otoimmün ürtiker düşüncesinde ilk önemli adımdır. Otolog serum deri testi (OSDT), KİÜ hastalarının serumlarında otoantikorların varlığını gösteren ve tanımlanmasına yönelik çalışmaların da temelini oluşturan en önemli basamaktır. İleri çalışmalarda serumdaki etkili faktörün, yüksek affiniteli IgE reseptörlerinin alfa zincirine [Fc(epsilon)RI(alfa)] karşı gelişmiş IgG yapısında antikorlar olduğunun gösterilmiştir. Bu antikorlar sağlıklı donörlerden alınan bazofîllerden invitro histamin salınımına sebep olmaktadır. KİÜ hastalarının %40-60'ında OSDT pozitif bulunmaktadır. Fakat OSDT pozitif olan hastaların ancak %30'unda IgE veya mast hücre yüzeyindeki yüksek affiniteli IgE reseptörlerine (FCsRIa) karşı fonksiyonel otoantikorlar saptanmaktadır. KİÜ hastaları içinde otolog serum deri testi pozitif ve negatif hasta grupları arasında pek çok klinik ve laboratuvar özellik benzerlik göstermektedir. Bununla birlikte otoimmün olayların OSDT (+) grupta kümelenmesi ve bu grupta hastalığın daha şiddetli seyretmesi gibi özellikler bu hastaların bir alt grup olduğunu düşündürmektedir. KİÜ hastaları içinde otoantikor pozitif ve negatif grup arasındaki klinik, laboratuvar ve histopatolojik farklılıklar ile ilgili çalışmalar bulunmaktadır. Biz çalışmamızda OSDT pozitif ve negatif hasta gruplarındaki klinik ve laboratuvar özellikleri karşılaştırmayı amaçladık. Çalışmamızda 112 hastanın 46'sında (%41) OSDT'ni pozitif bulduk. 20 dermografizm hastamızın 2'sinde ve 18 sağlıklı kontrolümüzün 1'lnde OSDT pozitif bulundu. Test sonuçlarımızdaki pozitiflik genelde bildirilenlere oranla düşük olmakla birlikte dermografizm ve sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı yüksek bulundu (p<0,05).OSDT pozitif gruptaki hastalarımızın kaşıntı şiddeti, eşlik eden sistemik bulguları, emosyonel stres ile atak oluşumu OSDT (-) olan hastalara göre anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). OSDT (+) hasta grubunda antihistaminik tedavisine yanıtsız hasta sayısı, ortalama lezyon süresi, anti H. pylori IgG antikor pozitif hasta sayısı istatistiksel açıdan OSDT (-) hasta grubuna göre anlamlı fazla bulundu (p<0,05). Tiroid otoimmünitesi saptanan hastaların büyük çoğunluğu OSDT (+) grupta kümelenmesine rağmen aradaki fark anlamlı değildi. Total IgE düzeyleri OSDT (+) grupta daha düşük olmasına rağmen aradaki fark anlamlı bulunmadı. Sonuç olarak, OSDT pozitif ve negatif olan hastalar keskin sınırlarla birbirlerinden ayrılmamaktadır. Fakat OSDT pozitif hastalar genel olarak ürtiker ataklarını daha şiddetli geçirmekte ve tedaviye daha dirençli bir alt grup oluşturmaktadırlar. Ayrıca OSDT pozitif hasta grubunda tiroid otoimmünitesi başta olmak üzere otoimmün tablolar ve H. pylori enfeksiyonu daha sık görülmektedir. KİÜ hastalarında OSDT uygulanması otoimmünitenin değerlendirilmesinde ilk adımdır, yeterli duyarlılık ve özgüllüğe sahiptir. OSDT otoimmünite açısından tarama testi olarak kullanılabilir. Ayrıca KİÜ hastalarında tiroid fonksiyonları, otoimmünitesi, ve H. pylori enfeksiyonu varlığı da araştırılmalıdır. OSDT ile ilgili çalışmaların ilerlemesi halen idiyopatik olarak adlandırılan kronik ürtikerli hastaların tanı ve tedavileri için yol gösterici bir umut ışığı olacaktır.

Abstract:
Chronic idiopathic urticaria (CIU) is defined as the daily or almost daily occurrence of wheals for at least 6 weeks, where predominant physical urticarias and urticarial vasculitis have been excluded. CIU is extremely disabling in its severe form, and can be difficult to treat. There is now strong evidence for an autoimmune basis to the disease in some patients, and circulating functional histamin-releasing autoantibodies reactive against either to a subunit of the high affinity IgE receptor (FCsRIa) or IgE have been identified in about one-third of patients with CIU. The intradermal injection of autologous serum causes a weal and flare reaction in many patients with CIU, and this reaction forms the basis of the autologous serum skin test (ASST). The clinical features of patients with CIU were defined in several studies before the ASST. In this study, we aimed to compare the ASST results in patients with CIU, dermographism and healthy control. Also, the laboratory findings, clinical features and severity of disease was compared in patients with CIU, according to the ASST results. The ASST was performed in 112 CIU patients, 20 dermographism patients and 18 healthy controls. The ASST was positive in 46 out of 112 patients with CIU. Two of 20 dermografism patients and 1 of 18 healthy control had a positive ASST. When the CIU patients were divided into two groups according to the ASST results, the ASST positive patients had longer duration of wheals, higher itch scores, more systemic symptoms, more exacerbation with stressful events and more resistant to antihistamine therapy than ASST negative patients. Although there was no significant difference, the ASST positive patients also had lower serum IgE levels than ASST negative patients. Autoimmune disease was more common in CIU patients, which supports an autoimmune basis to the disease. Although the difference was not significant, thyroid autoimmunity seemed to cluster in the ASST positive patients. Helicobacter pylori IgG antibodies were detected more frequently in the ASST positive patients than the ASST negative ones.