Çocuk kapalı ceza infaz kurumları'nda mekansal etkinin değerlendirilmesi
Evaluation of spatial effect in juvenile closed prison
Yazar: ÇİĞSEM YAĞMUR YÜKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YEĞİN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Suça sürüklenen çocuk sayısı, yıllar içinde artan bir değişim göstermektedir. Bu durum, daha uzun vadede büyüme ve gelişme süresi devam eden tutuklu çocukların, toplumda kabul görme sorunlarıyla karşılaşma risklerini içerdiği, aynı zamanda yetişkin suçlu olma potansiyeline sahip olduğunun göstergesidir. Tutuklu çocuklar, hapsedilme koşullarına göre yönetilen Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarında barındırılmaktadır. Çocuk Kapalı Ceza infaz kurumlarının temel fonksiyonu ise, çocuklar yönünden eğitim almaları ve belirli becerileri kazanmalarına, meslek edinmeleri ve yeniden toplumla bütünleştirilmelerine yöneliktir. Ancak, çocuk suçlu olması nedeniyle bina içinde hapsedilmesi fiziksel ve psiko-sosyal gelişim sorunları yaratmaktadır. Bu nedenle çalışmada, "Tutuklu çocukların fiziksel ve psiko-sosyal gelişimini desteklerken mekânsal ve ortama bağlı bileşenlerle rehabilite edilmesini sağlayan cezaevi nasıl olabilir/tasarlanabilir" konusu üzerine fikirler geliştirilmiştir. Araştırma sorunsalı, Bronfenbrenner'in Ekolojik Sistem Modeli, ortama bağlı mekânsal/bağlamsal ihtiyaçları ve programda tanımlanan bina/mekan bilgisini içeren alan gereksinimleri araştırılarak incelenmiştir. Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda çocuk, mekân ve ortama ilişkin tasarım sorunları, psiko-sosyal yönden durum tespiti, mekânsal/ortamsal bağlamın psiko-sosyal durum üzerindeki etkisi, teorik açıklamalarla desteklenen analizlerden ve değerlendirmelerden çıkarımlar elde etmeyi kolaylaştırmış ve bir tasarım rehberi önerisi yapılmıştır. Çocuk Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarının iyileştirici mimarisi için (1) yerleşim alanının seçimi (2) konumun coğrafi özellikleri (3) yaşama biriminin kontrolü (4) bina formu (5) ortak kullanım alanının sınırları (6) sosyalleşme alanları (7) yakından izleme biriminin eklenmesi ve üretim odaklı mesleki eğitim/atölyelerin kurulması üzerine tasarım bilgisi ve pratiğinin geliştirilmesi gerektiğini tespit etmiştir.

Abstract:
The number of children dragged into crime shows an increasing change over the years. It shows that detained children, who continue to grow and develop in the longer term, are at risk of facing problems of acceptance in society and also have the potential to become adult offenders. Detained children are accommodated in Juvenile Closed Prison, which are managed according to the conditions of incarceration. The main function of Juvenile Closed Prison is for children to receive education and acquire certain skills, to acquire a profession and to be reintegrated into society. However, because of being a juvenile offender, incarceration inside the building creates physical and psycho-social developmental problems. Therefore, in this study, ideas were developed on the subject of "How can a prison be/can be designed that supports the physical and psycho-social development of detained children while rehabilitating them with spatial and environmental components". The research problematic was examined by researching Bronfenbrenner's Ecological System Model, spatial/contextual needs related to the environment and space requirements including building/space information defined in the program. Design problems related to the child, space and environment in the Juvenile Closed Prison, psycho-social situation determination, the effect of spatial/environmental context on the psycho-social situation, the analysis and evaluations supported by theoretical explanations made it easier to draw conclusions and a design guideline has been proposed. For the healing architecture of Juvenile Closed Prisons, it was determined that design knowledge and practise should be developed on (1) selection of the settlement area (2) geographical characteristics of the location (3) control of the living unit (4) building form (5) boundaries of the common use area (6) socialization areas (7) addition of a close monitoring unit and establishment of production-oriented vocational training/workshops.