Aile hekimlerinin meningokok enfeksiyonu ve aşıları hakkında bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of family physicians' knowledge levels about meningococc infection and vaccines
Yazar: ÖMER AYCANOĞLU
Danışman: PROF. DR. BERRİN TELATAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Meningokok aşıları = Meningococcal vaccines ; Meningokok enfeksiyonları = Meningococcal infections

Özet:
AMAÇ:
Dünya Sağlık Örgütü tarafından yayınlanan verilere göre dünyada bir yılda menenjit nedeniyle 170.000 ölüm görüldüğü ve tedavi almayanlarda fatalite oranının %50'ye kadar çıkabileceği bildirilmektedir. Enfeksiyon, gelişmekte olan ülkelerde 2 yaşından küçük çocuklarda, gelişmiş ülkelerde ise 10 yaşın üzerinde daha sık görülür. Neisseria menenjitis nedeniyle ortaya çıkan invazif meningokok hastalığı aşı ile önlenebilen hastalıklardandır. Bu çalışmadaki amacımız, Aile Hekimlerinin meningokok enfeksiyonu ve aşıları hakkındaki bilgi düzeylerini ölçmek ve buna etki eden faktörleri belirlemekti. 
GEREÇ YÖNTEM: 
		Bu çalışma kesitsel, tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Bu araştırma kapsamında 23.11.2020- 04.12.2020 tarihleri arasında Aile Hekimliği Uzmanları, Aile Hekimleri ve Aile Hekimliği Uzmanlık öğrencilerine yüz yüze anket uygulandı, mümkün olmadığı durumlarda e-posta ya da Google formlar ile veri toplanması gerçekleştirildi. İstanbul İli Pendik, Tuzla ve Kartal ilçelerinde Aile Sağlığı Merkezleri'nde (ASM) çalışan Aile Hekimleri, Aile Hekimliği Uzmanları, Marmara Üniversitesi ve Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi'nde eğitim alan Aile Hekimliği Uzmanlık öğrencilerinden oluşan 193 kişi bu çalışmaya dahil edildi. Veri toplama formunun ilk bölümünde yer alan 1-8. sorular hekimlerin sosyodemografik özelliklerini tanımlamaktadır. Devam eden bölümde ilk on önerme meningokok enfeksiyonu, ikinci on önerme ise meningokok aşıları hakkındaki bilgi seviyesini ölçmeyi amaçlamaktadır. Katılımcılar 'Katılıyorum', 'Katılmıyorum', Fikrim Yok' seçenekleri ile cevap vermişler, doğru yanıtları yüzlük sistem üzerinden puanlanmıştır.
		Son soruda (21 no'lu) aşının ulusal aşı takvimine eklenmesiyle ilgili görüşleri sorulmuş ve aynı seçeneklerle cevaplamaları istenmiştir.


BULGULAR:
		Katılımcıların %56,5'i kadın, %43,5'i erkektir. Katılımcıların %22,8'i hastanede, %67,2'si ASM'de çalışmaktadır. Katılımcıların %62,8'i Aile Hekimi, %20,2'si Aile Hekimliği uzmanlık öğrencisi, %17,6'sı Aile Hekimliği uzmanıydı. Katılımcıların %24,9'u 0-5 yıl, %27,5'i 6-10 yıl, %22,8'i 11-15 yıl, %8,3'ü 16-20 yıl, %16,6'sı 21 yıl ve üzerinde hekimlik yapmaktaydı. Katılımcıların %62,2'si çocuk sahibiydi. Meningokok enfeksiyonu ile daha önce karşılaştığını belirten kişi sayısı %32,1' iyidi. Katılımcıların %40,9'u meningokok enfeksiyonu ya da aşısı ile ilgili eğitim almadığını ifade etti.
		Meningokok enfeksiyonu bilgi önermelerinden menenjitinin tipik başvuru semptomları ile ilgili önermeye %89,1 oranıyla en yüksek doğru yanıt verilirken, meningokokların ülkemizde en sık görülen serotipleri sorusuna %15 oranı ile en az doğru yanıt verilmiştir. Meningokok aşısı ile ilgili önermelerden meningokok aşılarının diğer aşılar ile birlikte yapılabilirliği %72,5 ile en yüksek doğru yanıt verilen aşı önermesi olurken, konjuge meningokok aşılarının nazofarenks taşıcılığını önlemesi önermesine %20,7 ile en az doğru yanıt verilmiştir. Ankete katılan hekimlerin %82,9'u meningokok aşılarının rutin aşı takvimine alınması gerektiğini düşünmektedir.
SONUÇ: 
		Çalışmamıza katılan hekimlerin meningokok enfeksiyon bilgi düzeyinin genel olarak yüksek, meningokok aşıları hakkında ise daha düşük olduğu görülmüştür. Meningokok enfeksiyonu ile karşılaşmış olanlarda, meningokok eğitimi alanlarda ve Aile Hekimliği Uzmanı olanlarda meningokok aşıları ile bilgi seviyesinin daha yüksek olduğu görülmüştür.
           Aile Hekimliği sürekli eğitim programlarına meningokok aşılarının eklenmesi birinci basamak hekimlerinin konuyla ilgili bilgi düzeyini, farkındalığını ve ebeveynlere önerilme oranlarını artıracaktır. Ancak aşılanma düzeyinin istenilen seviyeye çıkabilmesi Ulusal Aşı Takvimi'ne alınması ile mümkün olacaktır.
ANAHTAR KELİMELER: Meningokok Enfeksiyonu, Meningokok Aşısı, Aile Hekimi, Bilgi Düzeyi

Abstract:
OBJECTIVE: 
		According to the data published by the World Health Organization, it is reported that 170,000 deaths are seen in the world in one year due to meningitis and the case fatality rate can rise up to 50% in those who do not receive treatment. Infection occurs in children younger than 2 years in developing countries and over 10 years old in developed countries. Meningococcal infection caused by Neisseria meningitis is one of the diseases that can be prevented by vaccination. Our aim in this study was to measure the knowledge level of family physicians about meningococcal infection and vaccines and to determine the factors affecting this.
MATERIAL METHOD:
		This study is a cross-sectional, descriptive study. Within the scope of this research, face-to-face questionnaires were applied to Family Medicine Specialists, Family Physicians and Family Medicine Specialization students between 23.11.2020 and 04.12.2020, and data was collected via e-mail or Google forms in cases where it was not possible. 193 people, including Family Physicians, Family Medicine Specialists and Family Medicine Specialization students working in Family Health Centers (ASM) in Pendik, Tuzla and Kartal districts of Istanbul Province, were included in this study. 1-8 in the first part of the data collection form. The questions describe the sociodemographic characteristics of physicians. In the following section, the first ten questions are about meningococcal meningitis disease, and the second ten questions aim to measure the level of knowledge about meningococcal vaccines. Participants replied with the options "I agree", "I do not agree", and I have no idea. The correct answers of the participants were scored in a hundred percent system.
In the last question (No. 21), their views on the addition of the vaccine to the national vaccination calendar were asked, and they were asked to answer with the same options.
RESULTS:
		56.5% of the participants are women and 43.5% are men. 22.8% of the participants work in the hospital and 67.2% in the FHC. 62.8% (n = 120) of the participants were Family Physicians, 20.2% were family medicine residents and 17.6% were family medicine specialists. 24.9% of the participants 0-5 years, 27.5 %6-10 years, 22.8 %11-15 years, 8.3 %16-20 years, 16.6% ' had been practicing medicine for 21 years or more. 62.2% of the participants had children. The number of people who stated that they had encountered meningococcal infection before was 32.1%. 40.9% of the participants stated that they did not receive training on meningococcal infection or vaccine.
Among the meningococcal infection information statements, the statement about typical presentation symptoms of meningitis was given the highest correct answer with a rate of 89.1%, while the most common serotypes of meningococci in our country were answered at 15%. Among the propositions about meningococcal vaccine, the feasibility of meningococcal vaccines with other vaccines was the highest correct answer with 72.5% (n = 140), while the least correct answer was given with 20.7% to the proposition that conjugated meningococcal vaccines prevent nasopharyngeal carriage. 82.9% of the physicians participating in the survey think that meningococcal vaccines should be included in the routine vaccination calendar.
CONCLUSION: 
		It was observed that the knowledge of meningococcal infection among physicians participating in our study was generally higher, and lower on meningococcal vaccines. It has been observed that the knowledge level of meningococcal vaccines is higher in those who have encountered meningococcal infection, those who receive meningococcal training and those who are Family Medicine Specialists.
            The addition of meningococcal vaccines to family medicine continuing education programs will increase primary care physicians' knowledge and awareness of the subject and the rate of being recommended to parents. However, it will be possible to increase the level of vaccination to the desired level by taking it into the National Vaccination Calendar.
KEYWORDS: Meningococcal Infection, Meningococcal Vaccine, Family Physician, Knowledge Level