Astım ilacı kullanan çocuk hastalar ve sağlıklı çocukların çekilmiş süt molar dişlerindeki iyon konsantrasyonlarının karşılaştırılması
Comparison of ion concentration in extracted primary molar TEETH of pediatric patients using asthma drug versus healthy children
Yazar: YAKUP DOĞRU
Danışman: PROF. DR. TAMER TÜZÜNER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Astım = Asthma ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Diş çekimi = Tooth extraction ; Eser elementler = Trace elements ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Çocuklar = Children ; İyon = Ion

Özet:
Diş çürüğü multifaktöriyel bir süreçtir. Beslenme, ağız ve diş sağlığı alışkanlıkları, ilaç kullanımı gibi faktörlerden etkilenmektedir. Beslenme ve ilaç kullanımı gibi faktörlerle vücuda alınan elementler tükürük ve dişlerde birikmektedir. Bu elementlerden bazıları çürüğe karşı direnç oluşmasını sağlarken bazıları da dişi çürüğe karşı dirençsiz hale getirmektedir. Tüm bu faktörler ve biriken elementlerin yoğunluğu bir araya geldiğinde dişlerin çürük açısından geleceği belirlenmektedir. Bu çalışma astım ilacı kullanan çocuklar ile sağlıklı çocukların çekilmiş çürüklü ve çürüksüz süt molar dişlerindeki iyon konsantrasyon değişimlerini inceleyerek, astım hastası çocuklardaki ilaç kullanımı gibi durumların diş çürüklerine olan yatkınlığa etkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. 
   Çalışmamızda, Karadeniz Teknik Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı'na diş çekimi amacıyla başvurmuş hastaların süt molar dişleri kullanıldı. Gruplar sağlıklı ve astım ilacı kullanan çocuklarda çürüklü ve çürüksüz dişler olacak şekilde toplam dört grup şeklinde dizayn edildi. Her bir grupta on diş olacak şekilde 40 süt molar dişi çalışmaya dahil edildi.
   Tüm çocukların ailelerinden ya da yasal velilerinden bilgilendirilmiş gönüllü olur ve onam formu alındıktan sonra çekim endikasyonu konulan dişler, kliniğimizde rutin olarak uygulanan anestezik solüsyonlar ve tekniklerle çekildi. Çekilen dişler gerekli işlemlerden geçtikten sonra cam bir kapta formaldehit içerisinde saklandı. Çekimler tamamlandıktan sonra dişler Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği Cevher ve Kömür Hazırlama Anabilim Dalı'nda boyutları 100 mikron altında olacak şekilde halkalı öğütücü ile öğütüldü. Toz haline getirilen örnekler dış hizmet alımı yapılarak özel bir şirket tarafından ICP-MS yöntemi ile analiz edildi.
   Tanımlayıcı istatistikler ortalama±standart sapma veya ortanca, min-maks şeklinde verildi. Gruplar arasındaki çoklu karşılaştırmalarda Kruksal Wallis, Mann Whitney U testleri ve Bonferroni düzeltmesinden yararlanıldı. İkili karşılaştırmalarda Mann Whitney U testi uygulandı. Anlamlılık düzeyi p < 0.05 olarak kabul edildi.
   Çalışmamızda elde ettiğimiz Pb, Mn, Cu, Sr, Li ve S seviyeleri ve çürük arasındaki ilişki incelendiğinde astım ilacı kullanan ve sağlıklı çocuklarda Pb, Mn, Cu ve S seviyelerinin çürük varlığında arttığı, Sr ve Li seviyelerinin çürük varlığında azaldığı bulundu. Bu elementler için elde edilen sonuçların daha önce yapılmış çalışmaların sonuçlarıyla benzer olduğu görüldü.
Ayrıca Mo seviyelerinin çürük varlığı ile arttığı, Al seviyelerinin ise çürükten bağımsız olduğu tespit edildi. Bu elementlerde elde ettiğimiz sonuçların literatürdeki sonuçlarla uyuşmadığı belirlendi.
   Sr, Zr ve Al seviyeleri çürük varlığına bağlı olmaksızın astım ilacı kullanan çocuklarda sağlıklı çocuklara göre daha yüksek bulundu.
   Astım ilacı kullanan çocuklar ile sağlıklı çocukların çürüklü ve sağlıklı dişlerinin metal iyon konsantrasyonları arasında fark olduğunu ve bu durumun dişlerdeki çürük durumunu etkileyebileceği düşünüldü. Elde edilen verilerin astım ilacı kullanımı-çürük-element ilişkisini ele alarak tıp açısından geleceğin en önemli gelişmelerinden olması beklenen kişiselleştirilmiş tedavilere katkı sağlayabileceği ve bireylerin sahip oldukları rahatsızlıklara göre ağız ve diş sağlığı açısından ek önerilerin kolaylıkla alınmasına yardımcı olabileceği düşünüldü.

Abstract:
Dental caries is a multifactorial process. It is affected by factors such as nutrition, oral and dental health habits, and drug use. Elements taken into the body by factors such as nutrition and drug use accumulate in saliva and teeth. While some of these elements provide resistance to caries, some of them make the tooth insensitive to caries. When all these factors and the density of the accumulated elements come together, the future of the teeth in terms of caries is determined. This study aims to evaluate the effects of conditions such as drug use on the susceptibility to dental caries in children with asthma by examining the ion concentration changes in the extracted carious and non-carious primary molar teeth of children using asthma medication and healthy children.
   In our study, primary molar teeth of patients who applied to Karadeniz Technical University Faculty of Dentistry, Department of Pedodontics for tooth extraction were used. The groups were designed as four groups in total, with carious and non-carious teeth in healthy children and children using asthma medication. 40 primary molar teeth, with ten teeth in each group, were included in the study.
   After obtaining informed consent and consent form from the families or legal guardians of all children, the teeth with an indication for extraction were extracted with anesthetic solutions and techniques routinely applied in our clinic. Extracted teeth were processed and stored in formaldehyde in a glass container. After the extractions were completed, the teeth were ground with a ring grinder at the Karadeniz Technical University Engineering Faculty Mining Engineering Department of Minerals and Coal Processing, with dimensions below 100 microns. The powdered samples were analyzed by a company using the ICP-MS method by outsourcing.
   Descriptive statistics were given as mean±standard deviation or median, min-max. Kruksal Wallis, Mann Whitney U tests and Bonferroni correction were used for multiple comparisons between groups. Mann Whitney U test was used for pairwise comparisons. Significance level was accepted as p < 0.05.
   When the relationship between the Pb, Mn, Cu, Sr, Li and S levels we obtained in our study and caries were examined, it was found that Pb, Mn, Cu and S levels increased in the presence of caries, while the levels of Sr and Li decreased in the presence of caries in children using asthma drugs and in healthy children. It was seen that the results obtained for these elements were similar to the results of previous studies.
   In addition, it was determined that Mo levels increased with the presence of caries, while Al levels were independent of caries. It was determined that the results we obtained for these elements did not match the results in the literature.
   Sr, Zr and Al levels were found to be higher in children using asthma medication than healthy children, regardless of the presence of caries.
   It was thought that there was a difference between the metal ion concentrations of the decayed and healthy teeth of children using asthma medication and healthy children, and that this could affect the caries status of the teeth. It was thought that the data obtained could contribute to personalized treatments, which is expected to be one of the most important developments in medicine in the future, by addressing the relationship between asthma drug use-caries-element and may help individuals to easily receive additional recommendations in terms of oral and dental health according to their ailments.