Kredi açma sözleşmeleri /
Yazar: SERKAN YASSIOĞLU
Danışman: PROF. DR. İRFAN BAŞTUĞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1994
Konu: Bankacılık = Banking ; Hukuk = Law
Dizin: Borçlar hukuku = Law of obligations ; Kredi açma sözleşmesi = Open a credit agreement ; Sözleşmeler = Contracts

Özet:
"Kredi Açma Sözleşmeleri", mevzuatımızda hukuki bir düzenle meye tabi tutulmamıştır. Sözkonusu sözleşmeler herhangi bir üst mercii ya da kuruluş tarafından da inceleme konusu yapılmadan, ta mamen kredi verenin insiyatifi ve menfaati yönünde düzenlenmekte dir. Bu sözleşmelerin sözleşme serbestisi ilkesi çerçevesinde ya- pılageldigini beyan etmek de pek yerinde değildir. Nitekim sözleş me serbestisi ilkesi, taraf iradelerinin tam anlamı ile serbest ol duğu haller ve bazı kısıtlamalar (BK.m.19,20 } çerçevesinde hukuk sistemimize alınmıştır.Oysa Kredi Açma Sözleşmelerinin kurulması aşamasında, herhangi bir nedenle kredi kullanmaya ihtiyacı olan bir kişi, kredi veren sıfatı olan sayılı kuruluş ya da kişilere başvur duğunda önüne, sözünü ettiğimiz, hemen hepsi benzer hükümler içe ren formüler bir sözleşme konulmaktadır. iktisadi yönden güçlü olan kredi veren kredi alana, bu sözleşmeyi olduğu gibi kabul etmesi ya da kredi kullanmaması yönünde bildirimde bulunmaktadır. Sözü edilen formüler nitelikteki Kredi Açma Sözleşmelerinde mevzuatımızda yeralan amir hükümlere aykırı maddeler yanında, hu kukun genel prensipleri ve diğer genel hükümlere aykırı maddeler de yeral maktadır. özellikle kredi veren konumundaki kurumların ço ğunluğunu teşkil eden bankaların kullandıkları sözleşmeler, biz zat kendi kanunlarında (Bankalar Kanunu) yeralan ve bazı müeyyide lere tabi kılınmış amir hükümlere aykırı maddeler içermektedir. Kredi Açma Sözleşmesi, kredi verenin kararlaştırılan limit içerisinde kredi alanın nakit ihtiyacını karşılayacak miktarı veya üçüncü kişilere karşı kendisinin itibarını yükseltecek gayrinakdi krediyi kredi alan yararına bulundurmayı ve ayrıca kredi alanın bu sözleşme çerçevesinde kendisinden beklediği hizmetleri yerine ge tirmeyi yüklendiği, kredi alanın ise kullandığı krediyi zamanında ve komisyon ile faiz gibi fer 'ileriyle birlikte geriye ödemeyi ta ahhüt ettiği bir Çerçeve sözleşmedir. Sözkonusu sözleşme, sürekli borç ilişkisi doğurmak üzere kurulan, tek aşamalı, tam iki tarafa borÇ yükleyen ve kendine özgü yapısı olan (sui generis) bir sözleş medir. Sözleşmenin taraflarını kredi veren ile kredi alan oluştu rur. Kredi verenin kimler olabileceği mevzuattaki Çeşitli hükümler ile belirlenmesine karşıl ık, kredi alan hukuki işlem yapabilme eh liyetine sahip herhangi bir gerçek veya tüzel kişi olabilir. Söz leşmenin geçerliliği açısından herhangi bir hükmün bulunmaması.ge çerlilik şartı anlamında bir şeklin sözkonusu sözleşmeler için bu lunmadığı sonucuna ulaştırmaktadır.Ancak uygulamada bu sözleşmele rin yaygın olarak yazılı şekilde yapıldıkları gözönüne alındığında iradi şekil şartı nedeniyle »sözleşmenin şekil şartına bağlı kı lındığı söylenebilir. Kredi Açma Sözleşmelerinin sona ermesi konusunu iki ana başlık altında toplamak mümkündür.Bunlardan ilki sözleşmeyi kendi liğinden sona erdiren sebeplerdir. Buna karşılık diğer sona erme nedenlerinin bulunduğu grup ise sözleşmenin hukuki işlem ile sona ermesi altında toplanmıştır.

Abstract: