Multipl skleroz hastalığında beyin sapı ve kraniyal sinir çekirdekleri tutulumunun manyetik rezonans görüntüleme ile değerlendirilmesi
Evaluation of brain stem and cranial nerve nuclei involvement in multiple sclerosis with magnetic resonance imaging
Yazar: MEHMET ÇAĞRI DANIŞMAN
Danışman: PROF. DR. YAHYA PAKSOY
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Beyin sapı = Brain stem ; Kraniyal sinirler = Cranial nerves ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis

Özet:
Multipl Skleroz (MS), nörolojik defisitlere yol açabilen, sıklıkla genç erişkinlerde görülen, santral sinir sisteminde plak formasyonları ile seyreden demyelinizan hastalıktır. Bu plak formasyonları manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ile ortaya konmakta ve tanıda MRG önemli yer tutmaktadır. MS'te hastaların yaklaşık yarısında beyin sapı tutulumu olmaktadır. Biz bu çalışmamızda MS'te beyin sapı tutulum bulgularını ve önemini sunmayı amaçladık.
Hastanemizde kayıtlı 777 MS hastasının MR görüntüleri retrospektif olarak değerlendirildiğinde; hastaların 377'sinde beyin sapında plak izlenmekteydi. Beyin sapında yerleşim gösteren plaklar sayı, şekil, sınır, yerleşim yerlerine göre sınıflandırıldı. MS'e spesifik radyolojik bulgular ve önemleri tanımlanmaya çalışılmıştır.
MS plaklarının lineer, oval ve/veya yuvarlak olmak üzere bir şekle sahip olduğu ve bu durumun belirli bir şekli olmayan plak formasyonları oluşturan bazı diğer demyelinizan hastalıklardan ayrımda önemli olduğu, MS'in daha ziyade beyin sapının dorsal kesimini tuttuğu ve bu alanlarda izlenen kraniyal sinir çekirdeklerini tutmaya eğilim gösterdiği, en sık tutulan kraniyal sinir çekirdeklerinin sırasıyla fasiyal, trigeminal ve vestibülokohlear sinir çekirdekleri olduğu bulunmuştur. Farklı demyelinizan hastalıklarda farklı kraniyal sinir çekirdeklerinin tutulum eğilimi olması ayırıcı tanıda spesifik tutulum bölgelerinin tanımlanmasının önemli olduğunu düşündürmektedir. Ayrıca MS'in spesifik olarak medial longitudinal fasikül, medial lemnisküs, trigeminal sinir intrapontin lifleri-kök giriş bölgesi ve sisternal trasesinde tutulum yaptığı gösterilmiştir. Plak sayısının hasta yaşı ile ilişkili olmadığı gösterilmiştir.
Sonuç olarak, MS'te beyin sapı tutulum bulgularının tanıda, diğer demiyelinizan hastalıklardan ayırıcı tanısında ve prognoz tayininde önemli rol oynayabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Multiple Sclerosis (MS) is a demyelinating disease that can cause neurological deficits and is frequently seen in young adults with plaque formations in the central nervous system. These plaque formations are detected by magnetic resonance imaging (MRI) and MRI has an important role in diagnosis. Approximately half of the patients with MS have brainstem involvement. In this study, we aimed to present the MRI findings and importance of brainstem involvement in MS.
MRI images of 777 MS patients registered in our hospital were evaluated retrospectively; 377 patients had plaque on the brainstem. Plaques located on the brain stem were classified according to number, shape, boundary and location. Specific radiological findings and their significance for MS have been tried to be defined.
MS plaques have a linear, oval, and/or round shape, which is important in differentiating from some other demyelinating diseases that form plaque formations that do not have a specific shape; It was found that the most commonly involved cranial nerve nuclei were facial, trigeminal and vestibulocohlearnerve nuclei, respectively. The involvement of different cranial nerve nuclei in different demyelinating disease ssuggests that it is important to define specific brainstem areas of involvement in the differential diagnosis. In addition, MS has been shown to specifically involve the medial longitudinal fascicle, medial lemniscus, intrapontine fibers of the trigeminal nerve-root entry zone and cysternal trajectory. It was shown that the number of plaques was not associated with patient age.
In conclusion, we think that brain stem involvement in MS may play an important role in the diagnosis, prognosis and differential diagnosis from other demyelinating diseases.