Uygulama öğretmenlerinin özyeterlik algıları ile yüz yüze ve uzaktan eğitimle yürütülen öğretmenlik uygulaması dersi hakkındakigörüşlerinin incelenmesi
An ivestigation of the opinions of practice teachers about their sense of selfefficacy and teaching practice course i̇n face-to-face and distance education
Yazar: SÜMEYYE ÇETİNKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VELİ KUTAY
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Öğretmenlik uygulaması, öğretmen adayının edindiği bilgi ve becerileri
gerçek bir sınıf ortamında deneyimleme ve adaylara eksik yönlerini tamamlama,
kendilerini geliştirme fırsatı sunan bir derstir. Bu uygulama dersi meslek öncesinde
öğretmenlik mesleğiyle ilgili nitelikleri öğretmen adaylarına kazandırmayı amaçlar.
Öğretmenlik uygulaması, dünyayı saran Covid-19 salgınıyla beraber uzaktan
eğitimle devam ettirilmiştir. Uzaktan eğitim, birbirinden farklı ortamlarda bulunan
öğretmen ile öğrenciyi çeşitli iletişim ve bilişim teknolojileri sayesinde bir
platformda buluşturan eğitim sistemini ifade etmektedir. Bu çalışmada, Covid-19
salgını sırasında uzaktan eğitim ile yürütülen öğretmenlik uygulaması dersinin
Türkçe öğretmenliği bölümündeki durumu incelenmiştir.
Çalışmanın amacı, öğretmenlik uygulaması dersinin uygulama
öğretmenlerinin görüşlerinden hareketle sürecin olumlu ve olumsuz yönlerini tespit
etmek ve öğretmenlik uygulaması dersinin yüz yüze ve uzaktan eğitim ile
uygulanması arasında karşılaştırma yaparak değerlendirmektir. Bu amaçla
araştırmacı tarafından geliştirilen anket ile uygulama öğretmenlerinin görüşleri
alınmıştır. Ayrıca ankette uygulama öğretmenlerinin kendilerini değerlendirdikleri
bir bölüm de bulunmaktadır. Uygulama öğretmenlerinin kendileri hakkındaki
görüşleri araştırma sonuçlarını yorumlamaya yardımcı olmaktadır. Ankette yer alan
maddelerin hazırlanmasında Milli Eğitim Bakanlığı'nın uygulama öğrencisi
değerlendirme ölçütleri yol gösterici olmuştur.
Katılımcılar 34 uygulama öğretmeninden meydana gelmektedir. Bu tez
çalışmasında, "Uzaktan eğitim ile yürütülen öğretmenlik uygulaması ile yüz yüze
uygulanan öğretmenlik uygulaması arasında farklılık var mıdır?", "Öğretmenlik
uygulamasının uzaktan eğitim sürecindeki işleyişi öğretmen görüşüne göre nasıl
değerlendirilmektedir?", "Uygulama öğretmenlerinin özyeterlik algıları yüz yüze ve
uzaktan eğitim kapsamında nasıl değerlendirilmektedir?" sorularına yanıtlar
aranmıştır. Ayrıca "Öğretmenlerin verdikleri yanıtlar öğretmen özelliklerine göre
değişkenlik göstermekte midir?" sorusunun yanıtı da araştırılmıştır.
Bu tez çalışması 6 bölümden oluşmaktadır. Bu bölümler şu şekildedir: Giriş,
alanyazın, yöntem, bulgular, tartışma ve sonuç, öneriler. Çalışmanın teorik kısmı ilk
olarak araştırmaya genel bir bakış şeklindedir. Daha sonrasında yüz yüze ve uzaktan
eğitimle öğretmen yetiştirme süreçleri incelenmiştir. Bulgular bölümünde elde edilen
veriler tablolar halinde sunularak incelenmiştir.
Elde edilen sonuçlara göre, uzaktan eğitim sürecinde öğretmenlik
uygulamasının yüz yüze eğitimde olduğu kadar başarılı bulunmadığı saptanmıştır.
Uzaktan eğitim ile sürdürülen öğretmenlik uygulamasının iletişim kurma, sınıf
yönetimi yeterliği kazanma, materyal geliştirme, okul ortamını ve öğrenciyi tanıma
konularında öğretmen adaylarına dezavantaj yarattığı sonucuna ulaşılmıştır. Bazı
alan yeterliklerinin uzaktan eğitimle ders işleme ortamında yeteri kadar
gösterilemediği öğretmen görüşleri tarafından ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Öğretmenlik uygulaması, Uzaktan eğitim, Türkçe öğretmenliği

Abstract:
Teaching practice is a course that offers pre-service teachers the opportunity
to experience the knowledge and skills they have acquired in a real classroom
environment, and to complete their deficiencies and improve themselves. This
application course aims to provide pre-service teachers with qualifications related to
the teaching profession. The teaching practice was continued with distance education
with the Covid-19 epidemic that swept the world. Distance education refers to the
education system that brings together the teacher and the student, who are in
different environments, on one platform, thanks to various communication and
information technologies. In this study, the situation of the teaching practice course
conducted with distance education during the Covid-19 epidemic in the Turkish
teaching department was examined.
The aim of the study is to determine the positive and negative aspects of the
process based on the views of the practice teachers of the teaching practice course
and to evaluate the teaching practice course by comparing it with face-to-face and
distance education. For this purpose, the opinions of the practice teachers were taken
with the survey developed by the researcher. There is also a section in the survey
where mentor teachers evaluate themselves. The mentor teachers' opinions about
themselves help interpret the research results. In the preparation of the items in the
survey, the application student evaluation criteria of the Ministry of National
Education were guiding.
Participants consist of 34 practice teachers. In this thesis study, "Is there a
difference between the teaching practice carried out with distance education and the
teaching practice carried out face-to-face?" and "How is the functioning of the
teaching practice in the distance education process evaluated according to the view
of the teacher?" answers to the questions were sought. In addition, "Do the answers
given by the teachers vary according to the characteristics of the teachers?" The
answer to the question has also been explored.
This thesis consists of 6 chapters. These sections are as follows: Introduction,
literature, method, findings, discussion and conclusion, recommendations. The
theoretical part of the study is firstly in the form of an overview of the research.
Afterwards, teacher training processes with face-to-face and distance education were
examined. In the findings section, the data obtained were presented in tables and
examined.
According to the results obtained, it was determined that the teaching practice
in the distance education process was not as successful as it was in face-to-face
education. It has been concluded that the teaching practice carried out with distance
education creates a disadvantage for teacher candidates in terms of communicating,
gaining classroom management competence, developing materials, and getting to
know the school environment and students. It has been revealed by the opinions of
teachers that some field competencies cannot be adequately demonstrated in the
teaching environment with distance education.

Keywords: Teaching practice, Distance education, Turkish teaching