REM uykusu yoksunluğunun oluşturduğu antidepresan ve anksiyolitik etkilerin nitrerjik sistemle ilişkisi
Relationship between antidepressant and anxiolytic effects induced by REM sleep deprivation and nitrergic system
Yazar: YEŞİM KARAMÜRSEL
Danışman: PROF.DR. LÜTFİYE EROĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
ÖZET Bu çalışmada REM uykusu yoksunluğunun antidepresan ve anksiyolitik etkilerinin ve bu etkiler ile Nitrik Oksit (NO)'in olası etkileşiminin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla deney hayvanı olarak seçilen sıçanlarda platform yöntemiyle 3 gün süreyle REM yoksunluğu oluşturulmuş, NO ile olası etkileşimi sınamak için görece spesifik nNOS inhibitörü 7-NI (50 mg/kg) kullanılmış, antidepresan etki "zorunlu yüzme", anksiyolitik etki ise "yükseltilmiş (+) labirent" testleri ile değerlendirilmiş, deney sonunda hipokampusda nNOS ekspresyonu analizi yapılmıştır. Sonuç olarak sıçanlarda, üç günlük REM yoksunluğu ZYT'inde antidepresan ve yükseltilmiş (+) labirentte anksiyolitik etki oluşturmuş, nNOS inhibitörü 7-NI hem kendisi antidepresan etki gösterip hem de REM yoksunluğunun antidepresan etkisini güçlendirmiş ancak anksiyolitik etki göstermediği gibi REM yoksunluğunun oluşturduğu anksiyolitik etkiyi de değiştirmemiştir. Hipokampal nNOS ekspresyonu 7- Nl`in tek başına uygulandığı grup dışında tüm gruplarda anlamlı biçimde azalmıştır. Bulgular ilgili kaynakların eşliğinde tartışıldığında; REM yolsunluğunun oluşturduğu antidepresan ve anksiyolitik etkiler ile hipokampal nNOS ekspresyonu azalmasının koşut gitmesine dayanılarak bu iki olgunun bir biçimde birbirleriyle ilintili olabileceği ve REM yoksunluğunun antidepresan/anksiyolitik etkilerinden klinikte yararlanılabileceği ayrıca nNOS inhibitörü 7-NI'in antidepresan etkkisini nNOS aktivitesini baskılayarak ya da başka sistemlerle etkileşerek gösterebileceği ve etki mekanizmasının tam aydınlığa kavuşmasının yeni antidepresan drogların geliştirilmesine yol açabileceği kanısına varılmıştır. 46

Abstract:
SUMMARY The aim of this study is to investigate the antidepressant and anxiolytic effects of REM sleep deprivation and their possible interaction with Nitric Oxide (NO). Three day REM sleep deprivation was induced in Wistar albino rats with the platform technique. 7-N1 (50 mg/kg), the relatively specific nNOS inhibitor, was used in order to test the possible interaction with the NO. "Forced swimming" and "Elevated (+) maze" tests were used in order to evaluate the antidepressant and anxiolytic effects respectively. The analysis of nNOS expression in the hippocampus was realized at the end of the assay. In conclusion, three day REM sleep deprivation showed antidepressant effect in forced swimming test and anxiolytic effect in elevated (+) maze. nNOS inhibitor 7-NI showed itself an antidepressant effect and also increased the antidepressant effect of the REM sleep deprivation, but had neither an anxiolytic effect nor a change on the anxiolytic effect of the REM sleep deprivation. Hippocampal nNOS expression decreased significantly in all groups except one that 7-NI was given solely. Findings were discussed according to the related literature; REM sleep deprivation and the decrease in the hippocampal nNOS expression were thought to be correlated somehow since the antidepressant and anxiolytic effects of REM sleep deprivation are parallel to the decrease in hippocampal nNOS, and the antidepressant and anxiolytic effects of the REM sleep deprivation may be useful clinically and also nNOS inhibitor 7-NI may show its antidepressant effect by inhibition of the nNOS activity directly or via interaction with other systems and to clarify totally its mechanism of effect may result with the development of new antidepressant drugs. 47