Sezaryen ile doğum yapan primipar annelerde, ayak masajının laktasyona ve doğum sonu dönemde konfora etkisi; Randomize kontrol çalışma
The effect of foot massage on lactation and postpartum comfort in primiparas giving births via cesarean section; A randomized controlled study
Yazar: SEYHAN ÇANKAYA
Danışman: DOÇ. DR. GÜLAY RATHFISCH
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-çocuk hemşireliği = Maternal child nursing ; Anneler = Mothers ; Ayak = Foot ; Doğum = Delivery ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Laktasyon = Lactation ; Masaj = Massage ; Obstetrik-hemşirelik = Obstetrical-nursing ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section

Özet:
Amaç: Çalışma, sezaryen ile doğum yapan primipar annelerde, ayak masajının (refleksoloji) laktasyona ve doğum sonu dönemde konfora etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü olarak yapıldı.
Materyal ve Metod: Araştırma, Konya'da  bir üniversite hastanesinde ilk doğumunu yapmak üzere başvuran ve sezaryen olan kadınlar üzerinde yapıldı. Kadınlar basit randomizasyonla gruplara atandı. Çalışma sonunda, uygulama grubunda 50 ve kontrol grubunda 50 olmak üzere toplam 100 anne değerlendirildi. Uygulama grubundaki annelere doğum sonrası üç gün boyunca günde üç kez, sekiz saat arayla 30 dk ayak masajı uygulaması yapıldı. Her iki gruptaki annelere aynı ebe/hemşirelik bakımı verildi. Verilerin toplanmasında, anne ve bebeğe ait yapılandırılmış bilgi formu, doğum sonrası dönemde bebeğin emme durumunu belirlemek için Emzirme Tanılama ve Değerlendirme Ölçüm Aracı (LATCH), laktasyon başlama belirtilerini tespit etmek için Vizüel Analog Skala (VAS) ve Doğum Sonu Konfor Ölçeği (DSKÖ) kullanıldı. 
Bulgular: Uygulama grubundaki annelerin LATCH puan ortalamalarının ve emzirme başarılarının, kontrol grubundaki annelere göre çok iyi düzeyde olduğu, uygulama grubundaki annelerde ilk sütün gelme (ortalama 2,82 saat) sürecinin, kontrol grubundakilere (ortalama 8,88 saat) göre daha kısa sürede olduğu saptandı. Memelerde; gerginlik, ısı artışı ve ağrı düzeyinin ortalamalarının, uygulama ve kontrol grubundaki annelerin birinci günde benzer olduğu, ikinci ve üçüncü günlerde uygulama grubundaki annelerin, kontrol grubundakilere göre daha fazla olduğu belirlendi. Uygulama grubundaki annelerin toplam DSKÖ puan ortalamasının kontrol grubundakilere göre daha iyi olduğu saptandı. 
Sonuç olarak; Ayak masajı uygulaması, özellikle sezaryen ile doğum yapan annelerin iyileşme sürecinin hızlandırmakta buna bağlı olarak laktasyonu erkenden başlatmakta, emzirme sürecini desteklemekte ve doğum sonu konforu arttırmaktadır.

Anahtar kelimeler: Ayak masajı, laktasyon, emzirme, doğum sonu konfor, ebe/hemşirelik bakımı

Abstract:
Objective: The study was designed as a randomized and controlled study to evaluate the effects of foot massage on lactation and postpartum comfort in primaparas giving births via cesarean section.  
Material ve Method: The study was performed in women a universitie hospital in Konya due to first births via cesarean section. Womens were assigned to simple randomization groups. At the end of the study were evaluated a total of 100 mothers, 50 in the study group and 50 in the control group. Expectant mothers in the study group were exposed to foot massage in postpartum period over 30 min every eight hours three times a day for three days. Expectant mothers in both groups had the same midwifery and nursing care. To collect data, the mothers and newborns' structured information questionnaire, the breastfeeding chart system (LATCH) to define newborns' brestfeeding, the visual analogue scale (VAS) to determine the signs of starting of lactation and the postpartum comfort questionnaire (PPCQ) were used.
Results: It was found that mean LATCH scores and breastfeeding success rates of mothers in the study group were even higher than those in the control group, and first lactation period of mothers in the study group took place in a shorter period (mean 2.82 hours) than those in the control group (mean 8.88 hours). The averages of breast-tension, breast-heat and breast-pain were found to be similar in both groups on the first day, but to increase in mothers in the study group on the second and third days, compared to those in the control group. Mean PPCQ scores of mothers in the study group were detected to be better than those in the controls. 
Conclusion: Foot massage procedure speeds up the healing process, especially in mothers giving births via cesarean section, and so is started lactation period in an earlier period, supports the breastfeeding period and increases mothers' postpartum comfort. 

Key words: foot massage, lactation, breastfeeding, postpartum comfort, midwifery/nursing care