Yükseköğretim öğrencilerinin vergi algısı ve vergi bilinci: Akdeniz Üniversitesi örneği
Tax perception and tax awareness of higher education students: Case of Akdeniz University
Yazar: SUZAN DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SERVET AKYOL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Vergi bilinci = Tax awareness ; Vergiler = Taxes ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Öğrenci davranışı = Behavior of student ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Vergi, sosyal hayatın her aşamasında varlığını hissettiren sosyal bir olgudur. Vergileme devlet tarafından tek taraflı egemenlik gücüne dayanır ancak pratikte bireylerin vergiye gönüllü uyumu bu gelirlerin toplanması açısından son derece önemlidir. Vergilerin toplanmasında bireylerin vergiye gönüllü uyumu esastır. Bireylerin vergiye gönüllü uyumu ise vergiyi nasıl algıladıkları ve sahip oldukları vergi bilinciyle alakalıdır. Bu nedenle bireylerin vergiyi olumlu algılayarak belirli bir düzeyde vergi bilincine sahip olmaları gerekmektedir. Bu bağlamda vergileme politikalarının bireyler üzerindeki etkisi, bireylerin vergiyi nasıl algıladığı ve vergi bilinç düzeyleri araştırılmalı ve bu araştırmalar ışığında etkin ve verimli bir vergi sistemi oluşturulmalıdır.
Akdeniz Üniversitesi ölçeğinde yapılan bu çalışmanın amacı öğrencilerin vergi algısını ve bilincini ölçmektir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde verginin teorik ve kavramsal çerçevesini açıklamaktadır. İkinci bölümde araştırmanın yöntemi ve metodolojisi ortaya konmuştur. Son bölümde ise potansiyel vergi mükellefi olan üniversite öğrencilerinin vergiye ilişkin davranışlarını belirlemeye yönelik yapılan anket çalışmasından elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle Akdeniz Üniversitesi'nde 619 öğrencinin katılım sağladığı anket çalışmasında birinci bölümde ele alınan teorik bilgiler ışığında öğrencilerin vergiyi nasıl algıladığı, vergi bilinç düzeyleri, Türk Vergi Sistemini nasıl değerlendirdikleri ve uygulanan vergi politikalarının öğrencilerin vergiye ilişkin tutum ve davranışlarını hangi yönde etkilediği tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 27 paket program kullanılarak analiz edilmiştir.
Çalışmadan elde edilen bulgular birkaç noktada ifade edilebilir. Öğrencilerin büyük çoğunluğu vergiyi bir vatandaşlık görevi olarak algılamakta vergiler ve kamu hizmetleri arasında mali bağlantı kurabilmektedirler. Öğrencilerin çoğunlukla hangi vergiyi ne oranda ödediklerini ve aylık gelirlerinin ne kadarını vergi olarak ödediklerini tamamen bilmedikleri tespit edilmiştir. Öğrencilerin önemli bir bölümü vergilerin ödenmemesi durumunda kamu hizmetlerinin aksayacağını düşünmektedir. Öğreniciler yüksek oranlarda vergi ödediklerini düşünmektedir, bu ise vergi yükünü çok fazla hissettiklerini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Tax is a social phenomenon that makes its presence felt at every stage of social life. Taxation is based on the unilateral sovereignty of the state, but in practice, the voluntary compliance of individuals with taxation is extremely important for the collection of these revenues. Voluntary compliance of individuals with taxes is essential in collecting taxes. Voluntary compliance of individuals with tax is related to how they perceive tax and their tax awareness. For this reason, individuals should have a certain level of tax awareness by perceiving tax positively. In this context, the effect of taxation policies on individuals, how individuals perceive tax and their level of tax awareness should be investigated and an effective and efficient tax system should be established in the light of these researches.
The aim of this study, which was carried out on the scale of Akdeniz University, is to measure the tax perception and  tax awareness of students. The study consists of three parts. In the first part, it explains the theoretical and conceptual framework of tax. In the second part, the method and methodology of the research are presented. In the last part, the findings obtained from the survey conducted to determine the tax-related behaviors of university students who are potential taxpayers are interpreted. In the survey study in which 619 students participated in Akdeniz University by simple random sampling method, in the light of the theoretical information discussed in the first part, it was aimed to determine how the students perceive tax, their tax awareness levels, how they evaluate the Turkish Tax System and how the applied tax policies affect the attitudes and behaviors of the students towards tax. has been studied. The data obtained from the research were analyzed using the SPSS 27 package program.
The findings obtained from the study can be expressed in several points. The vast majority of students perceive tax as a civic duty and can establish a financial link between taxes and public services. It has been determined that most of the students do not fully know which tax they pay and how much of their monthly income they pay as tax. A significant portion of the students think that public services will be disrupted if taxes are not paid. The learners think that they pay high tax rates, which reveals that they feel the tax burden too much.