Ahmet Mithat Efendi'nin hikâyelerinde eğitim değerleri ve türkçe
Educational values and turkish in the stories of Ahmet Mithat Efendi
Yazar: EYÜP ÇAKAN
Danışman: PROF. DR. HASAN KAVRUK
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil = Language ; Dil becerileri = Language skills ; Dil eğitimi = Language education ; Edebiyat = Literature ; Hikaye = Story

Özet:
Bu çalısmada Ahmet Mithat Efendi'nin hikâyeleri, egitim degerleri ve dilözellikleri açısından incelenmistir. Bu çalısma, üç bölümden olusmaktadır. Birincibölümde yazar hakkında bilgiler, incelenen hikâyelerinin tahlili ve hikâye türününegitici islevleri, ikinci bölümde hikâyelerdeki bireysel ve sosyal, toplam yirmi sekizegitim degeri, üçüncü bölümde ise yazarın dil ile ilgili görüsleriyle hikâyelerindekidil özellikleri yer almaktadır.Birinci bölümde hikâye türünün egitimdeki yeri ortaya konulmustur. AhmetMithat Efendi'nin 1870-1894 yılları arasında yayınlanan seksen iki hikâyesi ve buhikâyelerin toplandıgı kitaplar hakkında genel bilgi verilmistir. Yazarın hikâyeleritema, konu, olay örgüsü, zaman, mekân ve kisileri baslıkları altında çözümlenmistir.incelenen hikâyelerdeki egitim degerleri, Millî Egitimin, ilkögretimin veTürkçe dersinin genel amaçları dogrultusunda tespit edilmistir.Egitim degerleri tek tek ele alınarak, o degerin telkin edildigi bütün hikâyelergerekli alıntılar yapılarak tanıtılmıstır. Egitim degerlerinin açıklaması yapılarak,bunların egitimdeki ve bireyinin gelisimindeki katkısı açıklanmıstır. incelenenhikâyelerdeki egitim degerleri bireysel ve sosyal olmak üzere iki gruptasınıflandırılmıstır.Dil ve üslupla ilgili bölümde incelenen hikâyelerin söz varlıgı, cümle yapısıve söz sanatları tespit edilmistir. Ayrıca söz varlıgının ve cümle yapısının yanlıskullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluklarına deginilmistir.Dil ve üslup konusunda yazarın basarılı oldugu konular ve eksik kaldıgıhususlar açıklanmıstır. Hikâyelerin egiticilik yönünün tam olarak anlasılması içinözlü söz niteligi tasıyan sözler tespit edildi.incelenen hikâyelerin dil ve üslubu, dil ögretimi ve okuyuculara katkısıyönünden degerlendirilmistir.Sonuç bölümünde incelenen hikâyelerinin egiticilik özellikleri, olumlu veolumsuz yönleriyle genel olarak degerlendirildi.

Abstract:
In this study, the stories of Ahmet Mithat Efendi have been assessedregarding the educational values and aspects of the language. The study consist ofthree parts. In the fist part, there is information about the author, analysis of theassessed stories and the educational functions of story as a genre. In the second part,being social and individual, there are in the total 28 educational values in the stories.n the third part, there are the views of the author over the language and the languageaspects of his stories.In the first part, the role of story has been introduced. Some generalinformation has been given about the 82 stories published between the years 1870and 1894 and the books where these stories were collected. The stories of the authorhave been analyzed under the heading of theme, point of story, plot, characters, timeand place.The educational values in the assessed stories have been determinedconsidering main objectives of the national education, primary education and Turkishlesson.The educational values have been dealt with one by one and the storiesincluding these implanted values have been established by quoting the necessaryadaptations. The contribution of the educational values to the education itself and tothe self-development have been depicted by giving an explanation. The educationalvalues in the assessed stories have been divided into two groups being social andindividual.In the part related to the language and style, the vocabulary, the sentencestructure and the of speech have been identified. Besides, ambiguity stemming frommisuse of tehe vocabulary and sentence structure has been mentioned.The areas where the author is successful and lacking with regard to thelanguage and the style have been demonstrated. The sayings conveying aphorismshave been determined to maket he stories? educational objectives clear.The language and the style of the assessed stories have been valued in theterms of language teaching and contribution to the reader.In the final part, the stories have been generally evaluated regarding bothnegative and positive educational aspects.