Bir Hıristiyan apolojist olarak Aziz Justin Martyr
Justin Martyr as a Christian apologist
Yazar: HALİT AHMET ÇİFTÇİ
Danışman: PROF. DR. NASUH GÜNAY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Aziz Justin Martyr = Saint Justin Martyr ; Azizler = Saints ; Dinler tarihi = History of religions ; Hristiyanlar = Christianies ; Hristiyanlık = Christianity ; Katolik = Catholic ; Tarih = History

Özet:
Hıristiyan düşüncesinde apolojinin tarihi apostolik döneme kadar dayanmaktadır. Havariler, Yahudilere ve kafirlere karşı İsa'nın öğretisini savunarak apolojinin temellerini atmışlardır. Bu dönemden sonra apoloji çalışmaları daha sistemli bir hale gelmeye başlamıştır. II. yüzyılın en önemli Hıristiyan apolojistlerinden olarak gösterilen Aziz Justin Martyr yaklaşık olarak 100 yılında Nablus'ta (Neapolis) putperest bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Babası ve dedesi Grek göçmeni olan Justin'in kendisi de Grek geleneklerine göre büyütülmüştür. Tanrı ile ilgili gerçeği kavramaya çalışan Justin, ilk olarak Stoacı bir hocadan ders aldıktan sonra sırasıyla Aristoteles, Pythagoras ve Platon felsefelerinden etkilenmiştir. 
Aziz Justin'in (100? -165?) Roma İmparatoru Antoninus Pius'a yazmış olduğu I. Apoloji ve buna ek olarak Roma Senatosu'na yazdığı II. Apoloji savunmacı geleneğin önemli eserleri arasında gösterilmektedir. Bunlardan I. Apoloji'de Justin; İsa'nın öğretileri, Hıristiyanların ahiret inancı ve ateizmle suçlanması, putperest doktrinler, büyücülük, nübüvvet, Musa'nın vizyonu, vaftiz gibi konuları incelemiştir. I. Apoloji'ye bir ek niteliğinde olan II. Apoloji'de Justin, Tanrı'nın ve İsa'nın isimlerinden, anlamlarından ve gücünden, meleklerin sınırı aşmasından, Hıristiyanların ölüme bakışından, İsa'nın Sokrates'le karşılaştırılmasından bahseder. Trypho ile Diyalog adlı eserinde ise Justin kendi kurguladığı bir karakter olan Musevi Trypho ile arasındaki diyalog aracılığıyla Eski Ahit'in Hıristiyanlık açısından okunması ve İsa'nın Eski Ahit peygamberliklerini tamamlayışını anlatmıştır. Justin, Kutsal Kitap'ın bilgi kaynağı olduğunu ve aynı zamanda bilginin konusu olduğu iddiasını ortaya atmıştır. Mesih'i "Logos" olarak tanımlayan filozofların arasında bulunan Justin, Logos'un insanlığın kurtuluşu için Mesih'te enkarne olduğuna inanır. Justin, Grek felsefesinden etkilenmiş bir felsefeci olarak Hıristiyanlığı bir anlamda Eski Yunan felsefesinin tamamlanışı olarak görmüştür.
Aziz Justin Martyr, yaklaşık olarak 165 yılında İmparator Marcus Aurelius'un Roma'sında öğrencilerinden altı tanesiyle birlikte tutuklanıp Hıristiyan olduğu için kafası kesilerek öldürülmüştür. Bu olaydan sonra Justin, "şehit" anlamına gelen "martyr" ünvanını almıştır.

Anahtar Kelimeler: Aziz Justin, Apoloji, Apolojetik, Hıristiyanlık, Katolik Teoloji.

Abstract:
The history of the apology in Christian thought dates back to the apostolic times. The Apostles founded the basic principles of the apology defending the doctrine of Jesus Christ. Afterwards, apologic works began to appear more systematic. Justin Martyr (100? -165?), who is considered as one of the most prominent Christian apologist of the II. century, was born to a pagan family in Flavia Neapolis. He, whose father and grandfather are Greek immigrants, was reared according to Greek customs. In quest of the truth about God, he was influenced by successively with Stoic, Aristotelian, Pythagorean and Platonist philosophies.
Justin's I. and II. Apologies, which are addressed to Roman Emperor Antoninus Pius and the Roman Senate are regarded as one of the most significant works of the apologetic tradition. Justin surveys the doctrines of Jesus Christ, Christian eschatology, Christians' charge of atheism, pagan doctrines, magic, prophecy, vision of Moses and Baptism in I. Apology. In II. Apology, which is a supplement to the first, he mentions about the meanings and the power of the names of God and Jesus, transgression of the angels, Christians' view of death, comparison of Jesus with Socrates etc. In his Dialogue With Trypho, he –via Trypho the Jew who is generally regarded as a fictional character of him- tells about the reading of the Old Testament in terms of Christianity and Jesus' perfection of the prophecies of the Old Testament. Justin claims that the Bible is the source of knowledge and the subject of knowledge at the same time. He, who is one of the philosophers those identify the Jesus as Logos, believes that the Logos is incarnated in the body of Christ for the sake of salvation of mankind. As a philosopher who was influenced by Greek philosophy, Justin considered the Christianity as the perfection of ancient Greek philosophy.
In about 165, Justin Martyr is arrested with six of his disciples in the reign of Emperor Marcus Aurelius and executed by decapitation because of being a Christian. He is entitled as "martyr" after this incident. 

Keywords: Justin Martyr, Apology, Apologetics, Christianity, Catholic Theology.