Ferula elaeochytris bitkisinin deneysel miyoglobinürik akut böbrek yetmezliğinde oksidan/antioksidan sistem ve nitrozatif stres üzerine etkileri
The effects of ferula elaeochytris plant on oxidant/antioxidant system and nitrosative stress in experimental myoglobinuric acute renal failure
Yazar: MELTEM GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. SERAP YALIN
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Böbrek yetmezliği-akut = Kidney failure-acute ; Ferula elaeochytris = Ferula elaeochytris ; Miyoglobin = Myoglobin ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Serbest radikaller = Free radicals

Özet:
Miyoglobinürik akut böbrek yetmezliği travma ve travma dışı nedenlere bağlı olarak iskelet kası hücrelerinin hasara uğraması ve hücre içi elemanların dolaşıma geçmesi, yani rabdomiyoliz sonucu gelişen üremik sendromdur. Serbest radikaller ve nitrik oksit miyoglobinürik akut böbrek yetmezliği patogenezinde önemli rol oynamaktadır. Akut böbrek yetmezliği yaygın çalışılan bir konu olmasına rağmen Ferula elaeochytris bitkisinin akut böbrek yetmezliği üzerine etkisinin gösterildiği bir çalışmaya literatürde rastlanılmamıştır. Bu çalışmada, Ferula elaeochytris bitkisinin deneysel miyoglobinürik akut böbrek yetmezliğindeki etkilerini araştırmayı amaçladık.
Çalışmamızda; 250-300 g ağırlığında, 7 grupta 8'er adet olmak üzere 56 adet Sprague Dawley dişi sıçan kullanılmıştır. İlk grup kontrol grubu olarak ayrılmıştır. İlk grup hariç diğer bütün gruplar 16 saat susuz bırakılmıştır. Susuzluğu takiben intramuskuler (i.m.) olarak %50'lik gliserol solüsyonundan 8 mL/kg'a göre bulunan toplam hacim eşit miktarlarda her iki arka bacak kaslarına enjeksiyon yapılmıştır. Bu enjeksiyondan sonra serbest diyet ve su alımı sağlanmıştır. 2. gruba model oluşturmadan önce intragastrik yolla 2 mL serum fizyolojik (SF), 5. gruba ise model oluşturulduktan sonra intragastrik yolla 2 mL SF verilmiştir. 3. ve 4. gruba model oluşturulmadan önce Ferula elaeochytris kök ekstresi sırası ile 40 mg/kg, 80 mg/kg 2 mL SF içinde çözürülerek intragastrik yolla verilmiştir. 6. ve 7. gruba model oluşturulduktan sonra Ferula elaeochytris kök ekstresi sırası ile 40 mg/kg, 80 mg/kg 2 mL SF içinde çözürülerek intragastrik yolla verilmiştir. Model oluşturulduktan sonra 24 saat metabolik kafeslerde bekletilen deneklerden idrar örneği toplanmıştır. Gliserol enjeksiyonundan ortalama 24 saat sonra sıçanların anestezi altında kan ve böbrekleri alınmıştır. Tüm gruplardaki sıçanlara ait serum kan üre azotu, üre, kreatinin, albumin, sodyum ve potasyum düzeyleri; idrar üre, kreatinin, ve albumin düzeyleri; böbrek dokusunda da malondialdehit (MDA), süperoksit dismutaz (SOD), glutatyon peroksidaz (GPx), katalaz (CAT), nitrik oksit (NO) ve nitrotirozin parametreleri incelenmiştir. Ayrıca böbrekte histolojik değişiklikler elektron mikroskobu ile gösterilmiştir. Çalışma sonunda genel olarak biyokimyasal değerlere bakıldığında model sonrası grupların kontrol grubuna göre anlamlı derece farklılıkları gözlenirken sadece model öncesi 4. grupta farklılık belirlenmiştir. Kontrol grubuna göre bütün grupların CAT, GPx ve MDA değerlerinde anlamlı değişiklikler görülmüştür. SOD enzim aktivitesinin ise 3. grup hariç diğer gruplarda anlamlı derece azaldığı belirlenmiştir. 7. grup dışındaki tüm grupların NO aktivitesi kontrol grubuna göre anlamlı derecede arttığı gözlemlenmiştir. Ancak nitrotirozin değerlerine bakıldığında sadece 5. grubun kontrol grubuna göre azaldığı belirlenmiştir. Elektron mikroskobu bulgularının da bu sonuçları desteklediği görülmüştür. 
Çalışmamızda Ferula elaeochytris bitkisinin sınırlı koruyucu ve iyileştirici etkileri görülmüştür. Bu sonuçlar göz önüne alındığında Ferula elaeochytris bitkisinin miyoglobinürik akut böbrek yetmezliğindeki koruyucu ve iyileştirici etkisini belirlemek için bu modeldeki etkin dozun belirlendikten sonra verilme sürelerinde yapılacak düzenlemeler ile daha kapsamlı çalışmaların yapılması gerektiğini düşünüyoruz.

Abstract:
Myoglobinuric acute renal failure is a uremic syndrome caused by traumatic and non-traumatic reasons as a result of damage to the skeletal muscle cells and the passage of intracellular elements into the circulation, that is, rhabdomyolysis. Free radicals and nitric oxide play an important role in the pathogenesis of myoglobinuric acute renal failure. Although acute renal failure is a widely studied topic, a study showing the effect of Ferula elaeochytris on acute renal failure has not been found in the literature. This study aims to investigate the effects of Ferula elaeochytris plant on experimental myoglobinuric acute renal failure.
This study utilized 56 Sprague Dawley rats weighing between 250-300 g, separated into 7 groups with 8 rats in each. The first group was selected as a control group. All groups except the first group were dehydrated for 16 hours. Following dehydration, 50% glycerol solution in ratio of 8 mL/kg was injected (i.m.) equally into both hind legs. Free diet and water intake were provided after this injection. The second group intragastric received 2 mL of physiological saline solution (SF) before forming the model, and the fifth group received 2 mL of SF after forming the model. Ferula elaeochytris root extract was dissolved in 2 mL SF and administered intragastric in 40 mL/kg and 80 mg/kg doses to the 3rd and 4th groups before forming the model. After the model was formed in the 6th and 7th groups, Ferula elaeochytris root extract was dissolved in 2 mL SF and administered intragastric in 40 mL/kg and 80 mg/kg doses. After the model was formed, urine samples were collected from the subjects which were kept in metabolic cages for 24 hours. About 24 hours after glycerol injection, blood and kidneys of the rats were extracted under anesthesia. Serum blood urea nitrogen, urea, creatinine, albumin, sodium and potassium, urine urea, creatinine, and albumin levels, malondialdehyde (MDA), superoxide dismutase (SOD), glutathione peroxidase (GPx), catalase (CAT), nitric oxide (NO) and nitrotyrosine parameter levels of the rats in all groups were investigated. In addition, histological changes in the kidney were demonstrated with electron microscope. At the end of the study, when the biochemical values were examined, significant differences were observed in the post-model groups compared to the control group, but only in the pre-model 4th group. Significant changes were observed in CAT, GPx and MDA values of all groups compared to the control group. It was found out that SOD enzyme activity decreased significantly in all the groups except the 3rd group. It was observed that NO activity of all groups except group 7 increased significantly compared to the control group. However, when the nitrotyrosine values were examined, it was determined that only the 5th group values decreased compared to the control group. Electron microscope findings support these results.
This study highlights the limited protective and healing effects of Ferula elaeochytris plant. When these results are taken into consideration, it is concluded that more detailed studies should be done with the arrangements to be made after determining the effective dosages of this model to determine the protective and curative effects of Ferula elaeochytris plant on myoglobinuric acute renal failure.