Hüsn ü Aşk'ın anlam dünyası ve Hüsn ü Aşk bağlamında Şeyh Galib'in üslup özellikleri
The world of meaning of Hüsn ü Aşk and Sheikh Galib?s stylistic features in the context of Hüsn?ü Aşk
Yazar: İBRAHİM GÜLTEKİN
Danışman: PROF. DR. AHMET MERMER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Üslup = Stylistic ; Üslup analizi = Stylistic analysis ; Şeyh Galib = Sheikh Galib

Özet:
Şeyh Galib 24 yaşında Divan'ını, altı ay gibi kısa bir sürede olmak üzere 26 yaşında da divan şiirinin zirvesi kabul edilen Hüsn ü Aşk mesnevisini kaleme almıştır.Anlatma esasına bağlı bir metin olan Hüsn ü Aşk mesnevisi, temasını tasavvuftan alır. Toplumsal hayata dair birçok âdet, gelenek ve inançların şiir estetiği içinde yer verildiği eser, divan edebiyatının ortak kültür dünyasını yansıtan muhteva zenginliği ile örülüdür. Hüsn ü Aşk'ın en önemli özelliği ise ince, zarif ve parıltılı hayallerle işlenmiş bir şiir metni olmasıdır. Hüsn ü Aşk, Beşir Ayvazoğlu'nun ifadesiyle okuyanı ışıklar ve renkler dünyasına götüren çok özel bir şiir iklimidir.Bu çalışmada, Hüsn ü Aşk'ın anlam dünyasının belirlenmesi ve Hüsn ü Aşk bağlamında Şeyh Galib'in üslup özelliklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.Çalışma, Giriş bölümü dışında üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Mesnevi'nin hikâye öncesi şiirlerine yer verilmiş, ayrıca itibarî bir metin olarak hikâye bölümü öyküleme yöntemiyle incelenmiştir. İkinci bölümde kültürel dokuyu oluşturan kavramlar klasik divan tahlili yöntemiyle incelenmiş olup bu kavramların şiir estetiği içindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise Mesnevi dil ve üslup özellikleri yönünden incelenmiştir. Bu bölümde ayrıca İbni Kemal, Bâkî, Fuzulî ve Galib kullandıkları kelime kadrosu ve bu kelimelerin kullanım sıklığı bakımından mukayese edilerek Galib'in sözü edilen şairlerle ortak ve farklı yönleri veriler ışığında analiz edilmiştir. Böylelikle Galib'in, dil ve üslup özelliklerinin belirlenmesine, onun divan şiiri ortak üslubu içindeki yerinin ve farklılıklarının tespit edilmesine çalışılmıştır.Beşir Ayvazoğlu'nun, Kuğunun Son Şarkısı olarak tavsif ettiği Hüsn ü Aşk mesnevisi kanaatimizce aynı zamanda imparatorluğun seremonisidir.

Abstract:
Sheikh Galib wrote his collection of works (Divan) at the age of 24, and his Mesnevi (collection of narrative rhyming couplets) titled Hüsn ü Aşk, which could be considered as the peak of divan poetry, in a timescale as short as six months at the age of 26.His Mesnevi titled Hüsn ü Aşk, which is based on narration, takes its theme from Islamic mysticism. Covering many social traditions, conventions and beliefs in poetic aesthetics, the work has a rich content reflecting the common world of the Divan Literature. The most important feature of Hüsn ü Aşk is that it is a poetic text decorated with sophisticated, stylish and shining dreams. Hüsn ü Aşk is a very special poetic climate which, in the words of Ayvazoğlu, takes the reader to the world of lights and colors.This study aims to establish the world of meaning of Hüsn ü Aşk and find out Sheikh Galib?s stylistic properties within the context of Hüsn ü Aşk.The study consists of three sections in addition to an Introduction. The first section covers pre-story poems of the Mesnevi, and also the story section as a fictitious text. The second section focuses on the concepts forming the cultural texture with the classical divan analysis method, with an effort to understand the place of such concepts within the context of poetic aesthetics. The third and last section handles Mesnevi from a linguistic and stylistic properties perspective. This section also gives the vocabulary used by İbni Kemal, Bâkî, Fuzulî and Galib, and compares this vocabulary with regards usage frequency, with an analysis of the common and diverse aspects of Galib with the said poets in the light of available data. So, an effort was made to discover Galib?s linguistic and stylistic properties, and his place and differences in the common style of the divan poetry.Described by Beşir Ayvazoğlu as the Last Song of the Swan, Hüsn ü Aşk Mesnevi is, in our opinion, is also a ceremony of the empire.