Kronik obstrüktif akciğer hastalarında beslenme durumu ve yaşam kalitesi  arasındaki ilişki
The relationship between nutritional status and quality of life  in chronic obsructive pulmonary disease patients
Yazar: MAHİR ARSLAN
Danışman: PROF. DR. NERİMAN İNANÇ ; YRD. DOÇ. DR. MÜGE YILMAZ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma; Erciyes Üniversitesi Gevher Nesibe Hastanesi Göğüs Hastalıkları Servisi'nde tedavi gören Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) olan hastalarda beslenme durumu ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi saptamak amacıyla yapılmıştır. Yaşları ortalama 68.76±10.85 yıl olan toplam 90 KOAH hastasının demografik verileri, beslenme durumları ve yaşam kaliteleri incelenmiştir. Beslenme durumu Nütrisyonel Risk Taraması (NRS-2002), yaşam kalitesi ise Short Form-36 (SF-36) anketi ile değerlendirilmiştir. Yaşam kalitesi ölçeği alt bileşenleri ile beslenme durumunu gösteren değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmaya dâhil edilen hastaların %54.4'ü erkek, %45.6'sı kadın; Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığına Karşı Küresel Girişim'inin (The Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease-GOLD) kriterlerine göre %37.8'i orta evre, %38.9'u ağır evre ve  %23.3'ü çok ağır evre KOAH hastasıdır. Hastaların %44.4'ü malnütrisyon riski taşımaz iken, %55.6'sı malnütrisyon riski altındadır. Malnütrisyon riski olan hastalarda; fiziksel rol fonksiyon, ağrı, genel sağlık, emosyonel rol fonksiyon, vitalite, sosyal fonksiyon ve mental sağlık yaşam kalitesi puanlarının daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0.001). Araştırmada, malnütrisyon risk skoru ile SF-36 yaşam kalitesi alt ölçekleri olan; fiziksel fonksiyon, fiziksel rol fonksiyon, ağrı, genel sağlık, vitalite, sosyal fonksiyon, emosyonel rol fonksiyon ve mental sağlık puanları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Araştırma sonucunda;  KOAH hastalarında malnütrisyon riskinin yüksek olduğu ve bu durumun yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilediği belirlenmiştir. Bu hastaların beslenme durumlarının değerlendirilmesi klinik tedavi planının bir parçası olmalı ve hastalara yaşam kalitelerinin artırılması yönünde destek sağlanmalıdır.

Abstract:
This study was conducted to determine the relationship between quality of life and nutritional status in patients with chronic obstructive pulmonary disease (COPD) hospitalized in Erciyes University Gevher Nesibe Hospital Pulmonary Diseases Clinic. Demographic data, quality of life and nutritional status of total 90 inpatients with a mean age of 68.76±10.85 years have been examined. Nutritional Risk Screening (NRS-2002) tool was used to determine nutritional status and quality of life was assessed using the Short Form-36 (SF-36) questionnaire. The correlation analysis was used to detect the relationship between SF-36 subscales and nutritional status variables. Of the patients included, 54.4% were males, 45.6%  were females and according to the criteria of The Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD), 37.8% had moderate, 38.9% had severe and 23.3% had very severe COPD. Of all the patients; 44.4%   were not at risk of malnutrition, while 55.6%  were at the risk of malnutrition. The scores of physical function, physical role functioning, pain, general health, emotional role functioning, vitality, social function and mental function subscales were lower in the patients at the risk of malnutrition (p<0.001). In the study, there was a statistically significant negative correlation between malnutrition score and the subscores of SF-36 as physical function, physical role functioning, pain, general health, emotional role functioning, vitality, social function and mental function (p<0.001). At the end of the study, COPD patients had a high risk of malnutrition and it affected their quality of life negatively. The assessment of nutritional status in these patients should be a part of the clinical treatment plan and patients should be supported towards increasing their quality of life.