1957 Krizi'nden Suriye iç savaşı'na Suriye'ye yönelik Türk dış politikası
From 1957 crisis to Sryian civil war Turkish foreign policy towards Syria
Yazar: AYŞENUR TAKKAÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA ÇAVUŞOĞLU
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyasi Tarih ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Savaş = War ; Suriye = Syria ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İç savaş = Civil war

Özet:
Suriye, Türkiye Cumhuriyeti dış politikasında tarihsel süreç içinde önemli bir yer edinmiştir. Türkiye ve Suriye arasındaki tarihsel, coğrafi ve kültürel bağlar, Türkiye'nin 911 km uzunluktaki sınır komşusu olan Suriye'ye Türk dış politikasında özel bir önem kazandırmaktadır. Türkiye'nin Suriye politikasının şekillenmesinde etkili olan çok çeşitli parametreler bulunmaktadır. Bu parametreler dönemsel uluslararası konjonktür ve jeopolitik ve Türk siyasal hayatındaki gelişmeler değişkenlerine göre belirlenmektedir. Bu çalışmada öncelikli olarak Türkiye'nin 1957'de Suriye ile yaşanan siyasi kriz ekseninde bu dönemdeki Suriye politikası ve 2011'de yaşanan "Arap Baharı" olarak literatüre geçmiş olan Arap ayaklanmaları ile başlayan süreçte Suriye'de halen devam etmekte olan iç savaşa yönelik Suriye politikası karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. 1957 krizinin yaşandığı Soğuk Savaş döneminin uluslararası jeopolitiğinin iç siyasete yansımaları ve bunun Türk dış politikasını nasıl şekillendirdiği ortaya konmaktadır. Soğuk Savaş bütün Ortadoğu'da etkisini göstermiş ve en çok etkilenen ülkeler arasında Türkiye ve Suriye yer almıştır. Demokrat Parti iktidarında oluşan ve Soğuk Savaş sebepli bir kriz olarak, 1957 Suriye Krizi üzerinden Adnan Menderes ve dış politikada söz sahibi olan diğer Demokrat Parti üyelerinin Ortadoğu algısı üzerinde çalışılmıştır. Arap Baharı ve sonrası süreçte ise yine dönemsel uluslararası ve ulusal siyasetteki gelişmelerin ve değişmelerin Türk dış politikasını nasıl etkilediği ve değiştirdiği incelenmektedir. Bu savaşın etkisi sadece ülke içinde kalmamış, bölgesel ve küresel güç dengelerini de etkilemiştir. Suriye'deki iç savaştan en çok etkilenen ülkelerden birisi hiç şüphesiz Türkiye'dir. Savaş neticesinde yaklaşık 4 milyon Suriyeli mülteci sorunu ortaya çıkmıştır. Fakat bununla beraber en büyük sorun Türkiye'nin sınırlarında terör yapılanmasından kaynaklanan güvenlik sorunudur. Bu çalışma ile söz konusu iki dönemde Türkiye'nin Suriye'ye yönelik dış politika yaklaşımlarında değişen ve değişmeyen unsurların ve bunları etkileyen faktörlerin analiz edilmesi amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Suriye, Türkiye, Soğuk Savaş, Demokrat Parti, 1957 Suriye Krizi, Arap Baharı, İç Savaş, Türk Dış Politikası.

Abstract:
Syria has gained an important place in the foreign policy of the Republic of Turkey in the historical process. The historical, geographical and cultural ties between Turkey and Syria give Syria, Turkey's 911 km long border neighbor, a special importance in Turkish foreign policy. There are various parameters that are effective in shaping Turkey's Syria policy.These parameters are determined according to the variables of periodical international conjuncture and developments in geopolitics and Turkish political life.In this study, primarily Turkey's Syria policy in this period in the axis of the political crisis with Syria in 1957 and the Syrian policy towards the ongoing civil war in Syria in the process that started with the Arab uprisings in 2011, which was recorded in the literature as the "Arab Spring" are considered comparatively.The reflections of the international geopolitics of the Cold War period, in which the 1957 crisis was experienced, on domestic politics and how this shaped the Turkish foreign policy are revealed. The Cold War showed its effect all over the Middle East and Turkey and Syria were among the most affected countries. The Middle East perception of Adnan Menderes and other Democrat Party members, who had a say in foreign policy, has been studied over the 1957 Syria Crisis, a crisis that occurred during the Democratic Party's rule and was caused by the Cold War. In the Arab Spring and its aftermath, how the developments and changes in periodical international and national politics affected and changed Turkish foreign policy is examined. The effect of this war did not only remain within the country, but also affected the regional and global power balances. Turkey is undoubtedly one of the countries most affected by the civil war in Syria. As a result of the war, the problem of approximately 4 million Syrian refugees emerged. However, the biggest problem is the security problem arising from the terrorist organization on Turkey's borders. This study aimed to analyze the changing and unchanging elements in Turkey's foreign policy approaches towards Syria and the factors affecting them in these two periods.
Keywords: Syria, Turkey, Cold War, Democrat Party, 1957 Syria Crisis,  Arab Spring, Civil War, Turkish Foreign Policy.