Akıllı telefon bağımlılığı olan üniversite öğrencilerinde bilişsel davranışçı temelli psikoeğitimin etkinliği
Effectiveness of cognitive behaviour-based psychoeducation in university students with smart phone addiction
Yazar: AYŞE TANŞU
Danışman: PROF. DR. GÜL ÜNSAL
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Hemşirelik = Nursing ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Bağımlılık = Dependency ; Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Bilişsel davranışlar = Cognitive behaviours ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, "Bilişsel Davranışçı Temelli" olarak hazırlanmış grup psikoeğitim programının üniversite öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılık düzeyleri üzerindeki etkinliğini belirlemektir. 
Gereç ve Yöntem: 2019-2020 yılında öğrenim gören üniversite öğrencileri ile yürütülen araştırmada, ön test-son test kontrol grup ve izlem ölçümlü deneysel desen kullanılmıştır. Akıllı telefon bağımlılığı ölçeğinden ortalamanın üzerinde puan alan 104 öğrenci belirlenmiştir. Eğitime katılmak isteyen öğrencilerden randomizasyon yöntemi ile 10'ar kişilik 52 katılımcı deney, 52 katılımcı kontrol grubu oluşturulmuştur. Deney grubuna haftada bir gün 60 dk. süren altı oturumluk psikoeğitim uygulanırken; kontrol grubuna sadece bir saatlik bağımlılık ile ilgili grup bilgilendirme toplantısı yapılmıştır. Eğitim sonunda deney ve kontrol grubuna son test, 3. ve 6. ay sonunda aralıklı olarak izlem ölçümleri yapılmıştır. 
Bulgular: Deney ve kontrol grupları arasında, eğitim sonrası, üçüncü ay ve altıncı ay izlemlerinde akıllı telefon bağımlılığı toplam puanlarının anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır (p<0,05). 
Sonuç: Bu bulgular sonucunda akıllı telefon bağımlısı olan üniversite öğrencilerinde psikoeğitim programının bağımlılığı azaltmada etkili olduğu belirlenmiştir. Türkiye'de akıllı telefon bağımlılığının bilişsel-davranışçı yaklaşım temelli grup psikoeğitim programı ile müdahale uygulanması daha önce çalışılmamış bir konudur. Bu açıdan davranışsal bağımlılık konusunda gelecekte yapılacak müdahale çalışmaları için yol gösterici nitelikte bir çalışma olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, Akıllı Telefon, Bilişsel Davranışçı Yaklaşım, Psikoeğitim

Abstract:
Aim: The utility of cognitive-behavioural group psychoeducation programs for smartphone addiction have not been studied in Turkey. The aim of this study was to determine the effectiveness of cognitive behavioural-based psychoeducation on smartphone addiction levels in university students. 
Material and Methods: This study was conducted with individuals who were attending university during 2019-2020. A 6-week psychoeducation training protocol was applied to the experimental group (60–90 minutes, once a week). The control group underwent a 60-minute informative meeting about smartphone addiction. 
Results: The post-training smartphone addiction scores of the intervention group after training were significantly lower than the scores before training. On the other hand, in the control group, scores were similar at all time-points. While there was no significant difference between the pre-test scores of the intervention and control groups, the mean smartphone addiction score of the intervention group after training (34.17±2.88) was significantly lower than that of the control group (48.23±4.75). According to the results of the analysis performed between the intervention and control groups, it was found that the total scores of smartphone addiction before the training, in the third month and in the sixth month differed significantly (p<0.05). 
Conclusion: As a result of these findings, it was determined that the psychoeducation program was effective in reducing smartphone addiction in university students, and that the effect remained reliably consistent at six months.
Keywords: Addiction, Smartphone, Cognitive Behavioural Approach, Psychoeducation