Örgütsel alt kültürler, örgütsel iletişim iklimi ve çalışanların bilgi paylaşımı davranışı: Hizmet sektörü çalışanları üzerinde bir araştırma
Organizational sub-cultures, organizational communication climate and employees' information sharing behavior: A research on service sector employees
Yazar: CÜNEYT KARAARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSA ŞANAL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Örgüt içi iletişim =   ; İş kültürü = Business culture ; İşletme örgütleri = Business organizations

Özet:
Bu araştırmanın amacı örgütlerde örgütsel alt kültür kümeleri ile iletişim iklimi ve bilgi paylaşımı davranışı arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Kesitsel tipteki bu araştırma Eylül-Ekim 2023 tarihleri arasında Adana'da sağlık hizmet sektöründe çalışan 18 yaş ve üzeri gönüllü 234 kişi ile yürütülmüştür. Veriler, Sosyodemografik Form, Örgüt Kültürü Ölçeği,  İletişim Doyumu Ölçeği, İletişim İklimi alt boyutu ve Bilgi Paylaşımı Ölçeği yardımıyla yüz yüze toplanmıştır. Hiyararşik Kümeleme analizi ile yapılan analizlerde; örgütsel alt kültür kümelerinin iki ana kümede toplandığı belirlenmiştir. Küme 1'in Küme 2'ye göre Hiyerarşi Eğilimi, Klan Eğilimi, Destekleyicilik Eğilimi, Gelişme Eğilimi ve Açıklık Eğilimi alt boyut puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p<0,001). 
Örgütsel alt kültür kümeleri ile Kuralcılık Eğilimi alt boyut puan ortalama arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık belirlenememiştir (p>0,05). Örgütsel alt kültür kümeleri ile cinsiyet, yaş, eğitim durumu, medeni durum, meslek ve iş tecrübesi arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0,05). Bununla birlikte, alt kültür kümeleri oranlara göre incelendiğinde; en yüksek oranların Küme 1'de olduğu gözlenmiştir. Küme 1'de kadınların, 35-39 yaş grubunda olanların, ilköğretim mezunlarının, evli olmayanların, diğer mesleklerin (hekim, biyolog, psikolog) ve <5 yıldır çalışanların daha fazla oranda yer aldığı bulunmuş; değişkenlerin diğer kategorileri Küme 2'de yer almıştır.  Örgütsel alt kültür kümeleri ile kurumsal alt gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenememiştir (p>0,05). Örgütsel alt kültür kümelerinden Küme 1'de İletişim İklimi alt boyutu, Bilgi Paylaşımı Ölçeği toplam, Açık Bilgi Paylaşımı ve Örtülü Bilgi Paylaşımı alt boyut puan ortalamalarının Küme 2'ye göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,001). Sonuç olarak, örgütsel alt kültür kümelerinin oluşmasında örgütsel kültür eğilimlerinin belirleyici olduğu, iletişim ikliminin örgütsel kültür eğilimin sonucu olarak ortaya çıktığı ve bu durumun bilgi paylaşımı davranışına da yansıdığı görülmektedir. Örgüt kültürünün gelişmesinde örgütsel iletişim ikliminin artırılması önem taşımaktadır. Bu açıdan örgüt yöneticileri tarafından çalışanların değerleri, inançları, normları, beklentileri ve ihtiyaçları göz önünde bulundurulmalıdır. Bu sonuçların gelecek çalışmalar için temel oluşturarak yeni çalışmalar planlanması önerimizdir.

Abstract:
The purpose of this research is to investigate the relationship between organizational subculture clusters, communication climate and information sharing behavior in organizations. This cross-sectional study was conducted with 234 volunteers aged 18 and over working in the health care sector in Adana between September and October 2023. Data were collected face to face with the help of Sociodemographic Form, Organizational Culture Scale, Communication Climate sub-dimension of Communication Satisfaction Scale and Information Sharing Scale. In analyzes made with Hierarchical Clustering analysis; It was determined that organizational subculture clusters were grouped into two main clusters. The mean scores of the Hierarchy Tendency, Clan Tendency, Supportive Tendency, Development Tendency and Openness Tendency subscales of Cluster 1 were found to be statistically significantly higher than those of Cluster 2 (p<0.001).
No statistically significant difference could be determined between the organizational subculture clusters and the Tendency to Rule subscale score average (p>0.05). No significant difference was found between organizational subculture clusters and gender, age, educational status, marital status, profession and work experience (p>0.05). However, when subculture clusters are examined according to ratios; It was observed that the highest rates were in Cluster 1. In Cluster 1, it was found that women, those in the 35-39 age group, primary school graduates, those who are unmarried, those in other professions (physician, biologist, psychologist) and those who have been working for <5 years were found to be more prevalent; Other categories of variables were included in Cluster 2. No statistically significant difference could be determined between organizational subculture clusters and institutional subgroups (p>0.05). In Cluster 1, one of the organizational subculture clusters, it was determined that the mean scores of the Communication Climate sub-dimension, Knowledge Sharing Scale total, Explicit Knowledge Sharing and Tacit Knowledge Sharing sub-dimensions were statistically significantly higher than in Cluster 2 (p<0.001). As a result, it is seen that organizational culture tendencies are decisive in the formation of organizational subculture clusters, communication climate emerges as a result of organizational culture tendencies, and this situation is also reflected in information sharing behavior. Increasing the organizational communication climate is important in the development of organizational culture. In this respect, organizational managers should take into account the values, beliefs, norms, expectations and needs of employees. We recommend that these results form the basis for future studies and that new studies be planned.