Kolektif öğretmen yeterliği, örgütsel vatandaşlık davranışı ve öğrencilerin akademik başarıları arasındaki ilişkilerin çok düzeyli analizi
A multilevel analysis of collective teacher efficacy, organizational citizenship behavior and student academic achievement
Yazar: UFUK ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. BURHANETTİN DÖNMEZ
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın temel amacı kolektif öğretmen yeterliği ve örgütsel vatandaşlık davranışı ile öğrencilerin akademik başarıları arasındaki çok düzeyli ilişkileri incelemektir.
Yöntem: Kolektif öğretmen yeterliği, örgütsel vatandaşlık davranışı ve okulun sosyoekonomik durumu gibi okul düzeyli değişkenler ile öğrencilerin akademik başarıları arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla hiyerarşik lineer modelleme kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Malatya ili Yeşilyurt ve Battalgazi ilçelerinde yer alan 57 ortaokulda görev yapan 674 öğretmen ve bu okullarda öğrenim gören 7173 sekizinci sınıf öğrencisinden elde edilmiştir. 
Bulgular: Araştırmanın bulguları, akademik başarı açısından okulların anlamlı şekilde farklılaştığını ve akademik başarıda gözlenen farklılığın %20'sinin okullar arasında olduğunu göstermektedir. Ayrıca kolektif öğretmen yeterliği ve örgütsel vatandaşlık davranışı ile akademik başarı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Okulun sosyoekonomik durumu kontrol edildikten sonra kolektif öğretmen yeterliği ve örgütsel vatandaşlık davranışının okullar arasında ortaya çıkan akademik başarıdaki varyansın %45'ini açıkladığı tespit edilmiştir. 
Sonuçlar: Araştırmanın sonuçları, okulun sosyoekonomik durumu kontrol edildikten sonra hem kolektif öğretmen yeterliğinin hem de örgütsel vatandaşlık davranışının yüksek öğrenci başarısı ile ilişkili olduğunu ve öğrencilerin başarısına katkıda bulunan önemli okul düzeyli değişkenler olduğunu göstermiştir. Ayrıca araştırmanın sonuçları, bu gibi yapıların öğrenci başarısını destekleyecek koşulları yaratmadaki önemini göstermektedir. Bu çalışmanın bulguları, kolektif öğretmen yeterliği ve örgütsel vatandaşlık davranışını güçlendiren değişkenlerin, düşük sosyoekonomik durumlu okullarda bile öğrenci başarısını artırmaya yardımcı olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Purpose: The main aim of this study was to examine the multilevel relationships between collective teacher efficacy (CTE), organizational citizenship behavior (OCB), and student academic achievement.  
Research Method: Hierarchical linear modeling was conducted to investigate how school-level variables, including collective teacher efficacy, organizational citizenship behavior, school socioeconomic status (SES) affect student academic achievement. Data were collected from 674 teachers and 7173 students embedded in 57 schools in the province of Malatya, Turkey. 
Findings: The findings of this study showed that significant variation in mean student achievement between schools, with approximately 20% of the variance in mean achievement occurring between-schools. In addition, the findings indicate that collective teacher efficacy and organizational citizenship behavior were significantly and positively related to academic achievement. After controlling for school SES, CTE and OCB explained approximately 45% of the between-schools variance in academic achievement. 
Conclusions: The results of the study verified that even after controlling school SES, CTE and OCB are related to higher student academic achievement and are important school-level variables that contribute to the achievement of students.   It reemphasizes the significance of these constructs to creating the conditions to foster student academic achievement.  The findings of this study suggest that factors strengthening collective teacher efficacy and organizational citizenship behavior may assist in improving student academic achievement even in low SES schools.