Ferula rigidula DC. ve ferula parva freyn & bornm. türleri üzerinde fitokimyasal araştırmalar
Phytochemical investigations of ferula rigidula DC. and ferula parva freyn & bornm
Yazar: TUĞBA İDUĞ
Danışman: PROF. DR. MAHMUD MİSKİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Apiaceae = Apiaceae ; Ferula L. = Ferula L. ; Fitokimya = Phytochemical ; Manyetik rezonans spektroskopi = Magnetic resonance spectroscopy ; Terpenler = Terpenes ; Terpenoidler = Terpenoids

Özet:
Ferula türleri dünya'da 180-185 türle temsil edilmektedir. Türkiye'de 13'ü endemik 22 türü bulunmaktadır. Halk arasında şeytanpisliği, hiltit, haltit, çağşır, kasnı gibi isimlerle bilinmektedir. Geleneksel tedavide astım, epilepsi, mide-bağırsak rahatsızlıkları ve bağırsak parazitlerinde kullanılmaktadır. Ferula türleri çok eski zamanlardan beri bilinip, kullanıldığı için birçok türün kimyası çalışılmış ve triterpen saponinler, seskiterpen kumarinler, seskiterpen alkol esterler, seskiterpen laktonlar, humulan, germakran, apien, daukan tip seskiterpen esterler ve türevleri elde edilmiştir. Bu çalışmada Karaman'dan toplanan F. parva Freyn & Bornm. ve Aksaray'dan toplanan F. rigidula DC. türlerinin toprak altı kısımlarından elde edilen diklorometan ekstreleri çalışılmıştır. Dördü yeni apien ester; norketofervanol vanillat, kurubaşik asit tiglat, 1α,10β-epoksi fervanol vanillat, 1β,10α-epoksi fervanol vanillat ve onbiri bilinen; fervanol vanillat, fervanol p-hidroksibenzoat, kurubaşik asit anjelat, linoleik asit, falkarindiol, bornil vanillat, tovarol vanillat, bornil p-hidroksibenzoat ve tovarol p-hidroksibenzoat, şiromodiol p-hidroksibenzoat ve şiromodiol vanillat olmak üzere onbeş madde elde edilmiştir. Bu maddelerin yapıları çeşitli kromatografik ve spektroskopik yöntemlerle aydınlatılmış ve literatürde bulunan bilgilere katkıda bulunulmuştur. Elde edilen saf maddelerin altı bakteri suşu, bir maya ve direnç kazanmış on klinik bakteri suşuna karşı antimikrobiyal aktivite testleri yapılmış ve yüksek antimikrobiyal aktivite gösterdikleri tespit edilmiştir. Tüm bu çalışmalar sonucunda iki türün sahip olduğu farmasötik önemin ortaya koyulması amaçlanmıştır.

Abstract:
Ferula species are represented by almost 180-185 species. There are 22 species and 13 of them are endemic in Turkey. Ferula species are known as seytanpisligi, hiltit, haltit, cagsır, kasnı in traditional medicine. Ferula species are used for the treatment of asthma, epilepsy, gastrointestinal disorders and intestinal parasites. Ferula species are known ancient times therefore many species are studied phytochemically and triterpen saponins, sesquiterpene coumarins, sesquiterpene alcohol esters, sesquiterpene lactones, humulane, germacrane, apien and daucane type sesquiterpene esters derivatives are isolated. In this study, the dichlorometane extracts of the roots of F. parva Freyn & Bornm from Karaman region and F. rigidula from Aksaray region are studied. Four new apiene esters; norketofervanol vanillate, kurubashic acid tiglate, 1α,10β-epoxy fervanol vanillate, 1β,10α-epoxy fervanol vanillate and 11 known compounds; fervanol vanillate, fervanol p-hydroxybenzoate, kurubashic acid angelate, linoleic acid, falcarindiol, bornyl vanillate (Tschimganine), tovarol vanillate (Tschimganidine), bornyl p-hydroxybenzoate (Tschimgine) ve tovarol p-hydroxybenzoate shiromodiol p-hydroxybenzoate, shiromodiol vanillate including 15 compounds were isolated. Structures were elucidated using various chromatographic and spectroscopic methods. These compounds were tested against six strains of standard bacteria, one strain of yeast and ten strains of clinically isolated resistant bacteria for the antimicrobial activity. The compounds exhibited significant antimicrobial activity. It was aimed to demonstrate the pharmaceutical importance of these two Ferula species.