Lise  öğrencilerinin kullandıkları zorbalıkla başa çıkma stratejileri ile kişisel uyum düzeyleri arasındaki ilişkinin  incelenmesi
An investigation on the relationship between strategies to cope with bullying used by high school students and their personal adaptation levels
Yazar: ESMA ADIGÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KÖK
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Kendini gerçekleştirme = Self-realization ; Kişisel uyum = Personal adjustment ; Lise öğrencileri = High schools students ; Uyum düzeyi = Adjustment level ; Zorbalık = Bullying

Özet:
Bu araştırma lise öğrencilerinin kullandıkları zorbalıkla başa çıkma stratejileri ile kişisel uyum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.Ayrıca lise öğrencilerinin kullandıkları zorbalıkla başa çıkma stratejileri cinsiyet,ağırlıklı dönem ortalaması,sınıf düzeyi değişkenleri açısından da incelemiştir.
Araştırmanın örneklemini Bayburt ili merkezinde 9.,10.,11. ve 12. sınıflarında öğrenim gören 365 öğrenci oluşturmaktadır. Özgüven (1992) tarafından geliştirilen Hacettepe Kişilik Envanterinin kişisel uyumu ölçen formu, mağdurları belirlemek amacı ile Seçer (2014) tarafından geliştirilen Ergen Akran İlişkileri Zorba Mağdur Formunun sadece mağdur formu, mağdurların zorbalıkla başa çıkmak için kullandığı stratejileri belirlemek amacıyla da yine Seçer (2014) tarafından geliştirilen Zorbalıkla Başa Çıkma Stratejileri Ölçeği kullanılmıştır. Buna ek olarak lise öğrencilerinin kullandıkları zorbalıkla başa çıkma stratejilerinin bazı demografik özellikler ile ilişkisini belirlemek amacıyla da "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır.
Verilerin analizinde parametrik tekniklerden Pearson Çarpım Moment Korelasyon Analizi, İlişkisiz grup t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi ve non-parametrik tekniklerden Spearman Korelasyon Analizi, Mann Whitney U, Kruskal Wallis Varyans analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, lise öğrencilerinin kullandıkları zorbalıkla başa çıkma stratejilerinden sosyal desteğe başvurma, kaçınma, iyimserlik stratejilerinin kişisel uyum ölçeğinin alt boyutu olan kendini gerçekleştirme ile pozitif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Diğer bir zorbalıkla başa çıkma stratejisi olan yardım arama ise kişisel uyum ölçeğinin alt boyutu olan duygusal kararlılık ile pozitif yönde ilişkili olduğu saptanmıştır. Lise öğrencilerinin kullandıkları zorbalıkla başa çıkma stratejilerinden yardım arama ve zorbalığa direnme stratejilerini kız öğrencilerin, zorbalıktan kaçınma stratejisini ise erkek öğrencilerin daha fazla kullandığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra sınıf düzeyinin, lise öğrencilerinin zorbalıkla başa çıkmak için kullandıkları sosyal desteğe başvurma stratejisi üzerinde etkili bir faktör olduğu ve 9.sınıf düzeyinde daha fazla kullanılıyorken 10. sınıfta belirgin bir şekilde azaldığı bulunmuştur. Ağırlıklı dönem ortalamasının ise lise öğrencilerinin zorbalıkla başa çıkmak için kullandıkları zorbalıktan kaçınma stratejisi ile anlamlı bir faklılaşma içerisinde olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Sözcükler: Zorbalıkla Başa Çıkma Stratejileri, Kişisel Uyum, Kendini Gerçekleştirme, Duygusal Kararlılık, Nevrotik Eğilimler, Psikotik Belirtiler

Abstract:
This study was conducted to evaluate the relationship between coping with bullying strategies used by high school students and their personal adaptation levels. Furthermore, coping with bullying strategies used by high school students were examined in terms of gender, grade point average, grade.
The sample of the study is composed of 365 students attending 9th,10th,11th,12th grades in hgh school in the center of Bayburt. "Hacettepe Personality Inventory, Personal Adaptation Form" which was developed by Özgüven (1992) and "Adolescent Peer Victim Form", "Coping With Bullying Strategies Scale" which was developed by Seçer (2014) were administered to participants. In addition to this examination, "Personal Information Form" which was prepared by the researcher was also used to define demographics of participants.
Parametric Pearson Moment Correlation Coefficient, Independent Samples t test, One Way ANOVA and non-parametric Spearman Correlation Analyse, Mann Whitney-U, Kruskal Wallis H tests were used to analyse collected data.
According to the results of the study, there are significant relationships between social support, avoidance, optimism which were strategies coping with bullying and self-realization. Besides, there is significant relationship between help search which was strategy coping with bullying and emotional stability. Help search and resist bullying strategies were used by female students more than male students. Avoidance strategy was used by male students more than female students. Also there is significant difference among grade in relation to social support . The students who were at 9th grade used the social support more than other grades and there is significiant decrease used social support by students at 10th grade. Moreover, there is significant relationship between grade point average and avoidance.
Key Words: Coping with bullying strategies, Personal Adaptation, Self-realization, Emotional stability, Neurotic tendencies, Psychotic symptoms