Modernleşme dinamikleri üzerinden Mao dönemi Çin dış politikasının eleştirel yaklaşım üzerinden analizi
A critical approach analysis of Mao's era Chinese foreign policy through modernization dynamics
Yazar: FATİH BEYAZ
Danışman: DOÇ. DR. PELİN SÖNMEZ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyasi Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Modernleşme = Modernization ; Uluslararası politika = International policy ; Zedong, Mao = Zedong, Mao ; Çin = China

Özet:
Tezin amacı, modernleşme dinamikleri perspektifinde Mao dönemi Çin dış
politikasının eleştirel analizini yapmaktır. 1949 öncesi Çin mirasını devralan Çin
Halk cumhuriyeti, Mao döneminde birtakım modernleşme girişimleri ile Çin'i
kalkındırmak istemiştir. Çin'in modernleşme deneyiminin dış politika üzerindeki
etkileri bu tezin araştırma konusudur. Mao döneminde Çin, modernleşme
kapsamındaki uygulamaları hayata geçirmede başarısız olması nedeniyle uluslararası
siyasette dominant bir güç olamamıştır düşüncesi tezin hipotezini oluşturmuştur. Tez,
yukarıda ifade edilen hipotezin doğruluğunu sınamak amacıyla dört temel araştırma
sorusuna verilen yanıtlar üzerine inşa edilmiştir. Mao döneminde Çin dış politikası,
Çin'deki modernleşme kapsamındaki gelişmelerden etkilenmiş midir? Mao
döneminde Çin'in küresel siyasetin başat bir aktörü olamaması durumu ile Çin'in
modernleşme kapsamındaki uygulamaları arasında negatif eksenli bir ilişki var
mıdır? Mao'nun düşünceleri ve söylemleri, Çin'in modernleşmesi ve uluslararası
politikası üzerinde etkili olmuş mudur? Çin Halk Cumhuriyeti'nin kurulmasından
evvel Çin'de yaşanan gelişmeler ve Çin Halk Cumhuriyeti'ne kalan siyasal ve
sosyolojik miras Çin'in modernleşmesi ve dış politikası üzerinde etkili olmuş
mudur? Bu araştırma sorulara aranan cevaplar tezin genel çerçevesini oluşturmuştur.
Mao dönemi Çin'in dünya siyasetindeki gücü ve etkisi ile Çin'in modernleşme
deneyimi arasındaki bağlantıya odaklanması nedeniyle tez özgün bir içeriğe sahip
olmuştur. Mao döneminde öne çıkan başlıca dış politika konuları eleştirel teori
perspektifinden analiz edilmiştir. Modernleşme kuramının öne çıkardığı
varsayımlardan yararlanılarak Çin'in iç dinamiklerinin dış siyasetini nasıl etkilediği
analiz edilmiştir. Tez nitel araştırma yöntemi ile oluşturulmuştur. İlgili döneme dair
resmi sayısal verilere ulaşma noktasındaki engeller nedeniyle nicel verilerin tezde
işlenmesi noktasında bir kısıtlılık ile karşılaşılmıştır.

Abstract:
The aim of the thesis is to make a critical analysis of Chinese foreign policy in
the Mao era in the perspective of modernization dynamics. The People's Republic of
China, which took over the legacy of China before 1949, wanted to develop China
with some modernization initiatives during the Mao period. The effects of China's
modernization experience on foreign policy is the research topic of this thesis. The
hypothesis of the thesis was that China could not be a dominant power in
international politics due to its failure to implement the practices within the scope of
modernization during the Mao period. The thesis is built on the answers to four basic
research questions in order to test the accuracy of the above-mentioned hypothesis.
Has Chinese foreign policy in Mao's period been affected by the developments
within the scope of modernization in China? Is there a negative relationship between
China's inability to be a dominant actor in global politics during the Mao era and
China's practices within the scope of modernization? Have Mao's thoughts and
discourses had an impact on China's modernization and international policy? Have
the developments in China before the establishment of the People's Republic of
China and the political and sociological legacy left to the People's Republic of China
have had an impact on China's modernization and foreign policy? The answers to
these research questions formed the general framework of the thesis. The thesis has a
unique content because it focuses on the connection between China's power and
influence in world politics during the Mao era and China's modernization experience.
The main foreign policy issues that came to the fore in Mao's period were analyzed
from the perspective of critical theory. Using the assumptions put forward by the
modernization theory, it has been analyzed how China's internal dynamics affect its
foreign policy. The thesis was created with the qualitative research method. A
limitation has been encountered in the processing of quantitative data in the thesis
due to the obstacles in reaching the official numerical data of the relevant period.