Türk sporcularında sporcu diyet indeksinin geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability study of the athlete diet index in turkish athletes
Yazar: MERVE NUR UÇAK
Danışman: DOÇ. DR. PELİN BİLGİÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Toplum Beslenmesi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma, sporcularda diyet kalitesini değerlendiren tek diyet kalite indeksi olan Sporcu Diyet İndeksi'nin (SDİ) geçerlik ve güvenirliğinin sağlanması ile Türk sporcularının diyet kalitesinin belirlenmesi ve diyet kalitesi ile yeme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çeviriler (n=5+2), uzman görüşü (n=10) ve pilot çalışma (n=15) sonrası son hali oluşturulan SDİ, 16-40 yaş arası en az 2 yıldır lisanslı olan 151 profesyonel sporcuya uygulanmış ancak çalışmayı çeşitli sebeplerle yarıda bırakan 15 sporcu değerlendirilmeye alınmamıştır. Geçerlik analizi için SDİ ile 2 günlük besin tüketim kayıtlarından (BTK) elde edilen skorlar; güvenirlik analizi için ise ilk SDİ skoru ile 3 hafta sonra çalışmaya katılmayı kabul eden 44 sporcuya tekrar uygulanılan SDİ skorları arasındaki ilişki incelenmiştir. Sporcuların yeme tutumları Yeme Tutum Testi-26 (YTT-26) ile değerlendirilmiştir. Tüm uygulamalar yüz yüze araştırmacı eşliğinde yapılmıştır. Analizler sonucunda SDİ'nin Türk sporcularının diyet kalitesini değerlendirebilecek geçerli (r=0.798 ve p<0.001) ve güvenilir (%95 GA, ICC:0.79) bir ölçek olduğu saptanmıştır. Çalışma sonucunda SDİ'nin yaş, cinsiyet, bireysel veya takım sporlarında farklılık göstermediği (p>0.05) ancak sıklet sporcularının sıklet sporcusu olmayanlara göre diyet kalitesinin daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0.01). Cinsiyet ve spor türünün YTT'yi anlamlı bir şekilde etkilemediği kaydedilmiştir (p>0.05). Ek olarak diyet kalitesi ve yeme davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05).

Abstract:
This study was conducted to determine the diet quality of Turkish athletes and to examine the relationship between diet quality and eating attitudes by ensuring the validity and reliability of the Athlete Diet Index (ADI), the only diet quality index that aims to assess diet quality in athletes. The final version of the ADI, which was created after translations (n=5+2), expert opininon (n=10) and pilot study (n=15), was applied to 151 proffesional athletes aged 16-40 years who had been licensed for at least 2 years, but 15 athletes who dropped out of the study for various reasons were not included in the evaluation. For validity analysis, the relationship between the ADI and the scores obtained from 2-day Food Consumption Records (FCR) was analyzed; for reliability analysis, the relationship between the initial ADI score and the ADI scores reapplied to 44 athletes who agreed to participate in the study after 3 weeks was examined. The eating attitudes of the athletes were evaluated with Eating Attitude Test-26 (EAT-26). All applications were performed face to face and accompanied by the researcher. As a result of the analyses, the ADI was found to be a valid (r=0.798 , p<0.001) and reliable (95% CL, ICC:0.79) scale that can asses the diet quality of Turkish athletes. As a result of the study, it was found that ADI did not differ in age, gender, individual or team sports (p>0.05), but weight bearing athletes had lower diet quality than non-weight bearing athletes (p=0.01). It was also noted that gender and sport type did not significantly affect EAT-26 (p>0.05). In addition, no significant relationship was found between diet quality and eating attitudes (p>0.05).