Hannah Arendt'in düşüncesinde Vıta Actıva ve Vıta Contemplatıva'nın kesişim noktası olarak sivil itaatsizlik
Civil disobedience as junction point for Vita Activa and Vita Contemplativa in Arendt's thought
Yazar: MELEK AYGÜL ÖZDOĞAN
Danışman: PROF. DR. HAMDİ BRAVO
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Sistematik Felsefe ve Mantık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Hannah Arendt, 20. yüzyıl totaliter rejimlerinin etkilerini derinlemesine analiz etmiştir. Ona göre bu rejimler, bireyi yok edip kitlenin bir parçası hâline getirerek bireyin siyasal yetilerini aktif bir biçimde kullanmasının önüne geçmiş ve bireyi zihinsel yetilerini kullanamayan, yalnızca itaat eden bir varlık hâline getirmiştir. Aynı şekilde Arendt'in insan varoluşunun iki temel koşulu olarak belirlediği vita activa ve vita contemplativa'yı işlevsiz kılmış ve ortadan kaldırmıştır. Böylelikle birey siyasi süreçlerin dışında kalan pasif izleyiciye dönüşmüştür. Böylesi bir siyasi deneyim içerisinde Arendt'in amacı bireye siyasi gücünü yeniden hatırlatmaktır. Ona göre bunun bir yolu sivil itaatsizlik eylemleridir. O, sivil itaatsizliği siyasi bir katılım biçimi olarak görür. Bu anlatılanlar ekseninde bu çalışma, vita activa ve vita contemplativa'nın siyasi yaşamla ve birbirleriyle ilişkisini çözümlemektedir. Bu doğrultuda çalışmada, Arendt'in düşüncesinde sivil itaatsizliğin vita activa ve vita contemplativa'nın unsurlarını içeren bir eylem biçimi olduğu iddia edilmektedir. Arendt'e göre sivil itaatsizlik, bir yandan bireylerin kamusal alanda etkin bir şekilde eyleme geçmelerine olanak tanıyan, vita activa'nın somut bir pratiğini oluştururken diğer yandan düşünme, özgür istem ve yargı yetisinin/muhakemenin ürünü olarak vita contemplativa'nın unsurlarını taşır.

Abstract:
Hannah Arendt thoroughly examined the aftermath of totalitarian regimes in the 20th century. To her, those regimes prevented individuals from using their political abilities actively by destroying the individual, making her a part of the mass, and turning her into a being which cannot use her skills and she is only an obedient being now. As a result, the totalitarian regime rendered dysfunctional and eliminated vita activa and vita contemplativa, which Arendt posited as two primary conditions of human existence. Thus, the individual has become a passive spectator of political processes. From within such a political experience, Arendt's purpose is to remind the individual of her political power. According to Arendt, one way of revitalizing the forgotten political power is civil disobedience. Arendt sees civil disobedience as a form of political participation. In this context this study analyses the relationship of vita activa and vita contemplativa with political life and each other. Accordingly, this study claims that civil disobedience is a form of action containing elements of vita activa and vita contemplativa in Arendt's thought. According to Arendt, civil disobedience constitutes a concrete practice of vita activa, allowing individuals to act effectively in the public space. On the other hand, civil disobedience carries the elements of vita contemplativa as a product of thought, free will, and judgment.