Beden eğitimi yoluyla seçili öğretim modellerinin ve uyarlanmış etkinliklerin öğrencilerin değer algıları ve bilişsel duyuşsal alan gelişimlerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of selected teaching models and adapted activities through physical educati̇on on students' value percepti̇ons and cognitive affective area developments
Yazar: İREM BOZDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZHAN DALKIRAN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Bilişsel gelişim = Cognitive development ; Değer algısı = Value perception ; Değerler eğitimi = Values education ; Duyuşsal gelişim = Affective development ; Spor eğitimi = Sport education ; Öğretim modelleri = Instructional models

Özet:
Bu araştırmanın amacı, beden eğitimi ve spor dersi öğretim programında yer alan değer eğitiminin kazanım aşamasında; seçili değerlerin, öğretim modelleri ve uyarlanmış etkinliklerle kazanımının tespiti ile uygulanan modellerin bilişsel ve duyuşsal alan düzeyine etkisinin belirlenmesi ve karşılaştırılmasıdır. Araştırmada deneysel araştırma modeli kullanılmıştır.
Araştırmanın çalışma grubunu, Burdur il merkezinde bir devlet ortaokulunda öğrenim gören iki ortaokul 6. sınıf şube öğrencileri oluşturmuştur. Çalışma grubu; A şubesinde 22, B şubesinde 24 olmak üzere toplam 46 öğrenciden oluşmuştur. Araştırma kontrol grupsuz iki deney grubu ile yapılmıştır. 12 hafta süresince A şubesinde spor eğitim modeli, B şubesinde bireysel sosyal sorumluluk modeli uygulanarak beden eğitimi dersleri yürütülmüştür. Model temelli yürütülen derslerde, öğretim programında yer alan temel değerlerden adalet, sorumluluk, dürüstlük, saygı ve alt değer olan merhamet değerlerinin, uzman görüşü alınarak hazırlanan uyarlanmış etkinliklerle kazanımı incelenmiş, ayrıca uygulanan modellerin bilişsel ve duyuşsal alanlara etkisi belirlenen ölçeklerle tespit edilerek karşılaştırılmıştır.
Veri toplama aracı olarak: Kişisel bilgiler ve bilişsel alan için; araştırmacılar tarafından uzman görüşü alınarak hazırlanan bilişsel bilgi formu ile kişisel bilgi formu, duyuşsal alan için; Karakılıç (2009) tarafından geliştirilmiş "Beden Eğitimi Dersine Yönelik Tutum Ölçeği", değerler eğitimi ile ilgili veriler için; Umar ve Kanger tarafından geliştirilmiş "Evrensel Ahlaki Değerler Ölçeği (10-13 Yaş)" kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde; grup içi ve gruplar arası bilişsel ve duyuşsal alanlardaki farklılığın analizi için "Mann Whitney U" ile "Wilcoxon Signed Ranks" testleri kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıma sahip olmaması ve katılımcı sayısının az olmasından dolayı non-parametrik testler uygulanmıştır.
Elde edilen verilere göre; öğrencilerin değer algıları uygulanan öğretim modeli değişkenine göre son test SEM grubu lehine anlamlı fark tespit edilmiştir. Değer algıları için, SEM ve BSSM gruplarında grup içi değişkenine göre BSSM grubunda anlamlı fark bulunmazken, son test SEM grubu lehine anlamlı fark tespit edilmiştir. Değer algıları alt boyutları için, SEM ve BSSM gruplarında, SEM grubunda davranışsal ve duygusal boyutta anlamlı fark tespit edilmişken, SEM grubu bilişsel boyut ve BSSM davranışsal, duygusal ve bilişsel boyutlarda anlamlı fark olmadığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin duyuşsal öğrenme alan düzeyleri için uygulanan öğretim modeli değişkenine göre anlamlı fark bulunmazken, SEM ve BSSM gruplarında grup içi değişkenine göre her iki model için anlamlı fark tespit edilmiştir. Öğrencilerin bilişsel öğrenme alan düzeyleri için uygulanan öğretim modeli değişkenine göre anlamlı fark olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak; beden eğitimi ve spor derslerinde uygulanan öğretim modellerinin, değer kazanımı açısından öğrencilerin duyuşsal alanlarına daha fazla olumlu katkı sağladığı, özellikle spor eğitim modeli ile yürütülen derslerin öğrencilerin evrensel değer algılarına daha fazla olumlu yönde katkı sağladığı söylenebilir. 
Anahtar Kelimeler: Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi, Bilişsel Alan, Bireysel Sosyal Sorumluluk Modeli, Değerler Eğitimi, Duyuşsal Alan, Öğretim Modelleri, Spor Eğitim Modeli, Uyarlanmış Etkinlik.

Abstract:
The aim of this research is, at the acquisition stage of the value education in the physical education and sports curriculum; The purpose of this study is to determine the acquisition of selected values through teaching models and adapted activities, and to determine and compare the effects of the applied models on the cognitive and affective domain levels. Experimental research model was used in the research.
The study group of the research consisted of 6th grade students of two secondary schools studying in a state secondary school in the city center of Burdur. Working group; It consisted of a total of 46 students, 22 in the A branch and 24 in the B branch. The research was conducted with two experimental groups without a control group. During 12 weeks, physical education classes were carried out by applying the sports education model in the A branch and the individual social responsibility model in the B branch. In model-based lessons, the acquisition of basic values such as justice, responsibility, honesty, respect and compassion through adapted activities prepared by taking expert opinion was examined. In addition, the effects of the models applied through the determined scales on cognitive and affective areas were determined and compared.
As a data collection tool: For personal information and cognitive domain; Cognitive information form and personal information form prepared by researchers by taking expert opinion; "Attitude Scale Towards Physical Education Lesson" developed by Karakılıç (2009), for data on values education; "Universal Moral Values Scale (10-13 Years)" developed by Umar and Kanger was used. In the analysis of data; "Mann Whitney U" and "Wilcoxon Signed Ranks" tests were used to analyze the differences in cognitive and affective domains within and between groups. Non-parametric tests were applied because the data did not have a normal distribution and the number of participants was small.
According to the data obtained; A significant difference was determined in favor of the post-test SEM group according to the teaching model variable applied to the students' value perceptions. For value perceptions, there was no significant difference in the BSSM group according to the within-group variable in the SEM and BSSM groups, while a significant difference was found in favor of the post-test SEM group. For the sub-dimensions of value perceptions, a significant difference was found in the SEM and BSSM groups, in the behavioral and emotional dimensions in the SEM group, while there was no significant difference in the cognitive dimension of the SEM group and in the behavioral, emotional and cognitive dimensions of the BSSM. While there was no significant difference according to the teaching model variable applied for the affective learning field levels of the students, a significant difference was found for both models according to the within-group variable in the SEM and BSSM groups. It was determined that there was no significant difference according to the teaching model variable applied for the cognitive learning field levels of the students. As a result; It can be said that the teaching models applied in physical education and sports lessons contribute more positively to the affective areas of the students in terms of value acquisition, and especially the lessons conducted with the sports education model contribute more positively to the universal value perceptions of the students.
Key Words: Adapted Event, Affective Domain, Cognitive Domain, Individual Social Responsibility Model, Physical Education and Sports Teaching, Sports Education Model, Teaching Models, Values Education.