Bazı Tobamovirus üyelerinin domates ve biber tohum örneklerinde bulunma oranlarının, tohumdan fideye geçiş ve bitkide yayılma durumlarının tespit edilmesi
The determination of some Tobamovirus members' presence rates in tomato and pepper seeds, their transmission from seed to seedlings and translocation in tomato and pepper plants
Yazar: MÜGE ERGÜN
Danışman: PROF. DR. SEMİH ERKAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Fitopatoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki virüsleri = Plant viruses ; Tütün mozaik virüsü = Tobacco mosaic virus

Özet:
Çalışmada kullanılmak üzere ülkemizdeki tohum kuruluşlarından 60 biber tohum örneği (50 standart, 10 hibrit) ve 64 domates tohum örneği (24 standart, 40 hibrit) temin edilmiş ve bu örnekler DAS-ELISA ile tohumla taşındığı bilinen etmenlere karşı testlenmiştir. Hibrit domates tohum örneklerinde ToMV enfeksiyonu %19,25, TMV enfeksiyonu ise %20 olarak belirlenmiştir.  Standart domates çeşitlerine ait tohum örneklerinde ToMV enfeksiyonu %41,66, TMV+ToMV enfeksiyonu ise %20,83 olarak tespit edilmiştir. Hibrit biber tohum örneklerinden sadece 1 tanesinde ToMV saptanmış olup, standart biber tohumu örneklerinde TMV bulunma oranı %4, ToMV bulunma oranı %12 olarak belirlenmiştir. Testlenen bu tohumlardan yüksek oranda ToMV ile enfekteli standart domates tohumu ve TMV ile enfekteli standart biber tohumu örnekleri, tohumdan fideye geçiş durumlarının belirlenmesi amacıyla seçilmiştir. Yürütülen DAS-ELISA testleri sonucunda, enfekteli tohumlardan gelişen fidelerde ToMV veya TMV enfeksiyonu tespit edilememiştir.
TMV ve ToMV etmenlerinin biber ve domates bitkilerinde yayılma durumlarının belirlenmesi çalışmalarında daha önceden izole edilen ToMV domates izolatı ve TMV biber izolatı kullanılmış ve denemeler 4 tekerrürlü olarak tesadüf parselleri deneme desenine göre yürütülmüştür. Değişik günlerde standart ve hibrit domates ve biber bitkilerinin değişik kısımlarından alınan örnekler DAS-ELISA testlerine tabi tutulmuş ve elde edilen veriler istatistiki olarak değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, standart domates ve biber bitkilerinden elde edilen sonuçların, literatürle paralellik gösterdiği saptanmıştır. Ancak, hibrit domates ve biber bitkilerinde virüs enfeksiyonu oldukça düşük konsantrasyonlarda tespit edilmiştir. Ayrıca, hibrit domates ve biber bitkilerinde virüs enfeksiyonunun sınırlı düzeyde yayılabildiği belirlenmiş olup, bunun çeşit özelliklerinden kaynaklandığı düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, 60 pepper seeds (50 standard, 10 hybrid) and 64 tomato seeds (24 standard, 40 hybrid) were collected from seed companies and tested for seed-transmitted viral agents by DAS-ELISA method. In hybrid tomato seeds, ToMV and TMV infection rate were determined as 19,25% and 20% respectively. In standard tomato seeds, it was found that ToMV at the rate of 41,66% and TMV+ToMV at the rate of 20,83%. In hybrid pepper seed samples, only one of the samples was found infected with ToMV. In standard pepper seed samples, the presence rates were 4% and 12% for TMV and ToMV, respectively. In order to determine transmission rate from seed to seedlings, one standard tomato and pepper seed samples which were infected ToMV and TMV in high levels were selected. According to the results obtained from DAS-ELISA tests, ToMV and TMV infection could not be detected in the seedlings that were emerged from infected seeds.
In order to find out the translocation of the ToMV and TMV in tomato and pepper plants, ToMV tomato and TMV pepper isolates which were previously isolated were used and the trials were conducted according to randomized plots trial design with 4 replications. DAS-ELISA tests were conducted with the samples which were taken on different days from different parts of standard and hybrid tomato and pepper plants and obtained data were evaluated statistically. It was found that the obtained results from standard tomato and pepper plants showed parallelism with the previous studies in this subject. However, in hybrid tomato and pepper plants, ToMV and TMV infections was detected at very low concentrations and the infections were limited in hybrid tomato and pepper plants. These obtained results suggested that the spread of viral agents in plants were restricted due to the variety features.