64-kesitli BT ile koroner BT anjiyografi bulguları
Coronary CT angiography findings with 64-detector CT
Yazar: CANSU ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ELİF ERGÜN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç
Kardiyovasküler hastalıklar dünyada ve ülkemizde ölüm nedenleri arasında ilk sıralarda yer almaktadır. Çok kesitli BT sistemlerinin geliştirilmesi ile tarama zamanında kısalma, uzaysal ve temporal çözünürlükte artış sağlanmış ve böylece koroner arterlerin görüntülenmesinde BT kullanıma girmiştir. Bu çalışmanın amacı; koroner BT anjiografide tespit edilebilecek koroner arter varyasyon, anomali ve patolojilerinin ortaya konulmasıdır.
Gereç ve Yöntem 
Mart 2007-Aralık 2008 tarihleri arasında, koroner BT anjiyografi istemiyle kliniğimize refere edilen 1118 olgu çalışmaya dahil edildi. Bypasslı ve stentli olgular dışında (1050 olguda) kalan olgulara koroner BT anjiyografiden hemen önce koroner kalsiyum skorlama yapıldı. Kalp hızı >75/dk olan olgulara çekimden 1 saat önce oral 40 mg propranolol verildi. 64 kesitli BT cihazı kullanılarak (Toshiba Aquilion 64, Tokyo) retrospektif EKG gating ile koroner BT anjiyografi çekimi yapıldı. Tüm olgular koroner arter anatomisi, varyasyon ve anomalileri, koroner arter hastalığı, eşlik eden plevral, parankimal ve perikardiyal patolojiler yönünden değerlendirildi. 
By-pass grafti mevcut hastalarda proksimal ve distal anastomoz düzeyi ve graft gövdesi darlık ve/veya okluzyon yönünden değerlendirildi. Stentli olguların değerlendirilmesinde ise stentin kontrastla dolum göstermesi stent patensisi lehine yorumlanırken stent içi patolojinin yanı sıra stentin 5 mm proksimal ve distal kesimindeki patolojiler de stent restenoz/oklüzyonu lehine değerlendirildi. 
Evre 3,4 koroner arter hastalığı stenotik koroner arter hastalığı olarak kabul edildi. Yaş ile kalsiyum skoru, kalsiyum skoru ile koroner arter hastalığı verlığı ve şiddeti ve yaş ile koroner arter hastalığı varlığı ve şiddeti arasındaki korelasyon Spearman korelasyon testi ile değerlendirildi.
Bulgular
Çalışmaya dahil edilen 1118 olgunun yaşları 17- 86 (ortalama yaş; 56) arasında değişmekteydi. 
890 (%79) olguda sağ dominansı, 93 olguda, (%8,3) sol dominansı ve 135 (%12) olguda kodominansi saptandı. 335 (%30) olguda ramus intermedius arteri mevcuttu. 220 olguda (%20) toplam 344 segmentte myokardiyal köprüleşme izlenmekteydi. 9 (%0,8) olguda sol ana koroner arter izlenmemekte olup LAD arter ve LCx arter sol sinüs valsalvadan ayrı ostiumlarla köken almaktaydı. 1 (%0,08) olguda LCx arter sağ sinüs valsalvadan orjin almakta ve retroaortik seyir göstererek normal trasesine ulaşmaktaydı. 2 (%0,17) olguda sol ana koroner arter sağ sinüs valsalvadan köken almaktaydı. 4 (%0,35) olguda sağ koroner arter sol sinüs valsalvadan köken almaktaydı.   
Hastaların kalsiyum skoru 108 (%10) olguda Evre 3, 56 (%5,3) olguda Evre 4 şeklindeydi. Sıfır skorlu olguların 100 (%16,6) ünde herhangi bir evrede KAH, 27 sinde (%4,4) ise BTA'ya göre stenotik koroner arter hastalığı saptandı. Yaş ile KAH evresi arasında ve kalsiyum skoru arasında orta düzeyde korelasyon bulundu (sırasıyla; r:0.403, r:0.460). Kalsiyum skoru ile KAH evesi arasında yüksek korelasyon mevcuttu (r:0.816).
Sonuç
Sonuç olarak 64-ÇKBT koroner anjiyografi koroner arterlerin noninvaziv değerlendirilmesinde etkili bir yöntemdir. Özellikle anatomik değerlendirme ve varyasyon – anomalilerin tespitinde gold standart yöntem haline gelmiştir. Yaş ve KAH evresi ile yaş ve Ca skoru arasında orta düzeyde bir ilişki vardır. Ca skoru ile KAH evresi arasında yüksek bir korelasyon vardır, ancak 0 skor aterosklerotik hastalık varlığını ekarte etmez.

Abstract:
Introduction and Purpose
Cardiovascular diseases are among the leading causes of death worldwide and in our country. With the development of multislice CT systems, a shortening of scanning time and an increase in spatial and temporal resolution have been achieved. Thus, CT has been used in the imaging of coronary arteries. This study aims to reveal coronary artery variations, anomalies, and pathologies that can be detected in coronary CT angiography.
Materials and Methods
Between March 2007 and December 2008, 1118, cases were included in the study. Coronary calcium scoring was performed just before coronary CT angiography of 1050 cases except with bypass and stent. Patients with heart rate >75/min were given oral 40 mg propranolol 1 hour before extraction. Coronary CT angiography was performed with retrospective ECG gating using a 64-slice CT device (Toshiba Aquilion 64, Tokyo). All cases were evaluated in terms of coronary artery anatomy, variations and anomalies, coronary artery disease, and accompanying pleural, parenchymal, and pericardial pathologies.
Proximal and distal anastomosis level and graft body were evaluated in terms of stenosis and/or occlusion in patients with bypass graft. In the evaluation of cases with stent, contrast filling of the stent was interpreted in favor of stent patency, while pathologies in the 5 mm proximal and distal part of the stent were evaluated in favor of stent restenosis/occlusion as well as intra-stent pathology.
Stage 3-4 coronary artery disease was considered as stenotic coronary artery disease. The correlation between age and calcium score, calcium score and the incidence and severity of coronary artery disease, and the presence and severity of age and coronary artery disease were evaluated using the Spearman correlation test.
Results
The ages of 1118 cases included in the study ranged from 17 to 86 (mean age; 56).
Right dominance was determined in 890 (79%) cases, left dominance in 93 cases (8.3%), and codominance in 135 (12%) cases. Ramus intermedius artery was present in 335 (30%) cases. Myocardial bridging was observed in a total of 344 segments in 220 cases (20%). In 9 (0.8%) cases, the left main coronary artery was not observed, and the LAD artery and LCx artery originated with ostia separate from the left sinus Valsalva. In 1 (0.08%) case, the LCx artery originated from the right sinus of Valsalva and reached its normal tracing by showing a retroaortic course. In 2 (0.17%) cases, the left main coronary artery originated from the right sinus of Valsalva. In 4 (0.35%) cases, the right coronary artery originated from the left sinus of Valsalva.
The calcium score of the patients was Grade 3 in 108 (10%) cases and Grade 4 in 56 (5.3%) cases. CAD at any stage was found in 100 (16.6%) of the zero-score cases, and stenotic coronary artery disease was found in 27 (4.4%) cases according to CTA. A moderate correlation was found between age and CAD stage and calcium score (r: 0.403, r: 0.460, respectively). There was a high correlation between the calcium score and the CAD level (r:0.816).
Coclusion
In conclusion, 64-MDCT coronary angiography is an effective method for the noninvasive evaluation of coronary arteries. It has become the gold standard method, especially for anatomical evaluation and detection of variation – anomalies. There is a moderate correlation between age and CAD stage and age and Ca score. There is a high correlation between the Ca score and the stage of CAD, but a score of 0 does not exclude the presence of atherosclerotic disease.