Çatışan öğrenciler ile arabulucu öğrencilerin "akran arabuluculuk" uygulamalarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi
The research on the opinions of conflicting and mediator students about peer mediation program
Yazar: FULYA GÜLOĞLU
Danışman: PROF. DR. ABBAS TÜRNÜKLÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran = Peer ; Akran ilişkileri = Peer relationships ; Arabuluculuk = Mediation ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Uyuşmazlık = Incompatibility ; Çatışma = Conflict ; Çatışma çözme = Conflict resolution ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırmada, ?Çatışan Öğrenciler ile Arabulucu Öğrencilerin ?Akran Arabuluculuk? uygulamalarına ilişkin görüşleri? incelenmiştir. Bu araştırmanın amacı, lisede 5 yıldır uygulanmakta olan ?Anlaşmazlık Çözümü ve Akran Arabuluculuk? modeline yönelik sürecin arabulucu ve çatışan öğrenciler tarafından değerlendirmesini yapmak, modelin etkililiğini arabulucu ve çatışan öğrencilerin perspektifinden incelemektir.Araştırma ?Anlaşmazlık Çözümü ve Akran Arabuluculuk? modelinin uygulandığı İzmir ilinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir lisede 2010-2011 eğitim ve öğretim yılında gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma nitel araştırma modeline göre yapılandırılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkeni akran arabuluculuk toplantıları; bağımlı değişkeni ise arabuluculuk toplantılarına ilişkin arabulucu ve çatışan öğrencilerin algılarıdır.Araştırmanın çalışma grubunu, 2010-2011 eğitim-öğretim yılında İzmir ilinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı liseden kartopu örnekleme methodu ile belirlenen 20 arabulucu ve 20 çatışan öğrenci olmak üzere toplam 40 öğrenci ve aynı methodla belirlenen 10 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme soru formu çalışma grubundaki kişilere uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen sözel veriler içerik analiz tekniği ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulardan yola çıkarak çatışma çözme ve akran arabuluculuğunun okullarında uygulanmasıyla, öğrenciler çatışmalarını yapıcı ve barışçıl bir yol olan arabuluculukla çözmeyi seçmektedirler. Çatışan ve arabulucu öğrencilerin arabuluculuk basamaklarını uygularken en çok empati basamağında zorlandığı ve bu basamakta yaşanan zorluk giderildikten sonra anlaşmaya ulaşılıp çatışan öğrencilerin çatışma yaşadıkları arkadaşlarıyla ilişkilerinin eskisi gibi hatta bazı öğrencilerin ilişkilerinin eskisinden daha iyi olduğunu; buna karşın sınırlı da olsa hem arabulucu hem de çatışan öğrenciler arabuluculuk oturumundan sonra arkadaş ilişkilerinde bozulma olduğunu ifade etmişlerdir. Bunun yanı sıra yapılan görüşmeler sonucunda, hem çatışan hem de arabulucu öğrencilerin okullarında öğrendikleri müzakere deneyimlerini okul dışındaki ilişkilerinde kullandıkları bulgusuna ulaşılmıştır.Araştırma bulgularında öğretmen görüşleri incelendiğinde, öğrencilerin çatışma çözme yöntemi olarak akran arabuluculuk modelini seçtikleri, bu programın uygulanmasından sonra öğrencilerin derse yönelik ilgilerinin arttığı, öğretmenlerin sınıf yönetimlerinin kolaylaştığı ve öğrencilerin aldıkları disiplin suçlarında azalma olduğu görülmektedir.

Abstract:
In this research, the opinions of conflicting and mediator students about ?Peer Mediation? program are examined. The main goals of this research are to evaluate the opininons of the conflicting and mediator students regarding the process of ?Conflict Resolution and Peer Mediation? model, which has been implemented in one high school for five years, as well as to examine the effectiveness of the model from the perspective of the conflicting and mediator students.This research was conducted in 2010-2011 academic year at one high school in İzmir approved by Ministry of Education in where ?Conflict Resolution and Peer Mediaiton? model is implemented. This research was structured with qualitative research approach. The independent variable of the research has indicated as ?Peer Mediation Meetings?, whereas the dependent varible has taken as the perceptions of conflicting and mediator students about mediation meetings.On the basis of snowball sampling, the working group of this study includes 20 mediators and 20 conflicting students which constitute totally 40 students and 10 teachers from one high school in Izmir approved by Ministry of Education in 2010-2011 academic year. Semi-structured interview questionary form prepared by the researcher was applied to people in the working group. Verbal data obtained from the research was analyzed with the content analysis method. According to obtained data, application of conflict resolution and peer mediation in their schools has assisted students to solve their conflicts with the mediation which is constructive and peaceful way. According to the result of this study, conflicting and mediator students found the empathy step as the most difficult level, however after they overcame the difficulty of this step, they could reach an agreement and their relations with friends with whom they had conflict became as before, even the relations of some students became better than their previous relations. In contrast with this result; even though their number is limited, some mediator and conflicting students said that their friend relationships have deteriorated after mediation meetings. In addition to this, the results of interviews show that both conflicting and mediator students have used their negotiation experiences, which they learned at school, in their out-of-school relations.The views of teachers in the reseach data indicate that the students have chosen peer mediaton model as a way of conflict resolution; application of this programme increased the students? attention to the lessons, made the classroom management easier for the teachers and reduced the disciplinary punishment of the students.