Triturus karelini (Amphibia: Urodela)'nin erkek bireylerinde kloak yapısı ve kloak bezleri fonksiyonunun hormonal kontrolü
The structure of cloaca and hormonal control of cloacal glands' function in male Triturus karelini (Amphibia: Urodela)
Yazar: SERAP SANCAR
Danışman: PROF.DR. OSMAN MURATHANOĞLU ; Y.DOÇ.DR. MELİHA ŞENGEZER İNCELİ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology

Özet:
karelin i'nin erkek bireylerinde, üreme periyodunda kloak yapısı ile kloak bezleri veüreme mevsimi dışındaki bireylerde de, prolaktin ve testosteron hormonlarının kloakbezleri üzerine meydana getirebileceği değişikliklerin, ışık mikroskobu düzeyindehistolojik, h istokimyasal ve histometrik yollarla incelenmesi amaçlanmıştır.Triturus karelin i'nin erkek bireylerinin kloakı, kloak tüpü ve kloak odası olmak üzereiki esas kısımdan oluşur. Kloak tüpü, kloak odası merkezi dorsal konumludur. Kloakodasının anteriyör kısmı genişlemiş bir oyuk şeklindedir, burayı fibromuskular bir yapıolan psödopenis işgal eder. Kloak tüpü ve kloak odası posteriyörde Y şeklindeki birdorsal oyuk aracılığı ile birleşir ve kloak odası giderek daralır.Triturus karelini'nin erkek bireylerinin kloakında dört farklı kloak bezibulunmaktadır. Basit tübüler bez morfolojisindeki bu bezler; pelvik bezler, Kingsburybezleri, ventral bezler ve dorsal bezler olarak adlandırılırlar. Pelvik bezler ve Kingsburybezleri kloak tüpünün dorsal ve dorsolateral bölgelerinde yerleşiktirler. Ventral bezlerbütün kloak odasını kuşatırlar. lk üç kloak bezinin, spermatofor üretimi ile ilgili bezlerolduklarını söyleyebiliriz. Dorsal bezler ise, pubis eklemi gibi oldukça anteriyör birbölgeden kloak odasının en posteriyör bölgesine kadar uzanırlar. Kloakta, pelvik veventral bezler arasında konumlanmış olan bu bezler, feromon üretimi ile ilgiliolabileceğini düşündüğümüz bezlerdir.Uyguladığımız hormonlardan biri olan prolaktin, pelvik ve dorsal bezlerde aktivitedeazalmaya yol açarken, ventral bezlerde salgılama aktivitesini arttırmıştır; Kingsburybezlerinde ise, herhangi bir etki oluşturmamıştır. Uyguladığımız ikinci hormontestosteron, dorsal bezlerde ve ventral bezlerde belirgin bir değişiklik meydanagetirmemiştir. Diğer taraftan pelvik bezlerde aktiviteyi azaltmış, Kingsbury bezlerindeise, aktivitede arttırıcı bir etki ortaya çıkartmıştır. Farklı kloak bezlerinin, hormonlarınaynı doz ve aynı uygulama süresine farklı cevaplar vermesi, bu bezlerin aynı hormonaolan duyarlılıklarının farklı olduğunu düşündürmektedir.

Abstract:
In this study, we aimed to examine the structure of cloacaand cloacal glands in the reproductive period of male newt, Triturus karelini, one of theexample of urodel amphibians, and any effects of prolactin and testosterone hormoneson cloacal glands of out of the reproductive period of individuals, at the lightmicroscopical level with histological, histochemical and histometrical ways.The cloaca of male individuals of Triturus karelini is composed of two main parts, thecloacal tube and the cloacal chamber. The cloacal tube is dorsal to the center of thecloacal chamber. The anterior part of the cloacal chamber is a widened cavity which isoccupied with pseudopenis, a fibromuscular structure. The cloacal tube and cloacalchamber is coverged posteriorly through a dorsal groove, which is in a Y shape andcloacal chamber narrows gradually.There are four different cloacal glands in the cloaca of male Triturus karelini. Theglands are simple tubular glands in their morphology and they are named as pelvicglands, Kingsbury glands, ventral glands and dorsal glands. Pelvic glands andKingsbury glands occur in dorsal and dorsolateral parts of the cloacal tube. Ventralglands surround all cloacal chamber. We could state that the first three cloacal glandsare associated with formation of spermatophore. Dorsal glands pass from relativelyanterior region such a pubic symphysis to the most posterior region of cloacal chamber.It is thought that these glands, occur between pelvic and ventral glands at the cloaca,may be related to pheromone production.Prolactin, one of the hormones which we applied, has caused a decrease in activity ofpelvic and dorsal glands, an increase in the secretion activity of ventral glands, and itdid not cause any effects on Kingsbury glands. Testosterone, the second hormone whichwe applied, has no effects on dorsal and ventral glands. On the other hand, it hasdecreased the activity of pelvic glands, but has caused a increase in the activity ofKingsbury glands. The sensitivity of these glands is thought to be different according totheir various responses to the same dose and duration of the hormone.