Danışman öğretmenlerin öz-yeterlikleri ve paydaşların görüşleri doğrultusunda proje hazırlama öğretim programına yönelik bir ihtiyaç analizi çalışması
A needs analysis study on the project preparation curriculum based on the self-efficacy of mentor teachers and stakeholders' perspectives
Yazar: SİNAN ÖNEL
Danışman: DOÇ. DR. AZMİ TÜRKAN
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Proje hazırlama, öğrencilerin problem çözme, yaratıcılık ve analitik düşünme yeteneklerini geliştiren önemli bir eğitim sürecidir. Öğrencilerin proje hazırlama süreçlerine aktif katılımı, onların akademik ve kişisel gelişimlerini desteklemektedir. Bu doğrultuda literatürde proje hazırlama ve proje yarışmalarına katılım konusundaki çalışmaların yeterli derinlikte olmadığı görülmektedir. Proje yarışmaları ve projeler ile ilgili faaliyetleri içeren çalışmalar olsa da proje hazırlama dersi ve proje hazırlama öğretim programını da içine alacak şekilde geniş çaplı bir çalışmanın eksikliği tespit edilmiştir. Bu nedenle Ortaöğretim Proje Hazırlama Dersi Öğretim Programı (OPHDÖP)' nı ve Seçmeli Proje Hazırlama Dersi (SPHD)' ni de içerisine alan kapsamlı bir ihtiyaç analizi çalışması yapılması hedeflenmiştir.
Araştırmanın temel amacı, nicel boyutta öğretmenlerin danışmanlık öz-yeterlik düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre nasıl farklılaştığını incelemek ve nitel boyutta proje yarışmaları kapsamında ilgili paydaşların görüşlerini değerlendirmektir. Bu doğrultuda, öğretmenlerin ve öğrencilerin proje hazırlama süreçlerinde karşılaştıkları zorluklar ve ihtiyaçlar belirlenerek, mevcut öğretim programlarının geliştirilmesine yönelik öneriler sunulacaktır. Ayrıca, proje yarışmalarına katılım süreçlerindeki deneyimler ve mevcut öğretim programının değerlendirilmesi, danışman öğretmenlerin ve uzmanların görüşleri doğrultusunda ele alınarak bir SWOT analizi yapılmıştır. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır; nicel ve nitel verilerin toplanıp analiz edilmesiyle elde edilen açımlayıcı sıralı desen tercih edilmiştir. Nicel boyutta tarama deseni kullanılarak öğretmenlerin proje yarışmalarına yönelik danışmanlık öz-yeterlikleri değerlendirilmiş, nitel boyutta ise iç içe geçmiş tek durum deseni kullanılarak paydaşların görüşleri analiz edilmiştir. Nicel verilerin toplanmasında Tortop (2014) tarafından geliştirilen "Proje Yarışmaları Danışmanlık Öz-Yeterlik Ölçeği" kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde t-testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin danışmanlık öz-yeterlik düzeylerinin genel olarak yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında öğrenim durumu değişkenine göre lisansüstü öğrenime sahip olanların lehine sorumluluk alt boyutu hariç tüm boyutalar bazında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bilimsel araştırma dersi alma durumu değişkenine bakıldığında bütün boyutlarda bilimsel araştırma dersi alanlar lehine anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. SPHD verme durumu değişkenine göre akademik yeterlik boyutunda bu dersi verenler lehine anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Ayrıca branşlar bazında ise sorumluluk alt boyutunda mesleki ve teknik branşlarına sahip olan danışman öğretmenlerin lehine anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda görüşmelere, daha önce proje yarışmalarında öğrencilere danışmanlık yapmış 9 gönüllü öğretmen ve proje yarışmalarında çeşitli görevlerde bulunmuş, akademik çalışmalar yapmış 3 gönüllü uzman katılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca katılımcıların görüşleri doğrultusunda yapılan SWOT analizi sonucunda, mevcut durumun güçlü ve zayıf yönleri ile fırsat ve tehditleri belirlenmiştir. Toplamda 544 ifade sıklığı elde edilmiş ve 254 kod oluşturulmuştur. Bu kodlamalar neticesinde 10 tema ve bunlara bağlı 35 farklı kategori oluşturulmuştur. Araştırma, proje hazırlama süreçlerindeki güçlü ve zayıf yönlerin yanı sıra fırsat ve tehditlerin belirlenmesiyle, daha verimli proje süreçleri ve öğretim programları geliştirilmesine katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Abstract:
Project preparation is an important educational process that enhances students' problem-solving, creativity, and analytical thinking skills. Active participation in project preparation processes supports students' academic and personal development. However, it has been observed that the studies on project preparation and participation in project competitions in the literature lack sufficient depth. Although there are studies involving activities related to project competitions and projects, there is a noted absence of comprehensive research that includes the Project Preparation Course and its curriculum. Therefore, this study aims to conduct an extensive needs analysis encompassing both the High School Project Preparation Course Curriculum (HSPPCC) and the Elective Project Preparation Course (EPPC). The primary objective of this research is to quantitatively examine how teachers' self-efficacy levels in project advising vary according to different variables and to qualitatively evaluate the perspectives of stakeholders within the scope of project competitions. In this context, the challenges and needs encountered by teachers and students during the project preparation process will be identified, and recommendations for improving the existing curricula will be provided. Additionally, experiences in participating in project competitions and the evaluation of the current curriculum were examined through a SWOT analysis based on the views of mentor teachers and experts.
The research employed a mixed-methods approach; an explanatory sequential design was chosen by collecting and analyzing both quantitative and qualitative data. In the quantitative dimension, a survey design was used to assess teachers' self-efficacy in advising for project competitions, while in the qualitative dimension, a nested single-case design was used to analyze stakeholders' perspectives. The "Self-Efficacy Scale for Project Competitions Advising," developed by Tortop (2014), was used to collect quantitative data. t-test and ANOVA tests were used in the analysis of the quantitative data. The results indicated that teachers generally had high levels of self-efficacy in advising. Additionally, significant differences were found across various sub-dimensions, favoring those with graduate education except for the responsibility sub-dimension. When considering the variable of having taken a scientific research course, significant differences were found in all sub-dimensions favoring those who had taken such a course. Regarding the variable of teaching the EPPC, significant differences were observed in the academic competence sub-dimension favoring those who taught this course. Furthermore, significant differences were found in the responsibility sub-dimension in favor of mentor teachers from vocational and technical branches.
In the qualitative dimension, interviews were conducted with nine volunteer teachers who had previously advised students in project competitions and three volunteer experts who had served in various roles in project competitions and conducted academic studies. The content analysis method was used to analyze qualitative data. Based on the participants' views, a SWOT analysis was conducted, identifying the strengths, weaknesses, opportunities, and threats of the current situation. A total of 544 expressions were obtained, and 254 codes were created. These codes resulted in the formation of 10 themes and 35 different categories. The study aims to contribute to the development of more efficient project processes and curricula by identifying the strengths, weaknesses, opportunities, and threats within project preparation processes.