İstanbul ilinde görev yapan Aile Hekimlerinde ağrı kesici reçeteleme bilgi ve tutumunun hekimin kişisel ve mesleksel özellikleriyle ilişkisi
The relationship between prescribing analgesics knowledge and attitude and the personal and professional characteristics of physicians among family physicians in İstanbul province
Yazar: HALİM ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
AMAÇ: Ağrı, gerçek veya potansiyel doku hasarı veya benzer bir hasarla bağdaştırılan hoş olmayan sensoryal ve emosyonel bir deneyimdir. Ağrı, depresyon, uyku eksikliği, unutkanlık, isteksizlik, kronik yorgunluk, enfeksiyona yatkınlık gibi birçok duruma sebep olmaktadır. Ağrı tedavisinde kullanılan analjezik sıklığı, dozu ve tipi çok önemlidir. Ağrı yönetiminde analjezik kullanımı kadar ilaç dışı metodlar da yer almaktadır. Çalışmada aile hekimlerinde ağrı kesici reçeteleme bilgisinin ve alışkanlığının, hekimin kişisel ve mesleksel özellikleriyle ilişkisinin olup olmadığının araştırılması amaçlanmaktadır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Kesitsel nitelikteki araştırmamız yüz yüze anket uygulamasıyla yapılmıştır. Çalışmamız 01.04.2023 ile 30.06.2023 tarihleri arasında İstanbul ilinde bulunan aile sağlığı merkezlerinde çalışan hekimlerden dahil edilme kriterlerini kapsayan 321 katılımcı ile yapılmıştır. Çalışmada katılımcıların sosyodemografik özelliklerini, ağrı kesici reçeteleme bilgisini, tutumunu, kişisel ve mesleksel özelliklerini değerlendirmek için hazırlanan 30 soruluk anket formu kullanılmıştır. 
BULGULAR: Katılımcıların %87,3'ünün son 1 yıl içerisinde ağrı yönetimi ve tedavisiyle ilgili eğitim almadığı, %71,2'sinin ağrı yönetimi ile ilgili deneyimlerini kısmen yeterli gördüğü, ağrı kesici reçetelerken en çok ilacın klinik etkinliği ve yan etkisine bakıldığı saptanmıştır. Katılımcıların %60,1'inin hastanın isteği üzerine bazen ağrı kesici yazdığı, %56,3'ünün her zaman reçetelediği ağrı kesici hakkında hastaya bilgi verdiği, %65,9'unun reçetelediği ağrı kesiciler hakkında bazen güncel bilgileri araştırdığı, %34,7'sinin hiç opioid reçetelemediği saptanmıştır. En sık reçetelenen ağrı kesici parasetamol, ağrı tipi ÜSYE ağrısı, en sık karşılaşılan yan etkinin %73,3 oranında mide şikayetleri olduğu saptanmıştır. Daha uzun süredir çalışmakta olan hekimlerin, orta yaş grubu hekimlerin ve uzman hekimlerin ağrı kesici reçeteleme sıklığının daha az olduğu ve yazdıkları ağrı kesiciler hakkında daha sık oranda bilgi verdikleri görülmüştür. Tıp fakültesinde ağrı yönetimi ile ilgili eğitim alan hekimlerin opioid türü ilaçları daha sık reçeteledikleri saptanmıştır. Orta yaş grubunda ve uzman hekimlerde ilaç etkileşimine, ilacın orijinalliğine, biyoyararlılık düzeyine ve direnç gelişme durumuna anlamlı derecede daha dikkat edildiği saptanmıştır.
SONUÇ: Hekimlerin yarısının tıp fakültesinde ağrı yönetimiyle ilgili eğitim aldığı ve yalnızca yarısının kendini ağrı yönetiminde yetkin hissettiği, tecrübeli ve eğitimli hekimlerin ağrı kesici reçetelerken akılcı ilaç kullanımına ve güncel bilgileri araştırma konusuna daha fazla önem gösterdiği saptanmıştır. Hekimlere tıp fakültesinde ve mezuniyet sonrasında eğitimler verilerek ağrı yönetimiyle ilgili donanımlarının artırılmasının gerekliliği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
AİM: Pain is an unpleasant sensory and emotional experience associated with actual or potential tissue damage or similar injury. Pain can lead to various conditions such as depression, sleep deprivation, forgetfulness, lack of motivation, chronic fatigue and susceptibility to infection. The frequency, dosage and type of analgesics used in pain treatment are crucial factors. Non-pharmacological methods are also employed in pain management. This study aims to investigate whether there is a relationship between the prescribing knowledge and habits of analgesics among family physicians and their personal and professional characteristics.
MATERIALS AND METHODS: Our cross-sectional study was conducted through face-to-face survey administration. The study included 321 participants meeting the inclusion criteria, consisting of physicians working in family health centers in Istanbul, between April 1, 2023, and June 30, 2023. A 30-question survey form was utilized to assess participants' sociodemographic characteristics, analgesic prescribing knowledge, attitudes, as well as personal and professional attributes.
RESULTS: It was found that 87.3% of participants had not received any training on pain management and treatment in the last year and 71.2% considered their experience in pain management partially sufficient. When prescribing analgesics, the study revealed that participants primarily considered the clinical efficacy and side effects of the medication. %60,1 of participants sometimes prescribed analgesics upon the patient's request and 56.3% always provided information to the patient about the prescribed analgesic. Furthermore, 65.9% of participants occasionally researched current information about the prescribed analgesics and 34.7% had never prescribed opioids. The most commonly prescribed analgesic was paracetamol and the most common type of pain was musculoskeletal pain, with gastric complaints being the most frequently encountered side effect at a rate of 73.3%. It was observed that physicians working longer, middle-aged physicians, and specialist physicians prescribed analgesics less frequently and provided information more frequently about the prescribed analgesics. Physicians who received education on pain management during medical school were found to prescribe opioid-type medications more frequently. In the middle-aged group and among specialist physicians, there was a significantly greater attention to drug interactions, the originality of the drug, bioavailability and the development of resistance.
CONCLUSION: It was found that half of the physicians received education about pain management during medical school and only half of the participants felt competent in pain management. Experienced and educated physicians were observed to place more emphasis on rational drug use and researching current information when prescribing analgesics. The conclusion drawn is that providing physicians with training on pain management during both medical school and post-graduation is necessary to enhance their competence in this area.