Kayseri ve Sivas yöresinde abort yapan koyunlarda clamydia  psittaci'nin seroprevalansı
Seroprevalence of chlamydia psittaci in sheep which had abortion raised in the region of Kayseri and Sivas
Yazar: AHMET DEMİREZEN
Danışman: PROF. DR. İHSAN KELEŞ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Abortus-veteriner hekimlik = Abortion-veterinary ; Kayseri = Kayseri ; Klamidya = Chlamydia ; Koyunlar = Sheep ; Seroprevalans = Seroprevalence ; Sivas = Sivas

Özet:
Ülkemizde yapılan koyunculukta döl verimi, süt ve yapağı önemli gelir kaynaklarıdır. Her ne kadar süt ve yapağıdan elde edilen gelirler önemli olsa da en önemli olanı her yıl elde edilen yavrulardır. Yavrulardan elde edilen gelir zaman zaman sekteye uğrar. Bu durumla, özellikle koyunlarda yavru atmaya neden olan enfeksiyöz, bazen de non-enfeksiyöz nedenlere bağlı olarak ülkemizde sık karşılaşılır. Bu da koyun yetiştiricileri için önemli ekonomik kayıplara neden olur. Bundan ekonomik olarak sadece çiftçilerimiz değil, ülke ekonomimiz de büyük zarar görür. Bu nedenle, koyunlarda yavru atmaya neden olan etiyolojilerin belirlenmesi, problemle mücadelenin ön şartıdır. Koyunlarda yavru atmaya neden olan enfeksiyöz hastalıklar arasında önemli bir yere sahip olan hastalıklardan biri de Chlamydiosis'tir. Bu tez çalışmasında koyunculuğun yaygın olduğu ve abort vakalarının sıkça karşılaşıldığı, Kayseri ve Sivas illerinin bazı yerleşim yerlerinde Chlamydia psittaci'nin seroprevalansının ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaçla; anamnez bilgisinde 20-180 gün önce yavru atma geçmişi olan 3-6 yaş arası 184 koyun kullanılmıştır.
Chlamydia psittaci'nin seroprevalansı ELISA yöntemi ile ticari kit kullanılarak yapılmıştır. Yapılan ELISA testi sonucunda 184 abortlu koyunun 134'ünde (% 72.8) Chlamydia psittaci antikorları yönünden pozitivite, 9 koyun şüpheli (% 4.9) ve 41 koyun ise negatif (% 22.3) olarak belirlenmiştir. Chlamydia psittaci'nin seroprevalansı Sivas ili, Altınyayla ilçesi, Başören köyünde en yüksek (% 86.5), Kayseri ili, Akkışla ilçesi, Yenimahallesinde en düşük (% 50) olarak tespit edilmiştir. Hastalığın yaşa göre dağılımında, en yüksek seroprevalans (% 82.6) 4 yaş grubunda, en düşük seroprevalans ise (% 58.5) 3 yaş grubunda gözlenmiştir. Sonuç olarak, Kayseri ve Sivas illerinde bu tez çalışmasında araştırılan yerleşim yerlerindeki abort yapan koyunlarda Chlamydia psittaci'nin seroprevalansının % 72.8 olduğu belirlendi. Araştırmaya konu olan bölgedeki koyunların abortlarında Chlamydia psittaci'nin rolü olabileceği düşünülerek koruyucu önlemlerden özellikle abort yapan koyunların tecridi, sürüden çıkarılması, damızlıkta kullanılmaması, kesimi, atık yavru zarlarının usulüne uygun bertaraf edilmesi, atıkların dezenfeksiyonu hastalığın yayılmasının önlenmesinde önemlidir. Ayrıca, gebelik öncesi uygulanan canlı aşılar ile gebe hayvanlarda kullanılabilen inaktif aşıların hastalığın kontrol ve yayılmasının önlenmesinde tavsiye edilir. Zoonoz olması nedeniyle hamile kadınların koyun doğumlarına müdahale etmemeleri önerilir.
Anahtar Kelimeler: Chlamydiosis, Chlamydia psittaci, Koyun, Seroprevalans

Abstract:
Fertility, milk and wool are important sources of income in sheep breeding. Although the income from milk and wool is important, the most important is the offspring obtained each year. Income from the offspring is interrupted occasionally. This situation, is frequently encountered in our country due to infectious and sometimes non-infectious causes which cause abortion in sheep. This causes significant economic losses, especially for sheep breeders. Economically, not only our farmers, but also our country's economy is greatly affected. Therefore, determination of the etiology that causes abortion in sheep is a prerequisite for the fight against the problem. Chlamydiozis is one of the diseases which has an important place among infectious diseases and causes abortion in sheep. In this thesis, it was aimed to reveal the seroprevalence of Chlamydia psittaci in some settlements of Kayseri and Sivas where abortion is common and these cases are frequently encountered. For this purpose; 184 sheep which had abortion about 20-180 days before and were between 3-6 years old were used.
The seroprevalance of Chlamydia psittaci was performed by ELISA method using a commercial kit. As a result of ELISA test, 134 (72.8 %) of them were seropositive, 9 suspected (4.9 %), and 41 negative (22.3 %) for Chlamydia psittaci antibodies out of 184 aborted sheep. The seroprevalence of Chlamydia psittaci was found to be the highest (86.5 %) in Başören village of Altınyayla district of Sivas province, the lowest (% 50) in Yenimahalle village of Akkışla district of Kayseri province. In the distribution of the disease by age; the highest seroprevalence (82.6 %) was observed in the 4 age group and the lowest seroprevalence (58.5 %) in the 3 age group. As a result, the seroprevalence of Chlamydia psittaci was found to be  72.8 % in the aborted sheep that investigated in this thesis in Kayseri and Sivas provinces. Considering that the Chlamydia psittaci may play a role in the abortion of sheep in the region. Isolation of the sheep through the protective measures, especially not using aborted sheep in the breeder, sloughtering the infected ones, proper disposal of the aborted fetus, and disinfection of the wastes are important in preventing the spread of the disease. In addition, live vaccines applied before pregnancy and inactive vaccines that can be used in pregnant animals are recommended for the prevention and control of the disease. It is recommended that pregnant women do not interfere in sheep birth because of zoonotic charecteristic of the culprid.
Key Words: Chlamydiosis, Chlamydia Psittaci, Sheep, Seroprevalence