Deprem bölgesinde görev alan ruh sağlığı profesyonellerinin dezavantajlı gruplara yönelik uygulamalarının incelenmesi
Investigation of the practices of mental health professionals working in the earthquake area towards disadvantaged groups
Yazar: BEYZANUR SORAN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞİN ÇETİNKAYA BÜYÜKBODUR
Muş Alparslan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Bu çalışma, deprem bölgelerinde görev alan ruh sağlığı profesyonellerinin dezavantajlı gruplara yönelik uygulamalarını incelemeyi amaçlamaktadır. Depremler gibi doğal afetler, travma sonrası stres bozukluğu, depresyon ve diğer ruh sağlığı sorunlarının artmasına neden olabilmektedir. Bu sebeple, deprem bölgelerinde ikamet etmekte olan kadın, çocuk, yaşlı, engelli gibi dezavantajlı gruplar özellikle bu tür zorluklarla karşı karşıya kalabilmektedir.
Çalışmada, ruh sağlığı profesyonellerinin deprem bölgelerindeki dezavantajlı gruplara yönelik uygulamalarını anlamak için nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Nitel araştırma yöntemi ile elde edilen veri; profesyonellerin tecrübelerini, yaşadıkları güçlüklerini ve başarılarını içeren yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Görüşmeler afet bölgesinde hizmet sunmakta olan 25 ruh sağlığı profesyoneli ile yarı yapılandırılmış görüşme formları üzerinden gerek sahada gerekse de kurum bünyesinde yapılmıştır.
Sonuçlar, deprem bölgelerinde çalışan ruh sağlığı profesyonellerinin her bir dezavantajlı gruba yönelik farklı yaklaşımlar ve uygulamalar benimseyebileceklerini göstermektedir.  Dezavantajlı gruplara yönelik yaklaşımlar arasında bireysel terapi, grup terapisi, psikoeğitim ve sosyal destek hizmetleri bulunmaktadır. Bunun yanı sıra her bir ruh sağlığı profesyonelin karşılaştığı zorlukların benzer yönleri olduğu kadar farklı yönlerinin de olduğunu göstermektedir.  Ayrıca karşılaştıkları zorluklarla başa çıkma becerilerinin de değişkenlik gösterdiği görülmektedir.
Bu çalışmanın bulguları, deprem bölgelerinde psikososyal destek ve ruh sağlığı hizmetlerinin nasıl geliştirilmesi gerektiği, bu hizmetleri sunarken nelere dikkat edilmesi gerektiği, dezavantajlı gruplara yönelik uygulamalarda yaklaşımın nasıl olması gerektiği, dezavantajlı gruplara yönelik daha etkili ve daha verimli nasıl destek sağlanması gerektiği konularında önemli bir katkı sağlayacaktır. 
Anahtar Kelimeler: Ruh Sağlığı Profesyonelleri, Dezavantajlı Gruplar, Psikososyal Destek, Deprem.

Abstract:
This study aims to examine the practices of mental health professionals working in earthquake regions towards disadvantaged groups. Natural disasters such as earthquakes can lead to an increase in post-traumatic stress disorder, depression and other mental health problems. For this reason, disadvantaged groups such as women, children, elderly and disabled people living in earthquake zones may especially face such difficulties.
In the study, qualitative research method was used to understand the practices of mental health professionals towards disadvantaged groups in earthquake regions. Data obtained by qualitative research method; It was collected using a semi-structured interview form that includes the professionals' experiences, difficulties and successes. Interviews were conducted with 25 mental health professionals providing services in the disaster area, both in the field and within the institution, using semi-structured interview forms.
The results show that mental health professionals working in earthquake zones can adopt different approaches and practices for each disadvantaged group. Approaches for disadvantaged groups include individual therapy, group therapy, psychoeducation and social support services. In addition, it shows that the challenges faced by each mental health professional have similar as well as different aspects. It also appears that their ability to cope with the difficulties they encounter varies.
The findings of this study will make a significant contribution to how psychosocial support and mental health services should be developed in earthquake regions, what should be taken into consideration when providing these services, what should be the approach in applications for disadvantaged groups, and how more effective and efficient support should be provided to disadvantaged groups. .
Key Words: Mental Health Professionals, Disadvantaged Groups, Psychosocial Support, Earthquake.