Salihli Kurşunlu kaplıcaları ve civarının jeotermal potansiyelinin araştırılması
Geothermal potential investigation of Salihli Kurşunlu hotspring and its surroundings
Yazar: SİNEM TEMİMHAN
Danışman: PROF. DR. COŞKUN SARI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Jeotermal alanlar temiz ve geri dönüşebilen bir enerji kaynağı olarak her geçen günönemini arttırmaktadır. Dünyada jeotermal enerjinin; sağlık (kaplıcalar), konut ve şehirısıtmacılığı, elektrik üretimi, balıkçılık, tarımsal ve endüstriyel amaçlı olarak çok geniş birkullanım alanı bulunmaktadır. Son yıllarda Manisa ili sınırları içinde bulunan Salihli-Kurşunlu jeotermal alanı kentsel ısıtmacılık açısından daha aktif bir biçimde 3000 konuttakullanılmaya başlanmış ve yeni sahaların devreye girme gereksinimi ortaya çıkmıştır. Buhedef doğrultusunda bölgenin jeotermal potansiyelini ve yüzey kırıklarını belirlemeyeyönelik jeofizik çalışmalar yapılmıştır.İzmir K20-d4 ve L20?a1 paftaları içinde bulunan inceleme alanı yaklaşık 15 km2'dir.İnceleme alanı İzmir'e yaklaşık 100, Alaşehir'e 30 km. uzaklıkta bulunmaktadır. Alanınüzerinde bulunduğu Gediz Grabeni, ortalama yüksekliği 65 m. olan ve batıdan doğuyadoğru gidildikçe az bir meyil ile yükselen ova görünümündedir. Güney kesimde ortalamayüksekliği 1500 m'yi bulan Bozdağlar bulunmaktadır. Kurşunlu Jeotermal alanında MTAtarafından yapılan özdirenç çalışması sonuçları ışığında, ilk jeotermal kuyu 1976 yılındaaçılmıştır.Çalışma alanı 2 bölgeye ayrılmıştır. 1. bölge olan Kurşunlu kaplıcalarında; DES,manyetik ve Doğal Gerilim (SP) ölçümleri yapılmıştır. Bu bölgede MTA tarafından 16noktada Wenner dizilimi ile DES verisi alınmıştır. Ölçümler, IPI2-win yazılımıkullanılarak 1B modellenmiştir. Nokta bazında alınan bu verilerden birbirine yakın olannoktalar profil halinde, diğer noktalar ile arasındaki mesafe fazla olan noktalar ise tekilolarak sunulmuştur. SP ve manyetik aramalar 25 m örnekleme aralığı ile yapılmıştır. Doğalgerilim ölçüleri türev diziliminde alınmış, manyetik ölçümlerde ise toplam manyetik alanşiddeti ölçülmüştür. Her iki yöntemle elde edilen veriler profil bazında değerlendirilerekyorumlanmıştır. Bu çalışmalar sonucunda düşük özdirençli seviyeler ve kırık hatlarısaptanarak kuyu sonuçlarıyla ilişkilendirilmiş ve uyumlu oldukları gözlenmiştir.2. bölge ise MTA tarafından CSAMT ölçümlerinin yapıldığı Caferbey yöresidir. MTAtarafından toplanan veriler WinGLINK yazılımı kullanılarak 2B modellenmiştir. Çalışmasonucunda derinlik ve yatay özdirenç kesitleri sunulmuştur. Bu bölgedeki çalışmalarsonucunda düşük özdirençli seviyenin varlığının çalışma alanının güney batısında olduğubelirlenmiştir.Yapılan çalışmalar ışığında bölgedeki düşük özdirençli birimin yaklaşık sınırlarıbelirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda ovada ve Caferbey'de açılacak sondajlarınjeotermal potansiyelin saptanması açısından yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Geothermal energy has been increasing its demand for recent years due to its clean,sustainable use and renewable resource. Geothermal energy has quite common use in theworld, such as in hot springs and spas, geothermal power plants, fishing and farmingindustry, and space heating of individual buildings and of entire districts. Geothermalenergy, produced in Salihli-Kursunlu geothermal site in Manisa, has been used widely forheating, in about 3000 units, and increasing demand required to explore new fields. Forthis purpose, geophysical studies were done to quantify the geothermal energy potential ofthe area and surface fractures.The study area is 15 square kilometers and located in sections K20-d4 and L20-a1, 100kilometers from Izmir and 30 kilometers from Alasehir. The area is on the Gediz Graben,65 meters above the sea level, and the elevation of the Gediz Graben slightly increasesfrom west to east forming an upward plain. The Bozdaglar Mountains is located in thesouth. The first geothermal well in Kursunlu geothermal site was drilled by the Institute ofMineral Research and Exploration after electrical resistivity studies in 1976.Geophysical studies were performed in two regions; Kursunlu hot springs andCaferbeyli. Electrical resistivity investigations were carried out in Kursunlu hot springs.Sixteen Wenner-array electrical resistivity survey data, taken by the Institute of MineralResearch and Exploration (MTA), were interpreted in 1-D. The low-resistivity layers weremodeled and it was determined that they had good correlations with the boreholes.The CSAMT data of the measurements near Caferbey were modelled in 2-D. Verticaland horizontal resistivity sections were mapped and it was determined that the lowresistivitylayer exists within the SW corner of the area.After the studies in both areas, the boundaries of the low-resistivity layer were mapped andproduction test drillings were recommended.