Bazı elma çeşitlerinin Alternaria mali Roberts (nekrotik yaprak lekesi)'ye karşı reaksiyonlarının ve hastalığın gelişiminde sıcaklık ve yaprak ıslaklık sürelerinin belirlenmesi
Determination of reactions of some apple cultivars against Alternaria mali Roberts (necrotic leaf spot) and temperature and leaf wetness duration in disease development
Yazar: HAMZA ŞENYURT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜLYA ÖZGÖNEN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Alternaria = Alternaria ; Alternaria alternata = Alternaria alternata ; Bitki hastalıkları = Plant diseases ; Bitki koruma = Plant protection ; Bitki parazitleri = Plant parasites ; Bitki patojenleri = Plant pathogens ; Bitki patolojisi = Phytopathology

Özet:
Bu çalışma ile elmanın önemli hastalıklarından birisi olan Alternaria alternata elma patotipi (Alternaria mali)'nin neden olduğu Alternaria nekrotik yaprak lekesi hastalığına karşı bazı elma çeşitlerinin duyarlılıkları ve farklı sıcaklık ve yaprak ıslaklık sürelerinin hastalık şiddeti (%) üzerine etkileri belirlenmiştir. Çeşitler arasında patojene karşı duyarlılıkları bakımından önemli farklılıklar bulunmuştur. Çeşitlerin patojenin spor süspansiyonuna duyarlılıkları ile patojenin toksinine duyarlılıkları arasında bir miktar farklılık ortaya çıkmıştır.Canlı bitkiler üzerinde spor süspansiyonu ile yapılan in vitro inokulasyonlar sonucunda, yüzde hastalık şiddeti bakımından Braeburn (% 71) ve Topred (% 70) çeşitleri hassas, Galaxy Gala (% 17), Royal Gala (% 20) ve Jonagold (% 20) çeşitleri dayanıklı bulunmuşlardır. Koparılmış yapraklar üzerinde spor süspansiyonu ile yapılan in vitro inokulasyonlar sonucunda, yüzde hastalık şiddeti bakımından, Braeburn (% 43), Starking Delicious (% 32) ve Golden Reinders (% 30) çeşitleri hassas, Jonagold (% 3), Williams Pride (% 11) ve Royal Gala (% 11) çeşitleri dayanıklı bulunmuşlardır. Diğer yandan, koparılmış yapraklar üzerinde AM toksin ile yapılan in vitro inokulasyonlar sonucunda, Summerred, Topred ve Golden Reinders 5'er cm ortalama nekrotik leke büyüklükleri ile hassas, Jerseymac, Fuji, Williams Pride ve Royal Gala çeşitleri ise 2-3 cm ortalama nekrotik leke büyüklükleri ile dayanıklı çeşitler olarak belirlenmişlerdir. Oniki çeşit arasında, hem patojenin spor süspansiyonuna, hem de AM toksine Topred ve Golden Reinders hassas, Williams Pride ve Royal Gala çeşitleri ise dayanıklı bulunmuşlardır.Alternaria nekrotik yaprak lekesi hastalığının gelişiminde sıcaklık ve yaprak ıslaklık süresinin etkisi önemli bulunmuştur ve sıcaklık ve yaprak ıslaklık süresi arttıkça hastalık şiddeti artmıştır. En yüksek hastalık şiddeti 30oC sıcaklık ve 24 saat yaprak ıslaklığı koşullarında oluşmuştur. Elde edilen bu veriler Alternaria nekrotik yaprak lekesi hastalığının epidemiyolojisi ile ilgili çalışmalarda ve erken uyarı ve tahmin modelinin geliştirilmesinde kullanılabilecektir.

Abstract:
In this study, the sensitivity of some apple cultivars against necrotic leaf spot caused by Alternaria alternata apple pathotype (Alternaria mali), one of the important diseases of apple and different temperatures and leaf wetness duration on disease severity (%) were determined. Cultivars showed different sensitivity levels to the pathogen. Significant differences were found between cultivars in terms of their sensitivity to the pathogen. Little differences were found between cultivars susceptibility to spore suspension and toxin application of the pathogen.As a result of an in vitro inoculation with the spor suspension was carried out on the living trees, Braeburn (71 %) and Topred (70 %) were found sensitive varieties and Galaxy Gala (17 %), Royal Gala (20 %) and Jonagold (20 %) were found resistant varieties considering of the disease severity. As a result of an in vitro inoculation with the spor suspension was carried out on the detached leaves, Braeburn (43 %), Starking Delicious (32 %) and Golden Reinders (30 %) were found sensitive varieties and Jonagold (3 %), Williams Pride (11 %) and Royal Gala (11 %) were found resistant varieties considering of the disease severity. On the other hand, as a result of an in vitro inoculation with the AM toxin was carried out on the detached leaves Summerred, Topred and Golden Reinders which are owner 5 cm average necrotics spots were found as sensitive cultivars and Jerseymac, Fuji, Williams Pride and Royal Gala which are owner 2-3 cm average necrotic spots were found resistant cultivars to AM toxin. Among the twelve cultivars, Topred and Golden Reinders were found sensitive varieties and Williams Pride and Royal Gala were found resistant varieties both to the spore suspension and the AM toxin of the pathogen.In this study, as a result of the effects of different temperatures and leaf wetness duration on disease severity of Alternaria leaf spot were considerable and disease severity was increased depending on the increasing temperature and leaf wetness duration increases. The highest disease severity was occurred, in condition that 30oC temperature and 24 hour leaf wetness duration. The data obtained in this studies can be used for the epidemiology of Alternaria necrotic leaf spot disease and the development of early warning and forecasting model.