Farklı bitki büyümeyi düzenleyicilerin Aronya'nın (Aronia melanocarpa (michx) Elliot) mikroçoğaltımı üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the impact of application of different plant growth regulators on Aronia (Aronia melanocarpa (michx) Elliot)micropropagation
Yazar: MEVLÜT CAN TUFAN
Danışman: DOÇ. DR. BURHANETTİN İMRAK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Son yıllarda katma değeri oldukça yükselen Aronia melanocarpa türlerinin tohumla çimlenme oranının düşük düzeyde olması ve generatif yöntem olan tohum ile üretimle elde edilen bitkilerin açılım göstermesi nedenleriyle hızlı ve kitlesel vegetatif çoğaltma yöntemlerine gereksinim duyulmaktadır. Bu nedenle Aronya türlerinin üretiminde mikro çoğaltma tekniklerinin kullanılması büyük önem taşımaktadır. Çalışmada ülkemiz meyve çeşitliliğine katkıda bulunacak Aronya bitkisinin, hızlı, virüsten ve hastalıktan ari çoğalmasına imkân veren doku kültürü yöntemi ile kitlesel üretim olanakları araştırılmıştır. Bu amaçla, 'Viking' 've ''Nero'' çeşitlerinin nodal segmentlerin eksplant olarak kullanılmış olup yüzey sterilizasyonunda sodyumhipokloritin farklı dozları (%5, %10, %20), sürgün geliştirme, kardeşlenme ve köklenme başarısını arttıracak farklı bitki büyüme düzenleyiciler ve kimyasallar ve bunların farklı kombinasyonları kullanarak kitlesel üretimi için en iyi uygulamalar belirlenmiştir. Yüzey sterilizasyonunda en iyi sonuç %10'luk dozda 10 dakika muameleden elde edilmiştir. Aronyanın kitlesel çoğaltımında en iyi sürgün gelişimi ve en fazla kardeşlenme 2mg/L BAP+0.5 KİN + 0.1mg/L IBA+0.1mg/L GA3 kombinasyonundan elde edilmiştir. Köklenme için Gamborg B5 Vitaminlerini içeren ½ MS temel besin ortamı ve IBA (1, 2 ve 3 mg/L) ve NAA' (1, 2 ve 3 mg/L) dozları arasında en iyi sonuç 2 mg/L IBA +0.5 mg/l NAA oksin kombinasyonlarını içeren besi ortamında gerçekleşmiştir.

Anahtar Kelimeler: Aronia, mikro çoğaltma, BBD, kardeşlenme, köklenme.

Abstract:
The low rate of germination of Aronia melanocarpa species, whose value added has increased significantly in recent years, and the production of plants obtained by seed, which is a generative method, show expansion. Therefore, the usage of micro-propagation techniques has more importance for the production of Aronya species. This thesis has investigated the mass production of Aronya plant which will contribute to fruit diversity of our country with tissue culture methods which allow rapid, virus and disease-free proliferation. For that purpose, ' Viking '' and '' Nero nodal segments of Aronya are used as explants, and different doses of sodium hypochlorite (5%, 10%, 20%) in surface sterilization, different plant growth regulators, chemicals that will increase the success of shoot development, tillering and rooting and various combinations of regulators and chemicals are used to identify the best practices for mass production. The best result in surface sterilization is obtained from 10% sodium hypochlorite treated 10 minutes. DKW (Driver and Kuniyuki) containing Gamborg B5 Vitamins as basic plant media, MS (Murashige and Skoog), plant growth regulators (0,1mg/L from IBA and 0,1mg/L of GA3) and different doses of cytokinin source (BAP and KINETIN), 0.5, 1 ve 2 mg/L, are preferred. The best shoot growth and the maximum brooding are obtained from the combination of 2mg/L BAP+0.5 KİN + 0. 1mg/L l IBA+0.1mg/L GA3. ½ MS primary nutrient containing Gamborg B5 Vitamins, different doses of IBA (1, 2 ve 3 mg/L) and NAA' (1, 2 ve 3 mg/L) are used and best result is achieved from the plant media combined of 2 mg/l IBA +0,5 mg/l NAA.

Key Words: Aronya, micro duplication, BBD, brooding, rooting