Ebu'l- Muîn En- Nesefî ve Seyyid Şerif Cürcânî'ye Göre Hüsn ve Kubh Meselesi
The Questıon Of Theodıcy (Husn And Qubh) Accordıng To Ebu?l- Muîn En- Nesefî And Seyyid Şerif Curcânî
Yazar: HALİT GÜLDEMİR
Danışman: PROF. DR. TEMEL YEŞİLYURT
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Din = Religion
Dizin: Cürcani = Curcani ; Ebu`l-Muin en-Nesefi = Ebu`l-Muin en-Nesefi ; Güzellik = Beauty ; Hüsnü Kubuh = Good and evil ; Kelam = Islamic theology ; Seyyid Şerif Cürcani = Seyyid Şerif Cürcani ; Çirkin = Ugly ; İslamiyet = Islam

Özet:
Fiillerdeki ve eşyadaki güzellik-çirkinlik (husün-kubuh), Kelam'da tartışılan konulardandır. Husün-kubuhun ne olduğu ve eşya diye tabir ettiğimiz fiil-varlık gibi değerlerde bu iki vasfın zatî-izafî, aklî-şer'î olup olmadığı hakkında ve bu iki terimin kapsamı konusunda günümüze kadar araştırmalar yapılmıştır. Kaynağı akıl-vahiy ilişkisi üzerine oturtulmuş olan husün-kubuh konusu, akla önem veren, nasları da ona göre açıklama konusunda aklî melekeleri önceleyen günümüz ilim dünyasında da önemini korumaktadır. Bu sebeple biz de Cürcânî ve Nesefî'nin bu konudaki düşünce ve katkılarını öğrenmek istedik.Tezimizin girişinde müelliflerin biyografisinden bahsettik. Birinci bölümde husün-kubuh kavramlarının sözlük ve terim anlamlarına değinip ayet ve hadislerdeki kullanımlarına baktık ve husün-kubuh terimlerinin muhtevasının neleri kapsadığını anlamaya çalıştık.İkinci bölümde Husün-kubuhu ontolojik ve epistemolojik olarak değerlendirip bu iki terimin ana konularını inceledik. Cürcânî'nin ontolojik olarak husün-kubuhtan söz edilemeyeceğini, epistemolojik olarak da vahyin bilgisini dayanak kabul ettiğini; Nesefî'nin ise Mutezile gibi genel anlamda ontolojik husün-kubhun varlığını kabul ettiğini, epistemolojik anlamda ise Cürcânî'yle aynı fikri paylaştığını gözlemledik.Üçüncü bölümde husün-kubuh kapsamında değerlendirilen sevap-ceza, marifetullah, güç yetirilemeyeni teklif ve ilahi fiillerde kabihlik konularını inceledik. Cürcânî'nin fiillerin hükümlerinin bilinmesi (sevap-ceza) noktasında genel anlamda Nesefî'yle aynı fikri paylaştığını, Nesefî'nin ise marifetullah ve güç yetirilemeyeni teklif hususunda Mutezile'ye daha yakın olduğunu tespit ettik. İlahî fiillerde kabihlik bulunmayacağı noktasında birliktelik olduğuna, ancak Mutezile'nin kubuh konusundaki aklî yaklaşımlarından hareketle, ilahî fiillerde kabihlik bulunamayacağı noktasında Allah'a bir takım zorunluluklar yüklemesinin, Cürcânî ve Nesefî tarafından ortak bir dille eleştirildiğine değindik.

Abstract:
Husn and qubh, that is to say theodicy is very important concept in Kalam (Islamic Theology). Therefore, it is researched into the nature of good and evil, the question of their being based on reason or the revelation, their dimensions and their reflections on human being and his deeds. The issue is still interesting in the modern world as well as in the history. The modern world gives the most significant role to reason in order to explain the sacred texts on the basis of reason itself. Thereupon, it makes the question of theodicy most important in terms of the relation between reason and the revelation.In introduction, we give information about Curcani and Nesefi?s biographys. In the first chapter, the terms of husn and qubh are evaluated in terms of terminology. Afterwards, we consider their usage in Holy Qur?an and Hadiths. From this point of view, the content of these terms are discussed.In the second chapter, husn and qubh are discussed according to Curcani and Nesefi. Additionally, we also study husn and qubh in terms of ontology and epistemology. We reach the conclusion that: there is no possibility of being husn and qubh ontologically and the main thing in order to understand the issue is the knowledge of the revelation according to Curcani. On the other hand, Nesefi has generally the idea in common with Mutezile and accepts husn and qubh ontologically. In terms of epistemology, he has in common with Curcani.In the third chapter; the good deed ? the condemnation, the knowledge of Allah, the offering of something, which is intractable, and qubh in divine acts are discussed according to Curcani and Nesefi. Consequently, we understand that Curcani?s point has generally in common with Nesefi?s in terms of the good deed ? the condemnation; Nesefi is so close to Mutezile about the knowledge of Allah and the offering of intractable. There is no qubh in divine acts according to Curcani, Nesefi and Qadi Abdulcabbar. But, Mutezile thinks on the basis of reason that there is no qubh in divine acts. Therefore, it is understood that Allah is enforced to do something. We also study the criticism of Curcani and Nesefi for this point.