Elastografinin bruksizm hastalarının tanı ve tedavi takibindeki yeri
The role of elastography in the diagnosis and treatment follow-up of bruxism patients
Yazar: RESUL ARJİN ÖKSÜZ
Danışman: DOÇ. DR. EMRE OCAK
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Amaç: Bruksizm hastalarının tanı sürecinde net olarak tanımlanmış objektif bir tanı
yöntemi bulunmamaktadır. Bu da tanı sürecinde zorluklara yol açmaktadır. Shear vawe
elastografi kolay uygulanabilir, ucuz, tekrarlanabilir bir yöntem olup bu hastalarda arada
kalındığında kullanılabilecek bir tanı yöntemi olabilir. Ayrıca tedavi sonrası da hastaların
takiplerinde kullanılabilir.
Materyal Metot: 41 bruksizm hastası ve 20 kontrol grubu çene cerrahisi tarafından
bruksizm tanı kriterleri kullanılarak seçildi. Bütün hastalar ve kontrol grubu tek uygulayıcı
tarafından USG ve SWE ile sırt üstü yatar pozisyonda masseter ve temporal kasların
istirahatte kalınlık, sertlik, alan ölçümleri yapıldı ve kontraksiyon sırasında masseter kasının
sertliği değerlendirildi. Bruksizm hastalarının her iki massetere 4 noktadan olacak şekilde
toplam 20 ünite botulizm toksin tip A uygulandı ve hastalar 3 hafta sonra kontrole çağrılarak
tekrar masseter ve temporal kasların istirahatte kalınlık, sertlik, alan ölçümleri yapıldı ve
kontraksiyon sırasında masseter kasının sertliği değerlendirildi.

Bulgular: Bruksizmli hasta grubunda kontraksiyon sırasında masseter kas sertliği sağda
54,29±27,32 kPa ve solda 54,15±29,44 kPa olarak ölçüldü. Sağlıklı gönüllülerden oluşan
kontrol grubunda yapılan ölçümlerde ise kontraksiyon sırasında masseter kas sertliği sağda
34,15±15,49 kPa iken solda 32,81 ±19,98 kPa idi. Bruksizmli hasta grubunda kontraksiyon
sırasında kas sertliğini sağlıklı gönüllülere göre anlamlı derecede yüksek bulduk (p=0,003).
Ayrıca tedavi sonrası hasta grup ile kontrol grubu değerleri karşılaştırıldığında istatistiksel
olarak anlamlı olarak kontrol grubunda yüksek bulundu. (p=0,001) Çalışmamızda elde
ettiğimiz bulgular, bruksizmli hastalarda kontraksiyon sırasında masseter kas sertliğinin
kontrol gurubna göre belirgin olarak yüksek olduğunu ve tedavi sonrası da kontrol grubundan
daha düşük değerlere geldiğini göstermektedir. Ayrıca tedavi sonrası temporal kas sertlik ve
kalınlık değerlerinde düşme izlenmiştir ancak istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.

Sonuç: Çalışmamızda özellikle bruksizm hastalarının kontrol grubu hastalara göre
kontraksiyon sırasında masseter kas sertlikleri yüksek bulunmuştur. SWE yöntemi bruksizm
hastalarını ayırmak için veya anı konulmasında güçlük yaşanan durumluarda kullanılabilecek


bir yöntem olduğu bulunmuştur. Botoks tedavisi uygulanan hastaların takiplerinde de
özellikle kontraksiyon sırasında masseter kas sertliğinin bellir bir değerde düşmesinin
görülmesi ile tedavi cevabının takip edilebileceği görülmüştür. Özellikle objektif bir yöntem
olması ile hastaların daha güvende hissetmesini sağlamaktadır ve arada kalınan hastaların tanı
ve takip sürecinde kullanılabilecek bir yöntem olabileceği görülmüştür.

Anahtar Sözcükler: Bruksizm, Botulizm Toksin Tip A, Masseter

Abstract:
Purpose: There is no objective identification method with a clearly defined
identification process for bruxism patients. This causes difficulties in the encounter process.
Shear vawe elastography is an easy-to-apply, cheap and repeatable method, and it can be a
different method of recognition when used individually. It can also be used to follow up
patients after treatment.
Material-Method: 41 bruxism patients and 20 control groups were selected by
maxillofacial surgeon using bruxism diagnostic criteria. All devices and the control group
were measured by a single scan with USG and SWE while lying on their back, and
measurements of the masseter and temporal muscles were performed at rest, thickness and
area, stifness measurements were made, and the stiffness of the masseter muscle during contraction
was evaluated. A total of 20 units of botulism toxin type A medical and medications were
applied to the bruxism patients ; two masseters from 4 places. They were called for a control
check after 3 weeks,  evaluated area, thickness and stifness masseter and temporal muscles at rest and measurements were performed and the stifness of the masseter muscle
during contraction was evaluated.
Results: In the patient group with bruxism, masseter muscle stiffness during contraction
was measured as 54.29±27.32 kPa on the right and 54.15±29.44 kPa on the left. In the
measurements made in the control group consisting of healthy volunteers, masseter muscle
stiffness during contraction was 34.15±15.49 kPa on the right and 32.81 ±19.98 kPa on the
left. We found muscle stiffness during contraction to be significantly higher in the bruxism
patient group than in healthy volunteers (p=0.003). Additionally, when the values ​​of the
patient group and the control group were compared after the treatment, they were found to be
statistically significantly higher in the control group. (p=0.001) The findings of our study
show that masseter muscle stiffness during contraction in patients with bruxism was
significantly higher than the control group, and after treatment, it reached lower values ​​than
the control group. Additionally, a decrease in temporal muscle stiffness and thickness values
​​was observed after the treatment, but it was not found to be statistically significant.

20
Conclusion: In our study, masseter muscle stiffness during contraction was found to be
higher especially in bruxism patients compared to the control group patients. It has been
found that the SWE method is a method that can be used to separate bruxism patients or in in-
between cases. In the follow-up of patients who received Botox treatment, it was observed
that the treatment response could be monitored by observing that the masseter muscle
stiffness decreased to a certain value, especially during contraction. It makes patients feel
safer, especially since it is an objective method, and it has been seen that it can be a method
that can be used in the diagnosis and follow-up process of patients in need.

Key Words: Bruxism, Botulism Toxin Type A, Masseter