Periferik ve santral nöropatik ağrılı hastalarda transkutaneal elektrik sinir stimülasyon tedavisinin ağrı, fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesine etkisinin karşılaştırılması
Comparision of the effect of the treatment of transcutaneal electricial nerve stimulation on pain, functional capacity and quality of life in patients with peripheric and central neuropathic pain
Yazar: MUHAMMED KILINÇ
Danışman: PROF. DR. AYŞE LİVANELİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Ağrı = Pain ; Nöropatiler = Neuropathies ; Transkütanöz elektriksel sinir stimülasyonu = Transcutaneous electric nerve stimulation ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
KILINÇ M. Periferik ve Santral Nöropatik Ağrılı Hastalarda Transkutaneal Elektrik Sinir Stimülasyon Tedavisinin Ağrı, Fonksiyonel Kapasite ve Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisinin Karşılaştırılması. Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Programı, Doktora Tezi, Ankara 2012. Bu çalışma Periferik Nöropatik ağrılı (PNA) ve Santral Nöropatik ağrılı (SNA) hastalara uygulanan 20 seanslık yüksek frekanslı Transkutaneal Elektrik Sinir Stimulasyon (TENS) uygulamasının hastaların ağrı şiddetine, niteliğine, ağrının fonksiyonel kapasiteye ve yaşam kalitesine etkilerinin karşılaştırılması amacıyla planlanmıştır. Çalışmaya yaş ortalaması 51 olan 20 PNA'lı, 48 olan 20 SNA'lı olgu dahil edilmiştir. Olguların demografik bilgileri ve hikayeleri alındıktan sonra, Görsel Analog Skalası (GAS) kullanılarak ortalama, en şiddetli ve en az şiddetli ağrıları değerlendirilmiştir. Olguların ağrılarının niteliği Nöropatik Ağrı Ölçeği (NAÖ) ile, ağrının fonksiyonel kapasiteye etkisi Kısa Ağrı Envanteri ile (KAE) , ağrının karakteri LANSS ağrı ölçeği ile ve ağrının yaşam kalitesine etkisi Nottingham Sağlık Profili (NSP) ile değerlendirilmiştir. Ayrıca olguların dokunma duyuları Semmes Weinstein monofilamentleri kullanılarak, ısı duyuları, sıcak-soğuk tüp kullanılarak, allodini ve hiperaljezi duyuları da pamuk kullanılarak değerlendirilmiştir. Tüm değerlendirmeler tedavi öncesinde ve 20 seanslık tedavi sonrasında olmak üzere 2 kez yapılmıştır. TENS tedavisi sonrasında her iki grubun ağrı şiddetlerinin anlamlı olarak azaldığı (p<0.05), PNA grubundaki olguların SNA grubu ile kıyaslandığında tedaviden ağrı şiddeti yönüyle daha fazla fayda gördükleri belirlenmiştir (p<0.05). Olguların NAÖ sonuçları karşılaştırıldığında tedavi öncesinde yalnızca soğuk ve öldürücü parametreleri iki grup arasında farklı iken tedavi sonrasında şiddet, yanma, monoton, kaşıntı, soğuk ve korkunç maddeleri de farklılık göstermiştir (p<0.05). LANSS, KAE ve NSP bulguları incelendiğinde tedavi öncesinde iki grup arasında farklılık yok iken tedavi sonrasında PNA grubu lehine anlamlı farklılık olduğu görülmüştür (p<0.05). PNA grubundaki olguların dokunma duyuları tedavi sonrasında anlamlı iyileşme göstermiştir. (p<0,05). Sonuç olarak, TENS uygulamasının santral ve periferik nöropatik ağrılı olgularda, medikal tedavi ile istenilen sonuçların alınamadığı durumlarda alternatif bir seçenek olarak ya da medikal tedaviyi destekleyen bir yaklaşım olarak klinikte hak ettiği önemi kazanması gerektiği ve bu konuda yapılacak kanıta dayalı uygulamaların klinisyenlere ışık tutacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Kılınç, M. Comparision of the effect of the treatment of Transcutaneal Electricial Nerve Stimulation on pain, functional capacity and quality of life in patients with peripheric and central neuropathic pain. Hacettepe University, Institute of Health Sciences, Physical Therapy and Rehabilitation Program, Doctorate Thesis, Ankara 2012. This study is planned to compare the effect of 21 sessions of high-frequency TENS application on pain, functional capacity and quality of life in patients with peripheric neuropathic pain (PNP) and central neuropathic pain (CNP). 20 PNP patient with a mean age of 51 and 20 CNP patient with a mean age of 48 was included to the study. After investigation of demographic information and stories of the cases, using the visual analog scale, mean, the most severe and less severe pain was evaluated. Cases? quality of the pain was evaluated with the neuropathic pain scale (NSP), the effect of pain on functional capacity was evaluated with Brief Pain Inventory (BPI), the characteristics of the pain was evaluated with LANNS pain scale and the effect of pain on quality of life was evaluated with Nottingham Health Profile (NHP). In addition tactile sensation was evaluated with Semmes Weinstein monofilaments; the sense of heat was evaluated by using hot-cold tubes, allodynia and hiperalgezia was evaluated by using cotton and a needle. All assessments were done two times including pre-treatment and 21 sessions after treatment. Pain intensities were significantly decreased in both groups after TENS treatment (p<0.05), PNA group of patients compared with the SNA group was found on benefits for aspects of treatment, pain intensity (p<0.05). When we looked to the NPS findings, there is meaningfull changes only cold and lethal parameters before the treatment while changes were at pain intensity, heat, monoton, itching, cold and terrible parameters after the treatment. When LANSS, BPI and NHP findings are analyzed while there was no difference between the two groups before treatment after treatment were significant differences in favor of the PNA group (p<0.05). Tactile senses of PNA group patients showed significant improvement after treatment (p<0.05). As a result, TENS application on central and peripheral neuropathic pain patients, as an alternative option when the desired results cannot be provided with medical treatment or as an approach to supporting the medical treatment should get clinical importance deserved to win and evidence-based practices in this subject considered to handle the light for clinicians.