Banka çalışanlarının estetik emek deneyimleri: Nitel bir araştırma
Aesthetic labor experiences of bank employees: A qualitative research
Yazar: HÜLYA YEŞİLYURT TEMEL
Danışman: PROF. DR. HATİCE ŞEBNEM SEÇER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Bu çalışma; banka çalışanlarının, yöneticilerinin estetik beklentileri ve denetimleri karşısında ne yaptıklarını ve bu süreci nasıl deneyimlediklerini incelemektedir. Araştırmanın temel argümanı, kişinin estetikliğinin çalışma hayatında nasıl bir role sahip olduğudur.  Araştırma, 'Banka çalışanlarının estetikliği, emek sömürü aracı olarak kullanılmakta mıdır?' ana sorusu üzerine tasarlanmıştır. Nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji benimsenmiş ve fenomenoloji araştırma deseninin 'yorumlayıcı fenomenoloji' türü kullanılmıştır. Örneklem seçimi için kartopu örnekleme yöntemiyle belirlenen kamu ve özel banka çalışanlarından kadın ve erkek olmak üzere toplam 20 katılımcı ile görüşülmüştür. Araştırma verileri, katılımcılarla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Analizler bilgisayar destekli nitel veri analiz programı olan MAXQDA 22 kullanılarak gerçekleştirilmiştir. 
Araştırma sonucunda; çalışanlar estetik emeği sadece bedensel/görsel estetik olarak değil aynı zamanda işitsel, düşünsel ve uyum/ahenk estetiği gibi farklı açılardan bir bütün olarak değerlendirmiştir. Çalışanlar, rekabete dayalı post modern bir düzende istihdama katılma ve istihdamın sürdürülebilirliği amacıyla estetik emek için çaba sarf etmektedirler. Gözetim mekanizmasının işlerliği sebebiyle çalışanlar bu çabalarını hem yönetici ilişkilerinde hem de müşteri ilişkilerinde dinamik tutmaya özen göstermektedirler. Hizmetler sektörünün git gide büyümesi çalışanları estetik emek çaba ve becerilerinin yanı sıra estetik emek stratejileri geliştirmelerine sevk etmiştir. Araştırmada; cinsiyete dayalı ayrımcılık, emeğin metalaşması, gözetim mekanizması, zorunluluk, duygusal maske, cam tavan, kendine yabancılaşma, zaman ve maliyet olarak çeşitli açılardan çalışanın estetik emek sömürüsü sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu bağlamda; sektörel ve cinsiyet bazlı bir değerlendirme yapıldığında ise özel bankalarda ve kadın çalışanlarda estetik emek sömürüsü daha yoğundur.

Abstract:
This study examines what bank employees do in the face of their managers' aesthetic expectations and controls and how they experience this process. The main argument of the research is how one's aestheticism plays a role in working life.  The research is designed on the main question 'Is the aestheticism of bank employees used as a means of labor exploitation? Phenomenology, one of the qualitative research designs, was adopted and the 'interpretative phenomenology' type of phenomenology research design was used. For sample selection, a total of 20 participants, both male and female, from public and private bank employees were interviewed using snowball sampling method. The research data were obtained through semi-structured in-depth interviews with the participants. Analyses were conducted using MAXQDA 22, a computer-aided qualitative data analysis program. 
As a result of the research; employees evaluated aesthetic labor not only as physical/visual aesthetics, but also as a whole from different perspectives such as auditory, intellectual and harmony/harmony aesthetics. Employees strive for aesthetic labor in order to participate in employment and sustainability of employment in a postmodern order based on competition. Due to the functioning of the surveillance mechanism, employees take care to keep these efforts dynamic in both manager and customer relations. The growth of the services sector has led employees to develop aesthetic labor strategies as well as aesthetic labor efforts and skills. In the research, the results of aesthetic labor exploitation of the employee in various aspects such as gender-based discrimination, commodification of labor, surveillance mechanism, obligation, emotional mask, glass ceiling, self-alienation, unfair rewarding, time and cost were reached. In this context, when a sectoral and gender-based evaluation is made, aesthetic labor exploitation is more intense in private banks and female employees.