Annelerin çocukluk çağı travmaları ve ebeveyn içsel düşünme işlevselliği arasında ilişkide dissosiyatif yaşantıların rolünün incelenmesi
An investigation of the role of dissociative experiences in the relationship between mothers' childhood traumas and parental reflective functioning
Yazar: MELİKE İŞLEYEN
Danışman: PROF. DR. IŞIK KARAKAYA
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Acil Durum ve Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Dissosiyatif yaşantılar = Dissociative experiences ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ebeveynler = Parents ; Zihinselleştirme = Mentalization ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Ölçekler = Scales ; İçsel düşünme = Reflective functioning

Özet:
Ebeveynlerin çocukluk çağında maruz kaldığı travmatik olaylar ve bu olaylara bağlı olarak yaşamın ilerleyen dönemlerinde yaşantıladıkları travmaya özgü semptomlar, ebeveyn ve çocuk arasındaki ilişki üzerinde de örseleyici etkileri olan bir yapıya sahiptir. 
Bu çalışmada, 0-5 yaş arasında en az bir çocuğu olan annelerin çocukluk çağı travmaları ile ebeveyn içsel düşünme işlevselliği arasındaki ilişkide dissosiyatif yaşantıların aracılık rolünün saptanması amaçlanmıştır. 
Araştırmanın örneğini basit rastgele örneklemetekniğiileyaşları 19-53 arasında değişmekte olan 400 kişi oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Sosyodemografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Ebeveyn İçsel Düşünme İşlevselliği ve Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği kullanılmıştır. 
Katılımcıların ortalama yaşı 33.32±5.31'dir. Araştırmaya göre annelerin çocukluk çağı travmaları ve ebeveyn içsel düşünme arasındaki ilişkinin dissosiyatif yaşantılar tarafından yordanma durumunu ölçmek için linear regresyon analizi içinde düzenleyici etki analizi kullanılmış ve anlamlı bulunmuştur (F=282,107; p<0.001). Yani, dissosiyatif yaşantılara ilişkin skor, annelerin çocukluk çağı travmaları ve ebeveyn içsel düşünme becerileri arasındaki ilişkiyi yordamaktadır.
Ayrıca korelasyon analizi sonuçlarına göre; ÇÇT ve EİDİ arasında puanlar arasında %81,1 düzeyinde negatif yönde anlamlı(r=-0,811; p<0,001), çocukluk çağı travmaları ve dissosiyatif yaşantılar arasında ise %43,3 düzeyinde pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur(r=0,433; p<0,001).
Mevcut bulgulara dayalı olarak annelerle yürütülen ebeveynlikle ilişkili eğitimlerde ebeveyn içsel düşünme işlevselliğine yönelik müdahaleler yürütülürken çocukluk çağı travmaları ve dissosiyatif yaşantıların rolünün dikkate alınması ve zihinselleştirme odaklı müdahale programlarının geliştirilmesi önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Çocukluk çağı travmaları, içsel düşünme işlevselliği, zihinselleştirme, dissosiyatif yaşantılar, ebeveynlik.

Abstract:
The traumatic events that parents experience in childhood and the traumatic symptoms they experience later in life due to these events also have a structure that has an exacerbating effect on the relationship between the parent and the child.
In this study, it was aimed to determine the mediating role of dissociative experiences in the relationship between childhood traumas of mothers with at least one child between 0-5 years of age and parental reflective functioning.
The sample of the study was composed of 400 people whose ages ranged between 19-53 by simple random sampling technique. Socio-demographic Information Form, Childhood Trauma Scale, Parental Reflective Functioning Scale and Dissociative Experiences Scale were used as data collection tools.
The average age of the participants is 33.32 ± 5.31. According to the research, regulatory effect analysis was used in linear regression analysis to measure the predictive status of the relationship between mothers' childhood traumas and parental reflective functioning by dissociative experiences (F = 282,107; p <0.001). In other words, the score on dissociative experiences predicts the relationship between mothers' childhood traumas and parental reflective functioning.
According to the results of the correlation analysis; negatively significant correlation between childhood traumas and parental reflective functioning at the 81.1% level (r = -0.811; p <0.001), and positively sigificantcorrelation between childhood traumas and dissociative experiences at 43.3% level were found(r = 0.433; p <0.001).
Based on the current findings, it is recommended to take into account the role of childhood traumas and dissociative experiences, and develop mentalization-focused interventions while conducting interventions for parental reflective functioning in parenting-related education with mothers. Key words: Childhood traumas, reflective functioning, mentalization, dissociative experiences, parenting.