Tokat ilinde gıda alışverişi esnasında halkın etiket okuma alışkanlığının saptanması
Determining the habits of the consumers about reading food label in Tokat
Yazar: MURAT ÇELİK
Danışman: PROF. DR. SIDIKA BULDUK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı / Aile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics
Dizin: Alışveriş = Shopping ; Etiket = Label ; Gıda kontrolü = Food control ; Gıda tüketimi = Food consumption ; Gıdalar = Foods ; Okuma = Reading ; Okuma alışkanlığı = Reading habit ; Tokat = Tokat

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Tokat İlinde gıda alışverişi yapan tüketicilerin etiket okuma alışkanlığının saptanmasıdır. Araştırma örneklemini 03.06.2009 ve 13.07.2009 tarihleri arasında Tokat İlindeki alışveriş merkezlerinde alışveriş yapan 183 tüketici oluşturmaktadır. Araştırma verileri anket formları kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin frekans, yüzde ve ki-kare analizleri yapılmıştır.Araştırma bulgularına göre; araştırmaya katılan tüketicilerin satın aldığı gıda ürününün ambalajı üzerindeki yazıları %51.4'ü okurken, %40.4'ü bazen okumaktadır. Tüketicilerin %8.2'si ise gıda ambalajı üzerindeki yazıları hiç okumamaktadır. Kadın tüketicilerin %92.1'inin, erkek tüketicilerin ise %91.5'inin etiket bilgilerini okudukları tespit edilmiştir. Etiket bilgilerinin okunmasıyla cinsiyet arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Tüketicilerin etiket üzerindeki bilgilerden en çok üretim ve son kullanma tarihi bilgilerini okuduğu bulunmuştur.Etiket okuma alışkanlığı ile eğitim durumu arasında anlamlı bir ilişki vardır. Bu sonuçla eğitim düzeyinin tüketicilerin daha bilinçli gıda alışverişi yapmasında etkili olduğu söylenebilir. Tüketicilerin çoğunluğu, doğru ve dengeli beslenmeyi sağlayacağı ve besin değeri yüksek olan yiyeceklerin seçimine yardımcı olacağı için etiketi gerekli görmektedir. Tüketicilerin etiket üzerinde dikkatini en çok; işaretler ve yazılar çekmektedir.Araştırmaya katılan tüketicilerin, yarıya yakının etiket üzerinde TSE garantisi olup olmadığına dikkat ettiği saptanmıştır. Araştırmaya katılan tüketicilerin, yarıdan fazlası etiketle ilgili bir problem karşılaştıklarında nereye başvuracaklarını bilmemektedir. Tüketiciler etiketle ilgili bir problemle karşılaştıklarında öncelikle TÜKODER ve Tüketici mahkemelerine başvurmaktadır.

Abstract:
The objective of this research is to identify label reading habits of consumers in Tokat. Total one hundred and eighty three consumers who shopping at shopping center in Tokat between the dates 03.06.2009 and 13.07.2009 constitute the sample of the study. Research datas are gathered by using questionare forms. The data?s frequency, percentage and chi-square analysis has been done.According to the results of this research 51.4% of the consumers read the food labels, 40.4% sometimes read that. 8.2 % of the consumers never read the food labels. It was also found that 92.1% of female consumers and 91.5% of male consumers read the food labels. A significant relation was not found between gender and reading of the food labels. It was found that consumers mostly read the production and expiration date informaitons on the food lables.A meaninful relation among the educational quality and habits was found. It can be said that this results shows that the educational level is effective on food shopping consciously. Most of the consumers think the label is necessary because it will help to choose foods which are nutritiously high and it will help a balanced diet. Mostly the signs and words on the labels attracts the attention of consumers.It is found out that nearly half of the consumers pay attention to the TSE sign on the label. More than half of the consumers don?t know where to ask if they have problems about labels. They firstly ask information from Consumers Protection Association ve and apply to the consumer courts..