Türkiye'deki lise mezunu işitme engellilerin din eğitiminde karşılaştıkları güçlüklerin öğrenci ve eğitimci görüşleri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the difficulties that hearing impaired high school graduates in Turkey experience in religious education in terms of students' and educators' views
Yazar: MUSTAFA BAŞKONAK
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH ÖZBEK ; PROF. DR. HAKAN SARI
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Gençler = Youngs ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Nitel bir alan araştırması olan "Türkiye'deki Lise Mezunu İşitme Engellilerin Din Eğitiminde Karşılaştıkları Güçlüklerin Öğrenci ve Eğitimci Görüşleri Açısından Değerlendirilmesi" başlıklı çalışmanın amacı, işitme engelli bireylerin örgün ve yaygın din eğitiminde karşılaştıkları güçlükleri, öğrenci ve eğitimcilerle görüşmeler yaparak tespit etmektir. Yapılan araştırmalar ve literatür taramasına göre, işitme engellilerin din eğitimindeki güçlükleri tespit etmeye yönelik lisansüstü tez çalışmaları çok sınırlıdır. Genel olarak engellilerin din eğitimi ve İslâm'ın engellilere bakışı ile ilgili lisansüstü çalışmalar yapılmıştır. Mevcut çalışmaların içerik olarak işitme engellilerin din eğitimi açısından yeterli olmadığı düşünülerek böyle bir çalışmanın yapılması uygun görülmüştür.
Araştırmanın kuramsal kısmının oluşturulması için öncelikle özel eğitim gereksinimi duyan bireyler ile ilgili yurtiçi ve yurtdışı çalışmalar taranmış ve değerlendirilmiştir. Daha sonra işitme engelli bireylerin din eğitiminde karşılaştıkları güçlüklerin ve öncelikli konuların tespitini yapmak için yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile görüşmeler yapılmıştır. Araştırma sonucu ortaya çıkan veriler içerik analizi tekniği ile analiz edilmiş, birbirine benzeyen kavramlar ve temalar çerçevesinde bir araya getirilip temaları oluşturulmuştur. Ayrıntılı bir biçimde tanımlanan ve sunulan bulgular, teorik bilgilerle desteklenerek değerlendirilmiş ve işitme engelli bireylerin din eğitiminin güçlüklerine cevap aranmaya çalışılmıştır. 
Beş bölümden oluşan araştırmanın, birinci bölümünde araştırmanın kuramsal boyutu ile alanyazını taranmış, ikinci bölümünde araştırmanın yöntemi ile ilgili detaylı bilgiler sunulmuş, üçüncü bölümünde çalışmanın temelini oluşturan işitme engelli öğrencilerle ve eğitimcileriyle yapılan görüşmelerin analizinden ortaya çıkan bulgular sunulmuş, dördüncü bölümünde öğrenci ve eğitimci görüşlerinden ortaya çıkan sonuçlar tartışılmış, beşinci bölümünde işitme engelli bireylerin din eğitiminde karşılaştıkları güçlükler ve dikkat edilmesi gereken hususlar konusunda gerekli bilgi ve önerilere yer verilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Engel, İşitme Engelli Birey, Din, Eğitim, Din Eğitimi.

Abstract:
The purpose of this qualitative field research "Evaluation of the Difficulties that Hearing Impaired High School Graduates in Turkey Experience in Religious Education In Terms Of Students' And Educators' Opinions" is to identify the difficulties that hearing impaired individuals experience in formal and non-formal religious education by doing interviews with students and educators. According to researches and literature review, it is noticed that the number of postgraduate thesis identifying the difficulties that hearing impaired individuals experience in religious education is very limited. Mostly, postgraduate researches about religious education of individuals with disabilities and related to the viewpoint of Islam to people with disabilities are conducted. This study is determined to be conducted because of the former studies are thought as insufficient in terms of the religious education of the hearing impaired.
To form the theoretical part of the research, firstly, national and foreign studies about the individuals who need special education are reviewed and evaluated. Then, interviews are done to identify the difficulties that hearing impaired individuals experience in religious education and other priority issues by using Semi-structured Interview Technique. The data obtained is analyzed with content analysis technique; similarities contents and themes are gathered together and the themes are formed. The findings are identified and introduced in detail and are evaluated within the light of theoretical knowledge. It is tried to find solutions to the difficulties in religious education of hearing impaired individuals.
This study has five parts; first part includes the theoretical knowledge and literature review, the research method is explained in detail in the second part, third part is the main part of the study in which the findings obtained according to analysis results of interviews with hearing impaired students and their educators are presented, the fourth part, students and educators' views are discussed, and in the fifth part, suggestions and information about the difficulties that hearing impaired individuals experience in religious education and points to be considered are mentioned.


Key Words: Disability, Hearing Impaired Individual, Religion, Education, Religious Education.