Gebelerde zihin kuramı ile depresyon, anksiyete ve prenatal bağlanma arasındaki ilişki
The relationship between theory of mind and depression, anxiety and prenatal attachment in pregnant women
Yazar: DENİZ ZEREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN KARAŞ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete duyarlılığı = Anxiety sensitivity ; Depresyon = Depression ; Doğum öncesi = Prenatal ; Gebelik = Pregnancy ; Kadınlar = Women ; Prenatal bağlanma = Prenatal attachment ; Zihin kuramı = Theory of mind

Özet:
Bu çalışmanın amacı gebe kadınlardaki zihin kuramı yetisinin, prenatal bağlanma, depresyon ve anksiyete düzeyleriyle ilişkini incelemektir. Zihin kuramı becerisi daha gelişmiş ve gelişmemiş olan gebelerde prenatal bağlanma, depresyon ve anksiyete durumları açısından bir fark olup olmadığının araştırılması hedeflenmektedir. Araştırma örneklemini Samsun ilinde yer alan Atasam Tıp Merkezi Kadın Doğum Polikliniğine başvuran 20 hafta ve üzeri gebeler arasından rastgelene seçilen 120 gebe oluşturmaktadır. Bu örneklem, sağlıklı bir fetüse sahip olan, herhangi bir mental yetersizliği veya doğum tehlikesi oluşturacak bir hastalığı olmayan, 18 yaş üzeri gebeleri içermektedir. Katılımcılara araştırmanın amacı doğrultusunda, bilgilendirilmiş onamlarının alınmasının ardından, Demografik Bilgi Formu, Beck Depresyon Envanteri, Beck Anksiyete Envanteri, Prenatal Bağlanma Envanteri ve Gözlerden Zihin Okuma Testi uygulanmıştır.  Verilerin istatistiksel analizinde IBM SPSS programı kullanılmıştır. Elde edilen verileri değerlendirmek amacıyla, değişkenlerin normal dağılıma uyum göstermemesi sebebiyle gruplar arası karşılaştırmalarda parametrik olmayan yöntemlerden "Mann-Whitney U" ve "Kruskal-Wallis" testleri kullanılmıştır. "Prenatal Bağlanma" ve "Zihin Kuramı" puanları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır.  Ardından, "prenatal bağlanma" değişkeni bağımlı değişken olarak kullanılıp, depresyon ve anksiyete değişkenleri ayrı ayrı kontrol edilerek Hiyerarşik Regresyon Analizi uygulanmıştır.
Analiz sonuçlarına göre, geberin zihin kuramı işlevleri ile prenatal bağlanma düzeyleri arasında anlamlı ve pozitif bir ilişkiye rastlanmıştır. Ancak, depresyon ve anksiyete değişkenleri ayrı ayrı bu modele dahil edildiğinde, modelde farklılık görülse de bu fark anlamlı bulunmamıştır. Zihin kuramı işlevleri ve prenatal bağlanma düzeylerinin; gebenin yaşı ve gebelik haftası gibi birtakım demografik özelliklerle de ilişkili olduğu görülmüştür. Zihin kuramı işlevlerinin prenatal bağlanma ile ilişkisini gösteren araştırma bulgularının, gebelere uygulanabilecek zihin kuramı geliştirici müdahalelerle prenatal bağlanmayı arttırabilmek açısından literatüre önemli bulgular sunduğu düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between theory of mind ability and prenatal attachment, depression and anxiety levels in pregnant women. It is aimed to investigate whether there is a difference in terms of prenatal attachment, depression and anxiety in pregnant women whose ToM skills are more developed and underdeveloped. The sample of the study consists of 120 pregnant women who were randomly selected among the pregnant women 20 weeks or older and applied to the Atasam Medical Center, Obstetrics and Gynecology Clinic in Samsun. This sample includes pregnant women over the age of 18 who have a healthy fetus, do not have any mental disability or have a birth-threatening disease. For the purpose of the study, after obtaining their informed consent, Demographic Information Form, Beck Depression Inventory, Beck Anxiety Inventory, Prenatal Attachment Inventory and Reading the Mind in the Eyes test were administered to the participants. IBM SPSS program was used in the statistical analysis of the data. In order to evaluate the data obtained, "Mann-Whitney U" and "Kruskal-Wallis" tests, which are non-parametric methods, were used in the comparisons between groups, since the variables did not comply with the normal distribution. Pearson Correlation Analysis was used to examine the relationship between "Prenatal Attachment" and "ToM" scores. Then, the "prenatal attachment" variable was used as the dependent variable and the depression and anxiety variables were controlled separately, and Hierarchical Regression Analysis was applied.
According to the results of the analysis, a significant and positive relationship was found between the ToM functions of pregnant women and their prenatal attachment levels. However, when the depression and anxiety variables were included in this model separately, although there was a difference in the model, this difference was not significant. It has been observed that ToM functions and prenatal attachment levels are also associated with some demographic characteristics such as the age of the pregnant woman and gestational week. It is thought that the research findings showing the relationship between ToM functions and prenatal attachment provide important findings to the literature in terms of increasing prenatal attachment through ToM developing interventions that can be applied to pregnant women.