Zeolit'in depolanmış ürün zararlısı Tribolium confusum Jacquelin du Val (Coleoptera:Tenebrionidae)'a karşı mücadelede kullanım olanaklarının araştırılması
Investigations on the insecticidal toxicity of zeolite against Tribolium confusum Jacquelin du Val (Coleoptera:Tenebrionidae)
Yazar: NAZİFE EROĞLU YALÇIN
Danışman: PROF. DR. MEVLÜT EMEKCİ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Depolanmış ürün zararlıları = Stored product pests ; Mortalite = Mortality ; Tribolium confusum = Tribolium confusum ; Zeolitler = Zeolites

Özet:
Bu araştırmada,  Tribolium confusum ile mücadelede doğal zeolitin dört farklı  formülasyonunun  7 - 14 günlük ergin bireylerin e karşı 18, 24, 30 °C sıcaklık ve % 60±5  orantılı nem koşullarında 28 gün süreyle iki sıralı arpada öldürücü etkinliği ile yeni nesil  (F1) bireylerine karşı koruyucu etkinliği incelenmiştir. Bunun yanında residüyel etkinin  belirlenmesi amacıyla 25 ºC sıcaklık ve % 60±5 orantılı nemde 180 gün süreyle uzun  depolama şartlarında iki sıralı arpada yeni nesil (F1) bireylerine karşı koruyucu etkinlik  de çalışılmıştır. Doğal zeolitin I. ve II. formülasyonuyla yapılan uygulamalarda %100 ölüm 28 günlük  denemelerde sa dece 2000 ppm dozunda 4. hafta sonunda görülmüştür. En yüksek  insektisit etkinliği sergileyen III. formülasyon olan "zeolit+%30 silikajel"  kombinasyonunda ise %100 ölüm 18 °C de 14 günlük sürede 2000 ppm de, diğer  dozlarında 21. günde; 24 °C de 500 ppm doz unda 4. haftada, geri kalan doz  uygulamalarında 21. günde görülmüş; 30 ºC de ise ilk haftadan itibaren yüksek ölüm  oranları görülmüş olmasına rağmen, sadece 2000 ppm de 14. günden itibaren mutlak  ölüm kayıt edilmiş, ancak diğer dozlarda bu sonuç yakalanama mıştır. IV. formülasyon  olan "zeolit+%10 silika jel" uygulamasında ise 18 °C ve 30 ºC de ölüm oranları yüksek  olmakla birlikte mutlak ölüm 2000 ppm de 14. günde; 24 °C de 750 ppm de 28. günde;  1250 ppm ve 1500 ppm de 21. günde; 2000 ppm de ise 14. günde gözlenmiştir. Elde  edilen verilere probit analizi yapılarak LD50, LD90, LD95 ve LD99 değerleri  hesaplanmıştır. LD50 değerleri, II. formülasyonda 30 ºC de 14 günde 20,794 ppm ve  IV. formülasyonda 206,896 ppm olarak belirlenmiştir. III. formülasyonda 24 ºC de 14  günde 222,419 ppm, IV formülasyonda ise 18 ºC de 28 günde 34,286 ppm olarak tespit  edilmiştir. Türkiye orijinli doğal zeolitin insektisit olarak etkinliğinin araştırıldığı bu ilk  çalışmada uzun dönem depolama koşullarında sentetik pestisitlere alternatif bir ürün  olarak umut vermektedir. 

Anahtar Kelimeler : Zeolit,  Tribolium confusum , İki sıralı arpa, Ölüm oranı, F1 verim

Abstract:
Laboratory evaluation of insecticidal toxicity of four natura l zeolite single and binary  formulations against  Tribolium confusum on two - rowed barley were studied. 7 - 14 days  old adults were exposed at seven rates and each dose rate was placed at  18, 24, 30 °C  temperature with % 60±5 relative humidity in order to ass ess insecticidal efficacy of 28  days in addition to suppressive efficacy to F1 progeny. Moreover, long - term persistance  and residual activity were studied under 25 °C and  % 60±5 r.h. up to 180 days by  assessment of F1 generation emergence. Mortality of 10 0% was only achieved with 2000 ppm after 4 weeks treatment of I. and  II. formulations on different particle sizes. The III. formulation "zeolite 70%+ silica gel  30%" found to be the highest insecticidal efficacy that displays 100% mortality at 18ºC  after 1 4 days of 2000 ppm application rate, other concentrations after 21 days; at 24 ºC  after 4 weeks of treatment of 500 ppm application rate, other concentrations after 21  days; at 30 °C beginning of first week with very high death rates, but none of the other treatments revealed similar results. Even though, the IV. formulation "zeolite 90%+  silica gel 10%" revealed high mortality rates at  18°C ve 30 ºC, 100% death rates only  reached after 14 days on 2000 ppm dosage; at 24 °C after 28 days on 750 ppm; after 21 days on 1250 ppm and 1500 ppm; after 14 days on 2000 ppm.  Probit analysis employed  to estimate  LD50, LD90, LD95 ve LD99  values after  7, 14, 21, and 28 days of the  experiments . LD50 values of II formulation at 30 ºC after 14 d measured as 20.794, and  IV. f ormulation as 206.894. III. formulation exhibit 222,419 LD50 values at 24 C for 14  d, while IV. formulation has 34.286 at 18 ºC for 28 d. This first study of insecticidal  potential of Turkish natural zeolites suggest as suitable alternative to synthetic  pe sticides for the purpose of long - term storage

Key Words :  Zeolite, two - rowed barley,  Tribolium confusum , Mortality, F1 production