Proje danışmanlığı eğitiminin biyoloji öğretmenlerinin bilimsel araştırmanın doğası görüşlerine etkisi
The effect of project consultancy education on biology teachers opinions of the nature of scientific research
Yazar: ALEV ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. SEMRA MİRİCİ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimin doğası = Nature of science ; Bilimsel araştırma projesi = Scientific research projects ; Biyoloji = Biology ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Biyoloji öğretimi = Biology teaching ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Proje danışmanlığı = Project consulting ; Proje danışmanlığı eğitimi = Project consultancy training ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmada TÜBİTAK-BİDEB 2229 programından destek sağlanarak hazırlanmış 'Biyoloji Öğretmenlerine Proje Danışmanlığı Eğitim Çalıştayı' eğitiminin, Biyoloji öğretmenlerinin bilimsel araştırmanın doğası görüşlerine etkisi, bu görüşlerinin yedi yıllık süreç içerisinde değişimi, öğretmenlerin süreç boyunca yaptıkları bilimsel çalışmalar ve eğitim ile ilgili görüşleri araştırılmıştır. İki bölümden oluşan bu araştırmanın ilk bölümü; 2013 ve 2014 TÜBİTAK-BİDEB 2229 Programı kapsamında BÖPDEÇ'ye katılan 39 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öğretmenlerin bilimsel araştırmanın doğasına ilişkin görüşlerini almak için nitel araştırma yaklaşımından eylem araştırması yöntemi benimsenmiştir. Bu öğretmenlere ön test ve son test olarak Schwartz, Lederman ve Lederman (2008) tarafından hazırlanan ve bilimsel araştırmanın doğasını oluşturan altı alt temayı ölçen 'Bilimsel Araştırmaya İlişkin Görüş Anketi (VOSI) uygulanmıştır. Elde edilen veriler Schwartz vd. (2008) oluşturdukları kodlar temel alınarak ve üç araştırmacının anket sonuçlarına göre belirledikleri kodlar ile analiz edilerek öğretmenlerin cevapları yetersiz, kabul edilebilir ve bilgili olarak üç kategoride nitelendirilmiştir. Sonuçlara göre eğitim programının geliştirmede en etkili olduğu tema "Bilimsel araştırmaları soruların yönlendirmesi" olurken, "Bilimsel araştırmalarda farklı yöntemlerin kullanılması", "Araştırmaların birçok amacının olduğu", "Bilimsel bilginin gerekçelendirilmesi" ve "Bilimsel veriyle kanıt arasındaki farklılıklar" temalarında bu eğitim kabul edilebilir görüş seviyesinde gelişim sağlamıştır. Altıncı tema olan bilimin bilimsel bir topluluğun ürünü olduğu teması ise en az verinin alındığı ve en az gelişim gösterilen tema olmuştur. Araştırmanın ikinci bölümü BÖPDEÇ'ye katılan öğretmenlerin, uzun vadede bilimsel araştırmaya ilişkin görüşlerinin nasıl değiştiği ve yedi yıllık süreç boyunca yaptıkları bilimsel çalışmalarda proje danışmanlığı eğitiminin etkileri ölçülmüştür. Nitel araştırma yaklaşımından durum araştırması yönteminin benimsendiği bu bölüm BÖPDEÇ'ye katılan 13 öğretmen ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden oluşmaktadır. Araştırmada öğretmenlerin bilimsel araştırmanın doğasına ilişkin görüşlerini almak için VOSI anketi kullanılmıştır. Elde edilen veriler ilk bölümde kullanılan kodlar temel alınarak içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın bu bölümünde elde edilen sonuçlara göre bilimsel araştırmanın doğası temalarına bilgili düzeyde görüş bildiren öğretmenlerin oranında artış olduğu belirlenmiştir. "Bilimsel araştırmaları soruların yönlendirmesi" olurken, "Bilimsel araştırmalarda farklı yöntemlerin kullanılması" eğitim sonrasında öğretmenlerin en çok görüş geliştirdiği tema olmuştur. "Bilimsel veriyle kanıt arasındaki farklılıklar" temasında öğretmenlerin kavram yanılgılarının devam ettiği belirlenmiştir. "Bilimsel araştırmalarda farklı yöntemlerin kullanılması", "Araştırmaların birçok amacının olduğu" temalarında öğretmenlerin var olan kavram yanılgılarının devam ettiği sonucuna ulaşılmıştır. İlk bölümde olduğu gibi "Bilim, bilimsel bir topluluğun uygulamalarıdır" en az verinin alındığı tema olmuştur. BÖPDEÇ'ye katılan 13 öğretmenin yıllar içerisindeki performanslarını ve bu performanslarında eğitimin etkililiğini anlamaya yönelik araştırmacı tarafından hazırlanan uzman görüşü ile son hali verilen dört ana sorudan oluşan "Proje Danışmanlığı Eğitimi Sonrası Yapılan Çalışmaları ve Öğretmen Görüşlerini İzleme" yarı yapılandırılmış görüşme anketi uygulanmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiş ve görüşme yapılan öğretmenlerin tamamının eğitimde edindikleri deneyimleri mesleki hayatlarında ve proje yarışmalarında danışmanlık yaparken kullandıkları belirlenmiştir. Bu araştırma BÖPDEÇ eğitiminin öğretmenlerin bilimsel araştırmanın doğası görüşlerinde pozitif yönde değişimler meydana getirdiğini ve eğitimden edindikleri bilgiler ile proje danışmanlığı deneyimlerini arttırdığını ortaya koymuştur. Proje Danışmanlığı Eğitiminin, öğretmenlerin daha az görüş geliştirdikleri bilimsel araştırmanın doğası temalarını daha iyi destekleyecek doğrultuda geliştirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
In this study, the effect of the "Project Consultancy Training Workshop for Biology Teachers" training, prepared with the support of TÜBİTAK-BİDEB 2229 program, on the views of Biology teachers on the nature of scientific research, the change of these opinion in the seven-year period, the scientific studies of the teachers during the process and their opinion on education were investigated. The first part of this research, which consists of two parts; 2013 and 2014 were carried out with 39 teachers who participated in BÖPDEÇ within the scope of TÜBİTAK-BİDEB 2229 Program. In the research, the action research method, which is one of the qualitative research approach, was adopted to get the teachers' views on the nature of scientific research. As a pre-test and a post-test, the Assement of Learners' Views About Scientific Inquiry (VOSI) prepared by Schwartz, Lederman and Lederman (2008), which measures six sub-themes forming the nature of scientific research, was applied to these teachers. The data obtained from Schwartz et al. (2008) based on the codes they created and analyzing the codes determined by three researchers according to the results of the questionnaire, the answers of the teachers were classified in three categories as inadequate, acceptable and knowledgeable. According to the results, the most effective theme in the development of the education program is "The use of different methods in scientific research", "The use of different methods in scientific research", "Research has many purposes", "Justification of scientific knowledge" and "Differences between scientific data and evidence". The sixth theme, that science is the product of a scientific community, has been the least amount of data and least developed theme. In the second part of the research, how the opinions of the teachers participating in the BÖPDEÇ changed in the long term and the effects of the project consultancy training on the scientific studies they carried out during the seven-year period were measured. This section, which adopts the case study method from the qualitative research approach, consists of semi-structured interviews with 13 teachers who participated in the BÖPDEÇ. In the study, VOSI questionnaire was used to get teachers opinions about the nature of scientific research. The data obtained were analyzed by content analysis method based on the codes used in the first section. According to the results obtained in this part of the research, it was determined that there was an increase in the rate of teachers who gave their views on the themes of the nature of scientific research. While "scientific research is directed by questions", "Using different methods in scientific research" was the theme that teachers developed the most opinions after the education. It was determined that teachers' misconceptions continued in the theme of "differences between scientific data and evidence". It was concluded that teachers' misconceptions in the themes of "Using different methods in scientific research" and "Research have many purposes." As in the first part, "Science is the practices of a scientific community" was the theme from which the least data was taken. The semi-structured interview questionnaire "Following the Studies and Teachers' Views after Project Consultancy Training" consisting of four main questions prepared by the researcher to understand the performances of 13 teachers participating in the BÖPDEÇ and the effectiveness of education in these performances was applied. The data obtained were analyzed using the descriptive analysis method and it was determined that all of the interviewed teachers used their experiences in education in their professional lives and in project competitions. This research has revealed that the BÖPDEÇ training has created positive changes in teachers' views on the nature of scientific research and increased their project consultancy experience with the knowledge they gained from education. It is suggested that the Project Consultancy Training be developed in a way that better supports the themes of the nature of scientific research where teachers develop less opinions.