Engelli birey eğitmenlerinin serbest zaman ilgilenimlerinin mental iyi oluş düzeylerine etkisi
The effect of disabled individual trainers' leisure involvement on mental well-being levels
Yazar: ESRA YÜKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM KARAKAŞ
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rekreasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Engelli kişiler = Disabled persons ; Engellilik = Disability ; Mental iyi oluş = Mental well-being ; Serbest zaman ilgilenim = Leisure involvement ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, engelli birey eğitmenlerinin serbest zaman ilgilenimlerinin mental iyi oluş düzeylerine etkisini incelemektir.
Çalışma nicel yöntemler kapsamında genel tarama deseni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya Sakarya ilinde ikamet eden otizmli, zihinsel engelli, down sendromlu, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, disleksi ve öğrenme güçleri çeken bireylerle çalışan 133'ü kadın, 68'i erkek olmak üzere toplam 201 eğitmen gönüllü olarak katılım sağlamıştır. Örneklem seçiminde kolayda örnekleme yöntemi, verilerin toplanmasında ise yüz yüze ve online anket yöntemi kullanılmıştır. Verilerinin elde edilmesinde ilk olarak serbest zaman ilgilenim düzeylerini belirlemek amacıyla Kyle ve diğ., (2007) tarafından geliştirilen, Gürbüz ve diğ., (2015) tarafından uyarlanan Serbest Zaman İlgilenim Ölçeği kullanılmıştır. Bireylerin mental iyi oluş düzeylerini belirlemek amacıyla Warwick-Edinburgh tarafından geliştirilen (2007), Gökay Keldal (2015) tarafından uyarlanan Mental İyi Oluş Ölçeği ve Kişisel Bilgi formu kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS paket programı aracılığıyla ikili karşılaştırmalar için Independent samples T-test, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında One-way ANOVA, değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson Korelasyon Analizi, değişkenler arasındaki etkileri belirlemek için Regresyon analizinden faydalanılmıştır. Analizler sonucunda serbest zaman ilgilenimi ile mental iyi oluş arasında istatistiksel açıdan pozitif orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.01; r= .314).
Sonuç olarak; engelli birey eğitmenlerinin serbest zaman ilgilenimlerinin mental iyi oluş düzeyini pozitif yönde ve anlamlı düzeyde etkilediği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda, engelli birey eğitmenlerinin serbest zaman etkinliklerine katılımlarının mental sağlıkları üzerinde önemli bir etken olduğu dolayısıyla bireylerin serbest zaman etkinliklerine katılım sıklığı arttıkça hem serbest zaman ilgilenimleri hem de mental iyi oluş düzeylerinde artış olacağı söylenebilir. 	
Anahtar Kelimeler: Engelli Birey, Eğitmen, Serbest Zaman Ilgilenimi, Mental Iyi Oluş.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the effect of disabled individual trainers' leisure involvement on mental well-being levels.
The study was carried out with a general screening design within the scope of quantitative methods. A total of 201 trainers, 133 women and 68 men, who work with individuals with autism, intellectual disability, Down syndrome, attention deficit and hyperactivity disorder, dyslexia and learning difficulties residing in Sakarya province, participated voluntarily.Convenience sampling method was used in sample selection, and face-to-face and online survey methods were used in data collection. In order to obtain the data, the Leisure Involvement Scale developed by Kyle et al., (2007) and adapted by Gürbüz et al., (2015) was used to determine the leisure time involvement levels. The Mental Well-Being Scale and Personal Information form developed by Warwick-Edinburgh (2007) and adapted by Gökay Keldal (2015) were used to determine the mental well-being levels of individuals. In the analysis of the data obtained, Independent samples T-test was used for pairwise comparisons through the SPSS package program, One-way ANOVA was used for the comparison of more than two groups, Pearson Correlation Analysis was used to examine the relationship between the variables, and Regression analysis was used to determine the effects between the variables. As a result of the analysis, it was determined that there was a statistically positive moderately significant relationship between leisure involvement and mental well-being (p<0.01; r= .314).
In conclusion; It has been determined that the leisure time involvement of disabled individuals trainers affects the mental well-being level positively and significantly. In line with these results, it can be said that the participation of disabled individuals in leisure activities is an important factor on their mental health, so as the frequency of individuals' participation in leisure activities increases, both their leisure involvement interests and mental well-being levels will increase.
Keywords: Disabled Individual, Instructor, Free Time Interest, Mental Well-Being.