M. Zeki Duman'ın Beyânu'l-Hak adlı tefsiri ve bilimsel tefsire bakışı
M. Zeki Duman's exegesis named Beyânu'l Hak and his view about scientific exegesis
Yazar: MUHAMMED FATİH ARSLANHAN
Danışman: PROF. DR. AHMET ÖZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Fenni tefsir = Fenni commentary ; Kur'an-ı Kerim = Koran

Özet:
Kur'an-ı Kerim'de düşünmeyi, akletmeyi emreden birçok ayet bulunmaktadır. Bu ayetlerden bir kısmı da etrafımızda olup biten olaylarla alakalı, üzerinde düşünmemiz gerektiğini, ayetleri doğrudan okuyup geçmemeyi, içerdiği derin manaları düşünüp incelememizi tavsiye etmektedir. Bu ayetleri tefekkür ederken günümüzde yapılan tefsir çalışmalarının, bilimsel anlamda ortaya atılan Kur'an ayetleriyle ilgili iddiaların, ayetlerin ilimle olan ilişkilerinin de incelenmesi, doğru veya yanlışın, hak veya batılın tespit edilmesi yol gösterici olacaktır. Bu bağlamda, bu çalışmada M. Zeki Duman'ın Beyânu'l-Hak adlı eseri, bilimsel tefsire bakışı, bilimsel tefsirle alakalı diğer çalışmalar incelendi. Çalışmanın giriş bölümünde araştırmada ele alınan konunun önemi, konunun amacı, yöntemi ile kapsamı belirlenmiştir. Türkiye'de bilimsel tefsirle ilgili yapılan çalışmalar, bu alandaki çalışmalara yapılan eleştiriler ve deliller aktarılmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda M. Zeki Duman'ın eserleri, bilimsel görüşünün tefsire yansımaları, bilimsel tefsirin savunucuları ve bu ekolü eleştirenler üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde Beyan'ul-Hak tefsiri ele alınmıştır. Bilimsel tefsire konu olan ayetler incelenmiş, nüzul sırasına göre tefsir yapmanın olumlu ve olumsuz yönleri değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Tefsir, Kur'ân, Bilimsel Tefsir, M. Zeki Duman, Beyânu'l-Hak.

Abstract:
There are many verses in the Holy Quran that command us to think and reason. Some of these verses advise us to think about the events happening around us, not to read the verses directly, but to think and examine the deep meanings they contain. While contemplating these verses, examining the exegetical studies carried out today, the scientific claims about the Qur'anic verses, the relationship of the verses with science, and determining whether they are true or false, true or false, will be guiding. In this context, in this study, M. Zeki Duman's work called Beyânu'l-Hak, his scientific opinion and other works related to scientific commentary were examined. In the introduction part of the study, the importance of the subject discussed in the research, the purpose, method and scope of the subject were determined. Studies on scientific exegesis in Turkey, scientific tendencies, criticisms and evidence in this field have been tried to be conveyed. At the same time, the works of M. Zeki Duman, the reflections of his scientific view on tafsir, the defenders of scientific tafsir and the critics of this school were emphasized. In the second part, the commentary of Beyân'ul-Hak is discussed. The verses that are the subject of scientific interpretation were examined, and the positive and negative course of the interpretations were evaluated according to the order of revelation.
Keywords: Interpretation, Qur'an, Scientific Interpretation, M. Zeki Duman, Beyânu'l-Haq.