Gözlemsel hareket terapisi programının nörojenik disfajili hastalarda geliştirilmesi ve etkinliğinin incelenmesi
Development and evaluation of the effectiveness of the action observation therapy program in patients with neurogenic dysphagia
Yazar: ARZUCAN TOKSAL UÇAR
Danışman: PROF. DR. SEVİL BİLGİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörolojik Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nöroloji Fizyoterapistliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Gözlemsel Hareket Terapisinin (GHT), ayna nöron sisteminin aktivasyonu ile nöral plastisiteyi destekleyerek nörojenik disfajili (ND) bireylerde motor kontrolü arttırmak için potansiyel bir nörorehabilitasyon yöntemi olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, ND'li hastalarda GHT temelli yutma eğitimi programının Suprahyoid (SH) kas aktivasyonu, disfaji semptom şiddeti, yutma fonksiyonu, yutma ile ilişkili yaşam kalitesi ve depresif semptomlar üzerindeki etkisini araştırmaktı.  ND'li 34 katılımcı rastgele olarak GHT grubu (n=17) ve kontrol grubuna (n=17) ayrıldı. Kontrol grubuna ND'ye yönelik yutma eğitimi fizyoterapist eşliğinde uygulanırken, GHT grubuna bu egzersizler gözlemsel hareket terapisi ile verildi. GHT grubundaki bireyler önce gerçek bir kişi tarafından gerçekleştirilen egzersiz videolarını izlediler ve ardından videoya dayalı olarak egzersizleri yaptılar. Tüm katılımcılara 4 hafta, haftada 5 seans toplamda 20 seans fizyoterapi programı verildi. Yüzeyel elektromiyografi (yEMG) ile SH kas aktivasyonu, Yutma Değerlendirme Aracı-Türkçe Versiyonu (T- EAT 10) ile disfaji semptom şiddeti, Yutma Becerisi ve Fonksiyon Değerlendirmesi (SAFE) ile yutma fonksiyonu, Türkçe Yutma Yaşam Kalitesi Anketi (T-SWAL-QOL) ile yutma ile ilişkili yaşam kalitesi ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ile depresif semptomlar değerlendirildi. Tedavi sonrası SH amplitüd seviyesi ve T-EAT-10 skorları GHT grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede azaldı (p=0,001, p=0,012). GHT grubunda tedavi sonrasında SAFE'de anlamlı bir gelişme görüldü (p<0,05), ancak iki grup arasında anlamlı bir fark yoktu (p>0,05). Her iki grubun yaşam kalitesi ve depresyon skorları da benzer düzeyde iyileşme gösterdi (p>0,05). Sonuç olarak; GHT temelli yutma eğitimi programı ND'li bireylerde yutma fonksiyonu, yaşam kalitesi ve depresif semptomları üzerine olumlu etki göstermektedir. SH kas aktivasyonu ve disfaji semptom şiddetini iyileştirmek için GHT temelli yutma eğitimi daha iyi bir nörorehabilitasyon yöntemi olabilir.

Abstract:
Action Observation Therapy (AOT) has emerged as a potential neurorehabilitation therapy to promote motor control for individuals with neurogenic dysphagia (ND), facilitating neural plasticity through activation of the mirror nervous system. The aim of this study was to investigate the effect of GHT-based swallowing training program on suprahyoid (SH) muscle activation, dysphagia symptom severity, swallowing function, swallowing-related quality of life and emotional state in individuals with ND. 34 participants with ND were randomly allocated to the AOT group (n = 17) or control group (n = 17). The AOT group watched exercise videos before doing these exercises, and the control group performed the same exercises without the videos. Individuals in the AOT group first watched videos of the task performed by a real person and then performed the exercises based on the video. All participants received a training program for 4 weeks, 5 sessions per week, 20 sessions in total. SH muscle activation by surface electromyography (sEMG), dysphagia symptom severity by Eating Assessment Tool-Turkish Version (T- EAT 10), swallowing function by Swallowing Ability and Function Evaluation (SAFE), swallowing-related quality of life by Turkish Swallowing Quality of Life Questionnaire (T-SWAL-QOL) and depressive symptoms by Beck Depression Scale (BDS) were evaluated. Post-treatment SH amplitude level and T-EAT-10 scores were significantly lower in the AOT group compared to the control group (p=0.001, p=0.012). There was a significant improvement in SAFE after treatment in the AOT group (p<0.05), however there was no significant difference between the two groups (p>0.05). Both groups showed similar improvement in terms of quality of life and depression scores (p>0.05). AOT-based swallowing training has a positive effect on swallowing function, quality of life and depressive symptoms in individuals with ND. AOT-based swallowing training may be a better neurorehabilitation method to improve SH muscle activation and dysphagia symptom severity.