Bir eğitim ve araştırma hastanesinde çalışan X ve Y kuşağı doktorların tükenmişlik düzeyinin incelenmesi
Examination of burnout levels of generation C and Y doctors working in A training and research hospital
Yazar: BİLGE ENEKÇİ VAN DE VEN
Danışman: PROF. DR. HALUK MERGEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Eğitim ve araştırma hastaneleri = Training and research hospitals ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; X kuşağı = Generation X ; Y kuşağı = Generation Y ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç: Kuşaklar arası farklı beklentilerin olabileceği bilinmektedir. Beklentinin gerçekleşmemesi tükenmişliğe neden olmaktadır. X ve Y kuşağı arasında farklılıklar incelenerek tükenmişliğin hekimlerde X ve Y kuşağında nasıl karşılık bulduğunu saptamak, hekimlerin tükenmişlik seviyesini, tükenmişliğe etki eden faktörleri belirlemek ve bu soruna çözüm önerileri sunmak amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Kesitsel çalışmanın evreni 21.09.2020 – 21.12.2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan X ve Y kuşağından olan 947 hekimdir. Kesitsel çalışma Covid-19 pandemi döneminde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi kuşak gruplarına göre basit tabakalama yöntemi  ile belirlenen 300 hekim oluşturmaktadır. Araştırma yüz yüze anket yöntemi ile gerçekleştirdi. Birinci kısımda; ait sosyodemografik değişkenler, çalışma durumu ve aylık gelir durumu sorgulandı. İkinci kısımda ise; Maslach tükenmişlik envanteri genel formu uygulandı. Uygulanan Maslach Tükenmişlik Envanteri 16 soru ve 3 boyuttan (duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı hissi) oluşan likert tipi ölçektir. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS 24 paket programına işlenerek analiz edilmiştir. 
Bulgular: Meslekteki ilk beş yılda olan hekimlerin, kadın hekimlerin, asistan hekimlerin, gelirini yetersiz bulan hekimlerin diğer hekimlere göre daha yüksek duygusal tükenmişlik puanına sahipti. Asistan hekimlerin, çocuğu olmayan hekimlerin, aylık gelirini yetersiz bulan hekimlerin diğer hekimlere oranla daha yüksek duyarsızlaşma yaşadıkları saptanmıştır. Kadın hekimler ve dahili branş hekimlerinin diğer hekimlere göre daha düşük kişisel başarı hissine sahipti. Çalışmaya katılan X ve Y kuşağı hekimlerinin duygusal tükenme ve kişisel başarı hissi alt boyut puanlarında istatistiksel olarak anlamlı fark yokken, Y kuşağı hekimlerinin daha yüksek duyarsızlaşma yaşadığı saptanmıştır. 
Sonuç: X ve Y kuşağında fark olmaksızın çalışmaya katılan hekimlerin çoğunda   kişisel başarı hissi alt boyutunda ve duyarsızlaşma alt boyutunda yüksek tükenmişlik saptanması kesitsel çalışmanın pandemi döneminde yapılmış olmasının etkisi olduğunu düşündürmektedir. Tükenmişlik sorunu bir kuşak sorunu olmaktan çok fiziki çalışma ortamı ve hekimlerin görevlerindeki değişimlere bağlı gibi görünmektedir. Asistan hekimler diğer hekimlere oranla daha yüksek tükenmişlik yaşamaktadırlar. Ülkemizde hekimlere yönelik daha ayrıntılı çalışmalarla tükenmişlik sebeplerini azaltmak için daha çok araştırma yapılarak nesnel veriler elde edilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Doktor, Kuşak, Tükenmişlik

Abstract:
Aim: Different life expectations between generation X and Y may be unattainable. Failure to realize these expectations could lead to a burnout. The burnout level between Generation X and Y physicians has been compared. The factors that affect the level of a burnout among physicians have been determined and a remedy is provided. 
Methods and materials: The population of the cross-sectional study consists of 947 physicians from generation X and Y working at the Health Science University Izmir Tepecik Training and Research Hospital in the period of 21.09.2020 and 21.12.2020. This study was conducted during the Covid-19 pandemic period. The study sample consists of 300 physicians selected according to a stratification method applied to generation X and Y. The questionnaire was carried out by face to face survey method. A data collection form consisting of two parts was applied. The first part contained information about the sociodemographic variables, employment status and monthly income. The second part consisted of the Maslach burnout inventory general form. The Maslach Burnout Inventory that was used is based on a likert type scale consisting of 16 questions and 3 dimensions (emotional exhaustion, depersonalization and personal accomplishment). The data obtained from this study were analyzed using the SPSS 24 package program. 
Results: Physicians who were in their first five years of profession, female physicians, residency physicians and physicians who found their income insufficient, had higher emotional exhaustion scores compared to others. Moreover, residency physicians, physicians without children and physicians who find their monthly income insufficient experienced higher depersonalization scores than others. Female physicians and internal specialists had a lower sense of personal accomplishment. It was found that physicians of generation Y experienced higher depersonalization. There was no statistically significant difference between the emotional exhaustion and personal accomplishment dimension scores among physicians. 
Conclusion: Detection of a high burnout in the sub dimension of personal sense of success and the sub dimension of desensitization of most physicians (independent of the generation X and Y) participating in the study might be the result of the fact that the cross-sectional study was conducted during the pandemic period. A burnout seems to be caused by changes in the physical work environment and physicians duties rather than a generation problem. Residency physicians have more symptoms of a burnout than others. Objective data should be obtained by doing more research into the causes of burnout through more detailed studies. 
Keywords: Burnout, Generation, Physician