Hazır Giyim Sektöründe Karşılaşılan Fiziksel, Ergonomik ve Psikososyal Risk Etmenlerinin Belirlenmesi: Adıyaman Örneği
Determination of physical, ergonomic and psychosocial risk factors encountered in the READY-TO-WEAR sector: The case of adiyaman
Yazar: SELİM ŞİRİN
Danışman: PROF. DR. ÖTÜKEN SENGER
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Ergonomik riskler = Ergonomic risks ; Hazır giyim sektörü = Ready wear sector ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Mesleki risk = Career risk ; Psikososyal risk = Psychosocial risk ; Risk = Risk ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Türkiye de 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren teknolojide yaşanan gelişmeler sonucunda toplumsal, ekonomik, kültürel ve sosyal hayatta bir çok yenilik ortaya çıkmıştır. Teknolojide ortaya çıkan yeni gelişmelerin insan yaşamında pek çok olumlu yönleri olduğu bir o kadar da olumsuz yönlerinin olduğu aşikardır. Bu problemlerin en başında iş sağlığı ve güvenliği ile çalışma ortamından kaynaklanan meslek hastalıkları riskleri gelmektedir. 
Bu çalışmada hazır giyim sektöründe fiziksel, ergonomik ve psikosoyal risk etmenlerinin neler olabileceği konusu araştırıldı ve literatür taraması yapıldı. Adıyaman ilinde hazır giyim sektöründe çalışan üç firma ile irtibata geçildi. Anket yapılan firmalardan gerekli izinler alınarak araştırmaya katılmayı kabul eden, 50 kişiye anket uygulandı. Elde edilen sonuçlar tablo ve grafik halinde gösterildi. 
Araştırma sonunda çalışanların, %56'sının ekonomik nedenlerden dolayı sektörde çalıştıkları, %46'sının lise mezunu olduğu ve yalnızca %6'sının tekstil işinin eğitimini aldığı görüldü. Çalışırken yöneticilere sorunlarını aktarabilen, (42) çalışanın %98'inin işyerinde güven sorunu yaşamadıkları anlaşıldı. Araştırmada çalışanların, %44'ünün çalışma sırasında el, bilek ve parmaklarda ağrı, güçsüzlük ve karıncalanma yaşadığı, %24'ünün çalışırken ayaklarda güçsüzlük ve karıncalanma ya da ağrı yaşadığı, %28'inin  çalışırken omuz ve boyun ağrısı, %36'sının ise bel ve sırt ağrısı yaşadığı tespit edildi. 
Araştırmaya katılan (50) çalışanın, %32'sinin çalışırken baş ağrısı yaşadığı, %16'sının çalışırken göz ağrısı ve yaşarması yaşadığı ve %16'sının görme güçlüğü yaşadığı belirlendi. Çalışanların, %66'sı yapılan işe odaklanma sorunu yaşarken, %38'inin yapılan işten mutlu olmadığı görüldü. Çalışırken strese girdiğini belirten, (28) çalışanın %43'ünün örgüt içinde yapılması gerekenlerin ve kendilerinden beklenenlerin net olarak tanımlanmadığı anlaşıldı. Çalışırken kendisini baskı altında hisseden (19) çalışanın; %52'sinin çalışırken strese girdiği, %16'sının ise çalışma esnasında aşırı sinirlilik yaşadığı incelendi. Ayrıca çalışırken yapılacak çok işi olduğunu ve yetiştiremeyeceğini düşünen, (29) çalışanın %66'sının aynı zamanda mesai bitiminde kendini ruhen tükenmiş hissettiği tespit edildi. Çalışırken sıkıldığını hissedenlerin, %81'inin çalışma süresinin 12 aydan az ve 1-5 yıl arasında olanlarda yoğunlaştığı anlaşıldı.

Abstract:
As a result of the developments in technology since the second half of the 20th century in Turkey, many innovations have emerged in social, economic, cultural and social life. It is obvious that new developments in technology have many positive aspects in human life, as well as negative aspects. At the forefront of these problems are occupational health and safety and the risks of occupational diseases arising from the working environment.
In this study, the subject of physical, ergonomic and psychosocial risk factors in the ready-made clothing industry was investigated and a literature review was made. Contact was made with three companies working in the ready-made clothing sector in Adıyaman. The questionnaire was applied to, 50 people who agreed to participate in the research, by obtaining the necessary permissions from the companies surveyed. Obtained results are shown in tables and graphics.
At the end of the research, it was seen that, 56% of the employees work in the sector for economic reasons, 46% are high school graduates and only 6% have received training in the textile business. It was understood that 98% of the, (42) employees who were able to convey their problems to the managers while working did not have a trust problem in the workplace. In the study, 44% of the employees experienced pain, weakness and tingling in the hands, wrists and fingers while working, 24% experienced weakness and tingling or pain in the feet while working, 28% had shoulder and neck pain while working, and 36% had lower back pain. and back pain was found.
It was determined that 32% of the (50) employees who participated in the study had headaches while working, 16% had eye pain and tearing while working, and 16% had visual difficulties. While, 66% of the employees had problems focusing on the work done, it was seen that 38% were not happy with the work done. It was understood that, 43% of (28) employees who stated that they were stressed while working, did not clearly define what needs to be done in the organization and what is expected from them. (19) employees who feel themselves under pressure while working; It was examined that 52% of them were stressed while working, and 16% of them experienced excessive irritability while working. In addition, it was determined that 66% of the employees, (29) who thought that they had a lot of work to do while working and could not complete it, also felt spiritually exhausted at the end of the working day. It was understood that, 81% of those who felt bored while working concentrated on those whose working time was less than 12 months and between 1-5 years.