Maternal serum ve anne sütünün leptin ve ghrelin düzeyi ile beslenme durumu arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigating relationship between nutritional status and leptin and ghrelin levels of maternal serum and breast milk
Yazar: MEVRA AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. F. GÜLHAN SAMUR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Bebekler = Infant ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Ghrelin = Ghrelin ; Leptin = Leptin ; Serum = Serum

Özet:
Bu çalışma, maternal serum ve anne sütündeki leptin ve ghrelin düzeyleri ile bebek ve anneye ait bazı antropometrik ölçümler, biyokimyasal bulgular ve besin tüketim durumları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma Erzurum il merkezindeki sağlık ocaklarına kayıtlı 19-35 yaş arası, zamanında doğum yapmış, laktasyonun 1.ayında olan, 47 gönüllü anne ve bebekleri üzerinde yürütülmüştür. Annelerin genel özellikleri, beslenme alışkanlıkları, besin tüketim durumları, fiziksel aktiviteleri ve bebeklerin genel özellikleri anket formu ile saptanmış, annelerin bazı antropometrik ölçümleri, vücut bileşimi analizi ve biyokimyasal analizleri (maternal serum leptin, ghrelin, insulin, glukoz ve lipit profili, anne sütü leptin ve ghrelin), bebeklerin antropometrik ölçümleri (ağırlık, boy, baş çevresi) yapılmıştır. Maternal serum ghrelin düzeyi ortalama 1927.6±1182.4 pg/mL, anne sütü ghrelin düzeyi 3413.9±2880.3 pg/mL olarak saptanmıştır. Maternal serum leptin düzeyi 12.0±9.0 ng/mL, anne sütü leptin düzeyi 1.5±0.5 ng/mL olarak bulunmuştur. Anne sütü leptin düzeyi ile maternal serum leptin düzeyi arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunurken (p<0.01), anne sütü ile maternal serum ghrelin düzeyi arasında önemli bir ilişkiye rastlanmamıştır (p>0.05). Maternal serum ve anne sütü leptin düzeyi ile maternal BKİ arasında pozitif yönlü ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.01). Anne sütü ghrelin düzeyi ile maternal BKİ arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki saptanırken (p<0.01), maternal serum ghrelin düzeyi ile maternal BKİ arasında önemli bir ilişki bulunamamıştır (p>0.05). Anne sütü leptin düzeyi ile bebeklerin vücut ağırlığı arasında önemli bir ilişkiye rastlanmazken (p>0.05), anne sütü ghrelin düzeyi ile bebek vücut ağırlığı arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). Maternal serum leptin düzeyi ile annelerin enerji alımı arasında pozitif ilişki belirlenmiştir (p<0.05). Ayrıca anne sütü leptin ile sukroz tüketimi arasında da pozitif yönlü önemli bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Maternal serum ve anne sütü ghrelin düzeyleri ile enerji ve besin ögeleri alımı arasında önemli bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç olarak, maternal serum ve anne sütü leptin ve anne sütü ghrelin düzeyi ile annenin beslenme durumu arasında ilişki bulunmaktadır. Maternal serum ve anne sütü leptin ve ghrelin düzeyi ile bebeğin beslenme durumu arasında ilişkiyi ortaya koyabilmek için daha fazla çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the relationship between leptin and ghrelin levels in maternal serum and breast milk with some anthropometric measurements belonging to infant and mother, biochemical findings and food consumption status. The study was conducted with 47, 19-35 years old voluntary mother, who are registered in community health centers of Erzurum city center, gave birth in time, and were within the 1st month of lactation period, and their infants. General characteristics, nutritional habits, food consumption, of mothers and general features of infants were determined by using questionnaire form. Some anthropometric measurements, and biochemical analysis of mothers (leptin, ghrelin, insulin, lipid profile etc.), and anthropometric measurements of infants were performed. It was determined that ghrelin level of maternal serum was 1927.6±1182.4 pg/mL in average, and ghrelin level of breast milk was 3413.9±2880.3 pg/mL. Leptin level of maternal serum was 12.0±9.0 ng/mL, and leptin level of breast milk was 1.5±0.5 ng/mL. While there was a positive significant correlation between leptin level of breast milk and leptin level of maternal serum (p<0.01), no significant correlation was found between ghrelin levels of breast milk and maternal serum (p>0.05).   A positive correlation was determined between leptin levels of maternal serum and breast milk and maternal BMI (p<0.01). While a negative significant correlation was found between ghrelin level of breast milk and maternal BMI (p<0.01), no significant correlation was found between ghrelin level of maternal serum and maternal BMI (p>0.05). While there was no significant correlation between leptin level of breast milk and body weight of infants (p>0.05), a negative significant correlation was determined between ghrelin level of breast milk and body weight of infants (p<0.05). There was a positive correlation was determined between leptin levels of the maternal serum and energy intake also a positive relation was found leptin levels of the breast milk and sucrose consumption of mothers (p>0.05).  No significant relation was  found between ghrelin levels of the maternal serum and breast milk and energy and nutrient intake (p>0.05). Consequently, there was a relation between leptin levels of maternal serum and breast milk and ghrelin level of breast milk with nutritional status of mother. Further studies are required in order to reveal the relation between leptin and ghrelin levels of maternal serum and breast milk and nutritional status of infant.