Karl Marx'ta mutluluk kavramı
The concept of happiness on Karl Marx
Yazar: FATİH KESİK
Danışman: PROF. DR. DOĞAN GÖÇMEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Felsefe = Philosophy ; Felsefe tarihi = Philosophy history ; Marks, Karl = Marks, Karl ; Mutluluk = Happiness

Özet:
Ahlak felsefesinin en temel kavramlarından birisi olan mutluluk, gerek seküler bakış açısıyla olsun gerekse dinsel perspektiften olsun, bütün insanların ulaşmaya çalıştığı son amacı oluşturur. Pratik yönelimli teorik açıklamalara dayanan mutluluk, genellikle bireysel koşullara indirgenmiş ya da bireysel koşullardan ibaretmiş gibi görünmektedir. Bu tez kapsamında yapılmak istenen, Marx açısından, mutluluğunun önünde engel olarak duran sivil toplumun ekonomik ilişkilerinin, servet edinme ve para biriktirme faaliyetine indirgenmiş bulunan amacının, insanın potansiyellerini geliştirmesi ve gerçekleştirmesi için bir dönüşümün imkânını gösterebilmektir.
Marx'ın felsefi ve ekonomik düşüncelerinin arasında mutluluk kavramını araştıran bu tez, iki ana bölümden oluşmaktadır: Marx'ın kaynağı olarak Marx öncesi mutluluk kuramları ve Marx'ta mutluluk kuramı. Marx öncesi mutluluk kuramlarının ele alındığı birinci bölümde kısaca Demokritos'a değinildikten sonra Aristoteles, Aquinas ve Hegel'in mutluluk görüşleri politik ve ekonomik perspektifin de dâhil edildiği bir bağlamda ele alınmıştır. Kuşkusuz bu filozoflar Marx'ın mutluluk ile ilgili felsefi kaynaklarının bütününü temsil etmemektedir; ancak en önemlilerini sunmaktadır. İkinci bölümde ise Marx'ın kendi görüşlerine dönülmektedir bu bağlamda birinci bölümde ele alınan filozofların görüşleri hem eleştirilmekte hem de süreklilikleri gösterilmektedir. Marx, Aristotelesçi "iyi yaşam" perspektifine dayalı insanın yetilerinin geliştirilmesi ve insanın insanı amaç edinmesine dair Kantçı ilkenin sentezini oluşturan Hegelci mirasın devamını oluşturmaktadır. Tezde Marx'ın iki başyapıtı temel alınmaktadır. Bunlardan ilki olan ve Friedrich Engels ile kaleme aldığı Komünist Manifesto'dur. İkincisi ise ekonomi politiğin eleştirisini amaçlayan Kapital'dir. Kapital, Komünist Manifesto'da ileri sürülen tezlerin tarihsel ve mantıksal bir kanıtını sunuyor olarak ele alınmıştır.
Bu iki eser beraber okunduğunda mutluluğun bu dünyada gerçekleşmesinin dışsal koşullarını göstermeyi amaçladıkları tezinden hareket edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: İnsan Doğası, Emek, Mutluluk, Yabancılaşma, Meta, Artı-Değer.

Abstract:
As one of the basic concepts of ethics happiness is the final aim which all people regardless worldview whether secular or religious attempt to reach. Happiness which is based on practically oriented theoretical explanations seems generally to be reduced to or consists merely of individual conditions.  
What is aimed at with this thesis is to present from Marx's point of view the possibility of transforming the aims of individuals into improvement and realization of their human potentials. These aims are however hindered by economic relationships in civil society and they are reduced to accummulating activity of money and eventually capital.
This dissertation investigating the concept of happiness in philosophical and economic work of Karl Marx consists of two main parts: The theories of happiness as the origin of Marx and the theory of happiness in Marx.
In the first part in which the theories of happiness before Marx are adressed, after having presented Demokritos's appraoch briefly, the ideas of Aristotle, Aquinas and Hegel about happiness are dealt with broadly by including political and economic perspectives. No doubt, these philosophers do not represent all of the philosophical sources of Marx about happiness; however, it presents the most important ones.  In the second part, Marx's own ideas are presented. Within this context, the ideas of philosophers in the first part are both criticised and indicated to their continuation in Marx.    Marx constitutes the continuation of Hegelian legacy which forms the synthesis of the principle regarding to development of human capacities basen on Aristotelian concept of "well-being" and Kantian principle of the human's aiming at other humans. Marx's two major works are adressed in this dissertation. The first of these is Communist Manifestation written together with Friedrich Engels and the second one is Capital aiming at critique of political economy. Capital is dealt with as developing historical and logical arguments for the claims presented in Communist Manifestation.
Once these two works are taken together,  it may be seen that these two works present the external conditions for the realization of happiness in this world. 


Keywords: Human Nature,  Labour, Happiness, Alienation, Commodity, Surplus-Value.