Sınıf öğretmenlerinin iş yerinde yaşadıkları yalnızlık durumlarının incelemesi
Examination of the loneliness of class teachers in the workplace
Yazar: ÖZGE METİN ÇAPAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ M. SENCER ÖZSEZER
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Sınıf öğretmenliği = School teachers ; Yalnızlık = Loneliness ; Yalnızlık düzeyleri = Loneliness level ; Örgütsel yalnızlık = Organizational loneliness ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışma ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin iş yerinde yaşadıkları yalnızlık durumlarının çeşitli  değişkenlere  göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini incelemek amacıyla yapılmıştır. Betimleyici tarama modeli kullanılan bu araştırmanın örneklemini 2018-2019 eğitim-öğretim yılında   Adana ili merkez ilçelerindeki (Çukurova, Sarıçam, Seyhan, Yüreğir) tesadüfi örneklem yoluyla seçilen çeşitli okullarda görev yapmakta olan 220 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin demografik özelliklerini belirlemek amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", iş yerinde yaşadıkları yalnızlık durumlarını belirlemek amacıyla Wright, Burt ve Strongman (2006) tarafından geliştirilen, Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması Doğan, Çetin ve Sungur (2009) tarafından yapılan beşli likert şeklinde 16 maddededen oluşan "İş Yerinde Yalnızlık Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde öğretmenlerin demografik özellikleri betimsel istatistik teknikleri ile incelenmiştir.  SPSS paket program kullanılarak yapılan analizlerde, normal dağılım göstermeyen gruplar için parametrik olmayan Mann Whitney U-testi ve Kruskal Wallis H-testi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi .05 olarak alınmıştır.
Araştırma sonucunda sınıf öğretmenlerinin iş yerinde yaşadıkları yalnızlık durumlarının cinsiyet, yaş, medeni durum, kıdem, okuttukları sınıf düzeyi; televizyon, bilgisayar vb. araçlarla zaman geçirme sıklıkları, kişisel gelişim etkinliklerine zaman ayırma sıklıklarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği görülmüştür. Çocuk sahibi olma değişkenine göre sosyal arkadaşlık alt boyutunda; çocuk sahibi olmayan sınıf öğretmenlerinin daha fazla yalnızlık yaşadıkları görülmüştür. Sınıf öğretmenlerinin çalıştıkları okuldaki sosyal ortamdan, zümreleri ile olan ilişkilerinden, idarecileri ile olan ilişkilerinden memnuniyet düzeyleri azaldıkça daha fazla yalnızlık yaşadıkları görülmüştür. Sınıf öğretmenlerinin velileri ile olan ilişkilerinden memnuniyet düzeyleri sosyal arkadaşlık alt boyutunda azaldıkça yalnızlık durumlarının arttığı; öğrencileri ile olan ilişkilerinden memnuniyet düzeyleri duygusal yoksunluk alt boyutunda azaldıkça yalnızlık durumlarının arttığı görülmüştür. Sınıf öğretmenlerinin sınıfta problem davranışlarla karşılaşma sıklıkları ile yalnızlık durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmezken; problem davranışlarla baş edebileceklerine dair olan inançlarının azalmasıyla yalnızlık durumlarının arttığı görülmüştür.

Anahtar kelimeler: Sınıf öğretmeni, iş yerinde yalnızlık

Abstract:
This study was conducted to examine whether the loneliness situations experienced by classroom teachers working in primary schools differ significantly according to various variables. The sample of this study, in which the descriptive scanning model was used, consists of 220 classroom teachers working in various schools in the central districts of Adana (Çukurova, Sarıçam, Seyhan, Yüreğir) in the 2018-2019 academic year. In the study, the "Personal Information Form" was developed by Wright, Burt, and Strongman (2006) in order to determine the demographic characteristics of classroom teachers, and the validity and reliability study of the Turkish form was prepared by Doğan, Çetin, and Sungur (2009). The "Workplace Loneliness Scale" consisting of 16 items was used. In the analysis of the data, the demographic characteristics of the teachers were examined using descriptive statistical techniques. Nonparametric Mann Whitney U-test and Kruskal Wallis H-test were used for the groups that did not show normal distribution in the analysis using the SPSS package program. The significance level was taken as .05.
As a result of the study, it was seen that the loneliness situations experienced by the classroom teachers in the workplace did not show statistically significant difference according to gender, age, marital status, seniority, class level they teach, the frequency of spending time with television, computer, etc., and the frequency of spending time for personal development activities. In the social friendship sub-dimension according to the variable of having a child, it was observed that classroom teachers who did not have children experienced more loneliness. It was observed that as the level of satisfaction with the social environment at the school where they work, their relationships with their class and their relationships with their administrators decreased, they experienced more loneliness. As the satisfaction levels of classroom teachers with their relationships with their parents decreased in the social friendship sub-dimension, their loneliness increased; It was observed that as the level of satisfaction with relationships with students decreased in the emotional deprivation sub-dimension, their loneliness increased. While there was no statistically significant difference between the frequency of encountering problem behaviors in the classroom and loneliness among classroom teachers, it was observed that their loneliness increased with the decrease in their belief that they could cope with problem behaviors.

Keywords: Classroom teacher, loneliness at workplace