Türkiye'deki endemik sığla ağacının ( Liquidambar orientalis Mill. ) geçici daldırma sistemi ile mikroçoğaltımının araştırılması
Investigation of micropropagation of endemic sweetgum tree      ( Liquidambar orientalis Mill. ) through temporary immersion system
Yazar: ÖZLEM BARAN AYAZ
Danışman: PROF. DR. BETÜL BÜRÜN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Bu çalışmada Liquidambar orientalis bitkisinin sürgün ucu kültürü ve yarı-katı ortamlara göre daha az işgücü gerektiren sıvı besin ortamında periyodik daldırma sistemiyle mikroçoğaltımının araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada kullanılan L. orientalis tohumları Kasım-Aralık aylarında Köyceğiz-Marmaris yöresi sığla ormanlarından toplanmıştır. Yüzeysel sterilizasyonun ardından tohumlar, ½ Murahige-Skoog (MS) ortamında kültüre alınmıştır. Kültüre alınan tohumlarda %71.25-90 çimlenme olmuştur. ½ MS ortamında gelişen 4 haftalık in vitro fidelerden yarı-katı MS ve Woody Plant Medium (WPM) ortamlarında sürgün ucu kültürleri yapılmıştır. Sürgün ucu kültürlerinde, her iki ortama da bitki büyüme düzenleyicisi olarak0.2 mg/L 6-benzilaminopurin (BAP) ve 0.05 mg/L Naftalen asetik asit (NAA) ilavesi yapılmıştır. Kültüre alınan sürgün uçlarının en iyi gelişimi bitki büyüme düzenleyicisi ilavesiz WPM besin ortamında olmuştur.
Ayrıca steril fidelerden 1. nodyumu içeren kısım kesilerek (8-10 mm) WPM sıvı besin ortamı içeren RITA®	 biyoreaktör sistemlerinde kültüre alınmış ve geçici daldırma ile gelişimleri araştırılmıştır. RITA® kaplarında eksplantların besin ortamına 15 dk daldırma süresinin 6 ve 8 saatte bir periyodik olarak uygulanması araştırılmıştır. Sekiz hafta sonra eksplantların canlılık yüzdesi, sürgünlerin boyu ve RITA® kabı başına sürgün yaş ağırlıkları tespit edilmiştir. 6 saatte 15 dk daldırma periyodunda canlı eksplant yüzdesi ve ortalama sürgün boyu bakımından daha iyi sonuçlar elde edilmiş ve bu daldırma periyodunda minimum bitki boyu 1.5 cm, maksimum bitki boyu 6 cm olmuştur. Sonuç olarak L. orientalis türünün geçici daldırma sisteminde (TIS) çoğaltımının optimize edilmesi amacıyla öncelikle eksplantların besin ortamına daldırılma süre ve sıklıklarının daha ayrıntılı araştırılması ve ortama ilave edilecek bitki büyüme düzenleyicileri için uygun kombinasyonların belirlenmesi çalışmaları yapılmalıdır.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate the shoot tip culture of L. orientalis and to micropropagate through periodic immersion system on liquid medium which requires less labor than semisolid medium. The seeds of L. orientalis used in the study were collected from the sweetgum forests of Köyceğiz-Marmaris in November and December. After surface sterilization, the seeds were cultured on ½ Murahige-Skoog medium (MS). The cultured seeds were germinated between 71.25% and 90%.  Shoot tips of the four-week in vitro seedlings that grown on ½ MS medium were cultured on semi-solid MS medium and Woody Plant Medium (WPM). In the shoot tip cultures,  both media were supplemented with 2 mg/L 6-Benzylaminopurine (BAP) and 0.05 mg/L Naphthaleneacetic acid (NAA) as plant growth regulators. The highest development of those cultured shoot tips occurred on WPM medium without the plant growth regulator.
Moreover, the segments (8-10 mm) that include the first nodium of sterile seedlings were cultured in the RITA® systems of bioreactor which consist of liquid WPM medium and the development of them was researched with temporary immersion system. The 15 minutes immersion period as once 6 or 8 hours into nutrient medium of the explants in RITA® container was researched. After 8 weeks, the height of shoots, the percentages viability and the fresh shoot weights per each RITA® container were determined. In a 15 minutes immersion period at 6 hours, in terms of the percentages of viable explants and average shoot height better results were obtained, also, in this immersion period, minimum shoot height was 1.5 cm, maximum shoot height was 6 cm. Consequently, in order to optimize the micropropagation by the temporary immersion system (TIS) of L. orientalis, firstly the duration and frequency of immersion of explants into the nutrient medium should be researched in details additionally the suitable combinations for plant growth regulators to be added in the medium should be investigated.