Manisa ili Merkez ilçesi tarım işletmelerinde mekanizasyonun sosyo-ekonomik sonuçlarının değerlendirilmesi
A Research on evaluation of socio-economic results of mechanization in the farms of Manisa Central district
Yazar: M. AKİF ALTINBIÇAK
Danışman: DOÇ.DR. Ö. FARUK YALÇIN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1992
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Makineleşme = Mechanization ; Manisa = Manisa ; Rasyonellik = Rationality ; Sosyal değişme = Social change ; Sosyoekonomik yapı = Socio-economic structure ; Tarım ekonomisi = Agricultural economy ; Tarım işletmeleri = Agricultural enterprises ; İstihdam = Employment

Özet:
ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ MANİSA İLİ MERKEZ İLÇESİ TARİM İŞLETMELERİNDE MEKANİ ZASYONUN SOSYO-EKONOMİK SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA M.Akif ALTINBIÇAK Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarxm Ekonomisi Anabilim Dalı Danışman : Doç. Dr. Ö.Faruk YALÇIN Yıl 1992, Sayfa : 99 Jüri : Doç. Dr. Ö.Faruk YALÇIN - Prof. Dr. Nurettin YILDIRAK Prof. Dr. Rauf ARIKAN Bu araştırma Manisa İli Merkez İlçesi köylerinde yürütülmüştür. Araştırmada mekanizasyonun sosyo-ekonomik sonuçlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma bulguları şu şekilde özetlenebilir: İncelenen işletmelerde ortalama aile nüfusu 5, 26 'dır. Ailelerde ortalama işgücü 3,6 E.İ.B. dir. İşletmelerin ortalama arazi genişliği 100,4 dekar olup, bunun 76,6 dekarı mülk arazi, geri kalan 23,8 dekarı da kira, ve ortağa tutulan arazidir. İşletme arazileri oldukça parçalı ve dağınık olup, ortalama parsel sayısı 5,7 ve ortalama parsel büyüklüğü 17,6 dekardır. İncelenen işletmelerde ortalama traktörgücü 62,36 B.G. ve birim alana düşen traktörgücü 6,21 B.G. /ha olarak bulunmuştur. İşletme alanı büyüdükçe işletme başına düşen traktörgücü azalmaktadır. Araştırma yöresinde optimalin üzerinde traktör ve ekipmanın bulunduğu belirlenmiştir. İncelenen işletmelerde traktörler bir yılda ortalama 575,3 saat çalışmaktadır. İncelenen işletmelerde mekanizasyon masraflarının %54, 3 'ü sabit masraf lar dan, %45,7'si değişken masraflardan oluşmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre, 100 dekardan büyük işletme grubundaki işletmelerintraktörlerini rasyonel, küçüklerin ise irrasyonel kullandıkları belirlenmiştir. Traktör kullanımının ekonomik sınırı 100 dekar veya 632,5 saat olarak belirlenmiştir. Araştırma yöresindeki işletmelerin büyük çoğunluğu traktörlerini rasyonel kullanmamaktadır. İncelenen işletmelerde mekanizasyon sonrasında işletme genişliği ortalama %93,4 oranında artmıştır. İşletmelerde mekanizasyonla beraber üretim deseninde değişiklikler görülmüştür. Mekanizasyon sonucunda buğday yetiştiren işletme sayısı azalmış ve mısır, arpa, susam yetiştiriciliğinden vazgeçilmiştir. Üretimde pamuk, üzüm ve domatese ağırlık verilmiştir. Mekanizasyonla birlikte verimde artışlar görülmüştür. İncelenen işletmelerde mekanizasyonun, işgücü kullanımı, kırsal yaşam düzeyi ve toplumsal değişme üzerinde önemli etkileri olduğu saptanmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Mekanizasyon, Sosyo-Ekonomik Yapı, İstihdam, Göç, Toplumsal Değişim, Rasyonellik.

Abstract:
Ill ABSTRACT Masters Thesis A RESEARCH ON EVALUATION OF SOCIO-ECONOMIC RESULTS OF MECHANIZATION IN THE FARMS OF MANİSA CENTRAL DISTRICT M.Akif ALTINBICAK Ankara University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Agricultural Economics Supervisor : Assoc. Prof. Dr. Ö. Faruk YALÇIN Year: 1992, Page : 99 Jury : Assoc. Prof.Dr. Ö.Faruk YALÇIN Prof.Dr. Nurettin YILDIRAK Prof. Dr. Rauf ARIKAN This research was carried out in the villages of central district in Manisa. The purpose of this research was to determine the socio-economic results of mechanization. The findings of this research can be summerized as follows: In the analyses, the average family size found as 5,26. The average manpower found as 3,6 labour unit. The average size of the farms is 10,04 hectares. 7,66 hectares of this area is owned by farmers and the rest of it, 2,38 hectares is either rented or sharecropped. The farm holdings are consist of scattered fields and plots; and the average number of the plots is 5,7 and the average plot size is 1,76 hectares. The findings show that the average tractor power was 62.36 HP; the tractor power per a unit area was 6,21 HP/ha. As the farm area expands the tractor power per farm increases, but the tractor power per hectare decreases. In the research area, it was seen that there were sufficient tractor and equipments. In the research area, the tractors work about 575,3 hour in a year, In the sample farms, the 54,3 % of mechanization costs was due to fixed costs, and 45,7 % of it was due to variable costs. According to the findings of the research the farmers larger than 10 hectares used theirIV tractors rationally, and smalls used irrationally. The economic limit of tractor use for following was fixed as 10 hectares or 632,5 hours. Most of the farmers in the research area do not use their tractors rationally. In the sample farms, the size of the farms increased average 93,4 % after mechanization. The changes were seen in the production pattern of the farms after mechanization. The number of farms producing wheat were decreased and the production of corn, barley and sesame were given up. The great importance was given to the production of cotton, grape and tomato. Increase in productivity was seen after mechanization. Mechanization also has big effect on the use of labor, level of rural life and social change in the research area. KEY WORDS: Mechanization. Socio-economic Structure, Employement, Migration, Social Changes, Rationality.