İnönü Dönemi'nde Türkiye'de sivil havacılık kurumları (1938-1950)
Civil aviation institutions in Turkey in the İnönü Era (1938-1950)
Yazar: ALİ CEM
Danışman: PROF. DR. HAKAN UZUN
Ankara Üniversitesi / Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; Tarih = History
Dizin: Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Havacılık = Aviation ; Havacılık endüstrisi = Aviation industry ; Havacılık sektörü = Aviation sector ; Sivil havacılık = Civil aviation ; Sivil havacılık işletmeleri = Civil aviation companies ; Türk Hava Kurumu = Turkish Aeronautical Association ; İnönü Dönemi = İnönü Period ; İnönü, İsmet = İnönü, İsmet

Özet:
Sanayi Devrimi'ni tamamlayan ve endüstriyel üretim faaliyetlerinde teknolojilerini en üst düzeye çıkaran Batılı devletler, askeri havacılık faaliyetlerinin yanı sıra sivil havacılık faaliyetlerine de büyük önem vermişlerdir. Söz konusu devletler, sahip oldukları havacılık sanayi teknolojisiyle ürettikleri çok sayıda uçağı ve bunların bakımı için gerekli tüm malzeme ve hizmetleri pazarlayabilecekleri ülkeleri aramışlardır.
	Askeri Havacılık Teşkilatını 1911 yılında kuran Osmanlı Devleti, Batılı devletlerin gerçekleştirmiş olduğu sanayi atılımlarının dışında kalmış ve havacılık sanayinde ulaştıkları hızlı yükselişi yakalayamamıştır. Ayrıca askeri havacılık alanındaki faaliyetlerini dışa bağımlı bir şekilde sürdürürken sivil havacılık boyutuyla da ilgilenmemiştir. 
	Türkiye'de sivil havacılık faaliyetleri alanında ilk girişimler Cumhuriyetin ilanıyla birlikte Atatürk Dönemi'nde atılmış ve bu dönemde kurulan ilk sivil havacılık kurum ve kuruluşları günümüze kadar gelebilmiştir. İsmet İnönü'nün Cumhurbaşkanlığı döneminde, İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında değişen dünya düzenine uyum sağlamaya çalışan Türkiye Cumhuriyeti'nde siyasi, ekonomik, askeri ve sosyal alanlarda yaşanan birçok değişiklik sivil havacılık kurumlarına da yansımıştır.
Bu çalışmayla İsmet İnönü Dönemi'nde Türkiye'de sivil havacılık ile ilgili kurulan kurumların gelişim ve faaliyetlerinin dünya havacılığıyla karşılaştırılması, bu kurumların geçirdiği aşamalar ve ulaştıkları seviyenin ortaya konulması amaçlanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Havacılık, Devlet Hava Yolları, Türk Hava Kurumu, Türk Hava Kuvvetleri, Türkkuşu.

Abstract:
Western states, which completed the Industrial Revolution and maximized their technology in industrial production activities, attached great importance to civil aviation activities as well as military aviation activities. The states in question, sought countries where they could market the large number of aircraft they produced with the aviation industry technology they had, and all the materials and services required for their maintenance.
	The Ottoman Empire, which established the Military Aviation Organization in 1911, was left out of the industrial breakthroughs of the Western states and could not catch the rapid rise they achieved in the aviation industry. In addition, while continuing its activities in the field of military aviation in a foreign-dependent manner, it has not also been interested in the dimension of civil aviation.
	The first attempts in the field of civil aviation activities in Turkey were taken in the Atatürk Period with the proclamation of the Republic, and the first civil aviation institutions and organizations established in this period have survived to the present day. During the Presidency of İsmet İnönü, many changes in the political, economic, military and social fields in the Republic of Turkey, which tried to adapt to the changing world order during and after the Second World War, were also reflected in civil aviation institutions.
With this study, it was aimed to compare the development and activities of the institutions established in Turkey related to civil aviation during the İsmet İnönü Era with the world aviation, and to reveal the stages that these institutions had gone through and the level they had achievhed.

Key Words: Aviation, State Airlines, Turkish Aeronautical Association, Turkish Airforces, Türkkuşu.