Yoğun bakımda çalışan hemşirelerin psikolojik sağlamlık ve tükenmişlik düzeyleri ile işten ayrılma eğilimlerinin incelenmesi
Examination of psychological resilience and burnout levels of nurses working in intensive care unit and their tendency to quit their jobs
Yazar: ÖMER FARUK AKBUĞA
Danışman: PROF. DR. FATMA ÖZ
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Bu araştırma, erişkin yoğun bakımda çalışan hemşirelerin psikolojik sağlamlık ve tükenmişlik düzeyleri ile işten ayrılma eğilimlerini ve aralarındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık, Uygulama ve Araştırma Hastanesinde çalışan hemşireler, örneklemini ise aynı hastanenin yetişkin yoğun bakım ünitelerinde çalışan tüm hemşireler oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri; tanıtıcı özellikler formu, Connor-Davidson psikolojik sağlamlık ölçeği, Maslach tükenmişlik ölçeği ve işten ayrılma eğilimi ölçeğiyle online ortamda toplanmıştır. Araştırma, kurum ve etik kurul izinleri alındıktan sonra toplam 256 kişi ile tamamlanmıştır. Katılımcıların yoğun bakımda çalışma yıl ortalaması 3,84 yıl olup, %89,8'i yoğun bakım ortamının ruh sağlıklarını olumsuz etkilediğini belirtmişlerdir. Katılımcıların psikolojik sağlamlık puan ortalaması (57,65 ±18,9), tükenmişlik puan ortalaması (47,1 ±14,4), işten ayrılma eğilimleri puan ortalaması ise (16,8 ±5,9)'dur. Katılımcıların psikolojik sağlamlık alt ölçeklerinden azim ve kişisel yetkinlik puan ortalaması (37,1±12), negatif olgulara tolerans düzeyleri (14,8±5,6) ve manevi eğilim düzeyleri (5,7±2,75) tespit edilmiştir. Katılımcıların işten ayrılma eğilimi bireylerin medeni durumu, yaşı, eğitim düzeyi, çocuk sayısı ve eşlerinin çalışma durumuna göre anlamlı derecede farklılık göstermiş, buna karşın cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Korelasyon analizi sonucunda tükenmişlik ile işten ayrılma eğilimi arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki belirlenmiştir. Katılımcıların yoğun bakımda çalışma yıl ortalaması 3,84 yıl olmasına karşın büyük çoğunluğun yoğun bakımın ruh sağlıklarını olumsuz etkilediğini belirtmeleri ele alınması gereken önemli bir sorundur. Katılımcıların psikolojik sağlamlık puan ortalaması, tükenmişlik puan ortalaması, işten ayrılma eğilimleri puan ortalaması orta düzey olarak nitelendirilebilmektedir. Katılımcıların işten ayrılma eğiliminin bireylerin medeni durumu, yaşı, eğitim düzeyi, çocuk sayısı ve
eşlerinin çalışma durumuna göre anlamlı derecede farklılık göstermiş, buna karşın cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Analizler sonucunda, tükenmişlik düzeyi ve tükenmişliğin alt boyutlarının işten ayrılma eğiliminin anlamlı bir belirleyicisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, hemşireleri psiko-sosyal güçlendirmeye yönelik programların yapılması önerilir.

Abstract:
This study was conducted to examine the psychological resilience and burnout levels of nurses working in adult intensive care units, their turnover tendencies and the relationship between them. The population of the study consists of nurses working in Eskişehir Osmangazi University Health Practice and Research Hospital, and the sample consists of all nurses working in the adult intensive care units of the same hospital. The data of the research were collected online with the descriptive characteristics form, Connor-Davidson resilience scale, Maslach burnout scale and turnover tendency scale. The research was completed with a total of 256 people after obtaining institutional and ethical committee permissions. The average of the participants working years in the intensive care unit was 3.84 years and, 89.8% of them stated that the intensive care environment had a negative impact on their mental health. The participants mean psychological resilience score was (57.65 ±18,9), their burnout score average was (47.1 ±14.4), and
their tendency to quit job was (16,8 ±5.9). The participants mean scores of
perseverance and personal competence, which are subscales of psychological
resilience (37.1±12), tolerance levels for negative phenomena (14.8±5.6) and moral tendency levels (5.7±2.75) were determined. The tendency of the participants to leave the job differed significantly according to the marital status, age, education level, number of children and employment status of the spouses, but did not show a significant difference according to gender. As a result of the correlation analysis, a weak positive relationship was determined between burnout and the tendency to quit.Although the average number of years of working in the intensive care unit is 3.84 years, the fact that the majority of the participants stated that intensive care negatively affects their mental health is an important problem that needs to be addressed. The participants average score of psychological resilience, average score of burnout, and tendency to leave work can be described as moderate. The tendency of the participants to leave the job differed significantly according to the marital status, age, education level, number of children and the employment status of the spouses, but did not show a significant difference according to gender. The analyzes concluded that the level of burnout and the sub-dimensions of burnout were significant determinants of the tendency to leave work. In this context, it is recommended to carry out programs for the psychosocial empowerment of nurses.