Ergenlikte suça sürüklenmenin temellerini açıklamak: Erken dönem aile içi güven algısı, psikolojik bozukluklar ve demografik değişkenler üzerinden bir inceleme
Explaining the underlying factors in juvenile delinquency: An investigation of early years perception of family trust, psychological disorders and demography
Yazar: UMUT HAYDAR COŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE DOLUNAY SARICA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Suça sürüklenen çocuklar, zihinsel yetersizlik, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, öğrenme güçlüğü ve davranım bozukluğu, başta olmak üzere en az bir tıbbi ya da psikiyatrik tanı ortaya koyan, sıklıkla ihmal ve/veya istismara maruz kalan, bu nedenlerden dolayı beliren özel gereksinimlerine yönelik eğitsel, tıbbi, psikolojik müdahalelere gereksinim duyan özel bir gruptur. Ergenlik döneminde suça sürüklenme gelecekteki suç kariyeri açısından önemli bir yordayıcı olduğu için Türkiye'nin de içinde olduğu pek çok ülke suça sürüklenen çocukların gereksinimlerini karşılamayı ve suçu önlemeyi hedeflemektedir. Bu araştırmanın amacı da, Türkiye'de çocukların suça sürüklenmesini yordayan eğitsel, psikolojik, demografik faktörlerin belirlenebilmesidir. 
Nicel araştırmalardan keşfedici korelasyonel modelin kullanıldığı araştırmada, İzmir ve Ankara'da Çocuk Ceza İnfaz Kurumlarında bulunan 486 ve aynı sosyal çevrede ikamet eden suça sürüklenmeyen 490 çocuğa Kişisel Bilgi Formu, Ergenler İçin Psikolojik Bozukluklar Envanteri ile Erken Döneme İlişkin Şevkat ve Güven Algısı ölçme araçları uygulanmıştır. Veriler SPSS for Windows ortamında lojistik regresyon veri analizi tekniğiyle analiz edilmiştir.
Bulgular, ebeveyn özellikleri, aile ortamı, eğitsel deneyimler ve psikolojik bozukluklar bağımsız değişkenlerinin suça sürüklenme bağımlı değişkenindeki varyansın %67'sini açıkladığını ortaya koymuştur. Bu orana en çok katkıyı sigara kullanımı sağlarken, onu sırasıyla sınıf tekrarı yapma, alkol kullanımı, uyuşturucu kullanımı, kardeş sayısı, davranım bozukluğu, ayrılma kaygısı bozukluğu, sosyal fobi, sokakta çalışma, doğup büyüdüğü evde suç geçmişi olan birinin varlığı, aşırı uykululuk, anne-baba yanında büyüme, şizofreni, aşırı hareketlilik ile babanın gelir durumu izlemiştir.
	Elde edilen bulgular, devletlerin çocuk suçluluğunu anlama, risk altındaki çocukların özel gereksinimlerini belirleme ve bu grupta yer alan çocuklara yönelik önleyici, koruyucu ve destekleyici müdahaleler çerçevesinde tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Suça sürüklenmenin nedenleri, Çocuk suçluluğu, risk altındaki çocuklar.

Abstract:
Juvenile delinquents are a special group that requires educational, medical, and psychological interventions to address their special needs, which are often due to neglect and/or abuse, and which have at least one medical or psychiatric diagnosis, including mental retardation, attention deficit hyperactivity disorder, learning difficulties, and behavioral disorders. Since delinquency during adolescence is an important predictor of future criminal careers, many countries, including Turkey, aim to meet the needs of juvenile delinquents and prevent crime. And the aim of this research is to determine the educational, psychological and demographic factors that anticipate the delinquency of juveniles in Turkey. 
In the study in which exploratory correlational model was used, assessment methods consisting of Personal Information Form, Psychological Disorders Inventory for Adolescents and Perception of Compassion and Trust in Early Period were administered to 486 children in Juvenile Correctional Institutions in İzmir and Ankara and 490 children who were not driven into delinquency residing in the same social environment. The data were analyzed with logistic regression data analysis technique in SPSS for Windows.
The findings revealed that the independent variables of parental characteristics, family environment, educational experiences, and psychological disorders explained 67% of the variance in the dependent variable of juvenile delinquency. Smoking was the largest contributor to this ratio, followed by grade repetition, alcohol use, drug use, number of siblings, behavioral disorder, separation anxiety disorder, social phobia, street work, the presence of someone with a criminal history in the home where they were born and raised, excessive sleepiness, growing up with both parents, schizophrenia, hyperactivity, and father's income.
	The findings in question were discussed within the framework of states' perception of juvenile delinquency, identifying the special needs of children at risk, and preventive, protective and supportive interventions for children in this group.
Keywords: Causes of delinquency, Juvenile delinquency, children at risk.