Başarılı bir ilköğretin okulunda örgüt kültürü: Etnografik bir durum çalışması
Organizational culture in a succesful primary school: An etnographic case study
Yazar: AYŞE NEGİŞ IŞIK
Danışman: PROF. DR. MUSA GÜRSEL
Selçuk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etnografya = Ethnography ; Konya = Konya ; Okul kültürü = School culture ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Okulları diğer kurumlardan ayıran en önemli özellik girdisi ve çıktısının insan olmasıdır. Okullar dışarıdan bakıldığında benzer kurumlar olarak algılansa da hepsi birbirinden farklı özelliklere sahiptir ve kendilerini diğer okullardan ayıran bir kültüre sahiptirler. Okul kültürü, okulların etkiliği ve başarısında rol oynayan önemli etkenlerden biridir. Olumlu okul kültürüne sahip olan okulların; öğretmenlerin gelişimine önem verdiği, öğretmenlerin olumlu amaç ve değerleri paylaştığı, yakın çevrenin olanaklarından daha iyi yararlandığı, değişime ve yenileşmeye istekli oldukları görülmüştür.Farklı özelliklere sahip okul kültürlerini anlamak, okulların başarısı ve yapılacak yenileşme ve değişim programlarının uygulanabilmesi açısından önem taşımaktadır.Bu çalışmada başarılı bir okulun kültürünün derinlemesine betimlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma, tek bir okulla sınırlandırılmış olması açısından durum çalışması, okulun betimlenmesinde kültürel bir içerik kullanması açısından da etnografik bir çalışmadır.Araştırmada başarı ölçütü olarak OKS sınavı alınmıştır. Öncelikle, Konya ilinde bulunan okullar son beş yıllık OKS başarı puanlarına göre sıralanmıştır. İlk beş sırada bulunan okullardan, araştırmaya istekli olan ve okul müdürü en az 3 yıldır görev yapan bir okul araştırma için tercih edilmiştir. Araştırmada veri toplama amacıyla, yapılandırılmamış gözlem, yarı yapılandırılmış görüşme ve hikâyeler kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin analizinde Excel programından yararlanılmıştır.Araştırma sonucunda, okulun olumlu kültüre sahip olduğu görülmüştür. Okulun sahip olduğu kültürel özellikler; 1) sınav odaklı çalışma, 2) iletişim, 3) problemlerin çözümünde ortak tavır sergilenmesi ve 4) liderliktir. Araştırmada katılımcılar ayrıca, başarının kaynağı olarak öncelikle öğrencileri ve öğrencilerin sahip olduğu sosyo-ekonomik kaynakları göstermişlerdir.

Abstract:
The most important characteristic of schools is that its input and output being person when compared with other organizations. Even though they are perceived similar when looked from outside, all schools have distinct characteristics and a culture that differ them from other schools. School culture, is one of the important factors that play role in their efficiency and success. It has been seen that schools with positive culture pay attention to their teachers? development and their teachers share positive goals and values, use their environmental opportunities better, and behave more enthusiastic for change and innovation.It is important to understand school cultures with different characteristics for schools? success and their innovation and change programs.The purpose of this study was to examine the culture of a successful school profoundly. This study was a case study since it was limited to one school and an ethnographic study since a cultural context was used for the identification of the school.A criterion for success was determined by the scores of a standardized test (OKS). One voluntary school which was directed from the same director for the last three years was selected among the most successful five schools in OKS within five years in Konya. Structured observation, semi-structured interview and stories were used for the data collection. The data was provided with Microsoft Excell program.The results of the study demonstrated that the school had a positive culture. The cultural characteristics of the school were: (1) exam-focused studying, (2) communication, (3) demonstrating shared attitudes in problem-solving, and (4) leadership. Results also showed that participants indicated students and their social/economic status for explaining the source of success.