İlköğretim dört ve beşinci sınıf öğrencilerinin çevre kavramına ilişkin görüşleri
Opinions of the students at the fourth and fifth class of primary school about environment
Yazar: AHMET GÜL
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ÖZEL
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ankara-Mamak = Ankara-Mamak ; Doğa = Nature ; Çevre = Environment ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Öğrenciler = Students ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu çalışma ilköğretim dört ve beşinci sınıf öğrencilerin çevre kavramına ilişkin görüşlerini ortaya koymak ve öğrencilerde çevre kavramının oluşmasında etkili olan faktörleri sebepleriyle belirlemek amacıyla yapılmış nitel bir araştırmadır.Araştırmanın çalışma evrenini Ankara ili, Mamak ilçe merkezinde bulunan Barbaros Hayreddin Paşa İlköğretim Okulu dört ve beşinci sınıf öğrencileri oluşturmaktadır.İlköğretim dört ve beşinci sınıf öğrencilerinin çevre kavramına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amacıyla çizim yöntemi ve yarı yapılaştırılmış mülakat tekniği kullanılmıştır. Uygulanan yöntem ve tekniğin analizi için uzman görüşüne başvurularak, derecelendirme ölçekleri hazırlanmış ve bu ölçeklerden faydalanılarak öğrencilerin çevre kavramına ilişkin görüşleri belirlenmiştir.Elde edilen bulgulara göre ilköğretim dört ve beşinci sınıf öğrencilerinde çevre kavramının oluşmasında canlı çevre, cansız çevre, çevre sorunları ve diğer (sayılan etmenler dışında kalan tüm etmenler) faktörlerin etkili olduğu görülmüştür. Bu sınıflamalardan yola çıkılarak, öğrencilerde çevre kavramının oluşmasında özellikle cansız varlıkların etkili olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerde çevre kavramının oluşmasında ağırlık kazanan cansız etmenler, bulut, güneş, ev ve çöp tenekesi iken; öğrencilerde çevre kavramının oluşmasında ağırlık kazanan canlı etmenler ise; ağaç, insan, bitki ve kuştur. Ortaya çıkan bu etmenlerin sebeplerine yönelik olarak yapılan içerik analizinde öğrencilerin canlı ve cansız çevre çizimlerindeki bu etmenlere sıklıkla yer vermelerinde; yakın çevrelerinin, çevrelerindeki varlıklara karşı hissettikleri duygularının, arzu ve isteklerinin, geçmiş yaşantılarının ve hobilerinin özellikle etkili olduğu belirlenmiştir.Öğrencilerin çevre kavramlarına ilişkin yapmış oldukları çizimlerinde ve yapılan görüşmelerde dikkat çeken bir diğer sonuç ise; öğrencilerin çevre sorunlarına yeteri kadar yer vermedikleridir. Çevre sorunlarına değinen öğrencileri ise ağırlıklı olarak kız öğrencilerin oluşturması elde edilen bir başka sonuç olarak karşımıza çıkmaktadır.Araştırma sonuçları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; çevre eğitimine daha fazla ağırlık verilmesi, çevre eğitiminin daha erken yaşlarda başlatılması, bu eğitimin gerçekleştirilmesi aşamalarında öğretmenlerin örnek model olmaları ve öğrencilerin çevre bilinçlerine katkı sağlamak amacı ile okul müdürlüklerinin çevresel etkinliklere daha fazla ağırlık vermeleri gerektiği söylenebilir.Anahtar Kelimeler : Çevre, çevre bilinci, öğrenci, eğitim, tutum, doğa, çevre sorunu.

Abstract:
This study is a qualitative study which has been carried out to reveal the opinions of the students at the fourth and fifth class of primary school and determine the factors which have impacts on the formation of environmental concepts by the students as well as the reasonsWorking Phase of this Research has been consisted of fourth and fifth grade students of Barbaros Hayreddin Paşa Elementary School located in Ankara Province, Mamak District.Drawing method and half structured interview technique is used in order to reveal the opinions of the students at the fourth and fifth classes at the primary school about the environmental concept. Advisor opinion is obtained for the analysis of the method and technique applied and rating scales are prepared and the opinions of the students about the environment have been determined by utilizing such scales.According to the findings obtained, it has been seen that living environment, non-living environment, environmental problems and other factors (all the factors other than the factors listed) have impacts on the formation of environmental concept of the students at the fourth and fifth classes in the primary schools. From the point of this classification, it has been determined that particularly non-living beings have impacts on the formation of environmental concept of the students. Non-living factors which gain weight in terms of formation of environmental concept of the students are cloud, sun, home and bin, whereas the living factors which gain weight in terms of formation of environmental concept of the students are tree, person and bird. In the content analysis made for the reasons of such factors revealed, it has been determined that their close environment, their feelings, desires and wishes towards the beings in the environment, their past experiences and hobbies particularly affect their frequently including such factors in their living and non-living drawings.Another result which attracts the attention on the drawings made by the students and the interviews with them in relation to the environmental concepts of the students is that the students do not give enough consideration to the environmental problems. Another results which appears is that the girl students are more likely to mention the environmental problems.When the research results are evaluated entirely, it can be said that more consideration should be given to the environmental education, environmental education should start at early ages, teachers should be model at the phase of realizing this kind of education and the principals should give more importance to the environmental activates in order to make contributions to the environmental consciousness of the students.Keywords :Environmental, environment-conscious, student, education, approach, assets, nature, environmental issue.