Ahizade Abdülhalim Efendi'nin Şevahidü'n-nübüvve tercümesi (inceleme- metin)
Translation of Ahizade Abdulhalim Effendi's work named Shawahid al- Nubuwwe (review-text)
Yazar: FARUK SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. ZÜLFİKAR GÜNGÖR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahizade Abdulhalim Efendi = Ahizade Abdulhalim Efendi ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Molla Cami = Mullah Mosque ; Rivayetler = Rumours ; Çeviri = Translation ; Şevahidü'n-nübüvve = Şevahidü'n-nübüvve

Özet:
Şevahidü‟n-nübüvve, Molla Cami‟nin h. 885 (m. 1480) yılında Farsça kaleme aldığı dini bir eserdir. Molla Cami‟nin sade bir Farsça ile yazdığı bu eser; Hz. Muhammed‟in peygamberlik delillerini anlatan yaklaşık 500 rivayetten meydana gelir. Şevahidü‟n-nübüvve‟nin Türkçeye dört tercümesi yapılmıştır. Bu tercümelerden sonuncusu Ahizade Abdülhalim Efendi tarafından yapılmıştır. Ahizade Abdülhalim Efendi, XVI. yüzyılın ikinci yarısında yaşamış; İstanbul, Bursa ve Edirne'de farklı vazifelerde bulunmuş önemli bir devlet adamıdır. Ahizade, kadılık, kazaskerlik, müderrislik gibi görevlerinin yanında; mütercimlik, hattatlık ve şairlik gibi meziyetlere sahip çok yönlü bir şahsiyettir.O aynı zamanda, tefsir, hadis, fıkıh, tasavvuf ve edebiyat gibi alanlarda eserler vermiş velud bir Alimdir. Onun eserlerinden biri de h. 1009 ( m. 1600/1601) yılında Molla Cami‟nin Şevahidü‟n-nübüvve adlı eserinin tercümesidir. Bu çalışmada, eserin müellifi olan Molla Cami ve mütercimi Ahizade Abdülhalim Efendi‟nin hayatı, eserleri hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca Şevahidü‟n-nübüvve‟nin Farsçası göz önünde bulundurularak, Türkçeye çevrilen diğer tercümelerle kısa bir mukayesesi yapılmıştır. Ahizade‟nin yapmış olduğu tercümenin 25 yazma nüshası tespit edilerek tanıtılmıştır. Müellif nüshası elde bulunmayan yazmanın, ilmi usullere göre seçilen en uygun üç nüshası çalıĢmaya esas alınarak tenkitli metin hazırlanmıştır. Ayrıca Ahizade‟nin Şevahidü‟n-nübüvve Tercümesi‟nin geniş bir incelemesi yapılmış ve süslü nesir yer yer orta nesir örneği olan bu yazmanın daha iyi anlaşılması için metinden hareketle bir sözlük hazırlanmıştır.

Abstract:
Shawahid al-Nubuwwe is a religious work written by Molla Jami h. 885 (1480) in Persian. This work, written by Molla Jami in plain Persian consists of approximately 500 narratives telling the proofs of Muhammad's prophethood. Four translations of Shawahid al-Nubuwwe were made into Turkish. The last of these translations was made by Ahizade Abdulhalim Effendi. AhizadeAbdulhalim Effendi is an important statesman who lived in the second half of XVI. century and held different duties in Istanbul, Bursa and Edirne. In addition to his duties such as judge, judge of the army, professor; Ahizade is a sophisticated personality with talents such as translator, calligrapher and poetry. He is also a prolific scholar who has produced works in fields such as exegesis, hadith, fiqh, sufism and literature. Shewahid al-Nubuwwe, too, isone of his works, which he translated from Molla Jami in h. 1009 (1600/1601). In this study, informations are given about the life and works of Molla Jami, the author of the work, and its translator Ahizade Abdulhalim Effendi. In addition, a short comparison was made with the other translations that translated into Turkish, taking the Persian copy of the book into consideration. 25 manuscript copies of the translation made by Ahizade were identified and introduced. The criticized text was prepared on the basis of the three most appropriate copies of the manuscript, which the copy written by the author is not available, selected according to scientific methods. In addition, a comprehensive examination of Ahizade's Translation of Shawahid al-Nubuwwe was made.