Turizm akademisyenlerinin bakış açısıyla kültürel miras alanlarının sürdürülebilirliğinin sağlanmasında arttırılmış gerçekliğin rolü
The role of augmented reality in ensuring the sustainability of cultural heritage sites from the perspective of tourism academicians
Yazar: NAZLI İBİŞ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLAY BULGAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Artırılmış gerçeklik = Augmented reality ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Turizm = Tourism

Özet:
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin yaygınlaşması ve internet altyapısının daha işlevsel olmasıyla birlikte güncel teknolojik gelişmeler birçok alanda kullanılmaya başlanmıştır. İnsan ve kültür kavramlarının temel yapı taşı olduğu kültürel miras turizmi de bu alanlardan bir tanesini oluşturmaktadır. Kültürel miras bir toplumun sosyal, ekonomik ve kültürel yaşantısına dair önemli izler barındırmakta olup korunması ve aktarılması önem arz etmektedir. Son zamanlarda kültürel mirasın korunmasında arttırılmış gerçeklik teknolojisi önem kazanmaktadır. Müzeler, kültürel miras alanları, anıtlar ve sanat galerileri ve benzeri alanlarda kullanılan arttırılmış gerçeklik teknolojileri, sanal rekonstrüksiyonda ön plana çıkmaktadır. Buna ek olarak arttırılmış gerçeklik uygulamaları anlık olarak kullanıcının çevreyle uyum sağlama ve eserin üç boyutlu canlandırılmış gerçekçi versiyonunu görme imkânı sunmasıyla dikkat çekmektedir.
Çalışmada Akdeniz ve Ege bölgelerinde bulunan üniversitelerdeki turizm akademisyenlerinin arttırılmış gerçeklik teknolojisine yönelik görüşlerini ve bu teknolojinin kültürel miras alanlarının sürdürülebilirliğindeki rolünü ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. 55 katılımcı ile gerçekleştirilen görüşmeler sonrasında elde edilen verilere içerik analizi uygulanmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir. 
Araştırma sonucunda akademisyenlerin çoğunluğunun arttırılmış gerçeklik teknolojisi hakkında bilgi sahibi olduklarını belirttikleri ve bu teknolojinin turizm sektörü üzerinde ağırlıklı olarak olumlu etkilerinin olduğu ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca bu teknolojinin kültürel mirasın korumasında pozitif bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Kültürel miras alanlarının sürdürülebilirliği konusunda arttırılmış gerçeklik teknolojisinin daha çok çevresel/fiziki sürdürülebilirlik boyutunda etkili bir araç olduğu ortaya çıkarılmıştır. Buna ek olarak arttırılmış gerçekliğin ekonomik boyutta "gelir" faktörü üzerinde ve sosyo-kültürel boyutta ise "kültürel farkındalık" faktörü üzerinde etkili bir unsur olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
With the spread of information and communication technologies and the more functional internet infrastructure, current technological developments have begun to be used in many areas. Cultural heritage tourism, where the concepts of humanity and culture are fundamental, is one such area. Cultural heritage holds significant traces of a society's social, economic, and cultural life, making its preservation and transmission crucial. Recently, augmented reality technology has gained importance in the preservation of cultural heritage. Augmented reality technologies used in museums, cultural heritage sites, monuments, and art galleries stand out in virtual reconstruction. Additionally, augmented reality applications are noteworthy for providing users with the ability to instantly adapt to their environment and view realistic, three-dimensional representations of artifacts.
The study aims to elucidate the perspectives of tourism academics at universities in the Mediterranean and Aegean regions on augmented reality technology and its role in the sustainability of cultural heritage sites. A qualitative research method, specifically the semi-structured interview technique, was employed. Data obtained from interviews with 55 participants were subjected to content analysis, and the results were evaluated accordingly.
The findings of the research indicated that the majority of academics are knowledgeable about augmented reality technology and believe it has predominantly positive impacts on the tourism sector. Furthermore, the technology was found to have a positive effect on the preservation of cultural heritage. Augmented reality technology was identified as a particularly effective tool in the context of the environmental/physical sustainability of cultural heritage sites. Additionally, it was determined that augmented reality positively influences the "revenue" factor in the economic dimension and the "cultural awareness" factor in the socio-cultural dimension.