Şizofreni hasta yakınlarında duygu dışavurumunun bazı değişkenler açısından incelenmesi
The assessment of expressed emotion levels of the relatives of schizophrenia patients in relation to certain variables
Yazar: HAKAN DUMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. P. SEVDA BIKMAZ
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu dışavurum tarzları = Emotional expression styles ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Klinik psikoloji = Clinical psychology ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Bu araştırmanın amacı şizofreni tanısı almış hastaların sosyodemografik ve klinik özellikleri ve hasta yakınlarının sosyodemografik özelliklerinin hasta yakınlarının dışa vuran duygudurum düzeyleri ile  ilişkisini ortaya koymaktır. Bu araştırmada, şizofreni hasta ve hasta yakınlarının yaş, cinsiyet, öğrenim durumu, medeni durum, göç öyküsü, hastanın ilaç kullanım düzeni, hastaneye yatış sayısı, intihar girişimi, hasta yakınının hastalık hakkında bilgi düzeyi,hastaya yakınlık derecesi gibi değişkenlerle hasta yakının Dışavuran Duygudurumu Ölçeği puanları arasındaki ilişkileri incelenmiştir. 
Bu çalışma Ekim 2012-Mayıs 2014 tarihleri arasında İstanbul Tıp Fakültesi Hastahanesi Psikoz Araştırma Birimi'nde tedavileri devam eden 30 şizofreni tanısı almış hasta ve bu hastaların anahtar akraba konumundaki 30 yakınıyla yürütülmüştür.Veriler SPSS-WİNDOWS 21 Paket Programı kullanımı ile çözümlenmiştir. Sonuçların yorumlanmasında p<0.5 anlamlılık düzeyi kabul edilmiştir.
Araştırmanın sonucu şizofreni hasta ve hasta yakınlarının sosyodemografik özellikleri ile hasta yakınının dışavuran duygudurumu düzeyleriarasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Hastanın intihar girişimi olup olmaması ile hasta yakınının dışavurun duygudurumu arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. p<0.5Hastanın intihar girişiminin bulunması hasta yakınında daha fazla eleştirel/düşmancıl ya da aşırı koruyucu/kollayıcı tutuma yol açtığı saptanmıştır. Hasta yakının eğitim seviyesi arttıkça hastaya karşı sergilediği eleştirel/düşmancıl ya da aşırı koruyucu/kollayıcı tutumda azalmaya yol açtığı saptanmıştır. İlaçlarını düzenli kullanan hastaların yakınlarının dışavuran duygudurum düzeyleri üzerinde etkili bir değişken olduğu düşünülmektedir. Bu ilişki daha büyük bir örneklem seçilerek  araştırılmalıdır. Şizofreni tanısı almış bireyin çalışıyor olmasının hasta yakınının dışa vuran duygudurum düzeyi üzerinde etkili bir değişken olduğu düşünülmektedir.



Anahtar Kelimeler: Dışavuran duygudurumu, Şizofreni,

Abstract:
The aim of this study is to reveal the relationship between the schizophrenia diagnosed patients' clinical and sociodemographic characteristics, along with their relatives' sociodemographic characteristics and expressed emotion levels of the relatives. In the study, the relationship between the Expressed Emotion Measure scores of the patient relative  and certain variables such as age, gender, education level, marital status, immigration history of schizophrenia patients and their relatives; drug use regime, the number of hospitalisation, suicide attempt of the patient; the relative's knowledge level of schizophrenia disorder and the degree of intimacy of the relative.
This study was conducted between October 2012 and May 2014 at the Psychosis Research Unit of Istanbul Medical School Hospital, with 30 schizophrenia diagnosed patients being in treatment at that time and their 30 key relatives. The data were analysed using SPSS-WINDOWS 21 program. For interpreting the results, p<0.5 was accepted.
According to the study results, no significant relationship was found between schizophrenia patients' and relatives' sociodemographic characteristics and the expressed emotion levels of the relatives. A significant relationship was found between suicide attempt of the patient and expressed emotion of the relative, p<0.5.
It was determined that, suicide attempt of the patients made their relatives' attitude more critical/hostile or emotional over-involvement. Relative's higher level of education was found to relate with less critical/hostile or emotional over-involvement attitude towards the patient. Having a regular drug use regime was considered to be an effective variable for the expressed emotion levels of the relatives. This relationship should be searched by bigger sample size. Schizophrenia diagnosed patient's working was suggessted as an effective variable for the expressed emotion levels of their relatives.  



Keywords: Expressed emotion, schizophrenia