Yetişkin örneklemlerde kullanılan bireysel zeka testlerinin sözel performans ?genel bilgi? alt alanının madde havuzunun oluşturulması ve incelenmesi
Generating and analyzing item pool of verbal performance information subtest of an intelligence test which use in adult
Yazar: HANDE ÇELİKAY
Danışman: PROF. DR. OYA SOMER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Madde Tepki Kuramı = Item Response Theory ; Madde analizi = Item analysis ; Madde ayrıcılık gücü indeksi = Judges estimates of discrimination power of items ; Madde güçlük indeksi = Item difficulty index ; Psikolojik testler = Psychological tests ; Psikometri = Psychometrics ; Psikometrik ölçümler = Psychometric measurements ; WAIS = WAIS ; Wechsler ölçekleri = Wechsler scales ; Zeka testleri = Intelligence tests

Özet:
Günümüzde Yetişkin Zeka Testleri Üniversitelerin Psikiyatri Poliklinikleri,hastaneler, Rehberlik Araştırma Merkezleri, Adli Tıp, Adliyeler, Huzurevleri, TestMerkezleri, özel klinikler vb. birçok merkezde uygulanmaktadır. Kullanılan alttestlerin standardizasyon çalışması henüz yapılmamıştır. Maddelerin yetişkin Türk örneklemi için temsil edici olması gerekmektedir. Özellikle ?Genel Bilgi? altölçeği, kültüre bağımlı bir ölçektir. Sözel Alttest'lerdeki maddelerin Türk dil yapınısına, kültürüne uygun hale getirilmesi için denenmek üzere bir madde havuzu oluşturulması başarılı bir standardizasyon çalışmasının çok önemli bir ön aşamasını oluşturmaktadır. Bu çalışmada Türk Kültürüne uygun bir ?Genel Bilgi? alt testi madde havuzu oluşturulmasının yanı sıra, bu amaca hizmet edecek modern psikometrik yöntemlerin kullanılmasına ilişkin uygulamalı bir örnek sağlanması da amaçlanmıştır.Bu amaçla zeka ölçümünde kullanılan ?Yetişkin Zeka Test'leri?nin, sözel alttesti ?Genel Bilgi altölçeği? için 60 soruluk, olası standardizasyon örneklemine önerilmek üzere ya da bu testin psikoloji öğrencilerine öğretimi sırasında kullanılabilecek, ampirik olarak belirlenmiş cevap örnekleri de bulunan bir liste oluşturulmak istenmiştir.Araştırma, İzmir il sınırları içersinde farklı yaş grupları ve demografik özellikleri kapsayan bir örneklem grubu ile yürütülmüştür. Uygulamalar; Ege Üniversitesi Psikoloji Bölümü öğrencileri ve tezin yazarı tarafından yüzyüze görüşmelerle yapılmıştır. Ön uygulamada toplam 91 katılımcı, esas uygulamada toplam 564 katılımcı yer almıştır.Bu listenin oluşum aşamalarında madde cevap kuramının uygulamalarına da yer verilerek, IRT kapsamında madde parametreleri elde etmenin ötesinde, iç ortak testler aracılığıyla test eşitleme modeli uygulamasına gidilmiştir. Kurulan eşitlik ile A formunun madde parametreleri, B formunun madde parametreleri ile aynı metriğe dönüştürülmüştür. Böylece farklı formlarda bulunan maddelerin parametrelerini karşılaştırmak mümkün olmaktadır. Son aşamada madde parametreleri üzerinden istenilen niteliğe uygun maddeler seçilerek 60 soruluk öneri listesine ulaşılmıştır.

Abstract:
Adult Intelligence Tests have been applied in many centers like psychiatry clinics of the universities, hospitals, forensic medicine services, justices, rest homes, test centers. But the standardization study of the subtests used haven?t been made. The items in subtests must be representative for the turk adult sample. Especially the information subtest is a scale related to culture. To produce an item pool to appropriate the items in verbal subtests to turk language structure, turk culture is the most important pre-phase of a successful standardization study. Also in this study to expose an applied example concerned to using modern psychometric methods was intended.In this research a list of 60 item of which answer sample determined empirically has been developed to apply in the standardization study of Information subtest and to use teaching the test to students in psyhcology class.The research sample was studied on adults in İzmir who has different ages and demographic characteristic. The practices of the item list were applied face to face by students in psyhcology class in Ege University and the writer of this tesis. In first practice 91 persons were evaluated, in second practice 564 persons were evaluated.When the item list were being developed, item response theory to obtain item parameters and equate model with internal anchor tests were used. Obtained the coefficients, the item parameters of Form A converted to the metric of Form B. So item parameters which are in different forms are comparative. In last stage by choosing items which have the appropriate parameters, a list of 60 item was obtained.