Sürdürülebilir çevre açısından karbon faaliyetlerinin maliyetlerinin incelenmesi tekstil fabrikası örneği
The research of the costs of carbon prevention activities in terms of sustainable environment: example of textile factory
Yazar: SEVDA KIRMIZIOĞLU
Danışman: PROF. DR. İSMAİL MELİH BAŞ
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Ve Denetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering ; İşletme = Business Administration

Özet:
İnsanoğlu kendisine daha iyi yaşam koşulları sağlayabilmek için sürekli bilimsel ve teknolojik gelişmeler içindedir. Sanayi devriminden günümüze, küreselleşmeyle birlikte hızla gelişim gösteren sanayi ve ticaret daha fazla doğal kaynak ve enerji ihtiyacını beraberinde getirmiştir. Ekonomik ve teknolojik gelişmelerin etkisiyle artan insan ihtiyaçlarını karşılayabilmek amacıyla işletmeler, daha fazla doğal kaynak tüketmekte ve çevreye bağımlı hale gelmektedir. Bu ihtiyaçlar karşılanırken birçok ekolojik problemde ortaya çıkmaktadır. Özellikle   fosil yakıtların kullanımını ile sera gazı salınımındaki artış günümüzde en önemli çevre sorunlarından biri olan küresel ısınmanın nedenlerinden bir tanesidir. Küresel ısınma, nedenleri ve sonuçlarıyla "küresel" bir sorundur ve küresel ısınma probleminin kaynağını, ekonomik faaliyetlerden kaynaklanan sera gazları oluşturmaktadır. Küresel ısınmanın önemli çevresel, sosyal ve ekonomik etkileri olacaktır ve bu etkilerden bazıları şimdiden gözlemlenmektedir. Etkili önlemler alınmadığı takdirde, küresel ısınmanın gelecekteki etkileri, bugün varsayılandan daha ağır olabilmesi mümkündür.
Küresel ısınma sorunuyla savaşabilmek için uluslararası yaptırım gücü olan bir protokole ihtiyaç duyulmuş 1997 yılında Kyoto protokolü imzalanmıştır. Kyoto protokolünün uygulanmasına ise ancak 2005 yılında mümkün olmuştur.  2005 yılında yürürlüğe giren Kyoto Protokolü ile küresel ısınmaya ve iklim değişikliğine neden olan sera gazı emisyonlarının alınıp satıldığı piyasalar oluşturulmuştur. Karbon muhasebesi bağlamında bu piyasalarda alım satıma konu olan sera gazı emisyonlarının doğru, gerçek ve güvenilir bir şekilde ölçülmesi ve emisyon bilgilerinin finansal tablolara aktarılması ihtiyacı doğmuştur. Küresel ısınma ve iklim değişiklikleri karşısında işletmeler arasında karbon ayak izi raporlaması giderek yaygınlaşmaktadır. Tamamıyla işlevsel karbon muhasebe sistemi için işletme faaliyetleri ve üretilen mamuller bazında da emisyon raporlaması gereklilik haline gelmiştir.
Karbon piyasası işlemleri her geçen gün artmakta ve birçok işletmenin bu konuda yükümlülükleri bulunmaktadır. Atmosfere bırakılan karbon salımının serbest piyasa dinamikleri ile çözülebileceğinin varsayıldığı bu sistemde, karbon hak ve yükümlülükleri ortaya çıkmaktadır. Muhasebe sistemi açısından havaya salınan karbondioksit miktarının takip edilmesi ve kayıt altına alınması gerekmektedir. Muhasebe standartlarında konu ile ilgili düzenleme yapılmalı, mevcut sistemde ihtiyaç duyulan hesaplar açılmalı ve işletme bütçeleri içerisinde karbon bütçesine yer verilmelidir.
Çalışmanın amacı, sera gazı emisyonları ile ilgili finansal maliyetlerinin uygulamalı bir şekilde açıklamaktır. Bu amaç doğrultusunda Türkiye'de faaliyet gösteren bir tekstil firmasında araştırma yapılmıştır. Bu işletmenin sera gazını azaltmak amacıyla yapmış olduğu işlemlerin maliyetleri incelenmiştir.

Abstract:
Human being continuously provided developments to a higher level of scientific and technologic developments for better life. Since the Industrial Revolution, the rapidly growing industry and trade with globalization has brought more natural resources and energy needs. Businesses consume more natural resources and become dependent on the environment in order to meet the increasing human needs with the effect of economic and technological developments Many ecological problems have arisen while meeting these needs. The increase in greenhouse gas emissions is one of the reasons of global warming which is one of the most significant environmental problems today as with fossil fuel is used. Global warming is a "global" issue in its causes and consequences and the origin of global warming problem is greenhouse gases emissions created from economic activities. There are important impacts of global warming on environment, society and economy. We are already seeing some impacts. If effective measures are not taken, the impacts of global warming in the future will be more severe than anticipated today.
A protocol with the international legally binding is needed to cope with the world climate and then The Kyoto Protocol was signed in 1997. ButThe Kyoto protocol's implementation could be started in 2005.The most important result of this protocol is the emergence of carbon markets which is made of carbon trading between the parties. With the Kyoto Protocol, which entered into force in 2005, markets were created in which greenhouse gas emissions that cause global warming and climate change are bought and sold. In the context of carbon accounting, it is necessary to measure the greenhouse gas emissions, which are the subject of trading in these markets, in a true, fair and reliable way and to transfer the emission information to the financial statements. Corporate carbon footprint reporting have expanded rapidly across firms in response to climate change and global warming. A fully functioning carbon accounting system must be based on reportingof emission that is measured on basis of operating activities and goods.
Carbon exchanges processes increase day by day and many enterprises have obligations about this matter. In this system where there is an assumption that carbon emission that is released to atmosphere can be solved with free market dynamics, there are carbon rights and obligations emerging. According to the accounting system, the amount of carbon dioxide that is released to air should be tracked and reported. The arrangements should be made about the subject in the accounting standards, the necessary accounts in the actual system should be arranged and the carbon budget should have take place in the master business budget.
The purpose of the study is to explain the financial costs related to greenhouse gas emissions in an practical way. For this purpose, research was conducted in a textile company operating in Turkey. The costs of the operations carried out by this company to reduce greenhouse gases are accounted for.