Kamu harcamaları ve vergi gelirleri arasındaki ilişki: 1980 sonrası Türkiye örneği
Relationship between public expenditures and tax revenues: The case of Turkey after 1980
Yazar: MEHMET FEYZULLAH
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET MUCUK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Bütçe açıkları = Budget deficits ; Kamu harcamaları = Public expenditures ; Kamusal finansman = Public finance ; Kamusal finansman aracı = Public financing instrument ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model ; Vergi gelirleri = Tax revenues ; Vergiler = Taxes

Özet:
Bu çalışma, kamu harcamaları ile vergi gelirleri arasında doğrudan bir nedensellik ilişkisi bulunmadığını ileri sürmektedir. Kamu harcamaları, kamusal ihtiyaçlarının gerektirdiği devlet faaliyetlerinin finansmanı için yapılmaktadır. Diğer taraftan kamusal harcamaların en önemli kaynağını teşkil eden vergi gelirleri olağan kamu gelirlerinin büyük kısmını oluşturmaktadır. Kamu harcamaları ve vergi gelirleri arasında birtakım ilişkiler bulunmaktadır. Bu bağlamda vergi-harcama, harcama-vergi, mali uyum ve kurumsal farklılık yaklaşımları ele alınmıştır. Vergi-harcama ve harcama-vergi teorileri değişkenlerden birinin diğerini nasıl etkilediğini açıklamaktadır. Bununla birlikte mali uyum hipotezi, harcamalar ve vergiler arasında karşılıklı bir ilişki bulunduğunu öne sürmektedir.  Kurumsal farklılık teorisine göre ise kamu harcamaları ve vergi gelirleri arasında nedensellik anlamında bir bağ bulunmamaktadır.
Çalışma Türkiye?nin 1980-2012 arasındaki kamu harcamaları ve vergi gelirlerinin GSYİH?ye oranlarına ilişkin yıllık verileri kullanarak aralarındaki ilişkileri ekonometrik analiz metodu ile test etmiştir. Kısa dönem ilişkileri VAR Analizi yardımıyla irdelenmiştir. Bu kapsamda değişkenler arasında herhangi bir ilişki bulunamamıştır. Johansen eşbütünleşme testi neticesinde kamu harcamaları ve vergi gelirlerinin uzun dönemde birlikte hareket etmedikleri görülmüştür. Bu bağlamda yapılan analiz sonucuna göre Türkiye örneğinde ele alınan veriler arasında herhangi bir ilişki bulunamamıştır. Kamu harcamaları ve vergi gelirleri arasında herhangi bir ilişkinin bulunmaması, bu iki değişkenden herhangi biri artırılıp azaltıldığında diğerinin bundan etkilenmeyeceğini ifade etmektedir. 



Anahtar Kelimeler: Kamu harcamaları, vergi gelirleri, bütçe açığı, kurumsal farklılık, VAR Analizi.

Abstract:
This study argues that there is no direct causal relationship between tax revenues and public expenditures. The public expenditures carry out to finance for the state?s activities, which are required by the public needs. On the other hand, the ordinary tax revenues, which constitute a major source of public expenditures, are a major part of public revenues. There are some relationships between public expenditures and tax revenues. In this context, it is discussed hypothesizes of tax-expenditure, expenditure-tax, fiscal adjustment and institutional difference approach. The approaches of tax-expenditure and expenditure-tax explain how variables affect each other. However, the fiscal adjustment approach suggests that there is a mutual relationship between expenditures and taxes. According to the approach of institutional differences, there is no linkage between public expenditures and tax revenues in terms of causality.
This study, as a case study, has tested, by the method of econometric analysis, relations between public expenditures and tax revenues using their annual data relatively GDP during 1980 to 2012, in Turkey. The short-term relationships are discussed by VAR analysis. In this respect, there is no relationship between variables. In long term, it is seemed that public expenditures and tax revenues do not move together after the Johansen cointegration test. In this regard, according to the results of analysis in the case of Turkey, there is no significant relationship between the data. The absence of any relationship between public expenditures and tax revenues means that if one increases or reduces, the other will not be affected by this changing.




Key Words: public expenditures, tax revenues, institutional difference, VAR analysis, budget deficit.