65 yaş ve üzeri kişilerde uyku kalitesi ve vücut kitle indeksi
SLEEP quality and body mass index in PEOPLE age 65 and over
Yazar: AYSUN SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Giriş: Dünya ve Türkiye'de yaşlı nüfusun yıllar içinde artması sebebiyle günümüzde önemi giderek artan 65 yaş üstü kişilerin günlük yaşamını etkileyen olumsuz durumlar, toplumun sosyal yaşamını da etkilemektedir. Yaşlıların hayatını olumsuz etkileyen etmenlerden ikisi uyku kalitesi ve kilo  problemleridir . Uyku problemleri ve obezite modern çağın en sık görülen şikayetlerindendir. Birçok hastalığın birincil sebebi olan obezite yaşlı populasyonun uyku kalitesi üzerine de etkili midir?
Amaç: Bu çalışmayla beden kitle indeksinin uyku kalitesi üzerine muhtemel etkilerinin ortaya konulması amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada İstanbul Halk Sağlığı Müdürlüğü Eyüp Güzeltepe Aile Sağlığı Merkezi 34.019.78 nolu birime kayıtlı ve çalışmaya dahil olma kriterlerini karşılayan 242 kişiye tarafımızca oluşturulan ve sosyo-demografik verileri içeren anket formuna ilaveten PUKİ karşılıklı görüşme tekniğiyle uygulanmıştır. Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksinin ülkemizde geçerlilik ve güvenirlik çalışmasını 1996 yılında Dr. Yücel Ağargün ve arkadaşları yapmıştır (1).Sosyodemografik bulgularda bu araştırmanın istatiksel analizi için NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 kullanılmışıtır. Sonuç olarak p <0,05 anlamlı olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Araştırma 133 kadın,109 erkek olmak üzere toplam 242 olguyla yapılmıştır. Olguların %66,5'i (n=161) 65-75 yaşları arasında, %24,8'i (n=60) 76-85 yaş arasında ve %8,7'si de (n=21) 85 yaş ve üzerindedir. Olguların %23,1'inin (n=56) VKI ölçümü 18,5-24,9 kg/m2 aralığında, %43,4'ünün (n=105) 25-29,9 kg/m2 aralığında, %23,6'sının (n=57) 30-34,9 kg/m2 aralığında, %7,4'ünün (n=18) 35-39,9 kg/m2 aralığında ve %2,5'inin de (n=6) 40 kg/m2 ve üzerinde olduğu saptanmıştır. Katılımcıların PUKİ toplam puanları 0 ile 18 puan arasında değişmektedir, puan ortalaması 6,04±3,65'dir. PUKİ ölçeğine göre popülasyonun genel uyku kalitesi kötüdür, en yüksek puanı "Uyku Bozukluğu" alt komponentinden almışlardır. Kadınların PUKİ toplam puanları, erkeklerden anlamlı düzeyde daha yüksektir (p=0,021; p<0,05). Kadınların uykuya dalma problemleri ve uyku ilacı kullanım durumları erkeklerden daha yüksek bulunmuştur. Yaş artıkça uyku latansı artmaktadır ve uyku kalitesi düşmektedir. VKİ ile PUKİ ölçek toplamından alınan puanlararasında anlamlı bir ilişki bulunamamış olsa da olgularımızın "Uyku Bozukluğu" alt komponentinden aldığı puanlar VKİ değeri arttıkça artmaktadır.
Sigara içmeyenlerin daha iyi uyku latansı olduğu bulgularımız arasındadır. 1-2 bardak çay tüketenlerin daha çok çay tüketenlerden uyku latansı, uyku ilacı kullanımı ve uyku kalitesi puanlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. 
Sosyokültürel olarak lise/üni/yüksek lisans mezunu olanların diğer sosyokültürel gruplardan, egzersiz yapanların yapmayanlardan, kronik hastalığı olmayanların olanlardan daha iyi uyku kalitesi olduğu görülmüştür. 
Çalışmamızda katılımcıların çalışma hayatı, alkol kullanma durumu, kimlerle yaşadığı ve medeni halleriyle uyku kalitesi arasında anlamlı ilişki tespit edilmemiştir. 
Sonuç: Çalışmamız ile PUKİ alt komponentlerinden uyku bozukluğu  ile VKİ arasında zayıf olmakla birlikte anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca erkeklerde, sosyokültürel olarak eğitim seviyesi yüksek olanlarda, egzersiz yapanlarda ve kronik hastalığı olmayanlarda uyku kalitesi daha yüksek olarak görülmüştür. Aile Hekimliğinin temel ilkelerinden biri de sağlık halinin korunmasıdır. Bu amaçla yaşlıların uyku kalitesinin artması için onların uykusunu etkileyen faktörler belirlenerek gerekli tedbirler önceden alınmalıdır. Çalışmamızın bu konuda hekimlere yardımcı olacağını düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Yaşlı, Uyku Kalitesi, Vücut Kitle İndeksi

Abstract:
Introduction: Due to the increase in the elderly population in the world and Turkey over the years, the negative situations affecting the daily life of the population over the age of 65, which is becoming increasingly important today, also affect the social life of the society. Two of the factors that negatively affect  the  lives of  the elderly are sleep quality and weight  problems.  Sleep problems and obesity are the most common complaints of the modern age. Does obesity, which is the primary cause of many diseases, also have an effect on the sleep quality of the elderly population?
Objective: With this study, it is aimed to reveal the possible effects of body mass index on sleep quality.
Materials and Methods: In the study, Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) was applied by face-to-face interview technique in addition to the  questionnaire form created by us and containing socio-demographic data  to 242 people who were registered in Istanbul Public Health Directorate Eyüp Güzeltepe Family Health Center unit no. 34.019.78 and met the criteria for inclusion  in the study. The validity and reliability study of the PSQI scale for our country was conducted by Dr. Yücel Ağargün and his colleagues in 1996. (1) NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 was used for the statistical analysis of this research in sociodemographic findings. As a result, p <0.05 was evaluated as significant.
Results:  The study  was conducted with a total of 242 cases,  133 female and 109 male. 66.5% (n=161) of the cases were between the ages of 65-75, 24.8% (n=60) were between the ages of 76-85 and 8.7% (n=21) were 85 years of age or older. The BMI measurement of 23.1% (n=56) was in the range of 18.5-24.9 kg/m 2, 43.4% (n=105) was in the range of 25-29.9 kg/m 2, 23.6% (n=57) was in the range of 30-34.9 kg/m 2, 7.4% (n=18) was in the range of 35-39.9 kg/m 2 and    2.5% (n=6) was 40 kg/m2 and above.   The scores of the participants from the sum of the PSQI Scale vary between 0 and 18 and the average score is 6.04±3.65.  According to the PSQI scale, the overall sleep quality of the population is poor, they received the highest score from the "Sleep Disorder" subcomponent. The scores of women from the sum of the PSQI scale were statistically significantly higher than those of men (p=0.021; p<0.05). Women were having more problems falling asleep and they were using sleep medication more than men. As the age increases, the latency of sleep increases and the quality of sleep decreases. Although no significant relationship was found between the scores obtained from BMI and the sum of PSQI scale, the scores obtained by our cases from the "Sleep Disorder" subcomponent increased as the BMI value increased.
It is among our findings that non-smokers have better sleep latency. It was found that those who consumed 1-2 cups of tea had higher scores of sleep latency, sleeping pill use and sleep quality than those who consumed more tea. 
Socioculturally, it was observed that; those who graduated from high school/university/master's had better sleep quality than those of other sociocultural groups, those who exercised had better sleep quality than those who did not, and those who did not have chronic diseases had better sleep quality than those who had. 
In our study, there was no significant relationship between the working life, alcohol use status, who they lived with, marital status and sleep quality of the participants. 

Conclusion: In our study, a significant relationship was found between sleep disturbance and BMI , one of the subcomponents of PSQI, although weak. In addition, sleep quality was seen to be higher in men, those with high sociocultural education levels, those who exercised and those without chronic diseases. One of the basic principles of Family Medicine is the protection of health status. For this purpose, in order to increase the sleep quality of the elderly, the factors affecting their sleep should be determined and the necessary measures should be taken in advance.  It is our opinion that our study will help physicians in this regard.

Keywords: Elderly , Sleeping Quality, Body Mass Index