Çamur susuzlaştırma ünitesi çıkış sularından fosfor geri kazanımı
Phosphorus recovery from effluent of sludge dewatering unit
Yazar: SADETTİN ERDÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. NAZLI BALDAN PAKDİL
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Fosfor yenilemeyen ve kullanım sahası fazla olan bir elementtir, bu nedenle son yıllarda mevcut kaynak stokları dünya çapında azalmaktadır.  Bu durum, fosfor geri kazanımı konusunun önemini artırmıştır. En önemli fosfor kaynaklarından biri olan atık su içerisindeki fosfor miktarı, geri kazanım açısından azımsanmayacak boyutlardadır. Atık su arıtma tesislerinde çamur susuzlaştırma ünitelerinden çıkan filtrat suyu içerisindeki kirlilik yükleri, tesisin proses havuzlarına ek yük olarak gönderilmektedir. Bu çalışmada çamur susuzlaştırma ünitelerinden alınan filtrat suyunun verdiği ek yükün kaldırması ve elde edilen fosfor geri kazanım ürününü tesis yeşil alanı için gübreleme amaçlı kullanılması amaçlanmıştır. Ayrıca geri kazanım işleminde çekirdek materyal olarak kullanılan kum materyali tesis havalandırmalı kum ve yağ tutucu ünitesinden çıkan kumlardan temin edilerek, atık su arıtma tesislerinde yan atık olan kumun da belirli bir miktarı değerlendirildi. Yapılan bu çökeltme işleminde %34 oranında fosfor geri kazanımı sağlanmıştır. Elde edilen materyal saksılara ekilen çimlerde farklı oranlarda gübre materyali olarak kullanılarak  10 gün boyunca çimlerin büyümesi gözlemlenmiştir. En uzun çim uzaması belirlenen saksıdaki verilere dayanılarak, işletme senaryosu verilen bir atık su arıtma tesisinde yeşil alan için kullanılabilecek çökelek miktarları hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamada, filtrat suyundan kazanılan fosfor çökeleği, yeşillendirme amaçlı kullanılacak olan gübrenin yaklaşık 21 katını karşılayabileceği ve yan atık olan kumun % 7 sinin de bu işlemle geri kazanabileceği   belirlenmiştir.

Abstract:
Phosphorus is an element that can't be renewed and has a high usage area, so the current resource stocks have been decreasing worldwide in recent years. Wastewater is one of the most important sources of phosphorus and it has a big potential for phosphorus recycling.  Filtrate come from sludge dewatering units goes back to the biological treatment units (especially aeration tanks) at wastewater treatment plants and it causes extra load in treatment units. In this study, it is aimed to remove the additional load of filtrate taken from the sludge dewatering units and to use the obtained phosphorus recovery product for fertilizing the plant green area. In addition, the sand coming from the grid chamber and oil removal unit used as the seed material in the recovery process. 34% phosphorus recovery was achieved in this precipitation process. The growth of the grass was observed for 10 days using the obtained material as fertilizer material at different rates in the grass planted in the pots. The amount of sediment was determined based on the pot data which determined the effective grass elongation and it was calculated that can be used for the green area in a wastewater treatment plant with the operating scenario. In the calculation, it was determined that the phosphorus sediment recovered from the filtrate water can cover approximately 21 times the fertilizer to be used for greening and 7% of the sand which is side stream can be recovered by this process