Göçe maruz kalmış Suriyeli öğrencilerle Türkiyeli öğrencilerin depresyon ve travma düzeyleri ile duygularının incelenmesi
The examination of  depression, trauma level, and emotions of immigrant Syrian  and non- immigrant Turkish students
Yazar: GÜLBAHAR EDA ERBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF GÖÇEK
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Ruhsal Travma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresyon = Depression ; Mülteciler = Refugees ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic ; Suriyeliler = Syrians ; Zorunlu göç = Forced emigration ; Öğrenciler = Students

Özet:
Göç, bireyin yaşamına, kimliğine, yaşadığı çevreye etki eden karmaşık ve stresli bir yaşam olayıdır. Çocuklar bu önemli yaşam olayında ise özellikle dikkat edilmesi gereken riskli gruplar içinde bulunmaktadır. Türkiye, göç alan ülkeler sıralamasında üst sıralarda yer almakta, terör, deprem, şiddet gibi zorlu yaşam olaylarını sıklıkla deneyimlemektedir. Tüm bunların sonucunda da toplum ve bilhassa çocuklar çok olumsuz etkilenebilmektedir. Bu araştırmada Suriye İç Savaşı sonrası Türkiye'ye gelen ve geçici koruma statüsü alan 110 Suriyeli öğrenci ile 116 Türkiyeli öğrencinin Travma Sonrası Stres Bozukluğu, Depresyon düzeyi ve duyguları incelenmiştir. Travma Sonrası Stres Bozukluğu belirtilerini anlamak için "Çocuklarda Zor Olayların Etkisi Ölçeği", Depresyon belirtilerini anlamak için "Çocuklar İçin Depresyon Envanteri" ve çocuklardaki duyguların incelenmesinde yeni geliştirilen ve yansıtıcı bir test olan "Çocukların Yaşam Değişimleri Ölçeği" kullanılmıştır. Depresyon ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu düzeylerinin çocukların olumlu ve olumsuz duygu seçimlerine ne şekilde etki ettiği araştırılmıştır. Araştırma verileri "Bağımsız Örneklem T Testi" kullanılmış ve Korelasyon Analizi uygulanarak incelenmiştir.
Analizler sonucunda, göçe maruz kalan Suriyeli çocukların Depresyon ve TSSB puanları ile Türkiyeli çocukların depresyon ve TSSB ölçeğinden aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Her iki grupta da, Suriyeli ve Türkiyeli, TSSB ve depresyon ölçeğinden aldıkları puanlar, sınırın üzerinde olarak tespit edilmiştir. Çocuklar için Depresyon Envanteri alt testlerine daha detaylı bakıldığında ise Suriyeli ve Türkiyeli çocukların, negatif duygudurum ve negatif özsaygı alt testlerinden aldıkları puanlar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. İki grubun yetersizlik ve kişilerarası problemler alt testlerinden aldıkları puanlarda ise anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Her iki alt testte de göçe maruz kalan Suriyeli çocukların puan ortalaması, Türkiyeli çocukların aldığı puan ortalamasından fazladır. Her iki grubun TSSB'yi ölçen alt testlerine bakıldığında Suriyeli ve Türkiyeli çocukların kaçınma alt testinden aldıkları ortalama puanlar arasında anlamlı farklılık bulunamazken, yeniden yaşantılama ve uyarılmışlık alt testlerinde anlamlı farklılıklar bulunmuştur ve her iki alt testte de Suriyeli çocukların puanları, Türkiyeli çocukların puanlarından fazladır.
Çocukların Yaşam Değişimleri Ölçeği kullanılarak Suriyeli ve Türkiyeli çocukların duyguları incelenmiş ve 11 kartın her biri için seçtikleri duygular, olumlu ve olumsuz duygular olarak kodlanmıştır. Duygular incelendiğinde, her iki grubunda TSSB ve Depresyon düzeyleri arttıkça olumlu duygu seçiminin azaldığı, olumsuz duygu seçiminin ise arttığı belirlenmiştir. Bulgular, ülkemizde göçe maruz kalan çocukların ruh sağlığına dikkat edilmesinin önemine dikkat çekmektedir. Mevcut yazın alan ışığında sonuçlar tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: göç, çocuk depresyonu, travma, zorlu yaşam olayları, duygular

Abstract:
Migration is a complex and stressful life event that affect life, identity and environment of an individual. Turkey is one of the major countries which host to vast migrant population in the world. At the same time, Turkey has been exposed to stressful life events such as terror, violence and earthquake. The society and especially children are negatively affected from these stressful life events. This study aims to investigate the rate of post-traumatic stress symptoms, depressive symptoms and emotional expressions of 116 native Turkish students and 110 Syrian students, who migrated to Turkey after Syrian Civil War and live in Turkey under the temporary protection status. The Children's Revised Impact of Events Scale is used to assess PTSD symptoms; The Children's Depression Inventory is used to assess depressive symptoms, The Children's Life Changes Scale, which is a recently developed and projective test, is used to assess emotional expression. The links between depression and post-traumatic stress with the choice of negative and positive emotions were assessed. Independent Sample T Test and correlation analyses were used as statistical method.
          Findings of this research proves that there is significant difference between depression and trauma levels of Syrian and Turkish children. It is found that the mean scores of depression and trauma levels of the Syrian and Turkish children are above the upper limits. Moreover, it is found that the mean scores of the Syrian children for both trauma and depression scores are higher than Turkish children's mean scores. While comparing the depression sub-scale scores of the Syrian and Turkish children, it is observed that there is no significant difference between negative mood and negative self-esteem levels of both groups. However, there is a significant difference between feelings of ineffectiveness and interpersonal problems. Moreover, in both subtests, it is found that mean values of Syrian children exposed to migration are relatively higher than Turkish children. When trauma sub scales are compared, no significant difference were found among Turkish and Syrian children in terms of avoidance, whereas in terms of intrusion and arousal sub-tests, Syrian children had significantly higher scores than Turkish children.
          Emotions of Syrian and Turkish Children were assessed by using the Children's Life Changes Scale. Emotions chosen by the participants for each 11 eleven cards were categorized under two labels such as negative emotions and positive emotions. It was found that as trauma and depression level has increased, the choice of positive emotions decreased and the choice of negative emotions were increased in both Syrian and Turkish children. The findings and future directions were discussed with references from the current literature.
Key words: Child Depression, Emotions, Migration, Stressful life events, Trauma