Üniversite öğrencilerinde toplulukçuluk/bireycilik, erillik/dişillik ve eylemlilik ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the agency and masculinity/femininity, collectivism/individualism in university students
Yazar: OSMAN DUYMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ERTUĞRUL UÇAR
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinin erillik/dişillik yönelimleri ile bireycilik-toplulukçuluk durumlarının eylemliliği yordayıp yordamadığını araştırmaktır. Bu amaçla çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'de çeşitli üniversitelerin farklı bölümlerinde öğrenim gören 444 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Çalışma kapsamında araştırma problemlerine cevap bulabilmek için Atak, Kapçı ve Çok (2013) tarafından Türkçeye uyarlanmış olan "Çok-Yönlü Eylemli Kişilik Ölçeği", Hofstede'in Türk toplumu üzerinde yapmış olduğu genellemeyi test etmek üzere, "Sargut (1994) tarafından hazırlamış olan "Erillik-Dişillik Düzeyi Formu" ve Türkçe'ye uyarlaması Öztürk, Gökoğlu ve İnan (2018) tarafından yapılan "IND-COL Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmada, nicel verilerin analizi için ilgili ölçeklerden elde edilen toplam puanlar temel alınmış, betimsel analizler gerçekleştirilmiştir. Üniversite öğrencilerinin erillik/dişillik yönelimleri ile bireycilik-toplulukçuluk durumlarının eylemliliği yordayıp yordamadığını belirlemek için Pearson korelasyon analizi ve adımsal regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin eylemlilik ölçeğinden elde ettikleri puan ortalamaları incelendiğinde, en düşük puan ortalamasının yaşam amacı ( =2.98) alt boyutunda elde edilirken, en yüksek ortalamanın ( =3.45) öz saygı alt boyutunda elde edildiği görülmüştür. Öğrencilerin eylemlilik ölçeği toplam puan ortalaması ise ( =3.23) şeklindedir. Bununla birlikte bireycilik toplam puan ortalaması  =5.46 iken, toplulukçuluk toplam puan ortalaması  =5.23 şeklindedir. Bu durumda öğrencilerin bireycilik eğilimleri düzeylerinin toplulukçuluk eğilimi düzeylerinden daha yüksek olduğu bulgusu elde edilmiştir. Araştırma bulguları üniversite öğrencilerinin erillik eğilimleri ortalamasının (  =3.26) iken dişillik eğilimlerinin ( =4.39) olduğunu, dolayısıyla üniversite öğrencilerinin genel olarak daha yüksek bir dişilliğe sahip olduğunu göstermektedir. Araştırmada ayrıca eylemlilik ve erillik [r= .476], dişillik [r= .324], bireycilik [r= .459] ve toplulukçuluk [r= .383] değişkenleri arasında anlamlı, pozitif ve anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır [p<.05]. Erillik boyutu ve eylemlilik boyutu arasında 0.05 düzeyinde anlamlı bir ilişki olduğu, bireylerin eylemliliğe ilişkin toplam varyansın %22'sinin erillik boyutu ile açıklanabileceği belirlenmiştir. Eylemlilik ile erillik ve bireycilik arasında 0.05 düzeyinde anlamlı bir ilişki olduğu, bireylerin eylemliliğine ilişkin toplam varyansın %30'unun erillik ve bireycilik boyutu ile açıklanabileceği; eylemlilik ile erillik, bireycilik ve dişillik arasında 0.05 düzeyinde anlamlı bir ilişki olduğu, bireylerin eylemliliklerine ilişkin toplam varyansın %34'ünün erillik, bireycilik ve dişillik boyutu ile açıklanabileceği görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to examine the agency in university students in terms of some variables and to determine its relationship with individualism-collectivism and masculinity-femininity.  For this purpose, a correlational survey model was utilized in the study. The study group consisted of 444 university students studying in various departments of universities in Turkey. To address the research questions, the "Multi-measure Agentic Personality Scale," adapted into Turkish by Atak, Kapçı, and Çok (2013), was used. Additionally, to test Hofstede's generalization on Turkish society, the "Masculinity-Femininity Level Form," developed by Sargut (1994), and the "IND-COL Scale," adapted into Turkish by Öztürk, Gökoğlu, and İnan (2018), were employed. In the study, descriptive analyses were conducted based on the total mean scores obtained from the relevant scales for the analysis of quantitative data. Pearson correlation analysis and stepwise regression analysis were performed to determine whether university students' masculinity/femininity orientations and individualism-collectivism situations predict their agency. When the mean scores obtained from Multi-measure Agentic Personality Scale was examined, it was seen that the lowest mean score was obtained in the life purpose dimension ( =2.98), while the highest mean score ( =3.45) was obtained in the self-esteem dimension. The total mean score for the agency scale was ( =3.23). Moreover, the mean score for individualism was ( =5.46), whereas the mean score for collectivism was ( = 5.23). Consequently, it is evident that students' levels of individualism were higher than their levels of collectivism. The research findings also revealed that university students' masculinity level was   =3.26) and femininity level was ( =4.39), indicating that university students generally possessed a higher femininity. Additionally, significant positive relationships were found between agency and masculinity (r = .476), femininity (r = .324), individualism (r = .459), and collectivism (r = .383) variables (p < .05). A significant relationship was identified at the 0.05 level between the masculinity dimension and the agency dimension, indicating that 22% of the total variance in agency can be explained by the masculinity dimension. Moreover, a significant relationship at the 0.05 level was found between agency and masculinity, as well as between agency and individualism, revealing that 30% of the total variance in agency can be explained by masculinity and individualism dimensions. Furthermore, a significant relationship at the 0.05 level was observed among agency, masculinity, individualism, and femininity, indicating that 34% of the total variance in agency can be explained by masculinity, individualism, and femininity dimensions.