Abdominal ve laparoskopik histerektomi olan hastaların preoperatif ve postoperatif yaşam kalitelerinin ve cinsel fonksiyonlarının değerlendirilmesi ve karşılaştırılması
Evaluation and comparison of preoperative and postoperative quality of life and sexual functions of patients with total abdominal hysterectomy and total laparoscopic hysterectomy
Yazar: BÜŞRA KÖRPE
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM EVLİYAOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitimi ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Cerrahi-abdominal = Surgery-abdominal ; Cerrahi-kadın doğum = Surgery-obs.-gyn. ; Cinsel ilişki = Sexual relation ; Cinsel işlev bozukluğu-fizyolojik = Sexual dysfunction-physiological ; Cinsellik = Sexuality ; Histerektomi = Hysterectomy ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı abdominal ve laparoskopik histerektomi yapılan hastaların preoperatif ve postoperatif yaşam kalitelerini ve cinsel fonksiyonlarını değerlendirmek ve karşılaştırmaktır.
MATERYAL VE METOD: Çalışmamız TAH yapılan 65, TLH yapılan 56 toplam 121 hastayı kapsamaktadır. Çalışmaya Mart-Ekim 2017 ayları arasında, Ankara Dr. Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Jinekoloji Kliniği'nde benign nedenlerle opere edilen, cinsel açıdan aktif, pre, peri ve postmenopozal kadınlar dahil edilmiştir. Hastaların preoperatif ve postoperatif yaşam kalitelerini ve cinsel fonksiyonlarını değerlendirmek için hastalara operasyon öncesi ve operasyon sonrası 6. ayda WHOQOL-BREF yaşam kalitesi ölçeği ve GRISS-KADIN cinsel doyum ölçeği uygulanmıştır. Cinsel doyum ölçeğinden alınan yüksek skorlar sorun olduğunu göstermektedir. 
BULGULAR: Hastalar postoperatif ameliyat türünden bağımsız olarak yaşam kalitesi ölçeğine göre fayda görmüş fakat cinsel ilişki sıklığında sorun yaşamaya başlamıştır. TLH grubunun postoperatif yaşam kalitesi skorları TAH grubundan yüksektir(p<0.05). Gruplar arasında preoperatif ve postoperatif GRISS cinsel doyum ölçeği skorlarında fark yoktur(p>0.05). TAH yapılan hastalar preoperatif doyum alanında sorun yaşamaktayken, TLH yapılan hastalar preoperatif ilişki sıklığında sorun yaşamaktadırlar. Postoperatif 6. ayda da TLH yapılan hastaların sıklık alanındaki sorunları devam etmektedir. TAH yapılan hastaların ise preoperatif doyum alanındaki sorunları postoperatif devam etmekle birlikte sıklık, iletişim, kaçınma ve dokunma alanlarında da sorunlar eklenmiştir.  Sigara ameliyat türünden bağımsız olarak ve TLH yapılan grupta cinselliği olumsuz etkileyen bir faktör olarak bulunmuştur. 
SONUÇ: Yaşam kalitesini arttırma üzerindeki pozitif etkisi göz önünde bulundurulduğunda uygun hastalarda laparoskopik histerektomi abdominal histerektomi yerine tercih edilebilir. Histerektomi planlanan hastaların cinsel fonksiyonlarında sorunlar izlenmektedir. Bu hastaların preoperatif dönemde değerlendirilmesi ve hastalara danışmanlık verilmesi postoperatif dönemde olumlu sonuçları beraberinde getirecektir.

Abstract:
OBJECTIVE: The aim of this study is to assess and compare the quality of life and sexual functions of patients who undergo abdominal and laparoscopic hysterectomy before and after surgery.
MATERIALS AND METHODS: Study group consisted of 121 pre and postmenopausal women who were sexually active. Sixty five of them underwent TAH and 56 of them underwent TLH for benign indications between March and October in 2017 in Ankara Dr. Zekai Tahir Burak Women's Health Training and Research Hospital Gynecology Clinic. Quality of life and sexual functions were assessed before and 6 months after operation by using two standardized questionaires: WHOQOL-BREF and GRISS-Woman (Golombock-Rust Inventory of Sexual Satisfaction). Higher scores indicate better results in WHOQOL-BREF and worse results in GRISS-Woman.
RESULTS: Independent from the route of surgical procedure, postoperative patients had better outcomes in quality of life scale but they had problems in frequency of intercourse. Postoperative WHOQOL-BREF scores were significantly higher in TLH group than TAH group (p<005). There was no difference between the groups in GRISS scores preoperatively and postoperatively (p>0.05). In TAH group, patients had problem in dissatisfaction, in TLH group they had problem in frequency of intercourse. TLH group had been suffering from infrequent intercourse 6 months after procedure, too. In TAH group, patients had developed new problems such as infrequency, noncomminucation, avoidance, nonsensuality beside dissatisfaction. Smoking, independent from the procedure and in TLH group, was associated with worse outcomes in sexuality. 
CONCLUSION: Laparoscopic surgery instead of abdominal surgery should be performed on suitable patients considering its positive effects on quality of life. Women undergoing hysterectomy have problems in sexual functions. Assessment and counseling of these women for sexual functions before surgery will bring better outcomes in postoperative period.