Kullanıcının giysi deneyiminde ürün duyguları ve duyguların odak noktalarının keşfedilmesi
Exploring product emotions and focal points of emotions in user's clothing experience
Yazar: SERAP DENGİN SEVİNİR
Danışman: PROF. DR. PINAR GÖKLÜBERK ÖZLÜ
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı / Moda Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Giysi tasarımı = Clothing design ; Moda tasarımı = Fashion design

Özet:
Ürün duyguları, ürünü görme, kullanma, sahip olma ve benzeri yoluyla ürün deneyiminde ortaya çıkan tüm duyguları ifade etmektedir. Araştırma, nitel bir yaklaşımla kullanıcıların giysi deneyimlerinde ortaya çıkan ürün duyguları ve duyguların odak noktalarının keşfedilmesini amaçlamaktadır. Bu amaçla birbirini izleyen iki araştırma (ön ve ana araştırma) gerçekleştirilmiştir. Ön araştırmanın amacı, giysi odağında ürün duygularının keşfedilmesi; ana araştırmanın amacı ise ürün duygularının odak noktalarının derinlemesine incelenmesidir. Araştırmanın modeli, olgubilim; olgusu ise bir tasarım düşüncesi olarak ürün duygularıdır. Araştırma materyali, katılımcılara ait giysilerdir. Ön araştırmanın katılımcıları, yaşları 18-52 arasında değişen 65'i erkek, 121'i kadın 186 giysi kullanıcısıdır. Açık uçlu soruların bulunduğu anket yoluyla veri toplanmış, toplanan veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, 32 duygudan oluşan ürün duyguları listesi elde edilmiştir. Bunlar; mutluluk, keyif/neşe, zevk/beğeni/haz, özgüven, rahatlık, huzur, hayranlık, büyülenme, güven, özgürlük, rahatlama, heyecan, sevgi, hoşnutluk, hoş şaşkınlık, gurur, kızgınlık, rahatsızlık, huzursuzluk, özgüvensizlik, mutsuzluk, üzüntü, korku/kaygı, hoşlanmama, pişmanlık, hayal kırıklığı, nefret, hüzün, utanç, hoşnutsuzluk, hoş olmayan şaşkınlık ve iğrenmedir. Huzur, huzursuzluk, mutsuzluk ve özgüvensizlik duyguları yeni kavramlar olarak literatüre dâhil edilen duygulardır. Ürün duyguları listesi, giysilerin sadece dış görünümlerine ilişkin değil; kullanım, anlam, bağlam ve öze dair deneyimlenen duyguları da içermektedir. Bu nedenle geniş bir kullanım alanına sahiptir. Ana araştırmanın katılımcıları, yaşları 23-40 arasında değişen 8'i erkek, 14'ü kadın 22 giysi kullanıcısıdır. Bu aşamada dokümanlar ve derinlemesine görüşmeler ile veri toplanmış, veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; giysi deneyimlerinde ortaya çıkan ürün duygularının altı odak noktası; estetik özellikler, kullanım özellikleri, anlam, öz, bağlam ve giysinin edinimidir. Ayrıca araştırmada 12 ürün duygusunun odak noktaları ayrı ayrı sunulmuştur.

Abstract:
Product emotions refer to all the emotions that arise in the product experience through seeing, using, owning or thinking about the product. The research aims to explore the product emotions and focal points that emerge based on the clothing experiences of the users with a qualitative approach. For this purpose, two sequential studies (preliminary and main) were carried out. The aim of the preliminary research is to explore the list of product emotions within the scope of clothing. The aim of the main research is to examine the focal points of product emotions in depth. The model of the research is phenomenology; phenomenon is product emotions as a design thought. Research material is clothing belonging to participants. The participants of the preliminary research are 186 clothing users, 65 men and 121 women, aged between 18-52. Data were collected through written documents, and the collected data were analyzed by content analysis. As a result of the research, the list of product emotions was obtained consisting of 32 emotions. These are happiness, joy, enjoyment, self-confidence, comfort, quietude, admiration, fascination, confidence, freedom, relief, excitement, love, satisfaction, pleasant surprise, pride, anger, discomfort, inquietude, lack of self-confidence, unhappiness, sadness, fear, dislike, regret, disappointment, hate, sad, shame, dissatisfaction, unpleasant surprise and disgust. Quietude, inquietude, unhappiness and lack of self-confidence are the emotions included as new concepts in the literature. The list of product emotions includes not only the appearance of the clothes, but also includes experienced emotions about usage, meaning, context and self. Therefore, it has a wide range of uses. The participants of the main research are 22 clothing users, 8 men and 14 women, aged between 23-40. Data were collected through documents and in-depth interviews, and the collected data were analyzed by content analysis. As a result of the research, the six focal points of the product emotions emerged in the clothing experiences: aesthetic features, usage features, meaning, self, context and the acquisition of clothing. In addition, the focal points of 12 product emotions are presented separately in the research.