Teknopedagojik eğitim kapsamında Türkçenin yabancı dil olarak öğretimine yönelik tasarlanan Web 2.0 araçları eğitiminin öğreticiler ve öğretme süreçlerine etkisi üzerine bir inceleme
A review on the effect of Web 2.0 tools education designed for teaching Turkish as a foreign language within the scope of technopedagogical education on teachers and teaching processes
Yazar: ÇİĞDEM YALÇIN
Danışman: PROF. DR. NEZİR TEMUR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Yabancı dil = Foreign language

Özet:
Dijital çağ olarak nitelendirilen 21. yüzyıl dünyasında eğitimin her alanında olduğu gibi yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında da güncel teknolojilerden yararlanmak bir gereklilik hâline gelmiştir. Yabancı dil öğretimi alanında işlevsel olarak kullanılabilen ve eğitim alanında çığır açan teknolojik araçlar arasında Web 2.0 araçları yer almaktadır. Yabancı dil öğretimi sürecinde öğreticilerin Web 2.0 araçları hakkında sadece teorik olarak değil aynı zamanda uygulamaya dönük bilgi sahibi olmaları bu araçları etkili bir şekilde kullanabilmeleri için önem arz etmektedir. Bu çalışmada yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde teknopedagojik eğitim kapsamında tasarlanan ve çevrim içi olarak düzenlenen Web 2.0 araçları eğitiminin öğreticiler ve öğretim süreci üzerindeki etkisini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırmada karma yöntem deseninden biri olan açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın birinci aşamasında Türkiye'de yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğreticilerin Web 2.0 araçları kullanımı yetkinlikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada Türkiye'de farklı kurumlarda yabancı dil olarak Türkçe öğreten 203 öğreticiye "Web 2.0 Araçları Kullanım Yetkinliği Ölçeği" uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre Türkiye'de yabancı dil olarak Türçe öğreten öğreticilerin Web 2.0 araçları kullanım yetkinliklerinin orta düzeyde (x̄=2,9) olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında öğreticilere verilecek olan çevrim içi Web 2.0 araçları eğitimine yönelik aksaklıkların yaşanmaması için üç haftalık pilot uygulama yapılmıştır. Araştırmanın üçüncü aşamasında 203 öğretici arasından seçilen, Web 2.0 araçları kullanım yetkinliği orta düzeyde veya ortalamanın altında olan ve eğitime katılmaya gönüllü olan 23 öğreticiye altı haftalık çevrim içi eğitim verilmiştir. Eğitim öncesi ve sonrasında öğreticilere "Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği (TPAB)" ve "Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Öğretenlerin Teknolojiye Yönelik Tutumlarını Belirleme Ölçeği" uygulanmıştır. Araştırma neticesinde çevrim içi eğitime katılan 23 öğreticinin TPAB yeterliliklerinin son test lehine olumlu olduğu tespit edilmiştir fakat öğreticilerin teknolojiye yönelik tutumlarından ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Bu aşamada öğreticilerin çevrim içi kursa yönelik düşüncelerinin tespiti için araştırmacı tarafından geliştirilen "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Öğreticilerle yapılan görüşmeler neticesinde, öğreticilerin eğitimden memnun kaldıklarını, eğitimle beraber bu araçların etkili bir şekilde öğretim ortamlarında nasıl kullanacakları konusunda bilgi sahibi olduklarını ve bu araçları eğitim ortamlarında alternatif materyaller olarak kullanmak istediklerini ifade etmişlerdir. Çalışmanın son aşamasında öğreticilerin aldıkları eğitim sonucunda elde ettikleri bilgi, beceri ve kazanımları sınıf ortamına nasıl entegre ettiklerini tespit etmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen "Yarı Yapılandırılmış Ders Gözlem Formu" kullanılmıştır. Bu aşamada çevrim içi eğitime katılan ve çalışmaya gönüllü olarak katılan dört öğretici her biri üçer hafta olmak üzere toplam on iki hafta boyunca gözlemlenmiş olup öğreticilerin dersleri video ile kayıt altına alınmıştır. Bu kayıtlar iki alan uzmanı tarafından izlenerek ders gözlem formu ilgili uzmanlar tarafından doldurulmuştur. Yapılan gözlemler sonucunda öğreticilerin Web 2.0 araçlarını yüz yüze ve çevrim içi sınıf ortamlarında büyük bir problem yaşamadan rahatlıkla kullanabildikleri; öğreticilerin bu araçları kullanırken beyin fırtınası, tümevarım vb. farklı yöntem ve tekniklerden yararlandıkları; bu araçları farklı seviyedeki öğrenciler için rahatlıkla kullanabildikleri saptanmıştır. Öğreticilerin bu araçları öğrencilerin temel dil becerilerini geliştirmek, dil bilgisi, kelime öğretimi ve ölçme değerlendirme için kullandıkları ve araçları kullanırken öğrencilerle sürekli etkileşim hâlinde oldukları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In the 21st century world, which is described as the digital age, it has become a necessity to benefit from current technologies in the field of teaching Turkish as a foreign language, as it is in every field of education. Web 2.0 tools are among the technological tools that can be used functionally in the field of foreign language teaching and that are groundbreaking in the field of education. In the foreign language teaching process, it is important for the instructors to have not only theoretical but also practical knowledge about Web 2.0 tools in order to be able to use these tools effectively.  In this study, it is aimed to reveal the effect of Web 2.0 tools online training on the instructors and the teaching process within the scope of technopedagogical education in teaching Turkish as a foreign language. Explanatory sequential design, which is one of the mixed method design, was used in the research. In the first stage of the research, it was tried to determine the competencies of the teachers who teach Turkish as a foreign language in Turkey in the use of Web 2.0 tools. According to the results of the research, it has been determined that the Web 2.0 tools usage competencies of the instructors who teach Turkish as a foreign language in Turkey are at a moderate level (x̄=2.9). In the second stage of the research, a three-week pilot application was made to avoid any disruptions in the online Web 2.0 tools training to be given to the instructors.  In the third stage of the research, a six-week online training was given to 23 trainers who were selected among 203 trainers, whose proficiency in using Web 2.0 tools was moderate or below average, and who volunteered to participate in the training. Before and after the training, the "Technological Pedagogical Content Knowledge Scale (TPACK)" and the "Scale for Determining the Attitudes of Those who Teach Turkish as a Foreign Language towards Technology" were applied. As a result of the research, it was determined that the TPACK competencies of 23 instructors who participated in the online training were positive in favor of the post-test; there was no significant difference between the pre-test and post-test scores of the teachers' attitudes towards technology. At this stage, the "Semi-Structured Interview Form" developed by the researcher was used to determine the thoughts of the instructors about the online course. As a result of the interviews with the trainers, they stated that the trainers were satisfied with the training, they had knowledge about how to use these tools effectively in the teaching environments together with the training, and they wanted to use these tools as alternative materials in the educational environments. In the last stage of the study, the "Semi-Structured Lesson Observation Form" developed by the researcher was used to determine how the instructors integrated the knowledge, skills and achievements they obtained as a result of the training they received into the classroom environment. At this stage, four instructors who participated in the online training and voluntarily participated in the study were observed for a total of twelve weeks, each of which was three weeks, and the lessons of the instructors were recorded with video. These records were monitored by two field experts and the course observation form was filled by these experts. As a result of the observations made, it was stated that the instructors could easily use Web 2.0 tools in face-to-face and online classroom environments without big problems; while using these tools they used different methods and techniques such as brainstorming, induction, etc. It has been concluded that they can use these tools easily for students of different levels and that the instructors use these tools to improve the students' basic language skills, to teach grammar and vocabulary, and to measure and evaluate, and that they are in constant interaction with the students while using the tools.