İşsizliğin psiko-sosyal boyutu ve çalışma yaşamına ilişkin değerler üzerindeki etkileri
The psychosocial dimension of unemployment and it`s efect`s on the value of work life
Yazar: HANDAN KUMAŞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YAŞAR TINAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Psikososyal etkiler = Psychosocial effects ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
Günümüzde, gerek toplumlar gerekse bireyler giderek karmaşıklaşan, çeşitlenen, kronikleşen ve küreselleşen sorunlar yaşamaktadırlar. İşsizlik, ekonomik, sosyal, kültürel, etik ve psiko-sosyal anlamda ciddi ve önemli etkileri olan sorunlardan biri olma yolundadır. İşsizlik, bireyin yaşamın tüm alanlarına (aile, iş, iş dışı yaşam), atfettiği anlam ve önemde farlılıklar yaratabilen bir süreçtir. İşsizliğe bağlı olarak yaşanan psiko-sosyal sorunlar, bireyin gereksinimleri, beklentileri ve değerlerinin önceliğini değiştirebilir. Bu bağlamda, çalışma yaşamına ilişkin değerlerde de değişimler söz konusu olabilir. Bu çalışmada, işsizliğin neden olduğu psiko-sosyal sorunlar incelenmiş ve çalışma yaşamı değerlerinin değişimi, işsizliğe bağlı olarak yaşanan psiko-sosyal sorunlar ile birlikte değerlendirilmiştir. Tez çalışması teorik ve uygulamadan oluşan dört bölümü içermektedir. İşsizlik, benzer kavramlar, işsizliğin nedenleri, türleri ve Türkiye ile diğer ülkelerde yaşanan işsizlik oranlarının açıklanmasına birinci bölümde yer verilmiştir. İkinci bölümde, bireyde işsizliğe bağlı olarak yaşanan psiko-sosyal sorunlar, işsizliğin etki alanları, toplumsal maliyeti, işsizliğin psiko-sosyal boyutunun işgücü piyasasına etkisi ve bilişsel süreci açıklanmıştır. Teorik açıklamaların son bölümünü oluşturan üçüncü bölümde ise, çalışma yaşamı değerleri sınıflandırılmış, değerlerin değişim sürecinde yer alan temel motivasyon kuramları ele alınmış, süreç ve toplumsal bakımdan değişim koşulları ve işsizliğin psiko-sosyal sonuçları ile çalışma yaşamı değerlerinin etkileşimi incelenmiştir. Tez çalışmasının uygulama kısmında, araştırmanın yapıldığı kent olan İzmir ve Ege bölgesine ait, nüfus ve istihdam yapısına ilişkin genel bir görünüm verildikten sonra, İzmir Emniyet Müdürlüğü'nde yapılan işsizlik ve suç bağlantısını araştıran çalışmanın bulguları ve İşsizliğin psiko-sosyal sonuçları ve çalışma yaşamı değerlerini tespit etmeye yönelik olarak İzmir İş ve İşçi Bulma Kurumu'nda gerçekleştirdiğim anket çalışmasının sonuçları sunulmuştur. i

Abstract:
Present-day, both societies and individuals are suffering from prevailing chronic, complex and globalised problems. In near future and beyond among these problems, unemployment will seriosly effect the economic, social, cultural and physio-social situation of the society. Unemployment is a process that an individual's life concept can easily be changed by its existence to the extent that individuals' attribution of importance. In this study, psychosocial problems caused by unemployment have been examined and the changing value of the working life taken into consideration along with these psychosocial problems due to unemployment. Thesis consists of four parts including both theorie and application. First part includes, concept of unemployment and similar literature, the causes of unemployment, the variety of unemployment and the ratio of the unemployment in Turkey and some other countries. Second part is about the explanation of psychosocial problems occured in individuals because of unemployment, the effect zone of the unemployment, its cost to the society and the effect of psychosocial dimension of the unemployment on labour market. The third part which is the last theorie part in the thesis, classified the values of the working life, the basic motivation theories that are in the centre of the process of changing values, examined the conditions of the change in terms of the society and studied the interaction of the working life's values. In the application part of the thesis, the outlook of the demographic and employment situation of İzmir - the city in which the application took part- and the Aegean Region been examined. After this general outlook, İzmir Police Department's study which is about to build a meaningful relation between unemployment and crime has been added into the part and lastly my inquiry on the psychosocial consequences of the unemployment and the study to confirm the working life values which is realized in İzmir Public Employment Office has been added into thesis. VI