Çatılarda kullanılan toplaçların kent görüntüsüne olumsuz etkileri ve iyileştirme yaklaşımları
Negative effects of solar thermal collectors on roofs and restoration approaches
Yazar: FİLİZ EREZ
Danışman: PROF. MÜJGAN ŞEREFHANOĞLU SÖZEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Konvansiyonel enerji kaynakları, tükenebilir olması, çevre kirliliğine yol açması ve pahalı olması nedeniyle, güneş enerjisi, rüzgâr enerjisi, jeotermal enerji gibi alternatif enerji kaynaklarının yaygınlaşmasına sebep olmaktadır.Güneş enerjisinden edilgen yararlanma yöntemleri kullanılmasının yanı sıra teknolojik gelişmelerle birlikte güneş enerjisinden etken yararlanma sistemleri ile ısı ve elektrik üreterek kullanımı olanaklı hale gelmiştir.Türkiye'de kullanımı yaygın olan güneş enerjili su ısıtma sistemleri, çoğunlukla üreticilerin kar amaçlı yaklaşımları, tüketicilerin bu konuda yeterli bilgiye sahip olmaması ve düşük maliyet beklentileri sebebiyle verimi düşük ve mimari açıdan yapılarla uyum sağlamayan sistemler olmaktadır. Bu sistemlerin birçoğu yapılara sonradan eklenmekte ya da tasarım sürecine dâhil edilmemekte, dolayısıyla estetik olarak yapı ile bütünleşmeyen, yoğun olarak kullanılan bölgelerde ise kent görüntüsünü olumsuz etkileyen yapıların artmasına sebep olmaktadır.Bu çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır.Birinci bölümde güneş enerjili su ısıtma sistemleri tanıtılarak özellikleri, sistem çalışma biçimleri anlatılmıştır.İkinci bölümde Türkiye'deki mevcut güneş enerjili su ısıtma sistemleri incelenmiştir. Sistemlerin yapı ve kent görüntüsüne olan olumsuz etkileri ve bunlara neden olan etkenler belirlenmiştir. Mimari ile uyum sağlanması ve sistemlerin konumlandırılma özelliklerine bağlı olarak verimlerinin arttırılması için izlenebilecek yaklaşımlar belirlenmiştir.Çalışmanın üçüncü bölümünde ise ikinci bölümde belirlenmiş olan yaklaşımlardan yola çıkılarak, belirlenen bir örnek yapı üzerinde güneş enerjili su ısıtma sistemi tasarım önerileri oluşturulmuştur.Seçilen yapı için oluşturulan tasarım önerileri Ecotect programı ile incelenmiştir. Farklı çatı türleri üzerinde farklı toplaç yerleşim denemeleri yapılarak, mimari ile bütünleşirken aynı zamanda yüksek verime sahip güneş enerjili su ısıtma sistemi uygulamaları elde edilmesi amaçlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Güneş enerjili su ısıtma sistemleri, Sürdürülebilirlik, Güneş enerjili etken sistemler.

Abstract:
Conventional energy sources being expendable, expensive and causing pollution, leading alternative energy sources such as wind energy, geothermal energy to be more popular.Apart from the passive usage of solar energy, production of heat and electricity with active usage with the technological development became possible.Solar thermal systems which are widely used in Turkey, are low efficient and inharmonious to structures because of the profit based approach of the manufacturers, consumers? lack of information, low cost expectations. Most of those systems are installed to the structures after the construction and not incorporated in the design stage which causes increase in the buildings that affect the silhouette of the towns negatively.This study consists of three main sections.Solar thermal systems, their properties and working schemes have been introduced in the first section.In the second section, present solar thermal systems in Turkey are analyzed. The negative effects of the systems on structure and town architecture as well as the reasons are identified. Approaches have been presented in order to harmonize with the architecture and to increase efficiency based on the location properties.At the third section of the study, based on the approach identified in the second section, solar thermal system design proposals are developed on the identified example structure.Developed design proposals for the chosen structure have been analyzed using Ecotect software. Different collectors are assessed on different type of roof types in order to achieve efficient solar thermal systems in harmony with the architecture.Key Words: Solar thermal systems, Sustainability, Solar powered active systems.