Ciddi boş zaman aktivitesi olarak koşan master sporcuları koşuya motive eden faktörler ölçeğinin geliştirilmesi, mental iyi oluş düzeylerinin belirlenmesi ve bu faktörlerin çeşitli değişkenlere göre karşılaştırılması
The factors which motivate master-group athletes who run as a serious leisure time activity for running, and to analyze these factors according to different variables and mental well-being levels
Yazar: ZEYNEP YILDIZ
Danışman: PROF. DR. FAİK ARDAHAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bireysel sporlar = Individual sports ; Boş zaman = Leisure ; Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Fiziksel rekreasyon = Physical recreation ; Hedefli motivasyonel akımlar = Directed motivational currents ; Kitle sporu = Mass sport

Özet:
Bu tezin amacı; ciddi boş zaman aktivitesi olarak koşan master sporcuları koşuya motive eden faktörlerin belirlenmesine yönelik bir ölçek geliştirme çalışması olup, aynı zamanda bu faktörlerin farklı değişkenlere ve mental iyi oluş düzeylerine göre incelenmesidir. Tanımlayıcı bir araştırma olan bu çalışmanın; ana kütlesi aktif olarak masterlar yaş kategorisinde koşu yarışmalarına katılan 35 yaş ve üzeri bireylerden oluşmaktadır. 2021-2022 yılları arasında veri toplama amacıyla oluşturulan anket çalışması, Nisan 2022- Ağustos 2022 tarihleri arasında koşu yarışmalarına katılan 410 master koşucuya yüz yüze veya internet aracılığı uygulanmıştır. Katılımcılara bazı sosyo-demografik soruların yanında motivasyonel değişimlerini irdeleye bileyeceğimiz sorular sorulmuştur. Aktif olarak yaş gruplarında yarışmalara katılan sporcuların mental iyi oluş düzeylerini ortaya koyarak motivasyonel ve demografik değişkenler ile aralarındaki ilişkiyi araştırmak da hedeflenmiştir. 
Araştırma sonuçlarında elde edilen verilerin frekans ve yüzde dağılımları hesaplanmış, farklılıklarım test etmek için ki-kare tekniği kullanılmıştır (p<0.01, p<0.05 anlamlılık seviyesi kabul edilmiştir). Tabloların yorumu frekans ve yüzde dağılımlarına göre yapılmıştır.
Bu çalışmaya özgü olarak geliştirilen anket formu, demografik bilgilere ek olarak, koşmak için ayrılan zaman, katlandıkları maliyet, kimlerle katılım sağladıkları, ne zamandır koştukları ve koşuya motive eden 44 maddeden oluşan soru listesi ile, Warwick-Edinburgh tarafından geliştirilen ve Türkçeye uyarlaması Gökay Keldal tarafından yapılan 14 sorudan oluşan mental iyi oluş ölçeği çalışmada kullanılmıştır.
Ölçek, 35 yaş üstü bireyleri ciddi boş zaman faaliyeti olarak koşuya motive edebilecek maddeler 10 faktörden oluşmuştur. Bunlar, "Koşu Grubuna Bağlılık ve Sosyalleşme", "Kişisel Gelişim", "Uzaklaşma", "İyi oluş (Well-Being)", "Fiziksel Sağlık", " Beğenilme/Takdir Edilme", "Örnek Olma" , "Rekabet", "Kendini ifade etme", "Finansal / Finansal Olmayan Faydalar"'dır.
Çalışma kapsamında oluşturulan hipotezler, verilerin analizi sonucunda elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, master koşucuların mental iyi oluş seviyeleri katılmayı tercih ettikleri yarış mesafesi ve antrenman programında değişim göstermemektedir.

Abstract:
This thesis aims to determine the factors which motivate master athletes who run as a serious leisure time activity for running, and to analyze these factors according to different variables and mental well-being levels. The main population of this study, being a descriptive research, consists of individuals aged 35 and older who actively participate run races in the masters age category. The survey study, that was created with the aim of data collection between 2021 and 2022, has been applied either face-to-face or via the electronic questionnaire to 410 master runners who participated in run races between April 2022 and August 2022. The participants were asked the questions by which we can examine their motivational changes in addition to some socio-demographic questions. It has been also aimed to set forth mental well-being levels of the athletes who actively participate in races in age groups and to research the relationship between these and motivational and demographic variables. 
The questionnaire form developed specifically to this study includes 44 items about demographic information as well as time spent for running, the cost borne by runners, people accompanying them, how long they have been running and the factors that motivate for running. In addition to this, the mental well-being scale composed of 14 questions developed by Warwick-Edinburgh and adapted into Turkish by Gökay Keldal has also been used in the study.
The items which may motivate individuals aged 35 and older for running as a serious leisure time activity are categorized under 10 factors in the scale. These include "Commitment to Running Group and Socialization", "Personal Development", "Disengagement", "Well-Being", "Physical Health", "Being Admired/Appreciated", "Serving as a Model", "Competition", "Self-Expression", "Financial/Non-Financial Benefits".
When the hypotheses created within scope of the study and the findings obtained as a result of data analysis are evaluated, it has been determined that the mental well-being level of master runners do not change according to race distance and training program they prefer.