Deneyim, öznel esenlik, duygular, memnuniyet ve sadakat ilişkisi: Glamping turizmi üzerine bir araştırma
The relationship between experience, subjective well-being, emotions, satisfaction, and loyalty: A research on glamping tourism
Yazar: HAKAN ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. AYDAN BEKAR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Deneyimsel turizm = Experiential tourism ; Duygu = Emotion ; Glamping = Glamping ; Müşteri sadakati = Customer loyalty ; Turist tatmini = Tourist satisfaction ; Turistler = Tourists ; Turizm = Tourism ; Tüketici deneyimi = Consumer experience ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
Turizmde deneyim konusu birçok araştırmacı tarafından incelenmiştir. Bu araştırmalarda kruvaziyer turizm, kırsal turizm, şarap turizmi ve golf turizmi gibi çeşitli turizm türlerinden elde edilen deneyimlere odaklanılmış ancak günümüzün yeni turizm trendlerinden biri olarak karşımıza çıkan glamping turizminden elde edilen deneyimler ele alınmamıştır. Bu boşluğu doldurmak üzere gerçekleştirilen bu araştırmada, glamping turizmi deneyimi, öznel esenlik, duygular, memnuniyet ve sadakat arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle veri toplama aracında yer alan ölçekler Türkçeye çevrilmiş ve glamping turizmi bağlamında uyarlanmıştır. Ardından Muğla ilinin Marmaris ilçesindeki glamping işletmelerinde konaklayan 40 yerli turist ile pilot uygulama gerçekleştirilmiştir. Daha sonra ise veri toplama aracı Antalya, İzmir ve Muğla illerinde faaliyet gösteren 20 glamping işletmesinde konaklayan turistler arasından kolayda ve kota örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen 420 yerli turist üzerinde uygulanmıştır. 8 gözlem uç değer içermesi nedeniyle analiz dışı bırakılmıştır. Kullanılabilir olan 412 gözlem SPSS ve AMOS istatistik programları aracılığıyla analiz edilmiştir. İlk olarak ölçeklerin güvenirlik ve geçerlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda glamping turizmi deneyiminin "eğitim, eğlence, kaçış ve estetik" boyutlarından meydana geldiği belirlenmiştir. Güvenirlik ve geçerlik analizlerinin ardından araştırma modelinde yer alan ilişkiler yapısal eşitlik modeli (YEM) ile analiz edilmiştir. Yapısal modelin analizi sürecinde Anderson ve Gerbing (1988) tarafından ileri sürülen iki aşamalı (ölçüm modeli ve yapısal model) yaklaşım benimsenmiştir. Ölçüm modelinin gerekli kriterleri (model uyumu, faktör yükleri, yapı geçerliği) karşılamasının ardından ikinci aşamaya yani yapısal modelin testine geçilmiştir. Yapısal modelde yer alan değişkenler arasındaki ilişkiler yol analizi aracılığıyla test edilmiştir. Yol analizi sonucunda glamping turizmi deneyiminin kaçış boyutunun öznel esenlik ve sadakat üzerinde, eğitim ve estetik boyutlarının ise duygular ve memnuniyet üzerinde olumlu etkiye sahip olduğu ortaya konmuştur. Bununla birlikte duyguların öznel esenlik ve memnuniyet üzerinde, memnuniyetin de sadakat üzerinde olumlu etkisinin bulunduğu belirlenmiştir. Aracılık rolüne ilişkin analizler sonucunda ise memnuniyetin, glamping turizmi deneyiminin eğitim ve estetik boyutları ile sadakat arasındaki ilişkide "dolaylı aracılık"; duyguların, glamping turizmi deneyiminin eğitim boyutu ile sadakat arasındaki ilişkide "dolaylı aracılık", estetik boyutu ile sadakat arasındaki ilişkide ise "tamamlayıcı aracılık"; öznel esenliğin, glamping turizmi deneyiminin eğitim boyutu ile sadakat arasındaki ilişkide "dolaylı aracılık", kaçış boyutu ile sadakat arasındaki ilişkide ise "tamamlayıcı aracılık" rolüne sahip olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda araştırmacılara ve glamping turizmi paydaşlarına önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Many researchers studied the experience in tourism. This researchs are focused on the experiences obtained from various tourism types such as cruise tourism, rural tourism, wine tourism, and golf tourism; however, experiences obtained from glamping tourism, one of the new tourism trends of today, were not included. This research, conducted to fill this gap, aims to examine the relationship between the glamping tourism experience, subjective well-being, emotions, satisfaction, and loyalty. To this end, firstly, scales in the data collection tool were translated into Turkish and were adapted to the context of glamping tourism. Then, a pilot study was carried out with 40 domestic tourists accommodating at glamping enterprises in the Marmaris town of Muğla province. Afterwards, among the tourists accommodating at 20 glamping enterprises in Antalya, İzmir, and Muğla provinces, the data collection tool was applied to 420 domestic tourists identified using convenience and quota sampling methods. 8 observations were excluded from the research due to extreme values. 412 available observations were analyzed using SPSS and AMOS statistics programs. Firstly, scale reliability and validity analyses were conducted. Accordingly, it was determined that the glamping tourism experience occurs in the dimensions of "education, entertainment, escapism, and esthetics." After the reliability and validity analyses, the glamping experience was analyzed using structural equation modeling (SEM), which is included in the research model. During the structural modeling analysis, the two-step approach (measurement model and structural model) by Anderson and Gerbing (1988) was adopted. After the measurement model met the required criteria (compliance with the model, factor loadings, structure validity) second phase, the structural model test, was applied. The relationships between the variables in the structural model were tested using path analysis. As a result of the path analysis, it was revealed that that the escapism dimension of the glamping tourism experience has a positive effect on subjective well-being and loyalty, and the education and esthetics dimensions have a positive effect on emotions and satisfaction. Additionally, it was determined that emotions and subjective well-being had a positive effect on satisfaction, and satisfaction had a positive effect on loyalty. As a result of the mediation role analyses, it was determined that satisfaction had an "indirect mediation" role in the relationship between the education and esthetics of the glamping tourism experience and loyalty; emotions had an "indirect mediation" role in the relationship between the education dimension of the glamping tourism experience and loyalty; it had a "complementary mediation" role in the relationship between the esthetics dimension and loyalty; subjective well-being had an "indirect mediation" role in the relationship between the education dimension of the glamping tourism experience and loyalty, and finally had a "complementary mediation" role in the relationship between the escape dimension and loyalty. Suggestions were made to researchers and glamping tourism stakeholders according to the results obtained from the research.