Çanakkale boğazı Nara burnu güney bölgesinde çevresel etkileşimlere bağlı kantitatif fitoplankton değişimleri
Quantitative phytoplankton variations connected with environmental interactions in the southern region of the Nara cape of the Dardanelles
Yazar: BARBAROS MERCAN
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET TÜRKOĞLU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Çanakkale Boğazı Nara Burnu güney bölgesinde bir kıyı istasyonunda (askeri bölge) geç kış dönemi (03 Şubat-03 Mart 2017) ve geç yaz dönemi (24 Temmuz-23 Ağustos 2017) olmak üzere iki farklı örnekleme periyodunda yüzey suyunda (0,50 m) çevresel etkileşimlere bağlı kantitatif fitoplankton değişimleri belirlenmiştir. CTD parametreleri, nütrient (besin tuzu) ve klorofil a ölçümleri sırasıyla "YSI 556 MPS" çoklu prob sistemi, "Tecnicon" marka iki kanallı Oto-Analizör ve "Jasco V-530 UV-VIS" spektrofotometre ile yapılmıştır. Ortalama sıcaklık 17,11 oC, tuzluluk 27,24 ppt, pH 8,03, spesifik kondüktivite 42,36 mS/cm, ÇO 7,65 mg L-1, AKM 7,11 mg L-1, NO-2+NO-3 0,37 µM, PO-34 0,12 µM, SiO4 1,90 µM ve klorofil a 3,75 µg L-1 olarak ölçülmüştür. Ortalama N/P, N/Si ve Si/P oranları sırasıyla 3,54, 0,23 ve 64,63 olarak hesaplanmıştır. Toplam fitoplankton hücre yoğunluğu 6,40x105 hücre L-1 ve 6,54x107 hücre L-1 arasında değişmiştir. Geç kış döneminde (03 Şubat-03 Mart 2017) Dinophyceae taksonomik grubun toplam fitoplanktona olan (3,01x107 ± 2,12x107 hücre L-1) ortalama katkısı (%16,61) Bacillariophyceae taksonomik grubunun toplam fitoplanktona olan ortalama katkısından (%82,35) oldukça düşük olup diğer gruplar toplam fitoplanktona ortalama %1,04 oranında katkı yapmıştır. Çanakkale Boğazı yüzey sularının Karadeniz kökenli olması nedeniyle, geç kış dönemi fitoplanktonunda Bacillariophyceae üyelerinin Dinophyceae üyelerine göre oldukça baskın olduğu görülmüştür. Ancak, karasal girdilerin etkileri ve dolayısıyla kirliliğin fazla olması nedeniyle geç yaz döneminde (24 Temmuz-23 Ağustos 2017) toplam fitoplanktona katkı oranlarının; Dinophyceae grubunda ortalama %69,47, Bacillariophyceae grubunda ortalama %27,53 ve diğer gruplarda ise ortalama %3,00 olduğu görülmüştür. Dinophyceae yoğunluğuna en büyük katkı Prorocentrum micans, Prorocentrum scutellum, Prorocentrum cordatum, Prorocentrum dentatum, Ceratium fusus, Ceratium teres, Gymnodinium spp. Heterocapsa triquedra, Protoperidinium spp. ve Tryblionella compressa türlerinden gelmiştir. Bacillariophyceae yoğunluğuna en büyük katkı ise Proboscia alata, Skeletonema costatum, Pseudo-nitzschia pungens, Pseudo-nitzschia delicatissima, A. frauenfeldii, Leptocylindrus spp., Grammatophora marina, Thalassiosira spp., Synedra undulata, Chaetoceros spp., Cylindrotheca closterium, Achnanthes longipes, Thalassionema nitzschioides, Chaetoceros spp., Coscinodiscus spp., Dytilum brightwellii, Rhizosolenia stolterfothii, Climacosphenia spp. türlerinden sağlanmıştır. Dinophyceae ve Bacillariophyceae dışında kalan diğer taksonomik gruplara en büyük katkıyı ise, Emiliania huxleyi, Dictyocha polyactis, Dictyocha speculum, Octactis octonaria, Dictyocha fibula var. messanensis ve Euglena sp. türleri sağlamıştır.

Abstract:
This study was planned to determine quantitative phytoplankton changes due to environmental interactions in surface water (0,50 m) at a coastal station (military zone) of the southern region of Dardanelles Strait during the late winter period (03 February-03 March 2017) and the late summer period (24 July-23 August 2017). CTD parameters, nutrient and chlorophyll-a measurements were performed with YSI 556 MPS multi-probe system, "Technicon" two channel Auto-Analyzer and "Jasco V-530 UV-VIS" spectrophotometer, respectively. Average temperature, salinity, pH, specific conductivity, DO, TSS, NO-2 +NO-3, PO-34	, SiO4 and chlorophyll-a were measured as 17,11 oC, 27,24 ppt, 8,03, 42,36 mS/cm, 7,65 mg L-1 , 7,11 mg L-1 , 0,37 µM, 0,12 µM, 1,90 µM and 3,75 µg L-1 respectively. Average N/P, N/Si and Si/P ratios were calculated as 3,54, 0,23 and 64,63, respectively. Total phytoplankton cell density varied between 6,40x105 cells L-1 and 6,54x107 cells L-1. In the late winter period (03 February-03 March 2017), the average contribution of the Dinophycea taxonomic group (16,61%) to the total phytoplankton (3,01x107±2,12x107 cells L-1) was lower than the average contribution of the Bacillariophyceae taxonomic group (82,35%) to total phytoplankton and other groups contributed an average of 1,04% to total phytoplankton. As the surface waters of the Dardanelles were of Black Sea origin, it was observed that Bacillariophyceae members were more dominant than Dinophyceae members in the late winter phytoplankton. However, due to the effects of terrestrial inputs and consequently high pollution, the average contribution rates to total phytoplankton in the late summer period (24 July-23 August 2017) were found to be; 69,47% in Dinophyceae group, 27,53% in Bacillariophyceae group and 3,00% in other groups. The major contributors to Dinophyceae density were made from Prorocentrum micans, Prorocentrum scutellum, Prorocentrum cordatum, Prorocentrum dentatum, Ceratium fusus, Ceratium teres, Gymnodinium spp., Heterocapsa triquedra, Protoperidinium spp. and Tryblionella compressa. The major contributors to Bacillariophyceae density were made from Proboscia alata, Skeletonema costatum, Pseudo-nitzschia pungens, Pseudo-nitzschia delicatissima, A. frauenfeldii, Leptocylindrus spp., Grammatophora marina, Thalassiosira spp., Synedra undulata, Chaetoceros spp., Cylindrotheca closterium, Achnanthes longipes, Thalassionema nitzschioides, Chaetoceros spp., Coscinodiscus spp., Dytilum brightwellii, Rhizosolenia stolterfothii and Climacosphenia spp.. The major contributors to other taxonomic groups except Dinophyceae and Bacillariophyceae are; Emiliania huxleyi, Dictyocha polyactis, Dictyocha speculum, Octactis octonaria, Dictyocha fibula var. messanensis and Euglena sp..