Ortaokul öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile mesleki etik davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between secondary school teachers' lifelong learning tendencies and professional ethical behaviors
Yazar: ŞENOL GÖKSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA ÇAKAR ÖZKAN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Meslek ahlakı = Professional ethics ; Mesleki tutum = Vocational attitude ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Yaşam boyu öğrenme = Lifelong learning ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yaklaşımları = Learning approaches ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Yapılan bu araştırmada; ortaokul öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile mesleki etik davranışları arasında nasıl bir ilişki olduğu belirlenmek istenmiştir. Çalışma nicel araştırma yöntemi ve ilişkisel tarama modeline uygun olarak yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini 2021-2022 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar ili ve ilçelerinde resmi ortaokullarda görev yapan 3250 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Afyonkarahisar ilinin merkez ve ilçelerine bağlı resmi ortaokullarda görev yapan 346 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri Ölçeği" ve "Öğretmen Etik Davranışlar Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS programı kullanılmıştır. Araştırmada ilk önce verilerin dağılımına bakılmıştır. Veriler normal dağılım göstermediği için non-parametrik analizler ( Mann whitney u testi, Kruskal wallis h testi ve Spearman korelasyon analizi) yapılmıştır. Ortaokul öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ve mesleki etik davranışlarının tespiti için; minumum değer, maksimum değer, aritmetik ortalama ve standart sapma gibi tanımlayıcı istatistikler hesaplanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre ortaokul öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ve mesleki etik davranışlarına yönelik toplam puanları yüksek bulunmuştur. Yaşam boyu öğrenme eğilimleri ölçeğinin toplam puan ve alt boyutlarının; yaş ile ilişkisinde anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Yaş arttıkça öğretmenlerin yaşam boyu öğrenme eğilimleri azalmaktadır. Cinsiyet ile ilişkisinde anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Ortaokul öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin hizmet yılı ile ilişkisinde yaş değişkenine benzer bir şekilde anlamlı farklılık bulunmuştur. Yaşam boyu öğrenme eğilimleri ölçeğinin toplam puan ve alt boyutlarının branş ile ilişkisinde toplam puan, yaşam boyu öğrenmede motivasyon, sebat, öğrenmeyi düzenlemede yoksunluk boyutunda anlamlı farklılık bulunmuştur. Öğretmen etik davranışlar ölçeğinin toplam puan ve alt boyutlarının; yaş ile ilişkisinde ise anlamlı farklılık bulunmuştur. Yaşı küçük öğretmenlerin yaşı büyük öğretmenlere göre etik hassasiyetleri daha yüksek çıkmıştır.  Cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Hizmet yılı değişkenine göre; yaş değişkenine benzer doğrultuda anlamlı farklılık bulunmuştur. Öğretmen etik davranışlar ölçeğinin toplam puan ve alt boyutlarının branş değişkeni ile ilişkisinde ise anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Ortaokul öğretmenlerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile mesleki etik davranışları arasında ise pozitif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Son olarak çalışmadan elde edilen sonuçlara dayanarak uygulayıcılara ve araştırmacılara yönelik önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Öğretmenlik Mesleği, Yaşam Boyu Öğrenme, Mesleki Etik

Abstract:
In this study, it is aimed to determine what kindof a relationship there is between the lifelong learning tendencies of secondary school teachers and their professional ethical behaviors. The study was carried out in accordance with the quantitive research method and the relational survey model. The universe of the research composed of 3250 teachers working şn public secondary schools in Afyonkarahisar province nad itd districts in the 2021-2022 academic year. The sample of the study consisted of 346 teachers working in public secondary schools in the center and districts of Afyonkarahisar. In the research, 'Personal Information Form', 'Lifelong Learning Tendencies Scale', and 'Teacher Ethical Behavior Scale' were used as data collection tools. SPSS program was used in the analysis of the data. In the research, the distributionof the data was first surveyed. Since the data did not show normal distribution, non-parametric analyzes ( mann whitney u test, kruskal Waalis h test and spearman correlation analysis) were performed. Complementary statistics such as minimum value, maximum value, aritmetic mean and standars deviation were calculated to determine secondary school teachers' lifelong learning tendencies and professional ethical behaviors. According to the findings of the study, secondary school teachers' total scores for lifelong learning tendencies and professional ethical behaviors were found to be high. Significant differences were found in the relationship between the total score and sub-dimensions of the lifelong learning tendencies scale and age. As the age increases, the lifelong learning tendencies of teachers decrease. No significant differences was found in the relationship with gender. Similar to age variable, a significant difference was found in the relationship between secondary school teachers' Lifelong learning tendencies and seniority status. A significant differences was found in the relationship between the total score and sub-dimensions of the lifelong learning tendencies scale and the branch, in the total score, motivation in lifelong learning, perseverance and deprivation in regulating learning. A significant difference was found in the relationship between the total score and sub-dimensions of the teacher ethical behavior scale and age. Ethical sensitivities of younger teachers were higher than older teachers. no significant differences was found according to the gender variable. According to the seniorty variable there was a significant difference in the similar directions to the age variable. No significant difference was found in the relationship between the total score and sub-dimensions of the teacher ethical behavior scale and the branch variable. A positive and medium-level significant relationship was found between secondary school teachers' lifelong learning tendencies and professional ethical behaviors. Finally, based on the results obtained from the study, suggestions for the practitoners and researchers are included.

Key Words: Teaching Profession, Lifelong Learning, Professional Ethics