Sanayide kullanılan dezenfektan ve antiseptik maddelerin antimikrobiyal etkinliğinin araştırılması
An investigation of antimicrobial efficacy of disinfectants and antiseptics used in industry
Yazar: SEMRA SARAÇ
Danışman: PROF. DR. GÜNAY TÜLAY ÇOLAKOĞLU
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Antibakteriyel aktivite = Antibacterial activity ; Antibakteriyel aktivite = Antibacterial activity ; Antiseptikler = Antiseptics ; Dezenfeksiyon = Disinfection ; Dezenfektanlar = Disinfectants

Özet:
Dezenfektan ve antiseptikler, sanayide (sağlık kurumu, gıda ve ilaç sanayi gibi) standart hijyen koşullarının sürdürülmesinde ve infeksiyon riski oluşturabilecek patojen mikroorganizmaların ortadan kaldırılmasında kullanılan antimikrobiyal ajanlardır. Bu ürünlerin kullanılmadan önce mikrobisid aktivitelerinin bilinmesi gerekmektedir. Bu çalışmada sanayii açısından büyük önem taşıyan ve son yıllarda kullanımı gittikçe artan dezenfektan ve antiseptiklerin konsantrasyonuna ve uygulama süresine bağlı olarak mikroorganizmalar üzerine etkilerinin saptanması amaçlanmıştır. Bu nedenle beş el ve cilt antiseptiği (Opakjel 10-70, Sterillium, Klorheks, Batticon ve Zefan), üç alet dezenfektanı (Gludex FF, Mooncid®Endo ve Savonol 2) olmak üzere toplam sekiz kimyasal ajanın mikrobisid aktiviteleri kalitatif ve kantitatif süspansiyon testi yapılarak incelenmiştir. Ayrıca alet dezenfektalarının (Gludex FF, Mooncid®Endo ve Savonol 2) etkileri Modifiye Kelsey-Sykes Metodu ve Disk difüzyon Metodu ile araştırılmıştır.DGHM Kalitatif Süspansiyon testiyle, antiseptiklerden Zefan (%10 benzalkonyum klorür) 0.5 dakikada bakterisid etkili olarak bulunmuştur. Opakjel 10-70, Batticon ve Klorheks Escherichia coli ATCC 25922 standart suşuna karşı 1 dakikada bakterisid etkili olurken, Sterillium 0.5 dakikada bakterisid etki gösterebilmiştir. Gludex FF (%2 gluteraldehit) dezenfektanı 5 dakikada Escherichia coli ATCC 25922, Staphylococcus aureus ATCC 6538 ve Pseudomonas aeruginosa NCTC 6749 suşlarına karşı bakterisid etkili, Candida albicans ATCC 10231 suşuna karşı fungisid etkili ve 30 dakikada Bacillus subtilis var. niger ATCC 9372 suşuna karşı sporisid etkili bulunmuştur. Bu çalışmanın sonucunda Zefan ve Gludex FF biyosidlerinin kullanılan mikroorganizmaların hepsine karşı çok etkili olduğu saptanmıştır.DGHM Kantitatif Süspansiyon testinde Zefan biyosidinin bakterisid etkisi ve Gludex FF biyosidinin bakterisid, sporisid ve fungisid etkileri DGHM Kalitatif Süspansiyon testinde elde edilen sonuçlarla aynı bulunmuştur. Biyosidlerden Batticon (%7.5 Povidon-iyot) çalışmamızda kullanılan tüm mikroorganizmalara karşı 5 dakikada bakterisid etkili olarak bulunmuştur. Diğer kimyasal ajanların tümünün (Sterillium, Opakjel 10-70 ve Klorheks) vejetatif bakterilere karşı, Savonol 2 ve Mooncid®Endo`nun vejetatif ve sporlu bakteriye karşı değişik zamanlarda etkili oldukları belirlenmiştir.Modifiye Kelsey-Sykes metodunda sonuçlar diğer testlerden yüksek bulunmuştur. Bunun nedeni ortamdaki yoğun organik maddelere bağlanmıştır. Çok malzeme gerektiren bir testtir.Disk Difüzyon testinde kimyasal ajanların antibakteriyal etkileri bir gün sonra inhibisyon zonları ölçülerek değerlendirilmiştir. Gludex FF, Mooncid®Endo ve Savonol 2 tüm bakteri konsantrasyonlarında etkili bulunmuştur. Bu çalışmada kullanılan dezenfektanlara karşı Bacillus subtilis sporlarının, Salmonella typhi ve Pseudomonas aeruginosa'nın daha az duyarlı olduğu, buna rağmen Escherichia coli, Candida albicans ve Staphylococcus aureus'un ise daha fazla duyarlı olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Disinfectant and antiseptics are antimicrobial agents which are used in industry (such as a medical establishment or a food or pharmaceutical industry) to obtain standard hygienic conditions and to prevent the risk of infections which caused by pathogen microorganisms. The microbicidal activity of these products should be known prior to use. In this study disinfectants and antiseptics which are important for industry and have been in widespread used in recent years were examined to determine the effect of disinfectants-antiseptics on microorganisms with reference to their concentration and application period. For this purpose, the antimicrobial activity of five hand and skin antiseptics (Opakjel 10-70, Sterillium, Klorheks, Batticon and Zefan) and three instrument disinfectants (Gludex FF, Mooncid®Endo and Savonol 2) a total of 8 chemical agents, were studied by the quantitative and qualitative suspension method. Also, effectiveness of instrument disinfectants (Gludex FF, Savonol 2 and Mooncid®Endo) were examined by the following tests: Modified Kelsey-Sykes method and Filter-Paper-Disc Technique.In DGHM Qualitative Suspension test, among the tested antiseptics Zefan (%10 benzalkonium chloride) was found to be bactericidal within 0.5 minutes. Opakjel 10-70, Batticon and Klorheks was found to be bactericidal against Escherichia coli ATCC 25922 within 1 minute. Sterillium was found to be bactericidal against Escherichia coli ATCC 25922 within 0.5 minute. Gludex FF (%2 glutaraldehyde) disinfectant was found to be both bactericidal (against Escherichia coli ATCC 25922, Staphylococcus aureus ATCC 6538 and Pseudomonas aeruginosa NCTC 6749) and fungicidal (against Candida albicans ATCC 10231) within 5 minutes and sporicidal against Bacillus subtilis var. niger ATCC 9372 within 30 minutes. As a result of this study, Zefan and Gludex FF biocides were found to be effective against all of the microorganisms used.In DGHM Quantative Suspension test, the bactericidal effect of Zefan biocide and the bactericidal, fungicidal and sporicidal effects of Gludex FF biocide were found to be the same as in the DGHM Qualitative Suspension test. Among the tested biocides, Batticon demonstrated bactericide activity against all of the tested microorganisms within 5 minutes. The activity of the rest of the chemical agents (Sterillium, Opakjel 10-70 and Klorheks) against all vegetative bacteria and Savonol 2 and Mooncid®Endo against spore-forming bacterium (Bacillus subtilis var niger ATCC 9372) varied between 0.5-30 minutes.The results of Modified Kelsey-Sykes method were found to be higher than the other tests due to dense organic matter in test conditions and its requirement of more matter to be set up.In Filter-Paper-Disc Technique the antibacterial effects of the chemical agents were evaluated after a day as inhibition zones. Gludex FF, Mooncid®Endo and Savonol 2 were found effective against all bacteria concentrations. It was detected that spores of Bacillus subtilis, Salmonella typhi and Pseudomonas aeruginosa were the least sensitive microorganisms to all the tested disinfectants while Escherichia coli, Candida albicans and Staphylococcus aureus were the most sensitive microorganisms.