Artırılmış gerçeklik teknolojisi ile mimari kültürel rota oluşturma sürecinin değerlendirilmesi: Kocaeli Kapanca Sokak örneği
Assessment of the architectural cultural route development process utilizing augmented reality technology: A case study of Kapanca Street in Kocaeli
Yazar: ALİ İBİŞ
Danışman: PROF. DR. NEŞE ÇAKICI ALP
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Mimarlık = Architecture

Özet:
Kocaeli ilinin İzmit ilçesinde bulunan Kapanca Sokak tarihi ve kültürel açıdan önemli bir sokaktır. Kentin ve bölgenin kültürel zenginliğini yansıtan zengin bir kültürel mirasa sahiptir. Ancak restorasyon çalışmalarına rağmen sokak bozulmaya uğramış ve eski canlılığına tam olarak kavuşamamıştır. Bu durum sokaktaki turizm potansiyelinin yeterince kullanılamamasına neden olmaktadır.
Bu konuya yönelik bir araştırma çalışmasıyla, Kapanca Sokağının yersel lazer ve drone teknolojisi kullanılarak dijital modelinin oluşturulması ve bu modelin artırılmış gerçeklik ortamında sunulması amaçlanmaktadır. Bu sayede kullanıcılar sokağın tarihini ve kültürel önemini daha gerçekçi ve etkileşimli bir şekilde deneyimleyebileceklerdir. Çalışmanın aynı zamanda mimarlık alanındaki araştırmaları ve kültürel mirasın korunmasına yönelik çabaları desteklemesi de amaçlanmaktadır.
Araştırma beş aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada araştırmanın amacı, kapsamı ve metodolojisi açıklanmaktadır. İkinci aşamada AG sistemlerine genel bir bakış sunulmakta ve sanal verilerin gerçek zamanlı olarak fiziksel alanlara nasıl sorunsuz bir şekilde entegre edilebileceği açıklanmaktadır. Üçüncü aşamada giyilebilir donanımlar için AG deneyimlerinin oluşturulmasına ilişkin süreç ve aşamalar özetlenmektedir. Dördüncü aşamada kültürel ilişkilerin, sorumluluğun ve toplumsal değerlerin tanımı yapılmakta ve Kapanca Sokağı'na odaklanılmaktadır. Beşinci aşamada Kapanca Sokak kültürel miras alanı özelinde uygulama geliştirme süreci ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.
Araştırma sonuçları AG teknolojisinin kültürel mirasın korunması, belgelenmesi ve gelecek nesillere aktarılmasında önemli bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. AG teknolojisi gerçek dünya ortamlarına sanal unsurlar ekleyerek, kullanıcıların tarihi yerleri ve olayları daha gerçekçi ve etkileşimli bir şekilde deneyimlemelerine olanak tanımaktadır. Bu sayede kültürel mirasa ilişkin farkındalık ve ilginin artması beklenmektedir.

Abstract:
Kapanca Street, located in the Izmit district of Kocaeli province is a historically and culturally important street. It has a rich cultural heritage that reflects the cultural richness of the city and the region. However, despite the restoration work, the street has suffered deterioration and has not fully regained its former vitality. This situation causes the tourism potential of the street to not be used sufficiently.
With a research study on this subject, it is aimed to create a digital model of Kapanca Street using terrestrial laser and drone technology and to present this model in an augmented reality environment. In this way, users will be able to experience the history and cultural importance of the street in a more realistic and interactive way. The study also aims to support research in the field of architecture and efforts to preserve cultural heritage.
The research consists of five stages. In the first stage the purpose scope and methodology of the research are explained. The second stage provides an overview of AG systems and explains how virtual data can be seamlessly integrated into physical spaces in real time. In the third stage, the process and stages of creating AG experiences for wearable hardware are summarized. In the fourth stage, cultural relations responsibility and social values are defined and the focus is on Kapanca Street. In the fifth stage, the application development process specific to the Kapanca Street cultural heritage area is explained in detail.
Research results show that AG technology has a significant potential in preserving, documenting and transferring cultural heritage to future generations. AG technology adds virtual elements to real-world environments allowing users to experience historical places and events in a more realistic and interactive way. In this way awareness and interest in cultural heritage is expected to increase.