Düzce ilinde mor çiçekli ormangüllerinin (Rhododendron ponticum L.) sera ortamında köklendirilmesi ve kültüre alınması
Rooti̇ng and culturi̇ng of purple flower Rhododendron ponticum L. at the greenhouse environment in Duzce
Yazar: MELİH ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. HALDUN MÜDERRİSOĞLU
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Dünyada her geçen gün büyüyen süs bitkileri pazarı yeni istihdam alanları oluşturmakta ve dünya ekonomisine katkı sağlamaktadır. Türkiye önemli bir lojistik bölgede olmasına rağmen, Orta Asya ve diğer yeni pazarlara gerekli bitki tedariğini gerçekleştirememektedir. Karadeniz Bölgesi' nin kıyı şeridi boyunca yoğunlukla yetişen ormangülleri ülkemizde önemli bir yere sahiptir. Ormanlarımızda genellikle ağaç altlarındaki gölgelik ve nemli yerlerde yayılım göstermektedir. Dört mevsim yeşil oluşu, kokusu, iri ve renkli çiçekleri ile görsel bir etki yaratan ormangülleri birçok ülkede park ve bahçe uygulamalarında kullanılırken ülkemizde uygun iklim şartlarına rağmen üretimi ve kullanımı gerekli ilgiyi görmemiştir. Bu çalışmada, Rhododendron ponticum L. (mor çiçekli ormangülü) bitkisinin üretimi ve Türkiye' de süs bitkisi pazarına ve ekonomisine kazandırılması hedeflenmektedir. Batı Karadeniz Bölgesi' nden 0-500 metre, 500- 1000 metre, 1000- 1500 metre yükseltiden alınan yumuşak çelik örnekleri ile, IBA ve IAA hormonlarının 1000 ppm, 2500 ppm , 5000 ppm dozlarıyla, Düzce Üniversitesi Kampüsü' nde, tam otomasyonlu sera ortamında, uygun şartlar sağlanarak hızlı ve ekonomik olarak Rhododendron ponticum L. (Mor çiçekli ormangülleri) çelik ile üretimi denenmiştir. Kallus oluşturanlar, kök, ölü çelik ve yeşil kalanlar tespit edilmiştir. En çok köklenmede hormon dozu etkisi 0- 500 yükseltide 5000 ppm IBA da ve 5000 ppm IAA da görülmüştür. Kullanılan IBA ve IAA dozlarına ve yükseltiye bağlı olarak değişkenlik gösterdiği gözlemlenmiştir.

Abstract:
The ever-growing ornamental plant market in the world creates new employment areas and contributes to the world economy. Although Turkey is in a significant logistics region, it cannot supply necessary plants to Central Asia and other new markets. The rhododendrons which grows along the coastline of the Black Sea Region has an important place in our country. In our forests, it is generally spread in shade and damp places under the trees. While the rhododendrons have been used in many countries for park and garden applications, the production and use of it has not received the necessary attention. In this study, it is aimed to produce Rhododendron ponticum L. (purple flowering rhododendron) plant to the market and bring economy of ornamental plant in Turkey. With the samples of soft cutting samples taken from 0-500 meters 500 to 1000 meters, 1000 to 1500 meters from the Western Black Sea Region, The production of Rhododendron ponticum L (Purple flowering rhododendron) scion has been tried as fast and economically as possible by IBA and IAA hormones 1000 ppm, 2500 ppm, 5000 ppm doses, at Düzce University Campus, in fully automated greenhouse environment. Callus formers, root, dead cutting and ones remained green have been identified. The most common rooting hormone dose effect was observed at 0-500 elevations and 5000 ppm IBA and 5000 ppm IAA. Variability has been observed depending on IBA and IAA doses and elevations.