Sağlık öğrencilerinin özgecilik düzeyi ve iletişim becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between health students' altruism level and communication skills
Yazar: CANAN KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ IŞIL KIROĞLU ARSLAN
Ardahan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Sağlık alanında verilen hizmetin özel bir çabayı gerektirmesi itibariyle fedakârlık davranışıyla aynı anlamda kullanılan özgecilik (diğerkâmlık) sağlık mesleğinde önemli yere sahiptir. Özellikle pandemi dönemleri gibi iş yükünün iyice arttığı zamanlarda sağlık meslek mensuplarının özgeci davranışlarda bulunması kaçınılmazdır. Ayrıca sağlık meslek mensupları özgeci davranışları sergilerken yoğun iletişim içinde de bulunmaktadırlar. Sosyal yaşamda, bireylerin birbirleriyle veya toplumla bilgi, duygu, düşünce ve ihtiyaçlarını karşılıklı olarak aktarması iletişim ile mümkündür. Sağlıklı ve kaliteli bir iletişim sağlanmasında ise iletişim becerileri önemli rol oynamaktadır. İnsan ilişkilerinin aktif olduğu, sürekli iletişim halinde olunan sağlık alanında ise iletişim becerileri önem arz etmektedir. Bu nedenle sağlık meslek grubu adayı olan farklı sağlık bölümlerindeki öğrencilerin iletişim becerileri ve özgecilik davranışının üzerinde etkisi olan faktörlerin tespiti ile iletişim becerileri ve özgecilik arasındaki ilişkinin incelenmesi hedeflenmiştir. Bu doğrultuda nicel araştırma yöntemi olarak tarama modeli ve veri toplamak üzere anket tekniği tercih edilmiştir. Araştırmanın evreni Ardahan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi'nde bulunan Sağlık Yönetimi ile Acil Yardım ve Afet Yönetimi programları ile Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu'nda bulunan Çocuk Gelişimi, Yaşlı Bakımı, Tıbbi Dokümantasyon ve Sekreterlik, Tıbbi Görüntüleme Teknikleri, Tıbbi Laboratuvar Teknikleri programlarında öğrenim gören öğrencilerden oluşmuştur. Çalışmada evrenden tam sayım yapılmış olup ayrıca bir örneklem grubu oluşturulmamıştır. Çalışmaya toplam 346 öğrenci katılım sağlamıştır. Katılımcılara "İletişim Becerilerini Değerlendirme Ölçeği" ve "Özgecilik (Altruism) Ölçeği" uygulanarak veri toplanmıştır.
Araştırma bulgularına göre özgecilik ve alt boyutlarının tümü ile iletişim becerileri arasında 0,01 önem seviyesinde ve orta kuvvette pozitif ilişkiler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Özgecilik düzeyine bakıldığında birinci sınıfta okuyan öğrencilerin üçüncü sınıfta okuyanlara göre, kendini fedakâr olarak tanımlayanların tanımlamayanlara göre daha özgeci davranışa sahip oldukları tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra özgecilik düzeyinin cinsiyet, öğrenim görülen bölüm, fakülte düzeyi ve staj/ uygulama deneyimine göre farklılık göstermediği saptanmıştır. Ayrıca Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulunda okuyanların Sağlık Bilimleri Fakültesinde okuyanlara göre, Çocuk Gelişimi programının Sağlık Yönetimi ve Yaşlı Bakımı programlarına göre, birinci ve ikinci sınıfların dördüncü sınıflara göre, kendini fedakâr olarak tanımlayanların tanımlamayanlara göre daha yüksek iletişim becerileri gösterdikleri tespit edilmiştir. Diğer yandan iletişim becerileri düzeyinin cinsiyet faktörü ve staj/uygulama deneyimine göre farklılık göstermediği saptanmıştır. Bulgular genel olarak beklenilen yöndedir. Ayrıca özgecilik düzeyinin iletişim becerilerini pozitif yönde etkilemesi beklenilen bir sonuçtur.

Abstract:
Altruism, which is used in the same sense as sacrificial behaviour because of the extra effort required to provide health care, has an important place in the health professions.  It is inevitable for health professionals to engage in altruistic behaviour, especially during periods of increased workload, such as pandemic periods. In addition, healthcare professionals are involved in intensive communication while engaging in altruistic behaviour. In social life, communication allows individuals to share information, feelings, thoughts and needs with each other or with society. Communication skills play an important role in ensuring healthy and quality communication. Communication skills are important in the field of health, where human relationships are active and in constant communication. For this reason, it aims to investigate the relationship between communication skills and altruism by determining the factors that have an impact on the communication skills and altruistic behaviour of students in different health departments who are candidates for health professions. In this direction, the survey model was preferred as a quantitative research method and the questionnaire technique was preferred for data collection. The population of the study consists of Health Management and Emergency Aid and Disaster Management programmes in Ardahan University Faculty of Health Sciences and Child Development, Elderly Care, Medical Documentation and Secretariat, Medical Imaging Techniques, Medical Laboratory Techniques programmes in Ardahan University Vocational School of Health Services. 
According to the research findings, it was concluded that there were positive relationships between altruism and all its sub-dimensions and communication skills at the 0.01 level of significance and moderate strength. When the level of altruism was examined, it was found that first year students had more altruistic behaviours than third year students and those who defined themselves as altruistic had more altruistic behaviours than those who did not. It was also found that levels of altruism did not differ according to gender, subject area, faculty level and work experience. It was also found that those studying at the Vocational School of Health Services had higher communication skills than those studying at the Faculty of Health Sciences, that the Child Development programme had higher communication skills than the Health Management and Elderly Care programmes, that the first and second year students had higher communication skills than the fourth year students, and that those who defined themselves as altruistic had higher communication skills than those who did not. On the other hand, it was found that the level of communication skills did not differ according to gender factor and internship/practical experience. The results are generally in the expected direction. In addition, it is an expected result that the level of altruism has a positive effect on communication skills.