Türkiye`de bölgesel büyüme farklılıklarının belirleyenleri
The determinants of regional growth differences in Turkey
Yazar: MEHMET ZAFER KÖKSAL
Danışman: Y.DOÇ.DR. SEVİNÇ MIHÇI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Çalışmamızın temel amacı, Türkiye'de 1980-2000 döneminde, bölgesel büyüme ve gelir farklılıklarının belirleyenlerini, büyüme teorileri çerçevesinde, ampirik olarak ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda önce büyüme ve gelir farklılığına yol açtığı düşünülen çeşitli faktörler, teorik ve ampirik yazın incelenerek belirlenmiştir. Bu incelemenin sonucunda bölgesel büyüme ve dolayısıyla geliri, bölgesel fiziki ve beşeri sermaye birikimi, yenilikler, taşıma maliyetleri, nüfus payı ve bölgelerin sektörel uzmanlaşması gibi çeşitli faktörlerin etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede çalışmanın temel savı ise, bölgesel gelir farklılıklarına, bölgeler arasındaki fiziki ve beşeri sermaye birikimi farklılıklarının neden olduğu yolundaki genel kabul gören görüşün, Türkiye için de geçerli olduğudur. Bu bağlamda çalışmada yukarıda sözü edilen faktörlerin yedi coğrafi bölge itibariyle dağılımı incelenmiş ve değişkenlik katsayısı yardımıyla hangilerinin bölgeler arasında en fazla farklılaştığı ortaya konmuştur. Bu değişkenlerdeki bölgesel farklılıkların, bölgesel gelir farklılığı üzerindeki etkileri ise panel veri yöntemiyle sınanmıştır. Çalışmamızın sonuçlan Türkiye'de fiziki ve beşeri sermaye, sanayi istihdam oram ve nüfus payının bölgeler arasında farklılaşmasının, büyüme ve gelir farklılıklarının belirleyicisi olduğunu göstermektedir. Bölgesel gelir farklılıklarım azaltmada en etkin politikaların ise bölgeler arasındaki eğitim farklılıklarını ve sanayi istihdam oranı farklılıklarını azaltan politikalar olduğu görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Bölgesel Büyüme, Yakınsama, İçsel Büyüme, Yeni Ekonomik Coğrafya, Değişkenlik Katsayısı, Panel Veri

Abstract:
The main purpose of this study is to explain the determinants of regional growth and income differences empirically for the 1980-2000 period in Turkey within a framework of growth theories. With this aim, fistly, the various factors which are considered as a reason of growth and income differences are determined by analyzing the theoretical and empirical literature. Consequently, physical and human capital accumulation, innovations, degree of regional specialization, transportation costs and population share of the regions are found as main determinants of growth and income differences among regions. In this framework, the claim of this study is that, the common argument which states that regional physical and human capital accumulation variations cause income differences among regions, is also valid for Turkey. In our study, these variables are examined for seven geographic regions, and the most diverging variables are determined by the help of coefficient of variation. The effects of regional variations in these variables on regional income differences are also investigated through panel data analysis. The results of our work show that the physical and human capital, industrial employment and the population share are the main determinants of growth and income differences among regions in Turkey. Moreover, our study also indicates that the most effective policies to reduce the regional income differences are the ones which lessen educational differences together with industrial employment share differences among regions. Key Words : Regional Growth, Convergence, Endogenous Growth, New Economic Geography, Coefficient of Variation, Panel Data