Farklı beceri seviyesindeki havalı tabanca atıcılarının baskı altında ve kontrol durumunda sergiledikleri göz takip stratejileri ve fizyolojik patern
Eye tracking stratgies and physiological pattern of air pistol shooters with different skill levels under pressure and control
Yazar: GÜLÇİN GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ ŞİMŞEK ; DOÇ. DR. SEÇKİN TUNCER
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Atıcılık, bakış davranışının ön planda olduğu, fizyolojik, psikolojik ve teknik bileşenlerden etkilenen, ince motor beceriyi gerektiren statik bir spordur. Mevcut çalışmada farklı beceri seviyesindeki havalı tabanca atıcılarının baskı ve kontrol durumlarında gerçekleştirdikleri atışlar sırasında cilt iletkenlikleri (Cİ), kalp atım hızları KAH) ve göz takip stratejilerinin nasıl değiştiğini araştırmak amaçlanmıştır. Çalışmaya 32 havalı tabanca atıcısı (n=9 Elit, n=11 orta, n=12 acemi) gönüllü olarak katılmışlardır. Dingin göz (DG) süresi, pupil çapı, Cİ ve KAH: (i) kontrol durumu (10 atış) ve baskı durumu (10 atış); (ii), 8 puan ve altı, 9 puan ve 10 puanlık atışlar ve tüm atışlar; (iii) dört faz (bazal, hazırlık, nişan alma ve dinlenme) açısından değerlendirilmiştir. Gruplar arasında skorlar, KAH ve DG süresi açısından anlamlı farklılık olduğu (p<.05) tespit edilirken, Cİ değerlerinde farklılık tespit edilememiştir (p>.05). Üç grupta da baskı durumunda kontrol durumuna kıyasla tüm fazlarda Cİ ve KAH'larının yükseldiği tespit edilmiştir (p<.05). Orta ve acemi grupta 10 puanlık atışların KAH'larının diğer atışlara kıyasla daha düşük KAH değerlerine sahip olduğu görülmüştür. Tüm gruplarda fazlar arasında Cİ ve KAH değerlerinde anlamlı değişiklikler olduğu tespit edilmiş olmakla birlikte elit grupta diğer iki gruba kıyasla nişan alma fazında daha fazla kardiyak yavaşlama olduğu tespit edilmiştir. Üç grupta da DG süresi boyunca kaydedilen pupil çapında genişleme olduğu tespit edilmiştir (p<.05). Sonuç olarak, antrenman programlarında uzun süreli kardiyo egzersizlerine yer verilmesi ve ayrıca acemi sporcular için DG süresinin geliştirilmesine yönelik görsel odaklanma antrenmanlarının yaptırılması önerilmektedir.

Abstract:
Shooting is a static sport in which gaze behavior is at the forefront, affected by physiological, psychological and technical components, and requires fine motor skills. The main objectives of this study were to investigate how skin conductance (SC), heart rate (HR) and eye tracking strategies changed during shooting of air pistol shooters under pressure and control situations. 32 air pistol shooters (n=9 elite, n=11 intermediate, n=12 novice) voluntarily participated in the study. Quiet eye (QE) duration, pupil diameter, SC and HR evaluated in terms of: (i) control (10 shots) and pressure situation (10 shots); (ii) 8-score and less, 9-score and 10-score shots and total shots; (iii) four phases (basal, preparation, aiming and resting). There was a significant difference between the groups in scores, HR and QE duration (p<.05), however, no difference was found in SC values (p>.05). In all groups, SC and HR increased in the pressure situation compared to the control situation (p<.05). The HR of the 10-score shots had lower HR values compared to the other shots in the intermediate and novice groups. Although significant changes were detected in SC and HR values between phases in all groups, there was more cardiac deceleration in the aiming phase in the elite group compared to the other groups. In all groups, dilation of the pupil diameter during the QE duration was found (p<.05). Finally, it is recommended to include long-term cardio exercises in training programs and QE training may be beneficial for novice shooters to improve their performance.