Postmodern alımlama estetiği: José Saramago'nun "Kabil" adlı romanı
Postmodern reception aesthetics: José Saramago's "Cain"
Yazar: DAMLA PEHLİVAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA KAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı / Karşılaştırmalı Edebiyat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature
Dizin: Alımlama estetiği = Rezeptionsashetik ; Eski Ahit = Old Testament ; Kabil = Cain ; Metinlerarasılık = Intertextuality ; Parodi = Parody ; Postmodernizm = Postmodernism ; Roman = Novel ; Saramago, Jose = Saramago, Jose ; Üstkurmaca = Metafiction ; İroni = Irony

Özet:
Değişen dünyamızla birlikte değişen ve gelişen edebi anlayışımız ve külliyatımız, oldukça önemli bir öğe olarak okurun ön plana çıkmasını getirmekte ve aynı zamanda da vurgulamaktadır. Bu değişim çerçevesinde, edebiyat biliminin de yeni yollar keşfederek daha kapsayıcı olacak ve özellikle de doğası gereği bulmacamsı ve oyuncu olan postmodern eserlere yaklaşacak yeni bakış açılarından faydalanması gerekir. 
Aslen kökensel olarak modern bir kuram olan alımlama estetiğinin bu yeni bakış açılarından biri olmak açısından büyük bir potansiyeli bulunmaktadır. Ancak kuramın detaylı bir incelemesinin sonucunda, postmodernizmle bağdaşmayan yanlarının da olduğu, dolayısıyla da postmodern bir bakış açısından yeniden değerlendirilmesi gerektiği görülmektedir. Böylece, burada José Saramago'nun Kabil adlı romanıyla örnekleyeceğimiz üzere ironik, parodik, üstkurmacacı ve yapısökümcü postmodern eserlere, hem postmodernizmin gelişim sürecini hem de ilerleyişini kapsayacak şekilde yazar ve metnin bağlamını da ele almak ancak edebiyat eserinin okurla iletişimi sonucunda belirlendiğini ve bu süreçte alınan estetik hazla değer kazandığını incelemek ve gözler önüne sermek mümkün olacaktır. 
Bu çalışma, alımlama estetiğinin postmodernizm açısından gerek eksik gerekse doğru yanlarını öne çıkarmak için öncelikle postmodernizm sürecinin, sonrasında da Kabil romanı üzerinden yazarın, metnin ve okurun bağlamlarının nasıl incelenebileceğini tartışacaktır. Bu öğelerin her birinin incelenmesiyle de bu iletişim sonucunda ulaşılan alımlamanın ve bu alımlama gibi eserin de postmodern karakterinin anlaşılması sağlanacaktır. 

Anahtar Kelimeler: Alımlama Estetiği, Postmodernizm, İroni, Yapısöküm, Parodi, Etkin Okur

Abstract:
With our world changing, our changing and developing literary understanding and literary body bring about and at the same time emphasize the process of reader's coming into prominence as a particularly important element of it. As a part of this change, literary theory should benefit from more embracive and new points of views by exploring new means, especially for the postmodern works that are inherently whimsical and tricky. 
Reception aesthetics, while being essentially a modern theory, has a great potential regarding being a candidate to these new points of views. However, after a detailed analysis of the theory, we can conclude that it has some aspects that are not compatible with postmodernism, thus it should be revaluated from a postmodern perspective. In this way, ironic, parodic, metanarrativist and deconstructionist postmodern works, which will be exemplified with José Saramago's novel Cain, can be analyzed to reveal that they gain value and a shape with the literary work's communication with the reader in a way that is including postmodernism's both the development and the progression processes. 
To distinguish reception aesthetics' deficiencies and strengths in terms of postmodernism this study will discuss how one can examine firstly the postmodernism's historical development, and secondly the writer's, the text's and the reader's contexts through Cain novel. Via examining all these elements, to attain an understanding of the reception and the literary work, which are achieved by means of this communication, will be possible. 

Keywords:  Reception Aesthetics, Postmodernism, Irony, Deconstruction, Parody, Effective Reader