Bipolar bozukluk tanılı hastalarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu eş tanısının klinik seyire yansımaları ve işlevselliğe etkisi
Reflections of attention deficit and hiperactivity disorder comorbidity on clinical course and its effect on functioning in patients with bipolar disorder
Yazar: AYLİN ÇOMUT
Danışman: PROF. CENGİZ TUĞLU
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Depresyon = Depression ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Komorbidite = Comorbidity

Özet:
Bipolar bozukluk kronik, tekrarlayıcı ve yetiyitimine neden olan bir bozukluktur. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu; dikkatsizlik, hiperaktivite ve dürtüsellik semptomları ile belirli, erken başlangıçlı nörogelişimsel bir bozukluktur. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu eş tanısına bipolar bozuklukta sık rastlanır. Klinik çalışmalar, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu eş tanısı olan bipolar bozukluk tanılı olgularda daha sık duygudurum atakları, daha erken bipolar bozukluk başlangıç yaşı, daha kötü işlevsellik, daha fazla intihar girişimi ve daha yüksek madde kullanım bozuklukları eş tanısı gibi farklı klinik özellikler gösterdiğini bildirmiştir. Bu araştırmada dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu eş tanısının bipolar bozukluk ile ilgili klinik faktörlere ve bu olguların işlevselliğine etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. 
Araştırmaya, Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı, Beşinci Baskı'ya göre 'Bipolar Bozukluk' tanısı olan en az 3 aydır ötimik olan 108 olgu dahil edilmiş, Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı, Beşinci Baskı İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme, Klinisyen Versiyonu uygulanarak eşlik eden dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ve diğer psikiyatrik bozukluklar açısından değerlendirilmişlerdir. Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı, Beşinci Baskı İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme, Klinisyen Versiyonu ve Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği ile çocukluk çağı semptomlarını sorgulamaya yönelik Wender Utah Derecelendirme Ölçeği uygulanması sonucunda araştırmamızda 24 dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu eş tanılı olgu saptanmıştır. Bipolar bozukluğun remisyonda olduğunun belirlenmesi için Young Mani Derecelendirme Ölçeği ve Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği uygulanmıştır. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı konulan olgulara semptom şiddetini belirlemek için Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmaya alınan tüm olgulara işlevselliği ölçmek için Dünya Sağlık Örgütü Yetiyitimi Değerlendirme Ölçeği 2.0, 36 maddelik öz bildirim formu uygulanmıştır. 
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, bipolar bozukluğu olan erişkinlerde, daha kötü bir bipolar bozukluk seyri ve diğer psikiyatrik eş tanılı durumların daha fazla olması ile ilişkili, sıklıkla eşlik eden bir durumdur. Bipolar bozukluğa eşlik eden dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun yükü, ilişkili dikkat ve dürtü kontrolünün bozulmasını, depresyon ve anksiyete yükünün artmasını, işlevselliğin bozulmasını getirmektedir. Sonuçlarımızda gösterildiği gibi, eş zamanlı dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan olgular arasında daha kötü klinik seyir ve işlevselliğin daha kötü etkilenmesi bu popülasyonda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu semptomlarının kontrolünün gerekliliğini göstermektedir. Ayrıca eşik altı depresif semptomları hedefleyen tedavi arayışlarına gerek olduğu anlaşılmaktadır.

Abstract:
Bipolar disorder is a chronic, recurrent disease that causes disability. Attention deficit and hyperactivity disorder is an early-onset neurodevelopmental disorder characterized by symptoms of inattention, hyperactivity and impulsivity. Attention deficit and hyperactivity disorder comorbidity is common in bipolar disorder. Clinical studies have reported that bipolar patients with comorbid attention deficit and hyperactivity disorder have earlier age of onset of bipolar disorder, more frequent mood episodes, poor functioning, more suicide attempts, and higher number of psychiatric comorbidities. In this study, it was aimed to evaluate the effect of attention deficit and hyperactivity disorder comorbidity on clinical factors related to bipolar disorder and the functionality of these patients.
108 patients with a diagnosis of bipolar disorder and euthymic for at least 3 months were included in this study. The Structured Clinical Interview for Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th Edition, Clinician Version was administered to assess the comorbid attention deficit and hyperactivity disorder and the other psychiatric disorders. As a result of the The Structured Clinical Interview for Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th Edition, Clinician Version and the administration of the Wender Utah Rating Scale and Attention Deficit and Hyperactivity Disorder Self-report Scale, 24 patients diagnosed with bipolar disorder and attention deficit and hyperactivity disorder. Young Mania Rating Scale and Hamilton Depression Scale was used to define remission. Adult Attention Deficit and Hiperactivity Disorder Self Report Scale scale was used to define the symptom severity of patients diagnosed with attention deficit and hyperactivity disorder. To assess global disability and impairment, the 36-item version, self administered World Health Organization Disability Assessment Schedule 2.0 was administered.
Attention deficit hyperactivity disorder is a common comorbidity in adults with bipolar disorder. Attention deficit and hyperactivity disorder in the adult bipolar disorder population is associated with a more severe mood disorder course and presentation. The comorbid attention deficit and hyperactivity disorder in bipolar disorder associated with impaired attention and impulse control, higher number of psychiatric comorbidities, and severe functional impairment. Our study highlights the crucial need for clinicians to search for symptoms of attention deficit and hyperactivity disorder in bipolar disorder subjects, as the comorbidity of both disorders is frequent and associated with a poor outcome. The presence of subthreshold depressive symptoms was related to poorer functioning in bipolar disorder. In this regard, our results pointing to the need for a specific care plan approach targeting subthreshold depressive symptoms.