Timolol maleat ve dorzolamid HCl içeren oftalmik çözeltilerin nitel ve nicel tayin çalışmaları
Qualitative and quantitative determination of timolol maleate and dorzolamide hcl in opthalmic solutions
Yazar: BERİL YILMAZ
Danışman: PROF. DR. OKAN ATAY
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Adrenerjik beta agonistleri = Adrenergic beta-agonists ; Dorzolamid = Dorzolamide ; Glokom = Glaucoma ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Oftalmik solüsyonlar = Ophthalmic solutions ; Spektroskopi = Spectroscopy

Özet:
Timolol Maleat-Dorzolamid HCl ikili kombinasyonu günümüzde glokom tedavisinde kullanılmaktadır.Bu çalışmada, bu ikili kombinasyonun nitel ve nicel tayin çalışmaları; UV Spektrskopisi, Yüksek Basınçlı Sıvı Kromatografisi (YBSK) ve İnce Tabaka Kromatografisi (İTK) yöntemleri kullanılarak yapılmıştır.Yapılan spektroskopik çalışmalarda absorbans oranları yöntemi, Vierordt yöntemi ve doğrudan spektrofotometrik miktar tayini yöntemi kullanılmıştır.Absorbans oranları yönteminde çalışılan ikili kombinasyondaki etken maddelerin kendilerine özgü maksimum absorbsiyon noktasındaki absorbans değerlerinin izobestik (kesişim) noktasında ölçülen absorbans değerine oranından yararlanılarak regresyon denklemleri oluşturulmuştur. Timolol maleat- dorzolamid HCl ikili kombinasyonunda dalga boyu (?max) olarak sırası ile 292 ve 252 nm, izobestik nokta olarak ise 226 ve 272,5 nm'den yararlanılmıştır. Doğrudan spektrofotometrik yöntemle yapılan çalışmalarda TML için 292 nm, DRZ için 252 nm'den yararlanılmıştır.YBSK ile yapılan çalışmalarda internal standart yöntemi kullanılmış ve internal standart olarak hidroklorotiyazid seçilmiştir. Etken madde/internal standart madde oranlarından yararlanılarak her iki etken madde için ayrı ayrı regresyon denklemleri oluşturulmuş ve bu denklemlerden yararlanılarak piyasa örneklerinin nicel tayinleri gerçekleştirilmiştir.Bu tez çalışmasında modifiye edilerek uygulanan İTK+Spektrofotometri yöntemi nicel tayinler için kullanılmıştır.Uygulanan üç yöntemden elde edilen sonuçlar karşılaştırılmış ve yöntemlerin timolol maleat-dorzolamid HCl ikili kombinasyonu üzerindeki uygulamalarının avantaj ve dezavantajları belirlenmiştir.Uygulanan yöntemlerin Student (t) test ve Fisher (F) testiyle karşılaştırmaları yapılmış, bulunan sonuçların istatistiksel olarak anlamlı olmadığı gösterilmiştir.Önerilen üç farklı yöntemin uygulamasında, TML-DRZ kombinasyonlarında kolay uygulanabilir, tekrarlanabilir ve kabul limitleri içinde sonuçlar elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Timolol maleat, Dorzolamid HCl, Spektroskopik metotlar, YBSK, İTK, Piyasa örnekleri

Abstract:
At the present time, timolol maleat and dorzolamide HCl fix combination is used for the treatment of glaucoma.Qualitative and quantitative determinations of this fix combination were carried out using UV Spectrophotometry, high performance liquid chromatography (HPLC) and thin layer chromatography (TLC).Absorbancy ratio method, Vierordt?s method and direct spectrophotometric determination method were used at spectroscopic studies. At absorbancy ratio method, regression equations were derived from the ratio of the absorbances measured at their specific wavelengths (?max) to absorbances measured at isosbestic points. 292 and 252 nm was used as their specific wavelengts and 272,5 and 226 nm was used as isosbestic points. At direct spectrophotometric determination method, 292 nm was used as maximum wavelength of timolol maleate and 252 nm was used as maximum wavelength of dorzolamide hydrochloride.Internal standart method was used at HPLC analysis and hydrochlorothiazide was chosen as internal standart. Ratio of drug substance/internal standart was used for deriving the regression equations and using these equations quantitative analysis of commercial samples was performed.TLC+Spectrophotometry method was performed after making some modifications.Results obtained from these 3 methods were compared and advantages and disadvantages of these methods on timolol maleat-dorzolamide HCl fix combination were defined.Applied methods were compared using Student (t) test and Fisher (F) test. Results obtained from these tests were found non-significant.Results obtained from these methods were found within acceptance criteria and repeatable. The proposed methods were easily applied to pharmaceutical dosage forms.Key words: Timolol maleate, Dorzolamide HCl, Spectroscopic methods, HPLC, TLC, Commercial dosage forms