Bir fabrikada çalışan işçilerde iş görebilirlik indeksinin fiziksel aktivite ile ilişkisinin incelenmesi
The evaluation of the association of work ability with physical activity among workers in A factory
Yazar: YASEMİN MAHMUDOĞLU
Danışman: PROF. DR. NADİYE PINAR AY
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Fabrikalar = Factories ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; İş görebilirlik = Work abilit ; İş göremezlik = Incapacity ; İş sağlığı = Occupational health ; İşçi sağlığı = Worker health ; İşçiler = Workers

Özet:
Amaç: İş görebilirlik, bireylerin fiziksel ve zihinsel kapasiteleri ile birlikte yaptıkları işin gerektirdikleri ile ilişkili bir kavram olup, sağlığın geliştirilmesi için kullanılabilecek bir araç niteliğindedir. Bu çalışmadaki amacımız, bir fabrikadaki çalışanlarının iş görebilirlik seviyelerinin belirlenmesi ve iş görebilirlikle fiziksel aktivite arasındaki ilişkinin incelenmesidir. 
Gereç ve Yöntem: Lüleburgaz'da bir tekstil fabrikasında yürütülen araştırma kesitsel tipte planlanmıştır ve tüm çalışanlar (n=418) araştırma kapsamına alınmıştır. Veriler anket yoluyla toplanmıştır. İş görebilirlik düzeyi, yedi sorudan oluşan ve 7-49 arasında puanlanan İş Görebilirlik İndeksiyle ölçülmüştür. 7-27 arası zayıf; 28-36 orta; 37-43 iyi, 44-49 ise mükemmel iş görebilirlik düzeyini göstermektedir. Fiziksel aktivite Uluslararası Fizik Aktivite Anketiyle ölçülmüştür. Kategorik değişkenler ki-kare, Fisher, ölçümsel değişkenler Student-t, Mann-Whitney U testleriyle değerlendirilmiştir. Çok değişkenli analizde lojistik regresyon kullanılmıştır.  
Bulgular: Araştırmaya katılım oranı %45.5'tir (n=190). Katılımcıların %33,2'si (n=63) kadındır. Yaş ortalaması±sd 38±9,6 yıldır. Katılımcıların İş Görebilirlik İndeksi puan ortalamaları 40,8±5,9'dir. Çalışanların %3,7'si zayıf, %15,4'ü orta, %45,2'si iyi, %35,6'sı ise mükemmel iş görebilirlik düzeyine sahiptir. Analizlerde, zayıf ve orta ile iyi ve mükemmel kategorileri birleştirilmiştir. Lojistik regresyonda; iş görebilirlik düzeyi iyi/mükemmel olma erkeklerde [OR:2,38; GA:(1,02-5,54)], çoğu zaman kişisel koruyucu ekipman kullananlarda [OR:10,41; GA:(1,15-93,94)], yürüyüş yapanlarda [OR:4,33; GA:(1,56-12,02)] yüksek bulunmuştur. Fiziksel aktivite düzeyi ile iş görebilirlik arasında ilişki saptanamamıştır.
Sonuç: Fizik aktivite ile iş görebilirlik arasında ilişkinin bulunamaması, fizik aktivite için sübjektif bir ölçüm kullanılması ilgili olabilir. İş görebilirlik açısından kadınlar, yürüyüş yapmayanlar ve kişisel koruyucu ekipman kullanmayanlar risk altındadır. Kişisel koruyucu ekipman kullanımının desteklenmesi ve işyerlerinde yürüyüş yapabilmesi için uygun ortam ve şartların oluşturulması önemlidir. 

Anahtar kelimeler: İş görebilirlik, çalışabilirlik, fiziksel aktivite, iş sağlığı, fabrika

Abstract:
Aim: Work ability is related to individuals' physical and mental capacity along with their work's necessities and can be used as a tool to improve health. The objective of this study was to determine the level of work ability and its association with physical activity among workers in a factory. 
Methodology: This is a cross-sectional study which was carried out in a textile factory located in Lüleburgaz. All workers (n=418) were included in the study. A questionnaire was used for data collection. The level of work ability was measured by Work Ability Index (WAI) which has a score ranging between 7-49 points. The levels of work ability were  classified in three categories: 7-27 as poor, 28-36 as moderate and 44-49 as very good. Physical activity was measured by the International Physical Activity Questionnaire. Categorical variables were evaluated through the Chi-Square and Fisher tests. Continuous variables were analyzed by the Student-t and Mann-Whitney U tests. Logistic regression was used for multivariable analysis.
Findings: The participation rate was 45.5% (n=190). The proportion of females was 33.2% (n=63) and the mean±sd age was 38±9.6. The mean±sd Work Ability Index score  was 40.8±5.9. Among the workers, 3.7% had poor, 15.4% had moderate, 45.2% had good and 35.6% had very good work ability levels. For further analysis, work ability levels were reduced to two categories as very poor/ moderate and good/very good. In the logistic regression analysis, good/very good work ability level was higher among; males [OR:2,38; 95%CI:(1,02-5,54)], workers using  personal protective equipment for most of the time and [OR:10,41; 95%CI:(1,15-93,94)] and in walkers [OR:4,33; 95%CI:(1,56-12,02)]. There was no relationship between physical activity and work ability (p>0.05). 
Results: The absence of an association between physical activity and work ability could be related to the use of a subjective measurement method of physical activity. Women, the ones who did not walk and the ones who did not use personal protective equipment were the susceptible groups regarding work ability. Supporting the use of personal protective equipment and creating opportunities to walk at work place are vital. 

Key Words: Work Ability, Physical Activity, Occupational Health, Factory