Merkez bankası bağımsızlığı ve mali güvenilirlik ilişkisi: Gelişmekte olan ülkeler örneği
The relationship between central bank independence and financial reliability: A case of developing countries
Yazar: MUSTAFA SALİM EREK
Danışman: PROF. DR. KAŞİF BATU TUNAY
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsızlık = Independence ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Güvenilirlik = Reliability ; Maliye politikaları = Fiscal policies ; Merkez Bankası = Central Bank ; Para politikaları = Monetary policies

Özet:
Bu tezde, merkez bankası bağımsızlığı ve mali güvenilirlik arasındaki ilişki sebep sonuç çerçevesinde incelenmektedir. Merkez bankası bağımsızlığı ile mali güvenilirlik ilişkisinin tüm yönleriyle irdelenmesi, politika yapıcılara yol gösterecek daha etkin para politikalarının geliştirilmesini sağlayacaktır. Diğer yandan 2008 küresel krizinin ardından finansal istikrarın da merkez bankalarının amaç fonksiyonlarına dahil edilmesiyle, söz konusu ilişkinin sürdürülebilir finansal istikrar çabalarına yol göstereceği değerlendirilmektedir.
Çalışmada, önemli yükselen ekonomiler arasında gösterilen ve ortak bazı özellikleri nedeniyle MIST ülkeleri olarak anılan Meksika, Endonezya, Güney Kore ve Türkiye'de merkez bankası bağımsızlığı araştırılmış, bağımsızlıkla mali güvenilirlik ilişkisi analiz edilmiştir. Öncelikle merkez bankası bağımsızlığı ve mali güvenilirlik kavramları hem ayrı ayrı olarak hem de bağlantılı olarak incelenmiş; yapılan teorik açıklamaların ardından, ülke örnekleri irdelenmiştir. Çalışmanın son bölümü ekonometrik analizlere ayrılmıştır. Analizlerde enflasyon oranı, şüpheli krediler, merkez bankası bağımsızlığı, kamu borç oranı, faiz oranı, döviz kuru ve endeks oynaklığı arasındaki ilişkiler farklı ekonometrik modeller dahilinde incelenmektedir. Örneklemdeki tüm ülkelerin beraber dikkate alındığı analizlerde hem doğrusal hem de dinamik panel veri methodları kullanılmıştır. Veri seti 2000-2017 yılları arasını kapsamakta olup, Dünya Bankası ve St. Louis FED'in halka açık veritabanı kullanılmıştır. Analize göre, yüksek merkez bankası bağımsızlığı tavsiye edilmektedir.

Abstract:
In this thesis, the relationship between central bank independence and financial reliability is examined within the framework of cause and effect. Examining all aspects of the relationship between central bank independence and financial credibility will enable the development of more effective monetary policies that will guide policy makers. On the other hand, with the inclusion of financial stability in the central functions of the central banks following the 2008 global crisis, this relationship is expected to lead to sustainable financial stability efforts.
In the study, because some of the features common emerging economies known as MIST countries are Mexico, Indonesia, South Korea and Turkey were selected and central bank independence has been investigated for this group, reliability of financial independence relations were analyzed. Firstly, the concepts of central bank independence and financial credibility were examined both separately and in connection; after the theoretical explanations, country examples were examined. The last part of the study is devoted to econometric analysis. In the analyzes, the relationship between inflation rate, non-performing loans, central bank independence, public debt rate, interest rate, exchange rate and index volatility are examined within different econometric models. Both linear and dynamic panel data methods were used in the analyzes where all the countries in the sample were taken into consideration. The data set covers the period 2000-2017 and includes the World Bank and St. Louis FED's public database was used. High independence is advised according to analysis.