İhtilaflı bölgeler ışığında Kuzey Suriye sorunsalı ve muhtemel geleceği
The problematicak and possible future of Northern Syria on the basic of the contested regions
Yazar: MEHMET ÇELEBİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN SÖNMEZ ; DOÇ. DR. ÖMER ŞEN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Güvenlik Stratejileri ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: IŞİD = Islamic State of Iraq and al Sham ; Keşmir sorunu = Kashmir prolem ; Kuzey Suriye = Nort Syria ; Kuzey İrlanda = Northern Ireland ; PYD/YPG = PYD/YPG

Özet:
Suriye'de 2011 yılı Mart ayında Arap Baharı'nın domino etkisiyle başlayan protesto gösterilerine muhalif gruplar ve bölge ülkelerinin beklentilerinin aksine Beşar Esad'a bağlı rejim çok sert bir şekilde müdahale etti. Suriye ordusunun eylemcilere ateş açması ve çok sert biçimde yaklaşması üzerine, orduda bulunan bazı Sünni subay ve askerler silahlarıyla birlikte ayrıldılar ve Özgür Suriye Ordusu'nu kurarak muhaliflerle birlikte hareket etmeye başladılar. ÖSO'nun kurulmasından sonra silahlı çatışmalar başladı. Muhalif gruplar bir çatı altında toplanmaya çalıştı, bazı koalisyonlar-komisyonlar kuruldu. Ancak çok sesli ve farklı güçler tarafından desteklenen muhaliflerin bir çatı altında toplanması mümkün olmadı. Suriye'deki otorite boşluğu IŞİD, HTŞ gibi radikal grupların güç kazanmasını sağladı. Ancak DEAŞ'ın Irak'tan dolayı bir tecrübesi ve elinde teknolojik ağır silahları vardı, üzerine acımasızlık da eklenince Kuzey Suriye'de birçok yeri ele geçirdi ve Türkiye sınırına kadar dayandı. Akabinde Türkiye tarafına saldırılar yapmaya başladı ve Türkiye'nin bazı yerleşim yerlerinde sivillere karşı canlı bomba eylemleri yaparak 100'den fazla vatandaşın ölümüne sebep oldu. Öte yandan PYD/YPG de aynı şekilde Türkiye sınırına kadar gelip Türkiye tarafına terör saldırıları yapmaya başlayınca, Türkiye meşru müdafaa hakkını kullanarak sınır güvenliğini sağlamak için DEAŞ ve PYD/YPG'ye karşı sınır ötesi harekatlar düzenlemeye başladı. ABD öncülüğündeki DMUK'un da hava saldırısıyla DEAŞ güneye çekilmek zorunda kaldı ve zamanla gücünü kaybedip dağılmaya başladı. Türkiye, taleplerini haklı bulduğu için, eğit-donat faaliyetleri çerçevesinde ÖSO ve akabinde kurulan Suriye Geçici Hükümetini, özellikle DEAŞ ve PYD/YPG terör unsurlarını sınırlarından uzaklaştırmak, ÖSO'nun kontrolünde güvenli bir alan oluşturarak, hem sırtındaki ağır mülteci yükünü hafifletmek hem de yerinden edilmiş bu insanların yurtlarına dönerek, insani ve güvenli şartlarda yaşamlarını idame ettirmelerini temin etmek için desteklemeye devam etmektedir. 
Anahtar Kelimeler: İhtilaflı Bölgeler, Güvenli Bölge, İç Savaş-İç Çatışma, Kuzey Suriye

Abstract:
Additionally, the conditions under which they can return to their homes and the problems they may encounter after their return were addressed. The protest demonstrations that began in Syria in March 2011 as a result of the domino effect of the Arab Spring were met with a harsh intervention by the regime loyal to Bashar al-Assad, contrary to the expectations of opposition groups and regional countries. As a result of the Syrian army opening fire on and approaching the protesters in a very harsh manner, some Sunni officers and soldiers in the army left with their weapons and established the Free Syrian Army to join the opposition. After the establishment of the Free Syrian Army, armed clashes began. The opposition groups tried to come together under one umbrella, and some coalitions and commissions were formed. However, it was not possible for the diverse and multi-faceted opposition groups supported by different powers to come together under one roof. The power vacuum in Syria allowed radical groups such as ISIS and HTS to gain strength. However, ISIS had experience from Iraq and possessed technological heavy weapons, so when combined with their brutality, they managed to capture many areas in northern Syria and reached the Turkish border. Subsequently, they started to launch attacks on the Turkish side and carried out suicide bombings against civilians in some settlements in Turkey, causing the death of more than 100 citizens. On the other hand, when PYD/YPG also started to carry out terrorist attacks on the Turkish side after coming to the Turkish border in the same way, Turkey began to launch cross-border operations against ISIS and PYD/YPG by using its legitimate right of self-defense to ensure border security. As a result of the air strikes by the US-led coalition against ISIS, ISIS was forced to withdraw to the south and gradually lost its power and began to disintegrate. Turkey continues to support the Free Syrian Army and subsequently the Syrian Interim Government within the framework of train-and-equip activities to remove terrorist elements such as ISIS and PYD/YPG from its borders, establish a safe zone under the control of the Free Syrian Army, and ensure that these displaced people can return to their homes and maintain their lives in humanitarian and safe conditions, considering their demands justified..
Keywords: Contested Regions, Safe Zone, Civil War-Internal Conflict, Northern Syria.