Dental implant tedavisi öncesi maksilla ve mandibuladaki anatomik yapıların ve varyasyonlarının radyolojik olarak değerlendirilmesi
Radiological evaluation of anatomical structures and variatinons in the maxilla and mandible before dental implant treatment
Yazar: TOLGA GENÇ
Danışman: PROF. DR. TOLGA FİKRET TÖZÜM
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hekimliği Bölümü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Dental implantasyon = Dental implantation ; Dental implantlar = Dental implants ; Dental restorasyon = Dental restoration ; Maksilla = Maxilla ; Mandibula = Mandible ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Tomografi = Tomography

Özet:
Dental implant tedavisi öncesi dental patolojilerin diagnozu ve preoperatif değerlendirmede görüntüleme çok önemli bir araçtır. Diş hekimliğinde kullanılan intraoral ve extraoral radyografik teknikler, 2 boyutlu olmalarından dolayı anatomik yapılarda magnifikasyon, distorsiyon ve süperimpozisyon gibi limitasyonlara sahiptirler. Oral ve maksillofasiyal bölgeler için kullanılan konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) tarayıcıları minimal metal artifaktı, düşük fiyat ve kolay ulaşılabilirlik gibi avantajlarla 1990'ların sonlarında geliştirildi. KIBT tarayıcılar çenelerin anatomik yapıların detaylı görüntülenmesine izin verir. Bu çalışmanın amacı çenelerin anatomik yapılarının ve varyasyonlarının incelenmesidir. Bu çalışmada toplam 156 çene (84 maksilla, 72 mandibula), maksiler sinüs septa lokalizasyonu, sinüs membran kalınlığı, posterior superior alveolar arter (PSAA) ve nasopalatin kanal karakteristiği, mental ve lingual foramen ve mandibular kanal karakteristiği, yaş ve cinsiyetin anatomik varyasyonlar üzerine etkileri açısından değerlendirildi. Çalışmada yapılan istatistiksel analizlere göre yaşın anatomik varyasyonlara direkt etkisinin olmadığı, fakat yaşın ilerlemesi sonucu diş kayıplarının artması nedeniyle oluşan durumun anatomik varyasyonları etkileyebileceği gözlendi. Çalışmamızda kadınlarda ve erkeklerde, mandibular kanal bölgesindeki kret boyutlarında ve sinüs membran kalınlığında belirgin farklılıklar gözlendi. Tomografilerde sinüs septası ve PSAA yüksek oranda gözlendi. Anatomik yapı varyasyonlarının yüksek oranda ve belirgin şekilde gözlenmesi, implant cerrahisi ve ogmentasyon öncesi anatomik yapılara zarar verme ve komplikasyon riskini azaltmak için, cerrahi bölgenin 3 boyutlu görüntüleme yöntemleri ile değerlendirilmesini gerektirir.

Abstract:
Imaging is an extremely important tool in the field of dentistry for the diagnosis of dental pathologies and for the preoperative evaluation of the jaws before dental implant treatment. Intra oral and extra oral radiographic techniques used in dentistry suffer from inherent limitations such as magnification, distortion and superimposition of anatomic structures due to their two dimensional nature. Cone beam computed tomography (CBCT) scanners of the oral and maxillofacial region were developed in the late 1990s with the advantages of minimal metal artifacts, reduced costs, easier accessibility. CBCT scans allow detailed visualization of anatomic structures of the jaws to avoid impingement of these structures. The aim of this study was to investigate the anatomic variations of the jaws. In the present study a total of 156 scans (87 maxilla, 72 mandible) were evaluated and maxillary sinus septa characteristics and localization, sinus mucosal thickening, posterior superior alveolary arter (PSAA) and nasopalatin canal (NPC) characteristics, mental and lingual foramen and mandibular canal characteristics and the effect of age and sex on these anatomic variations were analyzed.  According to statistical analysis the age did not affect the included anatomic variations however teeth loss with the increasing age can affect the anatomic variations.  Gender affected the crestal dimensions above the mandibular canal and sinus mucosal thickening. High prevelance of sinus septa and PSAA was detected in the scans. From a clinical and radiological point of view, due to their high prevelance and significant morphologic variability, anatomical structures and their variations should be 3 dimensionally evaluated before any dental implant and augmentation procedure to reduce the damage of the anatomical structures and the complications rates.