Şifacı olarak şamanlar ve tedavileri
Shamans as healers and their treatments
Yazar: ESRA TAŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. HESNA SERRA AKSEL DURMUŞ
Hitit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: Tedavi = Treatment ; Şaman = Shaman ; Şamanizm = Shamanism ; Şifa = Healing

Özet:
Şamanlık ve şifacılık, insanlık tarihi boyunca çeşitli hastalıkların tedavisi söz konusu olduğunda birbirleriyle yakından ilişkilendirilmiştir. Özellikle Orta ve Kuzey Asya'da şamanlık ve şifacılık pratikleri iç içe geçmiştir. Genel olarak Şamanizm, doğanın ve ruhların gücünü kullanarak hastalıkların iyileştirilmesini ve dengenin sağlanmasını amaçlayan bir inanç ve uygulama sistemi olarak da tarif edilebilir. Şamanlar, ruhlarla iletişim kurarak, hastaların ve toplumun ruhsal ve fiziksel sağlığını iyileştirmeyi veya korumayı hedefler. Bu ruhlar içerisinde iyi ruhlar olduğu gibi aynı zamanda hastalık ve ölüm getiren ruhlar da vardır. Şaman bu ruhlarla, ruhlar dünyasındaki dilleriyle konuşarak olacakları engellemeye ya da sorunları düzeltmeye çalışır. Bu çalışmanın amacı bu kozmolojik algı üzerinden şamanların üstlendiği şifacılık rolünü analiz etmektir. Birinci bölümde, şamanların hastalığı nasıl anlamlandırdığı ve hastalığa yüklenen anlamın şamanların şifacı rolü ile ilişkisi ele alınmıştır. Şamanların kendilerinden beklenen şifacı rolünü sergileyebilmek için ihtiyaç duydukları niteliklere nasıl ulaştığı da yine hastalık ve tedavi kavramları ile ilişkili olarak incelenmiştir. İkinci bölümde, şamanların tedavilerini gerçekleştirirken bir nevi teşhis ve tedavi aracı olarak kullanmış oldukları nesneler, simgeler ve metafizik anlatılar "tedavi araçları" başlığı altında ele alınırken, "tedavi ritüelleri" başlığı altında çeşitli ritüellere değinilmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma şamanlığın, hastalık ve şifa anlayışını ele almış, şifalandırma araçlarını ve yöntemlerini bu bağlamda incelemiştir.

Abstract:
Shamanism and healing are important terms used for the treatment of various diseases throughout human history. These two concepts have been closely associated with each other throughout history and have been adopted in various cultures. Especially in Central and Northern Asia, shamanism and healing practices are intertwined. In general, Shamanism is a system of belief and practice that aims to cure diseases by using the power of nature and spirits. Shamans aim to improve the spiritual and physical health of patients and the community by communicating with spirits. Among these spirits, there are good spirits, as well as spirits that bring disease and death. The shaman tries to prevent what will happen or correct the problems by speaking to these spirits in their language from the spirit world. The aim of this study is to analyze the healing role of shamans through this cosmological perception. In the first chapter, how shamans make sense of the disease and the relationship between the meaning given to the disease and the role of shamans as healers are discussed. How shamans attain the qualifications they need to perform the role of healer expected of them has also been examined in relation to the concepts of disease and treatment. In the second chapter, the objects, symbols and metaphysical narratives that shamans used as a kind of diagnosis and treatment tools while performing their treatments were discussed under the title of "treatment tools", while various rituals were mentioned under the title of "treatment rituals". As a result, this study discussed shamanism's understanding of disease and healing and examined healing tools and methods in this context.