Makrolid grubu antibiyotiklerin endotoksemide sitokin düzeylerine etkisi
Effect of macrolide group antibiotics on cytokine levels in endotoxemia
Yazar: AYŞE ER
Danışman: PROF. DR. ENVER YAZAR
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Lipopolisakkaritler = Lipopolysaccharides

Özet:
Beşeri hekimlikte kullanılan makrolid antibiyotiklerin solunum sisteminde antibakteriyel etkinliği dışında antiinflamatuar etkisinin varlığı bilinmektedir. Veteriner hekimlik alanında kullanılan makrolid antibiyotiklerin lipopolisakkaritle deneysel akciğer enfeksiyonu oluşturulmuş ratların bronkoalveolar lavaj sıvısı ve serumlarında yangı mediatörleri ve organ hasar belirteçlerine etkisi incelenmemiştir. Mevcut araştırmanın amacı, lipopolisakkaritle deneysel akciğer enfeksiyon modeli oluşturulmuş ratlarda bronkoalveolar lavaj sıvısı ve serumda yangı mediatörleri ile organ hasar belirteçlerine veteriner hekimlik alanında kullanılan makrolid antibiyotiklerin etkisini incelemektir. Araştırmada 198 adet Sprague-Dawley ırkı rat kullanıldı. Altı adet rat bütün gruplara 0. saat değeri oluşturmak için ayrıldı. 192 adet rat ise lipopolisakkarit (Escherichia coli 0111:B4, 0,5 mg/200 ?l, intratrehal), lipopolisakkarit + tilozin (10 mg/kg, derialtı), lipopolisakkarit + tilmikosin (20 mg/kg, derialtı) ve lipopolisakkarit + tulatromisin (2,5 mg/kg, derialtı) uygulama grubu olmak üzere 4 eşit gruba ayrıldı. Lipopolisakkarit uygulanan grup dışındaki uygulamalarda antibiyotikler lipopolisakkarit ile eş zamanlı olarak derialtı yapıldı. Uygulamalardan sonraki 0,5., 1., 1,5., 2., 4., 6., 12. ve 24. saatlerde genel anestezi altında bronkoalveolar lavaj sıvısı ve kalpten kan örnekleri alındı. Serum ile bronkoalveolar lavaj sıvısı tümör nekrozis faktör-?, interlökin-1ß, interlökin-6 ve interlökin-10 düzeyleri ve plazma ile bronkoalveolar lavaj sıvısı 13, 14-dihydro-15-keto-prostaglandin F2? düzeyleri ELISA/spektrofotometre okuyucusunda belirlendi. Bronkoalveolar lavaj sıvısı ve serum C-reaktif protein ile serum kreatin kinaz-MB, aspartat aminotransferaz, alanin aminotransferaz, alkalen fosfataz, kolesterol, trigliserid, üre ve kreatinin düzeyleri ise otoanalizörde belirlendi. Araştırma sonucunda, makrolid antibiyotiklerin bronkoalveolar lavaj sıvısında lipopolisakkaritin neden olduğu sitokin ve C-reaktif protein artışlarını engellediği belirlendi. Serumda ise makrolid antibiyotiklerin sitokin düzeylerini artırdığı belirlendi. Sonuç olarak, akciğerde yangı mediatörlerini (sitokinler, 13, 14-dihydro-15-keto-prostaglandin F2?, C-reaktif protein) baskılayıcı etki yaparak antiinflamatuar etkinlik gösteren makrolid antibiyotiklerin, aynı etkiyi serumda göstermediği ifade edilebilir. Makrolid antibiyotiklerin immun sistem üzerinde etkilerinin net olarak anlaşılabilmesi için özellikle doza bağlı etkilerinin araştırılması gerektiği kanaatine varıldı.

Abstract:
Macrolide antibiotics used in human medicine have anti-inflammatory effect except than antibacterial effect in respiratory disease. However, effect of macrolide antibiotics used in veterinary medicine on inflammatory mediators and organ damage markers in bronchoalveolar lavage fluids and serum of lipopolysaccharide-induced pulmonary infection rats have not been investigated. The aim of this study was to investigate the effect of macrolide antibiotics on inflammatory mediators and organ damage markers in bronchoalveolar lavage fluids and serum of lipopolysaccharide-induced pulmonary infection rats. Total 198 Sprague-Dawley rats were used. Six rats were used for a 0th sampling point for all groups. 192 rats were divided into four equal groups. The four groups received the following drugs; lipopolysaccharide (Escherichia coli 0111:B4, 0,5 mg/200 ?l, intratracheal), lipopolysaccharide + tylosin (10 mg/kg, subcutaneously), lipopolysaccharide + tilmicosin (20 mg/kg, subcutaneously), and lipopolysaccharide + tulathromycin (2,5 mg/kg, subcutaneously). After the treatments, bronchoalveolar lavage fluids and blood samples were collected under anesthesia at 0,5., 1., 1,5., 2., 4., 6., 12. and 24th hours by cardiac puncture. ELISA was used the levels of serum and bronchoalveolar lavage fluids tumor necrosis factor ?, interleukin-1ß, interleukin-6, interleukin-10 levels, and the levels of plasma and bronchoalveolar lavage fluids 13, 14-dihydro-15-keto-prostaglandin F2?. Bronchoalveolar lavage fluids/serum C-reactive protein and serum creatine kinase-MB, aspartate aminotransferase, alanine aminotransferase, alkaline phosphatase, cholesterol, triglyceride, blood urea nitrogen and creatinine levels were determined by otoanalyzer. At the end of the present study, increased cytokine and C-reactive protein levels by lipopolysaccharide in bronchoalveolar lavage fluids were depressed by macrolide antibiotics. However, macrolide antibiotics stimulated the increased cytokine levels in serum. As a result, macrolide antibiotics have anti-inflammatory effect via depressing inflammatory mediators (sitokinler, 13, 14-dihydro-15-keto-prostaglandin F2?, C-reaktif protein) in lung while they have not same effect in the serum. Future investigation is need that especially dose-depended manner effects of macrolide antibiotics on immunosystem.