İleri evre endometriyozis olgularında meydana gelen genetik değişikliklerin floresans in situ hibridizasyon (FISH) yöntemi ile incelenmesi
Investigation of genetic changes in late stage endometriosis by fluorescent in situ hybridization (FISH) technique
Yazar: ŞÜKRÜ KELEŞ
Danışman: PROF.DR. FULYA TEKŞEN
Ankara Üniversitesi / Biyoteknoloji Enstitüsü / Temel Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Endometriyozis, üreme çagındaki kadınların % 10-15 oranında etkilendigi ve infertilite ilepelvik agrıya neden olan bir hastalık olarak tanımlanmaktadır. Anormal hücre büyümesi ilekarakterize olan endometriyozis olgusunun genetik mekanizması tam olarak aydınlatılabilmisdegildir. Çalısmamızda ileri evre endometriyozis vak'alarında somatik hücrelerde meydanagelen kromozom degisiklikleri floresans in situ hibridizasyon (FISH) yöntemi uygulanaraksaptanmıstır. Ayrıca çalısmamızda endometriyozis ve normal endometriyum dokuları ileperiferik kan örnekleri incelenmistir. Sentromerik problar kullanılarak 11 ve 18 numaralıkromozomlar sayısal açıdan degerlendirilmis, lokus spesifik prob kullanılarak da 17 numaralıkromozomda lokalize olan p53 lokusu yapısal açıdan incelenmistir. Degerlendirmedemonozomi, dizomi ve trizomi gözlenen hücrelerin frekansları saptanmıstır.Çalısmamızda altı (n:6) endometriyozisli hastanın endometriyozis dokusu (çalısma grubu),aynı hastaların endometriyum dokusu ve periferik kan örnekleri ile bes (n:5) saglıklı kadınınendometriyum dokusu ve periferik kan örnekleri çalısılmıstır. Çalısma grubunu olusturanendometriyozis örneklerinde 11 numaralı kromozomda % 3.6 oranında trizomi, % 0.4oranında monozomi, 18 numaralı kromozomda % 1.3 oranında monozomi ve 17 numaralıkromozomda lokalize olan 17p13 (p53) lokusunda ise % 16.4 oranında monozomi, % 2.1oranında trizomi saptanmıstır. I. Kontrol grubunu olusturan hastalardan temin edilenendometriyum örneklerinde, 11 numaralı kromozomda % 1.3 oranında trizomi, 18 numaralıkromozomda % 2.7 oranında monozomi, % 1.0 oranında trizomi ve 17 numaralı kromozomdalokalize olan 17p13 (p53) lokusunda ise % 3.2 oranında monozomi tespit edilmistir. Çalısmagrubu ve I. Kontrol grubu arasında 11 ve 18 numaralı kromozomlar ile 17p13 lokusundagözlenen genetik degisiklikler açısından anlamlı bir farklılık oldugu belirlenmistir(p<0.0001). Bulgular endometriyozisin olusum ve/veya gelisiminde somatik hücrelerdegenetik degisikliklerin meydana geldigini destekler niteliktedir.Anahtar Kelimeler: Endometriyozis, Floresans n Situ Hibridizasyon, Anöploidi, p53,Familiyal Kalıtım

Abstract:
Endometriosis affects 10-15 % of women of reproductive age and is a common cause ofinfertility and pelvic pain. Although endometriosis is characterized by abnormal growth orturn-over cells, the genetic changes involved remain unclear. We employed multi-colorfluorescence in situ hybridization (FISH) strategy to determine the incidence of somaticchromosomal numeric alterations in late stage endometriosis. We performed three color FISHusing sentromeric DNA probes for choromosomes 11, 18 and locus specific p53 probes(17p13) localized to chromosome 17 in endometriotic tissue specimens, normal endometrialtisuue, and peripheral blood lymphocytes. We performed to evaluate the frequency ofmonosomic, disomic, and trisomic cells in normal controls and endometriotic tissuespecimens.Totaly six endometriosis samples (n:6), normal endometrium samples (n:6), and peripheralblood lymphocytes (n:6) were studied and normal endometrium samples (n:5) with peripheralblood lymphocytes were also studied from healty women. In endometriosis samples (n:6)were a significantly higher frequency of trisomy (3.6 %), monosomy (0.4 %) for chromosome11, frequency of monosomy (1.3 %) for chromosome 18, higher frequency of monosomy(16.4 %), trisomy (2.1 %) for chromosome 17 p53 (17p13) locus. In endometrium samples(n:6) were frequency of trisomy (1.3 %) for chromosome 11, frequency of monosomy (2.7%), frequency of trisomy (1.0 %) for chromosome 18, frequency of monosomy (3.2 %) forchromosome 17 p53 (17p13) locus. Apart from chromosome 11, 18 and chromosome 17 p53(17p13) locus genetic alterations was significantly greater (p<0.0001) in the endometriosisspecimens than in normal endometrial cells. These findings support a multistep pathwayinvolving somatic genetic alterations in the development and/or progression of endometriosis.Key words: Endometriosis, Fluorescence in situ hybridization (FISH), aneuploidy, p53,familial inheritance