Soğuk iklim bölgesi eğitim yapılarında enerji etkin tasarım parametrelerinin irdelenmesi üzerine bir çalışma
A study on the investigation of energy efficient design parameters in cold climate regional educational buildings
Yazar: HASAN MURAT ÇETİN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZGÜNLER
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Sanayi devriminden sonra gelişen teknolojiyle birlikte enerji talebi artmaya başlamış ve günümüzde de enerjiye olan talep artmaya devam etmektedir. Bu artıştan dolayı tükenebilir enerji kaynaklarında hızlı bir şekilde azalma meydana gelmiştir. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de enerji tüketiminin büyük bir kısmını, bina yapımı ve binalarda iç iklimsel konfor şartlarının sağlanması için gereken ısıtma, soğutma, aydınlatma ve havalandırma sistemlerinin enerji tüketimleri oluşturmaktadır. Bu sebeplerden dolayı enerji probleminin çözümü için bina sektörü önemli bir potansiyel taşımaktadır.
Yapılan bu çalışmanın ilk bölümünde sorun, genel kavramlar üzerinden ele alınmıştır. Daha sonra problemin tanımına detaylı değinilmiş ve amaç, tanımlar, araştırmanın kapsamı ve sınırlılıkları hakkında bilgi verilmiştir.
İkinci bölümde çalışmanın altılığını oluşturan literatür araştırması yapılmıştır. Bu kapsamda, literatürde daha önce yapılan çalışmalar detaylıca araştırılmıştır ve bina enerji performansını etkileyen tasarım parametreleri hakkında detaylıca bilgi verilmiştir.
Üçüncü bölümde, literatür araştırmasına bağlı kalarak geliştirilen yöntem, soğuk iklim bölgesinde bulunan Erzurum'daki mevcut fakülte binası üzerinde denenmiştir. Bu bölümde bina enerji modellemesi yapılmış ve yapılan model, gerçek verilerle karşılaştırılarak doğrulanmıştır. Daha sonra, elde edilen taban modelle alternatif senaryolar üretilerek enerji tüketim hesaplamaları yapılmıştır.
Dördüncü bölümde, alternatif senaryolardan elde edilen enerji tüketim hesaplarının analizi yapılarak opitumum enerji tüketimi sağlayan senaryolar irdelenmiştir. 
Sonuç olarak, elde edilen bulgular üzerinden soğuk iklim özelliklerini gösteren bölgelere referans oluşturan Erzurum İli ikliminde, eğitim yapılarında yönlenme, bina kabuğu saydamlık oranı, bina formu ve cam türü gibi tasarım parametrelerinin bina enerji performansına etkisi ortaya koyulmuştur. Böylece, yeni yapılacak eğitim binaları için, tasarımcılara karar verme sürecinde kılavuz oluşturacak çalışmaların ilk adımı atılmıştır.

Abstract:
With the developing technology after the industrial revolution, the demand for energy has started to increase and today, the demand for energy continues to increase. Due to this increase, a rapid decrease occurred in the consumable energy resources. As in the rest of the world, most of the energy consumption in our country consists of the energy consumption of the heating, cooling, lighting and ventilation systems required for building construction and providing the internal climatic comfort conditions in the buildings. For these reasons, the building sector has an important potential for the solution of the energy problem.
In the first part of this study, the problem is addressed through general concepts. Then, the definition of the problem is mentioned in detail and it is informed about the purpose, definitions, scope and limitations of the research.
In the second part, a literature research was made, which constitutes the basis of the study. In this context, previous studies in the literature have been investigated in detail and detailed information has been given about the design parameters that affect the building energy performance.
In the third part, the method improved by adhering to the literature research has been tested on the existential faculty building in Erzurum in the cold climate region. In this section, building energy modeling has been done and the model has been verified by comparing it with real dataset. Then, alternative scenarios were produced with the base model obtained and energy consumption calculations were made.
In the fourth chapter, the analysis of the energy consumption calculations obtained from alternative scenarios is analyzed and scenarios that provide optimum the energy consumption are examined.
As a result, the effect of design parameters such as orientation in building structures, transparency of building envelope, building form and glass type on building energy performance has been revealed in the Erzurum city climate, which is a reference to the regions showing cold climate characteristics based on the findings obtained. This study will be the basis for the studies that will guide the designers in the decision making process for the new educational buildings.