Umbilikal venöz kateter yerleştirilen yenidoğanlarda portal ven trombozu sıklığı ve ilişkili risk faktörleri
The frequency of portal vein thrombosis and associated risk factors in newborns with umbilical venous catheter insertion
Yazar: YASİN YILMAZER
Danışman: PROF. DR. EBRU YILMAZ KESKİN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Kateterizasyon = Catheterization ; Portal ven = Portal vein ; Risk faktörleri = Risk factors ; Tromboz = Thrombosis ; Umbilikal venler = Umbilical veins ; Venöz tromboz = Venous thrombosis ; Yoğun bakım üniteleri-neonatal = Intensive care units-neonatal

Özet:
Umbilikal Venöz Kateter Yerleştirilen Yenidoğanlarda Portal Ven Trombozu Sıklığı ve İlişkili Risk Faktörleri
Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde özellikle prematüre bebeklerin izleminde artan sıklıkla umblikal venöz kateteri (UVK) kullanılmaktadır. Son yıllarda yapılan çalışmalarda UVK kullanılan bebeklerde %70 varan oranlarda portal venöz tromboz (PVT) geliştiği bulunmuştur (1). Bu çalışmada, UVK yerleştirilen yenidoğanlarda PVT gelişme sıklığını ve ilişkili risk faktörlerini değerlendirmeyi amaçladık.

Çalışma, Mart 2020 – Nisan 2021 tarihleri arasında hastanemiz yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatan ve UVK yerleştirilen hastaların verileri ile gerçekleştirildi. Konjenital anomalisi olan hastalar, izlemde kaybedilen olgular çalışmaya dahil edilmedi. Hastaların demografik özellikleri, gestasyonel yaşları, doğum ağırlıkları, kateterin çıkarılma zamanı, kateter yerleşim yerinin özelliği, seri Doppler US sonuçları ve uygulanan tedaviler ve olguların seyri kaydedildi.

Çalışmaya toplam 56 hasta dahil edildi. Olguların ilk yapılan Doppler US bulgularına göre 35'inde  (%62,5) PVT saptandı. Sadece 1 olguda sol ve sağ PVT birlikteliği varken diğer tüm olgular sol PVT olduğu görüldü. Sol PVT saptanan hastalar tedavisiz olarak takip edilirken, sol ve sağ PVT birlikte olan hastaya düşük molekül ağırlıklı heparin (DMAH) tedavisi verildi. Sağ PVT'nin tedavinin birinci haftasında açıldığı görüldü. UVK yerleştirilmesi nedeni ile takibe alınan hastaların 2. Doppler US'de PVT görülme oranının %57,1'e (n:32) gerilediği görüldü. Hastalarda trombozun rekanalize olma süresi ortalama 44,72 ± 31,60

Preterm bebeklerde (%65,0) term bebeklere (%46,0) göre, erkek bebeklerde (%63,6 ) kız bebeklere (%57,6) göre, alçak yerleşimli kateteri olanlarda (%64,5) yüksek yerleşimli olanlara (%57,6) göre daha fazla oranda PVT izlenmekle birlikte bu farklılıkların hiçbiri istatiksel olarak anlamlı bulunmadı (sırasıyla p=0,392, p=0,220, p=0,668 ).  

UVK uygulanan bebeklerde PVT gelişimi sıktır. Bu olguların önemli kısmında PVT izlemde kendiliğinden açılmaktadır. Ancak, PVT, çocukluk dönemindeki portal hipertansiyonun önemli nedenlerinden biri olduğu için UVK uygulamasının temkinli olarak yapılması gerektiğini düşünüyoruz. Doğru endikasyonla UVK uygulanan bebeklerin Doppler ile izlenmesi ileride oluşabilecek ciddi komplikasyonları azaltılabilir.

Anahtar Kelimeler:
 Portal ven trombozu, umblikal venöz kateter, yenidoğan

Abstract:
The Frequency of Portal Vein Thrombosis and Associated Risk Factors in Newborns with Umbilical Venous Catheter Insertion
Umbilical vein catheter (UVC) is used frequently in neonatal intensive care units, especially in the follow-up of premature babies. In recent years, up to 70% of infants with UVC have been shown to develop portal venous thrombosis (PVT) (1). We wanted to examine the frequency of PVT development and possibly associated risk factors in newborn with UVC.

The study was carried out between March 2020 and April 2021 with the data of the patients in whom an UVC was placed. Patients with congenital anomalies and those who deceased patients with exitus in their follow-up were excluded from the study. Demographic characteristics of the patients, gestational age, birth weight, time of removal of the catheter, characteristics of the catheter placement, serial Doppler US (ultrasonography) results applied treatments and course of the cases were noted.

A total of 56 patients were included in the study. According to the first Doppler US findings, PVT was detected in 35 (62,5%) of the cases. Only 1 patient had right and PVT together. While the remaining patients had only left PVT. Patients with left PVT were followed up without any anti-coagulant treatment, while one patient with right PVT was given low molecular weight heparin therapy. Right PVT was observed to have dissolved at the first week of treatment. The interval between the detection of PVT in the first Doppler US and the demonstration of recanalization was 44,72 ± 31,60 days.

Though statistically non significant, PVT was observed more commonly in preterm infants compared to term infants (65% vs. 46%, p=0.392), in boys compared to girls (63,6% vs. 57,6%, p=0.220), in those with a low placed catheter compared to those with a high placed catheter (64,5% vs. 57,6%, p=0.668). 

A significant proportion of with UVC develop PVT. The vast majority of these PVT's may resolve spontaneously. Nevertheless, since PVT is one of the most important causes of portal hypertension in childhood, we think that UVC placement should be carried out cautiously. Doppler US based monitorization of the infants with an UVC placed with an appropriate indication may help to prevent the development of some complications in the future.

Keywords:
Portal vein thrombosis, umbilical venous catheter, newborn