Kişilik ve girişimcilik niyeti ilişkisi üzerine bir araştırma
A research on personality and entrepreneurial intention relations
Yazar: EMİNE TUBA BÜYÜKEKŞİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN UZUNBACAK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Davranışsal niyet = Behavioral intention ; Girişim = Interference ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İstihdam = Employment

Özet:
Günümüzde girişimcilik, ekonomik dar boğazdan geçen ülkelerin istihdam
yaratma aracı ve ekonomisinin canlanmasını sağlayacak en önemli unsudur. Bu
amaçla ülkemizde gençlerin istihdam edilmesini sağlayacak girişimcilik faaliyetleri
desteklenmektedir. Farkındalık oluşturabilmek ve bilinçlendirebilmek adına
üniversitelerimizde girişimcilik eğitimlerinin önemi artmış ve kapsamı
genişletilmiştir. Bu eğitimlerin gençlerimiz üzerinde etkililiği ve üniversite
gençlerinin kişilik özelliklerinin girişimcilik niyeti üzerine etkisi önem kazanmıştır.
Bu çalışmayla kişilik özelliklerinin girişimcilik niyeti üzerindeki etkisinin tespit
edilmesi amaçlanmıştır. Girişimcilik niyetini etkileyen demografik faktörleri tespit
ederek, bu faktörlerin kişilik ile girişimcilik niyetine etkileri araştırılmıştır.
Araştırmanın evreni Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler
Fakültesi, Isparta Meslek Yüksek Okulu, Yalvaç Büyükkutlu Uygulamalı Bilimler
Yüksek Okulu öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmamızda güven düzeyi %95,
olarak kabul edilmiştir. Örneklem bu okullarda girişimcilik eğitimi almış öğrenciler
ile girişimcilik eğitimi almamış öğrencilerden oluşmaktadır. Örneklem seçiminden
tesadüfi olmayan yöntemlerden biri olan kolayda örneklem yöntemi seçilmiştir.
Araştırmada yüz yüze anket tekniği uygulanmıştır. Araştırma kapsamında 565 lisans
öğrencisine anket uygulanmıştır. Anketin ilk bölümünde demografik özellikler,
ikinci bölümünde girişimcilik niyeti, üçüncü bölümünde kişilik özellikleri
ölçülmüştür. Veri toplama aracından elde edilen verilerin analizinde SPSS 22.0 paket
programı kullanılmıştır. Veri toplama aracı iki adet ölçekten oluşmaktadır. Üniversite
öğrencilerinin girişimcilik niyetlerini ölçmek için Linan ve Chen (2009) tarafından
geliştirilen 6 maddeli ölçek kullanılmıştır. Kişilik özelliklerini ölçmek için ise Beş
Faktör Envanteri John, Donahue ve Kentle (1991) tarafından geliştirilen 44 maddeli
ölçek kullanılmıştır.
Beş Faktör Kişilik özelliklerinin alt boyutlarından olan Dışa dönüklük,
Uyumluluk ve Deneyime açıklık ile girişimcilik niyeti arasında pozitif yönde anlamlı
bir ilişki bulunmuştur. Öz disiplin ve Nevrotiklik kişilik özellikleri ile girişimcilik
niyeti arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Kişilik özelliklerinden Deneyime
açıklık girişimcilik niyetine etkisi en yüksek boyut iken, takiben Uyumluluk ve Dışa
dönüklük kişilik özellikleri aynı ölçüde girişimcilik niyetini etkilemiştir. Literatürde
girişimsel performansa sahip bireyler ve girişimcilik niyetine sahip olan bireylerin
Deneyime açıklık alt boyutu ile ilişki puanı daha yüksek çıkmıştır. Literatür ile bu
çalışmada elde edilen sonuç uyum göstermektedir.
Demografik değişkenler ile kişilik özelliklerinin farklılaşma düzeyleri analiz
edilmiştir. Kişilik özellikleri ile cinsiyet, okul, sınıf, ikametgah, annenin eğitimi,
annenin çalışma durumu, babanın çalışma durumu, kariyer seçeneği, girişimci
akrabaya sahip olmak, is fikrine sahip olmak, çalışma deneyimi, eğitimin belirleyici
etkisi arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Kişilik özellikleri ile
babanın eğitimi ve girişimcilik dersi almış olmak arasında istatiksel olarak anlamlı
bir farklılaşma bulunamamıştır. Demografik değişkenler ile girişimcilik niyeti
farklılaşma düzeyleri analiz edilmiştir. Girişimcilik niyeti ile cinsiyet, ikametgah,
kariyer seçeneği, girişimci akrabaya sahip olmak, iş fikrine sahip olmak, çalışma
deneyimi, eğitimin belirleyici etkisi arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki
bulunmuştur. Girişimcilik niyeti ile okul, sınıf, annenin eğitimi, babanın eğitimi,
annenin çalışma durumu, babanın çalışma durumu, girişimcilik dersi almış olmak
arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılaşma bulunamamıştır.
Çalışmada girişimcilik niyeti ile girişimcilik dersi almış olmak arasında
anlamlı bir farklılık bulunamaması dikkat çekicidir. Oysaki aldıkları eğitim ile
girişimcilik niyeti arasında anlamlı bir farklılık bulunmaktadır. Alınan girişimcilik
dersi öğrencilerde girişimcilik niyetlerini etkilemediğini gösterirken, aldıkları
eğitimin girişimcilik niyetlerini etkilediği görülmüştür.

Abstract:
Nowadays, entrepreneurship is the most important factor that will bring
revival of the employment creation tool and economy for countries which are going
through the economic straits. For this purpose, entrepreneurship activities are
provided to ensure employment of young people in our country. The importance of
entrepreneurship training has become an important issue and the scope of
entrepreneurship training in our universities, in order to raise awareness. The
effectiveness of these trainings and the personality traits of the university youth on
the entrepreneurial intentions have gained importance. This study aims to determine
the effect of personality traits on entrepreneurship intention. The demographic
factors affecting the intention of entrepreneurship were determined and the effects of
these factors on personality and entrepreneurship intentions were investigated.
Sample of this study are students in Süleyman Demirel University, Isparta
Vacational School, Yalvaç Büyükkutlu Applied Science School. Data were analyzed
in 95% confidence interval. Sample consists of students who had entrepreneurship
training and some of them had not entrepreneurship training. Sampling method the
study is convenient sampling. Face-to-face survey technique was applied in the
research. Within the scope of the research, questionnaires were applied to 565
undergraduate students. Demographic information were analyzed in the first part of
the questionnaire, intention of entrepreneurship was analyzed in the second part,
personality characteristics were analyzed in the third part of the questionnaire. SPSS
22.0 package program was used in the analysis of data obtained through data
collection. The data collection tool consists of two scales. A six-item scale developed
by Linan and Chen (2009) was used to measure entrepreneurial intentions of
university students. In order to measure the personality traits, a 44-item scale
developed by John, Donahue and Kentle (1991) was used.
There is a significant positive correlation between outwardness, compatibility
and experience openness and entrepreneurial intentions, which were sub-dimensions
of the Five Factor Personality Traits. There is no significant relationship between
self-discipline and neuroticism personality traits and entrepreneurial intentions.
Experimental clarity is the highest effect of entrepreneurship intention, which was
followed by compatibility and outward personality traits influenced the same
intentional entrepreneurial intentions. Individuals with entrepreneurial performance
in the literature and individuals with entrepreneurial intentions have a higher
relationship score with the Experience openness subscale. Results of this study are
consistent with the literatüre.
Levels of differentation of demographic variables and personality traits were
analyzed. There is a significant relationship between personal traits and variables,
which are gender, school, class, residence, mother's education, maternal employment
status, father's employment status, career choice, having entrepreneurial relatives,
having business ideals, working experience. There is no significant difference
between personality traits and father's education and entrepreneurship lessons.
Relationship between the levels of demographic variables and entrepreneurial
intentions were analyzed. There is a significant relation between intentions of
entrepreneurship and some demographic variables, which are gender, residence,
career option, having entrepreneurial relatives, having business idea, working
experience, and determining effect of education. There is no significant relation
between intention of entrepreneurship and school, class, education of mother,
education of father, study of mother, working status of father, having
entrepreneurship lesson.
It is noteworthy that no significant difference was found between the
intention of entrepreneurship in having entrepreneurship course. However, there is a
significant relation between the intentions of education and entrepreneurship. While
the entrepreneurship lesson shows that students do not influence entrepreneurial
intentions, it appears that their education influences entrepreneurial intentions.