İş güvencesizliği ile iş tatmini arasındaki ilişkinin incelenmesi: beyaz yakalı çalışanlar üzerinde yapısal eşitlik modellemesi
Examining the relationship between job insecurity and job satisfaction: structural equation modeling on white-collar workers
Yazar: İLHAMİ HAKAN DEMİR
Danışman: PROF. DR. TEMMUZ GÖNÇ ŞAVRAN
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırma, beyaz yakalı çalışanların iş güvencesizliği düzeylerinin, iş tatmini düzeylerine olan etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Sosyolojik teoride yapısal işlevselcilik paradigmasına dayanan bu çalışmada, iş güvencesizliği ve iş tatmininin bireysel öznel deneyimlerin ötesine uzanan daha geniş sosyal olgular olduğunu vurgulamak amacıyla nicel araştırma tasarımı benimsenmiştir. Bu çerçevede araştırmanın temel varsayımı, sosyal yapıların bireysel deneyimler üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olduğudur. Araştırmanın amacı kapsamında hizmet, sanayi ve inşaat sektörlerinde istihdam edilen ve tamamı yükseköğrenim mezunu olan toplam 400 beyaz yakalı çalışan ile anket uygulaması yapılmıştır. Anket içerisinde bireylerin sosyo-demografik özelliklerinin tespit edilebilmesi amacıyla kişisel bilgi formu, bireylerin iş güvencesizliği düzeylerine ilişkin parametrik tahmin yapılabilmesini amaçlayan İş Güvencesizliği ölçeği ile iş tatmini düzeylerinin tespit edilebilmesini hedefleyen İş Tatmini ölçeği kullanılmıştır. İş güvencesizliğinin, iş tatmini üzerindeki etkilerini tespit edebilmek amacıyla iki farklı Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) oluşturularak modellere ait uyum iyiliği indeksleri ile tahmin parametreleri değerlendirilmiştir. Birinci araştırma modelinden elde edilen bulgular iş güvencesizliğinin, iş tatmini üzerindeki negatif yönlü etkisini ortaya koyarken, ikinci araştırma modelinden elde edilen bulgular ise nicel iş güvencesizliğinin, nitel iş güvencesizliğine göre bireylerin iş tatmini faktörlerini daha güçlü bir şekilde yordadığını göstermektedir.

Abstract:
This study aims to examine the effects of job insecurity levels on job satisfaction levels of white-collar employees. Based on the structural functionalism paradigm in sociological theory, this study adopts a quantitative research design to emphasize that job insecurity and job satisfaction are broader social phenomena that extend beyond individual subjective experiences. In this framework, the basic assumption of the study is that social structures have a determining effect on individual experiences. For the purpose of the study, a survey was conducted with a total of 400 white-collar employees employed in the service, industry and construction sectors, all of whom are graduates of higher education. In the questionnaire, a personal information form was used to determine the socio-demographic characteristics of the individuals, the Job Insecurity scale, which aims to make parametric estimates of individuals' job insecurity levels, and the Job Satisfaction scale, which aims to determine their job satisfaction levels. In order to determine the effects of job insecurity on job satisfaction, two different Structural Equation Modeling (SEM) models were created and the goodness of fit indices and estimation parameters of the models were evaluated. While the findings obtained from the first research model reveal the negative effect of job insecurity on job satisfaction, the findings obtained from the second research model show that quantitative job insecurity predicts individuals' job satisfaction factors more strongly than qualitative job insecurity.