Yükseköğretimde dağıtılmış liderlik uygulamaları: Bir eylem araştırması örneği
Distributed leadership practices at higher education level: An action research
Yazar: OĞUZHAN BOZOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEVLÜT TAŞTAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dağılımsal özellik = Distributional property ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kararlara katılma = Decision making participation ; Kolektif karar alma = Collective decision making ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Yönetici davranışı = Manegerial behavior ; Yöneticiler = Managers ; Yükseköğretim kurumları = Higher education institutions

Özet:
Bu araştırmada liderliğin bireysel bir özellikten ziyade bir örgütsel görev ve sorumluluklar bütünü olarak özetlenebileceği Dağıtılmış Liderlik (DL) modelinin uygulanmasına ilişkin süreçler ele alınmış ve modelin örgütsel değişme ve gelişme, işbirliği, karara katılım, örgütsel liderlik üzerindeki etkileri incelenmiştir. 
Araştırma Kocaeli ili Gebze ilçesinde bulunan Gebze Teknik Üniversitesi Yabancı Diller Bölümü'nde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu Eylül 2013 – Mayıs 2014 tarihlerini kapsayan iki akademik yarıyılda kurumda tam zamanlı olarak görev yapan bölüm başkanı, koordinatör ve 18 okutman oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması yöntemi kullanılmış olup bu kurumdaki koordinatör aynı zamanda araştırmacı olarak katılım sağlamıştır. 
Araştırma sürecinde öncelikle Dağıtılmış Liderlik modeli öncesinde sorun alanlarını tespit etmek amacıyla ve örgütsel kültür ve yapıyı hazırlamak için araştırmacı tarafından gözlemler, bireysel görüşmeler ve okutmanlar ile odak grup görüşmesi yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre düzenlenen birinci ve ikinci eylem planları belirtilen dönemlerde uygulanmış ve her eylem planı süresince araştırmacı tarafından gözlemler ve okutmanlar ile odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Araştırmada DL sürecinin uygulanması ve sonuçlarına ilişkin veriler araştırmacı katılımlı doğal gözlemler, yarı yapılandırılmış bireysel ve odak grup görüşmeler yoluyla elde edilmiş ve ayrıntılı olarak sunulmuştur. 
Araştırma bulguları Dağıtılmış Liderliğin özellikle örgütsel değişim ve gelişme sürecine, yönetimsel sorunların çözümüne, çalışanlar arası işbirliğine ve kolektif karar alma mekanizmalarına ve örgütsel liderlik potansiyelinin artırılmasına olumlu yönde katkı sağladığı göstermektedir.
 
Anahtar Kelimeler: Liderlik, Dağıtılmış Liderlik, İşbirliği, Karara Katılım, Lider Yetiştirme, Örgütsel Değişim ve Gelişme

Abstract:
This study investigates the processes of Distributed Leadership practices - considering the leadership as a set of organizational duties and responsibilities instead of an individual and heroic feature - and inquires the effects of distributed leadership practices on organizational change and development, cooperation, collective decision-making processes and organizational leadership opportunities.
The study has been conducted in the Department of Foreign Languages, Gebze Technical University during a whole academic year (September 2013 – May 2014). The participants of the study are the department head, the program coordinator and 18 full-time instructors responsible for English preparatory education offered by the department. The method of the study is action research and it was conducted by the program coordinator, who is also the researcher in the study.  
In the first phase of the research, participatory observations, an individual interview and focus group discussions were made in order to detect the problem areas and organize the personnel and other sources before actually distributing the leadership. Based on the initial data and findings, two action plans were put into practice, during each of which intense observations were made by the researcher. Furthermore, after each action plan, focus group discussions were held with the participation of instructors. 
The findings of the research indicates that Distributed Leadership practices contribute greatly to organizational change and development processes, cooperation, collective decision-making and development of organizational leadership potential.

Key Words: Leadership, Distributed Leadership, Cooperation, Collective Decision-making, Organization Change and Development.