Fanconi anemi gen ailesinin herediter kanser ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the hereditary cancer relationship of thefanconi anemia gene family
Yazar: KÜBRA MÜGE ÇELİK
Danışman: PROF. DR. FATMA SILAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı / Tıbbi Genetik Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Genetik = Genetics

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Fanconi Anemi (FA) yolu, DNA onarımı ve genomik stabilitenin korunmasında kritik bir rol oynar. FA yolundaki bialelik mutasyonlar Fanconi anemisiyle ilişkiliyken, bazı FA genlerinde heterozigot mutasyonların kanser gelişimindeki etkileri henüz netleşmemiştir. Bu çalışmanın amacı, FA gen ailesinde yer alan, kanserle ilişkisi iyi bilinen BRCA1, BRCA2, BRIP1, PALB2, RAD51C ve RAD51 dışındaki genlerinde heterozigot patojenik veya muhtemelen patojenik varyantların herediter kanser riskiyle olan ilişkisini ve bu varyantların DNA onarım mekanizmalarına etkilerini değerlendirmektir.

YÖNTEM: Çalışma retrospektif olarak planlanmış ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Hastanesi Tıbbi Genetik polikliniğine başvuran hastalardan, NGS analizleri sonucunda FANCA, FANCB, FANCC, FANCD2, FANCE, FANCF, FANCG, FANCI, FANCM, SLX4, ERCC4, XRCC2, UBE2T, MAD2L2, RFWD3, FANCL genlerinde heterozigot patojenik veya muhtemelen patojenik varyant saptanan hastaların verileri incelenmiştir. 

BULGULAR: Çalışma kapsamında FA genlerinde varyant taşıyan 19 hasta incelenmiştir. Dört hastada kişisel kanser öyküsü bulunmuştur. Hastalardan ikisinde meme kanseri diğerlerinde tiroit kanseri ve SSS tümörü saptanmıştır. On dört hastanın ise kendisinde veya ailesinde kanser öyküsü kaydedilmiştir. En yaygın saptanan kanser türü meme kanseri olup, ayrıca akciğer, kolon, mide, pankreas, endometriyum, prostat, mesane, larenks kanserleri ile lösemi, Wilms tümörü ve SSS tümörü de rapor edilmiştir. Beş hastada ise kişissel veya ailesel kanser öyküsü saptanmamıştır. Mutasyon taşıyan bireylerde kanser riskinin 2.37 kat arttığı tespit edilmiştir. 

SONUÇ: Bu çalışma, heterozigot FA mutasyonlarının kansere yatkınlık üzerindeki etkilerini inceleyerek mevcut literatüre katkı sunmaktadır. Bulgular, FA genlerinde heterozigot varyant taşıyan bireylerin farklı kanser türlerine karşı artan risk taşıyabileceğini göstermektedir. FA genlerinin kanser riskine olan katkısının daha iyi anlaşılması, gelecekte kanserin erken tanısı, önlenmesi, hedefe yönelik tedaviler ve genetik danışmanlık için yeni stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: kanser, DNA onarımı, Fanconi anemi

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: The Fanconi Anemia (FA) pathway is crucial for DNA repair and genomic stability. While biallelic mutations in the FA pathway are linked to Fanconi anemia, the role of heterozygous mutations in certain FA genes in cancer development is still unclear. This study aims to assess the association of heterozygous pathogenic or likely pathogenic variants in FA gene family members, excluding BRCA1, BRCA2, BRIP1, PALB2, RAD51C, and RAD51, with hereditary cancer risk and their effects on DNA repair mechanisms.

METHODS: This retrospective study included patients who visited the Medical Genetics clinic at Çanakkale Onsekiz Mart University Hospital. Data of patients with heterozygous pathogenic or likely pathogenic variants in FANCA, FANCB, FANCC, FANCD2, FANCE, FANCF, FANCG, FANCI, FANCM, SLX4, ERCC4, XRCC2, UBE2T, MAD2L2, RFWD3, FANCL genes were examined using NGS analysis.

RESULTS: Nineteen patients with variants in FA genes were analyzed. Four had a personal history of cancer, including breast cancer (2 cases), thyroid cancer, and a CNS tumor. Fourteen patients had family or personal histories of cancer, with breast cancer being most common, alongside lung, colon, stomach, pancreas, endometrium, prostate, bladder, larynx cancers, leukemia, Wilms tumor, and CNS tumors. Five patients had no personal or family history of cancer. It has been determined that the cancer risk is increased by 2.37 times in individuals carrying the mutation.

CONCLUSION: This study adds to the literature by exploring the impact of heterozygous FA mutations on cancer susceptibility. The findings suggest that individuals with heterozygous variants in FA genes may be at an increased risk for various cancers, which may inform future strategies for cancer diagnosis, prevention, targeted therapies, and genetic counseling.

Keywords: cancer, DNA repair, Fanconi anemia