Biyokaçakçılığın doğal denge üzerindeki etkisine yönelik biyoloji öğretmen adaylarının bilgi düzeyleri
Knowledge level of biology teacher canditates on biosmuggling effect on natural balance
Yazar: SEMA TAŞDEMİR
Danışman: PROF. DR. ALİ GÜL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Biyokaçakçılık = Biosmuggling ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Biyoçeşitlilik = Biodiversity

Özet:
Bu araştırmada, biyokaçakçılığın doğal denge üzerindeki etkisine yönelik biyoloji
öğretmen adaylarının bilgi düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel
araştırma yöntemlerinden, tek gruplu zayıf deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma Ankara'
da bir devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören 60 biyoloji öğretmen
adayının katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı
tarafından geliştirilen 15 çoktan seçmeli maddeden oluşan, "Biyokaçakçılık ve Doğal
Denge Başarı Testi" öntest-sontest olarak kullanılmıştır. Başarı testinin güvenirlik
katsayısının 0,79 olduğu, madde ayırt edicilik indeksleri 0,32-0,49 aralığında, madde
güçlük indeksleri ise 0,33-0,67 aralığında hesaplanmıştır. Başarı Testi çalışma öncesi ön
test olarak uygulanmıştır. Biyoloji öğretmen adaylarına araştırmacı tarafından, örnek olay
yöntemi temelli biyokaçakçılık ve doğal denge üzerindeki etkileri konulu eğitim
verilmiştir. Bu eğitimin tamamlanmasından sonra başarı testi son test olarak uygulanmıştır.
Araştırma kapsamında biyokaçakçılığın doğal denge üzerindeki etkilerine yönelik verilen
eğitimin biyoloji öğretmen adaylarının bilgi düzeylerine etkisi cinsiyet, sınıf düzeyi,
çevreye yönelik ders alma durumu, çevre ile ilgili bilimsel toplantılara katılma durumu ve
bu toplantılara katılım sıklığı değişkenlerine göre araştırılmıştır. Uygulamalar sonucunda
elde edilen veriler bir istatistik programında analiz edilmiştir. Verilerin analizinde;
bağımsız gruplar t testi, bağımlı gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi (one-way
sontest puanları arasında son test lehine önemli düzeyde farklılık olduğu tespit edilmiştir.
Biyoloji öğretmen adaylarının çevre ile ilgili bilimsel toplantılara katılım ve katılım sıklığı
değişkenine göre toplantılara katılanlar ile birden fazla katılanlar lehine anlamlı farklılık
olduğu saptanmıştır. Ancak cinsiyet, sınıf düzeyi ve çevre dersi alma durumları
değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Biyolojik çeşitlilik üzerindeki
tehditler konusunda güncelliği ile oldukça dikkat çeken biyokaçakçılığın doğal denge
üzerindeki etkisine yönelik gerçekleştirilen öğretim uygulamasının Biyoloji öğretmen
adaylarının bilgi düzeylerinin artışında etkili olduğu saptanmıştır. Öğretmen adaylarının
çevresel farkındalığını ve bilgi düzeylerini artırıcı öğretim etkinlerinin gerçekleştirilmesi
ve bilimsel faaliyetlere katılımlarının sağlanmasının toplumsal duyarlılık ve biyoçeşitlilik
unsurlarının korunması açısından oldukça yararlı olacağı anlaşılmıştır.

Abstract:
On this study, it is aimed to determine the information level of biology teacher candidates
about bio-smuggling's effect on natural balance. From the quantitative research models,
one group weak experimental design is used for this study. Research was conducted with
the attendance of 60 biology teacher candidates from an Ankara government university
educational department. As the data collection tool, "Bio-Smuggling and Natural Balance
Success Test", which is developed by the researcher and including 15 multiple choice
questions, is used as pretest-posttest. It is calculated that reliability coefficient of the study
is 0,79; Index of distinctiveness is between 0,32 – 0,49 and item difficulty index is between
0,33 – 0,67. Success test is applied as pretest before the study. Biology teacher candidates
got education on case method-based bio-smuggling and its effects on natural balance by
the researcher. After the completion of this education, success test was applied as posttest.
On the scope of the research, the effect of given education about bio-smuggling's effects
on natural balance on teacher candidates' information level in terms of their sex, class
level, having education about environment or not, attending to scientific meetings on
environment or not and the frequency of attending these meetings. Data gathered at the end
of the study was analyzed on a statistical program. On the data analysis, independent
groups t test, dependent groups t test and one way analysis of variance (one-way ANOVA)
was used. According to analysis results, it is seen that there is a significant positive
difference on behalf of post test between the pretest and posttest points of biology teacher
candidates. According to the biology teacher candidates' attendance and attendance
frequency to scientific meetings about environment variable, it is understood that there is a
logical difference on behalf of attending and multiple attending candidates. Yet, a logical
difference couldn't be found in terms of sex, class level and having environment classes or
not variables. It is determined that education application on the effect of bio-smuggling on
natural balance, which attract attention with its currency on threats against biological
variables, is effective in terms of increasing the information level of biology teacher
candidates. It is understood that having educational activities for increasing the information
level and environmental awareness of teacher candidates and enabling them to attend
scientific activities will be very significant in terms of social sensitivity and protection of
biodiversity items.