Yusuf ile Züleyha mesnevilerinin Türkçe derslerinde değerler eğitimi amaçlı olarak kullanımı /
Yazar: YUNUS YALÇIN
Danışman: PROF. DR. KUDRET ALTUN
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Mesnevi = Mathnawi ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yusuf u Züleyha = Yusuf u Züleyha

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türk edebiyatının seçkin eseerlerinden Yusuf ile Züleyha mesnevilerinde işlenen değerleri analiz etmek ve bu eserlerden yararlanarak ortaokul Türkçe derslerinde değerler eğitimi amaçlı kullanılmak ve ders kitaplarında yer verilmek üzere etkinlik önerilerinde bulunmaktır.
İki merhalede geçekleştirilen araştırmanın birinci merhalesinde Yusuf ile Züleyha mesnevilerinde işlenen değerler içerik analizi ve betimsel analiz yöntemiyle tespit ve analiz edilmiştir. Araştırmacı tarafından Rokeach ve Schwartz'ın değer sınıflandırmaları; 2006, 2015, 2017, 2019 yıllarında MEB Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından yayınlanan Türkçe dersi öğretim programları ve Millî Eğitim Bakanlığının "Müfredatta Yenileme ve Değişiklik Çalışmalarımız Üzerine..." başlıklı ve 18 Temmuz 2017 tarihli basın açıklaması çerçevesinde hazırlanan değerler listesine göre eserlerde işlenen değerler tespit edilmiştir. Yapılan incelemede 26 değer başlığı altında 635 veri elde edilmiştir. Araştırmanın ikinci merhalesinde Yusuf ile Züleyha mesnevilerinden dil içi çeviri ve yeniden metin oluşturularak etkinikler hazırlanmış ve bu etkinlikler Türkçe eğitimi alanında 20 uzmanın görüşüne sunulmuştur. Uzman görüşlerinden Lawshe tekniğiyle veriler elde edilmiş ve etkinliklerin kapsam geçerlik oranları belirlenmiştir.
Araştırma sonucunda Yusuf ile Züleyha mesnevilerinin zengin bir değer içeriğine sahip olduğu, bu eserlerden yararlanılarak oluşturulan etkinliklerin Türkçe derslerinde değerler eğitimi bağlamında kullanılmaya ve ders kitaplarında yer verilmeye elverişli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Yusuf ile Züleyha, mesnevi, değerler, değerler eğitimi, Türkçe ders kitabı, etkinlik.

Abstract:
The aim of this study is to analyze the values in Yusuf and Züleyha masnavis one of the distinguished works of Turkish literature, and to make suggestions for activities to be used for values education in secondary school Turkish lessons and to be included in textbooks. 
In the first phase of the study conducted in two phases, the values processed in Yusuf and Zuleyha masnavis were determined and analyzed by content analysis and descriptive analysis. According to the list of values prepared within the framework of the value classifications of Rokeach and Schwartz and the Turkish course curricula published by the Ministry of National Education in 2006, 2015, 2017, 2019, and the Ministry of National Education's press release titled "On Our Curriculum Renewal and Change Studies..." dated 18 July 2017, the values processed in the works were determined by the researcher. 635 data were obtained under 26 values. At the second phase of the study, activities were prepared by creating an intra-lingual translation and re-text from Yusuf and Zuleyha masnavis, and these activities were presented to the opinion of 20 experts in the field of Turkish education. Data was obtained from expert opinions using the Lawshe technique and the scope validity rates of the activities were determined.
As a result of the research, it was concluded that Yusuf and Zuleyha masnavis have a rich value content and that the activities created by using these works are suitable for use in the context of values education in Turkish courses and to be included in textbooks.
Key words: Yusuf and Zuleyha, masnavi, values, values education, Turkish textbook, activity.