Obsesif kompulsif bozukluk tanısı ile izlenen hastalarda ortoreksiya nervoza
Orthorexia nervosa in patients diagnosed with obsessive compulsive disorder
Yazar: HAMDİ YILMAZ
Danışman: PROF. DR. GONCA KARAKUŞ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa ; Yeme tutumu = Eating attitudes

Özet:
Amaç: Ortoreksiya nervoza terimi, sağlıklı yiyeceğin tüketilmesi ile ilgili patolojik fiksasyonu tanımlamak için kullanılmaktadır. Ortoreksiya nervozanın anoreksiya nervoza, obsesif kompulsif bozukluk, obsesif kompulsif kişilik bozukluğu, bedensel belirti bozukluğu, hastalık anksiyetesi bozukluğu ve psikotik bozukluklar gibi diğer ruhsal bozukluklarla bazı fenomenolojik özellikleri paylaştığı varsayılır. Bu çalışmada, ortoreksiya nervozanın obsesif kompulsif belirtiler, yeme tutumu ve bazı sosyodemografik özelliklerle ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışma, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Polikliniği Obsesif Kompulsif Bozukluk Birimi'nde yürütülmüştür. Çalışma 3 örneklem grubundan oluşmaktadır: 63 OKB tanılı hasta, Çukurova Üniversitesi Sağlıklı Yaşam Merkezi'nde haftanın en az 3 günü, günde en az 30 dakika spor yapan 63 sağlıklı kontrol ve düzenli spor yapmayan 63 sağlıklı kontrol. Her 3 gruba Sosyodemografik Veri Formu, Yale Brown Obsesyon Kompulsiyon Derecelendirme Ölçeği, ORTO-11 ölçeği, Yeme Tutum Testi, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği, Hamilton Anksiyete Derecelendirme Ölçeği, DSM-5 Bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşme-Klinik Versiyonu uygulandı. OKB tanılı hastalara ek olarak Obsesif Kompulsif Bozukluk Veri Formu uygulandı. 
Bulgular: Çalışmamızda Obsesif kompulsif bozukluk tanılı hastalarda şimdiki düzen-simetri obsesyonu ile ortorektik eğilimler arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Ancak diğer obsesif kompulsif belirtiler ile ortoreksiya nervoza arasında ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Obsesif kompulsif bozukluk tanılı hastalarda hastalık şiddeti ile ortoreksiya nervoza arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Düzenli spor yapan bireylerde ve obsesif kompulsif bozukluk tanılı hastalarda yeme tutumunda bozulma arttıkça ortorektik eğilimlerin arttığı saptanmıştır (sırasıyla: p<0,05, p<0,01). Düzenli spor yapan bireylerin ortorektik eğilimleri obsesif kompulsif bozukluk tanılı hastalar ve düzenli spor yapmayan sağlıklı bireylerden daha yüksek saptanmıştır. Obsesif kompulsif bozukluk tanılı hastaların düzenli spor yapmayan sağlıklı bireylerden ortorektik eğilimler açısından anlamlı düzeyde farklılaşmadığı saptanmıştır. 
Sonuç: Çalışmamızda OKB tanılı hastalarda hastalık şiddeti ile ortoreksiya nervoza arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. OKB tanılı hastalar ve düzenli spor yapan bireylerde yeme tutumunda bozulma arttıkça ortorektik eğilimlerin de arttığı görülmüştür. Bulgular, ortoreksiya nervozanın obsesif kompulsif bozukluktan ziyade yeme bozuklukları grubuna daha yakın olabileceğini göstermektedir. Sınıflandırma sistemlerinde ortoreksiya nervozanın yerinin belirlenebilmesi için geniş örneklemli ve farklı tanılarda hasta gruplarında daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Sözcükler: Ortoreksiya Nervoza, Obsesif Kompulsif Bozukluk, Yeme Tutumu

Abstract:
Objective: The term orthorexia nervosa is used to describe the pathological fixation associated with consuming healthy food. It is assumed that orthorexia nervosa shares some phenomenological features with anorexia nervosa, obsessive-compulsive disorder, obsessive-compulsive personality disorder, physical symptoms disorder, illness anxiety disorder, and other mental disorders such as psychotic disorders. In this study, we aimed to investigate the relationship of orthorexia nervosa with obsessive-compulsive symptoms, eating attitudes, and several sociodemographic features.
Method: This study was conducted in The Obsessive-Compulsive Disorder Unit of the psychiatric outpatient clinic of Çukurova University Faculty of Medicine and consisted of 3 sample groups: 63 patients with OCD, 63 healthy controls who performed physical exercises at least three days a week, and 63 healthy controls who did not perform physical exercises. Sociodemographic data form, the Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale, the ORTO-11 scale, the Eating Attitudes Test, the Hamilton Depression Rating Scale, the Hamilton Anxiety Rating Scale, and DSM-5 structured clinical interview for Disorders-Clinical Version were administered to all participants. Besides, the Obsessive-Compulsive Disorder data form was applied to patients with OCD.
Results: We found a statistically significant relationship between current order-symmetry obsessions and orthorexic tendencies in patients with obsessive-compulsive disorder (p<0.05). However, there was no significant relationship between other obsessive-compulsive symptoms and orthorexia nervosa (p>0.05). There was no relationship between the severity of the disorder and orthorexia nervosa in patients with obsessive-compulsive disorder (p>0.05). Orthorexic tendencies were found to increase as impaired eating attitudes increased in participants who performed physical exercises regularly and patients with obsessive-compulsive disorder (p<0.05, p<0.001, respectively). The orthorexic tendencies of participants who performed physical exercises regularly were higher than those of patients diagnosed with obsessive-compulsive disorder and healthy individuals who did not perform physical exercises. Patients with obsessive-compulsive disorder and healthy individuals who did not perform physical exercises were similar in terms of orthorexic tendencies.
Conclusion: In our study, there was no significant relationship between the severity of OCD and orthorexia nervosa. Orthorexic tendencies were also found to increase as impaired eating attitude increased in patients with OCD and individuals who performed physical exercises regularly. Our findings suggest that orthorexia nervosa may be closer to the group of eating disorders than to obsessive-compulsive disorder. In order to determine the group of orthorexia nervosa belongs in classification systems, studies with larger samples and different diagnoses are needed.
Keywords: Orthorexia Nervosa, Obsessive Compulsive Disorder, Eating Attitude