X ve Y kuşağı öğretmenlerin çalışma değerleri ile kendini işe verme arasındaki ilişkinin incelenmesi (Kahramanmaraş ili örneği)
An analysis of the relationship between generation X and Y teachers' work values and their work engagement (Sample of Kahramanmaraş)
Yazar: HATİCE YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN YİRCİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Değerler = Values ; Kahramanmaraş = Kahramanmaraş ; Kuşaklar = Generations ; X kuşağı = Generation X ; Y kuşağı = Generation Y ; Öğretmenler = Teachers ; İş değerlemesi = Job evaluation ; İş değerleri = Work values ; İşe bağlılık = Job involvement ; İşe gönülden adanma = Work engagement

Özet:
Bu araştırmada öğretmenlerin çalışma değerleri ile kendini işe vermeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Korelasyonel araştırma modeline göre desenlenen araştırmanın evrenini, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Kahramanmaraş ili merkez ilçelerinde (Onikişubat, Dulkadiroğlu) bulunan kamu anaokulu, ilkokulu, ortaokulu ve liselerinde görev yapan 9843 öğretmen, örneklemini ise evren içerisindeki okul kademelerinden çok aşamalı örnekleme yöntemiyle belirlenen 565 öğretmen oluşturmuştur. Araştırma verileri "Çalışma Değerleri Ölçeği", "Kendini İşe Verme Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak toplanmıştır. Veri analizi için aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri kullanılmış, değişkenlere ilişkin alınan puanların demografik değişkenler bakımından farklılaşma durumunu belirlemede t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) testi, anlamlı bulunan F değerinde fark olan grupları belirlemede ise Post-hoc testlerinden yararlanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemede korelasyon analizi, çalışma değerlerinin kendini işe vermeyi ne düzeyde yordadığı¬nı belirlemek için de çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin çalışma değerleri ve kendini işe vermeye ilişkin görüşlerinin yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin çalışma değerleri olarak en yüksek oranda toplumsal boyutu önemsedikleri bunu sırasıyla işin sağladığı fırsatlar ve kendini geliştirme boyutlarının izlediği en düşük oranda ise dışsal ödüllere önem verdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin çalışma değerlerine ilişkin görüşlerinin kuşak, cinsiyet, yaş, öğretim kademesi, hizmet süresi ve görev yapılan yerleşim yeri değişkenleri bakımından anlamlı farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Öğretmenlerin, kendini işe vermeye ilişkin görüşlerinin ise yaş ve hizmet süresi değişkenleri hariç diğer değişkenler bakımından farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Çalışmanın bir diğer sonucu olarak çalışma değerlerine ilişkin tüm boyutlar ile kendini işe verme arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler bulunduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca çalışma değerlerinin tüm boyutlarının kendini işe verme üzerinde anlamlı yordayıcılar oldukları ve kendini vermedeki değişimin yarıya yakınını açıkladıkları belirlenmiştir. Araştırmanın son kısmında ise araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda uygulayıcılara ve araştırmacılara dönük öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
This study aims at examining the relationship between teachers' work values and their work engagement. Having a relational survey model, the population of the study was composed of 9843 teachers working at public kindergartens, primary schools, secondary schools and high schools located in the central districts of Kahramanmaraş (Onikişubat, Dulkadiroğlu) during the 2020 and 2021 academic year. The sample held a total of 565 teachers who were chosen by the multi-stage sampling method. The study deployed the "Work Values Scale", "Work Engagement Scale" and "Personal Information Form" developed by the researcher. Arithmetic mean and standard deviation values were used during data analysis; moreover, t-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) tests were performed in order to identify whether the scores regarding the variables differed across demographic characteristics, and Post-hoc tests to determine the groups with a significant difference in F value. Correlation analysis was used to determine the relationships between the variables, and multiple regression analysis to identify whether work values predicted work engagement. The research results revealed that teachers had a high level of work values and work engagement. The teachers were found to attach importance to the social factor at the highest rate related to work values, which was followed by the opportunities provided by work, self-development and external rewards. The results also suggested that teachers' views on work values significantly varied across generation, gender, age, grade, length of service and place of work. No significant difference was noted across teachers' views on work engagement in terms of other variables, except for age and length of service. Significant and positive relationships were determined between all factors of work values and work engagement. Besides, all factors of work values were significant predictors of work engagement and they explained almost half of the change in work engagement. Based upon the results, various recommendations were provided for practitioners and researchers.