Bir kadın kooperatifi ve kadınların dayanışma deneyimleri
A women's cooperative and women's solidarity experiences
Yazar: ELİF KAHRIMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN AKARÇAY
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Gıda ürünleri = Food products ; Kadın iş gücü = Women labour force ; Kadın kooperatifçiliği = Women's cooperative ; Kadınlar = Women ; Kamusal alan = Public space ; Kooperatifler = Cooperatives ; Kooperatifleşme = Cooperativize ; Mutfak = Kitchen

Özet:
Bu çalışma kadının mutfaktaki emeğini, kadınların örgütlenmesinin bir tezahürü olan kooperatif deneyimlerini konu edinen bir çalışmadır. Feminist kuramsal çerçevenin benimsendiği bu çalışmada, kadının mutfaktaki emeğinin ve kooperatif deneyimlerinin sosyolojik bakış açısıyla anlaşılması amaçlanmıştır. Nitel yöntemin temel alındığı bu tez Balıkesir'de yer alan bir kadın kooperatifine yönelik bir vaka çalışmasıdır. Buradan hareketle çalışmanın iki ayağı mevcuttur. Bir taraftan kooperatif kurucusu kadınların kooperatif kurma süreci ve bu süreçte neleri, ne şekilde deneyimledikleri analiz edilmiştir. Diğer taraftan üretici kadınlar üzerine odaklanarak kadınların, kadın kooperatifinde yer almayı nasıl tecrübe ettikleri incelenmiştir. Bununla birlikte kadın emeğinin bir boyutunu oluşturan mutfaktaki varoluşları hem ev hem de kooperatif boyutuyla sosyolojik analize tabi tutulmuştur. Bulguların analizinde feminist kuramdan, özellikle de Marksist ve sosyalist feministlerin analizlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler ışığında şu bulgulara ulaşılmıştır: Kurucu kadınlar, "kadının en iyi yaptığı şey" üzerinden hareket ettiklerini belirterek gıda ürünleri üzerine bir kooperatif kurmuşlardır. Ne var ki kadınlar kooperatifin kuruluşunda ve sonraki süreçte birtakım toplumsal ve ekonomik sorunlarla karşı karşıya kalmakla birlikte kooperatif içi işleyiş konusunda da birtakım güçlüklerle yüzleşmişlerdir.
Üretici kadınlara odaklanıldığında, evde ve kooperatif içinde mutfakta edimde bulunan özneler olarak "çifte yük" altına girmişlerdir. Ancak buna rağmen kooperatifin kadınlara birtakım kazanımları olduğu da gözlenmiştir. Özellikle bireysel ve toplumsal boyutuyla önemli kazanımlar elde etmişlerdir. Kooperatifin ekonomik getirisi geri planda kalmaktadır. Kadınlar; popüler, yöresel, geleneksel tatların harmanlandığı kooperatif mutfağı aracılığıyla kamusal alanda görünür hale gelmişlerdir.

Abstract:
This master's thesis focuses on women's labor in the kitchen and women's cooperative experiences as a reflection of women's organization. In this study, feminist theoretical framework is adopted. The research aims to analyze women's labor in the kitchen and women's cooperative experiences from a sociological point of view. A case study based on a qualitative method was carried out in a women's cooperative in Balıkesir for this purpose. The study has two main parameters. On the one hand, the process of establishing a cooperative and what and how they experienced in this process were analyzed. On the other hand, by focusing on productive working women, how they experience taking part in the women's cooperative has been examined. Their existence in the kitchen, which constitutes a dimension of women's labor, has been subjected to sociological analysis with both home and cooperative dimensions. For the analysis of the findings, especially the analysis of Marxist and socialist feminists has been used within feminist theory. According to the main results of the study, founding women stated that they act on "what women do best". For this view, they established a cooperative based on food products. Nevertheless, women faced with some social and economic problems both the establishment of the cooperative and the following period. Women also confronted some difficulties regarding the functioning of the cooperative. When we think about productive women, women have been put under "double burden" as subjects with behavior at home and in the cooperative kitchen. However, it has been observed that the cooperative has some gains for women. They have achieved important gains, especially with their individual and social dimensions. The economic gain of the cooperative is in the background.Women have become visible in the public sphere through the cooperative kitchen where popular, local and traditional flavors are blended.