Ömer Sıdkı'nın Mükemmel Kavâid-i Lisân-ı Osmânî adlı dil bilgisi kitabı (Metin- inceleme- dizin-sözlük)
Ömer Sidki's grammar book called Mükemmel Kavâid-i Lisân-i Osmânî (Text- research- index-dictionary)
Yazar: MERVE DENDUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ METİN DEMİRCİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beşeri ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Dil eğitimi = Language education ; Metin = Text ; Metin dil bilim = Text linguistics ; Türkçe = Turkish ; Ömer Sıdkı = Ömer Sıdkı

Özet:
Mülazım-ı evvel Ömer Sıdkı'nın Mükemmel Kavâid-i Lisân-ı Osmânî adlı eseri, 1315/1896 yılında Mekteb-i Rüşdiyye-i Bahriye'de öğrencilere eğitim amaçlı okutulması için yazılmıştır. 150 sayfa olarak basılmış olan birinci kitabın içeriği geniştir. Kitapta Osmânlı lisânının sarfına yani dil bilgisine dair konular oldukça detaylı ve bir o kadar da sade bir üslupla anlatılmıştır. Yazarın bu eseri yazmasındaki amacı Türk dil bilgisini detaylı olarak askeri okullarda okuyan öğrencilere öğretmektir. 
Eserin günümüz Türkçesine çevrilmemiş olması bizi böyle bir çalışmaya yönlendirmiştir. Çalışmada öncellikle Mükemmel Kavâid-i Lisân-ı Osmânî adlı eserin çeviri yazısı yapılması ve bu eserde dil bilgisi terimlerinin günümüzdeki Türkçe dil bilgisi husûsları çerçevesinde açıklanmasıyla bağlantılıdır. Çeviri yazısı esnasında herhangi bir ekleme veya çıkarma yapılmamıştır. Eserin çeviri yazısının yapılmasının ardından çalışmamızın konusunu teşkil eden Ömer Sıdkı'nın Mükemmel Kavâid-i Lisân-ı Osmânî eseri ile Raşid'in Külliyat-ı Kavâid-i Lisân-ı Osmânî adlı eseri ve Ahmet Cevât Emre'nin Türkçe Sarf ve Nahiv Eski Lisân-ı Osmânî Sarf ve Nahiv adlı eseri arasında bir karşılaştırma yapılmıştır. Ayrıca söz konusu olan eserimiz ile aynı dönemde yazılan Mecmuatü's Sarf adlı Arapça bir dil bilgisi ile karşılaştırma yapılmıştır.
Bu çalışmayla,  eserin Türk dilinin tarihi gelişimi içindeki yeri tespit edilerek, dil öğretimi inceleme sahası için de önemli bir kaynak eser olacağı düşünülmüştür.

Abstract:
Major Ömer Sıdkı's work, called Mükemmel Kavâid-i Lisân-ı Osmânî, was written in 1315/1896 and it was written to be taught in the Marine Secondary Schools. The content of the first book, which was published in 150 pages, is quite extensive. In the book, the subjects related to the Ottoman language's grammar are explained in a very detailed and simple manner. The author's purpose in writing this work is to teach Turkish grammar to students studying in military schools in detail.
The fact that the work was not translated into contemporary Turkish has directed us to such a study. This study is primarily related to the transcription of the work of Mükammel Kavaid-i Lisani Osmani and the explanation of the grammatical terms of the period within the framework of the current Turkish grammatical form. During the transcription, no insertion or deletion has been made. After the transcription of the work was done, a comparision was made between Rashid's Külliyat-ı Kavaid-i Lisan-ı Osmanı and Ahmed Cevad Emre's Türkçe Sarf ve Nahiv Eski Lisân-ı Osmânî Sarf ve Nahiv. İn addetion, this work was compared with an Arapic grammar called Mecmuatü's Sarf written in the same period of the work thatt our study is based on. 
With this study, the place of the work in the historical development of the Turkish language is determined and it will be an important source for the study area of language teaching.