Biberde çimlenme ve fide gelişimi sırasında üşüme stresine karşı toleransın 5-aminolevulinik asit (ALA) uygulamaları ile arttırılması
Enhancing chilling stress tolerance in pepper during seed germination and early seedling growth by 5-aminolevulinic acid (ALA) applications
Yazar: YAKUP KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET KORKMAZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ziraat Bölümü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada biber (Capsicum annuum L.) tohum ve fidelerine yapılan 5-aminolevulinik asit uygulamalarının tohum çimlenmesi ve fide çıkışı ile erken fide döneminde üşüme stresine karşı toleranslarını arttırma üzerine etkileri saptanması amaçlanmıştır. Düşük sıcaklıkta tohum çimlenmesi ve fide çıkışını arttırmak için farklı konsantrasyonlarda (0, 1, 10, 25, 50 ve 100 ppm) ALA ile muamele edilen tohumlar, 15 oC'de çimlenme ve fide çıkış testlerine tâbi tutulmuşlardır. Fide döneminde üşüme stresine karşı toleransı arttırmak amacıyla da bitkiler, üç farklı yöntem ile (tohum muamelesi, yapraktan sprey ve sulama suyuna verme) farklı konsantrasyonlarda (0, 1, 10, 25 ve 50 ppm) ALA ile muamele edilmişler ve sonrasında 3 oC'de 2 gün süre ile üşüme stresine maruz bırakılmışlardır. Ekim öncesi tohum muamelesi şeklinde yapılan ALA uygulamaları ile üşüme stresi koşulları altında biberin tohum çimlenmesi ve fide çıkış performansı olumlu yönde etkilenmiştir. Her ne kadar tüm ALA konsantrasyonlarının üşüme stresi koşulları altında tohum çimlenmesi ve fide çıkışını arttırmada etkili olduğu saptansa da, en etkili ALA konsantrasyonunun 50 ppm olduğu bulunmuştur. Üç farklı yöntemle ve farklı konsantrasyonlarda uygulanan ALA'nın üşüme stresi altındaki biber fideleri üzerine etkileri incelendiğinde, tohumdan ve yapraktan yapılan ALA uygulamalarının topraktan yapılan uygulamalara göre daha iyi sonuç verdiği gözlemlenmiştir. ALA konsantrasyonunun artması ile soğuğa karşı kazanılan tolerans artmış ve bu etki 25 ppm ALA konsantrasyonu ile maksimuma ulaşmıştır. Bu araştırma sonuçlarına dayanarak, ALA'nın üşüme stresi altında biber fidelerinin tarla çıkış performansını arttırmada ve fide evresinde üşüme stresine karşı tolerans kazandırmada kullanılabileceği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
In this research, the possibilities of improving chilling stress tolerance in pepper (Capsicum annuum L.) during seed germination and seedling stages were investigated. In order to improve low temperature germination and emergence, pepper seeds were treated with ALA in various concentrations (0, 1, 10, 25, 50 and 100 ppm) after which they were subjected to germination and emergence tests at 15 oC. To improve tolerance to chilling temperatures during seedling stage, ALA was applied in various concentrations (0, 1, 10, 25 and 50 ppm) through three different methods (seed soaking, soil drench and foliar spray). After ALA applications, the plants were subjected to chilling stress at 3 oC for 2 days. The results of this study indicated that pre-sowing seed treatment with ALA could enhance germination and emergence performance of pepper seeds under chilling stress conditions. Of the ALA concentrations tested, treating the seeds with 50 ppm of ALA was the most effective ALA concentration since it gave the highest germination and emergence percentages and rates. ALA applied through different methods with various concentrations was also effective in providing chilling stress tolerance in pepper seedlings. Among the application methods employed, seed soaking and foliar spray provided better protection against chilling stress compared to soil drench. Moreover, exogenous application of ALA provided significant protection against chilling stress compared to non-ALA-treated seedlings with 25 ppm ALA treatment giving the best results. Therefore, using ALA which is considered as an endogenous plant growth regulator could be used effectively in enhancing germination and emergence performance and seedling tolerance to chilling stress conditions.