Hasas Baba Türbesi'nin fotogrametrik rölöve alımı ve farklı yazılımlarda doğruluk araştırması
Photogrammetric survey of the Hasas Baba Tomb and accuracy research in different software
Yazar: PELİNSU YILDIRIM DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYDAN YAMAN
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Fotogrametrik rölöve çalışmaları kültürel mirasımızın dokümantasyon işlemlerinde yıllardır kullanılmaktadır. Son zamanlarda gelişen teknoloji sayesinde fotogrametrik çalışmalar sürekli yenileniyor ve gelişen teknoloji ile birlikte fotogrametride sürekli canlı kalan bir alan olarak kendisini göstermektedir. İHA (İnsansız Hava Aracı) fotogrametrisi de özellikle son yıllarda oldukça tercih edilen bir fotogrametri tekniği olarak kendisine yer edinmiştir.
Bu çalışmada, Aksaray il merkezinde bulunan, hakkında yazılı bir kitabe olmadığından dolayı tam olarak tarihi bilinmeyen ancak mimari özellikleri göz önüne alındığında Anadolu Selçuklu Devleti'nin son zamanlarında ya da Karamanoğulları zamanında inşa edildiği düşünülen Hasas Baba Türbesi, İHA uçuş verileri ve üç farklı fotogrametrik yazılım kullanılarak 3B modellenmiştir. Fotogrametrik tekniklerle 3B modelleme yapılan bu çalışmada Agisoft Metashape Professional yazılımında konum hatasının mxy=±3.39 cm, yükseklik hatasının mz =± 3.04 cm olduğu, Pix4D Mapper yazılımında konum hatasının mxy=±3.66 cm, yükseklik hatasının mz=±3.24 cm olduğu, Context Capture yazılımında konum hatasının mxy =±3.42 cm, yükseklik hatasının mz=±3.28 cm olduğu hesaplanmıştır. Bu sonuçlara göre Agisoft Metashape Professional, Pix4D Mapper ve Context Capture yazılımlarından elde edilen konum ve yükseklik hassasiyetlerinin BÖHHBÜY'e göre kabul edilebilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Photogrammetric surveys have been used for years in the documentation of our cultural heritage. Photogrammetric studies are constantly being renewed thanks to the technology that has developed recently, and the branch of photogrammetry is frequently preferred in such studies. UAV (Unmanned Aerial Vehicle) photogrammetry has also gained a place as a highly preferred photogrammetry technique especially in recent years.
In this study, Hasas Baba Tomb, which is located in Aksaray province center and whose exact date is unknown due to the lack of a written inscription, but which is thought to have been built in the late Anatolian Seljuk Empire or during the Karamanoğulları period considering its architectural features, was 3D modeled using UAV flight data and three different photogrammetric software. In this study where 3D modeling was performed with photogrammetric techniques, it was calculated that the position error was mxy=±3.39 cm and the height error was mz =± 3.04 cm in Agisoft Metashape Professional software, the position error was mxy=±3.66 cm and the height error was mz=±3.24 cm in Pix4D Mapper software, and the position error was mxy=±3.42 cm and the height error was mz=±3.28 cm in Context Capture software. According to these results, it was concluded that the position and height accuracies obtained from Agisoft Metashape Professional, Pix4D Mapper and Context Capture software are acceptable according to BÖHHBÜY.