Kolorektal kanserli olgularda kemoterapi ilişkili steatohepatitin invazif olmayan yöntemlerle değerlendirilmesi
Determination of chemotherapy associated steatohepatitis among colorectal cancer patients by non-invasive methods
Yazar: UĞUR ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. MUŞTURAY KARÇAALTINCABA ; PROF. DR. ŞUAYİB YALÇIN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Onkoloji = Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Adipokinler = Adipokines ; Adipokinler = Adipokines ; Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Yağlı karaciğer hastalığı ve damarsal lezyonları içeren kemoterapi (KT) ilişkili karaciğer hasarı kolorektal kanserde (KRK) neoadjuvan KT'lerin daha sık kullanılmasıyla dikkat çekmiştir. Bu çalışmada KRK'li hastalarda KT ilişkili yağlı karaciğer hastalığının invazif olmayan yöntemlerle değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Hastalar prospektif gözlemsel ve retrospektif uzun dönem takip kohortu olmak üzere iki grupta değerlendirilmiştir. Prospektif kohorta küratif cerrahi sonrası adjuvan KT planlanan hastalar alınırken uzun dönem takip kohortuna adjuvan KT'si tamamlanmış olanlar alınmıştır. KT olarak infüzyonel 5-florourasil (5-FU) ve oksaliplatin kombinasyon (FOLFOX-4) protokolü ile 5-FU ve folinik asit (FU-FA) alan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların antropometrik ölçümleri, manyetik rezonans spektroskopisi (MRS) ile belirlenen yağlanma yüzdeleri, açlık kan şekeri ve lipid profilleri, alanin ve aspartat aminotransferaz (ALT ve AST), alkalen fosfataz (ALP), gama glutamil transpeptidaz (GGT), total bilirubin, albumin, kalsiyum, magnezyum, ürik asit, ferritin, C-reaktif protein (CRP), homosistein, B12 vitamini, folat, adipokin (leptin, adiponektin, rezistin ve grelin) kan düzeyleri, Hepatit B ve C serolojileri, protrombin zamanı, ve tam kan sayımları araştırılmıştır. Prospektif kohorttaki hastalar çalışmaya dahil olma tarihinde ve takip eden üçüncüve altıncı aylarda değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler tanımlayıcı ve analitik istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, hem FOLFOX-4 alan hemde FU-FA alan hastaların takiplerinde karaciğer yağlanmasında artış olmaktadır. FOLFOX-4 alanlarda geç dönemde yağlanma şiddeti artarak devam etmekteyken FU-FA alanlarda gerilemekte ve kaybolmaktadır. FOLFOX-4 alanlarda splenomegali, trombositopeni, AST, GGT ve total bilirubin düzeylerinde artış olmaktadır. KT'lerle ilişkili olarak adipokin düzeylerinde belirgin değişiklik izlenmemiştir.

Abstract:
Chemotherapy (CT) induced liver injury including fatty liver disease and vascular lesions has been of increased interest after more frequent use of neoadjuvant CT. This study aims toevaluate CT associated fatty liver disease among colorectal cancer (CRC) patients treated with by non-invasive methods. Patients are selected to constitute two groups, including a prospective and a retrospective long term follow-up cohort. Patients scheduled for adjuvant CT after definitive surgery are included in the prospective cohort, while patients who had completed adjuvant CT are selected for the retrospective cohort. Infusional 5-fluorouracil (5-FU) and oxaliplatin (FOLFOX-4)regimen and 5-FU and folinic acid (FU-FA) regimen are evaluated. Anthropometrics, steatosis percents defined by magnetic resonance spectroscopy (MRS), fasting blood glucose and lipid profile, alanine and aspartate aminotransferases (ALT and AST) alkalene phosphatase (ALP), gamma glutamyl transpeptidase (GGT), total bilirubin, albumin, calcium, magnesium, uric acid, ferritin, C-reactive protein (CRP), homocysteine, vitamin B12, folate, adipokine (leptin, adiponectin, resistin, ghrelin) blood concentrations, Hepatitis B and C serologies and complete blood count are investigated. Patients in the prospective cohort are evaluated at the beginning of the study and in the proceeding three and six months. The acquired data are assessed by appropriate descriptive and analytical statistical methods. In conclusion, both FOLFOX-4 and FU-FA regimens cause an increase in steatosis in the follow-up of the patients. In the later stages in patients receiving FOLFOX-4 the severity of steatosis increases, whereas in patients receiving FU-FA steatosis resolves and disappears. Also splenomegaly, thrombocytopenia, increased blood levels of AST, GGT and total bilirubin are more common in patients receiving FOLFOX-4. No apparent changes are observed in adipokine levels in response to CT.