Kant'ın pratik aklın eleştirisi adlı eserinin aydınlanma ideali bağlamında incelenmesi
Investigation of Kant's critique of practical reason in the context of enlightenment ideal
Yazar: EDA TUNCEL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM DUVA KAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Aydınlanma = Enlightenment ; Felsefe = Philosophy ; Kant, Immanuel = Kant, Immanuel

Özet:
Aydınlanma, zamanı ve mekanı aşan bir düşünsel hareket olmak anlamında evrenselci bir kavrayış, yaşamı akılla düzenleme anlamında bir ethos ve aklın, gelişmenin önündeki bütün engellere karşı gelmesiyle de bir mücadele biçimidir. Onsekizinci yüzyılda yoğunlaşan ve devrimci özellikleriyle bir çağa adını veren Aydınlanma, bu özelliklerinin de etkisiyle bireyde ve toplumda büyük değişimlere sebep olmuştur. Kuşkusuz bu değişimlerin gerçekleşmesine felsefi planda en çok katkı sağlayan Aydınlanma filozofu Immanuel Kant'tır. Bu nedenle Aydınlanma Düşüncesi ve Pratik akıl arasındaki ilişkileri ele almayı hedefleyen bu tezin amacı, Kant'ın, başta Pratik Aklın Eleştirisi adlı eseri olmak üzere eserlerinin incelenmesi yoluyla, onun pratik felsefesinin Aydınlanma düşüncesi ile olan bağlarını göstermektir. Bu amaçla üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde, Aydınlanma Çağı'nın genel karakterinin açıklanmasının yanında, Kant'ın Aydınlanmaya yaptığı önemli bir katkı olan Eleştirel Akıl kavrayışı incelenerek Kant'ın pratik felsefesinin temelinde bulunan teorik zemin gösterilmiştir. İkinci bölümde Kant'ın felsefi sisteminin kilit taşı olan otonomi düşüncesinin Aydınlanmanın temel bir koşulu olduğu kanıtlanmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise, bireyden evrenselliğe doğru giden bir sistemde Kant'ın düşüncelerinin somutlaştığı yerde pratik aklın etkisi incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda Kant'ın etik anlayışının Aydınlanma idealiyle uyum içinde olması ve Aydınlanmanın henüz tamamlanmamış bir proje olması nedeniyle, günümüz sorunlarına farklı bir bakış açısı sunabileceği görüşüne varılmıştır. Aynı zamanda Kant'ın Aydınlanma İdealinde kendini gösteren pratik düşüncelerinin, günümüzde ahlaki alandaki boşluğu doldurma potansiyeline sahip olduğu gösterilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Aydınlanma, Eleştirel Akıl, Pratik Akıl, Otonomi, Özgürlük, Kategorik İmperatif, Ahlak, Kozmopolitan Yurttaşlık.

Abstract:
Enlightenment is a universalist conception of being an intellectual movement passing beyond of time and space, an ethos in the sense of regulating life with reason, and a form of struggle against all obstacles to development. The Enlightenment, which intensified in the eighteenth century and gave its name to an age with its revolutionary features, caused great changes in the individual and society with the effect of these features. Undoubtedly, the Enlightenment philosopher Immanuel Kant is the one who contributed the most to the philosophical realization of these changes. Therefore, the aim of this thesis, which intends to deal with the relations between Enlightenment Thought and Practical Reason, is to show the ties of his practical philosophy to the Enlightenment thought through examination of Kant's works, especially his Critique of Practical Reason. For this purpose, in the first part of the study, which consists of three chapters, besides the explanation of the general character of the Enlightenment Age, Kant's understanding of Critical Reason, which is an important contribution to Enlightenment, is examined and the theoretical basis of Kant's practical philosophy is shown. In the second part, Kant's idea of autonomy, which is the keystone of his philosophical system, is proved to be a fundamental condition of Enlightenment. In the third and last chapter, the effect of practical reason is examined where Kant's ideas are embodied in a system that goes from individual to universality. As a result of this study, it is concluded that by the reason of Kant's ethical understanding is in harmony with the Enlightenment ideal and that Enlightenment is a project that has not been completed yet, it can offer a different perspective to today's problems. At the same time, it has been tried to show that Kant's practical ideas that manifest theirselves in his Idea of Enlightenment have the potential to fill the void in the moral field today.
Keywords: Enlightenment, Critical Reason, Practical Reason, Autonomy, Freedom, Categorical Imperative, Morality, Cosmopolitan Citizenship.