Annelerin depresyon kaygı stres ve çocuklarına bağlanma düzeylerinin çocuklarının duygusal ve davranışsal sorunlarına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of the depression anxiety stress and attachment levels of the moms on the emotional and behavioral problems of the children
Yazar: TUBA NUR DÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YİĞİT KUTLUCA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-çocuk bağlılığı = mother-child attachment ; Anneler = Mothers ; Bağlanma = Attachment ; Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Depresyon = Depression ; Duygusal sorunlar = Emotional problems ; Kaygı = Anxiety ; Stres = Stress ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, erken çocukluk döneminde çocukları olan annelerin depresyon, kaygı, stres ve çocuklarına bağlanma düzeylerinin çocuklarının duygusal ve davranışsal sorunları üzerindeki olası etkisini incelemektir. Araştırmanın ikincil amacı ise annelerin depresyon, kaygı, stres ve çocuklarına bağlanma düzeyleri ve çocuklarının duygusal ve davranışsal sorunlarının annenin yaşı, çocuk sayısı, gelir düzeyi, eğitim düzeyi, medenî durum ve çalışma durumu değişkenlerine göre değişiminin istatistiksel anlamlılığı ortaya çıkarmaktır. Belirtilen amaçlara ulaşmak için nicel bir araştırma deseni olan ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, Çocuk-Anne İlişkileri Değerlendirme Formu olarak adlandırılan form içerisinde yer alan üç farklı nicel değerlendirme ölçeği kullanılmıştır. Bunlar; Yakın İlişkiler Envanteri (YİYE-II), Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği (DASS-42) ve Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA)'dir. Araştırma, 2020-2021 öğretim yılı güz döneminde İstanbul Anadolu Yakasında MEB'e bağlı okul öncesi eğitim kurumlarında öğrenim gören anaokulu öğrencilerinin annelerinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Toplam katılımcı sayısı 309'dur. 
Tüm katılımcılara çocuk-anne ilişkileri değerlendirme formundaki ölçekler Google formlar aracılığıyla çevrimiçi ortamda uygulanmıştır. Bu şekilde toplanan nicel veriler yardımıyla araştırmadaki alt problemler yanıtlanmıştır. Bu veriler; Kolmogorov-Smirnov normallik testi, betimsel istatistik, Mann Whitney U ve Krusal Wallis H testleri, ANOVA, t-testi ve çoklu doğrusal regresyon analizleri ile analiz edilmiştir. 
Analiz sonuçları; araştırmaya katılan annelerin depresyon, kaygı, stres ve çocuklarının duygusal ve davranışsal sorunlarının düşük, çocuklarına bağlanma kalitelerinin ise güvenli düzeyde olduğunu ortaya çıkarmıştır. Çocuk sayısı, annenin eğitim ve gelir düzeyi değişkenleri, annelerin depresyon, kaygı ve stres düzeylerinin toplamını ve çocuklarının duygusal ve davranışsal sorunlarını anlamlı olarak etkilemektedir. Son olarak annelerin depresyon, kaygı, stres ve çocuklarına bağlanma düzeyleri; çocuklarının duygusal ve davranışsal sorunlarını birlikte orta düzeyde ve anlamlı olarak yordamaktadır. Ulaşılan sonuçlar, mevcut literatür temelinde derinlemesine tartışılmış ve gerekli öneriler verilmiştir.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the possible effects of depression, anxiety, stress and attachment levels of mothers with children in early childhood on emotional and behavioural problems of their children. The secondary aim of the study is to reveal the statistical significance of the change of depression, anxiety, stress and attachment levels of mothers and emotional and behavioural problems of their children according to the variables of mother's age, number of children, income level, education level, marital status and working status. The relational screening method, which is a quantitative research design, was used to reach the stated aims. Within the scope of the research, three different quantitative assessment scales in the form called the Child-Mother Relationship Evaluation Form were used. These are the Close Relationships Experiences Inventory (CREI-II), the Depression Anxiety Stress Scale (DASS-42), and the Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ). The research was carried out with the participation of mothers of kindergarten students studying in pre-school education institutions affiliated to the Ministry of National Education in the Anatolian Side of Istanbul in the fall semester of the 2020-2021 academic year. The total number of participants is 309.
Scales in the child-mother relationship assessment form were applied to all participants online via Google forms. Sub-problems in the study were answered with the help of quantitative data collected in this way. These data were analysed by Kolmogorov-Smirnov normality test, descriptive statistics, Mann Whitney U and Linear Wallis H tests, ANOVA, t-test and multiple linear regression analysis.
Analysis results revealed that the mothers participating in the study had low depression, anxiety, stress and their children's emotional and behavioural problems, while their attachment quality was at a safe level. The number of children, the variables of the mother's education and income level significantly affect the sum of the depression, anxiety and stress levels of the mothers and the emotional and behavioural problems of their children. Finally, the mothers' depression, anxiety, stress and attachment levels predicted their children's emotional and behavioural problems at a moderate and significant level. The results reached were discussed in depth on the basis of the available literature and necessary recommendations were given.