Hadisçilerin iman anlayışı
The interpretation of faith according to the hadith scholars
Yazar: TUĞBA ERUÇAR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN HANSU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Amel = Practice ; Dini iman = Religious faith ; Ehl-i hadis = Ahlu?l-hadith ; Hadis = Hadith ; Kütüb-i Sitte = Kütub as Sittah ; Rivayetler = Rumours ; İman = Faith ; İslamiyet = Islam

Özet:
İslam mezhepleri arasında erken dönemlerden itibaren imanın tanımı, sınırları ve kapsamı konusunda çeşitli tartışmalar yaşanmıştır. Hz. Peygamber'in sünnet ve hadislerini doğru bir şekilde aktarmakla ilgilenen hadisçiler ilk zamanlarda doğrudan bu tartışmalara katılmamışlarsa da sonraki dönemlerde aktif bir şekilde imanla ilgili konuları tartışmışlardır. 
Bu çalışmada siyasî hadiselerin etkisiyle tartışılmaya başlanan "iman" konusunda Ehl-i Hadîs'in düşünce yapısı özetlenmiştir. Sonrasında Kütüb-i Sitte bâb başlıkları ve metin ilişkisinden yola çıkarak bu düşünce yapısıyla rivayetlerin ne gibi yorumlara konu edildiği, Ehl-i Hadîs'in iman ile ilgili tezlerinin rivayetlerin ve rivayet kitaplarının tertibinde etkili olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu etkinin varlığı ve yokluğunu tespit edebilmek için Ehl-i Hadîs'in iman hakkındaki görüşleri mümkün mertebe kendi kitaplarından ele alınmaya çalışılmıştır. Onların bu konu ile ilgili görüşleri; imanın tanımı, iman-amel ilişkisi, iman-İslam ilişkisi, imanda artma-azalma, imanda derecelenme, imanda istisna, büyük günah ve imanın şubeleri olmak üzere sekiz başlıkta sistematik bir şekilde ele alındıktan sonra da Kütüb-i Sitte rivayetleri de bu sekiz başlığa uygun olarak incelenmiştir. 
Araştırma neticesinde iman tartışmalarının, Kütüb-i Sitte'nin gerek bölüm isimlerine gerekse de bölümlerin bâb başlıklarına veya musanniflerin kişisel yorumlarına yansıdığı sonucuna varılmıştır. Böylece iman tartışmalarında rivayetlerin Ehl-i Hadîs bakış açısıyla yorumlandığı bilgisine ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Ehl-i Hadîs, iman, amel, Kütüb-i Sitte, Mürcie

Abstract:
Since the early times, various discussions have occurred among the Islamic schools about the definition, limits and scope of faith. Ahl al-Hadith (The Adherents of Hadith) have participated in these discussions with their books. Kutub al-Sittah (The Six Books) is also one of the most important them. In this study, it has been tried to determine reflections of faith discussions in Kutub al-Sittah.
In order to determine the existence and absence of faith discussions, we have researched Ahl al-Hadith's opinions related to faith as possible as from their books. Their opinions associated with this issue have been discussed under eight headings as the definition of faith, the relationship faith and act, the relationship faith and Islam, the increase and decrease of faith, the gradation in faith, the reservation in (the expressing of) faith, great sin and braches of faith. After that, Kutub al-Sittah's narrations have been examined in compliance with these eight titles.
As a result of the research, the reflections of faith discusses have been seen both in the Kutub al-Sittah's chapter names and in chapter headings or in muhaddiths's personal opinions. In this way, it has been obtained that narrations were interpreted with Ahl al-Hadith perspective in the faith discussions.
Keywords: Ahl al-Hadith, Faith, Act, Kutub al-Sittah, Murji'a