Küresel lojistik köyleri ve bu kapsamda Türkiye'de lojistik köyleri üzerine bölgesel bir inceleme
Global logitic villages and in this context a regional study on logistic villages in Turkey
Yazar: ŞERİFE DEMİROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ELEREN
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Küreselleşme = Globalization ; Lojistik = Logistics ; Lojistik köy = Freight village ; Lojistik yönetim = Logistic management

Özet:
Küreselleşmeyle gittikçe daha da önemli bir hale gelen ve artık küresel lojistik olarak da anılmaya başlanan lojistik faaliyetleri dünya ekonomisinde çok önemli bir yer tutmaktadır. Ulusal ve uluslararası kapsamda taşımacılık, dağıtım, depolama, elleçleme, konsolidasyon, ayrıştırma, gümrükleme, ihracat, ithalat, transit işlemler, alt yapı hizmetleri, sigorta ve bankacılık, danışmanlık ve üretim gibi birçok bütünleşik lojistik faaliyetlerinin ticari temele dayandırılarak belirli bir alanda çeşitli işletmenler tarafından yerine getirildiği özel merkezler olarak tanımlanan lojistik köylere olan ihtiyaç gün geçtikçe artmaktadır. Lojistik köylerin ortaya çıkmasındaki en önemli etkilerden biri de hiç kuşkusuz artan ticaret hacmi ve bunun da beraberinde getirdiği lojistik hareketliliğin şehir içinde oluşturduğu baskılardır.Türkiye jeopolitik açıdan üç tarafı denizlerle çevrili olması; lojistik faaliyetleri açısından giriş-çıkış ve aktarma işlemlerinin kolayca yapılabilmesi ve Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarını birbiriyle bağlayan yollar üzerinde bulunması gibi nedenlerden dolayı önemli bir stratejik konuma sahiptir. Son yıllarda birçok alanda hızlı bir gelişme gösteren Türkiye dünya ekonomisinde söz sahibi olma yolunda ilerlerken lojistik sektörü gibi önemli bir alanda geri kalmış bir görüntü çizmesi kabul edilemez bir durumdur. Lojistikte çok önemli bir yeri olan lojistik köy kavramı ise TCDD'nin projesi ile yeni yeni gündeme gelmektedir. Özellikle dünyada 1990'lı yıllarda kurulmaya başlanan ve son 10 yıldır gittikçe artan lojistik köyler Türkiye'nin gelişmesine ekonomik anlamda ciddi bir ivme kazandıracaktır.Çalışmada lojistik ve küresel lojistik köyleri üzerine temel tanım ve kavramlar verilmeye çalışılmış; özellikle dünyada bu alandaki uygulamalar ve literatür kaynakları incelenerek Türkiye'de benzer lojistik köylerin kurulmasında kullanılabilecek değerleme kriterleri çıkartılmış ve bu kriterlerin ağırlıkları AHP ile belirlenmiştir. Ayrıca Türkiye'de lojistik köyler kapsamında değerlendirilebilecek demiryolu bağlantısı olan yedi liman tespit edilmiştir. Sonra bu limanlar kriterler ve önem düzeylerine bağlı olarak çok kriterli karar verme yöntemlerinden AHP ve Promethee yöntemleri kullanılarak ayrı ayrı sıralanmış ve sonuçlar karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.Anahtar Sözcükler: Küreselleşme, Lojistik Köyler, Promethee, AHP

Abstract:
Logistic activities which are started to be called global logistics and becoming more important day by day has an important place in world economy. In national and international transitions, the need for logistic villages which serve a kind of special center that fulfill many integrated logistic activities based on commercial basis such as transportation, distribution, storage, handling, consolidation, decomposition, custom clearance, export, import, transit operations, infrastructure services, insurance and banking, consulting and production increases daily.The most important reason that gives way to the emergence of logistic villages is no doubt increasing trade volume and as result of this, the pressure that is caused by the logistics activities in the city.Because of the reasons that geopolitically being surrounded by three seas, in terms of logistics, its feasibility in entrance-exist and transshipping, also the connection of three continents, Asia, Europe and Africa, Turkey is in an important strategic position. In recent years, as Turkey shows a great deal of improvement in many areas and advances in world?s economy, it cannot be acceptable to depict an underdeveloped figure in a very important area like logistics. Logistic village concept that is very important in logistics has come into question with the project of TCDD (Turkish Republic Government Railways). Logistic villages which began to be established around 90s in the world and have been increasing for 10 years are going to give way for great power to Turkey in the economic field.In the research, general concepts and definitions about logistics and logistic villages are attempted to be introduced and, especially, the assessment criteria which are important for foundation of logistic villages are determined by studying researches about logistic villages which are done in that area, in the world and the weight of these criteria is defined with AHP. Moreover, in Turkey, seven ports which have connection with the railways and can be evaluated within the context of logistic villages are determined. Following, these ports are listed independently according to criteria and their level of importance by using the AHP and Promethee methods from multiple-decision making methods and the results are evaluated comparatively.Key Words: Globalization, Logistic villages, Promethee, AHP