Akut apandisit bulgularının dual enerji bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
DUAL energy computed tomography findings of acute appendicitis
Yazar: ÇAĞDAŞ TOPEL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET RUHİ ONUR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Absorpsiyometri-foton = Absorptiometry-photon ; Apandisit = Appendicitis ; Radyografi = Radiography ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Abdominal radyolojide dual-enerji bilgisayarlı tomografinin (DEBT) artan kullanım alanına rağmen, akut apandisit (AA) tanısındaki yerine ilişkin yeterli çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada akut apandisit tanısında DEBT bulgularının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Radyolojik olarak akut apandisit tanısı alan ardışık 30 hasta ile (14 erkek, 16 kadın) apendiksi normal olan 30 hastanın (14 erkek, 16 kadın) DEBT görüntüleri çalışma kapsamında değerlendirilmiştir. Apendiksin maksimum çapı; 80 kVp, 140 kVp, sanal kontrastsız, iyot haritası ve mikst görüntüler ile 40-100 keV enerji düzeylerinde her 10 keV aralığında oluşturulan sanal monokromatik görüntülerdeki dansite ölçülmüştür. AA hastalarında maksimum çap 11.5±2.3 mm, kontrol grubunda ise 5.7±0.5 mm bulunmuştur (p<0.001). 80 kVp, 140 kVp, sanal kontrastsız, iyot haritası ve mikst görüntüler ile 40-100 keV enerji düzeylerinde her 10 keV aralığında oluşturulan sanal monokromatik görüntülerde inflame apendiksin dansitesi, normal apendiks dansitesine göre yüksek bulunmuştur (p<0.001). İnflame apendiksin dansite değerleri 80 kVp, 140 kVp, sanal kontrastsız, iyot haritası ve mikst görüntülerde sırasıyla 101.5±20.1 HU, 59.5±13.7 HU, 20.7±11.7 HU, 50.6±9.7 HU, 71.9±15.9 HU; normal apendiksin dansite değerleri sırasıyla 52.6±12.3 HU, 31.1±13.4 HU, 1.4±16.6 HU, 37.4±13.4 HU, 38.3±11.7 HU olarak saptanmıştır. İnflame apendiksin dansite değerleri 40-100 keV enerji düzeylerinde her 10 keV aralığında oluşturulan sanal monokromatik görüntülerde sırasıyla 204.3±40.2 HU, 136.1±27.4 HU, 103.4±19.2 HU, 79.1±15.5 HU, 64.6±31.6 HU, 55.1±12.6 HU, 48.9±12.9; normal apendiksin dansite değerleri sırasıyla 146±49.7 HU, 97.9±30.3 HU, 69.4±20.4 HU, 46.7±10.8 HU, 38.6±10.2 HU, 31.8±12 HU, 26.3±12.5 HU olarak saptanmıştır. Görüntü setlerinde belirlenen eşik değeri dansiteler için sensitivite değerleri %73.3 - 96.7;  spesifisite değerleri %73.3 - 96,7 arasında bulunmuştur. Maksimum çapı takiben (AUC=1) en yüksek tanı değerine 80 kVp görüntü setinde ulaşılmıştır (AUC=0.996, p<0.001). Sanal monokromatik götüntülerde ise 70 keV ve 80 keV görüntü setinin en yüksek tanı değeri sağladığı görülmüştür (sırasıyla AUC 0.958 ve 0.934, p<0.001). Özetle iyot haritası, düşük kVp ve düşük enerji düzeylerinde oluşturulan sanal monokromatik görüntülerde akut apandisit, standart BT' ye göre daha kolay saptanabilir. Bu hastalarda tanıya ulaşmada, 80 kVp görüntü seti ile 70 keV ve 80 keV enerji düzeylerinde oluşturulan sanal monokromatik görüntüler en yüksek etki değerine sahiptir.

Abstract:
Despite the gradual increase of utilization dual-energy computed tomography (DECT) in the field of abdominal radiology, solid studies of acute appendicitis (AA) regarding this imaging technique have yet to be done. We hereby aimed to assess the utility of DECT in the diagnosis of AA. The DECT scans of consecutive 30 patients (14 male, 16 female) with AA and 30 consecutive patients (14 male, 16 female) with normal appendix vermiformis (AV) were recruited to this study. The maximum diameter of AV as well as the density of most compressed and inflamed site of AV at 80 kVp, 140 kVp, virtual non-contrast (VNC), iodine overlay, mixed, and monoenergetic (40,50,60,70,80,90,100,190 keV) images were quantified. The maximum diameter was 11.5±2.3 mm in AA patients and 5.7±0.5 mm in control group (p<0.001). The attenuation values of inflamed AVs were higher than that of normal AVs at 80 kVp, 140 kVp, VNC, iodine overlay, mixed images and all virtual monochromatic energy levels (p<0.001). The attenuation values of inflamed AVs at 80 kVp, 140 kVp, VNC, iodine overlay, mixed images were 101.5±20.1 HU, 59.5±13.7 HU, 20.7±11.7 HU, 50.6±9.7 HU, 71.9±15.9 HU respectively. The attenuation values of normal AVs at 80 kVp, 140 kVp, VNC, iodine overlay, mixed images were 52.6±12.3 HU, 31.1±13.4 HU, 1.4±16.6 HU, 37.4±13.4 HU, 38.3±11.7 HU respectively. The attenuation values of inflamed AVs at virtual monochromatic images generated from 40 to 100 keV energy levels in 10-keV increments were 204.3±40.2 HU, 136.1±27.4 HU, 103.4±19.2 HU, 79.1±15.5 HU, 64.6±31.6 HU, 55.1±12.6 HU, 48.9±12.9 HU respectively. The attenuation values of normal AVs at virtual monochromatic images generated from 40 to 100 keV energy levels in 10-keV increments were 146±49.7 HU, 97.9±30.3 HU, 69.4±20.4 HU, 46.7±10.8 HU, 38.6±10.2 HU, 31.8±12 HU, 26.3±12.5 HU respectively. The sensitivity and specificity values were calculated for certain cut-off attenuation values as ranging from 73.3% to 96.7% for each. 80 kVp images yielded the highest diagnostic accuracy with AUC of 0.996 following maximum diameter with AUC of 1 (p<0.001). 70 keV and 80 keV energy levels out of the virtual monochoromatic images provided the highest diagnostic accuracies with AUC of 0.958 and 0.934, respectively. In conclusion, AA can be more easily detected in iodine overlay, low kVp and low energy monochromatic images of DECT due to increased attenuation values at certain energy levels. The 80 kVp and virtual energy monochromatic images at 70 keV and 80 keV energy levels yield the highest diagnostic accuracies in the setting of AA.