Yoğun bakım hemşirelerinin iş yaşamı kalitesi ve çalışma ortamı algısının iş doyum düzeylerine etkisinin belirlenmesi
Working life quality of i̇ntensive care nurse and determining the efect of perception of work environment on job satisfaction levels
Yazar: CANSU AKPINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA HÜLYA ÜSTÜNDAĞ
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş ortamı = Work environment

Özet:
Bu çalışma, yoğun bakım hemşirelerinin iş yaşam kalitesi, çalışma ortamı algısı ve iş doyum düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapıldı. 
Çalışmanın evrenini, Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi yoğun bakımlarında çalışan 460 hemşire oluşturdu. Örneklemi ise, örneklem hesaplama formülüne göre belirlenen 270 hemşire oluşturdu. Veri toplama aracı olarak; sosyodemografik, mesleki ve çalışma koşulları özelliklerini kapsayan soru formu, Hemşirelik İş Yaşamı Kalitesi Ölçeği, Hemşirelik İş İndeksi-Hemşirelik Çalışma Ortamını Değerlendirme Ölçeği ve Minnesota Doyum Ölçeği kullanılmıştır. Veriler Ocak – Şubat 2020 tarihleri arasında toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde, geçerlilik ve güvenirlilik testi, sayı yüzdelik hesaplamaları, Anova, t testi, ve Pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi kullanıldı. 
Çalışmaya katılan hemşirelerin %52,6'sının 1-5 yıl arası meslekte ve kurumda çalıştığı, %60'ının nöbet tuttuğu belirlendi. Hemşirelerin %54,8 'inin kurumun kariyer hedefi karşılama olanaklarından memnun olduğu ve %81,1'inin meslekte isteyerek çalıştığı saptandı. HİYKÖ toplam puan ortalaması 111,40±19,527; alt boyut ortalamaları 'iş çalışma ortamı' alt boyutu 28,41±6,468, 'yöneticilerle ilişkiler' alt boyutu 16,47±4.428; 'iş koşulları' alt boyutu 28.27±5,203; 'iş algısı' alt boyutu 24.85±4.725 ve 'destek hizmetler' alt boyutu 13.40±3,199 olarak bulundu. Hİİ-HÇODÖ toplam puan ortalaması 3.27±0.66; alt boyut ortalamaları, 'hemşirelerin yönetime katılması ve temsil gücü' alt boyutu 24.35±5.409, 'kaliteli bakım için gerekli hemşirelik kaynakları' alt boyutu 25.17±5.074; 'yönetici hemşirelerin tutumu ve liderlik özellikleri' alt boyutu 13.22±3.491; 'insan gücü ve diğer kaynakların yeterliliği' alt boyutu 10.47±2.568 ve 'hekim-hemşire-meslektaş iletişimi' alt boyutu 8.35±1.906 olarak bulundu. 
Minnesota Doyum Ölçeği toplam puan ortalaması 65,58±13,986 alt boyut ortalamaları 'İçsel Doyum' alt boyutu 3.440±0.69, 'Dışsal Doyum' alt boyutu 3.03±0.87 olarak bulundu. Yoğun bakım hemşirelerinin iş yaşam kalitesi ve çalışma ortamı düzeyleri yükseldikçe iş doyum düzeylerinin de anlamlı olarak arttığı görüldü.

Anahtar kelimeler: Hemşirelik İş yaşam kalitesi, Çalışma ortam algısı, İş doyumu

Abstract:
This study aims to analyze the relation between workplace quality, working environment perception and job satisfaction of the intensive care nurses.
Environment of this definitive qualified study is constructed by 460 nurses working at intensive care units of, Taksim Training and Research Hospital, Kanuni Sultan Suleyman Training and Research Hospital, Okmeydanı Training and Research Hospital, Umraniye Training and Research Hospital. Sampling has done with 270 nurses which selected according to the sampling formula. As data collecting tool; Nursing Worklife Quality Scale and Nursing Occupation Index-Nursing Workplace Evaluation Scale and Minnesota Satisfaction Questionnaire is used to form a questionnaire which contains sociodemographic, occupational and work conditions. Data collecting took place between January 2020 - February 2020. Validity and reliability test, percentage calculation, Anova, T test and Pearson correlation analysis and  hierarchical regression analysis are used in evaluation of data.
It is found out that %52.6 of the nurses who participated to the study are working between 1-5 years in the occupation, %60 of them are doing night duty. %54.8 of them are happy about the career satisfaction opportunities and %81.1 of them are working willingly in the profession. HIYKO total score average is 111.40±19.527; subscale averages are; workplace environment subscale is 28.41±6.468; work perception subscale is 24.85±4.725, relationships with  managers subscale is 16.47±4,428; work conditions subscale is 28.27±5.203; work perception subscale is 24.85±4.725 and support services subscale is 13.40±3.199. HII-HCODO total score average is 3.27±0.66; subscale averages are; participating in administration and representative power subscale is 24.35±5.409; nursing resources which required for quality care subscale is 25.17±5.074; behavior of senior nurses and their leadership skill subscale is 13.22±3.491; sufficiency of manpower and other resources subscale is 10.47±2.568; and  doctor-nurse-colleague communication subscale is 8.35±1.906.
Minnesota Satisfaction Questionnaire total score average is 65,58±13,986, subscale averages are; Internal Satisfaction subscale is 3,440±0,69; External Satisfaction subscale is  3,03±0,87. It is found out that as the work life and workplace quality raised, the satisfaction rates of the intensive care nurses raises accordingly.
Keywords: Nursing Worklife Quality, Workplace environment perception, Job Satisfaction