Boks ve kickboks spor müsabakalarının travmatik beyin hasarı oluşturma riskinin laboratuvar açısından değerlendirilmesi
Laboratory evaluation of traumatic brain damage risk by boxing and kickboxing
Yazar: HİKMET MEMMEDOV
Danışman: PROF. DR. EBUBEKİR BAKAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Albüminler = Albumins ; Beyin yaralanmaları = Brain injury ; Boks = Boxing ; Boksörler = Boxers ; Copeptin = Copeptin ; Natriüretik ajanlar = Natriuretic agents ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Amaç: Boksörlerde ve Kickboksörlerde antrenmanın iskemik modifiye albümin (IMA), beyin natriüretik peptit (BNP) ve copeptin değerlerine etkisinin incelenmesi.
Materyal ve Metot: Çalışmaya 18-46 yaş arası boksla uğraşan 20 gönüllü öğrenci, 23 elit kickbokscu ve 23 gönüllü sağlıklı birey katılmıştır. Çalışmaya katılan tüm sporcular, 30 dakika hafif tempo koşu, ısınma ve jimnastik hareketleri, 25 dakika boks ve kickboks teknik uygulamalarını yaparak antrenman maçı öncesi egzersiz protokolünü yerine getirdiler. Daha sonra 2 dakika süreyle 5 raunddan (sporculara raundlar arası 1 dakika dinlenme verildi) oluşan boks ve kickboks müsabakasına eşdeğer bir antrenman maçına tabi tutuldular. Sağlıklı katılımcılardan ve sporculardan (antrenman öncesi ve sonrası olmakla iki kez) IMA, BNP, Copeptin, ACTH ve Kortizol değerleri için kan numuneleri alınarak uygun koşullarda saklanıp analiz edildi.
Bulgular: Çalışmamız sonucunda boks ve kickboks sporcularının antrenman ve maç sonrası vücut ağırlığı ve vücut kitle indeksi değerlerinde antrenman ve maç öncesi değerlerine göre istatistiksel anlamlı bir azalma olduğu, iskemi modifiye albümin, beyin natriuretik peptit, copeptin ve ACTH değerlerinde ise anlamlı bir artış olduğu (p<0.05) tespit edildi. Kortizol değerlerinde anlamlı bir fark tespit edilmedi. Sağlıklı katılımcıların değerleri ile sporcuların değerleri karşılaştırıldığında, boksörlerde copeptin değerleri, kickboksörlerde ise BNP değerleri sağlıklı katılımcılara göre anlamlı bir şekilde arttığı tespit edildi. Sağlıklı bireylerle sporcuların diğer parametreleri karşılaştırıldığında anlamlı bir fark tespit edilmedi (p˃0.05).
Sonuç: Çalışmamız sonucunda belirlediğimiz iskemi modifiye albümin, beyin natriuretik peptit ve copeptin değerlerinin müsabaka sonrasında anlamlı bir şekilde yüksek olması, boks ve kickboks müsabakalarında, kafa bölgesine alınan darbelerin akut ve kronik travmatik beyin hasarı oluşturma riskini artırdığını söyleyebiliriz.
Anahtar Kelimeler: Beyin natriuretik peptit, boks, copeptin, iskemik modifiye albümin, kickboks,  sportif darbe, travmatik beyin hasarı.

Abstract:
Aim: Investigation of the effect of Boxing and Kickboxing training on the serum levels of ischemia-modified albümin, brain natriuretic peptide, and copeptin.
Material and Method: Twenty boxers, 23 elite kickboxers, and 23 healthy volunteers were included in the study, with the age range being from 18 to 46 years. The exercise program for all subjects was composed of a mild running and other mild actions of 30 minutes, technical applications of Boxing/Kickboxing of 25 minutes, and a match consisting 5 rounds of 2-min duration with 1-min intervals. Pre- and post-exercise blood samples were taken from all subjects, and the sera were stored for determination of serum ischemia-modified albümin, brain natriuretic peptide, copeptin, ACTH and cortisol levels by ELISA method.
Results: The post-exercise body weights and body mass indices of the sportsmen decreased when compared with those of pre-exercise values (p<0.05). The post-exercise ischemia-modified albumin, brain natriuretic peptide, copeptin and ACTH  levels of the sportsmen increased when compared with those of pre-exercise values (p<0.05). Cortisol level did not change significantly. When the results of sportsmen were compared with those of healthy volunteers, it was observed that copeptin levels of boxers and thev brain natriuretic peptide levels of kickboxers were higher (p<0.05). The remaining their parameters did not change significantly (p˃0.05).
Conclusion: That the post-exercise ischemia-modified albümin, brain natriuretic peptide, and copeptin levels of the sportsmen increased when compared with those of pre-exercise values shows that the sports in questions can result in traumatic brain injury in these sportsmen.
Key Words:  Boxing, brain natriuretic peptide, iscemia modified albumin,   kick boxing, sports stroke, traumaatic brain injury.