Hüseyin Rauf Orbay'ın askeri faaliyetleri (1881-1918)
Military activities of Hüseyin Rauf Orbay (1881-1918)
Yazar: BURCU ÖZCAN ERDAL
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN BEYOĞLU
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Denizcilik tarihi = Maritime history ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history

Özet:
Bu çalışmada doğumundan itibaren askerlik mesleğinden istifasına kadarki hayatı ve
faaliyetleri ele alınan Hüseyin Rauf Orbay, 1881 yılında İstanbul'da dünyaya gelmiştir. Aslen
Kafkasyalı bir aileye mensup olan babası Mehmet Muzaffer Paşa, Bahriye Birinci Feriki ve
Ayan Meclisi üyesidir. Rauf Bey, ilkokulu Cibali'de, ortaokulu babasının görev yeri olması
hasebiyle Trablus Askeri Rüştiyesi'nde, liseyi ise Heybeliada Bahriye Mektebi'nde
tamamlayarak teğmen rütbesiyle Osmanlı donanmasına katılmıştır. Denizcilik hayatı boyunca
birçok gemide çeşitli rütbelerle görev yapan Rauf Bey, vazife icabı gittiği Amerika'da ABD
Başkanı Theodore Roosevelt ile tanışmış, İngiltere ve Almanya'ya gönderilerek gemi ve tersane
incelemelerinde bulunmuştur.
1908'de Sisam Ayaklanması'nın bastırılmasında görev alan Rauf Bey, 1909'da 31 Mart
Ayaklanması sebebiyle İstanbul'a gelen Hareket Ordusu'na katılmış, aynı yıl Hamidiye
Kruvazörü'ne tayin edilerek gemisiyle Arnavutluk isyanının bastırılmasında rol oynamıştır.
1910'da tahta çıkan İngiltere Kralı V. George'un taç giyme törenine katılarak yapılan deniz
resmigeçidinde Türk donanmasını temsil etmiştir. Ertesi yıl Osmanlı Devleti'nin İtalyanlarla
savaşmakta olduğu Trablusgarb'a gönüllü giderek ikmal sevkıyatına destek olmuştur.
Balkan Savaşları sırasında Hamidiye Kruvazörü ile Karadeniz ve Akdeniz'de yaptığı
akınlarla adını duyuran Rauf Bey Aralık 1912-Eylül 1913 tarihleri arasında gerçekleştirdiği
başarılı Varna, Draç ve Şinkin baskınlarıyla kamuoyunda "Hamidiye Kahramanı" olarak üne
kavuşmuştur.
Rauf Bey, 1914 yılında zamanının en güçlü dretnotlarından biri olan ve Osmanlı Devleti
tarafından İngiltere'den satın alınan Sultan Osman'ın süvariliğine tayin edilmiş, ancak
İngilizlerin I. Dünya Savaşı'nın çıkışını bahane etmeleri yüzünden gemisini teslim alalamdan
İstanbul'a dönmek zorunda kalmıştır. 1915 yılında Harbiye Nazırı Enver Paşa tarafından İran
ve Afganistan'daki aşiretleri Osmanlı Devleti lehinde hareket etmeye ikna etmek üzere
görevlendirilmiş, İstanbul'a döndüğünde Bahriye Erkan-ı Harbiye Reisliği'ne getirilmiştir.
1917 yılında Bahriye Nazırı Cemal Paşa ile Almanya gezisine katılmış, burada tanıştığı Alman
İmparatoru II. Wilhelm'den Hamidiye ile yaptığı akın harekatı ile ilgili övgü dolu sözler
duymuştur.
I. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru Kopenhag'da savaşan devletlerin esirlerinin
durumu ve değişimi ile ilgili toplanan konferansa Türk heyetinin başkanı olarak katılan Rauf
Bey, 1918 yılında Osmanlı Devleti ile Rusya arasında imzalanan Brest-Litovsk Antlaşması
görüşmelerinde bahriye delegesi olarak yer almıştır. 1918 yılında kurulan Ahmet İzzet Paşa
Kabinesi'nde Bahriye Nazırı olarak görev yapan Rauf Bey, Osmanlı Hükümeti adına Mondros
Mütarekesi'ni imzalayan heyetin başındadır.
1919 yılında Anadolu'ya geçerek Milli Mücadele'ye katılmış ve işgallere karşı
düzenlenen kongrelerde Mustafa Kemal Paşa ile birlikte hareket etmiştir. 1920 yılında Heyet-i
Temsiliye adına Son Osmanlı Mebusan Meclisi'ne Sivas mebusu olarak katılmış, Meclis'in
İngilizler tarafından basılmasıyla tutuklanarak Malta'ya sürülmüştür. Serbest bırakıldıktan
sonra, Ankara'ya geçerek önce Nafia Nazırlığı, ardından TBMM İkinci Reisliği, İcra Vekilleri
Heyeti Reisliği görevlerinde bulunmuştur. Rauf Bey Cumhuriyet'in ilanından sonra
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurucuları arasında yer almış, ancak fırkanın
kapatılmasıyla yurt dışına çıkarak yaklaşık on yıl orada yaşamıştır. Yurda döndükten sonra
Kastamonu mebusu, II. Dünya Savaşı yıllarında ise Londra Büyükelçisi olarak görev yapmıştır.
1944 yılında kendi isteğiyle görevinden ayrılarak emekli olan Rauf Bey, ömrünün geri
kalanını çeşitli seyahatler yaparak ve konferanslar vererek geçirmiştir. Gerek Osmanlı Devleti
gerekse kuruluşunda rol aldığı Türkiye Cumhuriyeti adına kendisine verilen her görevi büyük
bir sorumluluk ve özveri duygusuyla yerine getiren, çevresinde dürüst, faziletli ve mağrur bir
insan olarak tanınan Rauf Bey, 1964 yılında İstanbul'da hayata gözlerini yummuştur.

Anahtar Kelimeler: Hüseyin Rauf Orbay, Hamidiye Kahramanı, Bahriye Nazırı.

Abstract:
In this study, Hüseyin Rauf Orbay, whose life and activities are discussed from his birth
to his resignation from the military profession, was born in Istanbul in 1881. His father, Mehmet
Muzaffer Pasha, originally from a Caucasian family, is the First Ferryman of the Navy and
member of the Ayan Council. Rauf Bey joined the Ottoman navy with the rank of lieutenant
after completing his primary school in Cibali, secondary school in Tripoli Military High School
due to his father's place of duty, and high school in Heybeliada Naval School. Rauf Bey, who
served with various ranks on many ships throughout his maritime life, met with the US
President Theodore Roosevelt in America, where he went for duty, and was sent to England
and Germany to conduct ship and shipyard inspections.
Rauf Bey, who took part in the suppression of the Samos Uprising in 1908, joined the
Action Army, which came to Istanbul due to the 31 March Uprising in 1909, and was assigned
to the Hamidiye Cruiser in the same year, where he played a role in suppressing the Albanian
rebellion with his ship. He attended the coronation ceremony of King George V of England,
who ascended the throne in 1910, and represented the Turkish navy at the naval parade. The
following year, he voluntarily went to Tripoli, where the Ottoman Empire was fighting the
Italians, and supported the supply shipment.
Rauf Bey, who made a name for himself with the raids he made in the Black Sea and
the Mediterranean with the Hamidieh Cruiser during the Balkan Wars, became famous in the
public as the "Hero of Hamidieh" with the successful raids of Varna, Draç and Shinkin between
December 1912 and September 1913.
Rauf Bey was appointed as the captain of Sultan Osman, who was one of the most
powerful dreadnoughts of his time and was bought from England by the Ottoman Empire, in
1914, but he had to return to Istanbul without taking delivery of his ship because the British
used the outbreak of World War I as an excuse. In 1915, he was appointed by the Minister of
War Enver Pasha to persuade the tribes in Iran and Afghanistan to act in favor of the Ottoman
Empire, and when he returned to Istanbul, he was appointed as the Chief of Naval Staff. In
1917, he participated in a trip to Germany with the Minister of the Navy, Cemal Pasha and met the German Emperor II. Wilhelm. He heard laudatory words from him about his raiding
operation with Hamidiye.
Towards the end of the First World War, Rauf Bey, participated as the head of the
Turkish delegation in the conference held in Copenhagen on the status and change of the
prisoners of the warring states, took place as a naval delegate in the negotiations of the Treaty
of Brest-Litovsk signed between the Ottoman Empire and Russia in 1918. He served as the
Minister of the Navy in the Ahmet İzzet Pasha Cabinet, which was established in 1918, is at the
head of the delegation that signed the Armistice of Mudros on behalf of the Ottoman
Government.
He went to Anatolia in 1919 and joined the National Struggle and acted together with
Mustafa Kemal Pasha in the congresses held against the occupations. In 1920, he joined the
Last Ottoman Parliamentary Assembly as a Sivas deputy on behalf of the Representative
Committee, and was arrested and exiled to Malta after the Assembly was raided by the British.
After he was released, he moved to Ankara, where he first served as the Minister of Public
Works, then as the Deputy Speaker of the Grand National Assembly of Turkey, and as the Head
of the Board of Deputies of Execution. After the proclamation of the Republic, Rauf Bey was
among the founders of the Progressive Republican Party, but after the closure of the party, he
went abroad and lived there for about ten years. After returning home, Kastamonu deputy, II.
During World War II, he served as the London Ambassador.
Rauf Bey retired from his job in 1944 voluntarily, spent the rest of his life making
various travels and giving conferences. He fulfilled every duty given to him with a great sense
of responsibility and self-sacrifice on behalf of both the Ottoman Empire and the Republic of
Turkey, in which he played a role in its establishment, and who was known as an honest,
virtuous and proud person, passed away in Istanbul in 1964.

Keywords: Hüseyin Rauf Orbay, Hero of Hamidieh, Minister of Navy.