Antidepresan ilaç kullanımı iledikkat mekanizmaları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between antidepressant drugs and attention mechanisms
Yazar: ŞERİF ALİ BATMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ÇEBİ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı / Nörobilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Antidepresif ajanlar = Antidepressive agents ; Beck Depresyon Ölçeği = Bech depression scala ; Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Depresyon = Depression ; Dikkat = Attention ; Neurobilişsel işlevler = Neurocognitive functions ; Odaklanmış dikkat = Focused attention ; Seçici dikkat = Selective attention

Özet:
Depresyon, hayat kalitesini olumsuz etkileyen bir ruh sağlığı sorunudur. Bu çalışmanın amacı, antidepresan ilaç kullanımının dikkat mekanizması üzerindeki etkisini araştırmaktır. Araştırmaya, 40 sağlıklı gönüllü ve en az 1 aydan uzun süredir antidepresan ilaç kullanan depresyon tanılı 40 hasta olmak üzere toplam 80 kişi katılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak d2 Dikkat Testi, Wais İleri-Geri Sayı Menzili, İz Sürme Testi, Beck Depresyon Envanteri ve Sosyo Demografik Veri Formu kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, kontrol grubundaki katılımcıların hasta grubuna kıyasla İleri Sayı Menzili, Geri Sayı Menzili ve de İleri Geri Sayı Menzili toplam skorlarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu gösterilmiştir.  Katılımcıların d2 Dikkat Testi işaretlenmeden atlanılan figür sayısının farklı düzeyde olduğu görülmüştür. Farkın deney grubundaki katılımcıların işaretlenmeden atlanılan figür sayısının kontrol grubundan daha fazla bulunmasından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Bunun yanısıra katılımcılarda İz Sürme Testi B Formu hata sayısının farklı düzeyde olduğu görülmüştür. Farkın deney grubundaki katılımcıların İz Sürme Testi B Formu hata sayılarının daha fazla bulunmasından kaynaklandığı saptanmıştır. Katılımcıların Beck Depresyon Envanteri skorlarının farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Ek olarak, erkek katılımcıların İleri Sayı Menzili Skoru ve d2 Dikkat Testi TN, TN-E puanlarının kadınlara göre daha yüksek düzeyde olduğu, İz Sürme Testi A ve B Formu sürelerinin daha az olduğu görülmüştür. Eğitim durumunun ölçeklerle olan ilişkisi incelendiğinde, üniversite ve üzeri düzeyde eğitime sahip olan katılımcıların İleri ve Geri Sayı Menzili puanları ve d2 Dikkat Testi TN, TN-E skorlarının lise ve ilköğretim grubuna göre daha yüksek bir düzeyde olduğu görülmektedir. Buna ek olarak ilköğretim mezunlarının İz Sürme Testi A ve B formlarını tamamlama sürelerinin lise ve üniversite düzeyindeki katılımcılara göre daha yüksek sürelerde bulunduğu, ilköğretim mezunlarının daha uzun bir sürede testi tamamladığı tespit edilmiştir. Beck Depresyon Envanteri ile İleri Geri Sayı Menzili, İz Sürme Testi ve d2 Dikkat Testi TN ve TN-E puanları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.

Abstract:
Depression is a mental health problem that negatively affects life. In this study, it is aimed to improve the relationship between antidepressant drugs and attention mechanism. The sample of the study consists of 40 healthy people and 40 patients diagnosed with depression who have been taking antidepressants  treatment at least for 1 month. A sociodemographic form, d2 Attention Test, WAIS  Forward and Backward Digit Span test, , Trail Making Test, and Beck Depression Inventory were used. According to the results of the research, the participants in the participant group had significantly higher total scores of Number of Range, Backward Number Range, and Forward Number Range of participants. The participants' d2 Attention Test is shown at the correct level skipped without being checked. It was determined that the tests that could not be tested were not performed. After that, the Impression Test Form B is counted as an error. It was determined that the difference was due to the fact that the participants in the experimental group had more errors in the Track Making Test Form B. In addition, male participants' Advanced Digit Range Score and d2 Attention Test TN, TN-E scores were higher than females, and their Tracking Test A and B Form durations were shorter.     In addition, WAIS Digit span scores and d2 Attention Test TN, TN-E scores of the participants with university or higher education were higher than the high school and primary school groups. It was determined that the time to complete the forms was higher than the high school and university level participants, and the primary school graduates completed the test in a longer period of time. A negative correlation was found on the WAIS Backwar Digit Span and TN-E total scores. No significant relationship was found between BDI score and the Forward and Back Digit Span, the Trail Making Test, and the d2 Attention Test TN and TN-E scores.