Antalya ili Aksu ilçesi yer adları
Toponymy of Antalya Aksu
Yazar: MÜNİRE GÜLCÜ
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE ATMACA
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Tarih boyunca adlandırma işi asla tesadüfi bir iş olmamış aksine belli amaçlar doğrultusunda ve belli kurallara, yöntemlere göre yapılmıştır. Yer adı bilimi de bu amaç, kurallar ve yöntemleri tespit etmek gayesiyle yapılan çalışmalar kapsamındadır. Yer adı bilimi çalışmaları sonucunda adlandırma faaliyetleri sırasında toplumları etkileyen unsur ve olgular tespit edilmektedir. Aynı zamanda ele alınan bölgenin tarihi, coğrafi özellikleri, meskûn olanların dili ve kültürü hakkında belli fikirler elde edilebilmektedir. Bu amaç ile yer adı çalışmalarına katkıda bulunmak ve bu konudaki merakların giderilmesi adına Antalya ilinin Aksu ilçesinin yer adları tespit edilip köken bakımından incelemeye tabii tutulmuştur. Çalışmanın konusu olan ilçeyi belirleme sebebi ise merkez ilçelerden olan Aksu hızla kentleşmekte ve kültürümüzün kalıntıları olan yer adları unutulmakta, çeşitli sebeplerle değişmekte veya yer adlarını oluşturan kelimelerin anlamı, ilk hâli belirsizleşmektedir. Bu adların yani kültürümüzün toprağa işlenmiş hazinelerinin yok olup gitmesine mâni olmak amacıyla ilçede mahalle, mevki, toplu evler, dağlar, tepeler, dereler vb. tüm coğrafi unsurlar Aksu İlçe Belediyesi'nden temin edilen haritalar aracılığıyla tespit edilip incelenmeye çalışılmıştır. 
Yer adı verilişi faaliyetlerinde yaşayan kitle ve kültürü, bölgenin fizikî coğrafyası, tarihî vakaalar etkili olmaktadır. Aksu ilçesi yer adlarında da bu etmenlerden bahsedilebilir. Oğuzların Anadolu'ya göçüyle başlayan Türkleşme süreci yer adlarında kendini yoğun bir şekilde hissettirmektedir. İlçenin bulunduğu bölgeye yerleşen Oğuz boy ve obalarının etkisi baskın olmakla birlikte bölgenin fizikî coğrafyası da adlandırma faaliyetlerinde etkili olmuştur. 
Çalışma iki ana bölümden oluşmakta ve ilk bölüm yer adlarının kökeni, yapısı, tarihî incelemesini içermektedir. Birinci bölüm beş bölüme ayrılarak Aksu ilçesinin mahalleleri, mahalle tüzel kişiliği bulunmayan eski mahalleleri, diğer yer adları, dağ vb. yer şekilleri ve su adları (hidronim) ele alınmıştır. İkinci bölümde ise Aksu yer adlarını sınıflandırma çalışması yapılmıştır. Bu bölüm üçe ayrılarak yer adları köken bakımından, yapı bakımından ve anlam bakımından sınıflanmıştır. Çalışmanın giriş bölümündeyse dil bilimi, ad bilimi, yer adı bilimi ve Aksu ilçesiyle ilgili bilgiler toparlanmıştır.

Abstract:
Throughout history, naming has never been an accidental task; on the contrary, it has been done for certain purposes and according to certain rules and methods. Toponym science, is a study conducted to determine these purposes, rules and methods. With toponymy studies, elements and phenomena affecting societies during naming activities can be identified. At the same time, certain ideas can be obtained about the history, geographical characteristics, language and culture of the inhabitants of the region. For this purpose, in order to contribute to toponymy studies, the place names of Aksu district of Antalya province were identified and analyzed in terms of origin. The reason for determining this district as the subject of the study, is the rapid urbanization of Aksu, one of the central districts, is rapidly urbanizing and place names, which are indicators of our culture, are forgotten, changed for various reasons or the meaning of the words that make up the place names, the first state becomes unclear. In order to prevent the disappearance of these names all geographical elements such as neighborhoods, localities, mountains, hills, streams, etc. in the district were determined and examined through the maps obtained from the Aksu District Municipality.
The culture of the population, the physical geography of the region and historical event are effective in the activities of place naming. These factors were also effective in the place names of Aksu district. The Turkization process, which started with the migration of the Oghuzs to Anatolia, shows itself intensely in place names. The physical geography of the region, along with the influence of those who settled in the region where the district is located, also affected the naming activities. 
The study consists of two main parts and the first part includes the historical analysis of place names in terms of origin and structure. The first part, the divided into five parts as the place names of Aksu,  the neighborhoods, old neighborhoods, other place names, landforms and water forms. In the second part, the classification of Aksu place names has been done. This section is divided into three and the place names are classified in terms of origin, grammar and meaning. In the introduction part of the study, information about linguistics, onomastics, toponym science and Aksu district is given.