Türkiye ve İran'da kavramsal sanat ve kadın sanatçılar; sanal sergi projesi (1970-2015)
The conceptual art in Turkey and İran and women artists; virtual exhibition project (1970-2015)
Yazar: SEYEDEH ELSHAN VAKHSHOURI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET NUHOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Kadın sanatçılar = Women artists ; Kavramsal sanat = Conceptual art ; Postmodern sanat = Postmodern art ; Postmodernizm = Postmodernism ; Sanal sanat = Virtual art ; Sanat = Art ; Türkiye = Türkiye ; İran = Iran

Özet:
Ondokuzuncu yüzyılın sonuna doğru Yakın Doğu'da bulunan ve Modernleşmeye doğru adımlar atan ülkeler arasında, Türkiye ve İran'da bulunmuştur. Batı'da doğan Modernleşme hareketi tüm diğer alanlar gibi sanat dünyasında da önemli değişimlere yol açmıştır. Doğu'da yer alan Türkiye ve İran gibi ülkeler Modern ve ardından gelen Postmodern sanat akımlarının tanımlama sürecinde ilk başta Batı'yı taklit etmişlerdir. Ancak 20. Yüzyılın sonlarına doğru Postmodern akımı, bu iki ülkenin kendi dinamikleri doğrultusunda ilerlemiş ve o ülkelerin koşullarına göre özgün bir hal almıştır. Bu çalışmada 1970-2015 seneleri arasında Modern ve Postmodern akımlarının, Türkiye ve İran sanat alanına yarattığı etkiler analiz edilmştir. Özellikle Postmodern sanat akımının bir eğilimi olan ve düşünceyi sanat yapıtına dönüştürmeyi hedef kılan kavramsal sanatın, bu iki ülkede izlediği yol ele alınmıştır. Daha sonra Modernleşmenin yol açtığı değişimlerle sanat alanında daha aktif olan kadın sanatçıların, kavramsal sanat alanındaki etkileri ve bu alanla ilgili olan gorüşleri, eğilimleri ve tutumları incelenmiştir. Bu bağlamda belirlenen seneler arasında kavramsal eserler yaratan 10 İranlı ve 10 Türk kadın sanatçının çalışmalrı, kavram, konu ve teknik açısından incelenmiş ve sanal bir sergi ortamında bir araya getirilmiştir. Böylece kavramsal sanatın bu iki ülkede tanımlandığı, algılandığı ve ilerlediği dönemde, kadın sanatçılar tarafından yaratılan bu eserler arasında bulunan benzerlik ve farklılıklar ortaya konulmuştur.

Abstract:
Towards the end of the 19th century, Turkey and Iran are among the countries in the Near East which took steps towards modernization. Modernization, which begins in the West, has led to significant changes in the art world, as in other fields. Eastern countries, such as Turkey and Iran, initially imitated the Western in the definition process of the Modern and subsequent Post-modern art movements, but toward the end of the 20th century, the Post-modern movement progressed in line with the dynamics of these two countries and became unique to those countries. In this study, the effects of Modern and Post-modern movements on art in Turkey and Iran between 1970 and 2015 were analyzed. In particula, the path of conceptual art in these countries, which is a trend of the Post-modern art movement and aims to transform thought into a work of art, is discussed. Afterward, the influence of women artists, who are more active in the field of art concerning the changes caused by modernization, on conceptual art and their views, tendencies, and attitudes about this field are examined. In this context, the artworks of 10 Iranian and 10 Turkish women artists, who created conceptual works between the years determined, were examined in terms of concept, subject, and technique and were brought together in a virtual exhibition environment. Thus, in the period when conceptual art was defined, perceived, and progressed in these two countries, the similarities and differences between these works created by women artists were revealed.