Hakkâri ili Yüksekova ilçesi küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinin yapısal durumu
Structural charecteristics of small ruminant breeding in Yüksekova district of Hakkâri̇ province
Yazar: CEZMİ YILMAZ
Danışman: PROF. DR. AŞKIN KOR
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada Hakkâri İli Yüksekova İlçesinde küçükbaş hayvancılık işletmelerinin yapısal durumunun belirlenmesi, sorunların ve çözüm önerilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaçla 10 köyde 350 işletmede anket uygulanmıştır. Yüksekova'da yetiştiricilerin % 67.1'i ilkokul mezunu, yaş ortalaması 45.73 olup, yaklaşık 29-30 yıldır küçükbaş hayvancılık yapmaktadırlar. Barınaklarının % 22.6'sının betonarme, % 41.7'sinin briketten yapıldığı belirlenmiş, meraya dayalı yetiştiriciliğin yapıldığı, mera döneminin Nisan- Kasım ayları olduğu görülmüştür. İşletmelerin % 98.0'i ücretli çoban tutmakta, Eylül-Aralık ayları arasında koç katımı yapılmakta, işletmelerin % 99.4'ü koç katımında, % 89.1'i gebe hayvanlarda, % 82.9'u merada ek yemleme yapmamakta, doğumların % 87.4'ü Şubat ayında gerçekleşmekte, kuzuların % 71.7'si 5 aylıkken sütten kesilmekte ve koyunlardan hayvan başına ortalama 0.465 kg/gün süt alınmaktadır. Haziran ayında kırkım yapılmakta ve hayvan başına ortalama 2.29 kg yapağı elde edilmektedir. İlk damızlıkta kullanma yaşı 17 ila 21 ay arasında değişmekte olup, damızlıkta kullanma süresi ortalama 6 yıl olarak belirlenmiştir. İşletmelerin % 99.4'ü aşı yaptırmakta, yaygın olarak Brusella, Enterotoksemi, Çiçek, Şap aşıları uygulanmaktadır. İşletmelerin tamamı Yetiştirici Birliği'ne üye olup bilgi kaynağı olarak büyük oranda İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünden yararlanmaktadır. Sonuç olarak Yüksekova'da genç nüfusun küçükbaş hayvancılığa özendirilmesi, Yetiştirici Birliğinin çiftçi eğitimlerinde daha çok rol oynaması gerektiği, sürü büyüklüklerinin artırılması sorunların çözümünde öneriler arasında yer almaktadır.

Abstract:
The aim of this study was to determine structural characteristics and problems of small ruminant farms in Yüksekova district of Hakkari province and develop some suggestions. For this purpose, surveys were conducted to collect data on 350 farms in 10 different villages. Some of the findings determined in the study were as follow: In Yüksekova district, 67.1 % of small ruminant farmers are first school graduates with the average of 45.73 years age. They have been involved in small ruminant farming practice for 29-30 years. 22.6 % of small ruminant barns are concrete while 41.7 % are made of bricks. A pasture-based farming is carried out in the district and animals benefit from pasture from April to November. 98.0 % of farmers hired shepherd. Mating season generally starts on September and extends to December. No supplementary feeding is provided neither during mating season (99.4 %), pregnancy period (89.1 %) or pasture season (82.9 %). 87.4 % of the lambing takes place in February. The majority of the lambs in the district are weaned at 5 months of age. Average daily milk yield per animal was 0.465 kg.. Shearing is performed in June with the average 2.29 kg wool per animal. Average first breeding age is 17-21 months. Animals are kept in the flocks for breeding purpose for average 6 years. Vaccination is applied in 99.4 % of farms and widely used vaccines are Brucella, Enterotoxaemia, Pox and FMD. All of the small ruminant farmers (100 %) in the district are members of Sheep and Goat Farmers' Association. Farmers receive animal farming related information mainly from District Directorate of Agriculture. In conclusion, the following suggestions could be made to help solving problems in the district: young people should be encouraged to engage in small ruminant production, Sheep and Goat Farmers' Association should progressively take action in farmers' education and average flock size should be increased.