Perioperatif intravasküler volümün transtorasik ekokardiyografi ve ultrasonografik vasküler indeksler ile noninvaziv olarak değerlendirilmesi
Noninvasive assessment of perioperative intravascular volume by transthoracic echocardiography and ultrasonographic vascular indexes
Yazar: AHMET KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. BAHAR ÖÇ
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Anestezi uygulamaları sırasında hastaların sıvı durumunun optimize edilmesi, perioperatif süreçteki en temel ve en önemli hedeflerden biridir. Sıvı yönetiminin temel amacı, hemodinamik stabiliteyi sağlamak, perfüzyonu ve oksijenizasyonu ideal düzeyde tutarak hücre metabolizmasını korumaktır. İntravasküler volüm durumunun zamanında, doğru ve tekrarlanabilir bir şekilde belirlenmesi, hastaların yönetimi için çok önemlidir. Ultrasonografik ve ekokardiyografik ölçümler; non-invaziv olması ve yatak başı uygulanabilmesi nedeniyle son yıllarda intravasküler hacim ve sıvı yanıtlılığı değerlendirmesinde ilgi odağı haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı perioperatif intravasküler volümün ekokardiyografi ve vasküler indeksler kullanılarak tespit edilmesi ve aralarındaki korelasyonlarının araştırılmasıdır.
Çalışmamız Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Yerel Etik Kurulu'nun 21.06.2022 tarih, 202/13 toplantı sayılı ve 2022/311 sayılı kararı ile Şubat 2023-Ağustos 2023 arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi ameliyathanesinde yapıldı. Operasyona alınan ve rutin genel anestezi uygulaması yapılan 18-70 yaş arasında olan, ASA skoru I-III olan, omurga cerrahisi uygulanan 80 hasta dahil edilmiştir. Tüm hastaların preoperatif dönemde demografik verileri, ek hastalıkları, açlık süreleri, rutin olarak değerlendirilen laboratuvar verileri kaydedilmiştir. Anestezi formu verilerinden elde edilecek olan; intraoperatif dönemde kullanılan sıvılar ile kan ve kan ürünü, idrar çıkışları, kan kaybı miktarları, hemodinamik veri değişkenleri kayıt altına alınmıştır. Preoperatif ölçümler ameliyathane odasında yapılmıştır. Postoperatif ölçümler anestezi sonrası derlenme ünitesinde modifiye Aldrete skoru 9 ve üzeri puanı sağlamasından sonra yapılmıştır. Tüm hastalardan, preoperatif ve postoperatif sol ventikül diyastolik iç çap (LVIDd), sol ventrikül sistolik iç çap (LVIDs) ile IVC ve IJV çapları ölçülerek kaydedilmiştir. LVIDd ve LVIDs değerleri kullanılarak sol ventrikül diyastol sonu hacmi (LVEDV), sol ventrikül sistol sonu hacmi (LVESV) ve SV hesaplanmıştır. IVC ve IJV çapları kullanılarak kollapsibilite indeksleri hesaplanmıştır. Veriler SPSS 18 programı; Shapiro-Wilk testi, t testi, Mann Whitney U testi Wilcoxon işaretli sıralar testi ve Spearman korelasyon ile değerlendirilmiş, p<0,05 anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Verilerimizi değerlendirdiğimizde Preoperatif LVEDV değeri ile IVCmaks, IVCmin değerleri arasında anlamlı pozitif orta düzeyde, IVC-CI değeri ile negatif yönde düşük düzeyde ilişki saptandı (sırasıyla r=0,425, p<0,001; r=0,452, p<0,001; r=-0,349, p=0,001). Preoperatif LVEDV değeri ile IJVmaks, IJVmin değerleri arasında anlamlı pozitif düşük düzeyde, IJV-CI değeri ile negatif yönde düşük düzeyde ilişki saptandı (sırasıyla r=0,259, p=0,020; r=0,379, p=0,001; r=-0,398, p<0,001). Postoperatif LVEDV değeri ile IVCmaks, IVCmin değerleri arasında pozitif düşük düzeyde korelasyon saptandı; IVC-CI değeri ile istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmadı (sırasıyla r=0,252, p=0,024; r=0,230, p=0,040; r=-0,082, p=0,468). Postoperatif LVEDV değeri ile IJVmaks, IJVmin, IJV-CI değerleri arasında anlamlı korelasyon saptanmadı (r=0,113, p=0,319; r=0,085, p=0,454; r=-0,211, p=0,06). Preoperatif IVC ve IJV min ve CI arasında istatistiksel olarak anlamlı düşük düzeyde pozitif korelasyon saptandı; IVC ve IJV maks değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmadı (sırasıyla p=0,003, r=0,327; p=0,006, r=0,327; p=0,175, r=0,153). Postoperatif IVC ve IJV maks, min ve CI arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmadı (sırasıyla p=0,240, r=0,133; p=0,055, r=0,246; p=0,316, r=0,114).
Sonuç olarak preoperatif dönemde spontan soluyan hastalarda IVC çapının ve kollapsibilitesinin ultrasonografik ölçümü, LVEDV'yi tahmin etmede geçerli bir yöntemdir. IJV çapının ve kollapsibilitesinin ultrasonografik ölçümü ise LVEDV'yi tahmin etmede ikinci basamak ölçüm yöntemidir. Ayrıca IJV-CI değerlendirmesinin, IVC-CI'nin görselleştirilemediği hastalarda IVC-CI'ya alternatif olarak kullanılabilir. Erken postoperatif dönemde ise intravasküler volüm durumunu göstermede vasküler indekslerin kullanılmasının uygun olmadığı kanaatindeyiz.

Abstract:
Optimizing the fluid status of patients during anesthesia is one of the most basic and important goals in the perioperative process. The main purpose of fluid management is to ensure hemodynamic stability and protect cell metabolism by keeping perfusion and oxygenation at ideal levels. Timely, accurate and reproducible determination of intravascular volume status is crucial for the management of patients. Ultrasonographic and echocardiographic measurements; Since it is non-invasive and can be applied at the bedside, it has become the focus of attention in the evaluation of intravascular volume and fluid responsiveness in recent years. The aim of this study is to determine perioperative intravascular volume using echocardiography and vascular indices and to investigate the correlations between them.
Our study was conducted in the operating room of Selçuk University Faculty of Medicine Hospital between February 2023 and August 2023, with the decision of the Selçuk University Faculty of Medicine Local Ethics Committee dated 21.06.2022, meeting number 202/13 and numbered 2022/311. 80 patients who underwent spine surgery, aged between 18 and 70, with ASA score I-III, who underwent surgery and routine general anesthesia were included. Demographic data, comorbidities, fasting periods, and routinely evaluated laboratory data of all patients were recorded in the preoperative period. Obtained from the anesthesia form data; Fluids used in the intraoperative period, blood and blood products, urine output, blood loss amounts, and hemodynamic data variables were recorded. Preoperative measurements were made in the operating room. Postoperative measurements were made in the post-anesthesia recovery unit after the modified Aldrete score reached 9 and above. Preoperative and postoperative left ventricular diastolic internal diameter (LVIDd), left ventricular systolic internal diameter (LVIDs), and IVC and IJV diameters were measured and recorded in all patients. Left ventricular end-diastolic volume (LVEDV), left ventricular end-systolic volume (LVESV) and SV were calculated using LVIDd and LVIDs values. Collapsibility indices were calculated using IVC and IJV diameters. Data using SPSS 18 program; It was evaluated using the Shapiro-Wilk test, t test, Mann Whitney U test, Wilcoxon signed-rank test and Spearman correlation, and p<0.05 was considered significant.
When we evaluated our data, a significant positive moderate correlation was detected between the preoperative LVEDV value and IVCmax, IVCmin values, and a low negative correlation was detected with the IVC-CI value (r=0.425, p<0.001; r=0.452, p<0.001; r=-0.349, respectively). p=0.001). A significant positive low correlation was detected between the preoperative LVEDV value and IJVmax, IJVmin values, and a low negative correlation was detected with the IJV-CI value (r=0.259, p=0.020; r=0.379, p=0.001; r=-0.398, p<, respectively). 0.001). A low positive correlation was detected between the postoperative LVEDV value and IVCmax, IVCmin values; No statistically significant correlation was detected with IVC-CI value (r=0.252, p=0.024; r=0.230, p=0.040; r=-0.082, p=0.468, respectively). No significant correlation was detected between the postoperative LVEDV value and IJVmax, IJVmin, IJV-CI values (r=0.113, p=0.319; r=0.085, p=0.454; r=-0.211, p=0.06). A statistically significant low level positive correlation was detected between preoperative IVC and IJV min and CI; No statistically significant correlation was detected between IVC and IJV max values (p=0.003, r=0.327; p=0.006, r=0.327; p=0.175, r=0.153, respectively). No statistically significant correlation was detected between postoperative IVC and IJV max, min and CI (p=0.240, r=0.133; p=0.055, r=0.246; p=0.316, r=0.114, respectively).
As a result, ultrasonographic measurement of IVC diameter and collapsibility in spontaneously breathing patients in the preoperative period is a valid method for estimating LVEDV. Ultrasonographic measurement of IJV diameter and collapsibility is the second-step measurement method in estimating LVEDV. Additionally, IJV-CI evaluation can be used as an alternative to IVC-CI in patients where IVC-CI cannot be visualized. We believe that it is not appropriate to use vascular indices to show intravascular volume status in the early postoperative period.