Farklı ekim zamanlarında yetiştirilen bazı tıbbi bitkilerin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Some medical plants grown in different times of sowing yield and quality of determination of properties
Yazar: BARIŞ ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL KAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
2011 yılında yapılan bu tez çalışması ile Konya?nın Göller Yöresi Havzasında yer alan sahalarına yönelik nadas alanlarında alternatif bitki olma özelliklerinin araştırılması hedeflenmiştir. Bu tez çalışmasına konu olan kimyon (Cuminum cyminum L.), rezene (Foeniculum vulgare L.), kişniş (Coriandrum sativum L.), çemen (Trigonella foenum-graceum L.), çörekotu (Nigella sativa L.), anason (Pimpinella anisum L.) bitkilerinin farklı ekim zamanlarına göre verim ve kalite özelliklerindeki değişimin tespit edilmesine çalışılmıştır. Kimyon bitkisi çıkış döneminde mantari bir hastalığa maruz kalmış, bitki çıkış sonrası ölmüş, dolayısıyla denememizde kimyonla ilgili herhangi bir veri elde edilememiştir. 
Deneme Konya?nın Akören İlçesinde, kalite analizleri ise Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tıbbi ve Aromatik Bitkiler laboratuarlarında yürütülmüştür. Mevsimin çalışma konusu bitkilerin ekimine müsaade ettiği ilkbahar döneminde, dört farklı zamanda ekim yapılmış ve deneme tesadüf bloklarında bölünen parseller deneme deseninde üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. 
Herhangi bir gübreleme ve sulama yapılmamıştır. 
Çalışmada bitkilerin toprak yüzeyine çıkış süresi (gün), toprak yüzeyine çıktıktan itibaren çiçeklenmeye başladıkları zamana kadar olan süre (gün), bitki boyu (cm), şemsiye-kapsül-bakla sayısı (adet/bitki), ilk şemsiye-kapsül-bakla yüksekliği (cm), hasat zamanı (gün), tohum verimi (kg/da), bin dane ağırlığı (g), sabit yağ verimi (%), uçucu yağ verimi (%), sabit yağ bileşenleri (%) ve uçucu yağ bileşenleri (%) gibi karakterler incelenmiştir. 
Toprak yüzeyine çıkış süresi anasonda 26-35, çemende 5-20, çörekotunda 16-25, kişnişte 16-35, rezenede 15-33 gün, toprak yüzeyine çıktıktan itibaren çiçeklenmeye başladıkları zamana kadar olan süre anasonda 28-49, çemende 37-49, çörekotunda 35-42, kişnişte 32-47, rezenede 43-61 gün, bitki boyu anasonda 14.7-41.6, çemende 18.7-67.1, çörekotunda 12.5-62.5, kişnişte 17.7-77.8, rezenede 21.0-67.9 cm, bitki başına şemsiye-kapsül-bakla sayısı anasonda 0.7-3.1, çemende  1.0-17.5, çörekotunda 0.7-14.9, kişnişte 0.6-5.5, rezenede 1.1-7.8 adet, ilk şemsiye-kapsül-bakla yüksekliği anasonda 14.4-38.8, çemende 16.7-38.7, çörekotunda 12.5-44.3, kişnişte 16.6-55.2, rezenede 19.0-61.2 cm,  hasat zamanı anasonda 145-148, çemende 110-135, çörekotunda 115-140, kişnişte 115-140, rezenede 159-195 gün, tohum verimi anasonda 2.75-17.71, çemende 14.06-143.15, çörekotunda 3.81-93.53, kişnişte 16.34-108.90, rezenede 3.96-23.81 kg/da., bin dane ağırlığı anasonda 1.90-2.70, çemende 9.75-14.25, çörekotunda 1.70-2.40, kişnişte 7.50-9.50, rezenede 3.80-5.60 g., sabit yağ verimi (%) çemende 2.38-9.88, çörekotunda 26.90-44.00 g, uçucu yağ verimi anasonda 2.45-4.10, kişnişte 0.20-0.60, rezenede 3.14-6.00 g, sabit yağ bileşenlerinden Linoleik asit  çemende %43.952-46.447 ve çörekotunda %52.188-54.641, uçucu yağ bileşenlerinden Trans-anethole anasonda %89.228 ve rezenede %87.770-94.810, Linalool kişnişte %84.348-94.542 olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
In the part of Lakes in 2011 in Konya Basin, and made this thesis work in the fields fallow for studying the properties of an alternative plant to be targeted. Which is the subject of this thesis cumin (Cuminum cyminum L.), fennel (Foeniculum vulgare L.), coriander (Coriandrum sativum L.), fenugreek (Trigonella foenum-graceum L.), black seed (Nigella sativa L.), anise (Pimpinella anisum L.) yield and quality of crops according to different sowing times to detect changes in the properties studied. Cumin is a fungal disease in plants exposed to output, the plant output after the dead, so the attempt, cumin, no data could be obtained.
Trial Akören district of Konya, the quality of the analyzes carried out in laboratories of Medicinal and Aromatic Plants, Faculty of Agriculture, University of Selcuk. As permitted by the cultivation of plants in operation in the spring of the season, at four different times, and the trial has been planting was established as a randomized complete block split plot design with three replications.
There has not been any fertilization and irrigation.
In this study, the soil surface of plants out time (days), until they started to bloom from the surface of the earth leaving the length of time (days), plant height (cm), number of pods umbrella-capsules-(number / plant), the first umbrella-capsule-pod height (cm), harvest time (days), seed yield (kg / da), thousand grain weight (g), fixed oil yield (%), essential oil yield (%), fixed oil components (%) and essential oil components (% ) as the characters studied.
26-35 anise-out time of the soil surface, cumin 5-20, black seed 16-25, 16-35 coriander, fennel, 15-33 days, until the time they started to bloom from leaving the soil surface 28-49 anise, cumin 37-49, black seed 35-42, coriander 32-47, 43-61 days fennel, anise plant height, 14.7-41.6, 18.7-67.1 cumin, black seed 12.5-62.5, 17.7-77.8 coriander, fennel, 21.0-67.9 cm per plant umbrella-capsule-number of pods 0.7-3.1 anise, cumin 1.0-17.5, 0.7-14.9 black seed, coriander 0.6-5.5, 1.1-7.8 fennel pieces, The first umbrella-capsule-pod height 14.4-38.8 anise, cumin 16.7-38.7, 12.5-44.3 black seed, coriander 16.6-55.2, 19.0-61.2 cm fennel, anise harvest time, 145-148, cumin 110-135, 115-140 black seed, coriander 115-140, 159-195 days of fennel, anise seed yield 2.75-17.71, 14.06-143.15 cumin, black seed 3.81-93.53, 16.34-108.90 coriander, fennel, 3.96-23.81 kg / ha., thousand grain weight 1.90-2.70 anise, cumin 9.75-14.25, 1.70-2.40 black seed, coriander 7.50 to 9.50, fennel, 3.80-5.60 g., fixed oil yield (%) 2.38-9.88 cumin, black seed 26.90-44.00 g, essential oil yield 2.45 to 4.10 anise, coriander 0.20-0.60, 3.14 to 6.00 g of fennel, cumin fixed oil Linoleic acid components black seed % 43.952-46.447 and 52.188-54.641, essential oil components of the trans-anethole anise and fennel% 89.228, % 87.770-94.810, Linalool coriander 84.348-94.542% respectively.