Okul yöneticilerinin psikolojik sağlamlıkları ile kriz yönetimi becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between school administrators' psychological resilience and crisis management skills
Yazar: UĞUR ZELYURT
Danışman: PROF. DR. AHMET KAYA
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu yüksek lisans tezi araştırmasının amacı okul yöneticilerinin psikolojik sağlamlıkları ile kriz yönetimi becerileri arasındaki ilişki düzeyini belirlemektir. Ayrıca bu genel amaç doğrultusunda psikolojik sağlamlık ile kriz yönetimi ilişkisinin bazı demografik değişkenlere göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde fark ortaya koyduğunu belirleyerek değişkenler arasındaki ilişki düzeylerini tespit etmektir. Araştırmada genel tarama modellerinden olan ilişkisel (korelasyonel) araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2023-2024 Eğitim ve Öğretim Yılında Kahramanmaraş ili Onikişubat ve Dulkadiroğlu merkez ilçelerinde bulunan resmi ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 856 okul yöneticisi oluştururken araştırma örneklemini ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen 370 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" ile "Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği" ve "Kriz Yönetimi Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizleri SPSS paket programı ile yapılmıştır. Veri normal dağılım varsayımını karşılamıştır. Katılımcıların kişisel bilgilerine göre değişkenlerin grup puanlarının farklılaşma durumu incelenirken iki grup karşılaştırmalarında "bağımsız örneklem t-testi" kullanılmışken üç ve üzeri grup karşılaştırmalarında ise "ANOVA" kullanılmıştır. Ayrıca, ölçekler arasındaki ilişki incelenirken parametrik test yöntemlerinden "Pearson Korelasyon" analizi tercih edilmiştir. Anlamlı çıkan ilişkiler Basit Doğrusal Regresyon analizi ile test edilmiştir. 
Araştırmada katılımcıların psikolojik sağlamlıkları ile kriz yönetim becerileri (toplam puan ve alt boyutları bazında) arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Psikolojik sağlamlığın kriz yönetimi, uyarı sinyali toplama, hazırlık ve önleme, kriz ânı, hasarın yayılmasını önleme ve öğrenme boyutlarına göre anlamlı düzeyde yordayıcı olduğu; fakat onarma ve toparlanma boyutunda ise anlamlı düzeyde yordayıcı olmadığı saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar ilgili literatürdeki çalışmalara göre tartışılarak çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This master's thesis study aims to determine the level of relationship between psychological resilience and crisis management skills of school administrators. In line with this general purpose, this study also aims to determine whether the relationship between psychological resilience and crisis management indicates any statistical significance difference by certain demographic variables and to determine the level of relationship between these variables. The correlational research model, which is one of the general survey models, was used in the study. While the research population consists of 856 school administrators, working in official primary, secondary and high schools in the central districts of Onikişubat and Dulkadiroğlu in Kahramanmaraş province in the 2023-2024 academic year, the research sample consists of 370 school administrators who were selected through accessible sampling method. "Personal Information Form", "Brief Psychological Resilience Scale" and "Crisis Management Scale", which were developed with this study, were used to obtain the data. The data were analyzed by the SPSS package program. The data met the assumption of normal distribution. During examining the group scores of the variables according to the personal information of the participants, for two group comparisons "independent sample t-test" was used while for three or more group comparisons, "ANOVA" test was used. In addition, "Pearson Correlation" analysis, one of the parametric test methods, was preferred when examining the relationship between the scales. Significant relationships were tested with Simple Linear Regression analysis. 
In this study, the relationships between participants' psychological resilience and crisis management skills (total score and sub-dimensions) were analyzed. Psychological resilience was found to be a significant predictor in the dimensions of crisis management, warning signal gathering, preparation and prevention, crisis moment, preventing the spread of damage and learning; however, it was not found to be a significant predictor in the dimension of repair and recovery. The results were discussed in the light of the related literature and various recommendations were made.