Exercise Self Efficacy Scale'ın (Egzersiz Öz Yeterlilik Ölçeği) ankilozan spondilitli hastalarda Türkçe geçerlilik-güvenilirliği ve diğer faktörlerle ilişkisi
The validity and reliability of Turkish version of the Exercise Aelf Efficacy Scale in ankylosing spondylitis patients and relation with other factors
Yazar: TUĞÇE ÖZEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVGİ ÖZDİNÇ
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Fiziksel aktivite = Physical activity ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu çalışmanın amacı Exercise Self Efficacy Scale'ın (Egzersiz Öz Yeterlilik Ölçeği) Ankilozan Spondilit hastalarında Türkçe geçerlilik güvenilirliğini ve diğer faktörlerle ilişkisini incelemekti. Çalışmaya 75 Ankilozan Spondilit hastası (17 kadın, 58 erkek) alındı. Exercise Self Efficacy Scale'ı geliştiren David Dzewaltowski'den izin alındı ve ölçeğin Türkçe diline uyarlama çalışmaları yapıldı. Tüm hastaların demografik bilgileri hazırladığımız soru formu kullanılarak değerlendirildi. Hastaların kapsamlı şekilde değerlendirilmesi Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi, Bath Ankilozan Spondilit Metroloji İndeksi, Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivitesi İndeksi, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi, Korku Kaçınma İnanışları Anketi, Tampa Kinezyofobi Ölçeği, McGill Ağrı Anketi, Ankilozan Spondilit Yaşam Kalitesi Anketi, Spondiloartropatiler için Sağlık Değerlendirme Anketi kullanıldı. Egzersiz Öz Yeterlilik Ölçeği'nin test-tekrar test güvenilirliği, 30 Ankilozan Spondilit hastasına ilk değerlendirmeden 3-7 gün sonra tekrar uygulandı. Ölçeğin iç tutarlılıği (Cronbach alfa) 0,89, intraclass correlation coefficient katsayısı 0,85 bulundu. Egzersiz Öz Yeterlilik Ölçeği puanı ile Spondiloartropatiler için Sağlık Değerlendirme Anketi ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi puanları arasında ilişki bulundu (rho=-0,383, p=0,001), (rho=0,501, p<0,001). Faktör analizi sonucunda ölçeğin tek faktörlü olduğu belirlendi. Ankilozan Spondilit'li hastalarda egzersiz öz-yeterliliğinin hastalıkla ilişkili faktörler, fiziksel aktivite seviyesi, egzersiz alışkanlığı durumu ve bazı psikososyal faktörlerle ilişkili olduğu bulundu (p<0,05). Bu sonuçlara göre Egzersiz Öz Yeterliliği Ölçeği Ankilozan Spondilit hastaları için geçerli ve güvenilir bir ölçektir ve egzersiz öz-yeterliliği hastalıkla ilişkili faktörler, fiziksel aktivite seviyesi, egzersiz alışkanlığı durumu ve bazı psikososyal faktörlerle ilişkilidir.

Abstract:
This study was performed to investigate Turkish validity and reliability of Exercise Self Efficacy Scale in Ankylosing Spondylitis patients and its association with other factors. Seventy-five Ankylosing Spondylitis (seventeen women, fifty-eight men) patients were included to the study. Permission was gotten from David Dzewaltowski who develop the Self Efficacy Scale and Turkish language adaptation was performed. For comprehensive evaluation of patients Bath Ankylosing Spondylitis Funcitonal Index, Bath Ankylosing Spondylitis Metrology Index, Bath Ankylosing Spondylitis Diseas Activity Index, International Physical Activity Questionnaire, Tampa Kinesiophobia Sclae, McGill Pain Questionnaire, Ankyloisng Spondylitis Quality of Life Questionnaire, Health Assessment Questionnaire for Ankylosing Spondlitis were used. For test-retest reliability of the Exercise Self Efficacy Scale, thirty Ankylosing Spondylitis patients was included and the scale was applied again 3-7 days later after the first measurement. Internal Consistency of the scale (Cronbach alpha) was 0,89, intraclass correlation coefficient was 0,85. A correlation was found between Exercise Self Efficacy Scale scores and Health Assessments Questionnaire for Spondyloarthropathies and International Physical Activity Questionnaire (rho=-0,383, p=0,001), (rho=0,501, p<0,001). In consequence of factor analysis, it was determined that the scale has one factor. Exercise self-efficacy was found in relation with the disease related factors, physical activity level, exercise habit and some psychosocial factors (p<0,05). According to these results, Exercise Self Efficacy Scale is valid and reliable for Ankylosing Spondylitis patients and exercise self-efficacy is correlated with disease related factors, physical activity level, exercise habit and some psychosocial factors.