Müzik entegrasyonlu fonolojik farkındalık programının okul öncesi koklear implant kullanıcıları üzerindeki etkisi
The effect of the music integrated phonological awareness program on preschool cochlear implant users
Yazar: BÜŞRA YILANLI
Danışman: PROF. DR. AHMET ATAŞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Fonolojik farkındalık = Phonological awareness ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Müzik = Music ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Ses bilim = Phonology ; Telerehabilitasyon = Telerehabilitation

Özet:
Fonolojik farkındalık, kelimelerin faklı ses birimlerinden oluştuğunu fark etme yeteneğidir. Koklear implant kullanan çocuklarda normal işiten akranlarına göre düşük fonolojik farkındalık ve ses ayırt etme becerisi gözlenmektedir. Müzik eğitimleri de ses ayırt etme ve farkındalık becerilerinin artmasına katkı sağlayan eğitimlerdir. 
Çalışmamızda, müzik entegre edilerek oluşturulan fonolojik farkındalık programının koklear implantlı çocuklar üzerinde etkisini görmek ve çalışma grubunun fonolojik farkındalık becerilerinin eğitim öncesi ve sonrası kontrol grubu ile karşılaştırılması amacıyla 5-6 yaş düzeyinde dil gelişimine sahip olan 23 koklear implant kullanıcısı ve 23 normal işiten katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara dil değerlendirmesi için TEDİL testi, fonolojik farkındalığı ölçmek için Erken Çocukluk Dönemi Fonolojik Duyarlılık Ölçeği, çalışma grubunun spektral çözünürlüğü ölçmek için SMRT ve işitsel ayırt etme yeteneğini ölçmek için ise MMN testleri uygulanmıştır. 
Bulgularda, çalışma grubuna uygulanan Erken Çocukluk Dönemi Fonolojik Duyarlılık Ölçeği eğitim öncesinde kontrol grubuna göre düşük elde edilmiş, eğitim sonrasında kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca çalışma grubunda eğitim öncesi değerleri eğitim sonrası değerler ile karşılaştırıldığında eğitim sonrasında SMRT ripple değeri daha yüksek elde edilerken, MMN amplitüdelerinde artış ve latanslarında kısalma gözlenmiştir (p<0.05). 
Müzikle bütünleşik fonolojik farkındalık eğitimi, koklear implant kullanan çocukların fonolojik farkındalıklarını artırdığı bulunmuştur. Çalışma bulgularımıza bakıldığında hazırlanan bu eğitimin koklear implant kullanıcılarının fonolojik farkındalık düzeylerinin yaşıtları ile aynı veya daha iyi düzeyde olmasına yardımcı olduğu görülmektedir.

Abstract:
Phonological awareness is the ability to recognize that words are made up of different phonemes. Compared to their normal hearing peers, children using cochlear implants have lower phonological awareness and sound discrimination skills. Music trainings are also trainings that contribute to the increase of voice discrimination and awareness skills.
In our study, 23 cochlear implant users and 23 normal hearing participants with language development at the age of 5-6 were included in aim to observe the effect of the music ıntegrated phonological awareness program on preschool cochlear ımplant users, and to compare the phonological awareness skills of the study group with the control group before and after the training. The TEDIL test was administered to the participants for language assessment, the Early Childhood Phonological Sensitivity Scale to measure phonological awareness, SMRT to measure spectral resolution and MMN tests to measure auditory discrimination ability of the study group.
In the study, the Early Childhood Phonological Sensitivity Scale applied to the study group was found to be lower than the control group before the training, and it was found to be statistically significantly higher than the control group after the training (p<0.05). Additionally, when the pre-training values were compared with the post-training values in the study group, the SMRT ripple value was higher after the training, enhanced MMN amplitudes and shorter MMN latencies have been found as a consequence of training (p<0.05).
Music-integrated phonological awareness training has been found to increase the phonological awareness of children using cochlear implants. Considering our study findings, it seems that this training helps cochlear implant users to have the same or better level of phonological awareness than their peers.