Bir araştırma hastanesi aile hekimliği polikliniğine başvuran erişkin bireylerde kardiyovasküler riskin belirlenmesi kardiyovasküler hastalık risk faktörleri bilgi düzeyinin değerlendirilmesi
Determination of cardiovascular risks and assessment of cardiovascular risk factors knowledge level in adult patients who are referred to a research hospital family medicine polyclinic for any reason
Yazar: AYŞE KELEŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ELİF DENİZ ŞAFAK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Farkındalık = Awareness ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Risk faktörleri = Risk factors ; Ölçekler = Scales

Özet:
BİR ARAŞTIRMA HASTANESİ  AİLE HEKİMLİĞİ  POLİKLİNİĞİNE HERHANGİBİR NEDENLE BAŞVURAN ERİŞKİN BİREYLERDE KARDİYOVASKÜLER RİSKLERİN BELİRLENMESİ VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIK RİSK FAKTÖRLERİ BİLGİ DÜZEYİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
ÖZET
Amaç: Bu çalışmada bir araştırma hastanesi aile hekimliği polikliniğine herhangi bir nedenle başvuran erişkin bireylerde kardiyovasküler riskler değerlendirilerek 10 yıllık kardiyovasküler hastalık ölüm riskini hesapladık. Eş zamanlı olarak bu bireylerde kardiyovasküler hastalıklar farkındalık düzeyini değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya aile hekimliği polikliniğimize herhangi bir nedenle başvuran 40-80 yaş arasındaki 122 gönüllü birey alınmıştır.  (43 erkek, 79 kadın). Katılımcıların farkındalığı kardiyovasküler hastalık risk farkındalığı bilgi düzeyi ölçeği (KARRİF-BD) ile, 10 yıllık kardiyovasküler hastalık ölüm riski ise SCORE risk skorlaması ile değerlendirildi.
Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 50,1 ± 9,09 yıl (erkek:51,48 ± 9,79, kadın:49,2 ± 8,53), % 59,8 i kadın, % 45,2'si üniversite mezunu,%89,3'ü evli,%28,7 'si sigara içicisiydi. Katılımcıların SCORE risk ortalamalarına bakıldığında: %32,8'i düşük riskli, %50,8 orta riskli, %10,7'si yüksek riskli, %5,7 si çok yüksek riskli gruptaydı. Cinsiyet farkı gözetmeksizin sistolik kan basıncı ortalaması 128,13 ± 16,27 mmHg saptanırken diastolik kan basıncı ortalaması 79,86 ± 79,86 saptandı. Toplam 36 hastada (%29,5'inde) başvuru anındaki kan basıncı düzeyleri 140/90 mmHg' nın üzerindeydi. SCORE riskdağılımına göre SKB düzeyleri değerlendirildiğinde çok yüksek risk dağılımında bulunan toplam 7 hastada SKB değeri 130 mmHg üzeri olup bunlardan 2'sinin SKB 130-139 mmHg aralığında iken, 5'ininki 140 mm Hg'nın üzeriydi. Katılımcıların total kolesterol ortalaması 204,15 ± 42,80 mg/dl, Trigliserit ortalaması 171,66 ±123,39 mg/dl düzeyindeydi. LDL kolesterol ortalaması 119,68 ± 36,69 mg/dl, HDL kolesterol ortalaması ise 49,68 ± 13,49 mg/dl bulundu. Cinsiyete göre kolesterol düzeyleri karşılaştırıldığında TG ve HDL-K düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar izlendi. Erkeklerde TG düzeyleri kadınlara göre anlamlı şekilde yüksekken, HDL-K düzeyleri anlamlı şekilde düşük bulundu.  Katılımcıların lipit profili dağılımlarından total kolesterol ve LDL-K düzeyleri ile  SCORE  risk skor dağılımı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki vardı.(P<0,05) Bu ilişki HDL-K ve trigliserid düzeylerinde saptanmadı.
Çalışma grubundaki erkeklerin Karrif-BD ölçeğinden aldıkları puanlar ortalama 24,83 iken, kadınlarınki 24,31 idi ve cinsiyet arasında fark yoktu.
KARRİF-BD ölçeği ortalama değerleri SCORE risk skoru dağılımı ile karşılaştırıldığında gruplar arasında anlamlı bir farklılık olmadığı (F: 1,026, p:0,384) görüldü.
Sonuç:Kardiyovasküler hastalıklarla ilişkili riskleri araştıran daha önce yapılan çalışmalarda olduğu gibi bu çalışmada da sigara, hipertansiyon ve hiperlipidemi kardiovasküler hastalıklar için en önemli risk faktörleri arasında bulunmuştur. Çalışmamız kardiyovasküler hastalıklarda SCORE risk ölçümü yapmanın Aile Hekimliği polikliniklerinde rutin yapılabilecek kolay değerlendirmeler olduğunu göstermektedir. SCORE gibi risk ölçümlerinin ve Karrif-BD gibi farkındalık bilgi ölçeklerinin klinik alanda kullanımının yaygınlaşması ile kardiyovasküler hastalıkların önceden tespit edilebilmesi ve önlenebilmesi mümkün gözükmektedir.
Anahtar kelimeler: Kardiyovasküler hastalılar, Risk Faktörleri, Bilgi Düzeyi, SCORE, KARRIF-BD

Abstract:
DETERMINATION OF CARDIOVASCULAR RISKS AND ASSESSMENT OF CARDIOVASCULAR RISK FACTORS KNOWLEDGE LEVEL IN ADULT PATIENTS WHO ARE REFERRED TO A RESEARCH HOSPITAL FAMILY MEDICINE POLYCLINIC FOR ANY REASON
ABSTRACT
Aim: In this study, cardiovascular risk were evaluated in adult patients who applied to a research hospital family medicine polyclinic for any reason and we calculated the risk of cardiovascular disease death for 10 years. Concurrently, we aimed to assess the level of awareness of cardiovascular diseases in these individuals.
Materials and Methods: 122 voluntary individuals between the ages of 40-80 were recruited to a family medicine polyclinic for any reason (43 males, 79 females). Participants' awareness was assessed by the cardiovascular disease risk awareness scale (KARRIF-BD) and the 10-year cardiovascular disease risk by the SCORE risk score.
Results: The mean age of participants was 50.16±9.09 years (male: 51.48±9.79, female: 49.27±8.53), 59.8% female, 45.2% university graduates, 89.3% married, and  28.7%  cigarette smokers. When the participants' SCORE risk averages were examined,  32.8%  were low risk, 50.8% middle risk, 10.7% high risk and 5.7% very high risk group. Regardless of gender, the mean systolic blood pressure (SBP) was 128.13 ± 16.27 mmHg and the mean diastolic blood pressure was 79,86 ± 11.15. Blood pressure levels at admission were above 140/90 mmHg in a total of 36 patients (29.5%). When SBP levels according to the SCORE risk distribution were evaluated, in 7 patients with a very high risk distribution and the SBP value was higher than 130 mmHg, 2 of which were in the range of 130-139 mmHg, and 5 of them were above 140 mmHg. The participants had a mean Total Cholesterol  of  204.15  ±  42.80 mg/dl and a mean Triglyceride (TG) of 171.66 ± 123.39 mg/dl. The mean LDL cholesterol was 119.68 ± 36.69 mg/dl and the mean HDL cholesterol was 49.68 ± 13.49 mg/dL. Significant differences were observed between TG and HDL-C levels when cholesterol levels were compared according to gender. TG levels in males were significantly higher than females, while HDL-C levels were significantly lower. There was a statistically significant correlation between total cholesterol and LDL-C levels and SCORE risk score distribution of lipid profile distributions of participants (p<0.05). This relationship was not detected in HDL-C and TG levels.
The mean scores of the men in the study group on the Karrif-BD scale were 24.83, while the women were 24.31 and there was no difference between the gender.
When the KARRIF-BD scale mean scores were compared with the SCORE risk score distribution, no significant difference was found between the groups (F:1.026, p:0.384).
Conclusion: In this study, smoking, hypertension and hyperlipidemia were among the most important risk factors for cardiovascular diseases as well as in previous studies investigating the risks associated with cardiovascular diseases. Our study suggests that SCORE risk assessment in cardiovascular disease is an easy assessment that can routinely be performed in family medicine outpatient clinics. It is possible that cardiovascular diseases can be detected and prevented in advance by the spread of clinical measures such as SCORE and risk measures such as KARRIF-BD.
Keywords: Cardiovascular Disease, Risk Factors, Knowledge Level, SCORE, KARRIF-BD