Türk masallarının sembolik açıdan çözümlenmesi
A symbolic analysis of Turkish tales
Yazar: NEŞE IŞIK
Danışman: PROF. DR. ESMA ŞİMŞEK
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Arketip = Archetype ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Masallar = Tales ; Sembolik değerler = Symbolic values ; Sözlü edebiyat = Oral literature ; Türk masalları = Turkish tales

Özet:
Anlatmaya dayalı türler içerisinde kıymetli birer hazine değeri taşıyan destan, masal, efsane, fıkra ve halk hikâyeleri Türk kültür geleneğinin birer taşıyıcısı konumundadır. Sözlü gelenek içerisinde masalların ise ayrı bir önemi vardır. Masallar sembolik anlamda değerlendirildiğinde çok daha farklı manalara işaret ettiği görülecektir. Masallar, sadece çocuklar için anlatılan metinler olmayıp, insan ruhunun gerçeklerini yansıtmakta, sırlarını açıklamaktadır.Masallar sembol, imaj vb. gibi unsurlar açısından zengin bir malzeme kaynağıdır. Masallardaki peri, canavar, ejderha gibi kahramanlar; çöl, mağara gibi mekânlar kişinin hırs, kin, nefret duygularının, arzularının bir ifadesidir. Rüyalarımızda da bu anlamda pek çok psikolojik anlamlar vardır. Rüyalar psişik bir olgu olup, arzularımızın gerçekleştiği mekânlardır. Rüyalar sayesinde, bir ayna misâli kendimizi görebilir, kendi doğamızın gerçek yönünü öğrenebiliriz.Bu sebeple masallarımızda yer alan rüyaların çözümlenmesine ayrı bir bölüm hâlinde yer verdik.Masallar, genetik hafızayı bugünlere taşıyarak günümüz kültürünün şekillenmesine katkıda bulunur. Masal kahramanları, ?Ayrılma ? Erginlenme ? Dönüş? arketiplerine uygun olarak bireyleşme mücadelesini tamamlarlar. Günümüz insanının yaşadığı süreçlerle, masal kahramanlarının yaşadıkları birbirlerine benzerdir. Masalların sembolik dili çözümlendiğinde ?saklı benliğimiz?in arka bahçelerine giden yolu bulmuş oluruz.Türk halkının masallarına yansıttığı unsurlar, insan ruhunun ve bilinçaltının çözümlenmeyi bekleyen sembolik anlamlarıdır. Türk Masallarının Sembolik Açıdan Çözümlenmesi adlı çalışmamızda, elimizden geldiği kadar masallarımızı çeşitli yönlerden tahlil ettik.

Abstract:
Epic, tale, legend, anecdote and folk stories which have the value of treasure among the narrative genres, are the carriers of the Turkish cultural tradition. The tales has, on the other hand have a special importance in the oral tradition. Tales, when analyzed symbolically, it is seen that they possess different and various meanings. They are not the texts told only for children, they reflect the realities of human soul and explore its secrets.Tales are rich in terms of symbol and image. Ghosts, monsters and dragons and spaces such as desert and cave are the revelations of the hero?s/heroine?s greed, grudge and hatred and other feelings. In our dreams, too, there are many psychological meanings in this sense. Dreams are psychic phenomena where our desires are realized. Owing to them, we can see ourselves as if we were in the mirror and learn the true aspect of our nature. For this reason, we have given a special part to the analysis of the dreams in the selected tales.Tales carry the genetic consciousness to the present and contribute to the shaping of today?s culture. The heros/heroines of tales complete their struggle for individualization in accordance with the archetype of ?Departure-Initiation-Return?. The processes today?s man undergo are similar to the ones of the heros/heroines in the tales. When we analyze the symbolic language of the tales, we find the way to the back gardens of ?our hidden personality?.The elements that Turkish people reflect in the tales are the symbolic meanings waiting to be analyzed in the human soul and the unconscious. In our study named ?A Symbolıc Analysis of Turkish Tales? we have tried to analyze the selected texts of tale in this context.