Farklı yörelerden toplanan yapışkan kazayağı (Chenopodium botrys  L.) bitkisinin kimyasal içerik GC-MS analizleri ve antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi
GC-MS analysis of chemical and antioxidant activities of Chenopodium botrys L. collected from different regions
Yazar: İREM KARACA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SABİH ÖZER
Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Uçucu yağlar = Essential oils

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'nin farklı yörelerinden (Afyonkarahisar, Isparta ve Konya) toplanan Chenepodium botrys L. Bitkisi uçucu yağlarının kimyasal içeriğinin ve antioksidan aktivitelerinin belirlenmesini amaçlamaktadır. Uçucu yağlar GC ve GC-MS ile analiz edildi. GC ve GC-MS analizlerine göre; Afyonkarahisar, Isparta ve Konya illerinden toplanan bitkilerin uçucu yağlarında sırasıyla; uçucucu yağların %94,45, %96,96 ve  %94,41'ine karşılık gelen sırasıyla; 27, 24 ve 16 bileşenaydınlatıldı. Uçucu yağlarda, ledol ve elemol ana bileşenler olarak tespit edildi.

Uçucu yağların antioksidan aktiviteleri özellikleri farklı yöntemler kullanılarak belirlendi. Bu bağlamda, fosfomolibdenyum yöntemiyle toplam antioksidan aktivite, 1,1-difenil-2-pikrilhidrazil radikali üzerine serbest radikal giderim aktivite ve demir (III) iyonlarını indirgeme gücü testleri yapıldı. Afyonkarahisar ilinden toplanan bitkinin uçucu yağı, fosfomolibdenyum testiyle yapılan toplam antioksidan aktivite (7,49 mmol AAEs/g uçucu yağ), DPPH radikal süpürüm (%13,35; 2 mg/ml derişimde) ve indirgeme gücü (0,251; 700 nm'deki absorbans olarak  2 mg/ml derişimde) testlerinde en yüksek aktivite gösterdi. Bu uçucu yağı aktivite bakımından Isparta ve Konya illerinden toplanan örneklerin uçucu yağları takip etti. DPPH radikal süpürüm ve indirgeme gücü testlerinde, aktivitenin uçucu yağ derişiminin artmasına parallel olarak arrtığı tespit edildi. 

Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar, farklı illerden toplanan Chenopodium botrys bitkisi uçucu yağlarının oksidatif proseslerin yönetilmesinde doğal bir ürün kaynağı olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

Abstract:
This study aimed to investigate the chemical composition and antioxidant activities of the essential oils of Chenopodium botrys L. collected from different regions (Afyonkarahisar, Isparta and Konya) of Turkey. The essential oils were analyzed by GC and GC/MS. According to GC and GC-MS analysis; 27, 24, and 16 compounds were identified representing 94.45%, 96.96%, and 94.41% of the essential oils of C. botrys collected from Afyonkarahisar, Isparta and Konya, respectively. Ledol and elemol found as the major compound for the oils.

Antioxidant activities of essential oils were evaluated by three different test systems namely total antioxidant activity by phospomolibdenium method, 1,1'-diphenyl-2-picrylhydrazyl (DPPH) radical scavenging and reducing power. According to data obtained from phosphomolybdenum assay, Afyonkarahisar sample oil showed the highest  total antioxidant activity (7.49 mmol AAEs/g oil), DPPH radical scavenging activity (13.35% at 2 mg/ml concentration),  and reducing power effect (0.251 as 700 nm absorbans at 2 mg/ml concentration). It was followed by Konya sample and Isparta sample oils, respectively. In DPPH radical scavenging activity and reducing power assays, the activity was also found to increase with increasing concentration of the oils. 
 	
Results obtained in this work indicate that the essential oils of Chenopodium botrys L. collected from different regions of Turkey may be useful as a source of natural agents for the management of oxidative process.