Temporomandibular eklem bozukluğu olan bireylerde anksiyete, depresyon ve ağrı düzeylerinin tükürük alfa-amilaz ve NGF biyobelirteçleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between anxiety, depression and pain levels and salivary alpha-amylase and NGF biomarkers in individuals with temporomandibular joint disorder
Yazar: LEYLA KOÇ
Danışman: PROF. DR. MEHMET MELİH ÖMEZLİ
Ordu Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alfa amilaz = Alpha amylase ; Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Depresyon = Depression ; Sinir büyüme faktörleri = Nerve growth factors ; Temporomandibular eklem disfonksiyon sendromu = Temporomandibular joint dysfunction syndrome ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı temporomandibular bozukluk (TMD) olan bireylerde depresyon/anksiyete ile tükürük alfa-amilaz düzeyleri ve ağrı ile tükürük NGF düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. 
Gereç ve Yöntem: TMD şikâyeti ile kliniğimize başvuran ve dahil olma kriterlerini sağlayan 45 hasta ve TMD'si olmayan 45 kontrol çalışmamıza dahil edilmiştir. Tüm katılımcılardan uyarılmamış tükürük örnekleri 13.00-15.30 saatleri arasında toplanmıştır. Tükürük NGF düzeyleri ELISA yöntemiyle, tükürük alfa-amilaz düzeyleri ise kolorimetrik test yöntemiyle belirlenmiştir. Depresyon ve anksiyete düzeyleri PHQ-9 ve GAD-7 ölçekleri kullanılarak belirlenmiştir. Parafonksiyonel alışkanlıklara sahip olma durumları Ağız Alışkanlıkları Kontrol Listesi kullanılarak ve ağrı Kronik Ağrı Skalası ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Depresyon ve anksiyete düzeyleri kontrol grubunda daha yüksek bulunmuş ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Tükürük alfa-amilaz düzeyleri çalışma grubunda daha yüksek bulunmuş ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Çalışma ve kontrol grubundaki bireylerin tükürük alfa-amilaz düzeyleri ile depresyon ve anksiyete düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Tükürük NGF düzeyleri kontrol grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,01). Tükürük NGF düzeyleri ile kronik ağrı şiddeti ve ağrı süresi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05).
Sonuç: Çalışmamızdan elde edilen veriler ışığında TMD olan bireylerde alfa-amilazın stres düzeyini değerlendirmeye yardımcı potansiyel bir biyobelirteç olabileceği ancak NGF'nin ağrıyı değerlendirmede etkin bir biyobelirteç olmadığı sonucuna varılmıştır. Ancak, bu sonuçların doğrulanması, araştırılan parametrelerin gerçek etkinliğinin ve aralarındaki ilişkinin anlaşılabilmesi için daha geniş örneklemler ile farklı hasta grupları üzerinde yapılacak farklı tasarımdaki çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate the relationship between depression/anxiety and salivary alpha-amylase levels, and pain and salivary NGF levels in individuals with the temporomandibular joint disorder (TMD).
Materials and Methods: Forty-five patients who applied to our clinic with the complaint of TMD and met the inclusion criteria, and 45 controls without TMD were included in our study. Unstimulated saliva samples were collected from all participants between 13.00 and 15.30 pm. The salivary NGF levels were determined by the ELISA method, and the salivary alpha-amylase levels were determined by the colorimetric test method. Depression and anxiety levels were determined using the PHQ-9 and GAD-7 scales. The status of having parafunctional habits was determined using the Oral Habits Checklist and pain was evaluated by the Chronic Pain Scale.
Results: Depression and anxiety levels were higher in the control group, but this difference was not statistically significant (p>0.05). The salivary alpha-amylase levels were higher in the study group, but this difference was not statistically significant (p>0.05). There was no significant correlation between salivary alpha-amylase levels and depression and anxiety levels of individuals in the study and control groups (p>0.05). The salivary NGF levels were found to be significantly higher in the control group (p<0.01). No significant correlation was found between salivary NGF levels and chronic pain severity and pain duration (p>0.05).
Conclusion: In light of the data obtained from our study, it was concluded that alpha-amylase may be a potential biomarker to help evaluate the stress level in individuals with TMD, but NGF is not an effective biomarker in assessing pain. However, we think that there is a need for studies with different designs to be carried out on different patient groups with larger samples in order to confirm these results and to understand the real effectiveness of the investigated parameters and the relationship between them.