Akciğer kanserli hastalar ile sağlıklı yaşıtlarının fiziksel aktivite seviyeleri, kognitif fonksiyonları, yorgunluk düzeyleri ve yaşam kalitelerinin karşılaştırılması
Comparison of physical activity levels, cognitive functions, fatigue levels and quality of life of lung cancer patients and their healthy peers
Yazar: EYÜP OĞUZHAN YUMUK
Danışman: PROF. DR. SONGÜL ATASAVUN UYSAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Fizyoterapi Ve Rehablitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Yumuk, E.O., Akciğer Kanserli Hastalar İle Sağlıklı Yaşıtlarının Fiziksel Aktivite Seviyeleri, Kognitif Fonksiyonları, Yorgunluk Düzeyleri ve Yaşam Kalitelerinin Karşılaştırılması, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Programı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2024. Bu çalışma akciğer kanserli hastaların fiziksel aktivite seviyelerini, kognitif fonksiyonlarını, yorgunluk düzeylerini ve yaşam kalitelerini benzer yaştaki sağlıklı bireyler ile karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmamıza yeni tanı alan, 44-72 yaş aralığındaki, evre III ve IV, 12 akciğer kanserli birey ve 46-75 yaş aralığında 30 sağlıklı birey olmak üzere toplam 42 birey dahil edildi. Akciğer kanserli bireylerin %75'i, sağlıklı bireylerin ise %43,3'ü erkek cinsiyetteydi. Bireylerin fiziksel aktivite seviyeleri İki Dakika Yürüme Testi (2DYT), kognitif fonksiyonları Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MOBİD), Kanser Tedavisinin İşlevsel Değerlendirilmesi-Kognitif İşlev (FACT-Cog) ölçeği, Motor Yetenek Olmaksızın Görsel Algılama Testi (MVPT-3), yorgunluk düzeyleri Kısa Yorgunluk Ölçeği (KYÖ) ve yaşam kaliteleri Avrupa Kanser Araştırması ve Tedavisi Organizasyonu Yaşam Kalitesi C30 (EORT QLQ- c30) ölçeği, Kısa Form-36 (SF-36) yaşam kalitesi ölçeğiyle değerlendirildi. Akciğer kanserli bireylerin MOBİD lisan puanları sağlıklı yaşıtlarına göre daha düşük bulundu (z=-2,446, p=0,017). Akciğer kanserli bireylerde görsel hafıza (z=-2,732, p=0,05), görsel yakınlık (z=-2,930, p=0,03), görsel ayırt etme  (z=-2,046, p=0,04), uzayda pozisyon (z=-2,055, p=0,04) alanlarında ve toplam görsel algılama puanında (z=-2,680, p=0,006) düşük sonuçlar bulundu. Yaşam kalitesi değerlendirmesinde akciğer kanserli grupta sosyal işlev puanı yüksek çıkarken (z=-2,866, p=0,004); ağrı (z=-3,891, p<0,001) ve yorgunluk (z=-3,612, p<0,001) puanları daha düşük bulundu. Ayrıca akciğer kanserli bireylerin yorgunluk düzeyleri ve yaşam kaliteleri arasında negatif yönlü kuvvetli ilişki tespit edildi (r=-0,886, p=<0,001). Akciğer kanserli bireylerde görsel-kognitif sürecin ve yorgunluğun önemini göz önünde bulundurularak kanser alanında çalışma yapacak olan fizyoterapistlerin sayılarının arttırılması semptom yönetimi ve sağ kalım süreci açısından önemlidir. Anahtar Kelimeler: Akciğer neoplazmı, fiziksel aktivite, görsel algılama, biliş, yorgunluk

Abstract:
Yumuk, E.O., Comparison of Physical Activity Levels, Cognitive Functions, Fatigue Levels and Quality of Life of Lung Cancer Patients and Their Healthy Peers, Hacettepe University, Health Sciences Institute, Physical Therapy and Rehabilitation Program, Master's Thesis, Ankara, 2024. This study aims to compare the physical activity levels, cognitive functions, fatigue levels and quality of life of patients with lung cancer with healthy individuals of similar age. A total of 42 individuals, including 12 newly diagnosed, stage III and IV lung cancer patients aged between 44 and 72 years, and 30 healthy individuals aged between 46 and 75 years, were included in our study. Seventy-five percent of the individuals with lung cancer and 43.3% of the healthy individuals were male. Individuals' physical activity levels, Two Minute Walk Test (2MWT), cognitive functions, Montreal Cognitive Assessment Scale (MOCA), Functional Evaluation of Cancer Treatment-Cognitive Function (FACT-Cog) scale, Motor Free Visual Perception Test (MVPT-3), fatigue levels. Brief Fatigue Scale (BFI) and quality of life were evaluated with the European Organization for Research and Treatment of Cancer Quality of Life C30 (EORT QLQ-c30) scale and Short Form-36 (SF-36) quality of life scale. The MOBID language scores of individuals with lung cancer were lower than those of their healthy peers (z=-2.446, p=0.017). Low results were found in visual memory (z=-2,732, p=0,05), visual proximity (z=-2,930, p=0,03), visual discrimination (z=-2,046, p=0,04), position in space (z=-2,055, p=0,04) and total visual perception score (z=-2,680, p=0,006) in individuals with lung cancer. In the quality of life assessment, social function score was higher in the lung cancer group (z=-2,866, p=0,004), while pain (z=-3,891, p<0,001) and fatigue (z=-3,612, p<0,001) scores were lower. In addition, a strong negative correlation was found between fatigue levels and quality of life of individuals with lung cancer (r=-0.886, p=<0.001). Considering the importance of visual-cognitive process and fatigue in individuals with lung cancer, increasing the number of physiotherapists who will work in the field of cancer is important for symptom management and survival. Key Words: Lung neoplasm, physical activity, visual perception, cognition, fatigue