Hasta perspektifinden diyabet ve davranış değişikliği /
Yazar: ÇAĞATAY TURGUT
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKMAN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Davranış = Behavior ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Egzersiz = Exercise ; Hastalar = Patients ; Hastalık = Disease ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
'Hasta perspektifinden diyabet ve davranış değişikliği' adlı asistanlık eğitimi bitirme tezi Türkiye'de, İstanbul ili Pendik ve Kartal ilçelerindeki tip 2 diyabeti olan ve birinci basamağa başvuran hastaları kapsayan bir çalışmadır. Çalışmanın amaçları, tip 2 diyabet hastalarında beslenme, egzersiz ve ilaç kullanımı başlıkları altında önerilen davranış değişikliklerinin hekimler tarafından dile getirilme durumunu ve bu önerilere uyum düzeyini tespit etmektir.
Kesitsel tipteki araştırma, 3 aylık bir süre zarfında, Pendik ve Kartal ilçelerinde birinci basamak ortamındaki 18 yaş üstü, aile hekimi tarafından en az 6 aydır takip edilen tip 2 diyabet hastaları üzerinden yürütülmüştür. Çalışmada, araştırmacılar tarafından hazırlanan anket formu ve ölçekler olmak üzere iki çeşit veri toplama gereci kullanılmıştır. Kullanılan ölçekler: EQ5D (Avrupa 5 boyutlu yaşam kalitesi ölçeği), CARE (Konsültasyon ve ilişkisel empati), ÇBDA (Çok boyutlu diyabet ölçeği), IRE (Direnç ölçeği)dir.
Çalışmaya katılanlar istenilen düzeyde, sayıda ve sıklıkta beslenme ve egzersiz programı uygulamıyorlardı.(335 kişi, %86,1). Beslenme ve egzersiz düzeninin istenilen seviyelerde olmamasına rağmen hastaların yarısına yakını ile hekimleri bu konu hakkında ya konuşmamış ya da konuşsa da herhangi bir değişiklik yapma gereği duymamışlardı (beslenme, 199 kişi, %51,3; egzersiz 207 kişi, %54,1).
Beslenme önerilerine uyumu en çok güçleştiren faktör çökkün duygu durumdu. Egzersiz önerilerine uyumu en çok güçleştiren faktör ise çalışma saatleri olarak belirlendi. İlaç kullanımına uyumu en çok zorlaştıran faktör ise şeker hastalığının adaletsiz olduğu düşüncesi idi. Hasta hekim iletişimi daha iyi olan(t=-4.62, p<0.000), diyabete karşı daha dirençli olan(t=-6.98, p<0.000) katılımcıların egzersiz yapma, öz yeterlilik(t=-5.78,p<0.000) ve engel algısı(t=4.40, p<0.000) yüksek olan katılımcıların beslenme önerilerine uyumlarının da yüksek olduğu saptandı.

Abstract:
Majoring thesis on 'Diabetes and behavioral change from patient perspective' is a study which includes patients who have type 2 diabetes and consult primary care in Kartal and Pendik districts of Istanbul in Turkey. The objectives of the study are to diagnose whether recommended behavioral changes on type 2 diabetic patients under the titles of nutrition, medication use and exercise are voiced by physicians and their adaptation level to these recommendations.
Cross-sectional study is carried out on type 2 diabetes patients who have been followed-up at least for 6 months by primary care center in Kartal and Pendik in 3 months? time. There are two types of data collection tool used: questionnaire form prepared by researchers and scales.
Although diet and exercise are not in a desired level, nearly half of the patients have not been advised about life style changes by their physicians or even their physicians have not spoken about the point, (diet, n=199, %51,3; exercise n=207, %54,1).
It has seen that the most negative factor that affect adapting nutrition advises is depressed feelings (%37, 3). The factors that make adapting exercise advise the most difficult is working hours (%29, 4). , According to frequency order, three factors that make adapting medication use
the most difficult is thinking that diabetes is unfair (%35, 6). Participants whose physician-patient communication is better (t=-4.62, p<0.000), who are more resistant to diabetes (t=-6.98, p<0.000), are high are stated that their adaptations of doing regular exercises and nutrition advises are similarly high.