Çocukluk çağı trakeobronşial yabancı cisim aspirasyon tanılı olguların  değerlendirilmesi
Evaluation of cases diagnosed with childhood tracheobronchial foreign body
Yazar: BEREN AYHAN
Danışman: PROF. FİGEN GÜLEN ; DOÇ. DR. ÜLKÜM ZAFER DÖKÜMCÜ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Yabancı cisimler = Foreign bodies

Özet:
Giriş ve Amaç: Trakeabronşial yabancı cisim aspirasyonu hayayolunu tıkayarak
oksijenizasyon ve ventilasyonu bozabilen hayatı tehdit edici bir durumdur. Çocuklarda
yabancı cisim aspirasyonu genellikle 1-3 yaş aralığında görülür. Ani başlayan öksürük,
dispne, hışıltı semptomlarında yabancı cisim aspirasyonundan şüphelenilmelidir.
Çoğunlukla öykü ve fizik muayene spesifik olmayabilir. Akciğer grafisi çoğunlukla normal
saptanır. Astım atak, akut bronşiolit ve pnömoni ile karışabilir. Trakeobronşial yabancı
cisim aspirasyonunun komplikasyonları; atelektazi, pnömotoraks, pnömoni, apse,
ampiyem, bronşektazi gelişimidir.
Modern bronkoskopi teknikleri geliştirildikten sonra trakeal yabancı cisim aspirasyonu
kaynaklı mortalite dramatik olarak düşmüştür. Orta veya yüksek YCA şüphesi olan tüm
vakalarda trakeobronşiyalden nesnenin güvenli bir şekilde çıkarılabilmesi için tipik olarak
rijit bronkoskopi yapılmalıdır. Bu çalışmanın amacı, yabancı cisim aspirasyonu görülen
hastaların klinik özellik ve sonuçlarının belirlenmesi ve bronkoskopi bulgularının
değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları polikliniğinde 2016-
2021 yılları arasında yabancı cisim aspirasyonu tanısı ile takibe alınan 71 olgu dahil edildi.
Tüm hastalara bronkoskopi yapıldı. Hastaların dosyaları özgeçmiş aile eğitimi-yaşam
koşulları, şahit durumu, ayrıntılı öykü, klinik, fizik muayene, laboratuvar, akciğer grafisi
ve bronkoskopi bulguları, hastanede yatış süresi, entübasyon durumu ayrıntılı öyküsü
retrospektif olarak analiz edildi. Bu çalışma.ile çocukluk çağı çocukluk çağı trakeobronşial
yabancı cisim aspirasyon vakalarının radyolojik ve klinik olarak değerlendirilip risk
faktörleri ve komplikasyonlarının incelenmesi amaçlandı.
Bulgular: Hastaların %56,3'ünü (n=40) erkekler, %43,7'sını (n=31) kızlar oluşturmakta
idi. Üç yaş altı 60 hasta üç yaş üzeri 11 hasta olduğu görüldü. Aspirasyona şahit olan kişi
varlığında erken bronkoskopi anlamlı derecede sık görüldü (p=0,004). Erken bronkoskopi
yapılan hasta grubunda ilk yardım uygulaması anlamlı derecede fazla görüldü (p=0,013).
Yabancı cisim aspirasyonuna şahit olma durumu değerlendirildiğinde; şahitli aspirasyon
%86 (n=61), şahitli olmayan aspirasyon %14 (n=10) oranındadır. Başvuruda gecikmesi
olan 26 hastanın gecikme nedenleri sıklık sırasıyla %36,7 (n=11) bronşiolit tedavisi alması,

8
%33,3 (n=10) ailenin geç başvurusu, %23,3 (n=7) tekrarlayan akciğer enfeksiyonu, %6,7
(n=2) bronkoskopi onayı vermemesi gösterildi. Başvuru semptomların sırasıyla çoktan aza
doğru görülme sıklığı öksürük %85,9'unda (n=61), dispne %39,4'ünde
(hışıltı/stridor/çekilme) (n=28), siyanoz %35,2'sinde (n=25), ateş %8,5'inde (n=6) ve
nöbet %1,4'ünde (n=1) görüldü. Ateş yakınması ile başvuran hastaların hepsi (n=6)
semptomların başlangıcından en az bir hafta sonra başvurdu. Parçalı aspirasyonda öksürük
yakınması anlamlı derece fazla görüldü (p=0,027). Öksürük yakınması olan hastalarda
entübasyon anlamlı daha az görüldü (p=0,021). Çalışmamızda hastaların fizik muayene
bulguları sıklık sırası ile tek taraflı solunum sesleri (SS) azalması %71,8 (n=51), çift taraflı
solunum sesleri azalması %12,7 (n=9), normal %8,4 (n=6), çift taraflı ral/ronküs %5,6
(n=4), hışıltı %8,5 (n=6) sıklıkta görüldü. Geç bronkoskopi yapılan hasta grubunda tek
taraflı solunum sesleri azalması anlamlı derecede fazla görüldü (p=0,016). Hastaların
laboratuvar periferik yayma değerlendirmesinde nötrofil ortalaması %53,5±20, lenfosit
%37,7±18, monosit %6,8±3,5, eozinofil %1,37±1,8 ve C reatif protein (CRP) 1,4±3,7
mg/dl (min:0 max:25,8) görüldü. Geç bronkoskopi yapılan hastalarda CRP değerinde
anlamlı yükseklik görüldü (p=0,011). Entübe olan hasta grubunda kanda bakılan periferik
yaymada nötrofil yüzdesi anlamlı daha fazla (p=0,009) ve lenfosit yüzdesi anlamlı
derecede düşük görüldü (p=0,008). Hastaların akciğer grafisi bulguları incelendiğinde
normal grafi bulguları %33,8'sinde (n=24), tek taraflı hava hapsi %46,4'ünde (n=33),
mediastinal şift %21,2'sinde (n=15), atelektazi %7'sinde (n=5), konsolidasyon
%12,6'sında (n=9), pnömomediastinum %7'sinde (n=5), pnömotoraks %2,2'sinde (n=2),
yabancı cisim %2,2'sinde (n=2) görüldü. Pnömonik infiltrasyonu olmayan hastalarda
entübasyon anlamlı derecede daha az görüldü (p=0,010). Çalışmamızda hastaların %51'ine
(n=36) bronkoskopi ilk 24 saatte, %49'unda (n=34) 24 saatten sonra bronkoskopi yapıldı.
Aspirasyon materyallerinin anatomik lokalizasyona göre dağılımında sıklık sırası ile sağ
ana bronş %43,6 (n=31), sol ana bronş %35,2 (n=25), bilateral %11,2 (n=8), trakea %7
(n=5) izlendi. Organik materyal aspirasyonu %92,9 (n=66) görülürken inorganik materyal
aspirasyonu %7,04 (n=5) görüldü. Hastaların %59'unda (n=42) parçalı aspirasyonu,
%38'inde (n=27) tek cisim aspirasyonu görüldü. Araştırmamızda ortalama bronkoskopi
sayısı 1,14±0,38, ortalama hastanede yatış süresi ortalama 3,31±3,16 gün ve entübasyon
süresi ortalama 0,38±1,07 gün görüldü. Hastaların aspirasyondan sonra sağlık durumları
aileler telefon ile aranarak sorgulandı; hastaların %81,7'sinin (n=58) sağlık durumu iyi
olduğu, %14,1'inin (n=10) tekrarlayan inhaler ihtiyacı olduğu, %4,2'sinin (n=3) sık

9
akciğer enfeksiyonu geçirdiği öğrenildi. Araştırmamızda ilk 24 saatte bronkoskopi yapılan
hastalarda yatış süresi anlamlı derecede kısa bulundu (p=0,047). Entübe olan tüm hastalar
iki günden fazla hastanede yattı ve yatış süresi anlamlı daha uzun bulundu (p<0,001).
Sonuç: Yabancı cisim aspirasyonu tanısında en önemli nokta klinik şüphedir. Tedaviye
yanıtsız bronşiolit ve pnömonide mutlaka akla gelmelidir. Ani başlayan solunum sıkıntısı
ile başvurularda klinik şüphe var ise fizik muayene, akciğer grafisi sonrasında bronkoskopi
yapılması yabancı cisim aspirasyonunun erken tanınması; hastane yatışlarının ve geri
dönüşümsüz akciğer hasarının önlenmesi açısından önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Trakeobronşial yabancı cisim aspirasyonu, dispne, öksürük, tek
taraflı solunum seslerinde azalma, tek taraflı havalanma artışı, bronkoskopi

Abstract:
Background and Objective: Tracheobronchial foreign body aspiration is a life-
threatening condition that can obstruct the airway and impair oxygenation and ventilation.
Foreign body aspiration in children is usually seen between 1-3 years of age. Foreign body
aspiration should be suspected in sudden onset cough, dyspnea, and wheezing symptoms.
Often the history and physical examination may not be specific. Chest X-ray is mostly
normal. Differential diagnosis includes asthma attack, acute bronchiolitis and pneumonia.
Complications of tracheobronchial foreign body aspiration; atelectasis, pneumothorax,
pneumonia, abscess, empyema, bronchiectasis development. Mortality from tracheal
foreign body aspiration has dropped dramatically after modern bronchoscopy techniques
were developed. Rigid bronchoscopy should typically be performed in all cases with
moderate or high suspicion of FBA to allow safe removal of the object from the
tracheobronchial. The aim of this study is to determine the clinical features and results of
patients with foreign body aspiration and to evaluate the bronchoscopy findings.
Materials and Methods: Seventy-one patients with the diagnosis of foreign body
aspiration, who were followed up in the Ege University Faculty of Medicine Pediatric
Pulmonary Diseases outpatient clinic between 2016 and 2021, were included. All patients
underwent bronchoscopy. The files of the patients were analyzed retrospectively, including
family history, family education-living conditions, witness status, admission symptoms,
clinical, physical examination, laboratory, chest X-ray and bronchoscopy findings, length
of hospital stay, and intubation status. The aim of this study is to evaluate the childhood
tracheobronchial foreign body aspiration cases radiologically and clinically, and to
examine the risk factors and complications.
Findings: In our study, 56.3% (n=40) of 71 patients were boys and 43.7% (n=31) were
girls. There were 60 patients under the age of three and 11 patients over the age of three.
Early bronchoscopy was seen significantly more frequently in the presence of witness to
aspiration (p=0.004). First aid application was significantly higher in the group of patients
who underwent early bronchoscopy (p=0.013). Witnessed foreign body aspiration was seen

11
in 86% (n=61) patients. The reasons for the delay in 26 patients with delay in admission
were 36.7% (n=11) receiving bronchiolitis treatment, 33.3% (n=10) late presentation of the
family, 23.3% (n=7) recurrent lung infection, 6,7 % (n=2) did not approve bronchoscopy.
The frequency of presenting symptoms, from most to least, was cough 85.9% (n=61),
dyspnea 39.4% (wheezing/stridor/withdrawal) (n=28), cyanosis 35.2% (n). =25), fever
occurred in 8.5% (n=6) and 1.4% (n=1) of seizures. All of the patients (n=6) who
presented with fever were admitted at least one week after the onset of symptoms. Cough
was significantly higher in partial aspiration (p=0.027). Intubation was significantly less
common in patients with cough (p=0.021). In our study, the physical examination findings
of the patients were, in order of frequency, unilateral respiratory sounds (SS) decreased
71.8% (n=51), bilateral respiratory sounds decreased 12.7% (n=9), normal 8.4% (n=6) ),
bilateral ral/rhonchus were seen with a frequency of 5.6% (n=4), and wheezing with a
frequency of 8.5% (n=6). In the group of patients who underwent delayed bronchoscopy,
unilateral respiratory sounds decreased significantly (p=0.016). In the laboratory peripheral
smear evaluation of the patients, the mean of neutrophils was 53.5%±20%, lymphocytes
37.7±18%, monocytes 6.8%±3.5%, eosinophils 1.37±1.8%, and C-reative protein (CRP) 1,
4±3.7 mg/dl (min:0 max:25.8) was seen. A significant increase in CRP value was observed
in patients who underwent delayed bronchoscopy (p=0.011). In the intubated patient group,
the percentage of neutrophils in the peripheral blood smear was significantly higher
(p=0.009) and the percentage of lymphocytes was significantly lower (p=0.008). When the
chest X-ray findings of the patients were examined, normal X-ray findings were found in
33.8% (n=24), unilateral air trapping in 46.4% (n=33), mediastinal shift in 21.2% (n=15),
atelectasis 7% (n=5), consolidation 12.6% (n=9), pneumomediastinum 7% (n=5),
pneumothorax 2.2% (n=2), foreign body was seen in 2.2% (n=2). Intubation was
significantly less common in patients without pneumonic infiltration (p=0.010). In our
study, bronchoscopy was performed in 51% (n=36) of the patients in the first 24 hours, and
in 49% (n=34) after 24 hours. In the distribution of aspiration materials according to
anatomical localization, the frequency of the right main bronchus 43.6% (n=31), left main
bronchus 35.2% (n=25), bilateral 11.2% (n=8), trachea 7% (n=5) were observed. While
organic material aspiration was observed in 92.9% (n=66), inorganic material aspiration
was observed in 7.04% (n=5). Segmented aspiration was observed in 59% (n=42) of the
patients, and single-body aspiration was observed in 38% (n=27). In our study, the mean
number of bronchoscopy was 1.14±0.38, mean hospital stay was 3.31±3.16, and mean

12
intubation time was 0.38±1.07. The health status of the patients after aspiration was
questioned by calling the families by phone; It was learned that 81.7% (n=58) of the
patients were in good health, 14.1% (n=10) needed recurrent inhalers, and 4.2% (n=3) had
frequent lung infections. In our study, the hospitalization period was found to be
significantly shorter in patients who underwent bronchoscopy in the first 24 hours
(p=0.047). All intubated patients were hospitalized for more than two days and the length
of stay was found to be significantly longer (p<0.001).
Sonuç: The most important point in the diagnosis of foreign body aspiration is clinical
suspicion. It should definitely be considered in bronchiolitis and pneumonia unresponsive
to treatment. If there is clinical suspicion at hospital admission with sudden onset
respiratory distress, bronchoscopy must performed after phsical examination and chest X-
ray, early diagnosis of foreign body aspiration; It is important for the prevention of
hospitalizations and irreversible lung damage.
Anahtar Kelimeler: Tracheobronchial foreign body aspiration, dyspnea, cough, localized
decreased breath sound, localized air trapping, bronchoscopy