İlköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel sinizm ve örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki: Keçiören ilçesi örneği
The relationship between the levels of organizational cynicism and organizational commitment of primary school teachers: Example of Keçiören district
Yazar: ŞERİFE KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. BERRİN BURGAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel sinizm = Organizational cynicism ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu çalışmada örgütlerde verim azaltıcı sonuçlara götüren ve alanyazında çok yeni bir kavram olan örgütsel sinizm ve onun örgütsel bağlılıkla ilişkisi ele alınmıştır. Araştırmanın evrenini Keçiören İlçesinde 89 resmi ilköğretim okulunda görev yapan toplam 3977 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma tarama modelinde yapılmıştır. Örneklem büyüklüğü olan 350 öğretmene ulaşmak amacıyla 473 öğretmene anket uygulanmış, bunlardan 403 tanesi geçerli olarak kabul edilmiştir.Veri toplama aracı olarak örgütsel sinizm düzeyini ölçmek için Brandes (1997) tarafından geliştirilen ve Türkçe'ye uyarlaması Erdost ve arkadaşları (2007) tarafından yapılan örgütsel sinizm ölçeği; örgütsel bağlılık düzeyini ölçmek için de Balay (2000) tarafından geliştirilen örgütsel bağlılık ölçeği kullanılmıştır.Anket uygulamasından elde edilen verilerin değerlendirilmesinde, SPSS istatistik paket programı kullanılarak yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma gibi betimsel istatistik teknikleri; cinsiyet, sınıf veya branş öğretmeni olma durumu, medeni durum, sendikaya üyelik değişkenlerine bağlı olarak anlamlı bir farklılığın olup olmadığını belirlemek için t-testi; yaş, öğrenim durumu, mesleki kıdem değişkenlerine bağlı olarak anlamlı bir farklılığın olup olmadığını belirlemek için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve uygulanan ANOVA anlamlı ise anlamlı farkın hangi grup veya gruplardan kaynaklandığını saptamak için post hoc test olarak Tukey HSD testi kullanılmıştır. Öğretmenlerin örgütsel sinizm ve örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkiyi yordamak amacıyla da Pearson Korelasyon analizi uygulanmıştır. Anlamlılık testlerinde ?=.05 anlamlılık düzeyi esas alınmıştır.Araştırmanın temel sonuçları şöyledir: Öğretmenlerin örgütsel sinizm ortalaması, örgütsel bağlılık ortalamasından daha düşük çıkmıştır. Örgütsel sinizmin alt boyutlarında, davranışsal boyutun; örgütsel bağlılığın alt boyutlarında ise içselleştirme bağlılığının en yüksek değere sahip olduğu görülmüştür. Örgütsel sinizmin alt boyutlarıyla örgütsel bağlılığın uyum boyutu arasında pozitif bir ilişki görülürken, özdeşleşme ve içselleştirme boyutları arasında negatif bir ilişki görülmüştür. Örgütsel sinizm ile örgütsel bağlılık arasında negatif yönlü zayıf bir ilişki bulunmuştur.Anahtar Sözcükler: Örgütsel sinizm, örgütsel bağlılık, sinizm, bağlılık, ilköğretim okulu.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the relation between organizational cynicism effecting performance of organizations negatively but a new concept in the world literature and organizational commitment. The target population of this study consists of 3977 primary school teachers from 89 public schools in Kecioren District. This is a descriptive survey. In order to reach study sample comprising of 350 teachers, the questionnaires were delivered to 473 teachers but only 403 of them were accepted as valid.To measure the organizational cynicism, ?Organizational Cynicism Scale? developed by Brandes (1997) and adapted to Turkish by Erdost and her friends (2007); to measure organizational commitment, ?Organizational Commitment Scale? developed by Balay (2000) were used.During the analysis of the data gathered by the research instruments the Statistical Package for Social Sciences (SPSS) program was used to find out the percentages, frequencies, means and standard deviations simple descriptive analysis techniques; in order to find out the significant differences between the opinions of participants related to different variables including gender, marital status, being first grade or second grade teacher and being member of a union t-test was used. In addition, One-Way ANOVA was used to find out the significant differences between the opinions of participants in terms of the age, education status, seniority variables. When ANOVA was significant, in order to find out from which group or groups the differences come from, Tukey HSD was used. In order to determine the relation between organizational cynicism and organizational commitment levels of teachers, Pearson Correlation analysis technique was used. ?=.05 was used as a cut of significance level.The main results of the study indicated that mean value of organizational cynicism of teachers are less than that of organizational commitment. Behavioral cynicism being one of the sub-dimensions of organizational cynicism and internalization commitment being one of the sub-dimensions of the organizational commitment had the most value. While the results revealed a positive relationship between the dimensions of organizational cynicism and the compliance dimension of organizational commitment, it is observed that dimensions of organizational cynicism is negatively correlated with identification and internalization dimensions of organizational commitment. It is detected that there is a negative and weak correlation between organizational cynicism and organizational commitment.Key Words: Organizational cynicism, organizational commitment, cynicism, commitment, primary school