Grafik tasarım bağlamında protest illüstrasyonlar ve gerçek üstü dil kullanımı
Protest illustrations and surreal language in the context of graphic design
Yazar: SELİN ÇETİNKAYA
Danışman: DOÇ. DR. NİHAT DURSUN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı / Grafik Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Grafik tasarımı = Graphic design ; Stilize illüstrasyon yöntemi = Stylize illustration method

Özet:
İllüstrasyon, tarih öncesi çağlarda mağara çizimleri ile karşımıza çıkan; toplumların duygu, düşünce ve ihtiyaçları doğrultusunda şekillenerek günümüzde sıklıkla kullanılan bir betimleme yöntemidir. Tarihin her döneminde toplumlar ait oldukları çağın imkanları çerçevesinde kendilerini ifade etme ihtiyacı hissetmiş ve bu ihtiyaçlarını farklı yöntemlerle yansıtabilme çabası içine girmişlerdir. Bu çaba kimi zaman bir kabullenişi, kimi zaman bir baş kaldırışı, kimi zaman ise bir öğretiyi temsil etmiştir. İllüstrasyon; mesaj iletimi, farkındalık yaratma, harekete geçirme, ikna etme gibi güçlü özellikleriyle hitap ettiği kitle üzerinde önemli etkiler bırakan bir iletişim aracıdır. İllüstrasyonların protest ruhların mevcut sistemler veya aktörlerin değişimine vurgu yapma noktasında sağlayabileceği görsel çözümlemeler, farklı dönem ve kültürlerin sanatçıları ile birlikte çeşitlilik göstermektedir. İdeolojilerin var olan gerçekliğinin, gerçek üstü kodlar ile yansıtılması; illüstrasyonların, çözümsel, evrensel ve fonksiyonel yönüne dikkat çekmektedir. Bu çalışmada illüstrasyonların zamana meydan okuyan ideolojik yönelimlerin yansıtılmasında araç olarak kullanıldığına vurgu yapılmaktadır. İllüstrasyonların kitleler ile kurduğu güçlü iletişim bağları, protest ifade biçimine neden olan toplumsal süreçler ve illüstratörlerin eserlerinde kullandıkları dil çerçevesinde incelenmektedir. Farklı dönemlere ait toplumsal süreçler, ideolojik yapılanmalar ve yaşam biçimleri gibi etkenlerden hareketle oluşan gerçek üstü dillerin illüstrasyon üzerindeki yansımaları incelenmekte, protest ifade biçimlerinin oluşumu, döneme ait illüstratörlerin eserleri üzerinden analiz edilmektedir. Protest ifade biçimine neden olan toplumsal süreçlerin, illüstratörlerin eserlerinde kullandıkları dil ile bağlantısı sorgulanarak, günümüz ideolojilerine nasıl yön verebileceği irdelenmektedir.

Abstract:
Illustration is a method of depiction that emerged with cave drawings in prehistoric times; it is a frequently used method of depiction today, shaped in line with the feelings, thoughts and needs of societies. In every period of history, societies have felt the need to express themselves within the framework of the possibilities of the age they belong to and have endeavored to reflect these needs through different methods. This effort has sometimes represented an acceptance, sometimes a rebellion, and sometimes a teaching. Illustration is a communication tool that leaves significant effects on the audience it addresses with its powerful features such as message transmission, awareness raising, mobilization and persuasion. The visual analysis that illustrations can provide at the point of emphasizing the change of existing systems or actors by protest spirits varies with the artists of different periods and cultures. Reflecting the existing reality of ideologies with surreal codes draws attention to the analytical, universal and functional aspect of illustrations. In this study, it is emphasized that illustrations are used as a tool to reflect ideological orientations that defy time. The strong communication ties that illustrations establish with the masses are analyzed within the framework of the social processes that cause protest expression and the language used by illustrators in their works. The reflections of the surreal languages formed based on factors such as social processes, ideological structures and lifestyles of different periods are examined, and the formation of forms of protest expression is analyzed through the works of illustrators of the period. By questioning the connection between the social processes that cause protest expression and the language used by illustrators in their works, it is examined how they can shape today's ideologies.