Bizans taht kavgalarında Türklerin rolü
The role of the Turks in the Byzantine throne fights
Yazar: İBRAHİM ETEM KÖSE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAMET ALIÇ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Avarlar = Avars ; Beylikler = Principalities ; Bizans İmparatorluğu = Byzantine Empire ; Osmanlılar = Ottomans ; Peçenekler = Pechengs ; Selçuklular = Seljuks ; Türk-Bizans ilişkileri = Turkish-Byzantine relations ; Türkler = Turks ; İktidar mücadeleleri = Power struggles

Özet:
Bizans İmparatorluğu'nda tahta geçişte gelenekselleşmiş bir uygulama olmaması nedeniyle birçok taht kavgası yaşanmıştır. Bizans ile Türkler arasında devlet düzeyinde gelişen ilk ilişkilerden itibaren Türkler de zaman zaman bu taht kavgalarının bir parçası olmuştur. Doğu Avrupa Türkleri ile Bizans arasında başlayan ilk Bizans-Türk ilişkileri XI. yüzyılda Oğuz Türklerinin Anadolu'ya gelmesi ile de yoğunlaşmıştır. Bu tarihten itibaren yoğunlaşan Bizans-Türk ilişkilerinde Türkler, Bizans iç siyasetinde daha fazla görülmeye başlamıştır. İç siyaset unsurlarından bir tanesi de Bizans taht kavgalarına Türklerin etken ve müdahil olarak katılmasıydı. Doğu Avrupa'da kurulan Türk devletlerinden Avarlar, Bulgarlar, Hazarlar, Peçenekler ve Kumanlar, Anadolu'da kurulan Türk devletlerinden Selçuklular, Anadolu Beylikleri ve Osmanlılar ile Bizans'ta yaşayan Türkler, tarihi süreçte hemen hemen her dönem yaşanan Bizans taht kavgalarına müdahil olmuştur. Türklerin etken ve müdahil olarak yer aldığı Bizans taht kavgalarında Bizans yönetimi zayıflama gösterirken Türkler ise çeşitli imtiyazlar kazanmıştır. Bizans taht kavgalarında Türklerin nasıl bir rol üstlendiğinin incelendiği bu çalışmada Türklerin, Bizans taht kavgalarına müdahil olma sebepleri, müdahil olma şekilleri ve Türkler, taht kavgalarına müdahil olduktan sonra ortaya çıkan bulgular değerlendirilmiştir.

Abstract:
In the Byzantine Empire, there were many throne fights due to the lack of a traditional practice in accession to the throne. From the first relations developed between the Byzantines and the Turks at the state level, the Turks had also been a part of these throne fights from time to time. The first Byzantine-Turkish relations, which started between the Eastern European Turks and Byzantium, intensified with the arrival of the Oghuz Turks in Anatolia in the 11th century. Turks started to be seen more in Byzantine domestic politics in the Byzantine-Turkish relations that intensified from this date on. Avars, Bulgarians, Khazars, Pechenegs and Cumans from the Turkish states established in Eastern Europe, and the Seljuks, Ottomans and Anatolian principalities from the Turkish states established in Anatolia have been involved from time to time in the Byzantine throne fights that have been experienced in almost every period in the historical process. While the Byzantine administration weakened in the Byzantine throne fights in which the Turks were active and involved, the Turks gained various privileges. In this study, in which the role of the Turks in the Byzantine throne fights was examined, the reasons for the Turks involvement in the Byzantine throne fights, the way they were involved and the findings that emerged after the Turks got involved in the throne fights were evaluated.