AK Parti döneminde Türkiye'nin Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri politikaları
Turkey's Qatar and UAE Policies in the period of Justice and Development Party
Yazar: ABDULLAH ERBOĞA
Danışman: PROF. DR. KEMAL İNAT
Sakarya Üniversitesi / Ortadoğu Enstitüsü / Ortadoğu Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Birleşik Arap Emirlikleri = United Arab Emirates ; Ekonomi = Economy ; Katar = Qatar ; Körfez politikası = Gulf policy ; Körfez ülkeleri = Gulf countries ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-Birleşik Arap Emirlikleri ilişkileri = Turkish-United Arab Emirates relations ; Türk-Katar ilişkileri = Turkish-Qatar relations ; Uluslararası politika = International policy ; İdeoloji = Ideology

Özet:
2002 yılından itibaren Türkiye ile Körfez ülkeleri arasındaki ilişkiler Türk dış politikasının ana gündem maddelerinden biri olmuştur. Arap İsyanları sürecinin başlamasıyla birlikte bölge ülkelerinin Türkiye'nin Ortadoğu politikasına yönelik yaklaşımları farklılık arz etmiştir. Bu farklılığı Körfez ülkeleri arasında da görmek mümkündür. Bu bağlamda Ankara'nın Doha ve Abu Dabi ile ikili ilişkilerini karşılaştırmalı olarak ele almak önem arz etmektedir. Dolayısıyla bu tez çalışmasında AK Parti döneminde Türkiye'nin Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri politikaları ele alınmıştır. Tezin odaklandığı ana soru ise neden Türkiye ile Katar arasındaki ikili ilişkiler stratejik iş birliği düzeyinde gelişirken Türkiye ile Birleşik Arap Emirlikleri arasında ikili ilişkilerde gerilim meydana geldiği üzerindedir.
Türkiye'nin Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri politikaları incelenirken bazı parametreler ön plana çıkmıştır. Bu parametreler: ekonomi, ideoloji ve uluslararası sistemdir. Bu çerçevede Türkiye'nin Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri ile ikili ilişkilerinde hangi parametrenin asıl belirleyici olduğu ele alınmıştır. Bununla birlikte tez çalışmasında nedensellik ilişkisini analiz etmek için süreç takibi yöntemi kullanılmıştır. Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri aynı yapısal özelliklere sahip iki Körfez ülkesi olması sebebiyle Türkiye'nin dış politika davranışlarının gözlemlenebildiği en ideal örnekler olduğu söylenebilir. Sonuç olarak, 2002-2018 arasında AK Parti döneminde Türkiye'nin Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri politikalarında ekonomi ve ideoloji faktörlerinin önemi bulunmasına rağmen asıl belirleyici olanın uluslararası sistem olduğu iddia edilmiştir.

Abstract:
Since 2002, relations between Turkey and the Gulf states has been one of the main agenda of Turkish foreign policy. During the Arab Uprising, Middle East countries have different approaches to Turkey's Middle East policy. It is possible to see this difference among the Gulf countries too. In this context, it is important to consider Ankara's bilateral relations with Doha and Abu Dhabi comparatively. Thus, this thesis discusses Turkey's Qatar and the United Arab Emirates policies during the Justice and Development Party (JDP) period. The main question of the thesis is why bilateral relations between Turkey and Qatar develops at the level of strategic cooperation while between Turkey and the United Arab Emirates tension occurs.
Some parameters have become significant while reviewing Turkey's policy of Qatar and the United Arab Emirates. These parameters are: economy, ideology and international system. In this context, I discuss that which parameter is the main determinant in Turkey's bilateral relations with Qatar and the United Arab Emirates. Moreover, process tracking method is used in the thesis to analyze the causality relationship. It can be said that, Qatar and the United Arab Emirates is the most ideal case selection in which Turkey's foreign policy behavior can be observed as the two Gulf countries have similar structural characteristics. In conclusion, this thesis claims that during the period (2002-2018) of JDP, although economy and ideology are important in Turkey's foreign policy towards Qatar and the United Arab Emirates, the main determinative factor comes out to be international system.