Olası alzheimer tanısı almış olgularda Apolipoprotein E (APO E) ve İnterlökin-1 Alfa C889T (IL-1A C889T) gen polimorfizmlerinin hastalık ile ilişkisinin araştırılması
Association of Apolipoprotein E (APO E) and Interleukin-1 Alpha C889T (IL-1A C889T) polymorphism with alzheimer's disease
Yazar: SALİHA HANDAN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SOLAK ; PROF. DR. SEVİLHAN ARTAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Genetik = Genetics

Özet:
Demans kişinin bilişsel ve entellektüel işlevlerinin normal dışı azalmasıdır. Demans sendromlarının en yaygın olanı Alzheimer hastalığıdır. Alzheimer nörofibriler yumaklar ve amiloid plaklar ile karakterize, yıkıcı bir beyin hastalığıdır. Alzheimer multifaktöryel kalıtım gösteren bir hastalık olup; genetik temeli oldukça karmaşıktır. Birçok farklı gen ve polimorfizm çevresel faktörlerle etkileşerek demans gelişimine sebep olabilmektedir. Geç başlangıçlı ve sporadik Alzheimer patogenezinde etkili olduğu düşünülen en önemli genetik risk faktörü ApoE gen polimorfizmidir. Ayrıca inflamasyon, Alzheimer hastalığına neden olan patojenik kaskatların bir kısmı olabilir. Patolojik çalışmalar Alzheimer hastalarının beyninde kronik inflamasyonun olduğunu ortaya koymuştur. Bu sebeple, bir proinflammator sitokin olan interlökin-1 (IL-1) de bu hastalığın patogeneziyle ilişkilendirilmiştir. Birçok çalışma, Alzheimer hastalığı ve IL-1A C889T alel polimorfizmi arasında ilişki olduğunu göstermektedir.Bu çalışmada, ApoE geni E2, E3, E4 polimorfizmleri ve IL-1A geni C889T polimorfizminin genotip ve alel frekansları çalışma grubumuzdaki 95 Alzheimer hastası ve 60 demans öyküsü olmayan kontrol bireyde değerlendirilmiştir. Çalışmamızda E3/E3 genotip frekansı kontrol grubunda, E3/E4, E4/E4 genotip frekansları ise olgu grubunda anlamlı düzeyde yüksekti. E3 alel frekansı kontrol grubunda, E2 ve E4 alel frekanasları ise olgu grubunda anlamlı düzeyde yüksekti. Kontrol ve olgu grupları arasında IL-1A geni C889T polimorfizmine ilişkin genotip ve alel frekanslarının dağılımı açısından farklılık gözlenmedi.Sonuç olarak, Alzheimer hastalığı ile Apo E E4 aleli arasında kuvvetli bir ilişki varken, Alzheimer hastalığı ile IL-1A C889T polimorfizmi arasında bir ilişki olmadığı belirlendi.Anahtar kelimeler: Alzheimer hastalığı, Apolipoprotein E, İnterlökin-1 Alfa, Polimorfizm

Abstract:
Demantia is abnormal decrease of cognitive and intellectual processes. The most commonly demantia syndrome is Alzheimer?s disease. Alzheimer?s disease is a destructive brain disease which is categorized by neurofibrillar tangles and amyloid plaques. Alzheimer?s disease is a multifactorial disease and its genetic basis is too complicated. Many different genes and polymorphisms interacting with environmental factors may lead to development of demantia. ApoE gene polymorphism is thought to be the most important genetic risk factor in the patogenesis of late onset and sporadic Alzheimer?s disease. Inflammation may also be the part of patogenic cascade that leads to the Alzheimer?s disease. Pathological studies have exhibited that chronic inflammation exists in the brain of patients with Alzheimer?s disease. Therefore, Interleukin 1 (IL-1), a proinflammatory cytokine, is found to be associated with the patogenesis of Alzheimer?s disease. Many investigations show that there is an association between IL-1A C889T allele polymorphism and Alzheimer?s disease.In this study recent studies, genotype and allele frequencies of E2,E3,E4 polymorphisms of ApoE gene and C889T polymorphism of IL-1A gene were evaluated in 95 patients with Alzheimer?s disease and 60 controls without demantia story. The results showed that E3/E3 and E3/E4 genotype frequencies significantly higher in the control and case groups, respectively. Although statistically significant E3 allele frequency was detected in the control group, E2 and E4 allele frequencies were significantly higher among the cases with Alzheimer?s. There was no difference between control and case group in point of the distribution of genotypes and allele frequencies of C889T polymorphism of IL-1A gene.In conclusion, there was a strong association between Alzheimer?s disease and ApoE E4 allele, while was no relation was seen in with IL-1A C889T polymorphism.Keywords: Alzheimer?s Disease, Apolipoprotein E, Interleukin-1 Alpha, Polymorphism