Fikri Mülkiyet Hukuku ve haksız rekabet açısından veri tabanlarının korunması
Protection of databases under Intellectual Property Law and unfair competition
Yazar: NÜKET EVRİM SEVİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVİLAY EROĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Veri tabanı kavramı çok çeşitlilik gösteren yapı ve içeriğe sahip geniş bir kavramdır. Elektronik, elektronik olmayan, içeriği eser niteliğinde olan ya da olmayan bir çok veri tabanı türü bulunmaktadır, özellikle elektronik veri tabanları bilginin kullanımını kolaylaştırmaları, zaman, para ve emekten tasarruf sağlamaları nedeni ile gündeme gelmiş ve rekabet ortamında kendi pazarlarını yaratmışlardır. Veri tabanı endüstrisini güçlendirmek amacı ile Avrupa Birliği, üyesi bulunan ülkeler arasında yeknesak olarak uygulanacak koruma hükümleri düzenlemek üzere Veri Tabanlarının Korunmasına ilişkin Direktifi (96/9/EC) yürürlüğe koymuştur. Direktif ikili bir koruma sistemi getirerek veri tabanı yazarı için öngörülen telif hakkı korumasının yanında sui generis bir hak ile veri tabanı yapımcısının haklarını güvence altına alınmıştır. Fikri mülkiyet hukukuna ilişkin uluslararası sözleşmelerde de veri tabanlarına ilişkin düzenlemeler yer almaktadır. Türk Kanun Koyucusu da, 1/95 sayılı, Gümrük Birliği'ne ilişkin Ortaklık Konseyi Kararı gereğince mevzuatını uyumlaştırma çerçevesinde önce 1995'te 4110 sayılı Kanun ile eser niteliğindeki veri tabanlarının korunmasına ilişkin hükmü, 03.03.2004 tarihinde ise, 5101 sayılı Kanun ile FSEK'e eklenen Ek m. 8 hükmü ile veri tabanlarının söz konusu AB Direktifi'nde de öngörüldüğü gibi sui generis hak kapsamında korunmalarına ilişkin düzenlemeyi getirmiştir. Veri tabanları için öngörülen telif hakkı korumasından eser sahibi olan veri tabanı yazarı yararlanır. Sui generis hak ise, veri tabanının içeriğine ilişkin önemli ölçüde yatırım yapan veri tabanı yapımcısı için koruma getirmektedir. Çalışmamızda önce veri tabanı kavramının teknik ve hukuki anlamlarına değinilmiş, ardından veri tabanlarına ilişkin uluslararası belgelerde yer alan düzenlemeler ve AB Veri Tabanı Direktifi ile Avrupa Adalet Divanı Kararları ışığı altında FSEK kapsamında veri tabanlarına getirilen koruma incelenmiştir.

Abstract:
Database is a broad concept which has a varying structure and content. There exist many database types which are electronic, non-electronic, whose contents create intellectual creations or not. Especially, the electronic databases have become a current issue and created their own market within the competition environment since they ease the utilization of the information and cause savings in money and labor. In order to strengthen the database industry, the European Union has enacted the Directive on the Legal Protection of Databases (96/9/EC) to determine the provisions for protection which shall be practiced all over the member countries monotonously. Through a dual protecting system, the Directive guaranteed the rights of the maker of a database by a sui generis right in addition to the copyright protection provided for database author. There exist provisions concerning databases also in international agreements on intellectual property law. In accordance with the need of aligning the national legislation with the acquis, arising from the decision of Council of Association on Customs Union, numbered 1/95, Turkish law-maker also, at first implemented the provision regarding the protection of the databases constituting an intellectual creation, with the Law numbered 4110 in 1995, then implemented the provision on protection of databases on the basis of sui generis right which has also been determined in the said Database Directive, with the provision of Appendix Art. 8 which was inserted to the Law on Intellectual and Artistic Works with the Law numbered 5101 in 03.03.2004. The database author benefits from the copyright protection for the databases. On the other hand, the sui generis right grants protection for the maker of a database who has made a significant investment with respect to the content of the database. In our study, firstly the technical and legal meanings of the concept of database are mentioned, then the provisions regarding databases involved in international documents and the protection brought to the databases under the Law of Intellectual and Artistic Works, in the light of the EU Database Directive and decisions of European Court of Justice are examined. VI