Doğal gaz fiyat mekanizmasının bağımsızlığının incelenmesi
A study on independence of the natural gas price mechanism
Yazar: ABDULLAH NEZİHİ ERDEM
Danışman: PROF. DR. ALİ OSMAN GÜRBÜZ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Finans Enstitüsü / Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Enerji = Energy ; İşletme = Business Administration
Dizin: ARDL Eşbütünleşme Testi = ARDL Cointegration Test ; Doğal gaz = Natural gas ; Doğal gaz piyasası = Natural gas market ; Enerji fiyatları = Energy prices ; Fiyat = Price ; Fiyatlandırma = Pricing ; Petrol = Petroleum

Özet:
Yapılan çalışmada doğal gaz fiyatının petrol fiyatından ayrışmasının varlığı incelenmiş, hangi piyasa şartlarında hangi oranda ayrıştığı ve gelecekte bu ayrışmanın yönünün ne olacağının tespit edilmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla ülke ortalama fiyatları ve doğal gaz ticaret merkezi (gas hub) fiyatlarının analiz edildiği beş ayrı model kurulmuştur. Fiziksel farklılıkları en iyi temsil edeceği düşünülen dört ayrı ticaret merkezindeki spot fiyatın ham petrol ile ilişkisi ile Avrupa'daki en büyük tüketici ve çevre ülkelerle altyapı açısından teknik olarak en bütünleşmiş ülke olan Almanya'nın ortalama aylık doğal gaz ithalat fiyatının petrol fiyatı ile ilişkisi analiz edilmiştir. Petrol fiyatı olarak Brent ham petrolü fiyatı kullanılmıştır. Serilerin eşbütünleşikliği Sınır Testi ile incelenmiş, kısa ve uzun dönem analizleri ARDL metoduyla yapılmıştır. 2010-2020 arası için ve bu dönemin alt dönemi olarak yakın dönem kısımları için yapılan araştırmada elde edilen sonuçlar, petrol fiyatının doğal gaz fiyatına etkisinin özellikle ülke ithalat fiyatında literatürdeki araştırmalar kadar olmasa da sürdüğünü göstermiştir. Likit pazarlarda ise ayrışma söz konusudur ya da çok düşük oranda bir petrol fiyatı etkisine rastlanmıştır. Doğal gaz ticaret merkezleri ve işlemlerinin artması bağımsız gaz fiyat yapısının gerçekleşeceği kanısını artırmaktadır.

Abstract:
In this study, the existence of the decoupling of the natural gas price from the oil price has been examined, and it is aimed to determine at what market conditions the prices are decoupled or to what extent there is a cointegration relationship. For this purpose, five different models have been established in which country average prices and natural gas hub prices are analyzed. The relationship between the spot price and crude oil in four gas trade hubs, which are thought to represent the physical differences best, and the relationship between the average monthly natural gas import price and the oil price of Germany, the largest consumer in Europe and the most technically integrated country in terms of infrastructure with neighboring countries, are analyzed. Brent oil price was used as the oil price. The cointegration of the series was examined with the Bounds Test, and the short and long term analyzes were made by the ARDL method. The results obtained from the research for 2010-2020 and for the recent parts of this period as a sub-period show that the effect of oil price on natural gas prices continues, although not as much as the studies in the literature, especially on the country's import price. In liquid markets, the prices are decoupled or there is a cointegration relationship with a very low oil price effect. The increase in the liquidity in natural gas hubs rises the opinion that an independent gas price structure will be realized.