18-55 yaş arası kadınların kontrasepsiyon kullanımı, beklentileri ve karşılanma durumu
Contraceptive use, expectations and meeting status of women between the ages of 18-55
Yazar: NAZİFE İŞİK
Danışman: PROF. DR. CAHİT ÖZER
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile planlaması = Family planning ; Doğum kontrolü = Contraception ; Kadınlar = Women ; Kontraseptif ajanlar = Contraceptive agents

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, 18-55 yaş arası cinsel aktif kadınların aile planlaması yöntemlerinin kullanım durumlarının, aile planlaması hizmetlerinin erişilebilirliğinin değerlendirilmesi ve kadınların aile planlaması uygulamalarıyla ilgili beklentilerinin tespit edilmesidir.
Yöntem: Çalışma, Şubat 2021-Haziran 2021 tarihleri arasında Hatay ilinde belirlenen Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 18-55 yaş arası cinsel aktif kadınlarla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada sosyo-demografik özellikler, obstetrik özellikler, AP uygulamalarına ilişkin özellikler, katılımcıların AP uygulamaları ile ilgili beklentlenti ve görüşlerini içeren veri toplama formu uygulandı.
Bulgular: Çalışma grubu 371 katılımcıdan oluşmaktadır. Kadınların %60,6'sı (n=225) modern ve %17,2'si (n=64) geleneksel olmak üzere, %77,8'i (n=289) herhangi bir yöntem kullandığı, en fazla kullanılan yöntemler kondom %28 (n=81), geri çekme %20,1 (58), RİA %18 (n=52) olduğu görülmüştür. Modern yöntemlerin %64'ünün (n=144) ücretli karşılandığı (p<0,001), en fazla temin edildiği kaynakların eczane %39,1(n=88), hastane %33,7 (n=76), market %14,2(n=32) en az temin yerinin ise birinci basamak %12,9 (n=29) olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Katılımcılardan %16,2'sının (n=60) karşılanmamış aile planlaması ihtiyacının olduğu tespit edildi. Karşılanmamış AP ihtiyacının gelir düzeyi düşük olan grupta %60 (n=36) olup gelir düzeyi yüksek olanlara göre daha fazla olduğu görüldü (p=0,037). Kadınların tamamına yakınının (%96,8) aile planlaması yöntemlerine ücretsiz ulaşmak istediği, çoğunluğun da bu yöntemleri birinci basamak sağlık kuruluşlarından temin etmek istedikleri tespit edildi.
Sonuç: Çalışmamıza dahil olan kadınların aile planlaması hizmetlerine erişimde sıkıntı yaşadığı ve bu durumun yöntem tercihine yansıdığı görüldü. Karşılanmamış aile planlaması ihtiyacı artmış olması aile planlaması uygulamalarının yeterli düzeyde olmadığını düşündürmektedir.
Anahtar kelimeler: Aile planlaması, kontraseptif yöntem, karşılanmamış aile planlaması ihtiyacı.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate the use of family planning methods, accessibility of family planning services and to determine the expectations of women about family planning practices of sexually active women between the ages of 18-55.
Method: This cross-sectional study was carried out in Hatay between February 2021 and June 2021. The study included sexually active women aged between 18-55 who applied to primary health care centers. In the study, a data collection form including socio-demographic attributes, obstetric features, characteristics of FP practices, expectations and opinions of participants about FP practices was applied.
Results: The study group consists of 371 participants. It was observed that 77.8% (n=289) of the women used any method, of which 60.6% (n=225) were modern and 17.2% (n=64) were traditional. The most commonly used methods were condom 28% (n=81), withdrawal 20.1% (58), IUD 18% (n=52). It was determined that 64% (n=144) of modern methods were paid (p<0.001) and the most supplied sources were pharmacy 39.1% (n=88), hospital 33.7% (n=76), market 14.2% (n=32) and the least supply area was 12.9% (n=29) primary care centers(p<0.001). It was detected that 16.2% (n=60) of the participants had an unmet need for family planning. It was discovered that the unmet FFP need was 60% (n=36) in the low-income group and higher than in the high-income group (p=0,037).
It was determined that almost all of the women (96.8%) wanted to access family planning methods free of charge and the majority of them wanted to obtain these methods from primary health care institutions.
Conclusion: It was observed that the women included in our study had difficulties in accessing family planning services and this situation was reflected on their choice of method. This findings suggest that because the unmet need for family planning has increased , family planning practices are not at an adequate level .
Keywords: Family planning, contraceptive method, unmet need for family planning.