COVİD-19'da damgalama ve damgalanma
Stigmatization and self stigmatization in COVID-19
Yazar: SÜMEYRA GÜRGEN
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN GÖRPELİOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Damgalama = Stigmatization ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics

Özet:
Amaç: Sağlık bağlamında sosyal damgalama, belirli özellikleri paylaşan bir kişi veya bir grup insan ile belirli bir hastalık arasındaki negatif ilişkidir. Bu çalışma, sağlıklı bireylerin COVID-19'lu hastaları damgalama düzeyini ve COVID-19'lu hastaların COVID-19'lu birey olarak damgalanma düzeyini belirlemek ve COVID-19'la ilgili stigmatizasyonun yaygınlığını ortaya koymak amacı ile tasarlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız, prospektif, kesitsel, analitik bir çalışma olarak planlanmıştır. Araştırma "Damgalayan" ve "Damgalanan" olarak adlandırılan 2 grup üzerinde yapılmıştır. Araştırmanın verileri her 2 gruba da uygulanan ve araştırıcılar tarafından güncel literatür gözden geçirilerek hazırlamış olan sosyodemografik veri anketi ile hastalık geçiren 350 katılımcıya uygulanan "Damgalanma Anketi" ve hastalık geçirmeyen 384 katılımcıya uygulanan "Damgalama Anketi" (kullanılarak, yüzyüze, internet aracılığı ile ve telefon ile yapılan anketle toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi için IBM Statistics Programme for Social Scientists 21 programı kullanılmıştır. Değerlendirmede tanımlayıcı istatistiki testler ve Pearson Ki-Kare testi kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların vaka olduklarında  damgalama korkusu yaşadıkları, kontrol grubunda ise damgalama ve dışlama eğiliminde oldukları tespit ettik. Kadın cinsiyette damgalama eğilimi daha yüksek idi. Eğitim durumu arttıkça damgalama eğiliminde azalma tespit ettik. Yaşla beraber damgalama eğilimi ve damgalanma korkusununun  arttığı da çalışmamızın bulguları arasındadır.
Sonuç:Çalışmamızın bulguları COVİD hastalarının toplum tarafından "kötü" olarak damgalandıklarını aksi durumda bile kendilerinin böyle algıladıklarını; ayrıca, yaşanan sosyal yaralanmanın (tecrit ve reddedilme), benlik saygısı gibi temel insani ihtiyaçları tehdit ettiğini ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, stigmatizasyon, birinci basamak sağlık hizmeti

Abstract:
Aim: In the context of health, social stigma is the negative association between a person or group of people who share certain characteristics and a particular disease. This study was designed to determine the level of stigmatization of patients with COVID-19 by healthy individuals and the level of stigmatization of patients with COVID-19 as individuals with COVID-19 and to reveal the prevalence of stigmatization related to COVID-19.
Materials and Methods: Our research was planned as a prospective, cross-sectional, analytical study. The research was carried out on 2 groups called "Stigmatized" and "Stigmatizing". Using the sociodemographic data questionnaire applied to both groups and prepared by the researchers by reviewing the current literature, the "Stigma Questionnaire" applied to 350 participants who had a disease, and the "Stigma Questionnaire" applied to 384 participants who did not have the disease, The data were collected face-to-face, via the internet, and by telephone questionnaires. IBM Statistics Program for Social Scientists  21 program was used for statistical analysis of the data. Descriptive statistical tests and Pearson Chi-Square test were used in the evaluation.
Findings: We found that the participants had a fear of stigmatization when they became a case, and they tended to be stigmatized and excluded in the control group. The tendency to stigmatize was higher in female gender. We found a decrease in stigmatization tendency as education level increased. It is also among the findings of our study that the tendency to stigmatize and fear of stigma increase with age.
Results: The findings of our study indicated that COVID patients were stigmatized as "bad" by the society, and that they perceived it as such even in the opposite case; furthermore, it revealed that social injury (isolation and rejection) threatened basic human needs such as self-esteem.
Keywords:COVID-19, stigmatization, primary health care