Ortaokul öğrencilerinin dinleme/izleme startejileri kullanım sıklığının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examination of the frequency of use of listening/watching startegies of secondary school students in terms of various variables
Yazar: ZÜLAL ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEL HAYRAN
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı ortaokul 5-8. sınıf öğrencilerinin dinleme/izleme stratejileri kullanım sıklığının cinsiyet, kayıtlı olunan sınıf, yaşanılan yer, yılda okunan kitap sayısı, gün içinde sosyal medyayı kullanma süresi, Türkçe dersi başarı notu değişkenleri bakımından incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır.
Araştırmanın evrenini 2022-2023 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Kırşehir ili ve ilçeleri resmî ortaokullarında kayıtlı ortaokul 5-8. sınıf öğrencileri; araştırmanın örneklemini ise 2022-2023 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Kırşehir ili ve ilçeleri resmî ortaokullarında kayıtlı ve "Ortaokul Öğrencilerinin Dinleme/İzleme Stratejileri Kullanım Sıklığı Ölçeği"ni yanıtlayan 811 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Bu çalışmada uygun örneklem tercih edilmiştir. Araştırmalarda yaygın olarak kullanılan bu yöntemde araştırmacı, yakın ve erişilmesi kolay olan bir durumu seçer. Veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Ortaokul Öğrencilerinin Dinleme/İzleme Stratejileri Kullanım Sıklığı Ölçeği" kullanılmıştır.
Ortaokul 5-8. sınıf öğrencilerinin dinleme/izleme stratejileri kullanım sıklığı ve cinsiyet, kayıtlı olunan sınıf, yaşanılan yer, yılda okunan kitap sayısı, gün içinde sosyal medyayı kullanma süresi, Türkçe dersi başarı notu değişkenleri arasındaki ilişki SPSS 20.0 istatistik programı ile saptanmış, bunun için de toplanan verilerin analizinde parametrik istatistik tekniklerinden 'ilişkisiz örneklemler t-testi', 'tek faktörlü varyans analizi (ANOVA)' ve 'pearson momentler çarpımı korelasyon kat sayısı'ndan yararlanılmıştır.
Araştırma sonucunda ortaokul 5-8. sınıf öğrencilerinin "Ortaokul Öğrencilerinin Dinleme/İzleme Stratejileri Kullanım Sıklığı Ölçeği"nin "Eleştirel Dinleme/İzleme", "Anlamlı Dinleme/İzleme", "Ayırt Edici Dinleme/İzleme" alt boyutları ve ölçeğin genelinden almış oldukları puanlar arasında cinsiyet değişkeni yönünden anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Ortaokul 5-8. sınıf öğrencilerinin "Ortaokul Öğrencilerinin Dinleme/İzleme Stratejileri Kullanım Sıklığı Ölçeği"nin "Eleştirel Dinleme/İzleme", "Anlamlı Dinleme/İzleme", "Ayırt Edici Dinleme/İzleme" alt boyutları ve ölçeğin genelinden almış oldukları puanlar arasında kayıtlı olunan sınıf düzeyi değişkeni açısından anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Ortaokul 5-8. sınıf öğrencilerinin "Ortaokul Öğrencilerinin Dinleme/İzleme Stratejileri Kullanım Sıklığı Ölçeği"nin "Eleştirel Dinleme/İzleme", "Anlamlı Dinleme/İzleme" alt boyutları ve ölçeğin genelinden almış oldukları puanlar arasında yerleşim yeri değişkeni açısından anlamlı bir ilişkinin olmadığı; sadece "Ortaokul Öğrencilerinin Dinleme/İzleme Stratejileri Kullanım Sıklığı Ölçeği"nin "Ayırt Edici Dinleme/İzleme" alt boyutu bakımından anlamlı bir ilişkinin bulunduğu görülmüştür. Ortaokul 5-8. sınıf öğrencilerinin "Ortaokul Öğrencilerinin Dinleme/İzleme Stratejileri Kullanım Sıklığı Ölçeği"nin "Eleştirel Dinleme/İzleme", "Anlamlı Dinleme/İzleme", "Ayırt Edici Dinleme/İzleme" alt boyutları ve ölçeğin genelinden almış oldukları tutum puanları arasında yılda okunan kitap sayısı değişkeni yönünden negatif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ortaokul 5-8. sınıf öğrencilerinin "Ortaokul Öğrencilerinin Dinleme/İzleme Stratejileri Kullanım Sıklığı Ölçeği"nin "Eleştirel Dinleme/İzleme", "Anlamlı Dinleme/İzleme", "Ayırt Edici Dinleme/İzleme" alt boyutları ve ölçeğin genelinden almış oldukları tutum puanları arasında gün içinde sosyal medyayı kullanma süresi değişkeni yönünden negatif yönde ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ortaokul 5-8. sınıf öğrencilerinin "Ortaokul Öğrencilerinin Dinleme/İzleme Stratejileri Kullanım Sıklığı Ölçeği"nin "Eleştirel Dinleme/İzleme", "Ayırt Edici Dinleme/İzleme" alt boyutları ve ölçeğin genelinden almış oldukları puanlar arasında Türkçe dersi başarı notu değişkeni açısından anlamlı bir ilişkinin olduğu; yalnızca "Ortaokul Öğrencilerinin Dinleme/İzleme Stratejileri Kullanım Sıklığı Ölçeği"nin "Anlamlı Dinleme/İzleme" alt boyutu bakımından anlamlı bir ilişkinin bulunmadığı görülmüştür.

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the frequency of listening/watching strategies used by 5th-8th grade middle school students in terms of gender, registered grade, place of residence, number of books read per year, duration of social media use during the day, and Turkish course success grade variables. The relational screening method, one of the quantitative research methods, was used in the research. The universe of the study consists of 5th-8th grade middle school students registered in official middle schools in Kırşehir province and its districts in the spring semester of the 2022-2023 academic year; the sample of the research consists of 811 middle school students registered in official middle schools in Kırşehir province and its districts in the spring semester of the 2022-2023 academic year and who answered the "Middle School Students' Listening/Watching Strategies Usage Frequency Scale". Convenience sampling was preferred in this study. In this method, which is widely used in research, the researcher selects a situation that is close and easy to access. "Personal Information Form", and "Middle School Students' Listening/Viewing Strategies Usage Frequency Scale" were used as data collection tools.
The relationship between the listening/viewing strategies usage frequency of middle school 5th-8th grade students and variables such as gender, registered grade, place of residence, number of books read per year, duration of using social media during the day, Turkish course success grade was determined with SPSS 20.0 statistics program. For this purpose, parametric statistics techniques such as 'unrelated samples t-test', 'single factor analysis of variance (ANOVA)', and 'Pearson product moments correlation coefficient' were used to analyze the collected data.
As a result of the research, middle school 5th-8th grade students' It was found that there was a significant relationship between the "Critical Listening/Monitoring", "Meaningful Listening/Monitoring", and "Discriminative Listening/Monitoring" sub-dimensions of the "Middle School Students' Listening/Monitoring Strategies Usage Frequency Scale" of 5th-8th grade middle school students and the scores they got from the overall scale in terms of the gender variable. It was found that there was a significant relationship between the "Critical Listening/Monitoring", "Meaningful Listening/Monitoring", and "Discriminative Listening/Monitoring" sub-dimensions of the "Middle School Students' Listening/Monitoring Strategies Usage Frequency Scale" of 5th-8th grade middle school students and the scores they got from the overall scale in terms of the registered grade level variable. It was found that there was no significant relationship between the "Critical Listening/Monitoring", and "Meaningful Listening/Monitoring" sub-dimensions of the "Middle School Students' Listening/Monitoring Strategies Usage Frequency Scale" of 5th-8th grade students and the scores they got from the overall scale in terms of the residence variable; there was a significant relationship only in terms of the "Discriminative Listening/Monitoring" sub-dimension of the "Middle School Students' Listening/Monitoring Strategies Usage Frequency Scale". It was concluded that there was a negative and moderately significant relationship between the "Critical Listening/Monitoring", "Meaningful Listening/Monitoring", and "Discriminative Listening/Monitoring" sub-dimensions of the "Middle School Students' Listening/Monitoring Strategies Usage Frequency Scale" of 5th-8th grade students and the attitude scores they got from the overall scale in terms of the number of books read per year variable. It was concluded that there is a negative and low-level significant relationship between the "Critical Listening/Monitoring", "Meaningful Listening/Monitoring", and "Discriminative Listening/Monitoring" sub-dimensions of the "Middle School Students' Listening/Monitoring Strategies Usage Frequency Scale" of 5th-8th grade students and the attitude scores they got from the overall scale in terms of the duration of social media use during the day variable. It was observed that there is a significant relationship between the "Critical Listening/Monitoring", and "Discriminative Listening/Monitoring" sub-dimensions of the "Middle School Students' Listening/Monitoring Strategies Usage Frequency Scale" of 5th-8th grade students and the scores they got from the overall scale in terms of the Turkish course success grade variable; there is no significant relationship only in terms of the "Meaningful Listening/Monitoring" sub-dimension of the "Middle School Students' Listening/Monitoring Strategies Usage Frequency Scale".