Makroekonomik göstergeler ile döviz kuru arasındaki ilişkinin  analizi:(2005:01-2019:10) Türkiye uygulaması
Analysis of the relationship between macroeconomic indicators and exchange rate: Case study of Turkey
Yazar: MOHAMMAD AYOOB MAKHDOM
Danışman: PROF. DR. METİN KAMİL ERCAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Döviz kuru = Exchange rate ; Makroekonomik etki = Macroeconomic effects ; Makroekonomik faktörler = Macroeconomic factors

Özet:
Günümüzde döviz kuru Dünya genelinde makroekonomik göstergeler arasında en çok tartışılan ekonomik konulardan birisidir. Teorilere göre döviz kurların belirlenmesinde makroekonomik faktörlerin önemli rol oynadığı vurgulanmaktadır. Döviz kurlarının etkin bir şekilde yönlendirilebilmesi amacıyla döviz kurlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi ekonomik politika düzenleyici ve denetleyici otoriteler açısından önem arz etmektedir. Bu sebeple çalışmada  makroekonomik değişkenlerin döviz kuru üzerindeki etkisi Türkiye'ye ait (2005:01-2019:10) dönemleri kapsayan aylık veriler kullanılarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Analiz kapsamına alınan değişkenlerin durağanlık tespiti için birim kök testi uygulanmıştır. Birim kök testi neticesinde serilerin farklı mertebelerden durağan olduğu nedeniyle değişkenler arasındaki uzun ve kısa dönem ilişkilerinin belirlenmesi amacıyla ARDL sınır testi yapılmıştır. Bu testin neticesine göre döviz kuru ile makroekonomik değişkenler arasında eş bütünleşme ilişkisinin olduğu sonucuna varılmış ve uzun dönemde döviz kuru ile faiz ve enflasyon arasında pozitif bir ilişki bulunurken döviz kuru ile işsizlik, para arzı (M1) ve dış ticaret dengesi arasında ise negatif bir ilişki bulunmuştur. Kısa dönemde ise döviz kuru ile dış ticaret dengesi arasında negatif bir ilişkiye rastlanılırken döviz kuru ile analiz kapsamına alınan diğer tüm değişkenler arasında ise pozitif bir ilişkiye rastlanılmıştır. Aynı zamanda hata düzeltme modelin de değeri negatif ve istatistiksel olarak anlamlıdır.

Abstract:
Nowadays, the exchange rate is one of the most discussed economic issues among macroeconomic indicators in the world. According to the theories, it is emphasized that macroeconomic factors play an important role in determining exchange rates. In order to effectively direct exchange rates, it is importan for economic policy makers and supervisors to determine the factors affecting exchange rates. Therefore, in this study, the monthly data covering the period of (2005:01-2019:10) belongs to Turkey is used to predicate the impact of macroeconomic variables on exchange rate. İn the analysis unit root test was used to determine the stationary of the variables. As a result of the unit root test, the series were stationary from different levels. İn this case, ARDL bound test was carried out to determine the long and short run relationships between the variables.  According to the results of this test, it has been concluded that there is a cointegration relationship between exchange rate and macroeconomic indicators, in the long run, there is a positive relations between exchange rate and interest and inflation rates, but a negative relations is found between exchange rate and unemployment, money supply (M1) and foreign trade balance. In the short run, a negative relation was found between the exchange rate and the foreign trade balance, but a positive relations were found between the exchange rate and all other variables included in the analysis. Also, the value of the error correction model is negative and statistically significant.