Postmenopozal dönemdeki kadınlara verilen dijital okuryazarlık     eğitiminin sağlık okuryazarlığı ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of digital literacy education given to   postmenopausal     women on health literacy and quality of life
Yazar: SELCAN KARAKARTAL
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM KAYDIRAK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Dijital okuryazarlık = Digital literacy ; Postmenopoz = Postmenopause ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışma; postmenopozal dönemdeki kadınlara verilen dijital okuryazarlık eğitiminin sağlık okuryazarlığı ve yaşam kalitesine etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Yöntem: Ön test-son test desenli olan bu çalışma, randomize kontrollü deneysel bir araştırmadır. Eylül 2022 – Nisan 2023 tarihleri arasında Bahçelievler Devlet Hastanesi'ne başvuran 45 – 65 yaş arasında postmenopozal dönemde olan hasta ve hasta yakınları araştırmanın evrenini oluşturdu. Çalışma kriterlerine uyan 62 kadın örneklem grubuna dâhil edildi. Dijital okuryazarlık eğitimi verilen kadınlar Dijimeno grubunu, herhangi bir müdahale yapılmayan kadınlar kontrol grubunu oluşturdu. Dijital okuryazarlık eğitimi ve veri toplama süreci yüz yüze uygulandı. Bulgular: Dijimeno grubunda dijital okuryazarlık eğitimi sonrası, kontrol grubuna göre ilk ve son değerlendirme Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (MÖYKÖ) puanlarında azalma, Dijital Okuryazarlık Ölçeği (DOYÖ) ve Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (SOÖ) puanlarında artma yönünde istatiksel olarak anlamlı fark tespit edildi. Dijimeno grubunda grup içi MÖYKÖ alt gruplarında seksüel alt boyut dışındaki tüm alt alanlarda anlamlı bir düşüş görülürken; seksüel alt boyutta anlamlı bir değişim bulunmadı. SOÖ alt boyutlarında ise tüm alt alanlarda istatiksel olarak anlamlı bir artış olduğu saptandı. Sonuç olarak, postmenopozal dönemdeki kadınlara verilen dijital okuryazarlık eğitiminin sağlık okuryazarlığı ve yaşam kalitesini artırmada etkili olduğu görüldü.

Abstract:
Objective: This study was conducted to examine the effect of digital literacy education given to postmenopausal women on health literacy and quality of life. Method: This study is a randomized controlled experimental trial and has pre-test-post-test design. Postmenopausal patients and their relatives between the ages of 45 and 65, who applied to Bahçelievler State Hospital between September 2022 and April 2023, constituted the population of the study. 62 women who provide the study criteria were included in the sample group. The women who were trained digital literacy education are formed the Dijimeno group. The women who did not receive any intervention are formed the control group. Digital literacy educaiton and data collection process was implemented face to face. Results: After the digital literacy education was trained in the Dijimeno group, a statistically significant difference was found in as a decrease in the first and last evaluation Menopause-Specific Quality of Life Questionnaire (MENQOL) scores and an increase in the Digital Literacy Scale and Health Literacy Index scores compared to the control group. It was found that there was a statistically significant decrease in all off the MENQOL sub-domains except the Sexual sub-dimension in the Dijimeno group. It was determined that there was no significant difference in the sexual sub-dimension. A statistically significant increase was determined in all sub-dimension of Health Literacy Index. As a result,  it was seen that digital literacy educaiton given to postmenopausal women was effective in improving health literacy and quality of life.