Özel eğitim alan zihinsel engelli çocukların kardeşleri ile ilişkilerinin değerlendirilmesi
Assesment of the relationship with siblings of mentally handicapped children who have spesific education
Yazar: AYŞEGÜL KORKMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FİLİZ ARSLAN
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Kardeş İlişkileri Skalası = Sibling Relationship Scale ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children

Özet:
Bu araştırma, sağlıklı kardeşlerin, özel eğitim gerektiren zihinsel engelli kardeşleri ile problem yaşama durumlarının belirlenmesi ve bu çocukların engelli kardeşleriyle olan ilişkilerini, hem kendilerinin hem de annelerinin değerlendirmesi amacıyla tanımlayıcı olarak planlanmıştır. Araştırmanın evrenini, Aralık 2007-Mart 2008 tarihleri arasında, TSK GÜLSAV ve Güvercinlik Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde hizmeti alan zihinsel engelli çocukların sağlıklı kardeşleri ve anneleri, örneklemini ise, araştırmaya katılmayı kabul eden 7-18 yaş arasındaki sağlıklı kardeş ve anneleri oluşturmuştur. Araştırmada, ?Engelli Kardeş ve Ailelerini Tanıtıcı Bilgi Formu?, ?Kardeş Problemleri Anketi? ve ?Schaeffer Kardeş Davranış Değerlendirme Ölçeği? kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; frekans dağılımları, aritmetik ortalamalar, standart sapma, student's t test, Mann-Whitney U testi, Wilcoxon testi, One way ANOVA, Kruscall Wallis, Spearman sıra korelasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmada, sağlıklı kardeşlerin yaşı büyüdükçe, eğitim düzeyleri yükseldikçe ve kardeş sayısı arttıkça engelli kardeşleri ile ilgili yaşadıkları problemlerin azaldığı ve engelli kardeşlerin zihinsel engeline ek olarak görünür bir engeli olduğunda ise ilişkinin olumsuz etkilendiği belirlenmiştir. Annelerin sağlıklı kardeşlere göre, sağlıklı ve engelli kardeşler arasındaki ilişkiyi daha olumsuz algıladıkları, sağlıklı kardeşin; doğum sırasının, yaş farkının, kardeş sayısının, engelli kardeşin; tanısının, engel derecesinin, görünür ek bir engeli olmasının kardeşler arasındaki ilişkiyi farklı boyutlarda etkilediği belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Zihinsel Engel, Kardeş, HemşirelikYazar Adı: Dz. Sağ. Ütğm. Ayşegül KORKMAZDanışman: Yrd. Doç. Dr. Sağ. Yb. Filiz ARSLAN

Abstract:
This descriptive study aims at determination of problems of healthy children with their mentally handicapped, so need spesific education, siblings and assesment of the relationship between them and the siblings and their mothers. The population of the study was settled of the healthy children with mentally handicapped siblings who have spesific education in TSK GULSAV and Güvercinlik Spesific Education and Rehabilitation Center and their mother. The sample of the study was settled of the healthy siblings between the ages of 7-18 and their mothers who accept to participate in. In collecting data ?an information form about the handicapped children and their families?, ?The Sibling Problems Questionnaire? and ?Schaeffer Sibling Behaviour Rating Scale? were used. In analyzing the data, frequency, medium, standart deviation, student?s t test, Mann-Whitney U, Wilcoxon, One way ANOVA, Kruscall Wallis, Spearman test were used. In the study it was found that there is a negative correlation between the problems and the age of helthy children, education level and the number of siblings and the physical handicappe had a negative effect on the relationship. Comparing with the healthy children, the mothers perceived the relationship more negative. Birth number of the healthy children, disparity in age, number of siblings, the diagnose of the mentally handicapped child and whether there is a physical handicap or not affected the relationship between siblings. In the ligth of the results of the research, we put forward some suggestions.Keywords: Mentally handicap/disability, siblings, nursingAuthor: Lieutenant Junior Grade Aysegul KORKMAZCounsellor: Lieutenant Col. Assistant Professor Phd. Filiz ARSLAN