Zorunlu göç bağlamında Suriyeli ergenlerde kültürleşme stratejilerinin kimlik statülerine göre incelenmesi
Examining the acculturation strategies of Syrian adolescents in the context of forced migration based on identity statuses
Yazar: MİHRİBAN ÇINAR DEMİR
Danışman: PROF. DR. OLCAY ÖZKAYA
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Göç Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Psikolojik kimlik = Psychological identity ; Zorunlu göç = Forced emigration

Özet:
Bu araştırma, zorunlu göçe maruz kalmış Suriyeli ergenlerde kültürleşme 
stratejileri ile kimlik statüleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Ayrıca kültürleşme stratejilerinin yaş, cinsiyet ve Türkiye'de ikamet etme süresine 
göre farklılık gösterip göstermediğine ve kimlik statüleri alt boyutlarının Suriyeli 
ergenlerde dağılımına bakılmıştır. Araştırmanın evrenini; 2021-2022 eğitim öğretim 
yılında Hatay ili Antakya ilçesinden uygun örneklem yoluyla seçilen, Suriyeli 
ergenler oluşturmaktadır. Örneklem grubundaki katılımcılar 14-18 yaş arası 280'i 
kız; 218'i erkek toplam 498 öğrencidir. Araştırmada veriler "Kültürleşme Stratejileri 
ve Tutumları Ölçeği" ve "Kimlik Gelişiminin Boyutları Ölçeği" ile demografik 
özelliklerin belirlenmesi amacıyla araştırmacı tarafından oluşturulan "Demografik 
Veri Formu" ile toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS 25 paket programı ile 
yapılmıştır. Verilerin analizinde; Bağımsız Gruplar T Testi, ANOVA, Cluster 
Analizi kullanılmış, p<0,05 anlamlılık düzeyinde çalışılmıştır. Araştırmanın 
değişkenlerinin birbirleri arasındaki farklarının belirlenmesi amacıyla MANOVA 
analizi yapılmıştır. Analizler neticesinde Suriyeli ergenlerde kültürleşme stratejileri 
alt boyutları olan kültürel adaptasyon ile kültürün muhafaza edilmesinde, cinsiyet, 
yaş ve Türkiye'de ikamet etme süresine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir fark 
bulunmamıştır. Kimlik statüleri dağılımında içsel yatırımda bulunma ve içsel 
yatırımla özdeşleşme boyutları en yüksek oranda bulunurken, seçeneklerin 
derinlemesine araştırılması boyutu en düşük oranda bulunmuştur. Kimlik statüleri alt 
boyutlarına göre kültürün muhafaza edilmesi boyutunda ortaya çıkan farklılaşmaya 
bakıldığında, içsel yatırımda bulunma ve seçeneklerin saplantılı araştırılması kimlik 
statüsü alt boyutlarının kendi kültürlerini muhafaza etmede daha üst düzeyde 
oldukları, seçeneklerin genişlemesine araştırılması boyutundaki bireylerin ise kendi 
kültürlerini en düşük düzeyde muhafaza ettikleri sonucu bulunmuştur. Kimlik 
statüleri alt boyutlarına göre kültürel adaptasyon boyutunda ortaya çıkan 
farklılaşmaya bakıldığında, içsel yatırımda bulunma alt boyutunda olan bireylerin 
kültürel adaptasyonda diğer statü boyutlarında olan bireylere göre daha başarılı 
oldukları sonucuna ulaşılmıştır.
Son olarak bağımlı değişkenler arasında kültürün muhafaza edilmesinde 
kimlik statülerinin farklılaşmasının daha büyük etkiye sahip olduğu (η2= 0,50), 
kültürel adaptasyonun ise orta düzeyde (η2= 0,38) etkiye sahip olduğu bulunmuştur. 
ANAHTAR KELİMELER
Kültürleşme, Göç, Kimlik, Entegrasyon

Abstract:
ABSTRACT
This research aimed to determine the relationship between acculturation 
strategies and identity statuses among Syrian adolescents exposed to forced 
migration. Additionally, the study examined whether acculturation strategies vary by 
age, gender, duration of residence in Turkey, and investigated the distribution of 
identity status sub-dimensions among Syrian adolescents. The population of the 
study consisted of Syrian adolescents selected through appropriate sampling from 
Antakya district of Hatay province during the 2021-2022 academic year. Participants 
in the sample group consist of a total of 498 students, with 280 females and 218 
males, aged between 14 and 18 years old. In the research, data were collected using 
the "Acculturation Strategies and Attitudes Scale," the "Dimensions of Identity 
Development Scale," and a "Demographic Data Form" created by the researcher for 
determining demographic characteristics. The data analysis was conducted using the 
SPSS 25 statistical software package. In the data analysis, Independent Samples TTest, ANOVA (Analysis of Variance), and Cluster Analysis were used, with a 
significance level set at p < 0.05. MANOVA (Multivariate Analysis of Variance) 
analysis was conducted to determine the differences between the variables in the 
study. As a result of the analyses, no statistically significant differences were found 
based on gender, age, and duration of residence in Turkey regarding the subdimensions of acculturation strategies—cultural adaptation and cultural maintanence 
in Syrian adolescents. In the distribution of identity statuses, the dimensions of 
commitment making and identification with commitment were found to be at the 
highest level, while the dimension of exploration in depth was found to be at the 
lowest level. When examining the differentiation that emerges in the dimension of 
cultural maintenance according to the sub-dimensions of identity statuses, it was 
found that those in the sub-dimensions of commitment making and ruminative 
exploration maintain their own culture at a higher level, whereas individuals in the 
dimension of exploration in breadth maintain their own culture at the lowest level. 
When examining the differentiation that emerges in the dimension of cultural 
adaptation according to the sub-dimensions of identity statuses, it was concluded that 
individuals in the sub-dimension of commitment making are more successful in 
cultural adaptation compared to individuals in other status dimensions. 
Finally, it was found that among the dependent variables, the differentiation 
of identity statuses has a larger effect on the cultural maintanence (η2 = 0.50), while 
cultural adaptation has a moderate effect (η2 = 0.38).
KEY WORDS
Acculturation, Migration, Identity, Integration