Türkiye'deki allium cinsinin scorodon seksiyonundaki bazı taksonları üzerinde makromorfolojik, mikromorfolojik ve spektrofotometrik araştırmalar
Macromorphological, micromorphological and spectrophotometric studies on some the genus allium section scorodon in Turkey
Yazar: ÖZGE VATANDAŞLAR
Danışman: DOÇ. DR. MİNE KOÇYİĞİT AVCI ; DR. SERDA KECEL GÜNDÜZ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Botanik Ana Bilim Dalı / Farmasötik Botanik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Botanik = Botany
Dizin: Allium = Allium ; Allium scorodoprasum = Allium scorodoprasum ; Bilgisayarlı sayısal denetim = Computer numerical control ; FTIR = FTIR ; Mikroskopi-elektron taramalı = Microscopy-electron scanning

Özet:
Vatandaşlar, Ö. (2024). Türkiye'deki Allium cinsinin Scorodon seksiyonundaki bazı taksonları üzerinde makromorfolojik, mikromorfolojik ve spektrofotometrik araştırmalar. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmasötik Botanik ABD. Doktora Tezi. İstanbul.
Allium L. cinsi, Türkiye'deki geofitler içinde en fazla türe sahip olan cinstir. Dünya genelinde yaklaşık 1100 türü bulunurken, Türkiye'de 225 tür yetişmektedir. Bu türlerin 118'i endemiktir. Allium cinsinin Türkiye'deki endemizm oranı ise %40 olarak tespit edilmiştir.
Allium cinside yer alan ve üzerinde çok fazla taksonomik çalışma yapılmamış gruplardan biri de Scorodon seksiyonudur. Bu seksiyon kendisine en yakın olan Codonoprasum seksiyonuyla iç içe geçmiş durumdadır. Bu çalışmada bu iki yakın seksiyondan seçilen bazı türler üzerinde morfolojik, tohum mikromorfolojisi ve FTIR spektroskopisine dayalı nümerik analizler yapılarak farklılıkların ortaya konması amaçlanmıştır.
Sonuç olarak hem tohum mikromorfolojisinin hem de FTIR spektroskopisinin klasik taksonomiyi destekleyecek veriler ortaya koyduğu belirlenmiştir. Seksiyon düzeyinde yine belirgin farklar gözlenmemiştir. Ancak tür düzeyinde ayırt edici olarak kullanılabilecek parametreler olduğu sonucuna varılmıştır. 14 türün tohum mikromorfolojisi ilk kez bu çalışmada detaylı olarak incelenmiştir. FTIR spektroskopisinin Allium taksonomisinde kullanımı bu çalışmanın özgün değeridir.
Anahtar Kelimeler : Allium, Scorodon, SEM, FTIR, Nümerik

Abstract:
Vatandaşlar, Ö. (2024). Macromorphological, micromorphological and spectrophotometric studies on some the genus Allium Section Scorodon in Turkey. Istanbul University, Institute of Health Science, Faculty of Pharmacy, Department of Pharmaceutical Botany. PhD Thesis. İstanbul.
The genus Allium L. has the most species among geophytes in Turkey. While there are approximately 1100 species worldwide, 225 species grow in Turkey. 118 of these species are endemic. The endemism rate of the genus Allium in Turkey has been determined as 40%.
One of the groups in the genus Allium that has not been studied extensively is the section Scorodon. This section is intertwined with the section Codonoprasum closest to it. In this study, it was aimed to reveal the differences by performing numerical analyzes based on morphology, seed micromorphology and FTIR spectroscopy on some species selected from these two close sections.
As a result, it was determined that both seed micromorphology and FTIR spectroscopy revealed data to support classical taxonomy. Again, no significant differences were observed at the section level. However, it was concluded that there are parameters that can be used as discriminators at the species level. Seed micromorphology of 14 species was examined in detail for the first time in this study. The use of FTIR spectroscopy in Allium taxonomy is the unique value of this study.
Key words : Allium, Scorodon, SEM, FTIR, Numerical