Gözetim toplumu perspektifinde görsel sanat üretimleri
Visual art productions in the perspective of the surveillance society
Yazar: FATİH YALI
Danışman: DOÇ. DR. EDA ÖZ ÇELİKBAŞ
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Gözetim = Surveillance ; Gözetim toplumu = Surveillance society

Özet:
"Gözetleme toplumu" kavramı, gözetim teknolojilerinin ve uygulamalarının yaygınlaştığı ve normalleştirildiği, bireylerin faaliyetleri ve davranışlarının daha fazla izlenmesine ve kontrol edilmesine yol açan bir toplumu ifade etmektedir. Bu bağlamda görsel sanat üretimi, gözetleme merceğinden birkaç şekilde incelenmektedir.
Birincisi, görsel sanatın üretimi ve yayılması, hükümetler, şirketler veya bireyler gibi çeşitli kuruluşların gözetimine tabi olmuştur. Bu gözetim, sansür ve içerik filtrelemeden çevrimiçi etkinliklerin izlenmesine ve meta veri toplamaya kadar çeşitli biçimler almıştır. Bazı durumlarda, bu gözetim, özellikle baskıcı hükümetlerin veya içerik oluşturmaya ilişkin katı yasaların olduğu ülkelerde, otosansüre veya sanatsal ifade üzerinde caydırıcı bir etkiye yol açtığı bilinmektedir.
İkincisi, görsel sanat aynı zamanda bir gözetleme ve kontrol aracı olarak da kullanılmaktadır. Örneğin, yüz tanıma teknolojisi bireylerin hareketlerini ve faaliyetlerini izlemek için kullanılabilirken, dronlar ve diğer gözetim teknolojisi biçimleri kamusal alanları izlemek için kullanılmaktadır. Görsel sanat, belirli bir dünya görüşünü veya ideolojiyi yaymak veya mevcut güç yapılarını güçlendirmek için aktif bir şekilde kullanılmıştır.
Son olarak görsel sanat, gözetleme ve kontrole karşı bir direniş biçimi olarak da kullanılmıştır. Sanatçılar çalışmalarını, gözetim pratiklerini eleştirmek ve bunlara meydan okumak için ya da gözetim teknolojilerinin belirli toplulukları marjinalize etmek ve ezmek adına nasıl kullanılabileceğini vurgulamak amacıyla kullanmışlardır. Bu şekilde görsel sanat, farkındalığı artırmak ve sosyal değişimi teşvik etmek için güçlü bir araç olmuştur. Özet olarak, görsel sanat üretimi, gözetim toplumu bağlamında hem gözetleme ve kontrole tâbi, hem de bu pratiklere karşı bir direniş ve eleştiri aracı olarak görülmüştür.

Abstract:
The concept of "surveillance society" refers to a society in which surveillance technologies and practices are widespread and normalized, leading to greater monitoring and control of the activities and behavior of individuals. In this context, the production of visual art can be examined in several ways through the lens of surveillance.
First, the production and dissemination of visual art may be subject to the oversight of various organizations such as governments, companies or individuals. This surveillance can take many forms, from censorship and content filtering to monitoring of online activities and collecting metadata. In some cases, this surveillance can lead to self-censorship or a chilling effect on artistic expression, especially in countries with repressive governments or strict laws on content creation.
Second, visual art can also be used as a surveillance and control tool. For example, facial recognition technology can be used to monitor the movements and activities of individuals, while drones and other forms of surveillance technology can be used to monitor public spaces. Visual art can be used to propagate a particular worldview or ideology or to reinforce existing power structures.
Finally, visual art can also be used as a form of resistance to surveillance and control. Artists can use their work to criticize and challenge surveillance practices, or to highlight how surveillance technologies can be used to marginalize and oppress certain communities. In this way, visual art can be a powerful tool to raise awareness and promote social change.
In summary, the production of visual art can be seen as a means of resistance and criticism against these practices as well as subject to surveillance and control in the context of the surveillance society.