Münih disfaji testi – parkinson hastalığı anketi'nin Türkçe versiyonunun güvenilirliği ve geçerliliği
Reliability and validity of the Turkish version of the munich dysphagia test - parkinson's disease
Yazar: FEYZA ÇELEBİ
Danışman: DOÇ. DR. ELÇİN TADIHAN ÖZKAN
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Geçerlik = Validity ; Geçerlilik =   ; Güvenilirlik = Reliability ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Yutma bozuklukları = Deglutition disorders ; Ölçekler = Scales

Özet:
Yapılan çalışmada Münih Disfaji Testi – Parkinson Hastalığı Anketi'nin (T-MDT-PD) Türkçeye çevirisin yapılması ve İdiopatik Parkinson Hastalığı tanısı olan bireylere uygulanarak güvenilirliğinin ve geçerlililiğinin test edilmesi amaçlanmıştır. 
Çalışmaya 60 katılımcı dahil edilerek (ortalama yaş = 64.45± 10.15 yıl) MDT-PD'nin Türkçe versiyonunu (T-MDT-PD), Yeme Değerlendirme Aracı'nın (T-EAT-10) ve Yutma Yaşam Kalitesi Anketi'nin (T-SWAL-QOL) Tükçe versiyonlarını doldurmaları istendi. Ayrıca katılımcılardan 51 kişiye Videofloroskopi Yutma Çalışması (VFYÇ) yapılarak Uluslararası Disfaji Diyet Standardizasyon Girişimi'nin (IDDSI)  belirlediği niteliklerde hazırlanmış IDDSI 0, 3, 7 kıvamları denenmiştir. T-MDT-PD'nin güvenilirliği iç tutarlılık (Cronbach Alpha) ve test-tekrar test yöntemi kullanılarak güvenlilirliği değerlendirildi. Anketin geçerliliği için ise aynılık geçerliliği (convergent) tekniği kullanıldı. T-EAT-10, T-SWAL-QOL, PAS, FOIS ve diğer incelenen VFYÇ parametreleri arasındaki korelasyon hesaplandı. Çalışmada anlamlılık düzeyi 0.05 olarak belirlendi.
Çalışmanın sonuçları analiz edildiğinde T-MDT-PD'nin iç tutarlılığını gösteren Cronbach alpha katsayısı 0.92 bulunarak yüksek düzeyde güvenilirliği olduğu bulundu. Test-tekrar test güvenilirliği ise iki testin sonuçlarının arasında yüksek düzeyde ilişkinin mevcut olduğunu gösterdi (rs = .60) ve iki testin ortalamaları arasında anlamlı bir fark çıkmadı. T-MDT-PD ile T-EAT-10 arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulundu (r = 0.32). T-MDT-PD ile T-SWAL-QOL'un 'belirtilerin sıklığı' alt boyutu arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulunurken (r = -0.26) diğer alt boyutları ile T-MDT-PD arasında anlamlı ilişki olmadığı sonucu çıktı. T-MDT-PD ile IDDSI 3 kıvamının PAS skoru arasındaki ilişkinin anlamlı olduğu (r = -0.39), diğer kıvamların PAS skorları ile FOIS arasında anlamlı ilişki çıkmadı. VFYÇ parametrelerini skorlayan değerlendiriciler arasındaki uyumun neredeyse mükemmel düzeyde olduğu görüldü. T-MDT-PD ile VFYÇ parametreleri arasında genel olarak anlamlı bir farklılaşma yoktu. Sadece IDDSI 3 kıvamındaki valleküladaki rezidü miktarı parametresi ve IDDSI 7 kıvamındaki yutma refleksinin tetiklendiği yer parametresinin T-MDT-PD ile arasında anlamlı bir farklışlaşma görüldü (p< 0.05). Ayrıca T-MDT-PD puan ortalamalarının cinsiyete, yaşa, hastalık süresine (tanı alma zamanı), Hoehn Yahr evresine göre önemli bir farklılık gözlenmedi.
Araştırmanın sonucunda T-MDT-PD anketinin, Parkinson'da disfaji semptomunu değerlendirmede güvenilir ve dilsel, psikometrik, aynılık olarak geçerli bir ölçek olduğu anlaşıldı. Tanısal geçerliliğinin ise yetersiz olduğu görüldü. Toplumda çok sık görülen Parkinson hastalığındaki disfajinin tespit edilmesine T-MDT-PD'nin katkı sağlayacağı düşünmekteyiz. 
Anahtar Sözcükler: T-MDT-PD, yutma bozukluğu, disfaji, Parkinson hastalığı, geçerlilik, güvenilirlik

Abstract:
In this study, it was aimed to translate the Munich Dysphagia Test – Parkinson's Disease Questionnaire (T-MDT-PD) into Turkish and to test its reliability and validity by applying it to individuals diagnosed with Idiopathic Parkinson's Disease.
60 participants (mean age = 64.45± 10.15 years) were asked to fill out The Turkish version of the MDT-PD (T-MDT-PD), the Turkish version of the Eating Assessment Tool (T-EAT-10) and the Turkish version of the Swallowing Quality of Life Questionnaire (T-SWAL-QOL). In addition, food texture levels of 0, 3, and 7 that were defined by The International Dysphagia Diet Standardization Initiative (IDDSI) were tested by administering Videofluoroscopic Swallowing Study (VFSS) to 51 of the participants. The reliability of the T-MDT-PD was evaluated using internal consistency (Cronbach Alpha) and test-retest method. Convergent technique was used in order to assess the validity of the questionnaire. Correlation between T-EAT-10, T-SWAL-QOL, PAS, FOIS and other investigated VFSS parameters was calculated. The level of significance in the study was determined as 0.05.
When the results of the study were analyzed, the Cronbach alpha coefficient showing the internal consistency of the T-MDT-PD was found to be 0.92, and it was found to have a high level of reliability. Test-retest reliability, on the other hand, showed that there was a high level of correlation between the results of the two tests (rs = .60), and there was no significant difference between the means of the two tests. A significant positive correlation was found between T-MDT-PD and T-EAT-10 (r = 0.32). While there was a negative significant relationship between T-MDT-PD and the 'frequency of symptoms' sub-dimension of T-SWAL-QOL (r = -0.26), it was concluded that there was no significant relationship between other sub-dimensions and T-MDT-PD. The relationship between T-MDT-PD and PAS score of IDDSI level 3 food texture was significant (r = -0.39), but there was no significant relationship between PAS scores of other food texture levels and FOIS. The consistency between the raters scoring the VFSS parameters was almost perfect. Generally, there was no significant difference between T-MDT-PD and VFSS parameters. Only the amount of residue in the vallecula parameter of the IDDSI level 3 food texture and swallowing reflex triggered place parameter of the IDDSI level 7 food texture differed significantly from T-MDT-PD (p< 0.05). Moreover, no significant difference was observed in T-MDT-PD mean scores according to gender, age, disease duration (time of diagnosis), and Hoehn Yahr stage.
As a result of the research, it was understood that the T-MDT-PD questionnaire was a reliable and linguistically, psychometrically and convergently valid scale for evaluating dysphagia symptom in Parkinson's. Its diagnostic validity was found to be insufficient. We think that T-MDT-PD will contribute to the detection of dysphagia in Parkinson's disease, which is very common in the community.
Keywords: T-MDT-PD, swallowing disorders, dysphagia, Parkinson's disease, validity, reliability