Türkiye'de reel faizlerin net portföy yatırımlar üzerine etkisi
The effect of real interest rates in Turkey on net portfolio investments
Yazar: TAHİR AKBUDAK
Danışman: DOÇ. DR. BURCU KILINÇ SAVRUL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Faiz = Interest ; Portföy yatırımları = Portfolio investments ; Reel faiz = Reel interest ; Uluslararası portföy = International portfolio ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
Ekonomik büyüme ve ekonomik kalkınmayı gerçekleştirebilmek, yoksulluk ve işsizlik sorununu ortadan kaldırarak yeni iş sahaları oluşturabilmek ve düşük işgücü fiyatlarını artırabilmek için yeterli sermayenin olmaması özellikle gelişmekte olan ülkelerde yabancı sermayeye duyulan ihtiyacı artırmıştır. Gelişmekte olan ülkeler arasında yer alan Türkiye'de yabancı sermayedarı çekmek için özellikle 1980'li yıllardan itibaren ciddi adımlar atılmıştır. 1989 sermaye hareketlerinin serbestleşmesi ile beraber Türkiye'ye yönelik yapılan yabancı yatırımların türünde de değişiklikler meydana gelmiştir. Bu tarihten önce daha çok doğrudan yatırım şeklinde gerçekleştirilen yatırımlar bu yıldan itibaren daha çok portföy yatırımları şeklinde gerçekleşmektedir. Diğer taraftan yabancı sermayedarın Türkiye'yi tercih etmesinde birden çok parametre etkili olmaktadır. Çalışmanın amacı bu parametrelerden biri olan reel faiz oranının net yabancı sermaye üzerinde etkisini ortaya koymaktır.
Bu doğrultu da 1989-2020 yılları arasını kapsayan dönemde Türkiye'de reel faizlerin net yabancı portföy yatırımlar üzerindeki kısa ve uzun dönemdeki etkisini belirlemek için ARDL sınır testi yapılmıştır. Analiz sonucunda ilgili değişkenler arasında kısa dönemde anlamlı ve negatif bir ilişkinin varlığı uzun dönemde ise anlamlı ve pozitif bir ilişkinin varlığına ulaşılmıştır. Ayrıca analizde kontrol değişken olarak kullanılan devlet bütçe açıkları ile net portföy yatırımlar arasında negatif bir ilişki olduğu bulgulara ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Reel Faiz, Net Yabancı Portföy Yatırımları, ARDL Sınır Testi, Ekonomik Büyüme

Abstract:
Lack of sufficient capital for adequacy for economic growth and economic development, to create new business areas by eliminating the problem of poverty and unemployment and to increase low labor prices, has increased the need for foreign capital, especially in developing countries. In Turkey, which is among the developing countries, serious steps have been taken especially since the 1980s to attract foreign investors. With the liberalization of capital movements in 1989, changes have also occurred in the type of foreign investments made in Turkey. Investments made mostly in the form of direct investments before this date have been realized as portfolio investments since this year. On the other hand, more than one parameter became effective for foreign investors to prefer Turkey. The aim of the study is to reveal the effect of real interest rate, which is one of these parameters, on net foreign capital.
Accordingly, in the period between 1989-2020, ARDL boundary test was conducted in Turkey to determine the short and long term effects of real interest on net foreign portfolio investments. As a result of the analysis, the existence of a significant and negative relationship between the relevant variables in the short term and the existence of a significant and positive relationship in the long term was reached out. In addition, it was found that there is a negative relationship between government budget deficits, which are used as control variables, and net portfolio investments.

Keywords: Real Interest, Net Foreign Portfolio Investments, ARDL Bound Test, Economic Growth