Osteoporoz hasta takip sisteminin osteoporozlu hastaların tedavi uyumu ve yaşam kalitesine etkileri
Effects to medication compliance and life quality of patients with osteoporosis of osteoporosis patient follow-up system
Yazar: ERHAN İBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ERCAN MADENCİ
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Hasta eğitimi = Patient education ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Sağlık kayıtları = Health records ; Uyum = Adaptation ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Osteoporoz; kemik kitlesinin azalması ve kemik kalitesinin bozulması ile karakterize kronik seyirli bir hastalıktır. Uzun süreli tedavi gerektirmesi nedeniyle hastaların ilaç tedavisine uyumları ve yaşam kaliteleri düşüktür. Biz bu çalışma ile ilaç uyumunun özellikle azaldığı; günlük, haftalık ve aylık grupta tedavi alan OP' lu hastaların, Fizakademi OP Hasta Takip Sistemi yardımıyla telefonla aranarak ilaç zamanlarının hatırlatılmasının ilaç uyumuna ve yaşam kalitesine etkisini araştırmayı amaçladık.Çalışmaya 233 osteoporoz hastası alındı. Dışlama kriterlerine göre 200 hasta (173 kadın, 27 erkek) ile çalışmaya devam edildi. Günlük, haftalık ve aylık grup olmak üzere hastalar 3 eşit gruba ayrıldı. Tüm hastalara osteoporoz anket formu dolduruldu, ilaç almaları gerektiği Fizakademi hasta takip programı yardımıyla telefon ile hatırlatıldı. Aylık MPR düzeyleri hesaplandı. Başlangıç, 3. ve 6.aylarda Qualeffo-41 ile yaşam kalitesine bakıldı.Başlangıca göre 6 aylık süre içinde MPR düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı artış saptandı (p<0,05) ve paralel olarak yaşam kalitesi ve MPR arasında istatistiksel olarak anlamlı ters korelasyon saptandı (r = -0.246 (p<0.001)).Sonuç olarak, osteoporoz tedavisi uzun zaman alabilen kronik bir hastalık olup, kırık riskini artırmasından, sosyal, psikolojik, ekonomik ve fiziksel boyutları ile yaşam kalitesine olumsuz etkileri olmasından dolayı önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu nedenle ilaç tedavisine uyum büyük önem arz etmektedir. Hasta yaşının, eğitim seviyesinin ve kullanılan ilacın doz aralığının özellikle uzun doz aralıklı ilaç rejimlerinin ve hasta ilaç hatırlatma programlarının uyum üzerine etkili olduğunu ve uyumun artması ile paralel olarak yaşam kalitesinin de arttığını söyleyebiliriz. İlaç tedavisine uyumsuzluk varsa nedeni tam olarak araştırılmalı, çözüm üretilmeli ve hasta ilaç hatırlatma sistemine alınmalıdır. Aksi halde hastanın tedavi süresi içerisinde hastaya fayda sağlanamayacağı gibi sosyal ve tıbbi zararlara, ekonomik kayıplara neden olunabileceği unutulmamalıdır.

Abstract:
Osteoporosis is chronic disease characterized by decreased bone mass and deterioration of bone quality. Medication compliance and life quality of the patients are low due to requirement of long term treatment. In this research we aimed to demonstrate the effects of Fizakademi Osteoporosis Patient Follow-up System on medication compliance and life quality of patients. In this research, patient with low medication compliance treated in daily, weekly and monthly mediaction groups. Fizakademi Osteoporosis Patient Follow-up System was used to follow patients. Patients were called for reminding to take their medicine on time.233 osteoporosis patients were choosen for this research and total number of 200 patients (173 women, 27 men) were included according to exclusion criteria. The patients were divided into 3 equal groups; daily, weekly and monthly. Each patient filled out osteoporosis questionnaire and patients were reminded to take their medicine by phone using Fizakademi Patient Follow-up System. In addition montly MPR levels were measured. The life quality of patients were quantified at initiation, 3. month and 6. month by using Qualeffo -41.Significant increase were demontraded in MPR value (p<0,05) in this six month survey. Also significant inverse correlation were found between life quality and MPR value (r= -0.246 (p<0.001)).As a result, osteoporosis is a chronic disease that requires long term treatment and a public health problem because it increases risk of bone fracture and affects patient?s life quality adversely in social, psychological,economic and physical term. Compliance with medication is great importance due to these reasons. Patient?s age, education level, frequency of doses, especially long term dosage regimen and the patient follow-up system are effective on compliance with medication and increase of the compliance provides a parallel increase in life qualty of the patient. If there is a noncompliance with medication, reason should be researched, solution should be produced and the patient sould be registered to the Patient Follow-up System. Otherwise, if medication doesn?t benefit patient during treatment it can cause medical, social and economiclosses.