Cicer bijugum ve Cicer pinnatifidum türlerinde kloroplast genom dizilerinin karşılaştırmalı biyoinformatik analizi
Comparative bioinformatic analysis of chloroplast genome sequences in Cicer bijugum and Cicer pinnatifidum species
Yazar: MELİH MUSTAFA TEMEL
Danışman: PROF. MUHAMMED BAHATTİN TANYOLAÇ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik Ana Bilim Dalı / Biyomühendislik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering ; Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Nohut, ülkemiz ve dünyamız için oldukça önemli olan ve zengin besin içeriği sayesinde özellikle insan beslenmesinde sıkça tercih edilen baklagillerden biridir. Kloroplastlar, bitki hücrelerinde fotosentezden sorumlu, kendilerine ait genetik materyali bulunan organellerdir ve kloroplast genomu bitkilerin moleküler yapısı ve evrimsel süreci hakkında detaylı bilgiler içermektedir. Bu çalışmada, yabani nohut türleri olan Cicer bijugum ve Cicer pinnatifidum türlerinin tüm kloroplast genomları yeni nesil sekanslama yöntemiyle sekanslanmış ve kloroplast genomları hem kendi aralarında hem de kültür nohut türü olan Cicer arietinum'un kloroplast genomu ile karşılaştırılmıştır. Türlerin kloroplast genom büyüklükleri C. arietinum, C. bijugum ve C. pinnatifidum için sırasıyla 125.319 bp, 124.804 bp ve 124.828 bp olarak bulunmuş ve türlerin kloroplast genomlarında bir ters tekrar bölgesinin olmadığı saptanmıştır. Karşılaştırmalı genom analizi ile türlerin kloroplast genomlarında farklılık gösteren bölgeler tespit edilmiş ve matK, accD, rps19, ycf1, ycf2, rps15 ve ndhF gen bölgeleri kloroplast genomlarında en çok varyasyon gösteren bölgeler olarak bulunmuştur. Yabani nohut türlerinin kültür nohuta göre filogenetik olarak birbirlerine daha yakın oldukları saptanmıştır. Yabani nohut türlerinin tüm kloroplast genomlarının sekanslandığı ilk çalışma olan bu çalışmadan elde edilen verilerin, ileride nohut türleri ile yapılacak olan moleküler, evrimsel ve genetik mühendisliği çalışmalarında araştırmacılara yol gösterici olması amaçlanmıştır.

Abstract:
Chickpea is one of the legumes that is very important for our country and the world and is frequently preferred especially in human nutrition thanks to its rich nutritional content. Chloroplasts are organelles responsible for photosynthesis in plant cells, which have their own genetic material, and the chloroplast genome contains detailed information about the molecular structure and evolutionary process of plants. In this study, whole chloroplast genomes of wild type chickpea species Cicer bijugum and Cicer pinnatifidum were sequenced and their chloroplast genomes were compared both among themselves and with the chloroplast genome of the cultivated chickpea species Cicer arietinum. The chloroplast genome sizes of the species were revealed as 125,319 bp, 124,804 bp and 124,828 bp for C. arietinum, C. bijugum and C. pinnatifidum, respectively, and it was determined that the species did not have an inverted repeat region in their chloroplast genomes. Comparative analysis of the three cicer chloroplast genomes uncovered seven hotspot regions (matK, accD, rps19, ycf1, ycf2, rps15 and ndhF), which could potentially be used as strong molecular markers for species identification. It has been determined that wild chickpea species are phylogenetically closer to each other than cultivated chickpea. It is aimed that the data obtained from this study, which is the first study in which whole chloroplast genomes of wild chickpea species are sequenced, will guide researchers in future molecular, evolutionary and genetic engineering studies with chickpea species.