Irak Türkmen klasik edebiyatı şairlerinden Muhammed Mehdi Beyat
Muhammad Mehdi Beyat one of the poets of Turkmen classical literature
Yazar: HANI TALAAT AZEEZ AZEEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURGÜL SUCU KÖROĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Beyat, Muhammed Mehdi = Beyat, Muhammad Mehdi ; Biyografi = Biography ; Irak = Iraq ; Irak Türkleri = Iraq Turkish ; Türkmen edebiyatı = Turkoman literature ; Türkmen şiiri = Turkoman poem ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
Bu çalışmanın konusu, Irak Türkmenlerinin hem Klasik hem de Çağdaş Edebiyatına mensup olan Şair Muhammed Mehdi Beyat ve eserleri ile ilgilidir. Şairin kendi el yazısı ile yazdığı şiirleri ve düz yazıları; çeşitli kaynaklardan, gazete, dergi ve kitaplardan elde ettiğimiz verileri bir araya getirerek düzenli bir çalışma yapmaya çalıştık.
Muhammed Mehdi Beyat; Irak Türkmen edebiyatı son döneminde yaşamış olup Türk Edebiyatı'nın önemli şairlerinden Fuzûlî, Nesîmî, Muhammed Hüseyin Şehriyar ve Ali Marufoğlu'dan etkilenmiştir. Şair ve Yazar Muhammed Mehdi Beyat ile ilgili günümüze kadar hiç bir araştırma yapılmamıştır. Bu çalışmada şaire dair bilgiler çok azdır. Şairin hayatı, edebî kişiliği ve şiirlerini tanıtımını yaparak Türkiye, Irak ve Türk Dünyasına tanıtmayı amaçladık.
Bu çalışmanın önemi ise, Türk dünyasında tanınmakla birlikte günümüze kadar hayatı ve eserleri hakkında hiç bir araştırma yapılmamasıdır. Bu çalışma ilk araştırma eseri olacaktır. Bu çalışmanın diğer bir önemi ise Muhammed Mehdi Beyat, Türkmen edebiyatı Yurtdışı Elçisi olmasıdır. Türk dünyasını gezerek Türkmen edebiyatını tanıtmıştır. 
Çalışmada uygulanan yöntemler ise şu şekildedir. İlk olarak Muhammed Mehdi Beyat hakkında birinci dercede olan ailesinden hayatı ve eserleri hakkında bilgi almaya çalıştık. Çalışmada nitel araştırma yöntemi olarak literatür incelemesinin yanı sıra yüz yüze görüşmeler yaparak hakkında veririler topladık. Muhammed Mehdi Beyat ortaya koyduğu eserleri tespit ederek bir araya getirdik. Daha sonra bulunan eserlerini günümüz Türkiye Türkçesine transkripsiyonu yaptık. 
Çalışmamız, giriş ve dört bölüm şeklinde tertip edilmiştir. Giriş bölümünde Irak'ın ve Irak Türkmenlerinin tarihî ve coğrafi yapısı konu edilmiştir. Tezin birinci bölümünde, Irak Türkmen Türkçesinin dil özelliklerini ve daha sonra Türkmen edebiyatının tarihî gelişimi hakkında kısaca bilgiler verdik. İkinci bölümde, Muhammed Mehdi Beyat'ın hayatı, edebî kişiliği hakkında açıklamalar yaptık. Aynı bölümde eselerinin tanıtımını yaparak inceledik. Üçüncü bölümde, şiirleri muhtevalarına göre tasnif ettik. Dördüncü bölümde, tezin esasını oluşturan transkripsiyonlu metinlere yer verdik. Son olarak elde edilen bulguları ''Sonuç'' başlığı altında sıraladık. Çalışmamızı hazırlarken başvurduğumuz eserler ''Kaynakça''da sunulmuştur. Çalışmamız ''Sözlük'' bölümüyle tamamlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Muhammed Mehdi Beyat, Irak Türkmen Edebiyatı, Klasik Türkmen Edebiyatı, Irak Türkmenleri.

Abstract:
The subject of this study is related with the poet Muhammed Mehdi BEYAT and his works, who was the member of both classical and contemporary literature of Iraq Turkmen. We tried to work through a regular study which was written by the poet's own handwriting poems and prose; the data obtained from various sources, newspapers, magazines and books by bringing them together.
Mohammed Mahdi BEYAT lived in the last period of Iraqi Turkmen literature and Influenced by Fuzûlî, Nesîmî, Mohammad-Hossein Shahriar and Ali MARUFOĞLU, who are among important poets of Turkish literature.  No research has been done related with the poet and writer Muhammed Mahdi BEYAT until today. There is very little information about the poet in this study. We aimed to introduce him to Turkey, Iraq and the Turkish world by promoting his personality and poems.
The importance of this study is that although he is known in the Turkish world no research has been done about his life and works until today. This work will be the first research performance. Another important part of the study is that Muhammed Mehdi BEYAT was Foreign Ambassador of Turkmen literature. He introduced Turkmen literature by travelling the Turkish world. 
The methods used in the study are as follows. First of all, we tried to obtain information about Muhammed Mehdi BEYAT's life and works from his first degree family. In addition to literature review as a qualitative research method, we collected information by making face to face interviews. We gathered Muhammed Mehdi BEYAT's works together by identifying his works. Afterwards, we transcribed his current works into today's Turkey Turkish.
Our study consists of an introduction and four chapters. In the introduction section, the subject is historical and geographical structure of Iraq's and Iraqi Turkmen's. In the first part of the thesis, we gave information briefly about the linguistic features of Iraqi Turkmen 
Turkish and then the historical development of Turkmen literature. In the second part, we made explanations about the life and literary personality of Muhammed Mehdi BEYAT. In the same section, we introduced his works and examined them. In the third part, we have classified the poems according to their content. In the fourth section, we have included the transcripted texts that form the basis of the thesis. Finally, we have listed the findings under the title of  "Conclusion". The works we referenced while preparing our study are presented in the "References". Our study has been completed with the "Dictionary" section.

Keywords: Muhammed Mahdi BEYAT, Iraqi Turkmen Literature, Classical Turkmen Literature, Iraqi Turkmens.