Acil laboratuvar testlerinde doğal ultralipemik materyal ve intravenöz lipit emülsiyonu ile oluşturulan lipemiye bağlı interferansların karşılaştırılması
Comparison of lipemia interference created with natural ultralipemic material and intravenous lipid emulsion in emergency laboratory tests
Yazar: EMEL ÇOLAK SAMSUM
Danışman: PROF. DR. DOĞAN YÜCEL ; UZMAN HATİCE SÜRER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Biyokimya = Biochemistry ; Emülsiyonlar = Emulsions ; Hiperlipidemiler = Hyperlipidemias ; Kan lipidleri = Blood lipids ; Laboratuvar teknikleri = Laboratory techniques ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Lipidler = Lipids ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Şilomikronlar = Chylomicrons

Özet:
Amaç: Literatürde lipemi interferans çalışmalarının çoğu intravenöz lipit emülsiyonları kullanılarak yapılmıştır. Bu çalışmada amacımız lipeminin türbiditesini taklit edebilmek için doğal ultralipemik materyal (DULM) kullanmak ve bu numuneler ile intravenöz lipit emülsiyonu (İVLE) eklenen numuneleri lipemi interferansı yönünden karşılaştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Hastanemize başvuran hastalardan biyokimyasal parametreleri referans aralıklar içinde bulunan ve trigliserit konsantrasyonu <88 mg/dL (<0.99 mmol/L) olan taze ve berrak arta kalan serumlar toplanarak 50 mL'lik serum havuzu hazırlandı. Aynı şekilde koagülasyon ve hemogram parametreleri referans aralıklar içinde olan, gözle görülür bulanıklığı olmayan arta kalan plazma (Na-Sitratlı tüp) ve tam kan örnekleri (K⁺-EDTA'lı tüp) toplanarak 50'şer mL'lik plazma ve tam kan havuzları hazırlandı. Öncelikle başlangıç havuzlarının tümünde lipitler, lipemi indeksi; serum havuzlarında biyokimya ve kardiyak parametreleri, plazma havuzunda koagülasyon parametreleri ve tam kan havuzunda hemogram parametreleri ölçüldü. İkinci aşamada başlangıç havuzları iki kısma ayrıldı. İlk kısımlara lipemiyi taklit etmek için lipit emülsiyonu ilave edilirken ikinci kısımlara DULM ilave edildi. Her iki lipemi türü için, trigliserit konsantrasyonları 250, 500, 1000, 1500 ve 2000 mg/dL olan 5 ek havuz hazırlandı. Bu havuzlarda yukarıdaki parametreler tekrar ölçülerek, bazal havuzlara göre ortalama yüzde değişim değerleri (OYD) hesaplandı ve interferograflar halinde gösterildi. Ayrıca OYD değerleri, analitik kalite spesifikasyonları, %10 sınırı ve referans değişim değerleri (RDD) ile karşılaştırıldı. Havuzlarda bazal havuza göre anlamlı değişiklik olup olmadığı istatistiksel olarak tekrarlayan ölçümlerde ANOVA ile değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamızda ölçümler sonucunda, DULM ilave edilen havuzlarda; ALT, AST, AMY, CRE, DBIL, Ca, GLU, Mg, TP, CRP, Na, K, CL (İ.İSE), Na, K, iCa+2 (D.İSE) için ana havuza göre istatistiksel ve klinik olarak anlamlı farklılıklar gözlendi. İVLE ilave edilen havuzlarda ise; ALB, ALT, AST, DBIL, Ca, GLU, Pi, Na, Cl (İ.İSE), Na, iCa+2 (D.İSE) için ana havuza göre istatistiksek ve klinik olarak anlamlı farklılıklar gözlendi.  Genel olarak biyokimya parametrelerinin büyük kısmında DULM ve İVLE ilave edilen havuzlarda interferanslar arasında farklılıklar olduğu gözlendi. Bu farklılık en çok ALB, TP, CRP, GLU parametrelerinde mevcuttu. 
Hb, İVLE ilave edilen havuzlarda daha fazla olmak üzere her iki lipemi türünde pozitif etkilendi. RBC, DULM ilave edilen havuzlarda negatif etkilendi, İVLE ilave edilenlerde anlamlı fark görülmedi. MCV her iki lipemi türünde benzer seviyede negatif etkilendi. PLT'de ise DULM ilave edilen havuzlarda daha fazla olacak şekilde her iki lipemi türünde de pozitif interferans gözlendi. Koagülasyon parametrelerinde PT ve APTT, İVLE ilave edilen havuzlarda önemli ölçüde etkilenmedi. Ancak DULM ilave edilen havuzlarda APTT için ≥250 mg/dL, PT için ≥500 mg/dL TRIG konsantrasyonunda %bias sınırını geçen önemli ölçüde negatif interferans gözlendi. Kardiyak belirteçlerde, her iki lipemi türünde de anlamlı interferans gözlenmedi. 
Sonuç: Lipoproteinlerin bileşimi, dağılımı ve ışığı absorbe etme veya yansıtma özelliklerinin farklılığından dolayı, DULM ilave edilen havuzlarda bazı parametrelerin İVLE ilave edilen havuzlara göre daha farklı etkilendiği gözlendi. İVLE rafine zeytin yağı, rafine soya yağı, yumurta sarısı fosfolipitleri ve gliserol içerir. Makromoleküler lipit ve protein yapılarının kompleks bir karışımını içeren hasta numunelerini taklit etme konusunda yetersizdir. Laboratuvar uzmanları, numunelerin uygunsuz reddedilmesinin ve yanlış sonuçların raporlanmasının önüne geçmek için bu interferans ayrımının farkında olmalıdır. Laboratuvarda bulunan cihazlar, yöntemler ve reaktifler için firmalar tarafından sağlanan interferans verileri, İVLE kullanılarak yapılan interferans çalışmalardan elde edilmektedir. Bu nedenle doğrudan kullanılmamalı, öncesinde doğal hasta numuneleriyle verifikasyonu sağlanmalıdır.

Abstract:
Objective: Most of the interference studies in the literature have been performed using intravenous lipid emulsions. In this study, our aim is to use natural ultralipemic material (NULM) to mimic the turbidity of lipemia and to compare these samples with the samples added intravenous lipid emulsion (IVLE) in terms of lipemia interference.
Materials and Methods: A 50 mL serum pool was prepared by collecting fresh and non-turbid residual serum which biochemical parameters within reference ranges and triglyceride concentration <88 mg/dL (<0.99 mmol/L) from patients admitted to our hospital. Likewise, residual plasma (Na-Citrate tube) and whole blood samples (tube with K⁺-EDTA) which coagulation and hemogram parameters within reference ranges and no visible turbidity were collected. 50 mL plasma and 50 mL whole blood pool were prepared. First of all, lipid content and lipemic index in all starting pools were measured. Then, biochemistry and cardiac parameters in serum pools, coagulation parameters in plasma pool and hemogram parameters in whole blood pool were measured. In the second stage, the starting pools were divided into two parts. Lipid emulsion was added to the first portions to mimic lipemia, while NULM was added to the second portions. For both types of lipemia, 5 additional pools with triglyceride concentrations of 250, 500, 1000, 1500 and 2000 mg/dL were prepared. In these pools, the above parameters were re-measured, the mean difference (%) relative to the basal pools was calculated and displayed as interferographs. In addition, mean differences were compared with analytical quality specifications, 10% limit and reference change values (RCV). Whether there was a significant change in the pools compared to the baseline pool was evaluated with repeated measures ANOVA.
Results: As a result of the measurements in our study, in the pools to which NULM was added; statistically and clinically significant differences were observed for ALT, AST, AMY, CRE, DBIL, Ca, GLU, Mg, TP, CRP, Na, K, CL (I.ISE), Na, K, iCa+2 (D.ISE) compared to the main pool. In pools with IVLE added; statistically and clinically significant differences were observed for ALB, ALT, AST, DBIL, Ca, GLU, Pi, Na, Cl (D.ISE), Na, iCa+2 (D.ISE) compared to the main pool. For biochemistry, in most of the parameters in general, differences between interferences were observed in pools with NULM and IVLE added. This difference was mostly found in ALB, TP, CRP, GLU parameters. 
Hb was positively affected in both types of lipemia, more so with IVLE added. RBC was negatively affected in NULM added pools, no significant difference was observed in IVLE added pools. MCV was similarly negatively affected in both types of lipemia. Positive interference was observed in both types of lipemia, more so in pools to which NULM was added for PLT. In coagulation parameters, PT and APTT were not significantly affected in IVLE added pools. However, from the TRIG concentration of 250 mg/dL for APTT and 500 mg/dL for PT in NULM added pools, it was significantly negatively affected by exceeding the % bias limit. No significant interference was observed in cardiac markers in either type of lipemia.
Conclusion: It was observed that some parameters were affected differently in NULM added pools than in IVLE added pools due to the difference in composition, distribution and light absorption or reflection properties of lipoproteins. IVLE contains refined olive oil, refined soybean oil, egg yolk phospholipids and glycerol. It is inefficient at mimicking patient samples containing a complex mixture of macromolecular lipid and protein structures. Laboratory professionals should be aware of this separation of interference to avoid inappropriate rejection of samples and reporting false results. Interference data provided by companies for instruments, methods and reagents in the laboratory are obtained from interference studies using IVLE. For this reason, it should not be used directly, it should be verified with natural patient samples before use.