Baş ve boyun mukozal tümör olgularında EGFR mutasyonlarının ve P53 doku belirtecinin prediktif ve prognostik ilişkisinin araştırılması
Investigation of predictive and prognostic relationships of EGFR mutations and P53 tissue markers in head and neck mucousal tumors
Yazar: ŞAFAK ESER
Danışman: PROF. DR. MELEK KÖKSAL ERKİŞİ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Genler-P53 = Genes-P53 ; Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Mutasyon = Mutation ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Amaç: Baş ve boyun kanserleri paranazal sinüsler, nazal ve oral kavite, farinks ve larinksten köken alan maligniteleri içermektedir. Baş boyun kanserleri tüm kanserlerin yaklaşık % 5'ini oluşturmaktadır ve tanı anında olguların % 60'ı lokal ileri evrededir. Erken evre olguların % 60-95'inde yalnız lokal tedaviyle kür elde edilebilirken, ileri evre olguların tedavisinde cerrahi, kemoterapi ve radyoterapi kombine olarak kullanılabilir. Baş ve boyun kanseri tedavisinde tedaviye direnç, yüksek lokal rekürrens ve uzak metastaz oranları nedeniyle prognostik faktörlerin belirlenmesine ihtiyaç vardır. Bu çalışmada lokal ileri ve nüks/metastatik ileri evre baş ve boyun mukozal tümör olgularında prediktif biyobelirteç olarak EGFR gen mutasyonlarının (ekson18-19-20-21) ve P53 protein ekspresyon düzeyinin tümör dokusunda araştırılarak prognostik etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya 2007-2015 yılları arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahiliye Onkoloji Kliniğine başvuran lokal ileri ve nüks/metastatik baş boyun skuamoz hücreli karsinom tanısıyla izlenen 56 hasta dahil edildi. Olguların parafin blok doku örneklerinden Real Time PCR yöntemi ile bakılan EGFR mutasyonları (ekson 18, ekson 19, ekson 20, ekson 21) ve immunhistokimyasal olarak p53 ekspresyonu düzeyi Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi'ndeki patolog tarafından değerlendirildi. Hastalar lokal ileri (evre III), ileri evre (evre IVA-IVB) ve metastatik (evre IVC) hastalığı olan hastalar olarak gruplandırıldı. EGFR (ekson 18, 19, 20, 21) mutasyonları ile p53 ekspresyon düzeyi, diğer prognostik, histopatolojik markerlar ve klinik sonuçlar ile karşılaştırıldı.
Bulgular: Real Time PCR yöntemi ile bakılan EGFR mutasyonları (ekson 18-19-20-21) incelendiğinde 56 (% 100) olguda da mutasyon saptanmadı. Bu nedenle istatiksel değerlendirme yapılamadı. p53 protein ekspresyon düzeyi ile sağkalım, nüks, tümörün evresi, tümör lokalizasyonu, tümörün differansiyasyon derecesi, lenf nodu pozitifliği arasında anlamlı ilişki bulunamaz iken (p=0,384, p=0,774, p=0,18, p=0,343, p=0,782, p=0,229), p53 protein ekspresyon düzeyi ile metastaz arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p=0,048).Tümörlü hücrelerde, p53 protein ekspresyon düzeyi arttıkça metastaz oranının arttığı saptanmıştır. Ayrıca sigara alışkanlığı olan olgularda ağırlıklı olarak p53 protein ekspresyon düzeyi >% 20 olarak tespit edilmiş olup istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,034).
Sonuç: Çalışmamızdaki tüm hastalarda EGFR mutasyonlarına (ekson 18-19-20-21) rastlanmadığından bu negatif verinin literatüre önemli katkı sağlayabileceğini düşünüyoruz. Ayrıca P53 protein ekspresyon düzeyi ile hastalığın evresi, lenf nodu pozitifliği,tümör lokalizasyonu, tümörün differansiyasyon derecesi, sağkalım ve nüks arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunamadığından aynı grup ve daha geniş hasta popülasyonlarıyla yapılacak çalışmalarla daha ileri istatistiksel değerlendirme yapılabilir.

Anahtar Sözcükler: Baş ve boyun kanserleri, EGFR mutasyonları, P53

Abstract:
Aim: Head and neck cancers are the malignancies which originates from paranasal sinuses, nasal and oral cavity, pharynx, and larynx. Head and neck cancers accounts for approximately 5% of all cancers, and 60% of patients diagnosed with locally advanced stage during initial diagnosis. Although, the local treatment is a proper management for 60-95% of early stages, the surgery, chemotherapy and radiotherapy combination may be required for later stages. Due to high treatment resistance and high local recurrence and distant metastasis rates, prognostic factors should be determined in the head and neck cancer treatment. In this study, we aimed that the investigation of prognostic effects of EGFR gene mutations (exon18-19-20 and 21) and P53 protein expression levels in tumoral tissues as a predictive biomarkers in locally advanced stage and recurrent/metastatic advanced stage head and neck mucousal tumors.
Materials and Methods: The study included 56 patients who admitted to Çukurova University Medical Faculty Adult Oncology Department with diagnosed and treated for locally advanced and recurrent/metastatic head and neck squamous cell ca between the years of 2007-2015. The EGFR mutations (exon 18, exon 19, exon20, and exon 21) detected by Real Time PCR method and P53 expression levels from paraffin blocked tissues were assessed by a pathologist at Cukurova University Faculty of Medicine. Patients were divided according to stages as locally advanced (stage III), advanced stage (stage IVA-IVB) and metastatic (stage IVC). EGFR (exon 18,19,20 and 21) mutations and p53 expression levels were compared with prognostic factors, histopathologic markers and clinical outcomes. 
Results: When evaluating of EGFR mutations (exon 18-19-20-21) analyzed by Real Time PCR, all patients (n=56) had no detectable mutations and therefore, the statistical evaluation could not be made. While there were no statistical relationship between P53 protien expression levels, and survival, recurrence, tumor stage, tumor location, differantiation grade and lymph node positivity (p=0.384, p=0.774, p=0.18, p=0.343, p=0.782, p=0.229),a significant association was found between p53 protein expression levels and metastasis (p=0.048). It is observed that there was an increased rate of metastasis while the p53 protein expression level increased in tumoral cells. Additionally, in cigarette smokers, predominantly p53 protein expression level has been identified as > 20% and it was observed that statistically significant (p=0.034).
Conclusions: Since the EGFR (exon 18, 19, 20 and 21) mutations could not be determined in all patients, this negative result add an important contribution to the literature. Because of there were no statistical relationship between P53 protien expression levels, and survival, recurrence, tumor stage, tumor location, differantiation grade and lymph node positivity, advanced statistical evaluations may be done with larger patient cohort studies. 

Keywords: Head and neck cancers, EGFR mutations, P53