Atatürk Orman Çiftliği'nin yönetim ve üretim yapısındaki değişimin mekansal dönüşüne etkisi: Coğrafi-tarihsel bir bakış (1925-2017)
How the changes in management and production structures of Ataturk Forest Farm influenced its spacial transformation: A geo-historical outlook (1925-2017)
Yazar: HİLAL AYCI
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ULUDAĞ ; DOÇ. DR. HİKMET TANSEL BİLGİN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
AOÇ'nin makroformu ve kent kültürü içindeki anlamını mekansal değişimi üzerinden
ortaya koymak amacıyla bu tez, AOÇ'nin yönetim ve üretim ilişkilerinin değişiminin
mekansal dönüşümüne etkisini okumaktadır. Bu bağlamda AOÇ'nin mekansal
dönüşümünün deşifresi küresel tarih perspektifine dayanan coğrafi-tarihsel yaklaşımla ele
alınmıştır. AOÇ'nin mekansal dönüşümünün 1925-2017 yılları arasında ele alındığı tezde
tarihsel süreç dönemselleştirerek incelenmiştir. Bu dönemler hem küresel hem yerel bakış
açısı ile belirlenen üç kırılma noktası ile ele alınmıştır. 1925-1950 yılları arasında AOÇ'nin
bütüncül bir mekan olarak devletin modernleşme/devlet politikası ile yönetildiği döneme
odaklanılmıştır. 1950-2006 yılları AOÇ'nin 5659 sayılı yasa gereğince bağımsız bir
müdürlük olarak yönetildiği bir dönem olmuştur. 2006-2017 yılları arasındaki dönemi
yerel yönetimin ve merkezi otoritenin etkisiyle oluşan farklı mekansal tercihler
belirlemiştir. AOÇ'nin tezin kapsamı dahilinde ele alınan yüz yıllık dönem içerisine
değerlendirilmesi ile 21. yüzyıldaki mekansal potansiyellerinin ortaya çıkması
sağlanmıştır. AOÇ'nin kentin makroformuyla ilişkisi, yeni kamusal programlar ve kolektif
hafızadaki yeri açısından ele alınmış, yönetim ve üretim yapısındaki değişimlerden elde
edilen bulgular, kentle mekansal ilişkisinin makro (plan kararları), mikro (mimari
program) ve mekansal anlamı açısından değerlendirilmesini sağlamıştır. Bu kavramsal
çerçevede 21. yüzyıl için AOÇ'ye mekansal ve programatik bir vizyon önerilmiştir.

Abstract:
This thesis examines the effect of administrative and productional relations of AFF on its
spacial transformation to reveal AFF's meaning within the city and urban culture over the
transformation itself. In this context, deciphering the meaning of urban spacial
transformations is possible with a geographic-historical approach based upon global
historical perspective. In the thesis, AFF's spacial transformation between 1925 and 2017
is studied periodically. These periods are discussed in three breakpoints which were
determined from both a local and a global perspective. Between the years of 1925 and
1950, the focused on the period where AFF, as an integrative space, was managed as part
of a modernization project and state policy. The time between 1950 and 2006 was a period
where AFF was managed as a separate directorate in accordance with the law no. 5659.
Between 2006 and 2017, spacial changes caused by the influence of local government and
central authority identified the period. Analysis of AFF in a hundred-year period within the
scope of the thesis uncovered its spacial potential in 21st century. Findings from the
changes of managerial and productional structure of AFF provided insight to evaluate its
spacial relationship with the city from macro (plan decisions), micro (architectural
program) and spacial perspectives. In this conceptual framework, spacial potentials of AFF
were fictionalized for the future.