İşçinin talimatlara uyma borcu
Employee's duty to follow the instructions
Yazar: BERNA ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. LEVENT AKIN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Talimat = Instructions ; Çalışma koşulları = Working conditions ; İş görme borcu = Workers debt ; İş sözleşmesi = Employment contract ; İşverenin yönetim hakkı = Employer’s right to manage ; İşçiler = Workers

Özet:
İş sözleşmesinin akdedilmesiyle birlikte işçiler, işverenin otoritesi altına girmekte ve iş görme borcunu, işverenin talimatları ile gözetim ve denetimi altında yerine getirmektedir. Bu bağlamda, işveren, işin görülmesine ve işçilerin işyerindeki davranışlarına ilişkin konularda talimat verme hakkına sahiptir. Nitekim bu husus, Türk Borçlar Kanununun 399. maddesinde açıkça düzenlenmektedir. 
Türk iş hukukunda, işverenin yönetim hakkının kaynağı iş sözleşmesidir. İşverenin yönetim hakkı, kaynaklar hiyerarşisinde en alt sırada yer almaktadır. Dolayısıyla, işveren yönetim hakkını ancak, Anayasanın, kanunların, sözleşmelerin yani tüm resmi ve özel iş hukuku kaynaklarının ilgili konuyu düzenlenmediği bir alanda kullanabilir. Diğer bir anlatımla, işveren, iş hukukunun diğer kaynaklarıyla düzenlenmemiş boş alanda talimat verme hakkına sahiptir.  İşveren, vereceği talimatlarla işçinin iş sözleşmesinin koşullarında bir değişiklik meydana getiremez.
İşveren, işin nerede, ne zaman, nasıl, hangi sırayla yapılacağını yani işe ilişkin ayrıntıları, aksi kararlaştırılmamışsa, yönetim hakkı aracılığıyla vereceği talimatlarla belirlemektedir. Bu anlamda, işverenin yönetim hakkı, işçinin iş görme borcunu somutlaştırmaya yöneliktir. 	
Ancak, işverenin yönetim hakkı, diğer hukuk kaynaklarıyla sınırlandırılmıştır. İşveren hukuka ve dürüstlük kurallarına aykırı talimatlar veremez. Diğer bir anlatımla, işçi işverenin sadece hukuka uygun talimatlarına uymakla yükümlüdür. Hukuka aykırı bir talimatla karşılan işçi bu talimatı yerine getirmediği için herhangi bir yaptırıma maruz bırakılamaz. 
Tez çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde yönetim hakkının iş ilişkisinde gerekliliği, kaynağı ve hukuki niteliği incelenmektedir. Bu bölümde ayrıca yönetim hakkının kimler tarafından kullanılabileceği ile talimatların türlerinin neler olduğu sorularına cevap aranmaktadır.
Çalışmamızın ikinci bölümünde ise işçinin talimatlara uyma borcunun hukuki dayanakları ve kapsamı Türk ve Alman Hukukunda karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir. Bu kısımda ayrıca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları konumuz bağlamında irdelenmektedir.
Nihayet, tez çalışmamızın son bölümünde ise, işçinin hukuka uygun talimatlara uymamasının sonuçları ile işçinin hukuka aykırı talimatlara uyması durumunda karşılaşacağı yaptırımlar ve hukuka aykırı talimatlar karşısındaki haklarının neler olduğu incelenmektedir.

Abstract:
When the employment contract is concluded, employees fall under employer's authority and fulfill his/her obligation to work under the employer's instructions, supervision and control. In this context, the employer has the right to issue instructions on the conduct of the work and employees' behaviors at the workplace. Hence, this issue is regulated expressly in the article 399 of the Turkish Code of Obligation. 
In Turkish labor law, the source of the employer's right to give instructions is the employment contract. The employer's right to give instructions ranks at the bottom of the hierarchy of resources.  Therefore, the employer can only exercise his/her management right in an empty area which is not regulated by Constitution, codes, contracts, public and private labor law sources. In other words, employers can only give instructions in an empty field that is not shaped by other sources of labor law. The employer does not change employees' working conditions by giving instructions. 
The employer -if it is not agreed by the contracting parties- can specify where, when and how the work will be done, in other words, the employer can determine how the details of work will be performed through his/her right to give instructions. In this sense, the employer's management right embodies employees' obligation to work.
However, employers' right to give instructions is restricted by other sources of law. The employer cannot issue directions which are contrary to the law and good faith. In other words, employees must obey employer's legal and reasonable instructions. If an employee does not carry out the employer's illegal or unreasonable instructions, an employee is not subject to any sanctions. 
	Our thesis is composed of three main parts. In the first part of our study, the necessity, the source and the legal characteristic of the employer's management right are examined. Also, in this section, the question of who has the right to issue instructions and types of instructions are discussed. 
In the second part of our study, the legal basis and scope of the employees' duty to comply with employer's instructions are evaluated in the light of Turkish and German labor law. Moreover, in this part, the decisions of European Court of Human Rights are examined in the context of our thesis subject. 
Finally, in the last part of our thesis, the consequences of employees' non-compliance with employer's lawful instructions are evaluated. Furthermore, the sanctions that an employee can face in case of obeying illegal instructions are discussed.