Ortaokulların sosyal sermayesi ve velinin eğitim sürecine katılımı
Social capital and parental participation in middle schools
Yazar: MUSTAFA ŞENOL TİKEN
Danışman: PROF. DR. AYŞE BALCI KARABOĞA
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile katılımı = Family participation ; Ana-baba eğitimi = Parents education ; Ebeveynler = Parents ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal sermaye = Social capital ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin, okullarının sosyal sermaye düzeylerine ilişkin algıları ile okullarının velilerin eğitim sürecine katılımını sağlamaya yönelik yaptıkları çalışmalara dair görüşlerini belirlenmektir. Ortaokul öğretmenlerinin okullarının sosyal sermaye düzeyine ilişkin algılarının nasıl olduğu, ortaokul öğretmenlerinin okullarının sosyal sermaye düzeyine ilişkin algılarının meslekteki kıdemlerine ve okulun sosyal çevresinin sosyo-ekonomik düzeyine göre farklılık gösterip göstermediği, öğretmenlerin velinin okula gelme nedenleri ve velinin eğitim sürecine katılım engellerine ilişkin görüşleri, öğretmenlerin velilerin okula gelme nedenleri ve gelme engellerine dair görüşlerinin okulların sosyo-ekonomik düzeyi açısından anlamlı bir fark gösterip göstermediği, ortaokul öğretmenlerinin, okullarının veli katılımını sağlamaya yönelik yaptığı çalışmalara ilişkin görüşleri, ortaokul öğretmenlerinin, okullarının sosyal sermaye düzeylerine ilişkin algılarının görev yaptıkları okulların veli katılımını sağlamaya yönelik yaptığı çalışmalara ilişkin görüşlerine göre farklılık gösterip göstermediği ise araştırmanın diğer incelenmek istenen sorularıdır. 
Araştırmanın örneklemini 2017-2018 Eğitim-öğretim yılında Mersin ili merkez ilçeleri, kamu ortaokullarında görev yapmakta olan 277 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada "öğretmenlere ait kişisel bilgiler"; öğretmenlerin "velilerin okula gelme nedenleri", "velilerin okula gelme engelleri" ve "okulların velinin eğitim sürecine katılımını sağlamaya yönelik çalışmalarına" ilişkin görüşleri ile ''okullarının sosyal sermaye düzeyine" ilişkin öğretmen algılarını belirlemek amacıyla dört bölümden oluşan bir veri toplama aracı uygulanmıştır. Toplanan veriler, betimsel istatistikler ve tek faktörlü ANOVA teknikleri ile analiz edilmiştir. 
Araştırmanın en temel sonuçları ise şöyle özetlenebilir: 
Öğretmenlerin okullarının sosyal sermaye düzeyine ilişkin algılarının olumlu yöndedir. Ancak sosyo-ekonomik statüsü üst düzey olan okullarda görev yapan öğretmenlerin sosyal sermaye algı düzeyi,  sosyo-ekonomik statüsü düşük ve orta düzeyde olan okullarda görev yapan öğretmenlerin sosyal sermaye algı düzeylerine göre anlamlı şekilde düşük bulunmuştur. 1-5 yıl arası kıdeme sahip öğretmenlerin sosyal sermaye algı düzeyi 21 yıl ve üzeri kıdeme sahip öğretmenlerin sosyal sermaye algı düzeyinden anlamlı bir şekilde daha yüksek bulunmuştur.
Velilerin okula gelme nedenlerine dair öğretmen görüşleri incelendiğinde "öğrencinin akademik başarısı hakkında bilgi almak", "sınıf ve okul içi davranış problemleriyle ilgili çözümler" ve "okula devamsızlık ile ilgili bilgi almak-vermek" nedenlerin ilk sıralarda belirtildiği görülmektedir. Öğretmenler velilerin en çok "zaman bulamama" ve "eğitim düzeylerinin düşük olması" sebebiyle gelmediklerini düşünmektedirler. 
Öğretmenler okullarının velinin eğitim sürecine katılımını sağlamaya yönelik çalışmalarının yeterli olmadığını düşünmektedirler. Öğretmenlerin okullarının sosyal sermaye düzeylerine ilişkin algıları, okulların velinin eğitim sürecine katılımını sağlamaya yönelik çalışmaların niteliğine göre farklılık göstermektedir. 

Anahtar kelimeler: Okulun Sosyal Sermayesi, Veli Katılımı, Okul Çevresinin Sosyo-ekonomik Özellikleri

Danışman: Prof. Dr. Ayşe Balcı Karaboğa, Mersin Üniversitesi, Eğitim Fakültesi/ Eğitim
Bilimleri Anabilim Dalı, Eğitim Yönetimi Bilim Dalı, Mersin.

Abstract:
The aim of this study is to determine the perceptions of secondary school teachers about social capital levels of their schools and their opinions about the activities of their schools to ensure the participation of parents in the education process. The perception of secondary school teachers about the social capital level of their schools, whether the perceptions of secondary school teachers about the social capital level of their schools differ according to their seniority in the profession and the socio-economic level of the social environment of the school, teachers' opinions about the reasons of parents' involvement to school and the barriers to parents' participation in the education process, whether the opinions about the reasons of involvement to school and the bariers of participating in school show a significant difference in terms of socio-economic level of the schools are the other questions of the study.
The sample of the study consists of 277 teachers working in public secondary schools located in the central districts of Mersin and in the 2017-2018 academic year. In the research a four-part data collection tool was used to determine personal information of teachers; teachers 'opinions about the parents' reasons of  participate in school, the involvement barriers of parents' to school and the efforts of the schools to ensure the participation of the parents in the education process; and the teachers' perceptions about the social capital level of their schools. The collected data were analyzed with descriptive statistics and one way ANOVA techniques.
The main results of the research can be summarized as follows: 
Teachers' perceptions about the social capital level of their schools are positive. However, the social capital perceptions of the teachers working in schools with high socioeconomic status were found to be significantly lower than the social capital perceptions of the teachers working in schools with low socioeconomic status. The social capital perception level of teachers with seniority between 1-5 years was found to be significantly higher than the social capital perception level of teachers with seniority of 21 years and over. 
When the teachers' opinions about the parents' reasons of participate in school are examined, it is seen that the academic achievement of the students, solutions related to classroom and in-school behavior problems, and giving information about absenteeism are mentioned in the first place. In addition teachers think that parents do not participate in school mostly because of lack of time and  low education level.
Teachers believe that their schools are not sufficient to ensure the participation of parents in the educational process. Teachers' perceptions about the social capital levels of their schools vary according to the quality of the studies performed at their schools to ensure the participation of parents in the educational process.

Keywords: School Social Capital, Parents Participation to Education, Socio-economic Level of the School's Social Environment

Advisor: Prof. Dr. Ayşe Balcı Karaboğa, Mersin University, Faculty of Education, Department of
Educational Sciences, Department of Educational Administration, Mersin.