Geçiş zamanlama değişimi yöntemi ile ötegezegen araştırmaları
Exoplanet research with transition timing variation method
Yazar: FATMA TEZCAN
Danışman: PROF. DR. CAHİT YEŞİLYAPRAK ; DOÇ. DR. ÖZGÜR BAŞTÜRK
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Astrofizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences
Dizin: Astrofizik = Astrophysics ; Astronomi = Astronomy ; Astronomi dersi = Astronomy course ; Astronomik gözlem = Astronomical observation ; Atatürk Üniversitesi = Atatürk University ; Optik teleskop = Optical telescope

Özet:
Amaç: Ötegezegen keşfi birçok farklı yöntemle yapılmaktadır. Kolaylık ve doğrudan keşif açısından en çok katkıda bulunan yöntem geçiş (transit) yöntemidir. Bununla birlikte dikine hız gözlemleri geçişle keşfedilen gezegenlerin kütlelerinin ve yörünge parametrelerinin belirlenerek kesinleştirilmesine yardımcı olmaktadır. Bu tez çalışmasında önceden gezegen barındırdığı geçiş yöntemiyle tespit edilen Qatar-1 gezegen sistemine, kütleçekim ile bağlı, ancak başka bir yöntemle saptanamayan olası diğer cisimlerin varlığı sorgulanacaktır.
Yöntem: Bu amaçla, keşfedilmiş gezegenin neden olduğu geçiş zamanlarının belirlenmesi ve bu zamanlarda değişim tespit edilmesi hedeflenmiştir. Geçiş Zamanları Değişimi Yöntemi (ing. Transit Timing Variation Technique, TTV) (Agol vd. 2005, Holman & Murray 2005) temel yöntem olarak belirlenmiştir. Yöntem temel olarak, sisteme bağlı ancak geçiş göstermeyen ya da geçişi gözlemsel yetersizlikler nedeniyle gözlenemeyen olası gezegen(ler)in, yıldızının önünden geçişi gözlenen gezegen(ler) üzerine uyguladığı kütle çekim kaynaklı tedirginlik etkisi ve Işık Zaman Etkisi (LiTE) kaynaklı geçiş zamanlarındaki değişimlerin tespit edilmesine dayanmaktadır.
Bulgular: Tez kapsamında seçilen cismin ATA50, IST60, TUG T100 teleskopları ile yapılan gözlemler haricinde, literatürde ve açık veri tabanlarında bulunan tüm ışık eğrileri toplanmıştır. Bu ışık eğrileri tekrar modellenerek geçiş ortası zamanları elde edilmiş, bu verilerin TTV analizi gerçekleştirilmiştir.
Sonuç: Yapilan analizler sonucunda Lomb-Scargle algortimasında bir sinyal görülmektedir. Bu sinyalin nedeni şu anda bilinmemektedir. Tezin makale aşamasında bu siyale, çok yakından ve çok dikkatli bakılarak sonuçlar güncellenecektir.

Anahtar Kelimeler: Ötegezegenler, Fotometrik gözlemler, Geçiş zamanı değişimi, Qatar-1 b

Abstract:
Purpose: Exoplanet discovery is made by many different methods. The method that contributes the most in terms of convenience and direct discovery is the transit method. However, the radial velocity observations help to determine the masses and orbital parameters of the planets discovered in transit. Existence of other possible objects that are connected by gravity to the Qatar-1 planetary system, which was previously determined by the transit method to contain planets, but cannot be detected by any other method, will be examined in this thesis.
Method: For this purpose, it is aimed to determine the transit times caused by the discovered planet and to detect changes in these times. This technique called as Transit Timing Variation, TTV (Agol et al. 2005, Holman & Murray 2005). The method is basically based on the detection of the changes in the transit times caused by the gravitational perturbation effect and the Light Time Effect (LiTE) applied by the possible planet(s) connected to the system but not transiting or whose transit cannot be observed due to observational deficiencies, on the planet(s) whose transit is observed to pass in front of their star. 
Findings: Except for the observations made with ATA50, IST60, TUG T100 telescopes of the object selected within the scope of the thesis, all light curves in the literature and open databases were collected. By remodeling these light curves, mid-transition times were obtained, and TTV analysis of these data was performed.
Results: As a result of the analysis, a signal is seen in the Lomb-Scargle algorithm. The cause of this signal is currently unknown. This signal will be carefully examined in the article that is aimed to be published after the thesis.

Keywords:  Exoplanets, Photometric observations, Transit timing variations, Qatar-1 b