Siklofosfamid ile indüklenen sıçan prematüre ovaryan yetmezlik modelinde dental pulpa kaynaklı mezenkimal kök hücrelerin etkisi
The effect of human dental pulp mesenchymal stem cells in cyclophosphamide-induced premature ovarian failure rat model
Yazar: MÜNEVVER KAHRAMAN
Danışman: DOÇ. DR. NAZLI ÇİL
Pamukkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kök Hücre Ana Bilim Dalı / Kök Hücre Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Dental pulpa = Dental pulp ; Kök hücreler = Stem cells ; Over yetmezliği-prematür = Ovarian failure-premature ; Siklofosfamid = Cyclophosphamide ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Prematüre over yetmezliği (POY), kadınlarda 40 yaşından önce, amenore, hipergonadotropik serum seviyesi, hipoöstrojenizm ve graaffolikül eksikliği gibi semptomlarla kendini göstermektedir. Kök hücreler, POY tedavisinde yeni bir terapötik ajan olarak ilgi çekmektedir. Dental pulpa kaynaklı mezenkimal kök hücreler (DP-MSC) elde edilmesi diğer kök hücre kaynaklarına göre non-invazivdir ve etik kaygılar barındırmaz. Çalışmada amacımız, siklofosfamid (CTX) ile indüklenen POY hayvan
modelinde DP-MSC' lerin ovaryum dokusunda etkisini değerlendirmek ve Wnt/β- katenin yolağı üzerinde görmektir. Otuz iki adet Wistar Albino erişkin dişi sıçan rastgele olarak 4 gruba ayrıldı. Kontrol Grubu (K)'na hiçbir işlem uygulanmazken, Sham Grubuna (S) intraperitoneal olarak 14 gün boyunca serum fizyolojik uygulandı. POY Grubunda (POY) ilk gün 200mg/kg CTX ve devam eden 14 gün boyunca 8 mg/kg CTX intraperitoneal olarak uygulanarak POY oluşturuldu. MSC Grubuna (MSC) ise POY modeli oluşturulmasını takiben sıçan başına 2x10 6 olarak insan kaynaklı DPMSC overe lokal olarak uygulandı. FSH, LH ve AMH seviyeleri ELİZA yöntemiyle belirlendi. Ovaryuma histopatolojik
analizler yapıldı. POY grubunda FSH değeri Sham grubuna istatistiksel olarak daha yüksek bulunmuştur. Primordial, primer, sekonder ve tersiyer folikül sayımına göre MSC grubunda POY grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. Wnt-1 ekpresyonu POY dışında tüm gruplarda primordial foliküllerde kuvvetli ekspresyon göstermiştir. Wnt-4 ekspresyonu kontrol, sham ve MSC gurubunda pozitif izlenirken POY grubunda reaksiyonun negatif olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak İnsan DP-MSC'leri ovaryumda folikül sayısını korumuş ve ovaryum fonksiyonlarını Wnt/β-katenin sinyal yolu üzerinden düzenlemiştir. Bizim çalışmamız DP-MSC'lerin POY hastalarında over yapısının ve işlevlerinin korunduğunu gösteren ilk çalışmadır. Bununla birlikte bu deneysel çalışmanın devamı olarak deneysel ve klinik çalışmalarla gebelik geliştirme potansiyellerine bakmak çalışmanın etkinliğini arttıracaktır. Anahtar Kelimeler: Siklofosfamid, Premature Over Yetmezliği, Kök Hücre, Wnt-Beta Katenin Yolağı. Bu çalışma, Pamukkale Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından (Proje no: 2021SABE023) desteklenmiştir.

Abstract:
Premature ovarian failure (POF) presents itself with symptoms such as amenorrhea, hypergonadotropic serum level, hypoestrogenism, and graaffollicular deficiency in women before the age of 40. Stem cells are of interest as a new therapeutic agent in the treatment of POF. Obtaining dental pulp-derived mesenchymal stem cells (DPMSC) is non-invasive compared to other stem cell sources and does not have ethical concerns. Our aim in the study is to evaluate the effect of DPMSCs in the ovarian tissue in the animal model of cyclophosphamide (CTX)-induced POF and to see it through the Wnt/β-catenin pathway. Thirty two Wistar Albino adult female rats were randomly divided into 4 groups. Control Group (K), Sham Group (S) were administered saline intraperitoneally for 14 days. In the POY Group (POY), POY was created by intraperitoneally administering 200mg/kg CTX on the first day and 8mg/kg CTX for the next 14 days. In the MSC Group (MSC), after the POY model was established, 2x10 6 human DPMSC was applied locally to the ovary per rat. FSH, LH and AMH levels were determined by ELISA method. Histopathological analyzes of the ovary were performed. FSH value was statistically higher in the POY group than in the Sham group. Primordial, primary, secondary and tertiary follicle counts were found to be significantly higher in the MSC group than in the POY group. Wnt-1 expression showed strong expression in primordial follicles in all groups except POY. Wnt-4 expression was positive in the control, sham and MSC groups, while the reaction was negative in the POY group. As a result, Human DPMSCs preserved the number of follicles in the ovary and regulated ovarian functions via the Wnt/β-catenin signal pathway. Our study is the first to show that ovarian structure and functions are preserved in POF patients with DPMSCs. However, as a continuation of this experimental study, looking at pregnancy development potentials with experimental and clinical studies will increase the effectiveness of the study. Keywords: Cyclophosphamide, Premature Ovarian Failure, Stem Cells, Wnt/Beta- Catenin Pathway. This study was supported by Pamukkale University Scientific Research Projects Fund (Project no: 2021SABE023).