Sabahçıl ve akşamcıl tiplemelere göre ortaokul öğrencilerinin bedeneğitimi ve spor dersine yönelik tutumları ve mutluluk düzeyleri
Attitudes and happiness levels of secondary schools towards physical education and sports lessons according to morning and evening types
Yazar: YAVUZ KOBYA
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA BARIŞ SOMOĞLU
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin sabahçıl ve akşamcıl (kronotip) eğilimlerinin beden eğitimi dersine yönelik tutumları ve genel mutluluk düzeyleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışmada, öğrencilerin biyolojik ritimleri ve uyku tercihlerinin fiziksel aktivitelere ilgileri ile beden eğitimi dersine yönelik tutumlarına olan yansımaları araştırılmış, ayrıca kronotip özelliklerinin genel mutluluk düzeyleriyle ilişkisi değerlendirilmiştir. Araştırma, nicel yöntemle desenlenmiş olup, evrenin tamamından veya bir bölümünden elde edilen verilerle genellemelere ulaşmayı amaçlayan kesitsel tarama deseni çerçevesinde yürütülmüştür. Çalışma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı çeşitli ortaokullarda öğrenim gören öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama sürecinde literatürde yer alan ve gerekli izinleri alınmış Sabahçıl-Akşamcıl İstikrar Ölçeği (SAİÖ), Beden Eğitimi Dersi Tutum Ölçeği ve Beden Eğitimi Dersi Mutluluk Düzeyi Ölçeği (BEDMDÖ) kullanılmıştır. Toplanan veriler, SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analiz sürecinde verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testleri ile belirlenmiş; ardından betimsel istatistikler, güvenirlik analizleri, bağımsız gruplar için t-testi, tekrarlı ölçümler için t-testi (Paired Sample T-testi), tek yönlü ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri gibi parametrik testler uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, sabahçıl öğrencilerin beden eğitimi dersine yönelik daha olumlu tutumlar sergilediklerini ve genel mutluluk düzeylerinin akşamcıl öğrencilere kıyasla daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Çalışmanın sonuçları, okullarda öğrencilerin biyolojik ritimlerini dikkate alan eğitim ortamlarının oluşturulmasının önemine ve beden eğitimi derslerine yönelik olumlu tutumların, öğrencilerin genel mutluluk düzeylerini artırabileceğine işaret etmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to examine the effects of morning and evening (chronotype) tendencies of secondary school students on their attitudes towards physical education course and their general happiness levels. In the study, the reflections of students' biological rhythms and sleep preferences on their interest in physical activities and their attitudes towards physical education course were investigated, and the relationship between chronotype characteristics and general happiness levels was evaluated. The study was designed with quantitative method and was conducted within the framework of cross-sectional survey design aiming to reach generalisations with the data obtained from the whole or a part of the universe. The study was carried out on students studying in various secondary schools affiliated to the Ministry of National Education in the 2024-2025 academic year. In the data collection process, the Morning-Evening Stability Scale (MPSS), the Physical Education Lesson Attitude Scale and the Physical Education Lesson Happiness Level Scale (PEHLSS), which were included in the literature and for which the necessary permissions were obtained, were used. The collected data were analysed using SPSS software. In the analysis process, the suitability of the data for normal distribution was determined by Kolmogorov-Smirnov tests; then parametric tests such as descriptive statistics, reliability analyses, t-test for independent groups, t-test for repeated measures (Paired Sample T-test), one-way ANOVA, correlation and regression analyses were applied. The findings of the study revealed that morning students had more positive attitudes towards physical education class and had higher levels of general happiness compared to evening students. The results of the study indicate the importance of creating educational environments that take into account the biological rhythms of students in schools and that positive attitudes towards physical education classes can increase students' general happiness levels.