Kentsel arazi kullanımı trafik kazası ilişkisi: Eskişehir örneği
Relationships between urban land use and traffic accidents: A case study of Eskişehir (Turkey)
Yazar: ÖMÜR KAYGISIZ
Danışman: DOÇ. DR. METİN ŞENBİL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Trafik = Traffic ; Ulaşım = Transportation ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Eskişehir = Eskişehir ; Genelleştirilmiş doğrusal modeller = Generalized linear models

Özet:
Bu tezin ana amacı trafik güvenliği öncelikli kent planlaması (arazi kullanım planlaması, yol ve kavşak tasarımı) oluşturma stratejilerine katkıda bulunmaktır. Tezin hipotezi ?Kentsel arazi kullanım kararları ile trafik kazası arasında anlamlı bir ilişki vardır? şeklindedir. Çalışmada öncelikle ulaşım planlamasının gelişim süreci ile kentsel arazi kullanımı trafik kazası ilişkisi kuramsal olarak incelenmiştir. Daha sonra örneklem alanı olarak seçilen Eskişehir Kentine yönelik kaza tahmin modelleri geliştirilerek trafik kazası kentsel arazi kullanımı ilişkisi ortaya konmuştur. Oluşturulan modellerin meydana gelen kaza sayısını mümkün olduğu kadar doğru tahmin edebilen basit ve uygulanabilir olmasına önem verilmiştir. Bu modeller, kazaların yoğunlaştığı yerleri etkileyen unsurları belirlemede, kentsel yol ağı ve kavşak güvenliği analizinde ve kentsel arazi kullanımı ile ulaşım planlaması çalışmalarında kullanılabilir niteliktedir. Modelleri oluşturma sürecinde öncelikle, coğrafi bilgi sitemleri kullanılarak kavşak ve yol kesimine ilişkin iki ayrı veri tabanı oluşturulmuştur. Daha sonra oluşturulan veri tabanları aracılığıyla kavşaklara ve yol kesimlerine yönelik model geliştirme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen modellerin temel amacı farklı yapıdaki kavşaklar ve yol kesimleri için kaza tahmini gerçekleştirerek kazayla ilişkili kentsel unsurları belirlemektir. Her iki model geliştirme çalışmasında da gerçekleştirilen modelleme teknikleri, kaza sıklığı ile açıklayıcı değişkenleri ilişkilendirmek için kullanılmıştır. Kavşaklara yönelik yapılan çalışmada Panel tahmini gerçekleştiren Poisson Regresyon Modeli, yol kesimlerine yönelik yapılan çalışmada genelleştirilmiş lineer modellerden Poisson logaritmik doğrusal (loglineer) Tahminleri Modeli kullanılmıştır.

Abstract:
The main objective this study is to contribute to traffic safety based urban planning (land use planning, road and junction design) strategies. The study defends the idea that there exists a meaningful relationship between land use decisions and frequency of traffic accidents. Primarily, development processes of transportation planning and the relationship between urban land use and traffic accidents were studied on a theoretical base. Later on, traffic accident prediction models were constructed by using traffic accident data and land use data of Eskişehir City. The models are intentionally constructed as simple and practicable that can predict the expected number of accidents as accurately as possible. These models are useful in land use and transportation planning, urban road network and junction safety analysis and determining the factors affecting the location of the hot spots. In the process of model construction, firstly two databases were created related to junctions and road segments by using GIS. Then, with the help of the established database, development of accident prediction models for junctions and road segments were carried out. The main concern of the established models is to identify the land use components related to traffic accidents by predicting traffic accidents for junctions and road segments. In both junction and road segment modeling, techniques to relate accident frequency to explanatory variables are used. For junctions, Panel estimation in Poisson regression was used whereas Generalized Linear Model (GLM) was used for road segments.