Geç Hitit Beyliklerinden Tabal Krallığı
One of the Late Hittite City states, Tabal Kingdom
Yazar: HACI OSMAN ALKAN
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ALİ ŞAHİN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Tarih = History
Dizin: Demir Çağı = Iron Age ; Geç Hitit Dönemi = Late Hittite Period ; Geç Hititler = Late Hititites ; Tabal Krallığı = Tabal Kingdom ; Yeni Asur Dönemi = Neo Assyrian Period

Özet:
Ön Asya'nın en güçlü Devletlerinden biri olan Hitit Devleti'nin yüzyıllarca süren egemenlik sürecinden sonra M.Ö. XII. yüzyıl başlarında yıkılışı ile birlikte Orta Anadolu'dan başlayarak, Malatya ve Suriye'ye kadar uzanan bir alanda yayılmış olan Geç Hitit Devletleri, Hitit Devletinin kültürel ve siyasi açıdan devamı olmuşlardır. Kızılırmak eğrisi yöresindeki, sonraları Kapadokia adını alacak bölgenin önemli bir bölümü Hitit İmparatorluk çağını izleyen dönemlerde Tabal adıyla anılmaya başlanmıştır.Geç Hitit Devletleri içerisinde en batıda yer alan Tabal'in sınırları, kuzeyde Kızılırmak'tan güneyde Aladağlar ve Bolkar Dağları'na; batıda Tuz Gölü'nden doğuda Gürün'e dek uzanır. Birçok yerel krallıktan oluşan Tabal Ülkesi sınırları sürekli değişen bir ülke olmuştur. Genel anlamda Tabal Bölgesinden bu günkü Kayseri, Nevşehir, Niğde, Aksaray illeri ve çevresini kapsayan bölge kastedilmektedir.M.Ö. II. bin yılın başlarına tarihlendirilen ?Asur Ticaret Kolonileri Çağı'nda (M.Ö. 1950-1750)? Asur Devleti'nin Anadolu politikası barışçı esaslar taşıyordu. Söz konusu dönem Mezopotamya ve Anadolu arasında yoğun ticari ilişkilerin yaşandığı bir dönem olmuştur. Yeni Asur Devleti ise tamamen yayılmacı bir politika izlemiştir. Anadolu politikasının belirleyicisi Anadolu'nun yeraltı ve yer üstü zenginliklerini sömürerek Akdeniz'e ulaştırmak olmuştur. Tabal Ülkesi, Frig ve Urartu Devletleri ile Yeni Asur Devleti'nin çekişme sahasını oluşturan jeopolitik konumu ve zengin doğal kaynakları bakımından önemli bir yere sahipti. Bu doğrultuda Tabal, Yeni Asur Devleti'nin Anadolu politikasında belirleyici bir role sahip olmuştur.Tabal Ülkesi içerisinde Hitit-Luwi hiyeroglif yazıları ile yazılmış birçok yazıt bulunmuştur ancak bu yazıtlar Tabal siyasal ve kültürel tarihini ortaya koymada yeterli seviyede değillerdir. Fakat Tabal Hitit-Luwi hiyeroglif yazıtlarının buluntu yerleri Tabal Krallığının yayılım alanı ve sınırları hakkında önemli bilgiler vermektedir. Tabal Krallığı tarihi daha çok Asur kaynaklarına dayalı olarak incelenebilmektedir. Asur kaynaklarında Tabal adına ilk kez M.Ö. IX. yüzyılın ikinci yarısında III. Salmanassar döneminde (M.Ö. 858-824) rastlanmaktadır.Anahtar Kelimeler: Demir Devri, Geç-Hitit Krallıkları, Tabal, Yeni Asur

Abstract:
Hitit Empire, one of the most powerful state of Near Eastern, after the domination of the proccess lasting the centuries collapsed at the BC XII. century. After that Late-Hittite States, spread in an area ranging from central Anatolia to Malatya and Syria, become culturall and politically follower. Kapadokia was named as a Tabal Region after the Hittite Empire.Tabal, was a western part of the Late-Hittites States. İts boundries lasted from Kızılırmak at north to Aladağlar and Boklar Mountains at South; from Tuz Lake at west to Gürün at east. The boundries of Tabal constantly changed. Generally the Region of Tabal is known as Kayseri, Nevşehir, Niğde, Aksaray now.The Anatolian politics of Assyrian Empire had an peaceful principles at the ?Assyrian Trade Colonial Period (1950-1750 BC)? whic was dated to the beginnig of te BC II. millennium. This period was a period of intense trade relations between Mesopotamia and Anatolia. New Assyrian Empire completely followed an expansionist policy; its determination of Anatolia?s policy was exploit the wealth of underground and above ground in Anatolia, and took them to the Mediterranean. Tabal State was an important area in the aspect of its geopolitical location and rich natural resources in which Phrygian and Urartu State combated with New Assyrian Empire. İn this aspect, Tabal had an decisive role in the Anatolian politics of the New Assyrian Empire.Many Hittite-Luwi hieroglyphics inscriptions were found in the Tabal country but they are not sufficient to put the political and cultural history of Tabal. On the other hand, the places of Tabal Hittite-Luwi hieroglyphics inscriptions provides important information about spreading area of Tabal Kingdom and its borders. The History of Tabal Kingdom can be analyzed on the basis of the Assyrian sources. The Tabal name is found fort he first time at the III.Salmanassar period (858-824 BC)in the second half of the BC. IX. century.Keywords: İron Age, Late Hittite Kingdoms, Tabal, New Assyria