Harris-Todaro göç modeli: Türkiye örneği
Harris-Todaro migration model: The case of Turkey
Yazar: AHMET ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN AKTAŞ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Göçler = Migrations ; Harris-Todaro Modeli = Harris-Todaro Model ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model ; İç göçler = Internal migrations

Özet:
Türkiye'de iç göç hareketleri 1950'li yıllarda gözle görülür düzeyde hızlanmaya
başlamıştır ve günümüzde de hâlâ yoğun bir şekilde devam etmektedir. Bu çalışmada,
Türkiye'de ülke bazında 1970-2014 yılları arasında gerçekleşmiş olan kırdan kente göç
hareketlerinin, Harris-Todaro kırdan kente göç modeli ile açıklanabilir olup olmadığı
araştırılmıştır. Çalışmada kırdan kente göç verileri yerine kırsal nüfusun toplam nüfusa oranı,
kentsel istihdam verileri, kırsal ve kentsel ücret değişkenleri yerine her ikisini de en iyi düzeyde
yansıtacağı düşünülen tarımsal katma değerin toplam katma değerdeki payı değişkenleri
kullanılmıştır. Yöntem olarak ekonometrik zaman serileri kullanılmış olup, kırdan kente göçler
üzerinde kensel istihdamın ve tarımsal katma değerin toplam katma değerdeki payının etkilerini
tahmin etmede VAR modeli kullanılmıştır. Değişkenler üzerindeki en etkili değişkenin
bulunması için Varyans Ayrıştıma yapılmış ve etkili olan bu değişkenlerin politika aracı olarak
kullanılabilirliğini belirlemek için Etki-Tepki analizi yapılmıştır. Son olarak, değişkenler arası
bulunan ilişkilerin yönünü ve kaynağını tespit etmek için Granger Nedensellik testi yapılmıştır.
Yapılan analizler sonucunda Türkiye'de 1970-2014 yılları arası kırdan kente göçler ile kentsel
istihdam ve tarımsal katma değerin toplam katma değerdeki payı arasında istatistiki olarak
anlamlı ilişki bulunmuştur. Kırsal nüfusun toplam nüfusa oranı ile kentsel istihdam arasında iki
yönlü, tarımsal katma değerin toplam katma değerdeki payından kırsal nüfusun toplam nüfusa
oranına tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Elde edilen tüm bulgular eşliğinde,
belirlenen dönemde Türkiye'deki kırdan kente göç hareketlerinin Harris-Todaro göç modeli ile
açıklanabilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In Turkey, internal migration had conspicuosly risen in the 1950s and today this
process is still going on with a great speed. In this research, it has been studied whether the
internal migration from rural to urban areas between 1970-2014 could be explained with the
Harris-Todaro rural-urban migration model. In this research, it has been studied whether the
internal migration from rural to urban areas between 1970-2014 could be explained with the
Harris-Todaro rural-urban migration model. Instead of the rural-urban migration data, the
proportion of the rural population to urban population has been taken; also instead of the urban
employment and of the urban-rural wages, the proportion of the agricultural added value within
the total added value which is believed to reflect both better has been used. İn order to estimate
the impact of both the urban employment and the proportion of the agricaultural added value on
the rural-urban population VAR model are used. Variance Decomposition is done so as to find
out most influential variable on all the other variables; also impulse-response analyses is carried
out in order to figure out the application of these influential variables as political tools. Finally, Granger Casuality Test is applied to determine the sources and the direction of the relationships between the variables. All the analyses suggest that there is a significant statistical correlation
between urban-rural migration and the proportion of urban employment and added value.
Reciprocal relationship has been identified between the proportion of the rural population to
urban population and the urban employment. Whereas, only one-sided correlation has been
found from the proportion of the agricultural added value within the total value to the
proportion of the rural population to urban population. With all the studied facts, it has been
concluded that the rural-urban migration in Turkey between 1970-2014 can be explained by the
Harris-Todaro migration model.