İrgarolun kısa ve uzun süreli toksisitesinin iki deniz kestanesi türü (Arbacia lixula ve Paracentrotus lividus) kullanılarak belirlenmesi
Determination of short and long term toxicity of irgarol by using two sea urchin species (Arbacia lixula and Paracentrotus lividus)
Yazar: SERKAN TEZ
Danışman: PROF. DR. RAHİME ORAL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı / Su Ürünleri Temel Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Deniz kestanesi = Sea urchins ; Genotoksisite = Genotoxicity

Özet:
Bu tez çalışmasında, irgarolun genetik olarak farklı iki deniz kestanesi türü (Arbacia lixula ve Paracentrotus lividus) üzerinde kısa ve uzun süreli toksik etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla deniz kestanesi embriyoları irgarola 6 saat süreyle maruz bırakılarak genotoksik etkiler, 72 saat süreyle maruz bırakılarak embriyotoksik etkileri araştırılmıştır. Ayrıca 21 gün süreyle irgarola maruz bırakılan pluteus larvalarında gövde genişlikleri ile gövde ve ayak uzunlukları ölçülerek deniz kestanesi larval gelişimi üzerindeki etkileri belirlenmiştir. 30 dakika süreyle irgarola maruz bırakılan sperm hücrelerinin fertilizasyon başarısı üzerindeki etkileri incelenerek bu spermlerle fertilize olan yumurtalardan oluşan 72 saatlik larvalar üzerindeki döl kalitesi de saptanmıştır. Çalışmalar sonucunda irgarolun her iki deniz kestanesi türüne ait embriyolarda genotoksik etki gösterdiği tespit edilmiştir. İrgarolun her iki deniz kestanesi türünde embriyotoksik etkiye de neden olduğu, 21 gün süreli kronik toksisite çalışmalarında ise larval gelişimi olumsuz yönde etkilediği görülmüştür. 72 saat süreyle irgarola maruz bırakılan embriyolarda EC50 değerleri A. lixula ve P. lividus türleri için sırası ile 15.16 ve 15.21 µM irgarol olarak bulunurken kronik toksisite çalışmaları sonucunda EC50 değerleri 0.50-0.52 µM irgarol aralığında bulunmuştur. Kronik toksisite çalışmalarında larvaların beslenmesinde Nannochloropsis oculata türü mikroalg kullanıldığından irgarolun bu tür üzerindeki etkileri de araştırılmıştır. 48 saate kadar irgarolun N. oculata üzerinde fitotoksik etkisi bulunmazken 48. saat ve sonrasında büyüme inhibisyonuna neden olmuş ve bu tür için 72 saat süreli IC50 değeri 0.13 µM irgarol olarak hesaplanmıştır.

Abstract:
In this thesis, short- and long-term toxic effects of irgarol on two genetically different sea urchin species (Arbacia lixula and Paracentrotus lividus) were investigated. For this purpose, genotoxic effects of irgarol on sea urchin embryos were investigated by 6-hour-treatment. Embryotoxic effects were examined by exposing embryos to irgarol for 72 hours. In addition, the effects of the test chemical on the larval development were determined by measuring body widths, body length and foot lengths of 21-day-old plutei exposed to irgarol. Offspring quality and fertilization success of the spermatozoa exposed to irgarol for 30 minutes were also examined. It was determined that irgarol had a genotoxic effect on the embryos of both sea urchin species. It was also found that irgarol causes embryotoxic effects in both sea urchin species and adversely affects the larval development in 21-day chronic toxicity tests. The EC50 values of embryos exposed to irgarol for 72 hours were found to be 15.16 and 15.21 µM irgarol for A. lixula and P. lividus species respectively, while EC50 values were found to be in the range of 0.50-0.52 µM irgarol as a result of chronic toxicity studies. Since Nannochloropsis oculata microalgae is used for feeding the plutei in chronic toxicity studies, the effects of irgarol on this species were also investigated. There were no phytotoxic effects of irgarol on N. oculata up to 48 hours whereas it caused growth inhibition at and after the 48th hour. 72-hour IC50 value for this species was found 0.13 µM irgarol.