Deneysel diyabet modeli oluşturulan ratlarda ketojenik diyetin adipokin düzeyleri, oksidan-antioksidan statü ve bazı biyokimyasal parametreler üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of ketogenic diet on adipokine levels, oxidant-antioxidant status and some biochemical parameters in rats for which an experimental diabetes model was created
Yazar: FADİME GÖKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN TEKİN KARACAER
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji ve Moleküler Biyoloji  Ana Bilim Dalı / Biyoteknoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Biyokimya = Biochemistry ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Diabetes mellitus-deneysel = Diabetes mellitus-experimental

Özet:
Bu çalışmada streptozosin (STZ) ile Tip 2 Diabetes Mellitus (DM) modeli oluşturulan ratlarda ketojenik diyetin (KD) glisemik kontrol, lipid profili, adipokinler, antioksidan ve oksidatif stres belirteçleri üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 32 adet wistar albino cinsi erkek ratlar standart yem, KD, diyabet+standart yem ve diyabet+KD olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Her bir rat grubu dört hafta boyunca belirlenen diyet tipi ile beslendi. Deney sonunda ratlardan elde edilen kan ve doku örneklerinde glisemik kontrol ile lipid profili, serum adipokinleri (chemerin, omentin-1, nesfatin-1 ve ZAG), oksidatif stres belirteçleri (MDA ve NO) ve antioksidan enzim aktiviteleri (SOD, KAT) analizleri yapıldı. En düşük vücut ağırlığı diyabet+standart yem grubunda, en fazla ağırlık artışı ise KD grubunda gözlendi. KD, diyabetik ratlarda kan glikoz kontrolünü sağlarken, HbA1c düzeyinin yükselmesini önledi. İnsülin direncinin göstergesi olan HOMA-IR değerleri diyabet+standart yem grubunda anlamlı şekilde yükselirken KD diyabetik ratlarda insülin direnci oluşumunu önleyebilmiştir. KD ile beslenme ratlarda standart yem ile beslenen gruplara göre lipid parametrelerinde de artışa sebep olmuştur. ZAG, KD gruplarında standart yem grubuna göre anlamlı şekilde yükselmiştir. Chemerin, sadece standart yem grubuna göre diğer gruplarda artmıştır. Omentin-1 düzeyleri KD gruplarında artmıştır. Nesfatin-1'in düzeyleri diyabet+standart yem grubuna göre diyabet+KD grubunda yükselmiştir. Diyabete bağlı oksidatif stresin KD ile önemli ölçüde azaltıldığı ve antioksidan kapasitenin arttığı gözlendi. Sonuç olarak bu çalışmada sunulan biyokimyasal ve histolojik veriler KD'in diyabetik durumu iyileştirmede ve hiperglisemiyi stabilize etmeye yardımcı olmada önemli bir yararlı etkiye sahip olduğu ancak KD'in lipid metabolizmasında ve hepatik steatozda bozulmalara yol açabileceğini göstermektedir. Elde edilen bulguların desteklenmesi için ayrıntılı klinik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the effects of ketogenic diet (KD) on glycemic control, lipid profile, adipokines, antioxidant and oxidative stress markers in rats with Type 2 Diabetes Mellitus (DM) model created with streptozocin (STZ). 32 wistar albino male rats were divided into 4 groups as standard feed, KD, diabetes +standard feed and diabetes+KD. Each group of rats was fed with the specified diet type for four weeks. At the end of the experiment, glycemic control and lipid profile, serum adipokines (chemerin, omentin-1, nesfatin-1 and ZAG), oxidative stress markers (MDA and NO) and antioxidant enzyme activities (SOD, KAT) were analyzed in blood and tissue samples obtained from rats. The lowest body weight was observed in the diabetes+standard diet group, and the highest weight gain was observed in the KD group. While KD provided blood glucose control in diabetic rats, it prevented the increase of HbA1c level. HOMA-IR values, which are an indicator of insulin resistance, increased significantly in the diabetes+standard feed group, while KD was able to prevent the formation of insulin resistance in diabetic rats. Feeding with KD also caused an increase in lipid parameters in rats compared to groups fed with standard feed. ZAG was significantly increased in the KD groups compared to the standard feed group. Chemerin increased only in other groups compared to the standard feed group. Omentin-1 levels increased in KD groups. The levels of nesfatin-1 were increased in the diabetes+KD group compared to the diabetes+standard feed group. It was observed that oxidative stress due to diabetes was significantly reduced with KD and antioxidant capacity increased. In conclusion, the biochemical and histological data presented in this study show that KD has a significant beneficial effect in improving the diabetic condition and helping to stabilize hyperglycemia, but KD can lead to disruptions in lipid metabolism and hepatic steatosis. Detailed clinical studies are needed to support the findings obtained.