Yabancı unsurlu akitlerde hukuk seçimine dair meseleler
Choice of law issues in contracts with foreign elements
Yazar: GÖZDE MURTAZ
Danışman: PROF. DR. FERİHA BİLGE TANRIBİLİR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Devletler Özel Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hukuk seçimi = Law selection ; Milletlerarası Mal Satımlarına İlişkin Birleşmiş Milletler Antlaşması = CISG ; Uluslararası anlaşmalar = International agreements ; Uluslararası özel hukuk = International private law

Özet:
Günümüz çağdaş hukuk düzenlerinde, yabancı unsurlu akitlerde taraflara akde uygulanacak hukuku tayin etme serbestisi tanınmaktadır.  Bu serbesti ise "hukuk seçimi" olarak adlandırılmaktadır. Türk hukukunda yabancı unsurlu akitlerde hukuk seçimi, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun madde 24 kapsamında düzenlenmektedir. Ayrıca, yabancı unsurlu akitlerde hukuk seçimi konusuna pek çok milletlerarası sözleşmede de rastlanılmaktadır. Bu çalışmada, söz konusu milletlerarası sözleşmelere, 15 Haziran 1955 tarihli "Taşınır Malların Milletlerarası Satımına Uygulanacak Hukuk Hakkında Lahey Sözleşmesi", 11 Nisan 1980 tarihli "Malların Milletlerarası Satımına İlişkin Birleşmiş Milletler Sözleşmesi", 19 Haziran 1980 tarihli "Sözleşmeden Doğan Borç İlişkilerine Uygulanacak Hukuk Hakkında Roma Konvansiyonu", 22 Aralık 1986 tarihli "Taşınır Malların Milletlerarası Satımına Uygulanacak Hukuk Hakkında Lahey Sözleşmesi" ve 17 Haziran 2008 tarihli "Sözleşmeden Doğan Borç İlişkilerine Uygulanacak Hukuka İlişkin Roma I Tüzüğü" ile sınırlı olmak üzere yer verilmiş, anılan sözleşmelerin ilgili hükümleri, Türk hukukundaki düzenlemeler ile kıyaslanmıştır. Bunların yanı sıra, hukuk seçimine ilişkin en yeni düzenleme olan 19 Mart 2015 tarihli "Milletlerarası Ticarî Sözleşmelerde Hukuk Seçimine Dair Lahey İlkeleri"ne de hukukî bağlayıcılığı bulunmamakla birlikte hukuk seçimine dair genel kabul görmüş kuralları ortaya koyması sebebiyle ayrıca yer verilmiştir.  Bu çalışmada, 5718 sayılı Kanun madde 24 kapsamında yer alan yabancı unsurlu akitlerde hukuk seçimine dair düzenlemeler, ilgili milletlerarası sözleşmeler ve Lahey İlkeleri ile karşılaştırılmış, böylece hem mevzuattaki eksiklik ve çelişkiler, uygulamaya dair sorunlarla birlikte ele alınmış hem de Türk hukukundaki düzenlemelerin güncel düzenlemeler karşısındaki durumu ortaya koyulmuştur.

Abstract:
In contemporary legal systems, it is recognized that the contracting parties have freedom of choice of the law applicable to the contracts with foreign elements. This freedom is termed as "choice of law". The choice of law in contracts with foreign elements is regulated by Article 24 of "Turkish International Private and Procedural Law" (Act No.5718) in Turkish legal order.  Furthermore, the choice of law in contracts with foreign elements has adopted in many international treaties as well. In this study, the relevant international treaties are discussed within the scope of  "Convention on the Law Applicable to International Sales of Goods (1955)", "United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods (1980)", "The Convention on the Law Applicable to Contractual Obligations (1980)", "Convention on the Law Applicable to Contracts for the International Sale of Goods (1986)" and "Regulation on the Law Applicable to Contractual Obligations (2008)", and the related provisions of those treaties are compared with regulations in Turkish Law. In addition to the foregoing treaties, although it does not constitute a formally binding instrument, "Hague Principles on Choice of Law in International Commercial Contracts (2015)" which is the most recent regulation on choice of law, is also included into this study since it provides guidance as to the generally accepted rules on choice of law. In this study, the regulations on choice of law in contracts with foreign elements within the frame of Article 24 (Act No.5718) are compared with the related international treaties and Hague Principles.  Thus both, gaps and contradictions in legislation are discussed together with the problems in practice, and the position of provisions in Turkish Law is set forth in comparison to the contemporary regulations.