Acil servis başvurularında mesleksel ve işle ilgili faktörlerin yaralanma ve hastalıklara etkisi
The effects of occupational and work related factors on injuries and diseases which presented to the emergency service
Yazar: TUNÇ BÜYÜKYILMAZ
Danışman: PROF. DR. BAHAR BOYDAK
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis = Emergency service ; Acil tedavi = Emergency treatment ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Meslek sağlığı = Occupational health ; Mesleki risk = Career risk ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents

Özet:
Acil Servis Başvurularında Mesleksel Ve İşle İlgili Faktörlerin Yaralanma Ve Hastalıklara Etkisi. Acil servislerde, hastaların değerlendirilmesi aşamasındaki zaman kısıtlılığı nedeni ile meslek ve iş özellikleri ile ilgili ayrıntılı bilgi alınamamaktadır. Oysa saptanabilecek risk faktörleri, hastaların acil başvuru şikayetlerinin kaynağının aydınlatılmasında ve önlenmesinde önemli bir yer tutmaktadır. Çalışmanın amacı; acil servise başvuran olguların yakınmalarına göre meslek ve iş özelliklerinin değerlendirilerek, mesleksel risk faktörlerinin yaralanma ve hastalıklara olan etkisinin tanımlanmasıdır. Elde edilecek bilgiler, hastanın acil değerlendirilmesinde mesleksel özelliklere bağlı risk faktörlerinin tanımlanarak, yaralanmaların tedavisi ve önlenmesin de, aynı zamanda mesleksel hastalıkların acil başvuruları ile ilişkisinin aydınlatılmasında fayda sağlayacaktır. Çalışma 6 Mayıs ? 2 Haziran 2011 tarihleri arasında, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi (EÜTF) Hastanesi Acil Servisinde geçekleştirilmiştir. Rastgele örnekleme yapılarak seçilen toplam 11 gün süresince acil servise başvuran 2417 hastadan onamı alınan ve çalışma kriterlerine uygun, 1053 hasta çalışmaya alındı. Çalışmaya alınan hastaların, demografik özellikleri , başvuru şikayetleri, özgeçmişleri, sağlık güvenceleri ve öğrenim durumları olgu rapor formuna kayıt edildi. Ayrıca mesleksel özellikleri ve mesleksel risk faktörlerini ortaya koyacak şekilde hazırlanmış, 30 adet anket sorusu soruldu. Veriler değerlendirildiğinde, hastaların, % 38,8 'i kadın, % 61,2'si erkek olduğu, yaş ortalamasının 46,8±17,58 olduğu gözlendi. Anket soruları incelendiğinde, en sık başvuru şikayetleri, karın ağrısı (% 14,9) , göğüs ağrısı (% 8,5), nefes darlığı (% 6,6), bulantı kusma (% 5,4) olduğu gözlendi. En sık gözlenen meslekler; fabrika işçiliği (% 9,6), çiftçilik (% 7,9), öğretmen (% 5,5), memur (% 5,1) olarak saptandı. En sık mesleki risk faktörünün, tekrarlayan yorucu hareketler (% 40,4) olduğu gözlendi. Daha az sıklıkta saptanan risk faktörleri ise, stres (% 33,8), ağır cisimler kaldırma (% 33,0), toz maruziyeti (% 29,2), gürültü maruziyeti (% 22), sıcak ve/veya soğuk maruziyeti (% 13,5), kimyasal madde ile çalışma (%8,2) olarak gözlendi. Mesleksel risk içeren soruların kompozit indeksi ile Mesleksel Risk Puanı (MRP) oluşturuldu. Saptanan mesleksel risk maruziyetleri, istatistiksel olarak daha somut bir şekilde değerlendirmek için MRP kullanıldı. Meslek sınıfları, cinsiyet ve sosyokültürel seviyeleri değerlendirildiğinde gruplar arasında ortalama MRP açısından anlamlı bir farklılık olduğu gözlendi. İş kazası nedeniyle başvuran 57 hastanın, en sık 18-29 yaş aralığında olduğu gözlendi. Kaza sebepleri incelendiğinde, göze yabancı cisim kaçması (% 29,8), cisim çarpması (% 17,5) ve düşme (% 15,8) olduğu gözlendi. Yaralanmanın, en önemli iki sebebi koruyucu malzeme kullanmama (% 42,1) ve dikkatsizlik (% 40,4) olduğu gözlendi. İş kazası başvurularının ortalama MRP, diğer başvurulara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Acil servis başvurularında, özellikle yüksek riskli meslek gruplarında mesleksel özelliklerinin ayrıntılı olarak belirlenmesi ve MRP'nı azaltmaya yönelik önlemlerin alınarak iş kazaları ve meslek hastalıklarının azalması sağlanabilir. Bu bilgilerinin kayıt altına alınması geleceğe yönelik çalışmalara katkı sağlayabilir.Anahtar kelimeler : acil servis, mesleksel, hastalık, iş kazası

Abstract:
The effects of occupational and work related factors on injuries and diseases which presented to the Emergency Service. In emergency services; because of time limit, detailed information about patient?s job and job properties can not be able to get at patient assessment stage. However risk factors that can be determined; are important to find and prevent the reason of patient?s emergency offers and complaints. In this study the goal is; to determine the job and job?s properties and define the occupational risk factors effects to injuries and diseases according to events which complained to emergency services. This information will be usefull for defining the risk factors linked to occupational properties in patient?s emergency determination, to prevent injuries and control, also this information explains the relationship between occupational diseases and emergency complaints. This study is accomplished from 6th May to 2nd June 2011 in Ege University Faculty of Medicine (EÜTF) Hospital Emergency Service. 11 days which was selected by random sampling, 1053 emergency patients of 2417; who are confirmed and relevant for working criterias, were used in this study. Patient?s demografic properties, complaint reasons, autobiographies, health insurances, educational status were asked. According to this datas; 38.8% of patients are female and 61.2% of patients are male and It is observed that mean age is 46,8±17,58. In addition to questionnaire, which includes 30 questions about job properties and occupational risk factors, is applied to the patients. For more perceptible statistical determination of defected occupational exposure?s risk, composite index of questions, that includes occupational risk, is composed and accordingly Occupational Risk Point (MRP) was composed. Abdominal pain (14.9%), chest pain(8.5%), dyspnea (6.6%), nausea and vomiting (5.4%) are the mostly observed complaints. Blue-collar workers (9.6%), farmers (7.9%), teachers (5.5%), officers (5.1%) are mostly exposed job branches. Repetitive tiring motions (40.4%) are most appointed occupational risk factors. Stress (33.8%), lifting heavy objects (33.0%), dust exposure (29.2%), noise exposure (22%), high and/or low heat exposure (13.5%), working with chemicals (8.2%) are less appointed risk factors. When job branches, gender, socio-cultural level is determined, according to mean MRP a meaningful difference is observed. Ages between 18-29 are mostly recorded for 57 of industrial accidents. Ocular foreign body (29.8%), crashing with an object (17.5%) and falling (15.8%) are mostly observed industrial accidents. Not using protective equipment (42.1%) and carelessness (40.4%) are the most important two reasons for injuries. Industrial accidents complaints of mean MRP is seriously higher than other complaints of mean MRP. Especially for high risky job branches emergency service complaints, occupational properties should be detailed and prevention for reducing MRP should be taken, thus industrial accidents and occupational diseases can be reduced. Recording this informations can contribute to the studies for future.Key word : emergency, occupational, disease, work injury