Sınıf öğretmeni adaylarının matematik dersine yönelik teknolojik pedagojik alan bilgisi gelişimlerinin incelenmesi
An investigation of the development of technology pedagogical content knowledge of prospective elementary teachers towards mathematics teaching
Yazar: MÜKREMİN DURMUŞ
Danışman: PROF. DR. DURMUŞ KILIÇ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmeni adaylarının matematik öğretimi konusuna
yönelik teknolojik pedagojik alan bilgisi gelişimlerinin incelenmesidir.
Yöntem: Yapılan bu çalışmada gelişmiş karma araştırma yaklaşımı desenlerinden müdahale
deseni kullanılmıştır. Araştırma Türkiye'de bir devlet üniversitesinde 4. sınıfta öğrenim gören
62 sınıf öğretmeni adayı ile yürütülmüştür. Nicel veri toplama aracı olarak "Matematik İçin
Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği" kullanılmıştır. Nitel veri toplama aracı olarak "Sınıf
Öğretmeni Adaylarının Teknolojik Pedagojik Alan Bilgilerini Belirlemeye Yönelik Ders Planı
İnceleme Şablonu", "Sınıf Öğretmeni Adaylarının Teknolojik Pedagojik Alan Bilgilerini
Belirlemek İçin Kullanılan Ders Gözlem Formu" kullanılmıştır. Ayrıca öğretmen adaylarıyla
"Sınıf Öğretmeni Adaylarının Teknolojik Pedagojik Alan Bilgilerini Belirlemek İçin Yarı
Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılarak görüşmeler yapılmış ve görüşmeler yapılmıştır.
Nicel ve nitel veri toplama araçları müdahale öncesi süreçte kullanıldıktan sonra bütün
öğretmen adaylarına matematik öğretiminde TPAB'ye yönelik 6 haftalık müdahale programı
uygulanmış ve müdahale programı sonrasında nitel veri toplama araçları tekrar kullanılmıştır.
Nicel verilerin analizi için "ilişkili örneklemler için t-testi" kullanılmıştır.
Bulgular: Nicel bulgulara göre müdahale öncesi öğretmen adayları Teknoloji Bilgisi (TB),
Teknolojik Pedagoji Bilgisi (TPB), Teknolojik Alan Bilgisi (TAB) ve Teknolojik Pedagojik
Alan Bilgisi (TPAB) bileşenlerinde "biraz yeterliyim" düzeyindedirler. Pedagoji Bilgisi (PB),
Alan Bilgisi (AB), Pedagojik Alan Bilgisi (PAB) ve Bağlam Bilgisi (BB) bileşenlerinde
"oldukça yeterliyim", düzeyindedirler. Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) genelinde
ise "oldukça yeterliyim" düzeyindedirler. Müdahale öncesi nitel bulgulara göre sınıf öğretmeni
adaylarının matematik öğretimi özelinde kullanılabilecek teknolojilerden haberdar olmadıkları
ve Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) düzeylerinin tanıma öncesi düzeyde olduğu
belirlenmiştir. Müdahale sonrası nicel bulgulara göre öğretmen adayları TB bileşeninde "biraz
yeterliyim" düzeyindedirler. PB, AB, TPB, TAB, PAB ve TPAB bileşenlerinde "oldukça
yeterliyim" düzeyindedirler. BB bileşeninde "tamamen yeterliyim" düzeyindedirler. TPAB
genelinde ise "oldukça yeterliyim" düzeyindedirler. Müdahale sonrası nitel bulgulara göre
öğretmen adayları genel olarak kabul ve uyarlama düzeyindedirler.
Sonuçlar: Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının matematik öğretimine yönelik
Teknolojik Pedagojik Alan Bilgileri (TPAB) müdahale öncesi ve müdahale sonrası bulgulara
göre karşılaştırıldığında TPAB düzeylerinde bir artışın olduğu görülmüştür. Nicel bulgulara
göre puan ortalamalarındaki artış istatistiksel olarak anlamlı ve son test lehinedir. Nitel
bulgulara göre ise öğretmen adaylarının TPAB bileşenlerinde bir artışın olduğu görülmüştür.
Nicel ve nitel bulgular birbirini destekler niteliktedir. Yürütülen müdahale programının
öğretmen adaylarının TPAB'lerine olumlu olarak yansıdığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: sınıf öğretmeni adayı, matematik öğretimi, teknolojik pedagojik alan
bilgisi, öğretimde teknoloji kullanımı

Abstract:
Purpose: The Aim of this research is to examine the development of classroom teacher candidates'
technological pedagogical content knowledge regarding mathematics teaching.
Method: In this study, intervention design, one of the advanced mixed research approach designs,
was used. The study was conducted with 62 pre-service primary school teachers studying in the 4th
grade at a state university in Turkey. "Technological Pedagogical Content Knowledge Scale for
Mathematics" was used as a quantitative data collection tool. "Lesson Plan Review Template for
Determining the Technological Pedagogical Content Knowledge of Prospective Classroom
Teachers" and "Lesson Observation Form for Determining the Technological Pedagogical Content
Knowledge of Prospective Classroom Teachers" were used as qualitative data collection tools. In
addition, interviews were conducted with the prospective teachers using the "Semi-structured
Interview Form for Determining the Technological Pedagogical Content Knowledge of Prospective
Classroom Teachers". After the quantitative and qualitative data collection tools were used in the
pre-intervention process, a 6-week intervention program for TPACK in mathematics teaching was
applied to all pre-service teachers and qualitative data collection tools were used again after the
intervention program. A "Paired Samples T-Test" was used to analyze quantitative data.
Findings: According to the quantitative findings, pre-service teachers were "somewhat proficient"
in Technology Knowledge (TK), Technological Pedagogical Knowledge (TPK), Technological
Content Knowledge (TCK) and Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK)
components. They are at the level of "quite proficient" in Pedagogical Content Knowledge (PCK),
Content Knowledge (CK), Pedagogical Content Knowledge (PCK) and Context Knowledge (CK)
components. In Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK), they are at the level of
"quite proficient". According to the pre-intervention qualitative findings, it was determined that pre-
service primary school teachers were not aware of the technologies that could be used in
mathematics teaching and their Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) levels
were at the pre-recognition level. According to the quantitative findings after the intervention, pre-
service teachers were at the level of "somewhat competent" in the TB component. They are at the
level of "quite proficient" in PC, CK, TPK, TCK, PCK and TPACK components. They are at the
level of "fully proficient" in the IC component. They are at the level of "quite proficient" in TPACK.
According to the post-intervention qualitative findings, pre-service teachers were generally at the
level of acceptance and adaptation.
Conclusions: Based on the research results, it was seen that there was an increase in the
Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) levels of the teacher candidates when
comparing their TPACK for mathematics teaching according to the pre-intervention and post-
intervention findings. According to the quantitative findings, the increase in mean scores is
statistically significant and in favor of the post-test. According to the qualitative findings, it was
observed that there was an increase in the TPACK components of the teacher candidates.
Quantitative and qualitative findings support each other. It can be asserted that the intervention
program has a positive impact on the TPACK of teacher candidates.
Keywords: classroom teacher candidate, mathematics teaching, technological pedagogical content
knowledge, use of technology in teaching