Ankara Yenimahalle İlçesi Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 0-12 aylık çocuğu olan kadınların aile planlaması bilgi düzeyleri ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of family planning knowledge levels and attitudes of women with 0-12 months old children who apply to family health centers in Yenimahalle district of Ankara
Yazar: EYLEM GÖZDE ALTUNDAL
Danışman: PROF. DR. DİLEK ÖZTAŞ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Aile planlaması, kişilerin istediği zaman ve istediği sayıda çocuğa sahip olmalarını ve gebelik aralığını belirlemelerini sağlamaktadır. Bu çalışmada 0-12 aylık çocuğu olan kadınların, doğurganlık özellikleri, aile planlaması yöntem kullanım durumları ve doğum sonrası dönemde aile planlaması tutumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, kesitsel tipte bir epidemiyolojik çalışma olup, Ankara Yenimahalle ilçesinde bulunan aile sağlığı merkezlerine başvuran, 0-12 aylık çocuğu olan 384 kadın ile gerçekleştirildi. Çalışmada, sosyodemografik özellikler, doğurganlık özellikleri, aile planlaması ile ilgili sorulardan ve 'Postpartum Dönemdeki Kadınların Aile Planlaması Tutum Ölçeği (PAPTÖ)'nden oluşan veri toplama formu kullanıldı. Katılımcıların, %67,2'si 25-34 yaş aralığında, %60,7'si üniversite mezunu olup %60,2'si herhangi bir işte çalışmamaktadır. Kadınların %82,1'i hiç düşük yapmamış, %93,5'i hiç kürtaj olmamış ve %62,2'si daha fazla çocuk doğurmak istememektedir. Kadınların %10,9'u planlamadığı/istemediği halde gebelik yaşamıştır. Kadınların %29,9'u AP danışmanlığı aldığını belirtmiştir. AP danışmanlığı alan kadınların doğum sonrası dönemde AP yöntemi kullanımı daha yüksek bulunmuştur. Katılımcıların %42,4'ü doğum sonrası dönemde AP yöntemi kullanmakta olup kondom (%59,5), RİA (%11,7), tüp ligasyonu (%11) en çok kullanılan yöntemlerdir. Katılımcıların PAPTÖ puan ortalaması 112,78 ± 11,89 olarak saptanmıştır. Bu çalışmada kadınların çoğunluğunun doğum sonrası dönemde AP yöntemi kullanmadığı ve danışmanlık alma durumlarının yetersiz olduğu görülmüştür. Kadınların eğitim durumlarının AP tutumlarını etkilediği belirlenmiştir.

Abstract:
Family planning enables people to have as many children as they want, when they want, and to determine the pregnancy interval. The aim of this study was to evaluate the fertility characteristics, family planning method use and family planning attitudes of women with children aged 0-12 months in the postpartum period. The research is a cross-sectional epidemiological study and was conducted with 384 women with children aged 0-12 months who applied to family health centers in Yenimahalle district of Ankara. A data collection form consisting of questions about sociodemographic characteristics, fertility characteristics, family planning, and 'Postpartum Family Planning Attitude Scale' (PFPAS) was used in the study. 67.2% of the participants are between the ages of 25-34, 60.7% are university graduates and 60.2% are not employed. 82.1% of women have never had a miscarriage, 93.5% have never had an abortion, and 62.2% do not want to give birth to more children. 10.9% of women had an unplanned/unintended pregnancy. 29.9% of women stated that they received FP consultancy. Women who received FP counseling were found to use the FP method more frequently in the postpartum period. 42.4% of the participants use the FP method in the postpartum period, and condom (59.5%), IUD (11.7%) and tubal ligation (11%) are the most commonly used methods. The mean PFPAS score of the participants was found to be 112.78 ± 11.89. In this study, it was observed that the majority of women did not use the FP method in the postpartum period and their counseling status was insufficient. It has been determined that women's educational status affects their FP attitudes.