Behçet hastalığında apolipoprotein M, HDL, LDL ve trigliserid düzeylerinin araştırılması
Evaluation of apolipoprotein M, HDL, LDL and triglycerid levels in behçet's disease
Yazar: GÖKHAN TOKSOYLU
Danışman: PROF. DR. FÜSUN GÜLTEKİN
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Apolipoproteinler = Apolipoproteins ; Behçet sendromu = Behcet syndrome ; Kolesterol = Cholesterol ; Kolesterol-HDL = Cholesterol-HDL ; Kolesterol-LDL = Cholesterol-LDL ; Trigliseridler = Triglycerides

Özet:
AMAÇ: Behçet hastalığı (BH), tekrarlayan oral aftlar başta olmak üzere, genital ülser, göz tutulumu, deri lezyonları, gastrointestinal, nörolojik, vasküler tutulum ve artrit gibi çeşitli sistemik bulguların eşlik ettiği romatizmal bir hastalıktır. Hastalığın patogenezi henüz tam olarak aydınlatılamamıştır.
Apolipoprotein M (apo M) lipokalin süper ailesine ait, karaciğer parankim hücreleri ve böbrek epitel hücrelerinde sentezlenen bir proteindir. Plazmada esas olarak yüksek dansiteli lipoprotein (HDL) ile olmakla beraber az miktarda da trigliseridden zengin lipoprotein (TGRLP) ve düşük dansiteli lipoprotein (LDL) ile ilişkilidir. Vasküler bariyerin korunmasında önemli bir lipid aracı olan sfingozin-1 fosfat (S1P)'ın taşıyıcısıdır. Dolayısıyla literatürde azalmış plazma seviyelerinin inflamasyon ve vasküler hasar ile ilişkili olabileceğini sistemik lupus eritematozus (SLE), sistemik inflamatuvar yanıt sendromu (SIRS), sepsis, periferik damar hastalıkları gibi durumlarda araştıran çalışmalar mevcuttur.
HDL (yüksek dansiteli lipoprotein) karaciğer ve ince barsak duvarında sentezlenen ve periferik dokulardan karaciğere kolesterol taşınmasından (ters kolesterol transportu) sorumlu bir lipoproteindir. HDL anti-aterojenik olarak potansiyel bir mekanizma olan periferik dokulardan karaciğere kolesterol taşınmasında önemli bir rol oynamaktadır. Ek olarak, HDL parçacıkları anti-oksidan, anti-inflamatuvar, anti- trombotik ve anti-apopitotik özelliklere sahiptir ve bunlar da vasküler korumada önemli katkılar sağlayabilir.
LDL (düşük dansiteli lipoprotein) VLDL artığı olarak damar içinde sentezlenir. Trigliserid içerikleri çok az olup kolesterol ve kolesterol esterlerinden zengin lipoproteinlerdir. Esas fonksiyonu karaciğerden periferik dokulara kolesterol taşımaktır. Yüksek kan düzeylerinin endotel hasarı ile ilişkili olduğu bilinmektedir.
Trigliseridler, şilomikronların temel bileşeni olup lipidlerin organizmadaki temel depo şeklidir. Depolanan trigliseridler ana enerji kaynağı olarak kullanılırlar.
Çalışmamızda Behçet hastalığında apolipoprotein M, trigliserid, HDL, LDL ve total kolesterol düzeylerini sağlıklı bireylerle karşılaştırarak klinik bulgular ve organ tutulumları ile olan ilişkisini incelemeyi amaçladık.

YÖNTEM: Bu çalışmaya 11 Temmuz 2017 ve 11 Kasım 2017 tarihleri arasında C.Ü.T.F. İç Hastalıkları Romatoloji Bilim Dalı'nda BH tanısı ile takip edilen 45 hasta ile herhangi bir romatolojik, sistemik, metabolik hastalığı bulunmayan 40 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Hasta ve sağlıklı tüm bireylerin klinik bulguları kaydedildi. Serum apolipoprotein M, HDL, LDL, trigliserid ve total kolesterol ölçümü için uygun tüplere periferik bir venden kan alındı. Kan tetkikleri C.Ü.T.F. Biyokimya AD'da ELİSA yöntemi ile çalışıldı.
BULGULAR: Bu çalışmada BH grubundaki bireylerin 19 (%42.2)'u erkek, 26 (%57.8)'sı kadın, SK grubunun ise 15 (%37.5)'i erkek, 25 (%62.5)'i kadındı. BH grubunun ortanca yaşı 36 (19-59) yıl, kontrol grubundaki bireylerin ortanca yaşları 29 (18-43) yıldı. Behçet hastalığı (BH) grubunda ortalama serum apo M düzeyi 3,70 (0.43-7.91) ng/dl, sağlıklı kontrol (SK) grubunda 4,49 (2.95-8.87) ng/ml olarak ölçüldü. Her 2 grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p=0.001). BH grubunda ortalama serum HDL düzeyi 48.16 (13-79) mg/dl, SK grubunda 55.38 (39-83) mg/dl olarak ölçüldü. Her 2 grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p=0.005). BH grubunda ortalama serum LDL düzeyi 96.27 (40-170) mg/dl, kontrol grubunda 87.33 (36-139) mg/dl olarak ölçüldü. Her 2 grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p=0.133). BH grubunda ortalama serum total kolesterol düzeyi 147.36 (78-239) mg/dl, kontrol grubunda 152.70 (88-
212) mg/dl olarak ölçüldü. Her 2 grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p=0.428). BH grubunda ortalama serum trigliserid düzeyi 112.89 (41-
300) mg/dl, SK grubunda 76.05 (15-186) mg/dl olarak ölçüldü. Her 2 grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p=0.004).

SONUÇ: Behçet hastalığı olan bireylerde LDL ve total kolesterol düzeyleri sağlıklı kontrol grubu ile kıyaslandığında anlamlı bir farklılık saptanmadı. Serum apo M ve HDL düzeyleri ise BH grubunda istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük, trigliserid düzeyleri ise anlamlı şekilde yüksek saptandı.

Anahtar kelimeler: Behçet hastalığı, apolipoprotein M, HDL, LDL, trigliserid, total kolesterol

Abstract:
OBJECTIVE: Behcet's disease (BD) is a rheumatic disease in which various systemic findings such as especially recurrent oral afts, and genital ulcers, eye involvement, skin  , gastrointestinal involvement, neurological involvement, vascular involvement and arthritis can be seen. The pathogenesis of the disease has not yet been fully understood.
Apolipoprotein M (apo M) is a protein which synthesized by liver parenchyma cells and kidney epithelial cells and belong to the lipocylin superfamily. That is mainly associated with high-density lipoprotein (HDL) in human plasma with a small proportion present in triglyceride-rich lipoproteins (TGRLP) and low-density lipoproteins (LDL). Present in 5% of high-density lipoprotein (HDL) particles in plasma. It is a carrier of sphingosine-1-phosphate (S1P) which is important for vascular barrier protection. Thus, there are studies in the literature that investigate reduced plasma levels that may be related to inflammation and vascular injury in situations such as systemic lupus eritematozus (SLE), systemic inflammatory response synderome (SIRS), sepsis, peripheral vascular diseases.
HDL (high dansity lipoprotein) is a lipoprotein subtype that is synthesized in the liver and small intestine wall and responsible for the transport of cholesterol from the peripheral tissues to the liver. HDL plays an important role in reverse cholesterol transport from peripheral tissues to the liver which is one potential mechanism by which HDL may be anti-atherogenic. In addition HDL particles have anti-oxidant, anti-inflammatory, anti-thrombotic and anti-apoptotic properties which may also contribute to their ability to ensure vascular protection.
LDL (low dansity lipoprotein) is synthesized in vivo as an VLDL additive. Triglycerid contents are very low and are lipoproteins rich in cholesterol and cholesterol esters. The main function is to transport cholesterol to the peripheral tissues from the liver. High blood levels are associated with atherosclerosis.
Triglycerids are the main component of the chylomicrons and the basic storage form of the lipids in the organism. They are used as main energy source.
We aimed to investigate the association of apolipoprotein M, triglyceride, HDL, LDL and total cholesterol levels in patients with Behcet's disease with clinical findings and organ involvement.

METHODS: Between 11 July 2017 – 11 November 2017, 45 patients diagnosed with Behcet's Disease admitting to Cumhuriyet University Faculty of Medicine Department of Internal Medicine Rheumatology and 40 healthy volunteers without any rheumatic, systemic and metabolic diseases enrolled in this study. Clinical findings of all patients were recorded. The blood from a peripheral vein using suitable blood tubes was withdrew to measure serum apolipoprotein M, HDL, LDL, triglycerid and total cholesterol levels. Blood tests were examined by ELISA method in Cumhuriyet University Department of Biochemistry.

RESULTS: In this study, 19 (42.2%) of the individuals in the BD group were male, 26 (57.8%) were female, 15 (37.5%) of the healthy control group were male and 25 (62.5%) were female. The median age of the BD group was 36 (19-59) years and the median age of the control group was 29 (18-43) years. Mean serum apo M levels were measured as 3.70 (0.43-7.91) ng/dl in the Behçet's disease (BD) group and 4.49 (2.95-8.87) ng/ml in the healthy control group. There was a statistically significant difference between the two groups (p = 0.001). The mean serum HDL level in the BD group was 48.16 (13-79) mg/dl and in the healthy control group was 55.38 (39-83) mg/dl. There was a statistically significant difference between the two groups (p= 0.005). The mean serum LDL level in the BH group was measured as 96.27 (40-
170) mg/dl and 87.33 (36-139) mg/dl in the healthy control group. There was no statistically significant difference between the two groups (p = 0.133). The mean serum total cholesterol level in the BH group was 147.36 (78-239) mg/dl and in the healthy control group was 152.70 (88-212) mg/dl. There was no statistically significant difference between the two groups (p =0.428). The mean serum triglyceride level in the BH group was measured as 112.89 (41-300) mg/dl and in the healthy control group as 76.05 (15-186) mg/dl. There was a statistically significant difference between the two groups (p = 0.004).

CONCLUSION: There was no statistically difference in the LDL and total cholesterol levels of the subjects with Behçet's disease when compared to the healthy control group. Serum apo M and HDL levels were significantly lower and triglyceride levels were significantly higher in the BH group.

Key Words: Behcet's disease, apolipoprotein M, HDL, LDL, triglycerid, total
cholesterol