Kronik obstrüktif akciğer hastalarında semptom kontrolünü sağlamaya yönelik geliştirilen mobil uygulamanın öz yeterlilik ve kronik hastalık yönetimine etkisi
The effect of the mobile application developed to provide symptom control in chronic obstructive lung patients on self-efficacy and chronic disease management
Yazar: NEŞE ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. NURAY ENÇ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Hemşirelik = Nursing ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Mobil uygulama = Mobile application

Özet:
Araştırma, kronik obstrüktif akciğer hastalarında semptom kontrolünü sağlamaya yönelik geliştirilen mobil uygulamanın öz yeterlilik ve kronik hastalık yönetimine etkisini değerlendirmek amacıyla yapıldı. Ön test-son test randomize kontrollü yarı deneysel tasarımla yapılan çalışmanın örneklemini, İstanbul ili bir tıp fakültesi hastanesinin göğüs hastalıkları polikliniğe başvuran ve dahil edilme kriterlerine uyan 80 KOAH hastası (40 deney 40 kontrol) oluşturdu. Verilerin toplanmasında; Hasta Tanılama Formu, KOAH Değerlendirme Testi (CAT), Modifiye Tıbbi Araştırma Konseyi Dispne Skalası (MMRC), KOAH Öz-Etkilik Ölçeği (CSES), Kronik Hastalık Bakımını Değerlendirme Ölçeği- Hasta Formu (PACIC) ve mKOAH mobil uygulaması kullanıldı. Uygulama öncesi her iki grubun verileri toplandıktan sonra deney grubu hastalarının telefonlarına mKOAH mobil uygulaması yüklendi ve hastaların nabız ve saturasyon değerlerini kayıt etmeleri için pulse oksimetre cihazı verilerek 3 ay boyunca takip edildi. Kontrol grubu hastalarına herhangi bir girişim yapılmadı. Her iki grubun 3 ay boyunca 14 günde bir semptomları CAT ve MMRC ölçeği ile kayıt edildi. Araştırma sonucunda; deney grubu hastalarının semptomlarının kontrol grubu hastalarına göre anlamlı bir şekilde iyileştiği (p<0,05), öz yeterlilik ve kronik hastalık bakımını değerlendirme ölçek puanlarının kontrol grubu hastalarına göre anlamlı bir şekilde arttığı (p<0,05), nabız ve saturasyon değerlerinde iyileşme olduğu (p<0,05) ve sağlık hizmeti kullanımının kontrol grubu hastalarına göre daha az olduğu (p<0,05) bulundu. Sonuç olarak; KOAH hastaları için geliştirilen mobil uygulamanın hastaların semptomlarını iyileştirdiği, öz yeterlilik düzeyinde ve kronik hastalık yönetiminde etkisi olduğu belirlendi. Bu sonuca göre; KOAH hastalarında semptomların kontrolünü sağlayan, öz yeterlilik ve kronik hastalık yönetiminde etkili olan mobil uygulamanın sağlık hizmetlerine entegresyonunun sağlanması önerildi.

Abstract:
This research aimed to evaluate the effect of a mobile application developed for symptom control in chronic obstructive pulmonary patients on self-efficacy and chronic disease management. The sample of the study, which was conducted with a pretest-posttest randomized controlled quasi-experimental design, consisted of 80 COPD patients (40 in experimental group and 40 in control group) who applied to the chest diseases outpatient clinic of a medical faculty hospital in Istanbul and met the inclusion criteria. Patient Identification Form, COPD Assessment Test (CAT), Modified Medical Research Council Dyspnea Scale (MMRC), COPD Self-Efficacy Scale (CSES), Chronic Disease Care Assessment Scale-Patient Form (PACIC), and mCOPD mobile application were used to collect data. The data of both groups were collected before the application. Then, the mCOPD mobile application was installed on the phones of the experimental group patients and a pulse oximeter device was given to them to record their pulse and saturation values. The patients were monitored for 3 months. No intervention was applied to the control group patients. Symptoms of both groups were recorded every 14 days for 3 months with CAT and MMRC scales. As a result of the research, it was observed that the symptoms of the patients in the experimental group improved significantly compared to the patients in the control group (p<0.05). It was found that the self-efficacy and chronic disease care assessment scale scores of the experimental group increased significantly compared to the patients in the control group (p<0.05), and the pulse and saturation values of these patients improved (p<0.05), and the use of health services is less than the control grup patients (p<0.05). As a result, it was determined that the mobile application developed for COPD patients improved the symptoms of the patients and had a positive effect on the level of self-efficacy and chronic disease management.Base on this result, it is suggested that the mobile application, which provides control of symptoms in COPD patients, and is effective in self-efficacy and chronic disease management, should be integrated into health services