Soyut dışavurumculukta psikolojik etkiler
The psychological effect at abstract expressionism
Yazar: AYŞE NUR KAYA
Danışman: DOÇ. DR. FİKRİ SALMAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Ekspresyonizm = Expressionism ; Psikoloji = Psychology ; Psikolojik etki = Psychological effect ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Ressamlar = Painters ; Soyut ifadecilik = Abstract expressionism ; Yaratıcılık = Creativity

Özet:
Her ressamın bir hikâyesi vardır. Her eser sanatçısından izler taşımaktadır. Soyut Dışavurumcu dönemde ortaya konulan eserlerde sanatçının kendi iç dünyasının özgürlüğüne daha çok yer verildiği görülmektedir. Bu tezde ilk olarak, insanda var olan küçük psikolojik rahatsızlıklardan söz edilmiştir. Ressamlar kendi içlerinde yaşadıkları bu küçük gelgitleri eserlerinde dışa vurmuşlardır. Realist bir eserde sanatçı gördüğünü resmeder, fakat soyut dışavurumcu eserlere göz attığımızda bir farklılık görmekteyiz. Bunun temel nedeni o dönemde yaşanan savaşlar, ekonomik bunalımlar vb. olaylardır. Sanatçıların bu olaylar karşısındaki iç sıkıntılarını yok edebildikleri tek yer tuvalleri olmuştur. Mesela Jackson Pollock buna en iyi örnektir. O resimlerini sadece elleriyle değil tüm bedenini kullanarak oluşturmuştur. Tabi bu dönemde bu sıkıntıları aşamayıp kafasındaki soru işaretlerini iç bunalımlarını tuval yüzeyinde bırakamayan ressamlardan biri olan Mark Rothko atölyesinde yaşamına son vermiştir.Bu çalışmada o dönemde Avrupa ve Amerika'da yaşanan olaylara değinilmeye çalışmıştır. Ayrıca sanatçıların eserlerindeki anlam yüklemelerinden bahsedilmiştir ve resimde kullanılan sembollerin ne ifade ettiğine, izleyicinin eseri incelerken onda neyi bulması gerektiğine soyut bir resmin aslında realist bir resimden daha çok şey anlattığı izleyiciye aktarılmaya çalışılmıştır. Modern Sanatın temelini oluşturan ressamların resimlerinde yükledikleri anlamları aktarmak için örnek resimler kullanılmıştır. Tabi ki bu olaylar yaşanırken Türk resim tarihinin eş zamanlı olarak nerede olduğuna ve Türk ressamlarının eserlerine de değinmeye çalışılmıştır.Tez çalışması dört bölümden oluşmaktadır. Yukarda da söz edildiği gibi ilk bölümde psikolojiyle ilgili terimsel ifadelere, ikinci bölümde Soyut dışavurumculuğu oluşturan tarihi etkenlere, sosyolojik etkenlere ve sanatsal etkenlere değinilmiştir. Üçüncü bölümde Soyut Dışavurumculukta anlam ve ressam esrelerinden örneklere, son bölümde ise yazar ve sanatçı olarak kendi çalışmalarımdan örneklere yer vererek, kendi iç dünyamda yaşadığım ruhsal durumların tuvaldeki yansıması aktarılmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Sanat, Psikoloji, Soyut, Resim

Abstract:
Each Artist has a story. Each artwork contains the traces from its Creator. The freedom of the artist's own inner world is seen more in the artworks of abstract expressionism epoch. In this thesis, firstly has been mentioned from minor psychological illnesses of humans. The artist embodies this minor psychological illness of their own inner worlds at the artworks. In a realist artwork, the artist portrays what they saw but we discern a difference when we examine the artworks of abstract expressionism. The main reason of this, economic crises, wars and etc. events which that occurred during that epoch in the face of these events, the canvas was the only place to get rid of their internal troubles for the artists. Jackson Pollock is the best example of this. He has created his artworks using whole body not just with his hands. Of course, in this epoch, some artists couldn't reflect their internal troubles on the canvas; Mark Rothko is one of them who had committed suicide in his workshop.In this thesis are mentioning from the events in America and Europe in that epoch and also are mentioning from, construe of artists artworks, meanings of the symbols which used in artworks and in fact an abstract artworks means a lot more than realistic artworks. Used the model artworks in this thesis for to convey the meanings of artist?s artworks that formed the basis of modern art. Certainly are mentioning from Turkish art and Turkish artists artwork in the same epoch.This thesis consists from four chapters. In the first chapter, described the psychological terms, the second chapter is about historical, sociological and artistic factors of abstract expressionism. İn the third chapter is mentioning from construe of abstract expressionism and also included the model artworks of artists in this chapter. I included my model paintings to last chapter and so I tried to reflect my inner world on the canvas.Key Words: Art, Psychology, Abstract, Painting