Ektima hastalığının klinik semptomlarını gösteren koyun, keçi, kuzu ve oğlaklarda orf virus varlığının serolojik yönden araştırılması
Serological investigation of the presence of orf virus in sheep, goats, lambs, and kids  showing clinical symptoms of ecthyma disease
Yazar: İBRAHİM OĞUZ GAYAKER
Danışman: PROF. DR. MEHMET KALE
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Viroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Burdur-Merkez ve ilçelerinde halk elinde bulunan ektima hastalığı klinik semptomu gösteren (dudak, diĢ eti, dil, yanak, burun ve meme yaraları) çeĢitli ırk, cinsiyet ve yaĢtaki koyun, keçi, kuzu ve oğlaktan 50'Ģer adet seçildi ve bu hayvanların kan örnekleri toplandı. Kuzularda Orf virus (ORFV) ELISA (IgM) seropozitiflik yaĢa göre; 1 aylık kuzularda 8 adet (%16), 2 aylık kuzularda 4 adet (%8) ve 3 aylık kuzularda 2 adet (%4), Oğlaklarda Orf virus ELISA (IgM) seropozitiflik 1 aylık oğlaklarda 4 adet (%8), 2 aylık kuzularda 3 adet (%6) ve 3 aylık kuzularda 1 adet (%2) belirlendi. ORFV ELISA (IgM) testi sonuçları cinsiyete göre değerlendirildiğinde; DiĢi kuzularda 12 adet (%24), erkek kuzularda 2 adet (%4) ve diĢi oğlaklarda 6 adet (%12) ve erkek oğlaklarda 2 adet (%4) seropozitiflik belirlendi. Irka göre değerlendirildiğinde; Sakız ırkı kuzularda 7 adet (%14), Merinos ırkı kuzularda 1 adet (%2), Akkaraman ırkı kuzularda 6 adet (%12) ve Kıl keçisi ırkı oğlaklarda 1 adet (%2), Honamlı ırkı oğlaklarda 1 adet (%2), Saanen ırkı oğlaklarda 6 adet (%12) seropozitiflik belirlendi. Koyunlarda ORFV ELISA (IgG) testi sonuçları yaĢa göre değerlendirildiğinde; 1 yaĢlı koyunlarda 1 adet (%2), 2 yaĢlı koyunlarda 2 adet (%4), 3 yaĢlı koyunlarda 2 adet (%4), 4 yaĢlı koyunlarda 3 (%6) seropozitiflik belirlenirken, 5 yaĢlı koyunlarda hiçbir pozitiflik belirlenmedi. Keçilerde ORFV ELISA (IgG) testi sonuçları yaĢa göre değerlendirildiğinde; 1 yaĢlı keçilerde pozitiflik belirlenmezken, 2 yaĢlı keçilerde 2 adet (%4), 3 yaĢlı keçilerde 2 adet (%4), 4 yaĢlı keçilerde 3 adet (%6), 5 yaĢlı keçilerde 3 adet (%6) seropozitiflik bulundu. Koyunlarda ORFV ELISA (IgG) testi sonuçları cinsiyete göre değerlendirildiğinde; DiĢi koyunlarda 6 adet (%12), erkek koyunlarda 2 adet (%4) ve keçilerde diĢi keçilerde 7 adet (%14), erkek koyunlarda 3 adet (%6) seropozitiflik belirlendi. Koyunlarda ORFV ELISA (IgG) testi sonuçları ırka göre değerlendirildiğinde; Sakız ırkı, Merinos ırkı, Akkaraman ırkında sırasıyla, 5 adet (%10), 2 adet (%4) ve bir adet (%2) idi. Keçi ırklarında seropozitiflik 5 adet Saanen ırkı (%10), 3 adet Kıl keçisi ırkı (%6) ve 2 adet Honamlı ırkı (%4) pozitif bulundular. Kuzu ve oğlaklarda ORFV IgM seropozitiflik düzeyi cinsiyet ve ırk yönünden değerlendirildiğinde, istatistiki olarak fark belirlenmedi (p>0,05). Ancak, kuzu ve oğlaklarda yaĢ küçüldükçe ORFV IgM pozitiflik düzeyi arttığı tespit edildi (p<0,001). Koyunlarda ve keçilerde ORFV ELISA (IgG) testi sonuçlarına göre yaĢ, cinsiyet ve ırklar arasında istatistiki olarak fark anlamlı bulunmadı (p>0,05). Sonuç olarak koyun ve keçilerde ORFV'a bağlı geliĢen ektima vakalarının teĢhisinde yaĢ, cinsiyet ve ırkın önem arz etmediği, kuzu ve oğlaklarda da cinsiyet ve ırkın önemli olmadığı belirlendi. Ancak kuzu ve oğlaklarda yaĢ küçüldükçe ORFV IgM pozitiflik düzeyi yüksek ve anlamlı olduğu için ektima teĢhisinde kullanılmasını tavsiye ediyoruz.

Abstract:
50 sheep, 50 goats, 50 lambs and 50 kids of different breeds, genders and ages
showing clinical symptoms of ecthyma disease (sores on lips, gums, tongue, cheeks,
nose and udder) found in the hands of the public in Burdur-Center and its districts
were selected and blood samples of these animals were collected. Orf virus (ORFV)
ELISA (IgM) seropositivity in lambs according to age; 8 in 1-month-old lambs
(16%), 4 in 2-month-old lambs (8%) and 2 in 3-month-old lambs (4%), in kids was
determined as 4 (8%) in 1-month-old kids, 3 (6%) in 2-month-old lambs and 1 (2%)
in 3-month-old lambs. When the Orf virus ELISA (IgM) test results were evaluated
according to gender; 12 seropositivity was detected in female lambs (24%), 2 in male
lambs (4%), 6 in female kids (12%) and 2 in male kids (4%). When evaluated
according to breed; 7 seropositivity was determined in Chios lambs (%14), 1 in
Merinos lambs (%2), 6 in Akkaraman lambs (%12), 1 in Hair goat kids (%2), 1 in
Honamlı kids (%2), and 6 in Saanen kids (%12). When the ORFV ELISA (IgG) test
results in sheep were evaluated according to age; 1 seropositivity was detected in 1-
year-old sheep (2%), 2 seropositivity was detected in 2-year-old sheep (4%), 2
seropositivity was detected in 3-year-old sheep (4%), 3 seropositivity was detected in
4-year-old sheep (6%), while no seropositivity was detected in 5-year-old sheep.
ORFV ELISA (IgG) test results in goats were evaluated according to age; while no
positivity was detected in 1-year-old goats, 2 seropositivity was found in 2-year-old
goats (%4), 2 seropositivity in 3-year-old goats (%4), 3 seropositivity in 4-year-old
goats (%6), and 3 seropositivity in 5-year-old goats (%6). ORFV ELISA (IgG) test
results in sheep were evaluated according to gender; 6 seropositivity was detected in
female sheep (12%), 2 in male sheep (4%) and 7 in female goats (14%) and 3 in male
sheep (6%). When the ORFV ELISA (IgG) test results in sheep were evaluated
according to breed; Chios breed, Merinos breed, Akkaraman breed, 5 (10%), 2 (4%)
and 1 (2%), respectively. In goat breeds, seropositivity was found positive in 5
Saanen breed (10%), 3 Hair goat breed (6%) and 2 Honamlı breed (4%). When the
ORFV IgM seropositivity level in lambs and kids was evaluated in terms of gender
and breed, no statistical difference was found (p>0,05). However, it was found that
ORFV IgM positivity level increased as age decreased in lambs and kids (p<0,001).
According to the Orf virus ELISA (IgG) test results in sheep and goats, no
statistically significant difference was found between age, gender and breeds
(p>0,05). As a result, it was determined that age, gender and breed were not
important in the diagnosis of ecthyma cases caused by ORFV in sheep and goats, and
gender and breed were not important in lambs and kids. However, we recommend its
use in the diagnosis of ecthyma because the ORFV IgM positivity level becomes
higher and more significant as the age of lambs and kids decreases.
Keywords: Echtyma, Sheep, Goat, Lamb, Kid, Orf Virus, SerologyKeywords: Echtyma, Sheep, Goat, Lamb, Kid, Orf Virus, Serology.