Lomber disk cerrahisi olan hastalarda bilgisayar tabanlı eğitimin öz bakım gücüne ve günlük yaşam aktivitelerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of computer-based education on self-care agency and daily living activities in patients with lumbar disc surgery
Yazar: BÜŞRA SELMA DEMİRHAN
Danışman: DOÇ. DR. SONAY GÖKTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Hasta eğitimi = Patient education ; Sinir cerrahisi = Neurosurgery ; Taburcu olmak = Patient discharge ; Taburcu olmak = Patient discharge ; Özbakım = Self-care ; İntervertebral disk = Intervertebral disc

Özet:
Amaç: Bu araştırma, lomber disk cerrahisi olan hastalara verilen bilgisayar tabanlı taburculuk eğitiminin bireyin öz bakım gücüne ve günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık durumuna etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü ve yarı deneysel olarak gerçekleştirildi. 
Gereç ve Yöntem: Çalışma İstanbul Sultan 2. Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesinin Beyin ve Sinir Cerrahisi servisinde Eylül 2018- Ekim 2019 tarihleri arasında lomber disk cerrahisi geçiren hastalar ile gerçekleştirildi. Çalışmanın örneklemini deney grubunda 30, kontrol grubunda 30 olmak üzere toplam 60 hasta oluşturdu. Araştırmanın verileri "Hasta Tanıtım Formu", "Modifiye Barthel İndeksi (MBİ)", "Öz-Bakım Gücü Ölçeği (ÖBGÖ)" ve "Bilgisayar Tabanlı Lomber Disk Cerrahisi Taburculuk Eğitim Materyali" kullanılarak toplandı. Deney grubundaki hastalara araştırmacı tarafından Bilgisayar Tabanlı Lomber Disk Cerrahisi Taburculuk Eğitim Materyali verilirken, kontrol grubundaki hastalara serviste rutin uygulanan taburculuk eğitimi verildi. Hastalar taburcu olduktan altı hafta sonra, telefonla iletişim sağlanarak Modifiye Barthel İndeksi ve Öz-Bakım Gücü Ölçeği ile veriler tekrardan elde edildi. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, ortalama, standart sapma, ortanca, yüzde,  Mann-Whitney U testi, Wilcoxon Signed Ranks ve Spearman's korelasyon analizi kullanıldı.
Bulgular: Eğitim yöntemi fark etmeksizin iki grubunda Modifiye Barthel İndeksi ve Öz-Bakım Gücü Ölçeği puan ortalamalarındaki yükselme istatistiksel açıdan anlamlı bulundu (p<0,05). Deney grubunun eğitim öncesine göre eğitim sonrası Öz-Bakım Gücü Ölçeği puanlarındaki artış kontrol grubundan daha yüksek bulundu. Gruplar arası eğitim öncesi ve eğitim sonrası Modifiye Barthel İndeksi puan ortalamalarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermedi (p>0,05). 
Sonuç: Bu çalışma bulguları lomber disk cerrahisi olan hastalara verilen bilgisayar tabanlı taburculuk eğitiminin günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık durumunu iyileştirdiği, kontrol grubuna göre de öz bakım gücünü arttırdığını gösterdi.

Abstract:
Aim: This study was carried out as a randomized controlled and quasi-experimental to determine the effect of computer-based discharge education given to patients with lumbar disc surgery on self-care agency and level of independency in daily living activities in patients.
Materials and Methods: This study was carried out with patients who undergone lumbar disc surgery between September 2018 and October 2019 in the Neurosurgery Service of Istanbul Sultan 2. Abdulhamıd Han Education and Research Hospital. The sample of the study consisted of 60 patients, 30 in the experimental group and 30 in the control group. The data of the study were collected by using the "Patient Identification Form", "Modified Barthel Index", "Self-Care Agency Scale" and "Computer-Based Lumbar Disc Surgery Discharge Education Material". Computer-Based Lumbar Disc Surgery Discharge Education Material was given to the patients in the experimental group by the researcher, while the patients in the control group were given discharge education, which is routinely applied in the service. Modified Barthel Index and Self-Care Agency Scale were again completed with patients in both groups' telephone interviews by the researcher after 6 week from discharge.  Data of the study were evaluated using percentage calculations, mean, median, Mann-Whitney U test, Wilcoxon Signed Ranks and Spearman's Correlation Coefficient.
Results: Regardless of the education method, the increase in the mean scores of Modified Barthel Index and Self-Care Agency Scale was found statistically significant in both groups (p <0.05). The increase in the mean scores of Self-Care Agency Scale after education was higher in the experimental group than in the control group. The difference in the mean scores of Modified Barthel Index before and after education between groups was not statistically significant (p> 0.05).
Conclusion: The findings of this study showed that computer-based discharge education given to patients with lumbar disc surgery improved independence in daily living activities and increased self-care agency compared to the control grup.