Ventrogluteal bölgeden uygulanan intramüsküler enjeksiyonda aspirasyon işleminin gerekliliğinin ve ağrı üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the necessity of aspiration during the intramuscular injection administered in the ventrogluteal site and its effect on pain
Yazar: LEYLA BARAN
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ GÜNEŞ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aspirasyon = Aspiration ; Ağrı = Pain ; Enjeksiyonlar-intramusküler = Injections-intramuscular ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Ventrogluteal bölge = Ventrogluteal site

Özet:
Bu araştırma, ventrogluteal (VG) bölgeden uygulanan intramüsküler (İM) enjeksiyonda aspirasyon uygulamasının gerekliliğini ve ağrı üzerindeki etkisini incelemek amacıyla planlanan, randomize kontrollü deneysel ve çift kör bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini 14 Ocak 2019 – 20 Mayıs 2019 tarihleri arasında, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisi Hızlı Bakı Birimi'ne intramüsküler enjeksiyon yaptırmak için başvuran 2430 hasta, örneklemi ise araştırmanın içleme kriterlerine uyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 834 hasta oluşturmuştur. Veriler araştırmacı ve bir hemşire tarafından toplanmıştır. Verilerin toplanmasında "Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu", "Birey Tanıtıcı Bilgi Formu" ve "Görsel Kıyaslama Ölçeği (GKÖ)" kullanılmıştır. Çalışmada araştırmanın içleme kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden hastalar, cinsiyete göre tabakalandırılmış blok randomizasyon listesine göre; aspirasyon süresinin 5-10 saniye olduğu İM enjeksiyon grubuna (Uygulama Grubu A), aspirasyon süresinin 1-2 saniye olduğu İM enjeksiyon grubuna (Kontrol Grubu) ve aspirasyon işleminin uygulanmadığı İM enjeksiyon grubuna (Uygulama Grubu B) atanmışlardır. Tüm enjeksiyon uygulamalarında aynı "İntramüsküler Enjeksiyon Uygulama Protokolü" uygulanmıştır. 
Araştırma amacına uygun olarak toplanan verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde, SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırmaya dahil edilen hastaların tanıtıcı bilgilerine ilişkin verileri için; sayı, yüzde dağılımları, ortalama, standart sapma, ortanca, minimum ve maksimum değerler verilmiştir. Ayrıca ANOVA, Kruskal Wallis Testi ve Mann-Whitney U Testi kullanılarak, istatistiksel anlamlılık düzeyi 0.05 olarak alınmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için Ege Üniversitesi Rektörlüğü Tıp Fakültesi Dekanlığı Tıbbi Araştırmalar Etik Kurulu'ndan, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı"ndan ve araştırmaya katılan hastalardan yazılı izin alınmıştır.
Araştırma sonucunda, araştırma kapsamına alınan hastaların yaş ortalamasının 34.48±12.49 (18-65) olduğu, her üç araştırma grubunda da yaş dağılımının homojen olduğu, hastaların %33.2'sinin üst solunum yolu enfeksiyonu nedeniyle diklofenak sodyum enjeksiyonu endikasyonu olduğu saptanmıştır. Ventrogluteal bölgeye uygulanan enjeksiyonlarda aspirasyon süresinin 1-2 saniye ve 5-10 saniye sürdüğü enjeksiyonların hiçbirinde aspirasyon esnasında kan gelmediği saptanmıştır. Araştırma gruplarının GKÖ ağrı puan ortalamaları kıyaslandığında; aspirasyon işleminin uygulanmadığı Uygulama Grubu B ile aspirasyon süresinin 1-2 saniye sürdüğü Kontrol Grubu'ndaki hastaların ağrı puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlı olmadığı (p=0.521); ancak aspirasyon süresinin 5-10 saniye sürdüğü Uygulama Grubu A ile Kontrol Grubu (p<0.001) ve Uygulama Grubu A ile Uygulama Grubu B'deki hastaların (p<0.001) GKÖ puan ortancaları arasındaki farkın anlamlı olduğu belirlenmiştir.
Bu sonuçlar doğrultusunda; aspirasyon süresinin ağrı üzerinde etkili olduğu ve doğru bir bölge tespiti ile VG bölgeden yapılan İM enjeksiyonlarda aspirasyon uygulamasının yapılmasına gerek olmadığı söylenebilir. 

Anahtar Kelimeler; Hemşirelik; Enjeksiyon; İntramüsküler enjeksiyon; Ventrogluteal bölge; Aspirasyon

Abstract:
This randomized controlled experimental and double-blind study was designed to investigate the necessity of aspiration during the intramuscular (IM) injection administered in the ventrogluteal (VG) site and its effect on pain. The population of the study included 2430 patients who presented to the Ege University Medical Faculty Hospital Emergency Department Urgent Care Unit between January 14, 2019 and May 20, 2019 to have IM injection. Of these patients, 834 who met the study's inclusion criteria and agreed to participate in the study constituted the study sample. The study data were collected by the researcher and a nurse using the "Informed Volunteer Consent Form", "Personal Descriptive Characteristics Form" and "Visual Analogue Scale (VAS)". The patients who met the inclusion criteria and agreed to participate in the study were assigned to the Experimental Group A who were administered IM injection during which aspiration lasted for 5-10 seconds, to the Control Group who were administered IM injection during which aspiration lasted for 1-2 seconds, and to the Experimental Group B who were not administered IM injection according to the stratified block randomization list. The same "Intramuscular Injection Application Protocol" was applied while all the injections were administered.
In the statistical analysis of the data collected in line with the purpose of the study, the SPSS 22.0 package program was used. The descriptive data of the patients included in the study were presented as numbers, percentage distributions, arithmetic mean, standard deviation, median, and minimum and maximum values. In addition, ANOVA, Kruskal Wallis Test and Mann-Whitney U Test were used, and P-values less than 0.05 were considered statistically significant. Before the study was conducted, the approval from Ege University Medical Faculty Dean's Office Medical Research Ethics Committee, written permission from Ege University Medical Faculty Department of Emergency Medicine and written consent from the patients participating in the study were obtained. The mean age of the patients included in the study was 34.48 ± 12.49 (18-65) years, and the age distribution was homogeneous in all the three study groups. At the end of the study, due to upper respiratory tract infection, diclofenac sodium injection indication was detected in 33.2% of the participants. In the injections applied to the VG site, no blood was observed during aspirations which lasted for 1-2 seconds and 5-10 seconds. According to the comparison of the mean VAS pain scores, the difference between the mean scores obtained by the participants in the Experimental Group B and those obtained by the participants in the Control Group was not significant (p = 0.521); however, according to the median values, there were significant differences between the Application Group A, Control Group (p <0.001) and Application Group B (p < 0.001). In line with these results, it can be said that the duration of aspiration affects pain, and that in IM injections performed in an accurate place in the VG site, aspiration is not necessary.
Keywords; Nursing; Injection; Intramuscular injection; Ventrogluteal site; Aspiration