Periodontitis gelişiminde hücre iskelet proteinlerinden N-WASP'ın rolü
The role of N-WASP with cell skeleton protei̇n in peri̇odonti̇ti̇s development
Yazar: AZİZE ÖZEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN BOZKURT
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Aktinler = Actins ; Gen ifadesi = Gene expression ; Gingiva = Gingiva ; Hücre hareketleri = Cell movement ; Hücre iskeleti = Cytoskeleton ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction

Özet:
Periodontitis, dişeti bağ dokusunun tahribiyle oluşan enflamatuar bir hastalıktır. Dişeti bağ dokusunda, immün yanıtın oluşturulamaması, yeterli miktarda antikor üretilememesi durumunda doku yıkımı artarak devam etmekte ve bu süreç sonucunda diş kayıpları meydana gelmektedir. Hücre iskeleti; hücre içi şekil, organel dağılımı, hücre hareketi, makromolekül taşınması gibi hayati süreçlerde rol oynamaktadır. Hücre iskeleti temel olarak; mikrotübüller, aktin ve ara filamentlerden oluşmaktadır. Hücre göçü sitoplazmada hücre iskeleti olarak tabir edilen lifli protein filamentlerinin aracılık ettiği hücresel bir süreçtir. Aktin, hücre iskeletinde kilit rol oynamakla birlikte hücre proliferasyonu, hücre içi organel ve vezikül taşınması, sinyal iletimi, hücre göçü ve epitel dokuların polaritesinin korunmasında önemli rol almaktadır. Aktinin hücre çekirdeklenmesinde Wiskott-Aldrich sendromu proteinleri (WASP, N-WASP) görevlidir. N-WASP aktin hücre iskelet yapısını değiştirerek çeşitli sinyal molekülleriyle iletişim kurmaktadır. Hücre bölünmesinde ise, kontrol proteini 42 (Cdc42) ve aktin ilişkili protein 2/3 (Arp2/3) kompleksiyle etkileşim kurmaktadır. N-WASP'ın hücre göçünde rol aldığına dair bir çok literatür çalışması mevcuttur. Çalışmamızda periodontitis tanısı almış 20 hasta ve aynı hastaya ait 20 kontrol dokusunda, N-WASP'ın mRNA düzeyinde ekspresyonu RT-PZR kullanılarak araştırıldı. Hasta ve kontrol dokularında N-WASP geninin belirli düzeyde artışı gözlemlendi, fakat bu artış istatiksel olarak anlamlı bulunamadı.Hasta ve kontrol grupları arasında demografik verilerle yapılan analizlerde, kanama skoru, plak skoru ve diş eti çekilmesi yaşa bağlı olarak erkeklerde kadınlara göre daha yüksek oranlarda saptandı. Plak oluşumunda ise cinsiyete bağlı olarak bir değişim gözlendi ve plak oluşumunda kadınların erkeklere oranla daha yatkın olduğu gözlemlendi.

Abstract:
Periodontitis is an inflammatory disease caused by the destruction of the gingival connective tissue. If the immune response cannot be formed and sufficient amount of antibodies cannot be produced in the gingival connective tissue, tissue destruction continues increasingly and tooth loss occurs as a result of the processes during this process. Cytoskeleton; it plays a role in vital process such as intracellular shape, organelle distribution cell movement, macromolecule transport. The cytoskeleton is basically; ıt consists of microtubules, actin and intermediate filaments. Cell migration is a cellular process mediated by fibrous protein filaments called the cytoskeleton in the cytoplasm. Although actin plays a key role in the cytoskeleton, it plays an important role in cell proliferation intracellular organelle and vesicle transport, signal transduction, cell migration and maintaining the polarity of epithelial tissues. Wiskott-Aldrich syndrome proteins (WASP, N-WASP) are involved in cell nucleation of actin. N-WASP communicates with various signaling molecules by changing the actin cytoskeleton structure. In cell division, it interacts with the control protein 42 (Cdc42) and actin-associated protein 2/3 (Arp2/3) complex. There are many literature studies on the role of N-WASP in cell migration. In our study, the expression of N-WASP at the mRNA level was investigated using RT-PZR in 20 patients diagnosed with periodontitis and 20 control tissues from the same patient. A certain increase in the N-WASP gene was observed in patient and control tissues, but this increase was not statistically significant. In the analyzes performed with demographic data between the patient and control groups, bleeding score, plaque score and gingival recession were found to be higher in men than in women, depending on age. A gender-related change was observed in plaque formation, and it was observed that women were more prone to plaque formation than men.