hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Diriliş Dergisi (İnceleme, tahlili fihrist, seçme yazılar)
Diriliş Journal (Analytical index, review, selected texts)
Yazar: YASEMİN AKGÜN
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN ORUÇ
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Hazırlanan tezin amacı Türk edebiyatında önemli bir kilometre taşı olarak değerlendirebileceğimiz Diriliş dergisinin Türk Edebiyatı içindeki yerini ve önemini ortaya koymaktır.  Diriliş ekolünün hangi yazarlar ve düşüncelerden beslendiğini de Diriliş dergisi incelenerek meydana çıkarılacaktır. Dergi içeriğinin fihristi olarak dökümü yapılarak bu alanda yapılan araştırmalara ışık tutabilmek amaçlanmıştır.Derginin yayın serüveni, biçimsel özellikleri ve yazar kadrosu edebiyat sosyolojisinden de yararlanılarak incelenecektir. İncelenen metinlerin kronolojik, yazar ve tür tasnifi ile künye dökümü yapılacaktır.

Abstract:
The aim of the prepared thesis is to reveal the place and importance of Diriliş magazine within Turkish literature, which we can evaluate as an important milestone. By examining the Diriliş magazine, it will be revealed which writers and ideas nourish the Resurrection school. The aim is to shed light on the research conducted in this field by compiling an index of the magazine's content. The publication journey, formal features, and author lineup of the magazine will be examined, utilizing literary sociology as well. The analyzed texts will be classified chronologically, by author, and by genre.
Derviş Zaim sinemasında şamanın yolculuğu
The shaman's journey in Derviş Zaim's cinema
Yazar: FATİH KÖKSAL
Danışman: DOÇ. DR. TURGAY KABAK
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Bağımsız sinema = Independent cinema ; Sanat sineması = Art cinema ; Türk folkloru = Turkish folklore ; Türk mitolojisi = Turkish mythology ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Derviş Zaim, 1990'lı yıllarda ana akım Türk sinemasına alternatif olarak beliren sanat sinemasının, yaygın adıyla "Bağımsız Sinema"nın temsilcilerindendir. Derviş Zaim sineması, "Bağımsız Sinema"nın genel niteliklerini taşımakla birlikte özgün bir sinema estetiği arayışıyla kültürel kodlardan ve geleneksel anlatı formlarından hem biçimsel hem de içeriksel anlamda beslenme bilinci ile çağdaşlarından ayrışmaktadır. Bu yönelimini otantik temsil ve yüzleşme kavramları ile açıklayan yönetmenin hem etik hem estetik anlamda bir iyileştirme idealinin peşinde olduğu söylenebilir. Dolayısıyla Derviş Zaim'in ele aldığı kültürel, toplumsal, politik, ekolojik sorunlara bağlı olarak filmografisinde yaygın bir tema şeklinde beliren hastalıklar, adeta mitik bir yolculuğun sonunda hakikatle yüzleşme ile ulaşılacak bir erginlenmeyle ve tedavi ritüeliyle iyileşmektedir. Filmlerindeki kahramanların arayış süreci ve bu süreci destekleyen mitsel motiflerin eski Türk dini ve şamanın yolculuğu ile ilgili oluşuna dair tespitlerimiz, bu tezde Derviş Zaim'in kurmaca filmlerine yönelik mitolojik bir içerik analizi yapmamızın sebebini oluşturmaktadır.

Abstract:
Derviş Zaim is one of the representatives of art cinema, commonly known as "Independent Cinema", which emerged as an alternative to mainstream Turkish cinema in the 1990s. Derviş Zaim's cinema, while bearing the general characteristics of "Independent Cinema", differs from its contemporaries with its awareness of nourishment from cultural codes and traditional narrative forms in both formal and content terms, with its search for an original cinema aesthetics. It can be said that the director, who explains this orientation with the concepts of authentic representation and confrontation, is in pursuit of a healing ideal in both ethical and aesthetic terms. Therefore, the diseases that appear as a common theme in Derviş Zaim's filmography, depending on the cultural, social, political and ecological problems he addresses, are healed with an initiation to be reached by confronting the truth at the end of a mythical journey and with a treatment ritual. Our findings regarding the quest process of the heroes in his films and the mythical motifs supporting this process being related to the ancient Turkish religion and the shaman's journey constitute the reason for conducting a mythological content analysis of Derviş Zaim's fictional films in this thesis.
İbn Rüşd'ün Bidâyetü'l-Müctehid adlı eserinin namaz kitabında yer alan hadislerin Muhtelifü'l-hadis açısından değerlendirilmesi
The evaluation of hadiths in the prayer book of Ibn Rusd's work titled Bidâyetü'l-Mujtehid in terms of Muhtelifü'l-hadis
Yazar: KADİR ETİK
Danışman: DOÇ. DR. TEVHİT BAKAN
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışmada, İbn Rüşd'ün Bidâyetü'l-müctehid ve nihâyetü'l-müktesid isimli eserinin Namaz
Bölümünde bulunan bazı hadisler, hem Muhtelifü'l-hadis açısından hem de fukahanın
rivâyetlere farklı bakış açıları cihetinden incelenmiştir. Bu meyanda 5 vakit namaz ile ilgili
birbirinden farklı bazı meseleler ele alınmıştır. İbn Rüşd'ün bahsi geçen konularla alakalı
birbirine zıt manadaki rivâyetlere ve bu rivâyetlerle alakalı verdiği bilgiler değerlendirilmiştir.
Rivâyetler incelenirken, başta temel hadis kaynakları, hadis şerh eserleri ve mezheplerin
müdellel fıkıh eserleri kaynak olarak kullanılmıştır.
Tez çalışmamızda nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Gerek muhtelifü'l-hadis kapsamına
giren hadisler gerekse fukahanın ihtilâfına sebeb olan rivâyetler tespit edilmiştir. Sonrasında ise
konu ile ilgili hadisler, dökümantasyon usulüyle inceleme altına alınmıştır. Elde ettiğimiz
bilgiler analiz yöntemiyle değerlendirilerek bazı kanılara varılmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Hadis, Bidâyetü'l-müctehid, İbn Rüşd, muhtelifü'l-hadis, namaz, teâruz.

Abstract:
In this study, the hadiths in the prayer chapter of ibn rushd's bidâyat al-mujtahid wa nihâyat al-
muqtazilid are analysed both in terms of muhtalif al-hadis and the different perspectives of the
fuqaha on the narrations. In this context, some different issues related to the five daily prayers
are discussed. The author ıbn rushd's contradictory narrations about the aforementioned issues
and the information he gave about these narrations were evaluated. While analysing the
narrations, The main hadith sources, hadith commentaries and the works of jurisprudence of
the sects were used as sources.
Qualitative research methods were used in our thesis study. Both the hadiths that fall within the
scope of muhtalif al-hadith and the narrations that cause disagreement among the fuqaha were
identified. afterwards, The hadiths related to the subject were analysed by documentation
method. The information we obtained was evaluated by the method of analysis and some
conclusions were tried to be reached.
Keywords: Hadith, Bidâyah al-mujtahid, İbn Rushd, miscellaneous al-hadith, prayer, teâruz.
Nöroteoloji bağlamında Kur'an okumanın serebral (creb) ve kortizol yanıtı üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of Quran recitation on cerebral (creb) and cortisol response in the context of neurotheology
Yazar: SÜHEYB OKUR
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF TOPYAY ; DOÇ. DR. BÜLENT BAYRAKTAR
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology

Özet:
İnancın ve ibadetlerin insanlar üzerindeki etkileri konusunda pek çok araştırma yapılmıştır. Son yıllarda bu araştırmalar sadece teolojik alanla sınırlı kalmamış, çeşitli bilim dalları tarafından da sürdürülmüştür. Bu bilim dallarından biri de "Nöroteoloji" dir. Mevcut bilimsel gelişmeleri dini tecrübeyi anlamak için kullanan nöroteoloji hem nöroloji hem de teolojinin verilerinin kullanıldığı bir alt alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Nöroteoloji çalışmaları temelde beynin bazı bölgelerinin doğrudan Tanrı deneyimi veya dini ve manevi deneyimden sorumlu olduğu temel hipotezinden hareket etmekte ve genel olarak inanç ile beyin arasında bir ilişki olup olmadığını incelemektedir. Bu noktada Kur'an okumanın beyindeki Creb ve Kortizol yanıtına etkisini incelemeye yönelik yapacağımız doktora çalışmamız nöroteolijik açıdan önem arz etmektedir.

Abstract:
Numerous studies have been conducted on the effects of faith and religious practices on individuals. In recent years, these studies have extended beyond the theological domain and have been carried out by various scientific disciplines. One of these disciplines is Neurotheology. Neurotheology emerges as a subfield that utilizes scientific developments to understand religious experiences, drawing on both neurological and theological data. The studies in neurotheology fundamentally start from the hypothesis that certain regions of the brain are directly responsible for the experience of God or for religious and spiritual experiences, and they generally examine whether there is a relationship between belief and the brain. At this point, our doctoral research aimed at investigating the effect of Quran recitation on CREB and cortisol responses in the brain is significant from a neurotheological perspective.
Eski Anadolu Türkçesi Kur'an tercüme ve tefsirlerinin söz varlığı
Vocabulary of old Quran translations and commentaries in old Anatolian Turkish
Yazar: NİSA NUR EDİZ
Danışman: DOÇ. DR. FERDİ GÜZEL
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Eski Anadolu Türkçesi, Türkçenin XIII.-XV. yüzyılları arasında gelişim gösteren dönemdir. Bu dönemde tercüme ve tefsir yöntemleriyle yapılmış pek çok eser vardır ancak tercüme eserlerin daha fazla olduğu bilinmektedir. Dönemde tercüme edilen eserler, adeta birer telif eser niteliği göstermektedir. Bu dönemde ortaya konan tercüme ve tefsirlerin de katkısıyla Türkçe pek çok yeni söz kazanmıştır. Ayrıca tercüme ve tefsir niteliği taşıyan bu yazmaların bulunması Türkçenin genel anlamda gelişmesine de çok büyük katkılar sağlamıştır. Eski Anadolu Türkçesi ile yazılmış Kur'an tercümeleri ve tefsirlerinden hareketle dönemin kelime hazinesi ve anlam dünyası incelenmiş ve Türkçeye olan katkıları üzerinde durulmuştur. Bu çalışma ile Eski Anadolu Türkçesinin zengin söz varlığı ortaya konulmak istenmiştir.

Abstract:
Old Anatolian Turkish is the period in which Turkish developed between the 13th and 15th centuries. There are many works produced by translation and commentary methods in this period, but it is known that there are more translated works. The works translated in the period are almost like copyrighted works. With the contribution of the translations and commentaries produced in this period, Turkish has gained many new words. In addition, the existence of these manuscripts, which have the characteristics of translation and commentary, has made great contributions to the general development of Turkish. Based on the Quran Translations and Commentaries written in Old Anatolian Turkish, the vocabulary and semantic world of the period have been examined and their contributions to Turkish have been emphasized. This study aims to reveal the rich vocabulary of Old Anatolian Turkish.
Kirazlıyalı Çenesuyu Köprüsü'nün sismik izolasyonsuz ve izolasyonlu deprem performansının zemin tipine bağlı olarak belirlenmesi
Determination of earthquake performance of Kı̇razlıyalı Çenesuyu Bridge without and with seismic isolation depending on soil type
Yazar: AYŞE NUR AYDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL ÖNER
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Köprülerin deprem performansı, sismik olaylar sırasında ulaşım altyapısının güvenliğini ve dayanıklılığını sağlamak için çok önemlidir. Köprülerde sismik izolasyon kullanımı, deprem sırasında meydana gelen sismik enerjinin etkin bir şekilde absorbe edilmesini sağlar. Böylece köprü üzerindeki yer hareketinin etkisi en aza indirilir ve potansiyel hasar riski azaltılır. Bu yenilikçi yaklaşım sadece köprülerin yapısal bütünlüğünü korumakla kalmaz, aynı zamanda ulaşım ağının genel sismik dayanıklılığına da katkıda bulunur. Bu sayede depremler sonucunda oluşabilecek ekonomik kayıplar en aza indirilir. 
Bu tez çalışmasında Kirazlıyalı Çenesuyu Köprüsü'nün deprem performansının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, gerçek deprem kayıtları kullanılarak iki farklı zemin türü için köprünün sismik izolasyonsuz ve sismik izolasyonlu modelleri üzerinde SAP2000 programı ile zaman tanım alanında doğrusal olmayan analizler yapılmıştır. Analizler sonucunda köprünün taban kesme kuvvetleri, kazıklardaki yatay ve düşey yer değiştirmeler, köprünün dinamik karakteristikleri, kolonlarda meydana gelen kesme kuvveti ve eğilme momenti değerleri elde edilmiştir.

Abstract:
The earthquake performance of bridges is crucial for ensuring the safety and resilience of transportation infrastructure during seismic events. The use of seismic isolation in bridges allows for effective absorption of seismic energy during earthquakes. Thus, it minimizes the effects of ground motion on the bridge and reduces the potential risk of damage. This innovative approach not only preserves the structural integrity of bridges but also contributes to the overall seismic resilience of the transportation network, thereby minimizing economic losses resulting from earthquakes. 
This thesis aims to determine the earthquake performance of the Kirazlıyalı Çenesuyu Bridge. Within this scope, nonlinear analyses in the time history were conducted using the SAP2000 software on both seismic isolated and non-isolated models of the bridge for two different soil types, utilizing real earthquake records. As a result of the analyses, the base shear forces of the bridge, horizontal and vertical displacements in the piles, dynamic characteristics of the bridge, and shear force and bending moment values in the columns were obtained.
Klasik eserlerde hurûf-u müşebbehe ve Kur'ân'daki muhaffef örnekleri
Hurûf-u müşebbehe in classical texts and muhaffef examples in the Qur'an
Yazar: İSMAİL EPÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜZEYİR TUNA
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Çalışmada altı harften oluşan hurûf-u müşebbehe (fiile benzetilen harfler) hakkında harflerin ma'nâları, kullanımları gibi hususlarda bilgiler verilmektedir. Bu harflerin kullanımları örnekler ışığında aydınlatılarak açıklanmaktadır. Mevzu bahis örnekler Kur'ân âyetleri, Arap dili'nde önceliği bulunan şiirler ve günlük kullanımlarda kullanılan fasîh ifadelerden oluştuğu için inkâr edilemeyecek kadar sağlam kaynaklardır. Bunun yanı sıra IV. yy. eserlerine kadar ulaşabildiğimiz onbir adet kaynak eserden yararlanıldığı için yani en köklü eserler dikkate alındığı için bu da konuya ayrı bir ağırlık ve önem katmaktadır.
Çalışmamız bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, önemi ve amacı hakkında bilgiler verilmektedir. Birinci bölümde klasik metinlerde hurûf-u müşebbehe bağlamında elde edilen bilgiler işlenmektedir. Bu bilgiler kronoloji esaslı olarak işlendiği için tarih sıralamasında sonra gelen eserlerde aynı bilgiye rastlandığında bu konular hakkında sadece daha önce değinildiğine dair şerh düşülüp bilgilerin geçtiği ilgili yerlere dipnot ile işaret edilmiştir. Bütün bilgiler ana kaynağından alınmış olup IV. yy. sonrası eserler dikkate alınmamıştır. İkinci bölümde ise Kur'ân'da geçen muhaffef edâtlar dört edât olması sebebiyle dört başlık altında işlenmiştir. Üç âyette muhaffef olması muhtemel olan edâtlara rastlanmıştır. Ancak Âsım kıraatinin Hafs rivâyetinde müşedded olması sebebiyle açıklaması yapılmamış fakat yine de şerh ve dipnot ile kendilerinin durumuna işaret edilmiştir.

Abstract:
The study provides information on the meanings and uses of six-letter "hurûfu müşebbehe" letters, which resemble verbs. The uses of these letters are clarified through examples, including Qur'anic verses, prioritized poetry in the Arabic language, and colloquial expressions, making them undeniably reliable sources. Additionally, the consideration of eleven source works reaching back to the 4th century adds significant weight and importance to the topic.
Our study consists of an introduction and two sections. The introduction provides information on the subject, importance, and purpose of the research. The first section processes information obtained from classical texts concârning hurûfu müşebbehe. As this information is processed based on chronology, when the same information appears in later works, comments and footnotes have been added only to specific topics. All information is sourced directly from the main texts, and works post-4th century have not been considered. In the second section, the occurrence of four specific lightweight particles in the Qur'an is discussed in four parts. Three verses likely containing these particles do not align with the reading of Âs, therefore they are not elaborated upon but are noted with comments and footnotes.
Matematik öğretmenleri adaylarına determinant öğretiminde ters yüz edilmiş sınıf eğitimi modelinin etkisi
The Effect of the flipped classroom education model on teaching determinants to mathematics teacher candidates
Yazar: TUĞÇE ALEMDAR
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL KÜÇÜK DEMİR
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma  ters yüz edilmiş sınıf uygulamalarının determinant öğretiminde kullanılmasının, matematik öğretmeni adaylarının başarısına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılı güz döneminde bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde İlköğretim Matematik Öğretmenliği Lisans Programı'nda öğrenim gören 60 (30 deney grubu, 30 kontrol grubu) öğretmen adayından oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar  tarafından geliştirilen Akademik Başarı Testi kullanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS 18 paket programı kullanılmıştır. Araştırmanın normal dağılım göstermeyen veriler için non-parametrik testlerden Mann-Whitney U Testi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda ters yüz edilmiş sınıftaki öğrencilerin ön test puanlarında farklılaşma olmazken son test başarı puanlarında anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This research aims to examine the effect of using flipped classroom practices in determinant teaching on the success of prospective mathematics teachers. In the research, a quasi-experimental design with a pretest-posttest control group, one of the quantitative research methods, was used. The sample of the research consists of 60 teacher candidates (30 experimental group, 30 control group) studying in the Primary Mathematics Teaching Undergraduate Program at the faculty of education of a state university in the fall semester of the 2023-2024 Academic Year. Academic Achievement Test developed by the researchers was used as a data collection tool. SPSS 18 package program was used to analyze the data. For the data of the study that did not show normal distribution, the Mann-Whitney U Test, one of the non-parametric tests, was used. As a result of the analysis, it was determined that while there was no difference in the pre-test scores of the students in the flipped classroom, there was a significant difference in the post-test success scores.
Etik iklim ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişki: Modern Ahiliğin rolü (Bayburt örneği)
Ethical climate and organizatoinal citizenship behavior: The role of modern Ahi order integrity (Case of Bayburt)
Yazar: OKTAY YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FETULLAH BATTAL
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, etik iklim ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişki, etik iklim ve modern ahilik arasındaki ilişki, modern ahilik ve örgütsel vatandaşlık arasındaki ilişki ve modern ahiliğin, etik iklim ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki aracılık etkisini belirlemektir. Tez çalışmasının teori bölümünde, etik iklim, örgütsel vatandaşlık davranışı ve modern ahilik kavramsal olarak açıklanmıştır. Alan yazında bu üç değişkenle ilgili yapılan ampirik çalışmalar incelenmiş ve bu doğrultuda araştırma modeli oluşturularak hipotezler geliştirilmiştir. Hipotezlerin analiz edilebilmesi amacıyla anket tekniğiyle Bayburt ilinde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkarlık mesleği çalışanlarından 491 adet veri alınmış ve SPSS ve AMOS programları vasıtasıyla analizler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlarda, tüm değişkenlerin birbirlerini pozitif yönde etkilediği ve aralarında anlamlı ilişki bulunduğu, modern ahiliğin; etik iklim ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasında kısmi aracılık etkisinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this thesis is to specify the relationship between ethical climate and organizational citizenship behavior, the relationship between ethical climate and modern Ahi Order, the relationship between modern Ahi Order and organizational citizenship and the mediating effect Ahi Order on ethical climate and organizatinal citizenship behavior.In the theoretical section of the thesis the concepts of ethical climate, organizational citizenship behavior and modern Ahi Order are explained conceptually. Empirical studies related to these three variables in the literatüre are examined and based on this, a research model is developed and hypotheses are formulated. In order to analyze the hypotheses data from 491 employees working in the trade and craftsmanship professin in Bayburt province were collected through a questionnaire technique and analyses were conducted using SPSS and AMOS software. Inthe results obtained, it is understood that all variables positively influence each other and have a significant relationship and that modern Ahi Order has a partial mediating effect between ethical climate and organizational citizenship behavior.