Üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş düzeylerinin yordanmasında toplumsal cinsiyet rolleri ve temel psikolojik ihtiyaçların rolü
The role of gender roles and basic psychological needs in predicting the psychological well-being levels of university students
Yazar: BİLGESU ERGEN KOCABIYIK
Danışman: DOÇ. DR. MİNE ALADAĞ
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Bu araştırma üniversite öğrencilerinin sahip oldukları toplumsal cinsiyet rollerinin ve yeterlik, ilişkili olma ve özerklikten oluşan temel psikolojik ihtiyaçlarının karşılanma düzeyinin psikolojik iyi oluş düzeyleri üzerindeki rolünü incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 598 Ege Üniversitesi öğrencisi oluşturmaktadır. Örneklem grubun temsiliyet gücünü arttırmak amacıyla öğrenciler yedi farklı fakülteden küme örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Araştırmanın verileri Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği, İhtiyaç Doyumu Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu uygulanarak elde edilmiştir. Araştırmanın verileri hiyerarşik regresyon analizi kullanılarak işlenmiştir.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre toplumsal cinsiyet rolü tutumu ile üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş düzeyleri arasında bir ilişki bulunmamıştır. Temel psikolojik ihtiyaçlardan yeterlik ve ilişkililik ihtiyacının karşılanması, psikolojik iyi oluşun toplam varyansının %45'ini açıklamaktadır. Psikolojik iyi oluş en önemli yordayıcısı yeterlik ihtiyacı olarak tespit edilmiştir. Geliştirilen modelde yeterlik ve ilişkililik ihtiyacının yanında özerklik ihtiyacının karşılanma düzeyinin üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır. Sonuçlar doğrultusunda gelecek çalışmalar ve uygulamalar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study was conducted to examine the role of university students' gender roles and the fulfillment of their basic psychological needs, which consist of competence, relatedness, and autonomy, in their psychological well-being. The sample of the study consisted of 598 students from Ege University. To increase the representativeness of the sample group, students were selected using cluster sampling from seven different faculties. Data for the study were obtained by applying the Psychological Well-Being Scale, Gender Roles Attitudes Scale, Basic Needs Satisfaction Scale, and the Personal Information Form developed by the researcher. The data were analyzed using hierarchical regression analysis. 
According to the findings of the study, no relationship was found between gender role attitudes and the psychological well-being levels of university students. The fulfillment of the basic psychological needs of competence and relatedness explains 45% of the variance in psychological well-being. Competence was identified as the most significant predictor of psychological well-being. In the developed model, it was observed that the level of fulfillment of the need for autonomy, in addition to competence and relatedness, did not have a significant impact on the psychological well-being levels of university students. The results of the study were discussed within the framework of the literature. Suggestions for future research and practice were made based on the findings.