İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin çevre okuryazarlığı düzeylerinin belirlenmesi ve öğrencilerin okuryazarlığı düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
The determination of environmental literacy levels of 8th grade students and examination of students' environmental literacy level in terms of various variables
Yazar: ESRA GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. SEDAT UÇAR
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Çevre = Environment ; Çevre bilgisi = Environmental knowledge ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre duyarlılığı = Environmental sensitivity ; Çevre okuryazarlığı = Environmental literacy ; Çevresel davranışlar = Environmental behaviours ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, İlköğretim 8. Sınıf öğrencilerinin çevre okuryazarlık düzeylerini belirlemek ve çevre okuryazarlığını oluşturan bileşenler (bilgi-duyuş-davranış-bilişsel beceri) üzerinde çeşitli değişkenlerin etkisini ortaya koymaktır. Araştırma 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Adana ili Saimbeyli ilçesindeki beşilköğretim okulunda öğrenim gören 182 öğrenciye tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin çevre okuryazarlık düzeylerini belirlemek amacıyla kişisel bilgi formu, çevreye yönelik duyuşsal eğilimler ölçeği, çevre yönelik sorumlu davranış ölçeği, çevre bilgi testi ve problem belirleme ve problem çözme testi olmak üzere 5 bölümden oluşan ?Çevre Okuryazarlığı Anketi? kullanılmıştır. İlköğretim 8. Sınıf öğrencilerinin çevre okuryazarlığını oluşturan dört ayrı bileşene göre 6 demografik değişkenin etkisi araştırılmıştır. Verilerin analizi SPSS istatistik programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde; betimsel istatistik, ilişkisiz örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve basit korelasyon kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öğrencilerin çevre bilgileri, çevreye yönelik sorumlu davranışları orta düzeyde; duyuşsal eğilimleri yüksek düzeyde, bilişsel becerileri ise düşük düzeyde bulunmuştur. Öğrencilerin çevre okuryazarlığını oluşturan bu dört ayrı bileşenden aldıkları toplam puanların ortalamasına bakıldığında ise çevre okuryazarlık düzeylerinin orta seviyede olduğu görülmektedir. Çevre okuryazarlığını oluşturan bileşenler arasındaki ilişkiye bakıldığında bilgi ile duyuşsal eğilim arasında pozitif yönde, düşük düzeyde anlamlı; bilgi ile beceri arasında iv pozitif yönde, düşük düzeyde anlamlı; bir ilişki bulunmuştur. Çevre okuryazarlığının diğer alt boyutları arasında ise anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Anahtar Kelimeler: Çevre okuryazarlığı, İlköğretim öğrencileri, Çevre bilgi, Çevre duyuş, Çevre davranış, Bilişsel beceri

Abstract:
The purpose of this study is to determine the environmental literacy levels of 8th grade students and to demonstrate the effects of the several variables over the components of environmental literacy (knowledge-affect-behavior-cognitive skill). The study was carried out with 182 8th grade students at 5 different elementary school in Saimbeyli, Adana using survey model in 2011-2012 educational year.?Environmental Literacy Survey?, which was composed of 5 parts as personal information form, scale for affective dispositions toward the environment, scale for responsible environmental behavior, environmental knowledge test and problem identification and problem solving skills test, was used in order to determine the environmental literacy levels of of 8th grade students. The effect of 6 demographic variables according to the four components forming the environmental literacy of of 8th grade students. The analysis of the data was conducted using SPSS statistical software program. During the data analysis, descriptive statistics, t¬-test for independent samples, one-way analysis of variance (ANOVA) and simple correlation were used.According to the findings of the study, it was found that the environmental knowledge and environmental behaviors were at a medium level; affective tendencies were at a high level; and cognitive skills were at a low level. When the averages of total scores that pre-service teachers obtained from four different components forming the environmental literacy were examined, it was seen that their environmental literacy levels were at a medium level.When the relationship among the components forming the environmental literacy, it was found that there was a positive, low level and significant relationship between knowledge and affective tendency; a positive, low level and significant relationship between knowledge and skill; There was no significant relationship between the others components forming the environmental literacyKeywords: Environmental literacy, Elementary school students, Environmental knowledge, Environmental affect, Environmental behavior, Cognitive skill.