Samed Vurgun'un Ferhad ile Şirin adlı eserinin dil ve muhteva yönünden incelenmesi
An investigation of Samed Vurgun's work named Ferhad ile Şirin in terms of language and content
Yazar: HÜLYA ÖZÇETİN TUÇER
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN AHMADOV
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Azerbaycan tiyatrosu = Azerbaijan theatre ; Ferhad ile Şirin = Ferhad and Şirin

Özet:
Doğu edebiyatında yüzyıllardır eserlere konu olmuş Hüsrev ü şirin hikayesinin
küçük bir parçası olan daha sonra çeşitli sanatçılar tarafından büyütülen Ferhad ile
şirin hikayesi tiyatro eserine de dönüştürülmüştür. Bu dönüşümü yapan isimler
arasında Azerbaycan edebiyatının önemli şairlerinden Samed Vurgun da yer
almaktadır. Samed Vurgun tarafından eser manzum tiyatro olarak dönüşmüş ve
günümüze kadar ulaşmıştır. Toplumcu gerçekçi bir anlayışa sahip olan ve halk kültürü
içinde büyümüş olan şair Samed Vurgun bu eserde Ferhad‟ı halk kahramanı olarak öne
çıkarmıştır.
şair Samed Vurgun diğer versiyonlarda olduğu gibi Ferhad ile şirin aşkının
temeline dokunmamış ve korumuştur. şair eseri iki aşk ve üç önemli şahıs üzerinden
yürütmüştür. Samed Vurgun karakterlerin iç dünyasına duygusal aşk temasının
yanında eserin her yerinde hissedilebilecek olan vatan ve hürriyet aşkını da eklemiştir.
Bu çalışmanın Türkiye sahasında Samed Vurgun‟un sanat anlayışı Azerbaycan
edebiyatının incelenmesi, sanatının incelenmesi ve Ferhad ile şirin hikayesi hakkında
araştırmaların zenginleştirilmesi açısından değer göreceği düşünülmektedir.
Azerbaycan sahasında ve tiyatro özelinde çalışmalarda yardımcı kaynak görevi
taşıyacağı düşünülerek çalışılmıştır.
Çalışma 5 bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde; şairin doğduğu büyüdüğü
Azerbaycan coğrafyasının tarihi ve tiyatrosu başlığı incelendi. şlk bölümde eser tetkiki
sırasında isabetli sonuçlar elde edilmek amaçlanmıştır. şkinci bölümde; eser
incelemesinde doğru tespitler yapılması için şairin hayatı ve edebi kişiliği
incelenmiştir. Üçüncü bölümde; eserin dil anlayışı, üslup ve söz sanatları üzerinden
incelenmiştir. şairin edebi yetkinliğinin bu başlıklarda gözler önüne serilmesi
amaçlanmıştır. Dördüncü bölümde; eserdeki şahıslar şahıs kadrosu çeşitli karakter
analizleriyle incelenmiş onun yanında olayların geçtiği mekân ve zaman başlıkları
açıklanmıştır. Beşinci bölümde; eserin bütününde yer alan 29 muhteva başlığı tek tek
incelenip açıklanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Azerbaycan Edebiyatı; Tiyatro; Samed Vurgun

Abstract:
The story of Ferhad and şirin, which is a small part of Hüsrev ü şirin's story,
which has been the subject of works in Eastern literature for centuries, was later turned
into a play. Among the names who made this transformation is Samed Vurgun, one of
the important poets of Azerbaijani literature. The work was transformed as a verse
theater by Samed Vurgun and has survived until today. Poet Samed Vurgun, who has a
Socialist Realist understanding and grew up in folk culture, highlighted Ferhad as a
folk hero in this work.
The poet Samed Vurgun has not touched and protected the foundation of
Ferhad and şirin's love as in other versions. The poet conducted the work through two
loves and three important persons. Samed Vurgun added the love of homeland and
freedom that can be felt throughout the work, as well as the theme of emotional love to
the inner world of the characters. It is thought that this study will be valuable in the
field of Turkey in terms of Samed Vurgun's understanding of art, examining
Azerbaijani literature, examining his art and enriching research on the story of Ferhad
ile şirin. It is thought that it will serve as an auxiliary source in studies in the field of
Azerbaijan and in theater.
The study consists of 5 parts. First part; The title of the history and theater of
the Azerbaijan geography where the poet was born and grew up was examined. In the
first part, it is aimed to obtain accurate results during the work examination. In the
second part; In order to make correct determinations in the study of the work, the
poet's life and literary personality were examined. Third; In the section, the language
understanding of the work is examined through style and rhetoric. It is aimed to reveal
the poet's literary competence in these titles. In the fourth chapter; The characters in
the work were examined with various character analyzes, and the titles of the place and
time where the events took place were explained. In the fifth section; 29 content titles
in the whole of the work were examined and explained one by one.
Keywords: Azerbaijan Literature; Theatre; Samed Vurgun