1997- 2005/sekiz yıllık kesintisiz eğitim süresince ilköğretim ikinci kademe sınıflarında okutulan Türkçe ders kitaplarında ulusal ve dinsel değerler
National and religious values in Turkish lesson books that were used in secondary primary schools in the period of eight-year-education between 1997 and 2005
Yazar: OSMAN RENÇBER
Danışman: DOÇ. DR. ALÂATTİN KARACA
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Ders programları = Curriculum ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Dini değerler = Religious values ; Kitaplar = Books ; Milli kültür = National culture ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Kişiliğin ve düşünsel yaşamın altyapısının oluşmasında önemli bir yere sahip olan eğitim, bilindiği gibi ders kitapları üzerinden verilebilmektedir. Bu yapının büyük bir parçasını oluşturan Türkçe dersi ve ders kitapları ise gerek ?Milli Eğitimin Genel Amaçları?, gerekse bu derse ait ?Özel Amaçlar? doğrultusunda öğrenci yetiştirmede daha büyük bir önem arz etmektedir.Kullandıkları metinler ve bu metinlere yöneltilen sorulardaki değer yargıları vasıtasıyla yetiştirilmek istenen insan tipinin doğru orantılı olduğu düşünülecek olursa bu doğrultuda eğitim politikamızın da belirlenebileceği rahatlıkla söylenebilir.Eğitim politikamızı ve bu politika çerçevesinde yetiştirilmesi düşünülen insan tipini ortaya koyma amacıyla başlamış olduğumuz bu çalışmamızda ilköğretim ikinci kademe (6,7, 8. sınıflar) Türkçe ders kitaplarındaki metinler, metin altı ve değerlendirme sorularındaki ulusal ve dinsel değerler tespit edilmiştir.Sonuçta elde edilen veriler ışığında devletin kalın ve vazgeçilme çerçeve çizgilerle milliyetçi tutumu, ulusal değerler bilincinde insan yetiştirme gayesine her dönemde rastlanmıştır. Dinsel değerlere bu nispette ağırlık verilmediği, hatta bazı ders kitaplarında dinsel değerlerin göz ardı edildiğini (İlköğretim Türkçe 7, Yaşar Yörük, Ali İhsan Mıhçı, Salih Başer, Sevim Yörük, Serhat Yayınları, İstanbul, 2001) söyleyebiliriz. Başka bir deyişle ulusal değerlere dinsel değerler ötesinde önem verilmiştir. Dolayısıyla Türkiye Cumhuriyeti eğitim politikası için önemli bir belirleyici unsur olarak addettiğimiz Türkçe dersinde, öğrencilerin ulusal değerlere bağlı bireyler olarak yetişmeleri göz önünde bulundurulmuş sözü yanlış olmasa gerektir. Ancak bu ulusalcılığın şovenist/faşist bir yapıdan çok kendi ulusalları içinde ve diğer uluslara zarar vermeyen anlayıştan ibaret olduğunu belirtebiliriz.

Abstract:
Education, which posseses an important role in the construction of personality and the background of mental life, is performed through textbooks. Constructing a large part of the system Turkish lesson and textbooks behold a much more important role according to both ?general? and ?special? aims of National Education.Through the use of the passages they implemented and the moral values in the questions directed to those passages our educational policy may well be determined when the desired type of individual is taken into consideration.This paper aims to explore our educational policy and the desired individual ,therefore; national and religious values in the passages of Turkish textbooks and in the evaluative questions of those passages are presented.Finally, in the light of the data gained, the state?s nationalistic mood is seen in every period in the conscious of national values. Whereas, religious values are not much taken into consideration and even not mentioned in some of the textbooks ( İlköğretim Türkçe 7, Yaşar Yörük, Ali İhsan Mıhçı, Salih Başer, Sevim Yörük, Serhat Yayınları, İstanbul, 2001). In other words national values are more emphasized than religious values. Concluding the fact that the students? being adherent to national values may have been thought may not be a mistake, therefore. However, this nationalistic mood is rather different from the extreme nationalist?s and it can be stressed that this mood is relatively internal and aims not to harm any other nations.