Mukaddime-i Kutbe'd-dîn'de cümle çeşitleri (100a – 149b varaklar arası)
Sentence Types of Mukaddime-i Kutbe'd-dîn ((between the 100a - 149b leaves)
Yazar: KİFAYET YİĞİT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET BÜYÜKAKKAŞ
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 14. yüzyıl = 14. century ; Cümle = Sentence ; Cümle yapısı = Sentence structure ; Dil bilim = Linguistics ; Dilbilgisi = Grammar ; Eski Anadolu Türkçesi = Old Anatolian Turkish ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Kutbuddin İzniki = Kutbuddin İzniki ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Bu çalışmada, Kutbeddîn İznikî tarafından kaleme alınan ve pek çok yazma nüshası olan Mukaddime-i Kutbe'd-dîn adlı eserin 100a – 149b varaklar arası cümle çeşitleri açısından incelenmiştir.
Mukaddime-i Kutbe'd-dîn, 14. yüzyıl Türkçesinin özelliklerini barındırması ve döneminin dil özelliklerini günümüze aktarması açısından önem taşımaktadır. Anlaşılır bir şekilde yazılan bu eser halka yöneliktir, halka İslâmın şartlarını öğretmek amacıyla kaleme alınmış didaktik bir kimliğe sahiptir.
Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Giriş adı verilen birinci bölümde eserin ve yazarının tanıtımı yapılarak eserin nüshalarına yer verilmiştir. İkinci bölümde dilcilerin cümle ve cümle çeşitleri ile ilgili görüşlerine ve bu görüşleri doğrultusunda metinde bulunan cümle çeşitleri örneklerine yer verilmiştir. Üçüncü bölüme ise metnin transkripsiyonlu çeviri yazısı eklenmiştir. Çalışma bütün bu inceleme ve araştırmalardan çıkan bilgilerin sonuç kısmında değerlendirilmesiyle tamamlanmıştır. Çalışmanın arka kısmına da yararlanılan kaynakların listesinin verildiği kaynakça kısmı konulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Eski Anadolu Türkçesi, Mukaddime-i Kutbe'd-dîn, 14. yüzyıl Batı Türkçesi, Cümle Çeşitleri, Kutbeddin İznikî.

Abstract:
In this study, 100a-149b of Mukaddime-i Kutbe'd-dîn, which is written by Kutbeddîn İznikî and which has many manuscripts, is examined in terms of the varieties of sentences between leafs.
Mukaddime-i Kutbe'd-dîn is important in terms of having the features of 14th century Turkish and transferring the language features of the period to the present day. This work, written in an understandable way, is aimed at the people, and has a didactic identity written to teach the people the conditions of Islam.
The research consists of three parts. In the first section called introduction, the work of the author and the author are presented and copies of the work are presented. In the second part, the opinions of the linguists about the sentence and sentence types and the examples of the sentence types in the text are given. In the third setion, transcribed translation of the text is added. The study was completed by evaluating the information obtained from all these examinations and researches in the conclusion. In the back part of the study, the bibliography section is given, which lists the sources used.
Key words: Old Anatolian Turkish, Mukaddime-i Kutbe'd-dîn, 14th century Western Turkish, Types of Sentence, Kutbeddin İznikî.