Parkinson hastalığı demans, alzheimer hastalığı demans ve lewy cisimcikli demans'ta kognitif fonksiyonların olaya-ilişkin EEG beyin osilasyonları ile incelenmesi
The investigation of the cognitive processes in parkinson's disease, alzheimer's disease, and lewy body dementia with event-related EEG brain oscillations
Yazar: EBRU YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. BAHAR GÜNTEKİN ; PROF. DR. LÜTFÜ HANOĞLU
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Fizyopatoloji = Physiopathology ; Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Demans = Dementia ; Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Lewy cisimleri = Lewy bodies ; Olay ilişkili potansiyeller = Event related potentials ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease

Özet:
En yaygın görülen demans türlerinden Alzheimer hastalığı demansı (AH-D), Parkinson hastalığı demansı (PH-D) ve Lewy cisimcikli demansın spesifik patolojik süreçleri ve lezyonları olduğundan farklı tedaviler gerektirir. Dolayısıyla, bu üç demans türünün ayırıcı tanısı ve hastalığının izlenmesi oldukça önemlidir. AH-D, PH-D ve LCD'de kognitif süreçlerdeki değişikleri Olaya-ilişkin Osilasyonlar ile araştıran sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır ve bu çalışmalarda yalnızca bir demans grubu sağlıklı kontrollerle karşılaştırılmıştır. Bundan yola çıkarak çalışmamızda AH-D, PH-D ve LCD'de kognitif süreçlerin sağlıklılardan nasıl farklılaştığını, bu demans gruplarını karşılaştırarak aralarındaki farklılıkları tespit etmek ve EEG dinamiklerinin davranışsal verilerle korelasyonlarını araştırmayı amaçladık. Bu çalışma kapsamında 20 AH-D, 20 PH-D ve 17 LCD hastası ve 20 sağlıklı yaşlı kontrolün nöropsikolojik değerlendirmeleri ve görsel-işitsel kognitif paradigma sırasında 32 kanaldan EEG kayıtlaması gerçekleştirildi. Delta, teta, alfa ve beta frekans bantlarında olaya-ilişkin güç spektrumu ve faz kitlenmesi analizi yapıldı. Ayrıca, katılımcıların olaya-ilişkin EEG yanıtları ve nöropsikolojik değerlendirme skorları arasında korelasyon analizleri yapıldı. Bu çalışma sonucunda PH-D ve LCD gruplarında daha belirgin olmak üzere AH-D, PH-D ve LCD hastalarında olaya-ilişkin delta-teta yanıtlarında; PH-D ve LCD'de alfa ve görsel beta yanıtlarında; AH-D'de ise işitsel beta yanıtlarında azalma olduğu tespit edildi (p<0,05). Ayrıca; frontal, santral ve oksipital delta-teta yanıtları ile SMMT, Öktem-SBST ve kategorik-fonemik akıcılık skorları arasında; frontal ve santral alfa ve oksipital beta yanıtları ile SMMT, Öktem-SBST ve kategorik-fonemik akıcılık skorları arasında pozitif korelasyon olduğu görüldü. Sonuç olarak; PH-D ve LCD hastaları azalmış olaya-ilişkin delta ve teta yanıtları ile AH-D hastalarından farklılaşmaktadır. PH-D ve LCD hastalarının ise olaya-ilişkin EEG beyin osilasyonları benzerdir.

Abstract:
Alzheimer-dementia (ADD), Parkinson-dementia (PDD), and Lewy-body dementia (LBD) require distinctive treatments as each has a different disease pathology and lesions. Therefore, differential diagnosis of these types of dementia and administering follow-up is highly significant. There are a limited number of studies investigating the cognitive processes in dementia by event-related oscillation (ERO) approach, and only one type of dementia has been compared with healthy controls (HC)  in these studies. Based on this, we aimed to determine differentiation in cognitive processes among HC and patients with dementia by comparing the dementia groups and to investigate correlations of EEG dynamics with behavioral data. EEG recordings of 20 ADD, 20 PDD, and 17 LBD patients, and 20 HC during cognitive paradigm and their neuropsychological evaluation were performed. Event-related power spectrum and phase-locking analysis were performed in the delta, theta, alpha,and beta frequencies. In addition, correlation analyzes were performed between participants' event-related EEG responses and neuropsychological assessment scores. As a result, ADD, PDD, and LBD patients had decreased delta-theta responses (more profound in PDD and LBD). PDD and LBD patients had decreased alpha and visual beta responses whereas ADD patients had decreased auditory beta responses(p<0.05). In correlation analyses, there was a positive correlation between frontal, central and occipital delta-theta responses and SMMT, Öktem-OVMPT, and categorical-phonemic fluency scores. Furthermore, there was a positive correlation between frontal-central alpha and occipital beta responses and SMMT, Öktem-OVMPT, and categorical-phonemic fluency scores. In conclusion, PDD and LBD were differentiated from ADD by their reduced event-related delta-theta responses. PDD and LBD patients had similar event-related EEG oscillatory dynamics.