Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında terörle mücadelede idari kolluk yetkisi ve ölçülülük ilkesi
Administrative authority and proportionality principle in the fight against terrorism in light of European Court of Human Rights decisions
Yazar: İBRAHİM AYDIN
Danışman: PROF. DR. MELTEM KUTLU GÜRSEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Terör eylemlerinin ana hedefi devlet otoritesini zaafa uğratmak, yıkmak veya ele geçirmek, temel hak ve hürriyetleri yok etmek, devletin iç ve dış güvenliğini, kamu düzenini ve genel sağlığı bozmaktır. Dolayısıyla terör eylemleri bireyin ve toplumun varlığı ve kamu düzeni için büyük bir tehlike ve tehdit oluşturmaktadır. Bu amaçla önleyici kolluk tedbirlerin alınması toplumun terör tehlikesinden korunması bakımından özel önem taşımaktadır. 
	11 Eylül saldırılarının doğurduğu ortam ve devamında iletişim, bilişim ve ulaşım teknolojilerinde yaşanan devasa değişimler de terörle mücadelede idari kolluğun yetkilerinin genişletilmesini zorunlu kılmaktadır. Demokratik toplumlarda olduğu gibi ülkemizde de idari kolluğa, başta geniş çaplı istihbarat toplama, mali sistemler ve her türlü iletişim dahil izleme ve takip, kişisel veri işleme ve veri tabanları oluşturarak kullanma gibi yeni tip yetkiler verildiği, silah ve zor kullanma, kimlik tespiti ve önleme araması gibi yetkilerinin genişletildiği görülmektedir. 
	Doğal olarak alınan idari kolluk tedbirleri ile temel hak ve özgürlüklere sınırlama getirilmektedir. Ancak demokratik toplumların, terörle mücadeleyi, hukuk devleti ilkesine uygun ve insan haklarına saygı temelinde özgürlük, güvenlik dengesini bozmadan yürütmesi gerekmektedir. AİHM'de terörle mücadele amacıyla devletlerin önleyici tedbirler almada geniş takdir hakkına sahip olduğunu kabul etmektedir. Ancak Mahkeme, yine de bu yetkinin sınırsız olmadığını, alınan tedbirlerin mevcut tehlike ile ölçülü olmasını aramaktadır. Bu bağlamda AİHM kararlarında istifade ile ülkemizde alınan idari kolluk tedbirlerinin, terör tehlikesini önlemede yeterliliğini ve ölçülülüğünü ortaya koymak ve başta hukuki düzenleme, teşkilatlanma, koordinasyon ve eğitim ihtiyaçları olmak üzere hem öğreti hem de uygulamaya katkıda bulunmak bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: terörle mücadele, idari kolluk, hukuk devleti, insan hakları, ölçülülük.

Abstract:
The main objective of terrorist acts is to weaken, destroy, or seize state authority, eliminate fundamental rights and freedoms, and disrupt the internal and external security, public order, and general health of the state. Therefore, terrorist acts pose a significant danger and threat to the existence and public order of individuals and society. For this reason, preventive law enforcement measures are crucial in protecting society from the threat of terrorism.
The environment created by the September 11 attacks and the subsequent enormous changes in communication, information, and transportation technologies necessitate the expansion of administrative law enforcement powers in the fight against terrorism. As in democratic societies, in our country, new types of powers have been granted to administrative law enforcement, such as extensive intelligence gathering, monitoring and tracking, processing personal data, and creating and using databases, including financial systems and various forms of communication. It is also observed that their powers related to weapons and the use of force, identity identification, and preventive searches have been expanded.
	Naturally, administrative law enforcement measures limit fundamental rights and freedoms. The fight against terrorism must be carried out in accordance with the rule of law and respect for human rights, based on the balance between freedom and security. The ECHR accepts that states have a broad discretion in taking preventive measures to protect the democratic order against terrorism. However, the Court also seeks to ensure that this power is not unlimited, and that the measures taken are proportional to the existing danger and do not exceed what is absolutely necessary. In this context, the aim of this study is to demonstrate the suitability, sufficiency and proportionality of the administrative law enforcement measures taken to prevent the threat of terrorism, and to contribute to both doctrine and practice, especially in terms of legal regulation, organization, coordination and education needs.

Keywords: fight against terrorism, administrative law enforcement, rule of law, human rights, proportionality.