Ülkemizde 1950'li yıllar sonrası yaşanan iç göçlerin kent kimliğine mekansal etkileri üzerine bir araştırma /
Yazar: CEMAL ERİP
Danışman: PROF. DR. A. AYDIN KUNT
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: 1950 sonrası = After 1950 ; Kent kimliği = Urban identity ; Kentleşme = Urbanization ; Kentsel mekan = Urban space ; İstanbul-Maltepe = İstanbul-Maltepe ; İstanbul-Süleymaniye = İstanbul-Süleymaniye ; İç göçler = Internal migrations

Özet:
Tarihin başlangıcından günümüze kadar geçen süreçte, göçler, insan yaşamının bir parçası haline gelmiştir. Mağaradan, tarımsal arazilere doğru yaşanan ilk toplu göçler, zaman içinde değişim göstererek büyük yerleşim birimlerine doğru bir gelişme göstermektedir. Endüstrileşme hareketlerinin öncesinde, can güvenliği ve geçim sıkıntısı gibi nedenlerle, insanlar yaşadıkları yerlerden başka yerlere göç etmişlerdir. Kentleşme hareketleri sürecinde, göçler farklı boyutlar kazanmıştır. Kentleşmeyi sağlayan; ekonomik, sosyo kültürel ve siyasal tabanlı yerdeğiştirme hareketleri olarak göçler, kırsal kesimde yaşayan insanların, endüstrileşmekte olan büyükkentlere akın etmesine neden olan bir süreci anlatmaktadır. Türkiye'de, kentleşmenin başladığı 1950'li yıllar sonrasında yoğunlaşan ve doğudan batıya doğru gelişme gösteren göç hareketleri, günümüzde nüfus yoğunluğunun kentlere kaymasına neden olmuştur. Türkiye'nin hızlı ve çarpık kentleşmesine neden olan göçler sonrasında, bazı sorunlar görülmektedir. İç göçlerin yarattığı bu sorunları belirlemek, tartışmak ve çözüm üretmek büyük önem kazanmaktadır. Bu amaca yönelik olarak yapılan bu çalışmanın giriş bölümünde; çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi açıklanmaktadır. İkinci bölümde; göçlerle ilgili tanımlamalar yapılmakta, göç türleri ve göçlerin nedenleri belirlenmeye çalışılmaktadır. Üçüncü bölümde; kentin tanımı ve evrimi ile, kent kimliği kavramı ve oluşumunu etkileyen faktörler ile kentleşmenin tanımı yapılmaktadır. Türkiye'de kentleşmenin nedenleri ve kentleşme sürecinde yaşanan iç göçler de, üçüncü bölüm kapsamında ele alınmaktadır. Dördüncü bölümde; kentleşme sürecinde yaşanan iç göçlerin neden olduğu sorunlar, maddeler halinde irdelenmekte, iç göçlerin, özellikle kentsel kimlik değişimine etkileri, tarihsel fiziksel ve kültürel çevre bağlamında ele alınmaktadır. Beşinci bölümde; İstanbul örneğinde iç göçlerin kent kimliğine etkileri tartışılmaktadır. Süleymaniye örneğinde; eski kent bölgesindeki değişimler ile Kartal Maltepe Gülsuyu örneğinde çarpık kentleşmenin ürünü gecekondulaşma bölgesinin sorunlarına değinilmektedir. Son bölümde genel sonuçlar derlenerek, çözüm önerileri sunulmaktadır.

Abstract:
Within the process from the beginning of the history up to now, migrations become part of the human life. First collective migrationsfrm the caves to agricultural lands were change within time and indicate development through big settlements. Prior to industrialization movements, human beings migrated from the places where they lived to another places, as a result of security of life and strait of living. Migrations as an economic, socoi-cultural and political displacement movements that provides urbanization; explains the process that causes the movements of people living in the rural place to the industrialized big cities. After the 1950's, beginning of urbanization in Turkey, intensified migration movements from the east through the west, caused to the shift of density of population to the cities. Some problems are seen after the migrations that cause rapid and distorted urbanization in Turkey. To determine, to discuss and to generate solutions to the problems that are created by the internal migrations, gain quite importance. In the introduction section of this study which is done for that purpose, explains the purpose, content and method of the study. hi the second section, definitions related with the migrations are done and types of migrations and reasons of migrations are tried to be determined. In the third section, definition and evolution of a city, concept of city identity and factors that affects its formation, and definition of urbanization are done. Reasons of urbanization in Turkey and internal migrations experienced within the urbanization process, also dealed within the concept content of third section. In the fourth section, problems that are caused by the internal migrations which are experienced within the urbanization process, are discussed article by article. Effects of internal migration especially to the transformation of urban identity are dealed within the context of historical, physical and cultural environment. In the fifth section, effects of internal migration to the city identity are discussed within the Istanbul pattern. Transformations at the old city site within the Suleymaniye pattern and problems of shanty town centre resulted from distorted urbanization mentioned within the Kartal Maltepe Gulsuyu pattern. At the last section, general results are gathered and suggestions for solutions are presented.