Yenidoğan yoğun bakımda yatan prematüre bebeklere anne ve baba tarafından uygulanan kanguru bakımının anne ve babanın doğum sonrası ebeveynlik davranışları,annenin bakıma katılımı ve yenidoğanın fizyolojik parametreleri üzerine etkisi
The effect of kangaroo care applied by mothers and fathers to premature babies in neonatal intensive care on the postnatal parenting behaviors of mothers and fathers, mother's participation in care and physiological parameters of the newborn
Yazar: NAİME KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. BİHTER AKIN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Bu araştırma, YYBÜ'de yatan prematüre bebeklere anne ve baba tarafından uygulanan KB'nin anne ve babanın doğum sonrası ebeveynlik davranışları, annenin bakıma katılımı ve yenidoğanın fizyolojik parametreleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla bir hastanenin YYBÜ'de yarı deneysel türde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 46 anne, 46 baba ve 46 yenidoğan oluşturmaktadır.
         Veriler Ebeveyn ve Bebek Tanıtıcı Bilgi Formu, Doğum Sonrası Ebeveynlik Davranışı Ölçeği, Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde Bebeği Yatan Anneler için Bakıma Katılımı Değerlendirme Ölçeği, Kanguru Bakımı İzlem Formu, Yenidoğan Takip Formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, ortanca, Wilcoxon testi, bağımlı gruplarda t-testi yapılmıştır.
         Annelerin toplam KB uygulama süresi ortalaması 198,80±126,16, babaların toplam KB uygulama süresi ortalaması 160,86±86,38 dakikadır. Araştırmada annelerin bebeklerine uyguladıkları KB'den sonra Bakıma Katılımı Değerlendirme Ölçeği (t=-19,26, p<0,001) ve Doğum Sonrası Ebeveynlik Davranışı Ölçeği (Z=-5,68, p<0,001) skorlarının öncesine göre anlamlı olarak arttığı, babaların bebeklerine uyguladıkları KB'den sonra Doğum Sonrası Ebeveynlik Davranışı Ölçeği (Z=-5,93, p<0,001) skorunun öncesine göre anlamlı olarak artış gösterdiği belirlenmiştir. Bebeklerin anneleri tarafından uygulanan KB'den sonra sistolik kan basıncı (t=0,10, p>0,05), diastolik kan basıncı (t=0,27, p>0,05) ve vücut ısısı (Z=-1,86, p>0,05) düzeylerinin öncesine göre anlamlı olarak artma ve azalma göstermediği, solunum sayısı (t=3,88, p<0,001) ve kalp atım hızı (Z=2,17, p<0,05) düzeylerinin öncesine göre anlamlı olarak azaldığı, oksijen satürasyon (t=-7,36, p<0,001) düzeyinin ise öncesine göre anlamlı olarak artış gösterdiği bulunmuştur.
        Babaları tarafından KB uygulanan bebeklerde diastolik kan basıncı (t=-1,01, p>0,05), solunum sayısı (t=1,73, p>0,05) ve vücut ısısı (t=-1,45, p>0,05) düzeylerinin öncesine göre anlamlı olarak artma ve azalma göstermediği, oksijen satürasyon (t=-8,01, p<0,001), sistolik kan basıncı (Z=-2,45, p<0,05) düzeylerinin öncesine göre anlamlı olarak arttığı, kalp atım hızı (Z=2,73, p<0,01) düzeyinin ise öncesine göre anlamlı olarak azaldığı bulunmuştur. KB'nin ebeveynler ve yenidoğan üzerindeki olumlu etkileri göz önünde bulundurularak tüm YYBÜ'lerde rutin uygulamaya konulması ve bu konuda yazılı protokoller oluşturulması önerilmektedir.

Abstract:
This semi-experimental study aimed to determine the effects of kangaroo care, administered by mothers and fathers to premature infants in the Neonatal Intensive Care Unit, on postpartum parenting behaviors, maternal involvement in care, and newborn physiological parameters (oxygen saturation, respiratory rate, pulse rate, blood pressure, body temperature). The sample included 46 mothers, 46 fathers, and 46 newborns.
       Data were collected using various forms and scales: Parent and Baby Introductory Information Form, Postpartum Parenting Behavior Scale, Maternal Involvement in Neonatal Intensive Care Unit Care Scale, Kangaroo Care Follow-up Form, and Newborn Follow-up Form. Analyses included numbers, percentages, means, medians, the Wilcoxon test, and paired t-tests.
   Key findings: the average total kangaroo care application time of mothers is 198.80±126.16 minutes, and the average total kangaroo care application time of fathers is 160.86±86.38 minutes. After mothers provided kangaroo care, scores on the Maternal Involvement in Care Scale (t=-19,26, p<0,001) and the Postpartum Parenting Behavior Scale (Z=-5,68, p<0,001) significantly increased. After fathers provided kangaroo care, scores on the Postpartum Parenting Behavior Scale (Z=-5,93, p<0,001) significantly increased. Post-kangaroo care by mothers showed no significant changes in systolic blood pressure (t=0,10, p>0,05), diastolic blood pressure (t=0,27, p>0,05), or body temperature (Z=-1,86, p>0,05). Respiratory rate (t=3,88, p<0,001) and pulse rate (Z=2,17, p<0,05) significantly decreased, while oxygen saturation (t=-7,36, p<0,001) significantly increased.

       Post-kangaroo care by fathers showed no significant changes in diastolic blood pressure (t=-1,01, p>0,05), respiratory rate (t=1,73, p>0,05), or body temperature (t=-1,45, p>0,05). However, oxygen saturation (t=-8,01, p<0,001) and systolic blood pressure (Z=-2,45, p<0,05) significantly increased, and pulse rate (Z=2,73, p<0,01) significantly decreased. Given the positive effects of kangaroo care on both parents and newborns, the study recommends routine implementation in all neonatal intensive care units and the establishment of written protocols.