Acil serviste iskemik inme hastalarında covıd-19'un etkisinin araştırılması
The impact of covid-19 pandemic on ischemic stroke patients in the emergency department
Yazar: ERTUĞ ORHAN
Danışman: PROF. DR. SEDAT YANTURALI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç:Çalışmamızda, Covid-19 pandemi öncesi (PÖ) ve pandemi dönemi (PD) karşılaştırılarak acil servise başvuran iskemik inme ve geçici iskemik atak (GİA) hastalarının başvuru özellikleri, uygulanan tedaviler ve sonlanımları arasındaki farkların belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem:Bu retrospektif, gözlemsel çalışmaya Mart 2018 – Mart 2022 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Acil Servisine başvuran, iskemik inme ve GİA tanısı alan hastalar dahil edildi. Hastalar PÖ ve PD olarak 2 gruba ayrılarak başvuru oranları, klinik ciddiyetleri, semptom başlangıcından başvuru anına kadar geçen süre, uygulanan tedaviler ve sonlanımları karşılaştırıldı.
Bulgular:Pandemi dönemindeki iskemik inme ya da GİA insidansı pandemi öncesine göre daha yüksekti (PÖ: 915 hasta [%0,34] ve PD: 717 hasta [%0,44], p<0,001). Hastaların başvuru NIHSS skoru ortancaları PÖ ve PD'de benzerken (PÖ: 4 ve PD: 4, p= 0,071), taburculuk NIHSS skor ortancaları PD'de daha yüksekti (PÖ: 3, PD: 4, p<0.001). Semptom başlangıcından acil servise başvurdukları zamana kadar geçen süre ortancaları benzerdi (sırasıyla PÖ: 6,5 ve PD: 5, p=0.115). Trombolitik uygulanma oranları (PÖ: 139 hasta [%15,2], PD: 127 hasta [%17,7], p=0.171) PÖ ve PD'de benzerken mekanik trombektomi yapılma oranı ise PD'de daha yüksekti (PÖ: 49 hasta [%5,4], PD: 71 hasta [%9,9], p<0.001). PD'de hastaneye yatış oranı (PÖ: 822 hasta [%89,9], PD: 547 hasta [%76,3], p<0,001) daha düşüktü ancak 28 günlük mortalitede fark saptanmadı (PÖ: 45 hasta [%4,9), PD: 49 hasta [%6,8], p=0,099).
Sonuç:Pandemi döneminde inme ve GİA oranı artmış olmasına rağmen, hastaneye yatış oranı azalmış ancak mortalite değişmemiştir. Tedavi seçeneklerinde ise trombolitik uygulanma oranı değişmezken, daha fazla hastaya mekanik trombektomi uygulanmıştır.

Abstract:
Background and Purpose:We aimed to compare patients with stroke and transient ischemic attack (TIA) presenting to the emergency department of Dokuz Eylul University (DEU) before and during the pandemic and to investigate the differences in presentation rates, clinical severities, timing of presentation, and treatments.
Methods:This retrospective observational study included patients diagnosed with ischemic stroke and TIA who presented to the emergency department of DEU between March 2018 and March 2022. Patients were divided pre-pandemic and pandemic groups and their admission rates, clinical severity, hours from symptom onset to presentation and treatments were compared.
Results:During the pandemic period, the rate of stroke or TIA was higher than pre-pandemic period (p <0.001). Patients' median NIHSS scores at admission were similar in both groups (pre-P: 4 and pandemic-P: 4, p = 0.071). The median hours from symptom onset to presentation to the emergency department were similar (pre-P: 6.5 and pandemic-P: 5, p = 0.115). The rates of thrombolytic administration were similar in both groups, whereas the rate of mechanical thrombectomy was higher in the pandemic-P group (pre-P: 49 [5.4%], pandemic-P: 71 [9.9%], p <0.001). The hospitalization rate was lower in the pandemic-P group (pre-P: 822 [89.9%], pandemic P: 547 [76.3%], p <0.001), but no significant difference was observed in 28-day mortality (p = 0.099).
Conclusion:Despite the increased incidence of stroke and TIA during the pandemic period, the hospitalization rate decreased, but mortality remained unchanged. Although the rate of thrombolytic administration remained unchanged, more patients received mechanical thrombectomy.