Koroner ateroskleroz ve hücre yaşlanması arasındaki ilişki
The relationship between coronary atherosclerosis and cell aging
Yazar: HANİFE ABANUS
Danışman: PROF. DR. MUTLU VURAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı / Kardiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Hücre yaşlanması = Cellular senescence

Özet:
Amaç:	Tüm dünyada önde gelen ölüm nedeni olan kardiyovasküler hastalıklar için yaşlanma önemli bir risk faktörüdür. Çalışmamızın amacı hücre yaşlanması belirteçleri olan p16, p21 ve β-galaktozidaz ile koroner arter hastalığı yaygınlığı ve ciddiyeti arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Senoterapi temelli tedavi modalitelerinin geliştirilmesine katkıda bulunmaktır.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya Eylül 2021-Haziran 2022 tarihleri arasında koroner arter baypas greft cerrahisi (CABG) olan ardışık ileriye dönük toplam 112 hasta alındı.  CABG esnasında hastaların asendan aortasından alınan doku örnekleri immünohistokimyasal yöntemle incelendi. Doku örneklerindeki p16, p21 ve β-galaktozidaz ekspresyonu bakıldı. Koroner arter hastalığının yaygınlığını ve ciddiyetini gösteren SYNTAX skorlarına (SS) göre hastalar düşük (≤22), orta-yüksek (>23) olarak iki gruba ayrıldı. SYNTAX skoru ile p16, p21 ve β-galaktozidaz ekspresyonu arasındaki ilişki incelendi.

Bulgular: Araştırmada p16 ekspresyon yüzdesi ve derecesi, orta-yüksek SYNTAX skoru olan grupta istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (sırasıyla p=0.015, p=0.035).  Benzer şekilde p21 ekspresyon yüzdesi ve derecesi orta-yüksek SYNTAX skoru olan grupta istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0.015 ve p=0.030). Ancak, β-galaktozidaz açısından iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı. Multivariate lojistik regresyon analizinde p16 ekspresyon yüzdesi (OR, 1.016 [95% CI, 1.000-1.031]; P = 0.047) orta-yüksek SYNTAX skorunun bağımsız prediktörü olarak bulundu. P16 ekspresyon yüzdesi %5.5 cut off değeri, %66 duyarlılık ve %51 özgüllük ile koroner arter hastalığının ciddiyetini göstermektedir.

Sonuç: Yüksek p16 ve p21 ekspresyonu koroner arter hastalığı yaygınlığı ve ciddiyeti ile ilişkilidir.  İlave olarak, p16 ekspresyon yüzdesi orta-yüksek SYNTAX skorunu öngörmede bağımsız prediktördür. Bu sonuçlar, senolitik ajanların kardiyovasküler hastalıkları önlemek için kullanılabileceğini göstermekte ve yeni nesil tedavilere ilham vermektedir.

Abstract:
Aim: Aging is an important risk factor for cardiovascular diseases, which are the leading cause of death all over the world. The aim of our study is to investigate the relationship between the cell aging markers p16, p21 and β-galactosidase and the prevalence and severity of coronary artery disease. To contribute to the development of senotherapy-based treatment modalities.
Materials and Methods: A total of 112 consecutive prospective patients who had coronary artery bypass graft surgery (CABG) between September 2021 and June 2022 were included in the study. Tissue samples taken from the ascending aorta of the patients during CABG were analyzed by immunohistochemical method. Expression of p16, p21 and β-galactosidase in tissue samples was evaluated. Patients were divided into two groups as low (≤22) and moderate-high (>23) according to the SYNTAX scores (SS) showing the extent and severity of coronary artery disease. The relationship between SYNTAX score and p16, p21 and β-galactosidase expression was examined.
Results: In the study, the percentage and degree of p16 expression were found to be statistically significantly higher in the moderate-high SS group (p=0.015, p=0.035, respectively). Similarly, p21 expression percentage and grade were found to be statistically significantly higher in the group with moderate-high SS (p=0.015 and p=0.030). However, there was no significant difference between the two groups in terms of β-galactosidase. In multivariate logistic regression analysis, p16 expression percentage (OR, 1.016 [95% CI, 1,000-1.031]; P = 0.047) was found to be an independent predictor of moderate-to-high SS. P16 expression percentage indicates the severity of coronary artery disease with a cut-off value of 5.5%, sensitivity of 66%, and specificity of 51%.
Conclusion: High p16 and p21 expression is associated with the prevalence and severity of coronary artery disease. In addition, percent p16 expression is an independent predictor of moderate-to-high SS. These results show that senolytic agents can be used to prevent cardiovascular diseases and inspire new generation therapies.