Şerʻiye Sicillerine göre Galata'da sosyal ve ekonomik hayat (1915-1917) /
Yazar: ZÜLFİYE ERGİN
Danışman: PROF. DR. NURETTİN GEMİCİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti kurulduğu günden yıkılışına kadar sürekli bir değişim,
dönüşüm, içinde varlığını devam ettirmiş; sergilediği pragmatik tavrın sonucunda
uzun bir zamana yayılan tarihe sahip olmuştur. Devlet'in çok uluslu yapısı gittikçe
daha da zenginleşmiş ve yöneticiler devleti bu çok kültürlü ortama uygun kanun ve
kurallar belirlemeye dikkat ederek idare etmişlerdir.
Osmanlı Devleti hukuk sisteminin yapısı ve uygulamaları Osmanlı Devri'ni
anlamaya yönelik pek çok veri içermektedir. Hukuki uygulamaların bugüne ulaşan
kaynakları arasında şüphesiz ki kadı sicilleri veya şerʻiye sicilleri denilen evrâk ayrı
bir kıymeti haizdir.
Galata Mahkemesine yansıyan davalar, bölgedeki gayrimüslim ve Müslüman
halkın birbiriyle ilişkilerini ve hukuksal meselelerdeki durumlarını ortaya
koymaktadır.
Araştırmanın ana kaynağı, hicri 1334 (miladi 1915/1916)-1335 (1916/1917)
yıllarını kapsayan 1024 Numaralı Galata'ya ait Şerʻiye (Kadı) Sicil Defteri'dir. Söz
konusu sicilin transkripsiyonundan elde edilen bilgilerin ikincil kaynakların
incelenmesiyle desteklendiği çalışmada Galata bölgesinin XX. yüzyıl başlarındaki
sosyal ve ekonomik yapısını ortaya koymak ve I. Dünya Savaşı yıllarında oluşan
toplumsal sorunlara değinmek, çok kültürlü ve çok dinli bir ortak yaşam üzerine bir
semt profili oluşturulmak istenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Şerʻiye Sicili, Galata, gayrımüslim, çok kültürlülük,
ekonomik ve sosyal hayat.

Abstract:
Thesis Title: 1024 Numaralı Galata Şer'iye Siciline Göre İstanbul'da Çok Kültürlü ve
Çok Dinli Yaşamın Sosyal ve Ekonomik Hayata Yansıması (1915-1917)
Author Name: Zülfiye Ergin
The Ottoman Empire continued its existence in a constant change,
transformation, from the day it was founded until its collapse, and as a result of its
pragmatic attitude, it had a long history. The multinational structure of the state has
grown richer each year and the rulers have managed the state by paying attention to
determining laws and rules suitable for this multicultural environment.
The structure and practices of the Ottoman State legal system contain a lot of
data to understand the Ottoman period. Undoubtedly, among the sources of legal
practices that have survived to this day, the documents called Kadi Registers or Şerʻiye
Registers contain a separate value.
The cases reflected in the Galata court reveal the relations of the non-Muslim
and Muslim people in the region with each other and their situation in legal matters.
The main source of the research is the Şerʻiye (Kadı) Registry Book of Galata,
numbered 1024, covering the years 1334 (Gregorian 1915/1916)-1335(1916/1917). In
this study, in which the information obtained from the transcription of the registry in
question was supported by examining the secondary sources, it was aimed to reveal
the social and economic structure of the Galata region at the beginning of the 20th
century, to address the social problems that occurred during the First World War, and
to create a neighborhood profile on a multicultural and multi-religious common life.
Key words: Şerʻiye Registry, Galata, non-Muslim, multiculturalism,
economic and social life.