Aseel ırkı horozlarda spermanın farklı oranlarda gliserol ve iodiksanol ile dondurulması
Cryopreservation of aseel cock sperm using different ratios of glycerol and iodixanol
Yazar: EBUDERDA GÜNAY
Danışman: PROF. DR. KEMAL AK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​ / Dölerme ve Suni Tohumlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Memeli ve kanatlı hayvanların spermasının dondurulması, genetik materyalin korunması ve nadir ırkların devam ettirilmesi açısından önemli bir süreçtir. Süs tavukçuluğunda ise fenotipik ve genotipik özelliklerin korunması bu türlerin sürdürülebilirliği açısından kritik rol oynar. Bu çalışmada, Aseel horozlarından alınan spermanın dondurulması sırasında kullanılan gliserol ve iodiksanol'ün çözdürme sonrası spermatolojik özelliklere etkisi incelenmiştir.
Aseel horozları, dayanıklı yapıları ve belirgin fenotipik özellikleri nedeniyle süs tavukçuluğunda tercih edilmektedir. Çalışma kapsamında, on adet Aseel horozundan sperma örnekleri abdominal masaj yöntemi ile alınmış ve pooling işlemi gerçekleştirilmiştir. Gliserol ve iodiksanol içeren altı farklı sulandırıcı grup oluşturulmuş; bu gruplar %2,5 ve %5 oranlarında gliserol ile iodiksanol kombinasyonlarına göre hazırlanmıştır. Sperma örnekleri mini payetlere doldurulmuş ve otomatik dondurma cihazında kademeli olarak dondurulmuştur.
Çözdürme sonrası yapılan analizlerde, %5 gliserol içeren grupların motilite oranlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. %2,5 gliserol içeren gruplarda ise motilite düşüktür, ancak iodiksanol ilavesi motiliteyi iyileştirmiştir. Progresif motilite açısından iodiksanol'ün bir etkisi tespit edilmemiştir. Akış sitometrisi sonuçlarına göre, %5 gliserol içeren gruplarda daha fazla canlı spermatozoon saptanmış, en yüksek mitokondriyal aktivite ise %5 gliserol ve %2,5 iodiksanol kombinasyonunda gözlenmiştir.
Genel olarak, %5 gliserol içeren gruplar kriyoprezervasyonda daha iyi sonuçlar vermiştir. Bununla birlikte, düşük gliserol oranlarında iodiksanol eklenmesi total motilite ve mitokondriyal aktivite gibi spermatolojik özellikleri iyileştirmiştir. Gelecekte, farklı kriyoprotektanlar ve konsantrasyonlar kullanılarak daha fazla araştırma yapılması önerilmektedir.

Abstract:
The cryopreservation of sperm in mammals and birds is crucial for preserving genetic material, transmitting superior breeding traits to future generations, and preventing the extinction of endangered species. In ornamental poultry, preserving individuals with rare phenotypic and genotypic traits is critical for maintaining biodiversity and improving breeding programs. This study investigates the effects of glycerol and iodixanol, used in different concentrations during the freezing process of poultry sperm, on post-thaw sperm quality.
Aseel roosters are highly valued in ornamental poultry due to their robust build, longevity, resilience, and distinctive phenotypic traits. In this study, semen samples were collected from ten Aseel roosters using the abdominal massage method, and pooling was performed. Six different diluent groups were prepared with varying concentrations of glycerol and iodixanol; these groups included 2.5% and 5% glycerol combined with iodixanol. Semen samples were loaded into mini straws and gradually frozen using an automatic freezing device.
Post-thaw analyses revealed that groups containing 5% glycerol showed higher motility rates. In groups containing 2.5% glycerol, motility was lower, but the addition of iodixanol improved motility. No significant effect of iodixanol on progressive motility was observed. Flow cytometry results indicated that groups with 5% glycerol had a higher proportion of live spermatozoa, with the highest mitochondrial activity found in the group combining 5% glycerol and 2.5% iodixanol.
Overall, groups containing 5% glycerol yielded better cryopreservation results. However, the addition of iodixanol to low glycerol concentrations had positive effects on total motility and mitochondrial activity. Future research is recommended to explore the use of different cryoprotectants and concentrations in poultry sperm cryopreservation.