Yargıtay kararları ışığında ikale akdinin işe iade davalarına etkisi
Effect of the mutual rescission of contract replacement lawsuits according to supreme court decisions
Yazar: BURHAN MERT ÖZARABACI
Danışman: YRD. DOÇ. ERTUĞRUL YUVALI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Davalar = Cases ; Türk iş hukuku = Turkish labor law ; Yargı kararları = Judicial decisions ; Yargıtay = Supreme Court ; Yargıtay kararları = Supreme court decisions ; İkale sözleşmesi = Mutual consent ; İş hukuku = Labour law ; İşe iade = Returning to work ; İşçiler = Workers

Özet:
İkale, kelime anlamı itibariyle pazarlığı bozma, hukuki bir durumu önceki haline geri getirme olarak adlandırılmaktadır. İkale kuramının İş Hukuku sistematiği içerisine girmesi Yargıtay'ın 1995 tarihi ve sonrasındaki kararları ile mümkün olmuştur. Yargıtay, işçi ve işverenin sözleşme özgürlüğü çerçevesinde iş akdini beraber sona erdirebileceklerini ortaya koymuştur. İş akdini devam ettirmek istemeyen işçi ve işveren iradelerini birleştirerek iş akdinin sona ermesine karar verebilirler. Karşılıklı olarak iş sözleşmesini sona erdirmeye yönelik yaptıkları sözleşme ise ikale akdini oluşturmaktadır. İkale akdi, tarafların karşılıklı olarak iş sözleşmesini sona erdirmesine neden olduğu ve dolayısıyla bir işveren feshi oluşturmadığı için iş güvencesi kapsamının dışında kalmaktadır. İşçinin, geçerli bir ikale akdinin ardından kanuni tanımı ile feshin geçersizliğinin tespiti, uygulamadaki tanımı ile işe iade davası ikame etmesi mümkün olmamaktadır.

    İkale akdi her ne kadar sözleşme özgürlüğüne dayansa da İş Hukuku'nun işçiyi koruma ilkesi ve müdahaleci niteliği sebebi ile bir takım kurallara tabi tutulmuştur. Yargıtay, işçinin korunabilmesi adına ikale akdinin denetlenmesi gerektiğini belirtmiştir. Yargıtay'ın denetim kriterlerine uymayan ikale akdinin geçerli olmayacağı dolayısıyla da işe iade davasına engel olmayacağı ifade edilmektedir. Mahkeme, ikale akdinin geçersizliğine kanaat getirirse iş akdinin sona ermesi işveren feshi olarak değerlendirilecek ve feshin geçerli olup olmadığı mahkemece takdir edilecektir

Abstract:
Mutual Rescission Of Contract is termed as breaching the bargain or reinstatement of legal status. Mutual Rescission Of Contract has been practiced since Islamic Law periods. Both of Commercial Law, Debt Law and also Labor Law have examples of mutual agreement. Mutual agreement has accepted in Turkish Labor Law by Supreme Court. Supreme Court has accepted mutual agreement since 1995. Supreme Court permitted workers and employers sign contract for ending the labor act. This contract named as the mutual agreement in labor law. Job security is not valid for mutual agreement because mutual agreement isn't a employer termination Therefore workers can not start the replacement lawsuits case after the valid mutual agreement. 

  Mutual agreement withstand contract freedom but Supreme Court decides some rules for mutual agreement valid. In Supreme Court opinion, labor law withstand worker protection principle and in some situations mutual agreement may cause worker rights. Therefore Supreme Court creates some control mechanism for mutual agreement. According to the doctrine and the Supreme Court, mutual agreement which is not suitable for Supreme Court rules is not valid. So if the mutual agreement is not suitable for Supreme Court rules, court will not accept mutual agreement. In such a case court must evaluate the employer termination.