Kavunlarda kuraklık ve tuzluluğa toleransın fizyolojik mekanizmaları arasındaki bağlantılar
Relationships between physiological mechanisms of tolerances to drought and salinity in melons
Yazar: ŞEBNEM KUŞVURAN
Danışman: PROF. DR. KAZIM ABAK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, 31 adet kavun genotipi içinden seçilen tolerant ve hassas kavun genotipleri ile tuz ve kuraklık stres koşullarında geliştirilen korunma mekanizmalarının araştırılması ve bu iki farklı strese toleransın fizyolojik mekanizmaları arasındaki ilişki ve bağlantılar olup olmadığının ortaya çıkarılması, iyon regülasyonu, antioksidatif enzim aktiviteleri ile sitrullinin kuraklık ve tuzluğa toleransta etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.Genel tarama aşamasında, 31 adet farklı kavun genotipi bazı büyüme parametreleri ve fizyolojik değişimler bakımından değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar ışığında tuz ve kuraklığa tolerant, orta düzeyde tolerant ve hassas olarak belirlenen 20 adet kavun genotipi ile özel tarama aşamasına geçilerek incelenen parametreler tekrarlanmıştır. Tüm bu sonuçlara göre ayrıntılı fizyolojik çalışmaların gerçekleştirilebilmesi için tuz ve kuraklığa tolerant CU 159 ve CU 196 no'lu genotipler; tuz ve kuraklığa hassas CU 40 ve CU 252 no'lu genotipler belirlenerek iyon regülasyonu, antioksidatif enzim aktiviteleri (GR, CAT, APX, SOD), antioksidan miktarları (Vitamin C, SH Bileşikleri) ve sitrullin değişimleri bakımından değerlendirilmiştir.Çalışma sonucunda, tuz ve kuraklığın kavun genotiplerinde bitki büyüme ve gelişmesini engellediği, kavun genotiplerinin stres faktörlerine karşı farklı tepkiler verdiği belirlenmiştir. Özellikle CAT ve GR enzim aktiviteleri ile sitrullinin kavunlarda tuz ve kuraklığa toleransta oldukça etkili olduğu belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar ışığında tuz ve kuraklık streslerinin benzer mekanizmaları harekete geçirdiği, iyon regülasyonu ve enzimatik değişimler çerçevesinde kavun genotiplerinin tuz stresinden daha fazla etkilendiği belirlenmiştir

Abstract:
In this study, designating the resistant and sensitive melon genotypes initially, determination of the defense the antioxidative enzyme activity, ion regulation with citrulline mechanisms of tolerant or sensitive genotypes cultivated under saline and drought conditions and revealing the possibility of existence of relationships between defense mechanism in tolerances against to such two stress conditions were aimed to investigate.For this aim, 31 melon genotypes were evaluated with respect to some growth parameters and physiological changes via an overall screening. According to the obtained results, the investigated parameters were repeated in specific screening stage by using 20 genotypes which were selected and divided into three groups as tolerant, medium-tolerant, and sensitive. With respect to overall findings, in order to perform detailed physiological investigations by determining salt and drought resistant CU 159 and CU 196 genotypes, salt and drought sensitive CU 40 and CU 252; they were evaluated in terms of ion regulation, antioxidative enzyme activities (GR, CAT, APX, SOD), antioxidant amounts (Vitamin C, SH compounds) and citrulline changes.At the end of the study, it was observed that salinity and drought inhibited the plant growth in melon genotypes and these genotypes differed in terms of reactions to stress factors. Especially, it was also investigated that examining the activities of CAT and GR enzymes with citrulline were remarkably effective by means of investigation of tolerance aptitude to salt and drought. According to the results, similar mechanisms of salt and drought stresses were observed while ion regulation and enzymatic changes of melon genotypes were further affected by salt stress.