Palyatif bakım alan PEG(Perkütan endoskopik gastrostomi) ve NG(Nazogastrik)' li hastalara bakım verenlerin bakım yükü ve yaşam kalitesinin incelenmesi
Examination of care burden and quality of life of caregivers for PEG (percutaneous endoscopic gastrostomy) and NG (nasogastric) patients receiving palliative care
Yazar: SERKAN BUDAK
Danışman: DOÇ. DR. HİCRAN YILDIZ ; DOÇ. DR. SİBEL KARACA SİVRİKAYA
Balıkesir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Enteral beslenme = Enteral nutrition ; Gastrostomi = Gastrostomy ; Hasta bakımı = Patient care ; Palyatif bakım = Palliative care ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Palyatif Bakım Alan PEG (Perkütan Endoskopik Gastrostomi) ve NG (Nazogastrik)' li Hastalara Bakım Verenlerin Bakım Yükü ve Yaşam Kalitesinin İncelenmesi
Çalışma, palyatif bakım alan PEG ve NG'li hastalara bakım verenlerin bakım yükü ve yaşam kalitesinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Analitik nitelikteki çalışmanın evrenini, Ege Bölgesindeki bir ilde palyatif bakım servisi bulunan toplam 5 hastanenin palyatif bakım ünitesinde yatmış ve PEG ve ya NG uygulanan 68 hastaya bakım veren; örneklemini ise bu bakım verenler arasından araştırmaya katılmayı kabul eden 56 bakım verici birey oluşturmuştur. Veriler, sosyodemografik özellikleri, hastaların ve bakım verenlerin sağlık durumuna ilişkin özellikleri ve enteral beslenme (PEG veya NG) hakkındaki soruları içeren genel bilgi formu, Zarit Bakım Yükü Ölçeği ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği aracılığı ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelikler, ortalamalar, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve spearman korelasyon testi kullanılmıştır. Yaş ortalamaları 48.55±10.47 olan bakım verenlerin %80.4'ü kadındır. Hastaların %73.2'sinin tıbbi tanısı nörolojik hastalıklar grubunda yer almaktadır. Hastaların %82.1'i PEG ile beslenmektedir. Bakım verenlerin yaşam kalitesi ölçeğinden aldığı en düşük yaşam kalitesi puanının zindelik alt boyutundan (35.98±14.28), en yüksek puanın sosyal fonksiyon alt boyutundan aldığı (59.92±10.16) ve toplam yaşam kalitesi puanının 49.78±19.92; bakım verenlerin bakım yükü ölçeği puanının 45.50±13.77 olduğu görülmektedir. Bakım verenin çocuk sahibi olma durumunun,  bakım verenlerde ameliyat öyküsü varlığının,  bakım verenin çalışma durumunun, bakım verilen hastalarda diğer kronik hastalıkların varlığının, hastanın sosyal yardım alma durumunun,  hasta ile aynı evde yaşama durumunun, hastalığın beslenme durumunu etkileme düzeyinin, beslenme malzemelerini bulmada sorun yaşama durumunun bakım yükünü etkilediği belirlenmiştir (p<0.05). Bakım yükünün bakım verenlerin yaşam kalitesinin ağrı alt boyutu hariç diğer tüm alt boyutlarını ve toplam yaşam kalitesini etkilediği saptanmıştır (p<0.05). Çalışmanın daha büyük bir örneklem gruplarında tekrarlanması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Enteral beslenme, bakım veren, bakım yükü, yaşam kalitesi

Abstract:
Examination of Care Burden and Quality of Life of Caregivers for PEG (Percutaneous Endoscopic Gastrostomy) and NG (Nasogastric) Patients Receiving Palliative Care
          The study was carried out to examine the the care burden and quality of life of the caregivers of PEG (Percutaneous Endoscopic Gastrostomy) and NG (Nasogastric) patients who received palliative care. The universe of the analytical study included 68 caregivers of patients who were hospitalized in a palliative care unit of a total of five hospitals in a province of Aegean with palliative care services and who underwent PEG or NG; the sample included 56 caregivers who agreed to participate in the study. The data were collected by means of sociodemographic characteristics, characteristics of patients and caregivers, and general information form including questions about enteral nutrition (PEG or NG), Zarit Care Burden Scale and SF-36 Quality of Life Scale. In the evaluation of the data; Percentages, averages, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test and spearman correlation test were used. 80.4% of caregivers with a mean age of 48.55±10.47 were female. The medical diagnosis of 73.2% of the patients is in the group of neurological diseases. 82.1% of the patients were fed with PEG. The lowest quality of life score of caregivers from the quality of life scale (35.98±14.28) was obtained from the subscale of the social life subscale (59.92±10.16) and the total quality of life score was 49.78±19.92; it is observed that the caregiver's care load scale score is 45.50±13.77. The condition of the caregiver to have a child, the presence of a history of surgery in the caregivers, the working status of the caregiver, the presence of other chronic diseases in the caregivers, the status of receiving the patient's social care, the condition of living with the patient at home, the level of the nutritional status of the patient, status was found to affect the care load (p<0.05). It was found that the care burden affected the quality of life of all caregivers except for pain sub-dimension and total quality of life (p<0.05). It is recommended to repeat the study in a larger sample group.
Key words: Enteral nutrition, caregiver, care load, quality of life