Sağlık harcamaları ve çevre kirliliği
Health expenditures and environmental pollution
Yazar: EMRAH USTUNDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. TUFAN SARITAŞ
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Makroekonomik dengeler = Macroeconomic balances ; Sağlık ekonomisi = Health economics ; Çevre ekonomisi = Environmental economics

Özet:
Bu çalışmada Üst Gelir Grubu ve Üst-Orta Gelir Grubu Ülkeler olarak sınıflandırılan iki ülke grubunda sağlık harcamaları ve çevre kirliliği arasındaki ilişki incelenmiştir. Yöntem olarak Genelleştirilmiş En Küçük Kareler (GEKK) ve İki Aşamalı Genelleştirilmiş Momentler Yöntemi (GMM) kullanılmıştır. Uygulamalarda kullanılan değişkenler; yurtiçi yüzdesel genel devlet harcamalarını temsil eden sağlık harcamaları, çevresel kirliliği temsil eden CO2 emisyonu (hem metrik ton hem de kilo tonla), ekonomik büyüme ve nüfus olarak yer almaktadır. Genelleştirilmiş En Küçük Kareler (GEKK) yöntemi ile elde edilen sonuçlar, Üst Gelir Grubu ve Üst-Orta Gelir Grubu Ülkelerde çevresel kirliliğin sağlık harcamaları üzerinde pozitif etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Ekonomik büyüme ve nüfus değişkeni ile sağlık harcamaları arasında genel itibariyle pozitif bir ilişki elde edilmiştir. Bu yöntem ile elde edilen sonuçlarda tüm değişkenler arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. İki Aşamalı Genelleştirilmiş Momentler Yöntemi (GMM) ile yapılan analizlerde hem Üst Gelir Grubu ve hem de Üst-Orta Gelir Grubu Ülkelerde çevresel kirlilik ile sağlık harcamaları arasında pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Diğer bağımsız değişkenler olan ekonomik büyüme ve nüfus değişkeni ile sağlık harcamaları arasında genel itibariyle pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Bu yöntem ile elde edilen sonuçlar tüm değişkenler arasında anlamlı bir ilişkinin var olduğunu göstermektedir. Çalışmada yapılan test sonuçları ana değişkenlerden olan çevresel kirliliğin, sağlık harcamaları üzerinde pozitif bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.

Abstract:
In this study, the relationship between health expenditures and environmental pollution in two country groups classified as Upper Income Group and Upper-Middle Income Group Countries was examined. Generalized Least Squares (LES) and Two-Stage Generalized Method of Moments (GMM) were used as methods. The variables used in the applications are health expenditures representing domestic percentage general government expenditures, CO2 emissions representing environmental pollution in both metric tons and kilo tons, economic growth and population. The results obtained with the Generalized Least Squares (LES) method show that environmental pollution has a positive effect on health expenditures in Upper Income Group and Upper-Middle Income Group Countries. A generally positive relationship was obtained between economic growth and population variables and health expenditures. A significant relationship was determined between all variables in the results obtained with this method. In the analyses conducted with the Two-Stage Generalized Method of Moments (GMM), a positive relationship was determined between environmental pollution and health expenditures in both Upper Income Group and Upper-Middle Income Group Countries. A generally positive relationship was found between the other independent variables, economic growth and population, and health expenditures. The results obtained with this method show that there is a significant relationship between all variables. The test results conducted in the study show that environmental pollution, one of the main variables, has a positive effect on health expenditures.