Tiroid oftalmopati hastalarında klinik özellikler ve prognostik faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of clinical features and prognostic factors in patients with thyroid ophthalmopathy
Yazar: MEDINA BULLUTI
Danışman: PROF. DR. ALTAN ATAKAN ÖZCAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Amaç: Tiroid oftalmopati hastalarının klinik aktivite skorlarına göre klinik özelliklerini, oküler parametrelerini, prognostik faktörlerini değerlendirmek ve sağlıklı kontroller ile karşılaştırmak
Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya, 2021-2024 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı Oküloplasti Birimine başvuran 40 tiroid orbitopati tanılı hastanın 77 gözü ve sağlıklı 40 kontrol olgusunun 80 gözü dahil edildi. Hastalar, klinik aktivite skoruna (KAS) göre değerlendirildi, KAS 0-2 ve KAS ≥3 olmak üzere iki gruba kategorize edildi. Yaş, cinsiyet, Graves hastalığının süresi ve uygulanan tedavi (antitiroid ilaç), sistemik hastalık öyküsü, sigara kullanım öyküsü ve süresi, diplopi varlığı ile ilgili veriler kayıt edildi.  En iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK), primer ve yukarı bakış pozisyonundaki göz içi basınç ölçümü (GİB), biyomikroskobik ön segment ve fundus muayaneleri ile gerçekleştirilen sistemik tetkikler (tiroid fonksiyon testleri, manyetik rezonans görüntüleme bulguları), Hertel Ekzoftalmometre ile propitozis dereceleri incelendi. Tüm tiroid orbitopati hastalarının orbitadaki vasküler yapılarının hemodinamiği, optik disk, retinal ve koroidal mikrovasküler değişiklikleri, kornea morfolojisi ve biyomekaniği değerlendirildi ve sağlıklı kontroller ile karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmamızda her iki hasta grubunda kontrole kıyasla, EİDGK daha düşük, yaş, sigara kullanım süresi, primer ve yukarı bakış pozisyonundaki GİB, Hertel Ekzoftalmometre değerleri ise daha yüksek bulundu (hepsi için p<0,05). Tiroid fonksiyon testlerinden serbest t3 değerinin ve diplopinin KAS≥3 grubunda, KAS 0-2'ye kıyasla daha fazla olduğu izlendi (sırasıyla p=0,01, p<0,001). KAS≥3  grubunda, intraorbital yağ doku kalınlığının, ekzoftalmus derecesinin, superior, inferior, medial rektus ve inferior oblik kasların, lakrimal bezin uzunluk ve genişliğinde KAS 0-2'ye göre artış olduğu görüldü (hepsi için p<0,05). Her iki hasta grubunda kontrole kıyasla, oftalmik arterin en yüksek sistolik hızında, santral retinal arterin direnç indeksinde ve posterior siliyer arterin en yüksek sistolik hız ve direnç indeksinde anlamlı farklılıklar izlendi(hepsi için p<0,05). Her iki hasta grubunda kontrole kıyasla, optik koherens tomografi anjiografi(OKTA) makula bulguları incelendiğinde, foveal avasküler zonda (FAZ), yüzeyel kapiller pleksus (YKP) tabakasında [(tüm alan, foveal, parafoveal ve perifoveal bölgelerin tüm kadranlarında (hepsi için p<0,05)], derin kapiller pleksus (DKP) tabakasının tüm alanında, foveal, parafoveal (üst ve nazal), perifoveal (temporal, üst ve alt) kadranlarda anlamlı farklılıklar tespit edildi (hepsi için p<0,05). OKTA disk bulguları incelendiğinde, disk içi ve radyal peripapiller kapiller pleksusta(RPKP) her iki hasta grubunda, kontrole kıyasla sadece temporal alt kadranda, retina sinir lifi tabakası kalınlığının (RSLT) ise peripapiller bölge ve alt nazalde anlamlı farklılıklar gösterdiği izlendi (hepsi için p<0,05). Optik koherens tomografi (OKT) bulgularında ise her iki grupta koroid kalınlığında ve RSLT tabakasının nazal alt kadranında anlamlı farklılıklar gözlemlendi (sırasıyla p=0,001, p=0,01). Her iki hasta grubunda, kornea topografisinde ön, arka elevasyon ve ortalama arka elevasyon standart sapma indeksinde (Db), kornea biyomekanik değerlendirmede ise birinci aplanasyon hızı, tepe mesafesi, deformasyon amplitüdü, konkav yarıçap, biyomekanik olarak düzeltilmiş GİB, tomografik biyomekanik indeks (TBİ) ve tüm göz hareketinde anlamlı farklılıklar izlendi(hepsi için p<0,05). 
Sonuç: Klinik aktivite skorunun artması ile birlikte, KAS≥3 hasta grubunda, KAS 0-2'ye göre ekzoftalmus, intraorbital yağ doku kalınlığında, lakrimal bez ve ekstraoküler kasların genişliğinde artış olduğu izlendi. Her iki hasta grubu, sağlıklı kontroller ile karşılaştırıldığında makula, optik disk ve koroid bölgesinde mikrovasküler ve yapısal değişikliklerin meydana geldiği, orbital vasküler yapılarda kan akışının arttığı, kornea morfolojisinde ve biyomekaniğinde değişiklikler saptandığı görülmüştür ancak sonuçlarımızın daha geniş, kapsamlı ve prospektif çalışmalar ile de desteklenmesi gerekmektedir. 

Anahtar Kelimeler: 	Tiroid oftalmopati, orbital görüntüleme, vasküler dansite, oküler kan akım, kornea biyomekaniği

Abstract:
Purpose: To evaluate the clinical features, ocular parameters and prognostic factors of thyroid ophthalmopathy patients according to their clinical activity scores and compare them with healthy controls.
Material and Methods: This cross-sectional study included 77 eyes of 40 patients with thyroid orbitopathy and 80 eyes of 40 healthy controls who applied to the Ophthalmology Department of Çukurova University Faculty of Medicine between 2021-2024. Patients were evaluated according to the clinical activity score (CAS) and categorized into two groups as CAS 0-2 and CAS ≥3. Age, gender, duration of Graves' disease and applied treatment (antithyroid drug), systemic disease history, smoking history and duration, and presence of diplopia were recorded. Best corrected visual acuity (BCVA), intraocular pressure (IOP) measurement in primary and upward gaze positions, biomicroscopic anterior segment and fundus examinations, thyroid function tests, magnetic resonance imaging (MRI) findings, and proptosis degrees with Hertel Exophthalmometer were examined. The hemodynamics of the vascular structures in the orbit, optic disc, retinal and choroidal microvascular changes, corneal morphology and biomechanics of all thyroid orbitopathy patients were evaluated and compared with healthy controls.
Results: In our study, the BCVA of both patient groups were found to be lower in comparison with controls, and higher in age, duration of smoking, primary and upward gaze IOP and Hertel Exophthalmometer values (p<0.05 for all). In thyroid function tests, free t3 value and diplopia were observed to be higher in CAS≥3 compared to CAS 0-2 (p=0.01, p<0.001). In CAS≥3 patients, intraorbital fat tissue thickness, exophthalmus degree, superior, inferior, medial rectus and inferior oblique muscles, lacrimal gland lengths were observed to increase compared to CAS 0-2 patients (p<0.05 for all). In both patient groups, significant differences were observed in the peak systolic velocity of the ophthalmic artery, the resistance index of the central retinal artery,  the peak systolic velocity and resistance index of the posterior ciliary artery compared to the control group (p<0.05 for all). İn macular Optic coherence tomography angiography (OCTA) evaluations, both patient groups compared to controls showed significant differences in foveal avascular zone (FAZ), superficial capillary plexus (SCP) [whole image, all quadrants of foveal, parafoveal and perifoveal regions (p<0.05 for all)] and deep capillary plexus (DCP)[whole image, foveal, parafoveal (superior and nasal), perifoveal (temporal, superior and inferior) (p<0.05 for all)]. İn OCTA disc evaluations, inside-disc and radial peripapillary capillary plexus in both patient groups compared to controls, differed only in the temporal inferior quadrant. Whereas, retinal nerve fiber layer (RNFL) differed in the peripapillary region and inferior nasal quadrant (p<0.05 for all). In Optic coherence tomography (OCT) findings, significant differences were observed in the two patient groups compared to controls in choroidal thickness and nasal inferior part of RNFL (p=0.001, p=0.01, respectively). In both patient groups, significant differences were observed in the anterior, posterior elevation, Db in corneal topography, and in the corneal biomechanical evaluation, significant differences were observed in the first applanation velocity(A1V), peak distance (PD), deformation amplitude(DA), highest concavity radius, biomechanically corrected IOP (bIOP), tomographic biomechanical index (TBI) and in whole eye movement(WEM) (p<0.05 for all).
Conclusion: With the increase in clinical activity score, in the MRI findings exophthalmus, intraorbital fat tissue thickness, lacrimal gland and extraocular muscles lengths' were observed to increase in the CAS≥3 patient group compared to CAS 0-2.With the increase in clinical activity score of thyroid ophthalmopathy patients, microvascular and structural changes occurred in the macula, optic disc and choroid. The blood flow increased in orbital vascular structures, and changes were also detected in corneal morphology and biomechanics compared with healthy controls. However, our results need to be supported by larger, more comprehensive and prospective studies.

Keywords: 	Thyroid ophthalmopathy, magnetic resonance imaging, vessel density, ocular blood flow, corneal dynamic scheimpflug analyser