Türkiye'nin Kuzey Irak politikası: İç ve dış politika etkileşimi
Turkey's Northern Iraq policy: The interaction between domestic and foreign policy
Yazar: DEMET ŞENBAŞ
Danışman: PROF. DR. SİBEL TURAN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Barış = Peace ; Konstrüktivizm = Constructivism ; Kuzey Irak = Northern Iraq ; Kürt sorunu = Kurdish question ; Kürtler = Kurdish ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İç politika = Domestic policy

Özet:
Etnik kimlikler üzerinden yaşanan çatışmalar, Soğuk Savaş sonrası dünyada ortaya çıkan en önemli sorunlardandır. Bu etnik sorunlar kaynağını "ben" ve "diğerleri" algısından almaktadır. Bu algı da tarihsel deneyimlerle edinilmekte ve toplumsal yapıya, dolayısıyla devletlerin dış politika anlayışlarına yerleşmektedir. Konstrüktivizm'in öncülerinden olan Alexander Wendt, kimliklerin devlet politikalarını etkilediğini, bunların tarihsel deneyimlerle edinildiğini ve devletlerin diğer devletlerin kimliklerinden nasıl bir politika izleyeceğini tahmin ettiklerini söylemektedir. Bu çerçeveden bakıldığında Kuzey Irak Türkiye ilişkileri hiçbir dönemde kolay olmamıştır. Türkiye iç politikasında Kürt sorunu ve Kürt Sorununun tetiklediği Terör Sorunu önemli bir etkendir. Türkiye'yi dış politikasında en çok sınırlandıran konulardan biri olan ve geleneksel olarak savunduğu "kırmızı çizgiler"i, yani Kuzey Irak'ta bağımsız bir Kürt Devleti'nin kurulmasına karşı olma politikası, Kuzey Irak'la olan ilişkilerde en büyük engeldir. Ekonomik ilişkilerin ilerlemesi, Barış Sürecinin ortaya çıkardığı kolaylaştırıcı ortam ve ortak güvenlik algıları nedeniyle bir dönem yakınlaşan ilişkiler, Barış Sürecinin sonlanması ve ardından Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin Referandum kararıyla yeniden çıkmaza girmiştir. Esasında Kuzey Irak'la güvenli bir ilişkinin varlığından söz etmek Türkiye içindeki Kürt sorunu çözülmediği takdirde oldukça zordur. Türkiye'nin tarihsel algı sonucu edindiği Kuzey Irak'ta kurulacak bağımsız bir Kürt Devleti'nin Türkiye'nin içindeki Kürt sorununu tetikleyeceği düşüncesi ve Kürt unsurların Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yaşanan olaylar nedeniyle Devlete yabancılaşmış oluşu, Türkiye'nin Kuzey Irak'la olan ilişkilerinde belli bir noktadan öteye gitmeyi engellemektedir.

Abstract:
The conflicts about the ethnic identities, are one of the most important problems that rised to the surface after the Cold War Era. Those conflicts take their sources from the sense of "me" and the "other". Those senses are derived from the historical experiences and settle into the social structure and also the international politics of the States. Alexander Wendt who is the one of the procursors of Constructivism, says that the identities effect the state's politics, those senses are derived from the historical experiments, and so the states can have an opinion about the other states how to act. When wieved from this aspect, the relations between Northern Iraq and Turkey have never been easy. In Turkey's domestic policy, the Kurdish Problem and the Terror Problem triggered by it, has a big effect. The "red lines" policy which is a subject that limits the international politics of Turkey and which has been defended by Turkey for many years, means not to allow an independed Kurdish State in Northern Iraq, is the main problem between Turkey and Northern Iraq realitions. Because of the development of the economical relations between Turkey and Northern Iraq, the favourable atmosphere that occured after Peace Process had started, and the common security senses between two countries, their relations developped. But after the Peace Process stopped, and Northern Iraq's Referendum decision, this situation changed and the relations are broken down. In reality, it's hard to say there would be good relations between Turkey and Northern Iraq if the Kurdish Problem in Turkey isn't solved. The historical sense of Turkey that the constitution of a Kurdish State in Northern Iraq will trigger the Kurdish Problem and the foreignness of the Kurdish people because of the events in Eastern and South Eastern Parts of Turkey, set the improvements in relations between Turkey and Northern Iraq back.