Epilepsili çocuk ve ergenlerin sınav tutumunun ve anksiyete düzeyinin belirlenmesi
Determination of attitudes towards exams and anxiety levels in children and adolescents with epilepsy
Yazar: HAYRİYE HANDE ENERGİN İŞLER
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Epilepsi = Epilepsy ; Ergenler = Adolescents ; Sınav = Examination ; Sınav kaygısı = Test anxiety ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Pediatrik popülasyonda sık görülen nörolojik hastalıklardan
olan epilepsi ile anksiyete arasındaki hem fizyopatolojik, hem de davranışsal ilişkiyi
hastaların hayatlarının çeşitli alanlarında pek çok biçimde görmek mümkündür.
Epilepsi sadece nörolojik bir hastalık olarak kalmayıp, anksiyete, depresyon gibi
çocukların hayat kalitesi, sosyal gelişimi ve akademik başarılarını olumsuz yönde
etkileyecek psikiyatrik bozuklukları da beraberinde getirebilmektedir. Epilepsili
hastalarda öğrenme bozuklukları ve akademik başarısızlığın temelinde yatan
fizyopatoloji ve/ veya psikopatoloji halen gizliliğini korumaktadır. Çalışmamızda,
epilepsi tanısı ile takip edilen çocuk ve ergenlerde anksiyete ve sınav kaygı düzeyini
araştırmayı; anksiyete düzeyi ile sınav kaygısı arasında paralellik olup olmadığını
belirlemeyi; epilepsinin tipi, süresi, ilaç sayısı, nöbet sayısı veya EEG
(Elektroensefalografi) bulgularının kaygı düzeyine olası etkisini saptamayı ve elde
edilen verileri sağlıklı çocuk ve ergen bireylerle karşılaştırmayı hedefledik.

Materyal- Metod: Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Nöroloji
polikliniğinde en az 1 yıldır epilepsi nedeni ile takip edilen 10-17 yaş arasındaki 142
çocuk çalışmanın olgu grubunu oluştururken, aynı yaş aralığındaki Sağlam ve Genel
Çocuk polikliniklerine başvuran 142 çocuk ise kontrol grubuna dahil edildi. Tüm
çocukların yaşı ve cinsiyeti; epilepsi tanısı ile takip edilen hastaların epilepsi süresi,
nöbet tipi, nöbet sayısı, EEG bulguları, kullandığı antiepileptik ilaç sayısı kaydedildi.
Çalışmaya dahil edilen bütün çocuklara Beck anksiyete ölçeği ve sınav tutum
envanteri olmak üzere iki adet anket uygulandı. Her iki gruptaki hastaların anksiyete
düzeyleri ve sınav kaygı puanları değerlendirildi.

Bulgular ve Sonuç: Anketlerden elde edilen verilerde hem sınav kaygı
envanteri hem de Beck anksiyete ölçek puanlarının epilepsi hastalarında anlamlı
şekilde yüksek olduğu görüldü. Nöbet tipine göre jeneralize epilepsi tanılı hastaların
anksiyete ve sınav kaygı düzeyleri fokal epilepsisi olanlara göre istatistiksel anlamlı
olarak yüksek bulundu. Hastaların son 1 yılda geçirdiği nöbet sayısı veya kullandığı
ilaç sayısı ile anksiyete derecesi ve toplam sınav kaygı puanları arasında istatistiksel
olarak anlamlı ilişki yoktu. Fokal veya jeneralize EEG bulguları olan hastalar,



normal EEG bulguları olan hastalardan daha yüksek kaygı düzeyine sahip olarak
bulundu.

Sonuç olarak, çalışmamız epilepsili çocuk hastalarda sadece anksiyete belirti
ve bozukluklarının değil, hayat kalitesini etkileyebilecek düzeyde sınav kaygısının da
var olduğunu ortaya koymuştur. Epilepsi hastalığı nedeniyle takip ve tedavisi
düzenlenen hastaların anksiyete bozuklukları açısından da değerlendirilmesi; gerekli
durumlarda farmakolojik ve/ veya davranışsal tedavilerin uygulanması önemlidir.
Çalışmadan elde edilen sonuçlar ile epilepsi tanılı çocuk ve ergen bireylerin aileleri
bilgilendirilerek sınav öncesi dönemde davranışsal farkındalık yaratılabilir. Bu
bilgiler doğrultusunda, çocuk psikiyatrisi ile iş birliği içerisinde sınav süreçleri gibi
yüksek kaygı oluşturabilecek dönemlerde uygulanmak üzere yeni tedavi ve davranış
metodlarının geliştirilmesi faydalı olacaktır.

Anahtar kelimeler: Epilepsi, anksiyete, sınav kaygı envanteri, Beck

anksiyete ölçeği

Abstract:
Objective: It is possible to see the physiopathological and behavioral
relationship between epilepsy, which is one of the most common neurological
disorders in the pediatric population, and anxiety in different areas of life in patients.
Epilepsy is not only a neurological disease but also it can cause psychiatric disorders
such as anxiety or depression that will affect children's quality of life, social
development and academic achievement in a negative way. Physiopathology and/or
psychopathology underlying learning disorders and academic failure in epilepsy
patients is still confidential. In our study, we aimed to investigate the level of anxiety
and exam anxiety in children and adolescents with the diagnosis of epilepsy; whether
anxiety level parallels with test anxiety; the possible effect of seizure type, number of
drugs, number of seizures or EEG (Electroencephalography) findings on anxiety and
exam anxiety levels and compare the data with healthy children and adolescents.
Material-Method: One hundred and forty two children diagnosed with
epilepsy between the ages of 10-17 years who were followed up for at least 1 year in
Pediatric Neurology Outpatient Clinic of Keçiören Training and Research Hospital
and 142 healthy children in the same age range who applied to the Well Child Clinics
were included in the study. Age and gender of the children in both groups; duration
and type of seizure, the number of seizures in the last year, EEG findings and the
number of drugs used by the patients in the epilepsy group were recorded. Two
questionnaires, Beck anxiety scale and exam attitude inventory, were administered to
all participants included in the study. Anxiety and test anxiety scores of the patients
in both groups were evaluated.
Results and Conclusion: Both test anxiety inventory and Beck anxiety scale
scores were significantly higher in the group with epilepsy. The anxiety and exam


anxiety levels of patients with generalized seizures were found to be higher than
those with focal epilepsy. There was no statistically significant relation between the
number of seizures in the last year or the number of drugs used by the patients and
scores of the anxiety and exam anxiety inventories. The patients with focal or
generalized EEG findings were found to have higher anxiety levels than patients with
normal EEG findings. In conclusion, our study revealed that epileptic children have
both anxiety symptoms and also exam anxiety symptoms that can affect their quality
of life. It is important to evaluate the epileptic patients in terms of anxiety and apply
pharmacological and/or behavioral treatments when necessary. Behavioral awareness
can be carved out in the pre-exam period by informing the families of children and
adolescents diagnosed with epilepsy. It will be promising to develop new treatment
and behavioral methods in cooperation with child psychiatry that can be applied in
periods that may cause high anxiety such as exam processes.
Key words: Epilepsy, anxiety, test anxiety inventory, beck anxiety scale