Çocukluk çağı obezitesinde insülin direnci, lipid profili ve tiroid fonksiyon testlerinin glipikan-4 ve fetuin-A ile ilişkilerinin incelenmesi
Investigation of association of insulin resistance, lipid profile and thyroid function tests with glypican-4 and fetuin-A levels in childhood obesity
Yazar: MUSA GÜMÜŞDERE
Danışman: PROF. FATİH AKÇAY
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Fetuin A = Fetuin A ; Glipikan 4 = Glypican 4 ; Lipidler = Lipids ; Obezite = Obesity ; Tiroid fonksiyon testleri = Thyroid function tests ; Çocuklar = Children ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Bu çalışmada çocukluk çağı obezitesinde insülin direnci, lipid profili ve tiroid fonksiyon testlerinin bir adipokin olan glipikan-4 (GPC4) ve bir hepatokin olan fetuin-A düzeyleri ile ilişkilerini incelemeyi amaçladık. 
Pediatrik Endokrinoloji polikliniğine başvuran 6-18 yaş arası 30 obez, 30 morbid obez ve 25 normal kilolu olmak üzere toplam 85 çocuk çalışmaya dahil edildi. Obezite tanısını koymak için rölatif ağırlık yöntemi, insülin direncini belirlemek için "Homeostasis Model Assesment of Insulin Resistance" (HOMA-IR) yöntemi kullanıldı. Olgulardan alınan açlık venöz kan örneklerinden glukoz, insülin, trigliserit (TG), total kolesterol (TK), düşük dansiteli lipoprotein kolesterol (LDL-K), yüksek dansiteli lipoprotein kolesterol (HDL-K), kortizol, adrenokortikotropik hormon (ACTH), hemoglobin A1c (HbA1c), tiroid stimülan hormon (TSH), serbest T4, fetuin-A ve GPC4 ölçümleri yapıldı. Her iki obez grubunda kontrol grubuna kıyasla HOMA-IR, TG, TK, LDL-K, fetuin-A ve GPC4 düzeyleri anlamlı derecede yüksekti. Obez grubu ile karşılaştırıldığında, morbid obez grubunda HOMA-IR ve fetuin-A değerleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek iken, GPC4, TG, TK ve LDL-K düzeylerindeki yükseklik istatiksel olarak anlamsızdı. Gruplar arasında tiroid fonksiyon testleri açısından anlamlı fark yoktu. Rölatif ağırlık ile HOMA-IR arasında güçlü bir korelasyon vardı (r=0,660, p<0,001). Ayrıca, GPC4 ile rölatif ağırlık (r=0,343, p=0,001), HOMA-IR (r=0,272, p=0,012), TK (r=0,258, p=0,017) ve LDL-K (r=0,250, p=0,021) düzeyleri arasında anlamlı korelasyon olduğu saptandı. Fetuin-A ile rölatif ağırlık (r=0,555, p<0,001) ve HOMA-IR (r=0,342, p=0,001) değerleri arasında pozitif korelasyon vardı. İnsülin direnci olmayan bireylerde fetuin-A ile GPC4 arasında korelasyon olduğu tespit edildi (r=0,307, p=0,021).
Sonuç olarak çocukluk çağı obezitesinde fetuin-A ve GPC4 düzeylerinin  insülin direnci ile ilişkili olarak yükseldiği söylenebilir. Obezitede kilo artışına paralel olarak fetuin-A düzeyleri anlamlı şekilde yükselirken, GPC4 düzeyleri bu yükselişe eşlik etmemektedir. Bu açıdan, GPC4'ün insülin direncine karşı muhtemel kompansatuar etkisinin morbid obezlerde zayıflayabileceği düşünülebilir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the association of insulin resistance, lipid profile and thyroid function tests with glypican-4 (GPC4) and fetuin-A levels in childhood obesity. This study included a total of 85 children, of whom 30 were obese, 30 were morbid obese and 25 were normal weight, admitted to Pediatric Endocrinology Department. For diagnosis of obesity, relative weight method was used. Insulin resistance was assessed by Homeostasis Model Assesment of Insulin Resistance (HOMA-IR) method. Fasting venous blood samples were taken for measurements of glucose, insulin, triglyceride (TG), total cholesterol (TC), low density lipoprotein cholesterol (LDL-C), high density lipoprotein cholesterol (HDL-C), cortisol, adrenocorticotropic hormone (ACTH), HbA1c, thyroid function tests, fetuin-A and GPC4. In obese groups, HOMA-IR, TG, TC, LDL-C, fetuin-A and GPC4 levels were significantly higher in comparison with the control group. Morbid obese group had significantly higher HOMA-IR and fetuin-A levels than obese group. There was no significant difference between obese groups in terms of GPC4, TG, TC and LDL-C levels. No significant difference was found among the groups in terms of thyroid function tests. A strong correlation was detected between relative weight and HOMA-IR (r=0,660, p<0,001). Also, GPC4 levels positively correlated with relative weight (r=0,343, p=0,001), HOMA-IR (r=0,272, p=0,012), TC (r=0,258, p=0,017) and LDL-C (r=0,250, p=0,021). Positive correlations of fetuin-A with relative weight (r=0,555, p<0,001) and HOMA-IR (r=0,342, p=0,001) were found. In all cases there was no relation between fetuin-A and GPC4 levels (r=0,202, p>0,05), but in insulin sensitive group there was a relation (r=0,307, p=0,021). In conclusion, we suggest that elevated levels of fetuin-A and GPC4 in childhood obesity were probably related to insulin resistance. While obesity progresses to morbid obesity, fetuin-A levels significantly increases, but GPC4 levels do not accompany it. Thus, we conclude that possible compensatory effect of GPC4 against insulin resistance weakens in morbid obesity.