Türkiye imalat sanayinde firma bazlı ihracatı etkileyen faktörler
Factors affecting firm-based exports in Turkish manufacturing industry
Yazar: AHMET KOLUMAN
Danışman: DOÇ. DR. FATİH KAPLAN
Tarsus Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Firma performansı = Firm performance ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Reel döviz kuru = Real exchange rates ; Sektörel dış ticaret = Sectoral foreign trade ; Uluslararası ticaret = International trade ; Üretim sektörü = Production sector ; İhracat = Export

Özet:
Türkiye ekonomisi, Onuncu ve On Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planları'nda uluslararası rekabet gücünü ve dünya ihracatındaki payını artırmak hedefiyle imalat sanayinde yüksek katma değerli üretimi, yeni teknolojilerin geliştirilmesini, yatırım ve ara malı ithalatını azaltmayı amaçlamıştır. Türkiye ekonomisinin imalat sanayisine verdiği bu önem çalışmanın temel motivasyonunu oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye imalat sanayinde firmaların ihracatını etkileyen fakörler iki modelde ele alınmaktadır. Çalışmada ISIC Rev.4 Düzey 2 sınıflandırmasına göre 21 sektöre ait 2006-2019 yıllarını kapsayan veriler kullanılmaktadır. Sektörel ortalama ihracat verileri bağımlı değişken, sektörel reel efektif döviz kuru endeksi, sektörel ihracat ağırlıklı GSYH, sanayi üretim endeksi, çalışan saat başına üretim endeksi, brüt ücret maaş endeksi ve sanayi istihdam endeksi verileri bağımsız değişkenler olarak modelde yer almaktadır. Değişen varyans, otokorelasyon ve yatay kesit bağımlılığı sorunlarına karşı dirençli standart hatalar üreten sabit etkili Driscoll-Kraay tahmincisi kullanılmaktadır. Yapılan analiz sonucunda her iki modelde de sektörel reel efektif döviz kuru endeksi, sektörel ihracat ağırlıklı GSYH, sanayi üretim endeksi, çalışan saat başına üretim endeksi ve brüt ücret maaş endeksine ait değişkenler firma ihracatını pozitif ve anlamlı şekilde etkilemektedir. Ancak istihdam değişkeni ile firma ihracatı arasında kesin bir sonuç elde edilememiştir. Bağımsız değişkenler arasında firma ihracatına en yüksek etkiyi dış gelirdeki artış sağlamaktadır. Sektörel ihracat ağırlıklı GSYH hariç diğer değişkenlerdeki katsayıların oldukça küçük olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
In the Tenth and Eleventh Five-Year Development Plans, the Turkish economy aimed to increase its international competitiveness and its share in world exports, aiming to reduce high value added production, development of new technologies, and imports of investment and intermediate goods in the manufacturing industry. This importance given by the Turkish economy to the manufacturing industry constitutes the main motivation of the study. In this study, the factors affecting the exports of firms in the Turkish manufacturing industry are discussed in two models. In the study, data from 21 sectors covering the years 2006-2019 are used according to ISIC Rev.4 Level 2 classification. The dependent variable is the average export data of sectoral, sectoral index real effective exchange rate, sectoral export-weighted GDP, industrial production index, the index of output per employee hour, your gross wage wage index and industrial production index data is located in the model as independent variables. Fixed effects Driscoll-Kraay estimator is used, which produces standard errors resistant to the problems of varying variance, autocorrelation, and cross-section dependence. As a result of the analysis, in both models, the variables of the sectoral real effective exchange rate index, sectoral export weighted GDP, industrial production index, production index per employee hour and gross wage salary index affect firm exports positively and significantly. However, a definite result could not be obtained between the employment variable and the export of the firm. Among the independent variables, the increase in foreign income provides the highest effect on firm exports. Except for the sectoral export-weighted GDP, the coefficients in other variables were observed to be quite small.