Hatay ili yüzey akış potansiyelinin coğrafi bilgi sistemleri ile belirlenmesi
Determining surface runoff potential using geographic information systems for Hatay province
Yazar: MEHMET AKİF KESKİNKILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET İRVEM
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Yüzey akışları = Runoffs

Özet:
Hidrolojik çalışmalarda, yağmurlar ve kar erimeleri ortaya çıkan yüzey akışların bilinmesi çok önemlidir. Bir havza için yüzey drenaj sistemlerinin planlanmasında yüzey akışın bilinmesi gereklidir. Günümüzde yüzeysel akışların oluşturduğu akım verilerini elde etmede akım gözlem istasyonları kullanılmaktadır. Akım gözlem istasyonlarına sahip olmayan veya yeterli akım kaydı olmayan alt havzalarda akım verileri temin edilememektedir. Türkiye'de bir çok alt havzada yüzey akış verilerini temin etmek kolay olamamaktadır, bu yüzden amprik olarak tahmin edilmektedir. Bu amaçla, Uzaktan Algılama (UA) ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknolojileriyle yağış-akış çalışmaları gün geçtikçe artış göstermektedir. Çalışmada yağış-akış modeli olarak USDA (United States Department of Agriculture) tarafından geliştirilen SCS-CN (Soil Conservation Service - Curve Number) yöntemi kullanılmıştır. 
Bu çalışmada, SCS-CN yöntemi, Asi havzasında uygulanmıştır. Yüzey akışın tahmininde, arazi kullanımı ve bitki örtüsü, toprak grupları ve farklı yinelenme yıllarına göre yağış verileri yöntemin girdi verileri olarak kullanılmıştır. Sonuçta, çalışma alanında, akım ölçümü olmayan alt havzalar için yüzey akış hacmi hesaplanmış ve haritalanmıştır, aynı zamanda çalışma alanında bulunan herhangi bir akarsu kesiti için yüzey akışın hesaplanabileceği bir veri tabanı hazırlanmıştır.

Anahtar kelimeler: SCS yöntemi, Coğrafi bilgi sistemleri, Asi havzası, Yüzey akış

Abstract:
Determination of direct runoff and peak discharge which occur from rainfall and snowmelt is very important in hydrological applications. For determining design discharge for surface drainage systems, it is necessary to determine direct runoff for the corresponding basins. To measure the discharge which feeds from surface runoff and natural resources, gauge stations have been used. It is very difficult to get the discharge data in river which it does not have gauge station or enough recorded data. In Turkey, suitable data to determine the runoff of a basin are not easy to find. Therefore, runoff are usually determined amprically. 
Geographical Information Systems (GIS) and Remote Sensing arise as efficient tools in rainfall-runoff analysis to estimate direct runoff and peak discharge. Soil Conservation Service-Curve Number (SCS-CN) method, which was developed by United States Department of Agriculture (USDA), is one of the methods used widely in rainfall-runoff modelling. In this study, this method was applied to Orantes river basin in Hatay. 
Landuse/landcover, hydrological soil groups data and precipitation data which have fifferent reoccurence intervals have been used as input data in SCS-CN method for runoff estimation. Finally, runoff volume for the ungauged sub basins calculated and mapped using GIS. Also, data base maps were prepared to calculate runoff in any cross section of streams in the study area.

Key words: SCS method, Geographical information systems, Asi river basin, Surface runoff