Aile hekimlerinin lezbiyen, gey, biseksüel, transeksüel, interseks(LGBTİ) bireylere yönelik tutumu
Family physicians attitudes towards LGBTİ individuals
Yazar: ÖZGE SARI YERGÖK
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA GÜNVAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: LGBTİ bireyler toplumda baskı ve ayrımcılığa maruz kalmaktadır. Yeterli sağlık hizmeti alamama en çok belirtilen ayrımcılık türlerinden biridir. Bu bireylerin sağlık hizmetine ulaşımında en önemli faktör sağlık çalışanlarının tutumu olmaktadır.
Çalışmamızda sağlık hizmetinin giriş kapısı olan birinci basamakta çalışan aile hekimlerinin
LGBTİ bireylere yönelik tutumunun ve bu tutumun klinik davranışa etkisinin saptanması
amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma kesitsel olarak planlanmıştır. Tüm Türkiye'de görev yapan aile
hekimlerine mail yoluyla anket formu gönderilmiş, formu cevaplayan 403 katılımcı ile
çalışma gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara LGBTİ bireylere yönelik tutum ölçeği ve
araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu uygulanmıştır. Veriler SPSS (24.0) programı
ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda aile hekimlerinin LGBTİ bireylere yönelik genel tutumlarının
olumlu olduğu görülmüştür. Kadın olmak, aile hekimi uzmanı olmak, bekar olmak, LGBTİ
sağlığına yönelik eğitim almış olmak, LGBTİ olduğunu bildiği/düşündüğü hastasının olması
daha olumlu tutumla ilişkili bulunmuştur. Ölçek puanı yüksek, yani tutumları olumsuz olan
katılımcılar klinikte bu hastaları sevk etme ihtimallerinin daha yüksek olduğunu,
yakınmalarının cinsel yönelimi ile ilgili olduğunu ve şikayetlerini abartma ihtimallerinin daha
yüksek olduğunu belirtmişlerdir. Yine bu hastaların muayenesi sırasında kişisel koruyucu
önlemlerine daha fazla dikkat edeceklerini belirttikleri görülmüştür. Koruyucu hekimliğin
temellerinden olan taramalar sorgulandığında LGBTİ bireylere yönelik olumsuz tutumda
olan katılımcıların ruh sağlığı taramaları, CYBH taramaları, alkol ve madde kullanım
bozukluğu taramaları ve güvenli cinsel davranış ile ilgili danışmanlık hizmetlerini sağlama
oranlarının daha düşük olduğu görülmüştür.
Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda aile hekimlerinin LGBTİ bireylere yönelik tutumunun
olumlu olduğu görülmüştür. Daha olumsuz tutumda olan hekimlerle olumlu tutumdaki
hekimler arasında klinik davranışta anlamlı farklılıklar görülmüştür. LGBTİ sağlığına yönelik
v
eğitim almak ve bu bireylerle karşılaşmış olmak daha olumlu tutumlarla ilişkilendirilmiştir.
LGBTİ bireylerin ötekileştirilmeden, ihtiyaçlarına yönelik hizmeti tüm bireylerle eşit şekilde
alabilmesi için tıp fakültesi veya asistanlık eğitim sürecinde müfredata LGBTİ sağlığına
yönelik derslerin eklenmesi önemlidir. Aynı zamanda bu bireylerin birinci basamakta
saklanmadan kendilerini ifade edebilecekleri hoşgörülü bir ortam algısının oluşturulması
için neler yapılabileceği de başka bir çalışmanın konusu olabilir.
Anahtar Kelimeler: Birinci basamak, aile hekimliği, LGBTİ, tutum

Abstract:
Introduction and aim: LGBTI individuals are exposed to oppression and discrimination in
society. Not receiving adequate health care is one of the most frequently cited types of
discrimination. The most important factor in these individuals' access to healthcare is the
attitude of healthcare professionals. Our study aimed to determine the attitude of family
physicians working in primary care, which is the gateway to health care, towards LGBTI
individuals and the effect of this attitude on clinical behavior.
Materials and Methods: The study was planned as a cross-sectional. A survey form was
sent via e-mail to family physicians working all over Turkey, and the study was conducted
with 403 participants who answered the form. An attitude scale towards LGBTI individuals
and a survey form prepared by the researcher were applied to the participants. Data were
analyzed with SPSS (24.0) program.
Results: In our study, it was observed that the general attitudes of family physicians
towards LGBTI individuals were positive. Being a woman, being a family medicine
specialist, being single, having received training on LGBTI health, and having a patient who
is known/thought to be LGBTI were found to be associated with more positive attitudes.
Participants with high scale scores, that is, those with negative attitudes, stated that they
were more likely to refer these patients to the clinic, that their complaints were related to
their sexual orientation, and that they were more likely to exaggerate their complaints. It
was also observed that these patients stated that they would pay more attention to personal
protective measures during their examination. When screenings, which are the foundations
of preventive medicine, were questioned, it was observed that participants with negative
attitudes towards LGBTI individuals were less likely to provide mental health screenings,
STD screenings, alcohol and substance use disorder screenings, and counseling services
regarding safe sexual behavior.
Conclusion: In our study, it was seen that family physicians' attitudes towards LGBTI
individuals were positive. Significant differences in clinical behavior were observed between
physicians with more negative attitudes and physicians with positive attitudes. Receiving
vii
education on LGBTI health and having encountered these individuals were associated with
more positive attitudes. It is important to add courses on LGBTI health to the curriculum
during medical school or assistantship education so that LGBTI individuals can receive
services for their needs equally with all individuals, without being marginalized. At the same
time, what can be done to create the perception of a tolerant environment where these
individuals can express themselves without hiding in primary care may be the subject of
another study.
Keywords: Primary care, family medicine, LGBTI, attitude