Mide kanseri tanısı konmuş yetişkin bireylerin yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of the lifestyle and dietary habits of the adult individuals diagnosed as stomach cancer
Yazar: EMİNE YASSIBAŞ
Danışman: PROF. DR. PERİHAN ARSLAN ; PROF. DR. ŞUAYİB YALÇIN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Mide neoplazmları = Stomach neoplasms ; Tuz = Salt

Özet:
Mide kanseri dünyada ve ülkemizde dördüncü en sık görülen kanser türü olup kanserden ölümlerde ikinci sırada yer alan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Mide kanseri etiyolojisinde beslenme alışkanlıkları ve bazı yaşam tarzı faktörleri önemli bir role sahiptir. Bu nedenle bu araştırma, mide kanseri tanısı konmuş yetişkin bireylerin beslenme ve yaşam tarzına ilişkin alışkanlıklarının mide kanseri riski üzerine etkilerini değerlendirmek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Bu çalışma, Mart 2008 ? Haziran 2009 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi'ne başvuran yeni ya da son 1 yıl içinde tanı konmuş, 106 mide adenokarsinomlu hasta, yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş eşit sayıda yetişkin birey üzerinde yapılmıştır. Bireylere; genel özellikleri, sigara ve alkol kullanımı gibi bazı yaşam tarzı faktörleri, beslenme alışkanlıkları ve besin tüketim sıklıkları hakkında bilgi verecek nitelikte bir anket formu uygulanmıştır. Mide kanserli hastalarda H. pylori varlığını tespit etmek amacıyla, H. pylori IgG antikoruna bakılmış ve H. pylori IgG testi yapılabilen (n=91) hastaların %81'inde H. pylori pozitif bulunmuştur. Mide kanseri riskini artırabileceği ya da azaltabileceği düşünülen yiyecek ve içecekler için risk analizi yapılmış ve bu yiyecek ve içecekler için yaşanılan yer, cinsiyet, eğitim durumu, sigara ve alkol kullanımı ve ailede kanser öyküsü gibi faktörler düzeltilerek lojistik regresyon analizi ile OR ve %95GA hesaplanmıştır. Sonuç olarak ailede kanser ve mide kanseri öyküsünün mide kanseri riskini anlamlı olarak etkilemediği, yemekleri çok sıcak (OR:3.273, %95GA=0.983-10.901, p=0.140) ve hızlı tüketmenin (OR:5.399, %95GA=1.698-17.159, p=0.001), tuzlu yemek yemenin (OR:3.686, %95GA=1.016-13.374, p=0.012) ve sofrada yemeğin tadına bakmadan tuz eklemenin (OR:4.198, %95GA=1.286-13.703, p=0.011), turşu (OR:7.784, %95GA=1.759-34.453, p=0.000), hazır çorba (OR:5.264, %95GA=0.474-58.396, p=0.184) gibi çok tuzlu yiyeceklerin, sucuk (OR:3.148, %95GA=1.089-9.099, p=0.007) gibi et ürünlerinin ve kolalı-gazlı içeceklerin riski artırdığı saptanmıştır. Yeşil yapraklı sebzelerin (OR:0.569, %95GA=0.071-4.556, p=0.292), soğan (OR:0.092, %95GA=0.000-41.836, p=0.234) ve sarımsağın (OR:0.795, %95GA=0.162-3.899, p=0.168) sık tüketilmesinin ise istatistiksel açıdan önemli olmamakla birlikte riski azaltabileceği saptanmış, ancak turunçgillerin sık tüketimi ile mide kanseri riski arasında ilişki bulunamamıştır (OR:1.079, %95GA=0.216-5.386, p=0.307). Diyette tuz ve tuzlu besinlerin tüketiminin azaltılıp sebze ve meyve tüketiminin artırılması, sigaranın bırakılması ve H. pylori enfeksiyonu prevalansının azaltılmasının mide kanserinden korunmada en etkili ve pratik yöntem olacağı düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Mide kanseri, beslenme alışkanlıkları, tuz ve tuzlu yiyecekler, sigara kullanımı, H.pylori.Destekleyen Kurumlar: Türk Kanser Araştırma ve Savaş Kurumu

Abstract:
Stomach cancer is a major public health problem as the fourth most common cancer and the second leading cause of cancer death in the World and in Turkey. Dietary habits and lifestyle factors have an important role on the ethiology of stomach cancer. This research was planned to evaluate the effects of the dietary habits and lifestyle factors on the risk of stomach cancer for the adult individuals who were diagnosed as stomach cancer between March 2008 and June 2009 at the Hacettepe University Oncology Hospital. The research was conducted on 106 adult patients who were diagnosed with stomach adenocarcinoma newly or over the last 12 months and compared with the same number of age and sex matched control group. A quesstionnaire was applied to both of the groups in order to get knowledge about general characteristics and lifestyle factors like smoking and alcohol consumption, dietary habits and food consumption frequency. In order to detect the presence of H. pylori, H. pylori IgG antibody was tested in the cancer group. This test could have been done on 91 patients and 81% of them was H. pylori positive. Risk analyse was made for the foods and beverages which might incrase or decrease the risk of stomach cancer. Factors, such as living place, sex, educational background, smoking, alcohol consumption and cancer story in family were adjusted and OR and %95 CI calculated with the logistic regression analyse. As a result, cancer story in the family do not affect the risk of stomach cancer which was statistically important. Consumption of hot foods (OR:3.273, 95% CI=0.983-10.901, p=0.140) and eating foods fastly (OR:5.399, 95% CI=1.698-17.159, p=0.001), consumption of foods salty (OR:3.686, 95% CI=1.016-13.374, p=0.012), adding salt to food before tasting (OR:4.198, 95% CI=1.286-13.703, p=0.011), very salty foods like pickle (OR:7.784, 95% CI=1.759-34.453, p=0.000) and ready soupmixes (OR:5.264, 95% CI=0.474-58.396, p=0.184), processed meat products such as Turkish ?sucuk? (faggot) (OR:3.148, 95% CI=1.089-9.099, p=0.007) and carbonated beverages increase the risk of stomach cancer. On the other hand, consumption of green leafy vegetables (OR:0.569, 95% CI=0.071-4.556, p=0.292), onion (OR:0.092, 95% CI=0.000-41.836, p=0.234) and garlic (OR:0.795, 95% CI=0.162-3.899, p=0.168) may decrease the stomach cancer risk but was not statistically important. However, there was no relation between consumption of citrus fruits and risk of stomach cancer (OR:1.079, 95% CI=0.216-5.386, p=0.307). To sum up, the most effective and applicable method is thought to be decreasing salt and salty foods consumption, increasing vegetable and fruit consumption, giving up smoking and decreasing prevalance of H.pylori infection in order to protect from stomach cancer.Key words: Stomach cancer, dietary habits, salt and salty foods, smoking, H.pylori.Supporting Foundations: Turkish Association for Cancer Research and Control