Bölgesel tabanlı konut fiyat endeksi ile makro ekonomik faktörler arasındaki ilişkinin ekonometrik analizi: Tr33 bölgesi örneği
Econometric analysis of the relationship between regionally based house price index and macroeconomic factors: The case of Tr33 region
Yazar: BURAK ŞAHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERİT KARAHAN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; İstatistik = Statistics

Özet:
Barınma, insanlığın en temel ihtiyaçlarından birisi olarak kabul edilmektedir. Ülkemiz açısından insanlar hem en temel ihtiyaçlarını gidermek hem de ellerinde tuttukları serveti güvenilir bir kaynağa aktarmak için konut piyasasını tercih etmişlerdir. Çalışmanın birinci bölümde; konut, konut piyasası nitelikleri ve konut piyasasının arz ve talep yapısı hakkında tanımlamalarda bulunulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde; dünyada ve Türkiye'de konut piyasasının paydaşları hakkında bilgi verilmiş ve TR33 bölgesinin sınıflandırılması, faaliyetleri ve yapısı hakkında açıklamalar yapılmıştır.
Çalışmanın üçüncü bölümünde ise; çalışmanın amacı, problemi, araştırma verileri ve bulgularına yer verilmiştir. Bu çalışmanın amacı bağımlı değişken olan TR33 konut fiyat endeksinin, bağımsız değişkenler olan; bankalarca açılan konut kredilerine uygulanan ağırlıklı ortalama faiz oranları, tüketici fiyat endeksi, imalat sanayi kapasite kullanım oranı, tüketici güven endeksi, sanayi üretim endeksi ve tüfe bazlı reel efektif döviz kuru olan makro ekonomik faktörlerden ne derece etkilendiğini ortaya koymaktır. 2010:01 – 2022:12 dönemini kapsayan aylık frekanstaki veri setinin kullanıldığı çalışmada, zaman serisi analizi ile ekonometrik analiz yapılmıştır. Değişkenlerin durağanlık seviyeleri ADF ve PP birim kök testi ile incelenmiş ve değişkenlerin birinci dereceden durağan oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisi ARDL testi ile incelenmiş ve değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisinin bulunduğu tespit edilmiştir. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi Granger nedensellik testi ile araştırılmıştır. Sonuçlara göre; TR33 Konut Fiyat Endeksinden Döviz Kuru, TÜFE, TÜGE ve SÜE'e doğru çift yönlü, KFO ile İMSKO'ya doğruda tek yönlü Granger nedensellik ilişkisinin olduğu görülmüştür.

Abstract:
Housing is recognized as one of the most basic needs of humanity. In our country, people have preferred the housing market both to meet their most basic needs and to transfer their wealth to a reliable source. In the first part of the study, definitions about housing, housing market characteristics and the supply and demand structure of the housing market are presented. In the second part of the study, information on the stakeholders of the housing market in the world and in Turkey is provided and the classification, activities and structure of the TR33 region are explained.
In the third part of the study, the purpose, problem, research data and findings of the study are presented. The aim of this study is to reveal to what extent the TR33 house price index, which is the dependent variable, is affected by macroeconomic factors, which are the weighted average interest rates applied to housing loans extended by banks, consumer price index, manufacturing industry capacity utilization rate, consumer confidence index, industrial production index and real effective exchange rate based on rifle. In the study using monthly data set covering the period 2010:01 - 2022:12, econometric analysis was performed with time series analysis. The stationarity levels of the variables are analyzed by ADF and PP unit root tests and it is concluded that the variables are stationary at the first order. The cointegration relationship between the variables was examined by ARDL test and it was found that there is a cointegration relationship between the variables. The causality relationship between the variables is investigated by Granger causality test. According to the results, there is a bidirectional Granger causality relationship from TR33 House Price Index to Exchange Rate, TÜFE, TÜGE and SUE, and a unidirectional Granger causality relationship between KFO and İMSKO.