İttihat ve Terakki dönemi Osmanlı Devleti'nin sosyal ve ekonomik yapısı
The social and economic structure of the Ottoman State in the period of Ittihat and Terakki
Yazar: MÜKERREM GÖZÜBENLİ
Danışman: DOÇ. DR. YAŞAR ARSLANYÜREK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti'nde Tanzimat Dönemi'yle başlayan Batılılaşma fikri XIX. yüzyılın yarısından itibaren güçlenerek, bu fikri savunanlar yönetimde söz sahibi olma yolunda ilerledi. Avrupa tarzı yönetim anlayışını isteyen kişiler II. Abdülhamid'e ilan ettirdikleri I. Meşrutiyet'in ardından fikirlerinden vazgeçmediler ve II. Meşrutiyet'i ilan ettirmek için devlete baskı ve darbe teşebbüsünde dahi bulundular. II. Abdülhamid'in baskıcı olarak niteledikleri yönetiminin aksine İttihat ve Terakki Cemiyeti, II. Meşrutiyet'in ilanıyla halka özgürlükçü, yeni ve meşru bir düzenin kurulacağı vaatlerinde bulundu. Bu dönemde Osmanlı Devleti'nin yeni meşru sistemine uygun sosyal ve ekonomik yapıda düzenlemeler yapılmak istendi. Eğitim, sağlık ve basın alanları dahil olmak üzere sosyal alanda bir takım ıslahatlar yapıldı. Sosyal alanda yeni kurumlar açılıp, mevcut yapılarda düzenlemeler yapılmışsa da II. Meşrutiyetle vaat edilen seviyede ilerleme olmadı.
II. Meşrutiyet Dönemi'nde yapılan ekonomik hareketler sosyal alana göre daha etkili oldu. Bu dönem yaşanan Trablusgarp Savaşı, Balkan Savaşları ve Birinci Dünya Savaşı devletin ekonomik alanda güçlenmesi gerekliliğini bir kez daha ortaya koydu. Osmanlı Devleti'nin kendine uygun Milli İktisat Politikasının olması, Milli bankaların kurulması, tarım ve sanayi alanlarında güçlenmesi gerekliliği anlaşıldı ve bu doğrultuda ekonomik yapıda önemli adımlar atıldı. Fakat ekonominin güçlenmesinin önündeki en büyük engel sermaye sorunu oldu Sermaye sorunu milli bankalarla çözülmeye çalışıldı. II. Meşrutiyet Dönemi'nde sosyal ve ekonomik alanda yapılan ıslahatlar ve düzenlemeler bu dönem yaşanan savaşlar neticesinde istenen düzeyde olamadı. Yaşanan savaşlar sosyolojik, psikolojik ve ekonomik sıkıntıların artmasına neden oldu.

Abstract:
The idea of Westernization, which started with the Tanzimat Period in the Ottoman Empire, gained strength from the middle of the 19th century onwards, and those who defended this idea progressed towards having a say in the administration. Those who wanted a European-style governance did not give up on their ideas after the 1st Constitutional Monarchy they declared to II. Abdulhamid  and made pressure and coup attempts on the state in order to declare the 2nd Constitutional Monarchy. In contrast to II. Abdülhamid's rule, which they characterised as oppressive, the Committee of Ittihat and Terakki , with the declaration of the 2nd Constitutional Monarchy, promises were made to the people for a liberal, new and legitimate order to be established. During this period, it was desired to make arrangements in the social and economic structure in accordance with the new legitimate system of the Ottoman Empire. A number of reforms were made in the social field, including education, health and press. Although new institutions were opened and arrangements were made in the existing structures in the social field, there was no progress at the level promised with the 2nd Constitutional Monarchy.
The economic movements during the 2nd Constitutional Monarchy period were more effective than in the social field. The Tripoli War, Balkan Wars and First World War, which took place during this period, once again revealed the necessity for the state to become stronger in the economic field.  It was understood that the Ottoman Empire should have its own National Economic Policy, It was understood that the economy should be strong in agriculture and industry, national banks should be established, and important steps were taken in this direction.  However, the biggest obstacle to the strengthening of the economy was the capital problem. The capital problem was tried to be solved with national banks. The reforms and arrangements made in the social and economic fields during  2nd Constitutional Monarchy Period could not reach the desired level as a result of the wars experienced during this period. The wars caused an increase in sociological, psychological and economic problems.