Diyabetli bireylerin hastalığıyla ilişkili algıladıkları sorunlu alanların yaşam kalitesine etkisi
The effect of disease-related problem areas as perceived by diabetic individuals on quality of life
Yazar: CEMİLE BİNBOĞA
Danışman: DOÇ. DR. MERAL ALTIOK
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algı = Perception ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Komplikasyonlar = Complications ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma diyabetes mellitus (DM) tanısı olan bireylerin hastalığıyla ilişkili algıladıkları sorunlu alanların yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini 1 Aralık 2016 -30 Mayıs 2017 tarihleri arasında Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi endokrinoloji polikliniklerine DM tanısı ile başvuran hastalar, örneklemi ise araştırma kriterlerine uygun ve yapılan güç analizi ile belirlenen 200 hasta oluşturdu. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Diyabette Sorunlu Alanlar Ölçeği ve Diyabette Yaşam Kalitesi Anketi kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t testi, One Way ANOVA, pearson korelasyon katsayısı kullanıldı. p<0,05 istatistik açıdan anlamlı kabul edildi.
Araştırmaya katılan hastaların %63,5'i kadın, %40'ı obez ve üzeri, %50'si okuryazar / ilkokul mezunu ve yaş ortalaması 54,13± 11,36 idi. Hastaların %59,5'inin altı yıl ve üzeri DM olduğu, %64'ünün oral antidiyabetik ilaç ve insülini birlikte kullandığı ve hastaneye yatma nedeninin çoğunlukla hiperglisemi olduğu tespit edildi. Hastaların %55,3'ünde DM'ye eşlik eden ilave sağlık sorunu olduğu, en sık yaşanan sorunların retinopati ve nöropati olduğu belirlendi. Araştırmada Diyabette Sorunlu Alanlar Ölçeği ile Diyabet Yaşam Kalitesi Anketi arasında istatistiksel olarak yüksek dereceli negatif yönlü bir ilişki bulundu (p<0.05). DM olan hastaların algıladıkları sorunlu alanların ciddiyeti arttıkça yaşam kalitelerinin düştüğü saptandı. Araştırmaya katılan hastaların yaşam kalitelerinin orta düzeyde olduğu, en fazla DM tedavisinin daha sonra ise tedavinin psikolojik etkisinin yaşam kalitelerini olumsuz etkilediği ve diyabet hastalığıyla ilgili orta düzeyde sorunlar yaşadıkları saptandı.
Bu sonuçlar doğrultusunda DM'li hastalara bakım veren hemşireler tarafından hastaların yaşam kalitesi ve algıladıkları sorunlu alanların geçerli ve güvenilir ölçeklerle değerlendirilmesi ve bu değerlendirmeleri hemşirelik uygulamalarına yansıtmaları için desteklenmeleri önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Diyabetes Mellitus, Diyabetes Mellitus'ta Sorunlu Alanlar, Yaşam Kalitesi.

Abstract:
The aim of this descriptive and correlational study was to determine the effect of disease-related problem areas as perceived by individuals diagnosed with diabetes mellitus on their quality of life. The study population consisted of patients who were admitted to the endocrinology department of Mersin University Medical Faculty Hospital with diabetes mellitus diagnosis between December 1, 2016 and May 30, 2017. The study sample consisted of 200 patients who were selected using power analysis according to the research inclusion criteria. Data were collected using a Personal Information Form, the Problem Areas in Diabetes Scale and the Diabetes Quality-of-Life Questionnaire. Data were analyzed using descriptive statistics, independent t test, One Way ANOVA and Pearson's correlation coefficient. A significance level of p <0.05 was used for the analyzes.
Among the patients, 63.5% were female, 40% were obese or severe obese, 50% were literate/primary school graduates and the average age was 54.13± 11.36. It was determined that 59.5% of the patients had diabetes mellitus for the last six years or longer, 64% used oral antidiabetic medication and insulin, and the cause of hospitalization was mostly hyperglycemia. Also, 55.3% of the patients had an additional health problem accompanying diabetes, and the most common problems were retinopathy and neuropathy. There was a statistically significant negative correlation between the Diabetes Scale and the Diabetes Quality-of-Life Questionnaire (p <0.05). As the severity of the problem areas perceived by individuals with diabetes mellitus increased, their quality of life declined. It was found that the quality of life of the patients in the study was moderate, their quality of life was negatively affected most by the treatment of diabetes mellitus, followed by the impact, and they had moderate problems related to diabetes mellitus.
In the light of these results, we recommend that nurses who care for patients with diabetes mellitus evaluate their patients' quality of life and problem areas they perceive with valid and reliable scales and nurses are supported to reflect these evaluations on nursing practices.

Keywords: Diabetes Mellitus, Problem Areas, Quality of Life.