Acil servise primer baş ağrısı nedeni ile başvuran hastaların epidemiyolojik özellikleri, vital bulguların ve kan gazı parametrelerinin önemi
Epidemiological characteristics, importance of vital findings and blood gas parameters of patients applied to the emergency department with primary headache
Yazar: FURKAN PARLAK
Danışman: DOÇ. DR. ABUZER COŞKUN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Ağrı = Pain ; Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Epidemiyoloji = Epidemiology ; Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Yaşam istatistikleri = Vital statistics

Özet:
Giriş ve Amaç: Baş ağrısı toplumda çok yaygın olan, kişide büyük rahatsızlık
oluşturan, iş gücü kaybına neden olup ciddi ekonomik kayıplara neden olan bir
semptomdur. Bu sebeple Acil Servis'e başvuru oranları çok yüksektir. Primer tip baş
ağrısı nedeni ile başvuran hastaların epidemiyolojik özellikleri, vital bulguların ve kan
gazı parametrelerinin önemini ortaya çıkarmak amaçlandı.
Gereç ve Yöntemler: 01 Ocak-31 Aralık 2021 tarihleri arasında Acil Servis'e
primer baş ağrısı nedeni ile başvuran 18 yaşından büyük 257 hasta geriye dönük olarak
değerlendirildi. Hastaların geliş vital parametreleri, kan gazı ve beyin BT sonuçları ile
değerlendirilen olgular epidemiyolojik olarak incelendi.
Bulgular: Çalışmada hastaların yaş ortalaması 44.92±16.71 yıldı. Hastaların
104'ü (%40.4) erkek, 153'ü (%59.6) kadındı. Bu hastalardan 45'i (%17.5) migren,
127'si (%49.11) gerilim tipi baş ağrısı, 17'si (%6.61) küme tipi, 68'i (%26.45) diğer
primer baş ağrısı alt tiplerinden birisi ile başvurdu. Yaş ortalaması en düşük olan grup
migrenli olgularken en yüksek grup diğer baş ağrısı alt tipi olan olgulardı. Olguların
kan gazı değerlerinin ağrı tipleri ile ilişkisi saptanmadı. Hastalardan 77'sinin (%30)
beyin BT'sinde anlamlı özellik saptanırken, 241'i (%93.77) baş ağrısına yönelik
analjezi tedavisi, 81'i (%31.5) inhaler oksijen tedavisi aldı. Hastaların 30'unda
(%11.7) anti-koagülan ilaç kullanım öküsü, 56'sında (%21.8) kafa travması öyküsü
vardı.
Sonuç: Primer baş ağrıları acil servislere sık bir başvuru nedeni olup, ağrı
tiplerinin, tiplere göre klinik ve laboratuar özelliklerinin ve tedavi yöntemlerinin acil
hekimleri tarafından doğru bilinmesi, acil serviste primer ve sekonder baş ağrısı
değerlendrmesinde oldukça önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Acil servis, baş ağrısı, kan gazı, bilgisayarlı beyin
tomografisi, primer tip baş ağrısı.

Abstract:
Introductgion and Aim: Headache is a prevalent symptom that causes
inconvenience, loss of workforce, and significant economic losses. For this reason, the
Emergency Service has a very high application rate. Primary headaches, unlike
secondary headaches, have no identifiable etiology. The objective of our study was to
determine the association between the epidemiological characteristics of patients with
primary headache and their vital measures, computerized brain tomography (brain
CT), and blood gas data.
Material and Methods: A total of 257 patients older than 18 years old who
presented with primary headache to the Emergency department between 01 January
and 31 December 2021 were analyzed and evaluated, retrospectively. The cases were
investigated epidemiologically using the patients' arrival vital statistics, blood gas
values, and brain CT results.
Results: The mean age of the patients in the study was 44.92±16.71 years.
There were 104 (40.4%) male patients and 153 (59.6%) female patients. 45 (17.5%)
of these patients had migraine, 127 (49.11%) had tension-type headache, 17 (6.61%)
had cluster headache, and 68 (26.45%) had one of the other principal headache
categories. The average age of patients suffering from migraine were in the lowest
group, while those suffering from other headache subtypes were in the highest. There
was no relationship between the blood gas values of the cases and the pain types. While
significant features were observed in 77 (30%) of the patients' brain CTs, 241 (93.77%)
received headache analgesia and 81 (31.5%) received inhaled oxygen treatment.
Anticoagulant medication was used by 30 (11.7%) of the patients, and 56 (21.8%) had
a history of head trauma.
Conclusion: Primary headaches are a frequent reason for admission to
emergency services, and it is very important for emergency physicians to know the
pain types, clinical and laboratory characteristics according to the types, and treatment
methods correctly in the evaluation of primary and secondary headaches in the
emergency department.
ix
Keywords: Emergency department, headache, blood gas, computerized brain
tomography, primary type headache.