Üniversite öğrencilerinin spor okur-yazarlık seviyelerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi
Investigation of sports literacy levels of university students according to some variables
Yazar: EMRE CAN IĞDIR
Danışman: PROF. DR. LATİF AYDOS
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Eğitim = Education ; Okuryazarlık = Literacy ; Spor = Sports

Özet:
Araştırmada, beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümü dördüncü sınıf öğrencilerinin spor okur-yazarlık düzeylerine yönelik algıları, farkındalıkları ile merak ve keşfetme düzeylerine ilişkin mevcut durumun tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Katılımcıların spor okur-yazarlık düzeylerini ortaya koyabilmek ve konuyu betimleyebilmek adına nicel araştırma yöntemlerinden tarama modelinden faydalanılmıştır. Araştırma grubunu, amaçlı olmayan örnekleme yöntemlerinden olan uygun örnekleme ile belirlenmiş 228 kadın ve 263 erkek beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümünde öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Bu doğrultuda; Beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümünde öğrenim gören dördüncü sınıf öğrencileri araştırmaya dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak "Algılanan Spor Okur-Yazarlığı Ölçeği", "Spor Okur-Yazarlığı Farkındalık Ölçeği", "Merak ve Keşfetme Ölçeği II" başlıklı ölçekler ile "Demografik Bilgi Formu" kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde veriler dijital olarak, gönüllülük esasına göre alınmıştır. Verilerin analizinde, aritmetik ortalama ve standart sapma ile yüzdelik değer gibi betimsel istatistiksel parametrelerin yanı sıra verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini tespit etmek adına Skewness ve Kurtosis değerlerine bakılmış ve değerleri ± 2,0 sağlayan veriler için parametrik testler, sağlamayan veriler için ise nonparametrik testlerden faydalanılmıştır. İkili grup karşılaştırmalarında basıklık ve çarpıklık değer aralıklarını sağlayan veriler için Independent T-test kullanılmıştır. Normal dağılım gösteren veriler için ilişkiyi belirlemek adına Pearson Korelasyon testinden faydalanılmıştır. Independent T-testi sonuçları incelendiğinde katılımcıların algılanan spor okur-yazarlık düzeyleri ile spor yapma ve spor yapmama durumu değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). Takım veya bireysel sporlar ile ilgilenme durumları t-testi sonuçları incelenmiş ve katılımcıların spor okur-yazarlığı farkındalıkları ile istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). Cinsiyet değişkeni sonuçları incelendiğinde, katılımcıların merak ve keşfetme düzeyleri ile cinsiyet değişkeni arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık belirlenmiştir (p<0,05). Katılımcıların algılanan spor okur-yazarlık düzeyleri, farkındalık düzeyleri ile merak ve keşfetme düzeyleri arasında istatistiksel olarak pozitif yönde bir korelasyon tespit edilmiştir. Sonuç olarak beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümü dördüncü sınıf öğrencilerinin spor okur-yazarlık düzeylerinin, spor okur-yazarlığı farkındalık düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçlar ışığında eğitim sisteminin önemli bir parçası olan beden eğitimi ve spor öğretmenliği adaylarının spor okur-yazarlığı kavramını bir felsefe olarak edinmeleri gerektiğini düşünmekteyiz. Ayrıca spor okur-yazarlığı olgusunun gelecek nesillere aktarılarak sporu bireylerde bir kültür haline getirebileceğini öngörmekteyiz.

Abstract:
In this research, it is aimed to determine the current situation regarding the perceptions, awareness, curiosity and exploration levels of the fourth grade students of the physical education and sports teaching department regarding their sports literacy levels. In order to reveal the sport literacy levels of the participants and to describe the subject, the survey model, one of the quantitative research methods, was used. The research group consists of 228 female and 263 male students studying in the department of physical education and sports teaching, determined by convenient sampling, which is one of the non-intentional sampling methods. Accordingly, fourth-year students studying in the department of physical education and sports teaching were included in the study. "Perceived Sports Literacy Scale", "Sports Literacy Awareness Scale", "Curiosity and Exploration Scale II" and "Demographic Information Form" were used as data collection tools. During the data collection process, the data were collected digitally on a voluntary basis. In the analysis of the data, in addition to descriptive statistical parameters such as arithmetic mean, standard deviation and percentage value, Skewness and Kurtosis values were examined to determine whether the data showed normal distribution or not, and parametric tests were used for data that provided ± 2.0 values, and nonparametric tests were used for data that did not. Independent T-test was used for data that met the kurtosis and skewness value ranges in paired group comparisons. Pearson Correlation test was used to determine the relationship for normally distributed data. When the Independent T-test results were examined, a statistically significant difference was found between the perceived sports literacy levels of the participants and the variables of doing sports and not doing sports (p<0.05). The t-test results of being interested in team or individual sports were examined and a statistically significant difference was found between the participants' awareness of sports literacy (p<0.05). When the results of the gender variable were examined, a statistically significant difference was determined between the curiosity and exploration levels of the participants and the gender variable (p<0.05). A statistically positive correlation was found between the participants' perceived sports literacy levels, awareness levels and curiosity and exploration levels. As a result, it was seen that the sports literacy levels and sports literacy awareness levels of the fourth grade students of the physical education and sports teaching department were above average. In the light of the results obtained, we think that physical education and sports teacher candidates, who are an important part of the education system, should acquire the concept of sports literacy as a philosophy. In addition, we foresee that the phenomenon of sports literacy can be transferred to future generations and make sports a culture in individuals.