Avrupa enerji güvenliğinde Türkiye'nin yeri
Turkey's place in the energy security of Europe
Yazar: ÖZGÜR BORA ÖZKUL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM TERZİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Enerji = Energy ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Enerji = Energy ; Enerji güvenliği = Energy security ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji politikaları = Energy policies ; Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Enerji ve enerji kaynakları, tarih boyunca devletlerin gelisimlerinde oldukçaönemli roller oynamıslardır. Enerji kaynaklarına sahip olmak veya bu kaynaklaraserbestçe erisebilir durumda olmak ve bu enerji kaynaklarından sürekli bir biçimde,karsılanabilir maliyetle ve verimli bir sekilde faydalanabilmek, yani enerjigüvenliğini sağlamıs olmak, devletlerin, uluslararası arenadaki güç ve nüfuzlarınıarttırmısken, enerji güvenliğini tesis edememek devletler için ağır sonuçlardoğurmustur. Enerji güvenliğini sağlamak adına sürdürülen devletlerarası mücadeleSanayi Devrimi ve petrolün temel bir enerji kaynağı olarak kullanılmasıyla baslamıs;ancak günümüzdeki rekabet özellikle Sovyetler Birliği'nin yıkılıp Hazar Havzasıdevletlerinin bağımsızlıklarını elde etmelerinin ardından kızısmıstır.Bu çalısmanın esas sorusu, Avrupa devletlerinin ve özde Avrupa Birliği'ninenerji güvenliğinin tesis edilmesinde ve güçlendirilmesinde Türkiye'nin bir yerininolup olmadığı tartısmak ve eğer bir yeri varsa, bu yerinden doğan rollerinin nelerolduğunu ortaya koymaktır. 21. yüzyılın ilerleyen yıllarında, Amerika BirlesikDevletleri ve Çin Halk Cumhuriyeti ile birlikte dünyanın en çok enerji tüketenuluslararası aktörlerinden biri olmaktaki konumunu koruyacak olan AvrupaBirliği'nin, petrol ve doğalgazda ithalata bağımlı olacağı açıktır. Avrupa Birliği, bubağımlılığından doğan riskleri bertaraf edemez ise Birlik'in enerji güvenliği tehditaltına girecek ve Birlik üyeleri 1973-1986 yılları arasında yasanmıs olan DünyaEnerji Krizleri'nin benzerleri ile yeniden karsı karsıya kalabileceklerdir. Buçalısmadan çıkan sonuç, kendi enerji güvenliği ve hatta geleceği için, AvrupaBirliği'nin, Türkiye ile birlikte hareket etmek ve ortak politikalar gelistirmek zorundaolduğudur. Böyle bir iliskiden fayda sağlayacak taraf sadece Avrupa Birliğiolmayacak; Türkiye de kendi enerji güvenliğini güçlendirmek ve Avrupa Birliği ilesürdürdüğü katılım müzakerelerini tam üyelikle tamamlamak adına önemlikazanımlar elde edecektir.

Abstract:
Energy and energy resources have played extremely important roles in theevolution of states throughout history. To have energy resources or to be able to havefree access to them and to utilize these resources on a continuous basis withaffordable costs and efficiency which is described as establishing energy security,has boosted the power and influence of states whereas not being able to establishenergy security has had severe ramifications for them. The interstate struggle aboutenergy security has begun with the Industrial Revolution and the use of oil as aprimary energy resource; however today?s competition has particularly intensifiedwhen the Caspian States gained their independence with the collapse of the SovietUnion.The main question of this study is to discuss whether Turkey has a place inthe establishment and strenghtening of the energy security of the European states andparticularly of the European Union and to put forth Turkey?s roles regarding to herplace, if she has any. It is clear that the European Union which will retain herposition along with the United States of America and the People?s Republic of Chinaas one of the foremost energy consuming international actors of the world in theupcoming years of the 21st century, is going to be dependent on oil and natural gasexports. If the European Union cannot eliminate the risks that arise from thisdependency, the energy security of the Union will be threatened and her memberswould face crises similar to the World Energy Crises between 1973-1986. Theconclusion derived from this study is that the European Union has to act and developpolicies together with Turkey for her own energy security and future. The beneficiaryof such a relationship will not solely be the European Union; Turkey too will haveimportant gains for strenghtening her own energy security and for completing herongoing accession negotiations with the European Union with full membership.