Mevsimin broiler piliçlerin sağlığı ve refahı üzerine etkisi
The effect of season on the health and welfare of broiler chickens
Yazar: FURKAN ÖZEL
Danışman: PROF. DR. ZEHRA BOZKURT
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Araştırma Uşak İl Merkezi ile bağlı ilçelerinde bulunan ve entegre broiler tavukçuluk yapan ticari işletmelerde Kış, İlkbahar, Yaz ve Sonbahar mevsimlerinde yetiştirilen 80 adet broiler sürüsünde yürütülmüştür. Hayvan materyali Ross 308 hibrid piliçlerden oluşmuştur. Mevsim gruplarında, her sürü 0- 42 gün döneminde performans, hayvan sağlığı ve refahı yönünden incelenmiştir. Her sürüye ait canlı ağırlık, canlı ağırlık artışı, yem tüketimi, yemden yararlanma oranı, ölüm oranı ve sürü sağlık skoru haftalık olarak ve 0-21, 22-42 ve 0-42 gün dönemlerinde incelenmiştir. Ticari koşullardaki broiler piliç sürülerinde canlı ağırlık artışı, yem tüketimi, yemden yararlanma oranı, ölüm oranı, hayvan sağlığı ve hayvan refahı özellikleri mevsim ile önemli ölçüde etkilenmiştir. Sürülerin teknik performansı Kış ve Yaz mevsimlerine göre İlkbahar ve Sonbahar mevsiminde daha yüksek gerçekleşmiştir. Hastalık skoru Kış sürülerinde en yüksek iken İlkbahar ve Sonbahar gruplarında sağlıklı sürü oranı daha yüksek bulunmuştur. Ayak tabanı yangısı ve diz eklemi yangısı görülen piliç oranları Kış sürülerinde en yüksek iken Yaz sürülerinde en düşük bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar broiler endüstrisinin ekonomik verimliliği, piliç eti üretim kapasitesi ile ürün kalitesi ve hayvan refahı bakımından mevsimin doğrudan veya diğer çevre faktörleri ile birlikte etki meydana getirdiğini ortaya koymuştur. Broiler yetiştiriciliğinde sürü idaresinde çevre faktörlerinin yönetiminin başarısı bakımından her mevsimin ayrı ele alınmasının yararlı olacağı sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Broiler tavuk, Mevsim, Hayvan sağlığı, Hayvan refahı

Abstract:
The study was conducted in 80 broiler flocks raised in Winter, Spring, Summer, and Autumn in commercial broiler enterprises contracted to big commercial companies in Uşak city center and its districts. The animal material consisted of Ross 308 hybrid broiler birds. In season groups, each flock was investigated for 0-42 days for the traits related to performance, animal health, and animal welfare. Body weight, weight gain, feed intake, feed conversion ratio, mortality rate, and herd health score were analyzed weekly and for periods 0-21, 22-42, and 0-42 days. The season significantly affected to the body weight gain, feed consumption, feed efficiency, mortality, animal health, and food pad dermaditis of the broiler birds raised unders commercial conditions. The technical performance of the broiler flocks was higher in Spring and Autumn compared to Winter and Summer seasons. The percentage of healthy flocks was higher in the Spring and Autumn groups, while the disease score was highest in the Winter flocks. The ratios of birds with food fad dermatitis and huck burn were highest in Winter flocks and lowest in Summer flocks. The results revealed that the season has a direct or combined effect with other environmental factors on the economic efficiency of the broiler industry, broiler meat production capacity, product quality, and animal welfare. It is concluded that each season should be considered separately for the success of management of environmental factors in flock management in broiler breeding.
Keywords: Broiler chicken, Season, Animal Health, Animal Welfare