Sürdürülebilir kentsel gelişme çerçevesinde orta ölçekli kentlere dönük kent planlama yöntem önerisi
A proposal of an urban planning method for the medium sized cities within the framework of sustainable urban development
Yazar: KADİR HAKAN YAZAR
Danışman: PROF. DR. CAN HAMAMCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Ülkemizde günümüz kentlerinin önündeki en önemli sorunların arasında çevreseldeğerlerin tahrip edildiği bir büyüme, sosyal ve mekansal kutuplaşmanınyaşanması ile birlikte ekonomik sorunlar yer almaktadır. Ayrıca kentleşmeninyönünün büyük kentlere odaklanması da bu sorun alanlarındaki olumsuzluklarıen üst düzeye çıkarmaktadır. Bu bakımdan günümüzdeki büyüme eğilimi ve büyükkent odaklı bir yerleşme deseni ile kentlerin sürdürülebilir bir gelişmeyigerçekleştiremeyecekleri bir gerçektir.Bu bağlamda ülkemiz açısından kentsel düzeyde sürdürülebilir gelişmeninsağlanması ancak sürdürülebilir gelişme için önemli avantajları olan orta ölçeklikentlerin geliştirilmesi ile olabilecektir. Öte yandan kentsel gelişmeyi yönlendirenen önemli araç olan kent planlamasında da sürdürülebilir kentsel gelişmeçerçevesinde orta ölçekli kentlere dönük bir yöntemin tanımlanmasıgerekmektedir.Bu kapsamda çalışmanın birinci bölümünde sürdürülebilirlik kavramı ile bunaparalel olarak gelişen sürdürülebilir kentsel gelişme kavramı ele alınmış vesürdürülebilir kentsel gelişmenin soyut ve felsefi olan yönünün somutlaştırılmasıiçin kent planlama ve kent makro formu ile olan ilişkisi ortaya konmuştur.Çalışmanın ikinci bölümünde ise sürdürülebilir gelişmenin en kolaysağlanabileceği öngörülen orta ölçekli kentin tanımlaması yapılmış, bu kentlerinfarklı boyutlarda, sürdürülebilirlik çerçevesinde, avantaj ve dezavantajlarısaptanmıştır. Bu yolla tezin sonunda önerilecek kent planlama yönteminin ortaölçekli kentlere dönük sürdürülebilir gelişme çerçevesi ortaya konmuştur.Üçüncü bölümde ise dünyadaki orta ölçekli kentlerde uygulanan kent planlamayöntemleri değerlendirilmiş ve soyut olan sürdürülebilirlik hedeflerinin ne ölçüdeve hangi yöntemlerle somutlaştırıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca ülkemiz üzerinde dekapsamlı bir inceleme yapılarak, Türkiye'de orta ölçekli kent büyüklüğü ortayakonmaya çalışılmış, kent planlamayı biçimlendiren yasal çerçeve ve planlamageleneği sürdürülebilirlik doğrultusunda eleştirilmiştir. Bununla birlikte mevcutsistemin çevresel duyarlılık yönü de ele alınmış ve son olarak sürdürülebilirlikhedefli olan farklı planlama örnekleri incelenmiştir. Öte yandan tüm busaptamaların ışığında orta ölçekli kentlere dönük sürdürülebilir bir kent planlamayöntem önerisi de bu bölümde geliştirilmiştir.Sonuçta ise önerilen yöntemin başarıya ulaşmasındaki koşullar ülkesel düzeyi deiçine alacak biçimde belirlenmiş ve çözüm önerilerinde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: sürdürülebilir gelişme, sürdürülebilir kentsel gelişme,yaşanabilirlik, orta ölçekli kent, kent planlama

Abstract:
Yazar, Kadir Hakan, A Proposal Of An Urban Planning Method For The MediumSized Cities Within The Framework Of Sustainable Urban Development, PhDThesis, Advisor: Prof.Dr. Can Hamamcı, 340 p.ABSTRACTMost important contemporary problems of the cities in our country are theeconomic problems with social and spatial polarisation and growth leadingdeteoriation of environmental values. Also, focus of urbanisation on large citiesincrease negative aspects of these problems. In this respect, it seems not possible tomaintain sustainable development of cities with the current growth trends andlarge city oriented settlement pattern.In this sense, maintaining sustainable development at the urban level can bepossible with the developing the medium sized cities that have advantages oversustainable growth in our country. On the other hand, a new methodology formedium sized cities in the framework of sustainable urban development has to bedefined in the framework of urban planning tool as an important element fororienting urban development.In this respect, in the first part of sustainable development concept and concept ofsustainable urban development is held out and relations of sustainable urbandevelopment with urban planning and urban macroform in order to perception ofintangible and philosophical sides of sustainable urban development.In the second part of the study, definition of ?medium sized city? as the bestlaboratory for he sustainable development is given and advantages anddisadvantages of these types of cities concerning sustainable development is given.By this way, a framework of an urban planning method for the sustainabledevelopment of medium sized cities is achieved.In the third part of the study, urban planning methods applied to medium sizedcities in the world is evaluated and perception degree and methods of intangiblesustainability aims is defined. Furthermore, with the comprehensive research onTurkey, scale of medium sized cities is defined and legal apects of planning andplanning tradition is criticised in terms of sustainability. Besides environmentalsensitivity of the existing planning system is held and sustainability orientedvarious planning examples are analysed. In light of these explanations, urbanplanning proposition for the sustainable development for medium sized cities isdeveloped in this part.In the conclusion part, conditions for the success of proposed method are criticisedconcerning existing national conditions and some propositions are given.Keywords: Sustainable development, urban sustainable development, liveability,medium sized cities, urban planning.