Tümörde jelatinaz aktivitesinin görüntülenmesi için 99mTc ile işaretli jelatinaz inhibitör peptidin radyofarmasötik potansiyelinin incelenmesi
Investigation of radiopharmaceutical potential of radiolabeled gelatinase inhibitor peptide 99mTc for the imaging of gelatinase activity in tumors
Yazar: BURCU ALTIPARMAK
Danışman: PROF. DR. FATMA YURT LAMBERCHT
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Nükleer Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Kimya = Chemistry ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Kötü huylu (malign) tümör dokulara radyofarmasötikler farklı mekanizmalarla lokalize olurlar. Bu yöntemlerden biri de kanserli hastalarda kötü prognoz ile ilişkili olan jelatinaz enzimlerin tümör görüntüleme için potansiyel hedef olmalarıdır. Metastatik potansiyel ile ilişkili olduğu saptanan bazı jelatinazlar bulunmaktadır. Bu jelatinazlar; matriks metalloproteinazlar (MMPs); MMP-9 (jelatinaz B, 92-kDa Tip IV kollajenaz) ve MMP-2 (jelatinaz A, 72-kDa Tip IV kollajenaz) dır. Tez çalışmasında; jelatinazlara karşı seçici inhibitör aktivitesi nedeni ile siklik dekapeptid olan CLP (Cys-Leu-Pro-Gly-His-Trp-Gly-Phe-Pro-Ser-Cys) ana bileşik olarak seçilmiştir. CLP peptidi ve peptid konjugatı DTPA-CLP, 99mTc radyonüklidi ile işaretlenmiş ve radyoişaretleme koşulları optimize edildikten sonra radyoişaretli peptidlerin Albino Wistar normal sıçanlar üzerinde biyodağılım çalışmaları yapılmıştır.99mTc-CLP ve 99mTc-DTPA-CLP için radyokimyasal verimler % 94,63±3,8 ve %97,01±2,8 olarak belirlendi. In vivo çalışmaların verilerinden 99mTc-DTPA-CLP'nin 99mTc-CLP'ye göre karaciğer ve böbrekte radyoaktivite düzeyinin düşük olduğu görüldü. Farklı fizikokimyasal özelliklere sahip olan 99mTc-CLP ve 99mTc-DTPA-CLP'in farmakokinetik karekteristikleri karşılaştırıldığında; DTPA konjugatının; radyoişaretli peptidin negatif yüklü olması ve hidrofilikliğinde bir artışa sebep olması karaciğer ve böbreklerdeki tutulumların azalabileceğini ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra 99mTc-DTPA-CLP'nin 99mTc-CLP'ye göre meme, over ve uterusdaki tutulumların daha fazla olduğu görülmüştür.Bu çalışmanın sonuçları; matriks metalloproteinaz inhibitör bir peptid olan CLP ve peptid konjugatının MMP artan metastatik tümörlerde jelatinaz aktivitesinin görüntülenmesinde kullanılabilecek yeni bir radyofarmasötik oluşturulmasında katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Radiopharmaceuticals are localized in malignant tumor tissues by different mechanisms. One of these methods is that the gelatinase enzymes which are associated with poor prognosis in patients cancer, are potential targets for tumor imaging. There are some gelatinases to be associated with metastatic potential. These gelatinases are matrix metalloproteinases (MMPs); MMP-9 (gelatinase B, 92-kDa type IV collagenase) and MMP-2 (gelatinase A, 72-kDa type IV collagenase). In our study, a cyclic decapeptide, CLP (Cys-Leu-Pro-Gly-His-Trp-Gly-Phe-Pro-Ser-Cys), was selected as a mother compound because of its selective inhibitory activity toward gelatinases. CLP peptide and peptide conjugate (DTPA-CLP) was labeled with 99mTc radionuclide and after optimizing of radiolabeling conditions, biodistribution studies of radiolabeled peptides were carried out in normal Albino Wistar rats. Radiochemical yields for 99mTc-CLP and 99mTc-DTPA-CLP were found to be 94,63±3,8 and %97,01±2,8. 99mTc-DTPA-CLP, according to 99mTc-CLP showed accumulation of low radioactivity in the liver and kidney to in vivo studies data. A comparison of the pharmacokinetic characteristics of 99mTc-DTPA-CLP and 99mTc-CLP having different physicochemical properties revealed that an increase in hydrophilicity and negative charge caused by the conjugation of DTPA reduced levels of radioactivity in the liver and kidney. However it was observed that the uptake of 99mTc-DTPA-CLP was higher in uterus, breast and ovarian than those of 99mTc-CLP. These findings show that matrix metalloproteinase inhibitory peptides, CLP and CLP conjugate will contribute to design a new radiopharmaceutical that may be used for imaging of gelatinase activity in metastatic tumors which over express MMP.