Dijital kültürel mirasın yönetiminde dijital kürasyon uygulamaları çerçevesinde türkiye'de müzelerde içerik yönetimi sistemlerinin geliştirilmesi
Developing content management systems for museums in turkey within the frame of digital cultural heritage management's digital curation applications
Yazar: DUYGU KEVSER KARADAĞ
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR KÜLCÜ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management ; Müzecilik = Museology
Dizin: Bilgi teknolojisi = Information technology ; Dijital kürasyon = Digital curation ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Küratör = Curator ; Müze kütüphaneleri = Museum libraries ; Müze yönetimi = Museum management ; Müzeler = Museums ; Sayısallaştırma = Digitization

Özet:
Müzeler; kültürel değerlerimizin, mirasımızın toplandığı, saklandığı ve geleceğe aktarılmak üzere korunduğu kültürel bellek kurumlarından biridir. Müzeler sahip olduğu kültürel mirası insanlığa aktarmak için sergi, eğitim, araştırma gibi faaliyetler gerçekleştirmektedirler. Teknolojinin hızla ilerlemesi ile birlikte müzelerin faaliyetleri, kültürel miras ürünlerinin üretilmesi, koruma yöntemleri, sergileme koşulları gibi birçok süreçler de değişmeye başlamıştır. Dijitalleştirme çalışmaları hızlı bir şeklide yaygınlaşmaya başlamış ve kültürel miras, özellikle 21. yüzyılın başlarında dijitalleştirme çalışmalarının en yeni disiplini olarak gelişim göstermeye başlamıştır. 
Dijitalleşmeye başlayan kültürel miras ile birlikte yeni bir kavram olan dijital kültürel miras kavramı ortaya çıkmıştır. Dijital kültürel mirasın korunması, erişme açılması, kullanılabilirliği ve yaşam döngüsünün sürdürülebilmesi için dijital kürasyon çalışmaları kullanılmaktadır.
Bu tez çalışmasında Türkiye'deki müzelerde (kamu-özel) yer alan kültürel mirasın dijital kürasyon çalışmaları, standartlar çerçevesinde içerik yönetiminin değerlendirilerek kamu (devlet) müzelerinin ve özel müzelerin mevcut durumları araştırılmıştır. Araştırmaya, seçilen müzelerden (117 müze) gönüllülük koşuluyla 54 personel katılmıştır. Araştırma kapsamında, Kültür Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünü 'ne bağlı müzelerden katılım sağlayan personel ile anket ve yüz yüze görüşme gerçekleştirilerek veriler toplanmış ve bulgular sayı, yüzde, aritmetik ortalama, karşılaştırma ve ki kare gibi istatistiksel testlerle analiz edilerek tablolaştırılmıştır. Araştırma sonucunda, ülkemizdeki müze çalışanlarının dijitalleştirme ve dijital kürasyon hakkında bilgi sahibi oldukları buna karşın kurumsal olarak dijitalleştirmeye yeni yeni başladıkları ve dijital kürasyonu uygulamadıkları tespit edilmiştir. Devlet müzelerinin sahip oldukları koleksiyonları araştırmacılara açmadıkları ve genellikle koleksiyonlara erişimin sınırlı yada özel izinlere tabi olduğu tespit edilmiştir. Müzelerde ulusal açıdan standartlaşmaya gidilerek ilk aşamada elektronik ortamda yönetilebilecek bir sisteme koleksiyonların entegre olması sonrasında dijitalleştirme ve dijital kürasyon çalışmalarına başlama sunulan önerilerden biridir. Uluslararası platformlarda yer alabilmek, teknolojiyi kurumsal çerçevede takip edip uygulayabilmek için dijital kürasyon ile ilgili yasal düzenlemelerin yapılması gerektiği vurgulanmıştır.

Anahtar Sözcükler 
Kültürel miras, Dijitalleştirme, Dijital Kültürel Miras, Dijital kürasyon, Müzeler, Müzelerde içerik yönetimi

Abstract:
KARADAĞ, Duygu Kevser. Developing Content Management Systems for Museums in Turkey within the frame of Digital Cultural Heritage Management's Digital Curation Applications, Master's Thesis, Ankara, 2019.

Museums; it is one of the cultural memory bodies where our cultural values and heritage are collected, kept and preserved for future generations. With the rapid progress of technology, many processes such as activities of museums, production of cultural heritage products, preservation methods, and display conditions have also begun to change. Efforts in digitization have begun to spread rapidly and cultural heritage began to advance as a brand new discipline of digitalization efforts in the early 21st century in particular. 
Digital cultural heritage, which is a new concept, has emerged with the cultural heritage that has started to be digitized. Digital curation studies are used to protect, access and use digital cultural heritage, and also to maintain the lifecycle.
This thesis investigates the digital curation studies on cultural heritage within the museums (public-private) in Turkey and also the current conditions of both public and private museums by evaluating content management in compliance with the standards. 54 personnel from selected museums (117 museums) participated in this study, based on voluntary participation. Within the scope of the research, we collected data by applying questionnaires and face-to-face interview method with the personnel of the museums affiliated to the Ministry of Culture, the General Directorate of Cultural Heritage and Museums. The findings were analysed and then tabulated by number, percentage, arithmetic mean, comparison and statistical tests such as chi square. As a result, it has been confirmed that museum staff in Turkey have information about digitalization and digital curation, however, they have just started to digitize institutionally and do not apply digital curation. It has been discovered that the state museums do not open their collections to the researchers and that access to the collections is subject to limited or special permissions. It is one of the proposals that the museums should be integrated into digitalization and digital curation works after they carry their collections to a system that could be managed in electronic environment as result of standardization of the museums in national perspective. We put emphasise on legal regulations about digital curation in order to be able to take part in international platforms and to follow and implement technology within the institutional framework.

Keywords
Cultural Heritage, Digitalization, Digital Cultural Heritage, Digital Curation, Museums, Content Management in Museums