Gıda sektöründe doğrusal programlama tekniği ile üretim planlaması: Sirke üretimi uygulaması
Production planning with linear programming technique in food industry: Vinegar production practice
Yazar: ELİF ARIK
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ŞENKAYAS
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Doğrusal programlama = Linear programming ; Gıda sektörü = Food sector ; Sirke = Vinegar ; Üretim = Production ; Üretim planlaması = Production planning

Özet:
İşletmelerin insan istek ve ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla mal veya hizmet sunma faaliyeti olan üretim, işletmelerin etkinliğini sürdürebilmeleri için önemli bir yere sahiptir. Üretim yapan işletmelerin kıt kaynakları verimli bir şekilde kullanmaları ve rakip işletmelere karşı güçlü bir tavır sergilemeleri, belirli bir üretim planlaması içinde gerçekleştirilmektedir. Üretim planlaması kıt kaynaklar bakımından karışık ve çözümlenebilmesi uzun zaman alması sebebiyle doğrusal programlama tekniği ile çözümleme yapılması daha kolay olmaktadır.
Doğrusal programlama, işletmelerin kıt kaynaklarını kullanarak optimal (en iyi) sonuca ulaştırmayı hedefleyen matematiksel bir tekniktir. İnsan yaşamının sürdürebilirliğini sağlamak için gıda ürünlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu da gıda sektörünün dünyada büyük bir alana sahip olduğunu göstermektedir. 
Gıda ürünlerinin arasında tarihi çok eski yıllara dayanan sirke, kullanım alanlarının yaygınlığı nedeniyle en çok üretimi ve tüketimi yapılan ürünü olmuştur. Bu çalışma, sirke üreten bir işletmenin üretim planlama faaliyetleri ele alınarak doğrusal programlama tekniği ile matematiksel bir model oluşturulmuştur. 
Çalışmada, doğrusal programlama tekniği Lindo 6.1 paket programı kullanılarak kârın maksimize edildiği 1 aylık üretim planlaması elde edilmiştir. Sirke üretim işletmesinin var olan kaynaklarında yaşanan bir değişikliğin olduğu durumlarda, amaç denklemine olan kârlılık durumunu hesaplamak için duyarlılık analizi de yapılmıştır.
ANAHTAR SÖZCÜKLER: Üretim Planlama, Doğrusal Programlama, Sirke Üretimi, Gıda Sektörü, Lindo 6.1.

Abstract:
Production, which provides goods or services in order to meet the human demands and needs of the enterprises, has an important place for the enterprises to maintain their effectiveness. Producing companies' efficient use of scarce resources and a strong attitude towards competitors are realized within a certain production planning. Since production planning is complicated in terms of scarce resources and takes a long time to analyze, it is easier to analyze with linear programming technique.
Linear programming is a mathematical technique that aims to achieve optimal (best) results by using scarce resources of businesses. Food products are needed to ensure the sustainability of human life. This shows that the food industry has a large area in the world.
Vinegar, which dates back to very old years, has been the most produced and consumed product due to the widespread use of its products. In this study, the production planning activities of a company producing vinegar are developed and a mathematical model is created with linear programming technique.
In the study, using the linear programming technique Lindo 6.1 package program, a 1-month production planning was obtained in which profit was maximized. In cases where there is a change in the existing resources of the vinegar production company, a sensitivity analysis was also performed to calculate the profitability of the goal equation.
KEYWORDS: Production Planning, Linear Programming, Vinegar Production, Food Industry, Lindo 6.1.