İmamiyye Şiası'nda sefirler dönemi
The period of safirs in Imamiyye Shia
Yazar: HAMDİ KAYA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / İslam Mezhepleri Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion

Özet:
Terim olarak Şia, Hz. Peygamberin vefatından sonra Hz. Ali ve Ehl-i Beytinihalifelik için en layık kişi olarak gören ve onu meşru halife kabul eden, ondan sonrakihalifelerin de onun soyundan gelmesi gerektiğine inanan toplulukların müşterek adıdır.İmamiyye Şiası imamların sayısını on iki olarak belirlemiştir. Hz. Ali ile başlayanbu silsile, on ikinci imam olan Muhammed el-Mehdi ile son bulmaktadır. 255/869'dadoğan Muhammed el-Mehdi, babasının 260/873'te ölmesiyle birlikte ortadankaybolmuştur. Halen sağdır ve kıyametten önce mehdi sıfatıyla zuhur ederek zulümledolmuş olan dünyayı adaletle dolduracaktır. Yaklaşık on bir asırdır imamın sağ olarakgaybette olması Şiileri sıkıntıya sokmuştur. Bu durumu açıklamak için bazı peygamber vesalih insanların uzun süre yaşamaları örnek gösterilerek imamın gaybeti açıklanmayaçalışılmıştır. Yine Şiiler imamın niçin gaybete girdiği sorusu karşısında, amcası tarafındanöldürülme korkusu, Allah'ın insanları imtihan etmesi, açıklanmayan bir sebepten olması,Allah'ın yolundan uzaklaşan insanları cezalandırmak ve gaybetin insanlar için bir lütufolması gibi açıklamalar getirmişlerdir.On ikinci imamın gaybetinden sonra gaib imam ile Şii topluluğu arasındakiirtibatı sağlayacak ve kendilerine es-Süferaü'l-Erbaa ya da en-Nüvvabu'l-Erbaa denilendört sefir görevlendirilmiştir. Bu dört kişinin görev yaptığı 260/873-329/940 yıllarıarasındaki döneme el-Gaybetü's-Suğra denir. Bu kişiler Ebu Amr Osman b. Said, EbuCa'fer Muhammed b. Osman, Ebu'l-Kasım Hüseyin b. Ruh en-Nevbahti ve Ebu'l-HasanAli b. Muhammed es-Semerri'dir. Şia'nın kabul ettiği bu dört sefirin dışında menfaat teminetmek amacıyla sefirlik iddia eden kişiler olmuş, ancak bunlar Şii toplumu tarafındandışlanmışlardır. Sefirler imamın yokluğunda onun temsilciliğini yapmışlar, on ikinciimamdan gelen tevki´leri Şii toplumuna açıklamışlar, imam adına toplanan humusutoplamışlar ve yeraltı faaliyetlerini (vikale) yönetmişlerdir. Dördüncü sefire gelen tevki´dekendisinden sonra sefir gelmeyeceği ve Gaybet-i Suğra döneminin bitip Gaybet-i Kübradöneminin başlayacağı, bu dönemde Şiilerin, meselelerini çözmek için imamlarınrivayetlerine sarılmaları gerektiği bildirilmiştir.

Abstract:
Shi´a is the name of the people who saw Ali as the man who deserves to be thecaliphate most, and who is in an agreement that he is the legal caliphate after the death ofProphet Muhammed. They also believed that the caliphates after then should be from thesame family of Ali.The İmamiyya Shia determined that the number of imams were twelve. This chainwhich started with Ali ended with Muhammad al-Mahdi who is the last. Muhammad al-Mahdi who was born in 260/873 dissapeared with the death of his father. He is still alive andhe will appear before the doomsday and will bring justice to the world which is full ofoppression. İmam?s being in a occultation while he is alive for eleven centuries is a seriousproblem for Shi´i. In order to prove the occultation of Imam some prophets and wise menwere shown as examples because they had lived long. Shi´as gave these answers to thequestions about the occultation of the Imam:- He was afraid of being killed by his uncle- Human is being tested by Allah- A cause which is secret- Allah?s punishment for whom that are sinful- Occultation is a gift for humanAfter the occultation of twefth Imam four safir called ?as-Suferau?l-Arbaa? or ?an-Nuvvabu?l-Arbaa? were charged who would provide the communication between the Imam and thecommunity. The period when these foru person worked is called al-Gaybetu?s-Sugra (ShortOccultation). These men are: Abu Amr Osman b. Said, Abu Ja?fer Muhammad b. Osman,Abu?l-Kasım Huseyin b. Ruh an-Navbahti and Abu?l-Hasan Ali b. Muhammed as-Samerri.Apart from these people some men claimed that they were safirs but they were excluded byShiahs. Safirs represented the imam while he is in occultation, they announced the the hiddenImam?s messages to the community, gathered the humus (tax) which were gathered in thename of imam, controlled the undeground activities (al-vikale). The message wich came tothe fourth safir said that it was the last safir, and it was the end of the Gaybet-i Sugra periodand the beginning of the Gaybet-i Kubra (Greater Occultation) and Shiahs should obey thewords of Imams in order to solve the problems they face.