Psikoz için ailesel ve klinik risk gruplarında ön uyaran aracılı inhibisyonun kontrol grubu ile karşılaşrtırılması
Comparison of prepulse inhibition between the familial and clinical risk groups for psychosis and control group
Yazar: BİLGE TOGAY
Danışman: PROF. DR. VEHBİ ALP ÜÇOK
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Fenotip = Phenotype ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Testler = Tests ; Ölçekler = Scales ; İnhibisyon = Inhibition

Özet:
Togay B., Psikoz İçin Klinik ve Ailesel Risk Grubunda Ön Uyaran Aracılı İnhibisyonun Sağlıklı Kontrol Grubu ile Karşılaştırılması. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi, Psikiyatri A. D.İstanbul.
Amaç: Duyusal motor geçit sisteminin önemli bir işlevi olan ön uyaran aracılı inhibisyon psikozun etiyopatogenezinin incelenmesinde kullanılan endofenotip adaylarından biridir. Son yıllarda bu konudaki çalışmalara ilgi giderek artmaktadır. Bu çalışmanın amacı, klinik olarak psikoz ortaya çıkma riski taşıyan bireylerde ön uyaran aracılı inhibisyon bozukluğunun tespit edilebilirliğini test etmeyi ve ailesel risk grubunda olan bireylerde de bozulmanın olup olmadığını, varsa sağlıklı kontrol grubuna göre fark olup olmadığını araştırmaktır.
Yöntem: Çalışmamızın örneklemi DSM-IV'e göre şizofreni tanısı konulan kişilerin 16-35 yaş arası birinci derece akrabalarından (ailesel risk grubu, n=20), psikoz için klinik açıdan riskli dönemde olduğu düşünülen 16-35 yaş arası bireylerden (klinik risk grubu, n=9) ve bu iki gruba yaş ve cinsiyet açısından uyumlu sağlıklı kontrollerden (n=20) oluşturulmuştur. Tüm olgulara ön uyaran aracılı inhibisyonu değerlendirebilmek için elektrofizyolojik ölçüm ile yürütücü fonksiyonları değerlendirmek üzere Rey Sözel İşitsel Bellek Testi, Wisconsin Kart Eşleme Testi, İz Sürme Testi, Stroop Testi, Rakam Sembol Kodlama Testi uygulanmıştır. Ayrıca klinik risk grubundaki bireylere Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği, Pozitif Belirtileri Değerlendirme Ölçeği, Negatif Belirtileri Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Üç grup sosyodemografik, klinik ve ön uyaran aracılı inhibisyon özellikleri açısından karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Ön uyaran varken irkilme yanıtı ortalaması, ön uyaran yokken irkilme yanıtı ortalaması ve ortalama irkilme yanıtı (startle reactivity) parametreleri ortanca değerleri klinik risk grubunda diğer iki gruba göre daha yüksek olmakla beraber gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Yüzde ön uyaran aracılı inhibisyon (%ÖUAİ) ortanca değeri klinik risk grubunda diğer iki gruba göre daha düşük; ancak istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Yürütücü işlevlerle ilgili testlerden Stroop kelimelerin rengini söyleme süresi ailesel risk grubunda diğer iki gruba göre uzun ve bu fark istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur.
Sonuç: Gruplar arasında ön uyaran aracılı inhibisyon parametreleri açısından istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak veri toplamak için belirlenen tarihler arasında özelllikle klinik risk grubu için istenilen sayıya ulaşılamaması ve gruplar arası dağılımın dengeli olmaması, araştırmanın en önemli kısıtlayıcı etkenlerinden biridir ve bu durum çalışmanın istatiksel gücünü azaltmaktadır.

Anahtar Kelimeler : ön uyaran aracılı inhibisyon, psikoz, endofenotip, prodrom

Abstract:
Togay B.,The Comparison of Prepulse İnhibition Between The Familial and Clinical Risk Groups for Psychosis and Control Group. İstanbul University, Faculty of Medicine, Department of Psychiatry, İstanbul.
Aims: Prepulse inhibition, a robust operational measure of sensorimotor gating, is one of the endophenotype candidates in studying the etiopathogenesis of psychosis. It has been a trend topic in recent years. The aim of this study is to test the detectability of the impairment of prepulse inhibition in individuals with clinical risk for developing psychosis and to determine whether there is impairment in individuals with familial risk and if there is to investigate whether there are differences compared to control group.
Methods: Our study sample consisted of first degree relatives of patients with the diagnosis of schizophrenia according to DSM-IV between the ages of 16-35 (familial risk group, n = 20), individuals who are thought to be in the risky period for psychosis clinically between the ages of 16-35 (clinical risk group, n=9) and healthy controls who are at similar ages and have similar sex (n=20). In all cases, to assess the prepulse inhibition electrophysiological measurements were performed and in order to assess executive functions Rey Auditory Verbal Memory Test, Wisconsin Card Sorting Test, Trail Making Test, Stroop Test, Digit Symbol Coding Test were applied. In addition Brief Psychiatric Rating Scale, Scale for the Assessment of Positive Symptoms, Scale for the Assessment of Negative Symptoms were performed to individuals in clinical risk group. Three groups were compared in terms of sociodemographic, clinical and prepulse inhibition features.
Results: The average of startle reactivity in the presence and absence of prepulse and the mean of startle reactivity and the median parameters were higher in clinical risk group then other two groups but there was not statistically significant difference between the groups. The median of the percent of prepulse inhibition (% PPI) is lower in clinical risk group compared to other two groups but the difference did not have statistical significance. In the tests assessing the executive functions the duration of saying the Stroop words colours were longer in familial risk group and this difference was statistically significant.
Conclusion: Statistically significant difference were not found between the groups in the terms of prepulse inhibition parameters. However, one of the most important limiting factor of this research is while collecting data between the specified dates we could not reach the desired number particularly for clinical risk groups and since inter-group distribution is not balanced the statistical power of the study decreases.

Key Words : prepulse inhibition, psychosis, endophenotypes, prodrome