Yeni iletişim araçlarında gözetim: Twitter yasağı ve İnternet Yasası
Surveillance in new communication tools: Twitter ban and Internet Law
Yazar: ESRA SERDAR TEKELİ
Danışman: PROF. DR. NURETTİN GÜZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Kanunlar 5651 sayılı = Laws 5651 numbered ; Sansür = Censorship ; Sayısal gözetim = Digital surveillance ; Teknoloji = Technology ; Twitter = Twitter ; İletişim araçları = Communication means ; İletişim teknolojisi = Communication technology ; İnternet = Internet

Özet:
Bu çalışma, bir dönüşüm analizi üzerine kurgulanmıştır. Bu kurgunun ilk aşaması toplum-teknoloji ilişkisini anlamak ve bu bağlamda tekniğin "teknolojiye" evrimini analiz etmek, ikincisi ise, bunun sonucunda ortaya çıkan izlemeden gözetlemeye giden sürecin dönüşümünü ortaya koymaktır. Ayrıca değişen risk unsurları da bir diğer dönüşüm alanı olarak ele alınmaktadır. Bu bağlamda, çalışma "kuramsal" ve "ampirik" olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Kuramsal alan, dönüşen gözetimi ve post-panoptik yapıların şifrelerini, dönüşen toplumsal süreçlerde arar ve kronolojik ve tematik içeriğe odaklanır. Akabinde ise, modern gözetim yapıları ve uygulamalarını, gözetimin iki aktörü olan yöneticiler ve vatandaşlar kanalıyla anlamaya çalışmaktadır. Bu amaçla, bir gözetim pratiği olarak kabul edilen 5651 sayılı İnternet Kanunu'na ilişkin meclis birleşim tutanakları, taraflardan yöneticilerin gözetim/denetim usul ve esaslarına ilişkin anlamlandırma ve meşrulaştırma kodlarını ortaya koymak amacıyla MAXQDA programı kullanılarak analiz edilmiştir. Diğer taraftan vatandaş boyutunun gözetim ile ilgili konulara ilişkin bireysel algı haritalarını ortaya koymak için 620 adet anket uygulaması yapılmıştır. Sonuçlar, gözetimin artık "her yerdeliğinin" devlet eliyle, yasalar ve kurallar aracılığıyla, güvenlik ve toplum huzuru gerekçeleriyle meşrulaştırıldığını göstermektedir. Kanun'un bilinme oranları arzu edilen düzeyde değildir ve aynı zamanda Kanun bir "gözetim" unsuru olarak değerlendirilmemektedir. Günümüz dijital insanının, bilerek ve gönüllü olarak gözetime katıldığı ve belli noktalarda da gözetimi haklı bulduğu sonucuyla birlikte, gözetim farkındalığı yüksek bir kitle söz konusudur.

Abstract:
The study presents a transformation analysis. The aim is to understand the relationship between society and technology and to analyze the evolution of technique to "technology" in the first stage and to reveal the transformation of the process from watching to surveillance as the result of the evolution in the second stage. In addition, the changing risk elements are also addressed as another transformation area. In this context, the study consists of two parts as "theoretical" and "empirical". The theoretical field searches for the transforming monitoring and the codes of post-panoptic structures in terms of transforming social processes and focuses on chronological and thematic content. Then, it is tried to understand the modern monitoring structures and practices, through administrators and citizens, who are the two actors of monitoring. Accordingly, the grand national assembly session minutes regarding the Internet Law numbered 5651, accepted as a surveillance practice were analyzed using MAXQDA program with the aim of revealing the interpretation and legitimization codes of the administrators in terms of monitoring/ supervision procedures and principles. On the other hand, 620 surveys were performed in order to put forth the individual perception maps of the citizen dimension regarding the issues related to surveillance. The results have revealed that surveillance as being "everywhere" has been legitimated by the state through acts and codes with the justification of security and welfare of the society. The recognition level for the Law is not at an expected level and the Law is not evaluated as an element of "surveillance". In addition to the result that today's digital individual knowingly and voluntarily joins surveillance and finds surveillance right at some point, a mass with a high level of surveillance awareness is found.