Diabetes mellitus hastalarının birinci ve üçüncü basamak sağlık hizmetlerine göre tanı,tedavi ve klinik izlemlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of diagnosis, treatment and clinical follow-up according to primary and tertiary care services of diabetes mellitus patients
Yazar: ELİF FATMA ÖZKAN PEHLİVANOĞLU
Danışman: PROF. DR. İLHAMİ ÜNLÜOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Tedavi = Treatment ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Özkan Pehlivanoğlu, EF. Diabetes Mellitus Hastalarinin Birinci Ve Üçüncü Basamak Sağlik Hizmetlerine Göre Tani,Tedavi Ve Klinik İzlemlerinin Değerlendirilmesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi, Eskişehir, 2018. Diyabetes mellitus (DM), genetik, yaşam tarzı değişiklikleri ve çevresel faktörlerin etkileşimi nedeniyle insülin etkisi, insülin salınımı veya her ikisinin de birlikte olduğu defektlerden köken alan hiperglisemi ile karakterize bir metabolik hastalıktır. DM'nin hastalık yönetiminin ve kontrolünün sağlanması sağlık personelinin, hasta ve yakınlarının DM ile ilgili bilgi ve duyarlılığını arttırması ve hastalığa dair tutumlarını olumlu yönde değiştirmesi ile gerçekleştirilebilir. Çalışmamızda Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve İç Hastalıkları Poliklinikleri ve Eskişehir Halk Sağlığı Müdürlüğü'ne bağlı Aile Sağlığı Merkezleri'ne 18 Mayıs 2017 ile 1 Şubat 2018 tarihleri arasında takip edilen 979 DM hastası dahil edildi. Araştırmacılar tarafından oluşturulan 49 soruluk anket formu Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları ve Endokrinoloji Anabilim Dalları'ndan ve Eskişehir İl Sağlık Müdürlüğü'nden gerekli izinler alınarak DM hastalarına yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Çalışmamızda elde ettiğimiz verilere göre; kronik komplikasyonu olan DM hastalarının takip ve tedavileri ÜBSH'de BBSH'ne göre daha fazla oranda yapılmaktadır. Diyetisyene, diyabet eğitim hemşiresine, göz hastalıkları uzmanına ulaşım ÜBSH'de BBSH'ne göre daha fazla olmaktadır. Yıllık grip aşısı yaptırma oranlarına bakıldığında BBSH'de ÜBSH'ne göre daha fazla oranda grip aşısı yapılmaktadır. Sonuç olarak diyabetten korunmak ve hastalık oluşumundan sonra diyabete ait komplikasyonların önlenmesi için tüm sağlık çalışanları tarafından gerekli özen gösterilmelidir. Bu konudaki en büyük görev toplumun bütün kesimlerine ulaşması daha kolay olan, birinci basamak sağlık hizmetlerindeki önemli rolleri nedeniyle aile hekimlerine düşmektedir.

Abstract:
Ozkan Pehlivanoglu, EF. Assessment of Diagnosis, Treatment and Clinical Follow-up of Diabetes Mellitus Patients According to First and Third Step Health Services, Eskişehir Osmangazi University, Medical Faculty, Program in Family Medicine Medical Specialization Thesis, Eskişehir, 2018. Diabetes mellitus (DM) is a metabolic disorder characterized by hyperglycaemia originating from defects in insulin action, insulin secretion, or both, due to genetic, lifestyle changes and interactions of environmental factors. Disease management and control of DM can be achieved by increasing the knowledge and awareness of healthcare personnel, patients and their relatives about DM, and changing their attitudes toward disease positively. In our study, 979 DM patients who applied to Eskisehir Osmangazi University Health Practice and Research Hospital Endocrinology and Internal Medicine Polyclinics and Eskişehir Public Health Directorate between May 18, 2017 and February 1, 2018 were included. A questionnaire consisting of 49 questions prepared by the researchers was applied by face to face interview to the DM patients by taking the necessary permits from Eskişehir Osmangazi University Health Practice and Research Hospital Internal Medicine and Endocrinology Departments and Eskişehir Provincial Health Directorate. According to the results obtained in our study; follow-up and treatment of DM patients with chronic complications is more common in tertiary care than primary care services. Accessing to dietitian, diabetes educated nurse and ophthalmologist is more common in tertiary care than primary care services. Given the annual rate of influenza vaccination, there is more flu vaccination in primary care than in tertiary care. As a result, care must be taken by all health professionals to protect society from diabetes and prevent diabetic complications after the disease has occurred. The greatest task in this regard falls to family doctors because of their important role in primary health care, which is easier to reach all segments of society.