Sözlü kültürün elektronik kültüre taşınması: "Dede Korkut hikâyeleri üzerine bir inceleme"
Transition of oral culture to electronic culture: "An investigation on Dede Korkut stories"
Yazar: MEHMET ŞİMŞEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUT AKGÜL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Dede Korkut Hikayeleri = Dede Korkut Stories ; Elektronik bilgi kaynakları = Electronic information resources ; Elektronik yayıncılık = Electronic publishing ; Halk kültürü = Folk culture ; Milli kültür = National culture ; Sözlü kültür = Verbal culture ; TRT Çocuk Televizyonu = TRT Çocuk Television ; Türk halk hikayeleri = Turkish folk stories ; Çizgi film = Animated film

Özet:
Yaşanan teknolojik gelişmelere paralel olarak toplumların kültür hayatında önemli bir yer edinen sözlü ve yazılı kültür ürünleri, zamanla değişip dönüşerek başka mecralarda kendilerine yer bulmaktadır. Ortaya çıktıklarında sözün büyüleyici etkisiyle dilden dile yayılan bu ürünler, yazı ve matbaanın gelişmesiyle de kitaplara basılıp çoğaltılmıştır. Televizyon teknolojisinin her geçen gün gelişmesiyle birlikte; filmlerde, animasyonlarda ve çizgi filmlerde yeniden yaratılan sözlü ve yazılı ürünler, orijinal hallerine sadık kalma çabasıyla senaryolaştırılarak bütün bir toplumun özellikle de çocukların beğenilerine sunulmaktadır. Her ne kadar bu kültür ürünleri ilk hallerine sadık kalacak şekilde başka bir kültür türüne aktarılmaya çalışılsa da, bazı dış faktörler bu çabaları sonuçsuz kılmaktadır. Özellikle bir eserin yazılı hali elektronik ortama aktarılmaya çalışıldığında; süre, teknoloji, yönetmen, yapımcı ve senarist gibi faktörler bu çalışmalara engel olmaktadır.

Sözlü Kültürün Elektronik Kültüre Taşınması: "Dede Korkut Hikâyeleri Üzerine Bir İnceleme" başlıklı bu tez çalışması, kültür türleri arasında aktarımdan kaynaklanan farklılıkların ortaya çıkarılması amacıyla hazırlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak Dede Korkut Hikâyeleri Kitabı'nda yer alan "Aruz Koca Oğlu Basat ile Tepegöz" adlı destansı hikâye ile TRT Çocuk kanalında yayınlanan "Dede Korkut Hikâyeleri Çizgi Filmi" nin ilk 13 bölümlük kısmı incelenmiştir. Çalışmada, Vladimir Propp'un geliştirmiş olduğu yapısal çözümleme yöntemi kullanılmıştır. Böylelikle sözlü kültürden yazılı kültüre oradanda  elektronik kültüre aktarılan bir eserin hangi değişikliklere uğradığı incelenmiştir.

Abstract:
Parallel to realized technological developments, oral and written cultural products, which take an important place in the cultural life of societies, change and transform over time and find their place in other channels. When they appeared, these cultural goods, which sprawling from language to language with the fascinating effect of the word, were printed and replicated on the books with the development of writing and printery.  Oral and written products which created with movies, animations and cartoons are offered for society especially for children in an effort to remain their original state by writen script with development of television technology day by day. Even these cultural product are tried to convey for a another culture type in an effort to remain their original state, some external factors make these efforts inconclusive. Particularly, it is tried to transfer written version of a literal work to electronic environment, some factors such as; time, technology, director, producer and scenarist hinder the works.

This thesis with title of Transition Of Oral Culture to Electronic Culture: "An Investigation On Dede Korkut Stories" has prepared to find out differences related with transformation between culture types. With this purpose, Aruz Koca Oğlu Basat in book of Dada Gorgud Stories, an epic story of Tepegöz and the first 13 episodes of Dada Gorgud Stories Cartoon, aired on TRT Children's Channel are examined. In this study, morphological method which is develop by Vladimir Propp is used. Finally, what kind of a change that a work transferred from oral culture to electronic culture has been examined.