Zihinsel antrenman beceri ve teknikler ile bilişsel esneklik ilişkisi
The relationship between mental training skills and techniques and cognitive flexibility
Yazar: LEVENT SÖYLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS EMRE YARAYAN
Siirt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı; takım sporcularının zihinsel antrenman beceri ve teknikler ile bilişsel
esneklik ilişkisini incelemektir. Araştırma grubunu; Siirt ilinde aktif olarak spor hayatına devam eden
futbol, basketbol, hentbol ve voleybol branşlarından 151'i kadın ve 139'u erkek olmak üzere 290
sporcu oluşturmaktadır. Katılımcılara araştırmacı tarafından hazırlanmış olan demografik bilgi formu,
geçerlilik ve güvenirlilik çalışması Behnke vd. (2017) tarafından yapılan ve Türkçe uyarlaması
Yarayan ve İlhan (2018) tarafından yapılan 'Sporda Zihinsel Antrenman Envanteri' ve Dennis ve
Wal'un (2010) geliştirdiği, Türkçe uyarlama çalışması Yarayan vd. (2023) tarafından yapılan 'Sporcu
Bilişsel Esneklik Envanteri' yöneltilmiştir. Normallik varsayımı için çarpıklık basıklık değerlerine
bakıldığında değerlerin -1,5 +1,5 arasında olması neticesinde verilerin normal dağılıma uygun olduğu
belirlenmiştir. Bağımlı değişkenlerin bağımsız değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini
tespit etmek amacıyla MANOVA testi ve araştırma modeline paralel olarak YOL analizi
kullanılmıştır. Sonuç olarak; zihinsel antrenman ve bilişsel esneklik kavramlarının demografik
bilgilere göre farklılık gösterdiği, zihinsel antrenman alt boyutlarının alternatif ile arasında pozitif
yönlü anlamlı ilişkiler oluğu, kişilerarası beceriler ile kontrol arasında negatif yönlü ilişkiler olduğu ve
zihinsel antrenmanın bilişsel esnekliği (alternatifler %65, Kontrol %1) yordadığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Zihinsel Antrenman, Bilişsel Esneklik, Takım Sporu.

Abstract:
Bu araştırmanın amacı; takım sporcularının zihinsel antrenman beceri ve teknikler ile bilişsel
esneklik ilişkisini incelemektir. Araştırma grubunu; Siirt ilinde aktif olarak spor hayatına devam eden
futbol, basketbol, hentbol ve voleybol branşlarından 151'i kadın ve 139'u erkek olmak üzere 290
sporcu oluşturmaktadır. Katılımcılara araştırmacı tarafından hazırlanmış olan demografik bilgi formu,
geçerlilik ve güvenirlilik çalışması Behnke vd. (2017) tarafından yapılan ve Türkçe uyarlaması
Yarayan ve İlhan (2018) tarafından yapılan 'Sporda Zihinsel Antrenman Envanteri' ve Dennis ve
Wal'un (2010) geliştirdiği, Türkçe uyarlama çalışması Yarayan vd. (2023) tarafından yapılan 'Sporcu
Bilişsel Esneklik Envanteri' yöneltilmiştir. Normallik varsayımı için çarpıklık basıklık değerlerine
bakıldığında değerlerin -1,5 +1,5 arasında olması neticesinde verilerin normal dağılıma uygun olduğu
belirlenmiştir. Bağımlı değişkenlerin bağımsız değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini
tespit etmek amacıyla MANOVA testi ve araştırma modeline paralel olarak YOL analizi
kullanılmıştır. Sonuç olarak; zihinsel antrenman ve bilişsel esneklik kavramlarının demografik
bilgilere göre farklılık gösterdiği, zihinsel antrenman alt boyutlarının alternatif ile arasında pozitif
yönlü anlamlı ilişkiler oluğu, kişilerarası beceriler ile kontrol arasında negatif yönlü ilişkiler olduğu ve
zihinsel antrenmanın bilişsel esnekliği (alternatifler %65, Kontrol %1) yordadığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Zihinsel Antrenman, Bilişsel Esneklik, Takım Sporu.