Erzurum ili eğitim tipi aile sağlığı merkezlerine kayıtlı hastaların kol çevresi ve manşet boyutunun kan basıncı üzerine etkisi
The effect of arm circumferences and cuff sizes of patients registered in Erzurum educational family health centers on blood pressure
Yazar: SÜMEYYE TAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SUAT SİNCAN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Erzurum = Erzurum ; Kan basıncı = Blood pressure ; Kan basıncı monitörleri = Blood pressure monitors ; Kan basıncı ölçülmesi = Blood pressure determination ; Kol = Arm ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Amaç: Araştırmamızda kol çevresi geniş olan bireylerde hem standart hem de kol çevresine uygun manşet (manşon) ile kan basıncı ölçümü yapılarak; manşon boyutu ile kol çevresi ilişkisini incelemek ve kan basıncının nasıl etkilendiği gözlemlemek amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışma Mart-Ağustos 2020 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi (AÜTF) Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı Saltuklu ve Üniversite Eğitim Tipi Aile Sağlığı Merkezlerine ait beş aile hekimliği biriminde (AHB) gerçekleştirilmiştir. Araştırma tanımlayıcı tipte bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Çalışmaya polikliniğe başvuran 18 yaş üstü erişkin, dâhil edilme kriterlerini karşılayan ve hariç bırakılma kriteri bulunmayan 527 hasta katılmıştır. Katılımcıların her iki koldan kol çevresi ölçümü ve her iki koldan kan basıncı ölçümü yapılmıştır. Kol çevresi geniş olarak tespit edilen bireylerde ise kan basıncı hem kol çevresine uygun manşon ile hem de standart manşon ile ölçülerek bulgular kıyaslanmıştır. Kan basıncı ölçümü öncesi hastaların ölçümü etkileyebilecek egzersiz, yemek yemiş olma, ilaç alımı sigara içme, çay, kahve gibi kafein içeren içecek tüketimi durumları sorgulanarak ve ölçüm öncesi katılımcıların beş dakika dinlenmesi sağlanarak ölçümler yapılmıştır. Kan basıncı ölçümleri için Omron M2 cihazı 24-32 cm kol çevresi olan katılımcılar için standart manşon olarak; Omron M6 Comfort ise kol çevresi 33-42 cm olan grupta geniş manşon olarak kullanıldı. Kol çevresi, cinsiyetten bağımsız olmak üzere 33 cm ve üzeri olanlar kol çevresi geniş kabul edilmiştir.  Veriler SPSS 25 bilgisayar istatistik programına girilerek analiz edildi. İstatistiksel önemlilik düzeyi p<0,05 alındı.
Bulgular: Araştırmamızda katılımcıların yaş ortalaması 45,97±15,35 yıldı. Hastaların ortalama BKİ değerleri 29,14±5,42 kg/m2, sağ kol çapı 29,82±3,57 cm ve sol kol çapı 29,63±3,58 cm bulundu. Hastaların %15,4'nün (n=81) kol çevresi 33 cm ve üzerindeydi. Kol çapı 33 cm ve üzeri olan 81 kişinin standart manşon kullanılarak ölçülen sağ kol sistolik ve diyastolik kan basıncı ortalaması geniş manşonla ölçülen kan basıncı ortalamasından istatistiksel olarak daha yüksekti ( p<0,001). Kol çapı 33 cm ve üzeri olan 81 kişinin standart manşon kullanılarak ölçülen sol kol sistolik ve diyastolik kan basıncı ortalaması geniş manşonla ölçülen kan basıncı ortalamasından istatistiksel olarak daha yüksekti ( p<0,001). Kol çapı 33 cm ve üstünde olan kişilerde hem sağ koldan hem de sol koldan yapılan ölçümlerde standart manşon kullanılması, sistolik basınçlarda 10 mmHg civarında, diyastolik basınçlarda ise 2,5 mmHg civarında kan basıncının kola uygun manşona göre yüksek çıkmasına neden olduğu saptanmıştır. Sistolik kan basıncı ölçümlerinde tespit edilen, sağ kol ve sol kol arasındaki 3 mmHg basınç farkı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur ( p<0,001). Sağ kol çapı 33 cm ve üzeri olanlarda vücut kitle indeksini kullanılarak elde edilen ROC grafisinde eğri altında kalan alan %88,6 bulundu. Sol kol çapı 33 cm ve üzeri olanlarda vücut kitle indeksini kullanılarak elde edilen ROC grafisinde eğri altında kalan alan %88,0 bulundu.
Sonuç: Kan basıncı ölçümü yapılırken kol çevresi ölçümü mutlaka yapılmalıdır. Kol çapı 33 cm ve üzerinde olan bireylerde standart manşon ile kan basıncı ölçümü klinik açıdan hatalı ölçümlere neden olabilmektedir. Bu nedenle bu kişilerde geniş manşon kullanmak gerekir. Vücut ağırlığı ve kol çevresi arasındaki pozitif korelasyon bilinmektedir. Özellikle vücut kitle indeksi 30 ve üzeri olanlarda geniş manşon tercih etmek kan basıncı ölçümünde daha doğru sonuçlar alınmasını sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Kan basıncı, kol çevresi, manşet boyutu.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to examine the relationship between cuff size and arm circumference and observe how these affect blood pressure by making blood pressure measurement with both standard and suitable cuffs in individuals with wide arm circumference. 
Material and Method: This study was conducted in five family health units of Saltuklu and University Educational Family Health Centers affiliated to Atatürk University Department of Family Health between March and August 2020. This study was designed as a descriptive study. The study included 527 patients who applied to the clinics being older than 18 met the inclusion criteria and did not have any exclusion criteria. The participants' both arm circumference measurements and blood pressure measurements were made. The blood pressure measurements of individuals with wide arm circumferences made with a standard cuff and a cuff suitable to their arm sized. The states that might affect the measurements such as exercising, having been eaten food, drug intake, smoking, and consuming caffeine-containing beverages such as tea and coffee were questioned before the blood pressure measurement, and the participants were made to rest for five minutes before the measurement. In blood pressure measurements, the standard cuff, Omron M2 device, was used for patients with an arm circumference of 24-32 cm while the wide cuff, Omron M6 Comfort, was used for patients with an arm circumference of 33-42 cm. Regardless of sex, those with an arm circumference of and above 33 were regarded to have wide arm circumference. Data were analyzed with the SPSS 25 statistical program. The statistical significance level was p<0.05.
Results: The mean age of the participants was 45,97±15,35 years. The participants' mean Body Mass Index (BMI) was 29,14±5,42 kg/m2, right arm circumference was 29,82±3,57 cm and left arm circumference was 29,63±3,58 cm Of the participants, 15,4% (n=81) had an arm circumference of and above 33 cm. The mean right arm systolic and diastolic blood pressure of 81 participants with an arm circumference of and above 33 measured using the standard cuff was significantly higher than the mean blood pressure measured with the wide cuff (p<0.001). The mean left arm systolic and diastolic blood pressure of 81 participants with an arm circumference of and above 33 measured using the standard cuff was significantly higher than the mean blood pressure measured with the wide cuff (p<0.001). Using the standard cuff in right and left arm blood pressure measurements of individuals with an arm circumference of and above 33 cm caused about 10 mmHg deviation in systolic blood pressure and 2,5 mmHg deviation in diastolic blood pressure, and these deviations were higher compared to measurements made with suitable cuffs. A 3 mmHg pressure difference between right and left arms determined in systolic blood pressure measurements was statistically significant (p<0.001). The area under the curve in ROC graphs of those with a right arm circumference of and above 33 cm using their BMIs was 88,6%. The area under the curve in ROC graphs of those with a left arm circumference of and above 33 cm using their BMIs was 88,0%.
Conclusion: Arm circumference measurement must be made before blood pressure measurements. Measuring the blood pressure of individuals with an arm circumference of and above 33 cm using the standard cuff might cause clinically incorrect measurements. Therefore, wide cuffs should be used on these people. The positive correlation between body weight and arm circumference is known. Preferring the wide cuff for those with a BMI of and above 30 will enable getting more accurate results in blood pressure measurements.
Keywords: Blood pressure, arm circumference, cuff size.