Türkçeyi yabancı dil olarak uzaktan öğretenlerin bilgisayar destekli öğretimi değerlendirme durumları
Evaluation situations of computer-aided education by distance teacher of Turkish as a foreign language
Yazar: FATİH ARSLANBAŞ
Danışman: DOÇ. EMRAH BOYLU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkçeyi yabancı dil olarak uzaktan öğreten öğreticilerin bilgisayar destekli öğretimi değerlendirme durumlarını tespit etmektir. Çünkü özelikle Covid-19 sürecinde Yabancı dil olarak Türkçe öğreticileri uzaktan eğitim sürecini bilgisayar destekli öğretim yöntemlerini kullanarak yürütmek zorunda kalmışlardır. Bu zorunluluk öğreticilerin bilgisayar destekli öğretimi değerlendirme durumlarının tespitini de gerekli kılmıştır. Bu bağlamda araştırmada Türkçeyi yabancı dil olarak uzaktan öğreten öğreticilerin hem bilgisayar destekli öğretimi değerlendirme durumları incelenmiş hem de uzaktan eğitime ilişkin görüşlerine başvurulmuştur. Bu kapsamda araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel çalışma grubunu Türkçeyi yabancı dil olarak uzaktan öğreten 195 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel çalışma grubunu ise amaçlı örneklem yöntemi ile belirlenmiş 10 öğretici oluşturmaktadır.
Araştırmanın nicel verileri Dinçer ve Doğanay (2016) tarafından geliştirilen "Bilgisayar Destekli Öğretimi Değerlendirme Ölçeği" ve araştırmacının geliştirdiği "Kişisel Bilgi Formu" ile toplanmıştır. İlgili katılımcıların bilgisayar destekli öğretimi değerlendirme durumlarının tespiti ve çeşitli değişkenlere göre incelenmesinde ise SPSS 23 programından yararlanılmıştır. Bu bağlamda hangi testlerin (parametrik/nonparametrik testler) uygulanacağına karar vermek için verilerin normal dağılım gösterip göstermediğine bakılmıştır. Test sonuçlarında ise verilerin normal dağılım göstermediği saptanmıştır. Veriler normal dağım göstermediği için ilgili verilerin analizinde nonparametrik testler grubundan bağımsız iki grup karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi, ilişkisiz ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında ise Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır.
Nicel verilerin analizi sonucunda Türkçeyi yabancı dil olarak uzaktan öğreten öğreticilerin bilgisayar destekli öğretimi değerlendirme düzeylerinin çok yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında ilgili katılımcıların bilgisayar destekli öğretimi değerlendirme düzeylerinin; cinsiyete, mesleki tecrübeye, eğitim durumuna, mezun oldukları bölüme, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi sertifikası aldıkları kuruma, çalıştıkları kuruma, pandemiden önce Türkçeyi yabancı dil olarak uzaktan öğretme durumlarına, pandemiden önce uzaktan Türkçe öğretimine yönelik eğitim alma durumlarına ve uzaktan Türkçe öğretimi süreci içerisinde teknoloji kullanımına yönelik anlamlı bir farklılığın bulunmadığı tespit edilmiştir. 
Araştırmanın nitel verileri yazılı yansıtma yöntemi ile toplanmış ve içerik analizi yapılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarında ise Türkçeyi yabancı dil olarak uzaktan öğreten öğreticilerin uzaktan eğitim sürecinde donanım ve program eksikliği, öğretici yetersizliği, öğrenci ilgisizliği gibi konularda stres yaşadıkları ve Covid-19 sürecinin öncesi ve sonrasında bilgisayar destekli vermiş oldukları derslerde öğreticilerin kişisel performansa, ders tasarımına, öğrencilerin tutum ve motivasyonlarına, kullanmış oldukları kaynaklara yönelik farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda tüm bulgu ve bilgilerden hareketle çeşitli öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Bilgisayar Destekli Öğretim, Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi, Uzaktan Eğitim

Abstract:
This study aims to determine the evaluations of instructors who teach Turkish as a foreign language remotely regarding computer-assisted teaching. Especially during the COVID-19 period, Turkish teachers as a foreign language had to carry out the distance education process using computer-assisted teaching methods. This obligation also necessitated the determination of instructors' evaluations of computer-assisted teaching. In this context, in the research, the evaluations of the instructors who teach Turkish as a foreign language remotely regarding computer-assisted teaching were examined and their opinions about distance education were consulted. In this context, the mixed method was used in the research. The quantitative study group of the research consists of 195 teachers who teach Turkish remotely as a foreign language. The qualitative study group of the research consists of 10 instructors determined by the purposeful sampling method.
The quantitative data of the study were collected with the "Computer Aided Teaching Evaluation Scale" developed by Dinçer and Doğanay (2016) and the "Personal Information Form" developed by the researcher. SPSS 23 program was used to determine the participants' evaluations of computer-assisted teaching and to examine them according to various variables. In this context, to decide which tests (parametric/nonparametric tests) to apply, it was checked whether the data showed a normal distribution. In the test results, it was determined that the data did not show a normal distribution. Since the data did not show a normal distribution, the Mann-Whitney U test was used to compare two independent groups from the nonparametric tests group, and the Kruskal-Wallis test was used to compare more than two unrelated groups.
As a result of the analysis of quantitative data, it was determined that the evaluation levels of computer-assisted teaching of instructors who teach Turkish as a foreign language remotely are very high. In addition, the relevant participants' evaluation levels of computer-assisted teaching; gender, professional experience, educational status, the department they graduated from, the institution where they received a certificate for teaching Turkish as a foreign language, the institution they work for, their status of teaching Turkish remotely as a foreign language before the pandemic, their status of receiving training on teaching Turkish remotely before the pandemic, and technology in the process of teaching Turkish remotely. It was determined that there was no significant difference regarding its use.
The qualitative data of the research were collected by written reflection method and analyzed by content analysis. The results of the research show that instructors who teach Turkish as a foreign language remotely experience stress regarding issues such as lack of equipment and programs, the inadequacy of instructors, student indifference during the distance education process, and that the instructor's personal performance, course design, students' attitudes, and attitudes in the computer-assisted lessons they give before and after the COVID-19 process. It has been determined that there are differences regarding their motivations and the resources they use. As a result of the research, various suggestions were presented based on all findings and information.
Keywords: Computer-Aided Instruction, Teaching Turkish as a Foreign Language, Distance Education