Altmışbeş yaş üstü bireylere verilen sıvı tüketim eğitiminin hidrasyon durumuna etkisi
The effect of flui̇d consumpti̇on educati̇on on hydrati̇on status of i̇ndi̇vi̇duals over si̇xty fi̇ve years old
Yazar: MELTEM BAYKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞULE AKTAÇ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Dehidratasyon = Dehydration ; Geriatri = Geriatrics ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hidrasyon = Hydration ; Huzurevleri = Nursing homes ; Su tüketimi = Water consumption ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age

Özet:
Amaç: Yaşlı bireylerde, özellikle huzurevinde yaşayanlarda, yetersiz su tüketimi yaygındır ve bu durum sağlıklarını olumsuz yönde etkilemektedir. Bu çalışmada sıvı tüketim eğitiminin huzurevindeki yaşlı bireylerin; beslenme düzeni, alışkanlıkları, su ve içecek tüketimleri, tercihleri ve hidrasyon durumlarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç-yöntem: Çalışma huzurevlerinde yaşayan 43 kişi ile yürütülmüştür. Huzurevleri; Eğitim Grubu (Eğitim Grubu (EG), n=25) ve Kontrol Grubu (KG), n=18) olarak rastgele 2 gruba ayrılmıştır. Antropometrik ölçümler yapılmış, Su Dengesi Ölçeği, Yaşlılar için Fiziksel Aktivite Ölçeği uygulanmış, idrar özgül ağırlığı, idrar pH'ı ölçülmüştür. Tüm değerlendirme ve ölçümler iki gruba da; eğitim öncesi, eğitim sonrası kısa dönem ve uzun dönemde uygulanmıştır. 
Bulgular: Eğitim Grubu'nda kısa dönemde; yiyecek (p<0,0001), içecek (p=0,001) ve toplam su alımında (p=0,012) anlamlı artış olduğu, USG ve pH değerlerinin anlamlı olarak azaldığı (sırasıyla p=0,003; p=0,001), KG'nda ise su kaynakları ile toplam su miktarı ve USG'de anlamlı bir farklılık olmadığı, pH değerinde kısa dönemde anlamlı azalma olduğu saptanmıştır (p=0,040). Gruplar arası karşılaştırmalarda; EG ile KG arasında yiyeceklerle ve toplam su alımında kısa dönemde anlamlı farklılık olduğu (sırasıyla p=0,030; p=0,034) saptanmıştır. Hidrasyon sınıflamasında kısa dönemde her iki grupta da anlamlı bir farklılık oluşmamasına rağmen, EG'nda anlamlı ve şiddetli dehidrasyon sınıfındaki birey sayısının azaldığı ve klinik olarak iyileşme olduğu tespit edilmiştir. 
Sonuç: Huzurevinde kalan yaşlı bireylere verilen sıvı tüketim eğitimi ile kısa dönemde su alımında artış, hidrasyonu olumlu etkileyen beslenme davranışlarında gelişme ve hidrasyon durumunda iyileşme sağlandığı görülmüştür. Yaşlılarda su tüketim alışkanlığının oluşabilmesi için eğitimin düzenli olarak tekrarlanması ve takip edilmeleri gerektiği düşünülmüştür.

Abstract:
Objective: In elderly people, especially nursing home residents, dehydration is common and has negative effect on their health. This study aims to examine effects of fluid consumption education on diet, habits, water, food consumption, preferences and hydration status.
Materials-methods: The study was conducted with 43 people in nursing home residents and divided into 2 groups as Education Group (EG, n=25) and Control Group (CG, n=18). Anthropometric measurements were made, Water Balance Scale, Physical Activity Scale for the Elderly were applied, USG and urine pH were measured and these were applied before, after education, in the short period and in the long period.
Results: In short period, in EG there was a significant increase in food (p<0,0001), beverage (p=0,001) and total water intake (p=0,012), decrease in USG and pH values; while in CG there was no significant difference in USG and decrease in pH values (p=0,040). Comparison between EG and CG, there was a significant difference in foods and total water intake (p=0,030; p=0,034 respectively). Although there was no significant difference in both groups in the short period in the hydration classification, in EG there was decrease in number of dehydrated people and an improvement clinically.
Conclusion: With fluid consumption education given to elder resident of nursing home, there was an increase in water consumption, improvement in nutritional behavior, that positively affected hydration, and improvement on hydration status. It was thought that the education should be repeated regularly and followed up in order to develop water consumption habits in the elderly.