Özne ve cinsiyet tartışmaları üzerine postmodern feminizm ve Kuir Kuramı
Postmodern feminism and the theory on subject and gender discussions
Yazar: DİDEM ÇİMEN
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL KİBAR KAVUŞ
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: A Capital gazetesi = A Capital newspaper ; A Clergyman's Daughter = A Clergyman's Daughter ; A dergisi = A Journal ; Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Feminizm = Feminism ; LGBTQ = Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual, Queer ; Postmodern feminizm = Postmodern feminism ; Queer Kuramı = Queer Theory ; Özne = Subject

Özet:
Bu çalışma, özne ve cinsiyet kavramları üzerine son dönemde yoğun bir biçimde tartışılan kuir kuramını incelemektedir. Bu çalışmanın temel tezi postmodern feminizm ve kuir kuramı arasında bir süreklilik ilişkisi olduğudur. Postmodern feminizmin Aydınlanma eleştirisi, geleneksel epistemolojiye karşı çıkışı, farklılıkları yüceltmesi, evrensel bir kadın kategorisi yerine kesişimselliği savunması, farklılıkları nesnel gerçeklikler olmaktan ziyade söyleme indirgemesi kuir kuramına kuramsal bir zemin hazırlamıştır. Kuir kuramı ayrıca Foucault'dan destek alarak cinsel kimliklerin bir söylemin ürünü olduğunu savunmaktadır. Kuir kuramının ortaya çıkışıyla birlikte biyolojik cinsiyet ve toplumsal cinsiyet arasındaki ayrım silikleşmeye başlamıştır. Bu ayrımın silikleşmesi biyolojik cinsiyeti bağlamında kadın olanlar ve trans kadınlar arasındaki ayrımı ortadan kaldırmaya dönük politik bir harekete dönüşmüştür. Cinsiyetin tekrara ve performatif eyleme indirgenmesi, kadınların kadın olmaktan kaynaklı yaşadıkları deneyimlerin ve sorunların söyleme indirgenmesi tehlikesini de içinde barındırmaktadır. Bu sorunlar ışığında postmodern feminizmin geleneksel epistemolojiye ve Batı felsefesi tarihine yönelik eleştirileri haklı bulunmakla birlikte hem postmodern feminizmi hem de kuir kuramını kadınları feminizmin öznesi olmaktan çıkarmasına itiraz edilmektedir.

Abstract:
This study examines the queer theory on the concepts of subject and gender, which has been seriously debated recently. The main thesis of this study is that there is a relationship and even continuity between postmodern feminism and queer theory. The Enlightenment critiques of postmodern feminism such as its opposition to traditional epistemology, its glorification of differences, its defense of intersectionality instead of a universal category of women, its reduction of differences to discourse rather than objective realities have prepared a theoretical ground for queer theory. Queer theory also reiterates Foucault's theory on power and argues that sexual identities are the product of a discourse. With the emergence of queer theory, the distinction between biological sex and gender has began to blur. The fading of this distinction has turned into a political movement which aims to eliminate the distinction between biological women and trans women. The reduction of sex to repetition and performative action also includes the danger of reducing women's experiences and problems merely to discourse. In the light of these problems, although the criticisms of postmodern feminism against traditional epistemology and the history of Western philosophy are right, the claim the "subjects of feminism are not women anymore" defended by queer theory is not acceptable.