Sağlık çalışanlarının yeme davranışları, gündüz uykululuk durumu ve fiziksel aktivite düzeyleri ile beden kütle indeksleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between the eating behaviors, daytime sleepiness status and physical activity levels of healthcare professionals and body mass indexs
Yazar: ASENA GÜNEŞ COŞKUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR GÖBEL
Ankara Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Sağlık personeli = Health personnel ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yeme tutumu = Eating attitudes

Özet:
Beden kütle indeksi (BKİ), obezitenin saptanmasında kullanılan pratik ve güvenilir yöntemlerden biridir. Araştırmada, sağlık çalışanlarının yeme davranışları, gündüz uykululuk durumu ve fiziksel aktivite düzeyleriyle BKİ'leri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Eylül-Kasım 2022 tarihleri arasında, farklı illerde bulunan özel ve devlet hastanelerinde çalışan hekim, diyetisyen, fizyoterapist, hemşire, ebe, diş hekimi, eczacı, psikolog, sağlık teknikeri ve tıbbi sekreterler olmak üzere toplam 365 katılımcıyla yürütülmüştür. Çalışma verileri, demografik bilgi anketi, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi- Kısa Form (IPAQ-SF), 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı, Yeme Tutum Testi-26 (YTT-26), Epworth Uykululuk Ölçeği (ESS) ve Hollanda Yeme Davranışı Anketi (DEBQ) soruları kullanılarak toplanmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin %24,4'ü erkek %75,6'sı kadındır. Erkek ve kadınların BKİ ortalaması sırasıyla, 26,3±3,35 kg/m2 ve 22,9±4,42 kg/m2 olarak belirlenmiştir (p<0,05). YTT-26 ve ESS puanlarının BKİ'yle arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır (p>0,05). DEBQ 'nin bir alt ölçeği olan kısıtlayıcı YT puanı, zayıf bireylerde diğer bireylere göre daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Bireylerin gündüz uykululuk düzeyleri arttıkça; kısıtlayıcı YD, duygusal YD ve dışsal YD, yaş ve vücut ağırlığının arttığı saptanmıştır (p>0,05). Yapılan lojistik regresyon analizleri sonucunda bireylerin BKİ değerlerindeki bir birimlik artışın, MET değerindeki -92,553 birimlik azalmaya katkı sağladığı (p<0,05); duygusal yeme puanında 0,377 birimlik artışa neden olduğu belirlenmiştir (p<0,50). Özetle, BKİ değerlerinin, yeme tutumu ve uyku üzerine etkisi saptanmamış; kısıtlayıcı yeme davranışıyla ilişkili olduğu bulunmuştur. Sonuçların netleşmesi için, daha büyük örneklemlerde benzer çalışmaların sayılarının arttırılması önerilmektedir.

Abstract:
Body mass index (BMI) is one of the practical and reliable measure used to detect obesity. In this study, it was aimed to examine the relationship between health workers' eating behaviors, daytime sleepiness and physical activity levels and BMI. The research was carried out with the participation of 365 healthcare professionals serving in private and public hospitals in different provinces between September-November 2022. The data were collected by using demographic information questionnaire, International Physical Activity Questionnaire-Short Form (IPAQ-SF), 24-hour Dietary Recall Form, Eating Attitude Test-26 (EAT-26), Epworth Sleepiness Scale(ESS) and Dutch Eating Behaviors Questionnaire (DEBQ). 24.4% of the individuals participating in the research are male and 75.6% are female. The mean BMI of male and female individuals was determined as 26.3±3.35 kg/m2 and 22.9±4.42 kg/m2, respectively (p<0.05). No significant correlation was found between EAT-26, ESS and BMI (p>0.05). The restrained eating attitude (EA) score was found to be lower in thin individuals than other individuals (p<0.05). As the sleepiness levels of individuals increase during the day; restrained, emotional and external EA, age and body weight were found to increase (p>0.05). As a result of the regression analyzes, it was stated that a one-unit increase in the BMI values of individuals contributed to a decrease in the value of the -92,553-unit decrease in the MET value (p<0.05). Finally, although the BMI values of individuals were not found to have an effect on eating attitude and sleep, it was found to be associated with restrained eating behavior. In order to clarify these results, it is recommended to increase the number of similar studies and perform them in a larger sample.