1960-1980 arası İslamcı kadınlar: Siyasal sosyalleşmeleri ve üniversite deneyimleri
Islamist women between 1960-1980: Political socialization and university experiences
Yazar: ŞEVVAL YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZNUR ALKAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History

Özet:
1960-1980 arası dönem toplumsal hareketlerin ve feminist hareketlerin canlandığı bir dönemdi. İslamcı kadınlar tam da böyle bir ortamda ortaya çıkmıştı ve hem dönemin koşullarından hem de o dönemki İslamcı düşüncenin geçirdiği dönüşümden etkilenmişti. Bu dönem İslamcı kadınlar ilk kez dergiler çıkarmaya, dernekler kurmaya, konferanslar vermeye ve bu yollarla İslam'da kadının konumunu anlatmaya başlamışlardı.
Çalışmada 1960-1980 arası İslamcı kadınlar olarak ele alacağımız kadınlar; 1960'ların ortalarından itibaren kamusal alanda görünür olmaya başlamış, o yıllarda üniversite öğrencisi olmuş veya yazarlık yapmış ve başörtülü olmayı tercih etmiş isimlerden oluşmaktadır. İslamcı kadınların ilk hareketliliği; o dönemki İslamcı hareketlerin etkisi altında şekillenmişti ve çoğunlukla onlar gibi milliyetçi muhafazakar ve geleneksel bir çizgide şekillenmişti. Batılılaşma ve modernleşme eleştirisi ve örtünmenin önemi en sık vurgu yaptıkları konulardı. Kentte ve modernitenin içinde ve modernitenin imkanlarıyla ortaya çıkmışlardı, fakat moderniteye yönelik oldukça eleştirel bir tavır ortaya koymuşlardı. "Şehirli dindar hanım" kimliğini bu çelişki üzerine inşa etmişlerdi. "Tebliğ" sahip oldukları en önemli misyondu ve bu misyonla; Müslüman bir kadının nasıl "iyi bir eş" ve "iyi bir anne" olabileceğini tartışmışlar ve bu rollerin sahip olabilecekleri en kutsal vasıflar olduğu ön kabulüyle hareket etmişlerdi. 
Sonuç olarak İslamcı kadınların ilk dönem hareketliliği bağımsız bir kadın hareketi değildi ve İslami feminist bir nitelik taşımıyorlardı. Bu nedenle o dönem için İslamcı hareketin bir alt dalı olarak kalmışlardı denilebilir. Fakat 1980 sonrası gelecek ikinci nesil İslamcı kadınlara önemli bir zemin bırakarak onları önemli ölçüde etkilemişlerdi, çünkü kendi mahallelerindeki erkeklere karşı eleştirel tutumlar geliştirmeye başlamışlardı. 1980 sonrası doğan İslamcı kadın hareketinin tohumları, 1960-1980 arası dönemde kamusal alana çıkan İslamcı kadınlar tarafından atılmıştı. Bu çalışma da İslamcı kadınların kamusal alanlardaki bu ilk tecrübelerini ve hareketliliklerini onların ağzından anlamlandırma çabasıdır.

Abstract:
The period between 1960 and 1980 was a time of social movements and feminist activities. It was during such a period that Islamic women emerged, influenced by both the conditions of the time and the transformations in Islamic thought during that era. In this period, Islamic women began publishing magazines, establishing associations, giving conferences, and using these means to explain the position of women in Islam.
The women we will consider as Islamic women in the study, covering the period from 1960 to 1980, started becoming visible in the public sphere from the mid-1960s. They were university students or writers at that time, and they chose to wear headscarves. The initial activism of Islamic women was shaped under the influence of Islamic movements of that period, mostly following a nationalist, conservative, and traditional line. Criticizing Westernization, modernization, and emphasizing the importance of veiling were common themes. They emerged in the city, within modernity, and through the opportunities it provided, yet they maintained a critical attitude toward modernity. They constructed the identity of the "urban religious lady" upon this contradiction. Their most significant mission was "announcement" and with this mission, they discussed how a Muslim woman could be a "good wife" and a "good mother," assuming these roles were the most sacred qualities they could possess.
In conclusion, the initial activism of Islamic women was not an independent women's movement, and it did not carry an Islamic feminist character during that period. Therefore, it can be said that they remained a sub-branch of the Islamic movement for that time. However, their activities significantly influenced the second generation of Islamic women born after 1980, as they began developing critical attitudes towards men in their neighborhoods. The seeds of the Islamic women's movement born after 1980 were planted by Islamic women who entered the public sphere in the period between 1960 and 1980. This study aims to interpret the initial experiences and activities of Islamic women in public spaces from their perspective.