Çocuklarda bruksizm sıklığı ve aile farkındalığının değerlendirilmesi
Evaluation of bruxism frequency and family awareness on children
Yazar: SERHAN DİDİNEN
Danışman: PROF. DR. NEŞE AKAL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Aile = Family ; Bruksizm = Bruxism ; Dişler = Teeth ; Polisomnografi = Polysomnography ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Çocuklar = Children

Özet:
Uyku bruksizmi, sebepleri üzerinde hala tartışmalar olan, popülasyonda oldukça sık görülen ve gerek fizyolojik gerekse sosyal açıdan hayatı etkileyen multifaktöriyel bir rahatsızlıktır. Özellikle uykuda olması sebebiyle fark edilmesi çok güçtür. Uzun süre fark edilememesi oluşturacağı semptomların giderilmesini zorlaştırmaktadır. Çocukların şikayetlerini zor ifade edebilmeleri de bu durumu daha komplike hale getirmektedir. Bu problemin erken safhalarda tedavi edilmesi önem arz etmektedir. Aksi takdirde bulgular artmakta ve daha çok sistemi etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı; çocuklarda farklı dentisyon tiplerinde uyku bruksizmi sıklığı ve aile farkındalığının değerlendirilmesidir.Bu tez çalışmasında, Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı Kliniği'ne başvuran sıradan 600 hastanın, uyku bruksizmi görülme sıklığı ve ebeveynlerinin farkındalığı incelenmiştir. Hastalar, tüm dentisyon dönemi gruplarından her bir gruba 200 çocuk düşecek şekilde seçilmiştir. Çalışma sırasında hasta velilerine anket uygulanmış, hastalarda genel ağız, temporomandibular eklem ve baş – boyun muayeneneleri yapılmıştır. Uyku bruksizmini takip etmeyen hasta ebeveynleri, çocuklarını gece uykularında bir hafta boyunca düzenli olarak takip etmeleri konusunda uyarılmış, bu süre sonunda telefonla aranmıştır. Verilerin değerlendirilmesi amacıyla ki – kare testi ve lojistik regresyon analizi yapılmıştır.Uyku bruksizminin ailesel farkındalığında uyku bruksizmi görülme sıklığı istatistiksel olarak anlamlı şekilde etkili bulunmuştur.Dentisyon grupları arasında herhangi bir fark bulunamamıştır. Uyku bruksizmi görülme sıklığında, hastanın uyandığında şakak ağrısı şikayeti ve uyku bruksizminin ailesel farkındalığı istatistiksel olarak anlamlı şekilde etkili olduğu tespit edilmiştir.
Dentisyonlar karşılaştırıldığında zararlı alışkanlıklar ile uyku bruksizmi sadece süt dentisyonda etkili gözlenmiştir. Süt dentisyonlarda uyku bruksizmi ve farkındalığı arasında, karma dentisyonda ise şakak ağrısı ile uyku bruksizmi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulgulanmıştır.Sonuç olarak, uyku bruksizminin belirlenmesinde ailenin farkındalığı önemli bir etkendir. Çalışmada kullanılan yöntem polisomnografi, EMG gibi yöntemlerin çocuklardaki dezavantajlarına göre ucuz, kolay ve herkese uygulanabilir olması sebebiyle, bruksizmin teşhis edilmesinde güvenilir bir yöntem olarak görülmektedir.


Anahtar Kelimeler: Bruksizm, ailesel farkındalık, dentisyon tipleri107

Abstract:
Sleep bruxism is a multifactorial disease which is ethiologically controversial, highly frequent and it affects the daily life both phsyologically and socially. The awareness about this disease is difficult due to the occurence during the sleep. Long term unawareness of this condition generates symptoms that can be handled with more effort. Children are a group of patient which makes the situation harder because of the difficulties they have about mentioning the problem. The problem needs to be handled as early as possible which protects the patient from an advanced problem. The main goal of this study is to evaluate both the frequency of bruxism in children with different dentition types and the levels of family awareness.In this study, 600 randomly selected patients who were referred to the clinic of Gazi University, Faculty of Dentistry, Department of Pediatric Dentistry were evaluated about sleep bruxism and family awareness. The patients were divided into 3 groups considering the type of dentition with 200 patients on each group. During the evaluation, families had been given a questionnaire and all the patients were examined on oral, temporomandibular joint, head and neck basis. The parents of the children with no awareness were asked to observe their children's sleep for a week. After this period, they are called back. Statistical analysis were made using chi-square and logistic regression analysis.
The relation between familial awareness of sleep bruxism and sleep bruxism frequency are found to be statistically significant. The morning temporal pain and the familial awareness are related with sleep bruxism frequency. This relation is statistically significant.Different parameters were compared between different types of dentitions. Oral habits and sleep bruxism are only related in primary dentition. Statistically significant relations were found between sleep bruxism and familial awareness in primary and permanent dentitions, and between temporal pain and sleep bruxism in mixed dentition.
Consequently, familial awareness is an important factor to determine sleep bruxism. The method used in this study is a reliable method which is easy-to-apply, uexpensive and easy. It also protects the children from the disadvantages of some methods like Polysomnography and EMG.

Keywords: Bruxism, family awareness, dentition types