Pnömonisi olan çocuklarda klinik, laboratuvar bulgular ve prognostik faktörler
Clinical, laboratory findings and prognostic factors of children with pneumonia
Yazar: BÜŞRA KÖSEOĞLU
Danışman: PROF. DR. ALİ BÜLENT CENGİZ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Laboratuvarlar = Laboratories ; Maliyet = Cost ; Pnömoni = Pneumonia ; Prognoz = Prognosis ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sağlık hizmetleri maliyeti = Health care costs ; Çocuklar = Children

Özet:
Çalışmamız toplum kökenli pnömoni (TKP) nedeni ile hastaneye yatışı yapılan hastalarda pnömoni oluşmasına neden olabilecek risk faktörlerini, bu hastaların klinik ve laboratuvar bulgularını, hastalık seyrinde etkili olan prognostik faktörleri, bu durumların hastaneye yatış maliyeti üzerindeki etkisini belirlemek ve bu konuda literatüre katkı sağlamak amacıyla yapılmıştır.
            Çalışmamıza 1 Mayıs 2019-1 Mayıs 2020 tarihleri arasında, 1 ay-18 yaş grubundaki TKP tanısı ile hastaneye yatışı yapılmış olan 170 hasta dahil edildi. Hastaların yaşı ortalama 56,2±51,9 ay, ortanca 38 ay (1 ay–214 ay) idi. Hastaların %52'si kız, %48'i erkekti. Hastaların %67'si en az bir komorbiditeye sahip olup; pnömoni en sık kronik akciğer hastalığı, nörolojik hastalık ve konjenital kalp hastalığı ile birliktelik gösteriyordu. En sık hastaneye başvuru şikayeti öksürük, ateş, hırıltı ve solunum sıkıntısıydı. Hastaların hastaneye başvuru sırasındaki fizik muayene bulgularında en sık çekilme (retraksiyon) ve takipne; laboratuvar değerlendirmesinde sırasıyla nötrofili, lenfopeni, anemi, lökositoz, hipoalbuminemi, trombositoz ve trombositopeni saptandı. Hastaneye yatış sonrası izlemde 131 hastanın (%77) oksijen ihtiyacı (maske veya nazal kanül ile [n=64], yüksek akımlı nazal kanül oksijen desteği [HFOT] ile [n=39], sürekli pozitif hava yolu basınç desteği [CPAP] ile [n=19] ve mekanik ventilatör ile [n=19]) mevcuttu. Solunum yolu viral paneli (SYVP) 109 hastadan istenmiş olup, %55'inde viral etken saptanmışken, kan kültürü 51 hastadan alınmış olup pozitiflik oranı %1,9'du. Hastaların 126'sında (%73,5) ağır pnömoni mevcuttu. SYVP'de viral etken saptananlarda ağır pnömoni oranı ve oksijen ihtiyacı daha fazlaydı. On dokuz hastada komplike pnömoni saptandı. Anemi ve hipoalbuminemi ile ağır pnömoni ve komplike pnömoni arasında anlamlı ilişki mevcuttu. Göğüs grafisinde lober pnömoni saptananlarda, multifokal ve interstisyel pnömoniye göre ağır pnömoni daha azdı. Multifokal tutulumda komplike pnömoni ve mekanik ventilatör ihtiyacı diğer tutulumlara (lober ve interstisyel) kıyasla artmıştı ve multifokal tutulumu olan hastalarda hastaneye yatış sonrası dirençli ateş mevcuttu. Hastaneye yatış sonrası ateşi 2 günden uzun süren hastalarda (n=39) komplike pnömoni, anemi, trombositopeni, C-reaktif protein (CRP) ve hipoalbuminemi anlamlı olarak fazlaydı. Hastaneye başvuru öncesi 3 günden uzun süren ateş (n=38) ile sadece hipoalbuminemi ilişkili bulundu (p=0,005). Hastaneye yatış öncesi son 5 gün içerisinde oral antibiyotik kullanım öyküsü olanlarda (n=71) komplike pnömoni ve hastaneye yatış öncesi 3 günden uzun süren ateş daha fazlaydı. Pnömoni geçirme sıklığı artmış olan veya evde oksijen desteği alan hastalarda ağır pnömoni oranının arttığı ancak trakeostomisi olan hastalarda ağır pnömoninin artmadığı saptandı. Hastaların %10'unda son 30 gün, %25,9'unda son 6 ay içerisinde pnömoni nedeni ile hastaneye yeniden yatışı mevcuttu, hastaların yaklaşık üçte birinde ise tekrarlayan pnömoni mevcuttu. Komorbidite ile ağır pnömoni arasında ilişki yokken, komorbidite varlığında tekrarlayan pnömoni daha fazlaydı. Teknolojik destek alan (trakeostomi, gastrostomi, kolostomi açılmış veya ventriküloperitoneal [VP] şant takılmış) hastalarda son 30 gün ve 6 ay içerisinde hastaneye yeniden yatış oranı artmıştı. Tekrarlayan pnömoni sırası ile yutma disfonksiyonu, kronik akciğer hastalığı, mental motor retardasyon, nörolojik hastalık, prematüre doğum öyküsü, nöromusküler hastalık ile ilişkili bulundu. Pnömoni nedeni ile hastanede yatış süresi ortanca 9 gün (3-56 gün) idi; oksijen alan, ağır pnömoni, komplike pnömoni ve komorbiditesi olan hastaların yatış süresi daha uzundu. Pnömoni nedeni ile hastanede yatış maliyeti ortanca 1896 TL (Türk Lirası) (161-21.030 TL) idi; komorbidite varlığında, komplike pnömoni ve tekrarlayan pnömonide yatış maliyeti artmıştı.
Anahtar Kelimeler: Toplum Kökenli Pnömoni, Risk Faktörleri, Klinik Bulgular, Laboratuvar Bulgular, Maliyet

Abstract:
Our study was conducted to determine the risk factors, the clinical and laboratory findings, the prognostic factors and the effect of these conditions on the hospitalization cost in patients hospitalized for community-acquired pneumonia (CAP) and to contribute to the literature on this issue. 
            From May 1, 2019, to May 1, 2020, 170 patients, aged between 1 month and 18 years were hospitalized with diagnosis of CAP were included in our study.      
The mean age was 56.2 ± 51.9 months, the median was 38 months (1 month – 214 months). Fifty-two percent of the patients were girls and 48% were boys. Sixty-seven percent of the patients had at least one comorbidity; pneumonia was most commonly associated with chronic lung disease, neurological disease, and congenital heart disease. Cough, fever, wheezing, and respiratory distress were the most common admissions complaints. Physical examination findings of the patients on admission to the hospital were mostly retraction and tachypnea. In laboratory evaluation, neutrophilia, lymphopenia, anemia, leukocytosis, hypoalbuminemia, thrombocytosis, and thrombocytopenia were detected, respectively. During post-hospitalization follow-up, 131 patients (77%) needed oxygen (with mask or nasal cannula [n = 64], high flow oxygen therapy [HFOT] [n = 39], continuous positive airway pressure [CPAP] [n = 19], and mechanical ventilator [n = 19]). Respiratory viral panel (RVP) was taken from 109 patients, 55% of them had viral agents, blood culture was taken from 51 patients and the positivity rate was 1.9%. Severe pneumonia was present in 126 (73.5%) of the patients. Severe pneumonia and oxygen need were higher in those with viral agents in RVP. Complicated pneumonia was detected in 19 patients. Anemia, hypoalbuminemia had a significant relationship with severe pneumonia and complicated pneumonia. Severe pneumonia was less common in patients with lobar pneumonia on chest X-ray compared to multifocal and interstitial pneumonia. In multifocal pneumonia, complicated pneumonia and the need for mechanical ventilators were increased compared to other pneumonia (lobar and interstitial), and patients with multifocal pneumonia had persistent fever after hospitalization.  Complicated pneumonia, anemia, thrombocytopenia, C-reactive protein (CRP), and hypoalbuminemia were significantly higher in patients whose fever lasted more than 2 days after hospitalization (n = 39). Fever lasting more than 3 days before admission to the hospital (n = 38) was found to be associated with only hypoalbuminemia (p = 0.005). In patients who used oral antibiotics in the last 5 days before hospitalization (n = 71), complicated pneumonia and fever lasting longer than 3 days prior to hospitalization were higher. It was found that the rate of severe pneumonia increased in patients with increased frequency of pneumonia or who need oxygen support at home, but did not increase in patients with tracheostomy. Ten percent of the patients had been re-hospitalized due to pneumonia in the last 30 days, 25.9% in the last 6 months and approximately one third of the patients had recurrent pneumonia. Although there was no relationship between comorbidity and severe pneumonia, recurrent pneumonia was more common in patients with comorbidity. In patients who received technological support (i.e., tracheostomy, gastrostomy, colostomy or ventriculoperitoneal [VP] shunt inserted), the rate of re-hospitalization in the last 30 days and 6 months was increased. Recurrent pneumonia was associated with swallowing dysfunction, chronic lung disease, mental motor retardation, neurological disease, prematurity, and neuromuscular disease, respectively. Mean time of hospitalization due to pneumonia was 9 days (3-56 days), which was longer in patient who received oxygen, had severe or complicated pneumonia and comorbidity. The mean cost of hospitalization for pneumonia was 1896 TL (Turkish Lira) (161-21.030 TL), which increased in comorbidity, complicated pneumonia and recurrent pneumonia.
Keywords: Community-Acquired Pneumonia, Risk Factors, Clinical Findings, Laboratory Findings, Cost