Sanal zorbalığa maruz kalmanın iş tatmini ve örgütsel bağlılığa etkisini incelemeye yönelik bir araştırma
A research on the effect of exposure to virtual bullying on jobsatisfaction and organizational commitment
Yazar: EDA ÜMRAN BAĞRIYANIK
Danışman: PROF. DR. ZELİHA SEÇKİN
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Zorbalık = Bullying ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin günlük yaşamda ve örgüt yaşamında yaygın olarak
kullanılmaya başlanması birçok olumlu ve olumsuz gelişmeyi beraberinde getirmektedir.
İletişim teknolojilerinin kullanımı kişisel niyetlere göre şekillendiği için teknolojideki bu
gelişmeler beraberinde kontrol edilemeyen ve sanal zorbalık olarak adlandırılan olumsuz
durumların ortaya çıkmasına da sebep olmaktadır. Bilgi ve iletişim teknolojilerinin örgüt
yaşamında kullanılmasının artması, yetişkinlerin ve bu teknolojiyle büyüyen gençlerin, örgüt
yaşamında sanal zorbalığa maruz kalma ihtimallerini daha da artırmaktadır. Bu durum ise
çalışanların yaptıkları işten tatmin olmalarını ve örgütlerine olan bağlılıklarını etkileyebilir.
Bu çalışma, çalışanların sanal zorbalığa maruz kalmalarının iş tatmin ve örgütsel bağlılık
düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Tanımlayıcı tipte olan bu çalışmanın evrenini 2017 yılı Nisan ayında Sivas ilinde çalışan
hemşireleri kapsamaktadır. Evrenden örneklem seçimine gidilmemiş ve ulaşılabilen 637
hemşire çalışma kapsamına alınmıştır. Veriler dört bölümden oluşan anket formu
(Demografik Bilgi Formu, Sanal Kurban Ölçeği, İş Tatmini Ölçeği ve Örgütsel Bağlılık
Ölçeği) ile toplanmıştır. Çalışanlardan toplanan anket formları bilgisayara yüklenmiş ve
SPSS 19.0 programı ile istatistiksel analiz işlemleri yapılmıştır. Araştırma verilerinin
analizinde öncelikle tanımlayıcı istatistiksel metotlar (frekans, yüzde, ortalama, standart
sapma), güvenilirlik analizi ve faktör analizi kullanılmıştır. Niceliksel verilerin analizinde;
t-Testi ve tek yönlü ANOVA Testi kullanılırken; ölçeklerin karşılaştırılmasında Korelasyon
ve Regresyon analizleri kullanılmıştır.
Verilerin analizi sonucunda ise hemşirelerin sanal zorbalığa maruz kalmalarının cinsiyete,
yaşa, gelire, sektörde çalışma süresine, işyerinde çalışma süresine ve kurumun yönetim
anlayışına göre farklılaştığı sonucu elde edilmiştir. Sanal zorbalığa maruz kalma ile duygusal
bağlılık faktörü arasında istatistiksel açıdan anlamlı, negatif yönlü ve zayıf bir ilişki
bulunmuştur. Ancak sanal zorbalığa maruz kalma ile normatif ve devamlılık bağlılığı
faktörleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Çalışanların sanal zorbalığa maruz
kalma durumlarıyla dışsal tatminleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı, negatif yönlü ve
zayıf bir ilişki bulunmuştur. Ancak çalışanların sanal zorbalığa maruz kalma durumlarıyla iş
tatminleri ve içsel tatminleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.
Regresyon analizi sonucunda ise, hemşirelerin sanal zorbalığa maruz kalma durumlarının,
örgütsel bağlılık ve duygusal bağlılık faktörü üzerinde negatif etkisinin olduğu istatistiksel
olarak anlamlı bulunmuştur.

Abstract:
The widespread use of information and communication technologies in daily and
organizational life brings about various positive and negative changes. Since the use of
communication technologies is shaped according to personal intentions, technological
developments also effect the emergence of uncontrolled and negative situations called cyber
bullying. The escalation of the use of information and communication technologies in
organizational life increases the possibility of adults and young people growing up with this
technology being exposed to cyber bullying in organizational life even more. This situation
may affect employees' satisfaction they get from their jobs and their commitment to their
organizations.
This study was carried out to determine whether the exposure of employees to cyber bullying
has a significant effect on job satisfaction and organizational commitment levels. This study,
which is a descriptive one, included nurses working in the province of Sivas during April
2017. The sample of the study was not extracted from the universe and all the nurses
accessible which totaled 637 were selected and included in the study. The data were collected
through a questionnaire, which consists of four parts; The Demographic Information Form,
The Cyber Victim Scale, Job Satisfaction Scale and Organizational Commitment Scale. The
questionnaires collected from the employees were uploaded to the computer and statistically
analyzed through the SPSS 19.0 program. In the analysis of the data, firstly, descriptive
statistical methods (frequency, percentage, mean, standard deviation), reliability analysis
and factor analysis were applied. In order to analyze the quantitative data, t-Test and OneWay ANOVA Tests were used; in the process of comparing, the scales Correlation and
Regression Analyses were used.
As a result of the analysis of the data, it was found that the nurses' exposure to cyber bullying
differed according to gender, age, income, time spent in the sector, time spent time in the
workplace and the management approach of the institution. A statistically significant,
however weak, negative correlation was found between exposure to cyber bullying and
emotional commitment. However, no significant relationship was found between exposure
to cyber bullying and normative and continuity commitment. Also, a statistically significant,
however weak, negative correlation was found between exposure to cyber bullying and
external satisfaction. However, no significant relationship was found between the
employees' exposure to cyber bullying and the internal satisfaction. As a result of the
regression analysis, it was found that exposure to cyber bullying had a statistically significant
negative effect on the organizational commitment and emotional commitment of the nurses.