Candaroğulları Beyliği sikkeleri
Coins of Candaroğulları Principality
Yazar: EHLİNAZ ARVAS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CANAN KUŞ BÜYÜKTAŞ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Anadolu beylikleri = Anatolian principality ; Batı Karadeniz bölgesi = West Black Sea region ; Beylikler Dönemi = Principality Period ; Candaroğulları = Candaroğulları ; Sikke = Coin

Özet:
Anadolu'da kalıcı bir Türk hâkimiyeti sağlamak isteyen Türkiye Selçuklu Devleti, Batı Karadeniz'de de fetih hareketleri başlatmıştır. Emir Karatekin liderliğinde 1084 yılında başlatılan bu fetih hareketleri XII. yüzyılda da devam etmiş ancak bölge, bu süreçte Türkiye Selçukluları ve Bizans Devleti arasında mütemadiyen el değiştirmiştir. XIII. yüzyılın başlarında Türkiye Selçuklu Devleti bölgede kesin bir Türk hâkimiyeti kurmuştur. 1243 yılında ise Türkiye Selçuklu Devleti'nin yıkılma sürecine girmesiyle birlikte bölgedeki Türkmenler harekete geçerek bölgenin iki önemli şehri olan Kastamonu ve Sinop'ta beylikler kurmuşlardır. Bu beyliklerden birisi olan Candaroğulları Beyliği, bölgenin tarihi, kültürel ve sosyal gelişimlerinin yanı sıra iktisadî gelişimi açısından da önemli bir rol oynamıştır.
Candaroğulları Beyliği'nin sikkelerini konu alan bu araştırmamızın ilk aşamasında Batı Karadeniz Bölgesi'nin Türk hâkimiyetinden önceki siyasi arenası araştırılmıştır. Sonraki aşamada Anadolu'da kurulan Türk hâkimiyetinin genel çerçevesini çizip bununla birlikte muhtelif bölgelerde kurulan beyliklerin teşekkül sebeplerine ve kısa bilgilerine yer verilmiştir. Bunu takip eden aşamada ise Candaroğulları Beyliği'nin siyasi, kültürel ve iktisadi durumu ele alınmıştır.
Çalışmamızın asıl çekirdeğini oluşturan Candaroğulları Beyliği sikkelerine giriş yapılmadan önce genel hatlarıyla sikke kavramı, sikkenin tarihi ve gelişimi ile darp yöntemleri ele alınmıştır. Bu durumda nümizmatik alanda yapılan çalışmalardan da faydalanılmıştır. Çalışmanın en son aşamasını ise Candaroğulları Beyliği'nin sikkeleri oluşturmaktadır. Elde edilen 126 tane sikke verileri ile dönemin iktisadî yapısı hakkında bazı değerlendirmeler yapılmıştır. Özellikle bu 126 sikke içerisinde 5 adet sikkenin daha önce hiç Yayımlanmamış olması çalışmanın orjinalitesini ortaya koymaktadır. Bu sikkelerden en önemli olanı "Kızıl Ahmed Bey"e ait olduğu düşünülen sikkedir. Bu bakımdan bu sikke, Kızıl Ahmed Bey'in beylik yapıp yapmadığına dair farklı düşünceleri ortadan kaldırmaya yönelik bir adım olmuştur.

Abstract:
The Seljuk State of Turkey, which wanted to ensure a permanent Turkish rule in Anatolia, also initiated conquest movements in the Western Black Sea. These conquest movements, initiated in 1084 under the leadership of Emir Karatekin, continued in the twelfth century, but the region constantly changed hands between the Seljuks of Turkey and the Byzantine State in this process. At the beginning of the thirteenth century, the Seljuk State of Turkey established a continuous Turkish rule in the region. When the Seljuk State of Turkey entered the process of destruction in 1243, the Turkmens in the region took action and established principalities in Kastamonu and Sinop, two important cities of the region.  Candaroğulları Principality, one of these principalities, played an important role in the historical, cultural and social development of the region as well as in terms of its economic development.
At the first stage of this research, which is about the coins of the Candarogulları Principality, the political arena of the Western Black Sea region before the period of Turkish rule was investigated. At the next stage of this research, the general framework of the Turkish rule established in Anatolia was drawn and brief information about the reasons for the formation of principalities established in various regions was given. At the following stage, the political, cultural and economic situation of Candaroğulları Principality was discussed.
Before the introduction to the coins of the Candaroğulları Principality, which constitutes the essence of our study, the concept of coins in general, the history and development of coins and minting methods were discussed. In this case, studies in the numismatic field were also benefited. In the last stage of the research, the coins of the Candaroğulları Principality were discussed. Some assessments were made about the economic structure of the period with 126 coin data obtained. In particular, the fact that 5 coins in these 126 coins have never been published before reveals the authenticity of this research. The most important of these coins is the coin, which is thought to belong to "Kızıl Ahmed Bey". In this regard, this coin was a step towards eliminating different thoughts about whether Kızıl Ahmed Bey was a principal or not.