Kadınlarda Human Papilloma Virüs (HPV) bilgi düzeyinin serviks kanseri inançlarına etkisi
The effect of Human Papillomavirus (HPV) knowledge level on cervical cancer beliefs in women
Yazar: HİLAL GİZEM DALGIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ÇAĞAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ebelik = Midwifery ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: HPV =   ; Serviks uteri = Cervix uteri

Özet:
Araştırma, Türkiye genelinde yaşayan 18-65 yaş arasındaki kadınların HPV bilgi düzeylerinin serviks kanseri inançlarına etkisini değerlendirmek amacıyla planlanmıştır. Çalışma, tanımlayıcı ve kesitsel araştırma olarak planlanmıştır. Araştırma anketi Surveey.com çevrimiçi anket sistemi ile oluşturulup sosyal medya platformları (Instagram, Twitter, Facebook vb.), WhatsApp ve e-posta yoluyla paylaşılmış, Kasım 2022-Nisan 2023 tarihleri arasında, 18-65 yaş arasındaki 301 kadına ulaşılmıştır. Veriler "Kişisel Bilgi Formu", "Human Papilloma Virüsü Bilgi Ölçeği (HPV-BÖ)" ve "Rahim Ağzı Kanseri ve Pap Smear Testi Sağlık İnanç Modeli Ölçeği (RAKPST-SİMÖ)" kullanılarak toplanmıştır. Kadınların, HPV-BÖ puan ortalaması 11,23±9,78'dir. RAKPST-SİMÖ alt boyutlarının puan ortalamaları; pap smear yarar ve motivasyon algısı 3,87±0,92, rahim ağzı kanseri duyarlılık algısı 2,55±0,88, rahim ağzı kanseri önemseme/ciddiyet algısı 3,13±0,85, rahim ağzı kanseri sağlık motivasyonu algısı 3,34±0,95, pap smear engeller algısı 2,51±0,80 olarak saptanmıştır. Pap smear yarar ve motivasyon ile HPV-BÖ arasında r=0.29 pozitif zayıf düzeyde ilişki bulunmuştur. Pap smear engeller ile HPV-BÖ arasında r=-0.48 negatif zayıf düzeyde ilişki bulunmuştur. Pap smear yarar ve motivasyon düzeyindeki toplam değişim %8.3 oranında HPV-BÖ tarafından açıklanmaktadır (R2=0,083). HPV bilgi düzeyi pap smear yarar ve motivasyon düzeyini arttırmaktadır (ß=0,293). Pap smear engeller düzeyindeki toplam değişim %22.9 oranında HPV-BÖ tarafından açıklanmaktadır (R2=0,229). HPV bilgi düzeyi pap smear engeller düzeyini azaltmaktadır (ß=-0,481). Kadınların HPV bilgi düzeyinin yüksek olması serviks kanseri inançlarını olumlu yönde etkilemektedir. Sağlık profesyonellerinin, kadınlara HPV aşısı ve serviks kanseri taramaları hakkında eğitim ve danışmanlık vermesi olumlu sağlık davranışlarının geliştirilmesini sağlayacaktır.

Abstract:
The study aimed to investigate the impact of HPV knowledge levels of women aged 18 to 65 years living in Turkey on their cervical cancer beliefs. The study was planned as a descriptive and cross-sectional research. The research questionnaire was created with Surveey.com online survey system and shared via social media platforms (Instagram, Twitter, Facebook, etc.), WhatsApp and e-mail, and 301 women between the ages of 18-65 were reached between November 2022 and April 2023. Data were collected using the "Personal Information Form", the "Human Papilloma Virus Knowledge Scale (HPV-KS)," and the "Health Belief Model Scale for Cervical Cancer and Pap Smear Test (HBMS-CCPST)". The mean score of HPV-KS was 11.23±9.78. The mean scores of the subdimensions of HBMS-CCPST were as follows: perception of benefits and motivation of pap smear 3.87±0.92, perception of sensitivity to cervical cancer 2.55±0.88, perception of importance/seriousness of cervical cancer 3.13±0.85, perception of health motivation for cervical cancer 3.34±0.95, and perception of barriers to pap smear 2.51±0.80. A positive weak correlation of r=0.29 was found between the benefits of the pap smear and motivation and HPV-KS. A weak negative correlation of r=-0.48 was found between barriers to the pap smear and HPV-KS. The overall change in the benefits of pap smear and motivation level was explained by HPV-KS at 8.3% (R2=0.083). HPV knowledge level increased pap smear benefit and motivation (ß=0.293). The overall change in the level of barriers to pap smear is explained by HPV-KS at a rate of 22.9% (R2=0.229). HPV knowledge level lowers the level of barriers to pap smear (ß=-0.481). Women's high level of knowledge about HPV has a positive impact on their beliefs about cervical cancer. Education and counseling of women about HPV vaccination and cervical cancer screening by health professionals will ensure the development of positive health behaviors.