Mâmiyye er-Rûmî'nin Ravdatu'l-Muştâk ve Behçetu'l Uşşâk adlı divanının tahkiki ve değerlendirilmesi
The critical edition and evaluation of Māmiya al-Rūmi's Diwan: Rawdat al-Mushtaq wa Bahjat al-'Ushshaq
Yazar: MURAT GÖÇER
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET TASA
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Arap edebiyatı = Arabian literature ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Dil özellikleri = Language features ; Divanlar = Divans ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Mamiyye er-Rumi = Mamiyye er-Rumi ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
"Mâmiyye er-Rûmî'nin Ravdatu'l-Muştâk ve Behçetu'l Uşşâk Adlı Divanının Tahkiki ve Değerlendirilmesi" isimli bu çalışmada Osmanlı dönemi şairlerinden Mâmiyye er-Rûmî'nin (ö. 987/1579) adı geçen divanı tahkik edilmiş, muhteva ve şekil yönlerinden şiirleri incelenmiştir.
Çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte şairin yaşadığı Şam bölgesinin XVI. yüzyıldaki genel durumu hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde şairin hayatı, eserleri ve edebî kişiliği ele alınmıştır. İkinci bölümde şiirleri muhteva ve şekil yönünden incelenmiş, üçüncü bölümde ise divanının tahkiki yapılmıştır. Mâmiyye er-Rûmî ihvâniyyât, hamriyyât, medih, gazel vb. gibi konularda şiirler söylemiştir. Şiirlerinde genel olarak sade bir dil kullanmıştır. Başvurduğu edebî sanatlar anlatımına zenginlik katmıştır. Zecel, mevaliya, muvaşşaha türünde yazdığı şiirler ve şiirlerindeki tarih düşürmeler onun üslubunun önemli bir parçası olarak dikkat çekmektedir. Farklı kütüphanelerde bulunan yazma nüshaların temininin ardından, bu nüshaların karşılaştırılması sonucu ortaya çıkan tahkikli metinde toplam beyit sayısı 10548'i bulan 1223 şiirinin olduğu tespit edilmiştir. 
Sonuç olarak çalışmada Mâmiyye er-Rûmî'nin divanı tahkik edilmiş, şiirlerinin muhteva, dil ve üslup özellikleri bakımından iyi durumda olduğu ve şairin kendi döneminin önemli şairleri arasında yer aldığı belirlenmiştir.

Abstract:
This study entitled "The Critical Edition and Evaluation of Māmiya al-Rūmi's Diwan:  Rawdat al-Mushtaq wa Bahjat al- 'Ushshaq" attempts to edition critical of Māmiyye al-Rūmî's Diwan and to analyze his poetries in terms of their contentual and formal properties. The study consists of introduction and three parts. In the introduction chapter general descriptions about the situation of Damascus in the 16th century, where the poet lived, are given. In the first chapter, poet's life, works and literary identity are discussed. In the second part, his poems are examined in terms of content and form, and in the third part his Diwan is edited.
 Māmiya al-Rūmî composed poetries on different topics like ikhwaneyat, khamriyat, praise, love etc. In his poems he used a simple language in general. The literary arts he used add richness to his narration. His poems written in the genre of Zecel, mawaliya and muwashaha, and the historical degradation of his poems are noteworthy as an important part of his style. After obtaining the copies of the manuscripts found in different libraries, it was determined that there were 1223 poems with a total number of couplets of 10548 in the verified text which was obtained as a result of the comparison of these copies.
As a result, the Diwan of Māmiyye er-Rūmî was edited in the study. And it was determined that his poems were of high quality in terms of content, language and style, and that the poet was among the important poets of his time.