İnmeli hastalarda depresif belirtilerin sağlıkla ilişkili yaşam kalitesine etkisi
Effect of Depressive Symptoms of Stroke Patients on Their Health-Related Quality of Life
Yazar: SELİN DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MERDİYE ŞENDİR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşam olayları = Life events

Özet:
Doğan, S. (2014). İnmeli Hastalarda Depresif Belirtilerin Sağlıkla İlişkili Yaşam Kalitesine Etkisi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Esasları AD, Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.
Bu çalışma, inmeli hastalarda inme sonrası gelişen depresif belirtilerin sağlıkla ilişkili yaşam  kalitesine etkisini belirlemek amacı ile planlanmış tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte bir çalışmadır.
Araştırmanın evreni, Mart-Mayıs 2012 tarihleri arasında İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı polikliniklerine başvuran inme tanısı konmuş bireyleri kapsamıştır. Örneklemini ise bilgilendirme sonrası araştırmaya katılım için izin alınan ve araştırma kriterlerini karşılayan 100 hasta birey oluşturmuştur. 
Verilerin toplanmasında; yapılandırılmış soru formu, Beck Depresyon Envanteri (BDE), Kısa Form-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36) ve Barthel İndeksi (Bİ) kullanılmıştır. Verilerin analizi bilgisayarda, tanımlayıcı ve önemlilik analizleri kullanılarak yapılmıştır.
İnmeli hastaların yaş ortalamasının 60,60±14,40 yıl, %58'inin erkek, %64'ünün evli, %46'sının hastalık süresinin 1-4 yıl ve %44'ünün GYA'nde ileri derecede ve tamamen bağımlı olduğu saptanmıştır. BDE puan ortalamasına göre hastaların şiddetli düzeyde (23,63±12,54) depresif belirtiler deneyimlediği görülmüştür. Sağlıkla ilişkili yaşam kalitelerinde (SF-36) 'Fiziksel Rol Güçlüğü' (6,75±22,98) 'Emosyonel Rol Güçlüğü' (9,30±24,16) boyutlarının daha olumsuz etkilendiği belirlenmiştir. Depresif belirti düzeylerine göre sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinin tüm alt boyutlarının etkilendiği, 'Fiziksel Fonksiyon' (p<0,001) ve 'Sosyal Fonksiyon' (p<0.05) boyutlarında ise bu farklılığın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Hastaların GYA'ndeki bağımlılığı arttıkça özellikle yaşam kalitesinin 'Fiziksel Fonksiyon', 'Fiziksel Rol Güçlüğü' ve 'Emosyonel Rol Güçlüğü' boyutlarının etkilendiği görülmüştür. GYA'nde 'ileri derecede' ve 'tamamen bağımlı' olan hastaların depresif belirti düzeylerinin diğerlerine göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,001). İnmeli hastaların sağlıkla ilişkili yaşam kaliteleri ile depresif belirti düzeyleri ve GYA'ndeki bağımlılık durumları arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. 
Sonuç olarak inmeli bireylerin deneyimlediği depresif belirti düzeyinin artması ile sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinin olumsuz olarak etkilendiği görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: İnmeli hasta bakımı, günlük yaşam aktiviteleri, depresif belirtiler, sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi, hemşirelik

Abstract:
Doğan, S. (2014). Effect of Depressive Symptoms of Stroke Patients on Their Health-Related Quality of Life. Istanbul University, Institute of Health Sciences, Fundamentals of Nursing Department, Master's Thesis, Istanbul.
The aim of this descriptive and correlational study was to determine the effect of depressive symptoms on health-related quality of  life in patients who have experienced stroke.
The study universe consisted of patients who presented to Istanbul University, Cerrahpaşa Faculty of Medicine Hospital Department of Neurology between March -May 2012 and were diagnosed with stroke. The study sample consisted of 100 patients who met inclusion criteria and gave informed consent to participate the research. 
In the study, three data collection instruments were used: Structured Questionnaire Form, Beck Depression Inventory (BDI), The MOS 36-Item Short-Form Health Survey (SF-36) and Barthel Index (BI). Data analysis was performed on computer using descriptive and significance analysis.
The mean age of the stroke patients was 60,60±14,40 years, 58 % of them were male, 64 %  were married, 46 %  had experienced a stroke within the past four years and 44 % were highly and completely dependent in their activities of daily living (ADLs). According to the mean BDI scores, patients experienced severe depressive symptoms (23,63±12,54). "Physical Role Difficulty" (6,75±22,98) and ''Emotional Role Difficulty'' (9,30±24,16) sub-dimensions were affected much more negatively in their health-related quality of life (SF-36). All sub-dimensions of their health-related quality of life were affected according to the depressive symptom levels and the differences were statistically significant in the "Physical Function" (p<0,001) and "Social Functioning" (p<0.05) subdimensions. Also "Physical Function", "Physical Role Difficulty" and "Emotional Role Difficulty" subdimensions were affected by increased dependency of stroke patients in their ADLs. It was reported that the depressive symptom levels of patients who were "highly" and "completely" dependent in their ADLs were higher than the others (p<0,001). Significant relationships were detected between the health-related quality of life of the stroke patients, their depressive symptom levels and their dependency levels in the ADLs.
In a conclusion, health-related quality of life of stroke patients was adversely affected by the increased level of depressive symptoms that were experienced by them.

Key Words: Stroke patient care, daily life activities, depressive symptoms, health-related quality of life, nursing