İş güvenliği uzmanlarının görev, yetki ve sorumlulukları çerçevesinde cezai, hukuki, idari ve mali müeyyidelerle karşılaşmamaları için önceliklerinin belirlenmesi
Determining the priorities of occupational safety experts in the framework of their duties, authorities, and responsibilities so that they are not faced with criminal, legal, administrative, and financial sanctions
Yazar: NURİ TOHUMCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN UĞUR ÖNCEL
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kazalar = Accidents
Dizin: Kazalar = Accidents ; Sorumluluk = Responsibility ; Taksir = Negligence ; Yetki = Authority ; İş güvenliği = Work safety ; İş güvenliği uzmanı = Occupational safety specialist ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Türkiye'de iş kazaları ve meslek hastalıklarının çalışma hayatında en önemli sorunların başında geldiği bir gerçektir. İş kazalarında ülkemizin Dünya'da üçüncü ve Avrupa'da ilk sırada olması, bunun önemli göstergesidir. Son yıllarda iş sağlığı ve güvenliği alanında gerçekleştirilen ve 30.06.2012 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak belli başlı maddeleri 01.01.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile önemli bir adım atıldığını söylemek mümkündür. Ancak bu yasal düzenlemenin bütün sorunlara cevap verip vermeyeceği zamanla ortaya çıkacaktır. Yasa yürürlüğe girdikten sonra iş kazası sayılarında ciddi sayıda bir azalma görülmemesi buna bir nevi cevap niteliğinde olmuştur. 
İşte bu noktada; iş güvenliğinin mihenk taşlarından birini oluşturan ve özellikle bir iş yerinde iş kazası olduğunda ilk akla gelen, iş güvenliği uzmanlarının sorumluluk ve yükümlülüklerine, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda, İş ve Sosyal Güvenlik mevzuatında, Türk Ceza Kanununda ve Türk Borçlar Kanununda yer verilmiştir.  
Bu tezin amacı, çalışma hayatında önemli paydaşlardan olan iş güvenliği uzmanlarının işyerlerinde iş güvenliğini takip, izleme, denetleme, rehberlik ve bilgilendirme yükümlülükleri çerçevesinde yaşadıkları sorunları ve öncelikleri ele almaktır. Ayrıca kanunlar çerçevesinde mağdur olmamaları için çözüm önerilerinde bulunulmuştur.
Tez ile ilgili olarak yaptığımız araştırmalarda, yapılmış olan saha çalışmalarında ve bilimsel makale taramalarında iş güvenliği uzmanlarının sorunlarının belli başlıklarda toplandığı görülmüştür. Öncelikle iş güvenliği uzmanlarının yetki, görev ve sorumluluklarını ön plana alarak yargı kararlarına atıfta bulunulmuştur. İş kazaları sonucunda karşılaştıkları cezai, hukuki, idari ve mali yaptırımlar belirlenmiştir. En son olarak bu müeyyidelerle karşılaşmamaları için neler yapmaları gerektiğine dair çözüm önerilerine yer verilmiştir. 
Tezin bazı bölümlerinde; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı) ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'na ait istatistiki veriler değerlendirilmiş ve yargı kararlarına yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İş güvenliği uzmanı, İş kazası, Risk, Yetki ve sorumluluk, Taksir

Abstract:
It is a reality that work accidents and occupational diseases are among Turkey's most important problems in working life. Our country is the third in the world, and the first in Europe in occupational accidents is an essential indicator of this. It is possible to say that an important step has been taken with the Occupational Health and Safety Law No. 6331, which was carried out in the field of occupational health and safety in recent years and was published in the Official Gazette on 30.06.2012 and its main articles entered into force on 01.01.2013. However, it will be revealed in time whether this legal regulation will answer all the problems. The fact that the number of occupational accidents did not decrease significantly after the law came into force is a kind of response to this.
At this point, the Responsibilities and obligations of Occupational Safety Specialists, who form one of the cornerstones of occupational safety and come to mind first when there is an occupational accident, are included in the Social Insurance and General Health Insurance Law No. 5510, and the Labor and Social Security legislation. Turkish Penal Code and Turkish Code of Obligations.
This thesis aims to address the problems and priorities experienced by Occupational Safety Specialists, who are essential stakeholders in working life, within the framework of their obligations to follow, monitor, supervise, guide, and inform occupational safety in their workplaces. In addition, solutions have been proposed so that they do not become victims within the framework of the law.
In the researches we have done about the thesis, in the field researches. In the scientific article reviews, it has been seen that the problems of Occupational Safety Experts are grouped under specific headings. First of all, the occupational safety experts' authorities, duties, and responsibilities were taken into consideration, and references were made to the judicial decisions. Criminal, legal, administrative, and financial sanctions that they face due to work accidents have been determined. Finally, there are suggestions for solutions on what to do to avoid these sanctions.
In some parts of the thesis; Statistical data of the Ministry of Family, Labor and Social Services (Ministry of Labor and Social Security) and Social Security Institution were evaluated, and judicial decisions were included.

Keywords: Occupational safety specialist, Work accident, Risk, Authority and responsibility, Negligence