Sulkus arteria vertebralis varyasyonları ve klinik bulgular ile korelasyonu
Variations of sulcus arteria vertebralis and correlation with clinical symptoms
Yazar: FİKRET CANDAN ERKMEN
Danışman: PROF. DR. MELTEM ÇETİN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Arkuat foramen = Arcuate foramen ; Omurga = Spine ; Servikal vertebra = Cervical vertebrae ; Sulkus arteria vertebralis = Sulcus arteriae vertebralis ; Vertebral arter = Vertebral artery ; Vertebrobaziler yetmezlik = Vertebrobasilar insufficiency

Özet:
Pontikulus postikus olarak da bilinen Kimmerle anomalisi birinci servikal vertebranın(atlas) yaygın bir varyasyonudur. Vertebral arter ve C-1 spinal sinirin arka dalını içeren sulkus arteriovertebralis üzerinden geçen posterior atlanto-oksipital membranın kısmi veya tam kemikleşme ürünüdür. Bu varyasyon vertebro-baziler yetmezlik belirtileri, çeşitli tiplerde baş ağrısı ve akut işitme kaybı ile ilişkilidir. Biz çalışmamızda sulkus veretbralis ile ilgili varyasyonların Türk toplumunda araştırılmasını amaçladık. Baş ve boyun ağrısı, baş dönmesi, kulak çınlaması, işitme kaybı gibi hasta şikayetleri; yaş ve cinsiyet ile parsiyel ve total foramen varlığı arasındaki ilişkiyi değerlendirdik. Hastanemize Mayıs 2010 ? Ekim 2010 tarihleri arasında çeşitli nedenlerle başvuran 18- 99 yaş aralığında 719 hastanın MDBT görüntüleri retrospektif olarak incelendi. Arkuat foramen varlığı ve tipi açısından görüntüler değerlendirildi. Komplet tip atlasın süperior artiküler parçası ile posterior arkı arasındaki kemik köprücük olarak tanımlandı. Süperior artiküler fasetten dorsal arkusa doğru uzanan aşikar kemik spikül ise parsiyel tipi olarak kabul edildi. Total foramen toplamda 106 vakada tespit edildi. Total foramen varlığı oranı % 14,74 olarak hesaplandı. Vakaların 48'inde(%6,67) bilateral total foramen tespit edildi. 21 vakada(%2,92) sağda tek taraflı, 37 vakada(%5,14) solda tek taraflı total foramen varlığı görüldü. Bilateral total forameni olan 30 hasta, tek taraflı total forameni olan 30 hasta ve total foramen görülmeyen 30 hastadan oluşan üç grup oluşturuldu. Gruplar arasında baş ağrısı, baş dönmesi, boyun ağrısı, kulak çınlaması gibi semptomlar açısından karşılaştırma yapıldı. Gruplar arasında semptomlar açısından istatistiki olarak anlamlı farklılık saptanmadı.

Abstract:
Kimmerle?s anomaly also known as ponticulus posticus is a common anatomical variation of the atlas, the first cervical vertebra. It is the product of the complete or incomplete ossification of the posterior atlanto-occipital membrane over the vertebral artery groove resulting in the formation of a foramen (arcuate foramen) containing the vertebral artery and the posterior branch of the C-1 spinal nerve. This variation has been associated with vertebro-basilar insufficiency symptoms, various types of headaches, and acute hearing loss. We aimed to search the variations related to the sulcus arteriae vertebralis which is on the first cervical vertebrae in Turkish population. Age, gender and complaints of the patients, headache, neck pain, vertigo, tinnitus, hearing loss in relation to the presence of bony complete or incomplete arcuate foramen were evaluated. We retrospectively reviewed 719 3-D CT scanning digital images of consecutive patients between eighteen and ninetynine years of age who had visited our hospital various problems from May 2010 to October 2010. They were carefully inspected by a radiologist for the presence and types of arcuate foramen. Complete type was defined as clear bony bridge between the superior articular process and the posterior arch of the atlas. Partial type was considered as partial posterior ponticulus which was noted as a distinct bony spicule extending from the superior articular facet overhanging the dorsal arch. Analysis of 719 3-D CT scan images revealed ponticulus posticus on unilateral and bilateral in 106 patients; consist of 14,74%. The ponticulus was bilateral in 48 patients (6,67%); on the right side alone in 21 patients (2,92%); and on the left side alone in 37 patients (5,14%). We get 3groups. The first group consist of 30 patients with bilateral complete arcuate foramen, the second group consist of 30 patients with unilateral arcuate foramen and the third group consist of control patient without arcuate foramen. These groups compared for clinical symptomps as headache, servical pain, vertigo, tinnitus. There was no significiant difference in symptoms between the three groups.