Ruh sağlığı çalışanlarında ikincil travmatik stres ve tükenmişlik ilişkisinde öz-şefkatin rolü
The role of self-compassion in the relationship between secondary traumatic stress and burnout in mental health workers
Yazar: OĞUZHAN NACAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİSA SEVİ KOÇ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ikincil travmatik stres ve tükenmişlik ilişkisinde öz-şefkatin rolünün incelenmesidir. Mevcut araştırmada nicel analiz yöntemlerinden birisi olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın evreni ruh sağlığı çalışanlarıdır. 370 ruh sağlığı çalışanı (289 kadın ve 81 erkek) katılımcıdan oluşan örneklem, kolayda örnekleme yoluyla belirlenmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında Sosyodemografik Bilgi Formu, İkincil Travmatik Stres Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Öz-Şefkat Ölçeği kullanılmıştır. Ölçekler arasındaki ilişkiyi analiz etmek için Pearson Korelasyon yöntemi kullanılmış, düzenleyicilik ve aracılık analizleri için ise Process Macro 4.2 tercih edilmiştir. Ayrıca, ölçeklerin demografik değişkenlere göre farklılıklarını anlamak amacıyla Bağımsız Gruplar t-testi ve ANOVA testleri uygulanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre öz-şefkatin hem tükenmişlik hem de ikincil travmatik stres ile negatif yönde anlamlı ilişki gösterdiği belirlenmiştir. Düzenleyici rol bulgularına göre ikincil travmatik stres ve tükenmişlik arasındaki ilişkide öz-şefkatin düzenleyici rolünün olmadığı sonucuna varılmıştır. Ancak, aracı rol analizi bulgularına göre ise ikincil travmatik stres ve tükenmişlik arasındaki ilişkide öz-şefkatin aracı rolünün bulunduğu görülmüştür. İstatistiksel analizlerden elde edilen bulgular literatür eşliğinde tartışılmıştır.

Abstract:
The purpose of the study is to examine the role of self-compassion in the relationship between secondary traumatic stress and burnout. Correlational survey model, which is one of the quantitative analysis techniques, was used in the study. The sample consisted of total 370 mental health worker participants (289 women and 81 men) and was created through convenience sampling method. Sociodemographic Information Form, Secondary Traumatic Stress Scale, Maslach Burnout Scale and Self-Compassion Scale were used to collect the data. Pearson Correlation Analysis was employed to analyze the relationships between the scales and Process Macro 4.2 was applied to investigate the moderating and mediating role. Independent Groups t-test and ANOVA tests were applied to understand the differences of the scales according to demographic variables. According to the findings of the study, there was a significant and negative relationship between self-compassion and secondary traumatic stress and a significant and negative relationship between self-compassion and burnout. The results of the moderation analysis indicated that self-compassion did not play a moderating role in the relationship between secondary traumatic stress and burnout. However, the results of the mediation analysis indicated that self-compassion plays a mediating role in the relationship between secondary traumatic stress and burnout. The findings obtained from the statistical analysis were discussed in the light of the literature.