Karayollarında performans analizi ve yolculuk süresi tahmini
Performance analysis and travel time prediction for highways
Yazar: S. PINAR KARAHASAN
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL ŞAHİN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Kara yolları = Highways ; Performans ölçümleri = Performance measurements

Özet:
Performans nicel ve nitel olarak belirlenen bir kavram olup, gerçekleşen etkinliklerin sonuçlarının değerlendirildiği bir süreçtir. Karayollarında performans analizi yapılırken, gerek günümüz koşulları gerekse sistemle ilgili birçok etken dikkate alınmalıdır. Bu etkenlerin belirli bir düzende incelenmesi ve değerlendirilmesi sistemden ne ölçüde faydalanıldığını gösterir. Performans analizinin asıl amacı da planlama, değerlendirme ve gelişmeye ışık tutarak sistemin sürekliliğinin sağlanmasıdır. Karayollarında performans analizi yapılabilmesi için yol ağını kullananlar, sistemden etkilenenler, çevresel etkiler gibi birçok bileşen tanımlanmıştır. Değerlendirmeye alınan bu bileşenlerden birindeki aksaklık sistemin diğer bileşenlerinde çeşitli sorunlara sebep olabilmektedir. Örneğin, yol ağı tasarımından kaynaklanan bir sorun ya da artan nüfus - araç sayısına bağlı olarak yolculuk süresinin uzaması, tıkanıklık ve gecikme gibi durumların günden güne artmasına yol açmaktadır. Bunlara bağlı olarak, erişebilirlik ve yoğunluk değişimi gibi diğer performans ölçütleri incelenerek, tüm sistemin bu durumdan ne ölçüde etkilendiği ortaya konulabilir. Yolculuk süresi; tıkanıklık, gecikme, yolculuk planlama, sinyalizasyon, geçki tercihi vd. kentsel ulaştırma konularına ışık tutabilecek performans analizi ölçütlerinin en önemlilerinden biridir. Bu çalışmada, karayollarında performansı etkileyen ve performans ölçümünde yaygın biçimde kullanılan yolculuk süresine ilişkin sayısal bir uygulama yapılmıştır. Uygulamada İstanbul 1. Çevreyolu' nun (O ? 1 karayolu) Boğaziçi Köprüsü' ne Asya ? Avrupa yönünde yaklaşan bir kesiminde, radar detektör verilerinden yararlanarak, şok dalgası ve kuyruk kuramı yöntemleri kullanılarak, toplam yolculuk süresi ve toplam gecikme hesaplanmış ve bu iki yöntem karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma ile iki yöntem arasındaki farklar ve ortak noktalar belirlenmiştir.

Abstract:
Performance is determined in quantitative and qualitative terms, and an evaluation process of conducted activities. In performance analysis for highways, a number of factors are considered. Examining and analyzing these factors provide information on how the system is utilized. The main purpose of performance analysis is to maintain the continuity of the system by shedding light on planning, evaluation and development issues. Various elements such as users, the affected ones, and the environment are identified for this purpose. Any problem in one of these elements may cause problems in others. For instance, a design problem or increasing population and number of motor vehicles may result in increase in trip times, congestion and delays gradually. Accordingly, investigating some other performance measures such as accessibility and density, system wide effects could be estimated. Trip time is one of the most important measures of performance analysis, allowing assessing congestion, delay, trip planning, signaling, route choice, etc. In this study, we worked on numerical examples regarding to estimation of trip times, which affect highway performance and are used widely in performance analysis. We used radar detector data measured in a section of O-1 highway (1st ring road in İstanbul) approaching to the Bosporus bridge from Asia to Europe direction, utilizing shock wave and queuing theory techniques comparatively to estimate total trip time and delay. With this comparison, differences and commonalities of two techniques are determined.