Post travmatik stres modeli oluşturulan sıçanlarda metformin uygulamasının kognitif fonksiyonlar üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluating the effects of metformin administration on cognitive functions in rats with post traumatic stress model
Yazar: BETÜL ASLAN
Danışman: PROF. DR. NECİP KUTLU
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoloji = Physiology

Özet:
Travmatik olaylara maruz kalan bireylerde yaygın olarak görülen psikiyatrik bir bozukluk olan Post Travmatik Stres Sendromu [PTSS] genellikle anksiyete, uyku sorunları ve bilişsel işlev kaybı gibi semptomlarla ilişkilidir. Çalışmamızda, PTSS'nin olumsuz etkilerini hafifletmek için potansiyel bir ilaç tedavisi olarak metforminin kullanımını incelenmiştir. Erkek Wistar sıçanlardan 2 grupta tek uzamış stres protokolü ile PTSS modeli oluşturuldu. Grupların metformin ve serum fizyolojik enjeksiyonları 14 gün boyunca intraperitoneal (100 mg/kg) olarak yapıldı. Ardından sıçanların davranış testleri yapılıp, elektrokortikogram kayıtları alınarak kan ve beyin dokuları toplandı. Beyin dokuları ile histolojik incelemeler yapıldı. Elde edilen biyokimyasal, bilişsel, elektrofizyolojik, histokimyasal ve immunohistokimyasal bulgular istatistiksel olarak değerlendirildi. Davranış testleri sonuçları, PTSS grubunda anksiyete benzeri davranışların arttığını ve metformin tedavisinin bu etkileri hafifletme potansiyeline sahip olduğu göstermektedir. Vücut ağırlığı ve kortizol düzeylerindeki artışlar, PTSS'nin hormonal ve metabolik dengeleri bozabileceğini ve metformin tedavisinin kortizol seviyelerindeki yükselmeyi hafifletebileceğini göstermektedir. Elektrokortikogram sonuçları PTSS'nin beynin elektriksel aktivitesi üzerinde olumsuz etkilere neden olduğunu ve metformin tedavisinin de PTSS kaynaklı bozulan beynin elektriksel aktivitesini normalize edebileceğini göstermektedir. Beyin dokusu incelemeleri, PTSS'nin prefrontal korteks ve hipokampus bölgelerinde yapısal bozulmalara neden olduğunu ve metformin tedavisinin beyin dokusundaki bu bozulmaları hafifleterek bilişsel fonksiyonları iyileştirebilme potansiyeline sahip olduğunu düşündürmektedir. Metformin gibi mevcut ilaçların, bu tür psikiyatrik hastalıkların tedavisinde umut verici bir yol olabileceği göz önüne alındığında, daha fazla araştırma ve preklinik çalışmaların yapılması gerektiği görülmektedir. Bu çalışma, PTSS ve metformin tedavisi arasındaki ilişkiyi anlamamıza ve bu bozukluğun tedavisine yeni yaklaşımlar geliştirmemize yardımcı olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
This study aimed to investigate the potential use of metformin as a drug treatment to alleviate the negative effects of Post Traumatic Stress Syndrome [PTSS], a common psychiatric disorder often associated with symptoms such as anxiety, sleep problems, and cognitive impairment in individuals exposed to traumatic events. PTSS was induced in two groups of male Wistar rats using a single prolonged stress protocol. Intraperitoneal injections of metformin and saline (as a control) were administered to the groups for 14 days. Behavioral tests were conducted, electrocorticogram recordings were taken, and blood and brain tissues were collected for analysis. Histological examinations were also performed on brain tissues. The obtained results from biochemical, cognitive, electrophysiological, histological, and immunohistochemical analyses were statistically evaluated. The results of the behavioral tests indicated increased anxiety-like behaviors in the PTSS group, and metformin treatment showed potential in alleviating these effects. Increases in body weight and cortisol levels suggested that PTSS could disrupt hormonal and metabolic balances, and metformin treatment might mitigate the rise in cortisol levels. Electrocorticogram results suggested that PTSS negatively affected the brain's electrical activity and that metformin treatment could normalize the disrupted brain electrical activity caused by PTSS. Brain tissue examinations implied that PTSS could lead to structural disruptions in the prefrontal cortex and hippocampus regions, and metformin treatment might alleviate these disruptions, potentially improving cognitive functions. Considering the promising potential of existing drugs like metformin in the treatment of psychiatric disorders, further research and preclinical studies are needed. This study suggests that understanding the relationship between PTSS and metformin treatment could help develop new approaches to treating this disorder.