Görsel antropomorfik öykülerin ortaokul öğrencilerinin kavramsal anlamalarına ve antropomorfik dil kullanımına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of visual anthropomorphic stories on conceptual comprehension and anthropomorphic language use of secondary school students
Yazar: İZEL ERCAN
Danışman: DOÇ. DR. SUAT TÜRKOĞUZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Antropomorfizm = Anthropomorphism ; Dil kullanımı = Language usage ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Kavramsal anlama = Conceptual understanding ; Kavramsal anlambilim = Conceptual semantics ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Fen bilimleri eğitimiyle ilgili alan yazınında, değişik yaş gruplarındaki öğrencilerin ve hatta öğretmenlerin cansız objeler için canlılık (animism) ve insana özgü (anthropomorphism) açıklamaları kullandıkları belirtilmektir (Kallery, 2004; Treagust, 2003). Bu konuyla ilgili olarak, Fen bilimleri eğitiminde antropomorfizm ve animizmin kullanılıp kullanılmaması birçok araştırmacı tarafından hala tartışılmaktadır. Zohar ve Ginossar'ın (1998) yaptıkları araştırmada fen bilgisi öğretmenleri bilimsel süreçleri açıklamak için antropomorfik öyküler kullandıklarında, öğrencilerin dersi daha kolay hatırladıkları görülmüştür. Tamir (1985), Al-Balushi (2013), Watts ve Bentley (1994)  ise fen bilimleri dersinin antropomorfik bir dille ya da antropomorfik öykülerle öğretilmesinin bilimsel bilgi üzerinde tehlikeye neden olacağını söylemektedirler. Bu kapsamda araştırmanın amacı, görsel antropomorfik öykülerin ortaokul öğrencilerinin kavramsal anlama düzeylerine ve antropomorfik dil kullanımına etkisinin incelenmesidir.  Araştırmada ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Bu araştırma İzmir'in Buca ilçesinde bulunan bir ortaokulda yapılmıştır. Bu ortaokulda bulunan 7. sınıf öğrencilerden bir kısmının rastgele (yansız) olarak deney grubu ve bir kısmının da kontrol grubu olarak atanması yapılmıştır. Bu amaçla deneysel uygulama öncesinde, deney ve kontrol grubundaki öğrencilere  ön-test uygulanmış ve değişimi anlamak için deneysel uygulama sonrasında her iki gruba tekrar aynı testler son-test olarak uygulanmıştır. Deney grubunda görsel antropomorfik öykülerle destekli fen bilimleri etkinlikleriyle öğretim yapılırken; kontrol grubunda 2018-2019 fen bilimleri dersi programında yer alan etkinliklerle öğretim yapılmıştır. Bu çalışmada üç farklı ölçme aracı kullanılmıştır. Bunlardan ilki "Maddenin Yapısı ve Özellikleri'ne Yönelik İki aşamalı Teşhis Testi (MYÖİTT)"; ikincisi "Antropomorfik Dil Kullanım Düzeyleri Testi" üçüncüsü ise "Atom Kavramına Yönelik Antropomorfizm ve Animizm Dil Kullanım Ölçeği"dir. Çalışmadan elde edilen verilere betimsel ve karşılaştırmalı istatistiksel analizler yapılmıştır.  Bu analizler sonucunda deney grubunda antropomorfik dil kullanım düzeyleri kontrol grubuna göre fazla çıkmıştır. Fakat deney ve kontrol grubunun kavramsal anlama düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Bu sonuçlara göre, antropomorfik öykülerin fen bilimleri derslerinde kullanılmasının öğrencilerinin kavramsal anlamalarına herhangi bir olumsuz etkisi olmadığı görülmüştür.

Abstract:
In the literature on science education, it is stated that students in different age groups and even teachers use animism and anthropomorphism for inanimate objects (Kallery, 2004; Treagust, 2003). In this regard, the use of anthropomorphism and anime in science education is still being discussed by many researchers. In the study of Zohar and Ginossar (1998), when science teachers used anthropomorphic stories to explain scientific processes, it was seen that students remembered the lesson more easily. Tamir (1985), Al-Balushi (2013), Watts and Bentley (1994) say that teaching science with an anthropomorphic language or anthropomorphic stories will cause danger over scientific knowledge. In this context, the aim of this study is to investigate the effects of visual anthropomorphic stories on the conceptual understanding levels of 7th grade students. In this study, a quasi-experimental research model with pre-test post-test control group was used. This study was conducted in a secondary school in Buca, Izmir. Some of the 7th grade students in this secondary school were randomly assigned to the experimental group and some to the control group.  For this purpose, pre-test was applied to the students in the experimental and control groups before the experimental application and after the experimental application, the same tests were applied as post-test to both groups. In the experimental group, while teaching with science activities supported by visual anthropomorphic stories; In the control group, 2018-2019 science teaching program was conducted with the activities included in the program. Tree different measurement tools were used in this study. The first of these is the "Two-tier Diagnostic Test for the Structure and Properties of Matter"; the second one is the "Anthropomorphic Language Usage Levels Test" and the third is the "Anthropomorphism and Animism Language Use Scale for the Concept of Atom". Descriptive and comparative statistical analyzes were performed on the data obtained from the study. Anthropomorphic language usage levels were higher in the experimental group than the control group. However, no significant difference was found between the conceptual understanding levels of the experimental and control groups. According to these results, it has been observed that the use of anthropomorphic stories in science courses has no negative effect.