Abdürraûf Muhlis el-Herevî'nin "Tecellîy-i Kur'an Der Asr-ı İlm" adlı eserinin bilimsel tefsiri metodu bağlamında incelenmesi
Examination of Abdürraûf Muhlis el-Herevî's work title "Tecellîy-i Kur'an Der Asr-i İlm" in context of scientific interpretation method
Yazar: FAİZULLAH NAFAS
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE BETÜL ORUÇ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Yüce Allah Âdemoğullarını doğru yola sevk etmek için onlara yol gösterici olarak yüce Kur'an'ı göndermiştir. Gönderilen ayetler ilk olarak Hz. Peygamber'e ve onun vasıtasıyla ümmetine ulaşmıştır. Hz. Peygamber, inen ayetleri ilk muhatapları olan sahabeye okumuş ve açıklamıştır. Hz. Peygamber'in vefat etmesi ve İslam'ın yayılmasıyla birlikte Kur'an'ın tefsire daha çok ihtiyaç duyulmuştur. Böylece tefsirlerin ilk nüveleri ortaya çıkmaya başlamıştır. Ancak farklı sebeplerden dolayı bu çalışmalar günümüze ulaşamamış veya üzerinde yeterli çalışma yapılamamıştır. Tefsir alanında en çok çalışmalar Horasanda yapılmıştır. Önce Moğol sonra Ruslar'ın işgali neticesinde bu eserler ortadan kaldırılmıştır. Zor zamanlarda bile imandan ve İslâm'dan taviz vermeyen Müslümanlar, âlimler yetiştirmeye gayret etmişlerdir. Bu âlimlerden biriside Herevî'dir. Kendisi Kur'an tefsiri ve bilimsel tefsir alanında önemli eserler vermiştir. Bu çalışmada Abdürraûf Muhlis Herevî'nin "Tecellî Kur'an Der Asrı İlim" adlı eserin bilimsel tefsir metodu bağlamında incelenmiştir. Giriş kısmında ilmi tefsiri tanıtıcı bilgilere ek olarak Herevî'nin hayatı, ilmi kişiliği, eserleri, hocaları ve görevleri hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde pozitif bilimlere yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise psikolojik bilimler kapsamında yorumlamalar aktarılmıştır. Çalışmanın, edindiği amaçlar doğrultusunda literatüre anlamlı bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Tefsir, Bilimsel Tefsir, Pozitif Bilimler, Psikoloji, Herevi

Abstract:
In order to guide the sons of Adam to the right path, Almighty Allah sent them the supreme Qur'an as a guide. The verses that were sent were firstly sent to Hz. He reached the Prophet and his ummah through him. Hz. The Prophet read and explained the descended verses to his first addressees, the Companions. Hz. With the death of the Prophet and the spread of Islam, there was a greater need for the interpretation of the Qur'an. Thus, the first cores of tafsir began to appear. However, due to different reasons, these studies could not reach the present day or sufficient studies could not be done on them. Most studies in the field of tafsir were done in Khorasan. These artifacts were destroyed as a result of the occupation of the Mongols and then the Russians. Muslims, who did not compromise their faith and Islam even in difficult times, tried to train scholars. One of these scholars is Herevî. He has given important works in the field of Qur'an exegesis and scientific tafsir. In this study, Abdürraûf Muhlis Herevî's work named "Tecellî Kur'an Der Asrı İlim" was examined in the context of scientific interpretation method. In the introduction part, information about Herevî's life, scientific personality, works, teachers and duties are given in addition to the information about the scientific commentary. In the first part of the study, positive sciences are included. In the second part of the study, interpretations within the scope of psychological sciences are given. It is thought that the study will make a meaningful contribution to the literature in line with its aims.
Keywords: Commentary, Scientific Interpretation, Positive Sciences, Psychology, Herevi