Blokzincir teknolojisi kullanan dijital varlıkların Türk vergi sistemi açısından incelenmesi
Review of digital assets using blockchain technology in terms of Turkish tax system
Yazar: MEHMET YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. SERDAR ALTINOK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance

Özet:
2008 yılının Ağustos ayında yayınlanan Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System isimli makale ile tarih sahnesine çıkan Bitcoin ve blokzincir teknolojisi kullanan dijital varlıklar, bir aracı olmadan kişiden kişiye güvenli bir şekilde ödeme yapmaya imkân sağlamaktadır. Bitcoin'in ve blokzincir teknolojisi kullanan diğer dijital varlıkların çalışma prensibi merkeziyetsiz bir ekosistem kurma gayesiyle hareket ettiğinden günümüz dünyasına teknolojik bir yenilik getirmenin ötesinde çeşitli sosyolojik ve ekonomik yaklaşımlar da oluşturmuşlardır. Dijitalleşen dünyanın parası olarak da nitelendirilen Bitcoin ve diğer dijital varlıklar her geçen gün daha fazla popüler olmakta ve alım-satım işlemlerinde daha fazla parasal hacim toplamaktadır. Bu durum karşısında, kişiler kısa sürede tanıştıkları Bitcoin'in ve blokzincir teknolojisi kullanan dijital varlıkların alım-satım işlemlerinden çeşitli gelirler elde edebilmektedir. Bazı ülkeler tarafından bu alım satımlar sonucunda elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi için çeşitli düzenlemeler yapılmış ise de dünyada bu varlıkların vergilendirilmesi için yeknesak bir vergi düzenlemesi bulunmamaktadır. Blokzincir teknolojisi kullanan dijital varlıkların vergilendirilmesi hususunda kamu otoriteleri çeşitli düzenlemeler yapma gayreti için de olsalar da, blokzincir teknolojisinin merkeziyetsizlik ve gizlilik üzerine kurulu teknik zorlukları vergi idareleri tarafından aşılamamıştır. Bu çalışmada, blokzincir teknolojisi kullanan dijital varlıklar temel prensipleriyle açıklanmış, Türkiye'deki mevcut vergi düzenlemeleri çerçevesinde nasıl ele alınması gerektiğini incelenerek; gelir, kurumlar ve katma değer vergisi gibi temel vergi türleri açısından değerlendirmeler yapılmıştır. Blokzincir teknolojisi kullanan dijital varlıkların vergiye tabi tutulmasında karşılaşılan zorluklar ve çözüm yolları tartışılarak, Türkiye vergi sistemine uygun vergilendirme yöntemlerinin geliştirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Coming to the scene of history with the article named Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System published in August 2008, Bitcoin and digital assets using blockchain technology provides the opportunity to make secure payments from person to person without an intermediary. Since the working principle of Bitcoin acts with the aim of establishing a decentralized ecosystem, it also includes various sociological and economic approaches beyond bringing a technological innovation to today's world. Bitcoin and other digital assets using blockchain technology, which is also described as the money of the digitalized world, is getting more and more popular every day and collects more monetary volume in buying and selling transactions. In the face of this situation, people can earn various incomes from the buying and selling transactions of Bitcoin, which they meet in a short time. Although various regulations have been made by some countries for the taxation of the income obtained as a result of these purchases and sales, there is no uniform tax mechanism in the world for the taxation of these assets. In many countries, they have stopped being a part of this ever-growing ecosystem by banning the trading of crypto assets or their use as a means of payment. Although public authorities are trying to make various regulations regarding the taxation of digital assets using blockchain technology, the technical difficulties of blockchain technology based on decentralization and confidentiality have not been overcome by tax administrations. In this study, digital assets using blockchain technology are explained with their basic principles, and how they should be handled within the framework of current tax regulations in Turkey is examined; evaluations are made in terms of basic taxes such as income, corporate and value added tax. The difficulties encountered in taxing digital assets using blockchain technology and their solutions are discussed, and suggestions are presented for the development of taxation methods suitable for the Turkish tax system.