El-meslekü'l-kavî li tahsîlit-tarîki'l-üveysî risâlesi ve tasavvufta üveysîlik
A pamphlet named el-meslekü'l-kavî li tahsîlit-tarîki'l-üveysî by yanyalizâde and uveysiness in Islamic mysticizm
Yazar: İHSAN ERKUL
Danışman: PROF. DR. H. KÂMİL YILMAZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion

Özet:
Çalısmamıza konu olan Ta`rîfü's-seyr müellifi Yanyalı Seyh Yûsuf Efendi(ö.1245/1829) Naksbendî tarîkatının Müceddidiyye koluna mensûb olup, mürsidiBeyzâde Mustafa Ahıskavî (ö.1200/1785)'yi görmeden mektûbu ile rûhâniyyetindengıyâben terbiye almıs ve bu nedenle üveysî mesreptir. Üçüncü devre melâmiliginkurucusu Muhammed Nûrü'l-Arabî (ö.1305/1888)'nin de ilk seyhidir.Yanyalızâde Muhammed Abdülkerim, Yûsuf Yanyavî'nin Ta`rîfü's-seyr ve'ssülûkrisâlesine, el-Meslekü'l-kavî li tahsîli't-tarîki'l-üveysî adlı bir serh yazmıstır. Bueseri dısında da hayâtı hakkında herhangi bir bilgiye ulasılamamıstır.Salât ve selâmın dindeki yeri ve önemi bilinmekle beraber, gerçek anlamıylasalât ü selâm; sahîh itikâd, sünnete ittibâ ve bid`atlerden kaçınmaktır. Kavlen getirilensalât ü selâm ise, Hz. Peygamber (s.a.)'e ittibâ etmenin sözlü ifâdesidir. Bu yüzdengetirilen her salât ü selâm, O'nun izinden gidilecegine ve O'na, tâbi olunacagına dâirbir ahidnâmedir.Yanyalızâde, salât ü selâmın rûh terbiyesinde tesirinin tecrübe edildigini, kulunkemâl ve tekemmülüne bir i`tidâli beraberinde getirdigini belirtir. O'na göre mürsidsizyapılan diger ibâdet, vird ve zikirlere çokça devâm edildiginde elde edilen nûrâniyet velevâmi`, sâlikin beserî sıfatında inhirâf (sapma) ve siddetli bir harâret peydâ eder.Hâlbuki salât ü selâm hem zikrullahı hem de duâ ile beraber zikr-i Rasûlükapsadıgından, tarîkat makamlarından hâsıl olan hayret, inhirâf ve siddetli harâret gibiolumsuzlukları giderir, sâlikin sahsiyetini güçlendirir.Yanyalızâde salat ü selâm ile kurbiyyet ve muhabbet irtibatını kurar ve seyr usülûk konusunda da farklı bir açılım getirir: Buna göre, Allah'a vâsıl olmada en saglamyol -âyette de geçtigi üzere- kulun vesîle ve vâsıta taleb etmesidir. O vesîle ise, mürsid-ikâmildir. Mürsid-i kâmil bulunmaz ise, geriye kalan yollar arasında, salât ü selâm, ensaglam yoldur. Dogrudan dogruya salât ü selâm vâsıtasıyla kulun Hz. Peygamber(s.a.)'e kurbiyyeti (yakınlık) artar, ve o nisbette muhabbeti ve feyzi artar. Bu muhabbetise, O'na tâbi olma duygusunu beraberinde getirir. Çünkü seven sevdigine itâat eder.Böylece o kimsenin rûhu ile Hz. Peygamber (s.a.)'in rûhu arasında manevî bir yakınlıkolusur. Yani salât ü selâm, kulun Hz. Peygamberle mânevî bulusmasıdır. Bu sâyedeO'nun rûhâniyyeti kulu irsâd eder ve Allah'a vusûl geçeklesir. Seyh Yûsuf Efendi,mürsid bulamayan kimselere bu yolu tavsiye eder ve T'arîfüs-seyr ve'sülûk risâlesini debu husûsa binâen yazar. Bu tarz bir terbiyenin zor olmakla birlikte mümkün oldugunu,bu sekilde vusûl bulmus sûfilerin oldugunu ve bunlara ?Üveysî? denildigini beyân eder

Abstract:
The author of 'the definition of the special training of a religious order(Ta'rifü'sseyr)'Sheikh Yusuf Efendi (d.1245/1829) who is the subject of our study is connectedwith the renovating subdivision of Nakshbendi order of dervishes and acquired goodmanners from his spiritual teacher Beyzâde Mustafa Ah skavî (d.1200/1785) withoutseeing him with his envalope from his sipirituality that's why he is a uveysî (one whorecieves good manners from his/her sheikh without seeing him). He is the first sheikh ofthe founder Muhammed Nurü'l-Arabî (d.1305/1888) of the third period of Melamî sect(sect of sunnidervishes who subject themselves to public reproach by disregarding theoutward rites of religon).Yanyal ızâde Muhammed Abdulkerim wrote an explanation named 'el-Meslekü'lkavîli tahsili't-tarîki'l-üveysî (A strong way of recieving religious order of uveysî)' tothe definition of the special training of a religious order (Ta'rifü's-seyr) by SheikhYûsuf. It is unknown anything about his life except this work.In addition to the fact that the place and the importance of salat ü selâm (the formulacalling Allah's benediction on the Prophet) in religion is known, salat ü selâm in itsreality is a firmly believing, obeying the sunnah (practices derived from the prophet'sown habits and words) and avoiding the heresy. As for salât ü selâm uttered orally, it isan oral expression of obeying the prophet Muhammed (s.a.) Therefore every announcedsalât ü selâm is a promise to follow him and to obey him.Sheikh Yûsuf indicates that the influence of salat ü selam on the training of soulwas experienced and it brings moderation with it to the moral quality and the perfectionof human being. To him a having a saintly aspect and shining when continueing otherworships, reciting a portion of the Quran daily, praising Allah very much without aspiritual teacher creates a deflection in a devotee's human nature and a strong warmth.Whereas since salât ü selâm contains both praising Allah (c.c.) and pray with praisingprophet Muhammed (s.a.), it removes negativenesses like astonishment, deflection andstrong warmth emerged from the positins of religious order and strengthens thepersonslity of devotee.Sheikh Yûsuf associates salât ü selâm with intimacy and affection andapproaches the special training of a religious order in a different way: According to thatthe strongest way of joining with Allah in spirit-As mentioned in the verses of theQuran-is the willingness of human being to want a cause and means. The means issupreme teacher (mür sid-i kâmil). If a man can't find a supreme teacher, among theother ways, salât ü selâm is the strongest one. By means of directly salât ü selâm,human being's intimacy increases, and the same amount his affection andenlightenment. This affection brings the feeling of obeying him. Because a lover obeyshis/her beloved. Thus a spiritual intimacy between this person's soul and the prophetMuhammet's soul emerges. That is salât ü selâm is the spiritual meeting of the ProphetMuhammed and the human being. Thanks to this, His spirituality teaches the humanbeing the right way and arriving to Allah becomes real. Sheikh Yûsuf Efendirecommends this way to the people who couldn't find a supreme teacherand wrote hisbook 'the definition of the special training of a religious order (Ta'rifü's-seyr)' for thisreason. n addition to its difficulty he indicates the possibility of this type of training,the presence of a devotee (mystic, Sufi) arrived to Allah and they are called 'Uveysi'