Takayasu arteriti ve behçet hastalığında latent tüberküloz enfeksiyonunun tüberkülin cilt testi ve quantiferon testi ile değerlendirilmesi
Screening latent tuberculosis infection with tuberculin skin test and quantiferon-tb gold test in patients with takayasu's arteritis and behçet's disease
Yazar: MELİKE KALFA
Danışman: DOÇ. DR. VEDAT İNAL
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Romatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Behçet sendromu = Behcet syndrome ; Takayasu arteriti = Takayasu arteritis ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Tüberkülin testi = Tuberculin test ; Tüberküloz = Tuberculosis

Özet:
Kalfa M. Takayasu Arteriti ve Behçet Hastalığı'nda Latent Tüberküloz Enfeksiyonunun Tüberkülin Cilt Testi ve Quantiferon Testi ile Değerlendirilmesi. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Romatoloji Bilim Dalı Yan Dal Uzmanlık Tezi, İzmir, 2012. Günümüzde birçok inflamatuar hastalık tedavisinde kullanılan Tümör Nekrozis Faktör-? (TNF-?) inhibitörlerinin, artmış tüberküloz (TB) riski ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Latent TB enfeksiyonu (LTBE) taramasında uzun yıllardır tüberkülin cilt testi (TCT) kullanılmaktadır. Ancak son yıllarda LTBE'nu saptamada M. tuberculosis için özgül proteinlerin kullanıldığı in vitro interferon-gama (IFN-?) yöntemleri (IGRA) kullanılmaktadır. Bu yöntemlerden bir tanesi Quantiferon-TB Gold In-Tube testidir (QTF-IT). Günümüzde tedaviye dirençli Behçet Hastalığı (BH) ve Takayasu arteriti (TA) tedavisinde TNF-? inhibitörleri kullanımı söz konusudur. Vaskülitik hasta gruplarında anti-TNF tedavisi öncesi LTBE taramasına yönelik az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu nedenle, bu tez çalışmasında, TNF-? inhibitörü tedavi adayı olabilecek BH ve TA hastalarında LTBE'nun, TCT ve QTF-IT testleri ile değerlendirilmesi ve birbirleri ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu kesitsel çalışmaya, 1990 Uluslararası Çalışma Grubu kriterlerine göre BH tanısı konulmuş 40, 1990 Amerikan Romatoloji Derneği (ACR) sınıflama kriterlerine göre TA tanısı konulmuş 40 hasta, yaş ve cinsiyet uyumlu 80 sağlıklı kontrol alınmıştır. Tüm olgular LTBE açısından TCT ve QTF-IT testleri ile değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda; hasta grubunda TCT pozitifliği, sağlıklı kontrollere göre anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. TCT pozitifliği TA hastalarında %80, BH hastalarında %65 ve sağlıklı grupta %35 olup, TA ve BH hastaları arasında TCT pozitifliği açısından anlamlı fark saptanmamıştır. QTF-IT testi ile değerlendirildiğinde; BH ve TA hastaları arasında ve hasta grubu ile sağlıklı kontroller arasında QTF-IT pozitifliği açısından anlamlı fark saptanmamıştır. BH hastalarında QTF-IT pozitifliği %25, TA hastalarında %35, sağlıklı kontrollerde %21.3 saptanmıştır. TCT-QTF-IT testlerinin uyumu değerlendirildiğinde; tüm gruplar bir arada değerlendirildiğinde, TCT-QTF-IT testleri arasında, test pozitifliği veya negatifliği açısından uyum %53.33, BH hastalarında %60, TA hastalarında %50 ve sağlıklı kontrollerde %65.71 olup; düşük uyum saptanmıştır (?=0.25, 0.30, 0.15, 0.23). Temelde bu uyumsuzluğu Bacillus Calmette-Guerin (BCG) aşılamasına bağlı TCT yanlış pozitifliğinin oluşturduğu düşünülmüştür. Tüm bu bulgular, literatürde diğer inflamatuar hastalıklara yönelik yapılan LTBE taramaları ile uyumlu bulunmuştur. TB enfeksiyonu yaygın olan, BCG aşılaması rutin olarak uygulanan ülkemizde TCT yanlış pozitiflik oranının yüksek olabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle anti-TNF tedavi planlanan hastalarda LTBE taranmasında QTF-IT testi daha doğru sonuçlar verebilir. QTF-IT testi, uygulama kolaylığı, BCG aşılamasından ve tüberküloz dışı mikobakteri (NTM) enfeksiyonlarından etkilenmemesi nedeniyle yanlış pozitiflik oranı daha düşük olabilir ve TB endemik ülkelerde tercih edilebilir. Ancak yine de testin pahalı oluşu, yanlış pozitif ya da negatif sonuçların olabileceği unutulmamalıdır. LTBE tedavisinin sadece TCT ya da QTF-IT test sonuçları ile değil, klinik, öykü ve akciğer grafi bulgularıyla birlikte karar verilmesi gerekmektedir. LTBE saptanmasında altın standart bir yöntem hala bulunmamaktadır. Vaskülit grubu hastalıklarda çalışma sayısı az olduğundan, yeni ve daha geniş çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.Anahtar Kelimeler: Behçet Hastalığı, Takayasu Arteriti, latent tüberküloz enfeksiyonu, tüberkülin cilt testi, Quantiferon-TB Gold In-Tube testi

Abstract:
Kalfa M. Screening Latent Tuberculosis Infection with Tuberculin Skin Test and Quantiferon-TB Gold Test in Patients with Takayasu?s Arteritis and Behçet?s Disease. Ege University, Faculty of Medicine. Medical Speciality Thesis in Department of Internal Medicine, Division of Rheumatology, Izmir, 2012. Tumor Necrosis Factor- ? (TNF- ?) inhibitors have increased risk of reactivation of latent tuberculosis infection (LTBI). Screening for LTBI before initiating anti-TNF therapy is recommended. Tuberculin skin test (TST) is used for screening LTBI for many years. Recently, in vitro interferon- ? (IFN- ?) assays that use proteins spesific for M. tuberculosis have become available to detect LTBI. One of these tests is Quantiferon-TB Gold In-Tube test (QTF-IT). In patients refractory to standart therapies in Behçet?s disease (BD) and Takayasu?s arteritis (TA), TNF-? inhibitors are new therapy options. There are few studies about screening LTBI in vasculitis. Therefore, our aim in this study was to screen for LTBI in TA and BD patients with TST and QTF-IT and to find out the agreement between two tests. Forty patients with BD who fulfilled the 1990 International Study Group Criteria and 40 TA patients who fulfilled the 1990 American College of Rheumatology Classification Criteria were included in this study. As the control groups, 80 healthy subjects, age and sex-matched with patients were also included. Along with healthy controls, both BD and TA cases were evaluated for LTBI by using TST and QTF-IT tests. The percentage of TST positivity was significantly higher in patients group than healthy controls. TST positivity was 80% in TA patients, 65% in BD patients and 35% in healthy controls. There were no differences between BD and TA patients in TST positivity. In contrast, there were no differences between QTF-IT positivity in patients and healthy controls. QTF-IT positivity was 35% in TA patients, 25% in BD patients and 21.3% in healthy controls. There were also no differences between BD and TA patients in QTF-IT positivity. The total agreement between QTF-IT and TST was observed to be 53.33% in the whole group, 60% in BD, 50% in TA and 65.71% in healthy controls. Their level of agreement was low in all groups (?=0.25, 0.30, 0.15, 0.23). This discordance was thought to be related to the false positive TST values according to prior BCG vaccination. In this study, the results were comperable with the previous studies. In a country with a high incidence of TB and BCG vaccination, the QTF-IT test might help to differentiate false positive TST results from LTBI. Because there is no gold standart screening test for LTBI; patients should also be evaluated with clinics and radiographic findings. Further studies are needed for patients with vasculitis.Key words: Behçet?s disease, Takayasu?s arteritis, latent tuberculosis infection, tuberculin skin test, Quantiferon-TB Gold In-Tube