Döngüsel ekonominin sürdürülebilir büyüme üzerine etkileri
The effects of circular economy on sustainable growth
Yazar: ZEYNEP ERDOĞAN
Danışman: ÖĞR. GÖR. MEHMET TEMİZ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Doğrusal Ekonomi modelinde tabii kaynaklar temin edildikten sonra, ürün üretilmekte ardından kullanılmakta ardından da atık şeklinde yani "al-kullan-at" mantığıyla doğaya bırakılmaktadır. Döngüsel ekonomi modelinde ise kaynaklar bir kez daha kullanabilmek için atık yönetimi çerçevesinde geri dönüştürülmektedir. Ürünler kullanım ömürlerinin sonunda tekrar kullanılabilecek şekilde tasarlanmaktadırlar. Böylece döngüsel ekonomi modelinde, kaynaklar ürün haline dönüşmüş olsa da onların devamlı olarak tedavülde kalmasını hedeflenmektedir. Doğrusal Ekonomi modelinde ürünlerin geri dönüştürülmesi çok zor olup ürünün ömrü atık olarak bitmektedir. Döngüsel ekonomi modelinde ise nihai olarak atık miktarı çok az seviyede olup geri dönüşüm işlemlerinin ardından kalan atığın da tamamen bertarafı hedeflenmektedir. Böylece ürünlerin yeniden kullanımı sağlanmaktadır. Doğrusal ekonomi modelinde ürünler genellikle tek kullanımlık ya da kısa ömürlüdür. Döngüsel ekonomideyse ürünler dayanıklı, tamir edilebilir, ömrünün sonunda geri dönüşüme konu olacak şekilde üretilir. Doğrusal ekonomi modelinde sistem, kaynakların doğrudan tüketimi şeklinde oluştuğu için çevreye verilen tahribat yüksek olup sürdürülemez. Döngüsel ekonomi modelinde çevreye zarar verilmeyip yeşil ekonomi çerçevesi altında faaliyetler tasarlanır. Görüldüğü üzere döngüsel ekonomi modelinin sürdürülebilir ve yeşil mahiyetli, çevreci bir model olduğu aşikardır. Halbuki doğrusal ekonomi modelinin anlayışı ekonomide büyüme ve daha fazla üretim yolunda kaynak tüketimine dayalı bir modeldir. Döngüsel ekonomi modelini uygulamaya başlayan ülkelerde temel hedef; kaynakların en verimli şekilde kullanılması, sıfır atık hedefiyle gün geçtikçe atıkların azaltılması, sürdürülebilir bir şekilde çevrenin kullanılmasıdır. Döngüsel ekonomi yeşil ekonomi ile anılır çünkü temelinde öncelikle kaynakların en verimli olacak şekilde kullanılmasını sağlamak, ekonomik faaliyetlerde, üretim aşamalarında çevreye zarar verilmesini önlemek ve tabii kaynakların gelecek nesillere de miras kalmasını sağlamak için kurgulanmıştır.
Bu çalışmamızda çerçevesini verdiğimiz döngüsel ekonominin sürdürülebilir büyüme üzerindeki etkisini ele alıyoruz. Ekonomide büyümenin sürdürülebilirliğini sağlamak demek ülkede öncelikle çevrenin korunarak, hedef refah düzeyine ulaşıp bu seviyeyi sonraki yıllar için de sürdürülebilmesi esasına dayalıdır. Ekonomik büyümede sürdürülebilirlik; verimlilik, tabii kaynakların en az ve planlı kullanımıyla onun hem gelecek nesillere miras bırakılması planlanmaktadır. Sürdürülebilir büyüme bu yönüyle gelecek nesillere teminat olurken karbon emisyonlarını azaltarak çevre açısından da sürdürülebilirliği sağlamaktadır. Ekonomide büyümenin sürdürülebilirliği için yeniliklere, inovasyon ve teknolojik gelişmelere fırsat verilmesi gerekmektedir. Sürdürülebilir büyümede yürütücü tüm kurum ve kuruluşlar ülkenin refah düzeyinde artış sağlamak ve bu düzeyi uzun süre koruyabilmek için döngüsel ekonomi modelinin gereklerini yerine getirecek düzenlemeleri hazırlamak durumundadırlar. Bu model artık bir tercih olmaktan çıkmış bir zorunluluk halini almıştır. Çünkü gerçekten dünya bir çevre krizinin eşiğindedir. Gelecek nesilleri düşünerek, sürdürülebilir bir büyümeyi sağlamak yolunda mutlaka atık yönetimini en iyi şekilde yapmak sıfır atık hedefine yönelmemiz gerekmektedir. Bu dönüşüm aynı zamanda israfı önleyeceği için maliyetler düşecek, çevre korunacak ve sağlıklı bir yaşamın önü açılacaktır.

Abstract:
In the linear economic model, natural resources are obtained, products are manufactured, used, and then discarded as waste, following a "take-make-dispose" logic. In the circular economic model, on the other hand, resources are recycled within the framework of waste management in order to be used again. Products are designed to be reusable at the end of their lifecycle. Therefore, in the circular economic model, even though resources have been turned into products, the aim is to keep them in circulation continuously. In a linear economic model, it is very difficult to recycle products and their lifespan usually ends with them becoming waste. In contrast, in a circular economic model there is very little final waste left after recycling processes and complete disposal of any remaining waste is targeted. This allows for products to be reused. In a linear economy model, products are generally disposable or short-lived. In a circular economy however, products are designed to be durable and repairable with consideration for eventual recycling at the end of their lifespan. The system in a linear economic model results in high environmental damage through direct consumption of resources leading to unsustainability while activities under a green economy framework aim not to harm the environment. It becomes clear that a circular economic model has sustainable and environmentally friendly characteristics compared with its linear counterpart which relies on resource consumption for growth and increased production. Countries adopting the circular economy seek efficient resource utilization with an aim towards zero waste by reducing waste over time sustainably using environmental resources. The circular economy is associated with green economics as it primarily focuses on ensuring efficient use of resources while preventing environmental harm during economic activities and production stages aiming for natural resources inheritance for future generations.
In this study, we are addressing the impact of the circular economy framework that we have outlined on sustainable growth. Ensuring the sustainability of economic growth means prioritizing environmental protection in the country and reaching the targeted level of welfare, based on the principle of sustaining this level for the coming years. Sustainability in economic growth is planned through productivity and minimal and planned use of natural resources, leaving behind a legacy for future generations. Sustainable growth serves as a guarantee for future generations while reducing carbon emissions to ensure environmental sustainability. For sustainable economic growth, opportunities need to be provided for innovations, innovation and technological advancements. All executive institutions and organizations in sustainable growth must prepare regulations that meet the requirements of a circular economy model in order to increase the country's welfare level and sustain it over time. This model has ceased to be a choice; it has become an obligation because indeed, our world is on the brink of an environmental crisis. In consideration of future generations, it is imperative to aim towards achieving zero waste management to secure sustainable growth. This transformation will also prevent waste, reduce costs, protect the environment and pave way for a healthy life.