Favipiravirin elektrooksidasyonu: Yanıt yüzey yönetimiyle optimizasyon
Electrooxidation of favipiravir: Optimization by response surface management
Yazar: RESUL ÖZDEŞ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET AYGÜN
Bursa Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
2020 yılı Aralık ayında Çin' in Wuhan kentinde ortaya çıkan ve tüm dünyaya yayılan ve günümüzde hala devam eden Koronavirüs salgını çevre ve insan sağlığı açısıdan büyük risk oluşturmaktadır. Koronavirüs, hayvanlarda ve insanlarda konaklayan tek sarmallı RNA virüsleridir. Şiddetli akut solunum sendromu koronavirüs (SARS CoV-2), ciddi hastalıklara neden olan koronavirüs türüdür. Salgın sırasında bakanlık tarafınca onaylanan hasta olan kişilerin hafif atlatmasını sağlayan Covid-19 ilacı kullanıldı. Favicovir' in içerisinde yer alan etken madde Favipiravir bileşiğidir. Favipiravir, influenza virüsü RNA polimeraz inhibitör özellikleri nedeniyle griple mücadelede kullanılan bir antiviral ilaçtır. 
Elektro-oksidasyon oldukça etkili bir arıtma yöntemi olarak farklı çalışmalarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Birçok farklı elektrotun kullanıldığı elektro-oksidasyon prosesinde, son yıllarda özellikle bor katkılı elmas (BDD) ile organiklerin gideriminde oldukça iyi sonuçlar elde edilmiştir. Favipiravir bileşiğinin uzaklaştırılması için elektrooksidasyon prosesi tercih edilmektedir. 
Bu çalışmada elektrooksidasyon yöntemi ile BDD elektrot ve persülfat ilavesi ile aktive edilmiş hali kullanılarak Covid-19 ilacı olan Favicovir'in etken maddesi "Favipiravir" bileşiğinin arıtılabilirliği araştırılmıştır. Çalışmalar RSM ile optimize edilmiştir. BDD elektrot kullanılması durumunda, optimum işletme koşulları pH 3,4 akım 0,8 A ve elektroliz süresi 98,7 dakika iken favipiravir giderim verimi %98,5'dir. BDD ile elektrooksidasyonda persulfat aktivasyonu uygulandığında daha kısa elketroliz sürelerinde daha yüksek favipiravir giderim verimi elde edilmiştir. Optimum çalışma koşullar, pH 3,6 akım 1 A, persülfat konsantrasyonu 0,5 mM ve elektroliz süresi 40 dakika iken favirpavir giderim verimi %98,5'dir.

Abstract:
The coronavirus epidemic, which emerged in Wuhan, China in December 2020 and spread all over the world and still continues today, poses a great risk in terms of environment and human health. Coronaviruses are single-stranded RNA viruses that reside in animals and humans. Severe acute respiratory syndrome coronavirus (SARS CoV-2) is the type of coronavirus that causes serious illness. During the epidemic, the Covid-19 drug, which was approved by the ministry, was used to help people who are sick to recover slightly. The active ingredient in Favicovir is the Favipiravir compound. Favipiravir is an antiviral drug used to combat influenza due to its influenza virus RNA polymerase inhibitory properties.
Electro-oxidation is widely used in different studies as a highly effective treatment method. In the electro-oxidation process, in which many different electrodes are used, very good results have been obtained in recent years, especially in the removal of organics with boron doped diamond (BDD). The electrooxidation process is preferred for removal of the favipiravir compound.
In this study, the refinability of the "Favipiravir" compound, the active ingredient of the Covid-19 drug Favicovir, was investigated by using the electrooxidation method and the activated form with the addition of BDD electrode and persulfate. Studies are optimized with RSM. In the case of using BDD electrodes, the optimum operating conditions are pH 3.4, current 0.8 A, and electrolysis time 98.7 minutes, while favipiravir removal efficiency is 98.5%. When persulfate activation was applied in electrooxidation with BDD, higher favipiravir removal efficiency was obtained in shorter electrolysis times. Optimum operating conditions were pH 3.6, current 1 A, persulfate concentration 0.5 mM, and electrolysis time 40 minutes, while favirpavir removal efficiency was 98.5%.