Konvansiyonel proje teslim sistemlerinde tasarım riskleri
Design risks on conventional project  delivery systems
Yazar: ZEYNEP ECE GÖKÜ
Danışman: PROF. DR. AYŞE ZEYNEP SÖZEN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / İnşaat Yönetimi ve Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Eski çağlardan beri mimarlık,mühendislik ve bağlı oldukları inşaat sektörü her zaman insan yaşamının vazgeçilmez bir parçası olmuştur.İnsan yaşamı var oldukça da hem tasarım devam edecek hem de tasarımı etkileyen uyuşmazlıklar insanoğlunun doğası gereği ortaya çıkacaktır. Bu uyuşmazlıkların esas kaynağı olan risklerin tespiti ve giderilmesi proje için kritik önem taşımaktadır.
İnşaat projeleri; uzun süreli olup finansal kaynağa ihtiyaç duymasından ve  her biri kendine özel karmaşık aşamalar barındırması gibi unsurlardan kaynaklı olarak kendi içerisinde çok sayıda risk barındırmaktadır.Bu riskler proje başlangıcında öngörülen hedeflerden sapmalar yaratabilmekte ve bu da kayıplara sebep olmaktadır.Bu risklerin en aza indirgenmesi adına projenin ilk aşamalarından itibaren var olan her süreç için yeterli süre  ayrılmalı ve tüm aşamalara gereken özen gösterilmelidir.Projenin her aşaması da projede olduğu gibi kendine özgü risk potansiyeli barındırmaktadır.
İnşaat sektörünün bir parçası olan proje teslim sistemleri, yapım projelerinin ekiplerinin tasarım ve yapım aşamaları da dahil edilecek şekilde düzenlenmesi sürecidir.İnşaat  sektöründe eskiden beri var olan yöntemlerden biri olan Konvansiyonel Proje Teslim Sistemleri de kendi içinde uyuşmazlık potansiyeli barındırmaktadır.Bu alanda tasarımı etkileyen risk faktörleri inşaat sektörü için kritik önem taşımaktadır. Uyuşmazlık potansiyeli olarak örnek vermek gerekirse;ihale dokümantasyonları,çizimler,proje uyumsuzlukları,mevzuat sorunları veya uygulamada yaşanan sorunlardan  kaynaklı anlaşmazlıklar gibi sorunlar yaşanabilmektedir.Bu uyuşmazlıklar hem taraflar hem de projenin işleyişi açısından kalite,zaman ve maliyette düşüse sebebiyet veren ve olumsuz sonuçlar yaratan durumlardır. Bu çalışma, kamu inşaat sektörü özelinde yapılmış olup, Konvansiyonel Proje Teslim Sistemlerinde Tasarım Riskleri tespit edilmiş ve Yüksek Fen Kurulu Karar ve Görüşleri ikincil kaynak olarak analiz edilerek uyuşmazlık potansiyeli açısından tasarımı etkileyen risk faktörlerinin değerlendirmesi yapılmıştır.
Uyuşmazlıkların yaşanmaması adına  riskin net şekilde  tespit edilmesi ve bunun uygun düzeyde yönetilebilmesi gerekmektedir. Bu nedenle bu çalışma yapılarak tasarım risklerine olan farkındalığı arttırarak ; projenin en az uyuşmazlık potansiyeli ile hayata geçirilebilmesi ve başarılı bir kalite-zaman-maliyet yönetimi uygulayabilmek  amaçlanmıştır.

Abstract:
Since ancient times, architecture, engineering and the construction industry to which they are affiliated have always been an indispensable part of human life. As long as human life exists, both design will continue and conflicts affecting design will arise due to the nature of human beings. Identifying and eliminating the risks, which are the main source of these conflicts, is of critical importance for the project.
Construction projects; It has a lot of risks in itself, due to the fact that it is long-term and needs financial resources, and each one has its own complex stages. These risks can create deviations from the targets foreseen at the beginning of the project and this causes losses. Sufficient time should be allocated for each process from the beginning and due care should be given to all stages. Each stage of the project has its own risk potential, as in the project.
Project delivery systems, which are a part of the construction sector, are the process of arranging the teams of construction projects in a way that includes the design and construction stages. Conventional Project Delivery Systems, which is one of the methods that have been in the construction industry for a long term, also has the potential for conflict. Risk factors affecting the design in this field of critical importance to the industry. To give an example as a potential conflict, there may be problems such as disputes arising from tender documentation, drawings, project incompatibilities, regulatory problems or problems in practice. This study was carried out specifically for the public construction sector, Design Risks in Conventional Project Delivery Systems were determined and the decision and opinions of the Higher Science Council were analyzed as a secondary source and the risk factors affecting the design in terms of the potential for conflict were evaluated.
In order to avoid conflicts, the risk must be clearly identified and managed at an appropriate level. For this reason, by making this study, increasing the awareness of design risks; it is aimed to implement the project with the least potential for conflict and to implement a successful quality-time-cost management.