Prof. Dr. Osman Turan'a göre din ve Türk cihan hakimiyeti
Religion and the domination of the Turks over the world an examination of Professor Osman Turan's views
Yazar: TAYFUR KOZAN
Danışman: PROF. DR. ZEKİ ARSLANTÜRK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bir Selçuklu tarihçisi olan Osman Turan 1914 yılında Trabzon ili Çaykarailçesi soğanlı köyünde dünyaya geldi. Kendisi Kurunoğulları olarak bilinen çok eski biraileye mensuptur. İlkokulu Çaykara'da okuyan Turan, orta öğreniminin bir döneminiTrabzon Erkek Lisesi'nde, geri kalanını ise 1935 yılında Ankara Erkek Lisesi'ndeokuyarak tamamladı. 28 Mart 1940 yılında Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve CoğrafyaFakültesi'nden mezun oldu ve aynı yıl Prof. M. Fuat Köprülünün yanında ilmi yardımcıolarak göreve başladı. 1941'de ?On iki Hayvanlı Türk Takvimi? isimli araştırmasıylaDoktor unvanı aldı. 5 Mart 1952 yılında profesörlüğe getirildi. 1957 seçimlerinde DP'den milletvekili seçilen Turan, 27Mayıs 1960 askeri müdahalesi sonrası yassı adayagötürülmüş ve burada Onatlı buçuk ay hapis yatmıştır. Selçuklu Tarihi üzerine birçokkitap neşreden, çeşitli gazete ve dergilerde köşe yazarlığı yapan turan, 17 Ocak 1978yılında İstanbul'da vefat etmiştir.Osman Turan'a göre kültür ve medeniyet, içtimaî bir gerçekliktir ve temelindedin olgusu yatar. Yani Turan'a göre milli ve dini unsurlardan müteşekkil bir kültürünyükselmesi, medeniyeti meydana getirir. Bunun tersi durumda ise manevi kıymetlermanzumesinde bir takım sarsıntılar meydana gelir. Osman Turan'a göre din değiştirmekbir toplumun hayatı, tarihi, kültürü ve kaderi üzerinde, köklü sonuçlar içeren bir olaydır.Türkler gibi pek zorlama olmadan İslam dinini gönüllü olarak seçen milletler için,bunun sonuçları da köklü olmuştur. Türk kültür ve medeniyeti açısından bir dönümnoktası olan bu duruma göre Türkler, İslam'ı seçtikten sonra sadece dinlerinideğiştirmekle kalmamışlar sosyal hayatın bütün akislerini bu yeni dine göre yenidenşekillendirmişlerdir. Tanzimat'la beraber batılılaşmaya başlayan Türk toplumu, butarihten sonra milli ve dini kimliklerinden kopmaya başlamıştır.

Abstract:
Osman Turan, who is the historian of Seljuk Empire, was born in the villageSoganlı in the county Çaykara in the city Trabzon in 1914. He is a member of the wellknown family, Kurunogulları who are an ancient family. Mr. Turan was graduated fromthe primary school which is in the Çaykara. He completed his secondary education atthe ?Ankara Erkek? High School in 1935 whereas he had started his secondaryeducation at the ?Trabzon Erkek? High School. Then he was graduated from Language,History and Geography Faculty of Ankara University in the March 28, 1940. And hestarted to work as the scientific assistant of Prof. M. Fuat Köprülü in the same year. Hehas taken the doctor?s degree by his research named ?On iki Hayvanlı Türk Takvimi? in1941. He has been given a professorship in the March 5, 1952. He entered to theparliament from DP in 1957. After the military intervention at the 27th May in 1960, hewas imprisoned sixteen and half months in ?Yassı Ada?. He has published many booksabout the history of Seljuk Empire and also he has written in some different newspapersand periodicals. He died in Istanbul at the 17th January in 1978.According to Osman Turan, culture and civilization are social realities and theyare based on religion. In other words, advance in the culture which is composed ofnational and religious components produces civilization. On the contrast situation, someshakes occur in the system of spiritual values. Conversion of religion is a situation thathas radical results on the life, history, culture and fate of a society. The results of it hasbeen radical for the folks, such as Turks who have chosen Islam as their faith voluntary.According to these circumstances that is very critical for the culture and civilization ofTurks, they have not only changed their faith but also they have formed all the parts ofthe social life according to this new religion. The Turkish society, who has started towesternize by ?Tanzimat?, has begun to depart from their national and religious identityafter ?Tanzimat?.