Molla Sadrâ'da beşerî nefislerin meâdı
Human souls' resurrection in the thought of Mulla Sadrâ
Yazar: İBRAHİM BAGHIROV
Danışman: PROF. DR. HALUK SONGUR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahiret = Hereafter ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Mead = Mead ; Molla Sadra = Mullah Sadra ; İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
Hiç şüphe yoktur ki XVII. yüzyıl İran'ının en büyük filozofu olan ve daha çok Molla Sadrâ olarak bilinen Sadruddîn Muhammed Şirâzî İslâm felsefesini yeni görüşleriyle zenginleştiren filozoflardan biridir. Asâletü'l-vücud, teşkîkü'l-vücud, hareketü'l-cevherî gibi öğretileri ile ün kazanan Sadrâ meâd problemine de kendine has izah vererek felsefe ve dinde problemli olan bu konuyu çözmeye çalışmıştır. Ona kadar aklî açıklaması verilemeyen, dinin savunduğu cismanî meâd anlayışını kendi felsefesinin ana ilkelerini kullanarak temellendiren filozof İslâm felsefesinde yeni bir teori ileri sürmüş oldu. Filozofların savunduğu ruhanî meâdı yetersiz bularak ruh ve beden birlikteliğinde gerçekleşen meâd teorisini kabul eden Sadrâ'ya göre nefis ve beden tek bir şeyin iki tarafıdır. Birinin diğerinden ayrılması imkânsız olan nefis ve beden ittihat halindedir. Beden nefsin özelliği olarak cevheri hareket sonucunda değişebilir, fakat bedenin özellikleri değişse de nefis hiç bir âlemde bedensiz olmayacaktır. İnsanın bu dünyadaki amellerinin tecessümü olan uhrevî bedenin faili nefsin kendisi olacaktır. Sadrâ'ya göre hayal gücü mücerret olduğundan maddi bedenin ölümünden sonra bakî kalacak ve nefis kendisini zatî suretine göre tasavvur edecektir. Ahiretteki beden sırf cisim olmamakla beraber cismanî özelliklere sahiptir. Buna rağmen felsefi özdeşlik bakımından bu iki beden arasında hiçbir fark yoktur. 
Anahtar Kelimeler: Molla Sadrâ, Meâd, Ahiret, Cevheri hareket, Mücerret hayal.

Abstract:
There is no doubt that the biggest philosopher of the seventeenth century of Iran Sadruddin Muhammad Shirâzy, better known as Mulla Sadrâ, is one of the philosophers who enhanced Islamic philosophy with his new ideas. The famous philosopher with his doctrines, such as fundamentality of existence, gradation of existence, trans-substantial motion etc, by giving a unique explanation for the problem of resurrection, tried to solve this problematic matter of philosohy and religion.
Sadrâ appeared with a new theory in Islamic philosophy proving resurrection using main principles of his own philosophy. Whereas, no one could give rational statement to the bodily resurrection. Sadrâ found the idea of resurrection without body insufficient, which was supported by philosophers and agreed with the idea of the soul-body unity for resurrection. According to him soul and body are two parts of one thing. They have extreme togetherness and it is impossible to divide them from each other. Body is the property of the soul and its modifying is possible as an outcome of trans-substantial motion, but even though the soul will not be without body in any realm. The afterlife body is an embodiment of person's actions, and its maker will be the soul itself. According to Sadrâ, imagination remains alive after the death of a physical body, because of being abstract, and soul will imagine itself according to its substantive form. The afterlife body is not a physical matter, but it is bodily, so it has dimensions. Nevertheless, in point of philosophical identity, there is no difference between these two bodies.
Key Words: Mulla Sadrâ, Resurrection, Afterlife, Trans-substantial motion, Abstract imagination.