Sinüs lift cerrahisi ile ilişkili anatomik ve patolojik oluşumların dental volumetrik tomografi ile incelenmesi
Dental volumetric tomographic investigation of anatomic and pathological formations related with sinus lift surgery
Yazar: MEHMET ASKAR
Danışman: PROF. DR. SERPİL ALTUNDOĞAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Cerrahi-oral = Surgery-oral ; Maksilla = Maxilla ; Maksiller sinüs = Maxillary sinus ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Sinüs Lift Cerrahisi ile İlişkili Anatomik ve Patolojik Oluşumlarin Dental Volumetrik Tomografi ile İncelenmesi
Maksillofasiyal görüntüleme alanındaki gelişmelerle günümüzde 'Dental Volumetrik Tomografi' yöntemi kullanılarak sinüs lift işlemi öncesi bölge anatomisinin ayrıntılı incelenmesi, komplikasyon risklerinin azaltılması ve optimum preprotetik planlamanın yapılması mümkün hale gelmiştir.
Bu tez çalışmasında Ankara'da bulunan bir dental görüntüleme merkezinden alınan maksiller sinüs lift işlemine uygun 479 DVT görüntüsü üzerinde çalşılmış ve sinüs lift cerrahisi işlemleri öncesinde DVT ile elde edilen görüntülerin işlem sırasında oluşabilecek komplikasyonlar ve zorluklar açısından önemi değerlendirilmiştir. İncelenen tomografi görüntülerinin % 81,4'ünde PSAA tespit edilmiş, PSAA çapı minimum 0,54 mm ve maksimum  2,14 mm ölçülmüş ve ortalama çap değeri 1,19±0,45 mm olarak belirlenmiştir.  PSAA çapı  görüntülerin % 40,0'ında <1,00 mm, % 51,3'ünde 1,01 - 2,00 mm ve % 8,7'sinde  >2,01 mm olarak ölçülmüştür.  PSAA-alveolar kret tepesi arasındaki mesafe için ölçülen minimum ve maksimum değerler sırasıyla 12,90 mm ve 21,36 mm iken, bu mesafe için hesaplanan ortalama değer 17,53±2,16 mm'dir. Lateral duvar kalınlığının ortalama değeri ise 1,66±0,53 mm olarak belirlenerek, minimum 0,72 mm ve maksimum 3,08 mm olarak ölçülmüştür.  İncelenen görüntülerin % 50,5'inde septa, % 58,5'inde mukozal kalınlaşma, % 28,0'inde  maksiller sinüs patolojisine rastlanmıştır. 
Yaş ile maksiller sinüste PSAA, septa, mukozal kalınlaşma,  patoloji varlığı ve maksiller sinüs lateral duvarı kalınlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadığı görülmüştür. Yaş ile alveolar kret tepesi – PSAA mesafesi arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Yaş ile alveolar kret tepesi – PSSA mesafesi arasında negatif yönlü (biri artarken diğeri azalan) orta düzey bir ilişki saptanmıştır. Cinsiyet ile maksiller sinüste PSAA varlığı, çapı ve patoloji varlığı arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Cinsiyet ile maksiller sinüste septa, patoloji ve mukozal kalınlaşma varlığı, alveolar kret tepesi – PSAA arasındaki mesafe ve maksiller sinüs lateral duvarı kalınlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Konum ile maksiller  sinüste  PSAA, septa, mukozal kalınlaşma ve patoloji varlığı, PSAA çapı, alveolar kret tepesi – PSAA arasındaki mesafe ve sinüs lateral duvar kalınlığı değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadığı görülmüştür. Peri ve post operatif komplikasyonlara ve başarısızlıklara sebep olabilecek bu faktörlerin önceden değerlendirilmesi işlemin başarı oranını önemli ölçüde artıracaktır.

Anahtar Sözcükler: PSAA, sinüs lift, sinüs patolojisi, sinüs septa, vasküler kanal

Abstract:
Dental Volumetric Tomographic Investigation of Anatomic and Pathological Formations Related with Sinus Lift Surgery
Progress in the maxillofacial imaging, makes it possible to examine the region anatomy in detail before sinus lift operation. Using 'Dental Volumetric Tomography (DVT)' technique, for preoperative evaluation, helps to decrease the risks of complications and to make optimal preprosthetic planning. 
In this study, 479 DVT images obtained from a dental imagining center in Ankara which are convenient for sinus lift operation were studied. Among 81,4 % of the examined tomography images, posterior superior alveolar artery (PSAA) was detected. The diameter of PSAA was measured as minimum 0,54 mm and maximum 2,14 mm and the mean diameter value was found as 1,19 ± 0,45 mm. In 40 % of the images, the diameter of PSAA was <1,00 mm, in 51,3 % of the images it was 1,01 - 2,00 mm, and in 8,7 % it was measured as > 2,01 mm. The minimum and maximum values measured for the distance of PSAA and the alveolar crest  were respectively 12,90 mm and 21,36 mm and the mean value of this distance was measured as 17,53 ± 2,16 mm. The mean value of the lateral wall thickness was determined as 1,66 ± 0,53 mm and was measured as minimum 0,72 mm and maximum 3,08 mm. In 50,5 % of the examined images septa, in 58,5 % mucosal thickening and in 28 % of the images maxillary sinus pathology were detected. 
There was no significant relationship between age and PSAA in maxillary sinus, mucosal thickening, the existence of pathology and the maxillary sinus lateral wall thickness. A significant, negative, moderate relationship was found between age and the distance between PSAA and alveolar crest. Another significant relationship was found between gender and the existence of PSAA in maxillary sinus, the diameter of it and the existence of pathology. There was no significant relationship between gender and the existence of septa in maxillary sinus, the existence of pathology and mucosal thickening, the distance between alveolar crest and PSAA and maxillary sinus lateral wall thickness.There was no significant relationship between location and PSAA in maxillary sinus, septa, the existence of mucosal thickening and pathology, the diameter of PSAA, the distance between alveolar crest and PSAA and sinus lateral wall thickness.. To increase the success rate in maxillary sinus lift operations, the risk factors which are the reasons of complications must be evaluated before the surgery. 

Key words: PSAA, sinus lift, sinus pathology, sinus septa, vascular canal