Okul çağındaki kekemeliği olan bireylerin bilişsel yetenekleri ile CALMS-TR bileşenleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between cognitive abilities and the components of CALMS-TR of school age children with stuttering
Yazar: HÜSEYİN ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE MÜZEYYEN ÇİYİLTEPE
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Kekemelik = Stuttering ; Çok faktörlü model = Multifactor model ; Ölçekler = Scales

Özet:
Kekemelik kültür, ırk, gelir düzeyi fark etmeksizin tüm toplumlarda
görülebilen bireyin konuşma akıcılığının beraberinde yaşam kalitesini de
etkileyebilen bir konuşma bozukluğudur. Kekemeliğin nedenine ilişkin
literatürde kesin bilgiler olmamakla birikte son zamanlarda çok faktörlü
kekemelik modelleri araştırmacılar arasında popülerdir. Çok faktörlü kekemelik
modelleri sosyal, duygusal, motor, linguistik ve bilişsel bileşenler gibi
faktörlerin kendi aralarındaki etkileşimin kekemeliğin başlagıcı ve gelişiminde
etkili olabileceğeni savunmaktadır. Bu çalışmada çok faktörlü modellerden biri
olan CALMS-TR'nin alt bileşenleri olan bilişsel, afektif, linguistik, motor ve
sosyal bileşenlerin bireyin genel bilişsel yeteneği ile aralarındaki ilişki
incelenmiştir. Katılımcılar yaşları 7-14 arasında değişen 29 okul çağındaki
kekemeliği olan çocuktan oluşmaktadır. Katılımcılara kekemeliğe ait alt
bileşenleri ölçmek için CALMS-TR, genel bilişsel yeteneklerini ölçmek içinse
Raven Renkli Progresif Matrisler testleri uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda
bilişsel, afektif, linguistik, motor ve sosyal bileşenler ile bireyin genel bilişsel
yeteneği arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Bu çalışmadaki katılımcı
sayısı pandemi süreci nedeniyle sınırlıdır. Daha fazla katılımcıyla çalışmanın
tekrarlanması önerilmektedir.

Abstract:
Stuttering is a speech disorder that can be seen in all societies regardless of
culture, race, income level, and can affect the quality of life of the individual along with
the fluency of speech. Although there is no definitive information in the literature on the
cause of stuttering, multifactorial stuttering models are popular among researchers
recently. Multi-factor stuttering models argue that the interaction of factors such as
social, emotional, motor, linguistic and cognitive components may be effective in the
onset and development of stuttering. In this study, the relationship between cognitive,
affective, linguistic, motor and social components, which are the sub-components of
CALMS-TR, which is one of the multi-factor models, and the individual's general
cognitive ability was examined. Participants consisted of 29 school-aged children with
stuttering, aged 7-14. CALMS-TR to measure the sub-components of stuttering, and
Raven Colored Progressive Matrices to measure their general cognitive abilities were
applied to the participants. As a result of the study, no significant relationship was
found between cognitive, affective, linguistic, motor and social components and the
general cognitive ability of the individual. The number of participants in this study is
limited due to the pandemic process. It is recommended to repeat the study with more
participants.