Sözsüz folklor bağlamında Ayvalık örneği
Example of Ayvalık in the context of nonverbal folklore
Yazar: ZEYNEP ULUDAĞ
Danışman: PROF. DR. ÖZKUL ÇOBANOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı / Halk Bilim (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Balıkesir-Ayvalık = Balıkesir-Ayvalık ; Folklor = Folklore ; Kültür = Culture ; Sözsüz iletişim = Nonverbal communication

Özet:
Türk kültürü içerisinde sözlü, yazılı ve dijital kültür ortamlarının yanında bir diğer
kültür ortamı da sözsüzdür. Sözsüz kültür ortamında yaratılan unsurlar, pek çok
farklı ihtiyaçtan kaynaklı olarak kültür içerisinde belirli işlevlerde
kullanılmaktadırlar. Jest ve mimik gibi davranışların, kıyafetlerin, oynanan
oyunların, renklerin ve farklı sözsüz unsurların içerisinde yer aldığı sözsüz
folklorda bu unsurlar birer kültür ögesidir. Kültürel özelliğine değinilse de
yabancı kaynaklarda, sıklıkla incelenen ve geçmişten günümüze kadar derlenmiş
olan sözsüz davranış ya da iletişim amacıyla da kullanılan unsurlarının bir kısmı;
Türk halkbilimi çalışmalarında göstergebilim, halk hekimliği, töre ve gelenekler
gibi alanlarda araştırma konusu olmasına rağmen 'sözsüz folklor' bağlamında
incelenmemiştir. Bu çalışmada, Ayvalık ilçesinde tespit edilen sözsüz folklor
unsurlarından örneklerle; sözsüz folklorun tanıtılması ve incelenmesi, sözsüz
kültür ortamının varlığından söz edilmesi ve Türkiye'de sınırlı sayıda sadece
iletişim bağlamında incelenen sözsüz unsurların, aslında sözsüz folklor unsurları
olduklarının gösterilmesi hedeflenmiştir. Bununla birlikte sözsüz folklorun
mahiyeti ve sahip olduğu niteliklerin açıklanması ve Türk Halkbilimi çalışmaları
içerisinde bir inceleme alanı olduğunun gösterilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Sözcükler
Sözsüz Folklor, Sözsüz İletişim, Sözsüz Davranış, Sözsüz Kültür, İşlev

Abstract:
In the Turkish Folklore besides oral, written and digital cultural environment
another cultural environment is nonverbal. Created elements in the nonverbal
cultural environments is used spesific functions in the culture as a result of some
needs. In the nonverbal folklore which behavior such gesture and mimics, clothes,
plays, colors and other nonverbal elements are cultural factors. Although
mentioned cultural feature other sources that frequently examined and compiled
that from past to present; in the Turkish Folklore studies such as semiotic, folk
medicine, ceremony and traditions fields have been subject of research but it has
not been studied in the context of 'nonverbal folklore'. In this study, nonverbal
folklore elements examples which detecting in Ayvalık; is it is aimed to show that
introduction and examinitation of nonverbal folklore, mentioning the existence of
a nonverbal cultural environment and in Turkey a limited number of nonverbal
elements studied only in the context of communication are originally nonverbal
folklore factors. For all that explaining the content of nonverbal folklore and the
qualities it has and It is aimed to show that there is an examination area in Turkish
Folklore studies.

Keywords
Nonverbal Folklore, Nonverbal Communication, Nonverbal Behavior, Nonverbal Culture, Function