Diş taşı oluşumunun in vitro simülasyonu için kalsiyum fosfat çökmesi üzerine çeşitli parametrelerin etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of various parameters on calcium phosphate precipitation for in vitro simulation of dental calculus formation
Yazar: BÜŞRA SELMİ ÇEPİŞ
Danışman: PROF. DR. AYŞEN YARAT
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Ecz) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Biyokimya = Biochemistry ; Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Benzetim = Simulation ; Beslenme = Nutrition ; Diş taşları = Dental calculus ; Kalsiyum fosfat = Calcium phosphates ; Mineral çökelmesi = Mineral precipitation ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Trikalsiyum fosfat = Tricalcium phosphate ; Yiyecek içecek = Food and beverage ; İn vitro = In vitro

Özet:
Amaç: Diş taşının inorganik içeriğinin %76'sını oluşturan kalsiyum fosfatın kristal büyüme mekanizmasının bilinmesi ve kontrol edilebilmesi diş taşı oluşumunun inhibisyonu açısından çok önemlidir. Bu çalışmanın amacı, günlük hayatta sıklıkla tüketilen bazı sıvı besinlerin, içeceklerin, ağız bakımında kullanılan ağız çalkalama sularının, çeşitli bitkilerin sulu ekstrelerinin in vitro şartlarda diş taşı oluşumunu yansıtacağı düşünülen kalsiyum fosfat çökmesi üzerine etkilerini incelemekti.
Gereç ve Yöntem: Kalsiyum fosfat çökeltisinin oluşumu, 37oC'de kalsiyum klorür dihidrat ve trisodyum fosfat çözeltilerinin uygun konsantrasyonlarının karıştırılmasından sonra 620 nm'de yaklaşık 30 dakika boyunca iki dakika aralıklarla absorbans değişimi kaydedilerek incelendi. Çökme üzerine etkisi incelenecek örneklerden 50 μL'lik hacimler karışıma ilave edilerek değerlendirme yapıldı.
Bulgular: Bitkisel çaylar, meyve suları, süt ürünleri, bitki ekstrelerinin çoğu kalsiyum fosfat çökme süresini farklı oranlarda uzattı. Salata sosları çökmeyi tamamen inhibe etti. Gazlı içecekler, kafeinli içecekler ve ağız çalkalama sularının bazıları ise çekirdeklenme ve kümelenmeyi hızlandırarak çökme süresini kısalttı. Sıcaklık, pH, iyon konsantrasyonu ve karıştırma gibi faktörlerin de çökmeyi etkilediği belirlendi.
Sonuç: Diş taşı oluşumunun etkili bir şekilde önlenmesi için tükürük pH'sının kalsiyum fosfat çökmesine izin vermeyecek şekilde optimize edilmesi, oral hijyen ve sağlıklı beslenme stratejilerine önem verilmesi gerektiği sonucuna varıldı.
Anahtar Sözcükler: Diş taşı, Kalsiyum Fosfat, Çökme, Beslenme, İçecekler

Abstract:
Aim: Knowing and controlling the crystal growth mechanism of calcium phosphate, which constitutes 76% of the inorganic content of calculus, is very important for the inhibition of calculus formation. The aim of this study was to investigate the effects of some liquid nutrients, drinks, mouthwashes used in oral care and aqueous extracts of various plants on calcium phosphate precipitation which are thought to simulate the formation of calculus in vitro.
Material and Methods: The formation of the calcium phosphate precipitate was examined by recording the absorbance change at 620 nm at two-minute intervals for approximately 30 minutes after mixing the appropriate concentrations of calcium chloride dihydrate and trisodyum phosphate solutions at 37oC. By adding of 50 μL volumes of samples, which are thought to be effective on calcium phosphate precipitation, to the mixture, their effects on sediment formation were investigated.
Results: Herbal teas, fruit juices, dairy products and most of the plant extracts prolonged calcium phosphate precipitation time at different rates. Salad dressings completely inhibited precipitation. Same of carbonated/caffeinated beverages and mouthwashes decreased the precipitation time. It was also determined that factors such as temperature, pH, ion concentration and mixing affect the precipitation.
Conclusion: It was concluded that saliva pH should be optimized to prevent calcium phosphate precipitation, oral hygiene and healthy nutrition strategies should be given importance in order to prevent the formation of calculus effectively.
Key Words: Calculus, Calcium Phosphate, Precipitation, Nutrition, Beverages