Üstün yetenekli çocuğa sahip olan ve olmayan annelerin nesne ilişkilerinin, narsisizm özelliklerine ve kaygı düzeylerine etkisi
The effect of object relations of mothers with and without gifted children on their narcissism traits and anxiety levels
Yazar: MERVE SARIBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADER BAHAYİ
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Genel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Erken dönem nesne ilişkileri = Early phase object relations ; Sürekli kaygı = Trait anxiety ; Çocuklar-üstün yetenekli = Child-gifted

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, üstün yetenekli çocuk sahibi olan ve olmayan annelerin
nesne ilişkilerinin, narsisizm özellikleri ve kaygı düzeyleri üzerindeki etkilerini
incelemektir. Çalışmanın örneklemi, Sultangazi ilçesindeki Sultangazi Belediyesi Bilim
Merkezi ve Kâşif Çocuk projelerinde eğitim gören üstün yetenekli ve üstün yetenekli
olmayan öğrencilerin annelerinden oluşmaktadır. Araştırmaya toplamda 324 anne
katılmıştır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Bell Nesne İlişkileri Ölçeği, 5
Faktör Narsisizm Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği kullanılmıştır. Veriler, SPSS 25.0
paket programı aracılığıyla analiz edilmiş ve verilerin normal dağılım gösterdiği
görülmüştür. Bu bağlamda, verilerin analizinde parametrik testler olan bağımsız
örneklem t-testi, hiyerarşik regresyon analizi ve Pearson korelasyon analizi yöntemleri
kullanılmıştır.
Çalışma bulgularına göre, üstün yetenekli çocuğa sahip olan ve olmayan annelerin
nesne ilişkileri ölçek puanları ile narsisizm ve kaygı ölçek puanları arasında pozitif
yönlü ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Üstün yetenekli çocuğa sahip olmayan
annelerin egosantrizm puanlarının, üstün yetenekli çocuğa sahip annelere göre anlamlı
bir şekilde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca, katılımcıların eğitim düzeylerine
göre liderlik-otorite alt boyutunda anlamlı bir farklılık gözlemlenmiştir; üstün yetenekli
çocuğa sahip annelerin liderlik-otorite alt puanları, sahip olmayan annelere kıyasla daha
yüksektir. Diğer alt boyutlar arasında ise anlamlı bir fark bulunmamıştır. Çalışmanın
analiz sonuçlarına göre, üstün yetenekli çocuğa sahip annelerin anksiyete puanlarının
nesne ilişkileri puanları tarafından yordadığı görülmüştür. Özellikle, nesne ilişkileri ve
gerçeği değerlendirme boyutlarında güvensiz bağlanma ve gerçekliğin bozulması
puanları, anksiyete düzeylerini pozitif yönlü ve anlamlı bir şekilde etkilemektedir.
Ayrıca, nesne ilişkilerinin güvensiz bağlanma alt ölçeği ile narsisizmin alt boyutlarından
kırılgan narsisizm puanlarının üstün yetenekli çocuğa sahip annelerin kaygı düzeylerini
pozitif yönde ve anlamlı bir şekilde etkilediği bulunmuştur. Ancak, üstün yetenekli
çocuğa sahip olan ve olmayan annelerin kaygı düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık
saptanmamıştır. Çalışmanın sonuçları, hem üstün yetenekli çocuğa sahip anneler hem de
olmayan anneler arasında nesne ilişkileri ve gerçeği değerlendirme ölçeğinin güvensiz
bağlanma alt boyutu ile narsisizmin hayranlık ihtiyacı alt boyutu arasında anlamlı ve
pozitif yönlü bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Araştırmadan elde edilen bulgular,
literatür ışığında kavramsal ve kuramsal çerçevede tartışılmış, araştırmanın
sınırlılıklarına ve gelecek çalışmalara faydalı olabilmesi için önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the effects of object relations on
narcissism traits and anxiety level of mothers with and without gifted children. The
sample of the study consists of mothers of gifted and non-gifted students receiving
education in Sultangazi Municipality Science Center and Explorer Child projects in
Sultangazi district. A total of 324 mothers participated in the study. Personal
Information Form, Bell Object Relations Scale, 5 Factor Narcissism Scale and Beck
Anxiety Scale were used in data collection. Data were analyzed using SPSS 25.0
package program and it has been shown that the data demonstrate normal distribution.
In this context, parametric tests such as independent sample t-test, hierarchical
regression analysis and Pearson correlation analysis methods were used in data analysis.
According to the study findings, a positive and significant relationship was found
between object relations scale scores and narcissism and anxiety scale scores of mothers
with and without gifted children. It has been demonstrated that the egocentrism scores
of mothers who do not have a gifted child were significantly higher than those of
mothers who have gifted children. Moreover, a significant difference has been observed
in the leadership-authority sub-dimension according to the participants' level of
education; the leadership-authority sub-scores of mothers with gifted children were
higher than those of mothers who did not have a gifted children. No significant
difference was found between the other sub-dimensions. According to the analysis results of the study, it has been seen that the anxiety scores of mothers with gifted
children were predicted by the object relations scores. In particular, in the object
relations and reality evaluation dimensions, insecure attachment and distortion of reality
scores positively and significantly affacted the anxiety levels. In addition, it has been
found that the insecure attachment sub-scale of object relations and the vulnerable
narcissism scores from the sub-dimensions of narcissism positively and significantly
affected the anxiety levels of mothers with gifted children. However, no significant
different has been found between anxiety level of mothers with and without gifted
children. The results of the study revealed that there is a significant and positive
relationship between insecure attachment sub-dimension of the object relations and
reality evaluation scale and the need for admiration sub-dimension of narcissism among
both mothers with and without gifted children. The findings were obtained from the
study are discussed in a conceptual and theoretical framework in the light of the
literature, and the limitations of the study and suggestions for its usefulness for future
studies are included