Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde akıcı okuma: Durum çalışması
Fluent reading skill in teaching Turkish as foreign language: A case study
Yazar: HALUK GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. HALİT KARATAY
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akıcılık = Fluidity ; Dil öğrenimi = Study of languages ; Dil öğrenme yöntemleri = Language learning methods ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma stilleri = Reading styles ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Araştırma, karma araştırma yöntemlerinden açıklayıcı sıralı desene uygun olarak yürütülmüştür. Çalışma sonucunda şu sonuçlara ulaşılmıştır:
	
1) Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin A1 düzeyi sesli okuma hatalarının 651; A2 düzeyi sesli okuma hatalarının 499; B1 düzeyi sesli okuma hatalarının 682; B2 düzeyi sesli okuma hatalarının 503 ve C1 düzeyi sesli okuma hatalarının 336 olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
2) Katılımcıların sesletim hataları, Uluslararası Fonolojik Alfabeye göre ana dillerinin karşılaştırılması ile bu hataların kaynakları açıklanmaya çalışılmıştır. Katılmcıların ana dillerindeki seslerin ağızdan çıkış yerlerinin ve ses farklılıklarının, sesletim hatalarının ortaya çıkmasında büyük bir etken olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
3)	Çalışma grubunu oluşturan katılımcıların sesletim hataları ana dillerine göre incelenerek hatalı sesletilen ortak sesler belirlenmiştir. Buna göre çalışma grubunu oluşturan katılımcıların c, ç, g, ğ, h, j, k, l, r, ş, t, v, z ünsüzleri ile tüm ünlü seslerde hatalı sesletim yaptığı belirlenmiştir.
4) A1 düzeyinde sesli okuma hataları ile okuduğunu anlama becerisi arasında olumsuz yönde, düşük düzeyde ve anlamlı olmayan bir ilişkinin olduğu; A2 düzeyinde olumsuz yönde, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişkinin olduğu; B1 düzeyinde olumsuz yönde düşük düzeyde, anlamlı ilişki olduğu, B2 düzeyinde olumsuz yönde, düşük düzeyde, anlamlı olmayan bir ilişkinin olduğu ve C1 düzeyinde ise olumsuz yönde, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir.
5) Katılmcı grubun sesli okuma hızları ile okuduğunu anlama arasındaki ilişki incelendiğinde, A1 düzeyinde olumlu yönde, düşük düzeyde, anlamlı bir ilişkinin olduğu, A2 düzeyinde olumlu yönde, düşük düzeyde, anlamlı bir ilişkinin olduğu, B1 düzeyinde olumlu yönde, orta düzeyde, anlamlı bir ilişkinin olduğu, B2 düzeyinde olumlu yönde düşük düzeyde, anlamlı olmayan bir ilişkinin olduğu ve C1 düzeyinde ise olumlu yönde, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
6) Katılımcıların sesli okuma kayıtları, sesli okuma prozodisi ölçeğine göre değerlendirilmiştir. Yapılan analiz sonucunda katılımcıların B2 düzeyinden itibaren bürünsel özelliklere uygun okumaya başladıkları belirlenmiştir.
7) Çalışma grubunun bürünsel okuma ile okuduğunu anlama becerileri incelendiğinde, A1 düzeyinde bürünsel okuma becerileri ile okuduğunu anlama arasında olumlu yönde, düşük düzeyde, anlamlı olmayan bir ilişkinin olduğu; A2 düzeyinde olumlu yönde, düşük düzeyde, anlamlı olmayan bir ilişkinin olduğu; B1 düzeyinde olumlu yönde, düşük düzeyde, anlamlı olmayan bir ilişkinin olduğu; B2 düzeyinde olumsuz yönde, zayıf düzeyde, anlamlı olmayan bir ilişkinin olduğu ve C1 düzeyinde olumlu yönde, düşük düzeyde ve anlamlı olmayan bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
8) Yapılan regresyon analizi sonucunda, A1 düzeyinde sesli okuma hızı ile sesli okuma bürününün; A2 düzeyinde sesli okuma hataları ile sesli okuma hızının anlama üzerinde önemli yordayıcılar olmadığı belirlenmiştir. B1 düzeyinde, sesli okuma hataları ile sesli okuma hızının, okuduğunu anlama üzerinde önemli değişkenler olduğu, C1 düzeyinde ise sesli okuma hataları ve sesli okuma hızının okuduğunu anlama üzerinde önemli yordayıcılar olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yabancılara Türkçe Öğretimi, Okuma Eğitimi, Akıcı Okuma Becerisi, Sesli Okuma.

Abstract:
The research was carried out on the basis sequential descriptive pattern which is one the methods of mixed research methods. The conclusions drawn as a result of the analysis;	

1) Recitation mistakes of the learners who learn Turkish as a foreign language; A1 level is 651, A2 is 499, B1 682, B2 503 and C1 is 366.
2)The reasons for the pronunciation mistakes of the participants were explained by comparisons with their mother tongue on the basis of International Phonetic Alphabet. It has been drawn that the articulation point of the phonemes and phonemic differences between the mother tongue of the participants and Turkish are important factor for recitation mistakes to appear 
3) As a result of the analysis, the common pronunciation mistakes were determined by examining the common pronounced mistakes of the study group. Accordingly, the participants of the study group pronounce the consonants of c, ç, g, ğ, h, j, k, l, r, ş, t, v, z and all the vowels incorrectly.
4)The relationship between recitation mistakes and reading comprehension of the participant group. As a result of the analysis, it was found out that there is a negative meaningless relationship at a low level between recitation mistakes and reading comprehension for A1 level. For A2 level there is a negative meaningful relationship at a low level. For B1 level there is a negative meaningful at a low level. For B2 level negative meaningless relationship at a low level. For C1 level there is a negative meaningful relationship at a low level. 
5) Examining the relationship between recitation speeds and reading comprehension skills of the participant group it was found out that there is positive meaningful relationship at a low level. For A2 level there is positive meaningful relationship at a low level. For B1 level positive meaningful relationship at a medium level. For B2 there is positive meaningless relationship at a medium level. For C2 there is a positive meaningful relationship at a low level.  
6) The recitation recordings of the students were evaluated according to recitation prosody scale. As a result of the analysis it was found out that the participants began reading in accordance with prosodic properties B2 level onwards. 
7) Examining prosodic reading and reading comprehension skills of study group, it was found out that there is a meaningless positive relationship at a low level between prosodic reading skills and reading comprehension skills for Al level. For A2 level there is a meaningless positive relationship at a low level. For B1 level there is a negative meaningless relationship at a low level. For B2 level there is negative meaningless relationship at a weak level. For C1 level there is a positive meaningless at a low level. 
8) As a result of regression analysis it was found out that speed of recitation and recitation prosody are not important predictors in terms of reading comprehension skills of A1 level. For A2 level it was found out that recitation mistakes and recitation speed are not important predictors on reading comprehension. For B1 level it was determined that recitation mistakes and recitation speed are important variables on reading comprehension.  For C1 level it was concluded that recitation mistakes and recitation speed are important predictors on reading comprehension. 

Keywords: Teching Turkish to Foreigners, reading education, fluent reading, reading aloud.