Biyoloji eğitiminde 'Biyosibernetik' yaklaşımlar ve yaratıcılık
Biocybernetics approaches and creativitiy in biology education
Yazar: AYNUR ELİF KEKEÇ BULUT
Danışman: PROF. DR. TURAN GÜVEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biyoloji = Biology ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Biyosibernetik = Biocybernetics ; Eğitim = Education ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Sibernetik = Cybernetics ; Yaratıcılık = Creativity

Özet:
Bu çalışmada; biyoloji dersinde öğretilen bilgilerin öğrencinin işine yarayacak, işlevsel, yaratıcı bilgi şekline dönüştürülmesinde sistemli düşünmenin ve biyosibernetik biliminin öneminin belirlenmesi ve biyolojik sistemlerin nasıl çalıştığının gösterilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini; Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesinin fizik, kimya ve biyoloji eğitimi ana bilim dallarında öğrenim gören bütün öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise; 2012-2013 öğretim yılı, bahar döneminde Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören fizik, kimya ve biyoloji eğitimi programlarının 4. ve 5. sınıf öğrencileri (toplam 144 öğrenci) oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, biyosibernetik ve yaratıcılık ile ilgili bilgilerini tespit etmek amacıyla hazırlanmış olan bilgi ölçeği kullanılmıştır. Hazırlanan bilgi ölçeğinin içerik ve yapı geçerliliğinin sınanmasına yönelik tekniklerden yararlanılmıştır. Yapılan güvenirlik analizi sonucunda Cronbach's alfa değeri 0,89 olarak hesaplanmıştır. İstatistiksel analizlerde SPSS programından yararlanılarak, öğrencilerin verdiği cevapların frekans (f) ve yüzde (%) oranları hesaplanmıştır ve ki-kare bağımsızlık testi analizleri kullanılmıştır. Yapılan istatistiksel analiz sonucu, öğrencilerin biyosibernetik ve yaratıcılık hakkında bilgi sahibi oldukları görülmüştür; ancak öğrencilerdeki bu bilgilerin, yükseköğretim kurumlarındaki yerleşik biyoloji öğretimi içinde yeterince değerlendirilemediği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler : Biyoloji eğitimi, Biyosibernetik, Sibernetik, Yaratıcılık

Abstract:
In this research, it is intended to determine the importance of systematic thought and biocybernetics science and to explain how biological systems work by processing the information being taught in biology classes into useful, functional and creative information. The system of the research consists of all 4th and 5th grade students who study in departments of physics, chemistry and biology, in the education faculties of Gazi University. The sample of the research consists of 4th and 5th grade students (144 students in the total) who study in departments of physics, chemistry and biology, in Education Faculty of Gazi University in 2012-1013 spring term. As data collection tool, an attitude scale was prepared and applied in order to identify the attitudes of students about biocybernetics and creativity. Some techniques were utilized to verify the content and construct validity of attitude scale prepared. As a result of the reliability analysis, Cronbach's alpha value was calculated as 0,89. Utilizing the SPSS statistical analysis program, frequency (f) and percentage (%) of students' responses were calculated, and chi-square test of independence was used for analysis.  The statistical analyses of the results show a positive attitude towards biocybernetics and student creativity.  As a result, it has been observed that students have knowledge about biocybernetics and creativity. However, it was established that, this knowledge of students cannot be assessed adequately in biology teaching in higher education institutions.

Key Words : Biology Education, Biocybernetics, Creativity, Cybernetic