İmam Mâtürîdî ve İmam Eş'arî'nin iman anlayışlarının karşılaştırılması
The comparison of the  thoughts of faith of Imam Maturidi and Imam Ashari
Yazar: ESRA İKBAL DANIŞAN
Danışman: PROF. DR. AHMET AK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Mezhepleri Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Eş`ari = Eş`ari ; Günah = Sin ; Maturidi = Maturidi ; Mezhepler = Sects ; Tasdik = Confirmation ; İman = Faith ; İslamiyet = Islam

Özet:
Ġslam kelam geleneğinde ilk dönemlerden itibaren tartıĢma konusu olan önemli
meselelerden biri de Ģüphesiz iman meselesidir. Ġman konusu etrafında ortaya çıkan
görüĢler Ġslam mezheplerinin oluĢmasında büyük bir etken olmuĢtur. Ġslam
dünyasında iman konusu hep ön planda tutulmuĢ, ibadetin de, ahlâkın da
muâmelâtın da baĢına geçmiĢtir. Dolayısıyla ilk dönemlerden beri her zaman
önemini koruyan iman konusu günümüzde de halen önemini korumaya devam
etmektedir. Ġslam dünyasında geniĢ bir nüfuza sahip olduğu bilinen Ġmam
Mâtürîdî'nin ve Ġmam EĢ'arî'nin fikirleri bu konuda en dikkat çeken fikirlerden
olup onların fikirleri Ġslam düĢüncesinin geliĢmesine büyük katkı sağlamıĢtır.
ÇalıĢma kapsamında ilk önce Ġmam Mâtürîdî ve Ġmam EĢ'arî düĢünce sistemine
göre; imanın nasıl tanımlandığı, mukallidin imanı, iman amel iliĢkisi, büyük günah
meselesi, imanda artma-eksilme, imanda istisna, iman-Ġslam iliĢkisi konuları
incelenmiĢtir. Sonrasında ise söz konusu iki alimin görüĢleri mukayese edilmiĢtir.
Münferit olarak her ne kadar Mâtürîdî'nin ve EĢ'arî'nin iman anlayıĢlarını
inceleyen çalıĢmalar görülse de, her ikisinin görüĢlerinin beraber incelenip
mukayese edildiği bir çalıĢma görülmemektedir. Bu sebeple, bu alanda bulunan
boĢluğu doldurmak amaçlanmıĢtır. AraĢtırmada Ģahıslar üzerine derinleĢme ve
fikirler üzerinde derinleĢme prensiplerinden yararlanarak tasvir yöntemi
kullanılmıĢtır. Böylece Mâtürîdî ve EĢ'arî'nin iman hakkındaki görüĢleri objektif
bir Ģekilde ortaya konulmaya çalıĢılmıĢtır. Sonuçta söz konusu alimlerin iman
hakkındaki görüĢlerinin temelde aynı olduğuna, fakat konu etrafında derinleĢtikçe
birbirlerinden farklı yorumlara da ulaĢtıkları görülmektedir.

Abstract:
In Islamic Kalam tradition, one of the top issues that has been a matter of
debate is, clearly, issue of faith since the first period. The ideas arising from issue of
faith had a great impact on the formation of Ġslamic sects. In Islamic world, the
issue of faith has always been prioritized, it led worship, morals and treatment.
Accordingly, the issue of faith maintains its importance since the early periods.The
points of view of Imam Maturidi and Imam al Ash'ari, who are known to have great
impact on the world of Islam, are the most conspicuous ones and they made great
contribution to development of Islamic thinking. In this study, the description of
faith, the faith of imitators, the connection of faith with act, the problem of great sin,
increasing and decreasing in faith, exceptions in faith and faith-Islam relationship
are firstly analyzed according to the thought system of Imam Maturidi and Imam
al-Ash'ari. Then, the points of view of two aforementioned scholars are compared.
Although there are studies that are separately examining Imam Maturidi's and
Imam al Ash'ari'sconceptions of faith, there is no study examining both of their
opinions and comparing them. For this reason, it is aimed to fill the gap in this field.
In this study, descriptive method is used by benefiting from in-depth analysis of
people and opinions. In this way, it is tried to present Imam Maturidi's and Imam
al-Ash'ari's opinions about faith objectively. In conclusion, it is seen that the
opinions of aforementioned scholars about faith are basically the same, however
they have different interpretations as they go into more depth about the subject.