Konya Karapınar kumul ağaçlandırmalarının bazı ekolojik yönlerden değerlendirilmesi
Assessment of Konya Karapinar sand dune afforestations in the perspective of some ecological features
Yazar: BAYRAM HOPUR
Danışman: PROF. DR. ÖMER KARA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Toprak İlmi ve Ekoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Ağaçlandırma = Afforestation ; Konya-Karapınar = Konya-Karapınar ; Kumullar = Dunes ; Ormancılık = Forestry ; Psikolojik değerler = Psychological values ; Toprak = Soil ; Çölleşme = Desertification

Özet:
"Konya Karapınar Kumul Ağaçlandırmalarının Bazı Ekolojik Yönlerden Değerlendirilmesi" başlıklı bu araştırma Karapınar Çölleşme ve Erozyon Araştırma Merkezi sahasınında yürütülmüştür. Araştırma alanı ülkemizde çölleşme riskinin en yüksek olduğu alanlar arasındadır.
Bu araştırmada farklı arazi kullanımları altındaki toprak özellikleri ile bitki gelişimine yönelik incelemeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma alanında farklı arazi kullanımları ibreli ağaçlandırma (Pinus nigra Arnold. ve Cedrus libani A. Rich), yapraklı ağaçlandırma (Robinia pseudoacacia L. ve Eleagnus sp. L.), mera, tarım ve kumul alanları ile temsil edilmiştir. Araştırmada farklı arazi kullanım şekilleri altındaki 60 toprak profilinden toplam 220 adet toprak örneği alınmış ve örneklere ilişkin tekstür (kum, toz, kil), toprak reaksiyonu (pH), elektriksel iletkenlik (EC), kireç oranı (CaCO3), değişebilir katyonlar (Ca++, Mg++, K+, Na+), organik madde, toplam azot ve yarayışlı fosfor analizleri gerçekleştirilmiştir. Toprakların genel olarak balçıklı kil, killi balçık tekstüründe olduğu ancak kumul alanında kil oranının ortalama % 3,76 ile çok düşük seviyede olduğu tespit edilmiştir. Tüm alanlar çok yüksek kireçli sınıfta, alkali toprak reaksiyonu özelliğinde ve çok düşük elektriksel iletkenlik düzeyinde topraklara sahiptir. Kumul alanlarındaki organik madde düzeyi diğer alanlara göre daha düşüktür. 18 adet karaçam (Pinus nigra Arnold.) örneğinde gövde analizi gerçekleştirilmiş, bu ağaçlarda belirli bir dönemden itibaren çap ve boy artımının yavaşladığı tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında seçilen 23 deneme alanında, 9'u endemik olmak üzere toplam 104 adet otsu (yıllık/çok yıllık) bitki türü tespit edilmiştir.

Abstract:
This research, titled "Assessment of Konya Karapınar Sand Dune Afforestations in the Perspective of Some Ecological Features", was carried out in the Karapınar Desertification and Erosion Research Center area. The research area is among the areas under highest desertification risk in Türkiye.
In this research, investigations on soil properties and plant growth under different land uses were carried out. Different land uses in the research area are represented by coniferous afforestations (Pinus nigra Arnold. and Cedrus libani A. Rich), broad-leaved afforestations (Robinia pseudoacacia L. and Eleagnus sp. L.), pasture, agriculture and sand dune fields. In the research, a total of 220 soil samples were taken from 60 soil profiles under different land use forms. The texture (sand, dust, clay), soil reaction (pH), electrical conductivity (EC), calcium carbonate (CaCO3), exchangeable cations (Ca++, Mg++, K+, Na+), organic matter, total nitrogen and available phosphorus analyzes were carried out in the soil samples. Soils in the research area are generally determined as clay loam texture with high level clay rates, but very low level clay rates are determined in the dune field with an average of 3,76 %. In all land use types, soil properties were determined as very high in calcium carbonate level, as alkaline in soil reaction, and as very low in electrical conductivity level. Organic matter level in sand dune fields is lower than other land use types. Stem analysis was performed on 18 stem samples (Pinus nigra Arnold.). A total of 104 herbaceous (annual/perennial) plant species, 9 of which are endemic, were determined in 23 sample pilot areas selected within the scope of the research.