Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı almış öğrencilerin sınıfta yaşadığı güçlüklerin öğretmen görüşleri açısından incelenmesi
Exami̇ni̇ng the di̇ffi̇culti̇es experi̇enced by students di̇agnosed wi̇th attenti̇on defi̇ci̇t and hyperacti̇vi̇ty di̇sorder i̇n terms of teachers opi̇ni̇ons
Yazar: HATİCE ZEHRA ÇELEBİ
Danışman: PROF. DR. HAKAN SARI
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim sorunları = Education problems ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Sınıf içi davranışlar = In-class behaviors ; Sınıf içi çalışmalar = In-class works ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğrenci sorunları = Problems of the students ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmanın amacı dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı almış öğrencilerin sınıfta yaşadığı güçlüklerin öğretmen görüşleri açısından incelenmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya Konya'da çalışan DEHB tanısı almış öğrencisi bulunan 30 öğretmen katılmıştır. Araştırmada 'Yarı Yapılandırılmış Görüşme Tekniği' ve 'Betimsel Analiz Tekniği' kullanılmıştır.
Bu araştırma sonucunda; DEHB'li öğrencilerin dikkatsizlik, aşırı hareketlilik ve dürtü kontrolsüzlüğü gibi özeliklerinden kaynaklı sınıfın fiziki ortamıyla ilgili problem yaşadıkları, kurallara uyma ve kuralların kazanımında güçlükleri olduğu, dikkatlerini sürdürmedeki güçlükleri nedeniyle derse katılımda zorlandıkları, görsel uyarıcıların işlemlenmesinde yaşadıkları güçlükler nedeniyle bir kelimeyi tahtadan defterine yazarken zorlanma, sözcüklerin harflerini doğru sıralayamama, eksik harf ve hecelerden oluşan sözcükler yazma, okuduğunu hatırlama ve okuduğu metni anlama konusunda sorunlar yaşadıkları, sözel ifadelerinde ve düşüncesini ifade etmede zorluk çektiklerini ve bilgiyi hatırlama problemlerinin olduğu, akranları tarafından istenmeyen, reddedilen ve dışlanan öğretmenleri tarafından da problem öğrenci görüldükleri, iletişimde de problem yaşadıkları görülmüştür.
DEHB'li öğrenciler için eğitim programının bireyselleştirilerek uygulanması ve sınıf ortamında belirlenmiş hedef davranışların gerçekleştirebilmesi için; öğrenci sayısı, ışık, hava, ses, gürültü, görünüm, vb. sınıfın fizikî özellikleri dikkate alınarak, öğrenci-öğretmen ve öğrenci-öğrenci arasında çok yönlü iletişim sağlayacak biçimde düzenlenmesi, sınıf kurallarının belirlenmesi sürecine öğrencilerde dahil edilmesi, öğrencinin yaş ve bilişsel gelişim düzeyine uygun okuma ve anlamalarına katkı sağlamaya yönelik sınıf içi etkinlikler hazırlanması, sınıfta normal gelişim gösteren akranlarına empati eğitimlerinin verilmesi ve öğretmenlere Problem Davranışlarla Başa Çıkma, Etkili Sınıf Yönetimi ve Bütünleştirme Eğitim Uygulamaları konularında eğitim verilmesi gerektiği sonuçları elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Dürtü Kontrolsüzlüğü, Dikkatsizlik, Aşırı Hareketlilik, Nitel Araştırma Yöntemleri ve Betimsel Analiz

Abstract:
The aim of this study was to examine the difficulties of the students who were diagnosed with attention deficit and hyperactivity disorder in terms of teachers' opinions. Qualitative research method was used in the research. Thirty teachers who have students diagnosed with ADHD working in Konya participated in the study. In this research, 'Semi-Structured Interview Technique' and 'Descriptive Analysis Technique' were used.
As a result of this research; ADHD students have problems with the physical environment of the classroom due to their characteristics such as carelessness, excessive mobility and impulse uncontrollability, they have difficulties in following the rules and gaining the rules, they have difficulty in attending the class due to the difficulties in the attendance of the visual stimulants, they have problems in not being able to sort the letters correctly, writing words consisting of missing letters and syllables, having problems in remembering and understanding the text they read, having difficulty in expressing their verbal expressions and thoughts, and having problems in remembering the information, having problems that are rejected and excluded by their peers. They also had problems in communication.
For individualized implementation of the training program for ADHD students and to achieve the target behaviors determined in the classroom environment;  considering the physical characteristics of the class such as number of students, light, air, sound, noise, appearance… etc., arranging in a way to provide multi-faced communication between student-teacher and student-student, involving students in the process of determining classroom rules, to prepare in-class activities to contribute to reading and understanding of students in accordance with age and cognitive development level. The results of the study showed that empathy trainings should be given to their peers showing normal development in the classroom, and teachers should be trained on Coping with Problem Behaviors, Effective Classroom Management and Integration Training Practices.
Key words: Attention, Attention Deficit and Hyperactivity Disorder, Uncontrolled Impulse, Forgetfulness, Qualitative Research Methods and Descriptive Analysis