Bilişsel davranışçı terapiye dayalı lise düzeyi öğrencilere yönelik öfke kontrol becerileri psikoeğitim programının etkililiğinin incelenmesi
Investigation of the effectiveness of the anger management skills psychoeducation program for high school students based on cognitive behavioral therapy
Yazar: BURCU ŞAHİN VURAL
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT YAYCI
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) temelli öfke kontrol psikoeğitim programının lise öğrencilerinin öfke kontrol becerilerine etkisini incelemektir. Araştırmanın bağımsız değişkeni BDT'ye dayalı uygulanacak olan öfke kontrol psikoeğitim programı iken bağımlı değişken ergenlerin Sürekli Öfke-Öfke İfade Tarzı Ölçeği (SÖÖTÖ) ile belirlenen sürekli öfke düzeyi, öfke içte, öfke dışta ve öfke kontrol puanlarıdır. 
Çalışmanın örneklemini Ahlat Selçuklu Anadolu Lisesinde öğrenim gören 10. ve 11. sınıf gönüllü öğrenciler oluşturmaktadır. Deney ve kontrol gruplarından oluşan ve deneysel desen kullanılan bu çalışmada; öntest, son test ve izleme testi uygulanmıştır. Gönüllü öğrenciler arasından 10 katılımcı deney, 10 katılımcı ise kontrol grubuna seçkisiz olarak atanmıştır. 
Deney grubuna araştırmacı tarafından geliştirilen program yedi hafta boyunca uygulanırken kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Araştırmanın verileri toplanırken Sürekli Öfke-Öfke İfade Tarzı Ölçeği kullanılmıştır. 
Deney ve kontrol grubunun ön test ve son test puanlarını karşılaştırmak için Mann-Withney U testi, deney grubunun ön testi ile son testini, son testi ile izlem testini ve kontrol grubunun ön testi ile son testini, son testi ile izlem testini karşılaştırmak için ise Wilcoxon Singed Ranks testi kullanılmıştır. Araştırmaya ilişkin analizler IBM SPSS 22.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. 
Çalışma sonucunda deney grubundaki katılımcıların SÖÖTÖ'nin alt boyutları olan sürekli öfke, öfke içte, öfke dışta, öfke kontrol düzeylerinde anlamlı bir farklılık meydana geldiği görülmüştür. Kontrol grubunda ise alt boyutların hiçbirinde anlamlı bir farklılık oluşmamıştır. Geliştirilen programın olumlu etkisi olduğu söylenebilir. Elde edilen bulgular literatür kapsamında incelenmiş olup çalışmada uygulamaya yönelik öneriler sunarak literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of the Cognitive Behavioral Therapy (CBT) based anger management psychoeducation program on the anger management skills of high school students. While the independent variable of the study is the anger management psychoeducation program based on CBT, the dependent variable is the trait anger level, anger inside, anger outside and anger control scores determined by the Trait Anger-Anger Expression Style Scale of the adolescents. 
The sample of the study consists of 10th and 11th grade volunteer students studying at Ahlat Selçuklu Anatolian High School. In this study, which consists of experimental and control groups and experimental design was used; pre-test, post-test and follow-up test were applied. Among the volunteer students, 10 participants were randomly assigned to the experimental group and 10 participants to the control group. 
While the program developed by the researcher was applied to the experimental group for seven weeks, no application was made to the control group. While collecting the data of the study, the "Trait Anger-Anger Style Scale" was used. 
Mann-Withney U test was used to compare the pretest and posttest scores of the experimental and control groups, and Wilcoxon Singed to compare the pretest and posttest, posttest and follow-up test of the experimental group, and the pretest and posttest of the control group, and the posttest and follow-up test. Ranks test was used. Analysis of the research was carried out using the IBM SPSS 22.0 package program. 
As a result of the study, it was observed that there was a significant difference in the levels of trait anger, anger inside, anger outside, anger control levels of the participants in the experimental group, which are sub-dimensions of STAS. In the control group, there was no significant difference in any of the sub-dimensions. It can be said that the developed program has a positive effect. The findings were examined within the scope of the literature and it is thought that it will contribute to the literature by presenting practical suggestions in the study.