Dolaylı yabancı yatırımların ekonomiye etkisi: Türkiye örneği
Effect of indirect investment on economic: Example of Turkey
Yazar: MUSTAFA KÖKCE
Danışman: DOÇ. DR. CÜNEYT KOYUNCU
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / Para ve Banka Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dolaylı yabancı sermaye yatırımları = Indirect foreign capital investments ; Ekonomik etki = Economic effect ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Yabancı sermaye = Foreign capital ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
Dünya genelinde, 1980'li yıllarda dünya gündemini yoğun bir şekilde meşgul eden konu finansal serbestleşme ve küreselleşme kavramıydı. Yaşanan bu süreçte; gelişmekte olan ülkeler(GOÜ) kalkınmalarını gerçekleştirebilmek için dış finansal kaynaklara duydukları gereksinim, gelişmiş ülkelerin kendi sermayelerine daha karlı yatırım olanakları yaratma istekleri ve finansal serbestleşmeye yönelik politikaların genel olarak benimsenmesi, uluslararası sermaye hareketlerinin büyük bir hız kazanarak önemli boyutlara ulaşmasına neden olmuştur.Bu çalışmanın amacı, özellikle küreselleşmeyle birlikte yatırımcıların, portföy çeşitlendirmesi yapmak ve riski azaltmak amacıyla portföylerine yabancı hisse senetlerini dahil etmesiyle birlikte, Türkiye ekonomisinde de 24 Ocak 1980 Kararları ile dışa açılma ve serbestleşme süreciyle devam eden ve 1989 yılında sermaye hareketleri üzerindeki bir takım kısıtlamaları kaldırarak, uluslararası finansal sermaye akımlarına açılmasıyla, Türkiye ekonomisine girmiş olan dolaylı yabancı yatırımlarının (tahvil ve hisse senedi bazında), seçilmiş makroekonomik değişkenler üzerindeki etkisini ekonometrik yöntemler çerçevesinde analiz etmektir.Çalışmanın birinci bölümünde genel olarak yabancı sermaye kavramı açıklanmıştır. Bu bölümde, yabancı sermaye kavramsal olarak tartışıldıktan sonra sınıflandırılması ve türleri hakkında bilgi verilmiştir. Bu tür sermaye girişinin nedenleri ve ülke ekonomilerine etkileri yine birinci bölüm içerisinde alt başlıklar olarak incelenmektedir.Çalışmanın ikinci bölümünde ise, dolaylı yabancı yatırımların; tanımı, çeşitleri, nedenleri alt bölüm olarak incelenmektedir. Ayrıca dünyadaki dolaylı yabancı yatırımların yıllar itibariyle gelişimi, ülke ekonomilerine etkileri açıklanmıştır. Bu bölümde, Türk finans piyasalarının dışa açılım süreci, Türkiye'ye yönelik dolaylı yatırımları, bu yatırımların nedenleri ve etkileri alt başlıklar olarak incelenmektedir.Çalışmanın üçüncü bölümünde, sermaye hareketleri çerçevesinde Türkiye'ye gelen hisse senedi ve tahvil bazındaki portföy yatırımlarının; seçilmiş makroekonomik değişkenler(kişi başına milli gelir, GSYIH, fiziksel yatırımlar, dış ticaret, ithalat, ihracat ve faiz) üzerindeki etkileri, 1989-2007 yıl aralığında çoklu regresyon analizi yardımıyla test edilmiştir ve yapılan analiz sonucunda dolaylı yabancı yatırımların söz konusu göstergeler üzerinde(faiz dışında) olumlu yönde etki yarattığı sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Dolaylı Yabancı Yatırımlar, Ekonomi, Türkiye.

Abstract:
Financial liberalization and globalization was the dominant issues on world wide scale. the great development in free market economy by the help of gobalization put financial movements on the agenda. The need of foreign fiancial support for the development of GOÜ?s; more profitable investment oppoortunitiy demands of developed countries and general acceptance financial lberalization policies have greatly accelerated international finacial movements.This process wihich came into being especially with globalizationin 80?s by investers who included foreign stocks to their portfolios for portfolio diversification and reduced risk, have entered Turkey associated with foreign exposition and liberalization policies of 24?th of January 1980 decisions.The aim of this study is invesitgating the effects of indirect foreign investments (stocks and bond) which entered into Turkish economy which removed all the restrictions on financial movements in 1980 and opened itself to international financial flows, on selected macroeconomic variables in accordance with econometric methods.The term of foreign capital was briefly described in the first part of the study. In this section, foreign capital was discussed in a conceptual frame work, then classified and information was present about its types. Reasons of foreign capital entrance and its effects on national economies was also discussed as subtitles in the first section.In the second section of the study, definitions, types and causes of indirect foreign investments were invesitigated as subtitles. Also, chronological development of indirect foreign investments and their effects on natinal economies were described. Globalizaiton of turkish finace sector, inidrect investments on Turkey and, the causes and effects of these investments were disccused as subtitles.In the third part of the study, the effects of portfolio investments (stocks and bonds) which came to Turkey as a part of international capital circulation, on selected macroeconomical variables (average income per individual, GDP, physical investments, foreign trade, export - import rates, and interests) were tested by multiple regression analysis between 1989-2007 period and it was concluded that indirect foreign investments had positive effects on the variables mentioned above-except interests.Keywords: Indirect Foreign Investment, Economic, Turkey.