İlkokul ve ortaokullarda öğrencilerin okul müdürü algısının resimler üzerinden analizi
Analysis of students' perception of school principal in primary and secondary schools through pictures
Yazar: ÖNDER VAROL
Danışman: DOÇ. DR. TANER ATMACA
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Okullar için büyük öneme sahip okul müdürlerinin öğrenciler gözünden nasıl göründüğü 
araştırılması ve analiz edilmesi gereken konular arasında yer almaktadır. Bu araştırmada 
ilkokul ve ortaokullardaki öğrencilerin okul müdürü algısının resimler üzerinden analizi 
incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseni yöntemi 
kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Düzce Merkez ve Çilimli ilçelerinde resmî 
ve özel ilkokul (2, 3 ve 4. Sınıflar) ile ortaokullarda eğitim alan öğrenciler 
oluşturmaktadır. Çalışma grubu oluşturulurken uygun (kolay) örnekleme tekniğinden 
yararlanılmıştır. Toplamda 12 farklı okul (2'si özel, 10'u devlet) çalışma sahası olarak 
belirlenmiştir ve bu okullar içinde ise toplamda 724 öğrenci çalışma grubunun içine 
katılmıştır. Araştırma verileri içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Bu temalar 
"Sosyal Müdür", "Çalışkan Müdür", "Demokratik ve Adil Müdür", "Otoriter ve Baskıcı 
Müdür", "Koruyucu Müdür" ve "Fiziksel Özellikleri Ön Planda Olan Müdür" 
şeklindedir. Öğrenciler tarafından çizilen resimler MAXQDA 26 yazılımına aktarılmış 
ve burada "okul müdürü" figürüne atfedilen özelliklere göre kodlar oluşturulmuş ve 
oradan da temalara ulaşılmıştır. Analiz sonuçlarına göre; İlkokul öğrencilerinin büyük bir 
çoğunluğu müdürleri daha çok "Sosyal Müdür" olarak algılarken, ortaokul öğrencilerinin 
genellikle "Otoriter ve Baskıcı Müdür" algısına sahip olmaları, okul kademeleri 
arasındaki deneyim ve algı farklılıklarını açıkça ortaya koymaktadır. Verilerin analizinde 
ayrıca uzman bir resim öğretmeninden ve yapay zekâ uygulamalarından (ChatGPT-4) destek alınmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Okul müdürü, algı, metafor, imge, resim

Abstract:
One of the issues that needs to be researched and analyzed is how school principals, who 
are of great importance to schools, are seen through the eyes of pupils. In this study, 
students' perceptions of principals in primary and secondary schools were analyzed 
through pictures. The phenomenological design method, one of the qualitative research 
methods, was used in the research. The study group of the research consists of students 
studying in public and private primary schools (2nd, 3rd and 4th grades) and secondary 
schools in Düzce Central and Çilimli districts. A convenient (simple) sampling technique 
was used to form the study group. A total of 12 different schools (2 private and 10 public) 
were identified as the study area and a total of 724 students in these schools were included 
in the study group. The research data were analyzed using the content analysis technique. 
These themes are 'Social Principal', 'Hardworking Principal', 'Democratic and Fair 
Principal', 'Authoritarian and Oppressive Principal', 'Protective Principal' and 'Principal 
with Physical Characteristics in the Forefront'. The pictures drawn by the students were 
transferred to MAXQDA 26 software, where codes were created according to the 
characteristics attributed to the figure of the 'principal', and from there themes were 
identified. According to the results of the analyses, while the majority of primary school 
pupils perceived the headteacher as a 'social leader', the fact that secondary school pupils 
generally perceived the headteacher as an 'authoritarian and oppressive leader' clearly 
shows the differences in experience and perception between the different levels of 
education. An expert drawing teacher and artificial intelligence applications (ChatGPT
4) were also used to analyze the data. 

Keywords: School principal, perception, metaphor, image, picture