İkincil Mağdur Deneyimi Destek Ölçeği- revize'nin (SVEST-R) Türkçe geçerlik ve güvenirliği
Turkish validity and reliability of the Second Victim Experience and Support tool-revised (SVRST-R)
Yazar: GAMZE DEMİRAY
Danışman: PROF. DR. GALİP EKUKLU
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Mağdur = Wronged ; Mağduriyet = Unjust treatment ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Beklenmeyen advers hasta olayına, tıbbi bir hataya ve/veya hastayla ilgili bir yaralanmaya karışan ve bu olay nedeniyle travmatize olup mağdur hale gelen sağlık çalışanları "ikincil mağdur" olarak tanımlanmaktadır.
Bu çalışmayla İkincil Mağdur Deneyimi Destek Ölçeği-Revize'nin Türkçe geçerlik ve güvenirliğini test etmek, Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde çalışan sağlık personellerinin ikincil mağdur olma ve algıladıkları destek düzeylerini belirlemek bunu etkileyen sosyodemografik değişkenleri ortaya koymak ve çözüm önerilerinde bulunmak amaçlanmıştır.
Çalışma metodolojik ve kesitsel nitelikte olup, Ocak 2022-Aralık 2022 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyeleri, araştırma görevlileri ve Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde çalışan hemşirelerden oluşan toplam 400 kişi ile yürütülmüştür. Katılımcılara araştırmacılar tarafından literatürden yararlanılarak geliştirilen 28 soru ve İkincil mağdur Deneyimi Destek Ölçeği-Revize'ye ait 35 soru olmak üzere toplam 63 sorudan oluşan bir soru formu uygulanmıştır.
İkincil Mağdur deneyimi Destek Ölçeği –Revize'nin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmasında; ölçeğin Kaiser Meyer Olkin test değeri 0,84, Barlett Testi için p değeri <0,001 bulunmuş olup; yapılan açıklayıcı faktör analizinde, dokuz faktör toplamda varyansın % 71,58'ini açıklamıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda 𝑥2=976.95, 𝑥2/𝑑𝑓=2.3, CFI= 0.92, GFI= 0.87, RMSEA= 0.05 bulunmuştur. Cronbach alfa katsayısı 0,85 bulunmuş olup sonuç olarak ölçek geçerli ve güvenilir kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının İMDDÖ-R'den aldıkları ortalama puan 2,8±0,5 olarak bulunmuştur.  Kadınların, 33 yaş ve altındaki katılımcıların, evli olmayanların, çocuk sahibi olmayanların, yüksek lisans mezunu olanların, yoksulluk sınırının altında hane geliri olanların, kronik hastalığı olanların, araştırma görevlisi olanların, meslekteki tecrübesi 10,2 yıl ve altında olanların, kurumda çalışma süresi 7,6 yıl ve altında olanların, haftalık çalışma süresi 40 saat üzerinde olanların, çalışırken stresli/gergin olanların ve ikincil mağdur deneyimi yaşamış olanların İMDDÖ-R puanları daha yüksek bulunmuştur.
Bu çalışmada ikincil mağdur deneyimi destek ölçeği-Revize'nin Türkçe dilinde de geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu ortaya konulmuştur. Advers hasta olayları veya tıbbi hata nedeniyle "ikincil mağdur" olan sağlık çalışanlarının tespit edilmeli, hasta güvenliği sistemleri içerisinde ikincil mağdurlar için destek birimleri oluşturulmalı ve bu fenomenin tanınırlığının artması için araştırmalar yapılmalıdır.

Abstract:
Healthcare workers who are involved in an unexpected adverse patient event, a medical error and/or a patient-related injury and become traumatized and victimized by this event are defined as "second victims".
In this study, it was aimed to test the validity and reliability of the Second Victim Experience and Support Tool-Revised in Turkish, to determine the second victim and perceived support levels of the health personnel working at Trakya University Health Research and Application Center, to reveal the sociodemographic variables affecting this and to offer solutions.
The study is methodological and cross-sectional and was carried out between January 2022 and December 2022, with a total of 400 people consisting of academicians and research assistant physicians of Trakya University Faculty of Medicine, and nurses working at Trakya University Health Research and Application Center. A questionnaire consisting of 63 questions, 28 questions developed by the researchers using the literature, and 35 questions belonging to the Second Victim Experience and Support Tool-Revised, was applied to the participants.
In the Turkish validity and reliability study of the Second Victim Experience and Support Tool-Revised; the Kaiser Meyer Olkin test value of the scale was found to be 0.84, and the p value for the Barlett test was <0.001. In the explanatory factor analysis, nine factors explained 71.58% of the total variance. As a result of confirmatory factor analysis, 𝑥2=976.95, 𝑥2/𝑑𝑓=2.3, CFI= 0.92, GFI= 0.87, RMSEA= 0.05 were found. Cronbach alpha coefficient was found as 0,85 and consequently, the scale was accepted to be a "reliable, valid" scale. The mean score of the participants in the study from the SVEST-R was found to be 2.8 ± 0.5. Women, participants aged 33 and under, unmarried, have no children, have a master's degree, have household income below the poverty line, have chronic diseases, those who are research assistants physicians, those who have 10.2 years or less of professional experience in the institution, those who have 6 years or less, those who work on shifts, those who work more than 40 hours a week, those who are stressed/tense while working, and those who have had a second victim experience were found to have higher SVEST-R scores.
In this study, it was revealed that the Second Victim Experience and Support Tool-Revised is a valid and reliable scale in Turkish as well. Healthcare workers who are "second victim" due to adverse patient events or medical errors should be identified at an early stage, support units for second victims should be established within patient safety systems, and research should be conducted to increase the recognition of this phenomenon.