Ankara keçilerinde androlojik parametrelerin dölverimi üzerine etkisi
The effect of andrological parameters on the fertility of Angora goats
Yazar: ÖMER ONUR PARILDAR
Danışman: PROF. DR. ERGÜN AKÇAY
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Androloji = Andrology ; Ankara = Ankara ; Ankara keçisi = Angora goat ; Fertilite = Fertility ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Üreme = Reproduction

Özet:
Hayvanlardan elde edilen verimlerin ekonomik sürdürülebilirliğinin sağlanabilmesi
için yüksek bir dölverimi elde etmek ve kuşaklar boyunca aktarılmasını kontrol altına almak
gereklidir. Bu yüzden androlojik muayene sistematiği (AMS) sürü reprodüktif yönetiminde
önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada, Ankara Keçisi Tekelerinde aşım sezonunda
yapılan androlojik muayene parametrelerinin, reprodüktif özellikler üzerine etkisinin
araştırılması için amaçlanmıştır. Hayvan materyali olarak TAGEM tarafından yürütülen
'Türkiye Yerli Evcil Hayvan Genetik Kaynakları Koruma Projesi' kapsamında 'Uluslararası
Hayvancılık Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü'(UHAEM) bünyesinde korunan Ankara
Keçilerinden dölverimi kanıtlanmış 6 adet teke (1-3 yaşlarında) ve 61 adet dişi kullanılmıştır.
Araştırmada sezon içerisinde AMS uygulanan tekelerin morfometrik testis ölçümleri, suni
vajen yardımıyla haftada 2 kere, 3'er tekrar olmak üzere toplam 36 ejakülatın spermatolojik
özellik verileri ile, elde sıfat yöntemiyle çiftleştirilen 61 adet dişi birey üzerinden ilk sıfat
canlı ağırlığı, gebe kalma oranı, ikizlik oranı, yavru verimi, canlı ağırlık artışları
parametreleri ile karşılaştırılarak aralarındaki korelasyon incelenmiştir. Yapılan korelasyon
analizi sonucunda annenin doğum ağırlığı ile yaşı ve sıfat ağırlığı arasında pozitif
korelasyonlar bulunmuştur. Tekelerin skrotal çevre uzunluğu, yaşı ve toplam testiküler
hacmi arasında da istatistiksel olarak önemli korelasyonlar saptanmıştır (p<0.001). Bunun
yanı sıra seçilen tekelerde spermanın kıvamı ile toplam testiküler hacim arasında negatif
korelasyon elde edilirken, canlı spermatozoa oranı ile tekelerin skrotal çevre uzunluğunun
pozitif korelasyon içerisinde olduğu gözlemlenmiştir. İkizlik oranı ise Anne VKS ile
istatiksel öneme sahip pozitif korelasyon göstermiştir. Sonuç olarak araştırmada elde edilen;
erkek bireylerin androlojik muayene parametrelerinden yaş, vücut kondisyon skoru, skrotal
çevre, testiküler hacim, sperma kıvamı ve canlı spermatozoa oranları ile, dişilerde yaş, vücut
kondisyon skoru, sıfat ağırlığı, doğum ağırlığı bulgularıyla, keçilerde dölverimi arasında
korelasyon bulguları dikkate alınarak damızlık seçiminde önemli bir kriter olarak
kullanılabileceği ve reprodüktif verimliliğe katkı sağladığı kanısına varılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Androlojik muayene, Ankara keçisi, dölverimi, elde sıfat, reprodüktif
parametre.

Abstract:
In order to ensure the economic sustainability of the animal yields, it is necessary to
obtain a high fertility and to control the transmission over generations. Therefore,
andrological examination systematic (AMS) plays an important role in herd reproductive
management. This study was designed to investigate the effect of Andrological examination
on reproductive parameters in Ankara goats. Within the scope of Conservation of Animal
Genetic Resources 'project carried out by TAGEM, 6 Angora bucks with proven fertility (1-
3 years old) and 61 Ankara goats, which are protected in International Livestock Research
and Training Center(UHAEM), were used as animal material, In this study, morphometric testicular
measurements of the AMS-applied bucks, spermatological parameters of 36 ejaculates
obtained by semen collected via artificial vagina, twice a week with three replicates, during
the breeding season were compared with the first breeding live weight, conception rate, twin
rate of 61 female individuals mated by natural mounting method live weight gain parameters
of offspring were compared and their correlations were examined. As a result of the
correlation analysis, positive correlations were found between birth weight and age and first
mounting weight of the goats. Statistically significant correlations were found between
scrotal circumference length, age and total testicular volume of the bucks (p<0.001). In
addition, while the negative correlation was found between the consistency of semen and
total testicular volume in selected bucks, it was observed that the ratio of live spermatozoa
and the scrotal circumference of the bucks were positively correlated. On the other hand, the
twins ratio showed a positive correlation with maternal BCS. In conclusion, regarding the
significant correlations among andrological examination parameters of male individuals such
as age, body condition score, scrotal circumference, testicular volume, semen consistency,
live spermatozoa rates, and age, body condition score, mounting weight, birth weight of
females, and fertility of goats, these parameters could be used as important selection criteria
for the studs of the breeding stock and it was concluded that they contribute to the
reproductive efficiency.

Keywords: Andrological examination, Angora goat, fertility, natural mounting, reproductive
parameters.