Okul öncesi öğretmenlerine yönelik pedagoji temelli ve öz-yeterlik yönelimli eleştirel düşünme becerileri ölçeği geliştirme çalışması
Development of pedagogy-based and self-efficacy oriented critical thinking skills scale for preschool teachers
Yazar: MİRAY NESLİ ÇEVİK
Danışman: DOÇ. DR. YILMAZ SOYSAL
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Düşünme becerileri = Thinking skills ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Pedagoji = Pedagogy ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin eleştirel düşünme becerilerine yönelik öz-yeterlik algılarının tespitinde kullanılmak üzere nicel bir ölçek olarak planlanan "Okul Öncesi Öğretmenlerine Yönelik Pedagoji Temelli ve Öz-yeterlik Yönelimli Eleştirel Düşünme Becerileri Ölçeği (PTÖYEDBÖ)" geliştirilmesi ve eksikliğinin giderilmesi amaçlanmıştır. Geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmeyi ve uygulamayı amaçlayan betimsel bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Bu amaçla, "Okul Öncesi Öğretmenlerine Yönelik Pedagoji Temelli ve Öz-yeterlik Yönelimli Eleştirel Düşünme Becerileri Ölçeği (PTÖYEDBÖ)" adı verilen 5'li likert tipinde (5=Her zaman, 4=Sık sık, 3=Bazen, 2=Nadiren, 1=Hiçbir zaman) bir ölçme aracı geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modelinde bir araştırmadır. Araştırmanın örneklem grubunu araştırma evreninden uygun örnekleme yöntemi ile seçilen Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapmakta olan 468 okul öncesi öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmada; öğretmenlerin eleştirel düşünme becerilerine yönelik öz yeterliğini belirlemek için araştırmacı tarafından oluşturulan "Okul Öncesi Öğretmenlerine Yönelik Pedagoji Temelli ve Öz-yeterlik Yönelimli Eleştirel Düşünme Becerileri Ölçeği (PTÖYEDBÖ)" ve öğretmenlerin demografik bilgilerini belirlemek amacıyla "Kişisel Bilgiler Formu" kullanılmıştır. Ölçeği geliştirme aşamasında öncelikle alanyazındaki eleştirel düşünme ve öz-yeterlik teorik art alana sahip çalışmalar dikkate alınmıştır. Daha sonra araştırmacılar tarafından madde havuzu oluşturulmuş ve ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılması için maddelere ilişkin dil geçerliliğinin sağlanması amaçlanmıştır. Bu nedenle oluşturulan 50 ölçek maddesi için uzman görüşü alınmıştır ve uzman görüşleri doğrultusunda maddeler yeniden düzenlenmiştir. Ölçeğin hipotetik hali uzman görüşlerinden sonra yapılan revizyonlarla nihai formatına dönüştürülmüş ve katılımcı kitlesine yöneltilmiştir. Ölçek 50 maddeden oluşmaktadır ve ölçekte ters ifadeler de bulunmamaktadır. Ölçeğin yapı geçerliliği için açımlayıcı faktör analizi (AFA), tanımlanan yapıyı doğrulamak için doğrulayıcı faktör analizi (DFA), güvenirliği ve iç tutarlılığı için cronbach alfa kat sayıları değerlendirilmiştir. AFA için SPSS 19.0© ve DFA içinse ise LISREL© programı kullanılmıştır. AFA sonucunda yapıyı bozan 16 madde ölçekten çıkarılmıştır. Geriye kalan 34 maddenin beş faktör altında gruplandığı tespit edilmiştir. Ölçekte yer alan beş faktörün toplam varyansın %56.97'sini açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. DFA bulguları ise kurulan modelin ki-kare değerinin (χ2 = 3335,51; n = 399; SD (df: serbestlik derecesi) = 968; p ≤ 0.00; p = 0.00000) istatistiki olarak anlamlı olduğu göstermektedir. Cronbach alfa iç tutarlılık güvenirlik kat sayısı ,959 olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak yapılan analizlere göre geliştiren Okul Öncesi Öğretmenlerine Yönelik Pedagoji Temelli ve Öz-yeterlik Yönelimli Eleştirel Düşünme Becerileri Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu görülmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to develop and eliminate the deficiency of "Pedagogy-Based and Self-Efficacy Oriented Critical Thinking Skills Scale for Preschool Teachers", which was planned as a quantitative scale to be used in determining the self-efficacy perceptions of preschool teachers regarding their critical thinking skills. It was designed as a descriptive study aiming to develop and apply a valid and reliable measurement tool. For this purpose, a 5-point likert-type (5=Always, 4=Often, 3=Sometimes, 2=Rarely, 1 =Never) was developed and implemented. The research is a descriptive survey model, one of the quantitative research methods. The sample group of the research consisted of 468 pre-school teachers working in schools affiliated to the Ministry of National Education, which were selected from the research universe with the appropriate sampling method. In the research; "Pedagogy-Based and Self-Efficacy Oriented Critical Thinking Skills Scale for Preschool Teachers (PBSOCTSS)" created by the researcher to determine teachers' self-efficacy for critical thinking skills and "Personal Information Form" to determine teachers' demographic information were used. In the development phase of the scale, first of all, studies with the theoretical background of critical thinking and self-efficacy in the literature were taken into account. Then, an item pool was created by the researchers and it was aimed to ensure the language validity of the items in order to conduct validity and reliability studies of the scale. For this reason, expert opinion was taken for the 50 scale items created and the items were rearranged in line with expert opinions. The hypothetical version of the scale was transformed into its final format with revisions after expert opinions and directed to the participants. The scale consists of 50 items and there are no reverse expressions in the scale. Exploratory factor analysis (EFA) for construct validity of the scale, confirmatory factor analysis (CFA) to confirm the defined construct, and Cronbach's alpha coefficients for reliability and internal consistency were evaluated. SPSS 19.0© was used for EFA and LISREL© program was used for CFA. As a result of EFA, 16 items that disrupted the structure were removed from the scale. It was determined that the remaining 34 items were grouped under five factors. It was concluded that the five factors in the scale explained 56.97% of the total variance. CFA findings show that the chi-square value (χ2 = 3335.51; n = 399; SD (df: degrees of freedom) = 968; p ≤ 0.00; p = 0.00000) of the established model is statistically significant. The Cronbach alpha internal consistency reliability coefficient was determined as ,959. As a result, it is seen that the Pedagogy-Based and Self-Efficacy Oriented Critical Thinking Skills Scale for Preschool Teachers, which was developed according to the analyzes, is a valid and reliable measurement tool.