Bisfenol A ve S'nin sıçan gastrointestinal sistemindeki histopatolojik etkileri ve idrar kütle spektrometrik değerlendirilmesi
The evaluation of histopathologic effects of Bisphenol A and S on gastrointestinal systems of rats and their urinary mass spectrometric results
Yazar: ABDULLAH MAHİROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAY BOSTANCIERİ
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Bağırsaklar = Intestines ; Bisfenol = Bisphenol ; Bisfenol A = Bisphenol A ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Mahiroğlu, A. Bisfenol A ve S'nin Sıçan Gastrointestinal Sistemindeki Histopatolojik Etkileri ve İdrar Kütle Spektrometrik Değerlendirilmesi, Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi, Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi, Gaziantep, 2023. Bulaşıcı olmayan hastalıklar (BOH) dünya üzerinde sıklığı artmakta olan bir halk sağlığı problemidir. Bulaşıcı olmayan hastalıklar arasında gıda alerjisi ve inflamatuar barsak hastalıkları (İBH) gibi pek çok hastalık sayılabilir. Endokrin bozucu kimyasallardan olan bisfenol A (BPA), polikarbonat plastikler ve epoksi reçinelerde kullanılmaktadır. Başlıca gıda ve sağlık endüstrisi olmak üzere geniş bir kullanım alanının olması insanlar üzerinde kronik maruziyete yol açmaktadır. BPA'nın zararlı etkilerinin ortaya çıkması üzerine başta bisfenol S (BPS) olmak üzere pek çok bisfenol türevi geliştirilmiş ve kullanılmaya başlanmıştır. BPA-free olarak ifade edilen ürünlerde kullanılan başlıca bisfenol türevi BPS'dir. Çalışmamızda bisfenol türevlerinden olan BPA ve BPS'nin dişi Sprague-Dawley cinsi sıçanların gastrointestinal sistemi üzerindeki inflamatuar etkisi araştırılmıştır. 21 gün boyunca oral gavaj ile BPA ve BPS'ye maruz bırakılan sıçanların kalın barsaklarında inflamasyon gelişimi açısından Erben histomorfolojik skorlama sistemi yapılmıştır. Bisfenol türevlerinin metabolizmasının kıyasına yönelik idrar atılım miktarları Sıvı Kromatografi-Kütle Spektrometresi (LC-MS/MS) ile; kan total kolesterol, idrar kreatinin değerleri ise biyokimyasal analiz ile tespit edilmiştir. BPA'nın BPS'ye kıyasla kalın barsakta inflamasyonu daha fazla tetiklediği gösterilmiştir. Hem BPA hem BPS'nin total kolesterolü artırdığı gözlenmiştir. İdrarda spektrometrik analizlerde BPS'nin BPA'ya göre biyo-yıkımının daha az olduğu tespit edilmiştir. Bu durum BPS'nin vücutta birikimi açısından endişe vericidir.

Anahtar Kelimeler: Bisfenol A, Bisfenol S, barsak inflamasyonu, kütle spektrometresi

Abstract:
Mahiroğlu, A. The Evaluation of Histopathologic Effects of Bisphenol A and S on Gastrointestinal Systems of Rats and Their Urinary Mass Spectrometric Results, Gaziantep University Faculty of Medicine, Department of Histology and Embryology, Medical Specialty Thesis, 2023. Non-communicable diseases (NCDs) are an increasing public health problem all around the world. Food allergy and inflammatory bowel diseases (IBD) can be counted among the NCDs. Bisphenol A (BPA), as an endocrine disrupting chemical, is used for the production of the policarbonate plastics and epoxy resins. With vast area of usage of BPA, humans are exposed to it chronically.When BPA's damaging effects came in sight, other bisphenol analogues developed and came into use. One of the most common bisphenol analogues used as an alternative to BPA in BPA-free labeled product is Bisphenol S (BPS). In this study, the inflammatory effects of Bisphenol A and S on gastrointestinal system of Sprague-Dawley rats are investigated. After 21 days of exposure of BPA and BPS via oral gavage, Erben histomorphological scoring has been calculated for the assessment of development of inflammation in large intestine. In order to compare the bisphenol analogues' metabolism, their excretions in urine have been assessed with liquid chromatography–mass spectrometry (LC-MS/MS). And the levels of total cholesterol in blood and creatinine in urine have been analysed with biochemical tests. The results showed that, BPA has more pro-inlammatory impact than BPS on large intestine. Both BPA and BPS increased the level of total cholesterol. Because of less biodegraded than BPA, BPS wasn't detected in the urine. It is a concerning result about bioaccumulation of BPS in the body.

Keywords: Bisphenol A, Bisphenol S, intestinal inflammation, mass spectrometry