Yapılandırılmış bir eğitimin Sosyal Hizmetler Kurumu'ndan yardım almakta olan ergenlerin öfke kontrolü, atılganlık ve benlik saygısı düzeyine etkisi
The effect of structured education on the level of anger management, assertiveness and self-esteem of adolescents getting help from Social Services Agency
Yazar: NURAY ŞİŞEK
Danışman: DOÇ. DR. HAVVA TEL
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Atılganlık = Assertiveness ; Benlik = Ego ; Benlik saygısı = Self esteem ; Ergenler = Adolescents ; Sosyal hizmetler = Social services ; Öfke = Anger

Özet:
Çocukların yetiştirilmesi ve hayata hazırlanmasında temel kurum olan aile, bazı durumlarda bu görevi yerine getiremeyebilmektedir. Bu noktada toplum, oluşturduğu kurumlarla bu önemli işlevi yerine getirmeye çalışmaktadır. Kurum bakımında duygusal paylaşımların yetersizliği, kısıtlayıcı ortam gibi nedenlerle ergenler öfke duygusunu daha çok yaşamakta, atılganlık becerileri ve benlik saygısı gelişimleri olumsuz etkilenmektedir.Bu çalışma yapılandırılmış bir eğitimin Sosyal Hizmetler Kurumu'ndan yardım alan ergenlerin öfke kontrolü, atılganlık becerileri ve benlik saygıları üzerine etkinliğini belirlemek amacıyla yapılmış deneysel bir çalışmadır.Araştırmanın örneklemini Nevşehir Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü Yetiştirme Yurdu'nda kayıtlı yurtta kalan 15 ergen ile Sosyal Hizmetler Kurumu'ndan yardım alan ve ailesinin yanında kalan 28 ergen oluşturmaktadır. Araştırmada veriler; Ergen Tanıtım Formu, Çok Boyutlu Öfke Ölçeği, Rathus Atılganlık Envanteri ve Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde, Kruskal Wallis Varyans Analizi, Mann-Whitney U, bağımsız iki grup t testi, pearson korelasyon analizi ve friedman önemlilik testleri kullanılmıştır.Yurtta kalan ergenlerin öfke puanlarında eğitim sonrasında istatistiksel olarak anlamlı değişiklik olmadığı, atılganlık ve benlik saygısı puanlarının eğitim sonrası yükseldiği ancak altı ay sonra düştüğü belirlenmiştir. Ailesi yanında kalan ergenlerin ise eğitim sonrasında öfke puanlarının azaldığı, atılganlık ve benlik saygısı puanlarının arttığı ve bu artışın altı ay boyunca sürdüğü saptanmıştır. Benlik saygısı ile atılganlık arasında pozitif ve güçlü bir ilişki olduğu, benlik saygısı arttıkça ergenlerin atılganlığının arttığı sonuçlarına ulaşılmıştır.Bu sonuçlar doğrultusunda yetiştirme yurdunda kalan ergenlerin yaşadıkları öfke duygusunu etkileyen faktörlere yönelik kalitatif araştırmalar yapılması, yetiştirme yurtlarında kalan ergenlerin toplumla etkileşimlerini artırmaya yönelik planlamalar yapılması ayrıca yetiştirme yurtlarında ve okulların danışmanlık hizmetlerinde öfke, atılganlık ve benlik saygısı eğitim programlarının sürekli hale getirilmesi önerilebilir.Anahtar Kelimeler: Ergen, Sosyal Hizmetler, Öfke Kontrolü, Atılganlık, Benlik Saygısı

Abstract:
The family, which is the basic institution for growing up the children and preparing them for life, cannot accomplish its task in some conditions. At this point, the society tries to fulfil this important function via some of its institutions. The adolescents feel the anger more and their improvement of assertiveness skills and self-esteem is affected negatively because of some reasons such as lack of emotional sharing and restrictive milieu during institutional care.This is an experimental study aimed to determine the effectiveness of structured education on anger management, assertiveness skills and self-esteem of adolescents who get help from Social Services Agency.The study sample consisted of 15 adolescents living in Nevşehir Provincial Directorate of Social Services Orphanage and 28 adolescents living with their families and getting help from Social Services Agency. The data were collected by using Adolescent Introductory Form, Multidimensional Anger Scale, Rathus Assertiveness Inventory and Coopersmith Self -Esteem Scale. Kruskal Wallis Variance Analysis, Mann-Whitney U test, Independent Samples t-test, Pearson?s Correlation Test and Friedman?s Test were used in order to analyze the data statistically.No significant difference was determined between pre-education anger scores and post-education anger scores of adolescents living in the orphanage. An increase was seen in assertiveness and self-esteem scores of these adolescents after the education but these scores decreased six months later. It was identified that anger scores of adolescents living with their families decreased and assertiveness and self-esteem scores of these adolescents increased and this increase continued for six months. It was found out that there was a positive and strong relation between self-esteem and assertiveness andthe assertiveness of adolescents increased when their self-esteem increased.Based on these results, doing qualitative researches on the factors that affect the sense of anger of the adolescents living in the orphanages, making plans to improve their interaction with the society and routinization of anger, assertiveness and self-esteem education programmes in orphanages and counselling services of schools will be suggested.Keywords: Adolescent, Social Services, Anger Management, Assertiveness, Self-esteem