Geriatrik diyabetik hastalarda nöropatik ağrı ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between neuropathic pain and quality of life in geriatric diabetic patients
Yazar: MUSTAFA TURAN
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM OVAYOLU
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Geriatri = Geriatrics ; Hemşirelik = Nursing ; Nöropatiler = Neuropathies ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Tüm dünyada yaşlı nüfusunun giderek artması sonucu bulaşıcı olmayan kronik hastalıkların prevalansı da artış göstermektedir. Bu hastalıklardan biri de diyabettir. Geriatrik diyabetik hastalarda diyabetin neden olduğu kronik komplikasyonlardan biri olan nöropati sonucu gelişen ağrı, bireylerin yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Araştırma, geriatrik diyabetik hastalarda nöropatik ağrı ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla Eylül 2018 – Eylül 2019 tarihleri arasında bir devlet hastanesinin iç hastalıkları ve endokrinoloji kliniklerinde tanımlayıcı olarak yapıldı. Araştırma öncesi Kurumdan, Etik Kuruldan ve hastalardan izin alındı. Araştırmanın verileri, Soru Formu, Visual Analogue Scale/VAS, Douleur Neuropathique 4 Questions/DN4 Anketi ve World Health Organization Quality of Life Instrument Older Adults Module/WHOQOL-OLD ile toplandı. DN4 anketinde nöropatik ağrı için sınır değer 4/10 ve üzeri olarak belirlenmiştir. WHOQOL-OLD ölçeğinden alınan puanlar 24 ile 120 arasında değişmekte olup, alınan puanın yüksek olması yaşam kalitesinin yüksek olduğu anlamına gelmektedir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde; Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve Spearman Korelasyon analizi kullanıldı. Hastaların büyük çoğunluğunun erkek, 65-69 yaş aralığında olduğu ve okuma yazma bilmediği görüldü. Geriatrik hastaların büyük bir kısmının 10 yıldan uzun süredir diyabet tanısı aldığı, diyabet tedavisinde oral antidiyabetik ilaç ile birlikte insülin kullandığı, diyabete ek olarak kalp damar sistemine ait bir kronik hastalığa sahip olduğu saptandı. Hastaların VAS'a göre nöropatik ağrı dışındaki ağrı puan ortalamasının 6,27±1,48 olduğu, DN4'e göre nöropatik ağrı puan ortalamasının 8,15±1,14 ve WHOQOL-OLD'a göre yaşam kalitesi genel puan ortalamasının 68,67±6,61 olduğu tespit edildi. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre VAS puanı ile DN4 puanı arasında pozitif yönde, anlamlı ve orta düzeyde bir ilişki tespit edildi (p=0,001; r=0,502). WHOQOL-OLD genel puanı ile DN4 puanı arasında negatif yönde, anlamlı ve orta düzeyde bir  korelasyon olduğu tespit edildi (p=0,007; r=-0,420). Ayrıca hastaların diyabet tanısı alma süresi, diyabet tedavi şekli ve diyabet kontrolü için hastaneye başvurma durumu ile DN4 puan ortalaması arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlendi (p<0,05). Geriatrik diyabetik bireylerin "orta düzeyde" genel ağrı yaşadığı, nöropatik ağrı düzeyi ortalamalarının yüksek olduğu, yaşam kalitesi puan ortalamalarının "orta düzeyde" olduğu ve hastaların yaşadığı nöropatik ağrının yaşam kalitesini etkilediği görüldü. Bu sonuçlar ışığında yaşlı diyabetik hastalarda nöropatik ağrı ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi, nöropatik ağrının azaltılarak, hastaların yaşam kalitesinin desteklenmesi önerilebilir.

Abstract:
The prevalence of non-communicable chronic diseases is increasing as a result of the progressive growth in elderly population throughout the world. One of these diseases is diabetes. Pain developing as result of neuropathy, which is one of chronic complications of diabetes seen among geriatric diabetic patients, affects adversely individuals' quality of life. This descriptive study was conducted to assesment of the relationship between neuropathic pain and quality of life in geriatric diabetic patients at the internal medicine and endocrinology clinics of a state hospital between September 2018 and September 2019. Permission was obtained from the Institution, Ethics Committee, and patients before the study. The data of the study were collected using Questionnaire Form, Visual Analogue Scale (VAS), Douleur Neuropathique 4 Questions (DN4) questionnaire, and the World Health Organization Quality of Life Instrument Older Adults Module (WHOQOL-OLD). In the DN4 questionnaire, the limit value for neuropathic pain was determined to be 4/10 and above. The scores obtained from the WHOQOL-OLD scale ranged between 24 and 120. The higher the score, the higher the quality of life. The Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test, and Spearman Correlation analysis were used to analyze the data obtained from the study. The majority of the patients were male, in the age group of 65-69 years, and illiterate. It was found that the majority of geriatric patients had diabetes for more than 10 years, oral antidiabetic medication was used along with insulin in diabetes treatment and they also suffered from a chronic cardiovascular disease in addition to diabetes. While the other than neuropathic pain, pain mean score of the patients according to VAS was 6.27±1.48, the mean score of neuropathic pain according to the DN4 was 8.15±1.14 and the overall quality of life mean score according to WHOQOL-OLD was 68.67±6.61. The results of the study revealed that there was a positive, significant and moderate correlation between VAS score and DN4 score (p=0,001; r=0,502). The results of the study revealed that there was a negative, significant and moderate correlation between DN4 score and WHOQOL-OLD score (p=0,007; r=-0,420).  In addition, another significant correlation was also found between the duration of diabetes diagnosis, the type of diabetes treatment, admission to hospital for diabetes control, and the DN4 mean score of the patients (p <0.05). Geriatric diabetic individuals were observed to have a moderate general pain, a high neuropathic pain mean scores, and a moderate quality of life mean score. Moreover, the neuropathic pain experienced by patients affected their quality of life. In the light of these results, it is recommended to assess neuropathic pain and quality of life among elderly diabetic patients and to support their quality of life by reducing their neuropathic pain.