Transkraniyal doğru akım uyarımının konuşma seslerinin kategorik algısı üzerine etkisi
Effect of transcranial direct current stimulation on categorical perception of speech sounds
Yazar: MEVLÜDE IŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ TUNA ERDOĞAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇER ESKİKURT
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Algı = Perception ; Doğru akım = Direct current ; Elektrik uyarı tedavisi = Electric stimulation therapy ; Konuşma = Speech ; Konuşma algısı = Speech perception ; Nörobilim = Neuroscience ; Ses = Voice ; İşitsel işlemleme = Auditory processing

Özet:
Çalışmamızda, sol işitsel korteks üzerinden uygulanan transkraniyal doğru akım uyarımının konuşma seslerinin kategorik algısı üzerindeki etkisinin davranışsal bir görev aracılığıyla incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamıza, 18-35 yaş arası ana dili Türkçe olan 46 (Kadın:22; Erkek:24; ortalama yaş= 23.05; ss= 3.15) sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Çalışmamız, iki deney grubu [anot (n:16) ve katot (n:14)] ile bir kontrol grubu [sham (n:16)] olmak üzere üç gruptan oluşmaktadır. Tüm katılımcılar, temel (baseline) performans kapsamında fonetik kategorizasyon görevini gerçekleştirmiştir. Ardından, katılımcılara 15 dakika boyunca 2 mA şiddetinde transkraniyal doğru akım uyarımı uygulanmıştır. On beşinci dakikanın sonunda, katılımcılar akım almaya devam ederken tekrar fonetik kategorizasyon görevini gerçekleştirmiştir. Davranışsal görevden elde edilen; tepki süresi, kategori sınırı ve eğim parametreleri gruplar arası (uyarım koşulu; anot, katot, sham) ve grup içi (zaman; uyarım öncesi ve uyarım sırasında) karşılaştırmaları istatistiksel olarak incelenmiştir. Tanımlama fonksiyonunun eğim parametresi gruplar arası ve grup içi faktörler açısından anlamlı bir farklılık göstermemiştir (p>.05). Kategori sınır değerinde, katot grubu ve sham grubunun, grup içi karşılaştırmalarında anlamlı farklılık gözlenmiştir (Katot t=-2.209, p=.046; Sham: t=-3.178, p=.006). Tepki süresi parametresinde, anot grubunun grup içi karşılaştırmasında anlamlı düzeyde bir azalma gözlenmiştir (Z=-2.223, p=.026). Sonuç olarak, transkraniyal doğru akım uyarımının sol işitsel korteks üzerinden tek seans olarak uygulanması, konuşma seslerinin kategorik algısında anlamlı bir etki göstermemiştir.
Anahtar Kelimeler: Transkraniyal doğru akım uyarımı, İşitsel korteks, Kategorik algı, İşitsel zamansal işlemleme, Ses başlangıç zamanı

Abstract:
In the present study, we aimed to investigate the effect of transcranial direct current stimulation applied over the left auditory cortex on the categorical perception of speech sounds through a behavioral task. 46 (Female: 22; Male: 24; mean age=23.05; sd= 3.15) healthy volunteers, with native language is Turkish, between the ages of 18-35 were included in our study. Our study consists of three groups as two experimental groups [anode (n: 16) and cathode (n: 14)] and a control group [sham (n: 16)]. All participants performed the task of phonetic categorization within the framework of baseline performance. Subsequently, the participants received direct current stimulation of 2 mA for 15 minutes. At the end of the fifteenth minute, the participants performed the phonetic categorization task again as they continued to receive the current. Response time, category boundary and slope parameters obtained from the behavioral task were statistically analyzed between-groups (stimulation condition; anode, cathode, sham) and within-group (time; before and during the stimulation) comparisons. The slope parameter of the identification function did not change significantly between the groups and within the groups (p>.05). In the VOT boundary value, a significant difference between baseline and value during tDCS was observed in cathode and sham groups (Cathode t=-2.209, p=.046; Sham: t=-3.178, p=.006). A significant decrease was observed in response time between baseline and during tDCS in anode group (Z=-2.223, p=.026). In conclusion, single session of transcranial direct current stimulation over the left auditory cortex did not show a significant effect on the categorical perception of speech sounds.
Keywords: Transcranial direct current stimulation, Auditory cortex, Categorical perception, Auditory temporal processing, Voice onset time