Ceza hukukunda iyi hal ve iyileştirme
Good conduct and treatment in criminal law
Yazar: SENA İSPİRLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED BUHARİ ÇETİNKAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kriminoloji ve Ceza Adaleti Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ceza adaleti sistemi = Criminal justice system ; Ceza hukuku = Criminal law ; Ceza indirimi = Penal reduction ; Ceza infaz hukuku = Penal law ; Ceza infaz kurumları = Prisons ; Damgalama = Stigmatization ; Suçun önlenmesi = Crime prevention ; Tekerrür = Recidivisim ; İyileştirme = Improvement ; İyilik Hali Envanteri = Wellness Inventory

Özet:
Tarihi süreç içerisinde, cezalandırmanın birçok farklı görünümü ve amacı olmuştur. Cezalandırma tarihinin ilk aşamalarında insan bedeni ve insan onuru cezanın odağında olmuştur. Bu süreçte yaşanan birtakım gelişmelerin sonucunda, insan onuru artık cezanın konusu değil, bir sınırı haline gelmiştir. Nihayetinde süreç içerisinde iyileştirme, ceza hukukunun amaçlarından biri haline gelmiştir. İki izli bir ceza hukuku sisteminde iyileştirme amacı, sadece ceza ile değil güvenlik tedbirleriyle de sağlanmaktadır. İyileştirmenin sağlanabilmesi için iyileştirilmesi gerekenin kim olduğu ve bu bağlamda tehlikelilik hali ile iyileştirilenin kim olduğu ve bu bağlamda iyi hal kavramları ele alınmalıdır. Ceza hukukunun iyileştirmek üzere temas ettiği bireye yönelik yapılacak tespitler söz konusu olup bu tespitlerin yöntem ve şekilleri çeşitlilik göstermektedir. Benzer şekildeki çeşitlilik, iyileştirme yöntemleri açısından da söz konusudur. Ceza hukukunun temas ettiği bireyin iyileşmiş olduğuna dair belirli bir kabul olması gerekmektedir. Ancak sabıkası bulunan kişilerin toplum tarafından iyileşmiş olarak kabul edilmek yerine tehlikeli olarak damgalandığı görülmektedir. Bu gibi durumlar bireyin yeniden suç işlemesi bakımından değerlendirilmesi gereken hususlardır. Ceza hukuku tarihsel süreç içerisinde iyileştirmeyi bir amaç olarak benimsemiştir. Bu sebeple kendine temas eden bireyi iyileştirmesi bakımından garantör (güvenceci) rolü olduğundan söz edilebilir. İhmali bir davranışta bulunarak iyileştirme amacını bu sağlayamaması, yeniden suç işlenmesinde bir etken olarak kendini gösterebilir. İyileştirmenin sağlanabilmesi için iyileştirme yöntemleri kadar iyi hal ve tehlikeli hal kavramlarının tanımlanması ve tespiti de gerekmektedir.

Abstract:
Throughout history, punishment has had many different appearances and purposes. In the early stages of the history of punishment, the human body and human dignity were the focus of punishment. As a result of some developments in this period, insan honor is no longer the subject of punishment, it has become a limit. Ultimately, improvement in the process has become one of the purposes of criminal law. In a two-track criminal law system, the aim of improvement is achieved not only by punishment but also by security measures. In order to achieve improvement, the concepts of who needs to be improved, and in this context, the state of danger, and who is cured, and in this context, the concepts of good behavior, must be addressed. There are determinations to be made regarding the individual that criminal law contacts to improve, and the methods and forms of these determinations vary. Similar diversity also exists in terms of improvement methods. There must be a certain acceptance that the individual contacted by criminal law has recovered. However, it seems that people with criminal records are branded as dangerous by society instead of being accepted as healed. Such situations are matters that should be evaluated in terms of whether the individual commits a crime again. Criminal law has adopted improvement as a goal throughout the historical process. For this reason, it can be said that it has a guarantor role in terms of healing the individual who touches it. Failure to achieve this goal of rehabilitation by committing a negligent behavior may manifest itself as a factor in re-offending. In order to achieve improvement, it is necessary to define and determine the concepts of good condition and dangerous condition as well as improvement methods.