İstanbul ili kamu, özel ve üniversite hastaneleri çalışanlarına verilen Hastane Afet ve Acil Durum Planları (HAP) uygulayıcı  eğitimlerinin değerlendirilmesi.
The evaluation of hospital disaster and emergency planning practitioner traninings of İstanbul public, private and university hospital staff
Yazar: HİLAL CANASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHADIR TAŞLIDERE
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: AFAD = Disaster and Emergency Management Directorate ; Acil durum planlaması = Emergency planning ; Acil durum yönetimi = Emergency management ; Afet eğitimi = Disaster education ; Afet hazırlığı = Disaster preparation ; Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Doğal afetler = Natural disasters ; Hizmet içi eğitim programları = In service training programs ; Üniversite hastaneleri = University hospitals

Özet:
Bu çalışmanın amacı, İstanbul'da düzenlenen "Hastane Afet ve Acil Durum Planları (HAP) Uygulayıcı Eğitimleri"nin, kamu, özel ve üniversite hastaneleri çalışanlarının hastane afet ve acil durum planları konusunda bilgi düzeyine etkisini araştırmaktır. Araştırmanın çalışma grubu, İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Acil Sağlık Hizmetleri Başkanlığı Afetlerde Sağlık Hizmetleri Ulusal Medikal Kurtarma Ekipleri Birimi tarafından düzenlenen, Hastane Afet ve Acil Durum Planları Uygulayıcı Eğitimlerine Ocak 2017 - Haziran 2019 tarihleri arasında katılan ve halen İstanbul'da çalışmaya devam eden kamu, özel ve üniversite hastaneleri çalışanlarıdır. Hastane Afet ve Acil Durum Planları Uygulayıcı Eğitimine katılmış, eğitim öncesinde ve sonrasında uygulanan ön test ve son test değerlendirmelerini tamamlamış 49 ayrı oturumda eğitime katılmış 1066 Kamu, Özel ve Üniversite Hastaneleri Çalışanlarının dosya ve arşiv kayıtları retrospektif olarak incelenmiş, personelin demografik değişkenleri açısından bilgi düzeyleri karşılaştırılmış ve Hastane Afet ve Acil Durum Planları Uygulayıcı Eğitimine ilişkin değerlendirmeleri saptanmıştır.
Çalışmada sonuç olarak kadınlarda ve erkeklerde ön test puanı medyanı sırasıyla, 70(28-88) – 70(3-88) iken, eğitim verildikten sonra son test puanlarına bakıldığında kadınlar ortalamayı 80 puana çıkarırken, erkeklerin daha geride kaldığı görülmüştür. Evli kişilerin ön test puan medyanı 70(13-88), bekar kişilerin ön test puan medyanı 68(3-85), eğitim sonrasında ise; bekar kişilerde 78(75-98)'e, evli kişilerde ise80(70-100) olarak saptanmıştır. Çalışmaya alınan 1066 katılımcının yaş ortalaması 38.81±8.26 yıldı, kadın-erkek oranının eşit olduğu görüldü ve %71,8'i evliydi. Çalıştıkları kurum türüne bakıldığında; kamu ve özel kurumda çalışanların oranları birbirine yakındı ve sırasıyla %44-45 idi. Ayrıca üniversitede çalışanlar tüm katılımcıların %9,2'ini (N:98) oluşturuyordu.Çalışmaya katılan kişilerin 656 (%61,7)'sının komisyon üyesi olmadığı saptanmıştır. 
Meslekler arasında soruların geneline bakıldığında puan ortalamaları karşılaştırmasında anlamlı bir fark bulunmadı. Kadın katılımcıların erkek katılımcılara oranla bilgi düzeyinde anlamlı farklılık mevcuttur. (P <0.001). Medeni durum bakımından evli kişilerin bilgi düzeyi bekar katılımcılara göre artışı istatistiksel olarak anlamlıdır (P <0.001). Özel ve Üniversite hastaneleri katılımcılarının, kamu katılımcılarına oranla bilgi düzeyinde anlamlı farklılık mevcuttur. (P <0.001).  Komisyon üyesi olanlarda, olmayanlara oranla bilgi düzeyinde anlamlı farklılık mevcuttur. (P <0.001). Hastane afet ve acil durumu planı hazırlığından sorumlu personelin HAP Uygulayıcı Eğitimi alması, hastane çalışanlarının tamamının ise HAP ve afet konusunda farkındalık ve hizmetiçi eğitimlerini alması önem arzetmektedir.
Anahtar kelimeler:Hastane, afet, acil durum, plan

Abstract:
The purpose of this study is to research the effect of Istanbul based "Hospital Disaster and Emergency Plans (HAP) Practitioner Trainings" on the level of knowledge of public, private and university hospital employees about hospital disaster and emergency plans.The study group consist of public, private and university hospital employees who work in Istanbul and attended Hospital Disaster and Emergency Plans Practitioner Trainings held by National Medical Rescue Teams Unit, Directorate of Emergency Health Services of Istanbul City Healthcare Administration, Disaster Healthcare Servicebetween January 2017 and June 2019. Private and university hospital employees who attended the Hospital Disaster and Emergency Plans Practitioner Training, completed the pre-test and post-test evaluations applied before and after the training, participated in the training in 49 separate sessions, were retrospectively examined.
As a result of the study, while the median of pretest scores for women and men was 70 (28 - 88) - 70 (3-88), respectively, when the posttest scores were examined after the training was given, it was observed that while women increased the average to 80 points, men fell behind. The median pretest score median of 70 (13-88), single person's pretest median score 68 (3-85) , after the training; it was determined as 78 (75-98) in single people and 80 (70-100) in married people. The average age of the 1066 participants included in the study was 38.81 ± 8.26 years, it was seen that the ratio of men and women was equal, and 71,8% of them were married. Looking at the type of institution, they work in; the proportions of those working in public and private institutions were close to each other and were 44 – 45% respectively. In addition, university employees constituted 9,2% (N: 98) of all participants. 656 (61,7%) of the participants in the study were not commission members.
When looking at the questions among the professions, there was no significant difference in the average of the scores. There is a significant difference in the level of knowledge of women participants compared to men. In terms of marital status, the increase in the knowledge level of married people compared to single participants is statistically significant. There is a significant difference in the level of knowledge of private and university hospital participants compared to public participants. There is a significant difference in knowledge level among those who are members of the commission compared to those who are not. It is important that the personnel responsible for the preparation of the hospital disaster and emergency plan receive HAP Practitioner Training, and all hospital personnel receive awareness and in-service training on HAP and disaster.

Keywords: Hospital, disaster, emergency, plan