Hemşirelerin kültürel zeka ile etnik merkezciliği arasındaki ilişki
The relationship between cultural intelligence and ethnic centralization of nurses
Yazar: SEMİH DADÜK
Danışman: PROF. DR. GÜLBU TANRIVERDİ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Etnik merkezcilik = Ethnocentrism ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kültürel yetkinlik = Cultural competence ; Kültürel zeka = Cultural intelligence

Özet:
Hemşirelik bakımında kültürel yeterli yaklaşımı etkileyen iki kavram kültürel zeka ve etnik merkezciliktir. Etnikmerkezcilik bakımı olumsuz etkilerken kültürel zeka olumlu etkilemektedir. Bu çalışmada kültürel zeka ile etnik merkezcilik arasındaki ilişki belirlendi. İlişki arayıcı tasarımda yapılan bu çalışmanın evrenini bir uygulama-araştırma hastanesinde aktif görev yapan 430 hemşire oluşturdu. Çalışmada örneklem seçilmedi. Ulaşılan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 285 hemşire ile çalışma tamamlandı.  Araştırmada verileri anket formuyla toplandı. Anket formunun içeriğini; hemşireleri tanımlayan sorular, etnik merkezcilik ve kültürel zeka ölçekleri oluşturdu. Araştırma verileri araştırmacı tarafından 01.11.2021-31.12.2021 tarihleri arasında toplandı. Çalışmaya başlamadan önce etik kurum, kurum ve hemşirelerden onam alındı. Araştırma bulgularına göre hemşirelerin etnik merkezcilik ölçeğinden aldıkları puan ortalaması 43.39±10.92; kültürel zekâ ölçeğinden aldıkları puan ortalaması ise 94.54±18.17 olarak belirlendi.  Çalışmaya katılan hemşirelerin kültürel zekalarının yüksek, etnikmerkezciliklerinin ise düşük olduğu belirlendi. Hemşirelerin etnimerkezcilik ve kültürel zekâ ölçeği puan ortalamaları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki belirlendi (β=-0.273, p<0.05). Hemşirelerde kültürel zeka puan ortalamaları arttıkça etnikmerkezciliklerinin azaldığı belirlendi. hemşirelerin kültürel zekalarını geliştiren veya etnik merkezciliklerini azaltan çalışmalar önerilebilir.

Abstract:
Two concepts that affect the culturally competent approach in nursing care are cultural intelligence and ethnocentrism. While ethnocentrism affects care negatively, cultural intelligence affects it positively. In this study, the relationship between cultural intelligence and ethnocentrism was determined. The universe of this study, which was conducted in relation-seeking design, consisted of 430 nurses working actively in a practice-research hospital. No sample was selected in the study. The study was completed with 285 nurses who were reached and agreed to participate in the study. In the study, the data were collected with a questionnaire form. The content of the questionnaire form; questions describing nurses, ethnocentrism and cultural intelligence scales. Research data were collected by the researcher between 01.11.2021 and 31.12.2021. Before starting the study, consent was obtained from the ethical institution, institution and nurses. According to the research findings, the mean score of the nurses from the ethnocentrism scale was 43.39±10.92; The mean score of the cultural intelligence scale was determined as 94.54±18.17. It was determined that the nurses participating in the study had high cultural intelligence and low ethnocentrism. A negative significant correlation was determined between the nurses' ethnocentrism and cultural intelligence scale mean scores (β=-0.273, p<0.05). It was determined that as the mean score of cultural intelligence in nurses increased, their ethnocentrism decreased. Studies that improve nurses' cultural intelligence or reduce their ethnocentrism can be recommended.