Türkiye'deki adliye binalarının tasarım yönetimi iyileştirmesine yönelik çıkarımlar
Implications for the improvement of design management of courthouses in Turkey
Yazar: MELİKE DAVARCI
Danışman: DOÇ. DR. ABDURRAHMAN YAĞMUR TOPRAKLI
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Adliye binaları yargı işlemlerinin etkin bir şekilde yürütülmesine fiziki koşulları ile katkıda bulunmaktadır. Toplumsal anlamda önemli bir role sahip yapılardır. Tasarımında yapılacak hata geri dönüşü olmayan maliyetlere neden olabilir. Adliye binaları tasarımıyla ilgili ülkemizde ve Dünya'da bugüne dek çeşitli araştırmalar yapılmıştır. Türkiye'de büyük çoğunluğu son 20 yılda olmak üzere oldukça fazla sayıda adliye binası yapılmasına karşılık, bu adliye binalarının tasarım yönetimine, tasarım iyileştirmesine ve kullanıcı memnuniyetine yönelik bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışma ile Türkiye'deki adliye binaları tasarım yönetimi araştırılmış ve kullanıcılarla görüşülerek adliye binası tasarımında aksayan konular ve adliye binalarının tasarımına yönelik iyileştirme yapılabilecek noktalar hakkında bilgi edinilmeye çalışılmıştır. Çalışma kapsamında Bolu Adalet Hizmet Binası İskan Sürecinde Değerlendirme için anket ve görüşme yoluyla incelenmiştir. İncelemede adliye binası kullanıcıları ile görüşülerek bina hakkında görüşleri alınmıştır. Bina kullanıcılarının görüşlerinin alınması iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada 106 adliye personeli ile anket çalışması yapılarak bina hakkında görüşleri alınmıştır. Anket çalışmasının sonuçlarından yola çıkarak çalışmanın ikinci aşaması gerçekleştirilmiştir. İkinci aşamada 80 adliye personeli ile yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Adliye personeli ile yapılan anket ve görüşmelerden elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Yapılan analizlerden elde edilen veriler sonucunda adliye binası tasarımına yönelik çıkarımlarda bulunulmaya çalışılmıştır. Çalışma sonunda elde edilen veriler değerlendirildiğinde; kullanıcıların adliye binasından genel anlamda memnun oldukları görülmüştür. Bunun yanında kullanıcılar tarafından binada eksik görülen hususlar da vardır; yönetmeliğe göre hesaplanmış olan otopark sayısının bina kullanıcıları tarafından yetersiz bulunması, mekanik sistemlerin oluşturduğu gürültü seviyelerinin bina kullanıcılarının çalışma ortamı konforunu olumsuz etkilemesi, hakim, yazı işleri müdürü, zabıt katibi ve mübaşir pozisyonunda çalışan personelin çalışma alanlarından diğer pozisyonlarda çalışan personele kıyasla daha az memnun olmaları, bina içinde ve bina bahçesinde kullanıcılara sunulan sosyal alan imkanlarının kullanıcılar tarafından yeterli bulunmaması, kullanıcıların mekanik sistemler üzerinde kontrol sahibi olmamaları başlıca dikkat çeken hususlardandır.

Abstract:
Courthouses contribute to carrying out judicial transactions in an effective way with its physical presence. Such buildings play a significant role by social means. Any possible mistake while designing these buildings may have irreversible consequences. Various studies have been conducted in our country and around the world regarding the design of these buildings. Although quite a number of courthouses were built in Turkey, majority of which were built in the last 20 years, no study has been performed concerning the design management, design improvement and user satisfaction of such facilities. Research on design management of courthouses in Turkey has been conducted along with this study. The aim was to gather information in respect of the problems encountered about courthouse design, and points to take into account on the improvements to be made for the design of the buildings by interviewing with the users. Within the scope of the study, Bolu Courthouse was analyzed through questionnaires and interviews for Post Occupancy Evaluation. The users of the building were interviewed and their opinion on the subject were received in the examination. The users' view was received in two stages. At first, a survey was conducted by interviewing 106 courthouse personnel. Based on the results of the study, the second stage was carried out. In the second phase, semi-structured interviews were held with 80 courthouse personnel. Data obtained from the surveys and interviews conducted with the courthouse personnel were analyzed with the SPSS program. As a result of the data gathered from the analyses, it was aimed to make inferences about the design of the building. When the outcome of the data was evaluated, it was seen that the users were satisfied with the courthouse in general terms. On the other hand, there are some issues that are deemed to be lacking in the building by the users. Some of the main striking points are; the fact that number of parking lots calculated according to the regulation to be found insufficient, the noise levels generated by the mechanical systems adversely affecting the comfort of the working environment of the building users, the staff working in the positions of judge, chief clerk, recording clerk and bailiff being less satisfied with the work areas compared to the staff working in other positions, the social space facilities offered to the users both inside the building and garden to be found insufficient by the users, and users not having control over mechanical systems.