Astımlı çocukların atak ve remisyon dönemindeki genel yaşam kalitesi ölçeklerinin karşılaştırılması ve yaşam kalitesini etkileyen değişkenlerin incelenmesi
Children with asthma attack and general remission quality of life scales comparison and life variables affecting the quality of investigation
Yazar: ZAFER MOUSTAFA
Danışman: PROF. DR. REMZİYE TANAÇ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Astım = Asthma ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children

Özet:
ÖZETAstım pek çok hücre ve hücresel elementin rol aldığı, değişik uyaranlara karşıartmış havayolu duyarlılığı ve geri dönüşümlü havayolu obstrüksiyonu ile karakterizekronik enflamatuar bir hastalıktır. Çocukluk çağı kronik hastalıklarının en sık görüleniolarak bilinmektedir. Günümüzde birçok kronik hastalıkta yaşam kalitesinin önemiüzerinde durulmaktadır. Genel olarak ?kalite?, iyiliğin bir derecesidir. Yaşam kalitesi,kişisel sağlık durumundan öte, kişisel iyilik halini de içine alan daha geniş birkavramdır. Mendola ve Pelligrini, yaşam kalitesini ?bireyin algıladığı bedenselkapasite sınırları içinde başardığı tatmin edici sosyal durum? (Bowling A. 1993) olaraktanımlarken, DSÖ, yaşam kalitesini ?bireylerin içinde yaşadıkları kültür ve değerlersistemindeki kendi yaşam algıları? şeklinde tanımlamıştır.Astım, hayatı fiziksel, emosyonel ve sosyal açılardan etkileyen kronik birhastalıktır. Son yıllarda hastalığın bu yönünü de değerlendirmek amacı ile yaşamkalitesi ölçüm formları geliştirilmiştir. Yaşam kalitesi ölçümleri, hastanın hastalığaolan tepkisini daha iyi anlamanın yanı sıra, hastanın tedaviye uyumunu artırarakdestekleyici bir yaklaşım da sağlamaktadır.Çalışmaya Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AnabilimDalı Solunum ve Alerji polikliniginden en az 6 aydır astım tanısı ile takip edilemekteolan ve 3. atak bronşiolit nedeniyle Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi çocuk acil servisinebaşvuran atak dönemindeki 2-17 yaş arası toplam 60 olgu ve 60 sağlklı çocuk alındı.Hastaların yaşam kalitesinin genel yaşam kalitesi ile karşılaştırılması, yaşamkalitesini etkileyen önemli değişkenlerden biri olan aile işlevselliğinin incelenmesi,astım atak ve remisyon dönemlerinde yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amaçlandı.Çalışmamızda sosyodemografik verileri değerlendirdiğimizde; anne eğitimdurumu, annenin mesleği, annede sigara içme durumu, yaşanılan yer, kardeş sayısı,alerji durumu ve atak sayısının anlamlı farklarının olduğu görüldü.Yaş, cinsiyet, anne ve babanın eğitim durumu, toplam gelir, hedefsemptomların astımlı hastalarda yaşam kalitesini etkilemediği atak sayısı fazlaolanların, çoklu tedavi alanların yaşam kalitesinin azaldığı saptandı.Aile değerlendirme ölçeğine bakıldığında; astımlı grubun ebeveynleri ilekontrol grubunun ebeveynleri arasında fark olmadığı görüldü.Çalışmamızda ebeveynlerin astımlı hasta grubuna gereken ilgiyi daha fazlagösterdiği görüldü. Aile değerlendirme ölçeği ile genel yaşam kalitesi korelasyonundaebevynlerin problem çözme ve duygusal tepki verme' de, çocuk-ergenlerin roller vegenel işlevlerde ebevynelere göre anlamlı farklarının olduğu saptandı.Astımlı olguların genel yaşam kalitesinin, sağlıklı olgulara göre daha kötü olduğubulundu. Remisyon dönemindeki astımlı olguların yaşam kalitesinin, sağlıklı olgularınyaşam kalitesinden daha kötü olduğu görüldü. Remisyondaki olguların genel yaşamkalitesinin sağlıklı olgulara göre ebeveynlerin psikososyal işlevselliği çocukları ilefarklı algıladıkları, ebeveynlerin çocuklarına göre daha kötü algıladıkları, çocuklarınise sağlıklı bireylerle benzer alğıladıkları görüldü.Astmlı olguların genel yaşam kalitesi astım atak ve remisyon karşılaştırmasındaçocukların ve ebeveynlerin ?FSTP?, ?PSTP? , `'ÖTP'' alt ölçeklerini benzer algıladıklarıgörüldü ve atak döneminde genel yaşam kalitelerinin daha kötü olduğu saptandı.Genel yaşam kalitesinde; ebeveynlerin ?FSTP? alt ölçeğini çocukları ile benzeralgılarken, ?PSTP? alt ölçeğinde çocuklarının algısına göre daha 2-4 ve 5-7 yaşgrubunda kötü algıladıkları 8-12 ve 13-17 yaş grubunda benzer algıladıkları saptandı.Kronik hastalığı olan hastalarda yaşam kalitesinin, genel ve hastalığa spesifikyaşam kaliteleri ile değerlendirilmesi son zamanlarda büyük önem kazanmıştır.Kronik hasta grubunun yaşam kalitesinin bozuk olduğunun saptanması vedüzeltilmesi ile hastaların sosyal yaşamlarının, okul başarılarının ve ebeveynlerininyaşam kalitesinin de düzelmesinde etkili olacağı düşünülmektedir. Sıklığı her geçengün artan astım, atak ve remisyon dönemleri ile seyreden kronik bir hastalıktır.Ataklar, hastaların yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir.Ülkemizde astım hastalarının genel poliklinik kontrollerinde yaşam kalitesideğerlendirilmemekte olup, poliklinik kontrollerinde genel ve yaşam kalitesinindeğerlendirilmesinin tedavi ve izlemde önemli bir rolü olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
İNGİLİZCE ÖZETAsthma is a chronic inflammatory disease in which many cells and cellularelements play a role and that is characterized by increased airway sensitivity andreversible airway obstruction to various stimuli. It is known as the most commonchronic diseases of childhood. Today, for many chronic diseases, the importance oflife quality is emphasized. In general, the "quality" is a degree of well-being. Qualityof life is a broader concept that includes personal well-being rather than personalhealth condition. Mendola and Pelligrini describes the quality of life as "thesatisfactory social status achieved in the limits of material capacity that a personperceives" (Bowling A. 1933), whereas, WHO describes the life quality as "individuallife perceptions in the culture and value systems in which persons live."Asthma is a chronic disease that affects physical, emotional and social aspects oflife. In recent years, life quality assessments have been developed in order toevaluate this aspect of the disease. These assessments provide a betterunderstanding of the patient's reaction to disease, and they also deliver a supportiveapproach by increasing the patient's compliance to treatment.During this study, 60 cases and 60 healthy children between 2-17 years weretaken. Those cases are selected among the ones that have been observed by EgeUniversity Faculty of Medicine Department of Pediatrics Allergy and RespiratoryClinic for at least 6 months with asthma diagnosis and ones that visited EgeUniversity Faculty of Medicine pediatric emergency service due to their 3rdbronchilolitis exacerbation. The aim of the study is to compare the life quality ofpatients with general life quality, to examine the family functionality which is a verysignificant variable affecting the life quality and to evaluate the life quality duringasthma attacks and remission periods.Sociodemographical data evaluated in our study show that mother's educationand profession, smoking habit, living place, number of siblings, allergy status andnumber of attack are statistically significant difference.It is shown that age, gender, parents' education, total income and targetsymptoms do not affect life quality of asthma patients, whereas, for patients whohave more attacks and receive multiple treatments, the quality of life decreases.Family assessment scales shows that the comparison between parents of asthmaticgroup and parents of control group has no differences. Our study shows that theparents of asthmatic group show more attention to their patients with asthma.According to correlation between family assessment scale and general life qualityscale, in terms of problem solving and emotional reactions, parents are differing fromchild and adolescent. On the other hand, child and adolescent differ from parents interms of roles and general functioning. It is found that the overall life quality ofasthmatic patients is worse than healthy persons. The life quality of asthmaticpatients during their remission period is worse than the life quality of healthy persons.The comparison of the overall life quality between healthy cases and remission casesshow that parents perceive psychosocial functioning different than children. Parentshave worse perception but children perceive which is similar in a way that healthyindividuals do. When the asthma attacks and remission cases compared in terms ofoverall life quality assessment, children and their parents have similar perception for"FHTS", "PSHTP" and "STP" subscales, and, it is found that their life quality is muchworse when they suffer from attacks.For general quality of life, parents perceive "FSTP" subscale similar to theirchildren, while parents' perception of "PSTP" subscale is worse than the groups of 2-4 and 5-7 years, and, similar to 8-12 and 13-17 years groups.The evaluation of the life quality of patients with chronic diseases along withgeneral and disease-specific life quality assessments recently have gainedimportance. It is thought that the social life, school achievements and overall lifequality can be improved by determination and correction of impaired life quality.Asthma, with its growing incidence, is a chronic disease that includes the periods ofattack and remission. These attacks negatively affect the quality of life of patients.In Turkish clinics, patients' life quality is not evaluated in their general clinic controls,yet, this evaluation of general life quality is considered to be very important fortreatment and follow-ups.