Batı Akdeniz bölgesindeki kızılçam ormanlarında uygulanan tıraşlama kesimlerinin kuşlar üzerindeki etkileri
Effect of clear cutting on birds in brutian pine forests in the Western Mediterranean region
Yazar: DOĞAN AKDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM ÖZDEMİR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Ağaç kesme = Felling ; Kuşlar = Birds ; Kızılçam = Red pine ; Yaban hayatı = Wildlife

Özet:
Kızılçam ormanlarında odun üretimine yönelik olarak uygulanan yoğun işletmeciliğin sonucu olarak, bu ormanlarda yapısal çeşitliliğin (hem meşcereler arasında hem de meşcere içinde) giderek azaldığı ve yaban hayatının bu durumdan olumsuz yönde etkilendiği düşünülmektedir. Bu sebeple, yapılan tıraşlama kesimlerinin yaban hayatı üzerindeki etkilerinin araştırılması sürdürülebilir bir orman işletmeciliği için önemli görülmektedir. Bu tez çalışmasında, Batı Akdeniz Bölgesindeki kızılçam ormanlarında uygulanan tıraşlama kesimlerinin kuş türleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla, üç farklı özellikteki (yeni tıraşlanmış meşcere (1-5 yaş), sırıklık, direklik ve ince ağaçlık çağındaki meşcere (15-40 yaş) ve yaşlı doğal meşcere (>80 yaş)) meşcere gruplarından 15'er adet olmak üzere toplam 45 örnek alanda, kuş gözlemleri gerçekleştirilmiştir. Her örnek alanda 2500 m2 (50 x 50 m) büyüklüğündeki deneme alanlarında 'Noktada sayım metodu' kullanılarak kuş türleri tespit edilmiştir. Kuş türleri ile meşcere grupları arasında istatistiksel olarak ilişkinin olup olmadığını belirlemek amacıyla Nitelikler Arası İlişki Analizi uygulanmıştır. Ayrıca, üç farklı meşcere grubu arasında kuş türü zenginliği ve ortalama kuş yoğunluğu bakımından önemli bir fark olup olmadığı 'Tek Yönlü Varyans Analizi' ve Kruskal-Wallis testi kullanılarak belirlenmiştir. Yapılan analize göre, incelenen meşcereler arasında kuş zenginliği bakımından anlamlı bir fark olduğu (F=78,195, p<0.01) görülmüştür. Ortalama kuş yoğunluğu ile meşcere grupları arasında da önemli bir ilişki olduğu sonucuna (F=28,705, p<0.01) varılmıştır. Kuş zenginliği ve ortalama kuş yoğunluğu en yüksek doğal yaşlı alanlarda bulunurken en düşük ise orta yaşlı meşcerelerde bulunmuştur. Sonuç olarak, belirli oranda yaşlı doğal meşcereler korunduğu takdirde, kızılçam ormanlarında yapılan gençleştirme faaliyetlerinin kuş türü zenginliğini olumsuz yönde etkilemediği sonucuna varılmıştır.  

Anahtar Kelimeler: Kızılçam, kuş zenginliği, ortalama kuş yoğunluğu, yaban hayatı, tıraşlama kesimleri

Abstract:
Structural diversity in brutian forests [both among stands (landscape diversity and stand diversity) and within a stand (vertical diversity or canopy layering)] decreases resulting from this intensive timber management activities and wildlife is adversely affected from this unfavorable situation. Therefore, it is considered that researches examining the influences of clear cuts on wildlife are important for a sustainable forest management. In this thesis study, the influences of clear cuts on bird species were investigated in the brutian forests in the Western Mediterranean Region. The plots will be equally taken from the 3 age classes (recently cut, 1-5 years old; immature stands regenerated after clear cut harvesting, 15-40 years old and natural mature stands with old-growth characteristics, >80 years old). Bird observations will be realized using "point census method" in 45 sampling plots with 0.25 ha. An "Interspecific Correlation Analysis" was employed in order to determine the relationships between bird species and the stand groups. A "One Way Variance Analysis" and Kruskal-Wallis test were used in order to determine whether there is a statistically significant difference between stand groups and bird species richness / average bird density. The results showed that there were statistically significant difference between stand groups in terms of bird species richness (F=78,195, p<0.01) and average bird density (F=28,705, p<0.01). The highest bird species richness and average bird density were found in the natural mature stands with old-growth characteristics. On the other hand, the lowest records were found in the immature stands regenerated after clear cut harvesting. In conclusion, providing that a certain amount natural mature stands are maintained, the regeneration activities in brutian pine forests do not have adverse effects on bird species richness.  


Keywords: Brutian pine, bird species richness, average bird density, wildlife, clear cuts