Hipotiroidili hastalarda inkretin düzeyleri ve tedaviyle inkretin düzeylerinin değişiminin incelenmesi
Incretin levels in patients with hypothyrody and the evaluation of incretin level alterations with treatment
Yazar: MUSTAFA SERKAN ALEMDAR
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN SARI
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Glukagon = Glucagon ; Glükoz = Glucose ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Peptidler = Peptides ; Tedavi = Treatment ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tiroid hormonları = Thyroid hormones ; İnkretin = Incretin ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
hormonları karbonhidrat metabolizmasını ve insülin sekresyonunu etkileyebilmektedir. İnkretin etki oral besin alımı sonrası ortaya çıkan insülin salınımının çoğunluğundan sorumludur. Ayrıca tiroid hormonlarının insülin sekresyonu, insülin direnci ve glukoz metabolizmasına etkilerinde inkretin hormonlarda rol oynuyor olabilir. Bu çalışmamızda tiroid hormonlarının insülin direnci ve glukoz metabolizması üzerindeki etkilerinde inkretin hormonlarının rolü olup olmadığını saptamayı amaçladık.
Çalışmaya 13'er kişiden oluşan 2 grup halinde hipotiroidili hasta grubu ve sağlıklı kontrol grubu olmak üzere 26 kişi alındı ve bu gruplar birbirleri ile karşılaştırıldı. Ayrıca hipotiroidi grubundaki hastalarda tedavi ile ötiroid durum sağlandıktan sonra testler tekrar edilerek hipotiroidi ve ötiroidi durumlarındaki veriler karşılaştırıldı. Hastalara 75 gr glukoz ile oral glukoz tolerans testi yapıldı. 0., 30., 60., 90. ve 120. dakikalarda glukoz, insülin, c-peptid, GLP-1 ve GIP ölçümleri yapıldı.
Hipotiroidi grubunda tedaviyle ötiroidi sağlandıktan sonra bel çevresi azaldı (p=0,026). Hipotiroidi ve kontrol grupları arasında OGTT sırasındaki glukoz, insülin ve c-peptid düzeylerine bakıldığında fark saptanmadı. Hipotiroidi grubunda tedaviyle ötiroidi sağlandıktan sonra 60. dakikadaki glukoz ve c-peptid düzeyleri azaldı (sırasıyla p=0,05, p=0,046). Hipotiroidi ve kontrol grupları arasında OGTT sırasındaki GLP-1 yanıtlarına bakıldığında fark saptanmadı. Hipotiroidi grubunda pik GLP-1 düzeyleri 90. dakikada saptanırken, kontrol grubunda pik GLP-1 değerine 30. dakikada ulaşılmıştır. Hipotiroidi ve kontrol grupları arasında OGTT sırasındaki GIP yanıtlarına bakıldığında fark saptanmadı. Hipotiroidi grubunda en yüksek GIP değerine 60. dakikada ulaşılırken, kontrol grubunun en yüksek GIP değeri 90. dakikada elde edilmiştir. Hipotiroidili grubunda tedavi öncesi ve ötiroidi sağlandıktan sonraki değerlendirmede; OGTT sırasındaki GLP-1 yanıtlarına bakıldığında gruplar arasında fark saptanmadı. Hipotiroidi grubunda tedavi öncesi en yüksek GLP-1 düzeyi 90. dakikada, tedavi sonrasında ise en yüksek GLP-1 düzeyi 30. dakikada saptandı. Hipotiroidili grubunda tedavi öncesi ve ötiroidi sağlandıktan sonraki değerlendirmede; OGTT sırasındaki GIP yanıtlarına bakıldığında gruplar arasında fark saptanmadı. Hipotiroidi grubunda en yüksek GIP düzeyine 60. dakikada, tedavi sonrasında ise en yüksek GIP düzeyine 30. dakikada ulaşıldığı görülmüştür.
Sonuç olarak, hipotiroidli hastalarda inkretin sistem hormonlarının özellikle pik yanıtlarının önemli oranda etkilendiği ve hipotiroidinin düzeltilmesiyle inkretin sistemde önemli değişimler olduğu görülmüştür

Anahtar kelimeler: Hipotiroidi, OGTT, inkretin, GLP-1, GIP

Abstract:
Thyroid hormones may affect carbonhydrate metabolism and insulin secretion. The incretin effect is responsible from most of release of insulin after oral food intake. Additionally incretin hormones may have role in the insulin secretion, insulin resistance and glucose metabolism effects of thyroid hormones. In our study we aimed to determine whether incretine hormones have role in the thyroid hormones effect of insulin resistance and glucose metabolism.
In this study we have 26 people in two groups consisting 13 people which have hypothyroid patients and healthy controls separately; the two groups compared with each other. Also hypothyroid patients treated to be euthyroid and the datas are compared between hypothyroid and euthyroid state. The 75 g oral glucose tolerance test is performed in the patients. Levels of glucose, GLP-1, GIP, insulin and c-peptide levels were measured in 0, 30, 60, 90 and 120th minutes.
In hypothyroid group the waist circumferences are decreased after initiation to euthyroid state with treatment (p=0,026). There were no significant difference between hypothyroid and control groups in the levels of insulin, c-peptide and glucose during the OGTT. The 60th minute glucose and c-peptide levels are decreased in hypothyroid group after initiation of euthyroid state with treatment (p=0,05, p=0,046, respectively). There was no difference GLP-1 responses during OGTT between the hypothyroid and the control group. In hypothyroid group peak GLP-1 levels determined at 90th minute; in the control group peak GLP-1 value was reached after 30 minutes. There was no difference GIP response during OGTT between the hypothyroidism and control groups. In hypothyroid group peak GIP levels determined at 60th minute; in the control group peak GIP value was reached at 90th minutes. In hypothyroid group before the treatment and after the treatment providing euthyroidy there was no difference between the groups response to GLP-1 during OGTT. In hypothyroid group before the treatment the peak GLP-1 level was determined in 90th minute and after the treatment the peak GLP-1 level was determined in 30th minute. In hypothyroid group before and after treatment providing euthyroidy; there was no difference to GIP responses during OGTT between the groups. In hypothyroid group peak GIP level was reached at 60th minute and after the treatment providing euthyroidy peak GIP level was reached at 30th minute.
In conclusion; incretin hormones especially peak response of the incretin system is significantly affected in patients with hypothroidism. Significant changes in incretin system were found by correcting hypothyroidism

Key words: Hypothyroid, OGTT, incretin, GLP-1, GIP