Üniversite öğrencilerinin stres düzeylerinin ve çocukluk çağı travmatik yaşantılarının madde kullanımına yönelik tutumları ile ilişkisi
The relationship between the stress level and adverse childhood experiences and attitude towards substance use of university students
Yazar: RAMAZAN ZELAN
Danışman: DOÇ. DR. DERYA TANRIVERDİ
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Stres = Stress ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin madde kullanımına yönelik tutumları ile stres düzeyleri ve çocukluk çağı travmatik yaşantılarının ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı nitelikte olan araştırma, 484 üniversite öğrencisi olan kişiler arasında gerçekleştirilmiştir.   Araştırmanın verileri, Tanıtıcı Bilgi Formu, Sigara Bağımlılığına Yönelik Tutum Ölçeği, Alkol Bağımlılığına Yönelik Tutum Ölçeği, Uyuşturucu Madde Bağımlılığına Yönelik Tutum Ölçeği, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği ve Algılanan Stres Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde, yüzdelik, ortalama ve standart sapma, korelasyon analizi kullanılmıştır. Bu çalışmadaki öğrencilerin yaş ortalaması 19.62±2.12 olup, %65.7'sinin kız, %15.9'unun sigara içmekte, %12.8'inin alkol içmekte olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin ASÖ toplam puan ortalaması 28.07±7.66, ÇÇTÖ toplam puan ortalaması 35.64±10.87 olarak saptanmıştır. ÇÇTÖ toplam puanı ile Sigara/Alkol/Madde bağımlığına yönelik tutum ölçeklerinin alt boyutlarından sigara/alkol/maddenin avantajları alt boyutları arasında pozitif, sigara/alkol/madde kullananların profili, sigara/alkol/madde kullanmaya bakış, sigara/alkol/maddenin zararları, sigara/alkol/maddeye yönelik ahlaki ve dini bakış alt boyutu arasında ise negatif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.05). Öğrencilerin ASÖ toplam puanı ile sigara/alkolün avantajları alt boyutları arasında pozitif, sigara/alkol kullanmaya bakış alt boyutu arasında ise negatif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.05). 
Öğrencilerin orta düzeyde stres algıladıkları ve çocukluk çağı travmalarının ise nispeten düşük olduğu belirlenmiştir.  Öğrencilerin algıladıkları stres düzeyi arttıkça, sigara ve alkol kullanmanın dezavantajlarına ve zararlarına ilişkin tutumları da azalmaktadır. Çocukluk çağı travmatik yaşantıları arttıkça sigara/alkol/madde kullanmanın dezavantajlarına ve zararlarına yönelik tutum azalmaktadır. Çocukluktaki kötü muamele ve mevcut algıladıkları stres gençlik döneminde sigara, alkol ve madde kullanım bozukluklarının başlangıcı için risk faktörü olarak düşünülebilir.

Anahtar Kelimeler: Stres, Madde Kullanımına Yönelik Tutum, Çocukluk Çağı
Travmaları, Üniversite Gençliği.

Abstract:
In this study, the aim was to evaluate the relationship between the stress level and adverse childhood experiences and attitude towards substance use of university students. The research was a descriptive research and included 484 university students.   The data of the research was collected using Introductory Information Form, Attitude Scale for Cigarette Addiction, Attitude Scale for Alcohol Addiction and Attitude Scale for Drug Addiction, Childhood Mental Trauma Questionnaire and Perceived Stress Scale. In the analysis of research data, percentage, mean and standard deviation, and correlation analysis were used. The mean age of the students in this study was 19.62±2.12; 65.7% of them were women, 15.9% were smokers, and 12.8% drank alcohol. The mean PSS total score of the students was 28.07±7.66 and the mean CTQ total score of the students was 35.64 ± 10.87. There was a significant positive correlation found between CTQ and the advantages of smoking/alcohol/substance sub-dimensions of the sub-dimensions of cigarette/alcohol/ substance-related attitude scales and there was a significant negative correlation found between profile of smokers/alcohol/substance users, views on smoking/alcohol/substance use, harms of smoking/alcohol/substance use, and moral and religious views on smoking/alcohol/and substance use sub-dimension (p<0.05). There was a significant positive correlation between PSS total score and the sub-dimensions of smoking / alcohol advantages and there was a significant negative correlation between views on smoking/alcohol use and sub-dimension (p<0.05). 
It was determined that students perceived moderate stress and their childhood traumas were relatively low.  As students' perceived stress level increases, their attitudes towards the disadvantages and harms of smoking and alcohol use also decrease. As adverse childhood experiences increase, the attitudes towards the disadvantages and harms of smoking / alcohol / substance use decrease. Childhood maltreatment and perceived stress can be considered as risk factors that leads to smoking, alcohol and substance use disorders in the youth period.


Keywords: Stress, Attitude Towards Substance Use, Childhood Traumas, University
Youth.