Sakız fasulyesinde bitki boyu için uygun büyüme modelleri ile bazı verim özelliklerinin incelenmesi
Investigation of some yield traits and  suitable growth models for plant height in cluster bean
Yazar: SELDA DİLEK KOÇ
Danışman: PROF. DR. MEVLÜT AKÇURA
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Balıkesir ili Burhaniye ilçesi ekolojik koşullarında 90 adet sakız fasulyesi (Cyamopsis tetragonoloba) genotipinin haftalık bitki boyu değişimleri ile tane verimi ve verim unsurlarını incelemek amacıyla, 2018 yılında tesadüf bloklarında eksik bloklar deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada ekim 28.04.2018 tarihinde yapılmış, bitki boyu değişimleri için ilk ölçüm ise 30.05.2018 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada haftalık olarak ölçülen bitki boyu verileri kullanılarak Richards, Logistic Power, MMF, Gompertz Relation, Logistic, Ratkowsky ve Weibull doğrusal olmayan regresyon modellerine göre analiz yapılmıştır. Doğrusal olmayan regresyon analizi sonucunda bitki boyu artışını en iyi tanımlayan modellerin 0.995 R2 değeri ile Logistik Power, 0.995 R2 değeri ile MMF, 0.994 R2 değeri ile Gompertz Relation modellerinin olduğu tespit edilmiştir. Haftalık bitki boyu ölçümü sonuçlara göre; Burhaniye koşullarında sakız fasyulyesinde en hızlı bitki boyu artışı 3. hafta ile 9. hafta arasında gerçekleşmiştir. Varyans analizi sonuçlarına göre ise haftalık bitki boyu ölçümleri ile tane verimi ve verim unsurları bakımından genotipler arasındaki farklar istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Araştırmada incelenen en önemli özellik olan tane veriminin 97,69-561,28 kg/da arasında değişiğim gösterdiği, en yüksek tane veriminin 33 nolu genotipin olduğu tespit edilmiştir. Sakız fasulyesi yetiştiriciliğinde agronomik uygulamalar yapılırken hızlı büyüme gösterdiği dönemlerin göz önünde bulundurulması yararlı olacaktır.

Abstract:
This study has been conducted by incomplete block design with three replicates under the ecological conditions of the Burhaniye district of Balıkesir during the year of 2018 in order to observe the effects of 90 different cluster bean (Cyamopsis tetragonoloba) genotypes on plant height, grain yield, and yield components. The planting of the beans was completed on April 28, 2018, while the first measurements of plant height difference were collected on May 30, 2018. Data collected by measuring the plant heights weekly was then used in analyses following the Richards, Logistic Power, MMF, Gompertz Relation, Logistic, Ratkowsky, and Weibull non-linear regression models. As a result of these non-linear regression analyses, it has been determined that the best models in identifying the increase of plant height were Logistic Power Model with an R2 value of 0,995, MMF Model with an R2 value of 0,995, and Gompertz Model with an R2 value of 0,994. It can be deduced from the results of the weekly measuring of plant heights that under the conditions of Burhaniye, the fastest increase in cluster bean plant height happened between the 3rd and 9th week. The outcomes of the anova analyses indicate that the differences between genotypes have statistical importance when it comes to the weekly measurements of plant heights, grain yield, and yield components. The study has shown that the grain yield, the most important characteristic that was observed in the study, had fluctuated between 97,69 kg/da and 561,28 kg/da and the genotype no 33 had the highest garain yield. It would be beneficial to consider the periods of fast growth when performing agronomical applications in cluster bean cultivation.