Tiroid ilişkili orbitopati gelişen ve gelişmeyen hastalarda retinal ve koroidal değişikliklerin optik koherans tomografi anjiyografi (OKTA) ve optik koherans tomografi yardımı ile değerlendirilmesi
Thyroid related orbitopathy developing and non-developing retinal and choroidal changes in patients optical coherence tomography angiography (OCTA) and with the help of optical coherence tomography evaluation
Yazar: İLKİN ACAR
Danışman: DOÇ. DR. CAN ÖZTÜRKER
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Amaç: TİO gelişen ve gelişmeyen Graves hastalarında retroorbital dokudaki inflamasyon ve
genişlemenin retina makula, peripapiller yüzeyel ve derin mikrovasküler dolaşımındaki ve
koroid kalınlığı ile optik sinir kalınlığı üzerindeki etkilerini optik koherans tomografi
anjiyografi (OKTA) ve optik koherans tomografi (OKT) yardımı ile incelemeyi hedefledik.
Araştırmanın sonunda TİO gelişen hastalarda peripapiller ve maküler alandaki mikrovasküler
ve yapısal değişikliklerin OKTA ve OKT cihazları aracılığıyla tespit edilerek, klinik hastalık
aktivitesinin belirlenmesinde bu cihazların kullanılabilirliğini değerlendirmek.
Gereç ve Yöntem: Okuloplasti bölümünde takip edilen ve çalışma kriterlerine uyan 25 aktif
tiroid orbitopati hastasının 49 gözü, 32 inaktif tiroid orbitopati hastasının 64 gözü ve göz
tutulumu olmayan 24 Graves Hastasının 48 gözü çalışmaya ve kontrol grubu olarak 30 sağlıklı
bireyin 60 gözü çalışmaya dahil edildi. Tüm olguların rutin oftalmolojik muayenesi yapıldı ve
hastaların aksiyel uzunlukları, Hertel Ekzoftalmometre ile proptozis derecesi belirlendi. OKTA
ile makula bölgesinde foveal, parafoveal üst, temporal, alt ve nazal SKP damar yoğunlukları ile
foveal, parafoveal üst, temporal, alt ve nazal DKP damar yoğunlukları ve koryokapillaris damar
yoğunlukları hesaplanmıştır. Optik disk bölgesinde ise santral, parasantral üst, temporal, alt ve
nazal SKP damar yoğunlukları ile santral, parasantral üst, temporal, alt ve nazal DKP damar
yoğunlukları ve koryokapillaris damar yoğunlukları hesaplanmıştır. OKT ile santral makula
kalınlıkları, koroid kalınlıkları ve RSKL değerleri tespit edildi. Değişkenlerin normal dağılıma
uyup uymadığı Shapiro-Wilk testi ile test edilmiştir ve normal dağılıma uymayan değişkenler
medyan, minimum ve maksimum değerleri ile verilmiştir. Üç veya daha fazla grup arasındaki
farklar için "Kruskal Wallis H" testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler "Spearman
Korelasyon Katsayısı" ile incelenmiştir. Kategorik değişkenler frekans ve yüzde değerleri ile
verilmiş olup karşılaştırmalarında "Pearson Ki-Kare" ve "Fisher'ın Kesin Ki-Kare" testleri
kullanılmıştır.
İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics 22.0 programında yapılmıştır. Anlamlılık düzeyi
0,05 alınmıştır.
Bulgular: Araştırma kapsamında yer alan gruplar OKTA ta faz alanı, OKTA-makula süperfisyal
nazal, OKTA-makula derin nazal, OKTA-makula derin temporal, OKTA-optik disk santral ve
OKTA-optik disk temporal değerleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı farklılık
göstermektedir. (p<0,05) İnaktif grupta yer alan katılımcıların faz alanı değerleri kontrol grubuna kıyasla daha yüksek; OKTA-makula süperfisyal nazal, OKTA-makula derin nazal ve
OKTA-makula derin temporal değerleri ise daha düşüktür. Aktif grupta yer alan katılımcıların
OKTA-optik disk santral değerleri kontrol grubu ile kıyaslandığında daha düşük bulunmuştur.
Kontrol grubuyla kıyaslandığında OKTA-optik disk temporal değerleri göz tutulumu olmayan
grupta daha düşüktür. Diğer değişkenler ise gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık
göstermemektedir. (p>0,05) Araştırma kapsamında yer alan gruplar EDİ-OKT, RSLT -
Superonazal, RSLT -Nazal ve RSLT -İnferotemporal değerleri bakımından istatistiksel olarak
anlamlı farklılık göstermektedir. (p<0,05) İnaktif grupta yer alan katılımcıların EDİ-OKT
değerleri diğer gruplarda yer alan katılımcılara kıyasla daha yüksektir. Aktif grupta yer alan
katılımcıların RSLT -Superonazal değerleri göz tutulumu olmayan veya kontrol grubunda yer
alan gruptaki katılımcılara kıyasla daha yüksektir. İnaktif veya aktif grupta yer alan
katılımcıların RSLT -Nazal değerleri kontrol grubundaki katılımcılara kıyasla daha yüksektir.
İnaktif grupta yer alan katılımcıların RSLT -İnferotemporal değerleri göz tutulumu olmayan
grupta yer alan katılımcılara kıyasla daha yüksektir. Diğer değişkenler ise gruplara göre
istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemektedir. (p>0,05) İnaktif, aktif ve göz tutulumu
olmayan gruplara baktığımızda TRAK değeri ve değişkenler arasında istatistiksel olarak
anlamlı farklılık bulunmamaktadır. (p>0,05)
Sonuç: TİO gelişimi Graves hastalarında maküla ve peripapiller bölgede ölçülen yapısal ve
mikrovasküler parametreleri etkileyebilir. OKTA ve OKT, Graves hastalığı olan kişilerde 
TİO'nun gelişmeden önce tespit edilebilmesi ve ileri komplikasyonların önüne geçilmesi için      non-invaziv bir tanı yöntemi olarak kullanılabilir. Daha ileri çalışmalarla OKTA sayesinde aktif
TİO hastalarına erken tanı konularak komplikasyonlar meydana gelmeden hastaları tedavi etmek mümkün hale gelebilir.
Anahtar kelimeler: Aktif Tiroid Orbitopati, Damar yoğunluğu, İnaktif Tiroid Orbitopati,
Maküla, Optik koherens tomografi anjiografi, Optik koherens tomografi, Optik sinir başı,
Retinal sinir lifi tabakası, Tiroid Orbitopati

Abstract:
Objective: The aim of our study was to investigate the effects of retroorbital tissue
inflammation and expansion on the retinal macula, peripapillary superficial and deep
microvascular circulation, choroidal thickness, and optic nerve thickness in patients with active
and inactive Graves' ophthalmopathy using Optical Coherence Tomography Angiography
(OCT-A) and Optical Coherence Tomography (OCT). We aimed to assess the utility of these
devices in detecting microvascular and structural changes in the peripapillary and macular areas
and evaluate their potential for determining clinical disease activity in patients with Graves'
ophthalmopathy.
Materials and Methods: A total of 49 eyes from 25 patients with active thyroid-associated
ophthalmopathy, 64 eyes from 32 patients with inactive thyroid-associated ophthalmopathy,
and 48 eyes from 24 Graves' disease patients without eye involvement were included in the
study. Additionally, 60 eyes from 30 healthy individuals were included as a control group. All
participants underwent routine ophthalmological examinations, and their axial lengths and
proptosis degrees were measured using the Hertel Exophthalmometer. OCT-A was used to
calculate the vessel density of the foveal, parafoveal superior, temporal, inferior, and nasal
regions of the macula in the superficial and deep capillary plexus, as well as the vessel density
of the choriocapillaris. In the optic disc region, vessel densities of the superficial and deep
capillary plexus and the choriocapillaris were calculated. OCT was used to determine central
macular thickness, choroidal thickness, and retinal nerve fiber layer thickness. The normal
distribution of variables was tested using the Shapiro-Wilk test, and non-normally distributed
variables were presented with median, minimum, and maximum values. Differences among
three or more groups were analyzed using the Kruskal-Wallis H test. The relationships between
variables were examined using Spearman's correlation coefficient. Categorical variables were presented as frequencies and percentages, and comparisons were made using Pearson's chi-square test and Fisher's exact chi-square test. Statistical analysis was performed using IBM SPSS Statistics 22.0, with a significance level of 0.05.
Results: The groups included in the study showed statistically significant differences in terms
of OCT-A phase area, OCT-A macula superficial nasal, OCT-A macula deep nasal, OCT-A
macula deep temporal, OCT-A optic disc central, and OCT-A optic disc temporal values
(p<0.05). The phase area values of participants in the inactive group were higher compared to
the control group, while the OCT-A macula superficial nasal, OCT-A macula deep nasal, and

4
4

OCT-A macula deep temporal values were lower. The OCT-A optic disc central values of
participants in the active group were lower compared to the control group. When compared to
the control group, the OCT-A optic disc temporal values were lower in the group without eye
involvement. Other variables did not show statistically significant differences among the groups
(p>0.05). The groups included in the study showed statistically significant differences in terms
of EDI-OCT, RSLT-Superonasal, RSLT-Nasal, and RSLT-Inferotemporal values (p<0.05).
The EDI-OCT values of participants in the inactive group were higher compared to those in the
other groups. The RSLT-Superonasal values of participants in the active group were higher
compared to those in the group without eye involvement or the control group. The RSLT-Nasal
values of participants in the inactive or active group were higher compared to those in the
control group. The RSLT-Inferotemporal values of participants in the inactive group were
higher compared to those in the group.
Conclusion: The development of thyroid-associated ophthalmopathy (TAO) can affect the
structural and microvascular parameters measured in the macular and peripapillary regions of
Graves' disease patients. Optical Coherence Tomography Angiography (OCT-A) and Optical
Coherence Tomography (OCT) can be used as non-invasive diagnostic methods to detect TAO
before its development and prevent advanced complications in individuals with Graves' disease.
Further studies can enable early diagnosis and treatment of active TAO patients without
complications by utilizing OCT-A.
Keywords: Active Thyroid Orbitopathy, Inactive Thyroid Orbitopathy, Macula, Optical
coherence tomography angiography, Optical coherence tomography, Optic nerve head, Retinal
nerve fiber layer, Thyroid Orbitopathy, Vascular density