Trigliserid/hdl oranı yüksek bireylerde Trimetilamin N-Oksit, CD36 ve CD38 düzeyleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between trimethylamine N-Oxide, CD36 and CD38 levels in individuals with high Triglyceride/HDL ratio
Yazar: GÜL AKAR
Danışman: PROF. DR. BAHADIR ÖZTÜRK
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Tıbbi Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) dünya çapında mortalite ve morbiditenin önde gelen nedenlerinden biridir. KVH risk faktörlerinin erken tespiti ve yönetimi, hastalığın önlenmesi ve yönetilmesinde hayati bir rol oynamaktadır. Mevcut risk faktörlerine ek olarak, yeni biyobelirteçlerin tanımlanması ve bunların hastalık riski üzerindeki etkilerinin anlaşılması, KVH'nin daha etkili bir şekilde önlenmesi ve tedavisi için fırsatlar sunmaktadır.
Yüksek trigliserit (TG) düzeyi ve düşük seviyedeki HDL-K'ün aterojenik dislipidemi olarak bilinen LDL-K'den bağımsız, metabolik sendrom, insülin direnci ve diyabet ile korelasyon gösteren ve KVH riski ile ilişkili olan spesifik bir kardiyometabolik profili karakterize ettiğine dair çalışmalar vardır. Bağırsak mikrobiyotasından türetilen TMAO'nun tromboz riskini artırdığı, köpük hücre oluşumunu desteklediği, inflamatuar yanıtları indükleyebildiği ve ters kolesterol taşınmasını azaltarak aterosklerotik olaylara sebep olabileceği üzerinde durulmaktadır. CD36, uzun zincirli yağ asitlerinin son taşıyıcısı ve ox-LDL'nin ana çöpçü reseptörü olarak, makrofajlarca oxLDL'nin alınmasına ve köpük hücre oluşumuna yol açar. CD38, KVH patogenezinde önemli rol oynayan çok işlevli bir enzimdir; CD38'in yüksek ekspresyonu, NAD+ tüketimi ve pro-inflamatuar sitokinlerin salgılanmasıyla ilişkili olup, bu durum ateroskleroz gelişimine katkıda bulunabilir.
Bu çalışmanın amacı, bilinen kardiyak hastalığı olmayan bir popülasyonda TG/HDL oranı ile kardiyovasküler risk faktörü olabileceği düşünülen parametrelerden TMAO, CD36 ve CD38 arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Çalışmaya 41 dislipidemi ve 41 sağlıklı kontrolden oluşan 82 kişi dahil edilmiştir. Serum TMAO konsantrasyonları LC-MS/MS cihazı ile ölçülürken, CD36 ve CD38 parametreleri akış sitometrisi ile değerlendirildi.
Bulgularımızda, TG/HDL oranı dislipidemi grubunda anlamlı derecede yüksekti (p<0,05) ve bu durum daha yüksek TG seviyeleri ve daha düşük HDL-K seviyeleri ile ilişkiliydi (p<0,05). LDL-K seviyeleri dislipidemi grubunda anlamlı derecede yüksekti (p<0,05). TMAO düzeyleri dislipidemi grubunda belirgin şekilde daha yüksekti (p<0,05). Ayrıca, dislipidemi grubunda daha yüksek CD38 ekspresyonu görüldü (p<0,05). Dislipidemi grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek HOMA-IR değerleri görülmüştür (p<0,05). PAİ (plazma aterojenik indeks) düzeylerine bağlı olarak, dislipidemi grubunun %100'ü yüksek KVH riski taşırken, kontrol grubunun %46,4'ü düşük riskli olarak sınıflandırılmıştır (p<0,05). Bu veriler, yüksek TG/HDL oranının yanı sıra artmış TMAO, CD38 ve PAİ seviyelerinin, kardiyak hastalık tanısı almamış bireylerde bile kardiyovasküler riski işaret ettiğini göstermektedir. Bu bulgular, bu parametrelerin kardiyovasküler risk değerlendirmelerinde potansiyel olarak kritik öneme sahip olabileceğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Sözcükler: Kardiyovasküler Risk Faktörleri; TG/HDL Oranı; TMAO; CD38; İnsülin Direnci

Abstract:
Cardiovascular diseases (CVD) are one of the leading causes of mortality and morbidity worldwide. Early detection and management of CVD risk factors play a crucial role in the prevention and management of the disease. In addition to the existing risk factors, identifying new biomarkers and understanding their impact on disease risk provide opportunities for more effective prevention and treatment of CVD.
Studies have shown that high triglyceride (TG) levels and low high-density lipoprotein cholesterol (HDL-C) levels, known as atherogenic dyslipidemia, characterize a specific cardiometabolic profile that is associated with metabolic syndrome, insulin resistance, diabetes, and increased CVD risk, independent of low-density lipoprotein cholesterol (LDL-C). It is suggested that trimethylamine N-oxide (TMAO), derived from gut microbiota, increases the risk of thrombosis, supports foam cell formation, induces inflammatory responses, and can lead to atherosclerotic events by reducing reverse cholesterol transport. CD36, as the final transporter of long-chain fatty acids and the primary scavenger receptor for oxidized LDL (ox-LDL), facilitates the uptake of ox-LDL by macrophages and the formation of foam cells. CD38, a multifunctional enzyme, plays a significant role in the pathogenesis of CVD; its high expression is associated with NAD+ consumption and the secretion of pro-inflammatory cytokines, contributing to the development of atherosclerosis.
This study aims to evaluate the relationship between the TG/HDL ratio and parameters that are considered potential cardiovascular risk factors, such as TMAO, CD36, and CD38, in a population without known cardiac disease. The study included 82 individuals, comprising 41 dyslipidemic patients and 41 healthy controls. Serum TMAO concentrations were measured using LC-MS/MS, while CD36 and CD38 parameters were assessed by flow cytometry.
Our findings indicated that the TG/HDL ratio was significantly higher in the dyslipidemic group (p<0.05), associated with higher TG levels and lower HDL-C levels (p<0,05). Additionally, LDL-C levels were significantly elevated in the dyslipidemic group (p<0.05). TMAO levels were markedly higher in the dyslipidemic group (p<0.05). Additionally, higher CD38 expression was observed in the dyslipidemia group (p<0.05). Furthermore, the dyslipidemic group had higher HOMA-IR values compared to the control group (p<0.05).
Based on plasma atherogenic index (PAI) levels, 100% of the dyslipidemic group was classified as high risk for CVD, while 46.4% of the control group was classified as low risk (p<0.05). These data indicate that increased TG/HDL ratio, along with elevated TMAO, CD38, and PAI levels, are indicators of cardiovascular risk even in individuals without a diagnosis of cardiac disease. These findings suggest that these parameters may be critically important in cardiovascular risk assessments.
Keywords: Cardiovascular Risk Factors; TG/HDL-C Ratio; TMAO; CD38; Insulin Resistance