Bulaşıcı olmayan kronik hastalıklar ile ağız ve diş hastalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between non-infroduction chronic diseases and oral and dental diseases
Yazar: EMEL AYAZ
Danışman: DOÇ. DR. GAMZE VAROL
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ağız sağlığı = Oral health ; Diş sağlığı araştırmaları = Dental health surveys ; Diş çürükleri = Dental caries ; Dişler = Teeth ; Hastalar = Patients ; Kronik hastalık = Chronic disease

Özet:
Bulaşıcı olmayan kronik hastalıklar sadece gelişmiş ülkeler değil gelişmekte olan ülkeler de dahil olmak üzere tüm dünyada ölüm nedenleri arasında başı çekmektedir. Bunların nedenlerinin çok faktörlü oluşu nedeniyle, sıklığı azaltmak için önlenebilir nedenleri belirlemenin önemli olduğu vurgulanmalıdır. Burada en sık ölüm nedenleri arasında yer alan 3 hastalık grubu, 1. Kardiyovasküler Hastalıklar, 2. Diabetes Mellitus ve 3. Kanserler incelenecektir.
     Bulaşıcı olmayan hastalıklar ölüm nedenleri arasında önemli bir yer kaplamaktadır. Literatürde bu hastalıkların ortaya çıkışında ya da engellenmesinde etkili olabilecek nedenler arasında ağız, diş sağlığı hizmetleri bulunmaktadır.
     Tez'in birincil amacı bulaşıcı olmayan hastalıklar ile dişeti hastalıkları ve diş çürüğü arasındaki ilişki olup olmadığını araştıran literatürü inceleyerek, ağız sağlığı hizmetlerinin bu hastalıkların önlenmesi ve ortaya çıkışının geciktirilmesindeki önemini vurgulayarak sağlık yöneticilerinin ağız sağlığına yönelik koruyucu ve tedavi edici uygulamaların önemine dikkatini çekmektir. 
     Kardiyovasküler sistemde meydana gelen hastalıklarda oral patojen bakterilere rastalanılması sonucu; kötü ağız hijyeni eksik diş, periodontal hastalıklar arasında ilişki üzerinde durulmuştur. Çalışmalar, glisemik kontrol yokluğunun diş çürüğünün oluşması ve ilerlemesi üzerinde büyük bir etkisi olduğunu, diş çürüğü riskini ve çürüğün şiddetini artırdığını göstermektedir. Kanseri tedavi etmek amacıyla verilen radyoterapi ve kemoterapi özellikle baş boyun kanserlerinde, oral dokular travmaya karşı daha duyarlı olmaları sebebiyle hasara yol açabilir.
     Ağız hastalıkları dünya çapında önemli bir halk sağlığı yükü olmaya devam etmesi nedeniyle ağız sağlığını, küresel risk gündemine ortak risk faktörü yaklaşımıyla entegre etmek büyük önem taşımaktadır. Kardiyovasküler hastalık, diyabet, kanserler ile diş çürüğü ve periodontal durum arasındaki ilişkiyi araştıran çalışmalar daha geniş populasyonlarda ve uzun süreli olarak yapılmalıdır.

Abstract:
Non-communicable chronic diseases are leading not only in developed countries but also in leading causes of death all over the world, including leading countries. The reasons for these are multifactorial, and the reasons for avoiding the frequency are decisive. The three most common causes of death are group, 1. CVD, 2. diabetes mellitus and 3. cancers.
     Non-communicable diseases occupy an important place among the causes of death. Oral, dental health services are among the reasons that may be effective in the emergence or prevention of these diseases in the literature.
     The primary aim of the thesis is to examine the literature investigating the relationship between non-communicable diseases and 	gingival diseases and dental caries, and emphasizing the importance of oral health services in the prevention and prevention of these diseases.
     As a result of oral pathogenic bacteria in diseases occurring in cardiovascular system; The relationship between poor oral hygiene and missing teeth, periodontal diseases is emphasized. Studies show that the absence of glycemic control has a major impact on the formation and progression of dental caries, increasing the risk of tooth decay and the severity of caries. Radiotherapy and chemotherapy for the treatment of cancer, especially head and neck cancer, oral tissues are more sensitive to trauma can cause damage.
     Since oral diseases continue to be an important public health burden worldwide, it is of utmost importance to integrate oral health into the global risk agenda with a common risk factor approach. Studies investigating the relationship between cardiovascular disease, diabetes, cancers and tooth decay and periodontal status should be performed in larger populations and for longer periods.