Pyrıproxyfen etkisine bırakılan Cyprinus carpio'da oksidatif stres, protein karbonilasyonu ve reprodaktif endokrin bozunma
The effects of pyriproxyfen on oxidative stress, protein carbonylation and reproductive endocrine disruption in Cyprinus carpio
Yazar: AŞKIN BARIŞ KAYA
Danışman: PROF. DR. ELİF ORUÇ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada böcek gelişim düzenleyici insektisit pyriproxyfenin oksidatif stres aracılığıyla oluşan olası etkilerini belirlemek üzere, pestisidin 0.0225 ve 0.0450 ppm subletal derişimleri etkisine 1, 4 ve 7 gün sürelerle bırakılan, daha sonra depurasyon süresini belirlemek üzere pestisid içermeyen ortamda 7 gün süreyle bekletilen Cyprinus carpio'nun karaciğer, beyin, böbrek, solungaç ve kas dokularında glutatyon (GSH), malondialdehid (MDA) ve protein karbonil (PCO) miktarları, kanda estradiol, testosteron, hemoglobin (Hgb) ve hematokrit (Hct) miktarları ile aspartat aminotransferaz (AST) ve alanin aminotransferaz (ALT) aktiviteleri belirlenmiştir.
Glutatyon miktarı karaciğer, beyin, böbrek dokularında her iki derişim etkisinde artmıştır. Solungaç dokusunda 7. günde 0.0225 ppm, depurasyon süresi sonunda 0.0450 ppm, kas dokusunda 4. günde her iki derişim etkisinde azalmıştır. Malondialdehid miktarı karaciğer, beyin, böbrek, solungaç ve kas dokularında artmıştır. Depurasyon süresi sonunda tüm dokularda sadece 0.0450 ppm etkisinde MDA miktarı kontrolden yüksek bulunmuştur. Protein karbonil miktarı karaciğer, beyin, böbrek ve solungaç dokularında artarken kas dokusunda azalmıştır. Depurasyon süresi sonunda PCO miktarı kas dokusu dışında tüm dokularda 0.0225 ppm etkisinde artmıştır. Estradiol ve testosteron miktarları her iki pestisid derişimi etkisinde tüm deneme periyodlarında azalmıştır. Depurasyon süresi sonunda        0.0225 ppm etkisinde testosteron miktarı kontrol düzeyinde bulunmuştur. Hemoglobin, Hct miktarları ile AST aktivitesi her iki derişim etkisinde tüm deneme periyodlarında ve depurasyon süresi sonunda azalmıştır. Alanin aminotransferaz aktivitesi pestisid derişimleri etkisinde 4. günde artarken, diğer periyodlarda azalmıştır. 
Sonuç olarak; pyriproxyfenin oksidatif stresi indüklediği antioksidan savunmanın yeterli olmaması nedeniyle başta karaciğer olmak üzere dokularda oksidatif hasar oluşturduğu belirlenmiştir. Estradiol ve testosteron miktarlarındaki azalma endokrin bozunmanın bir göstergesidir.  Ayrıca yedi günlük depurasyon periyodunun pestisidlerin toksik etkilerinin giderilmesinde yeterli olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, we investigated the effects of insect growth regulator pyriproxyfen in liver, brain, kidney, gill and muscle tissues of Cyprinus carpio exposed to 0.0225 and 0.0450 ppm sublethal concentration of pyriproxyfen for 1, 4 and 7 days, then fish were left to depurate for 7 days in pesticide free water. Glutathione (GSH), malondialdehyde (MDA), protein carbonyl (PCO), estradiol, testosterone, hemoglobin (Hgb) and hematocrit (Hct) levels, aspartate aminotransferase (AST) and alanine aminotransferase (ALT) activities in blood were determined. 
Glutathione level increased in brain, liver and kidney tissues by the effects of 0.0225 and 0.0450 ppm pyriproxyfen at all period. It decreased on 7 day after 0.0225 ppm, on depuration period after 0.0450 ppm in gill, on 4 day after both treatments in muscle. Malondialdehyde level increased in brain, liver, kidney, gill and muscle tissues. After depuration period, MDA level were found higher than control level by the effects of 0.0450 ppm for all tissues. Protein carbonylation increased in brain, liver, kidney and gill tissues while it decreased in muscle tissue. After depuration period PCO level increased after 0.0225 ppm for all tissues except muscle. Estradiol and testosterone levels decreased after both treatments at all period while testosterone level was found at control level after 0.0225 ppm on depuration period. . Hemoglobin and Hct levels as well as AST activity decreased after both treatments at all period and depuration. Alanine aminotransferase activity increased on 4 day while it decreased other period.Results of this study showed that pyriproxyfen caused oxidative stress and an oxidative tissue damage was occured because of inadequate antioxidant defense system. The decreasing levels of estradiol and testosterone show pesticide mediated endocrine disruption.  The result of this study also showed that it needs a longer duration than 7 days to depurate pesticide toxicity in fish.