Doğuştan kalp hastalığı olan çocuk hastalarda multipleks polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) ile tanı konulmuş respiratuar sinsityal virüs (RSV) hastalık yükünün retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of respiratory syncytial virus (RSV) disease burden diagnosed by multiplex polymerase chain reaction (PCR) in children with congenital heart disease
Yazar: ELİF GÖKBİKE KÖSELİ
Danışman: PROF. DR. TİMUR MEŞE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Dr.Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Ve Cerrahisi Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bronkopnömoni = Bronchopneumonia ; Bronşiyolit = Bronchiolitis ; Kalp defektleri-konjenital = Heart defects-congenital ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Palivizumab = Palivizumab ; Pnömoni = Pneumonia ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Respiratuvar sinsityal virüsleri = Respiratory syncytial viruses ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Amaç: Alt solunum yolu enfeksiyonları çocukluk çağında önemli mortalite ve morbidite nedenidir. Respiratuar sinsityal virüs çocuklarda en sık alt solunum yolu enfeksiyonu etkenlerinden birisidir. Klinik bulgular yaşa ve komorbid hastalık durumuna bağlıdır. Özellikle prematüre doğum öyküsü, kardiyak, respiratuar ya da immünolojik hastalığı olan çocuklarda ciddi seyredebilmektedir. Özgün tedavisi olmayan RSV enfeksiyonlarından korunmada günümüzde anti-RSV monoklonal antikoru (palivizumab) kullanılmaktadır. Ancak maliyeti yüksek bir profilaksi yöntemi olması nedeniyle kullanımı belirli risk grupları ile sınırlandırılmıştır. Biz bu çalışmamızda hastanemizde 2016 - 2018 yılları arasında yatırılarak takip edilen ve multipleks PCR yöntemi ile mikrobiyolojik olarak tanı koyulmuş 29 gün-18 yaş arası RSV hastalığı olgularının demografik özelliklerini, hastalığın mevsimsel görülme özelliklerini, hastaların hastanede yatış sürelerini, hastalığın mali yükünü, klinik seyirlerini, eşlik eden hastalıklarını, palivizumab (profilaksi) uygulanma durumlarını, zamanları ve sıklığını değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya S.B.Ü. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde 2016-2018 yılları arasında nazal, orofaringeal, endotrakeal yolla elde edilen örneklerde multipleks PCR yöntemi ile RSV pozitifliği saptanan 29 gün-18 yaş arası 621 olgu dahil edilmiştir. Vakalar Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) mikrobiyoloji laboratuvarı kayıtları üzerinden saptanmıştır ve veriler yine bu sistem üzerinden elde edilmiştir. Tüm veriler olgu rapor formuna kaydedilmiş ve daha sonra elektronik ortama aktarılmıştır. İstatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for Social Scienses-IBM Inc. Chicago, Illinois, USA) 22 Windows programı kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya alınan 621 olgunun %58,1'i erkek, en küçük vaka 30 günlük, en büyük vaka 17 yaşında ve yaş ortalaması 17,1 ay (SD: 27,2) saptanmıştır. Altı yüz yirmi bir olgunun 199 tanesinde komorbid bir durum bulunmaktadır. Komorbid durumu olan olguların hastanede kalış süresi ortancası 11 gün (IQR:7-16), oksijen ihtiyacı %36,2, yoğun bakım ihtiyacı %15,1, ortanca yoğun bakım izlem süresi 7 gün (IQR: 4-13,5), mekanik ventilasyon ihtiyacı %6,5 ve yatış maliyeti ortancası 2131,10 TL (IQR:1191,97-4677,74) saptanmıştır. Komorbid durumu olmayan önceden sağlıklı çocuklarda ise hastanede kalış süresi ortancası 8 gün (IQR: 6-11), oksijen ihtiyacı %27, yoğun bakım ihtiyacı %4,5, ortanca yoğun bakım izlem süresi 4 gün (IQR:3-7), mekanik ventilasyon ihtiyacı %0,9 ve yatış maliyeti ortancası 1251,78 TL (IQR: 898,76-1791,74) saptanmıştır. Çalışmaya dahil edilen olguların 5 tanesi yatışı sırasında hayatını kaybetmiştir ve tamamının en az bir komorbid bir durumu bulunmaktadır. Olguların 180 tanesinin komorbid durumu olup palivizumab endikasyonu bulunmamakta, 12 tanesinin palivizumab endikasyonu bulunmakta ancak yapılmamış, 7 olguya da yatışı öncesinde palivizumab profilaksisi başlanmış ancak tamamı enjeksiyon tarihlerini geciktirmiştir. Bu olgulardan 1 tanesi hayatını kaybetmiştir. 
Olguların 80 tanesinde doğuştan veya edinilmiş kalp hastalığı saptanmıştır. 136 olguda ise herhangi bir endikasyon ile ekokardiyografi yapılıp normal saptanmış ve eşlik eden başka bir komorbid durumu bulunmamaktaydı. Doğuştan ve edinilmiş kalp hastalığı olan olguların hastanede kalış süresi (p<0,001), tedavi maliyeti (p<0,001), yoğun bakım ihtiyacı (p=0,012) ve oksijen ihtiyacı (p=0,011) sağlıklı olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek saptanmıştır. Hemodinamik önemli kalp hastalığı olan olgular ile hemodinamik açıdan stabil olgular arasında hastanede kalış süresi (p=0,048) ve tedavi maliyeti (p=0,016) farklı saptanmış, yoğun bakım (p=0,652) ve oksijen ihtiyacı (p=0,25) ise ilişkili bulunmamıştır. Siyanotik durum ve pulmoner kan akımı artışının ise hastanede kalış süresi, tedavi maliyeti, yoğun bakım ve oksijen ihtiyacı ile ilişkili olmadığı bulunmuştur. (p>0,05 tüm parametreler için)
Sonuç: RSV çocukluk çağı alt solunum yolu enfeksiyonlarının önemli bir nedenidir (%20). Hastalığın seyrinde pek çok faktör rol oynamaktadır ve en önemlisi eşlik eden komorbid bir durum olmasıdır. Kronik bir hastalığı olan çocuklarda hastanede yatış süresi, hastalığın mali yükü, oksijen ve yoğun bakım ihtiyacı önemli ölçüde artmaktadır. Profilaksi endikasyonu olan hastalar dışında, nöromusküler hastalığı olan olgular da profilaksiden yarar görebilir, ancak bu konuda daha fazla maliyet etkinlik analizine ihtiyaç vardır. Profilaksi programına dahil edilen olguların tedavi uyumu düşüktür (%23) ve bu profilaksinin etkinliğini azaltmaktadır. Bu yüzden profilaksi takibi daha sistematik yapılmalıdır. 
Anahtar kelimeler: respiratuar sinsityal virüs, pnomoni, bronsiolit, palivizumab, mali yük

Abstract:
Introduction and Aim: Lower respiratory tract infections are significant cause of mortality and morbidity in childhood. One of the most common agents of lower respiratory tract infection agent is respiratory syncytial virus. Clinical findings depend on age and underlying diseases. Particularly children with a history of premature birth, cardiac, respiratory or immunological disease can have severe diseases. Today, anti-RSV monoclonal antibody (palivizumab) is used to protect against RSV infections which have not a spesific treatment.  However, because of high cost of these prophylaxis method, usage of it limited to certain risk groups. In this study, we aimed to assess the demografic features, duration of hospitalization, seasonal characteristics, clinical course, predisposing risk factors and status of prophylaxis of the patients, between 29 days and 18 years old, who were hospitalized from 2016 to 2018, because of RSV infections that diagnosed with multiplex polimerase chain reaction method.
Methods and materials: Our study included 621 hospitalized patients between 29 days old and 18 years old who were found to have RSV positive by multiplex PCR method in the samples obtained by nasal, oropharyngeal, endotracheal swab from 2016 to 2018 at University of Health Sciences Izmir Dr. Behcet Uz Children Hospital. The cases were determined through the records of microbiology laboratory in Hospital Information Management System  and also the data were obtained through this system. All data were recorded on the case report form and then transferred to electronic environment. SPPS (Statistical Package for Social Scienses-IBM Inc. Chicago, Illinois, USA) 22 for Windows program was used for statistical analysis.
Results: Of the 621 cases included to study; 58,1% were male, the youngest case was 30 days old, the oldest case was 17 years old and the mean age was 17.1 months (SD: 27.2). There were comorbid conditions in 199 of 621 cases. The median length of hospital stay of patient with underlying disease was 11 days (IQR: 7 – 16), oxygen requirement was 36.2%, necessity of pediatric intensive care unit was 15%, median pediatric intensive care duration was 7 days (IQR: 4-13.5), the requirement for mechanical ventilation was determined as 6.5% and the median cost of hospitalisation was 2131.10 Turkish Liras (IQR: 1191.91-4677.74). For healthy children who do not have comorbid conditions, the median length of hospital stay was 8 days (IQR: 6 – 11), oxygen requirement was 27%, necessity of pediatric intensive care unit was 4%, median pediatric intensive care duration was 4 days (IQR: 3-7), the requirement for mechanical ventilation was determined as 0.9% and the median hospitalisation cost was 1251.78 Turkish Liras (IQR: 898.76 – 1791.74). Five of the cases were died during hospitalization and all had at least one comorbid condition. Of the 180 cases, who had comorbid conditions, but no indication for palivizumab; 12 of them had palivizumab indication but they were not perfomed; 7 of them had palivizumab prophlyaxis before hospitalization, but all delayed the injection dates. One of these cases has died. Congenital and acquired heart disease was detected in 80 of the cases, and 136 cases had normally echocardiography and electrocardiogram, was perfomed with any indication, and there was not any comorbid condition accompanying. The duration of hospitalization (p <0.001), treatment cost (p <0.001), intensive care (p: 0.012) and oxygen requirement (p: 0.011) of cases with congenital and acquired heart disease were found to be significantly higher than previously healthy cases. The duration of hospitalization (p: 0.048) and the cost of treatment (p: 0.016) were found to be different between patients with hemodynamically significant heart disease and hemodynamically stable cases, whereas intensive care (p0,652) and oxygen requirement (p: 0.25) were not found related. It was found that cyanotic condition and increased pulmonary blood flow was not related to the length of hospital stay, treatment cost, intensive care and oxygen requirement. (p> 0.05 for all parameters) 
Conclusion: RSV is an important agent pediatric lower respiratory tract infections (20%). Many factors play a role on the prognosis of the disease and the most important is underlying diseases. The duration of hospitalization, financial burden of the disease, the need for oxygen and intensive care unit are significantly increased in children with an underlying disease. Apart from patients with prophylaxis indications, patients with neuromuscular disease may also benefit from prophylaxis, but further cost-effectiveness analysis is required. Treatment compliance of the cases included to the prophylaxis program is low (%23) and this reduces the effectiveness of prophylaxis. Therefore, prophylaxis follow-up should be done more strictly.
Keywords: respiratory syncytial virus, pneumonia, bronchiolitis, palivizumab, financial burden