Üst GIS kanaması bulgularıyla acil servise başvuran hastalarda skorlama sistemlerinin sonlanım değişkenlerini ve hastaneye maliyetini öngörmedeki etkinliğinin araştırılması
A review on the effectiveness of scoring system on prediction of outcome variables and hospital costs in patients who appilied to emergency department with upper gastrointestinal system bleeding symptoms
Yazar: REŞİT SELEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TANER ŞAHİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Maliyet = Cost ; Sağlık hizmetleri maliyeti = Health care costs ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Üst gastrointestinal sitem kanaması sık acil servis başvurularındandır. Çalışmamızda üst gastrointestinal sistem kanaması bulgusu olan hastalarda GlasgowBlatchford ve AIMS65 Skorlarının sonlanım değişkenlerini ve maliyeti tahmin etmede birbirlerine olan üstünlüklerini değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kayseri Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğine 01.04.2020-30.09.2020 tarihleri arasında üst gastrointestinal sistem kanaması bulgularıyla başvuran 18 yaşından büyük hastalar dahil edildi. Hastaların yaş-cinsiyet bilgileri, vital ve muayene bulguları, sonlanımları, hastanede yattığı birim ve gün sayısı, kan transfüzyonu yapıldı ise miktar ve çeşidi, endoskopi yapıldı ise yapılma zamanı ve bulguları, Glasgow-Blatchford Skoru (GBS), AIMS65 Skoru ve hastaneye maliyetleri kaydedildi.
Bulgular: Hastaların % 30,7' si taburcu edilirken, % 40,5' i servise, % 28,8' i yoğun bakım ünitesine yatırıldı ve % 7,9 oranında 1 aylık mortalite görüldü. Hastaların % 61' ine endoskopi yapıldı. En sık % 32 oran ile ülser tespit edildi. Hastaların % 52,8' ine kan transfüzyonu yapıldı. Hastaların ortalama GBS puanı 7,61 ortalama AIMS65 Skor puanı 1,28 idi. Risk skorları arasında (r=0,635; p<0,001) anlamlı ve pozitif ilişki bulundu. Skorların yüksek riskli hastayı öngörme gücü(AUC) hesaplandı. Kan transfüzyonu yapılması açısından GBS(AUC=0,942), AIMS65(AUC=0,736), hasta sonlanımı açısından GBS(AUC=0,841), AIMS65(AUC=0,687), endoskopi yapılması açısından GBS(AUC=0,728), AIMS65(AUC=0,585) ve 1 aylık mortaliteyi tahmin etme açısından GBS(AUC=0,690), AIMS65(AUC=0,606) olarak hesaplandı. Hastaların ortalama maliyeti 6911 TL(983,11 USD), taburcu olan hastaların ortalama maliyeti 406 TL(57,71 USD), servise yatan hastaların maliyeti 2102 TL(299 USD) ve yoğun bakım ünitesine yatan hasta maliyeti 20585 TL(2928 USD) olarak hesaplandı. Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda yüksek riskli hastayı öngörmede GBS tüm parametrelerde başarılı bulunmuştur. GBS kan transfüzyonu yapılması açısından olağanüstü, endoskopi yapılması açısından mükemmel ayrım gücüne sahip bulunmuştur. AIMS65 Skoru ise hasta sonlanımı ve 1 aylık mortalite tahminine göre yüksek riskli hastayı öngörmede başarılı bulunmamıştır. Kadın hastalarda maliyeti öngörmede her iki skorlama sistemi de başarılı olurken (GBS r=0,388 p<0,001) (AIMS65 Skoru r=0,281 p<0,001), erkek hastalarda yalnızca GBS (r=0,328 p<0,001) başarılı bulunmuştur
Anahtar kelimeler: Üst Gastrointestinal Sistem Kanaması, Glasgow-BlatchfordSkoru, AIMS65 Skoru, Acil Servis

Abstract:
Objective: Upper gastrointestinal system bleeding is one of the most common reasons to apply an emergency room. This study was conducted to evaluate the superiorities of Glasgow-Blatchford and AIMS65 Scores in the prediction of outcome variables and costs in patients with upper gastrointestinal system bleeding symptoms.
Material and Method: The study included patients who were older than 18 years of age and applied to Health Sciences University Kayseri City Training and Research Hospital Emergency Room between 01.04.2020 and 30.09.2020 with gastrointestinal system bleeding symptoms. The patients' information on age and sex, vital and examination findings, outcomes, the unit where they were hospitalized and duration of hospitalization, blood transfusion volume and type, if any, endoscopy time and findings, if any, Glasgow-Blatchford Score (GBS), AIMS65 Score and hospital costs were recorded.
Results: Of the patients, 30.7% were discharged, 40.5% were hospitalized in the ward, 28.8% were hospitalized in the intensive care unit, and there was a mortality rate of 7.9% within one month. Of them, 61% underwent endoscopy. Ulcer was detected at the most frequent rate with 32%. Of the patients, 52.8% had blood transfusion. The mean GBS of the patients was 7.61 while the mean AIMS65 score was 1.28. There was a significant positive correlation between risk scores (r=0.635; p<0.001). The scores' power of prediction (AUC) of risky patients was calculated. The calculation results were as follows; GBS (AUC=0.942) and AIMS65 (AUC=0.736) for having transfusion, GBS (AUC=0.841) and AIMS65 (AUC=0.687) for patients' outcomes, GBS (AUC=0.728) and AIMS65 (AUC=0.585) for undergoing endoscopy, and GBS (AUC=0.690) and AIMS65 (AUC=0.606) for predicting one-month mortality. The
mean cost of the patients were 6911 TL(983.11 USD) while the mean cost of discharged patients was 406 TL (57.71 USD). The mean cost of patients hospitalized in the ward was 2102 TL (299 USD) while the mean cost of patients hospitalized in the intensive care unit was 20585 TL (2928 USD).
Discussion and Conclusion: It was found that all GBS parameters were successful in predicting the high risk patients. The GBS had extraordinary resolution power for performing blood transfusion and perfect resolution power for performing endoscopy. The AIMS65 Score was found unsuccessful in predicting the high risk patients based on the prediction of the patient's outcome and one-month mortality. While both scoring systems were successful in predicting the costs among female patients (GBS r=0.388; p<0.001)(AIMS65 Score r=0.281; p<0.001), only GBS (r=0.328; p<0.001) was successful in male patients.
Keywords: Upper Gastrointestinal System Bleeding, Glasgow-Blatchford Score, AIMS65 Score, Emergency Room.