Rotator kaf sendromu tedavisinde tek PRP enjeksiyonunun etkinliğinin plaseboyla ve çoklu PRP enjeksiyonuyla karşılaştırılması: Çift kör randomize kontrollü çalışma
Comparison of efficacy of single PRP injection with placebo and multiple PRP injection in the treatment of rotator cuff syndrome: A double-blind randomized controlled trial
Yazar: ELSHAN HASANOV
Danışman: DOÇ. DR. SELMA EROĞLU
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Çalışmamızda rotator kaf tendinopatisi ve/veya supraspinatusta parsiyel yırtığı olan omuz ağrılı hastaların tedavisinde subakromial tek PRP enjeksiyonunun plaseboya ve çoklu PRP enjeksiyonuna karşı ağrı, yaşam kalitesi, omuz fonksiyonu ve kas gücü üzerindeki etkinliğini değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya rotator kaf sendromu tanısı konulan ve 29-65 yaş aralığında olan toplam 80 hasta dahil edildi. Hastalar sham PRP+egzersiz grubu, tek PRP+egzersiz grubu ve çoklu PRP+egzersiz grubu olmak üzere randomize olarak üç gruba ayrıldı. Tek PRP grubuna bir defa ultrason rehberliğiyle subakromiyal aralığa dört ml PRP enjeksiyonu, çoklu PRP grubuna 3 hafta arayla toplam iki kez ultrason rehberliğiyle subakromiyal boşluğa dört ml PRP enjeksiyonu yapıldı. Sham PRP grubu için aynı miktarda kan alındı ve aynı bekleme süresi verildi, ancak hastaya aynı yöntemle dört ml %0,9 salin ultrason rehberliğiyle subakromiyal aralığa enjekte edildi. Körlüğü sağlamak için tüm enjektörler şeffaf olmayan bant ile kapatıldı. Tüm gruplara standart omuz rom, germe ve güçlendirme egzersizlerini içeren fizik tedavi programı deneyimli bir fizyoterapist tarafından anlatıldı ve her gün en az 20 dk yapılması istendi. Egzersizleri yapıp yapmadığı haftalık olarak telefonla aranarak takip edildi. Hastaların demografik verileri kaydedildi. Değerlendirme parametreleri; semptom süreleri, pasif ve aktif omuz eklem hareket açıklıkları (EHA), Visuel Analog Skala (VAS), Constant Murley Skoru (C-MS), Omuz Ağrı ve Dizabilite İndeksi (OADİ), SF-36 Yaşam Kalitesi Değerlendirme Anketi ve izokinetik dinamometre ile omuzun iç ve dış rotasyon 120, 180 ve 210 derece hızlarda pik tork kas gücü ölçümünden oluşmaktaydı. Değerlendirmeler, tedavi öncesi (T0), tedaviden dört hafta sonra (T1) ve tedaviden 12 hafta sonra (T2) yapıldı. İstatistiksel analizde SPSS 25.0 programı kullanıldı ve p<0,05 değeri anlamlı kabul edildi.
Bulgular Çalışmaya katılan olguların 44'ü (%55) kadın; 36'sı (%45) erkek olup yaş ortalaması 49,26±9,37 yıldı. Her üç tedavi grubunda da aktif EHA, VAS, C-MS ve OADİ skorlarında tedavi öncesine (T0) kıyasla tedavi sonrası 4. hafta (T1) ve 12. hafta (T2) kontrollerinde anlamlı istatistiksel fark saptandı (p<0,05), ancak tek PRP ve çoklu PRP grubundaki iyileşmenin tedavi sonrası 4. hafta (T1) ve 12. hafta (T2) kontrollerinde sham PRP grubuna göre daha anlamlı olduğu gözlendi (p<0,05). Sham PRP grubunda SF-36 fiziksel fonksiyon, fiziksel rol kısıtlılığı, emosyonel rol kısıtlılığı, sosyal fonksiyon ve ağrı alt parametrelerinde, tedavi öncesine (T0) kıyasla tedavi sonrası 12. hafta (T2) kontrolünde anlamlı istatistiksel fark saptandı (p<0,05). Tek PRP ve çoklu PRP grubunda ise SF-36 tüm alt parametrelerinde tedavi öncesine (T0) kıyasla tedavi sonrası 4. hafta (T1) ve 12. hafta (T2) kontrollerinde anlamlı iyileşme görüldü (p<0,05). Gruplar arası değerlendirmede sham PRP grubuna kıyasla tek PRP ve çoklu PRP grubunda SF-36 tüm alt parametrelerindeki iyileşmenin daha anlamlı olduğu gözlendi (p<0,05), ancak tek PRP ve çoklu PRP grupları arasında anlamlı istatistiksel fark saptanmadı (p>0,05). İzokinetik dinamometre ile kas gücü değerlendirmesinde sham PRP grubunda dış rotasyon 120°/sn, 180°/sn ve 210°/sn pik tork ölçümlerinde, tek PRP grubunda iç rotasyon 120°/sn, 210°/sn, dış rotasyon 120°/sn, 180°/sn ve 210°/sn pik tork ölçümlerinde, çoklu PRP grubunda ise tüm izokinetik alt parametrelerinin (iç rotasyon 120°/sn, 180°/sn ve 210°/sn, dış rotasyon 120°/sn, 180°/sn ve 210°/sn) pik tork ölçümlerinde anlamlı istatistiksel fark saptandı (p<0,05). Kas gücünün izokinetik dinamometre ile gruplar arası karşılaştırmasında sham PRP grubuna kıyasla çoklu PRP grubunda tedavi sonrası 12. hafta (T2) kontrolünün iç rotasyon 180°/sn ve 210°/sn pik tork ölçümlerinde daha anlamlı iyileşme gözlendi (p<0,05). Dış rotasyon 120°/sn pik tork ölçümlerinin 12. hafta (T2) kontrolünde sham PRP grubuna kıyasla tek PRP ve çoklu PRP gruplarında daha anlamlı iyileşme olduğu görüldü (p<0,05).
Sonuç: Rotator kaf sendromunda ultrason rehberliğinde subakromiyal aralığa uygulanan tek PRP enjeksiyonu ve üç hafta arayla iki defa uygulanan çoklu PRP enjeksiyonu plaseboya kıyasla kısa ve orta vadede ağrıyı, eklem hareket açıklığını, fonksiyonelliği ve yaşam kalitesini önemli ölçüde iyileştirmektedir. Tek ve çoklu PRP enjeksiyonu izokinetik dinamometre ile değerlendirilen kas gücünü arttırmada plaseboya kıyasla orta vadede daha etkilidir. 
Anahtar kelimler: Rotator kaf sendromu, PRP enjeksiyonu, Supraspinatus kası, Subakromiyal bursa

Abstract:
Objective: In our study, we aimed to evaluate the efficacy of subacromial single PRP injection versus placebo and multiple PRP injections on pain, quality of life, shoulder function and muscle strength in the treatment of patients with shoulder pain who have rotator cuff tendinopathy and/or partial tear of the supraspinatus. 
Materials and Methods: A total of 80 patients with rotator cuff syndrome, aged 29-65 years, 27 patients in the sham PRP+exercise group, 26 patients in the single PRP+exercise group and 27 patients in the multiple PRP+exercise group were included in the study. Patients were randomly divided into three groups. The single PRP group received four ml of PRP injection into the subacromial space under ultrasound guidance once, and the multiple PRP group received four ml of PRP injection into the subacromial space under ultrasound guidance twice at three-week intervals. For the sham PRP group, the same amount of blood was collected and the same waiting time was given, but four ml of 0.9% saline was injected into the subacromial space under ultrasound guidance with the same method. All injectors were covered with non-transparent tape to ensure blinding. All groups were taught a physiotherapy programme including standard shoulder ROM, stretching and strengthening exercises by an experienced physiotherapist and were asked to perform at least 20 min every day. Demographic data of the patients were recorded. The evaluation parameters included symptom duration, passive and active shoulder range of motion (ROM), Visual Analogue Scale (VAS), Constant Murley Score (C-MS), Shoulder Pain and Disability Index (OADI), SF-36 Quality of Life Assessment Questionnaire and peak torque muscle strength measurement at 120, 180 and 210 degrees of velocity in internal and external rotation of the shoulder with isokinetic dynamometer. The evaluations were performed before treatment (T0), four weeks after treatment (T1) and 12 weeks after treatment (T2). 
Results: The mean age of the study participants was 49.26±9.37 years, 44 (55%) were female and 36 (45%) were male. In all three treatment groups, there were significant statistical differences in active ROM, VAS, C-MS and OADI scores at 4 weeks (T1) and 12 weeks (T2) post-treatment compared to pretreatment (T0) (p<0.05), but the improvement in the single PRP and multiple PRP groups was more significant at 4 weeks (T1) and 12 weeks (T2) post-treatment compared to the sham PRP group (p<0.05). In the sham PRP group, a significant statistical difference was found in SF-36 physical function, physical role limitation, emotional role limitation, social function and pain sub-parameters at the 12th week (T2) post-treatment control compared to pretreatment (T0) (p<0.05). In the single PRP and multiple PRP groups, significant improvement was observed in all sub-parameters of SF-36 at 4 weeks (T1) and 12 weeks (T2) post-treatment compared to pretreatment (T0) (p<0.05). In the intergroup evaluation, it was observed that the improvement in all sub-parameters of SF-36 was more significant in the single PRP and multiple PRP groups compared to the sham PRP group (p<0.05), but no significant statistical difference was found between the single PRP and multiple PRP groups (p>0.05). In muscle strength assessment with isokinetic dynamometer, external rotation 120°/sec, 180°/sec and 210°/sec peak torque measurements in sham PRP group, internal rotation 120°/sec, 210°/sec, external rotation 120°/sec, 180°/sec and 210°/sec peak torque measurements in single PRP group, In the multiple PRP group, a significant statistical difference was found in peak torque measurements of all isokinetic sub-parameters (internal rotation 120°/sec, 180°/sec and 210°/sec, external rotation 120°/sec, 180°/sec and 210°/sec) (p<0,05). In the intergroup comparison of muscle strength with isokinetic dynamometer, a more significant improvement was observed in the internal rotation 180°/sec and 210°/sec peak torque measurements in the multiple PRP group compared to the sham PRP group at the 12th week (T2) control (p<0.05). External rotation 120°/sec peak torque measurements at the 12th week (T2) control showed more significant improvement in single PRP and multiple PRP groups compared to sham PRP group (p<0.05).
Conclusion: In rotator cuff syndrome, ultrasound-guided single PRP injection into the subacromial space and multiple PRP injections administered twice three weeks apart significantly improve pain, range of motion, functionality and quality of life in the short and medium term compared to placebo. Single and multiple PRP injections are more effective than placebo in increasing muscle strength assessed by isokinetic dynamometer in the medium term. 
Keywords: Rotator cuff syndrome, PRP injection, Supraspinatus muscle, Subacromial bursa