Sağlık çalışanlarının çalışma yaşam kalitesi düzeylerinin araştırılması
Research on level of quality of work of life of health workers
Yazar: MERVE ŞİMŞEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN İLERİ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Sağlık personeli = Health personnel ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş hayatı = Work life

Özet:
Yaşam kalitesi, çalışanların tüm çalışma çevresi ile arasındaki ilişkilerin kalite düzeyi olarak
nitelendirilmektedir. Yaşam kalitesi kavramı iş doyumu gibi işteki temel faktörlerin dışında işte genel
yaşam memnuniyetini ve refah durumunu hissetmeyi etkileyen ve çalışanların işe yaklaşımlarını
belirleyen daha geniş kapsamlı diğer faktörleri de kapsamaktadır. Araştırma sağlık çalışanlarının öz
bildirimlerine dayanarak çalışma yaşam kalitesi üzerinde, özellikle aile sağlık öyküsü olmak üzere
sosyodemografik özellikler, unvan, fiziki şartlar, tecrübe, kurumda çalışma süresi ve çalışma düzeni
gibi değişkenlerin etkisini incelemek amacı ile tanımlayıcı-ilişkisel türde planlanmıştır.
Çalışma yaşam kalitesi bireylerin yaşamında en önemli parçalardan olan işle ilgili tüm
bileşen ve ortamların algılanışına dikkati çeken bir kavram olmuştur. İş hayatında istediği işi yaparak
yeterli ücreti alan, istediği iş koşullarını kısmen bile olsa bulan bir kişinin maddi ve manevi doyuma
ulaştığı için iş içerisinde veya dışında huzurlu olması söz konusu olabilir. Bu çalışmanın amacı sağlık
çalışanlarının çalışma yaşam kalitesi düzeylerini belirlemek ve çalışanlara ilişkin bireysel ve
demografik özelliklerin çalışma yaşam kalitesi düzeyi üzerinde etkili olup olmadığını ortaya
koymaktır. Çalışmanın evrenini Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde çalışan hemşire, ebe
ve sağlık teknisyenlerinden oluşan 500 sağlık çalışanı oluşturmaktadır. Araştırmada veriler,
araştırmacı tarafından oluşturulan 25 soruluk anket ve 30 madde ve üç alt ölçekten oluşan B. Hudnall
Stamm tarafından geliştirilen, Yeşil ve ark. Tarafından Türkçe' ye uyarlanan Çalışanlar için Yaşam
Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın yapıldığı süre kısıtlılığı ve personellerin
çalışma saatlerinde ayırabilecekleri vaktin kısıtlı oluşu sebebiyle 200 sağlık çalışanı dâhil
edilebilmiştir. Elde edilen veriler sayı ve yüzde olarak özetlenmiş, verilerin değerlendirilmesinde t
testi ve ANOVA testi kullanılmıştır.
Araştırma bulguları değerlendirildiğinde; çalışanların memnuniyet ve yaşam kalitesi
düzeylerinde yaşa, cinsiyete, meslekteki tecrübe süresine, kurumda çalışma süresine, medeni duruma,
eğitim düzeyine, unvana göre istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunamamıştır. Bununla birlikte
düzenli mesai şeklinde çalışan sağlık personelinin memnuniyet-yaşam kalitesi düzeylerinin daha
yüksek olduğu tespit edilmiş ve istatistiksel açıdan anlamlı fark bulunmuştur. Eşduyum alt ölçeğine
göre fiziki şartları yeterli, yetersiz, kısmen yeterli görenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark
tespit edilmiştir. Çalışma düzeni ve yaşam kalitesi arasında eşduyum alt ölçeği çerçevesinde
istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Yapılan analizler sonucunda sağlık çalışanlarının
çalışma yaşam kalitesinin genel olarak iyi düzeyde olduğu görülmüştür.

Abstract:
Quality of life is defined as the quality level of the relations between the employees and the
entire working environment. Other than work-related essential factors like job satisfaction, the concept
of quality of life includes broader factors that influence perception of general life satisfaction at work
and welfare status, and determine the approach of employees to work. The study is planned in a
descriptive-relational type to examine the impact of factors like sociodemographic characteristics,
work title, physical conditions, experience, tenure in the institution and work order on quality of work
life depending on self-statements of health workers.
Quality of work life is a concept that focuses on perception of every component and
environment related to work life which is one of the most important parts of lives of individuals.
Earning sufficient money doing a job that an employee wants under circumstances that the employee
wants makes the employee satisfied in financial and psychological terms, so that the employee may
become comfortable both at work and out of work. The aim of this study is to determine quality of
work life of health workers and to determine if personal and demographic characteristics of the
employees are effective on quality of work life. Population of the study consists of 500 health workers
from Selçuk University Medical Faculty Hospital, including nurses, midwives and health technicians.
Data for the study is collected using a survey with 25 questions prepared by the researcher, and
Professional Quality of Life Scale, which is developed by B. Hudnall Stamm, is translated into
Turkish by Yeşil et al., and contains 30 items and 3 subscales. Due to the time limitations regarding
the research and the fact that the workers can make limited time for the study during work hours, 200
health workers participated in the study. Obtained data is summarized as numbers and percentages
where t-test and ANOVA test are used to evaluate the results.
In the light of the findings, it is observed that age, gender, experience, tenure, marital status,
education level and title are not statistically significant to explain workers' satisfaction and quality of
work life. On the other hand, health workers working on regular work hours are observed to have a
higher level of satisfaction and quality of work life and working on regular hours is found to be
statistically significant to explain satisfaction and quality of work life. According to the empathy
subscale, statistically meaningful difference is observed between workers who find physical
conditions sufficient, insufficient and partially sufficient. Work order is also found to be statistically
significant to explain quality of work life, provided by the empathy subscale. As a result of the
analysis, it was observed that the quality of work life of health workers was generally at a good level.