Atorvastatin tayini için yeni bir spektrofotometrik yöntem
A New spectrophotometric method for the determination of atorvastatin
Yazar: FATİH YİĞİT
Danışman: PROF. DR. IŞIL AYDIN
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antikolesteremik ajanlar = Anticholesteremic agents ; Atorvastatin = Atorvastatin ; Spektrofotometri = Spectrophotometry ; Ultraviyole ışınlar = Ultraviolet rays ; İlaç formülleri = Formularies

Özet:
Amaç:  
Farmasötik formülasyon ve ilaçlarda bulunan Atorvastatin'in miktarsal olarak tayini için reaktif olarak quinalizarin yardımıyla yük transfer kompleksi oluşturarak ekstraksiyona gerek kalmaksızın spektrofotometrik yöntem geliştirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: 
Atorvastatin  ve reaktif olarak kullanılan Quinalizarin ile metanol ortamında oda şartlarında  573 nm dalgaboyunda maksimum absorbans veren mavi renkli yük transfer kompleksi oluşturulmuştur. Reaksiyonu etkileyecek farklı değişkenler optimize edilmiş ve çalışılmıştır. 
Bulgular: 
Atorvastatin'in  kantitatif tayininde; oluşturulan yük transfer kompleksinin çok yoğun bir renk vermesi, maksimum renk gelişiminin sağlanması için ve en uygun koşulları oluşturmak için denemeler yapılmıştır. Yöntemin geliştirilmesi ve incelenmesi için; çözücü yapısı etkisinin değerlendirilmesi, reaktif konsantrasyonunun etkisinin araştırılması ve reaksiyonu tamamlamak için gereken sürenin belirlenmesi ve reaksiyonun stokiyometrisinin değerlendirilmesi gibi süreçler takip edildi. 
Sonuç: 
Önerilen yöntem aynı zamanda; sadece bir çözücü içindeki, atorvastatin ile quinalizarin arasındaki yük transfer reaksiyonu olma avantajına sahiptir ve aynı zamanda geliştirilebilir olma özelliği vardır. Linearitesi, 10-100 µg/mL aralığında kalibrasyon doğrusu elde edilmiş, tespit ve nicelendirme sınırları, sırasıyla            1,49 g/mL ve 4,98 g/mL olarak hesaplanmıştır. Bu nedenle, önerilen yük transfer kompleksi reaksiyonu, kalite kontrol laboratuarlarında atorvastatinin rutin analizlerinde pratik ve ekonomiktir.


Anahtar Sözcükler:
Yük Transfer Kompleksi, Atorvastatin, Quinalizarin, Farmasötik Formülasyon, UVVIS

Abstract:
Aim:
In order to determine the amount of atorvastatin found in pharmaceutical formulations and drugs, it is aimed to develop a spectrophotometric method without the need for extraction by forming a charge transfer complex with the help of quinalizarin as a reagent.
Material and Method:
A blue-colored charge transfer complex with maximal absorbance at 573 nm was generated in the room environment in the presence of kinetics with methanol. Different variables that affect the reaction have been optimized and studied.
Results:
In quantitative determination of atorvastatin; Experiments were conducted to provide the most favorable conditions to ensure a very dense color and maximum color development of the generated charge transfer complex. For the development and analysis of the method; The process of evaluating the effect of the solvent structure, studying the effect of the reagent concentration and evaluating the time required to complete the reaction and the stoichiometry of the reaction were followed.
Conclusion:
The proposed method is also; it has the advantage of being the charge transfer reaction between atorvastatin and quinalizarin in a solvent only and can be improved. The linearity of the calibration line was obtained between 10-100 g / mL, and the detection and quantification limits were calculated as 1,49 µg/mL and 4,98 µg/mL, respectively. Therefore, the proposed charge transfer complex reaction is practical and economical in routine analysis of atorvastatin in quality control laboratories.


Key Words: Charge Transfer Complex, Atorvastatin, Quinalizarin, Pharmaceutical Formulation,
UV-VIS