Bor ve demir uygulamalarının farklı zamanlarda ekilen börülcenin (Vigna unguiculata L.) verim, verim unsurları ve tane kalitesine etkisi
The effect of boron and iron application on the yield, yield properties and seed quality of cowpea (Vigna unguiculata L.)  planted in different sowing times
Yazar: FERDA ÖZKORKMAZ
Danışman: PROF. DR. NURİ YILMAZ
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Ordu ekolojik şartlarında iki farklı ekim zamanı (15 Mayıs - 30 Mayıs), dört farklı saf demir (0 – 1 – 2 - 4 kg/da) ve dört farklı saf bor (0 – 150 – 300 - 600 g/da) dozu uygulamasının börülcenin verim ve kalite özelliklerine etkisini belirlemek amacıyla 2016 - 2017 yıllarında yürütülmüştür. Bitki materyali olarak Amazon börülce çeşidi kullanılmıştır. Deneme tesadüf bloklarında bölünen bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada 8'i agronomik ve 6'sı kalite olmak üzere toplam 14 özellik incelenmiştir. Ekim zamanı, demir ve bor uygulamalarının gerek tek başına gerekse de birbirleriyle etkileşimleri sonucunda incelenen pek çok özellik üzerine etkileri istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Aynı şekilde yıllar arasında da incelenen çoğu özellik bakımından farklılıklar önemli bulunmuştur. İncelenen agronomik özelliklerden çıkış süresi 7.66-14.66 gün, bitki boyu 117.66 - 136.66 cm, bitkide bakla sayısı 13.66 - 27.33 adet/bitki, baklada tane sayısı 9.33 - 13.66 adet/bakla, bin tane ağırlığı 210.66 - 253.33 g arasında değişim göstermiştir. Kalite özelliklerinden elde edilen veriler değerlendirildiğinde ise pişme süresi 49.66 - 70.66 dk., protein oranı %20.41 - %27.47 arasında değişiklik göstermiştir. Deneme sonucu dekara tane verimi 97.66 - 165.33 kg arasında bulunmuştur. Korelasyon analizi sonucu dekara tane verimi ile bin tane ağırlığı, bitkide bakla sayısı ve baklada tane sayısı arasında önemli (P<0.01) ve pozitif, protein oranı ile bin tane ağırlığı ve dekara tane verimi arasından pozitif ancak önemsiz ilişki belirlenmiştir. Elde ettiğimiz sonuçlara göre 30 Mayıs zamanı, 2 kg/da demir ve 300 g/da bor doz interaksiyonunun en iyi sonucu verdiği görülmektedir.

Abstract:
This study was carried out in 2016-2017 in order to determine the agronomic and grain quality characteristics of two different sowing times (15 May - 30 May), four different iron (0 – 1 – 2 - 4 kg/da) and four different boron (0 – 150 – 300 - 600 g/da) applications in cowpea. Amazon cowpea cultivar was used as plant material. The experimental layout was split-split plot in randomized complete block design with three replications. Fourteen properties, 8 agronomic and 6 qualities, were examined in the study. The effects of iron and boron applications on many properties examined both alone and as a result of their interaction with each other were found to be statistically significant. Similarly, differences were found to be significant in terms of many features examined over the years. Among the agronomic characteristics examined, emergence time: 7.66 - 14.66 cm, plant height was 117.66 - 136.66 cm;number of pods per plant was 13.6 - 27.33 unit/plant, number of seeds per pod 9.33 - 13.66 seeds/ per pod, 1000-seed weight varied between 210.66 - 253.33 g. Some of the data obtained from the quality characteristics of the cooking time 49.66 - 70.66 minutes, protein content ranged from 20.41% to 27.47%. Seed yield per decare was found to be between 97.66 - 165.33 kg da-1. As a result of the correlation analysis, %1 significant and positive correlation was determined between grain yield and thousand grain weight, number of pods in the plant and the number of seeds in pods, and a positive and insignificant relationship between the protein rate and the weight of thousand and decare. According to our results, it is seen that 30 May sowing time, 2 kg da-1 iron and 300 g da-1 boron dose interaction gives the best result.