Ortaöğretim kurumlarında iş sağlığı ve güvenliği kültürünün değerlendirilmesi: eyyubiye ilçesi örneği
Evaluation of occupational health and safety culture in secondary education institutions: eyyubi̇ye district example
Yazar: DİLEK BAKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPEREN ŞAHİNOĞLU
İstanbul Esenyurt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
İş Sağlığı ve Güvenliği, sağlıklı ve güvenlikli bir çalışma ortamı oluşturmak için yapılan sistemli ve bilimsel çalışmalar bütünüdür. Çalışmaların devamlılık arz etmesi açısından iş güvenliği kültürünün önemi göz ardı edilemez Dünya Sağlık Örgütü (WHO) iş sağlığı ve güvenliğini; "bütün çalışanların toplumsal, ruhsal ve bedensel sağlık ve refahlarının en iyi düzeye yükseltilmesinin yanında, sürekliliğinin olması, örgüt imkanlarının, çalışanları kaza ve yaralanmalara sebebiyet verecek riskli durumların yok edilmesi, çalışanların kendilerine uygun işlere verilmesi ve nihayetinde çalışanların ruhsal ve bedensel ihtiyaçlarına göre bir ortamı oluşturulması" olarak tanımlamaktadır.
Bu araştırmanın amacı; ortaöğretim kurumlarında iş sağlığı ve güvenliğine dair düzenlemelerin yapılabilmesi, okul ortamının standardını, üretkenliğini yükseltecek, öğrenci ve öğretmenlerin daha sağlıklı ve düzenli ortamlarda eğitim ve öğrenme yaşantıları geçirebilmelerine yardımcı olmaktır.
Çalışma ilişkisel tarama yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Şanlıurfa Eyyübiye İlçesinde bulunan; Mahmut İkbal Büyükkırcalı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ile Direkli Ayhan Şahenk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise bu okullardan rastgele seçilen 417 öğrenci oluşturmaktadır. 5'li likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılmıştır.
Araştırmada, betimleyici ve karşılaştırmalı istatistiksel analiz yöntemleri uygulanmıştır. Hazırlanan anket SPSS 22.0 for Windows paket programında güvenirlik analizine tabi tutulmuştur. Araştırmada kullanılan anket verilerinin güvenilirliğini ölçmede Cronbach's Alpha yöntemi kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre uygulama/laboratuvar derslerindeki materyaller kullanılırken güvenlik önlemlerine öncelik verildiği, uygulama alanlarında İş Sağlığı ve Güvenliğine
yönelik uyarıcı işaretler bulunduğu ve uygulama derslerinde kullanılan kişisel koruyucu donanımların öğrenciler tarafından ayırt edilebildiği anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte, okulda yapılan İSG uygulamalarının yeterli olduğuna ve İş Sağlığı ve Güvenliğine yönelik uygulamaların yapıldığına ilişkin öğrenci kanaatleri nispeten yetersiz kalmaktadır. Ayrıca, öğrencilerin %73 ile çoğunluğu İş Sağlığı ve Güvenliği kurallarını gerekli ve yararlı bulduklarını ifade etmiştir. Katılımcı öğrencilerin %39,9'u iş kazası, yangın vb. konularda okullarında tatbikat yapılmadığını veya yapıldıysa da tatbikat hakkında bilgilerin olmadığını belirtmektedir. Öğrencilerin yalnızca %33'ü ise, Türkiye'de ve dünyadaki iş kazası ve meslek hastalıkları sebebiyle gerçekleşen ölüm, yaralanma ve kalıcı hastalıklar hakkında detaylı bilgiye sahip olduğu görülmektedir. Okulda iş sağlığı ve güvenliği kültürünün oluşması için okul idarecilerinin, öğretmenlerin ve öğrencilerin güvenlik uygulamaları hakkında bilgi sahibi olmaları gerekmektedir. Bunun için belirli gün ve haftalarda işlenmesi, okul idarecilerinin fiziksel ortamla ilgili önlemleri almaları, okulda güvenliğin gündem haline getirilmesi, eğitim çalışmalarıyla öğrencilerin de bilgilendirilmesi gerekmektedir

Abstract:
World Health Organization (WHO) occupational health and safety; "In addition to raising the social, mental and physical health and well-being of all employees to the best level, having continuity, organizing facilities, eliminating risky situations that may cause accidents and injuries to employees, assigning employees to jobs suitable for them and finally creating an environment according to the mental and physical needs of employees. Defines as ". In order to establish an occupational health and safety culture in an organization, many elements must be together. Features such as communication within the organization, quality management standards of the organization's administration affect the occupational health and safety culture in the current environment.
The purpose of this research; To make arrangements regarding occupational health and safety in secondary education institutions, to increase the standard and productivity of the school environment, to help students and teachers to have a permanent learning with the education and learning experiences in a healthier and orderly environment. At the same time, it is aimed that occupational health and safety practices will be preventive, preventive and solution finder against possible health problems and accidents or injuries.
The research was carried out by relational screening method. The universe of the research is located in Şanlıurfa Eyyübiye District; Mahmut İkbal Büyükkırcalı Vocational and Technical Anatolian High School and Direkli Ayhan Şahenk Vocational and Technical Anatolian High School. The sample of the study consists of 417 students randomly selected from these schools. In the research, a 5-point Likert-type rating scale was used.Descriptive and comparative statistical analysis methods were used in the research. The prepared questionnaire was subjected to reliability analysis in SPSS 22.0 for Windows package program.
Cronbach's Alpha method was used to measure the reliability of the survey data used in the research.
According to the findings of the research, it is understood that occupational health and safety is prioritized while using materials in practice / laboratory courses, there are warning signs about Occupational Health and Safety in application areas, and personal protective equipment used in practice courses can be distinguished by students. However, the student's opinions regarding that the OHS practices in the school are sufficient and that the practices regarding Occupational Health and Safety are made are relatively insufficient. In addition, 73% of the students stated that they found Occupational Health and Safety rules necessary and useful. 39.9% of the participant students are involved in work accident, fire etc. It states that there is no exercise in their school about the subjects, or that there is no information about the exercise. If only 33% of students in Turkey and the world of work accidents and occupational diseases that occur due to death, seems to have detailed information about the illness and permanent injury. School administrators, teachers and students should be informed about safety practices in order to create an occupational health and safety culture at school. School administrators need to take precautions regarding the physical environment, make security at school an agenda, and inform students through educational activities.