Bazı mikoriza türlerinin farklı Antepfıstığı anaçlarının kök ve gövde gelişimi üzerine etkileri
The Effects of some mycorrhizae species on the root and shoot development of pistachia rootstocks
Yazar: ABDÜLKADİR AKGÜN
Danışman: DOÇ. DR. SEMİH ÇAĞLAR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Anaçlar = Rootstocks ; Antep fıstığı = Pistachio ; Mikoriza = Mycorrhiza ; Veziküler arbüsküler mikoriza = Vesicular arbuscular mycorrhiza

Özet:
Bu araştırmada tüplü antepfıstığı fidanı üretimine mikoriza uygulamasının entegre edilmesine temel oluşturmak üzere farklı mikoriza türlerinin değişik Pistacia anaçlarının vegetatif gelişimi üzerine etkisi incelenmiştir. Denemede 4 Pistacia anacı (P. vera, P. khinjuk, P. terebinth us ve P. mutica) ve 5 mikoriza uygulaması ( G. etunicatum, G. caledonium, G. clarum, G. mosseae ve kokteyl) yer almıştır. Pistacia anaçlarına ait tohumların ekileceği ortam önceden metil bromid ile sterilize edilmiştir. Tüplere doldurulan steril ortama 50-100 g mikorizalı toprak yerleştirildikten sonra tohum ekimi yapılmış ve normal bakım koşulları altında anaçlar bir yıl süreyle büyütülmüştür. Bu araştırmada bitki boyu ve gövde çapı, kök ve gövdenin yaş-kuru ağırlıkları, yaprak besin elementi içerikleri, toplam ve indirgen şeker içerikleri, mikoriza ile infekteli kök yüzdesi ve rizosferdeki mikoriza spor sayısıyla ilgili ölçüm ve sayımları gerçekleştirilmiştir. Mikoriza uygulamaları P. terebinth us dışmda kalan anaçlarda boy gelişimini arttırmamıştır. G. caledonium, P. vera, P. terebinthus ve P. khinjuk anaçlarında gövde yaş ağırlığı üzerine olumlu etkide bulunmuştur. Mikoriza uygulamalarının anaçların kök yaş-kuru ağırlıklarına önemli bir etkisi olmadığı belirlenmiştir. G. etunicatum uygulaması P. vera ve P. khinjuk anaçlarında yaprak N içeriğini arttırmıştır. Bazı mikoriza x anaç kombinasyonlarında gövde toplam şeker içeriği yüksek bulunmuştur. G. caledonium uygulaması sonucu P. vera, P. khinjuk ve P. terebinthus anaçlarında % indirgen şeker kapsamı tanık bitkilere göre 2 kat artmıştır. Pistacia anaçlarında infekteli kök sayısı % 80'e ulaşmıştır. Rizosfer bölgesine ait toprak örneklerindeki (10 g) spor sayıları 10-20 adet arasında değişmiştir. Pistacia anaçlarında mikorizanm fidanlık IIIÖZETAbdttlkadir AKGUN a amas nda etkin rol oynad ve bu yüzden tüplü antepf st fidan üretimine entegre edilmesinin yararl olabilece i sonucuna var im t r. Anahtar kelimeler: Pistacia, mikoriza, VAM, anaç, çoğaltma

Abstract:
In this study, the effects of different mycorrhiza species on the vegetative development of Pistacia rootstocks were studied to improve growth conditions container- grown nursery trees. In the trials, four Pistacia rootstock species (P. vera, P. khinjuk, P. terebinthus and P. mutica) and five mycorrhizal treatments ( G. etunicatum, G. caledonium, G. clarum, G. mosseae and Coctail) were included. The growth media were sterilized before sowing the seeds using methyl bromide. The tubes were filled with the sterized media and then 50- 100 g mycorrhizal soil was placed just beneath the seeds in each treatment. Rootstock plants were grown under normal growing conditions for one year. Plant height and stem diamater, fresh and dry weight of stem and roots, leaf nutrient contents, total and reducing sugars in shoots, mycorrhiza infection percentages and spor numbers in rhizosphere soil were determined. The mycorrhizal infections did not improve plant heights, except P. terebinthus. In P. vera, P. terebinthus and P. khinjuk rootstocks, stem fresh weights were positively affected by G. caledonium. However, mycorrhizal infections did not affect fresh and dry root weights in all Pistacia rootstocks tested. G. etunicatum increased leaf N content in P. vera and P. khinjuk rootstocks. Some mycorrhiza and rootstock combinations improved stem total sugar contents. In P. vera, P. khinjuk and P. terebinthus rootstocks, G. caledonium increased stem reducing sugar contents as much as two fold of control plants.ABSTRACTAbdfllkadir AKGUN The rate of infected roots by mycorrhiza was to 80 %. The numbers of mycorrhiza spors in the rhizosphere were betweeen 10 and 20 in 10 g soil samples. In conclusion, the mycorrhiza species appeared to be effective in the Pistacia rootstocks even at the nursery level and therefore could be integrated in nursery tree production of the pistachio. H^ Key words: Pistacia, mycorrhiza, VAM, rootstock, propagation.