Hümik asit uygulamalarının arpa bitkisinde (Hordeum vulgare L.) verim, verim öğeleri ve aminoasit bileşimi üzerine etkisi
The effect of humic acid applications on production, production elements and amino acid component of barley plant (Hordeum vulgare L.)
Yazar: ZÜBEYDE ÇAĞLAROĞLU
Danışman: PROF. DR. METİN TURAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Denemede, topraktaki organik madde kaynaklarından biri olan hümik asitin, bitki yetiştiriciliğinde artan dozlarda kullanılmasıyla birlikte, farklı hümik asit (HA) dozlarının (kontrol (0), 3, 6 ve 9 lt/da) arpa bitkisinde (hordeum vulgare l.) verim, verim öğeleri ve aminoasit bileşimine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Tarla şartlarında faktöriyel düzenlemede tam şansa bağlı deneme desenine göre; arpa bitkisi, 4 hümik asit dozu (0, 3, 6 ve 9 lt/da) ve 3 tekerrürlü olarak toplam 12 adet parselde yürütülmüştür. Tam şansa bağlı deneme desenine göre arpa bitkileri 3 m x 3 m boyutlarındaki parsellerde hektara 180 kg arpa olacak şekilde ekilmiştir. Denemede materyal olarak, Tokak arpa çeşidine ait tohum ile ticari ismi Base ActosolR (%12 Hümik asit) olan HA kullanılmıştır. Denemede, toprak tekstürü, topraktan alınabilir makro-mikro besin elementlerinin miktarları, bitkideki klorofil miktarı, bitkiden elde edilen sap ve tane verimi, bitki bünyesinde var olan besin elementlerinin miktarı ve bitki bünyesindeki aminoasit değerleri belirlenmiştir. Deneme sonuçlarına göre; hümik asit uygulamalarına bağlı olarak, arpa bitkisinin yetiştirildiği toprakların pH içeriğinde önemli azalmalar meydana gelmiştir. Ayrıca toprakların bitkiye yarayışlı P, K, Mg, Fe, Cu, Mn ve Zn miktarlarında artışlar meydana gelmiştir. Bitki analizleri bakımından, sap ve tane verimi parametreleri HA uygulaması ile artış göstermiştir. Sap ve tane veriminde en yüksek verimler HA 6 lt/da uygulaması ile elde edilmiştir. Ama ortalama veriler HA 9 lt/da uygulamasını yeterli göstermektedir. Bu çalışmada HA gibi organik karakterli materyallerin tarımsal alanlarda kullanımında, uygulama dozlarının iyi ayarlanmasının gerektiği ortaya konulmuştur.

Abstract:
The aim of trial is to determine the effect of increasing dosages (control (0), 3, 6 and 9 lt/ha-1) of humic acid, as a source to provide a biodinamic balance in soil, on barley plant (hordeum vulgare l.) In field conditions, full depend on chance trial design at factorial regulation; the trial was conducted on arpa plant, 4 different humic acid dosage (0, 3, 6 and 9 lt/ ha-1), 3 repeated and totally 12 parcel. According to full depend on chance trial, barley plants were seeded in 3 x 3 m dimensions parcels and 180 kg per ha. 
In the trial, as material Tokak barley type and a commercial humic acid(HA) named as Base ActosolR (12% HA) were used. In the trial, the soil texture, macro and micro nutrient element amount receivable from soil, chlorophill amount in plant, the obtained stalk and grain yield from plant, the amount of plant nutrients and aminoacid amount in plant texture were determined. Due to trial results, depend on humic acid applications, the soils pH that have barley growth decreased, significantly. In addition to this the beneficial micro elements (P, K, Mg, Fe, Cu, Mn and Zn) amount for plant were decreased. In terms of plant analysis,stalk and grain yield parameters showed increase with 6 lt/ha-1 HA. But the average data shows us 9 lt/ ha-1.In the study it was released that the application dosages need to be very well rated of organic characterized materials as HA in usage of farming fields.