Yetişkin koklear implant kullanıcılarında gürültüde konuşmayı ayırt etme becerisinin spektral çözünürlük, zamansal çözünürlük ve melodik kontur tanıma becerileri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the relationship between speech discrimination in noise abilities and spectral resolution, temporal resolution and melodic contour identification abilities in adult cochlear implant users
Yazar: TÜRKAN ÖZLEM BAYÜLGEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARALI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Gürültü = Noise ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Konuşma tanıma = Speech recognition ; Konuşmayı ayırdetme testleri = Speech discrimination tests ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Spektral çözünürlük = Spectral resolution ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Koklear implant kullanıcılarında gürültüde konuşmayı anlama ile ilişkili olan işitsel becerilerdeki eksiklikliklerin hangilerinin gürültüde konuşmayı anlama performansları ile daha ilişkili olduğu netlik kazanmamıştır. Bu çalışmada koklear implant kullanıcılarının gürültüde konuşmayı ayırt etme performansları ile zamansal çözünürlük, spektral çözünürlük ve melodik kontur tanıma becerileri ilişkilendirilmiştir ve kullanıcılar gürültüde konuşmayı ayırt etme başarılarına göre iki gruba ayrılarak grupların bu becerilerde gösterdikleri farklılıklar araştırılmıştır. Bu amaçla çalışmaya 18-55 yaş aralığında tek taraflı koklear implant kullanıcısı olan 24 yetişkin birey katılmıştır. İlk olarak, katılımcılara sessiz ortamda kelime tanıma ve Türkçe Matrix Test uygulanmıştır. Adaptif Matrix konuşmayı alma eşiğine göre gruplara ayrılan katılımcılara Spektral-Temporal Modüle Dalgalanma Testi (spektral çözünürlük için), Aralık Tespit Etme (zamansal çözünürlük için), Melodik Kontur Tanıma (işitsel düzenlilikleri ve perde konturlarının değişim yönünü takip edebilme için) testleri uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda günlük hayatta maruz kalındığı kabul edilen +8 dB SGO ile değerlendirilen konuşmayı anlama performansı ile hem zamansal çözünürlüğün hem de spektral çözünürlüğün ilişkili olduğu görülmüştür. Matrix adaptif değerlendirme performansı ile ilişkili olan becerinin ise spektral çözünürlük olduğu görülmüştür. Gürültüde konuşmayı ayırt etme üst ve alt performans grupları tüm konuşma testlerinde ve spektral çözünürlük becerisinde birbirleri arasında anlamlı olarak farklılık göstermişlerdir. Bulgular gürültüde konuşmayı ayırt etme ile ilişkili olan becerilerin en başta spektral çözünürlük ikinci olarak da zamansal çözünürlük olduğunu göstermiştir. Bulgular önceki çalışmalarla karşılaştırılmış, sonraki çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur. 
Anahtar Kelimeler: gürültüde konuşmayı ayırt etme, koklear implant, melodik kontur tanıma, spektral çözünürlük, zamansal çözünürlük

Abstract:
Which deficiencies in auditory skills are more related to cochlear implant users performance in speech understanding in noise is not clarified. In this study, speech discrimination in noise performance of cochlear implant users have been associated with their temporal resolution, spectral resolution and melodic contour identification skills; and the differences in performance of these skills were investigated by dividing the users into two groups based on their success in speech discrimination in noise. For this purpose, 24 adult unilateral cochlear implant users between the ages of 18-55 were included in the study. Firstly, word identification test in silent and Turkish Matrix Test were applied to the participants. Participants who were divided into groups based on adaptive Matrix speech reception threshold were applied with Spectral-Temporally Modulated Ripple Test (for spectral resolution), Gap Detection Test (for temporal resolution), Melodic Contour Identification Test (for tracking the auditory regularities and the direction of change in pitch contours). In the result of the study, it was observed that both temporal resolution and spectral resolution were associated with speech understanding performance evaluated with +8 dB SNR, which is accepted as the SNR level exposed in daily life. The skill associated with Matrix adaptive evaluation performance was found to be spectral resolution. Groups that showed top and bottom performance in discrimination speech in noise significantly differed from each other in all speech tests and spectral resolution skills. Results have showed that the skills associated with distinguishing speech in noise are primarily spectral resolution and secondly temporal resolution. The results were compared with previous studies, suggestions were made for future studies.
Keywords: speech discrimination in noise, cochlear implant, melodic contour identification, spectral resolution, temporal resolution