Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde Türk efsaneleri: Okuma ve yazma becerileri üzerine etkisi
Turkish legends in teaching Turkish as a foreign language: Its impact on reading and writing skills
Yazar: MÜJGAN BEKDAŞ
Danışman: PROF. DR. KUDRET ALTUN
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğretimi = Language teaching ; Efsaneler = Mythologies ; Okuma becerileri = Reading skills ; Türk efsaneleri = Turkish legends ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Yazma becerisi = Writing skills

Özet:
Bütün kültürlerin kaybolmaz parçası olan efsanelerin dil öğretiminde eğitim aracı olarak kullanılması gerekliliğinden hareketle bu çalışmada yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde Türk efsaneleri kullanımının okuma ve yazma becerileri üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca deney grubu öğrencilerinin Türk efsaneleri uygulamaları hakkındaki görüşleri belirlenmek istenmiştir. Karma araştırma yönteminin sıralı açıklayıcı deseni kullanılmıştır. Çalışma yabancı dil olarak Türkçe öğrenen C1 düzeyindeki 100 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Nicel süreç iki deney ve iki kontrol olmak üzere toplam dört grup ile yürütülmüştür. "Nevruz Çiçeği" efsanesi başarı testi öntest ve sontest olarak kullanılmıştır. Deney gruplarında beş hafta boyunca okuma ve yazma dersleri Türk efsanesi etkinlikleriyle işlenmiştir. Veriler betimsel istatistik ve çıkarımsal istatistik kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel süreçte ise 12 öğrenci ile Türk efsaneleri etkinliklerinin kullanımına ilişkin yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler içerik analizi yoluyla analiz edilmiş, tema, kategori ve kodlar altında toplanmıştır. Araştırma sonucunda akademik başarı açısından deney grubu lehine anlamlı bir fark (p<0,05) olduğu tespit edilmiş ve böylelikle araştırmanın hipotezleri reddedilmiştir. Ayrıca deney grubunda öntest ve sontestte soruları doğru cevaplanma yüzdelik oranı hesaplanmış ve sontestte soruları doğru cevaplama oranının (%60-%100) anlamlı bir biçimde artış gösterdiği görülmüştür. Nitel bulgularda ise Türk efsaneleri etkinliklerinin farklı, ilginç, eğlenceli, faydalı, kalıcı, geliştirici, ders verici olduğu ve Türk toplumunun kültürel ve tarihi gerçeklerini yansıttığı belirlenmiştir. Sonuç olarak nitel verilerin nicel verileri desteklediği görülmüştür. Türk efsanelerinin okuma ve yazma becerisi gelişimi açısından özgün ve eğlenceli bir ders malzemesi olarak kullanılması, efsane temelli ders etkinlikleri planlanması ve derslerde bu tür etkinliklere sıklıkla yer verilmesi önerilmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate the effect of using Turkish legends in teaching Turkish as a foreign language on reading and writing skills. In addition, the opinions of the experimental group students about the Turkish legends practices were examined. Explanatory design of the mixed research method was used. The study was carried out with 100 C1-level students who are learning Turkish as a foreign language. Experimental and control groups were used in the quantitative process. In the experimental groups pretest and posttest were used and lessons were taught with activities prepared with Turkish legends for five weeks. In the qualitative process, semi-structured interviews were conducted with 12 students. The data were analyzed through content analysis. It was determined that there was a significant difference (p<0.05) in favor of the experimental group in terms of academic achievement. In addition, the percentage rate of answering the questions correctly in the pretest and posttest in the experimental group was calculated, and it was observed that the rate of answering the questions correctly (60-100%) in the posttest increased significantly. In the qualitative findings, it has been determined that the Turkish legends activities are different, interesting, entertaining, useful, instructive and reflect the cultural and historical realities of the Turkish society. It has been suggested to use Turkish legends as a unique and entertaining course material in terms of reading and writing skills, to plan legend-based lesson activities and to include such activities frequently in lessons.