Amerika Birleşik Devletleri-Türkiye ilişkileri bağlamında Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne tam üyelik süreci ve uluslararası siyasal sistem analizi
In The context of united states of America-Turkey Relations Turkey's full membership process to the European Union and international political system analyses
Yazar: ÖZGÜR AY
Danışman: Y.DOÇ.DR. NAZMİ ÜSTE
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
ÖZETYüksek Lisans TeziAmerika Birleşik Devletleri-Türkiye lişkileri Bağlamında Türkiye'nin AvrupaBirliği'ne Tam Üyelik Süreci ve Uluslararası Siyasal Sistem AnaliziÖzgür AYDokuz Eylül ÜniversitesiSosyal Bilimler EnstitüsüAvrupa Birliği Anabilim DalıAvrupa Birliği Programıki kutuplu sistem döneminde uluslararası siyasal sistem, ABD ve SSCBöncülüğünde oluşmuş olan Batı ve Doğu blokları etrafında şekillenmiştir. Bu dönemdeblok lideri olan ülkeler, kendi bloklarını üzerinde büyük oranda kontrolüsağlayabildiklerinden uluslararası sistemde önemli değişimler yaşanmamıştır. Türkiye,Cumhuriyet'in kuruluşu ile birlikte en önemli politikası olarak belirlediği, batılılaşmaçerçevesinde Batı Bloğu içinde yer almayı tercih etmiştir.1990'lı yılların başında iki kutuplu sistemin bitişi ile birlikte uluslararası siyasalsistemde büyük bir değişim sürecine girmiştir. ABD, tek süper güç haline gelmiş veuluslararası sistemde belirleyici bir rol oynamaya başlamıştır. ki kutuplu sistemsırasında büyük bir ekonomik güç haline gelen AET, Maastricht Anlaşması ile birlikteismini Avrupa Birliği olarak değiştirmiş ve ekonomik gücünü siyasal gücüne deyansıtabilmek için siyasi bütünleşmeye daha çok önem verir hale gelmiştir. Bukapsamda ortak bir dış politika ve savunma politikası geliştirme uğraşı içine girmiştir.Üye ülkelerin kendi aralarındaki çıkar farklılıkları, bu yöndeki çabaların şu ana kadarbaşarılı olmasını engellemiştir.ki kutuplu sistemin bitmesi ile beraber Türkiye, Avrupa ile bütünleşmesine hızvermeye çalışmıştır. 1987 yılında AET'ye tam üyelik için başvuran Türkiye'ye, 1989yılında olumsuz cevap verilmiştir. Buna rağmen, Türkiye üyelik hedefindenvazgeçmemiştir. 1995'te Türkiye ile AB arasında gümrük birliği kurulmuştur. 1999'daTürkiye üyeliğe aday ülke olarak kabul edilmiş ve 2004 yılında tam üyelik içingörüşmelere başlama kararını elde etmiştir. Son olarak 3 Ekim 2005'te katılımmüzakereleri başlamıştır.ABD'de bu süreç içinde Türkiye'nin AB üyeliğini her zaman desteklemiştir.Ancak ABD'nin bu desteği uluslararası sisteme yöne vermeye yönelik çabalarınınsonucudur. Bu çalışmada uluslararası siyasal sistem analiz edilerek, Türkiye'nin AB'yetam üyelik süreci ABD-Türkiye ilişkileri bağlamında incelenmiştir.Anahtar Kelimeler: 1)Amerika Birleşik Devletleri, 2)Avrupa Birliği, 3)Türkiye,4)Uluslararası Siyasal Sistem, 5)Türk-Amerikan lişkileri

Abstract:
ABSTRACTMaster ThesisIn the Context Of United States of America-Turkey Relations Turkey?s Full MembershipProcess to the European Union and International Political System AnalysisÖzgür AYDokuz Eylul UniversityInstitute of Social SciencesDepartment of European UnionIn the period of bipolar system international political system has shaped aroundWest and East blocs which have formed in the leadership of USA and USSR. In thisperiod, because of the bloc leaders can control their blocs, important changes hasn?thappened in the international system. In the frame of the westernization policy, whichwas determined the most important policy, Turkey prefered to take its part in WestBloc.With the end of the bipolar system at the begining of the 90s, internationalpolitical system entered into a great metamorphosis process. USA has become the onlysuperpower and begin to play diagnostic role. EEC has changed its to EU with theMaastricht Treaty and became to consider more importance political integration forreflecting its economic power to political power. In this scope, it has entered intostruggle of developing a common foreign and defence policy. The differences of memberstates national interests have hindered the efforts on this way until these days.With the end of the bipolar system, Turkey has tried to rise the momentum of itsintegration process with Europe. A negative response had been given to Turkey in 1989after the application of full membership in 1987. In spite of this negative response,Turkey didn?t give up the idea of membership. In 1995 a customs union was establishedbetween Turkey and EU. In 1999 Turkey has been accepted as candidate formembership and in 2004 Turkey obtained decision of starting of accession talks.Ultimately on 3 October 2005 the accession talks have started.During this process, USA has always supported Turkey?s EU membership.However, the support of the USA directed towards Turkey?s membership is a result ofits efforts of directing the international system. In this research international politicalsystem analyzed and the process of Turkey?s full membership to the EU has beenexamined in the context of USA-Turkey relations.Key Words: 1)United States of America, 2)European Union, 3)Turkey, 4)InternationalPolitical System, 5)Turkish-American Relations