COVID-19 aşısına yönelik tutumların e-sağlık okuryazarlığına göre değerlendirilmesi
Evaluation of attitudes towards the COVID-19 vaccine according to e-health literacy
Yazar: MUSA ŞEN
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 aşıları = COVID 19  vaccines ; Elektronik sağlık = E-health ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy

Özet:
Giriş ve Amaç:Pandemi ile birlikte internetten sağlığa ilişkin bilgilere ulaşmak ve bunları kullanmaya çalışmak oldukça yaygınlanmıştır.Bu çalışmanın amacı; covid-19 aşısına yönelik tutumlarıne-sağlık okuryazarlığına göre değerlendirilmesidir. 
Yöntem:Bu çalışma; tek merkezli, tanımlayıcı bir araştırma olarak planlandı. Araştırmanın evrenini 1 Nisan 2021- 1 Temmuz 2021 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Eğitim Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 422 hasta oluşturdu. Katılımcılara sosyodemografik verileri tarafımızca hazırlanan Demografik Bilgiler Formu kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile sorgulandı. Katılımcıların covid-19 aşısına yönelik tutumlarını belirlemek için Covid-19 Aşısına Yönelik Tutumlar Ölçeği, e-sağlık okuryazarlık düzeylerini ölçmek için E-Sağlık Okuryazarlık Ölçeği uygulandı. Bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows) 22.0 programı kullanıldı. Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi.

Bulgular: 185'i (%43,84) erkek, 237'si (%56,16) kadın olmak üzere (ortalama yaş= 30,89±8,54) 422 katılımcı ile yapılan çalışmada katılımcıların 215'i bekâr veya dul iken 207'si ise evli olarak dağılım göstermiştir.Eğitim durumu dağılımı ise 12 (%2,84) kişi eğitim almamış, 20 (%4,74) kişi ilkokul, 25 (%5,92) kişi ortaokul, 67 (%15,88) kişi lise ve 298 (%70,62) kişi üniversite mezunu olarak dağılmıştır. Katılımcıların %11,37'sinin (48 kişi) kronik hastalığı varken, %23,46'sı (99 kişi) covid-19 geçirmiştir. Katılımcıların eğitim durumu arttıkça covid-19 aşısına yönelik tutumlar daha olumlu bulunmuştur(p<0,001). Katılımcıların e-sağlık okuryazarlığı yüksek olanların covid-19 aşısına yönelik tutumları daha olumlu olarak bulunmuştur(p<0,001). Katılımcıların 30 yaş ve altında olanların e-sağlık okuryazarlığı düzeyidaha yüksek bulunmuştur (p=0,005). Katılımcıların eğitim durumu arttıkça ile e-sağlık okuryazarlık düzeyi artmış olarak bulunmuştur(p<0,001). Katılımcıların kronik rahatsızlığı olmayanların e-sağlık okuryazarlığı düzeyi daha yüksek bulunmuştur(p<0,001). Covid-19 geçirmeyen bireylerin e-sağlık okuryazarlık düzeyidaha yüksek bulunmuştur (p<0,007).

Sonuç:Çalışmamızda covid-19 aşısına yönelik tutumlar ile e-sağlık okuryazarlığı düzeyi arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. E-sağlık okuryazarlığı ile covid-19 aşısına yönelik tutumların karşılaştırıldığı çalışmalar literatürde sınırlı olup; ikisi arasındaki ilişkinin belirlenebilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Sözcükler: covid-19,covid-19 aşısı, aşı tutumu, e-sağlık okuryazarlığı

Abstract:
Introduction and Objective: Accessing health-related information online and trying to utilize it has become quite common with the pandemic. The objective of this study is to examine attitudes towards the COVID-19 vaccine in accordance with e-health literacy. 
Method: This is a single-center, descriptive study. The population of the study consists of 422 patients who visited the Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Family Medicine Polyclinic between April 1, 2021, and July 1, 2021. The sociodemographic data were collected from the participants by face-to-face interview technique using the Demographic Information Form we had prepared. The Attitudes Towards COVID-19 Vaccine Scale was used to measure the participants' attitudes towards the COVID-19 vaccine, and the E-Health Literacy Scale was used to measure their e-health literacy levels. SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows) 22.0 software was used for the statistical analysis of the results. Significance was measured as p <0.05.

Results: Of the 422 participants (mean age = 30.89±8.54) in the study, 185 (43.84%) were male and 237 (56.16%) were female, while 215 of the participants were single or widowed, 207 were married. In terms of distribution according to education level, 12 (2.84%) participants had not received any formal education, 20 (4.74%) were primary school graduates, 25 (5.92%) were secondary school graduates, 67 (15.88%) were high school graduates and 298 (70.62%) were university graduates. While 11.37% (48 people) of the participants had a chronic illness, 23.46% (99 people) had had COVID-19. As the education level of the participants increased, their attitudes towards the COVID-19 vaccine were determined to be more positive (p<0.001). The participants with high e-health literacy had more positive attitudes towards the COVID-19 vaccine (p<0.001). The participants aged 30 and under had higher e-health literacy levels (p=0.005). As the education level of the participants increased, so did their level of e-health literacy (p<0.001). Participants who did not have a chronic illness had higher e-health literacy levels (p<0.001). The e-health literacy level of the participants who did not have Covid-19 was found to be higher  (p<0.007). 

Conclusion: The results of the study demonstrate a positive correlation between attitudes towards the COVID-19 vaccine and e-health literacy levels. There are only a limited number of studies in the literature comparing e-health literacy and attitudes towards the COVID-19 vaccine and further research is needed to determine the correlation between the two.
Keywords: covid-19,covid-19 vaccine, vaccination attitude, e-health literacy