Eğitimde kayırmacılık
Favoritism in education
Yazar: BİLGEN ATASOY
Danışman: PROF. DR. İSMAİL AYDOĞAN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada kurumlarda sıkça rastlanan ve sosyal adalet duygusunu zedeleyen, toplumsal bir ahlaki yetkinliğin oluşmasıyla önlenebilecek, ahlak ve örgütsel davranış problemlerinden biri olan kayırmacılık olgusunun eğitimde kayırmacılık temelinde incelenmesi amaçlanmıştır. Eğitim örgütlerinde eşitlik, şeffaflık, hukuk ve adalet gibi değerlerden uzaklaşarak liyakat esaslarının karşısında bir güç olan kayırmacı davranışların olup olmadığı, varsa bu durumun örgüte olan etkileri üzerinde derinlemesine durulması ve detaylı bir şekilde incelenmesi gereken önemli bir konudur. Bu çalışmada öncelikli amacı insan yetiştirmek olan eğitim kurumlarındaki kayırmacılık davranışlarıyla ilgili mevcut durum ortaya konarak tarihi kökleri olan bu toplumsal problem ele alınmıştır. Bu çalışma, literatür tarama yöntemini içeren bir nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülmüştür. Yapılan araştırmalar sonucunda eğitim örgütlerinde gözlenen kayırmacı davranışların örgütsel güven ve örgütsel adalet duygusunu zedeleyerek örgüt içi çatışmaları tetiklediği sonucuna ulaşılmıştır. İdeal bir eğitim için eğitim örgütlerinde kayırmacı davranışların tespit edilerek bu olumsuzlukların önüne geçilmesi önem taşımaktadır. Eğitim örgütlerinde yöneticinin öğretmeni ya da öğretmenin öğrenciyi kayırması şeklinde görülebilen kayırmacı davranışların nedenleri ve etkileri incelenerek önlenmesi konusunda çözüm önerilerinin getirildiği çalışmada kayırmacılığın farklı tanımları yapılarak kayırmacılık ile ilgili kavramlar, kayırmacılık türleri, eğitimde kayırmacılık, okul ve sınıf yönetiminde kayırmacılık alt başlıkları analiz edilmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the phenomenon of favoritism, which is one of the moral and organizational behavior problems that is frequently encountered in institutions and damages the sense of social justice, and can be prevented by the formation of a social moral competence, on the basis of favoritism in education.Whether there are favoritist behaviors in educational organizations, which move away from values such as equality, transparency, law and justice, and act against the principles of merit, and if so, the effects of this situation on the organization is an important issue that needs to be examined in depth and in detail. This study scientifically addresses this social problem with historical roots by presenting the current situation regarding favoritism behaviors in educational institutions, whose primary goal is to educate people. This study was conducted with a qualitative research approach that includes the literature review method. As a result of the research, it has been concluded that the favoritism observed in educational organizations triggers intra-organizational conflicts by damaging the sense of organizational trust and organizational justice. For an ideal education, it is important to detect favoritism in educational organizations and prevent these negativities. The study investigates the reasons and effects of favoritism behaviors that can be seen as a manager favoring a teacher or a teacher favoring a student in educational organizations and provides solutions for prevention. Different definitions of favoritism are made in the study, and concepts related to favoritism, types of favoritism, favoritism in education, and favoritism in school and classroom management are analyzed.