Ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.)' da priming uygulamalarının fizyolojik parametreler üzerine etkileri
Effects of priming to some physiological parameters on winter bread wheat (Triticum aestivum L.)
Yazar: ELİF ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. BAYRAM SADE
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma priming uygulamalarının kurak koşullarda Altay 2000 ve Kıraç 66 ekmeklik buğday çeşitlerinde (Triticum aestivum L.) fizyolojik parametreler üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Kontrollü İklim Odasında ve Bitki Fizyolojisi Laboratuarı' nda yürütülmüştür. Deneme tesadüf parsellerinde faktöriyel deneme desenine göre üç tekekkürlü olarak yürütülmüş, denemede faktör olarak iki çeşit (Altay 2000, Kıraç 66), iki ortam (kurak ortam ve normal ortam), beş uygulama (Kontrol, %0,1 NaCl, % 0,5 KH2PO4, %2 KCl, H2O), iki örnekleme zamanı (Çıkıştan sonraki 7. ve 14. günler) ele alınmıştır. Çözeltilerde on iki saat süreyle bekletilmiş tohumlar, çözeltiye aktarılmadan önceki nem içeriklerine dönünceye kadar oda koşullarında karıştırılarak kurutulduktan sonra kurak (%25 saf su ile 48 saat süreyle satura edilmiş) ve normal (ihtiyaç duyuldukça sulama yapılmış) ortam saksılarına ekilmişlerdir. Kontrol grubu olarak kurak ve normal ortamlarda hiçbir uygulamanın yapılmadığı tohumlar kullanılmıştır. Çıkıştan sonraki yedi ve ondördüncü günlerde elde edilen bitki materyalleri üzerinde büyüme paremetreleri (yaş ağırlık, kuru ağırlık, fide uzunluğu) ve fizyolojik parametreler [klorofil miktarı, stomal iletkenlik, fotosentetik verim, bağıl su içeriği, prolin, MDA (malondialdehit)] belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre kurak koşullardaki MDA seviyesi (37,6213 nmol/g) normal koşullardaki MDA seviyesine (32,1725 nmol/g) göre yüksek olmuş, prolin ve MDA dışındaki tüm parametreler ise normal koşullarda daha yüksek olmuştur. Kurak ortamda gelişen bitki örneklerindeki prolin seviyesi (9,4440 µmol/g) normal ortamdaki prolin seviyesinden (4,7650 µmol/g) önemli ölçüde yüksek bulunmuştur. Farklı niteliklerde kimyasallarla hazırlanan çözeltilerde prime edilmiş tohumlardan gelişen bitkilerin kontrole göre daha yüksek yaş, kuru ağırlık, fide uzunluğu, daha fazla klorofil ve düşük MDA seviyesi ile kurak koşullara toleranslarının daha iyi olduğu görülmüştür. Kuraklık stresinin klorofil miktarı üzerinde de önemli etkileri olmuştur. Altay 2000 çeşidinde klorofil miktarı kurak ortam koşullarında (38,9692 spad), normal ortam koşullarına (48,9253 spad) göre önemli ölçüde azalmış, benzer durum ile Kıraç 66 çeşidinde de karşılaşılmıştır (Kurak ortam, 34,6948 spad; Normal ortam; 47,3893 spad). Genel olarak Altay 2000 çeşidinden gelişen fidelerin priming uygulamalarına tepkileri Kıraç 66 çeşidinden gelişen fidelerin priming uygulamalarına tepkilerinden daha iyi bulunmuştur. Elde edilen bulgulara göre, priming uygulamalarının özellikle mevcut suyun etkin olarak kullanılması gereken, kurak koşullarda çıkış ve ilk gelişme dönemindeki söz konusu stres faktörüne karşı dayanıklılığı artırmada kullanılabilecek alternatif bir yaklaşım olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The study was conducted to determine effects of seed priming to physiological parameters at drought conditions on bread wheat cultivars (Triticum aestivum L., Altay 2000 and Kıraç 66) at Selcuk University Agricultural Faculty Controlled Climate Chamber and Physiology Laboratory. Effects of seed priming on physiological parameters measured using randomised plot design with three replications, two bread wheat cultivars (Altay 2000 and Kıraç 66), five treatments (Control, 0,1% NaCl, 0,5% KH2PO4, 2% KCl and H2O), two sampling times (7th and 14th days after emergence) and two conditions (drought conditions and normal conditions). Seeds were soaked solutions for twelve hours, than were dried till back to untreated moisture level by mixing at room conditions and sowed normal (irrigated as needed) and drought conditions (soil satureted with 25% distile water for 48 hours) pots. Seeds without treatment were used as control group at both drought and normal conditions. Seventh and fourteenth days after emergence, growing (fresh weight, dry weight, seedling height) and physiological parameters [(chlorophyll content, stomatal conductance, photosyntetic efficiency, relative water content, proline, MDA (malondialdehit)] were determined at plant materials. MDA level at drought conditions is (37,6213 nmol/g) higher than normal conditions (32,1725 nmol/g). At normal conditions except MDA and prolin, all parameters increased according to drought conditions. Proline level of plant materials that grown at drought conditions (9,4440 µmol/g) was significantly higher than proline content of normal (4,7650 µmol/g) conditions. Seedlings that grew seeds were soaked solutions, prepared with chemicals that have different properities, better adapted to drought conditions. Fresh weight, dry weight and seedling lenght became higher. Seedlings grew primed seeds have more chylorophyll, less MDA. Drought stress had significant effects to chlorophyll content. Chlorophll content of Altay 2000 at drought conditions (38,9692 spad) significantly decreased according to normal (48,9253 spad) conditions. The same situation was come across with Kıraç 66 also (Drought conditions; 34,6948 spad; Normal conditions; 47,3893 spad). Generally response of seedlings, growth Altay 2000, to priming, was better than Kıraç 66 seedlings. According to results, seed priming is a practical method, can be used at areas that exposed to water deficit. Pre-treatment is an alternative method that can trigger resistance towards water deficit conditions.