Turunçgil fidan yetiştiriciliğinin Hatay'daki durumu ve yaygın olarak üretimi yapılan çeşitlerde fidan kalite özelliklerinin belirlenmesi
Conditions of citrus seedling production in Hatay province and determination of seedling quality properties in widely producedvarieties
Yazar: ALEV CANBAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜGE UYSAL KAMİLOĞLU
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Hatay ilindeki turunçgil fidan işletmeleriyle fidan üretiminin tür ve çeşitlere göre dağılımı ile işletmelerin bazı teknik özellikleri incelenerek satış aşamasına gelmiş fidanlarda TSE'ye göre kalite kritlerleri incelenmiştir.
Tarımsal işletmelerden elde edilen veriler yüz-yüze görüşerek tam sayım yöntemi ile elde edilmiştir. Buna göre 1-50.000 adet fidan üreten işletmeler I., 50.001-100.000 adet fidan üreten işletmeler II., 100.000'den fazla fidan üreten işletmeler III. grup fidan işletmesi olarak tanımlanmıştır. 
İşletmelerin ortalama arazi genişliği 39,92 da olarak saptanmış olup, bu arazilerin %54,34'ünün mülk arazi olduğu belirlenmiştir.
İşletmeler toplam 2.242.510 adet turunçgil fidanı üretmekte olup, üretilen bu fidanların %60,37'si limon, %29,21'i mandarin, %10,41'i ise portakal fidanıdır.
İşletme sahiplerinin %47,62'si anaçlık tohumlarını kendi ağaçlarından elde etmekte ve %96,20'si elde ettikleri bu tohumları örtüaltına ekmektedir. İşletmelerin %96,15'i gübreleme yapmaktadır. Tohum ekiminden aşılamaya kadar ortalama 6,35 adet, aşılamadan satışa kadar 6,31 adet gübreleme yapan işletmelerin %53,80'i gübreleme konusunda üniversitelerden yardım almaktadır. Ayrıca işletmelerin hepsi damla sulama sistemi kullanmaktadır.
Bölgede üretilen fidanların TSE Turunçgil Fidanı Kalite parametrelerine göre boy bakımından 1. sınıf olduğu, çap bakımından ise 2. sınıf fidan olduğu belirlenmiştir. Üretilen fidanların gövde ve anaç kısmında ise herhangi bir zararlanma ve hastalık belirtisine rastlanmamış olup, tırnak kalıntısı tüm fidanlarda bulunmaktadır.

Abstract:
In this study, citrus seedling production enterprises in Hatay province of Turkey, varieties of seedlings produced by the enterprises and certain technical properties of the enterprises were examined, in addition to the review of the quality criteria of seedlings ready for sale, based on the standards of the Turkish Standards Institution.  
The data from the agricultural enterprises were collected through face-to-face interviews, by use of the complete count method. In this respect, enterprises producing between 1 and 50,000 seedlings were classified as group I, enterprises producing between 50,001 and 100,000 seedlings were classified as group II and enterprises producing more than 100,000 seedlings were classified as group III for the purposes of the study.
Average land size of the enterprises was found to be 39.92 decares, 54.34% of which was owned by the enterprises.   
In total, the enterprises included in the study were producing 2.242.510 citrus seedlings, 60.37% of which were lemon, 29.21% of which were mandarin and 10.41% of which were orange seedlings. 
It was seen that 47.62% of the enterprises were producing planting seeds from their own trees and 96.20% of them were planting the seeds in greenhouses. On the other hand, 96.15% of the enterpriseswere found to use fertilizers, with 6.35 times of fertilization between the planting and budding stages and 6.31 times of fertilization between the budding and sale stages in average, and 53.80% of the enterprises using fertilizers received support from the universities for this purpose. In addition, all enterprises included in the study were seen to use drip irrigation systems.  
The seedlings produced in the area were determined to be 1st class in terms of height and 2nd class in terms of diameter, based on the Citrus Seedling Quality parameters of the Turkish Standards Institution. While there was no sign of damage or disease on the trunks, all seedlings had too long stubs.