Otizm spektrum tanısı konulmuş çocuğa sahip ailelerin psikolojik süreçlerinin stres ve tükenmişlik bağlamında incelenmesi
Examining families of children with autism spectrum in terms of psychological stress and burnout
Yazar: TUĞÇE HİLAL KURT
Danışman: PROF. DR. ÖMER ÖZYILMAZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile = Family ; Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Baba-çocuk etkileşimi = Father-child interaction ; Ebeveynler = Parents ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Psikolojik süreçler = Psychological processes ; Stres = Stress ; Tükenmişlik = Burnout

Özet:
Otizm tanısı almış çocukların rehabilite edilmesinde ebeveynlerin pek çok belirleyici rolleri bulunmaktadır. Otizmli çocukların ailelerin psikolojik süreçlerinin stres ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Otizmli çocuklar ve ailelerine yönelik araştırmada İstanbul Ataşehir ve İstanbul Kadıköy ilçelerindeki özel eğitim okullarındaki 103 aileyle görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada 'Kişisel Bilgi Formu', 'Aile Stresini Değerlendirme Ölçeği' ile 'Maslach Tükenmişlik Ölçeği" kullanılmış ve veriler SPSS: programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, otizmin ebeveynler tarafından inkar edilmesinin rehabilitenin önünde bir engel niteliği taşıdığını, kabullenmenin ise otizm rehabilitesinin ilk adımı olarak kabul edildiğini ortaya koymuştur. Çalışmada ayrıca engel düzeyi hafif olan çocuklar ile engel düzeyi ağır olan çocukların duygusal tükenme, tükenmişlik, karamsarlık, ana-baba ve aile sorunları ile aile stres ortalamalarının benzer düzeyde olduğu; buna karşın işlev yetersizliği, kişisel başarı ve duyarsızlaşma konusunda hafif OSB tanılı çocukların lehine olacak şekilde farklılaştığı yönünde sonuçlara ulaşılmıştır. Çalışmanın Ataşehir ve Kadıköy bölgesindeki 103 aileden oluşması, ulaşılan sonuçları sınırlı hale getirmektedir.
Anahtar Kelimeler: OSB, OSBli Çocuklar, Ebeveynler, Stres, Tükenmişlik.

Abstract:
Parents have many decisive roles in the treatment of children with autism. The purpose of this study is to investigate the stress and burnout levels of the psychological processes of the autistic children. A survey of autistic children and their families was conducted with 103 families in special education schools in the districts of Istanbul Ataşehir and Istanbul Kadıköy. The 'Family Stress Assessment Scale' and the 'Maslach Burnout Scale' were used in the study and the data were analyzed by SP:program. The results of the research revealed that denial by autistic parents is an obstacle to the treatment and acceptance is considered as the first step in the treatment of autism. The study also found that children with mild disability and those with severe disability had similar levels of emotional exhaustion, burnout, pessimism, parental and family problems, and family stress averages; However, it has been achieved that functional inadequacy, personal success and desensitization are different in favor of children with mild disabilities. The fact that the work is made up of 103 families in the districts of Ataşehir and Kadıköy makes the results limited.
Keywords: OSB, Autism Children, Parents, Stress, Burnout.