Frekansa Spesifik Kelimeyi Ayırdetme Testi'nin normal işiten ve işitme kayıplı kişilerde değerlendirilmesi
Evaluation of Frequency Specific Speech Recognition Threshold Test in normal hearing and hearing impaired subjects
Yazar: ÖZGÜL TEKİN
Danışman: Y.DOÇ.DR. BİLGEHAN BÖKE
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
ÖZET Tekin, Ö., Frekansa spesifik kelimeyi ayırdetme testi'nin normal işiten ve işitme kayıplı kişilerde değerlendirilmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Programı Doktora Tezi, Ankara, 2002. İletişim, bireyin sosyal davranışları içerisinde en önemli yeri tutmaktadır. Konuşma, sosyal yaşamda insan ilişkilerinde en etkili iletişim metodu olup, iletişim için duyduğumuz en önemli uyarandır. Konuşma ses çıkarmada rol alan bütün organların şekillenmesi ve vokal semboller aracılığıyla iletişimin kurulmasıdır. Konuşmayı anlama, işitme sisteminin en önemli fonksiyonudur. Konuşmanın kompleks işitsel uyaran olması nedeni ile saf ses işitme testi, bireyin konuşmayı duyarak anlaması konusunda bilgi vermemektedir. Konuşmayı anlama ve ayırdetme testleri odyometrik test bataryasının önemli bir parçasıdır. Konuşma testleri işitme kaybını belirlemede, işitme cihazı ihtiyacının ve yararının belirlenmesinde kullanılmaktadır. Konuşma testlerinde farklı materyal ve metodlar uygulanarak, odyometrik verilerin güvenilirliği artmakta ve test etme zorluğu ortadan kalkmaktadır. Araştırmamızda frekans özellikleri belirlenmiş konuşma uyaranı kullanarak, işitme kaybının derecesini ve konfıgürasyonunu belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla, Hacettepe Üniversitesi Odyoloji Bilim Dalı'nda kullanılan fonetik dengeli tek heceli kelime listesinden, sessiz-sesli-sessiz formundaki kelimelerin frekans analizleri yapıldıktan sonra, frekans özellikleri belirlenmiş 80 kelimeden oluşan dört liste elde edilmiştir. Bu test materyali ile Frekansa Spesifik Kelimeyi Ayırdetme Testi (F-KAT) normal işiten, çok hafif, hafif ve orta derecede sensörinöral işitme kayıplı toplam 98 bireyde 152 kulak değerlendirilmiş ve F-KAT eşikleri tespit edilmiştir. Sonuç olarak F-KAT, saf ses işitme eşikleriyle yüksek korelasyon gösteren bir test olarak değerlendirilmiş, işitme kaybının derecesi arttıkça işitme kayıplı kişilerin konuşmayı anlamada yüksek frekans kelime bilgisini kullandıkları gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Konuşma odyometrisi, işitme kaybı, işitme eşiği, konuşmayı anlama eşiği, kelimenin frekans etkisi, yetişkin

Abstract:
ABSTRACT Tekin, Ö., Evaluation of frequency specific speech recognition threshold test (FS-SRT) in normal hearing and hearing impaired subjects, Hacettepe University Health Sciences Institute Audiology and Speech Pathology Program Doctoral Thesis, Ankara, 2002. Speech is very important signal for communication. Understanding speech is the most important task for the human auditory system. As speech is a complex auditory signal, the ability to recognize speech can only be predicted from pure tone audiometric measurements. Therefore, determination of speech recognition tests have been used as a part of pure tone audiometry for many years. The speech recognition tests are widely used for determining of hearing impairment degree and determining benefit from hearing aid fitting. By using many different procedures and materials, the reliability of pure tone hearing test is increased and the difficulty of testing is minimized. Our research aim was to determine the frequency specific speech recognition threshold in normal hearing and hearing impaired subjects. So we could decide about the frequency information, which is used for understanding speech with regard to degree of hearing impairment. In this study, frequency specific speech recognition threshold test was determined in normal hearing and hearing impaired subjects and frequency analysis were made in consonant-vowel-consonant words from phonetically balanced and monosyllabic word list that are used in Hacettepe University Audiology Department. After that, four lists were obtained containing frequency characteristics of 80 selected words. With this material, totally 98 subjects and 152 ears were evaluated by using FS-SRT in normal hearing and sensorineural hearing loss. As a result, FS-SRT was highly correlated with pure-tone thresholds and as the degree of hearing impairment increases, the hearing impaired subjects tended to use high frequency word information in speech recognition. Key Words: Speech audiometry, hearing loss, hearing threshold, speech recognition hreshold, word frequency effect, adult