Hemşirelikte değer temelli yönetim ölçeği'nin geliştirilmesi
Development of value–based management scale in nursing
Yazar: ECE UYSAL KASAP
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL SÖNMEZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı / Hemşirelikte Yönetim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, hemşire yöneticilerin ve akademisyenlerin hemşirelik hizmetlerinde değer temelli yönetim uygulamalarına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi ve Hemşirelikte Değer Temelli Yönetim Ölçeği'nin geliştirilmesi amacıyla iki aşamada gerçekleştirildi. Nitel araştırma tasarımında olan birinci aşamada, hemşire yöneticilerin ve akademisyenlerin hemşirelikte değer temelli yönetim uygulamalarına ilişkin görüşleri belirlendi. Metodolojik araştırma tasarımında olan ikinci aşamada ise Hemşirelikte Değer Temelli Yönetim Ölçeği geliştirildi. Nitel tasarımda olan çalışmanın birinci aşamasının çalışma evrenini; İstanbul'da bulunan Sağlık Bakanlığı hastaneleri ve özel hastanelerde görev yapan hemşire yöneticiler ile kamu, özel ve vakıf üniversitelerinde görev yapan akademisyenler oluşturdu. Şubat 2021-Mayıs 2021 tarihleri arasında toplam 20 kişiyle bireysel derinlemesine görüşme gerçekleştirildi (n=20). Metodolojik tasarımda olan ikinci aşamanın çalışma evrenini; İstanbul'da bulunan Sağlık Bakanlığına bağlı iki hastane ve dört özel hastane olmak üzere toplam altı hastanede görevli tüm hemşireler oluşturdu (Ntoplam= 4783). Mayıs 2023-Eylül 2023 tarihleri arasında toplam 928 kişi araştırmaya katıldı (n=928).  Araştırmada veri toplama aracı olarak birinci aşamada, "Tanıtıcı Bilgi Formu (1. Aşama)", "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu", ikinci aşamada ise "Tanıtıcı Bilgi Formu (2. Aşama)", "Hemşirelerin Bakım Kalitesini Değerlendirme Ölçeği" ile geçerlik ve güvenirliği yapılan "Hemşirelikte Değer Temelli Yönetim Ölçeği Taslağı" kullanıldı. Katılımcılar ile yapılan bireysel derinlemesine görüşmelerden elde edilen bulgulardan, "değer kavramı, sağlık hizmetlerinde değer, sağlık hizmetlerinde değer temelli yönetim, hemşirelikte değer temelli yönetim ve hemşirelik hizmetlerinin değer katan sonuçları" olarak beş ana tema, üç alt tema ve toplam 36 kod elde edildi. Birinci aşama bulgularına ve literatüre dayalı olarak göre geliştirilen 42 maddelik taslak ölçekten faktör analizi sonucunda üç boyut ve toplam 38 maddeden oluşan ölçek elde edildi. Ölçeğin doğrulayıcı faktör analizinde uyum iyiliği indeksi değerlerinin kabul edilebilir düzeylerde olduğu belirlendi. Doğrulayıcı faktör analizine göre uyum iyiliği değerleri; Chi-square/df: 3,20, CFI: 0,99, NNFI: 0,99, NFI: 0,98, SRMR: 0,068, RMSEA: 0,066) iyi uyum ve kabul edilebilir sınırlar içinde yer aldı. Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlığının yüksek olduğunu, paralel form güvenirliğinin olduğunu ve kararlı ölçümler yaptığını gösterdi. Sonuç olarak, bu çalışma hemşirelikte değer temelli yönetimi inceleyen ilk çalışma olarak literatüre katkı sağlamaktadır. Ayrıca sonuçlar, geliştirilen Hemşirelikte Değer Temelli Yönetim Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.

Abstract:
This study was conducted in two phases to determine the views of nurse managers and academicians on value-based management practices in nursing services and to develop the Value-Based Management in Nursing Scale. In the first phase, which was qualitative research design, the views of nurse managers and academicians on value-based management practices in nursing were determined. In the second phase, which was methodological research design, the Value-Based Management in Nursing Scale was developed and validated. The study population of the first phase of the study, which was qualitative in design, consisted of nurse managers working in Ministry of Health hospitals and private hospitals in Istanbul and academicians working in public, private, and foundation universities. Individual, in-depth interviews were conducted with a total of 20 people between February 2021 and May 2021. The study population of the second phase, which was methodologically designed, consisted of all nurses working in a total of six hospitals in Istanbul, including two Ministry of Health hospitals and four private hospitals (Ntotal = 4783). A total of 928 people participated in the study between May 2023 and September 2023. "Introductory Information Form (Phase 1)", "Semi-structured Interview Form", "Introductory Information Form (Phase 2)", "Scale for Assessing Nurses' Quality of Care," and "Draft Values-Based Management Scale in Nursing," which were validated and reliable, were used as data collection tools in the study. From the findings obtained from individual in-depth interviews with the participants, five main themes and three sub-themes, and a total of 36 codes were obtained as "the concept of value, value in health services, value-based management in health services, value-based management in nursing, and value-adding results of nursing services." The draft 42-item scale, which was developed based on the results of the semi-structured interviews and the literature, was reviewed by experts and content validity index was found to be 0.91. Factor analysis yielded a scale consisting of 38 items and three dimensions. In the confirmatory factor analysis of the scale, it was determined that the goodness of fit index values were at acceptable levels. According to the confirmatory factor analysis, the values for the goodness of fit (Chi-square/df: 3.20, CFI: 0.99, NNFI: 0.99, NFI: 0.98, SRMR: 0.068, RMSEA: 0.066) were within good fit and acceptable limits. Reliability analyses of the scale showed that it had high internal consistency, parallel form reliability, and stable measurements. In conclusion, this study contributes to the literature as it is the first study to examine value-based management in nursing. Furthermore, the results show that the developed Values-Based Management in Nursing Scale is a valid and reliable measurement tool.