Gövde yerleşimli plak psoriyazis, pitriyazis rozae, mikozis fungoides, nummuler dermatit, liken planus lezyonlarının ayırıcı tanısında dermoskopinin yeri ve önemi
The place and importance of dermoscopy in differential diagnosis of trunk-located plaque psoriasis, pityriasis rosea, mycosis fungoides, nummuler dermatitis, lichen planus lesions
Yazar: SULTAN BİLGİÇ
Danışman: PROF. DR. DEMET ÇİÇEK
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Deri hastalıkları = Skin diseases ; Dermatit = Dermatitis ; Dermoskopi = Dermoscopy ; Liken planus = Lichen planus ; Mycosis fungoides = Mycosis fungoides ; Pitriyazis = Pityriasis ; Psoriyazis = Psoriasis

Özet:
Dermoskopi temel olarak melanositik ve melanositik olmayan pigmente lezyonların değerlendirilmesi ve melanomun erken tanısında kullanılmaktadır. Hızlı, ucuz ve invaziv olmayan bir yöntem olması nedeniyle klinik kullanımı oldukça yaygınlaşmıştır. Son yıllarda pigmente olmayan lezyonlarda ve çeşitli inflamatuar dermatozlarda dermoskopi kullanımı giderek artmıştır. Dermoskopik inceleme, klinik olarak net ayrımı yapılamayan dermatozlarda histopatolojik tanı öncesinde ayırıcı tanı açısından klinisyenlerin ellerini güçlendirmektedir. 
Bizim çalışmamızda gövde lezyonları olan plak psoriyazis (PP), liken planus (LP), mikozis fungoides (MF), pitriyazis rozae (PR) ve nummuler dermatit (ND) gibi klinik pratikte sık karşılaştığımız dermatolojik hastalıkların ayırıcı tanısında dermoskopik özelliklerin tanımlanması ve önemi vurgulandı. Çalışmaya 50 PP, 30 LP, 20 MF, 30 PR ve 20 ND'li hasta alındı. Lezyonlar X10'luk büyütmeye sahip polarize bir dermoskopla incelendi ve entegre edildiği fotoğraf makinesiyle görüntüler alınıp kaydedildi.
Hastaların dermoskopik bulguları her bir lezyon için zemin rengi, damar tipi ve damar dağılımı, skuam rengi ve skuam dağılımı ve diğer ek bulgular açısından değerlendirildi. Dermoskopik bulgulardan zemin rengi açısından hasta grupları incelendiğinde PP, LP, MF ve ND'de açık ve koyu kırmızı renk, PR'de ise sarı ve sarı-turuncu renk daha ön plandaydı. PP ile MF, LP ve ND arasında zemin rengi açısından anlamlı farklılık görülmezken PR ile PP ve ND arasındaki farklılık istatistiksel olarak da anlamlıydı (p<0.001, p=0.001, sırasıyla). Lezyonlar damar tipi açısından incelendiğinde PP, PR ve ND'de nokta tipi damarlar; MF ve LP'de ise nokta+lineer damar görünümü istatistiksel olarak anlamlı bir düzeyde ön planda gözlendi (p<0.001, p<0.00, sırasıyla). Dermoskopik olarak damar dağılım paterni incelendiğinde PP'de düzenli, LP'de periferal, PR, MF ve ND'de ise yamasal patern ön plandaydı. Damar paterni açısından bakıldığında PP ile PR, LP, MF ve ND arasında ve LP ile MF, ND ve PR arasındaki dağılım farklılığı istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.001). Lezyonların skuam rengi dermoskopik olarak incelendiğinde PP, PR ve MF'te beyaz skuamlar ön plandayken, LP ve ND'de sarı-beyaz skuam hakimiyeti vardı. Lezyonlardaki skuam dağılımı değerlendiğinde ise PP, LP, MF ve ND'de yama tarzında dağılım, PR'da periferal dağılım ön plandaydı. 
Dermoskopik incelemede lezyonlar diğer ek bulgular açısından değerlendirildiğinde sadece LP'li hastalarda (29 hasta, %97) Wickham çizgileri ve keratotik tıkaçlar (9 hasta, %30), MF'li hastaların 4'ünde (%20) diğer gruplardan hiçbirinde gözlenmeyen spermatozoa benzeri damarlar ve ND'li hastalarda ise diğer gruplardan farklı olarak (7 hasta, %35) sarı pulcuklar (bulut) saptandı.
Sonuç olarak PP, LP, MF ve ND'de açık ve koyu kırmızı, PR'de ise sarı ve sarı-turuncu zemin rengi; PP, PR ve ND'de nokta tipi damarlar; MF ve LP'de ise nokta+lineer damar görünümü; PP'de düzenli, LP'de periferal, PR, MF ve ND'de ise yamasal patern; PP, PR ve MF'te beyaz skuamlar, LP ve ND'de sarı-beyaz skuam; PP, LP, MF, ve ND'de yama tarzında dağılım, PR'da periferal dağılım ön plandaydı. Ayrıca LP'li hastalarda Wickham çizgileri ve keratotik tıkaçlar, MF'li hastalarda spermatozoa benzeri damarlar ve ND'li hastalarda ise sarı pulcukların (bulut) ek dermoskopik bulgular olarak eşlik ettiği saptandı.

Abstract:
Dermoscopy is used for the evaluation of melanocytic and non-melanocytic pigmented lesions, and for the early diagnosis of melanoma. Its use in clinical practice has become widespread, being rapid, inexpensive and noninvasive. The use of dermoscopy for the evaluation of non-pigmented lesions and various inflammatory dermatoses has witnessed a gradual increase in recent years. Dermoscopic examination strengthens the clinicians' hands in allowing the differential diagnosis of clinical indistinguishable lesions before proceeding to histopathological examination. 
The present study describes and highlights the importance of dermoscopic findings in the differential diagnosis of plaque psoriasis (PP), lichen planus (LP), mycosis fungoides (MF), pityriasis rosea (PR) and nummular dermatitis (ND) that mostly involve the trunk and that are often encountered in clinical practice. The study included 50 patients with PP, 30 patients with LP, 20 patients with MF, 30 patients with PR and 20 patients with ND. The lesions were inspected using a polarized dermoscope with x10 magnification and the lesions were photographed with an integrated camera.
The dermoscopic findings of each lesion were evaluated for background color, type and distribution of vessels, color and distribution of scales, and other additional findings. Among the dermoscopic findings, when the patient groups were evaluated for background color, a light and dark red color was prominent in PP, LP, MF and ND, and yellow and yellow-orange colors were prominent in PR. There was no significant difference in color between PP and MF and between LP and ND, whereas there was a significant difference between PR and PP and between PR and ND (p<0.001, p=0.001, respectively). When the lesions were evaluated for the types of vessels, dotted vessels were prominent in PP, PR and ND, and dotted+linear vessels were significantly more prominent in MF and LP (p<0.001, p<0.00, respectively). When the dermoscopic distribution pattern was evaluated, PP showed regular, LP showed peripheral, and PR, MF and ND showed patchy distribution patterns. In the evaluation of the distribution pattern of vessels, the difference between PP and PR, LP, MF and ND and the difference between LP and MF, ND and PR were found to be statistically significant (p<0.001). When the color of scales was evaluated, white scales were prominent in PP, PR and MF, and yellow-white scales were prominent in LP and ND. The scales had a patchy distribution in PP, LP, MF and ND, while PR had a predominant peripheral distribution of scales.
 When the lesions were evaluated for the presence of additional findings, only patients with LP showed Wickham's striae (29 patients, 97%) and keratotic plugs (9 patients, 30%); four patients with MF (20%) showed spermatozoa-like vessels that were not observed in other patients. different from other groups; and patients with ND (7 patients, 35%) showed yellow flakes (clod).
In conclusion, a light and dark red background color was prominent in PP, LP, MF and ND, and yellow or yellow-orange background colors were prominent in PR; dotted vessels were prominent in PP, PR and ND, and dotted+linear vessels were prominent in MF and LP; a regular pattern was prominent in PP, a peripheral pattern was prominent in LP, and a patchy pattern was prominent in PR, MF and ND; white scales were prominent in PP, PR and MF, and yellow-white scales were prominent in LP and ND; and patchy distribution was prominent in PP, LP, MF and ND, and peripheral distribution was prominent in PR. Furthermore, Wickham's striae and ketatotic plugs were noted in patients with LP, spermatozoa-like vessels in patients with MF, and yellow flakes (clod) in patients with ND, as additional dermoscopic findings.