Yığın kişiselleştirme yaklaşımı ile maliyet minimizasyonu ve örnek uygulama
Cost minimization with mass customization approach and sample application
Yazar: ÖZLEM KOÇAKOĞLU
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN YÜKÇÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Maliyet = Cost ; Maliyet hesabı = Cost account ; Maliyet minimizasyonu = Cost minimization ; Müşteriler = Customers ; Yığın kişiselleştirme = Mass customization

Özet:
Tahmin edilemeyen talep, heterojen müşteri istekleri, kısa ürün yaşam çevrimleri, kaliteli ve kişiselleştirilmiş ürün ve hizmetlere olan talebin artması ve tüm bunları mümkün kılan teknolojik ve inovatif buluşlar işletmeler arası rekabeti üst noktalara taşımıştır. Rekabetin odağında yer alan müşterilerin istek ve ihtiyaçlarının yeterli ve etkin bir biçimde tanımlanarak karşılanabilmesinde yığın kişiselleştirme üretim sistemi 1980' ler den itibaren hız kazanmıştır. Yığın kişiselleştirme kişilerin istek ve ihtiyaçlarına uygun ürünlerin yığın üretim maliyetlerinde üretilerek sunulmasıdır. Üretim değer zincirinin farklı noktalarında müşteri katılımını öngörür ve farklı seviyelerde ürünün kişiselleştirilebilmesine olanak sağlamaktadır. İleri üretim teknolojisindeki gelişmeler ve bilgi iletişim teknolojilerindeki ilerlemeler sayesinde müşteri istek ve ihtiyaçları işletmenin üretim faaliyetlerine yön verebilir hale gelmiştir. 
Kişiselleştirilmiş ürün ve hizmetler işletmelerin ürün yelpazesine olan talebin artmasına neden olurken, çeşitliliğin "dizayn- üretim- montaj- dağıtım" değer zinciri içindeki faaliyetleri daha karmaşık ve komplike hale getirdiği ve maliyetlerin artmasına neden olduğu açıktır. Müşteri bakış açısından ise farklı ihtiyaç ve isteklere cevap veren farklı ürün konfigürasyonlarına dair doğru maliyet bilgisinin paylaşılması müşteri seçimleri üzerinde önemli rol oynar. Yığın kişiselleştirmenin başarısı müşterinin inovatif ve kişiselleştirilmiş ürünler için ne kadar ödemeye ve beklemeye istekli olduğu ile işletmenin talep edilen ürünü makul zaman ve maliyet çerçevesinde üretebilme kabiliyeti arasındaki dengeye bağlıdır. 
Bu bağlamda, dizayn- üretim- montaj ve dağıtım aşamalarının tümüyle müşteriye sunulacak ürünün spesifikasyonlarına göre belirlendiği mutfak üretim sektöründe, yığın kişiselleştirilmiş ürünler maliyet avantajı sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı kişiye özel mutfak üretimi yapan B İşletmesi ile yığın kişiselleştirme üretim yaklaşımı ile modüler mutfak üretimi yapan A İşletmesinin maliyetlerini karşılaştırarak maliyet avantajını ortaya koyabilmektir. Bu doğrultuda iki işletmenin maliyet verileri analiz edilmiş ve yığın kişiselleştirme üretim sistemini kullanan işletmenin ölçek ve kapsam ekonomilerini etkin bir biçimde kullanarak maliyet avantajı elde ettiği görülmüştür.

Abstract:
Unpredictable demand, heterogenous customer requests, short product life cycles, increase in the demand for customized quality products and services, and technological and innovative discoveries enabling all these have raised the bar in the competition. Since 1980's, mass customization production system has gained momentum in fulfilling the requests and needs of the customers, who are the focus of the competition, through an adequate and effective defining process. Mass customization is producing and offering products that fulfil customer needs and requests at mass production costs. It projects customer involvement at different points of product value chain and enables the customization of products of different levels. Owing to the developments in advanced production technology and progress in information communication technologies, customer requests and needs have become capable of steering an enterprise's production activities.
It is clear that while customized products and services cause an increase in the demand for an enterprise's product range, variety complicates the activities in "design-production-assembly-distribution" value chain and increases the costs. On the other hand, from customers' point of view, receiving accurate cost information regarding different product configurations that fulfil different needs and requests holds a big influence on customer decisions. The success of mass customization depends on the balance between the amount a customer intends to wait and pay for innovative and customized products and the enterprise's capability to produce the requested product within reasonable time and at reasonable cost.
In this context, in kitchen production industry where design-production-assembly and distribution stages are completely determined according to the specifications of the product that will be offered to the customer, mass customized products provide cost advantage. Aim of this study is to set forth the cost advantage by comparing the costs of Enterprise B which produces personalized kitchens and Enterprise A which conducts modular kitchen production with mass customization method. With this aim, cost data of two enterprises is analyzed and it is observed that the enterprise using the mass customization production system gains cost advantage by using economies of scale and scope.