Bir erkek mesleği olan mühendislikte mühendis kadınların yaşam ve direniş stratejileri
The survival and resistance strategies of women engineers in engineering which is accepted as a men profession
Yazar: NURAY KARA
Danışman: PROF. DR. SONGÜL SALLAN GÜL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ayrışma = Dissociation ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Direniş = Resistance ; Kadınlar = Women ; Makine mühendisliği = Mechanical engineering ; Mühendisler = Engineers ; Mühendislik = Engineering ; Yaşam olayları = Life events ; Yaşam stratejileri = Life strategies

Özet:
Çalışmanın amacı çalışan kadın makine mühendislerinin sosyolojik anlamda eril olarak görülen bir meslek alanında kendilerini var ederken ev ve iş yaşamlarını uyumlaştırma direnç ve stratejilerini incelemektir. Bu doğrultuda ekonomik, sosyolojik ve feminist kuramlar bağlamında oluşturulan temel ölçütler üzerinden yola çıkılarak Isparta Makine Mühendisleri Odasına ve İzmir Makine Mühendisleri Odasına kayıtlı çalışan toplamda 34 kadın makine mühendisine soru formu ve derinlemesine mülakat teknikleri uygulanarak araştırma sorularına yanıt aranmıştır. Çalışma bulguları mühendis kadınların meslek tercihini belirlediği düşünülen sosyo-demografik değişkenler etrafında sorgulanmış ve kategorik içerik perspektifi ile analiz edilmiştir.
Araştırmada çalışan makine mühendisi kadınların babalarının mesleğe yönlendirmede temel etken olduğu saptanmıştır. Çalışmada kadın mühendislerin kent kökenli olmalarına karşın meslek ve aile ilişkilerinde uyumlulaştırma süreçlerinin kariyerin daha önünde olduğu da ortaya çıkan bir belirlemedir. Ayrıca araştırmanın temel amaçları doğrultusunda aile içi rollerin paylaşımı ve mesleki rol bağlamında kadınların mesleklerinde kendilerini var etme çabalarının öne çıktığı ama aynı zamanda medeni duruma göre farklı mesleki ve ev içi stratejileri geliştirdikleri gözlemlenmiştir. Özellikle evli mühendis kadınların ev ve iş yaşamını uyumlaştırma stratejilerine öncelik verdikleri ve iş yaşamında kadınsı olarak tanımlanan alanlara yöneldikleri, ancak ev yaşamında sosyal ilişki ve aile içi karar verme mekanizmalarında daha etkin yer aldıkları görülmüştür. Bekâr mühendis kadınların ise eril alanlara daha fazla yöneldikleri ve direnç stratejileri geliştirirken iş yaşamının gerekliliklerine ve donanımına sahip olma çabalarının öncelikli olduğu görülmüştür. Ancak her iki medeni durum temelinde ortak olan nokta, eril bir alan olduğu düşünülen makine mühendisliğinin kadınlar için dezavantaj içeren bir meslek alanı değil, aksine mesleğin sağladığı sosyalizasyon nedeniyle her ne kadar gelenekçi rol paylaşımları yaygınsa da, aile içi rol paylaşımında eşitlikçi tutum oluşturulması yönüyle de avantajlar içerdiği görülmüştür.

Abstract:
The aim of this thesis is to analyse the strength and strategies of harmonization of domestic and working life while surviving in a masculine profession seen as a sociological sense. Accordingly, economic, sociological, and feminist context on the basis of criteria by appliying questionaire and in-depth interviews to 34 women machine engineeers who are registered in Isparta Chamber of Mechanical Engineeers and İzmir Chamber of Mechanical Engineers. And the responds were sought for  the research questions. Findings of the study were investigated in the dimensions of socio-demografic variables which are thought to set choice of profession of women engineers, and analysed with the categorical content perspective. In this survey it is determined that fathers of the working women mechanical engineers are the main factor in leading to the profession. In this study, although the women mechanical engineers have urban backgrounds; the harmonization processes in the work and family relations is a prominent determination. Also, in accordance with the main objectives of the study it is observed that in the context of sharing roles within the family and professional roles the efforts are appeared to survive in their professions. At the same time, it is observed that by marital status different professional  and domestic strategies are developed.
It is observed that especially, married mechanical engineer women gives priority to the strategies to harmonize domestic and work life, and front to the feminine areas in their profession. On the other hand, it is seen that they take part more effectively in social relations in domestic life and decision making mechanisms in the family. It is also observed that single women mechanical engineers turns to more masculine fields, and while developing resistance strategies, the efforts of having requirements and implements are got to the forefront. Neverthless, the common point in both marital status is, mechanical engineering field which is considered to be masculine is not a disadvantaged occupational field, whereas due to the socialization provided by the profession albeit traditional role shares are common, it is observed that it is including advantages in terms of creation of egalitarian attitude in sharing roles within the family.