Ev tekstili sektöründe çalışan satış elemanlarının genel özelliklerinin ve işveren beklentilerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma
A research on determining general specifications of the sales people in home textile and the expectations of the employers
Yazar: SUNA DURDU ZOR
Danışman: DOÇ. DR. BİRSEN ÇİLEROĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Giyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: Ev tekstili = Home textile ; Pazarlama = Marketing ; Satış = Sale ; Satış elemanları = Sales persons ; Tekstil ürünleri = Textile products ; İşveren = Employer

Özet:
Satış elemanlığı, günümüzde, farklı sektörlerde çalışma alanı sunması, birebir iletişime imkân sağlaması nedenleriyle tercih edilen meslekler arasındadır. Toplam istihdam içerisinde de yüksek orana sahip bir iş koludur.Üretilen her şeyin satışının gerekli olması, satış personellerinin sayı ve oran olarak fazla olmasını gerekli kılmaktadır. Tekstil sektörü de, içerisinde barındırdığı alan çeşitliliği itibarı ile satış elemanlarına oldukça geniş bir istihdam alanı sunmaktadır. Bu sektörün önemli kollarından biri olan ev tekstili sektörü, hazır giyim sektöründe yaşanan büyümeye paralel olarak hızla gelişmiş, özellikle son yıllarda gerek ülkemizde gerekse dünyada son derece büyük bir pazar haline gelmiştir. Dünyada ev tekstili sektöründeki önemli aktörlerden biri halini alan Türkiye, güçlü rakipleriyle mücadele edebilecek konuma ulaşmıştır. Söz konusu rekabette, ev tekstili sektöründe çalışan satış elemanlarının taşıdığı önem tartışmasızdır. İşverenlerin rekabet ortamında ayakta kalabilmek için satış elemanlarından beklentilerinin olması ise beklenilen bir durum olarak görülmektedir.Araştırma kapsamında; ev tekstili sektöründe çalışan satış elemanlarının nitelikleri, beklentileri ve iş yerlerinde karşılaştıkları sorunlar ele alınıp incelenmiştir. İşverenlerin satış elemanlarından beklentileri belirlenmiştir. Araştırmanının örneklemini, 2010 yılı tekstil sektörü satış departmanındaki iş ilanlarının en fazla yayınlandığı iller ve Türkiye genelinde en fazla personel çalıştıran 500 firmanın illere göre oranları dikkate alınarak; Ankara, Adana, Kayseri, İstanbul, Denizli, Bursa ve İzmir illeri seçilmiştir. Ev tekstili firmalarında çalışan 158 satış elemanı ve 64 işverene uygulanan anketler yardımıyla araştırmanın verileri elde edilmiştir.Satış elemanlarının genel özelliklerinin ve işverenlerin satış elemanlarından beklentilerinin belirlenmesi üzerine yapılan bu araştırmada sonuçlara ulaşmak için, yüzdelik oranlar, frekans değerleri ve tek yönlü varyans analizi (anova testi ve sheffee analizi) yapılmıştır. Yapılan analizler doğrultusunda; Satış elemanlarının yaşları, deneyimleri ile karşılaştıkları sorunlar arasında anlamlı fark olduğu sonucuna varılmıştır. Satış elemanlarının yaşları ve deneyimleri arttıkça karşılaştıkları sorunların azaldığı görülmüştür. Satış elemanlarının eğitim durumu ve gelirleri ile karşılaştıkları sorunlar arasında anlamlı fark olduğu söylenebilir. Satış elemanlarının eğitim düzeyi ve maaşları arttıkça karşılaştıkları sorunlar azalmıştır. Yaş ortalamasının 30'un altında olması, deneyimlerinin az olduğu sonucunu destekleyip, eğitim düzeylerinin düşük olması durumunu da açıklamaktadır. İşverenlerin satış elemanlarından beklentileri; müşterilerle iletişimlerinin iyi olması, kendinden beklenilen performansı yerine getirebilmesi, işletmeye sadık müşteriler kazandırması, ürünlere alternatif ürün sunabilmesi, güler yüzlü olmaları, dinamik olmaları, dış görünüşüne özen göstermeleri olarak belirlenmiştir. Satış elemanlarının yaşları, eğitim durumları, gelirleri, deneyimleri ile satış elemanlarının işyerlerinden beklentileri arasında anlamlı fark bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Sales staff today, is among the preferred occupations as it provides work space in different sectors and opportunity for one to one communication. It is a business segment with a high rate in total employment.The need of sale of everything produced makes it necessary for the number and rate of the sales people to be large. The textile sector, due to the variety of areas in it, provides the sales people a large area of employment. Home textile sector, one of the significant branches of the textile sector, has rapidly developed in line with the growth in the garment industry; and has become a highly large market both in our country and worldwide especially recently. Turkey, becoming one of the important actors in the sector of home textile worldwide, has reached a strong position to fight competitors. In the competition, the importance of the sales people working in the sector of home textile is indisputable. It is considered as an expected situation that the employers have expectations from the sales people in order to be able to survive in the competitive environment.Within the scope of the research, the qualifications, expectations and the problems they face in their workplaces have been addressed and investigated. The expectations of the employers have been identified. The samples of the research have been selected as Ankara, Adana, Kayseri, İstanbul, Denizli and Bursa by considering the cities in which the most job notices in the sales department of the textile sector were published and by regarding the rates of 500 companies, employing the most employees, in reference to cities, in Turkey. The data of the research have been obtained through the questionnaires performed among 158 sales people working in home textile companies and 64 employers.In this research on determining general specifications of the sales people and the expectations of the employers from the sales people, percentage rates, frequency values, Anova test-analysis of one-way variance- and Sheffee analysis have been conducted to achieve results. According to the analysis, it is concluded that the age and experience of the sales people has an inversely proportional no significant relationship with the problems they face. As the age and experience of them increased, the problems they face decreased. It can be said that the education levels and income have an inversely proportional no significant relationship with the problems they face. As the education levels and income of them increased, the problems they face decreased. The fact that the average age is under 30 explains that their experience is inadequate and their education levels are low. The expectations of the employers from the sales people have been identified as good communication with the customers, fulfill the expected performance, bringing in loyal customers, providing alternative products, being friendly and dynamic, and giving attention to physical appearance. It is concluded that there is no significant relationship between the age, education level, income and the experience and expectations of the sales people.