Türkiye'de yatırımları etkileyen unsurların belirlenmesi
An investigation on the determinants of investment in Turkey
Yazar: ZEYNEP NİHAN KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. İ. ÖNER GÜNÇAVDI
İstanbul Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Neoklasik teori = Neoclassical theory ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Gelişmekte olan ülkelerde kalkınma ve büyüme için gerekli olan en önemli unsur olarak kabul edilen yatırım oranlarının ne şekilde artırılabileceği ve bu yatırımları hangi faktörlerin etkilediği özellikle gelişme sürecinde çok önem arz eden bir konudur. Bu tez çalışmasının amacı gelişmekte olan ülkeler kategorisinde olan Türkiye için yatırımları belirleyen faktörlerin ortaya çıkarılması ve bu faktörlerden hangilerinin etkilerinin Türkiye örneği için daha anlamlı olduğunun belirlenmesidir.Yatırımı belirleyen faktörleri belirleyebilmek için oluşturulan yatırım modelinde kullanılan değişkenler 1987 ? 2007 dönemine ait üçer aylık gözlemlerden oluşmaktadır ve Kısıtsız Hata Giderme Modeli (KHGM) yöntemiyle tahmin edilmiştir. Bu modelin temel amacı, kısa dönem dinamikleri üzerinde yoğunlaşması ve uzun dönem bilgisi ile de uyumlu olacak şekilde hataya yer vermeyecek düzeyde tahminler yapmasıdır.Çalışmaya konu olan değişkenler incelendiğinde, literatürdeki diğer çalışmaların ışığında teorik beklenti, talep miktarı ve özel sektöre verilen kredi değişkenlerinin yatırım üzerinde pozitif yönde bir etkiye, yatırımın maliyetinin ise negatif etkiye sahip olacağı yönündeyken, yapılan ekonometrik tahmin sonuçları da bu beklentilerle uyumlu olmuştur. Talep miktarı değişkeninin, literatürdeki çalışmalarda da olduğu ve dolayısıyla beklendiği gibi hem kısa hem de uzun dönemde yatırımlar üzerindeki etkisinin beklendiği gibi pozitif yönde olduğu görülmektedir. Sermayenin maliyeti değişkeninin ise yatırımları kısa dönemde etkilediğine ilişkin ekonometrik bir kanıta ulaşılamazken uzun dönem ilişkisine bakıldığında anlamlı bir etkiye sahip olduğu ve bu etkinin yatırımları azaltıcı yönde olduğu görülmektedir. Bu durumun tam tersi özel sektöre verilen krediler değişkeninde görülmektedir. Bu değişkenin literatürde yapılan çalışmalardan farklı olarak, bu çalışmada hem kısa dönem hem de uzun dönem etkilerinin değil, yalnızca kısa dönem etkilerinin anlamlı olduğu görülmektedir.

Abstract:
The determinants of private capital formation have been considered to be the most important factors of growth and development especially in the development process in developing countries. The aim of this study is to investigate to be able to see which of the factors influence the willingness of investment in Turkey which is also a developing country.The variables used in the investment model in this study are considered on the factors affecting econometrically significant investment demand. The empirical investigation on this study is based on quarterly data for the period of 1987 ? 2007. The theoretical model used for this empirical investigation is the Unrestricted Error Correction Model (UECM). The main goal of this model is to focus on short term dynamics and make estimations in line with long term data, discarding errors.When we investigate the variables subject to this study, we can see that according to theoretical expectations domestic demand and the availability of credit, to private sector variables have positive effects on investment while the cost of capital have a negative effect. These results are consistent with the econometric estimations. Demand, as expected and as in literature, has a positive effect both in the short and the long run. Our empirical investigation shows that the cost of capital is not statistically significant in the short run as but significant in the long run with negative sign. We observe the opposite direction of this situation in the credit to the private sector variable. Contrary to the literature the credit to the private sector variable turns out as significant only on the short run, instead of being significant both short run and long run.