İlhami Safa'nın hayatı, edebî kişiliği ve eserlerindeki eğitim meseleleri
İlhami Safa's life, literary personality and educational issues in his works
Yazar: SALİHA TÜRKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHDİ GENCELİ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biyografi = Biography ; Edebi eserler = Literary works ; Eğitim = Education ; Gazetecilik = Journalism ; Roman = Novel ; Safa, İlhami = Safa, İlhami ; Türk edebiyat tarihi = Turkish literature history

Özet:
İlhami Safa polisiye türündeki eserleriyle Türk Edebiyatı'na katkıda bulunmuş gazeteci yazardır. "Server Bedi" müstear ismini oluşturan ve bu ismi gazete yazılarında ilk kullanan kişidir. Yeni Sabah gazetesinin kurucu ortağıdır, aynı zamanda Hafta ve Kültür Haftası dergilerini yayımlayan isimdir. İlhami Safa'nın tefrika olarak yayımlanan romanlarının yedi tanesi 1944-1945 yılları arasında İstanbul Maarif Kitaphanesi tarafından yayımlanmıştır. Yazar, bu romanların dördünde "Behçet Safa" müstear ismini, üç tanesinde ise kendi adını kullanmıştır.
İlhami Safa'nın hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgi vermek, romanlarındaki eğitsel unsurları incelemek ve açıklamak bu çalışmanın amacıdır. Literatür taramasına dayalı, ilişkisel tarama modelinde ele alınan çalışmada İlhami Safa'nın yaşamı, gazeteciliği, dergiciliği, çevirmenliği, eserleri ve eserlerinde eğitime ve eğitimli insana bakış açısı konu edilmiştir. Çalışmada nitel yöntemler ile betimsel analiz ve içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. İlhami Safa'nın romanları temin edilip bu eserler ayrıntılı olarak incelenmiştir. Veri toplama aracı olarak doküman tarama yönteminden faydalanılmıştır.
İlhami Safa'nın akademik çevrelere tanıtılması, hayatı hakkındaki bilgilerin ortaya çıkarılması, eserlerinin ayrıntılı olarak incelenmesi Türk Edebiyatı adına önem arz etmektedir ve bu alandaki eksikliği gidereceği düşünülmektedir. Çalışma, İlhami Safa ile ilgili akademik çalışmaların ilki olduğundan konuyla ilgili yapılacak araştırmalara kaynak teşkil etmesi öngörülmektedir. İlgili alanlarda yüksek lisans ya da doktora çalışması yapan öğrenciler, tez çalışması sonucunda elde edilen verilerden faydalanabilecek ve bu sayede yeni araştırmalar oluşturabilecektir. Tez sonuçlarının, Millî Eğitim Bakanlığı ile Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığınca kullanılması beklenmektedir.
Çalışmada öncelikle İlhami Safa'nın hayatıyla ilgili bilgiler verilecek, yazarın çocukluğu, ailesi, Server Bedi müstear isminin kullanımından bahsedilecektir. İlhami Safa'nın gazeteciliği ve dergiciliği üzerinde durulacaktır. Yazarın İETT'de neşriyat müdürlüğü yaptığı yıllardan söz edilecek ve ölümü üzerine gazeteci ve diğer yazarların yazdığı yazılara değinilecektir.
vi
Çalışmanın son bölümünde; yazarın romanları ve çevirdiği eserler ayrı bir başlık hâlinde sunulacaktır. Şeytan, Şeytanın Piçi/Oğlu, Saraylının Kızları, Bir Aşkın İntikamı, Yeşil Babanın Tespihi, Bir Aşkın Peşinde/Hacı Şakir Ailesinin Esrarı, Semra'nın İki Kocası kitapları, değinilen eğitim meseleleri açısından incelenerek sanatçının edebî anlayışına dair belirli bir bakış açısı oluşturulmaya çalışılacaktır. Böylece, İlhami Safa'nın Türk Edebiyatı içindeki yeri belirli açılardan ortaya konulacaktır.

Abstract:
Ilhami Safa is a journalist and writer who has contributed to Turkish literature with his works. He is the first person who created the pseudonym of "Server Bedi" and used this name in newspaper articles. He is the co-founder of the Yeni Sabah newspaper and he also published Hafta and Kültür Haftası magazines.
Seven of Ilhami Safa's novels published as piecemeal were published by the İstanbul Maarif Bookstore between 1943 and 1945. The author used the "Behçet Safa" pseudonym in four of these novels and his own name in three of them. This study aims to give information about Ilhami Safa's life, literary personality, and works, to examine and explain educational elements in his novels.
İlhami Safa's life, journalism, magazine production, translation, and his works are discussed in the study, which is based on a literature review and dealt with in the model of relational screening. In the study, qualitative methods and descriptive analysis, and content analysis techniques were used. Ilhami Safa's novels provided and these works were examined in detail. Document scanning is used as a data collection tool.
Introducing Ilhami Safa to academia, the discovery of information about his life, and the detailed examination of his works are important for Turkish literature and it is thought that this will eliminate the deficiency in this field. This study is the first of the academic studies related to İlhami Safa, so it is expected to be a source for future researches on this subject. The students who do master's or doctoral studies in the related fields will be able to benefit from the information obtained from this thesis and they will be able to make new researches. The results of the thesis are expected to be used by the Ministry of National Education and the Board of Education.
Firstly, information about İlhami Safa's life will be given. The use of the Server Bedii pseudonym will be mentioned. İlhami Safa's journalism and the magazine will be focused. The author's years as publication director of İETT will be mentioned, and the writings of journalists and writers on his death will be mentioned.
viii
In the final part of the study, Şeytan, Şeytanın Piçi/Oğlu, Saraylının Kızları, Bir Aşkın İntikamı, Yeşil Babanın Tespihi, Bir Aşkın Peşinde/Hacı Şakir Ailesinin Esrarı, Semra'nın İki Kocası books will be examined in terms of education issues and a specific perspective on the literary understanding of the artist will be created. Thus, the place of İlhami Safa in Turkish literature will be revealed in certain ways.