Televizyondaki çizgi ve animasyon karakterlerin farklı yerleşim yerinde yaşayan çocukların tüketici davranışlarına etkisinin incelenmesi
The determination of the effects of cartoon characters on tv on consumer behavior of children living in different settlement areas
Yazar: EZGİ AŞÇI
Danışman: PROF. DR. ÖZLEN ÖZGEN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ev Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics

Özet:
Bu araştırma; televizyondaki çizgi ve animasyon karakterlerin farklı yerleşim yerlerinde yaşayançocukların tüketici davranışlarına etkisinin incelenmesi amacı ile Menemen ilçe merkezi ve beldelerindeyaşayan ilköğretim okullarının 2. ve 5. sınıflarına devam eden, 150'si kız 150'si erkek toplam 300öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Araştırma verileri, açıklayıcı değişkenler dikkate alınarak irdelenmiştir.Değişkenlere bağlı farklılığın belirlenebilmesi için khi-kare analizinden yararlanılmıştır. Deneklerinbirden çok seçenek belirterek yanıtladıkları sorulara ilişkin yüzde değerler, her bir seçenek için ?n? sayısıdikkate alınarak, toplam yanıt sayıları üzerinden hesaplanmıştır.Araştırma kapsamına alınan çocukların %95.3'ünün ailelerinden düzenli olarak harçlık aldıkları,%74.7'sinin para biriktirdikleri, %97.0'ının anne ve/veya babaları ile, %55.7'sinin yalnız alışverişegittikleri saptanmıştır. Çocukların hafta içi ortalama 9.01Â±0.34 saat (5 gün), hafta sonu ise 5.10Â±0.18 saat(2 gün) televizyon izledikleri, televizyon izleme sürelerine kendilerinin karar verdiğini belirtenlerinoranının %40.3, hangi televizyon programını izleyeceklerine kendilerinin karar verdiğini belirtenlerinoranının ise %53.0 olduğunu, %97.7'sinin televizyondaki çizgi filmleri izlediklerini, %50.5'inin ensevdikleri çizgi filmin Tom ve Jerry olduğunu, %60.3'ünün televizyon reklamlarını izlediklerini,%98.9'unun çizgi ya da animasyon karakterleri televizyonda gördüklerini göstermektedir. Araştırmayakatılan çocukların %90.7'sinin reklamlarda izledikleri çizgi ya da animasyon karakterlerin reklamınıyaptıkları ürünleri satın almak ya da anne ve/veya babalarına satın aldırtmak istedikleri, %90.7'sininüzerinde çizgi ya da animasyon karakter olan ürünleri satın aldıkları saptanmıştır.Televizyondaki çizgi filmleri anne ve/veya babaları ile birlikte izleyen ve bazen izlediklerini belirtençocukların oranının %76.7, televizyon reklamlarını anne ve/veya babaları ile birlikte izleyen ve bazenizlediklerini belirtenlerin oranının ise %54.0 olduğu bulunmuştur. Ayrıca televizyondaki reklamlarhakkında anne ve/veya babaları ile konuşmayanların oranının televizyondaki çizgi filmler hakkında anneve/veya babaları ile konuşmayanların oranından daha yüksek olduğu (%57.0, %42.3), çoğunun (%60.0)anne ve/veya babalarının kendilerinin en çok sevdikleri çizgi filmleri beğendiklerini, yarıya yakının(%48.3) anne ve/veya babalarının kendilerinin en çok sevdikleri reklamları beğenmediklerinidüşündükleri belirlenmiştir.Araştırma kapsamına alınan çocukların, anne ve/veya babaları ile alışverişe gitme durumlarının (p<0.05),televizyon izleme sürelerine kimin karar verdiğinin (p<0.05), izleyeceği programlara kimin kararverdiğinin (p<0.05), reklamlarda izledikleri çizgi ya da animasyon karakterleri reklamını yaptıklarıürünleri satın alma ya da anne ve/veya babasına satın aldırtma durumlarının (p<0.01), üzerinde çizgi yada animasyon karakter olan ürünleri satın alma durumlarının (p<0.05), anne ve/veya babalarındanüzerinde çizgi ya da animasyon karakter olan ürünleri satın almalarını isteme durumlarının (p<0.01),televizyondaki çizgi filmleri anne ve/veya babaları ile birlikte izleme durumlarının (p<0.05),televizyondaki reklamlar hakkında anne ve/veya babaları ile konuşma durumlarının (p<0.05) ve anneve/veya babaların çocuklarının en çok sevdikleri çizgi filmleri beğenme durumlarının (p<0.01) yerleşimyerine bağlı olarak farklılık gösterdiği saptanmıştır.2006, 118 sayfaAnahtar Kelimeler: Çocuk tüketiciler, tüketim davranışları, çizgi ve animasyon karakteri

Abstract:
ABSTRACTMaster ThesisTHE DETERMINATION OF THE EFFECTS OF CARTOON CHARACTERS ON TV ONCONSUMER BEHAVIOR OF CHILDREN LIVING IN DIFFERENT SETTLEMENT AREASEzgi AŞÇIGraduate School of Natural and Applied Sciences Department of Home Economics (Family andConsumer Studies)Supervisor: Prof. Dr. Özlen ÖZGENThis research has been conducted to study the determination of the effects of cartoon characters onconsumer behaviour of children living in different settlement areas. 300 participants, 150 boys and 150girls, from the district center of Menemen and towns around it and who attended the 2nd and 5th gradesof primary schools were involved in the research. The research data has been studied in depth byconsidering the explanatory variables. To determine the variable-dependent differences, chi-squareanalysis has been used. The percentage values regarding the questions the subjects answered byindicating more than one choice have been calculated over the total number of answers, taking intoconsideration the ?n? number for each choice.It has been determined that 95.3% of the children within the scope of the research receive a regularallowance from their parents, 74.7% save money, 97% go shopping with their parents and 55.7% goshopping on their own. The children watch TV for 9.01Â±0.34 hours on week days (5 days), and theywatch TV for 5.10Â±0.18 hours at the weekend (2 days). The rate of those who decide about how long towatch TV themselves is 40.3%; whereas, the rate of those who decide about what TV programme towatch is 53.0%. The results also show that 97.7% of the children watch cartoons on TV, the favouritemotion picture of 50.5% of the children is Tom and Jerry, 60.3% watch TV commercials, and 98.9% seeanimated cartoon characters on TV. It has been found that 90.7% of the children participating in theresearch want to buy or make their parents buy products advertised by the animated cartoon charactersthat they watch on TV commercials, and 90.7% buy products with pictures of the cartoon characters on.According to the research results, 76.7% of the children have stated that they watch motion pictures withtheir parent/parents and they sometimes watch them; 54.0%, on the other hand, watch TV commercialswith their parent/parents and they sometimes watch them. Furthermore, the rate of those who do not talkabout TV commercials with their parent/parents is higher than that of those who do not talk about TVmotion pictures (57.0%, 42.3%, respectively) with their parent/parents. Most of them (60.0%) think thattheir parent/parents like their favourite motion picture, and nearly half (48.3%) think that theirparent/parents do not like their favourite commercial.The following states of the children involved in this research differ according to different settlementareas: their going shopping with parent/parents (p<0.05); who decides for the duration of watching TV(p<0.05); who decides for what programme to watch (p<0.05); buying or making their parent/parents buythe products advertised by the cartoon characters they watch (p<0.01); buying products with pictures ofcartoon characters on them (p<0.05); asking their parent/parents to buy them products with pictures ofcartoon characters on them (p<0.01); watching motion pictures on TV together with their parent/parents(p<0.05); speaking about the TV commercials with their parent/parents (p<0.05) and whether theirparent/parents like their favourite motion picture or not (p<0.01).2006, 118 pagesKey Words: Child consumers, consumption behaviours, cartoon charactersii