Kendilik algısının ilişki doyumu üzerindeki etkisinde yetişkin bağlanma stilleri ve kendini susturmanın aracı rolü
Investigation of the mediating role of attachment styles and silencing the self in the relation between self perception and relationship satisfaction
Yazar: MURATHAN BEKİR KİRAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLGÜN ONNAR
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, kendilik algısının  ilişki doyumu üzerindeki etkisinde yetişkin bağlanma stilleri ve kendini susturmanın  aracı rolü değerlendirilmiştir. Araştırmanın  çalışma grubunu,  18 yaş üstü,  kadın ve  erkek, toplam 423  gönüllü katılımcı oluşturmuştur. Araştırmada veri toplamak için Sosyal Karşılaştırma Ölçeği, Yakın İlişkilerde Yaşantılar-II Ölçeği, Kendini Susturma Ölçeği, İlişki Doyumu Ölçeği ve demografik bilgi formu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan veriler IBM SPSS 24, IBM SPSS Amos 24 ve Lisrel 8.8  paket programları ile test edilmiştir. Araştırmanın tümünde istatistiksel anlamlılık için .05 düzeyi alınmıştır. Değişkenler arası ilişkilerin değerlendirilmesinde, Pearson Korelasyon Katsayısı ve Yapısal Eşitlik Modellemesi uygulanmıştır. Gruplar arası farklılaşmanın değerlendirilmesinde, bağımsız örneklemler için t-testi ve iki yönlü ANOVA uygulanmıştır. Örneklem üzerinden yapılan yapısal model analiz sonuçlarına göre kendilik algısının ilişki doyumuyla anlamlı derecede pozitif yönde ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir. Aracılık rolleri bağlamında, bağlanma stillerinin ve kendini susturmanın, ilişki doyumunu etkileme açısından, kendilik algısı üzerinde, tümden aracılık etkisi olduğu görülmüştür. Çalışmada ulaşılan bulgular, alan yazın kapsamında tartışılmış, ileriki çalışmalara dair öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, the mediating role of adult attachment styles and self-silencing in the effect of self-perception on relationship satisfaction was evaluated. The study group of the research consisted of a total of 423 volunteer participants over the age of 18, male and female. Social Comparison Scale, Experiences in Close Relationships-II Scale, Self-Silencing Scale, Relationship Satisfaction Scale and demographic information form were used to collect data. The data collected within the scope of the research were tested with IBM SPSS 24, IBM SPSS Amos 24 and Lisrel 8.8 package programmes. In the whole study, .05 level was taken for statistical significance. Pearson Correlation Coefficient and Structural Equation Modelling were applied to evaluate the relationships between variables. Independent samples t-test and two-way ANOVA were applied to evaluate the differentiation between groups. According to the results of the structural model analysis conducted on the sample, it has been determined that self-perception is significantly and positively associated with relationship satisfaction. In the context of mediation roles, attachment styles and self-silencing were found to have a full mediation effect on self-perception in terms of affecting relationship satisfaction. The findings of the study were discussed within the scope of the literature and suggestions for future studies were presented.