DRM listelerinde bellekte uyma davranışı: İki alternatifli zorunlu seçim yöntemi ve hatırlıyorum/biliyorum değerlendirmesi ile tanıma belleğinin incelenmesi
Memory conformity in the DRM lists: Evaluation of the recognition memory with 2afc test and remember/know paradigm
Yazar: GÖKHAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. HASAN GÜRKAN TEKMAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Deneysel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bellek = Memory ; Bellek sistemleri = Memory systems ; Benlik uyumu = Self congruity ; Hatırlama = Recall ; Hatırlama hatası = Memory error ; Sahte anılar = False memories ; Sahte benlik = False self ; Uyum = Adjustment ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yönelimi = Learning orientation

Özet:
Tez çalışması kapsamında, öğrenme aşamasında çalışılan DRM listelerinin test aşamasında zorunlu seçim yöntemiyle yanıtlandığı ve ardından kişilerin verdikleri yanıtları ile ilgili olarak bir hatırlıyorum/biliyorum değerlendirmesinde bulundukları toplam üç deney gerçekleştirilmiştir. İkinci ve üçüncü deneylerde, bellek uyumu etkilerinin incelenmesi amacıyla test aşamasında ekrana gelen kelime çiftlerinin bazılarının altında bir başkasına ait yanıt bilgileri de katılımcılarla paylaşılmıştır. Bu başkasının kim olduğunun (ikinci deneydeki iç/dış grup üyesi karşılaştırması) ya da verdiği yanıtın doğruluk oranının (ikinci ve üçüncü deney arasında değişen doğru/yanlış bilgi oranı) deneye katılan kişilerin yanıtları üzerinde nasıl etkiler göstereceği incelenmek istenmiştir. Bu sayede DRM listeleri ile gözlenen sahte hatıralarda bellek uyumu etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Üç deneyde de kişilerin yanıtlarını hatırlıyorum/biliyorum değerlendirmesi ile sınıflaması sayesinde sahte hatıralarda bellek uyumu etkilerinin tanıma belleğindeki durumu incelenebilmiştir. Diğer kişi yanıtı olmayan birinci deneyde DRM listelerinin kritik kelimelerinin diğer kelime türlerine göre daha fazla hatalı şekilde hatırlandıkları görülmüştür. Diğer kişi yanıtının eklendiği ikinci ve üçüncü deneylerde, ilişkisiz kelimelerde diğer kişinin yanıtları verilen doğru yanıt oranlarını etkilemiştir. Üç deneyde de en fazla hatırlıyorum değerlendirmesi hem doğru hem de yanlış yanıtlardan sonra kritik kelimeler için yapılmıştır. Diğer kişinin yanlış yanıtı kritik kelimelerde yapılan hatırlıyorum değerlendirmesinin azalmasına neden olmuştur. Biliyorum değerlendirmesi en fazla, diğer kişinin yanıtının doğru oranlarını etkilediği ilişkisiz kelimelerde yapılmıştır. Bu sonuçlar kişilerin daha zayıf bir bellek gücüne sahip olduğu görülen ilişkisiz kelimelerin diğer kişi yanıtından etkilenmeye açık olduğunu ve kişilerin en fazla bellek gücüne sahip oldukları kritik kelimelerde de diğer kişinin yanlış yanıtlarının bu bellek gücünü azalttığını göstermiştir.

Abstract:
Within the scope of the thesis study, three experiments were performed in which the DRM lists studied at learning stage were answered by the forced choice method during the testing stage and made remember/know evaluation about the responses. In the second and third experiments, the other one's response information was also shared with some of the pairs of words appearing in the test phase in order to examine the effects of memory conformity. It was aimed to examine the effects of who this person was (the comparison of the internal / external group member in the second experiment) or the accuracy rate of the response (the ratio of true / false information ranging from the second and third experiment) to the responses of the participants. In this way, it is aimed to examine the effects of memory conformity in false memories observed with DRM lists. In three experiments, with the help of remember / know responses we had chance to evaluate memory conformity and false memory effects on recognition memory. In the first experiment which had no other one's response, it was seen that the critical words of DRM lists were more erroneously remembered than other types of words. In the second and third experiments to which the other person response was added, the other person's responses in the unrelated words influenced the correct response rates. In three experiments, the most remember response was made for critical words after both correct and incorrect responses. The other person's wrong answer made in critical words has led to a decrease in remember assessment. Most know responses was made for unrelated words in which the most affected from other person's response for correct proportions. These results have shown that unrelated words seen to have a weaker memory strength so open to be affected by the other person's response, and that the other person's wrong responses reduced the memory strength of the critical words in which people have the most strength.