Kent dokusunda güneş ışınımından yararlanmak için cadde-bina ilişkisinin araştırılması
The investigation of relation between street and building geometry to benefit from solar radiation
Yazar: AYÇA GÜLTEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. UFUK TEOMAN AKSOY
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yapı Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Mimarlık = Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Bu çalısmada, Elazıg'da mevcut olan kentsel dokuda, binaların ne derece günes ısınımıetkisinde kaldıgı arastırılmıstır. Bu amaçla Elazıg'ın en yogun yapısal bölgeleri olan Gazi, Sehit1lhanlar ve 1nönü Caddeleri ve bu caddelere baglanan bazı ara sokaklarda belirlenen noktalarda biruygulama çalısması yapılmıstır.Uygulama çalısmasında öncelikle, bina cephelerine düsen gölge boyları ve belirlenennoktaların SVF degerleri hesaplanmıstır. Daha sonra sokak geometrisi ve kentsel kanyon içindekiyüzey sıcaklıgı arasındaki iliskiyi arastırmak için, seçilen noktalarda 8.00?16.00 saatleri arasındayüzey sıcaklıgı ölçümleri yapılmıstır.SVF hesaplamaları için Rayman 1.2 programı ve balıkgözü fotograflar kullanıldı. Yüzeysıcaklıgı ölçümleri için Flir Themacam termal kamera kullanıldı. Gölge boyları 21 Ocak tarihi içinhesaplanırken, yüzey sıcaklıgı ölçümleri 21 Mart'ta yapıldı. Uygulama çalısmasında belirlenen hernokta için, bina yüksekliklerini ve cadde genisliklerini veren kesitler olusturuldu.Hesaplanan gölge boyları ve SVF degerleri tablolar halinde sunuldu. Sokak geometrisi veyüzey sıcaklıkları arasındaki iliski ise grafiklerle gösterilmistir. Ana (Gazi, Sehit 1lhanlar, 1nönü)caddelerde günes enerjisinden yararlanmak için gerekli olan sokak genislik ve bina yükseklik degerlerihesaplanmıstır ve SVF degerleri belirlenmistir.Anahtar Kelimeler: Uygun Bina Aralıgı, Gölge Boyu, Gökyüzü Görüs Faktörü, YüzeySıcaklıgı.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate buildings? solar exposure in the existing urban texturein Elazıg. For this purpose we implemented an application study on some specific points which existon Gazi, Sehit 1lhanlar and 1nönü Streets and some branch streets which have a remarkable structuraldensity.In the application study, first we calculated the lengths of shadows falled on the facades ofbuildings and then we calculated SVF values of the specific points. For the last step we measuredsurface temperatures of building facades for chosen points for the hours between 8.00-16.00 toinvestigate the relation between street geometry and surface temperature in the urban canyon.Rayman 1.2 program and fisheye photos were used to calculate SVF values. Flir Thermacamwas used to measure surface temperatures. Calculations for shadow lengths of building façade?s weremade for 21th of January while measurements for surface temperature were made on 21th of March. Forevery specific point we created sections which give the building height and street width.Results for shadow lengths and SVF values are presented on tables. The relation betweenstreet geometry and surface temperature is shown on grapics. The appropriate street widths andbuilding heights are calculated and necessary SVF values to benefit from solar radiation aredetermined for main (Gazi, Sehit 1lhanlar, 1nönü) streets.Keywords: Appropriate Street Width, Shadow Length, Sky View Factor, Surface Temperature