Sosyal medya bağımlılığının yordayıcıları olarak kırılgan narsisizm, olumsuz değerlendirilme korkusu ve gelişmeleri kaçırma korkusu
Vulnerable narcissism, fear of negative evaluation and fear of missing out as predictors of social media addiction
Yazar: RUKİYE YAREN OZAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESEF ERCÜMENT YERLİKAYA
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yaşları 18 ile 60 arasında değişen, farklı eğitim düzeylerine sahip olan, sosyal medya kullanan genç ve yetişkinlerden oluşan genel popülasyon üzerinde kırılgan narsisizm, olumsuz değerlendirilme korkusu ve gelişmeleri kaçırma korkusunun sosyal medya bağımlılığı üzerindeki yordayıcı etkisini değerlendirmektir. Araştırma kolay ulaşılabilir örnekleme (convenience sampling) yoluyla ulaşılan, 256'sı kadın ve 244'ü erkek olmak üzere toplam 500 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacına uygun olan verileri toplamak amacıyla Kişisel Bilgi Formu, Sosyal Ağ Bağımlılığı Ölçeği, Patolojik Narsisizm Envanteri, Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği ve Sosyal Ortamlarda Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeği kullanılmış olup verilerin toplanması çevrimiçi platformlar üzerinden gerçekleştirilmiştir. Elde edilen puanlar Statistical Package for the Social Science (SPSS) v26 kullanılarak hesaplanmıştır.
Katılımcıların puanlarının sosyodemografik verilere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek için bağımsız gruplar t-test'i ve değişkenler arası ilişkileri gözlemleyebilmek için pearson korelasyon katsayıları kullanılmıştır. Kırılgan narsisizm, gelişmeleri kaçırma korkusu ve olumsuz değerlendirilme korkusunun sosyal medya bağımlılığı üzerindeki yordayıcı etkilerini incelemek için çoklu doğrusal regresyon analizleri yürütülmüştür. Değişkenlerin cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelendiğinde katılımcıların kırılgan narsisizm ve gelişmeleri kaçırma korkusu puan ortalamalarının cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermediği saptanmıştır. Katılımcıların sosyal medya bağımlılığı ve olumsuz değerlendirilme korkusu toplam puanlarının cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelendiğinde ise kadın katılımcıların toplam puanlarının ortalamasının erkek katılımcılara göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Değişkenler arasındaki ilişkiler incelendğinde araştırmanın bağımlı değişkeni olan sosyal medya bağımlılığı ile bağımsız değişkenleri olan kırılgan narsisizm (r = .525), gelişmeleri kaçırma korkusu (r= .506) ve olumsuz değerlendirilme korkusu (r= .469) arasında da pozitif yönde, orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır.  Bağımsız değişkenlerin sosyal medya bağımlılığını ne düzeyde yordandığını incelemek üzere gerçekleştirilen çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda; yordayıcı değişkenlerden kırılgan narsisizm (β = .291, p < .001) ve gelişmeleri kaçırma korkusunun (β = .251, p < .001) sosyal medya bağımlılığı ile istatistiksel olarak anlamı düzeyde doğrusal ilişkiye sahip olduğu, sosyal medya bağımlılığı puanlarındaki varyansın % 32'sinin regresyon denklemi tarafından açıklanabildiği, olumsuz değerlendirilme korkusunun ise (β = .099, p > .05) sosyal medya bağımlılığını anlamlı düzeyde yordamadığı saptanmıştır.  Araştırmanın bulguları, alanyazında bulunan ilgili araştırmalar çerçevesinde tartışılmıştır. Tartışma sonucunda bazı öneriler takdim edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the predictive effect of fragile narcissism, fear of negative evaluation and fear of missing out on developments on social media addiction on a general population of young people and adults who use social media, aged between 18 and 60, with different educational levels. The research was carried out with a total of 500 people, 256 of whom were female and 244 of whom were male, reached through convenience sampling. Personal Information Form, Social Network Addiction Scale, Pathological Narcissism Inventory, Fear of Negative Evaluation Scale and Fear of Missing Developments in Social Environments Scale were used to collect data suitable for the purpose of the study and data collection was carried out through online platforms. The obtained scores were calculated using Statistical Package for the Social Science (SPSS) v26.
Independent groups t-test was used to examine whether the participants' scores differed according to sociodemographic data and Pearson correlation coefficients were used to observe the relationships between variables. Multiple linear regression analyses were conducted to examine the predictive effects of fragile narcissism, fear of missing developments and fear of negative evaluation on social media addiction. When it was examined whether the variables differed according to gender, it was found that the mean scores of the participants' fragile narcissism and fear of missing developments did not differ significantly according to gender. When it was examined whether the participants' total scores of social media addiction and fear of negative evaluation differed according to gender, it was observed that the mean total scores of female participants were higher than male participants. When the relationships between the variables were examined, it was found that there was a positive, moderately significant relationship between the dependent variable of the study, social media addiction, and the independent variables, fragile narcissism (r = .525), fear of missing out (r = .506) and fear of negative evaluation (r = .469).  As a result of the multiple linear regression analysis performed to examine to what extent the independent variables predicted social media addiction, it was found that vulnerable narcissism (β = .291, p < .001) and fear of missing developments (β = .251, p < . 001) had a statistically significant linear relationship with social media addiction, 32% of the variance in social media addiction scores could be explained by the regression equation, and fear of negative evaluation (β = .099, p > .05) did not significantly predict social media addiction.  The findings of the study were discussed within the framework of the related studies in the literature. As a result of the discussion, some suggestions were presented.