Yaşlı bireylerin uyguladıkları manevi uygulamalar ve manevi iyi oluşun sağlık algısı üzerine etkisi
Spiritual practices of the elderly and the effect of spiritual well-being on health percepti̇on
Yazar: GAMZE YANAR
Danışman: PROF. DR. YASEMİN YILDIRIM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Geriatri = Geriatrics

Özet:
Amaç: Bu çalışma; yaşlı bireylerin yaygın olarak kullandığı manevi uygulamaları tanımlamak ve manevi iyi oluşun sağlık algısı üzerine etkisini incelemek amacıyla planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini Temmuz 2022 - Ekim 2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin  Evde Sağlık Hizmetleri Birimi, Dahiliye ve  Kardiyoloji polikliniğine başvuran 310 yaşlı birey  oluşturmuştur. Çalışma verileri; literatür doğrultusunda oluşturulan Birey Tanılama Formu, Sağlık Algısı Ölçeği, İyi Oluşun Maneviyat Endeksi Ölçeği, Manevi Uygulama Formu ile yüz yüze toplanmıştır.

Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin %66.5'i kadın, %33.5'i erkek bireylerden oluşmaktadır. Bireylerin en fazla oran ile %71.3'ü 65-74 yaş grubundadır. Bireylerde en fazla görülen kronik hastalıkların %64.6 oranla kalp ve damar sistemi hastalıkları ve %25.6 oranla endokrin sistem hastalıkları olduğu saptanmıştır. Yaşlı bireylerin %25.8'i maneviyatın anlamını sevgi olarak ifade etmiştir. Bireylerin en çok başvurduğu manevi uygulamanın dua etmek (96.1) olduğu tespit edilmiştir. Sağlık Algısı Ölçeği toplam puan ortalamasının 45.78±5.10 olduğu, ölçek alt boyutları ise Kontrol Merkezi  puan ortalaması 17.68±2.77,  Kesinlik  puan ortalaması 13.98±2.85, Sağlığın Önemi  puan ortalaması 6.66±1.44  ve  Öz Farkındalık  puan ortalaması 7.45±1.47 olduğu saptanmıştır. İyi Oluşun Maneviyat Endeksi Ölçeği toplam puan ortalaması 33.62±7.51 olduğu, ölçek alt boyutları ise Öz Yeterlilik puan ortalaması 16.51±3.10, Yaşam Şeması puan ortalaması 17.10±5.90 olduğu saptanmıştır. Sağlık Algısı Ölçeği toplam puanı ile İyi Oluşun Maneviyat Endeksi Ölçeği toplam puanı arasında istatistiksel olarak negatif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r: -0.359 p: 0.000).

Sonuç: Çalışma sonucuna göre; manevi iyi oluş arttıkça sağlık algısının azaldığı saptanmıştır. Ülkemizde manevi iyi oluşun sağlık algısı üzerine etkisini inceleyen ve yaşlı bireylerin yaygın olarak kullandığı manevi uygulamaları belirleyen benzer çalışmalar olmadığı için bu konuda çalışmaların yapılması gerekmektedir.

Abstract:
Aim; This work; It was planned to describe the spiritual practices commonly used by elderly individuals and to examine the effect of spiritual well-being on health perception.
Materials and Methods: The sample of the study consisted of 310 elderly individuals who applied to the Home Health Services Unit, Internal Medicine and Cardiology outpatient clinic of the Health Sciences University Bozyaka Training and Research Hospital between July 2022 and October 2022. Study data; It was collected face to face with the Individual Identification Form, Health Perception Scale, Spirituality Index of Well-Being Scale, and Spiritual Practice Form, which were created in line with the literature.

Results: 66.5% of the individuals participating in the study were female, and 33.5% were male. The highest proportion of individuals, 71.3%, was in the 65-74 age group. It was determined that the most common chronic diseases among individuals were cardiovascular system diseases with a rate of 64.6% and endocrine system diseases with a rate of 25.6%. 25.8% of elderly individuals expressed spirituality as meaning love. It was found that the most frequently used spiritual practice among individuals is prayer (96.1%). The Health Perception Scale total score average was determined as 45.78±5.10. The scale's subscales had the following averages: Control Center - 17.68±2.77, Certainty - 13.98±2.85, Health Importance - 6.66±1.44, and Self-Awareness - 7.45±1.47. The total mean score of the Well-Being Spirituality Index Scale was 33.62±7.51, with the sub-dimensions scoring as follows: Self-Efficacy - 16.51±3.10, and Life Schema - 17.10±5.90. A statistically significant negative correlation was observed between the total scores of the Health Perception Scale and the Well-Being Spirituality Index Scale (r: -0.359, p: 0.000).

Conclusion: According to the study results; It has been found that as spiritual well-being increases, health perception decreases. Since there are no similar studies in our country examining the effect of spiritual well-being on health perception and determining the spiritual practices commonly used by elderly individuals, studies on this subject are necessary.