Otizm spektrum bozukluğu olan yeni tanı almış erken çocukluk dönemindeki çocuklarda uyku sorunlarının ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Assessment of sleep problems and related factors in newly-diagnosed  children with autism spectrum disorder  in early chi̇ldhood period
Yazar: ESRA HOŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER FARUK AKÇA
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Bu çalışmada otizm spektrum bozukluğu olan yeni tanı almış erken çocukluk dönemindeki çocuklarda gözlemlenen uyku sorunlarının belirlenmesi ve bu sorunların kontrollerle karşılaştırılması ve otizmli çocuklarda uyku sorunlarıyla ilişkili olabilecek faktörlerin her iki grupta da değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Yöntem: Çalışmaya hasta grubu olarak NEÜ Meram Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları A.D.'ye başvurup Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM)-5 tanı ölçütlerine göre  Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB)  tanısını yeni almış 0-4 yaş arası 48 çocuk alınmıştır. Hasta grubunda otizm semptomlarının şiddeti, çocukların gelişim düzeyleri ve anne çocuk  ilişkisi değerlendirilmiştir. Kontrol grubunu Konya Halk Sağlığı Müdürlüğü Karatay 36 Nolu Karkent Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran  0-4 yaş arası olup OSB  ve zihinsel veya bedensel gelişim geriliği bulunmayan 46 çocuk oluşturmuştur.Bu çocuklarında gelişim düzeyleri değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan hem hasta hem de kontrol grubunun ebeveynlerine çocuklarının uykularını, davranış sorunlarını ve kendi psikiyatrik semptomlarını değerlendiren ölçekler verilmiştir.
Bulgular: OSB grubunda uyku sorunları sıklığı %65 olarak bulunurken; kontrol grubunda % 74 olarak bulunmuş ve gruplar arasında uyku sorunlarının sıklığı açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır. OSB grubunda korelasyon analizlerinde Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi (ÇUAA) toplam puanı ile gelişim düzeyi, otizm şiddeti, Anababa-Bebek İlişkisini Değerlendirme Ölçeği (ABİDÖ) skoru,  Kısa Semptom Envanteri (KSE)- Anne ve Sorunlu Davranışlar Kontrol Listesi (SDKL) toplam puanı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. OSB grubunda uygulanan regresyon analizinde diğer değişkenlerin etkisi kontrol edildiğinde sadece SDKL toplam puanının ÇUAA toplam puanını öngördüğü belirlenmiştir. 
Sonuç: Otizmli çocuklarda uyku sorunları sıklığı erken çocukluk döneminde normal gelişen çocuklarla benzer bulunmuştur. Bu dönemde otizmli çocuklarda uyku sorunlarının en güçlü öngörücüsünün davranışsal sorunlar olduğu tespit edilmiştir. Bu bulguları desteklemek için daha objektif uyku ölçümlerinin yapıldığı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to determine the sleep problems in newly diagnosed children with autism spectrum disorder in early childhood period, to compare these problems with controls and to evaluate the factors that may be related to sleep problems in autism group.

Method: The patient group included 48 children between 0-4 years old who referred to Necmettin Erbakan University, Meram School of Medicine, Child and Adolescent Psychiatry Department and were newly diagnosed as Autism Spectrum Disorder (ASD) according to DSM-5 diagnostic criteria. In the patient group, the severity of autistic symptoms, developmental levels of children and mother- child relationship  were assessed. The  control group consisted of 46 children between 0-4 years old without ASD and mental or physical developmental delay who admitted to Konya Public Health Directorate Karatay Karkent Family Health Center. The developmental levels of these children were also evaluated. Parents of both the ASD and the control group participating in the study were given scales evaluating their children's sleep, behavioral problems, and their psychiatric symptoms.

Results: The frequency of sleep problems was found 65% in the autism group and 74% in the control group. There was no significant difference in the frequency of sleep problems among the groups. In ASD group, although there was a significant relationship between Children's Sleep Habits Questionnaire (CSHQ) total score and developmental level, autism severity, Parent-Infant Relationship Global Assessment Scale (PIRGAS) score, Brief Symptom Inventory- Mother and Aberrant Behavior Checklist (ABC) total score in correlassion analyses. Only ABC total score was found to predict CSHQ total score in regression analyses conducted in ASD group.

Conclusion: The frequency of sleep problems in children with ASD was found similar to normally developing children in early childhood period. In this period, it has been determined that the strongest predictor of sleep problems in children with ASD is behavioral problems. Further studies using more objective sleep measurements are needed to support these findings.