Ankara'daki aile hekimliği asistanlarının erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu hakkında bilgi düzeyi ve farkındalıkları
Knowledge and awareness of family medicine assistants in Ankara about adult attention deficit and hyperactivity disorder
Yazar: GÜLDEN BAYKUŞ
Danışman: DOÇ. DR. İRFAN ŞENCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Giriş ve Amaç: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çocuklarda, ergenlerde ve erişkinlerde yaygın olarak görülen bireyin gelişim ve işlevselliğini olumsuz etkileyen dikkat eksikliği, dürtüsellik ve hiperaktivite ile seyreden nörogelişimsel bozukluk olarak tanımlanır. Erişkin DEHB toplumda ortalama %1,2-7,3 oranında görülmektedir. Çalışmamızda temel amaç; Aile hekimliği asistanlarının mortalite ve morbiditeyi etkileyen erişkin DEHB (E-DEHB) hakkındaki
bilgi düzeyini ve farkındalıklarını araştırmak.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız tanımlayıcı, kesitsel tipte bir araştırmadır. Araştırmamızın anketini hazırlarken, bir aile hekimliği, bir psikiyatri uzmanı ile birlikte, ayrıca hastanemizde Aile Hekimliği eğitim ve idari sorumlusu hocamızın da katıldığı akademik konseyde tartıştık. E-DEHB Kendi Bildirim Ölçeği (Adult ADHD Self-Report Scale)'nin 18 sorusunun içinden hastalara uygulamadığımız için aile hekimliği asistanlarının farkındalığını arttırabilmek adına çok uzun ve sıkıcı olmaması
için anketimize uygun 8 soru aldık. Erişkinlerde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Tanı ve Tedavi Kılavuzu'nu kullanarak ve E-DEHB farkındalığı hakkındaki makalelerden yararlanarak araştırmamızın amacına uygun olarak bir anket hazırladık. Bu anketi evrenini 206 kişi olarak belirlediğimiz Ankara'daki aile hekimi asistanlarına uyguladık.
Bulgular: Çalışmamıza 244 aile hekimi asistanı katıldı. Katılımcıların son bir yılda E-DEHB tanısı koyduğunuz ya da şüphelenip yönlendirdiğiniz yaklaşık kaç hastanız oldu sorusunun ortancası 0 olarak hesaplandı. "E-DEHB'i daha önce duydunuz mu?" sorusuna 181 kişi "evet" yanıtını vermişken, "Çalışma ortamınızda sağlık çalışanlarında E-DEHB olan kişilerle karşılaştınız mı?" sorusuna 93 kişi "evet"
yanıtını vermiştir. Katılımcılar E-DEHB ile ilgili bilgi düzeyini ölçen sorularda E- DEHB'nin bir tanı olarak kabulü konusunda sorulan sorulara en yüksek oranda doğru cevaplamışken yaygınlığı ile ilgili bilgi sorularını en düşük oranda doğru olarak cevaplamışlardır.
Sonuç: Yaptığımız çalışmada Ankara'daki aile hekimi asistanları günde yaklaşık 40 hasta görüyor olmalarına rağmen, son 1 yıl içinde E-DEHB tanı koyma veya şüphelenip yönlendirilen hasta sayısı ortancası 0 olarak bulundu. Bu durumda aile hekimliği asistanlarının bir yıl boyunca hiç yeni E-DEHB tanısı alan hastaları olmadığını düşündürmekteydi. Bu durum da mortalite ve morbidite üzerine önemli etkileri olan bu tanının atlandığını düşündürmekteydi.
Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, birinci Basamak, erişkin dikkat eksikliği
ve hiperaktivite bozukluğu

Abstract:
Aims and Objectıve: Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD)
is defined as a neurodevelopmental disorder characterized by attention deficit,
impulsivity and hyperactivity that negatively affect the development and functionality
of the individual, which is common in children, adolescents and adults. Adult ADHD
(A-ADHD) is seen in the population with an average rate of %1.2-7.3. The main
purpose of our study; To investigate the knowledge level and awareness of family
medicine residents about A-ADHD affecting mortality and morbidity.
Materials and Methods: Our research is a descriptive, cross-sectional study.
While preparing the questionnaire of our study, we discussed it with one family
medicine specialist, one psychiatrist, and also at the academic council attended by our
family medicine education and administrative teacher in our hospital. Since we did not
apply it to patients among the 18 questions of the A-ADHD Self-Report Scale, we took
8 questions suitable for our survey in order not to be too long and boring in order to
increase the awareness of family medicine residents. We prepared a questionnaire in
accordance with the purpose of our research by using the Diagnosis and Treatment
Guide for Attention Deficit and Hyperactivity Disorder in Adults and benefiting from
articles on A-ADHD awareness. We applied this questionnaire to family physician
assistants in Ankara, whose population we determined as 206 people.
Results: 244 family physician assistants participated in our study. The median
of the question of how many patients you had diagnosed with A-ADHD in the last year
or suspected and directed was 0. While 181 people answered "yes" to the question of
"Whether you have heard of A-ADHD before?", 93 people answered "yes" to the
question "Whether you have encountered people with A-ADHD in your work?"
environment. Participants answered the questions about the acceptance of A-ADHD
as a diagnosis with the highest rate in the questions that measure the level of knowledge about A-ADHD, while they answered the questions about the prevalence correctly at
the lowest rate.
Conclusion: In our study, although family physician assistants in Ankara saw
approximately 40 patients a day, the median number of patients who were diagnosed
with A-ADHD or who were suspected and referred in the last year was 0. This
suggested that family medicine residents did not have any new patients diagnosed with
A-ADHD for 1 year. This situation suggested that this diagnosis, which had important
effects on mortality and morbidity, was missed.
Keywords: Family medicine, primary care, adult attention deficit and
hyperactivity disorder