Vergi politikası aracı olarak obezite vergisi: OECD ülke örnekleri
Obesity tax being as a tax policy intermediary: OECD country examples
Yazar: ZELİHA ÇABUK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİHAN YILMAZ
Uşak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: OECD ülkeleri = OECD countries ; Obezite = Obesity ; Vergi gelirleri = Tax revenues ; Vergi politikası = Taxation policy ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes

Özet:
Küreselleşen dünya ile birlikte obezite olgusu anlam farklılığı kazanmıştır.
Gelişen ekonomiler, gıda çeşitliliklerinin artması, gelir düzeylerinde artışlar, gıdalara
kolay ulaşım, fiziksel hareketsizlikler obezitenin artışına zemin hazırlamışlardır.
Obezitenin artması ülkelerin dolaylı ve doğrudan ekonomik maliyetlerinin de
artmasına neden olmaktadır. Obeziteye karşı müdahale araçlarının içerisinde en fazla
öneme sahip olan obezite vergisi uygulamaları ortaya çıkmıştır. Obezite vergisi,
obeziteye neden olan sağlıksız gıdalar üzerinde uygulanmaktadır. Yağ vergisi, soda
vergisi, abur cubur vergisi ve şeker vergisi obezite vergisinin çeşitleri
sayılabilmektedir. Obezite vergisi genellikle gelişmiş ülkelerde uygulanmış olsa da
son dönemlerde gelişmekte olan ülkelerde de uygulanmaya başlanmıştır. Çalışmanın
amacı vergi politikası aracı olarak obezite vergisine ve OECD ülkelerinde
uygulanma şekillerini incelemektir. OECD ülkelerinde uygulanan obezite vergileri
sağlıksız gıdaların tüketimlerinin azalmasında etkili olmaktadır. Vergilerin etkili
olabilmesinde halkın ve endüstrilerin kabul edilebilirliği de önem taşımaktadır.
Türkiye'nin OECD raporlarındaki oranları yıllar geçtikçe artış göstermektedir.
Ayrıca Türkiye'de henüz obezite vergisi adı altında uygulanmasa da yapılan
çalışmalar sonucu desteklendiği görülmüştür. Çalışmanın sonucunda obezite
vergilerinin obeziteyi azaltmada etkili olduğuna ancak yeterli olmadığı, diğer politika
araçlarıyla desteklenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Obezite, Obezite vergisi, Vergi politikası, OECD

Abstract:
The obesity fact has gained a distinct meaning along with the developing
world. Thriving economies, increase of food varities, income level raises, easy access
for food and physical inactivities have precipitated to an obesity crescendo.
Augmentation in obesity also causes economical expenditures both indirectly and at
first hand. The obesity tax implementations that have the major importance are being
emerged within the intervention tools against obesity. The obesity tax is applied for
the unhealthy food which induces obesity. Fat, soda, junk food and sweet taxes can
be considered as types of obesity taxes. Though, the obesity tax has been mostly
carried out in developed countries, it has also started as an implementation in
developing countries as well. The purpose of this study is being referred as a tax
policy tool over obesity tax and implementation figures in OECD countries.
Practised obesity taxes in OECD countries are effective on reduction of unhealthy
food. In order to be efficient in taxes, public and industry acceptibilities are crucial.
OECD reports of Turkey indicate that there is an increase over years. Besides, even
the obesity tax hasn't been implemented yet in Turkey, but the result of studies
shows it is being supported by the communities. In conclusion, this study depicted in
which the taxes are effective for reducing the obesity ,however it is inferred that it is
inadequate and should be supported with the policy tools.
Key words: Obesity,Obesity Tax, Tax Policy, OECD