Acil servise başvuran 65 yaş üzeri hastaların klinik prognozunun öngörülmesinde kanada triyaj skoru  (CTAS) ve klinik kırılganlık skalası (CFS), acil durum önem indeksi (ESI) ve modifiye erken uyarı skoru (MEWS) skorlarının karşılaştırılması
Comparison of canadian triage score (CTAS) and clinical frailty scala (CFS), emergency severity index (ESI) and modified early warning score (MEWS) scores in predicting clinical prognosis of patients over 65 years of age applicing to the emergency service
Yazar: ONUR TAV
Danışman: PROF. DR. MURAT ERSEL
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Giriş
Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yaşlı nüfusu her geçen gün artmaktadır. Dünya nüfusu 
yaşlandıkça acil servislere başvuran yaşlı birey sayısı da artacaktır. Acil servislerin yoğunluğu 
ve hasta başına ayrılabilen sürenin kısıtlılığı nedeniyle 65 yaş üzeri hastalarda tanı ve tedavinin 
gecikmemesini, kritik durumların erken tanınması ve müdahalesini sağlayacak ölçeklere 
ihtiyacı vardır. Hali hazırda acil servis triyajında kullanılan ölçekler, 65 yaş üzeri hastanın 
literatürde önerilen tam kapsamlı geriatrik muayene ve yaşlı hastanın özel triyajı önerisini 
karşılayamamaktadır.
Amaç
Bu çalışma ile 65 yaş üzeri hasta grubunun genel özelliklerini, acil servise başvurularının sık 
nedenlerini ve farklı triyaj sistemlerinden hangisinin bu hasta grubunda mortalite ve 
morbiditeyi ön görmede daha etkili olduğunu belirlemeyi amaçlanmıştır. 
Yöntem
Çalışmamız üçüncü basamak üniversite hastanesi olan hastanemizin acil servisinde yapılmıştır 
ve tek merkezli, prospektif, gözlemsel bir çalışmadır. Acil servis başvurusu dahil edilme 
kriterlerine uyan 65 yaş üzerindeki hastalar çalışmaya dahil edilmiştir (n=950).
Veri formunda hastaların sosyodemografik özellikleri ve tıbbi durumlarını değerlendiren 
sorular ve hastaların sağlık durumunu değerlendirmek için ESI, MEWS, CTAS, CFS skorlama 
sistemleri bulunmaktadır. Çalışmamızın sonlanımı olarak yoğun bakım yatışı ve 30 günlük 
mortalite olarak belirlenmiştir. Tıbbi Araştırmalar Etik Kurulu'ndan olur yazısı alınmıştır.
Bulgular
Çalışmaya katılan hastaların % 51,9'u erkek ve toplam yaş ortalaması 75,83±7,42 olarak 
bulunmuştur. Çalışmaya katılan hastalarda en sık görülen komorbid durum hipertansiyondur. 
Hastaların % 24'ü nefes darlığı, % 20,8'i karın ağrısı ve % 10,8'i göğüs ağrısı şikâyeti ile acil 
servise başvurmuştur. Çalışma hastalarındaki en sık vital anomaliler sistolik hipertansiyon (%
35,9), hipoksi (% 28,5) ve taşikardi (% 27,3)'dir. Çalışma hastalarının yaş grubu büyüdükçe 
hipoksi ve GKS düşüklüğü oranları istatistiksel olarak anlamlı derecede artmıştır. Çalışmaya 
hastalarından acil hayat kurtarıcı müdahale ihtiyacı olan hastaları tanımlayan ESI seviye 1 
hastaların oranı % 2,4 ve CTAS kategori 1 hastaların oranı %8,9 olarak saptanmıştır. Çalışma 
hastalarından mortalite için yüksek riskli olarak tanımlanan MEWS skoru 5 ve üzerinde olan 
hastaların oranı % 5,3 olarak saptanmıştır. Yüksek derecede kırılgan olarak tanımlanan CFS 
seviyesi 6 ve üzerinde olan hastaların oranı ise % 34,1 olarak saptanmıştır. Çalışma hastalarının
% 54,8'inin acil servisten taburcu edildiği, % 20,9'unun servise, % 20,5'inin yoğun bakıma 
yatırıldığı ve %3,7'sinin acil serviste öldüğü saptanmıştır. 30 günlük sağkalım incelendiğinde 
% 13,9'unun mortalite ile sonlandığı saptanmıştır. Çalışmamızda sistolik hipotansiyon ve 
hipertansiyon (p<0,001), hipoksi (p<0,001), GKS düşüklüğü (p<0,001), laktat yüksekliği 
(p<0,001) ve tüm skorlama sistemlerinin (p<0,001) 30 günlük mortaliteyi istatistiksel olarak 
anlamlı derecede arttırdığı saptanmıştır. Mortalite için istatistiksel olarak anlamlı olan risk 
faktörlerini lojistik regresyon modeli ile incelendiğinde CTAS skorunun mortalite riskini 2,90 
kat, yoğun bakıma yatma riskini ise 2,66 kat arttırdığı saptandı. 30 günlük mortaliteye 
duyarlılığı % 64,39 özgüllüğü % 77,75 AUC değeri 0,769 olarak hesaplanmıştır. 85 yaş üzeri 
hasta grubunda AUC değerinin 0,855'e çıktığı saptanmıştır. CFS skorunun mortalite riskini 
3,10 kat arttırırken, yoğun bakım yatışında anlamlı etkiye sahip olmadığı saptandı. 30 günlük 
mortaliteye duyarlılığı % 68,20, özgüllüğü % 71,40 ve AUC değeri 0,743 olarak hesaplanmıştır.
Tartışma ve Sonuç
Çalışmamızda günümüzde sık kullanılan skorlama sistemleri içerisinden geriatrik 
hasta grubunun triyajında kullanılabilecek ideal bir skorlama sistemi bulamadık. Klasik triyaj 
sistemlerinin mortalite ve morbidite (yoğun bakım yatışı) öngörüsü oldukça iyi düzeyde iken, 
yaşlı hastalarda bu tahminleri kuvvetlendirme konusunda önemli bir destek olacağını düşünüp 
hipotezlerimizi oluşturduğumuz MEWS ve CFS gibi skorlama sistemlerinin doğrudan net bir 
katkısı saptanmamıştır. Skorlama sistemlerine laktat eklenmesi mortalite öngörüsü açısından 
önemli bir katkı sağlamıştır. CTAS skoru yüksek özgüllük oranlarıyla güvenli taburculukta 
kullanılabilir gibi görünse de düşük duyarlılık oranlarının yetersiz triyaj riski nedeni ile geriatrik 
hastaların acil servis triyajında kullanımını sınırlayacağını düşünmekteyiz. MEWS skorunun
hekimlere mortal seyredebilecek hastalar konusunda başarılı bir şekilde uyarı verdiği 
saptanmıştır. Fakat MEWS skorunun acil servis gibi hasta ayrımının doğru yapılması gereken 
yerlerde kullanımının düşük duyarlık değerine sahip olması sebebiyle beklenilen ayırt ediciliğe 
ulaşamamış olduğunu düşünmekteyiz. CFS skoru, CTAS skoruna yakın bir mortalite 
öngörüsüne sahiptir ve tek başına kullanıldığında negatif öngörü değeri en yüksek skordur. Bu 
nedenle CFS skorunun ya da bazı parametrelerinin acil servis triyaj skorlarına entegre edilerek, 
geriatrik hastaların mortalite ve olası yoğun bakım yatışının tahmininde kullanılmasıyla ilgili 
çalışmalar yapılmasının olumlu çıktılar sağlayacağı kanısındayız. 
Anahtar Kelimeler: Acil servis, triyaj, geriatrik hasta, mortalite, ESI, MEWS, CTAS, CFS

Abstract:
Introduction 
As is the case all over the world, the elderly population in our country is increasing 
day by day. As the world population ages, the number of elderly individuals applying to 
emergency services will also increase. Due to the density of emergency services and the 
limited time allocated per patient, there is a need for scales that will prevent delays in 
diagnosis and treatment in patients over the age of 65, and ensure early recognition and 
intervention of critical situations. The scales currently used in emergency service triage 
cannot meet the recommendations in the literature for a full-scale geriatric examination of 
patients over the age of 65 and special triage of elderly patients.
Objective 
This study aimed to determine the general characteristics of the patient group over 65 years 
of age, the common reasons for their emergency department visits, and which of the different 
triage systems is more effective in predicting mortality and morbidity in this patient group.
Methods 
Our study was conducted in the emergency department of our tertiary university hospital and 
is a single-center, prospective, observational study. Patients over the age of 65 who met the 
emergency department admission inclusion criteria were included in the study (n=950). The 
data form includes questions assessing the sociodemographic characteristics and medical 
conditions of patients and ESI, MEWS, CTAS, CFS scoring systems to assess the health 
status of patients. The outcome of our study was determined as intensive care admission and 
30-day mortality. Approval letter was obtained from the Medical Research Ethics 
Committee.
Results
51.9% of the patients participating in the study were male and the total average age was 
75.83±7.42. The most common comorbid condition in the patients participating in the study 
was hypertension. 24% of the patients applied to the emergency department with complaints 
of shortness of breath, 20.8% with abdominal pain and 10.8% with chest pain. The most 
common vital anomalies in the study patients were systolic hypertension (35.9%), hypoxia 
(28.5%) and tachycardia (27.3%). As the age group of the study patients increased, the rates 
of hypoxia and low GCS increased statistically significantly. Among the patients included in 
the study, the rate of ESI level 1 patients, which defines patients in need of urgent life-saving 
intervention, was 2.4% and the rate of CTAS category 1 patients was 8.9%. The proportion 
of study patients with a MEWS score of 5 and above, defined as high risk for mortality, was 
found to be 5.3%. The rate of patients with a CFS level of 6 and above, defined as highly 
frail, was found to be 34.1%. It was determined that 54.8% of the study patients were 
discharged from the emergency department, 20.9% were admitted to the ward, 20.5% were 
admitted to the intensive care unit, and 3.7% died in the emergency department. When 30-
day survival was examined, it was determined that 13.9% ended in mortality. In our study, 
systolic hypotension and hypertension (p<0.001), hypoxia (p<0.001), low GCS (p<0.001), 
high lactate (p<0.001) and all scoring systems (p<0.001) increased 30-day mortality 
statistically significantly. has been detected. When statistically significant risk factors for 
mortality were examined with the logistic regression model, it was found that the CTAS score 
increased the risk of mortality by 2.90 times and the risk of admission to intensive care by 
2.66 times. Its sensitivity to 30-day mortality was calculated as 64.39%, specificity as 
77.75%, and AUC value as 0.769. It was found that the AUC value increased to 0.855 in the 
patient group over 85 years of age. While the CFS score increased the risk of mortality by 
3.10 times, it was found to have no significant effect on intensive care admission. Its 
sensitivity to 30-day mortality was calculated as 68.20%, specificity as 71.40% and AUC 
value as 0.743.
Discussion and Conclusion 
In our study, we could not find an ideal scoring system that can be used in the triage of the 
geriatric patient group, among the scoring systems commonly used today. While the 
prediction of mortality and morbidity (intensive care admission) by classical triage systems 
is quite good, no clear direct contribution has been detected from scoring systems such as 
MEWS and CFS, which we hypothesized would be an important support in strengthening 
these predictions in elderly patients. Adding lactate to scoring systems has made a 
significant contribution to mortality prediction. Although the CTAS score seems to be 
usable in safe discharge with its high specificity rates, we think that its low sensitivity rates 
will limit its use in emergency department triage of geriatric patients due to the risk of 
inadequate triage. It has been determined that the MEWS score successfully warns 
physicians about patients who may be mortal. However, we think that the MEWS score has 
not achieved the expected discrimination due to its low sensitivity value when used in 
places where accurate patient discrimination is required, such as the emergency room. The 
CFS score has a mortality prediction close to the CTAS score and has the highest negative 
predictive value when used alone. For this reason, we believe that conducting studies on 
integrating the CFS score or some of its parameters into emergency department triage 
scores and using it to predict mortality and possible intensive care admission in geriatric 
patients will provide positive results.
Keywords: Emergency department, triage, geriatric patient, mortality, ESI, MEWS, CTAS, 
CFS