Ruminant beslemede kullanılabilecek bazı tropik bitki, tohum, yaprak ve atıklarının yem değeri ve kalitesinin belirlenmesi
Evaluation of the feed value and quality of some tropical plants, seeds, leaves and wastes usable in ruminant feeding
Yazar: GBETOLOSSI THIBAUT GBAGUIDI
Danışman: PROF. DR. BETÜL ZEHRA SARIÇİÇEK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Zootekni Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture ; Zooloji = Zoology
Dizin: Atıklar = Wastes ; Ruminantlar = Ruminants ; Yem değeri = Feed value ; Yem kalitesi = Feed quality

Özet:
Bu araştırma ruminant beslemede kullanılabilecek bazı tropik bitki, tohum, yaprak ve atıklarının yem değerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada yem materyali olarak, Benin, Fildişi Sahili ve Nijer ülkelerinden temin edilen 19 tropik bitki kullanılmıştır. Bu bitkilerin yaprakları, kabuk, posaları ve küspelerinden 1'er kg lık 3 örnek alınmış ve kilitli poşetler içerisinde Türkiye'ye getirilmiştir. Su içeriği yüksek olan taze bitkilerin kuru madde (KM) içerikleri örneklerin alındığı yerde yapılmıştır. Bitki örneklerinin besin madde içeriklerinin belirlenmesinde Weende analiz yöntemi, yem değerinin belirlenmesinde ise in vitro gaz üretim tekniği (İVGÜ) kullanılmıştır. Metan üretimi (MÜ) 24 saatlık inkübasyon sonu İVGÜ değerlerinden yararlanılarak belirlenmiştir. Ayrıca, bitkilerin Kondanse tanen (KT) içeriği belirlenmiştir. Yem kalitesinin belirlenmesinde nispi yem değeri (NYD) ve göreceli kaba yem kalitesi indeksi (GKKİ) değerlerinden yararlanılmıştır. En yüksek ve en düşük HP içerikleri moringa yaprağında (%31.21) ve yam yaprağında (%5.15) belirlenmiştir (P<0.05), HY içeriği en yüksek moringa yaprağında (%12.92), en düşük palmiye küspesinde bulunmuştur (%0.48), HK içeriği en yüksek papaya yaprağında (%18.49), en düşük palmiye küspesinde (%0.56), HS içeriği en yüksek ficus yaprağında (%40.43) en düşük muz kabuğunda (%8.48) belirlenmiştir (P<0.05). NDF içerikleri kakao kabuğunda en yüksek (%78.59) olurken moringa yaprağında en düşük (%31.87) bulunmuştur. Tropik bitkiler arasında ADF içeriği kakao kabuğunda en yüksek (%66.35) iken, moringa yaprağında en düşük (%4.52) bulunmuştur (P<0.05). ADL içeriği ficus yaprağında (%28.72) en yüksek iken, yuvarlak yapraklı sinameki yaprağında en düşük (%1.21) olmuştur. En yüksek İVGÜ ananas kabuğunda (55.45 ml) belirlenirken en düşük (8.11 ml) kakao yaprağında belirlenmiştir (P<0.05). Tropik bitkiler arasında MÜ ananas kabuğunda en yüksek (7.70 ml) iken, guava yaprağında en düşük (0.60 ml) bulunmuştur (P<0.05). KT içerikleri ise kakao yaprağında en yüksek (18.80 g/kg) iken ananas kabuğunda en düşük (0.42 g/kg) olmuştur (P<0.05). Ananas kabuğunda ME içeriği en yüksek (15.99 MJ/kg) iken, en düşük (10.22 MJ/kg) kakao yaprağında belirlenmiştir (P<0.05). NEL içeriği ananas kabuğunda en yüksek (11.02 MJ/kg) bulunurken, kakao yaprağında en düşük (6.66 MJ/kg) bulunmuştur (P<0.05). Nispi yem değeri (NYD) moringa yaprağında en yüksek değere sahip olurken (246.17), en düşük değer (53.51) kakao kabuğunda belirlenmiştir (P<0.05). Göreceli kaba yem kalitesi indeksi (GKKİ) değeri de moringa yaprağında en yüksek (320.93), kakao kabuğunda en düşük (31.25) (P<0.05) belirlenmiştir. Tropik bitkilerden protein içeriği yüksek olan kasava yaprakları (%5, 7.5 ve 10 oranında), passiflora yaprakları ve papaya yaprakları (%15, 20 ve 25 oranında) rasyonda kullanıldığında HP içeriği bakımından kasava yapraklarının %10, passiflora ve papaya yapraklarının %25 oranında kulanılmasının uygun olduğu belirlenmiştir. Enerji içeriği yüksek olan ananas kabuğu, yer fıstığı ve moringa yapraklarının her biri için rasyonda en uygun kullanım oranının %10 olduğu belirlenmiştir. Metan üretimi bakımından rasyonda muz, guava ve kakao yapraklarının her biri için en uygun kullanım oranının %50 olduğu sonucuna varılmıştır. Bu çalışmada incelenen tropik bitkilerin ruminantların yaşama payı ve verim payı ihtiyaçlarının karşılanmasında yem kaynağı olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This research study was carried out to determine the feed value of some tropical plants, seeds, leaves and wastes that can be used in ruminant feeding. Nineteen tropical plants obtained from the Republics of Benin, Ivory Coast and Niger were used as feed material in the research. Three samples of 1 kg each from the leaves, bark, pulp and pulp of some plants grown in 3 tropical countries were taken and brought to Turkey in locked bags. The first dry matter (DM) contents of fresh plants with high water content were determined at the place where the samples were taken. Weende analysis method was used to determine the nutrient content of the plant samples, and in vitro gas production technique (IVGP) was used to determine the feed value. Methane production (MP) was determined by using the IVGP values at the end of the 24-hours incubation. Condensed tannin (CT) content of the plants was determined. Relative feed value (RFV) and relative forage index (RFQI) values for feed quality were used. Among tropical plants, the highest crude protein (CP) contents were determined in moringa leaf (31.21%), the lowest in yam leaf (5.15%) (P<0.05),
While the highest ether extract (EE) content was found in the moringa leaf (12.92%), the lowest was found in the palm pulp (0.48%), The highest ash content was determined in papaya leaf (18.49%), the lowest palm pulp (0.56%), the highest crude fiber (CF) content in ficus leaf (40.43%) and the lowest in banana peel (8.48%) (P<0.05).
NDF contents were highest in cocoa pod shell (78.59%) and lowest in moringa leaf (31.87%). Among tropical plants, the highest ADF content was determined in the cocoa shell (66.35%) and the lowest in the moringa leaf (4.52%) (P<0.05). ADL content was highest in ficus leaf (28.72%) and lowest (1.21%) in round leaf senna leaf (P<0.05). The highest IVGP was determined in the pineapple peel (55.45 ml) and the lowest in the cocoa leaf (8.11 ml) (P<0.05). Among tropical plants, methane production (MP) was highest in pineapple peel (7.70 ml) and was lowest in guava leaf (P<0.05). Condensed tannin (CT) content was highest (18.80 g/kg) in cocoa leaf and was lowest (0.42 g/kg) in pineapple peel (0.60 ml) (P<0.05). While ME content was highest (15.99 MJ/kg) in pineapple peel, the lowest (10.22 MJ/kg) was determined in cocoa leaf (P<0.05).  While the NEL content was highest (11.02 MJ/kg) in the pineapple shell, the lowest (6.66 MJ/kg) was found in the cocoa leaf (P<0.05). While the relative feed value (RFV) was highest in moringa leaf (246.17), the lowest value was determined in cocoa pod shell (53.51) (P<0.05). The highest Relative forage quality index (RFQI) value was determined in moringa leaf (320.93) and the lowest in cocoa pod shell (31.25) (P<0.05). When cassava leaves (5, 7.5 and 10%), passiflora leaves and papaya leaves (15, 20 and 25%) with high protein content from tropical plants are used in the diet, in terms of HP content, it was determined that the use of 10% of kasava leaves, 25% of passiflora and papaya leaves are more suitable. It has been determined that the most appropriate use rate in the ration for each of the pineapple peel, peanut and moringa leaves, which have high energy content, is 10%. In terms of methane production, it was concluded that the most appropriate usage rate for each of the banana, guava and cocoa leaves in the ration was 50%. It has been concluded that the tropical plants examined in this study can be used as a feed source to meet the survival and yield share needs of ruminants.