Adenozin reseptörlerinin kannabis bağımlılığı üzerindeki rolü
The role of adenosine receptors on cannabis addiction
Yazar: BURÇİN ÜN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ATA SEÇİLMİŞ
Çukurova Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Bağımlılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Kannabis, tüm dünyada en sık kullanılan yasadışı keyif verici maddedir. Kannabis içeriğindeki Tetrahidrokanabinol (THC)'un anksiyete benzeri davranışları, bilişsel işlevleri etkilediği ve bağımlılık oluşturduğu bilinmektedir. Son yıllarda adenozinerjik sistemin çeşitli uyarıcı maddelere bağımlılık gelişmesinde önemli bir rolü olduğu bildirilmektedir. Çalışmamızda farelerde kannabis bağımlılığında adenozinerjik sistemin olası rolü araştırıldı. 
Bu amaçla erkek Swiss albino farelere 5 gün boyunca günde bir kez THC (10mg/kg intraperitoneal, i.p), Adenozin A2A reseptör agonisti CGS (2,5 mg/kg subkutan, s.c), Adenozin A2A reseptör antagonisti Istradefylline (3mg/kg s.c), THC+Istradefylline, THC+CGS uygulandı. Sham gruplarına benzer yöntemlerle ilaçların çözücüleri uygulandı. Tüm grupların, vücut ağırlığı değişimleri ölçüldü; açık alan ve yükseltilmiş artı düzenek testleriyle lokomotor aktivite ve anksiyete benzeri davranışları incelendi; RT-PCR ile hipokampus dokularındaki CB1 ve adenozin A2A genlerinin ekspresyon düzeyleri değerlendirildi. 
Çalışmamızda, farelerde THC ve CGS anksiyete benzeri davranışı arttırırken lokomotor aktivite davranışını azalttı. Istradefylline anksiyete benzeri davranışı azaltırken, lokomotor aktivite davranışını arttırdı. THC ve Istradefylline hipokampus dokularında adenozin A2A gen ekspresyonunu indüklerken, CGS baskıladı. THC'nin adenozin A2A reseptör antagonisti Istradefylline ya da adenozin A2A reseptör agonisti CGS ile birlikte uygulaması adenozin A2A gen ekspresyonu baskıladı. Ancak,  CB1 gen ekspresyonlarında istatiksel olarak anlamlı değişikliğe neden olmadı. 
Bu çalışmanın sonuçları, THC uygulanan farelerde anksiyete benzeri davranışlar ve lokomotor aktivite üzerinde adenozin A2A reseptörlerinin modülatör bir rolü olabileceğini telkin etmektedir.

Abstract:
Cannabis is the most commonly used illegal recreational substance worldwide. Tetrahydrocannabinol (THC), a substance found in cannabis, is known to create anxiety-like behaviors and addiction, and affect cognitive processes. In recent years, it has been suggested that the adenosinergic system is important in the formation of addiction to a variety of stimulant substances. In our research, we investigated whether the adenosinergic system contribute to cannabis addiction in mice. 
For that purpose, THC (10mg/kg intraperitoneal, i.p), Adenosine A2A receptor agonist CGS (2.5 mg/kg subcutaneous, s.c.), Adenosine A2A receptor antagonist Istradefylline (3 mg/kg s.c.), THC+Istradefylline, and THC+CGS were all given to male Swiss albino mice once daily for five days. The same methods were used to administer the drug solvents to the sham groups. On the days of the injections, the body weight changes of all groups were assessed. The open field and elevated plus maze tests were used to examine locomotor activity and anxiety-like behaviors after the injections were completed on the fifth day. RT-PCR was used to assess the levels of CB1 and adenosine A2A gene expression in hippocampal tissues. 
In our study, THC and CGS decreased mice's locomotor activity while increasing anxiety-like behavior. Istradefylline boosted locomotor activity while reducing anxiety-like behavior. In hippocampal tissues, THC and Istradefylline increased adenosine A2A gene expression while CGS decreased it. Co-administration of THC with the adenosine A2A receptor antagonist istradefylline or the adenosine A2A receptor agonist CGS decreased adenosine A2A gene expression. However changes in CB1 gene expression were not statistically significant in any group.
The results suggest that adenosine A2A receptors may modulate the locomotor activity and anxiety-like behaviors in the mice treated with THC.