Acil servislere gelen adli olguların biyolojik delillerinin toplanmasında hemşirelerin yeterlilik düzeyinin incelenmesi
Examination of competence levels of nurses in collecting biological evidence from forensic cases at emergency services
Yazar: SİTEM CAVLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SULTAN MEHTAP BÜYÜKER
Üsküdar Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Acil servislerde görevli sağlık çalışanları, genellikle adli olguyla ilk karşılaşan, onunla ilk iletişime geçen, muayene, tedavi ve takip sırasında mağdur/ şüphelinin eşyalarına ilk temas eden kişilerdir. Bu nedenle, acil servis hemşirelerinin adli delilleri tespit etme, toplama ve muhafaza etmesi konularındaki rolü önem kazanmaktadır. Dünyada yapılan çalışmalarda acil servis çalışanlarının tedavi amaçlı gelen veya getirilen fail veya mağdurla karşılaştıklarında, delil niteliği taşıyabilecek biyolojik materyallerin bozulmasının önlenmesi ve uygun şekilde toplanabilmesi için adli olgularla ilgili eğitim alınmasının zorunluluğu vurgulanmıştır. Ülkemizde ise görev tanımı yapılmış, yasal olarak tanımlanmış adli hemşireler bulunmamaktadır. Bu nedenle adli olguların değerlendirilmesi çoğunlukla özel eğitim almamış ya da eğitimi sınırlı olan acil hemşireleri tarafından yapılmaktadır. Bu çalışma, acil servislere gelen adli olguların biyolojik delillerinin toplanmasında hemşirelerin yeterlilik düzeyinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Araştırmanın evrenini; yıllık ortalama 5000 adli olgunun müracaat ettiği bir üniversite eğitim araştırma hastanesinin hemşireleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, erişkin acil servisinde çalışan 67 hemşire, çocuk acil servisinde çalışan 18 hemşire oluşturmaktadır. Toplamda 85 kişinin katılımıyla gerçekleştirilen anket çalışmasında istatistiksel analizler SPSS 24.0 (IBM SPSS Statistics 24.0)paket programı kullanılarak yapılmıştır. Bulguların yorumlanmasında iki nitel değişkenin birbiriyle ilişkilerinin incelenmesinde "Fisher-Exact", "süreklilik düzeltmesi" ve "Pearson-χ2" çapraz tabloları kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarında, hemşirelerin yarıdan fazlasının hem adli olgu konusunda eğitim aldığı hem de adli olgudan delil topladığı görülmektedir. Özellikle mevzuat konusunda bilgi düzeyinin düşük olduğu dikkat çekmektedir. Hemşirelere oryantasyon sürecinde kısıtlı adli olgu eğitimi verilmektedir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar eğitim saatleri ve içeriğinin yetersiz olduğunu düşündürmektedir. Eğitimlerin, acil ünitelerinde çalışan hemşirelerin hizmet içi eğitim programlarına dahil edilmesi, eğitimlerin güncellenmesi ve mezuniyet öncesi eğitim programlarında, adli hemşirelik dersinin müfredatta zorunlu olması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Adli Olgu, Hemşire, Biyolojik Delil

Abstract:
Health workers at emergency services are generally the first to meet and communicate with forensic cases and to contact the belongings of victims/suspects during examination, treatment and follow-up. Therefore, emergency nurses play a critical role in identifying, collecting and preserving forensic evidence. In literature, the need for emergency workers to take training on forensic cases was stressed so that they can properly collect biological materials that may have evidentiary quality and prevent them from deteriorating when they encounter suspects or victims taken for treatment. In our country, there is no legally defined professional category of forensic nurses. For this reason, forensic cases are generally assessed by emergency nurses with no or limited special training. The present study aims to examine competence levels of nurses in collecting biological evidence from forensic cases at emergency services.
The population of the study consisted of the nurses of a university training and research hospital receiving 5,000 forensic cases in average annually. The sample of the study consisted of 67 nurses from the adult emergency service and 18 nurses from the pediatric emergency service. The survey data from 85 participants were evaluated using the IBM SPSS Statistics 24.0 (SPSS 24.0) package program. For the interpretation of the findings, the correlation between two qualitative variables was examined using the "Fisher-Exact," "correction for continuity" and "Pearson-χ2" crosstabulation.
It was found that more than half of the nurses both received training on forensic cases and collected evidence from forensic cases. It was noted that that their level of knowledge about legislation was low. Nurses were provided limited training on forensic cases during the orientation phase. The results of the study suggest  that the duration and content of the training provided were insufficient. It is recommended that training should be integrated with in-service training programs of nurses working at emergency units, and training should be updated, and the forensic nursing course should be made mandatory in curricula.

Keywords: Forensic Case, Nurse, Biological Evidence