Türk Hukukunda anlaşmalı boşanma protokolü
Disputed protocol in Turkish Law
Yazar: HANDE ATMACA ÜLKÜ
Danışman: DOÇ. DR. MELEK BİLGİN YÜCE
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anlaşarak boşanma = Divorce by mutual agreement ; Boşanma = Divorce ; Protokoller = Protocols ; Türk Hukuku = Turkish Law ; Türk Medeni Kanunu = Turkish Civil Code ; Türk medeni hukuku = Turkish civil law

Özet:
Anlaşma temeline dayalı boşanma kurumu, kanunumuzda genel boşanma sebebi
olarak yer alan evlilik birliğinin temelinden sarsılması durumunun özel hallerinden birisi
olarak düzenlenmiştir. TMK m. 166/3'te yer alan düzenlemeye göre evliliğin en az bir yıl
sürmüş olması koşuluyla eşler boşanmak için birlikte mahkemeye başvururlarsa ya da bir
eşin açtığı boşanma davasını diğeri kabul ederse hâkim boşanmaya karar verebilmektedir.
Bu halde taraflar arasındaki evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olduğuna ve bu durumun
ortak hayatın devamını beklenemez hale getirdiğine ilişkin karine bulunmaktadır.
Dolayısıyla hâkim ayrıca taraflar arasındaki evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olduğu
hususunda kanaate varabilmek amacıyla herhangi bir araştırma içerisine girmeyecektir.
Tarafların anlaşarak hâkim huzurunda boşanmak istediklerine ilişkin irade açıklamasında
bulunmaları boşanmanın sebebini oluşturmaktadır. Ancak kanun, bu noktada bazı koşullar
da öngörmüştür. Hâkim tarafların serbest iradeleriyle hiçbir baskı altında kalmaksızın
boşanmak istediklerine kanaat getirmelidir. Ayrıca boşanmanın mali sonuçları ve velâyetle
alakalı olarak taraflarca kabul edilecek düzenleme hâkim tarafından uygun bulunmalıdır. Bu
düzenlemenin yazılı olarak yapılması gerekmemektedir. Sözlü olarak açıklanan irade
beyanlarının duruşma sırasında zapta geçirilmesi de mümkündür. Ancak taraflar arasındaki
bu anlaşma infaza olanak sağlayacak şekilde hükme esas olmalı ve gerekçeli kararda yer
almalıdır. Hâkim müdahale yetkisini kullanarak taraflar arasındaki anlaşmayı kanunun
emredici nitelikteki hükümleri, kamu düzeni, kişilik hakları ve ahlaka aykırılık açısından
denetleyecektir. Ayrıca hâkim bu düzenlemede taraf ve müşterek çocukların menfaatinin
gerektirdiği değişikliklerin yapılması hususunda taraflara açıklamada bulunarak onları
yönlendirmelidir. Taraflar bu hususları yeniden müzakere etmelerine rağmen aralarında
anlaşamazlarsa hâkim müdahale yetkisini kullanarak değişiklikleri bizzat kendisi
yapmalıdır. Ancak bu değişikliklerin taraflarca kabul edilmesi şarttır.

Abstract:
The institution of Consensual Divorce has been regulated as one of the specific
situations of the fact that the conjugal union is shaken off its foundation, which takes place
as the reason of a general divorce in our law. According to the regulation in TCC i. 166/3,
the judge determines the divorce on condition that the marriage has lasted for at least a year
if the couple applies to the court in order to get divorced or if a spouse accepts the divorce
case that the other spouse sues. And so, there is a presumption that union of marriage was
shaken of its foundation among parties. This case leads to the no continuation of their
common life. Therefore, judge also will not collect evidence to reach a conclusion as union
of marriage was shaken of its foundation among parties. The declaration of will, by
agreement of parties before the judge creates the reason of the divorcement. But law
provided some conditions at this point. The judge should be convinced about the divorce
request of parties, without any pressure. In addition to these, the financial results of divorce
and the arrangement about guardianship that was agreed by the parties should be suitable for
the judge. This arrangement is not required to make in writing. It is possible to record the
declaration of intention during the trial. This agreement between parties has an influence on
the judgment, which is the way of invitation to execution, and it should include in reasoned
decision. Using his rights to intervene, the judge will check in terms of the agreement
between parties, proviens of law, public safety, personal rights, and immortality. Besides, in
this editing, the judge must guide parties by explaining them to revise what mutual children's
benefits require. Although parties negotiate again on this subject, the judge must make
alterations in person by using his power of interventions if parties fail to agree. Yet,
acceptance of these alterations by parties is a condition.
Key Words: Consensual Divorce, Presumption, Arrangement, Power of İnterventions