Juvenil idiyopatik artrite bağlı subklinik barsak inflamasyonunun tanısında fekal kalprotektinin yeri
Fecal calprotectin in the diagnosis of subclinic gut inflammation in juvenile idiopathic athritis
Yazar: HATİCE ÖMÜR BABAYİĞİT
Danışman: PROF. DR. ŞEVKET ERBİL ÜNSAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Artrit-jüvenil = Arthritis-juvenile ; Bağırsaklar = Intestines ; Kalprotektin = Calprotectin ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
AMAÇ: Günümüzdeki bilgilere göre spondiloartropati tanılı hastalarda eklem inflamasyonu ve intestinal inflamasyon arasında klinik ilişki vardır. Barsakların eklem inflamasyonunda patojenik rolü olabileceğine dair klinik kanıt mevcuttur. Hastalık remisyonu barsak inflamasyonunun azalması ile ilişkili bulunmuştur. Fekal proteinler barsak duvarında nötrofil göçünü ve artmış intestinal permeabiliteyi gösteren indirekt markırlardır. Noninvaziv ve kolay ölçülebilir olması nedeniyle intestinal inflamasyon monitorizasyonunda kullanılabilirler.
Çalışmamızın amacı Juvenil idiyopatik artrit (JİA) hastalarında fekal kalprotektin düzeylerini ölçerek, alt gruplarda subklinik barsak inflamasyon sıklığını karşılaştırmak, hastalık aktivasyonu ve barsak inflamasyonu birlikteliğini araştırmaktır. Bu çalışmanın JİA tanılı hastaların izleminde subklinik barsak inflamasyonunun gösterilmesi ve hastalık aktivasyonunun erken dönemde saptanmasında kullanılabilecek uygulanabilir, güvenli ve noninvaziv bir testin klinik kullanılabilirliği açısından önemli olabileceğini düşünüyoruz.
YÖNTEM: Araştırmamızda kesitsel olarak JİA tanılı 48 hasta ve 25 sağlıklı kontrol değerlendirildi. Tüm hastaların sosyodemografik verileri, JİA alt grupları, kullanmakta oldukları anti-romatizmal tedaviler, geçmiş medikal öyküleri kaydedildi. Juvenil idiyopatik artrit tanısı konmuş olan her hastadan hastalık aktivitesinin belirlenmesi amacıyla tam kan sayımı, eritrosit sedimantasyon hızı, C-reaktif protein (CRP) tetkikleri ve gaita örnekleri alındı. Gaita örneklerinden ekstraksiyon ile elde edilen süpernatantlar, "Enzyme linked immunosorbent assay" (ELISA) yöntemiyle ölçüldü. Veriler SPSS sürüm16.0 programı kullanılarak değerlendirildi.
BULGULAR: Yapılan bu çalışmada hasta grubu ile kontrol grubunun demografik özellikleri arasında fark yoktu. Çalışma sonucunda hasta ve kontrol grubu arasında kalprotektin düzeylerinde anlamlı fark bulunmadı (p:0,59); ancak gastrointestinal semptomlar ve fekal kalprotektin düzeyleri arasında anlamlı ilişki saptandı(p:0,033). Anti-TNF tedavisi alan grupta fekal kalprotektin düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte dikkate değer düzeyde daha düşük saptandı(p:0,07). NSAİİ ile kalprotektin düzeyleri arasında anlamlı ilişki bulunmadı(p:0,36). Beyaz küre sayısı, CRP, trombositoz ile kalprotektin düzeyleri arasındaki ilişki istatistiksel anlamlı bulunmasa da dikkate değer düzeyde bulundu.
SONUÇ: Bu çalışmada JİA ile barsak inflamasyonu arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır, ancak gastrointestinal semptom varlığı ile barsak inflamasyonu arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Bu sonuç JİA tanılı hastalarda semptom varlığında olası barsak inflamasyonundan şüphelenilmesi ve hastaların bu yönde değerlendirilmesi gerekliliğini göstermektedir.

ANAHTAR KELİMELER: Juvenil idiyopatik artrit, kalprotektin, Entezit ilişkili artrit, spondiloartropati, barsak inflamasyonu

Abstract:
OBJECTIVES: Clinic correlation between arthritis and gut inflammation in Juvenile spondiloarthropathies is well known. There is clinic evidence that gut has a role in the pathogenesis of joint inflammation. Remission of joint inflammation is associated with disappearance of gut inflammation. Fecal proteins are indirect markers of neutrophil migration and increased intestinal permeability, regarding gut involvement. These proteins are suitable for monitoring intestinal inflammation because of being noninvazive and easy to measure.
In this study we aim to investigate and compare the frequency of intestinal inflammation between subgroups of Juvenile idiopathic arthritis and to investigate the correlation of gut inflammation and gastrointestinal symptoms in active disease.
PATIENTS AND METHOD: In this study we investigated 48 children with Juvenile Idiopathic Arthritis and 25 healthy controls. Demographic characteristics, juvenile idiopathic arthritis subtypes, medications, past medical records were recorded from all patients. Blood samples for complete blood count, eritrocyte sedimentation rate, C-reactive protein tests to evaluate disease activity and stool samples were taken. ELISA procedure was used to obtain fecal calprotectin levels from stool extracts. Statistical analyses were performed using SPSS version 16.0 for Windows.
RESULTS: There was no significant difference between patients and control group in terms of gender and age. We found no significant difference in calprotectin levels between patients and control group (p: 0,59), regarding all subgroups of JIA. There was a relationship between calprotectin levels and gastrointestinal symptoms (p: 0,033). Fecal calprotectin levels were lower in patients under anti-TNF treatment, but it was not statistically significant (p: 0,07).
We found no relationship between non-steroid antiinflamatuar drug treatment and calprotectin levels.
CONCLUSION: In this study there was no correlation between Juvenile idiopathic arthritis and fecal calprotectin in general, although we found a relationship between fecal calprotectin levels and gastrointestinal symptoms. So in case of gut inflammation in JIA, gastrointestinal symptoms should be evaluated with fecal calprotectin levels.

KEY WORDS: Juvenile idiopathic arthritis, calprotectin, Enthesitis related arthritis, spondyloarthropathy, gut inflammation.