Hacettepe Üniversitesi erişkin hastanesi nefroloji ünitesince kronik hemodiyalize alınan hastaların özellikleri ve sağkalım analizi
Characteristics and survival analysis of chronic hemodialysis patients followed by hacettepe university adult hospital nephrology unit.
Yazar: GÜLAY SAİN GÜVEN
Danışman: PROF. DR. SABAHAT TEZCAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Sağkalım analizi = Survival analysis

Özet:
Kronik böbrek hastalığı (KBH), böbrek parenkimindeki değişimi belirten anatomik bir kavram, kronik böbrek yetmezliği (KBY) ise böbrek işlevinin yetersiz olduğunu gösteren fonksiyonel bir tanıdır. Böbreğin işlevini değerlendirmekte sıklıkla ?Glomerüler Filtrasyon Hızı (GFH)? kullanılmaktadır. GFH'nın 25ml/dk'nın altında olması KBY olarak adlandırılmaktadır. KBH/KBY prevalansı hem dünyada hem Türkiye'de yüksektir. Türkiye'de 2009 itibarıyla erişkin KBY hasta sayısı 2,5 milyondur. KBH'nın altta yatan en sık nedenleri diyabetes mellitus (DM) ve hipertansiyondur (HT). KBY olan hastalarda hastaya başka bir filtrasyon membranı sunmak zorunluluğu (renal replasman tedavisi: transplantasyon, periton diyalizi ve hemodiyaliz) vardır. Hemodiyaliz en sık uygulanan renal replasman tedavisidir. Üç aydan uzun süreli diyaliz kronik hemodiyaliz olarak kabul edilmektedir. Hemodiyaliz hastalarındaki mortalite hızı, diyaliz teknolojisindeki ve tedavi modalitelerindeki gelişmelerle azalmakla beraber hala yüksektir. Bilgimiz dahilinde Türkiye'de hemodiyaliz hastalarının sağkalımını araştıran bir çalışma yayınlanmamıştır. Bu çalışmada Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi Nefroloji Ünitesince kronik hemodiyalize alınan hastaların özelliklerinin, sağkalım sürelerinin ve sağkalım süresine etki eden faktörlerin tespit edilmesi amaçlanmıştır.Retrospektif kohort tipindeki çalışmada 01.09.2002-30.09.2007 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi Nefroloji Ünitesince kronik hemodiyalize alınan 115 hasta incelenmiştir. Hastaların %61,7'si erkekti, hemodiyaliz başlangıç yaşı ortalaması 49,1 ± 17,8 olarak hesaplandı. Hastaların %10'u araştırma döneminde sigara içmeye devam etmekteydi. Hastalarda KBY'nin en sık iki nedeni HT (%18,5) ve DM (%17,7) idi. Hastaların %80'i arteriyo-venöz (A-V) fistül ile, %73'ü haftada 3 kez hemodiyalize girmiştir. Hastaların % 82,6'sının en az bir kez Hacettepe Hastanelerine yatış hikayesi mevcuttu. Çalışma sürecinde hastaların %30,4'ü ölmüştür. Ölüm nedenleri arasında en sık iki neden kardiyak ve infeksiyon nedenler olarak tespit edilmiştir. KBH nedeninin HT olmasının tahmini göreceli ölme riski 3,27 (p=0,01), sonlanım noktasında serebrovasküler olay varlığı tahmini göreceli ölme riski 5,31 (p=0,02), hemodiyazliz vasküler giriş yolunun kalıcı kateter olması tahmini göreceli ölme riski 5,25 (p=0,000) olarak hesaplanmıştır. Kaplan Meier sağkalım analizinde sağkalımı olumsuz etkileyen faktörler KBY nedeninin HT ve DM olması (sırasıyla p=0,0004 ve p=0,05), hemodiyaliz başlangıcında DM olması (p=0,02), vasküler giriş yolunun kalıcı kateter olması (p=0,0000), haftada 2 kez hemodiyalize giriş olması (p=0,01), hastaneye yatış hikayesinin olması (p=0,005), hemodiyaliz süresince hipokalsemi (p=0,03) ve hipoalbumineminin (p=0,0009) bir kez bile olsa tespit edilmiş olması ve son takip kontrolünde aneminin olması (p=0,0001) olarak saptanmıştır.

Abstract:
Chronic renal disease (CRD) is an anatomical concept describing alterations in renal parenchyma, chronic renal failure (CRF) is a functional diagnosis indicating insufficiency in renal functions. ?Glomerular Filtration Rate (GFR)? is widely used in evaluating renal functions. A GFR value of below 25mL/min is defined as CRF. CRD/CRF prevalence is high both in Turkey and in the rest of the world. As of 2009, the number of adult patients with CRF was reported to be 2.5 million in Turkey. The leading underlying causes of CRD are diabetes mellitus (DM) and hypertension (HT). Patients with CRF have to be provided with an alternative filtration membrane (renal replacement therapy: transplantation, peritoneal dialysis or hemodialysis). Hemodialysis is the most common form of renal replacement therapy. Dialysis lasting over three months is described as chronic dialysis. Although mortality rates of patients on hemodialysis have been observed to be decreasing owing to the developments in dialysis technology and therapy modalities, they are still high. To the best of our knowledge, no study has been published on the survival rates of patients on hemodialysis in Turkey. The characteristics and survival times as well as the factors with an impact on survival times of the patients undergoing chronic hemodialysis at Hacettepe University Adult Hospital Nephrology Unit were analyzed in this present study.This retrospective cohort study was carried out on a total of 115 patients undergoing chronic hemodialysis between September 1, 2002 and September 30, 2007. Of the patients, 61.7% were men. The mean age of the patients when they started undergoing hemodialysis was calculated to be 49.1 ± 17.8 years. Of the patients, 10% were observed to be smokers for the period of the study. The most common causes of CRF were noted to be HT (18.5%) and DM (17.7%). The vascular access was arteriovenous (A-V) fistula in 80% of the patients, 73% underwent hemodialysis three times a week. Of the patients, 82.6% had a history of hospitalization at least once at Hacettepe Hospital. During the period of the study, 30.4% of the patients died. The leading causes of death were established to be cardiac events and infections. Odds ratios for death were calculated to be 3.27 (p=0.01) when CRD was caused by HT, 5.31 (p=0.02) when a cerebrovascular event was present at the end point and 5.25 (p=0.00) when a permanent catheter was used as a hemodialysis vascular access. The factors with a negative impact on survival as revealed by Kaplan Meier survival analysis were HT or DM induced CRF (p=0.0004 and p=0.05, respectively), presence of DM when hemodialysis first started (p=0.02), permanent catheter as the hemodialysis vascular access (p=0.0000), undergoing dialysis twice a week (p=0.01), history of hospitalization (p=0.005), the presence of hypocalcaemia (p=0.03) and the presence of hypoalbuminemia (p=0.0009) at least once during the period of hemodialysis, and establishment of anemia in the final follow-up visit (p=0.0001).