Bankalarda kredi riski yönetiminin küçük ve orta büyüklükteki işletmeler üzerine etkisi: Kosova üzerine bir inceleme
The effect of banks' credit risk management on small and medium-sized enterprises: An examination on Kosovo
Yazar: VENERA KELMENDİ
Danışman: PROF. DR. METİN AKTAŞ
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Kosova'da faaliyet gösteren Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin (KOBİ'ler) finansal sürdürülebilirliği ve büyümesi üzerinde bankaların kredi riski yönetimi (KRY) uygulamalarının etkisine yönelik kapsamlı bir analiz sunmayı amaçlayan bu tez çalışması, KOBİ'lerin Kosova'nın gelişmekte olan ekonomisindeki merkezi rolü ve bankacılık sektörünün görece yeniliği göz önünde bulundurulduğunda, bilhassa önem taşımaktadır. Temel amaç, bankaların KRY politikalarının KOBİ'ler için kredi erişilebilirliğini nasıl etkilediğini ve bu durumun onların operasyonel verimliliğini ve genişleme potansiyelini nasıl etkilediğini araştırmaktır. Araştırma, KOBİ yetkililerine yönelik hazırlanan anket sorularına verilen yanıtlarla elde edilen nitel verileri analizde kullanmayı benimsemektedir. Örneklem, 2012'den 2023'e kadar değişik ekonomik döngüleri kapsayan verileri içermektedir. Nitel içgörüler, istatistiksel bulguları tamamlar ve KRY'nin KOBİ kredi erişilebilirliği üzerindeki etkisini daha ince bir anlayışla sunar. Bulgular, sıkı KRY uygulamalarının, bankaların kredi riskini azaltırken, finansa erişimi sınırlayarak yanlışlıkla KOBİ büyümesini engelleyebileceğini göstermektedir. Özellikle, yüksek teminat gereksinimleri ve muhafazakâr kredi-değer oranları önemli engeller olarak bulunmuştur. Ayrıca, çalışma ekonomik durgunluk dönemlerinde, KOBİ'lerin istihdam ve GSYİH'ye önemli katkılarına rağmen, Kosova'daki bankaların büyük işletmelere kıyasla KOBİ'lere krediyi orantısız bir şekilde sıkılaştırdığını bulmuştur. Küresel finansal krizin ardından düzenleyici vurgunun ihtiyati hareket üzerinde olması, bankaların aşırı dikkatli bir duruş benimsemesine yol açmış, bu da KOBİ finansmanı için zararlı olmuştur. Kosova bankalarında kredi riski yönetiminin Kosova'daki küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin kredi-finansman erişimine etkilerinin önem sıralamasında en yüksek skora sahip olduğu tespit edilen ilk beş anket sorusunu yanıtlayan Kosova'daki KOBİ yöneticilerinin tanımlayıcı nitelikleri (cinsiyet, yaş, medeni hal, eğitim seviyesi, gelir düzeyi) arasında ilişki bulunup bulunmadığını saptamaya dair geliştirilen hipotezler test edilmiştir.

Abstract:
This thesis aims to provide a comprehensive analysis of the impact of banks' credit risk management (CRM) practices on the financial sustainability and growth of Small and Medium-sized Enterprises (SMEs) operating in Kosovo. Considering the central role of SMEs in Kosovo's developing economy and the relative novelty of the banking sector, this research is of particular importance. The primary goal is to investigate how banks' CRM policies affect the accessibility of credit for SMEs and how this situation affects their operational efficiency and expansion potential. The research adopts the analysis of qualitative data obtained from survey responses prepared for SME officials. The sample includes data covering various economic cycles from 2012 to 2023. Qualitative insights complement statistical findings and present a more nuanced understanding of CRM's impact on SME credit accessibility. Findings indicate that stringent CRM practices, while reducing banks' credit risk, may inadvertently hinder SME growth by limiting access to finance. Specifically, high collateral requirements and conservative loan-to-value ratios have been identified as significant barriers. Furthermore, the study found that during economic downturns, despite SMEs' significant contributions to employment and GDP, banks in Kosovo tightened credit disproportionately to SMEs compared to larger enterprises. The regulatory crackdown following the global financial crisis, which was based on precautionary action, led banks to adopt an overly cautious stance, which has been detrimental to SME financing. Hypotheses were tested to determine whether the characteristic characteristics (gender, age, civilization, education level, income level) of KOBI managers in Kosovo, who responded to the first five questionnaires, had the highest score for credit risk management in Kosovo's banks in ranking the impact on access to credit financing for small and medium-sized enterprises in Kosovo.