Su politikaları bağlamında Fırat-Dicle havzası'nda kültürel mirası korumanın koşulları
Euphrates-Tigris river basin water policy in the context of cultural heritage protection agreement
Yazar: DÜZGÜN ÇAKIRCA
Danışman: PROF. DR. IŞIK AKSULU
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Arkeolojik miras = Archaeological heritage ; Barajlar = Dams ; Dicle havzası = Dicle basin ; Fırat havzası = Fırat basin ; Koruma = Conservation ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Su politikaları = Water policies ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Tahkim = Arbitration ; Tarihi çevre = Historical environment

Özet:
Tezin Cinsi ????..: DoktoraTezin Adı?????: Su Politikaları Bağlamında Fırat-Dicle Havzası'nda Kültürel Mirası Korumanın KoşullarıHazırlandığı Üniversite: Trakya ÜniversitesiEnstitü??????..: Fen BilimleriAna Bilim Dalı???.: MimarlıkBu çalışmada, Türkiye'de su politikaları bağlamında Fırat-Dicle Havzası'nda yapılan barajların, arkeolojik kültürel miras üzerinde etkisi ve bu mirasın koruma koşulları araştırılmıştır. Bu kapsamda; 1. Bölümünde tezin amaç ve kapsamına girilerek tez çalışmaları süresince kullanılan araştırma yöntem ve teknikler belirtilmiştir. 2. Bölümde suyun uygarlıkla ilişkisi; 3. Bölümde, su politikalarının tarihsel gelişimi ve belirleyici faktörler; 4. Bölümde, tarihi çevrelerde yapılan baraj uygulamalarının kalkınma ile ilişkisi; 5. Bölümde, barajlar bağlamında tarihi çevrelerde kültürel mirasın koruması; 6. Bölümde, Fırat?Dicle Havzası'nda baraj uygulamalarının gelişimi ve tarihi çevre korumada yansımaları; Dünya, Türkiye ve Fırat-Dicle Havzası ekseninde irdelenerek tespitler yapılmıştır. Ayrıca irdelenen bu hususlarda hassasiyet, öncelik ve gelinen aşamalar belirlenmiştir.Değerlendirme ve sonuç bölümünde ise, anlayış ve teknik boyutta yapılması gerekenler belirlenerek ortaya konulmuştur.Elde edilen sonuçlara göre; baraj uygulamalarının, kalkınma ve arkeolojik kültürel mirasın korunması açısından, günümüzde artık sürdürülebilir kalkınma seçeneği olmadığını söylemek mümkündür. Bu durum, Fırat?Dicle Havzası'ndaki uygulamaların tespitlerine göre değerlendirildiğinde ise; bu alanda uzun bir sürecin sonucu olarak oluşan, somut ve soyut kültürel miras verilerinin, 50?60 yıllık ekonomik ömrü olan baraj uygulamaları uğruna yok edilmesinin, Türkiye'nin bu kapsamda verdiği taahhüt ve mevcut mevzuatlar kapsamında sorumluluğunu yerine getirmediğini göstermektedir.Bu tez 2010 yılında yapılmış olup, toplam 352 sayfadan ibarettir.Anahtar Kelimeler: Baraj, Tarihi Çevre, Koruma, Yerinde Koruma, Arkeolojik-Kültürel Miras, Fırat-Dicle Havzası, Su Politikaları, Sürdürülebilir Kalkınma, Tahkim Yasaları

Abstract:
Type of Thesıs????..: DoctorateName of Thesıs????: Euphrates-Tigris River Basin Water Policy in the Context ofCultural Heritage Protection AgreementUnıversıty??????.: Unıversıty of TrakyaInstıtute???????.: Instıtute of ScıenceMaın Scıence Branch??: ArchıtectureEffects of the barrages constructed at Fırat- Dicle Basın in context of water politics on archeologic-cultural herıtage and, conservation conditions of this heritage ıs searched ın this study. In this context, the thesis 1 İn specifying the purpose and scope of research methods and techniques used in the process of thesis topics mentioned. İn this content; relation of water with civilization ıs examined in the second section of the thesis, hıstorıcal developments and determınıng factors of water politics in the thırd section, relatıon of barrage applıcatıons done ın hıstorıcal areas wıth development ın the 4th section, preservatıon of cultural herıtage ın hıstorıcal areas ın context of barrages ın the 5th section, development and reflectıons at preservatıon ın hıstorıcal areas, of barrage applıcatıons at fırat-dıcle basın ın the 6th section are examıned ın the axıs of the world, Turkey and Fırat-Dicle Basın and conclusıons are done. Moreover, sensıtıvıty, precedence and the stages of the thesis are stated.In evaluatıon and conclusıon section, comprehasion and things to do in technical dimensions are demonstrated.Upto the obtained conclusıons, ıt ıs possıble to say that barrage applıcatıons are no more sustaınable development choıces ın the aspects of development and preservatıon of archeologıcal cultural herıtage. by the evaluatıon of thıs matter wıth the conclusıons of the applıcatıons done at fırat-dıcle basın; ıt ıs possıble to say that termınatıon of these concrete and abstract cultural herıtage datas occured as a result of a long tıme perıod for baarage applıcatıons whıch have 50-60 years of economıcal lıfe, show that Turkey does not fulfıl ıts responsıbılıtıes ın context of the oblıgatıons gıven and exıstıng regulatıons.Thıs thesıs ıs wrıtten ın 2010 and consists of 352 pages.Keywords: Dam, Historic Environment, Conservation, On-site conservation, the Archaeological-Cultural Heritage, Euphrates-Tigris Basin, Water Policy,the Sustainable Development, Arbitration Laws