Koroner arter cerrahi hastalarının üstbilişsel inançları, ölüm kaygısı ve travma sonrası büyüme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between metacognitive beliefs, death anxiety and post-traumatic growth levels of coronary artery surgery patients
Yazar: AYŞE TOP
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ÇİÇEKOĞLU ÖZTÜRK
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma, koroner arter cerrahisi öncesinde ve sonrasında hastaların üst bilişsel inançları, ölüm kaygısı ve travma sonrası büyüme düzeylerinin incelenmesi amacıyla yapılan kesitsel, tanımlayıcı/ilişkisel türde bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemini, Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi kalp damar cerrahisi servisine ICD-10 kriterlerine göre Z95.1 Aortakoroner Bypass Grefti tanısı ile yatışı yapılan, cerrahi işlem planlanan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 65 hasta oluşturmuştur. Veriler "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Üstbiliş Ölçeği-30", "Travma Sonrası Büyüme Ölçeği" ve "Ölüm Kaygısı Ölçeği" ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirmesinde SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Hastaların yaş ortalamaları 60.6±8.4, %80'i erkek, %81.5'i evli, %53.8'i emekli, %50.8'i ilkokul mezunu, %56.9'unun geliri giderine eşit, %66.2'si aktif olarak bir işte çalışmamaktadır. Hastaların %44.6'sı kalp krizi geçirmiştir ve %86.2'si koroner arter hastalığı tanısını 1 aydan daha kısa süre önce almıştır. Hastaların %69.2'sinde başka bir kronik hastalık tanısı mevcuttur. Araştırmaya katılan hastaların ameliyat öncesi ve sonrası Travma Sonrası Büyüme Ölçeği toplam puan ve alt boyut puan ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı fark belirlendi (p˂0.05). Üstbiliş Ölçeği-30 ve Ölüm Kaygısı Ölçeğinin ameliyat öncesi ve sonrası puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark belirlenmedi. Hastaların ameliyat öncesi üstbiliş ölçeği puan ortalamaları ile ölüm kaygısı ölçeği toplam puanları arasında pozitif yönde zayıf anlamlı ilişki bulunmuştur. Ameliyat öncesi hastaların üstbiliş ölçeği puan ortalamaları arttıkça ölüm kaygısı puan ortalamaları da artmaktadır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre koroner arter cerrahisi planlanan hastalarda travma sonrası büyüme düzeyi üzerinde durularak vaka çalışmalarının yapılması ve sayıca arttırılması önerilmektedir.

Abstract:
This study is a cross-sectional, descriptive/relational type of research with a pre-test-post-test design, conducted to examine the metacognitive beliefs, death anxiety and post-traumatic growth levels of patients planned for coronary artery surgery. The sample of the study consisted of 65 patients who were admitted to the cardiovascular surgery service of Muğla Training and Research Hospital with the diagnosis of Z95.1 Aortocoronary Bypass Graft according to ICD-10 criteria, planned a surgical procedure and agreed to participate in the study. Data were collected with the "Introductory Information Form", "Metacognition Scale-30", "Post-Traumatic Growth Scale and "Death Anxiety Scale", standard deviation, Shapiro-Wilk test, dependent two-sample test, Wilcoxon W test, independent two-sample test, Kruskal - Evaluated using Wallis test, Tukey test, one-way analysis of variance and Spearman Correlation. The average age of the patients is 60.6±8.4, 80% are male, 81.5% are married, 53.8% are retired, 50.8% are primary school graduates, 56.9% have an income equal to their expenses, and 66.2% are not actively working. 44.6% of the patients had a heart attack and 86.2% were diagnosed with coronary artery disease less than 1 month ago. 69.2% of the patients were diagnosed with another chronic disease. A statistically significant difference was determined according to the Post-Traumatic Growth Scale pre-test and post-test total scores and sub-dimensions of the patients participating in the study (p˂0.05). There is no statistically significant difference between the pre-test and post-test averages of the Metacognition Scale-30 total score and its sub-dimensions and the total score of the Death Anxiety Scale. A weak positive correlation was found between the patients' pre-test metacognition scale mean scores and the death anxiety scale total scores. As the metacognition scale average scores of the patients increase before surgery, the death anxiety average scores also increase. According to the results obtained from the research, it is recommended to conduct case studies and increase their number, focusing on the post-traumatic growth level in patients planned for coronary artery surgery.