Yükseköğretimde program modelleme çalışması: Tarım üniversiteleri
Program modeling in higher education: Agricultural university study
Yazar: SEVAL BİRCAN YILMAZ YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ERCAN KİRAZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Günümüz yükseköğretim sistemleri, Dünya'nın içinde bulunduğu gelişim ve değişimin hem bir parçası hem de etkilenenidir. Bu kapsamda üniversiteler gelecekte "ne ve nasıl" olabileceği konusunda risk ve fırsatlara yönelik önlemsel yaklaşımlar geliştirmek yönünde adımlar atma yoluna gitmektedirler. Bu yaklaşım üniversiteleri, tematik yapılarda yeniden şekillenme ve üniversitenin dış paydaşlarla olan güçlü işbirliklerini geliştirmeleri yönünde programlanmasına yönlendirmektedir. Dünya'nın karşı karşıya olduğu tarım krizi öngörülen bir başka gelecek sorunu olarak gündemdedir. Dolayısıyla toplumsal sorunlar konusunda bir çözüm gücü olarak üniversitenin, yeniden yapılanan bir paradigmada ele alınması öne çıkmaktadır.
Bu çalışmada tarım yükseköğretimine ait alternatif modeller ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemlerinden kuram oluşturma işe koşulmuştur. Çalışmada tarım, yükseköğretim ve program geliştirme alanını temsil eden farklı katılımcı grubu ile ön görüşmeler yapılıp, doküman analizleri ve gözlemlerin ardından oluşturulan 400 kişilik katılımcı havuzundan 9 farklı grup belirlenerek 89 kişi ile görüşmeler yapılmıştır. Bu aşamanın ardından "Kooperatif Üniversite Modeli, Bölgesel Tarım Üniversiteleri Modeli, Uygulamalı Tarım Bilimleri Üniversitesi Modeli, Yüksek Tarım Araştırmaları ve Doğa Akademisi Modeli" olmak üzere ortaya çıkan dört model, bir sonraki aşama olan atölye çalışmaları ve değerlendirme görüşmeleri ile modellerin geçerliği ve Türkiye tarım yükseköğretim sistemine uygulanabilirliği açısından değerlendirilmiştir.Çalışmanın sonucu olarak Türkiye'de tarım yükseköğretiminde farklı paradigmalardan, birbirlerinden farklı ihtiyaçlara cevap veren özelleşmiş tematik tarım üniversiteleri sistemini açıklayan alternatif bir model önerisi sunulmuştur.

Abstract:
Today's higher education systems are both part of and affected by the development and change in the world. In this context, they are taking steps to develop precautionary approaches to risks and opportunities in terms of "what and how" universities can be in the future. This approach is leading universities to reshape their thematic structures and program themselves to develop strong collaborations with external stakeholders. The agricultural crisis facing the world is on the agenda as another future projected problem. Therefore, it comes to the forefront to consider the university as a solution power for social problems in a restructured paradigm.
In this study, it is aimed to put forward alternative models of agricultural higher education. For this purpose, grounded teory, one of the qualitative research methods, was employed. In the study, preliminary interviews were conducted with different participant groups representing the fields of agriculture, higher education, and curriculum development. After document analysis and observations, 9 different groups were identified from a pool of 400 participants and 89 of them were interviewed. The four models that emerged after this stage, namely "Cooperative University Model, Regional Agricultural Universities Model, University of Applied Agricultural Sciences Model, Higher Agricultural Research and Nature Academy Model."  Models were evaluated in terms of the validity of the and their applicability to the Turkish agricultural higher education system through workshops and evaluation interviews. 
As a result of the study, an alternative model proposal was presented that explains a system of specialized thematic agricultural universities that respond to different needs from different paradigms in agricultural higher education in Turkey.