Sürdürülebilirliği öğretilmesinde bir araç olarak mimarlık: Okul dışı eğitim yapıları üzerine
Architecture as a teaching tool for sustainability education: About informal education buildings
Yazar: İREM TUNÇBİZ
Danışman: DOÇ. DR. KUTLU SEVİNÇ KAYIHAN
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
21. yüzyılın erken dönemlerinin yaşandığı günümüzde, kaynakların bilinçsizce tüketilmesi ve kontrolsüz yapılaşma gibi çevresel sorunların gitgide büyüyen ciddiyeti karşısında sürdürülebilirlik kavramı her geçen gün önem kazanmaya, çeşitli bilimsel araştırmalara konu olmaya devam etmektedir. Sürdürülebilirlik kavramı, çerçevesinde üretilen çalışmalar, çevre sorunlarına yönelik çözüm arayışlarının ancak bireysel ölçekten başlayarak toplumsal ve evrensel ölçeğe doğru yayıldığı takdirde başarıya ulaşabileceğini göstermektedir. Bu bağlamda özellikle son yıllarda çevresel sorunlara yönelik aksiyon alınmasında bireysel farkındalığa ve bilinçlenmeye yönelik çalışmaların önemi fark edilmiş ve çeşitli çalışmalarca vurgulanmıştır.
Çevresel sorumluluk duygusunun bireysel olarak içselleştirilebilmesine -bir başka deyişle sürdürülebilirlik eğitimine- yönelik araştırmalar günümüzde mimarlık disiplininde de yer bulmuştur. Sürdürülebilir mimari tasarım ilkelerine uygun olarak tasarlanmış bir bina aynı zamanda kullanıcısı için –sahip olduğu tasarım özellikleri aracılığıyla- adeta bir eğitim aracına dönüşebilmektedir. Ancak literatürde sayıları her geçen gün artan sürdürülebilir bina örneklerinin tasarımlarıyla bu potansiyeli yeterince değerlendirebildiklerini söylemek güçtür. Bu tez çalışması ile; gündelik hayatın içerisine yayılan, informel eğitimin gerçekleştiği, "okul" işlevi dışındaki binaların (müze, eğitim merkezi, ekolojik ev, kütüphane ...) tasarımları aracılığıyla sürdürülebilirlik eğitimine nasıl katkı sağlayabilecekleri kuramsal çalışmalar ile uluslararası ve ulusal örnek binalar üzerinden irdelenmektedir.
Tez altı bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi yer almaktadır. İkinci bölümde konuya ilişkin kavramlar tanımlanmaktadır. Üçüncü bölümde, sürdürülebilirliğin öğretildiği uluslararası okul dışı eğitim binaları incelenmektedir. Dördüncü bölümde, saha araştırması kapsamında Türkiye'de bulunan okul dışı eğitim yapılarına odaklanılmıştır. Beşinci bölümde, uluslararası ve ulusal örnekler karşılaştırmalı olarak irdelenerek, elde edilen bulgular tartışılmaktadır. Altıncı bölümde ise, ulusal örneklerin sahip olduğu potansiyel özelliklerin sürdürülebilirlik eğitiminde bir araç olarak kullanımlarının geliştirilmesine yönelik sonuç ve öneriler sunulmaktadır.

Abstract:
The sustainability subject is getting more important day by day in the earlier of 21st century against the realy important environmental problem like and unconsciously consuption and uncontrolling structing and continue to purpose of scientific research. The researches which have been done according to sustanability subject show that; the solutions for environmental problems will be accomplished in case of the researches start with personal scale and the spread as society and then globally. In this context especially last years the importance of personal scale's solutions for environmental problem was detected and also was emphasized with some studies.
To be able to feel the the environmental responsibilty as internally in other words, the study which has purpose to improve the  sustainability education are in architectural disipline. The buildings which were designed according to the sustainable architecture principle can be transported an education item per design specifications which it has. But it is hardly say that this potential, where is in  sustainability building's design that is increasing, is not being evaluated as enough. However with this thesis the subject can be explained more; how the buildings which are spreading day by day in social life as no school function are contributing the sustainability education per their designs with national and international examples 
Thesis has 6 parts. The purpose, scope and methodolgy of this thesis were mentioned in opening chapter. The main conceptions were explained as detail in second chapter. The social education buildings which the sustainability subject is being tought were considered in third chapter. In the forth chapter, within the scope of field research was focused on out of school buildings in Turkey. The national and international examples were evaluated as comparative and the results were considered in fifth chapter. In the sixth chapter, the potential characteristics which were belong to naitonal examples were used in sustainability education as an item therefore suggestions and results were presented to improve this item.