Farklı işlemlerle arıtılmış atıksuların sulamada kullanımının toprak ve bitki özellikleri ile su kullanımına etkisi
Effects of differently treated wastewater aplication soil and plant characteristics and water use
Yazar: TALİP TUNÇ
Danışman: PROF. DR. ÜSTÜN ŞAHİN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, arıtılmış atıksuların tarımsal sulama açısından yeniden kullanım olanaklarının incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu amaca yönelik olarak, temiz su (normal sulama suyu), filtre edilmiş atıksu, filtre edilmiş ve havalandırılmış atıksu ve filtre edilmiş 1:1 oranında temiz su ile seyreltilmiş atıksu olmak üzere dört farklı nitelikteki su damla sulama yöntemiyle karnabahar ve kırmızı lahana bitkilerinin sulamalarında kullanılmıştır. Denemeye konu olan sulardan ve bu sularla sulanan deneme alanlarındaki toprak ve bitkilerden örnekler alınarak analizleri yapılmıştır. Elde edilen analiz sonuçları ile atık suların, Su Kirliliği Kontrolü Teknik Usuller Tebliği?nde verilen sulama suyu kriterleri uyarınca sulamaya uygunluk durumu, toprak örneklerinin Toprak Kirliliği Kontrol Yönetmeliği?ndeki sınır değerlere uygun olup olmadığı tartışılmıştır.  Ayrıca atık suyun, toprağın su tutma özelliklerine, infiltrasyon hızına, agregat stabilitesine, toplam porozitesine ve gözenek büyüklük dağılımına etkisi de incelenmiştir. Yetiştirilen bitkilerde ise sulama konularının vejetatif gelişime, verime, su tüketimlerine, su kullanım etkinliklerine ve ağır metal birikimine etkileri değerlendirilmiştir.
Deneme konusu suların pH, EC, SAR, AKM, KOİ, BOİ5, toplam N ve P ve fekal koliform içeriklerine göre; genel olarak atıksu ve havalandırılmış atık sular kullanılması sakıncalı sular sınıfına girerken, seyreltilmiş atık sular kullanılmasına izin verilebilir sular sınıfına girmiştir. Temiz su ile sulanan alanlara göre, atık su konularında organik madde, tuzluluk, ESP, makro ve mikro element içeriklerinde artışlar gözlenirken, pH ve CaCO3 değerinde düşüşler gözlenmiştir. Atıksu ile sulanan alanların agregat stabiliteleri artmış, infiltrasyon hızlarında da azalmalar belirlenmiştir. Atık su konuları deneme topraklarındaki toplam N,  K20 ve P2O5 içeriklerini de artırmıştır. Karnabahar ve kırmızı lahana bitkilerinde atık su konuları verimi artırırken ağır metal içeriklerinde de bir miktar artışa neden olmuştur. Atık suların damla sulama sistemi üzerine etkisini belirlemek için debi ölçümleri de yapılmıştır. Denemenin ilk yılı atık su konularında genel olarak bir problem yaşanmamış, fakat denemenin ikinci yılında özellikle atık su ve havalandırılmış atık su konularında önemli bir performans düşüşü gözlenmiştir.
Sonuç olarak, filtre edilmiş ve filtre edilip havalandırılmış atık suların kısa vadede, seyreltilmiş atık suların ise uzun vadede herhangi bir probleme neden olmadan kullanılabileceği öngörülmüştür.
Anahtar kelimeler: Atıksu, atıksu arıtımı, sulama, sulama suyu kalitesi

Abstract:
This study was carried out in order to examine to reuse of treated wastewaters? alternatives. For this purpose, four different quality of water, the clean water (normal irritation water), filtered wastewater, filtered and ventilated wastewater and filtered and diluted with clean water in 1:1 ratio, was used in drip irrigation method for irrigation of cauliflower and red cabbage. Samples, water which were subject to this study, areas and plants of test, was taken and analyzed. The results obtained from the analysis was discussed whether it is appropriate limits irrigation water criteria given in the Water Pollution Control Technical Procedures in accordance with the Communiqué on the availability of irrigation of wastewater and Soil Pollution Control Regulation of soil samples. In addition, the effect of soil water retention characteristics, infiltration rate, aggregate stability, porosity and pore size distribution of the wastewater was also investigated. In grown plants, the effect of water consumption, water use efficiency, vegetative growth, yield and quality of the issues of irrigation was reviewed.
When pH, EC, SAR, TSS, COD, BOD5, total N, total P, and fecal coliform content of water which were subject to this study were examined, in general, While wastewater and ventilated wastewaters were entering the class of hazardous of the use, the class of diluted wastewater may be permitted. According to the fields irrigated with clean water, when waste water issues was observed the increases contents of organic matter, salinity, ESP, macro and micro element, It was observed the decrease in pH and CaCO3. Stability of aggregates was observed an increase in wastewater irrigated areas, the reduction in infiltration rates were determined. In wastewater irrigated areas, contents of total N, P2O5, K20 increased. While wastewater issues were increasing yield of cauliflower and red cabbage plants, there was a slight increase in heavy metal content of plants. To determine the effect of wastewater on the drip irrigation system, flow rate measurements were taken. In the first year of experiment, there had not been a problem in the wastewater issues, but in the second year of experiment, especially in the waste water and ventilated wastewater issues significant performance degradation was observed.
As a result, the filtered wastewater and ventilated and filtrated wastewater can be used without causing any problem in the short term and the diluted waste water can be used without causing any problem in the long-term was predicted.
Keywodrs : Wastewater, wastewater treatment, irrigation, irrigation water quality