Ege bölgesi kurak dönem özelliklerinin araştırılarak kuraklık izleme ve erken uyarı modelinin oluşturulması
Development of drought monitoring and early warning model by the investigation of dry season properties in the Aegean region
Yazar: LÜTFİ VURAL
Danışman: PROF. DR. TAMER YILMAZ
Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Meteoroloji = Meteorology

Özet:
Bu çalışmada Ege Bölgesinde 1970 ? 2006 yılları arasında oluşan kurak dönemlerin özellikleri incelenmiştir. Kurak dönemlerin, Güneyli Salınım (ENSO ? El Nino) ve Kuzey Atlantik Salınımı (NAO) ile ilişkisi araştırılmıştır.Normalleştirilmiş Yağış İndisi (Standardized Precipitation Index: SPI) ve Palmer Kuraklık Şiddeti İndisi (Palmer Drought Severity Index:PDSI) yöntemi ile kurak evrelerin haritaları hazırlanarak, kuraklığın bölge içerisindeki alansal ve zamansal değişimi araştırılmıştır.Ayrıca Ege Bölgesinde bulunan dere ve nehirler ile rezervuarlara gelen suların medyana göre yüzde değişimleri hesaplandı. Değişim seviyeleri, izleme, uyarı ve acil kategorilerine göre sınıflandırılmıştır.Kurak dönemlere ait normalleştirilmiş yağış indisleri ile Kuzey Atlantik Salınımı kış indisinin kuvvetli pozitif değerleri arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir.Kuzey Atlantik Salınımının pozitif evrelerinde Ege Bölgesi istasyonlarının yağışlarında azalmalar görülmüştür.El Nino yıllarından bir yıl önce yağış miktarlarında artış, başladığı yıllarda ve bir sonraki yıllarda azalış görülmektedir. Bölgesinin şiddetli kurak dönemleri, kuvvetli El Niño yıllarına ya da bir yıl sonrasına karşılık gelmektedir. Atmosferik kosullardan El Nino ? Güney salınımlar ile Kuzey Atlantik Salınımının Ege Bölgesinde yıllık yağış miktarları üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir.Sonuçta, kuraklığın önceden tespit edilebilmesi ve olumsuz etkilerinin azaltılması için, kuraklık izleme ve erken uyarı modellemesinin ve Kuraklık Yönetim Planının oluşturulması gereklidir.Bunun için, SPI ve PDSI haritaları ile kuraklık düzenli takip edilmeli , bütün etkenleri ve paydaşları ile bir arada değerlendirilmelidir.Anahtar Kelimeler: Kurak İzleme, Güneyli Salınım (ENSO ? El Nino), Kuzey AtlantikSalınımı (NAO), Normalleştirilmiş Yağış İndisi(SPI), Palmer KuraklıkŞiddeti İndisi (PDSI), Ege Bölgesi.

Abstract:
In this study, the properties of dry seasons occurred between 1970 ? 2006 in the Aegean Region are investigated. The relationships among dry seasons, El Nino Southern Oscillation (ENSO) and North Atlantic Oscillation (NAO) are analyzed. The maps of dry phases are developed by Standardized Precipitation Index (SPI) and Palmer Drought Severity Index (PDSI) methods, and the drought variations in the region are surveyed with respect to zone and time. The percent variations of the river flows in the region are also computed and classified into three stages, namely monitoring, warning and emergency.In the drought seasons, the significant relationships between SPI and positive values of winter NAO index are determined, and decrease in Aegean region precipitations are observed in the positive phase of NAO. The increase in total precipitation amount has observed one year before El Nino years, as well as decrease in and after those years. The severe drought periods have experienced in or after the strong El Nino years. It is decided that the ENSO and NAO influence the total annual precipitation amount in the Aegean region.Consequently, drought monitoring and early warning model and also the Drought Management Plans are needed not only to foreknow the droughts but also to decrease the unfavorable impacts of droughts. Therefore, the droughts should be monitored regularly with SPI and PDSI maps, and it should be evaluated with all factors and stakeholders.Keywords:Drought monitoring, El Nino Southern Oscillation (ENSO), North Atlantic Oscillation (NAO), Standardized Precipitation Index (SPI), Palmer Drought Severity Index (PDSI), Aegean region.