Sınıf öğretmenlerinin 2009 hayat bilgisi öğretim programında belirtilen strateji, yöntem ve teknikleri uygulamadaki yeterlik düzeylerinin belirlenmesi
Determining the level of elementary school teachers? sufficiencies on implementation of strategies, methods and technics that are stated in life studies curriculum in 2009 academic year
Yazar: ASLI UYSAL
Danışman: PROF. DR. F. DİLEK GÖZÜTOK
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları Ana Bilim Dalı / Eğitimde Program Geliştirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hayat bilgisi = Life science ; Hayat bilgisi dersi = Life science lesson ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öğretim = Teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretim stilleri = Teaching style ; Öğretim teknikleri = Teaching techniques ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education

Özet:
Çalışmanın amacı, ilköğretim (1?3.sınıf) sınıf öğretmenlerinin, 2009 Hayat Bilgisi Öğretim Programında belirtilen strateji, yöntem ve teknikleri uygulamadaki yeterlik düzeylerini belirlemektir. Çalışmada 3 alt amaçbelirlenmiştir. 2009 Hayat Bilgisi Öğretim Programında belirtilen strateji, yöntem ve tekniklerin tümü çalışma kapsamına alınmıştır. Araştırmada betimsel ve ilişkisel tarama modelleri, aynı zamanda nicel ve nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmanın nicel boyutunda, İlköğretim (1?3) sınıf öğretmenleri (N=125) ile çalışılmıştır. Örneklem seçiminde amaçsalörnekleme yöntemlerinden biri olan ?maksimum çeşitlilik örnekleme? yöntemi kullanılmıştır. Öğretmenler, Ankara ili, merkez ilçelerinden ulaşım kolaylığı da dikkate alınarak 5 özel ve 5 devlet okulundan seçilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda Ankara ili merkez ilçelerindeki bir özel ve bir devlet okulu seçilmiş ve bu okullarda görev yapan 30 sınıf öğretmeni gözlenmiştir. Gözlem yapılan öğretmenler içinden özel okulda çalışan 5 öğretmenle görüşme yapılmıştır. Araştırmanın verileri, öz değerlendirme formu, görüşme formu ve gözlem formları ile elde edilmiştir. Ölçme araçları, uzman görüşlerinden yararlanılarak geliştirilmiştir. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler (f, %) ve Kay Kare(?2) testi; nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Öğretmenlerin büyük çoğunluğu 2009 Hayat Bilgisi Öğretim Programında belirtilen öğretim strateji, yöntem ve tekniklerini uygulamada kendilerini yeterli olarak algıladıklarını belirtmişlerdir. Öğretim yöntemlerini kullanma yeterliliklerine ilişkin mesleki kıdem, görev yapılan okul türü ve mezun olunan bölüm türü değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar olduğu sonucuna varılmıştır. Yapılan gözlemler sonucunda öğretmenlerin öğretim yöntemlerini kullanmada kendilerini algıladıkları oranda yeterli olmadıklarının görüldüğü söylenebilir. Öğretmenler gözlenen derslerde, en çok anlatım ve soru-cevap yöntemlerini kullanmışlardır. Yapılan görüşmelerde de öğretmenler Hayat Bilgisi dersinde anlatım, soru-cevap, beyin fırtınası, yaratıcı drama ve tartışma gibi öğretim yöntem ve tekniklerini çok sık kullandıklarını belirtmişler, bunun nedeni olarak da öğrencilerin bu yöntem ve tekniklerle işlenen derslerden çok zevk aldıkları ve programın bunu gerektirdiğini belirtmişlerdir. Öğretmenler 2009 Hayat Bilgisi Öğretim Programında önerilen strateji, yöntem ve tekniklerle ilgili bir sorun yaşamadıklarını belirtmişlerdir.Ulaşılan sonuçlar doğrultusunda öğretim strateji, yöntem ve tekniklerinin etkin kullanılması konusunda öğretmenlere yönelik hizmet içi eğitimler planlanması ve öğretmen eğitimi programlarının geliştirilmesiönerilmiştir.

Abstract:
The main objective of this study is to determine the level of elementary school teachers? sufficiencies on implementation of strategies, methods and technics that are stated in Life Studies Curriculum in 2009. In this study, four sub-goals have been established. All strategies, methods and technics that are stated in Life Studies Curriculum in 2009 are included in the study. Survey and correlation research models, in addition quantitative and qualitative research methods are applied in this paper. In quantitative part,teachers from 1. to 3. grade classes were studied by (N: 125). Maximum variation sampling which is one of the purposive sampling methods was chosen to sample. Moreover, teachers are selected from Ankara and its center districts? schools, by considering easement of access. Five of the schools were private and five of them were public. In qualitative part of the study, from the center districts of Ankara, one private and one public school were chosen, and 30 class teachers from these schools were observed. Moreover, 5 teachers from private schools were interviewed. The data of the research was attained self assessment, interview and observation forms measurement tools were advanced by means of the experts? views. While qualitative datas are being examined, descriptive statistics (f, %) and test of chi square (?2) were used. And, content analysis was also run. A great majority of the teachers pointed out that they perceive themselves sufficient while they are implementing the strategies, methods and technics which are stated in Life Studies Curriculum in 2009. This inference can be made relating to their sufficiency of using teaching methods, there are significant differences according to varieties such as their seniority,kind of school that they have been working, and department that they had graduated from. In addition, as the result of the observation, it can be said that they are not sufficient as much as they perceive. In the observed classes, teachers used mostly, teaching and question-answer method. In addition, in interviews, teachers specified that they often use the technics such as teaching, question-answer, brainstorming, creative drama and discussing, because students have fun in class with these methods andtechnics, and also the cirruculum requires to use these methods and technics. Moreover, teachers remark that they have no trouble with the strategies, methods and technics that were suggested in the Life Studies Curriculum in 2009. Regarding to the results of study, it is offered that in-service training for teachers and teacher education/training programmes about using the teaching strategy, method and technics should be planned effectively.