İzmir ve çevresinde sismik dalgaların frekans bağımlı soğurulması
Frequency dependent attenuation of seismic waves in and around İzmir
Yazar: BERKAY KALKAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELÇİN GÖK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Deprem Mühendisliği = Earthquake Engineering ; Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Bu çalışmada İzmir ve çevresinde meydana gelen depremlere ait sismik dalgaların frekans bağımlı soğurulması araştırılmıştır. Bölgede 2008-2018 yılları arasında meydana gelen İzmirNET sismik ağı tarafından kayıt edilmiş, büyüklüğü M≥2,3 olan depremler kullanılmıştır. İzmirNET sismik ağı 38,00-38,75K enlemleri ile 26,30-27,50D boylamları arasında kalan bölgede yer almakta olup 19 adet ivme ölçerden meydana gelmektedir. İzmirNET deprem istasyonları, genellikle körfez çevresindeki yerleşim alanlarında ve depremselliği yüksek tektonik unsurları kapsayacak şekilde kurulmuştur. Sismik dalgaların soğurulma karakteristiği Koda Q analizi yapılarak  belirlenmiştir. Koda dalgalarındaki soğurulma, elastik olmayan ortam ile süreksizlikler arasında oluşan dalga yayınımı veya heterojenitelerin oluşturduğu saçınımdan kaynaklanmaktadır. Koda dalgası için sismik kalite faktörünün frekans bağımlılığı Q0'ın f^n ile çarpımı kullanılarak belirlenmiştir. Koda dalgası kalite faktörünün hesaplanması için çeşitli merkez frekansları seçilmiş ve bant geçişli filtreleme işlemi uygulanmıştır. Çalışmada SEISAN yazılımında bulunan CODAQ algoritması kullanılmıştır. Çalışma bölgesinde elde edilen yüksek Q değerleri tektonik açıdan durağan, düşük Q değerlerinin ise aktif sismik bölgeleri temsil ettiği belirlenmiştir. İzmir ve çevresinin karmaşık bir tektonik rejime sahip olması, elde edilen düşük Q değerlerini desteklemekte olup kabuk içerisinde fazla ayrışma olduğunu göstermektedir. Lisansüstü tezinin sonucunda İzmir ve çevresi için frekansa bağlı bir kalite faktörü bağıntısı elde edilmiştir.

Abstract:
In this study, frequency dependent attenuation of seismic waves in and around İzmir is studied. The earthquake data is recorded by İzmirNET seismic network between 2008-2018 year, M≥2.3 magnitude were used. İzmirNET seismic network is located between 38.00-38.75N longitudes and 26.30-27.50E latitudes and it consists of 19 accelerometers. İzmirNET seismic stations were established to surround tectonic elements with high seismicity in residential areas around the gulf. Attenuation of coda waves is caused by anelastic path, wave propogation between the discontinuities or diffraction caused by heterogeneities. The frequency dependence of the seismic quality factor for the coda wave was determined  Q0 times f^n. The attenuation characteristic of seismic waves is determined by using Coda Q analysis. Band pass filtering is applied at various center frequencies to calculate the coda wave quality factor. CODAQ algorithm in SEISAN Earthquake Analysis Software was used in the study. It was determined that the high Q values in the study represent tectonically stable and low Q values as represent seismically active regions. The fact that İzmir and its surroundings have a complex tectonic regime supports the low Q values that we obtained and shows the excessive separation within the crust. As a result of this master thesis, a frequency dependent quality factor correlation was obtained for İzmir and its surroundings.