Eski ve yeni Türk Ticaret Kanunu ve CMR hükümleri çerçevesinde taşıyıcının ziya, hasar ve gecikmeden doğan sorumluluğu
The liability of the carrier arising from loss, damage and delay under the former and new Turkish Commercial Code and the provisions of CMR
Yazar: DİRENÇ DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. AHMET TÜRK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Gecikme = Delay ; Hasar sorumluluğu = Damage liability ; Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesi = Highway Route with International Furniture Removal Agrement ; Sözleşmeler = Contracts ; Taşıma sorumluluğu = Carrier's responsibility ; Taşıma sözleşmesi = Contract of carriage ; Ticaret = Trade ; Ticaret Kanunu = Commercial Code ; Türk Ticaret Kanunu = Turkish Commercial Code ; Ziyaı sorumluluk = Loss liability

Özet:
Çalışmamızda, karayoluyla yapılan eşya taşımacılığında taşıyıcının, eşyanın zıya, hasar ve geç tesliminden doğan sorumluluğu; 6762 ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunları ile CMR hükümleri çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Bu amaçla öncelikle, birinci bölümde; karayoluyla yapılan eşya taşımacılığını ilgilendiren ulusal ve uluslararası yasal düzenlemeler hakkında bilgi verilmek suretiyle faaliyetin hukuksal altyapısının nasıl kurulduğu açıklanmaya devamında ise genel olarak karayolu ile yapılan eşya taşımacılığına ilişkin taşıma sözleşmelerinin tanımı ve unsurları ile CMR hükümlerinin yer bakımından uygulanma şartları üzerinde durulmaktadır. Nitekim, TTK ile CMR hükümlerinin hangi durumlarda uygulama alanı bulacağının açıklığa kavuşturulması, somut olaylar açısından uygulanacak mevzuat hükümlerinin doğru bir şekilde tespit edilmesini sağlayacaktır. İkinci bölümde; taşıyıcının zıya, hasar ve gecikme sebebiyle sorumluluğunun doğabilmesi için gerekli şartlar üzerinde ayrı alt başlıklar halinde durulmuş ve karşılaştırmalı olarak bu şartlar açıklanmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde; taşıyıcının zıya, hasar ve gecikmeden doğan tazminat sorumluluğunun kapsamı, sınırları ile taşıyıcıya karşı kullanılabilecek talep ve dava haklarının kaybedilmesi üzerinde durulmuştur. Son olarak dördüncü bölümde ise; taşıyıcının zıya, hasar ve gecikme sebebiyle doğan sorumluluktan kurtulabilmesini sağlayacak hükümler ile taşıyıcının sorumluluğunun kaldırılması ve hafifletilmesine dair yasaklar incelenerek, sorumluluğun çerçevesi netleştirilmiştir. Bunun sonucunda; karayolu ile yapılan eşya taşımacılığında taşıyıcının zıya, hasar ve gecikmeden doğan sorumluluğu ilgili ulusal / uluslararası doktrin ve yargı kararları ışığında sistematik olarak incelenmektedir.  



Anahtar Kelimeler: Zıya, Hasar, Gecikme, Taşıyıcı, Taşımacılık, Cmr, Kara Yolu Taşımacılığı, Taşıyıcının Sorumluluğu.

Abstract:
In our study, the liability of the carrier arising from loss, damage and delay are comparatively examined under the Turkish Commercial Codes No. 6762 and 6102 and the provisions of CMR. For that purpose, in the first chapter; it is trying to explain that the basis of the operation by giving information regarding national and international legislation, determine the definition and requirements of road transportation agreements and the territorial application conditions of CMR. Thus, it is necessary to clarify that the application conditions of Turkish Commercial Code and CMR in order to determine applicable regulations for actual cases. In the second chapter; it is comparatively trying to explain that  the conditions of the liability of carrier arising from loss, damage and delay under different subheadings. In the third chapter; the scope and the limits of the responsibility of  compensation of the carrier arising from the loss, damage and delay and losing the right of bringing action and other legal claims towards carrier is examined.   Lastly in the fourth chapter; it is examined the provisions that provide carrier to get rid of the liability arising from loss, damage and delay and restrictions about termination and commutation of liabilities to clarify the scope of this subject. As a result of these steps the liability of the carrier arising from loss, damage and delay are examined systematically and in the lights of both national and international doctrine and jurisdictional decisions. 


Keywords: Loss, Damage, Delay, Carrier, Transportation, Cmr, Transportation by Road, Liabilities of Carrier