Öğretmenlerin psikolojik iyi oluşları ile erteleme davranışları arasındaki ilişki
The relationship between psychological well-being and procrastination behavior of teachers
Yazar: BAHADIRHAN YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ASLAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erteleme = Procrastination ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin psikolojik iyi oluşları ile erteleme davranışları arasında ilişkiyi belirlemektir. Araştırmanın evrenini 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Samsun ili Atakum, Canik, İlkadım, Tekkeköy ilçelerinde görev yapan 10100 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada nicel çalışmalardan ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenen 776 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın veri analiz bölümünde ilk etapta ölçek sorularına verilen yanıtların frekans ve yüzdelik dağılımları bulunmuştur. Araştırmanın sürekli değişkenleri olan Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Erteleme Davranışı Ölçeği puanlarının dağılımlarının normalliği sınanmıştır. Ölçeklerin normal dağılım gösterdiği anlaşıldığından parametrik işlemlere karar verilmiştir. Ölçeklerin toplam ve her bir alt boyutunun toplam ve maddelerinin aritmetik ortalama ve standart sapmaları belirlenmiştir. Ölçekte yer alan bağımsız kategorik değişkenlere göre ölçek alt boyut ortalamaları arasındaki farklılıkların sınanması için ilişkisiz grup t-testi ve tek yönlü varyans analizi ANOVA işlemi yapılmıştır. ANOVA'da istatistiksel açıdan farklılık bulunduğu durumlarda bu kümülatif farklılığın hangi ikili gruplar arasından kaynaklandığını belirlemek için Post-hoc tekniklerden Scheffe veya Tamhane çoklu karşılaştırma testi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Eta ve Eta-kare değerleri de bulunmuştur. Ölçekler toplam ve alt boyutları arasındaki ilişkiler, Pearson Çarpım Momentler Korelasyon Katsayısı ile sınanmıştır. Araştırmanın yordama amacını sınamak üzere basit ve çoklu regresyon analizi işlemleri gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeyleri iyi seviyededir (X=3,73). Öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeyleri ile cinsiyet, branş, medeni durum, eğitim durumu, kıdem durumu değişkenleri açısından anlamlı farklılık bulunmuştur. Öğretmenlerin erteleme davranışı düzeyleri düşüktür (X=2,60). Öğretmenlerin erteleme davranışı düzeyleri ile cinsiyet, branş, medeni durum, kıdem değişkenleri açısından anlamlı farklılık bulunurken; eğitim durumuna göre anlamlı farklılık bulunamamıştır. Psikolojik iyi oluş puanları erteleme davranışı puanları varyansının % 14.8'ini açıklamaktadır. Öğretmenlerin psikolojik iyi oluşları erteleme davranışının negatif yönlü anlamlı yordayıcısıdır. Buna göre öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeyleri arttıkça erteleme davranışı düzeyleri düşmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the relationship between teachers' psychological well-being and procrastination behavior. The target population of the research consists of 10100 teachers working in Samsun's Atakum, Canik, İlkadım and Tekkeköy districts in the 2019-2020 academic year. The sample of the study consists of 776 teachers determined by simple random sampling method. In the data analysis section of the research, frequency and percentage distributions of the answers given to the scale questions were found in the first place. The normality of the distributions of Psychological Well-Being Scale and Procrastination Behavior Scale scores, which were the continuous variables of the research, were tested.Since it was understood that the scales had  normal distrubution,it was decided to use parametric procedures. The sum of the scales and the sum of each sub-dimension and the arithmetic mean and standard deviation of the items were determined. To test the differences between the avarage scores of the scale sub-dimensions according to the independent categorical variables in the scale, unrelated group t-test and one-way analysis of variance ANOVA were performed.In cases there was a statistically difference in ANOVA, Scheffe or Tamhane multiple comparison test, one of the Post-hoc techniques, were conducted to determine between which binary groups this cumulative difference originated from. In addition,Eta and Eta-square values were found. The relations between total and sub-dimensions of the scales were tested by Pearson Product Moment Correlation Coefficient. To test the predictive purpose of the research, simple and multiple regression analysis procedures were performed. According to the research result, psychological well-being of teachers is at a good level (X=3,73). A significant difference was found in terms of teachers' psychological well-being levels and variables of gender, branch, marital status, educational status, seniority status. Teachers' procrastination behavior levels are low (X=2,60). While there was a significant difference between teachers' procrastination behavior levels and gender, branch, marital status, seniority; no significant difference was found according to the educational level.Psychological well-being scores explain 14.8% of the variance of procrastination behavior scores.Psychological well-being of teachers is a significant negative predictor of procrastination behavior. Accordingly,as the level of psychological well-being of teachers increases, the level of procrastination behavior decreases.