Gerilim tipi baş ağrısı olan bireylerde temporomandibular eklem disfonksiyonunun değerlendirilmesi
Evaluati̇on of temporomandi̇bular joint dysfunction in individuals with tension type headache
Yazar: DİLAN GÜNGÖR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU KORKEM
İstinye Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem disfonksiyon sendromu = Temporomandibular joint dysfunction syndrome ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders

Özet:
Çalışmamızın amacı, gerilim tipi baş ağrılı hastalarda, temporomandibular eklem disfonksiyonunun değerlendirilmesidir. Çalışma gerilim tipi baş ağrısı (GTBA) tanısı almış 64 birey (45 kadın, 19 erkek, yaş ortalaması 32,83±8,90) ve 64 sağlıklı birey  (35 kadın, 29 erkek, yaş ortalaması 31,16±7,79) ile gerçekleştirildi. Bireylerin demografik bilgileri ve anamnez öyküleri alındıktan sonra, Vizüel Analog Skalası (VAS) ve Mc-Gill Ağrı Anketi ile ağrı seviyeleri ölçüldü. Bireylere, Fonseca Anketi, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği, SF-36 Yaşam Kalitesi formları uygulandı. GTBA'lı hasta grubuna Baş Ağrısı Değerlendirme Formu uygulandı. Hasta ve sağlıklı bireyler anketleri doldurduktan sonra, mandibular deviasyon, eklem sesleri, tetik noktalarda palpasyon, ağız açma paternleri, servikal bölge normal eklem hareket (NEH) klinik değerlendirmeleri yapıldı. İstatistiksel değerlendirmeler SPSS 22 programı kullanılarak analiz edildi. Gruplar benzer özelliklere sahiptir (p>0,05). GTBA'lı grup ile sağlıklı grup arasında VAS ve Mc-Gill Melzack Ağrı değerleri ve Fonseca Anketinde anlamlı farklılık olduğu görüldü  (p<0,05). Gruplar arası maksimum ağız açma,  mandibula normal eklem hareket açıklığı,  ağız açma ve kapamada eklem sesi, yüz asimetrisi, servikal bölge normal eklem hareket açıklığı anlamlı fark bulunurken (p<0,05), gruplararası Corbin Postür indeksi karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı (p>0,05). Çalışmaya katılan 64 GTBA'lı hastanın %92,18'inde hafif ve orta şiddetli temporomandibular eklem disfonksiyonu (TMED) olduğu tespit edildi. GTBA'lı kadın hastalarda TMED prevalansı %75,1 iken,  GTBA'lı erkek hastalarda bu oran %24,9 olarak görüldü. Gruplar arasında depresyon, umutsuzluk, yaşam kalitesi değerlerinde anlamlı farklılık bulundu (p<0,05). GTBA'lı hasta grubunda toplam tetik nokta sayısı 754 iken, sağlıklı grupta bu sayı 170'dir.  Çalışmamızda GTBA'lı hasta grubunda TMED oranının, sağlıklı gruba göre yüksek olduğu görüldü. Gerilim tipi baş ağrısı ve TMED arasında önemli bir ilişki olabilir. GTBA'lı hastalar nöroloji kliniğe başvurduklarında TMED açısından da incelenmeleri önem taşımaktadır. Böylece özellikle genç popülasyonda TMED problemlerinin erken dönemde teşhis edilmesi hastalığın prognozu açısından önemlidir ve gelecekte oluşabilecek  komplikasyonların önüne geçilmesini sağlayabilir. Tedavi edilmeyen gerilim tipi baş ağrısı, TMED'yi şiddetli hale getirebilir.

Abstract:
The aim of this study is  to evaluate temporomandibular joint dysfunction in tension-type headache patients. 64 subjects are included in the study(45 females, 19 males, mean age 32.83 ± 8.90) and 64 healthy individuals (35 females, 29 males, mean age31.16 ± 7.79) are diagnosed with tension headache (TTH).After taking demographic information and anamnesis history, pain levels have been  measured with Visual Analogue Scale (VAS) and Mc-Gill Pain Questionnaire.  Headache Assessment Form has been applied to the patient group with TTH. Fonseca Questionnaire, Beck Depression Scale, Beck Hopelessness Scale, SF36 Quality of Life forms have been applied to 128 volunteers. After completing the questionnaires, patients and healthy subjects have been  evaluated for mandibular deviation, joint sounds, palpation at trigger points, mouth opening patterns, and range of joint motion (ROM) cervical region clinical evaluations. Statistical evalvation have been analyzed by using SPSS 22 program . Groups have  had similar characteristics (p> 0.05). There have been  a significant difference between VAS and Mc-Gill Melzack Pain values and Fonseca Questionnaire between TTH group and healthy group (p <0.05). A significant difference has been observed between the groups in terms of maximum mouth opening, normal range of motion of the mandible, joint tone in mouth opening and closing, facial asymmetry, and normal range of motion of the cervical region (p <0.05). No statistically significant difference has founded between the groups in terms of Corbin Posture Index (p> 0.05).  Temporomandibular joint dysfunction (TMJD) has founded to be mild to severe in 92.18% of 64 patients with TTH.  The prevalence of TMJD was found to be significantly higher in female patients with TTH (75.1%) than in male patients with TTH (24.9%).  Depression, hopelessness and quality of life has been significantly different between the groups (p <0.05).  While the total number of trigger points was 754 in the TTH patient group, it has been 170 in the healthy group.  In our study,it has seen that TMJD ratio was higher in TTH patient group compared to healthy group.There may be significant relationship between tension type headache and TMJD. When patients with TTH present to the neurology clinic, it is important that they be examined for TMJD. Thus, early diagnosis of TMJD problems, especially in the young population, is important for the prognosis of the disease and will prevent future complications.Unreated tension-type headaches, can make TMJD.