Nane (Mentha spicata L.) ve kekik (Thymus vulgaris L.) yaprak ekstraktlarıyla yünlü ve pamuklu kumaşların boyanması ve antimikrobiyal özelliklerinin incelenmesi
Investigation of antimicrobial and dyeing properties of woollen and cotton fabrics using mint (Mentha spicata L.) and thyme (Thymus vulgaris L.) leaves extracts
Yazar: SERCAN GÜMÜŞTEKİN
Danışman: PROF. DR. ADEM ÖNAL
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada nane (Mentha spicata L.) ve kekik (Thymus vulgaris L.) bitkilerinden elde edilen ekstraktların tekstil boyası olarak kullanılabilirliği ve antimikrobiyal özellikleri incelendi. Boyama işlemlerinde pamuklu ve yünlü kumaş kullanıldı. Sabitleyici ve renk değiştirici olarak CuSO4, FeSO4 ve AlK(SO4)2 mordanları kullanıldı. Boyamalar ön, birlikte, son mordanlama ve mordansız boyama yöntemi kullanılarak gerçekleştirildi. Haslık analizleri uluslararası standartlara göre (TS EN ISO 105 CO6) yapıldı. Renk kodları Pantone colour guide atlası yardımıyla, CIE-L*a*b* ve K/S değerleri Premier Colorsan SS 6200A spektrofotometresi yardımı ile yapıldı. Yapılan boyamalarda genel de yüksek haslık değerlerine sahip boyamalar elde edildi. Boyanan kumaşların antimikrobiyal testleri disk difüzyon yöntemi ile gerçekleştirildi. Kullandığımız üç mordandan sadece CuSO4 mordanı kullanılarak yapılan boyamalarda antimikrobiyal testleri olumlu sonuçlar verdi. Bu prosedürlere göre üretilecek olan tekstil kumaşlarının antimikrobiyal özellik göstermesi nedeniyle sağlık merkezlerinde (hastane, sağlık ocağı, klinikler) kullanımlarının hijyen açısından olumlu katkı sunacağı düşünülmektedir. Nane (Mentha spicata L.) ve kekik (Thymus vulgaris L.) bitkilerinden elde edilen ekstraktın yünlü ve pamuklu kumaşların boyanmasında etkili bir doğal boyar madde kaynağı oldukları anlaşıldı.

Abstract:
In this study, the usability and antimicrobial properties of extracts obtained from mint (Mentha spicata L.) and thyme (Thymus vulgaris L.) plants were examined. Cotton and woolen fabrics were used in the dyeing process. CuSO4, FeSO4 and AlK(SO4)2 mordants were used as stabilizers and color changers. Dyeing was carried out using pre-, co-, post-mordant and non-mordant dyeing methods. Fastness analyzes were performed according to international standards (TS EN ISO 105 CO6). Color codes were made with the help of Pantone color guide atlas, CIE-L*a*b* and K/S values were made with the help of Premier Colorsan SS 6200A spectrophotometer. In the dyeings performed, dyeings with generally high fastness values were obtained. Antimicrobial tests of the dyed fabrics were carried out by the disk diffusion method. Of the three mordants we used, only the antimicrobial tests gave positive results in the dyeings using CuSO4 mordant. Since the textile fabrics produced according to these procedures have antimicrobial properties, it is thought that their use in health centers (hospitals, health centers, clinics) will make a positive contribution to hygiene. It was understood that the extract obtained from mint (Mentha spicata L.) and thyme (Thymus vulgaris L.) plants is an effective source of natural dyes in dyeing woolen and cotton fabrics.