Tiroid bozuklukları ile insülin direnci arasındaki ilişki
The relationship between thyroid disorders and insulin resistance
Yazar: MEDİNE ŞİŞMAN
Danışman: DOÇ. DR. MERAL MERT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Obezite = Obesity ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Tiroid bozuklukları ile insülin direnci arasındaki ilişki Giriş ve Amaç: Tiroid ve glukoz metabolizmasındaki bozukluklar aile hekimliği polikliniklerimizde sıkça takip ettiğimiz hastalıklardır. Genellikle hastalar 'kilo veremiyorum; tiroid hastalığım olabilir, insülin direncim olabilir' diye gelmektedir.  Bazı hastalar ise aldıkları tiroid tedavileri dolayısıyla kilo veremediklerini ve kan şekerlerinin düzensiz olduğunu düşünmektedir. Literatürde tiroid bozukluklarının glukoz metabolizmasını etkilediği; insülin direncinin bozulmuş glukoz toleransına, diyabete, dislipidemiye, obeziteye, metabolik sendroma ve hipertansiyona neden olduğu yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı tiroid bozuklukları ile insülin direnci arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır.  Gereç ve Yöntem: T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde etik kurul onayı alındı. 2015-2017 yıllarında tiroid hastalığı ön-tanılı, takipli ve kilo verememe şikâyetli 2000 hasta retrospektif taranarak, 301 hastanın kayıtları incelendi. Laboratuvar sonuçlarından TSH, sT3, sT4, insulin, açlık plazma glukozu (APG), hemglobin A1c (HbA1c), anti-TPO, anti-TG değerlendirildi. Homeostasis Model Assesment-Insulin Resistance (HOMA-IR) hesaplandı. Tanı ve aldıkları tedaviye göre hastalar hipotiroid, hipertiroid, ötiroid şeklinde üçe ayrıldı. Bulgular: Hastaların 264'i (%87,7) kadın, 37'si (%12,3) erkekti. Hasta medyan yaş 47 idi. Hastaların %45,8'i hipotiroid, %19,6'sı hipertiroid, %34,6'sı ötiroid idi. Hipotiroid hastaların %95,6'sı, hipertiroid hastaların %93,2'si tedavi almaktaydı. Hastaların %29,6'sında APG 100-126 mg/dl arasındaydı. Hastaların %49,6'sında HOMA-IR≥2,5 idi. Hastaların %34,9'unda HbA1c %5,7-6.4 saptandı. Hipotiroid grubun %48,6'sında, hipertiroid grubun %52,5'inde, ötirod grubun %48,1'inde HOMA-IR ≥2,5 idi. Hipotiroid, hipertiroid ve ötiroid hasta gruplarının hiçbiriyle insülin direnci arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Tiroid hastalık grupları ile anti-TG ve anti-TPO arasında anlamlı ilişki saptandı.  Sonuç: Tedavisiz ötirod grubun insülin direnciyle anlamlı bir ilişkisi saptanmadığı gibi tedavi alan hipotiroid ve hipertiroid grubun da insülin direnciyle anlamlı bir ilişkisi saptanmadı. Sonuçlardan bazıları tiroid hormon düzeyleri ile insülin direnci üzerine yapılmış önceki çalışmalarla uyumlu iken bazılarının uyumsuz olduğu gözlenmiştir. Bu konuda daha büyük vaka gruplarıyla prospektif randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Introduction and Aim: Thyroid disorders, obesity and insulin resistance are subjects observing frequently in the family medicine outpatient clinics. People usually believe that thyroid disorder has a negative effect on losing weight and controlling their blood glucose level even if they are under the treatment. In the literature, the thyroid disorders may affect glucose metabolism. Additionally, the insulin resistance may be associated with impaired glucose tolerance, diabetes, dyslipidemia, obesity, metabolic syndrome and hypertension. The aim of our study is to determine the relationship between insulin resistance and thyroid disorders.  
Material and Methods: After the approval of the ethics committee at Bakırköy Dr Sadı Konuk Education and Research Hospital of Ministry of Health of Republic of Turkey, 2000 patients (age 18-85 years) were evaluated retrospectively and 301 patients were included in the study. TSH, fT3, fT4, insulin, FPG, anti-TPO, anti-TG, HbA1c were recorded. Homeostasis Model Assesment-Insulin Resistance (HOMA-IR) were calculated. According to the diagnosis and the treatment they received, the patients were divided into hypothyroid, hyperthyroid and euthyroid. 
Results: Of the patients, 264 (87.7%) were female and 37 (12.3%) were male. 45.8% of the patients were hypothyroid, 19.6% were hyperthyroid and 34.6% were euthyroid. 95.6% of hypothyroid patients and 93.2% of hyperthyroid patients were receiving treatment. 29.6% of the patients' FPG were between 100-126 mg/dl. HOMA-IR ≥ 2.5 in 49.6% of the patients. In 34.9% of patients HBA1C was detected as between 5.7-6.4%. 48.6% of the hypothyroid group, 52.5% of the hyperthyroid group and 48.1% of the euthyroid group had HOMA-IR ≥ 2.5. There was no significant relationship between insulin resistance and any of the hypothyroid, hyperthyroid and euthyroid patients. There was a significant relationship between thyroid disease groups and anti-TG and anti-TPO. 
Conclusion: There was no significant association between the untreated euthyroid group and insulin resistance, and no significant association was found between insulin resistance and the treated hypothyroid and hyperthyroid group. Some of the results were consistent with previous studies of thyroid hormone levels and insulin resistance, while others were found to be incompatible. There is a need for prospective randomized controlled trials with larger groups of cases.