Yasal düzenlemelere göre hava kirliliği ve Türkiye ile İran arasında bir karşılaştırma
Air pollution according to the legal arrangements and a comparison between Turkey and Iran
Yazar: KHADİJEH AGHAPOUR
Danışman: DOÇ. DR. ELİF ÇOLAKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Hava kirliliği = Air pollution ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Türkiye = Turkey ; Yasal düzenlemeler = Legal regulations ; İran = Iran

Özet:
Hava kirliliği, günümüzde sosyal bir sorun haline gelmiştir. Atmosferde oluşan bu kirlilik, çevreyi olumsuz yönde etkilemektedir. Hızla artan dünya nüfusuyla birlikte hava kirliliği bütün dünyanın ortak problemi olmuştur. Hava kirliliği özellikle gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde daha fazla görülmekte ve bütün canlıları dolaylı ve dolaysız olarak olumsuz yönde etkilemektedir. Zira düzensiz kentleşme, motorlu araçlar ve kullanacak yakıtlar ve meteorolojik sorunların etkisiyle bu kirliliğin yüksek değerlere ulaştığı görülmektedir. Türkiye'de 1983 yılında özellikle 2872 sayılı Çevre Kanunu'yla birlikte bu kirliliği önlemek için çeşitli kanunlar oluşturulmuştur. İran Anayasası'nda 1979 yılına kadar çevre kirliliği, dolayısıyla hava kirliliği, konusunda herhangi bir hukuki düzenleme bulunmazken, 1955 yılında çıkarılan Belediye Kanunu'nun 55. maddesinin 20. bendi, bu konudaki o dönem için tek düzenleme olarak kabul edilebilir. Zira bu konudaki kapsamlı düzenleme için 1999 yılına kadar beklenilmiş ve İran'da hava kirliliği önleme kanunu onaylanmıştır. Söz konusu Kanun'da çevre örgütünün görevleri açıklanırken, hava kirliliğinin ölçütleri ile ilgili yasalar açıklanmıştır. Emisyon kavramının yanı sıra, hava kirliliğinin nedenleri ve etkilerini, hava hacminde yer alan partiküllerin insan sağlığına, doğaya, yapılara olan küresel etkilerini ve denetimini incelenmiştir. Bu kirliliğin sebepleri, mevzuatının tanıtılması, hava kirliliği ile ilgili kanun ve yönetmelikleri ve havanın kaliteli standartlarını incelenmiştir. Son olarak kent hava kalitesine önemli katkıda bulunduğu düşünülen ulaşım sisteminde yapılan düzenlemelere de yer verilmektedir.

Abstract:
Nowadays, air pollution has become a social problem. Atmospheric pollution, affects environment adversely. With the rapidly increasing world population, air pollution at beginning of the most important environment pollution has become as a common problem of all the world. More common, this is coming especially in developed and developing countries and are affecting negatively all creatures directly and indirectly. Irregular urbanization, motor vehicles and used fuels caused air pollution to reach high values under the influence of meteorological factors. In Turkey, especially in the prevention of air pollution laws were established in 1983 by Environment Act No. 2872. Until 1979 in the Iranian Constitution, did not exceed any item about environmental pollution, thereby air pollution. However, In Iran these issues was firstly coming in 1955 in 20 of item 55 of the Municipal Law. Prevention of air pollution law in Iran was approved in 1999. Furthermore, the subject of emissions; is analyzing global effects of causes and effects of air pollution and the air volume of particles on human health, nature, structures and its controls. Besides, the causes of air pollution, introduction of legislation, laws and regulations related to air pollution and air quality standards have been analyzed. Finally, the amendment on transportation system of the cities in Iran is expected to contribute air quality significantly.