Okul yöneticilerinin kullandığı motivasyonel dil ile okul öncesi öğretmenlerinin tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining of the relationship between the motivational language used by school administrators and the burnout levels of preschool teachers
Yazar: GİZEM EVİRGEN
Danışman: DOÇ. DR. ENDER KAZAK
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Motivasyon = Motivation ; Tükenmişlik = Burnout

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin algılarına göre okul yöneticilerinin kullandığı motivasyonel dil ile öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemi 2022-2023 yılında Düzce ilinde görev yapan 276 gönüllü okul öncesi öğretmeninden oluşmaktadır. Veriler, Google Formlar üzerinden hazırlanan üç bölümden oluşan demografik bilgiler formu, ikinci bölümde Özen (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan Motivasyonel Dil Ölçeği, üçüncü bölümde İnce ve Şahin (2015) tarafından Türkçeye uyarlanan Maslach Tükenmişlik Ölçeği Eğitimci Formu aracılığıyla toplanmıştır. Veriler normal dağılım gösterdiği için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon testi ve basit doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda okul öncesi öğretmenlerin, okul yöneticilerinin motivasyonel dil kullanımına ilişkin algılarının kısmen katılıyorum düzeyinde olduğu görülmüştür. Motivasyonel dilin alt boyutlarından yönlendirici dil ve aitlik yaratıcı dile ilişkin algılarının kısmen katılıyorum düzeyinde, cesaret verici dil algılarının katılıyorum düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin okul yöneticilerinin kullandığı motivasyonel dil kullanımına ilişkin görüşlerinde cinsiyet ve eğitim durumu bakımından anlamlı farklılıklar tespit edilirken öğretmenlerin çalıştıkları okul kademesi, yaş aralığı, mesleki kıdemleri, çalışılan okuldaki süre açısından anlamlı farklılık bulunmamıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin tükenmişlik düzeylerinin alt boyutlarında duygusal tükenmeyi orta düzeyde algıladıkları, duyarsızlaşmayı ve kişisel başarıyı düşük düzeyde algıladıkları tespit edilmiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin tükenmişliklerinin cinsiyet, eğitim düzeyi, çalışılan okul kademesi, yaş aralığı, kıdem bakımından anlamlı farklılıklar tespit edilirken çalışılan okuldaki süre açısından anlamlı farklılık bulunmamıştır. Okul yöneticilerinin motivasyonel dil kullanımı arttıkça okul öncesi öğretmenlerinin duygusal tükenmelerinin azaldığı, kişisel başarı düzeylerinin arttığı görülmüştür. Okul yöneticilerinin kullandığı motivasyonel dilin, okul öncesi öğretmenlerinin duyarsızlaşması ile anlamlı bir ilişkisi bulunmamıştır. Okul yöneticilerinin motivasyonel dil kullanımının okul öncesi öğretmenlerinin tükenmişliğinin, duygusal tükenme ve kişisel başarı alt boyutlarını anlamlı olarak yordadığı fakat duyarsızlaşma alt boyutunu ise anlamlı olarak yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ortaya çıkan sonuçlara yönelik araştırmacılara ve uygulayıcılara önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is to identify the relationship between the motivational language used by school administrators and teachers' burnout levels according to the perceptions of preschool teachers. The research was designed in a relational survey model. The sample of the research consists of 276 volunteer preschool teachers working in Düzce province in 2022-2023. The data were collected through a demographic information form consisting of three sections prepared through Google Forms, Motivational Language Scale adapted into Turkish by Özen (2013) in the section two, and Maslach Burnout Scale Educator Form adapted into Turkish by İnce and Şahin (2015) in the section three. Because the data were normally distributed, t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation test, and simple linear regression analysis were performed. As a result of the research, it was seen that preschool teachers' perceptions of school administrators' use of motivational language were at a partially agree level. It was determined that their perceptions of directive language and belongingness-creating language which are sub-dimensions of motivational language, were at the level of partially agree and their perceptions of encouraging language were at the level of agree. While significant differences were found in terms of gender and educational status in teachers' views on the use of motivational language used by school administrators, no significant differences were found in terms of the school level, age range, professional seniority, and duration of employment. In the sub-dimensions of burnout levels of preschool teachers, it was determined that they perceived emotional exhaustion at a medium level, depersonalization, and personal achievement at a low level. Significant differences were found in terms of gender, education level, school level, age range, seniority of preschool teachers' burnout levels, while no significant difference was found in terms of the duration of employment at the school. As the use of motivational language by school administrators increased, emotional exhaustion of preschool teachers decreased, and personal achievement levels increased. The motivational language used by school administrators did not have a significant relationship with the depersonalization of preschool teachers. It was concluded that school administrators' use of motivational language significantly predicted the emotional exhaustion and personal accomplishment sub-dimensions of preschool teachers' burnout, but not the depersonalization sub-dimension. Suggestions were made to researchers and practitioners regarding the results.