Lantanum karbonat'ın böbreğin endokrin fonksiyonlarına etkisi
Effect of lanthanum carbonate on the endocrine functions of kidney
Yazar: ÖNDER HÜSEYİNBAŞ
Danışman: PROF. DR. ERTUĞRUL TAŞAN
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Endokrinoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Endokrin bezler = Endocrine glands ; Endokrin sistem = Endocrine system ; Fosfatlar = Phosphates ; Lantanum karbonat = Lanthanum carbonate

Özet:
Serum fosfor sev20iyelerinin normal değerler üzerine çıkması durumunda hiperfosfatemi tablosu gelişir. Vücuttaki fosfat birikimi ve hiperfosfatemi, yumuşak doku ve damar kalsifikasyonlarına neden olur. Bununla birlikte fosfat tutulması, koroner arter hastalığının yol açtığı ölüm ve ani ölüm gibi durumlarla kardiyovasküler mortaliteyi artırır. Hiperfosfatemi tedavisinde diyet ve diyalizin yanı sıra oral fosfat bağlayıcılar kullanılmaktadır. Fosfat bağlayıcılar bir anyon olan fosfatı aktif bir katyonla değiştirerek emilmeyen ve bağırsaktan dışkıyla atılan bir bileşik oluştururlar. Fosfat bağlayıcıların, alüminyum bazlı ve kalsiyum bazlı olanları dışında alüminyum ve kalsiyum içermeyen birçok çeşidi mevcuttur. 
Çalışma kapsamında etkisi incelenen lantanum, hiperfosfatemi tedavisinde kullanılan, alüminyum ve kalsiyum bazlı olmayan, nadir toprak elementlerinden Lantanit sınıfı bir fosfat bağlayıcıdır. Lantanum, alüminyum ve kalsiyum bazlı fosfat bağlayıcıların yan etkilerini göstermez ayrıca yapılan çalışmalarda emilim ve doku birikiminin oldukça düşük seviyelerde olduğu görülmüştür. Lantanumun emilimi, birikimi ve toksisitesi ile ilgili çalışmalarda büyük oranda kemik, karaciğer ve sindirim sistemine odaklanılmıştır. 
Tez kapsamında, sağlıklı sıçanlara lantanum karbonatın farklı dozlarının verilmesinin, böbreğin endokrin fonksiyonları ve kalsiyum-fosfor metabolizmasının düzenlemesinde rol oynayan hormonlar üzerine etkisi araştırıldı. 
Çalışmada 20 erkek erişkin sıçan dört gruba ayırıldı. Üç gruba 28 gün boyunca 500, 1000 ve 2000 mg/kg dozlarında oral lantanum karbonat uygulandı. Sıçanların ilk gün ve son gün kanları alındı. Alınan kanlardan tam kan sayımı, 1,25 dihidroksi vitamin D3, parathormon, eritropoietin, renin, kalsitonin, kalsiyum ve fosfor seviyeleri ölçüldü. Tüm sonuçlar istatistiksel anlamlılık yönünden incelendi. 
Grupların ilk gün ve son gün kan değerlerinin istatistiksel analizinde 500-2000 mg/kg gruplarında, uygulama öncesi ve sonrası serum kalsiyum değerlerinde anlamlı fark bulundu. 500 mg/kg grubunda uygulama öncesi ve sonrası serum PTH, renin ve kalsitonin seviyelerinde anlamlı fark bulundu. Gruplar karşılaştırıldığında uygulama sonrası, 2000 mg/kg ve kontrol grubu arasında serum kalsiyum seviyelerinde ve 500-1000 mg/kg grupları arasında serum fosfor seviyelerinde anlamlı fark bulundu.
Elde ettiğimiz sonuçlar lantanumun böbrek hasarı ile ilişkili olabileceğini göstermektedir. Çalışmamızın sonuçları daha büyük kohortlar ile tekrarlanmalı ve elde edilen biyokimyasal ve endokrin parametre sonuçları histopatolojik gözlemlerle konfirme edilmelidir.

Abstract:
If serum phosphorus levels rise above average values, a picture of hyperphosphatemia develops. Phosphate accumulation and hyperphosphatemia in the body cause soft tissue and vascular calcifications. However, phosphate retention increases cardiovascular mortality with conditions such as death and sudden death caused by coronary artery disease. In addition to diet and dialysis, oral phosphate binders are used to treat hyperphosphatemia. Phosphate binders replace anion phosphate with an active cation to form a compound that is excreted from the gut and not absorbed. 
Lanthanum, the effect of which was examined within the scope of the study, is a phosphate binder of the Lanthanide class of rare earth elements and not aluminum and calcium-based, used in the treatment of hyperphosphatemia. Lanthanum does not show the side effects of aluminum and calcium-based phosphate binders, and studies have shown that absorption and tissue accumulation are at very low levels. Studies on the absorption, accumulation, and toxicity of lanthanum have largely focused on the bone, liver, and digestive system. 
Within the scope of the thesis, the effect of giving different doses of lanthanum carbonate to healthy rats on the relationship between the endocrine functions of the kidney and the hormones involved in the regulation of calcium-phosphorus metabolism was investigated. 
In the study, 20 male adult rats were divided into four groups. Oral lanthanum carbonate was administered to three groups at doses of 500, 1000 and 2000 mg/kg for 28 days. The rats were bled on the first and last day. Complete blood count from the blood taken, 1,25-dihydroxyvitamin D3, parathormone, erythropoietin, renin, calcitonin, calcium and phosphorus levels were measured. All results were analyzed for statistical significance. 
In the statistical analysis of the first day and last day blood values of the groups, a significant difference was found in the serum calcium values before and after the administration in the 500-2000 mg/kg groups. A significant difference was found in serum PTH, renin and calcitonin levels before and after administration in the 500 mg/kg group. When the groups were compared, a significant difference was found in serum calcium levels between the 2000 mg/kg and control groups, and in serum phosphorus levels between the 500-1000 mg/kg groups.
Our results show that lanthanum may be associated with kidney damage. The results of our study should be repeated with larger cohorts and the obtained biochemical and endocrine parameter results should be confirmed with histopathological observations.