Muhafazakârlığın yerel görünümleri Siirt örneği
Local looks of conservatism Siirt example
Yazar: BÜŞRA ÖZÜDOĞRU
Danışman: PROF. DR. MAHMUT HAKKI AKIN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Modernleşme = Modernization ; Muhafazakar İslam = Conservative Islam ; Muhafazakarlık = Conservatism ; Siirt = Siirt ; Sosyal muhafazakarlık = Social conservatism

Özet:
Muhafazakârlık, Avrupa'da kapitalist modernleşme süreci karşısında, bu sürecin çözdüğü toplumsal, kültürel, siyasi ve dini tüm yapıların anlam ve sürekliliği adına gösterilen bir tepkidir. Türkiye'de ise muhafazakârlığın varlığı, modern Türkiye'nin doğuşuyla ortaya çıkmış ve cumhuriyetin ürettiği bir zeminde siyasal ve felsefi bir dil olarak berraklaşmıştır. Türkiye'de muhafazakâr düşüncenin belirginleştiği temel alan Batılılaşma tartışmaları ekseninde ortaya çıkmıştır. Batılılaşma çerçevesinde yeni bir milli kimlik inşa etme amacıyla gerçekleştirilen inkılaplara yönelik Türk muhafazakârlığı, bu inkılapların görmezden geldiği toplumsal hassasiyetlerin korunmasını esas alan ve ilerlemeyi farklı bir kulvardan izleyen bir modernleşme tasavvuruna sahip olmuştur. Türkiye'de Cumhuriyet ile birlikte inşa edilmeye çalışılan ulus-devlet inşasının merkezileşmeye, kültürü standartlaştırmaya ve toplumun homojenleştirilmesine dayanan bir süreç oluşunun Türkiye'de yarattığı gerilimler özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde farklı gerilimler ve farklı dirençler ortaya çıkarmıştır. Bu da Türkiye'de muhafazakârlığın tek boyutta yaşanmadığını, farklı dinamiklerle ele alınması gerekliliğini göstermiştir. Araştırmanın örnek alanı olarak belirlenen Siirt ile Türkiye'de muhafazakârlığın belli bir "yere" bağlı olarak irdelenmesi ve "yerel" olanın sosyolojik bilgisine ulaşılması amaçlanmıştır. 
Nitel araştırma yöntemi ve yarı-yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak, 36 kişi ile gerçekleştirilen derinlemesine mülakatlar neticesinde muhafazakârlığın belli bir "yer" e özgü olarak aldığı farklı biçimsellikler, mekânda yaşayan insanların toplumsal ilişkileri üzerinden ele alınmıştır. Elde edilen görüşme verileri fenomenolojik araştırma desenine bağlı kalınarak, betimsel olarak analiz edilmiştir. Görüşmeler neticesinde dini, kültürel ve siyasal muhafazakârlığa yönelik yerel farklılıkları serimleyen önemli temalar ortaya çıkmıştır.  

Anahtar Kelimeler: Muhafazakârlık, Türk modernleşmesi, Siirt muhafazakârlığı, Süreklilikler.

Abstract:
Conservatism is a reaction against the capitalist modernization process in Europe in the name of the meaning and continuity of all social, cultural, political and religious structures that this process dissolves. The existence of conservatism in Turkey emerged with the birth of modern Turkey and became clear as a political and philosophical language on a ground produced by the republic. The main area where conservative thought became evident in Turkey emerged in the axis of Westernization debates. Turkish conservatism towards the reforms carried out with the aim of constructing a new national identity within the framework of Westernization has had a modernization vision, which is based on the preservation of social sensitivities ignored by these reforms and follows the progress from a different lane. Different tensions and different resistances, especially in the Eastern and South-eastern Anatolia regions were caused by the tensions created in Turkey by the fact that the nation-state building, which was tried to be built with the Republic in Turkey, is a process based on centralization, standardization of culture and homogenization of society. This has showed that conservatism in Turkey is not experienced in one dimension and that it should be handled with different dynamics. This study seeks to examine conservatism in Turkey depending on a certain "place" and to reach the sociological knowledge of the "local" in Siirt as the sample of the study, and in Turkey. 
As a result of in-depth interviews with 36 people using the qualitative research method and semi-structured interview technique, the different formalities that conservatism takes as specific to a certain "place" are discussed through the social relations of the people living in the space. The obtained interview data were analysed descriptively, adhering to the phenomenological research design. As a result of the interviews, important themes have emerged that reveal local differences in religious, cultural and political conservatism.

Keywords: Conservatism, Turkish modernization, Siirt conservatism, Continuities.