Çocuk alerji polikliniğinde yapılan deri prik testi sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of skin prick test results performed in pediatric allergy policilinic
Yazar: TUĞBA AKBEY KOÇAK
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE TOYRAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Çocuk Sağlığı ve Has. Hematoloji Onkoloji Eğt. Arş. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Deri testleri = Skin tests ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Hipersensitivite-ani = Hypersensitivity-immediate ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Giriş: Alerjik hastalıklar günümüzde sıklığı giderek artan önemli bir sağlık
sorunudur. Tedavinin önemli bir parçası duyarlı olunan alerjenden kaçınmaktır. Bu
nedenle alerjenin tanımlanması önemlidir. Deri prik testleri bu amaçla güvenilir ve
duyarlı olarak kullanılan minimal invazif testlerdir.
Gereç ve yöntem: Çalışmamızda, Ocak 2013-Şubat 2015 tarihleri arasında Ankara
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Çocuk Alerji Polikliniği'ne alerjik hastalık yakınmaları nedeniyle başvuran, alerjik
hastalık tanısı alan ve deri prik testi yapılan hastalar retrospektif olarak
değerlendirildi. Hastaların dosyalarından; yaş, cinsiyet, doğduğu mevsim, testin
yapıldığı mevsim, deri prik testinde uygulanan alerjenlere duyarlanma varlığı,
duyarlanma varsa reaksiyon boyutu, histamin reaksiyonu boyutu, hastanemiz işletim
sistemindeki notlarından ise hastanın tanısı/tanıları, kan tetkiki yapılan hastaların tam
kan sayımındaki eozinofil sayı ve yüzdesi, serum total IgE düzeyi kaydedildi.
Hastalar yaş gruplarına göre <2 yaş, 2-5 yaş, 5-12 yaş ve >12 yaş olarak
gruplandırıldı. Hastalar bir tanısı olanlar ve birden fazla tanısı olanlar olarak
gruplandırıldı. Alerjen duyarlanması olan hastalar, hava yolu ve besin duyarlanması
olarak iki gruba ayrıldı. Hava yolu alerjen duyarlılığı olan hastalar ise polen, ev tozu,
hayvan epiteli ve küf mantarı duyarlılığı olarak gruplandırıldı. Ayrıca polen
duyarlanması olan hastalar ağaç, çimen, hububat ve yabani ot duyarlanmalarına göre
gruplandırıldı.
Bulgular: Çalışmamıza deri prik test yapılan 4885 hasta dahil edildi. Hastaların yaş
ortalaması 6,4 ± 4,7 (0-18 yaş) (ortanca değer 5,4 yıl) yıldı. 0-2 yaş arasında 1056
(%21,6) hasta, 2-5 yaş arasında 1200 (%24,6) hasta, 5-12 yaş arasında 1845 (%37,8)
hasta, >12 yaş 784 (%16) hasta vardı. Olguların 2020'si (%41,4) kız, 2865'i (%58,6)
erkekti. En az bir alerjene duyarlılık oranı %33,4 olup en fazla duyarlılık genel polen
duyarlılığı (%21,5) olarak saptandı. İkinci sırada ev tozu akarları (%8,1) ve daha
sonra sırası ile hayvan epiteli (%3,8) küf mantarı (%2,5) duyarlılığı saptandı. Besin 
alerjenlerine karşı test uygulanan 1165 hastanın %23,7'sinde besin alerjen duyarlılığı
saptandı. Hastaların %27,7'inde hava yolu alerjen duyarlılığı, %5,7'sinde besin
alerjen duyarlılığı saptandı. Polenlerden en sık karışık çimen polenlerine duyarlılık
(%19,3) saptandı. Bir tanı ile izlenen hastalarda alerjen duyarlanma sıklığı %24,6
iken, birden fazla alerjik hastalık tanısı olan hastalarda bu oran %59,7 idi (p<0,001).
Alerjen duyarlanması sıklığı <2 yaşta %25,9; 2-5 yaşta %16,8; 5-12 yaşta %39,6;
>12 yaşta ise %54,2 bulunmuştu (p<0,001). 0-2 yaş arasında en sık besin alerjisi
(%20,5), 2-5 yaş arası en sık polen (%8,6), 5-12 yaş arasında en sık polen (%31,7),
>12 yaşta en sık yine polen (%46) duyarlılığı bulunmuştu. Kız hastaların %30,1
(n:607)'inde, erkek hastaların ise %35,7 (n:1022)'sinde en az bir alerjene duyarlılık
saptandı (p<0,001). Hastaların doğum mevsimi ile alerjen duyarlanması sıklığı
arasında anlamlı fark bulunmadı (p:0,53). Test mevsimine göre alerjen duyarlanma
sıklığı; ilkbahar %29,7; yaz %43,7; sonbahar %31,4; kış %24,4 olup, mevsimler
arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0,001). Atopi saptanan
hastalarda eozinofili sıklığı %59 iken atopi olmayan hastalarda %35,9 idi (p<0,001).
Atopi saptanan hastaların %55,5'inin IgE değeri yaşa göre yüksek iken, atopi
saptanmayan hastalarda bu oran %26,2 idi (p<0,001). Alerjen duyarlanması olan
hastalarda reaksiyon boyutu çapının eozinofilisi olan ve yaşa göre IgE yüksekliği
olan hastalarda istatistiksel anlamlı olarak daha büyük olduğu saptandı (p<0,001).
S nu Alerjik hastalarda en etkili korunma ve tedavi yöntemi alerjenden kaçınma
olduğundan, bölgesel alerjen dağılımındaki farklılıkların ortaya konulması oldukça
önemlidir. Çalışmamızda bölgemizde en sık polen ve ikinci sırada ev tozu akar
duyarlılığı olduğu, 2 yaş altında besin alerjenleri öne çıkarken, yaş ilerledikçe
solunumsal alerjen duyarlılığının giderek arttığı gözlenmiştir. İki yaş altında polen
duyarlanmasının az olmasına rağmen mevcut olduğu saptanmıştır. Periferik total IgE
ve eozinofil değerleri yüksek olan hastalarda duyarlanma sıklığının daha fazla
olduğu gözlenmiştir.

Anahtar kelimeler: çocuk, alerjik hastalık, deri prik test, atopi sıklığı

Abstract:
Introduction: Allergic diseases are an important health problem increasing in
prevelance. An important part of the treatment is to avoid susceptible allergen.
Therefore, it is important to identify allergen sensitivity. Skin prick tests are
minimally invasive, reliable and sensitive tests used for this purpose.
Material and Method: In this study, we retrospectively evaluated the patients who
were diagnosed with allergic disease and undergone skin prick test on January 2013-
February 2015. Age, gender, birth season, season of the test, the presence of
sensitization to the applied allergens, the reaction size if any sensitization, the size of
the histamine reaction, the diagnosis of the patient, the number and percentage of
eosinophils, serum total IgE level were recorded. The patients were grouped as <2
years, 2-5 years, 5-12 years and >12 years according to age groups. Patients were
grouped as having a diagnosis and having more than one diagnosis. Patients with
allergen sensitization were divided into two groups as aeroallergen and food
allergens. Patients with aeroallergen sensitization were grouped as pollen, house
dust, animal epithelium and mold.
Findings: A total of 4885 patients were included in our study. The mean age of the
patients was 6.4 ± 4.7 years (0-18 years) (median value 5.4 years) and 1056 (21.6%)
patients aged 0-2 years, 1200 (24.6%) patients aged 2-5 years, 1845 (37.8%) patients
between 5 and 12 years, 784 (16%) patients were >12 years old. Of the cases, 2020
(41.4%) were female and 2865 (58.6%) were male. The sensitization of at least one
allergen was 33.4% and the highest sensitization was pollen sensitization (21.5%).
Then, respectively, house dust mites (8.1%), animal epithelium (3.8%), mold (2.5%)
sensitization were detected. Food allergen sensitization was found in 23.7% of 1165
patients who were tested with food allergens. Aeroallergen sensitivity was found in
27.7% and food allergen sensitivity was found in 5.7% of the patients. Grass
sensitization was the most common (%19,3) among pollen groups The frequency of
allergen sensitization was 24.6% in patients followed with one diagnosis, while this 
rate was 59.7% in patients with more than one allergic disease (p <0.001). The
frequency of allergen sensitization was 25.9% at <2 years of age; 16.8% at 2-5 years
of age; 39.6% at 5-12 years; 54.2% at > 12 years of age (p <0.001). The most
common allergy among 0-2 years was food (20.5%), among 2-5 years (8.6%) was
pollen, 5-12 years (31.7%) was pollen and >12 years was pollen too (46%). In 30.1%
(n: 607) of the female patients and 35.7% (n: 1022) of the male patients, sensitization
to at least one allergen was determined (p <0.001). There was no significant
difference the frequency of allergen sensitization according to the birth season (p:
0.53). Allergen sensitization frequency in the test season was 29.7% in spring; 43.7%
in summer; 31.4% in autumn; 24.4% in winter (p <0.001). The frequency of
eosinophilia was 59% in patients with atopy and 35.9% in patients without atopy (p
<0.001). Of the patients with atopy, 55.5% had a high IgE value, while this rate was
26.2% in patients without atopy (p <0.001). In patients with allergen sensitization,
the diameter of the reaction size was found to be significantly higher in patients with
eosinophilia and in patients with high IgE value (p <0.001).
Results: The most effective prevention and treatment method in allergic patients is
avoidance of allergen and it is very important to reveal differences in regional
allergen distribution. Prevention of allergens provides clinical improvement and this
is the most important and easy treatment. In our study, the most common
sensitization in our region is pollen, the second is house dust sensitization. While
food allergens were more prominent under 2 years of age, aeroallergen sensitivity
was gradually increased as age increased. Pollen sensitization was found to be
present despite a low frequency under two years of age. It was observed that the
frequency of sensitization was higher in patients with high peripheral total IgE and
eosinophil values. Therefore, patients with high eosinophils and total IgE values
should be evaluated with skin test by keeping in mind that allergen sensations are
likely to be high in the presence of allergic complaints.

Key words : child, allergic disease, skin prick test, atopy frequency