İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin 6 ve 7. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan kelime çalışmalarındaki kelimelere erişi düzeylerinin belirlenmesi
Determining the achievement level of secondary school 8th grade students in acquiring the words in the vocabulary exercises that take place in 6th and 7th grade Turkish course books
Yazar: ASLIHAN MURAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YUSUF DOĞAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Kelime öğretimi = Vocabulary teaching ; Kelimeler = Words ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim  8. sınıf öğrencilerinin 6 ve 7. sınıf Türkçe Öğrenci Çalışma ve Öğretmen Kılavuz Kitabı'nda yer alan kelime çalışmalarındaki kelime ve deyimlere erişi düzeylerini saptamaktır. Araştırma, betimsel tarama yöntemli olup araştırmanın çalışma grubunu, Ankara İli Keçiören İlçesinde rastgele seçilen üç ilköğretim okulunda 2012–2013 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 300 öğrenci oluşturmuştur. 
Uygulama öncesinde Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları 6 ve 7. sınıf Öğrenci Çalışma Kitabı ile Öğretmen Kılavuz Kitabı incelenmiş, bu kitaplarda kelime öğretimini hedefleyen 465 kelime ve 107 deyim tespit edilerek listelenmiştir. Bu kelimelerden öğrencilerin anlamını bilebilecekleri 134 kelime ve 1 deyimle ilgili olarak 8. sınıfta öğrenim gören 100 öğrenciyle görüşülmüş, öğrencilerin tamamı bu kelimelerin anlamını bildiği için söz konusu kelimeler, araştırmada kullanılacak kelime ve deyim listesinden çıkarılmıştır. Söz konusu listede yer alan kelime deyimlerle ilgili olarak Ankara ilinde görev yapan 30 Türkçe öğretmeninin görüşü alınmış, sonuçta araştırmada 128 kelime ve  52 deyim kullanılmıştır. Çalışma yapraklarında ele alınan kelime öğretim teknikleri de  uzmanlarının görüşleri doğrultusunda tespit edilmiştir. 
Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan çalışma yaprakları kullanılmıştır. Çalışma yapraklarında "Deyimi Anlamı ile Eşleştirme", "Deyimin Anlamını Yazma", "Deyimi Cümlede Kullanma", "Kelimeyi Anlamı ile Eşleştirme", "Kelimenin Anlamını Yazma", "Kelimeyi Cümlede Kullanma", "Kelimenin Eş Anlamlısını Yazma", "Kelimenin Eş Anlamlısını Cümlede Kullanma"  başlıklı etkinlikler yer almıştır.
Çalışma kâğıtları, uygulama yapılan okullardan biri olan Şinasi İlköğretim Okulunda çalışma grubu dışında kalan 8. sınıfların birinde ön çalışma ile gözden geçirilmiştir. Gözden geçirilmiş çalışma yaprakları üzerinde gerekli düzenlemeler yapılmış ve araştırma; Şinasi İlköğretim Okulu, Hüseyin Güllüoğlu İlköğretim Okulu ve Şenlik İlköğretim Okulunda yapılmıştır.
 Çalışma grubu kapsamındaki öğrencilerin çalışma yapraklarında yer alan kelime ve deyimlere verdikleri cevaplar, SPSS 17.0 kullanılarak analiz edilmiştir. Üç okulda araştırmaya katılan öğrencilerin kelime öğretim etkinliklerinde yer alan kelime ve deyimlere verdikleri cevapların toplam doğru ve yanlış yüzdelikleri ile Chi-Square Test (p<.05) sonuçları tablolaştırılmıştır. Bu tablolara ilave olarak öğrencilerin %70 ve üzeri ile %30 ve altı bir oranla doğru yaptıkları çalışmaların sonuçları tablolaştırılmış ve bu verilerden hareketle değerlendirmeler yapılmıştır. 
Elde edilen bulgulara dayalı olarak; araştırmaya katılan öğrencilerin kelime öğretim çalışmalarında "Kelimeyi Anlamı ile Eşleştirme" ve "Deyimi Anlamı ile Eşleştirme" etkinliklerinde; "Kelimenin Anlamını Yazma, Cümlede Kullanma", "Deyimin Anlamını Yazma, Cümlede Kullanma" ile "Kelimenin Eş Anlamlısını Yazma, Cümlede Kullanma" etkinliklerine göre daha başarılı oldukları belirlenmiştir.
Araştırmada ele alınan 128 kelimeden 33'ü %70 ve üzerinde (üst düzey), 43'ü %69-31 (orta düzey), 52'si %30-1 (alt düzey) oranında bilinmiştir. Araştırmada ele alınan 52 deyimden 23'ü %70 ve üzerinde (üst düzey), 18'i %69-31 (orta düzey), 11'i %30-1 (alt düzey) oranında bilinmiştir. Bir başka ifadeyle öğrencilerin anlamı bilinmeyen kelimelere erişi düzeyleri, anlamı bilinmeyen deyimlere erişi düzeylerinden geridedir. Bu veriler göz önüne alındığında Türkçe Öğrenci Çalışma Kitabı ve Öğretmen Kılavuz Kitabı'nda geçen bilinmeyen kelimelerin kazanılma düzeylerinin istenilen seviyede olmadığı söylenebilir.




Anahtar Kelimeler: Kelime öğretimi, deyim öğretimi, söz varlığı, 8. sınıf, Türkçe öğretimi

Abstract:
The aim of this study is to determine the a and idioms  which are in 6th and 7th grade course book and teacchievement level of 8th grade students in acguiring the word hers' book vocabulary exercises.
All  the three participating schools, which are the study groups of this research, are in Keçiören which is a province of Ankara, chosen randomly and 300 hundred students  who are being educated at these schools between the 2012-2013 education years  took part in this descriptive research.
Before the research,  6th and 7th grade student's books and teacher's books published by the Ministry of National Education were analyzed and 465 words and 107 idioms which aim to teach vocabulary in these books were listed. Among these words and idioms, one idiom and 134 words which were expected to be known by the  students were asked to 100 students in 8th grade. As all the students knew their meanings, this idiom and these words were omitted from the list used in the research.  30 teachers of Turkish who work in Ankara were interviewed about the words and idioms in the list and as a result 128 words  and 52 idioms were used in the research. The vocabulary teaching techniques used in the worksheets  were identified in accordance with the opinions of the experts in the field.
The worksheets, prepared by the researcher  were used during the research as a data collecting tool. Activities titled such as 'matching the idiom with the meaning', 'writing down the meaning of the idiom', 'making sentences using the idiom', 'matching the word with its meaning' , 'writing down the meaning of the word' , 'Using the word in a sentence' , 'writing the synonym of the word' were used.
The worksheets were reviewed by a pre-study  with one of the 8 classes which is not one of the study group in Şinasi Primary school which is also a practice school in this research.  The required  arrangements have been done on the worksheets and the research has been done at Şinasi Primary School, Hüseyin Güllüoğlu Primary School and Şenlik Primary School.
The answers given by the students in the study group concerning the words and idioms in the worksheets were  analyzed by using SPSS 17.0. The total percentage  of the students' false and  true answers given to the words and idioms in the vocabulary teaching activities and Chi-Square Test (p<.05) results  were  shown on tables. In addition to these tables, the results of the studies that were done correctly by  70  % and over 70 % of the students and the studies  that were done correctly by 30 % and below 30 % of the students were shown on tables and the assessment was made depending on these data.
According to the research findings, in the vocabulary studies, students  are more successful at 'matching the word with the meaning', 'matching the idiom with its meaning'  activities than the ones such as 'writing the meaning of the word, using it in a sentence', 'writing the meaning of the idiom, using it in a sentence' and 'writing the synonym of the word, using it in a sentence' .
 33 words out of the 128 words dealt with in this research  were  known by 70 % and over 70 % (high level), 43 ones were known by 69 to 31 % (intermediate level) and 52 ones were known by 30 to 1 % (low level).  23 idioms out of 52 idioms dealt with in this research were known by 70 % and over (high level), 18 idioms were known by 69 to 31 % (medium-level), 11 idioms were known by 30 to 1 % (low-level) In other words, the students' achievement level concerning the unknown words falls behind  their achievement levels concerning the unknown idioms. Considering all these data,  it can be said that the level of the acɋuisition of unkown words which take place in both Turkish student's  book and teacher's book is not at an  expected level.



Key words: vocabulary teaching, teaching  idioms, vocabulary, 8th grade teaching Turkish.