Uzun çalışma saatlerinin hemşirelerin dikkat, yorgunluk ve uyku kalitesine etkisi
The effect of long working hours on nurses' attention, fatigue and sleep quality
Yazar: ERGİN TOROS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MANAR ASLAN
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Dikkat = Attention ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Odaklanmış dikkat = Focused attention ; Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yorgunluk = Fatigue ; Çalışma saatleri = Working times ; İş süreleri = Working times

Özet:
Uzun çalışma saatleri ve gece çalışma hemşirelerde sirkadiyen ritmin bozulması neden olmaktadır. Bu durum hemşirelerde özellikle uyku düzeninde bozulma, yorgunluk, uykululuk ve sürdürülebilir dikkat üzerinde iş sağlığını tehlikeye atabilecek riskler yaratabilir. Bu çalışma uzun çalışma saatlerinin hemşirelerde dikkat, yorgunluk ve uyku kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Araştırmaya dahili ve cerrrahi kliniklerde çalışan 28 hemşire dahil edilmiştir. Araştırmada araştırmacı tarafından hazırlanan veri toplama formu, test bataryasında (The Psychology Experiment Building Language) bulunan Psikomotor Vijilans, Timewall ve Corsi Block testleri, Piper Yorgunluk Ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, Epworth Uykululuk Ölçeği, Aktigrafi Cihazı (GeneActiv) ve uyku günlüğü kullanılmıştır. Araştırmada katılımcıların aktigraf ile objektif olarak ölçülen uyku etkinliklerinin 16 ve 24 saatlik nöbet şiftlerinde çalışanların şift sonrasındaki ölçümleri şift öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). Psikomotor vijilans testine ait reksiyon süresi ölçümlerinin şift sonrasının şift öncesine göre 8 saatlik mesailerde anlamlı değişiklik gözlenmezken (p>0,05) 16 ve 24 saatlik nöbet şiftlerinde istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Subjektif uykululuk algısı ve Piper Yorgunluk Ölçeğine ait ölçümlerin tüm şiftlerde şift sonrası ölçümlerinin şift öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). 
Araştırmada uzun çalışma saatleri ve gece çalışmanın hemşirelerde psikomotor vijilans testine ait reaksiyon sürelerinin uzamasına neden olduğu, hemşirelerde şift sonrası yorgunluğun başlangıca göre artmasına neden olduğu ve uyku kalitesinde olumsuz etkilere neden olduğu belirlenmiştir. Çalışma saatlerinin uzaması ve gece çalışma hemşirelerde yorgunluk ve uykululuğun artırırken, reaksiyon sürelerinin uzatmakta ve uyku kalitesi ile uyku etkinliğini azaltmaktadır.

Abstract:
Long working hours and night work cause circadian rhythm disorders in nurses. This situation may create risks for nurses that may endanger occupational health, especially on sleep disorders, fatigue, sleepiness, and sustainable attention. This study was conducted to determine the effect of long working hours on attention, fatigue, and sleep quality in nurses.
A total of 28 nurses working in internal and surgical clinics were included in the study. The data were collected with a form prepared by the researcher, Psychomotor Vijilans, Timewall and Corsi Block tests in the test battery (PEBL), Piper Fatigue Scale, Pittsburgh Sleep Quality Index, Epworth Sleepiness Scale, Actigraphy Device (GeneActiv) and sleep diary. The measurements of the sleep efficiency of the participants objectively measured with the actigraph after shift were found to be statistically significantly lower than before shift in those working in 16 and 24-hour shifts (p <0.05). While there was no significant change in the reaction time measurements of the psychomotor vigilance test at 8-hour shifts after the shift compared to the pre-shift (p> 0.05), it was found to be statistically significantly higher in the 16 and 24-hour shifts (p <0.05). The subjective sleepiness perception and the measurements of the Piper Fatigue Scale were found to be statistically significantly higher than before the shift in all shifts (p <0.05).
In this study, it was determined that long working hours and night work caused the prolonged reaction times of the psychomotor vigilance test, increased post-shift fatigue in the nurses compared to the pre-shift, and had negative effects on sleep quality. The prolonged working hours and nighttime work increase the fatigue and sleepiness in nurses, prolong the reaction times, and decrease the sleep quality and sleep efficiency.