Seçilmiş ülkelerde ve Türkiye'de Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinin vergi teşvikleri yönünden karşılaştırılması
Selected countries and Turkey of R&D and innovation activitiescomparison of tax incentives
Yazar: ALAATTİN DEMİR
Danışman: PROF. DR. İHSAN GÜNAYDIN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Araştırma-geliştirme harcamaları = Research-development expenditures ; Mali teşvik sistemi = Fiscal suppart system ; Teşvikler = Incentives ; Vergi teşvikleri = Tax incentives ; Yenilik = Innovation

Özet:
Üretimin artmasını isteyen ülkeler Ar-Ge ve yenilik harcamaları yaparak, üretimin nitelik ve niceliğinin artmasını amaçlamaktadır. Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri sonucunda yeni bir süreç, yöntem veya buluş gerçekleşebilmektedir. Bu durum üretim maliyetlerinin azalmasına, üretime ayrılan ek sürenin başka kaynaklara aktarılmasına, etkin ve verimli üretim yapılmasına sebep olmaktadır.
Özel sektör, kısa dönem maliyetlerinin ve karlılığın kolaylıkla tespit edilememesi, başarısızlık riskinin bulunması gibi nedenlerle Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde bulunmak istememektedir. Ülkeler genel olarak ekonomik ve mali teşvikler vererek Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerini özendirmektedir. Özellikle ülkelerin mali teşvikler vererek Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerini teşvik ettiği görülmektedir. Bunun temel nedeni yapılan ekonomik teşviklerin serbest piyasa ekonomisini etkilediğinin düşünülmesidir. Ülkelerin verdiği mali teşviklerin başında vergisel teşvikler gelmektedir. Vergi teşvikleri ülkeler arasında farklı uygulamalarda görülmektedir. Vergi indirimi, vergi kredisi, vergi tatili ve patent teşviki gibi uygulamalar görülmektedir. Özellikle Avrupa ülkeleri vergi kredisi uygulamasını benimsemektedir. Türkiye'de Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerini teşvik aracı olarak vergi indirimi uygulaması görülmektedir. Bazı ülkeler bu uygulamalardan birini seçerek uygularken, bazı ülkeler bu uygulamaların hepsini uygulamaktadır. Almanya, Fransa, Hollanda, İtalya, İngiltere, Güney Kore, Japonya ve ABD vergi kredisi Ar-Ge ve yenilik teşviki olarak kullanmaktadır. Türkiye ve Çin vergi indirimini teşvik olarak kullanmaktadır. Çin ve ABD dışında seçilen tüm ülkeler patent teşvikinden yararlanmaktadır. Sosyal güvenlik katkı payı ve çalışanların ücretlerine uygulanan gelir vergisi stopaj desteği Hollanda, Fransa ve Türkiye tarafından önemli bir yere sahip olmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, seçilmiş ülkeler ile Türkiye'nin Ar-Ge ve yenilik performanslarının karşılaştırılması, Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde başarılı olan ülkelerin, teşvik sistemi ile Türkiye'nin teşvik sisteminin değerlendirilmesidir. Ar-Ge ve yenilik performansları açısından başarılı olan ülkelere ilişkin değerlendirme yapılarak, Türkiye'nin uygulaması gereken teşviklere ilişkin çeşitli modeller sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ar-Ge ve Yenilik Teşvikleri, Dünyada ve Türkiye'de Ar-Ge, Seçilmiş Ülkelerde ve Türkiye'de Ar-Ge Teşvikleri, Ar-Ge'nin Önemi, Ar-Ge ve Vergisel Teşvikler

Abstract:
Countries that want to increase production aim to increase the quality and quantity of production by spending R&D and innovation. As a result of R&D and innovation activities, a new process, method or invention can be realized. This situation causes the production costs to decrease, the additional time allocated to production to be transferred to other sources, and effective and efficient production.
The private sector does not want to engage in R&D and innovation activities due to reasons such as short-term costs and profitability not being easily detected, and the risk of failure. Countries generally encourage R&D and innovation activities by providing economic and financial incentives. It is seen that especially the countries encourage R&D and innovation activities by providing financial incentives. The main reason for this is that economic incentives are thought to affect the free market economy. Tax incentives are the primary financial incentives offered by countries. Tax incentives are seen in different practices between countries. Applications such as tax deduction, tax credit, tax holiday and patent box incentive are seen. European countries especially adopt the tax credit application. Tax deduction of R & D and innovation activities as a means of promoting their application is seen in Turkey. While some countries choose one of these applications selectively, some countries implement all of these applications. Germany, France, the Netherlands, Italy, England, South Korea, Japan and America use tax credit as R&D and innovation incentives. Turkey and China use a tax deduction China. All countries selected outside of China and the USA benefit from patent incentives. Social security contributions and withholding tax applied to wages of employees support the Netherlands, France, and is an important place by Turkey.
The aim of this study was to compare the performance of Turkey's R & D and innovation with selected countries, successful countries in R & D and innovation activities, an assessment of Turkey's incentive system with a system of incentives. R & D and innovation performance in terms of making assessments of the successful countries, offers a variety of models on promoting Turkey's essential.
Keywords: Research and development (r&d) and innovation incentives; research and development in the World and in Turkey; research and development in the selected countries and in Turkey; importance of research and development; R&d and tax incentives