Malül gazilerin yeti yitimi, aile dayanıklılığı ve yaşam doyumlarının incelenmesi
Investigation of disability, family resilience and life satisaction of disabled veterans
Yazar: FATMA PEKER
Danışman: PROF. DR. CENGİZ ÖZBESLER
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Odaklı Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Bu araştırma, malul gazilerin yaşadıkları sorunları belirlemek, yeti yitimi ve aile yılmazlıklarının yaşam doyumlarına etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklem grubunu Türkiye Harp Malulü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri Derneğine kayıtlı, 3713 sayılı kanun kapsamında 221 malül gazi oluşturmaktadır.  Verilerin toplanmasında; Gazi Bilgi Formu, Yaşam Doyumu Ölçeği, Dünya Sağlık Örgütü Yeti Yitimi Değerlendirme Ölçeği (WHODAS 2.0) Aile Yılmazlık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre; malül gazilerin yaklaşık yarısının sivil yaşama geçişte güçlük yaşadığı belirlenmiştir. Sağlık sorunu olan, günlük aktivitede yardıma ihtiyaç duyan, çalışmayan, çok stresli ve zihinsel duygusal güçlük yaşayan malül gazilerin yaşam doyumu ortalamaları istatistiki olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. İlçe merkezi veya köyde yaşayan, çalışmayan, sağlık sorunu olan, günlük aktivitede birinin yardımına ihtiyaç duyan, zihinsel duygusal güçlük yaşayan malül gazilerin yeti yitimi ölçeği genel ortalaması istatistiki olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Sağlık sorunu olan, zihinsel duygusal güçlük yaşayan ve sivil yaşama uyumu zor olan malül gazilerin aile yılmazlık ölçeği ortalamaları istatistiki olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Araştırmada yaşam doyumu ile yeti yitimi arasında negatif yönde, yaşam doyumu ile aile yılmazlık arasında pozitif yönde, yeti yitimi ile aile yılmazlık arasında negatif yönde bir ilişki bulunmaktadır. Yeti yitimi genel, yaşam doyumunu olumsuz yönde etkilemiştir. Malül gazilerin yeti yitimi arttıkça yaşam doyumu azaldığı belirlenmiştir. Aile yılmazlık, yaşam doyumunu olumlu yönde etkilemiştir. Aile dayanıklılığı arttıkça yaşam doyumu da artmıştır. Bu çalışmanın malül gazilerin yaşadığı güçlüklere yönelik dayanıklılıklarını arttıracak hizmetlerin planlanması ve sunulmasında yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This research was carried out to determine the problems experienced by disabled.veterans and to examine the effects of disability and family resilience on their life satisfaction.  The sample group of the research consists of 221 disabled veterans who are registered with the Turkish War Disabled Veterans, Martyr's Widows and Orphans Association, which is covered by the law no 3713. In the collection of data;  Veteran Information Form, Life Satisfaction Scale, World Health Organization Disability Assessment Scale (WHODAS 2.0) Family Resilience Scale were used. According to the results of the research;  Approximately half of disabled veterans have difficulties in transition to civilian life was determined.   Life satisfaction averages of disabled veterans who have health problems, need help in daily activities, do not work, are very stressed and have mental and emotional difficulties were found to be statistically significantly lower.  The general average of the disabled veterans who live in the town center or in the village, do not work, have health problems, need help in daily activities, and have mental and emotional difficulties, was found to be statistically significantly higher.  Family resilience scale averages of disabled veterans, who have health problems, mental emotional difficulties and have difficulty in adapting to civilian life, were found to be statistically significantly lower. In the research, there is a negative relationship between life satisfaction and disability, a positive relationship between life satisfaction and family resilience, and a negative relationship between disability and family resilience. Disability had a negative impact on overall life satisfaction.  It was determined that as the disability of disabled veterans increased, their life satisfaction decreased.  Family resilience had a positive effect on total life satisfaction.  As family resilience increased, life satisfaction also increased.  It is thought that this study will guide the planning and delivery of services that will increase the resilience of disabled veterans.