Yabancı uyruklu ilkokul öğrencilerinin eğitim-öğretiminde yaşanan sorunlara ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri
Teachers and students' views to the problems encountered in education of foreign primary school students
Yazar: FİSUN GÜNGÖR
Danışman: YRD. DOÇ. EMİNE AYSIN KÜCÜKYILMAZ
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil = Language ; Eğitim sorunları = Education problems ; Sosyal sorunlar = Social problems ; Yabancı uyruklu = Foreign domectic ; Yabancı uyruklu çocuklar = Foreign domestic children ; Yabancılar = Foreigners ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğretim sorunları = Teaching problems ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Eskişehir ili ilkokullarında öğrenim gören yabancı uyruklu ilkokul öğrencilerinin eğitim-öğretiminde yaşadıkları sorunları, bu sorunların kaynaklarını ve sorunlara yönelik çözüm önerilerini öğretmen ve öğrenci görüşleri doğrultusunda ortaya koymaktır. Nitel bir araştırma olan çalışmadaki veriler, Eskişehir il merkezinde bulunan sekiz ilköğretim okulunda toplam yirmi bir sınıf öğretmeni ve yirmi dört yabancı uyruklu öğrenci ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilmiştir. Araştırma verileri, içerik analizi tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda araştırmada şu sonuçlara ulaşılmıştır:
•Yabancı uyruklu öğrencilerin yaşadıkları genel sorunlar ana teması altında, "Dışlanma", "Dil ve Kültür Farklıkları", "Uyum", "Çevreyle İlişkiler", "Ekonomik Sorunlar" ve "Politik Sorunlar" alt temaları belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre öğrencilerin; Türk örf- adetlerine ve okul kurallarına uyum sağlamadıkları ve Türkiye'yi kabullenemedikleri, yeni hayatlarına uyum sağlayamadıkları, kendi yakınları ile gruplaştıkları ve kapalı bir biçimde yaşadıkları, öğretmen ve akranları ile iletişim kuramadıkları, ten renkleri ve uyrukları nedeniyle zaman zaman yabancı görülüp, dışlandıkları ve öğrencilerin özgüven sorunları yaşadıkları ve yalnızlaştıkları tespit edilmiştir.
•Yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim-öğretim sürecinde yaşanan sorunlar ana temasında, "Dil ve kültür farklılığı", "Temel dil becerileri", "Anlama", "İfade etme ve yorum yapma", "Programın gerisinde kalma" ve "Akademik başarısızlık" alt temaları belirlenmiştir. Elde edilen verilerden hareketle öğrencilerin, öğretmenini, arkadaşlarını ve çevresindekileri anlamadıkları, iletişim kuramadıkları, kendi duygu ve düşüncelerini ifade edemedikleri ve derslere katılamadıkları, derslerde programın gerisinde kaldıkları ve çoğunlukla öğrencilerin başarısız oldukları sonuçlarına ulaşılmıştır.
•Eğitim-öğretim sürecinde yaşanan sorunların kaynakları ana temasında; "Öğrenciden kaynaklanan sorunlar", "Öğretmenden kaynaklanan sorunlar", "Aileden kaynaklanan sorunlar" ve "MEB ve devletten kaynaklanan sorunlar" temalarına ulaşılmıştır.
•Öğrenciden kaynaklanan sorunlar ise; "Dil bilmeden eğitim sistemine dâhil olma", "Ara sınıflarda eğitime başlama" "Uyum sorunları yaşama", "Derslere ilgisizlik", "Algıda gerilik" ve "Disiplini bozma" olarak belirlenmiştir.
•Öğretmenlerden kaynaklanan sorunlar; "Öğrenci ve aileleri ile iletişimsizlik", "Öğretim teknikleri ve mesleki yeterlilik", "Ölçme-değerlendirme", "Sorunlara çözüm üretmeme" ve "Evrensel bir dil bilmeme" olarak ortaya çıkmıştır.
•Aileden kaynaklanan sorunların; "Ailenin maddi durumu", "Ailenin eğitim durumu", "Okul idaresi ve öğretmenler ile iletişimsizlik", "Çocuğa gereken ilgiyi göstermeme" ve "Eğitim ve gelecek planı eksikliği" olduğu belirlenmiştir.
•MEB ve devletten kaynaklanan sorunlar ise; "Politik kaynaklı sorunlar", "Eğitim sistemi kaynaklı sorunlar", "Program kaynaklı sorunlar" ve "Türkçe kurs ve materyal eksikliği" olarak tespit edilmiştir.
•Yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim-öğretiminde yaşadıkları sorunların çözümüne yönelik ortaya konan öneriler,  "Öğrencilere", "Öğretmenlere ve Okullara", "Ailelere" ve "MEB'e ve devlete" yönelik öneriler olmak üzere dört tema altında toplanmış ve bu temaların oluşturduğu alt temalar ayrıntılı biçimde açıklanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Dil, Yabancı Uyruklu Öğrenciler, Eğitim-Öğretim Süreci, Eğitimde Yaşanan Sorunlar

Abstract:
The aim of this research is to examine the problems of the foreign primary school students in the education process in Eskişehir, the sources of these problems and the solutions to these problems with the views of teachers and students. The data of this research, which is a qualitative study, was gathered through student- teacher personal data forms and student- teacher semi-structured interviews. The data as the part of the interviews was conducted in eight primary schools, twenty one primary school teachers and twenty four foreign primary students which are in the Eskişehir city center. Content analysis was used to analyze the data gathered in the study. In light with the findings, the following results were revealed:
•Under the main-theme of common problems of the foreign students encountered, "Exclusion", "Language and Cultural Differences", "Harmony", "Environmental Relations", "Economic Issues" and "Political Issues" sub-themes were determined. According to the results of this research, students can't adapt to Turkish traditions, school rules and their new life, grouping with their own relatives and living off format, contact with their teachers and friends, because of their skin colour they were seen as foreigners and excluded sometimes and also they got isolated.
•Under the main-theme of educational process, problems of the foreign students encountered, "Language and Cultural Differences",  "Basic Language Skills", "Understanding," "Expression and Comment", "Lagging Behind the Program" and "Academic Failure" sub-themes were determined. According to the data of this research, students are unable to understand their teacher and friends, to contact with people, to express their feelings and opinions and to attend courses and they have a lower academic achievement and mostly failed.
•Source of the problems of the education encountered was divided into sub-themes as "From Students", "From Teachers", "From Family" and "From Ministry of Education and Government".
•Sub-themes of the problems caused by the student were determined as, "Being included in the education system without acquiring the language," "Starting the training in the interim period", "Adaptations problems", " Indifference to the lessons", "Perception retardation" and "Discipline problems".
•Sub-themes of the problems caused by the teachers were determined as "Communication problems with the students and families", " "Teaching methods and professional competence", "Measurement and assessment", "Being unable to find solutions" and " Being unable to speak a universal language".
•Sub-themes of the problems caused by the families were determined as, "Financial situation of the family", "Educational status of the family", "Lack of communication with the school administration and teachers,","Paying inadequate attention to the child" and "Lack of the education and the future plans".
•Sub-themes of the problems caused by the Ministry of Education and the governments were determined as "The problems based on political issues", " The problems based on education system ", " The problems based on Program " and "Lack of Turkish teaching course and material".
•The solution proposals to the problems encountered in education by the foreign students were , "To the students", "To the teachers and the schools", "To the families" and "To the Ministry of Education and the government" and the sub-themes consisted of these themes were explained in detail.

Keywords: Language, Foreign Students, Education Process, The Problems Encountered in Education Process.