Sevim Ak'ın eserlerinin okunabilirlik açısından değerlendirilmesi
Evaluation of Sevim Ak's works in terms of readability
Yazar: BEKTAŞ AKBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. EROL AKSOY
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kitap okuma = Book reading ; Okunabilirlik = Readability

Özet:
Anlam dünyasının derinlerinde yatan realite okumaktan geçmektedir. Okuma, dil olgusuna dayalıdır ve insan, biyolojik dil donanımı sayesinde diğer canlı türlerinden varoluşsal ayrılır. Dil, entelektüel bilgi birikiminin yetkin kullanımında temel becerilerden istifade eder. Alıcı ve ifade edici bu temel beceriler, dile sınırsız kullanım olanağı sunar. Alıcı dil berilerinden olan okuma, formel disipline dayalıdır ve bilgiye açık erişimi sağlamaktadır. Bu bağlamda öğretim programının bütüncül eğilimi, bireye ve topluma okuma kültürünü aşılamaktır. Okuma ediminin devamlılığında ve nitelikli eser belirlemede, metnin içeriği kadar biçimsel durumlarını dikkate alan bilimsel ölçütler işe koşulmalıdır. Bireyin gelişim dönemine göre metin seçiminde biçimselliği önceleyen okunabilirlik, basılı bir materyalin niceliğinden elde edilen verilerin formüllenmesidir. Metnin puan aralığı güçlük düzeyini gösterir ve metne ilişkin bir değer atfedilir. Bu bağlamda, Ateşman (1997) ve Çetinkaya – Uzun (2010) formülleri kullanılarak Sevim AK eserlerinin okunabilirliği hesaplanmıştır. Çalışmada, hedeflenen amaca ulaşmak için nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmış ve veriler tablolara aktarılmıştır. Karşılaştırmalı değerlendirme sonucunda, metinlerin okunabilirlik düzeyi açısından homojen dağılım gösterdiği anlaşılmıştır. Bulgulardan hareketle yaş ve eğitim düzeyine uygun kitap seçiminde okunabilirlik güçlüğünün referans alınmasına, eserlerin içerik ve biçim merkezli tümel değerlendirilmesi gerektiğine dair öneriler getirilmiştir.

Abstract:
The reality that lies deep in the world of meaning is reading. Reading is based on the phenomenon of language, and humans are existentially separated from other creatures thanks to their biological language equipment. Language draws on basic skills in the competent use of information. Receptive and expressive skills allow unlimited use of language. Reading as a receptive language is based on formal discipline and provides access to information. In this context, the program aims to instill reading culture in individuals and society. Formal situations should be taken into account in the continuity of reading and in determining qualified works. Readability, which prioritizes text selection according to the person, is the formulation of the data of a printed material. The score of the text is the difficulty level and is a value related to the text. In this context, the readability of Sevim AK's works was calculated using the formulas of Ateşman (1997) and Çetinkaya – Uzun (2010). Document analysis, one of the qualitative research methods, was used in the research and the data was transferred to tables. As a result of the evaluation, it was understood that the texts showed a homogeneous distribution in terms of readability level. Based on the findings, suggestions were made that readability should be taken as a reference and content and form-centered evaluation should be made in selecting books suitable for age and education level.