Hata türü etkileri analizi yöntemi ve otomotiv yan sanayide uygulaması
Fault type effects analysis method and its application in automotive supply industry
Yazar: SELDA İSTİF
Danışman: DOÇ. DR. MURAT KARABEKTAŞ
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: A dergisi = A Journal ; Gri ilişkisel analiz = Grey relational analysis ; Hata türleri ve etkileri analizi = Failure mode and effect analysis ; Yan endüstri = Supplier industry

Özet:
Hata Türleri ve Etkileri Analizi (HMEA), Toplam Kalite Yönetimi (TKY) anlayışında yer bulan bir ürün veya süreçteki potansiyel hataların tanımlanması ve bunların müşteriye olan olası etkilerinin değerlendirilmesiyle, öncelikli iyileştirme alanlarının saptanmasına imkân tanıyan bir risk analiz tekniği olarak tanımlanabilir.
İmalat sektörü çok detaylı ve kapsamlı bir süreçtir. Bu durum imalat sürecinde birçok ciddi riskin oluşmasına olanak sağlamaktadır. Tespit edilen hataların önceliğini belirlemek, ciddi ve büyük hataları belirlemek ve tekrarlanmalarını önlemek için yapılan araştırmalar giderek daha önemli hale gelmektedir. Bu çalışmada tespit edilen hataları önceliklendirmek için bir yaklaşım olan, gri ilişki esaslı hata türü ve etkileri analizine yer verilmiştir.
HTEA tekniğinde öncelik sıralaması; hataların meydana gelme olasılığı, fark edilmeme olasılığı ve şiddetine yönelik puanların çarpımıyla hesaplanan Risk Öncelik Katsayısına (RÖS) göre yapılmaktadır. Ancak bu uygulamanın farklı risklerin aynı önceliği alabilmesi ve risk faktörlerinin ağırlıklarının dikkate alınmaması gibi bir takım sakıncaları bulunmaktadır. HTEA risk öncelik katsayısının üç değerin çarpımı ile belirlenir. Ancak elde edilen değer sübjektif değerlendirmeye dayalıdır ve göreceli önem değerlerini içermez. Bu çalışma, HTEA' nın etkinliğini arttırmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla gri teori uygulanır.
Bu çalışmada ilk olarak yöntemin uygulanışı incelenmiştir. Sonrasında hata türleri, hata tanımlarına yer verilmiştir.  Üçüncü bölümde ise; Kalite kavramından, kalite kavramının hata türü ve etkileri ile ilişkisinden ve Kalite Yönetim Sistemi'ndeki yerinden bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde, hataların sınıflandırılması anlatılmıştır. Beşinci bölümde Gri İlişki analizi detaylıca açıklanmıştır. 
Bu eksikliklerin giderilebilmesi amacıyla HTEA gri ilişki analizi kullanılmış olup konuyla ilgili bir sanayi uygulamasına yer verilmiştir. 
Uygulama kısmında talaşlı imalatta ele aldığımız RÖS değeri 120'den büyük olan hatalar ele alınarak gri ilişki analizi ile hata türü ve etkileri analizi ile önceliklendirilmiştir.
Sonuç olarak işletmeler açısından hataların birbirlerini etkilemesi durumunun araştırılmasının son derece önemli olduğu, aynı zamanda işletmelerde zaman, kalite, emek, para ve müşteri kaybına neden olacak endüstriyel bir problem olarak ele alınması gerektiği vurgulanmıştır ve yöntemin sonuçlar üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Hata işleme türlerine bakılmıştır. Bu tür hataların etkisi ve nedenleri dikkate alınarak risk öncelik sayıları hesaplanmıştır ve bu tür hataların müşteriye ulaşmadan tespit edilmesi için mevcut kontroller yapılmıştır

Abstract:
Failure Mode Effect Analysis(HTEA) can be defined as a risk analysis technique that enables the determination of prior improvement fields by identifying the potential failures of a product or process and considering the possible effects of these failures on customers. Production is very detailed, wide and big process in machining which brings many serious risks in processes of production. Practices which are about prioritization of the established defects and determination of big and serious defects become importance. Accordingly, in the early stages, machining with incomplete information and limited samples is very important to a business. Grey system theory is one of the prediction methods that can be built with a small sample and yet has a strong ability to make short-term predictions.
 Priority ranking of HTEA is determined by Risk Priority Number (RPN) which is calculated by multiplication of occurrence, undetectability and severity of failures. But this analysis has some drawbacks which are possibility of different risks having same priority and ignorance of weights of risk factors. In this study, application and disadvantages of this technique was examined. In the third part; The concept of quality, its relationship with the type of error and its effects, and its place in the quality management system are mentioned. In the fourth chapter, the classification of errors is explained. In the fifth chapter, Gray teory analysis is explained in detail. In the application part, the errors with an RPN value greater than 120, which we discussed in machining, were handled and prioritized with gray relationship analysis and error type and effects analysis.
Then HTEA was modified using by grey relational analysis to eliminate of these disadvantages, and an industrial application related with the subject was given. Error handling types are examined. Risk priority numbers have been calculated by taking into account the effects and causes of such errors, and existing controls have been made to detect such errors before they reach the customer.