Tip 2 Diabetes Mellitus olan ve olmayan koroner arter hastalarında avrupa kardiyoloji derneği dislipidemi kılavuz hedeflerine ulaşma sıklığının ve etkileyen faktörlerin karşılaştırılması
Comparison of the frequency of attainment and influencing factors of european society of cardiology dyslipidemia guidelines targets in coronary artery patients with and without Type 2 Diabetes Mellitus
Yazar: FEYZA GEVHER YAŞAR
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ DEMİRCİ ; PROF. ZUHAL AYDAN SAĞLAM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Dislipidemi ve diabetes mellitus (DM), aterosklerotik kardiyovasküler hastalık riskini yükselten en önemli engellenebilir risk faktörlerindendir ve sıklıkları gün geçtikçe artmaktadır. Araştırmalar, düşük düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) değerlerinin daha olumlu kardiyovasküler sonuçlarla ilişkilendirildiğini göstermektedir. Avrupa Kardiyoloji Derneği (ESC) 2019 Dislipidemi Kılavuzu, koroner arter hastalığı (KAH) olan olgularda tedavinin ana hedefini LDL kolesterolün 55 mg/dL'nin altı olarak belirlemiştir.
Biz bu çalışmada koroner arter hastalarının Avrupa Kardiyoloji Derneği dislipidemi kılavuz hedeflerine ulaşıp ulaşmadığını inceleyeceğiz. Bunu incelerken de koroner arter hastalarının diyabetik olmasının bir fark yaratıp yaratmadığını göstermeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: 01.11.2022- 11.05.2023 tarihleri arasında İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Lipit Takip Polikliniği'ne başvuran koroner arter hastalığı olan 330 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların yaş, cinsiyet, boy, kilo, sigara kullanımı, kronik hastalık varlığı ve sürekli olarak kullanılan ilaçları, hemogram, total kolesterol, LDL, yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL), trigliserit, glukoz, HbA1c, geçmiş koroner anjiografi ve cerrahi işlem bulguları kaydedilmiştir. Diabetes mellitus olan (n=166) ve olmayan (n=164) koroner arter hastaları olarak iki grup belirlenmiştir. Tüm hastalarda LDL kolesterol değeri <55 mg/dl olan kişiler kılavuz hedefine ulaşmış kabul edilmiştir. Her iki grup, hedefe ulaşma sıklığı ve etkileyen faktörler açısından karşılaştırılmıştır. Analizlerde SPSS 26.0 programı kullanılmıştır. Sonuçlarda istatistiksel açıdan anlamlı kabul edilen değer p<0,05'tir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların yalnızca %13,3'ü ESC 2019 Dislipidemi kılavuz hedef LDL değerine ulaşmıştır. DM tanısı olması tedavi başarısı ve yoğunluğunda anlamlı bir değişiklik oluşturmamaktadır. DM tanısı olan ve olmayan koroner arter hastalarının Avrupa Kardiyoloji Derneği Dislipidemi Kılavuz hedeflerine ulaşma sıklığı arasında istatiksel olarak anlamlı fark olmadığı saptanmıştır. Çalışmamızdaki hastaların %23,3'ü hiçbir antilipidemik tedavi almamaktadır. %8,8'i düşük yoğunluklu statin, %32,1'i orta yoğunluklu statin, %34,8'i yüksek yoğunluklu statin, %0,9'u statin + ezetimib kombinasyon tedavisi almaktadır. Hedef değerlere ulaşılamayan 277 koroner arter hastasının yalnızca %4,3'ü maksimal tedavi almaktadır.
Sonuç: Koroner arter hastalarında hedef lipit değerlerine ulaşma oranı oldukça düşüktür. Tip 2 DM tanısının, ESC Dislipidemi Kılavuz hedeflerine ulaşma oranında anlamlı bir fark oluşturmadığı görülmüştür. Koroner arter hastalığı olan bireylerde statin doz artırımı ile maksimal doza ulaşmaya önem verilmelidir. Diyabetik hastalarda dislipidemi tedavisine dikkat edilmeli, bu hastalara koroner arter hastalığı gelişmeden önce dislipidemi tedavisi başlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Koroner arter hastalığı, Diabetes Mellitus, Dislipidemi, ESC Dislipidemi Kılavuzu, Statin tedavisi

Abstract:
Objective: Dyslipidemia and diabetes mellitus (DM) are among the most significant modifiable risk factors elevating the risk of atherosclerotic cardiovascular disease, and their prevalence is increasing day by day. Research indicates that lower low-density lipoprotein (LDL) levels are associated with more favorable cardiovascular outcomes. The 2019 Dyslipidemia Guidelines from the European Society of Cardiology (ESC) have set the main target for treatment in cases of coronary artery disease (CAD) as achieving LDL cholesterol levels below 55 mg/dL.
In this study, we aim to investigate whether patients with coronary artery disease achieve the target levels outlined in the European Society of Cardiology dyslipidemia guidelines. Additionally, we intend to assess whether the presence of diabetes in patients with coronary artery disease makes a difference.
Materials and Methods: Between November 01, 2022, and May 11, 2023, a total of 330 patients with coronary artery disease who presented to the Cardiology Lipid Outpatient Clinic of Istanbul Training and Research Hospital were included in the study. Patient data, including age, gender, height, weight, smoking status, presence of chronic diseases, regularly used medications, complete blood count, total cholesterol, LDL, high-density lipoprotein (HDL), triglycerides, glucose, HbA1c, and history of coronary angiography and surgical procedures, were recorded. The patients were categorized into two groups: those with diabetes mellitus (n=166) and those without diabetes mellitus (n=164). Individuals with LDL cholesterol levels <55 mg/dl are considered to have reached the guideline target in all patients. The frequency of reaching the target and factors influencing it were compared between the two groups. The SPSS 26.0 program was used for the analysis, and results with a p-value <0,05 were considered statistically significant.
Results: Only 13,3% of the patients included in the study achieved the target LDL value according to the 2019 European Society of Cardiology (ESC) Dyslipidemia guidelines. The presence of a diabetes mellitus (DM) diagnosis does not create a significant change in treatment success and intensity. No statistically significant difference was found in the frequency of reaching the European Society of Cardiology Dyslipidemia Guidelines targets between coronary artery patients with and without a diagnosis of DM. Among the patients in our study, 23,3% are not receiving any antilipidemic treatment. Of these, 8,8% are on low-intensity statin, 32,1% on moderate-intensity statin, 34,8% on high-intensity statin, and 0,9% on a combination therapy of statin + ezetimibe. Among the 277 coronary artery patients who did not reach the target values, only 4,3% are receiving maximal therapy.
Conclusion: The rate of achieving target lipid levels is quite low in patients with coronary artery disease. It has been observed that a diagnosis of Type 2 diabetes mellitus (DM) does not create a significant difference in reaching the targets set by the ESC Dyslipidemia Guidelines. In individuals with coronary artery disease, emphasis should be placed on increasing statin dosage to reach the maximal dose. In diabetic patients, attention should be given to the treatment of dyslipidemia, and lipid-lowering therapy should be initiated before the development of coronary artery disease in these individuals.

Keywords: Coronary artery disease, Diabetes Mellitus, Dyslipidemia, ESC Dyslipidemia Guidelines, Statin therapy