Doğum sonrası dönemde maternal akut stres düzeyi ve etkileyen faktörler
Maternal acute stress level in postpartum period and affecting factors
Yazar: DİLAN CÖMERT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FADİME BİNGÖL
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Depresyon = Depression ; Doğum = Delivery ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Sosyal destek = Social support ; Stres = Stress

Özet:
Amaç: Araştırma doğum sonu dönemde maternal akut stres düzeyi ve etkileyen faktörleri belirlemek amacı ile yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan bu araştırma Mart-Ekim 2018 tarihleri arasında bir kamu hastanesinde doğum yapan ve doğum sonu 1. ayda kontrole gelen 280 primipar kadınla yapılmıştır. Veriler Genel Bilgi Formu, Akut Stres Belirti Şiddeti Ölçeği (ASBÖ), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Edinburg Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği (EDSDÖ) ile toplanmıştır. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için SPSS programı kullanıldı.  
Bulgular: Araştırma kapsamına alınan kadınların yaş ortalaması 24,75±4,75, eğitim yılı ortalaması 8,62±4,06 yıl olduğu belirlendi. Kadınların ASBÖ'nden %45'inin ortalamanın üstünde puan aldığı, EDSDÖ'ne göre %23,2'sinin depresif belirti gösterdiği ve ÇBASDÖ'nde %42,1'i ortalamanın altında puan aldığı belirlendi. Çalışmada yer alan bireylerin ASBÖ ile ÇBASDÖ puanları arasında negatif yönlü ve doğrusal istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p<0,05). Bireylerin ÇBASDÖ puanları azalırken ASBÖ puanları arttığı belirlendi. Kadınların ASBÖ ile EDSDÖ puanları arasında pozitif yönlü ve doğrusal istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p<0,05). Kadınların ASBÖ puanları artarken EDSDÖ puanlarının da arttığı görüldü.
Sonuçlar: Akut stres belirti düzeyi arttıkça, depresif belirtilerin de arttığı, ayrıca sosyal destek düzeyi düştükçe akut stres belirti düzeyinin de arttığı belirlendi. Bu nedenle ebeler özellikle sosyal desteği düşük olan kadınları ve diğer riskli kadınları, doğum sonu dönemde daha yakından takip etmelidir. 

Anahtar Sözcükler: Doğum, doğum sonu dönem, akut stres, depresyon, sosyal destek.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to determine maternal acute stress level and the factors affecting postpartum period.
Materials and Methods: It is a descriptive study, between March and October 2018 in a public hospital in the first month of delivery and the control was made with 280 primipar women. The data were acquired from General Information Form, Acute Stress Symptom Severity Scale (NSESSS), Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) and Edinburgh Postpartum Depression Scale (EPDS). For statistical analysis and calculations, SPSS program was used.
Findings: The mean age of women participated in the study was 24.75±4.75, the mean age of education was 8.62±4.06 years. It was determined that women had 45% of NSESSS scores above the mean, according to EPDS 23.2% of patients had depressive symptoms and MSPSS 42.1% of the patients were below mean. There was a statistically significant negative correlation between NSESSS and MSPSS scores of the participants (p<0,05). It was observed individuals that NSESSS scores increased while MSPSS scores decreased. There was a statistically significant positive correlation between NSESSS and EPDS scores of the individuals (p<0.05). It was observed that women's NSESSS scores increased while the scores of EPDS were also increased.
Results: As the level of acute stress symptoms increased, depressive symptoms also increased. Besides, as the level of social support decreased, the level of acute stress symptoms increased. Midwives should take closer care of women especially those who have lower social support and those who have the tendency of mental health disorders.

Key Words: Birth, postpartum period, acute stress, depression, social support.