Tüketicilerin gıda güvencesi ve gıda güvenliği konusundaki farkındalıklarının tespit edilmesi
Determining the awareness of consumers on food assurance and food safety
Yazar: AYŞE TAŞTAN KONYA
Danışman: PROF. DR. RAHMİ ERTAN ANLI
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
"Gıdayı yöneten dünyayı yönetir" sözü, insanların gıda güvencesi ve gıda güvenliği üzerindeki stratejik önemini vurgulayan bir ifadedir. Küreselleşme ile birlikte gıda güvencesi ve gıda güvenliği konuları ciddi ölçüde etkilenmektedir. Ayrıca Covid 19 salgını, gelişmiş ülkeler dâhil gıda güvencesi ve gıda güvenliğinin hayatı önem taşıdığı gerçeğini bir kez daha gözler önüne sermiştir. Covid 19 salgını sürecinde, marketlerde rafların boşalması, gıdaya ulaşma endişesini beraberinde getirirken; uzmanlar sağlıklı beslenmenin kritik önem taşıdığını vurguladığında, insanların güvenilir gıda konusundaki endişeleri artırmıştır. Bu çalışmada gıda güvenliği, gıda güvencesi kavramı içerisinde yer alması sebebiyle bir bütün olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda küresel gıda güvencesi endeksi verilerinden faydalanılmıştır. Bu çalışmada, endeks kriterleri ve Türkiye'nin de içinde bulunduğu ülkelerin durumları detaylı bir şekilde incelenmiş ve yorumlanmıştır. Ayrıca 1207 kişinin katıldığı,  büyük bir kısmının endeks kriterlerden faydalanılarak hazırlanan 35 soruluk anket çalışması yapılmıştır. Ankete katılan tüketicilerin sadece %1,4'u gıdaya erişememe ve gıda güvensizliği günümüzün en önemli sorunlarından biridir." sorusuna katılmadıklarını belirtmişlerdir. Bununla birlikte, %97,21'inin gıda fiyatlarının ciddi şekilde arttığını, %71,2'sinin Türkiye'nin gıda ihtiyacını karşılamada kendi kendine yetebilen bir ülke konumda olmadığını ve sadece %10,85'inin ülkemize GDO'lu gıda girişine izin verilmediğini belirtmişlerdir. Anket sonuçları, gıda güvenliği ve gıda güvencesi konularında tüketicinin farkındalıklarını ortaya koyarken, bazı konularda ciddi bir bilgi kirliliği ve tüketici endişesi olduğu göstermektedir. Tüketicilerin bilgilendirilmesi ve farkındalık yaratılması için iletişim stratejilerinin geliştirilmesi gerekmektedir. Ayrıca küreselleşmenin avantajları ve dezavantajlarının analiz edilerek, ülkemize en uygun şekilde entegrasyonun sağlanması önemlidir.

Abstract:
"He who rules the food rules the world" is an expression that emphasises the strategic importance of people on food security and food safety. With globalisation, food security and food safety issues are seriously affected. In addition, the Covid 19 outbreak has once again revealed the fact that food security and food safety are of vital importance, including developed countries. During the Covid 19 outbreak, while the empty shelves in the markets increased the concern of access to food; when experts emphasised that healthy nutrition is critical, people's concerns about safe food increased. In this study, it is aimed to evaluate food security as a whole since it is included in the concept of food security. In this context, global food security index data were utilised. In this study, the index criteria and the situation of the countries including Turkey are analysed and interpreted in detail. In addition, a 35-question survey was conducted with the participation of 1207 people, most of which were prepared by utilising the index criteria. Only 1.4% of the consumers participating in the survey stated that they disagreed with the question "Inaccessibility to food and food insecurity is one of the most important problems of today. However, 97.21 per cent stated that food prices have increased significantly, 71.2 per cent stated that Turkey is not a self-sufficient country in meeting its food needs and only 10.85 per cent stated that GMO food is not allowed to enter our country. While the survey results reveal the awareness of consumers on food safety and food security issues, it shows that there is a serious information pollution and consumer concern on some issues. Communication strategies need to be developed to inform consumers and raise awareness. In addition, it is important to analyse the advantages and disadvantages of globalisation and to ensure the most appropriate integration to our country.