Simüle iç rezorpsiyon kaviteli kök kanallarına uygulanan kalsiyum hidroksit preparatlarının farklı aktivasyon yöntemleriyle uzaklaştırılması
Comparison of the efficiency of different activation methods in removing different types of calcium hydroxide from simulated internal resorption cavity
Yazar: OZAN KÜRKÇÜ
Danışman: PROF. DR. FARUK HAZNEDAROĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental materyaller = Dental materials ; Dental pulpa boşluğu = Dental pulp cavity ; Endodonti = Endodontics ; Kalsiyum hidroksit = Calcium hydroxide ; Kök kanal dolgu materyalleri = Root canal filling materials ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Kök rezorpsiyonu = Root resorption

Özet:
Bu in vitro çalışmanın amacı; ultrasonik, sonik yıkama solüsyonu aktivasyon yöntemlerinin ve XP-endo Finisher'ın, deneysel olarak hazırlanmış iç rezorpsiyon kavitelerinden iki farklı formda kullanılan kalsiyum hidroksiti uzaklaştırma etkinliklerinin karşılaştırılmasıdır.
Bu çalışmada 15 adet çekilmiş üst orta keser insan dişi kullanılmıştır. Her bir diş kök boyu 15 mm olacak şekilde kuron kısımlarından elmas bıçak kullanılarak kesilmiştir. Kök kanalı şekillendirme işlemi sonrası diş kökleri, kök kanalını dikey olarak ortalayacak şekilde elmas bıçak kullanılarak kesilmiştir. Elde edilen her bir kök yarısında elmas rond frez kullanılarak, apeksten 5mm yukarıda konumlanan 1.6mm çaplı yapay iç rezorpsiyon kaviteleri oluşturulmuştur. Sonrasında diş kök yarıları yapıştırıcı mum kullanılarak birbirine sabitlenmiş ve vida sistemli akrilik bloklara gömülmüştür. Distile su ile hazırlanmış kalsiyum hidroksit ve hazır kalsiyum hidroksit preparatı kullanılan iki ana grup oluşturulmuştur. Kalsiyum hidroksiti uzaklaştırmada yıkama solüsyonu aktivasyon yöntemleri olarak; manuel yıkama, Xp-endo Finisher, EDDY ve pasif ultrasonik yıkama (PUI) sistemleri kullanılmış ve her iki ana grup için dörder alt grup oluşturulmuştur. Deney gruplarında; kök kanalları ve yapay iç rezorpsiyon kavitelerine kalsiyum hidroksit uygulandıktan 1 hafta sonra ilgili yıkama ve ajitasyon-aktivasyon prosedürleri gerçekleştirilmiştir. Deneyler sonunda yapay iç rezorpsiyon kavitelerinde kalan kalsiyum hidroksit miktarı, stereomikroskop altında x20 büyütmede fotoğraflanmış ve piksel sayımı yapılarak değerlendirilmiştir. 
Buna göre; hiçbir yöntem kalsiyum hidroksiti yapay iç rezorpsiyon kavitelerinden tamamen uzaklaştıramamıştır. En iyi sonuçları PUI vermiş olsa da EDDY ile aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. PUI, EDDY ve XP-endo Finisher; Manuel Yıkama'ya göre istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde daha başarılı sonuçlar ortaya koymuştur. İki farklı kalsiyum hidroksit formu arasında uzaklaştırılma kolaylığı açısından anlamlı bir fark görülmemiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to compare ultrasonic and sonic irrigation activation systems as well as XP-endo Finisher in terms of their efficiency in removing two forms of calcium hydroxide from simulated internal resorption cavities.
15 human maxillary central incisors were used for this study. The teeth were cut from their crowns by diamond disk to standardize the root lengths at 15 mm. After preparing root canals, roots were split into two halves vertically using diamond disc. 1.6 mm diameter simulated internal resorption cavities were created at 5 mm above the apex on both halves by diamond round bur. Afterward, two halves of the tooth were joined together by a small amount of utility wax and were embedded into acrylic blocks with a screw system. Two main groups were created. In group 1, calcium hydroxide was prepared manually using powder and distilled water while in group 2, injectable calcium hydroxide was used.  For each main groups, 4 subgroups were created for agitation and activation of irrigation solutions to remove calcium hydroxide from simulated internal root resorption cavities and the root canals. For each subgroup, different methods were used which were conventional needle irrigation, XP-endo Finisher, EDDY and passive ultrasonic activation (PUI). In experiment groups (4 sub groups for each 2 main groups), after one week from the application of calcium hydroxide to root canals and simulated internal resorption cavities, related irrigation and activation processes were applied. After the experiments, samples were evaluated on stereomicroscop at x20 magnification and scored via pixel count. 
As a result, none of the tested devices could clean the simulated resorption cavities completely. Altough PUI revealed best results, there was no statistical difference between EDDY and PUI. PUI, EDDY and XP-endo Finisher were found statistically superior to conventional needle irrigation. There was no statistical difference between two forms of calcium hydroxide in the terms of being cleaned from simulated resorption cavities.