Bakım veren yükü perspektifinde yaş/yaşlı dostu kent farkındalığı
Age/aged friendly cities in caregiver burden perspective
Yazar: SEMEN GÖKÇE TAN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL DEMİRKAYA
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yerel Yönetimler Ana Bilim Dalı / Yerel Yönetimler ve Kent Politikaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Farkındalık = Awareness ; Kentler = Cities ; Yaşlı dostu = Age friendly ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age ; Ölçekler = Scales

Özet:
Dünya nüfusunun yaşlanmasıyla beraber, "Yaş/Yaşlı Dostu kent"(YDK) kavramı ön plana çıkmaya başlamıştır. Çalışmamızın amacı,  65 yaş üstü bireylerin bakım verenlerinin yaş/yaşlı dostu kent farkındalığını bakımveren yükü perspektifinde incelemek ve İstanbul'un Yaş/Yaşlı dostu kent olma yolundaki engelleri sunmak ve yaygın zorluklara çözüm üretmektir. Kesitsel olarak yapılan çalışmaya, 65 yaş üstü yaşlıların informal bakımverenine Google Forms aracılığıyla yaş, cinsiyet, eğitim durumu gibi sosyodemografik bilgiler sorgulandı, ardından Yaş/Yaşlı Dostu Kent Farkındalığı Anketi ve Zarit Bakımveren Yükü Ölçeği uygulandı. Çalışmaya 96 bakımveren katıldı. Çalışmaya katılanların %69,2'sini kadınlar oluşturmaktaydı. %74'ü evli, %38,5'i çalışmakta, %39,6'sı ev hanımı, %30,2'si emekliydi. Bakımverenlerin yaşı; 20-39, 40-59, 60-80 olacak şekilde 3 gruba ayrıldı. Bakımverenlerin çoğunun yaşı 40 yıldan fazlaydı. Çalışmaya katılanların ortalama yaşı 52,8±10,1 yıldı. Bulgulara göre ölçekten alınan bakımveren yükü puan ortalamaları kadınlarda, herhangi bir eğitim seviyesi olmayıp sadece okuryazar olan ve boşanmış olan bakımverenlerde, daha yüksek bulunsa da anlamlı bir fark saptanmamıştır. Katılımcıların yaş/yaşlı dostu kent belirleyicilerinden en çok toplum desteği ve sağlık hizmetlerinde problem yaşadığı görülmektedir. İkinci sırada; etkinliklere ve aktivite yelpazesi ve bunlara ulaşılabilirliğinin incelendiği başlık olan sosyal katılım olurken, üçüncü sırayı dış mekanlar ve binalar izlemektedir. Dış mekan ve binalar değişkeninin aritmetik ortalamaları arasındaki fark, bakımveren yükü puan düzeyleriyle istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. (P<0,05) Diğer değişkenlerde anlamlı bir fark saptanmamıştır. Yaşlı dostu kent farkındalığının bakımveren yükü perspektifinden incelenmesi yerel mekanizmaların politikaları hayata geçirme noktasında önemli hale gelecektir.

Abstract:
With the aging of the world population, the concept of "Age Friendly City" (AFC) has come to the fore. The aim of our study is to examine the age/age-friendly city awareness of the caregivers of individuals over the age of 65 in the perspective of the caregiver burden, to present the obstacles in Istanbul's way of becoming an age/age-friendly city and to find solutions to common difficulties. In this cross-sectional study, sociodemographic information such as age, gender, education level was questioned via Google Forms to informal caregivers of the elderly over 65 years of age, then Age-Friendly Cities and Communities Awareness Questionnaire and Zarit Caregiver Burden Scale were applied. 96 caregivers participated. 69.2%  were women.74% were married, 38.5% were working, 39.6% were housewives,30.2% were retired. Age of caregivers; They were divided into 3 groups as 20-39, 40-59, 60-80. Most of the caregivers were over 40 years old. The mean age was 52.8±10.1 years. Although the mean caregiver burden score obtained from the scale was found to be higher in women, caregivers who did not have any education level and were only literate and divorced, no significant difference was found. It is seen that the participants have the most problems in community support and health services, among the determinants of age/age-friendly cities. Second; Social participation, which is the heading that examines the activities and the range of activities and their accessibility, is followed by outdoor spaces and buildings. The difference between the means of the outdoor and buildings variable was found to be statistically significant with the caregiver burden score levels. (P<0.05) No significant difference was found in other variables.Examining age-friendly city awareness from the perspective of caregiver burden will become important for local mechanisms to implement policies.
Keywords: elderly, age friendly city, caregiver burden