Evli bireylerin cinsel özgüven düzeyleri ile cinsel öz-yeterlik, evlilik yaşam doyumu ve cinsel utangaçlıklarının incelenmesi
An investigation of sexual self-efficacy, marriage life satisfaction and sexual embarrassment with sexual self-confidences levels of married individuals
Yazar: EYÜP ÇELİK
Danışman: PROF. DR. ERSİN ALTINTAŞ
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsellik = Sexuality ; Cinsiyet farkları = Gender differences ; Evli erkekler = Married men ; Evli kadınlar = Married women ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Utangaçlık = Shyness ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Öz güven = Self confidence ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırmada, evli bireylerin cinsel özgüvenlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada,evli bireylerin cinsel özgüven düzeyleri, cinsel öz-yeterlik, evlilik yaşam doyumu, cinsel utangaçlık ve demografik özellikleri (cinsiyet, evlenme biçimi, evlilik süresi, çocuk sayısı, ek işte çalışıp çalışmama, eğitim düzeyi, meslek türü, bir işte çalışıp çalışmama) açısından incelenmiştir.Araştırmanın çalışma grubu İstanbul'da yaşayan 336 evli bireyden oluşmaktadır. Cinsel özgüven ile ilgili veriler ?Cinsel Özgüven Ölçeği? (Çelik, 2012a), evlilik yaşam doyumu değişkeni verileri ?Evlilik Yaşam Doyumu Ölçeği? (Çelik, 2012b), cinsel utangaçlık ile ilgili veriler ?Cinsel Öz-bilinç Ölçeği? (Çelik ve Çakmak, 2012) ve cinsel öz-yeterlik ile ilgili veriler ?Cinsel Öz-yeterlik Ölçeği? (Çelik, 2012c) ile toplanmıştır. Demografik özelliklere (cinsiyet, evlenme biçimi, evlilik süresi, çocuk sayısı, ek işte çalışıp çalışmama, eğitim düzeyi, meslek türü, bir işte çalışıp çalışmama) ilişkin verileri toplamak için ise ?Kişisel Bilgi Formu? kullanılmıştır.Araştırmada toplanan verilerin çözümlenmesi ?LISREL8.51 for windows ve SPSS 11.5 for windows? paket programıyla bilgisayar ortamında gerçekleştirilmiştir. Cinsel özgüveni yordayan değişkenlerin belirlenmesinde yapısal eşitlik modeli (YEM) kullanılmıştır. Verilerin analizi sırasında, betimleyici istatistiklerin yanı sıra evli bireylerin çocuk sayısına göre cinsel özgüven düzeyinin farklılaşıp farklılaşmadığı Tek Yönlü Varyans analizi ile, eğitim düzeyine ve evlilik süresine göre cinsel özgüvenin farklılaşıp farklılaşmadığı ise Welch testi ile incelenmiş ve sonuçta çıkan farklılığın hangi değişkenden kaynaklandığının tespiti ise Scheffe testi ve Tamhane's T2 testi ile yapılmıştır. Evlilik yaşam doyumu, cinsel utangaçlık, evlenme biçimi, evlilik süresi ve çocuk sayısı ile cinsiyetin evli bireylerin cinsel özgüven düzeyi üzerindeki ortak etkisini incelemek için İki Yönlü Varyans analizi kullanılmıştır. Ayrıca cinsel öz-yeterlik, cinsiyet, ek iş, meslek türü, çalışma durumu değişkenleri açısından evli bireylerin cinsel özgüven düzeylerinin önemli bir biçimde farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek için T-testi ile incelenmiştir. Değişkenler arasındaki korelasyonları incelemek için Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Etki büyüklüğünün belirlenmesi için de Eta Squared (µ²) değerleri dikkate alınmıştır.Yapısal eşitlik modelinde cinsel utangaçlığın, cinsel öz-yeterliliğin cinsel özgüveni negatif bir şekilde etkilediği, evlilik yaşam doyumunun ise cinsel özgüveni pozitif etkilediği ve cinsel utangaçlık, cinsel öz-yeterlik ve evlilik yaşam doyumu değişkenlerinin cinsel özgüveni doğrudan etki ile yordadığı bulunmuştur. Ayrıca cinsel utangaçlık ve cinsel öz-yeterlik değişkenlerinin cinsel özgüveni evlilik yaşam doyumu aracılığı ile dolaylı etki ile de yordadıkları sonucu elde edilmiştir. Evlilik yaşam doyumu düzeyi yüksek olan bireylerin cinsel özgüven düzeylerinin daha yüksek olduğu, cinsel utangaçlık düzeyi ve cinsel öz-yeterlik düzeyi yüksek olan bireylerin ise cinsel özgüven düzeylerinin daha düşük olduğu sonucu elde edilmiştir.Araştırma sonucunda erkeklerin kadınlardan, anlaşarak evlenen bireylerin görücü usulü ile evlenenlerden, çalışan bireylerin çalışmayan bireylerden daha yüksek cinsel özgüven düzeyine sahip olduğu bulunmuştur. Evliliğin ilk yıllarında cinsel özgüven düzeyinin yüksek olduğu fakat evliliğin ilerleyen yıllarında cinsel özgüvenin düştüğü sonucu elde edilmiştir. Çocuğu olmayan evli bireylerin cinsel özgüven düzeylerinin çocuk olanlardan daha yüksek olduğu bulunmuştur. Öğretmenlerin, ek işte çalışanların ve eğitim düzeyi yüksek olanların cinsel özgüven düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Evlilik yaşam doyumu, cinsel utangaçlık, evlenme biçimi, evlilik süresi ve çocuk sayısı ile cinsiyetin evli bireylerin cinsel özgüven düzeyi üzerinde ortak etkisinin olmadığı bulunmuştur.

Abstract:
The present study aimed to investigate the sexual self-confidences of married individuals through various variables. During the study, sexual self-confidence levels of married individuals were examined in terms of sexual self-efficacy, marriage life satisfaction, sexual embarrassment, and demographic characteristics (gender, style of marriage, duration of marriage, number of children, whether in extra job or not, educational level, type of profession, whether works or not).The sample of the present study included 336 married individuals living in İstanbul. Level of sexual self-confidence was assessed by using ?Sexual Self-confidences Scale? (Çelik, 2012a), data related to the marriage life satisfaction variable were collected through ?Married Life Satisfaction Scale? (Çelik, 2012b), data related to the sexual self-efficacy were assessed by using ?Sexual Self-efficacy Scale? (Çelik, 2012c), and the data corresponding to sexual embarrassment were collected by using ?Sexual Self-consciousness Scale? (Çelik ve Çakmak, 2012). Finally, other characteristics (gender, style of marriage, duration of marriage, number of children, whether in extra job or not, educational level, type of profession, whether works or not) were assessed through ?The Personal Information Questionnaire?, prepared by the author.The statistical analyses of the data collected through the assessment tools were conducted on the computer, by using ?LISREL for Windows, version 8.51, and SPSS for Windows, version 11.5? package program. Structural equation model was used to determine of predictors variables to sexual self-confidence. During the data analyses, besides descriptive statistics, One-Way Analysis of Variance was conducted in order to determine whether sexual self-confidence differed according to number of children, Welch test was conducted in order to determine whether sexual self-confidence differed according to educational level and duration of marriage, and Scheffe test and Tamhane?s T2 test were utilized in order to understand which variable played role in the resulted significant difference. Two-Way Analysis of Variance was conducted in order to examine combined effectson sexual self-confidence levels of married individuals of sex with married life satisfaction, sexual embarrassment, style of marriage, duration of marriage, number of children.Moreover, whether the sexual self-confidence significantly differed in terms of sexual self-efficacy, gender, extra job, type of profession, whether works or not was examined via T-test. Furthermore, Pearson Product-Moment Correlation Coefficient was used in order to investigate the relationship between variables. Finally, effect size was determined via Eta Squared (µ²) values.In the structural equation model was found that sexual embarrassment, sexual self-efficacy, and marriage life satisfaction variables were predicted with a direct effect of sexual self-confidence, and sexual embarrassment, sexual self-efficacy to affect sexual self-confidence in a negative way, and marriage life satisfaction to affect sexual self-confidence positive aspects. In addition, result of the study was obtained that sexual embarrassment and sexual self-efficacy variables predicted with a indirect effect to sexual self-confidence by means of, marriage life satisfaction. İndividuals who had high level of married life satisfaction reported higher sexual self-confidence level, whereas Individuals had high level of sexual embarrassment, and sexual self-efficacy reported lower sexual self confidence level.Result of the study sexual self-confidence level is found higher for man than women, for individuals married with an agreement than married with arrangement, and for individuals have a job than not a job. Furthermore, the results indicated that as the duration of marriage increased, sexual self-confidence level tended to decrease. Sexualself-confidence levels of married individuals without children were found to behigher than marriedindividuals who have children. Sexual self-confidence level was found individuals who are teachers,worked inextra job and higher levels ofeducation. It is found that there wasn?t any combined effecton sexual self-confidence levels of married individuals of sex with married life satisfaction, sexual embarrassment, style of marriage, duration of marriage, number of children.