Yönetici hemşirelerde algılanan güç kaynağı: Bir ölçek geliştirme çalışması
Nurse managers' perceived sources of power: A scale development study
Yazar: AYŞE KARADAŞ
Danışman: PROF. DR. AYTOLAN YILDIRIM
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algılanan güç = Perceived power ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hastane yönetimi = Hospital administration ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Yönetici hemşireler = Nurse administrators ; Yönetsel güç kaynakları = Managerial power source ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel güç = Organisational power

Özet:
Araştırma, hemşirelerin yönetici hemşirelerinde algıladıkları güç kaynaklarının belirlenmesine yönelik ölçek geliştirilmesi amacıyla metodolojik, hemşirelerin yönetici hemşirelerinde algıladıkları güç kaynaklarının belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı bir araştırmadır. 
Araştırma evrenini Kocaeli İli'nde yer alan bir üniversite, üç Sağlık Bakanlığı hastanesinde görev yapan hemşireler (N:1350) oluşturmaktadır. Evrenin tümüne ulaşılması hedeflenerek örneklem seçimine gidilmemiş, araştırma uygun şekilde geri dönen 546 anket üzerinden yürütülmüştür. Araştırma verileri Ocak-Şubat 2017 tarihleri arasında toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu ve araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda 5'li likert tipi şeklinde hazırlanan 68 maddeden oluşan taslak ölçek kullanılmıştır. 68 maddeden oluşan taslak ölçek uzman görüşlerinin değerlendirilmesine sunulmuş ve sonrasında oluşturulan 42 maddelik taslak ölçek veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 21 ve Lisrel 8,51 paket programları kullanılarak yapılmıştır. 
Elde edilen analiz sonuçlarına göre Yönetici Hemşirelerde Algılanan Güç Ölçeği 5 alt boyut (karizmatik güç, zorlayıcı güç, yasal güç, ödüllendirme gücü ve uzmanlık gücü) ve 35 maddeden oluşmuştur. Ölçek maddelerinin Kapsam Geçerlik İndeksi 0,88-1,00; faktör yükleri 0,31-0,88; madde toplam puan korelasyonları 0,32-0,83 ve alt boyutların iç tutarlılığı 0,77-0,93 arasındadır. Alt boyut puan ortalamaları; karizmatik güç 3,43±0,87; zorlayıcı güç 2,86±0,70; ödüllendirme gücü 3,20±0,83; yasal güç 3,45±0,69 ve uzmanlık gücü 3,29±0,84'tür. Tüm alt boyutlar ile kişisel ve mesleki durum değişkenleri arasında anlamlı farklar bulunmuştur. Alt boyutlar arasındaki en güçlü ilişkinin yasal güç ve uzmanlık gücü arasında, en zayıf ilişkinin ise yasal güç ve zorlayıcı güç arasında olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak geliştirilen YHAGÖ'nün geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu, yönetici hemşirelerde algılanan güç kaynağının en yüksek yasal güç en düşük ise zorlayıcı güç olduğu ve algılanan güç kaynaklarının kişisel ve mesleki durum değişkenlerine göre farklılık gösterdiği saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Yönetici Hemşire, Güç, Güç Kaynakları, Ölçek Geliştirme, Geçerlik Güvenirlik

Abstract:
This study was conducted as methodological research for the purpose of developing a Nurse Managers' Perceived Power Scale and as descriptive research in order to determine the sources of power guiding nurse managers.
The study population consisted of nurses (N:1350) working at one university hospital and three state hospitals operating under the Ministry of Health in the province of Kocaeli, Turkey. In line with the study's aim of reaching the entire population, no sample selection was made and the study was ultimately conducted on the basis of the 546 appropriately completed questionnaires. Data for the research were collected over the period January - February 2017. A personal information form and a 5-point Likert-type scale containing 68 items drafted by the researcher on the basis of the literature were used in the data collection. The draft of the 68-item scale was submitted to experts for evaluation, after which a 42-item draft scale was then used as a collection instrument.  Data analysis was performed with the SPSS 21 and Lisrel 8.51 package programs. 
In line with the results of the analysis, the Nurse Managers' Perceived Power Scale was drawn up with 5 sub-dimensions (charismatic power, coercive power, legitimate power, reward power and expert power) and 35 items. The Content Validity Index of the scale items ranged between 0.88-1.00; factor loads were 0.31-0.88, item-total correlations between scores were 0.32-0.83 and the internal consistency of the sub-dimensions was in the range of 0.77-0.93.  The mean scores of the sub-dimensions stood at 3.43±0.87 for charismatic power, 2.86±0.70 for coercive power, 3.20±0.83 for reward power, 3.45±0.69 for legitimate power and 3.29±0.84 for expert power. Significant differences were found between all the sub-dimensions and the personal and professional status variables. It was found that in the sub-dimensions, the strongest correlation was between legitimate power and expert power and that the weakest correlation was between legitimate power and coercive power. In conclusion, the Nurse Managers' Perceived Power Scale was found to be a valid and reliable tool and it was observed that among the sources of power, the perception scores of the nurse managers regarding legitimate power were the highest while their coercive power scores were the lowest and that the perceived sources of power differed according to personal and professional status variables.
Keywords: Nurse Manager, Power, Sources of Power, Scale Development, Validity and Reliability