Karanlık kişilik özelliklerinin çalışan bilgi saklama davranışına etkisinde sosyal değişim türü tercihi ve sosyal kimlik odağının düzenleyici rolü
Impact of dark triad personality traits on employees' knowledge-hiding behavior: Moderating roles of forms of social exchange and social identity orientations
Yazar: HAZAL ESER
Danışman: PROF. DR. İPEK KALEMCİ TÜZÜN
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışma, öncelikli olarak karanlık üçlü kişilik özellikleri  ile çalışan bilgi saklama davranışı arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkide kişinin sosyal değişim türü tercihi (anlaşmalı, karşılıklı, genelleşmiş) ve sosyal kimlik odağının(bireysel, ilişkisel, ortaklaşa) düzenleyici rolünü keşfetmek, ayrıca nitel araştırma ile ise çalışan bilgi saklama davranışının öncüllerinin keşfedilmesi amacıyla yapılmıştır. Görgül kısımda, sosyal kimlik ve sosyal değişim kuramları söylemleri çerçevesinde oluşturulan araştırma modelini test etmek için farklı sektör ve iş kollarında çalışan 338 katılımcıdan oluşan bir örneklem grubundan veri toplanmıştır. Anket yöntemiyle toplanan veriler istatistiki programlar aracılığıyla analiz edilmiştir. Analizler sonucu elde edilen bulgular, karanlık kişilik özelliklerinin makyavalizm, narsizm ve psikopati boyutları ile bilgi saklama davranışı arasında aynı yönlü bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma aynı zamanda, sosyal değişim türlerinin düzenleyici ilişkisine dair karşılıklı değişim türü tercihi Makyavelist bireylerin bilgi saklama düzeylerini azaltırken, anlaşmalı sosyal değişim türü tercihi ise psikopati eğilimi olan bireylerin bilgi saklama düzeylerini arttırdığı bulgusunu ortaya koymuştur. Öte yandan bireysel ve ilişkisel kimlik oodaklarının da Makyavelist ve psikopati eğilimine sahip bireylerin bilgi saklama düzeylerini düzenlediği çalışma bulgularındandır. Çalışmanın nitel araştırma kısmında ise on adet çalışanla görüşme yapılmış ve görüşmeler içerik analizi yoluyla incelenmiştir.

Abstract:
This study was conducted primarily to examine the relationship between dark triad personality traits and knowledge hiding behavior and to explore the moderating role of employees' prefered social exchange types (negotiated, reciprocal, generalized) and their social identity orientation (individual, relational, collaborative) in this relationship. The secondary purpose of this study is to explore the antecedents of employee retention behavior through qualitative research. In the empirical part, data were collected from a sample group of 338 participants working in different sectors and industries to test the research model created within the framework of social identity and social change theories. The data collected through the questionnaire method were analyzed through statistical programs. The findings obtained as a result of the analyses reveal that there is a same-directional relationship between the dimensions of Machiavellianism, narcissism and psychopathy of dark personality traits and employees knowledge hiding behavior. The study also revealed that reciprocal social exchange decreases the level of knowledge hiding levels of Machiavellian individuals, while the preference for negotiated social exchange increases the level of employees, with psychopathy tendencies knowledge hiding. On the other hand, it is one of the findings of the study that individual and relational identity foci moderate the knowledge hiding levels of employees with Machiavellian and psychopathy tendencies. In the qualitative research part of the study, ten employees were interviewed and the interviews were analyzed through content analysis.