Adana Saimbeyli'de kelebeklerin tercih ettiği bazı bitkiler ve topraklarının ekolojik açıdan değerlendirilmesi
Ecological evaluation of some plants and their soils preferred by butterflies in Saimbeyli-Adana
Yazar: ERHAN YELEKÇİ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN CENGİZ DARICI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, Saimbeyli (Adana) Obruk Yaylası'nda doğal olarak yetişen, kelebeklerin tercih ettiği ve en yaygın bulunan Euphorbia paralias L. (Sütleğen) ve Primula vulgaris Huds. (Çuha çiçeği) bitkilerinden Haziran 2016'da toprak ve yaprak örnekleri alınmıştır. Yaprakların karbon ve azot içerikleri ile toprakların bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri belirlenmiştir. Topraklar tarla kapasitelerinin (TK) %80 (TK80), %60 (TK60) ve %40 (TK40) oranlarında nemlendirildikten sonra 28°C sıcaklık altında karbon mineralizasyonları laboratuvarda 63 gün boyunca izlenmiştir. İnkübasyonun 15. ve 30. günlerinde bütün topraklarda toplam aerobik bakteri ve mantar sayıları ile 15., 30. ve 63. günlerindeki karbon mineralizasyon oranları belirlenmiştir. 
Her iki toprak kumlu tınlı ve pH'ları hafif baziktir. Euphorbia paralias toprağının karbon ve azot içerikleri Primula vulgaris'den yüksek olup aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p< 0.05). Her iki bitkinin yaprak karbon ve azot içerikleri arasında anlamlı bir fark bulunmaktadır (p< 0.001). En yüksek karbon mineralizasyonu ve oranları Euphorbia paralias toprağında gözlenmiştir. Her iki toprağın kümülatif karbon mineralizasyonları nem azaldıkça azalmış ve TK80> TK60> TK40 sırasında olup aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p< 0.05). İnkübasyonun 15. günündeki toplam aerobik bakteri ve mantar sayısı her iki toprakta 30. gündeki sayılardan daha yüksek çıkmıştır. Mikroorganizma sayıları nem azaldıkça azalmış olup her iki toprakta TK80> TK60>TK40 sırasındadır. Bu çalışma sonucunda toprak nemi azaldıkça her iki bitkinin toprak karbon mineralizasyonu ile inkübasyon süresince topraktaki aerobik bakteri ve mantar popülasyonlarının azaldığı saptanmıştır.

Abstract:
In this study, soil and leaf samples of Euphorbia paralias L. and Primula vulgaris Huds. preferred by butterflies were taken from Saimbeyli-Obruk plateau (Adana) in where grow naturally and become widespread in June 2016. Carbon and nitrogen contents of leaves and some physical and chemical properties of soils were determined. Soils were humidified at 80% (TK80), 60% (TK60) and 40% (TK40) of their field capacities and their carbon mineralizations were monitored for 63 days at 28°C. Total aerobic bacteria and fungi counts in all soils were determined 15th and 30th days of incubation. Carbon mineralization rates in 15th, 30th and 63th day were also determined. 
	Both two soils were sandy loam and slightly alkaline. Carbon and nitrogen contents were higher in Euphorbia paralias soils than Primula vulgaris soils and significantly different with each other (p < 0.05). There were found significant differences between both plants in carbon and nitrogen contents of leaves (p < 0.001). Highest carbon mineralization and rates were observed in Euphorbia paralias soils. Cumulative carbon mineralization in each soil were decreased as moisture decreasing, were respectively, TK80> TK60>TK40 and there were found signifcant differences between each treatments (p< 0.05). Total aerobic bacteria and fungi counts in 15th day of incubation were higher thant 30th day in all soils. Soil microorganism counts were decreased as moisture decreasing in all soils as following in order of TK80> TK60>TK40 (p<0.05). In conclusion, as soil moisture decreased, carbon mineralization in all soils and aerobic bacteria and fungi populations during incubation were all decreased.