1980 sonrası Türkiye'de sendikacılığın toplumsal hareketlerle ilişkisi
Social movement after 1980 and its relationship with trade unions in Turkey
Yazar: GÖKHAN IŞIK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET GÜLER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: İşçi sendikaları = Labor unions

Özet:
Çalışma hayatı; işçi işveren ve devletin yer aldığı üçlü bir yapı özelliğine sahiptir. Üretim pastasından işçi ve işveren tarafı mümkün olduğunca yüksek bir oranda pay almaya çalışmaktadır. Devlet mekanizması ise, sistemi dengeleyici bir unsur olarak görev yapmaktadır. Böylelikle hak ve adalet kavramlarının çalışma yaşamında yer almasını sağlamaktadır. Bu düzenlemelerin başında da sendikacılık uygulamaları gelmektedir. Sendikalar; tarafların ekonomik, sosyal ve hukuki haklarının korunmasında önemli bir yere sahiptir. Özellikle işverenlere karşı güçsüz durumda olan işçiler, ancak sendikalar yoluyla haklarına kavuşabilirler.
Sendikalar bu kadar önemli bir yere sahip olmakla birlikte değişen dünya düzeni içerisinde önemini kaybetme tehlikesi ile karşılaşmışlardır. Özellikle üretim ve çalışma şekillerindeki esneklik, standart çalışma şekillerine zarar vermiştir. Bunun sonucunda da sendikalar güç kaybına uğramışlardır. Sendikalar bu güç kaybını telafi edebilmek ve toplumsal olarak etkili duruma gelebilmek için klasik anlayıştan vazgeçmek zorunda kalmışlardır. Yalnızca kendi üyelerinin sınırlı sorunları ile ilgilenmek yerine tüm toplumun sorunları ile uğraşmayı tercih eden sendikalar toplumda geniş bir destek bulmuştur.
Bu çalışmada ilk olarak Azgelişmiş ülkelerde ortaya çıkan ve daha sonra tüm dünyaya yayılan toplumsal hareket sendikacılığı incelenmiştir. Böylelikle toplumsal hareket sendikacılığının teorik yapısı ortaya konmuştur. Daha sonra da 1980 sonrası Türkiye'de toplumsal hareket sendikacılığı kapsamında değerlendirilebilecek hareketler incelenmiş ve toplumsal hareket sendikacılığının Türkiye'ye olan yansıması değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Toplumsal hareket sendikacılığı evrimini tamamlamış bir hareket olarak nitelendirilemeyeceğinden dolayı, bundan sonraki dönemlerde ise söz konusu yapısal değişikliğe uğrayarak farklı modellerde ortaya çıkabilir.

Abstract:
Work life; The employee has the characteristics of a tripartite structure with employer and state. The employee and the employer try to get as much share as possible from the production benefit. The state mechanism serves as a balancing element. In this way, it ensures that the concepts of right and justice are included in the working life. At the beginning of these regulations, trade union practices are coming. Trade unions have an important role in protecting the economic, social and legal rights of the parties. In particular, workers who are weak against employers can only gain their rights through trade unions.
Although the trade unions have such an important place, they have faced the danger of losing their importance in the changing world order. In particular, the flexibility in production and working has damaged standard operating modes. As a result, the unions have lost power. In order to compensate for this loss of power and to become socially effective, the unions had to give up the classical understanding. The trade unions, who prefer to deal with the problems of the whole society instead of dealing with the limited problems of their members, have found wide support in society.
In this study, social movement syndicalism which first emerged in underdeveloped countries and then spread all over the world has been examined. Thus, the theoretical structure of social movement unionism has been put forward. Then after 1980 were examined and may be considered social movement unionism movements and social movements in Turkey are subjected to Turkey to assess the implications of trade unionism. Since social movement trade unionism cannot be regarded as a movement that has completed its evolution, it can also occur in different models by structural change in the following periods.