Evli bireylerin evlilikte sorunla başa çıkma yöntemlerinin cinsiyet rolleri çerçevesinde incelenmesi
Examining coping efforts in mariage within the framework of gender roles
Yazar: SELMA KEPENEK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EVRİM ÇETİNKAYA YILDIZ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Evlilik çatışması = Marital conflict ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems ; Sosyal sorunlar = Social problems ; Sosyoekonomik sorunlar = Socio-economic problems

Özet:
Bu çalışmanın amacı evli bireylerin evlilikte sorunla başa çıkma yöntemlerinin (kendiyle ilgilenme, eşi memnun etme, geri çekilme, çatışma ve yapıcı iletişim) cinsiyet rolleri (erkeksi, kadınsı, androjen ve belirsiz) ve bazı demografik değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırma, Kayseri ilinde yaşayan 348 kadın ve 175 erkek olmak üzere 523 evli birey üzerine yürütülmüştür. Katılımcılara "Evlilikte Başa Çıkma Yolları Ölçeği", "Bem Cinsiyet Rolleri Envanteri" ve "Kişisel Bilgi Formu" uygulanmıştır. Bu araştırma genel tarama modelinde betimsel nitelikte bir araştırmadır. Verilerin analizi için SPSS programından yararlanılmış, bağımsız gruplar için T testi, varyans analizi ve Tukey testi analizleri uygulanmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre Evlilikte Başa Çıkma Yolları ölçeğinin Yapıcı İletişim ve Eşi Memnun Etme alt boyutlarında androjen bireylerin diğer cinsiyet rollerine sahip bireylerden anlamlı düzeyde yüksek puan ortalamasına sahip oldukları bulunmuştur. Ayrıca, Kendiyle İlgilenme alt boyutunda androjen bireylerin puan ortalamalarının belirsiz cinsiyet rollerine sahip bireylerin puan ortalamalarından anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Geri çekilme alt boyutunda ise kadınsı bireylerin diğer cinsiyet rollerine sahip bireylere göre daha yüksek puan ortalamasına sahip oldukları tespit edilmiştir.  Evlilikte sorunla başa çıkma yöntemleri cinsiyet değişkenine göre incelendiğinde ise erkeklerin evlilik sorunları karşısında eşi memnun etme yöntemini, kadınların ise geri çekilme yolunu daha fazla kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır.
Bu çalışmada ele alınan diğer sosyo-demografik değişkenler (yaş, evlilik süresi, çocuk sayısı, aylık gelir düzeyi, ev işlerinin paylaşımı) ile evlilikte sorunla başa çıkma yöntemleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu görülmüş, bulgular ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve alanda çalışan akademisyenlere ve aile terapistlerine öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the coping efforts (self-interest, satisfying partner, withdraw, conflict and constructive communication) of married individuals' problems in marriage in terms of gender roles (masculine, feminine androgen and uncertain) and some demographic variables. The study was carried out on 523 married individuals, 348 women and 175 men living in Kayseri. "The Marital Coping Inventory", "Bem Gender Role Inventory" and "Personal Information Form" were applied to participants. This research is a descriptive study in general screening model. SPSS program was used for the analysis of data; T test, variance analysis and TUKEY test analyzes were applied for independent groups.
Research results revealed that the androgenous individuals in Constructive Communication and Satisfying Partner subscales have significantly higher average points than the individuals having other gender roles. Moreover, it was observed that the androgenous individuals in Self Interest subscale have significantly higher average points than the individuals having uncertain gender roles. In the Withdraw subscale, it was determined that feminine individuals have higher average points than the individuals having other gender roles. In marriage, it was comprehended that men generally use the method of Satisfying Partner while women use the methods of Withdraw more when coping with marital problems.
It was found out that there were significant differences between other socio-demographic variables (age, marriage age, number of children, monthly income level, sharing housework)  and methods of coping with marital problems, and the findings were discussed under the light of related literature and suggestions were presented to academicians working in the field and family therapists.