Berlın- Pariser platz ve İstanbul- Taksim Cumhuriyet Meydanı üzerinden kamusal alanların yaşanabilirlik ölçütleri bağlamında karşılaştırmalı analizi
A comparative analysis of public spaces via Berlin- Pariser Platz and Istanbul- Taksim Republican Square in the context of livability criterias
Yazar: CAN TURAN
Danışman: DOÇ. DR. MÜYESSER EBRU ERDÖNMEZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Son yıllarda küresel boyutta yaşanan kültürel ekonomik ve sosyopolitik olaylar, kamusal alanların tanımını ve kullanımını tartışmaların konusu haline getirmiştir. Esas olarak kamusal alanlar, şehirde yaşayan insanların bir araya geldikleri ve buluştukları mekânlardır. Kamusal alanlar, toplumların ve şehirlerin yeniden yapılandırılmasında ve gelişme süreçlerinde daima önemli rol oynamaktadır. 
Yüzyıllar boyunca, şehir meydanları kentlerin en önemli kamusal alanları olmuşlardır. Şehir meydanları kentsel kamusal alanlar olmanın yanı sıra, meydanı çevreleyen yapıların temsili açısından da önemli mimari öğelerdir. Günümüze kadar kent meydanları, yönetim erkleri ve onların farklı ideolojiler tarafından dönüştürülmüştür.
Bu çalışma kapsamında, Berlin kentinden iki önemli meydan, Pariser Platz ve Potsdamer Platz ve İstanbul'dan Taksim Meydanı çalışma alanları olarak seçilmiştir. II. Dünya Savaşı'na kadar Berlin'in en büyük meydanı olan Pariser Platz, kentin tam merkezinde Brandenburg Kapısı ile Unten den Linden (Ihlamurlar Altında) bulvarı arasında yer almaktadır. Savaşın sona ermesi ve devamında Berlin Duvarı'nın yapılmasıyla birlikte meydan atıl bir hal almıştır. Potsdamer Platz ise yine kentin merkezinde ve Pariser Platz'ın yaklaşık bir kilometre güneyinde yer almaktadır. Fakat bu iki meydan, yapıları ve özellikleri açısından birbirlerinden çok farklıdır. Örneğin, Pariser Platz baskın ve kapalı bir meydan iken, Potsdamer Platz sokaklarla beslenen bir meydandır. Bu iki meydan, kentin gelişmeye başladığı dönemden günümüze kadar – ki bu sürece II. Dünya Savaşı, Nazi Dönemi ve Duvar'ın varolduğu dönem dahildir – kimliklerini ve farklı tipolojilerini korumuşlardır.
Çalışma alanı olarak seçilen diğer bir meydan olan İstanbul Taksim Meydanı tarihi bakımından en az İstanbul kadar önemli bir mekândır. İstanbul'un en önemli meydanı olan Taksim Cumhuriyet Meydanı da birçok kez müdahaleye uğramış, tarihi 1800'lü yılların sonuna dayanan bir meydandır. 
Tez kapsamında Pariser Platz, Potsdamer Platz ve Taksim Meydanı'nın kullanımlarına odaklanırken, belirlenen kriterler ışığında mekânsal kalitenin ölçülmesi amaçlanmaktadır.

Abstract:
As a result of the global cultural, economical and social events of recent years, the definition and utilization of public spaces have again become a matter of debate. Public spaces are basically places where people living in the city come together and meet. Additionally, they also have always been playing an important role in reorganization and development process of societies and cities.
For centuries, city squares have been the most important public spaces of the cities. As well as being urban spaces, city squares are significant architectural elements in terms of representation of their surrounding structures. To the present day, city squares have been transformed by the ruling authorities and their different ideologies.
In this study, two major squares in Berlin, Pariser Platz and Potsdamer Platz; and one square in Istanbul were selected for the case study. Located in the centre of Berlin, between Brandenburg Gate and Unter den Linden, Pariser Platz was the largest square of the city before World War II. But after the war, following the construction of the Wall, the square turned into an idle space. The Potsdamer Platz is also located in the centre of the city and in only 1 km south of the Pariser Platz. But these two squares different from each other strongly in terms of their structures and features. For instance, Pariser Platz is a dominant and closed square, whereas Potsdamer Platz is a point streets are directed towards. Since the days the city was being developed, these two squares preserved their identities with their different typologies over the course of history presenting World War II, the era of National Socialism and the erection of the Wall, to the present day.
In regard to significance, the last square to be examined, located in Istanbul Taksim, can be considered as important as the city of Istanbul itself. With its long history dating back to the end of 1800s, it is a major square in Istanbul.
Focusing on the utilization of Pariser Platz, Potsdamer Platz and Taksim Square, this study aims to examine how spatial quality and its criteria in open public spaces are defined, under the light of new trends in architecture using the methods of comparative analysis, literature research, observation and questionnaires.