Şaşılık cerrahisinin retina damar yoğunluğu üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of strabi̇smus surgery on retinal vascular density
Yazar: HÜSEYİN EMEK
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA HAZAR
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Amaç: Horizontal kas cerrahisinin retina damar yoğunluğu üzerindeki etkisinin değerlendirilmesidir.
     Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Dicle üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Kliniğin'de şaşılık nedeniyle tek gözünden cerrahi geçiren 30 hastanın ameliyat olan gözü ile cerrahi geçirmeyen 30 sağlıklı gözü çalışmaya dahil edildi. Hastaların ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası ayrıntılı göz muayenesi yapıldı. En iyi düzeltilmiş görme keskinliği alındı, hirscberg testi, prizma kapama testi yapıldı. Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların optik koherens tomografi (OKT) ve OKT anjiografi (OKTA) çekimleri yapıldı.
    Bulgular: Yirmi üç (%74.2) hasta ekzotropya, 8 hasta (%25.8) ezotropya nedeniyle ameliyat edildi. Hastaların yaş ortalaması 16.6 ± 5.1 yıl idi. Kayma açısı ortalaması 25.9 ± 8.2 prizm diyoptri derece olarak ölçüldü, ortalama takip süresi 3.6±1.9 ay olarak saptandı. Tüm cerrahi gruplarda ameliyatlı göz ile kontrol göz arasında YKP VD, DKP VD ve FAZ açısından anlamlı fark bulunamadı. Ayrıca YKP VD ve DKP VD değerleri ile yaş, kayma açısı, takip süresi, horizontal kas geriletme ve rezeksiyon miktarları arasında korelasyon saptanmadı. FAZ alanı  ile MR rezeksiyon miktarı arasında pozitif yönlü kuvvetli düzeyde anlamlı korelasyon izlendi (p=0.018). FAZ PERİM XT ve horizontal cerrahi gruplarında ameliyatlı göz ile kontrol göz arasında benzerdi. ET cerrahi grubunda FAZ PERİM  ameliyatlı gözde sağlıklı göze göre daha yüksek bulundu (p=0.023). FAZ PERİM  ile MR rezeksiyon miktarı arasında pozitif yönlü kuvvetli düzeyde anlamlı korelasyon izlenmiştir (p=0.01). XT cerrahi geçiren gözlerde kontrol gözlere göre parafoveal  VD, parafoveal inferior VD,  parafoveal nazal VD ve parafoveal superior hemi VD değerleri geç dönemde düşük tespit edilmiştir (p=0.022, p=0.044, p=0.019, p=0.015, sırasıyla).Yapılan korelasyon ve regresyon analizlerinde bu düşüklüğe; yaş, takip süresi , kayma açısı ve horizontal kas geriletme /rezeksiyon miktarının etki etmediği görülmüştür. ET cerrahi grubunda fovea VD değeri düşük; parafoveal inferior VD ve  parafoveal nazal VD değerleri ise geç dönemde yüksek bulunmuştur(p=0.00,8,p=0.039,p=0,039,sırasıyla). Yapılan korelasyon ve regresyon analizlerinde bu değişikliklere; yaş, takip süresi , kayma açısı ve horizontal kas geriletme /rezeksiyon miktarının etki etmediği görülmüştür. Horizontal cerrahi grubunda retinal kalınlık değerlerinden sadece  superior  hemi değerinin azaldığı diğer bölgelerde ise bir değişikliğin izlenmediği görüldü (p =0,046 ). XT ve ET grubunda  tüm retinal kalınlık değerlerinin geç dönemde değişmediği tespit edilmiştir.

   Sonuç: : Şaşılık cerrahisi geçiren hastaların ameliyatlı gözleri ile sağlıklı gözleri arasında VD açısından geç dönemde değişiklik olduğu görülmüştür. Ancak bu değişimlerin retinal kalınlık üzerine geç dönemde etki etmediği görülmektedir. Vasküler dansitedeki değişimin nedenlerini tam olarak açıklayabilmek için daha geniş serili çalışmalar gerekmektedir.
   Anahtar Kelimeler: şaşılık cerrahisi, optik koherens tomografi anjiografi, vasküler dansite,retina kalınlığı,tek göz

Abstract:
Aim: The evaluation of the impact of horizontal muscle surgery on retinal vessel density.
    Materials and Methods: In the study, 30 patients who underwent surgery for strabismus in one eye at the Department of Ophthalmology, Dicle University Medical School, were included. The eye that underwent surgery and the healthy eye of 30 matched controls were analyzed. Detailed eye examinations were performed before and after the surgery. Best-corrected visual acuity was measured, and Hirschberg test and prism cover test were conducted. Optical coherence tomography (OCT) and OCT angiography (OCTA) scans were performed for all patients included in the study.
   Results: Twenty-three patients (74.2%) underwent surgery for exotropia, and 8 patients (25.8%) underwent surgery for esotropia. The average age of the patients was 16.6 ± 5.1 years. The average angle of deviation was measured at 25.9 ± 8.2 prism diopters, and the average follow-up period was 3.6 ± 1.9 months. No significant differences were found between the operated eye and the control eye in terms of YKP VD, DKP VD, and FAZ in all surgical groups. Additionally, no correlation was found between YKP VD and DKP VD values with age, angle of deviation, follow-up period, or the amount of horizontal muscle recession and resection. A significant positive correlation was observed between FAZ area and MR resection amount (p=0.018). FAZ PERİM XT values were similar between the operated and control eyes in horizontal surgery groups. In the ET surgical group, FAZ PERİM was higher in the operated eye compared to the healthy eye (p=0.023). A strong positive correlation was found between FAZ PERİM and MR resection amount (p=0.01). In XT surgery cases, parafoveal VD, parafoveal inferior VD, parafoveal nasal VD, and parafoveal superior hemi VD values were lower in the late period compared to control eyes (p=0.022, p=0.044, p=0.019, p=0.015, respectively). Correlation and regression analyses showed that this decrease was not affected by age, follow-up period, angle of deviation, or the amount of horizontal muscle recession/resection. In the ET surgical group, fovea VD value was lower, while parafoveal inferior VD and parafoveal nasal VD values were higher in the late period (p=0.008, p=0.039, p=0.039, respectively). Correlation and regression analyses indicated that these changes were not influenced by age, follow-up period, angle of deviation, or the amount of horizontal muscle recession/resection. In the horizontal surgery group, only the superior hemi retinal thickness value decreased, while no changes were observed in other regions (p=0.046). In the XT and ET groups, no changes were detected in retinal thickness values in the late period.
   Conclusion: Changes in VD were observed between the operated and healthy eyes of patients who underwent strabismus surgery in the late period. However, these changes did not have an effect on retinal thickness in the late period. Further studies with larger sample sizes are needed to fully explain the reasons for the changes in vascular density.
   Keywords: Strabismus surgery, optical coherence tomography angiography, vascular density, retinal thickness, one eye