Rekabet avantajı bağlamında kümelenme: Kapalıçarşı halıcıları üzerine bir inceleme
Clustering in the context of competitive advantage: A review of The Grand Bazaar carpet sellers
Yazar: MUHTEREM KADAYİFCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN YİĞİT
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Halıcılık = Carpet business ; Kümeleme = Clustering ; Kümeleme ekonomi = Cluster economy ; Kümeleme yöntemi = Cluster method ; Rekabet = Competition ; Rekabetçi avantaj = Competitive advantage ; İstanbul-Kapalıçarşı = İstanbul-Kapalıçarşı

Özet:
Rekabet konusunun kümelenme kavramı üzerinden ele alınması 1990'lardan sonraya rastlamaktadır. Ancak, özellikle ülkemiz coğrafyası açısından kümelenme olgusunun geçmişi çok daha eskilere dayanmaktadır. Bu anlamda tez konumuzun mekânı olan Kapalıçarşı, gerek coğrafi, gerekse sektörel yoğunlaşmalar açısından kümelenme olgusunun ilk örneklerinden biri olarak gösterilebilir. Kapalıçarşı, geçmişe dayanan zengin kültürel dokusu, ticari hareketliliği ve sektörel çeşitliliği ile bu güne dek pek çok çalışmaya konu olmuştur. Ancak bu çalışmalar içinde Kapalıçarşı Halıcılık Kümelenmesini ele alan bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu amaçla daha önce yapılmamış "Rekabet Avantajı ve Kapalıçarşı Halıcılık Kümelenmesi" konusuna odaklandık. Kapalıçarşı Halıcılık kümelenmesi özellikle El Halısı ve Kilimi üzerine uzmanlığı ile dikkat çeker. Kapalıçarşı'da 30-40 yıl öncesine kadar sayıları 500'ü bulan Halıcılık Kümesi, el halısı sektörünün geneline dönük sorunların varlığına rağmen günümüzde 80-90 kadar firma ile varlığını sürdüren organik bir kümedir. Araştırmamızda bu kümelenmenin küme üyelerine rekabet avantajı yaratıp yaratmadığı, yaptığımız literatür incelemesi, gözlem ve yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakatlar sonucu değerlendirilmiştir. Kapalıçarşı'nın, tarihi ve turistik özelliği ile ulusal ve uluslararası talep açısından bir marka değeri olduğu bilinmektedir. Çarşının yarattığı bu marka değerinden çarşıdaki tüm sektörel kümelenmeler gibi halıcılık kümesinin de yararlandığını söyleyebiliriz. Bunun yanı sıra, çalışmamızda ortaya çıkan bulgular ışığında küme üyelerinin müşteri taleplerini karşılarken birbirlerinin ürün çeşidi ve stoklarını paylaştıkları, sektördeki yenilikler ve talep eğilimlerine dönük bilgileri paylaştıkları ve kümenin büyümesi isteğine dönük pozitif tutumları ile Kapalıçarşı halıcılık kümesinde kümelenmenin, üyelerine rekabet avantajı yarattığı sonucunu ifade edebiliriz.
Anahtar Sözcükler: Kümelenme, Rekabet Avantajı, Kapalıçarşı, Halıcılık

Abstract:
The issue of competition on the concept of clustering comes after the 1990s. However, especially in terms of the geography of our country, the history of clustering is much older. In this sense, Grand Bazaar, which is the place of our thesis topic, can be shown as one of the first examples of clustering in terms of both geographical and sectoral concentrations. The Grand Bazaar has been the subject of many studies with its rich cultural texture based on the past, its commercial activity and sectoral diversity. However, no studies dealing with the Grand Bazaar Carpet business cluster were found in these studies. For this purpose, we have focused on the Carpet business cluster of Grand Bazaar in the context of Competitive Advantage of Clustering which has not been done before. The Grand Bazaar carpet business cluster is draws attention with its expertise on Hand crafted Carpets and Rugs. The carpet cluster, which reached 500 in the Grand Bazaar as recently as 30-40 years ago, is an organic cluster that continues to exist with about 80-90 companies despite the problems facing the hand-made carpet sector in general. Within the scope of our research, it has been evaluated whether or not this cluster creates competitive advantage for cluster members,  as a result of literature review, observation and semi-structured in-depth interviews. The Grand Bazaar is known to be a brand value both in terms of national and international demand with its historical and touristic features. This brand value created by the bazaar, we can say that the carpet making cluster also benefits like all sectoral clusters in the bazaar. In addition, in the light of the findings of our study, the cluster members sharing each other's product assortments and stocks while meeting the demands of customers, sharing information about the innovations and demand trends in the sector, and the positive attitude towards the growth of the cluster could be expressed as a result of the competitive advantage.
Keywords: Clustering, Competitive Advantage, Grand Bazaar, Carpet Business