Toplam verimli bakım kapsamında tesiste iyileştirme yapılacak kritik ekipman için bütçe belirleme yöntemi ve bir uygulama
Budget determination method for the critical equipment to be improved at the plant under total productive maintenance
Yazar: MEHMET FATİH YAŞİN
Danışman: PROF. DR. SELÇUK ÇOLAK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bakım = Maintenance ; Bakım onarım = Maintenance repairing ; Bütçe = Budget ; KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Toplam donanım verimliliği = Overal equipment effectiveness ; Toplam verimli bakım = Total productive maintenance

Özet:
Gelişmiş ülkelerde ekonomik büyüme büyük oranda verimlilik faktörünün iyileştirilmesi ile oluşur. Ülkemizde ise büyük işletmelere kıyasla KOBİ'lerin verimlilik seviyesinin çok düşük olduğu bilinmektedir. KOBİ'lerin üretkenliğini arttırmada bütçe ve maliyet önemli sorunlardır. Bu nedenle KOBİ'ler, üretim verimliliği ve ekipman bakım metodolojilerinin bütçe ve maliyet odaklı olmasını beklemektedir.
İşletmelerin üretim tesislerinde makinelerin zamanla eskimesi ve değişen müşteri talepleri, üretimde darboğaza sebep olmaktadır. Bu, tesisin üretkenlik seviyesini zamanla düşürmektedir. Bu nedenle ekipmanların bakım ve iyileştirme faaliyetleri müşteri siparişlerinin daha hızlı üretilmesine uygun şekilde tasarlanmalıdır. Aynı zamanda bütçe ve maliyet odaklı olmalıdır. Bu çalışmada, bakım iyileştirme bütçesini aşmadan üretimde darboğaz oluşumunun önüne geçebilmenin ve bunu kolayca yapabilmenin yolları araştırılmıştır. Çalışma kapsamında, aşağıda belirtilen amaç, kısıt ve koşullar göz önünde bulundurularak bakım ve iyileştirme bütçesini belirlemek için bir teknik önerilmiştir. Amaç siparişlerin daha erken teslim edilmesiyle üretimin artmasını sağlamak, kısıt ise bakım-iyileştirme için ayrılan kaynağın tüm makinelere yetmemesi şeklindedir. Koşul bütçenin kısa vadede geri dönüşünü mümkün kılabilmektir.
Önerilen bakım ve iyileştirme bütçesi yönteminin bir KOBİ'de uygulanmasıyla kritik ekipman için gereken optimum bütçe rakamı belirlenmiştir. İşletme, etkinlik artışını ve siparişlerin üretiminde sürelerin kısalmasını sağlamak üzere ayırdığı bu bütçenin geri dönüşünü 1 yıl gibi kısa bir sürede sağlayabilecektir.

Abstract:
Economic growth in developed countries is largely driven by improving the efficiency factor. In our country, it is known that the efficiency level of SMEs is very low compared to large enterprises. Budget and cost are important problems in increasing the productivity of SMEs. Therefore, SMEs expect production efficiency and equipment maintenance methodologies to be budget and cost oriented. 
In the production facilities of the enterprises, the aging of the machines over time and changing customer demands cause a bottleneck in production. This reduces the productivity of the facility over time. For this reason, equipment maintenance and improvement activities should be designed in accordance with faster production of customer orders. It should also be budget and cost oriented. In this study, ways of preventing bottleneck in production and doing it easily without exceeding maintenance budget have been investigated. A technique is proposed to determine the maintenance and improvement budget within the scope of the purpose, constraint and condition stated below. The purpose is to increase production by delivering orders earlier and the constraint is that the resource allocated for maintenance and improvement is not sufficient for all machines. Condition is to enable the return of the budget in the short term.
With the implementation of the maintenance and improvement budget, the optimum budget required for critical equipment has been determined. Return of the improvement budget to the enterprise will have be in a short period of one year.