İşitme kayıplı çocuklarda görsel algının değerlendirilmesi
Evaluation of visual perception of children with hearing loss
Yazar: ELİF ODABAŞI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHRİYE HORASANLI
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Görsel algılama = Visual perception ; Çocuklar = Children ; İşitme = Hearing ; İşitme bozuklukları = Hearing disorders ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children ; İşitme kaybı = Hearing loss

Özet:
İşitme kayıplı çocuklar, çevreden gelen işitsel uyaranları alamadığından ya da almada zorluk yaşadığından, görme duyusuna normal işitenlerden daha fazla ihtiyaç duymaktadırlar. Ayrıca, işitme kayıplı çocukların görsel algı becerilerinin, okuma, konuşma ve dil gelişimi ile akademik başarılarında önemli olduğu bilinmektedir. Dolayısıyla, işitme kayıplı çocuklarda görsel algının değerlendirilmesi, geliştirilmesi ve desteklenmesi önemlidir. 
Bu tez çalışmasının amacı, işitme kayıplı ve normal işiten çocukları görsel algı becerileri yönünden karşılaştırmak ve işitme kayıplılarda yaş, cinsiyet, işitme kaybı derecesi, eğitime başlama yaşı, implant/işitme cihazı kullanım durumu ve implant/işitme cihazı kullanmaya başlama yaşı gibi faktörlerin görsel algı becerilerine olan etkisini belirlemektir. Tarama modeline uygun olarak yürütülen çalışma, farklı özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam eden işitme kayıplı (n=35) ve örgün eğitime devam eden normal işiten (n=43), 4-8 yaşları arasındaki çocuklara Frostig görsel algı testi uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda, işitme kayıplı ve normal işiten çocukların şekil-zemin ayrımı becerileri arasında işiten grubun lehine istatistiksel olarak önemli farklılık belirlenmiştir. Diğer beceriler yönünden işiten ve işitme kayıplı çocuklar arasında önemli bir farklılık belirlenmemiştir. İşitme kayıplı çocukların bazı görsel algı becerilerine kronolojik yaş ve eğitime ve implant/işitme cihazı kullanmaya başlama yaşlarının istatistiksel olarak anlamlı etkisi olmuş ancak, diğer faktörler görsel algı becerilerinde istatistiksel açıdan önemli bir etki oluşturmamıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda işitme kayıplılarda görsel algı ile ilgili çalışmalar yapan araştırmacılar ile eğitim ve rehabilitasyon alanında çalışanlara önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Due to the lack of auditory input, children with hearing loss rely on their visual senses more heavily than normal hearing children. Moreover, visual perceptual skills are important for the development of reading, speech and language and academic achievement of children with hearing loss. Hence, it is important to evaluate, develop and support their visual perceptual skills.
The aim of this thesis is to compare visual perceptual skills of children with hearing loss with their hearing peers and determine the effects of chronological age, gender, severity of loss, age at onset of training, use of implant/hearing aid and age at which implant/hearing aid was received on the visual perceptual skills. The study employed survey research methodology. Visual perceptual skills of children with hearing loss and normal hearing children, between 4-8 years, were assessed using Frostig Visual Perception Test. The children with hearing loss (n=35) were from two different special education and rehabilitation centers and the hearing children (n=43) were from regular primary and pre-schools. According to the results, children with hearing loss performed equally to their hearing peers on all tests except figure-ground test on which the hearing children had higher scores. In addition, chronological age and ages at onset of training and receiving implant/hearing aid had significant effects on certain visual perceptual skills while there were no significant effects of other factors investigated. Based on the results, suggestions were made for those who conduct research and practicioners and parents to support children with hearing loss in education settings.