Sîret ve nüzul bağlamında Nisa sûresinin tarihlendirilmesi
Dating sūrah al-Nisā' in the context of sīrah and nuzūl
Yazar: HÜMEYRA MEZRALI
Danışman: PROF. DR. HİDAYET AYDAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Nisa suresi = Nisa sura ; Nüzul = Nuzul ; Siret-nüzul = Sirret-nüzul ; Tarihlendirme = Dating ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Nüzûl süreciyle beraber Medine'nin sosyal doku ve kültürel hayatını resmeden siyer kaynakları, Nisa sûresinin genel muhtevasını, izdüşümlerini, savaşlarla beraber ortaya çıkan sosyal problemleri yansıtmakta ve belli bir kronoloji içerisinde sunmaktadır. Hem Medine dönemini hem de o dönemde inen ayetleri daha iyi ve doğru anlamak adına ayetlerin tarihi bağlamını bilmenin ve ayetlerin tarihi bağlamlarını belirleyip belli bir kronoloji içerisinde okumanın daha sağlıklı olacağı kanaatine varılmıştır. Bu sebeple hacimli bir sûre olan ve belli bir süreçte tamamlanan Nisa sûresinin hangi tarih aralığında inmeye başladığı, nâzil olduğu dönemde hangi olayların meydana geldiği tespit edildi ve belli bir kronoloji içerisinde tarihlendirilmeye çalışıldı. Tarihlendirme aşamasında sebeb-i nüzûl ve sîre kaynakları esas alınarak ilişkilendirilen ayetler sıralandı. Tefsir kaynaklarında da tarihi bağlamı ele alan ayetler tespit edilip kronolojik olarak tertip edilmeye çalışıldı. Yapılan çalışmada Nisa sûresinin hicri 1. yılın Ramazan ayında inmeye başladığı, gelişen olayların seyrine göre peyderpey inmeye devam ettiği, hicri 4. yılda ise daha yoğunlaştığı ve hicri 10. yılın Zu'l-Ka'de ayında sûrenin son ayeti olan 176. ayetin indiği tespit edildi. Ayrıca üçüncü bölümün sonunda meydana gelen olayların ve tespit edilen ayetlerin kronolojisi tablo olarak sunuldu.

Anahtar Kelimeler: Tefsir, Kur'an, Nisa Sûresi, Sîret, Ayetlerin Tarihlendirilmesi.

Abstract:
The sources of the sīrah, which depict the social and cultural life of Madina with the process of descent (nuzūl) of waḥy, reflect the general content of the Sūrah al-Nisā', its projections, and the social problems that emerged with the wars, and present them in a definite chronology. It has been concluded that it would be more accurate to know the historical context of the verses, to determine and to read them in a certain chronology in order to better and correctly understand both the Madinan period of the waḥy and the verses that were revealed at that time. Hence, it was determined in which date range the Sūrah al-Nisā', which is a voluminous surah and completed in a certain period, began to descend, which events occurred during the time it was revealed, and tried to date it in a definite chronology. In the dating phase, the related verses were listed based on the sources of sabab al-nuzūl and sīrah. Verses dealing with the historical context in tafsīr sources were determined and tried to be arranged chronologically. In the thesis, it is concluded that the Sūrah al-Nisā' began to reveal in the month of Ramadan of the 1st year of the hijra, continued to descend gradually according to the course of the developing events, and increased in the 4th year of the hijra, and the last verse of the sūrah, which is the 176th verse, was revealed in the month of Dhu al-Qa'dah of the 10th year of the Hijra. Moreover, the chronology of the events that took place and the verses identified at the end of the third chapter were presented as a table.

Keywords: Tafsīr, Qur'ān, Sūrah al-Nisā', Sīrah, Dating of the Verses.