Suç mağduru çocuğun dinlenmesi /
Yazar: CELAL BABAYİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. NEYLAN ZİYALAR
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Mağduriyet = Unjust treatment ; Suç = Crime ; Suçlu çocuklar = Delinquent children ; Çocuklar = Children

Özet:
Çocukların yargılama safhalarında gerek şikayetçi (Mağdur) gerek sanık veya tanık olarak bulunmaları halinde, yetişkinlere ilişkin usul ve yöntemlerle yargılamaya dahil edilmeleri mümkün değildir. Çok özel bir konu olan çocuk yargılaması ve mağdur çocuğun dinlenmesinde klasik yargılama usullerinin yetersizliği bilinen bir gerçektir. Bu sebeple yeni çözüm modelleri olarak türlü yöntemler geliştirilmiştir. Ceza Yargılama Hukukumuzda henüz on yıllık bir geçmişi olan 236. Maddesi'nde mağdur çocuğun dinlenmesine ilişkin usul düzenlenmiştir.
Bu araştırmanın amacı CMK 'nun 236. maddesinde düzenlenmiş olan mağdur çocuğun dinlenmesi sırasında uzman bulundurma zorunluluğuna ilişkin olarak yargılamanın değişik safhalarında görevli kamu personelinin "polis, savcı, hâkim, görevli uzman" yasal düzenlemenin amacına matuf olarak uygulamayı ne oranda benimsedikleri, konuya ilişkin mevcut mevzuatın çocuğun üstün yararı ilkesinin korunmasına yeterli olup olmadığı hususlarıdır.
Araştırma mağdur çocuğun mahkemede dinlenmesi sırasında görevli olan 2015 yılında İstanbul adliyelerinde görev yapan 5 Savcı 5 Hakim 10 Çocuk Adalet Uzmanı 10 Avukat olmak üzere toplam 30 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma yöntemi derinlemesine mülakatlardır. Yapılan mülakatlar ses kayıt cihazına kaydedilerek yazdırışı yapılmış ve sorulara verilen yanıtlar üzerinden mevcut durum tespit edilerek çözüm önerilerinde bulunulmuştur.
Araştırmanın bazı önemli sonuçlarına göre; görüşülen kişiler mevzuatı kısmen yeterli bulurken, görüşülenlerin büyük bölümü Mağdur çocuğun dinlenmesinde uzman bulundurulmasının adaletin tecellisine katkıda bulunduğu noktasında hem fikirdir. Özellikle avukat görüşmeciler mağdur çocuğun ifadesi alınırken çocuğun ikincil örselenme yaşamamaları hususunda yeterli özenin gösterilmediğini belirtmiştir. Avukatların mağdurun dinlenmesinde gerekli müdahaleleri yapıp yapmadıklarına dair soruya ilişkin, hakim ve savcılar özellikle CMK' dan görevlendirilen avukatların bu anlamda yeterince hassas davranmadıkları yönünde fikir beyan etmişlerdir.

Abstract:
For the judgement of children who take part as complainant (victim) as well as defendant and witness, it is not possible to practice the process and methods concercning adults. It is known that the classic proceedings are insufficient because of the charecteristics of children's judgement and examination. Therefore many new methods were improved to solve this problems. Article 236 which is a ten year old regulation in criminal proceedings law regulates the examination methods of victim children.
The purposes of this study are the questions of the obligation about an expert being present during listening of victim children as per Article 236 of the Turkish Penal Procedure Code; at what rate civil servants like police, prosecutor, judge, expert who are in charge at different phases of trial has adopted the procedure in accordance with the purpose of legislative regulation, and of whether existing regulation concerning to the subject is sufficient to protect the principle of best interest of children.
The study was carried out with 30 civil servants; 5 prosecutors, 5 judges, 10 child justice experts and 10 lawyers authorized during listening of children at court and at courthouses of İstanbul at 2015. The methods of study are detailed interviews. After recording the interviews to the tape recorder, they were printed and solutions were offered determining the present situation through the answers responded to the questions.
According to some important results of the study; the interviewees have found the regulation sufficient partially, the large part of interviewees have agreed about an expert being present during examination of victim children contributes justice. Especially lawyer interviewees stated that sufficient care is not to be taken while taking statements of victim children whom in order not to encounter secondary trauma. Judges and prosecutors declared that specially lawyers assigned from the Turkish Penal Procedure Code do not behave sensitive enough in this sense regarding the question whether the lawyers interfered necessarily during examination of victims.