Kanıta dayalı tıp kütüphaneciliğinde elektronik kaynak kullanımı
The use of electronic resources in evidence based medicine library
Yazar: ÖZLEM YALÇINKAYA
Danışman: PROF. DR. A. OĞUZ İCİMSOY
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Kanıta dayalı tıp = Evidence-based medicine ; Kütüphanecilik = Librarionship ; Kütüphaneler = Libraries ; Tıp kütüphaneleri = Medical libraries

Özet:
Klinik kütüphanecilik kavramı her ne kadar 1970'li yıllara uzansa da kanıta dayalı tıp kütüphaneciliği 90 yıllarda ortaya çıkmıştır. Kanıta dayalı tıp kütüphaneciliği kanıta dayalı tıbbın gereksinimi olarak günümüzde halen araştırma konusudur. Bu çalışmanın temel amacı, kanıta dayalı uygulamaların ve kütüphanelerdeki elektronik veri tabanı kullanımlarının Tıp, Eczacılık, Sağlık Bilimleri ve Diş Hekimliği Fakültelerindeki akademisyenler tarafından kullanım boyutlarının analiz edilmesi olarak belirlenmiştir. Kanıta dayalı tıp uygulamaları, sağlık bilimleri, tıp, eczacılık ve diş hekimliğinde sıkça başvurulan bir uygulamadır. Bu alanlarda faaliyet gösteren akademisyenlerin kanıta dayalı uygulamaları arama davranışlarının analiz edilerek değerlendirilmesi, bilgi gereksinimlerini karşılama ve araştırma faaliyetlerinin yoğunluğu gibi değişkenlerin ölçülmesi hedeflenmiştir. Bu araştırma, İstanbul'da bulunan Tıp, Sağlık Bilimleri, Eczacılık ve Diş Hekimliği Fakülteleri olan vakıf üniversitelerinde çalışan akademisyenler ile yapılmıştır. Bu konu özellikle İstanbul'da bulunan vakıf üniversitelerinin genel durumunu yansıtması açısından ele alınmıştır. Bu çalışmada nicel veri ölçme yöntemleri kullanılmıştır. İstanbul'da bulunan 21 vakıf üniversitesine üç bölümden oluşan bir anket uygulanmıştır. Anket uygulamasının hedefinde yaklaşık 1900 kişi bulunmaktaydı ancak bunlardan 244'ü ankete geri bildirimde bulunmuş, cevapların çoğunu boş bırakan 5 kişi ise değerlendirmeye dâhil edilmemiştir. Araştırmanın ilk bölümünde demografik veriler toplanmıştır. İkinci bölümünde bahsi geçen vakıf üniversitelerindeki personelin teknoloji kullanım becerisi, bilgi arama özellikleri, bilgi kaynaklarına duyulan gereksinimler, kullandıkları kanıta dayalı bilgi ve ona erişimde karşılaşılan sorunlar gibi konular ele alınmıştır. Bu bölümde kullanılan soru setinin güvenirlik ve geçerliliği Cronbach's Alpa testi ile ölçümlenmiştir. Sonuç olarak Alpha değeri 0,759 yani orta düzey güvenilir olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırma sorularının ikinci bölümü demografik verilerle çapraz tablolar şeklinde yorumlanmıştır. Araştırmanın üçüncü bölümünde ise 19 sorudan oluşan ve çalışanların kanıta dayalı tıp uygulamaları ile ilgili görüş, düşünce, fikir, beceri vb. unsurlarını ölçen likert ölçeği kullanılmış bir öneri seti analize tabi tutulmuştur. 19 önerme Tek Örneklem T-Testine tabi tutulmuş 2 no'lu ifade dışında kalan ifadeler anlamlı olarak değerlendirilmiştir. Bu bölümde yapılan Bağımsız Örneklem T-Testi sonuçlarına göre kanıta dayalı bilgi türleri bazında cinsiyetin herhangi bir etkisi olmadığı ispatlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kanıta dayalı tıp kütüphaneciliği, kanıta dayalı tıp, klinik kütüphaneciliği, sağlık uygulamalarında kanıt kalitesi

Abstract:
Although the concept of clinical librarianship dates back to the 1970s, evidence-based medical librarianship emerged in the 90's. Evidence-based medicine librarianship is still the subject of research as a requirement of evidence-based medicine. The main purpose of this study was determined to analyse the use of evidence-based applications and electronic database usage in libraries by the academicians in the Faculties of Medicine, Pharmacy, Health Sciences and Dentistry. Evidence-based medical practice is a common in health sciences, medicine, pharmacy and dentistry. It is aimed to analyze and evaluate the seeking behaviors of evidence-based practices of academicians in these fields and to measure the variables such as meeting the information requirements and the intensity of research activities. This research was carried out with academicians who are working in private universities consisting Faculty of Medicine, Health Sciences, Pharmacy and Dentistry in Istanbul. The issue approached especially in terms of reflecting the general situation of the private universities in Istanbul. Quantitative data measurement methods were used in this study. A survey that consisting of three fields was applied to 21 private universities in Istanbul. The target of this survey was about 1900 respondents but 244 of them gave feedback to the survey and 5 respondents who left blank of the questions were not included in the evaluation. Demographic data were collected in the first part of the study. In the second part, the topics such as technology usage skills, information search characteristics, requirements for information resources, the evidence based information they use and the problems encountered in retrieving them are discussed. The reliability and validity of the question set used in this section were measured by Cronbach's Alpha. As a result, the Alpha value was found to be 0,759, which is moderate reliable. The second part of the research questions was interpreted as cross tables with demographic data. In the third part of the research a Likert scale which consists of 19 questions and measures the opinions, thoughts, ideas and skills of the employees about evidence-based medical practices was analyzed. 19 statements were subjected to the Single Sample T-Test and all the statements were considered significant except 2nd statement. According to the results of Independent Sample T-Test performed in this section, it was proved that gender has no effect on the basis of evidence-based information types.
Keywords:  Evidence-based medical librarianship, Evidence-based medicine, Clinical librarianship, Quality of evidence in healthcare practices