Hastanelerde örgüt kültürü ile bilgi ifşası ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between whistleblowing and organizational culture in hospitals
Yazar: MERAL TİMURTAŞ
Danışman: PROF. DR. MEHVEŞ TARIM
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Bilgi ifşası = Whistleblowing ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-özel = Hospitals-private ; Kurumsal kültür = Corporate culture ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; Özel hastaneler = Private hospitals

Özet:
Sağlık sektöründe yaşanan etik dışı davranışların ortaya çıkarılmasında bilgi ifşası (whistleblowing) önemli bir araç olarak kabul edilmektedir. İşletmede iç kontrol sistemi çerçevesinde etkin bir rol oynayan bilgi ifşası özellikle etik denetiminde denetçilerin hareket noktası olmaktadır. Örgüt kültürü, işletmelerde faaliyet süreçlerinin oluşturulması, yönetimi ve değiştirilmesinin en önemli davranışsal belirleyicilerinden biridir. Bu bağlamda araştırmanın amacı, hastanelerde bilgi ifşası ve örgüt kültürü arasında ilişkinin incelenmesidir.
Araştırma, kesitsel tipte, tanımlayıcı olarak tasarlandı. Çalışmamıza İstanbul ilinde faaliyet gösteren 5 özel hastane dâhil edildi. Araştırmaya katılmayı kabul eden ve kura yoluyla belirlenen beş hastaneden toplam 353 hastane çalışanı araştırmanın örneklemini oluşturdu. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak anket uygulandı. Verilerin analizinde sıklık tabloları, iç tutarlılık analizi, faktör analizi, tek yönlü varyans analizi, bağımsız gruplarda T-Testi, Pearson Korelasyon Testi kullanıldı.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre bilgi ifşası ile örgüt kültürü arasında sadece adhokrasi kültürü boyutunda anlamlı zayıf bir ilişki olduğu saptandı. Diğer kültür boyutlarında anlamlı bir ilişki olmadığı bulundu. Hastane çalışanlarının bilgi ifşası ile ilgili sorulara cevap verirken yeterince şeffaf olmaması araştırmanın limitasyonlarından biri olabilir. Yapılan araştırmada, hastanelerde kurum kültürünün yarattığı birçok farklılığın bilgi ifşası eğilimine kısıtlı oranda yansıması dikkat çekicidir.

Abstract:
Whistleblowing is considered to be an important tool in unethical behaviors in the health sector. Whistleblowing that plays an active role in the business within the framework of the internal control system is the motive point of the auditors, especially under the supervision of ethics. Organizational culture is one of the most important behavioral determinants of creation, management and change of business processes in enterprises. The aim of our study is to examine the relationship between whistleblowing and organizational culture in hospitals.
The study was designed as a cross-sectional, descriptive. 5 private hospitals operating in Istanbul was included in this study. A total of 353 hospital workers from five hospitals who agreed to participate in the survey and were identified by sampling were included as sample. Questionnaire was applied as data collection method in the survey. In the analysis of the data, frequency tables, Factor Analysis, one way ANOVA, indepented T-Test and Pearson correlation test were used.
According to the findings obtained from the research, it was found that there was a meaningful weak relation between whistleblowing and adhocracy culture dimension (p=0,01, r=0,137). There was no significant relationship in other cultural dimensions (p>0,05). It may be one of the limitations of the research that hospital employees are not sufficiently transparent when responding to questions about information disclosure. In this researh, it is remarkable that many differences created by organizational culture in the hospitals have limited reflection in the tendency to whistleblowing.