Yabancılara türkçe öğretimi ders kitaplarındaki etkinliklerin incelenmesi
Examining activities in turkish language teaching textbooks for foreigners
Yazar: FİKRİYE İBSAR
Danışman: PROF. SELİM EMİROĞLU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Geçmişten günümüze kadar eğitim ve öğretimde en çok kullanılan materyaller içinden ders kitapları önceliklidir. Yabancı dil eğitimi alanında Avrupa Ortak Başvuru Metni'ndeki kazanımlar, dil seviyelerine göre hazırlanan ders kitaplarında etkinlik olarak yer almaktadır. Bu nedenle Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde etkinliklerin seviyelere ve öğrenme alanlarına dengeli, bütüncül ve etkili bir biçimde olması gerekmektedir. Buradan hareketle "Yabancılara Türkçe öğretiminde ders kitaplarındaki etkinliklerin seviyelere ve öğrenme alanlarına göre dağılımı nasıldır?" sorusu çalışmanın problem cümlesini oluşturmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler İçin Türkçe Öğretim Seti, Yeni Hitit Türkçe Öğretim Seti ve Yedi İklim Türkçe öğretim seti özelinde bu üç yayın grubunun A1, A2, B1, B2, C1 ders kitapları dinleme, konuşma, okuma, yazma, dinleme/izleme, görsel okuma, görsel sunu, dil bilgisi, kelime bilgisi, eğitsel oyun alanlarındaki etkinliklerin kullanım sıklıkları, farklılıkları ve benzerlikleri karşılaştırmalı incelenmiştir.
Araştırmada, doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgu ve yorumlar kısmında yukarıda belirtilen ders kitaplarındaki etkinlik türleri seviyelere ve öğrenme alanlarına göre karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. İncelenen üç yayındaki etkinliklerin öğrenme alanları arasındaki farklılıkların fazla olduğu görülmüştür. YH ders kitabı setinde temel becerilere dayalı etkinliklerin; Yİ ders kitabı setinde tüm öğrenme alanlarına yönelik etkinliklerin; YEE ders kitabı setinde dinleme/izleme becerisinin dışında tüm öğrenme alanlarında etkinliklerin olduğu tespit edilmiştir. Her üç yayının tüm seviyelerindeki etkinlik tür sayılarına bakıldığında A1 ve A2 seviyelerinde YH, B1 seviyesinde YEE, B2 ve C1 seviyelerinde YH ders kitaplarında en az; A1 ve A2 seviyelerinde YEE, B1 seviyesinde YH, B2 seviyesinde YEE, C1 seviyesinde Yİ ders kitaplarında en fazla etkinlik türünün olduğu saptanmıştır. Her üç yayının tüm seviyelerinde en çok boşluk doldurma etkinliğinin kullanıldığı; YEE yayınında etkinlik çeşitliliğinin fazla olduğu tespit edilmiştir.
Araştırmanın sonuç bölümünde ise ilgili yayınların A1, A2, B1, B2, C1 düzeylerindeki ders kitapları seviye, öğrenme alanları ve etkinlik türlerine göre karşılaştırmalı olarak elde edilen bulgular incelenmiş ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Türkçe Öğretimi, Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi, Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitapları, Öğrenme Alanları, Etkinlikler

Abstract:
From past to present, textbooks are prioritized among the most used materials in education and training. Earnings in the European Common Application Text in the field of foreign language education are included as an activity in the textbooks prepared according to language levels. For this reason, activities in teaching Turkish as a foreign language should be balanced, holistic and effective in the learning areas. From here on "How is the distribution of activities in textbooks in teaching Turkish to foreigners according to levels and learning areas?" the question constitutes the problem sentence of the study.
The aim of this study is the New Istanbul International Students' Turkish Teaching Set, the New Hittite Turkish Teaching Set and the Seven Climatic Turkish teaching set of these three publishing groups A1, A2, which are used in teaching Turkish to foreigners, B1, B2, C1 course books listening, speaking, reading, writing, listening/monitoring, visual reading, visual presentation, grammar, vocabulary, frequency of use of activities in educational playgrounds, etc, their differences and similarities are compared.
In the research, the method of document analysis was used. In the findings and comments section of the research, the types of activity in the textbooks mentioned above are examined in a comparative way according to levels and areas of learning. It was seen that the differences between the learning areas of the activities in the three publications examined were high. Activities based on basic skills in the YH textbook set; activities for all learning areas in the II textbook set; activities in all learning areas besides listening/monitoring skills in the YEE textbook set were found. When looking at the number of event types across all levels of all three publications, at levels A1 and A2, at levels B1, at YHE, B2, and C1, at least in YH textbooks; at levels A1 and A2, YEE, At B1 level, YH, B2 level, YEE, C1 level YI textbooks were found to have the most types of activity. The most space filling activity is used in all levels of all three publications; the YEE publication has found that the activity diversity is high.
In the conclusion part of the research, the findings obtained by comparing the textbooks at A1, A2, B1, B2, C1 levels according to the level, learning areas and activity types of the related publications were examined and suggestions were made.

Keywords: Teaching Turkish, Teaching Turkish as a Foreign Language, Turkish Textbooks for Foreigners, Learning Areas, Activities