I.Dünya Savaşı ve Milli Mücadelede şehit olan Niğdeliler
The persons from Niğde became martyr during the First World War and National Struggle
Yazar: SIRMA BOZKURT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SALİH ÖZKAN
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Tarih = History
Dizin: Defterler = Registers ; Dünya Savaşı I = World War I ; Milli Mücadele Dönemi = National Struggle Period ; Niğde = Niğde ; Nüfus = Population ; Nüfus göstergeleri = Population indicators ; Savaş = War ; Şehitler = Martyrs ; Şehitlik = Graveyard

Özet:
Bu çalışmamızda,Niğde ilindeki şehitlerimizi tespit etmeye çalıştık.Bu çalışmayı yaparken Niğde ili Nüfus Müdürlüğü Arşivindeki Vefayata Mahsus Vukuat Defteri I ve II den yararlandık. Vukuat Defterlerini taramamız sonucunda I. Dünya Savaşı ve Milli Mücadele Döneminde şehit olmuş Niğdeliler tespit ettik. 1. Dünya Savaşı 1914 yılında Avusturya-Macaristan velihahtı'nın bir Sırplı tarafından öldürülmesi ile başlamışsa da asıl sebep Avrupa' daki ekonomik yarıştır. Savaşta tarafsızlığını ilan eden Osmanlı Devleti ise İttihatçıların Alman hayranlığı ve kaybedilen topraklan geri alabilmek için ittifak bloğu içinde 30 Ekim 1914 gecesi savaşa girmiştir. Kafkasya, Kanal, Irak, Çanakkale, Galiçya ve Mekodanya cephelerinde mücadele etmiştir. Çanakkale Cephesi' nde kazanan Osmanlı Devleti diğer cephelerde sadece kısmi başarılar kazanmıştır. Yirmi altı devletin katılmış olduğu I. Dünya Savaşı 1918 yılında sona ermiş, Osmanlı Devleti Mondros Ateşkes Antlaşmasını imzalayarak savaştan çekilmiştir. Bu ateşkes ile yurdumuz itilaf devletleri tarafından işgal edilmeye başlanmıştır. Bu işgaller karşısında Mustafa Kemal önderliğinde milletimiz Milli Mücadeleye başlamıştır.Milli Mücadelenin askeri harekat safhasında Doğu cephesinde Ermenilere, güney cephesinde Fansız ve onların yardımcısı olan Ermenilerle, Batı cephesinde ise Yunanlılar ile mücadele edilmiştir. Milli Mücadelemizin en yoğun olduğu cephe Batı Cephesidir. Bu cephede İnönü, Dumlupınar, Kütahya-Eskişehir, Sakarya ve Başkomutanlık savaşları yapılmıştır. 9 Eylül' de Yunanlıların izmir'den çıkartılması ile Milli Mücadelemiz basan ile sonuçlanmıştır. Çalışmamızın birinci bölümünde bilgi verdiğimiz bu konular üzerinde kısaca durduk. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise Vefayata Mahsus Vukuat Defterlerinden vefat sebebi sütunundaki "şehiden" ibaresi bulunan yerleri tespit ettikten sonra kendimize bir tablo oluşturduk.Bu tabloda Şehitlerimize ait şu bilgilere yer verdik: Defterdeki kayıt numarası ve tarihi,mahalli(Kaza, Mahalle veya Karye), isim ve şöhreti, pederi ve validesinin isimleri, doğum tarihi,medeni hali, vefat yeri, vefat tarihi, esas nüfusa kayıtlı olduğu yer(liva,kaza,mahalle veya karye). Bu tabloların genel bir değerlendirmesini yaptık.Daha sonra bu tablolardaki bilgiler ışığında, şehitlerin vefat yerleri sütunundan, şehit olunan cephelere,şehitlerin yaşlarına, evli veya bekar oluşlarına göre grafikler oluşturduk.

Abstract:
In this study we tried to determine martyrs of the Niğde City. While studying this topic we got help from the death books 1 and 2 of the registry of birth directorship of the Niğde city. As a result of this scanning the death books we determined the persons became martyr during the First World War and National Struggle. Although the First World War started as a result of the murder of the Austria- Hungary hier apparent by a Serbian, the main reason is the economic race in europe. The Ottoman State became neutral but because of the German admiration of the union (ittihat) and in order to get back the land that was lost before the state has enter to the war in the blok of alliance in the evening of 30 Octobber 1914. It struggled in the front of Caucasia, Canal, Iraq, Çanakkale, Galicia and Macedonia. The Ottoman State won in Canakkele but in the other front won partial. The First World War,in which 26 Countries joined, finished in 1918. The Ottoman State moved a side from the War by singing Mondros Cease Fire Treaty. With this cease fire, Our Country started to distract by the mutual agreement country. Agains these distractions our nation began to start the national truggle by Mustafa Kemal' s leadership. As the Millitary operations phase, The Truks was struggled in the East front with Ermania, in the South front with French and their associate Ermania, and in the West front with Greek. The most intensive front of Our National Struggles was the West front. In this front İnönü, Dumlupınar, Kütahya- Eskişehir, Sakarya, Supreme Military Command wars were made and our national truggled came to an end with success by taking away the Greece from Izmir in 9 September. In the first part of our study we focused on this topics briefly. In the second part, of our study we determined the place where there is the expression of 'şehiden' in the reason column of the death books and then contracted a table. In this table we gave place of this informations. The books registration number and date, local( district, county,), name and his fame, his father's and mMother's name,date of birth,marital tatues, death place, date of death, basic place of state register of persons. We made a general evaluation of these tables. Then, by these informations in the tables, we contructed graphics according to martyr's death place column, pront side of death, martyr's ages, maried or single. IV