Yeni heterobisiklik sistemlerin tasarımı için altın ve iyot katalizörlüğünde yeni heterosiklizasyon yöntemlerinin geliştirilmesi
Gold and iodine-catalyzed design of new heterocyclization methods for construction of new bicyclo heterocyclic system
Yazar: NURETTİN MENGEŞ
Danışman: PROF. DR. METİN BALCI
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Altın kompleksleri = Gold complexes ; Elektrofilik reaksiyon = Electrophilic reaction ; Heterosiklik bileşikler = Heterocyclic compounds ; Palladyum = Palladium ; İndirgeme = Reduction ; İndirgenme reaksiyonu = Reduction reaction

Özet:
Bu çalışmada metal katalizör kullanılmadan N-alkinil-pirol türevleri, hidrazinmonohidrat ile ısıtılarak triazepin türevlerine dönüştürüldü. Aynı pirol türevleri I2 ilereaksiyona tabi tutularak elde edilen bileşikler karakterize edildi. Triazepin türevlerininoluşumu sırasında reaksiyonun izlediği mekanizma kontrollü deneyler sonucundabelirlendi.N-alkinil-pirol türevlerinin hidrazon bileşikleri AuCl3 eşliğinde elektrofiliksiklizasyona uğratıldı. Siklizasyon sonucunda C,N-siklik azometin imin yapısına sahipsistemler elde edildi. Bu reaksiyonun izlediği mekanizma ayrıca gösterildi. N-alkinil piroltürevleri bir amin türevi ve Cs2CO3 eşliğinde siklizasyona uğratıldı. Reaksiyon sonucundaönemli bir sistem olan amino-indolizin türevi elde edildi.Terminal alkinlerin türevlendirilmesi için kullanılan Sonogashira kenetlenmereaksiyonları için uygun ve kullanışlı bir metot geliştirildi. Bu metot N-alkinil-piroltürevlerinin kenetlenme reaksiyonlarına başarıyla tatbik edildi.Çoklu bağlara sahip bileşiklerin ılıman şartlarda hidrazin monohidrat ve pirol-2-karbaldehit eşliğinde indirgenmeleri ile ilgili yeni bir yöntem geliştirildi. Bu yöntem farklıtürde çoklu bağların bulunduğu sistemlerin indirgenmesinde başarıyla sonuçlandı.Anahtar kelimeler: Altın tuzları, Sonogashira kenetlenme, iyot, indolizin, indirgenme, triazepin, elektrofilik siklizasyon,

Abstract:
N-alkynyl-pyrrole derivatives were transformed to trizepine compounds withoutusing any kind of metal salts. Some of them were also reacted with I2 and obtained productswere characterized by spectroscopic methods. The reaction mechanism of forming oftriazepine also was postulated by doing some independent experiments.Hydrazone derivatives of N-alkynyl pyrrole were reacted with AuCl3 to formelectrophilic cyclization product. After cyclization reactions, some new type of C,N-cyclicazomethine imine were obtained. The reaction mechanism of forming product also wasshowned. Also, N-alkynyl pyrrole derivatives were reacted with Cs2CO3 and an amine tosynthesize cyclic product. The outcome was amino-indolizine which is importantheterocyclic system.An useful method was developed for substitution of terminal alkyne which is namedSonogashira coupling reaction. That method was successfully applied to some N-alkynylpyrrole derivatives.An unknown and useful method was revealed for reduction of symetric unsaturatedcompounds. Hydrazine monohydrate and pyrrole-2-carbaldehyde were used for thismethod. This method worked for many unsaturated system.Keywords: Gold salts, Sonogashira coupling, iodine, indolizine, reduction, triazepine, electrophilic cyclization.