Restoran müşterilerinin algıladıkları deneyim kalitesi, memnuniyeti ve davranışsal niyetleri arasındaki ilişkide iyi oluşun rolü
The role of wellbeing in the relationship among restaurant customers' perceived experience quality, satisfaction and behavioral intentions
Yazar: HATİCE UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. OZAN GÜLER
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Gastronomi son yıllarda gerek turizm bağlamında gerekse somut olmayan kültürel miras bağlamında giderek önem kazanan bir olgudur. Bu noktada restoranlar, destinasyonların gastronomik değerlerinin, zenginliklerinin ve çeşitliliklerinin tanıtılmasında ve sunulmasında önemli çekicilik unsurlarından birisidir. Restoranlar müşterilerine alışılagelmiş yemek deneyiminden ziyade unutulmaz bir gastronomik deneyim sunarak müşterilerle uzun vadeli ilişki içerisine girmeye çalışırlar. Buradan hareketle bu tezin ana amacı restoran tüketicilerinin restoranlardan algıladıkları deneyim kalitesi, memnuniyet, iyi oluş ve davranışsal niyetleri arasındaki ilişkileri incelemektir. Bu ana amaç bağlamında üç alt amaç mevcuttur. Birinci amaç tüketicilerin algıladığı restoran deneyim kalitesinin memnuniyete etkisini alt boyutlar halinde ortaya koymak; ikinci amaç, algılanan memnuniyetin hedonik ve ödomonik iyi oluşa etkisini ortaya koymak ve üçüncü amaç ise hedonik ve ödomonik iyi oluşun davranışsal niyete etkisini ortaya koymaktır. Tez, amacı bakımından hipotez test edici araştırmalar sınıfına girmektedir. Araştırmanın örneklemini Denizli'de yaşayan ve daha önce en az bir kere 1. sınıf restoranlarda tüketim yapmış 18 yaş üzeri müşteriler oluşturmaktadır. Örnekleme ulaşmak için kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak anket kullanılmış ve 20 Haziran - 20 Temmuz 2022 tarihleri arasında anketler toplanmış ve 392 anket ile analiz sürecine geçilmiştir. Gerçekleştirilen analizler sonucunda; katılımcıların deneyim kalitesi algısını oluşturan beş boyut içerisinden tutulma deneyimi (0.28) ve öğrenme deneyimi (0.26) boyutlarının restoran memnuniyetini anlamlı olarak etki etkilediği anlaşılmıştır. Katılımcıların algıladıkları deneyim memnuniyetinin, hedonik (0.79) ve ödomonik (0.52) iyi oluşlarına olumlu yönde anlamlı etkisi ortaya koyulmuştur. Son olarak katılımcıların hem hedonik (0.54) hem de ödomonik (0.15) iyi oluş algılarının davranışsal niyetlerine olumlu yönde anlamlı etkisinin olduğu görülmüştür. Sonuç olarak restoran deneyiminden duyulan memnuniyetin tüketicilerde kısa vadeli olumlu duygular yaratmanın yanı sıra daha uzun vadeli ve ruhsal doyumu da sağlayabilecek bir iyi oluşa neden olarak bireylerin geleceğe yönelik olumlu davranışsal niyetlerini artırması beklenebilir.

Abstract:
Gastronomy is a phenomenon that has become increasingly important in recent years, both in the context of tourism and in the context of intangible cultural heritage. Restaurants are one of the important attraction factors in promoting and presenting the gastronomic values, richness and diversity of destinations. Restaurants try to establish long-term relationships with customers by offering an unforgettable gastronomic experience rather than a conventional dining experience. From this point of view, the main purpose of this thesis is to examine the relationship between restaurant consumers' perceived restaurant experience quality and satisfaction, their perceived positive psychological well-being and their behavioral intentions for the future. In the context of this main purpose, there are three sub-objectives. The first aim is to reveal the effect of restaurant experience quality perceived by consumers on satisfaction in sub-dimensions; the second aim is to reveal the effect of perceived satisfaction on hedonic and eudaimonic well-being; The third aim is to reveal the effect of hedonic and eudaimonic well-being on behavioral intention. In terms of its purpose, the thesis is in the category of hypothesis-testing studies. The sample of the research consists of customers over the age of 18 who live in Denizli and have consumed at least once in first class restaurants. Convenience sampling method was used to reach the sample. Questionnaire method was used as data collection tool and questionnaires were collected between 20 June and 20 July 2022. A total of 392 questionnaires were analyzed. As a result of the analysis it was concluded that the statistically significant restaurant experience factors that affect the restaurant satisfaction were the immersion experience and the learning experience. It was concluded that the perceived experience satisfaction of the participants also significantly affected their hedonic) and eudaimonic well-being. According to another finding, both hedonic and eudaimonic well-being positively and significantly affected the behavioral intentions of the participants. As a result, satisfaction with the restaurant experience could increase individuals' positive behavioral intentions by creating short-term hedonic outputs in consumers as well as long-term well-being that can provide spiritual satisfaction.