Bir tıp fakültesindeki son sınıf öğrencilerin uyku kalitelerinin değerlendirilmesi ve anksiyete düzeyleri ile ilişkisinin araştırılması
An evaluation of sleep quality among final-yearmedical faculty students and its relationship withanxiety levels
Yazar: ELİF ÇOLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN ŞİMŞEK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index

Özet:
Amaç: Son yıllarda genel popülasyonda oldukça artan ancak hekimler tarafından yeterince sorgulanmayan uyku bozuklukları, gündüz işlev bozukluklarına da neden olduğundan oldukça önemli hale gelmiştir. İntern hekimler çalışma hayatına atıldıkları bu dönemde acil serviste nöbet tutmaya, birebir hasta muayene etmeye başlarken bir yandan da TUS sınavına hazırlanmaktadırlar. Bu durum uyku kalitelerinin bozulmasına zemin hazırlamakta ve ayrıca kaygı düzeylerini de arttırmaktadır. Bu çalışmada çoklu stres faktörü altındaki intern hekimlerin uyku kalitelerinin değerlendirilmesi ve anksiyete düzeyleri ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.

	Gereç ve Yöntem: Kesitsel nitelikte olan bu çalışma Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesinde 2023-2024 yılında eğitim alan 235 intern hekim üzerinde yapılmıştır. Bilinen psikiyatrik hastalığı ve uyku bozukluğu tanısı almış bireyler çıkarıldıktan sonra çalışmaya dahil edilen toplam intern hekim sayısı 219 olmuştur. Veriler yüz-yüze anket yapılarak elde edilmiştir. Anketlerin ilk kısmında sosyodemografik veri anketi, ikinci kısmında Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ve üçüncü kısmında da Beck Anksiyete Ölçeği yer almaktadır. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM SPSS Statistics 21.0 kullanılmıştır.

	Bulgular: Çalışmamızda katılımcıların %59,4'ü kötü uyku kalitesine sahipken PUKİ puan ortalamaları 6,59±3,36'dır. BAÖ puanı ortalaması ise 9,63±8,45'tir. Hesaplanan PUKİ puan ortalaması ve BAÖ puanları arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Çalışmamızda en çok kaygılanılan durumlar olan nöbet tutmak (p<0,05), acil serviste çalışmak (p<0,05) ve uyku kalitelerini en çok bozan durumlar olan kötü rüyalar görmek (p<0,01), gün içerisinde yaşanan olumsuzluklar hakkında kaygılanmak (p<0,01), nöbet tutmak (p<0,05) durumlarının PUKİ puanı ile karşılaştırılması sonucunda istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Kadın cinsiyet (p<0,05), düşük gelir düzeyi (p<0,05), sigara kullanımı (p<0,01), gece yatmadan teknolojik alet kullanımı (p<0,05) ile BAÖ puanları artarken düzenli egzersiz (p<0,01) ile BAÖ puanının azaldığı ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. 

	Sonuç: Çalışmamıza katılan intern hekimlerin yarısından fazlasının uyku kalitesinin bozuk olduğu görülürken anksiyete puan ortalamalarının da arttığı görülmektedir. Ayrıca uyku kaliteleri ile anksiyete düzeyleri arasında da pozitif yönlü ilişki mevcuttur. İntern hekimlerin çoklu stres faktörleri ile karşılaştıkları bu dönemde iş gücü kaybının önlenmesi ve yaşam kalitelerinin artmasının sağlanması için uyku kalitesi ve anksiyete düzeyleri değerlendirilmeli, bu duruma neden olan düzeltilebilecek faktörlerin ortadan kaldırılması için gerekli düzenlemeler yapılmalıdır. Aile hekimleri birinci basamakta tüm yaş gruplarının ilk karşılaşma yeri olduğundan gözden kaçırılan uyku kalitesi ve anksiyete durumlarını özellikle intern hekimler gibi daha fazla etkilendiği düşünülen kişilerde ayrıntılı sorgulamalı ve gerekirse sevk etmelidir.

	Anahtar Kelimeler: Uyku kalitesi, anksiyete, birinci basamak, tıp fakültesi

Abstract:
Objective: In recent years, sleep disorders, which have become increasingly prevalent in the general population but are insufficiently addressed by physicians, have gained importance due to their contribution to daytime dysfunction. Intern physicians, during this transitional phase into professional practice, manage emergency department shifts, directly examine patients, and simultaneously prepare for the medical specialization exam (TUS). This combination predisposes them to impaired sleep quality and heightened anxiety levels. This study aims to evaluate the sleep quality of intern physicians under multiple stressors and investigate its relationship with their anxiety levels.

	Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted on 235 intern physicians at Ankara Yıldırım Beyazıt University Faculty of Medicine during the 2023–2024 academic year. After excluding individuals with known psychiatric disorders or diagnosed sleep disorders, 219 participants were included. Data were collected through face-to-face surveys. The first section included a sociodemographic questionnaire, the second the Pittsburgh Sleep Quality Index, and the third the Beck Anxiety Inventory. Statistical analyses and calculations were performed using IBM SPSS Statistics 21.0.

	Results: In our study, 59.4% of participants had poor sleep quality, with an average PSQI score of 6.59±3.36 and an average BAI score of 9.63±8.45. A statistically significant positive correlation was found between PSQI and BAI scores. Significant associations were also identified between PSQI scores and factors like night shifts (p<0.05), working in emergency departments (p<0.05), bad dreams (p<0.01), and worrying about daytime events (p<0.01). Higher BAI scores were linked to female gender, low income, smoking, and nighttime technology use (p<0.05), while regular exercise reduced BAI scores (p<0.01).

	Conclusion: In our study, more than half of the participating intern doctors were found to have poor sleep quality, accompanied by increased anxiety scores. A positive correlation was observed between sleep quality and anxiety levels. To improve life quality and prevent productivity loss during this stressful period, their sleep quality and anxiety should be assessed, and modifiable factors addressed. Family physicians, as primary care providers, should closely evaluate overlooked sleep and anxiety issues, particularly in individuals like intern doctors who may be more affected, referring them when necessary.

	Keywords: Sleep quality, anxiety, primary care, medical school