Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi' ne başvuran 65 yaş üzeri erkek hastaların osteoporoz hakkındaki bilgi düzeylerinin ve takiplerine ilişkin tutumlarının araştırılması
Investigation of osteoporosis knowledge level and disease awareness behaviors of male patients who applied to a hospital over 65 years of age
Yazar: YASEMİN CEREN DEMİREL
Danışman: DOÇ. DR. SEÇİL ARICA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Okmeydanı Eğitim. ve Araştırma. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Geriatri = Geriatrics
Dizin: Bilgi = Information ; Erkekler = Men ; Geriatri = Geriatrics ; Kemik hastalıkları = Bone diseases ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Kırıklar-kemik = Fractures-bone ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Yaşlılar = Aged ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Erkeklerde osteoporoza bağlı kırık oluştuktan sonra bile osteoporoz tedavisine başlanılması düşüktür. Çalışmamızda hastaların tanı ve tedavisinde önemli olan bilgi düzeyinin saptanması amaçlanmıştır.
Yöntem : Okmeydanı eğitim ve araştırma hastanesine başvuran 65 yaş üzeri erkek hastalarda, anket yöntemi ile bilgi düzeyi araştırıldı. Anket olarak, valide edilmiş Osteoporoz bilgi testi (OBT) ve Morse düşme riski envanterleri kullanıldı. Erişilebilen hastalarda kemik dansitometri sonuçları ile beraber laboratuar sonuçları incelemeye dahil edildi.
Bulgular: Çalışmaya katılmayı 109 gönüllü kabul etti. Hastaların yaş ortalaması 73±6 idi. Hastaların %56'sı fiziksel inaktif, %92 si evde en az bir kişi ile birlikte yaşıyordu. Tüm olgularınn %22'si son bir yıl içinde düşme tariflerken, yine tüm hastaların %32'si düşme olsa bile önemsiz bulması halinde bunu doktoru ile paylaşmayacağını belirtti. Hastaların %68'i daha önceden erkek osteoporozunu duymuştu. OBT puan ortalamaları 10,14±2,88 idi(max 24 puan). Morse düşme puanı medyan 15(0-85) olarak bulundu. Hastaların 37'sinin kemik dansitomentri ölçümü sonuçlarına ulaşıldı ve FRAX ölçümü üzerinden kemik ölçüm riski hesaplandı. Hastaların femur T skoruna göre 18'i osteopenik, 5'i osteoporotik idi. Femur T skoru ortalamaları -1,23±1,2 ; vertebra T skoru 0,1±1,9 olarak saptandı. Son bir yıl içerisinde düşme yaşayan bireylerde anlamlı düzeyde (p<0,0001) Morse düşme skoru yüksek saptanmıştır. OBT puanı açısından ilköğretimden liseye doğru eğitim düzeyi arttıkça bilgi düzeyinin arttığı gözlenmiştir. Toplam 5 üniversite mezunu olması nedeniyle gruplar arası değerlendirme yetersiz güvenilirliğe sahiptir. İlginç bir şekilde üniversite mezunu bireylerin bilgi düzeyleri lise mezunlarından düşük, diğer gruplar ile karşılaştırıldığında farksız saptanmıştır.
Tartışma: Literatürde de belirtlildiği üzere erkek hastalar hem tanı hem de tedavi açısından daha az tedavi almaktadırlar. Bizim çalışmamız da osteoporoz olmasına rağmen yalnızca bir hasta tedavi almakta idi. Hastaların bilgi düzeylerini karşılaştıracak benzer yaş grubuna ait bir çalışma olmasa da çalışmamızdaki hastaların bilgi düzeyleri, diğer çalışmara nazaran düşük saptanmıştır. Buradan hareketle hem hekimlerin hem de hastaların osteoporoz açısından bilgilendirilmesi hastalığın teşhis, tedavi ve morbiditelerinin önlenmesi açısından önemli bir katkı sağlayacaktır.
Anahtar kelimeler: osteoporoz,erkek osteoporozu,DXA,FRAX,Morse Düşme Ölçeği,osteoporoz bilgi testi

Abstract:
Background: Treatment ratio of osteoporosis in men is relatively low even in patients with osteoporotic fractures. We aimed to investigate the knowledge level of population which is important in both diagnosis and treatment of patients.
Method: Volunteers who applied to the Okmeydani Research and Education Hospital were surveyed using a questionnaire based on their level of knowledge and daily habits. Osteoporosis knowledge test and morse fall scale assessment were used as validated survey. Laboratory parameters and results of bone mineral densitometry were included in the study in available patients.
Results:109 volunteers participated in the study. Median age of population was 73+-6 years. 56% of the patients were physically inactive and 92% were living with at least one person at home. Thirty-two percent of all cases reported a fall in the past year, while 32% of all patients reported that they would not share it with their doctor if it was insignificant. 68% of the patients had previously heard of osteoporosis in men. OKT scores were 10,14 ±2,88(median±SD) (max 24 puan). Morse Fall Scale Assessment was found as median 15(0-85) [median(min-max)]. Bone densitometry measurements of 37 of the patients were achieved and the osteoporotic fracture risk were calculated with FRAX measurement. According to Femur T score, 18 patients were osteopenic and 5 patients were osteoporotic. Median Femoral T score -1,23 ± 1,2 and the vertebral T score was found to be 0,1 ±1,9 in DXA measurements. Morse fall scale were found to be significantly higher in individuals who had declared a falling event within the past year(p<0,0001). It was observed that the OBT score increased as the education level increased from primary education to high school. Interestingly, university graduates have statistically lower OBT scores than high school graduates. This data is not reliable because it is a total of 5 university graduates was not enough to show significance between groups.
Conclusion: As stated in the literature, male patients are both less treated and less diagnosed in osteoporosis. Although our study had osteoporosis, only one patient was receiving treatment. Even there is no study of similar age groups to compare the level of knowledge of the patients, the level of knowledge of the patients in our study was found to be lower than the other studies. From this point of view, increasing awareness both physicians and patients about male osteoporosis will make an important contribution to the prevention of diagnosis, treatment and morbidity of the disease.
Keywords : osteoporosis, men osteoporosis, DXA,FRAX,Morse Fall Scale ,osteoporosis knowledge test