Türkiye'de katılım bankalarının sağladığı konut finansmanının konut fiyatlarına ve enflasyona etkisi
The effect of housing finance provided by participation banks on housing prices and inflation in Turkey
Yazar: ZEHRA ZEYNEP BAŞBOĞA
Danışman: DOÇ. DR. HAYDAR KARADAĞ
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Konut finansmanı = Housing finance

Özet:
Konut, bireylerin en temel barınma haklarından biridir. Lakin kimi zaman bireyler konut
ihtiyaçlarını karşılayamamakta, karşıladıkları durumlarda da nitelikli konutlara 
ulaşamamaktadır. Konut maliyetlerinin, tüketici fiyat endeksinin ve faiz oranlarının oldukça 
yüksek olması özellikle orta ve alt gelir grubuna mensup bireylerin konut edinimi 
zorlaştırmaktadır. Ayrıca faize bulaşmamak ve faizden uzak durmak isteyen fakat bir konut 
edinmek içinde yeterli birikime sahip olamayan kesimler, talep ettikleri konutları finanse 
etmekte zorlanır. Bu sorunla başa çıkabilmek için katılım bankaları konut finansman modelleri 
geliştirmiştir. Bu çalışmada Türkiye'de katılım bankalarının sağladığı konut finansmanının 
konut fiyatları ve tüketici fiyat endeksi üzerinde etkisi olup olmadığını belirlemek 
amaçlanmıştır.
Dört bölümden oluşan çalışmada ilk olarak Türkiye'deki katılım bankalarında 
uygulanan konut finansman modellerine değinildikten sonra konut sorunları ve ''Türkiye'deki 
Katılım Bankalarında Uygulanan Konut Finansman Modelleri'' ele alınmıştır. Çalışmanın 
dördüncü bölümünde çalışmanın amacı doğrultusunda, katılım bankaları tarafından 
kullandırılan konut kredileri, konut fiyat endeksi ve tüketici fiyat endeksi değişkenleri 2013:01-
2020:12 dönemlerini kapsayan aylık zaman serisi verileri ele alınarak analiz yapılmıştır.
Ekonometrik analiz için EViews 10 programı kullanılmış olup, ilk aşamada serilerin durağanlık 
durumları Genişletilmiş Dickey Fuller (ADF) ve Phillips Perron (PP) birim kök testleri ile 
sınanmıştır. Serilerin hangi seviyede durağan olduklarının incelenmesinin ardından aralarındaki 
uzun dönemli ilişki, Johansen Eşbütünleşme Testi ile ortaya koyulmuştur. Nihai olarak Katılım 
bankaları tarafından sağlanan konut finansmanı ile konut fiyatları ve tüketici fiyat endeksi 
oranları arasındaki nedensellik ilişkisinin varlığı Granger Nedensellik Analiziyle test edilmiştir.
Elde edilen bulgular ışığında, 2013-2020 yılları arası Türkiye ekonomisine ait veriler 
kullanılarak yapılan Granger Causality Nedensellik Analizinden elde edilen bulgular genel 
olarak değerlendirildiğinde katılım bankaları tarafından kullandırılan konut kredileri ile konut 
fiyat endeksi değişkenleri arasında çift yönlü, katılım bankaları tarafından kullandırılan konut 
kredileri ile tüketici değişkenleri arasında tek yönlü ilişkinin varlığından söz edilebilir.

Abstract:
Housing is one of the most basic housing rights of individuals. However, sometimes 
individuals cannot meet their housing needs, and in cases where they do, they cannot reach 
qualified housing. The fact that housing costs, consumer price index and interest rates are quite 
high make it difficult for individuals from the middle and lower income groups to acquire 
housing. In addition, those who want to avoid interest and stay away from interest, but who do 
not have enough savings to buy a house, have difficulty in financing the houses they demand. 
To cope with this problem, participation banks have developed housing finance models. In this 
study, it is aimed to determine whether the housing finance provided by participation banks in 
Turkey has an effect on housing prices and consumer price index.
In the study, which consists of four parts, firstly, housing financing models applied in 
participation banks in Turkey are mentioned, then housing problems and "Housing Financing 
Models Applied in Participation Banks in Turkey" are discussed. In the fourth part of the study, 
in line with the purpose of the study, the housing loans, housing price index and consumer price 
index variables made by participation banks were analyzed by considering the monthly time 
series data covering the 2013:01-2020:12 periods. EViews 10 program was used for 
econometric analysis, and in the first stage, the stationarity of the series was tested with 
Extended Dickey Fuller (ADF) and Phillips Perron (PP) unit root tests. After examining the 
level at which the series are stationary, the long-term relationship between them was revealed 
by the Johansen Cointegration Test. Finally, the existence of a causal relationship between 
housing finance provided by participation banks and housing prices and consumer price index 
rates was tested with Granger Causality Analysis.
In the light of the findings, when the findings obtained from the Granger Causality 
Causality Analysis, which was carried out using the data of the Turkish economy between 2013 
and 2020, are evaluated in general, there are bidirectional housing loans extended by 
participation banks and consumer variables between housing loans extended by participation 
banks and housing price index variables. It can be said that there is a one-way relationship 
between.