İnmeli bireylerde ayna tedavisinin el fonksiyonları, fonksiyonel bağımsızlık ve aktivite performansı üzerine etkisi
The effect of mirror therapy on hand functions, functional independence and activity performance in individuals with stroke
Yazar: EBRU NUR KARABACAKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SEDEF ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy
Dizin: Ayna tedavisi = Mirror therapy ; El fonksiyonları = Hand functi̇ons ; Fiziksel performans = Physical performance ; Fonksiyonel yetkinlik = Functional competency ; İnme = Stroke

Özet:
Bu çalışmada, inmeli bireylerde ayna tedavisinin el fonksiyonları, fonksiyonel bağımsızlık ve aktivite performansı üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma prospektif, tek kör ve randomize kontrollü olarak planlanmıştır. Çalışmaya AİBÜ İzzet Baysal Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi' nde inme tedavisi alan müdahale (n=20) ve kontrol grubu (n=20) olmak üzere toplam 40 birey dahil edilmiştir. Bireylerin el fonksiyonlarını değerlendirmek için Jebsen Taylor El Fonksiyon testi (JTEFT), fonksiyonel bağımsızlığı değerlendirmek için Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FBÖ) ve aktivite performansını değerlendirmek için Kanada Aktivite Performans Ölçeği (KAPÖ) kullanılmış olup, müdahale öncesi ve sonrası sonuçlar her iki grup için karşılaştırılmıştır. Çalışmaya dahil edilen tüm bireylere (n=40) 6 hafta, haftada 5 gün, günde 40 dk geleneksel ergoterapi müdahale programı uygulanmıştır. Müdahale grubuna dahil edilen 20 kişiye 6 hafta, haftada 5 gün, günde 30 dakika olacak şekilde geleneksel ergoterapi müdahale programına ek olarak ayna tedavisi uygulanmıştır. Sonuç olarak, değerlendirmeler müdahale öncesi ve sonrası analiz edildiğinde, hem müdahale hem de kontrol grubunda JTEFT tüm alt skorlarında, FBÖ total skorda, KAPÖ aktivite performansı ve memnuniyette olumlu yönde istatistiksel olarak anlamlı farklar tespit edilmiştir (p<0,01). Cohen's D etki büyüklüğü analizleri incelendiğinde; JTEFT'nde değerlendirilen etkilenmemiş tarafta hafif ve ağır objeleri taşıma skorları ile FBÖ' de değerlendirilen kendine bakım skoru haricinde tüm değerlendirmelere ait skorlarda müdahale grubunda daha büyük Cohen's D skorları tespit edilmiştir. Müdahale grubunda korelasyon analizi sonucunda JTEFT, FBÖ ve KAPÖ skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Müdahale grubunda el fonksiyonları, günlük yaşam okupasyonlarındaki fonksiyonel bağımsızlık seviyeleri ile aktivite performans düzeylerinde kontrol grubuna kıyasla daha fazla artış olduğu bulunmuştur. İnmeli kişilerde ayna tedavisinin dahil edildiği ergoterapi müdahalelerinin planlanmasının özellikle el fonksiyonu, günlük yaşam okupasyonlarındaki bağımsızlık düzeyi ile aktivite performansını geliştirme gibi hedeflere ulaşmak için daha etkili olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the effect of mirror therapy on hand functions, functional independence and activity performance in individuals with stroke. The study was planned as a prospective, single-blind and randomized controlled study. A total of 40 individuals, including the intervention (n=20) and control group (n=20), who received stroke treatment at AIBU İzzet Baysal Physical Therapy and Rehabilitation Training and Research Hospital, were included in the study. Jebsen Taylor Hand Function Test (JTEFT) was used to evaluate hand functions of individuals, Functional Independence Scale (FIM) was used to evaluate functional independence, and Canadian Activity Performance Scale (COPM) was used to evaluate activity performance, and the results before and after the intervention were compared for both groups. A traditional occupational therapy intervention program was applied to all individuals (n=40) included in the study for 6 weeks, 5 days a week, 40 minutes a day. In addition to the traditional occupational therapy intervention program, mirror therapy was applied to 20 people included in the intervention group, for 6 weeks, 5 days a week, 30 minutes a day. As a result, when the evaluations were analyzed before and after the intervention, statistically significant differences were found in all sub-scores of JTEFT, FIM total score, COPM activity performance and satisfaction in both the intervention and control groups (p<0.01). When Cohen's D effect size analyzes are examined; Higher Cohen's D scores were detected in the intervention group in all assessment scores, except for the scores of carrying light and heavy objects on the unaffected side evaluated in JTEFT and the self-care score evaluated in FIM. As a result of the correlation analysis in the intervention group, it was determined that there was a statistically significant relationship between JTEFT, FIM and COPM scores. It was found that there was a higher increase in hand functions, functional independence levels in activities of daily living, and activity performance levels in the intervention group compared to the control group. It is thought that the planning of occupational therapy interventions that include mirror therapy in people with stroke will be more effective in achieving goals such as improving hand function, independence in daily living activities, and activity performance.