Verbascum splendidum boiss. ve Lysimachia atropurpurea L. bitki ekstraktlarının antimikrobiyal ve antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of antimicrobial and antioxidant activities of verbascum splendidum boiss. And lysimachia atropurpurea L. plant extracts
Yazar: BERRE AKGÜN
Danışman: DOÇ. DR. MEHLİKA ALPER
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Günümüzde gıda ve ilaç gibi insanlığın temel ve sürekli ihtiyacı olan endüstrilerdeki hızlı tüketim, insanları daha sağlıklı olan tıbbi bitkilerin kullanımına sevk etmiştir. Tıbbi bitkiler, yalnızca günümüzde değil antimikrobiyal ve antioksidan aktiviteleri nedeniyle geçmişte de hastalıkların tedavisinde önemli roller oynamıştır. Fitokimyasallar, vitaminler ve flavonoidler gibi birçok maddenin kaynağı olarak görülen tıbbi bitkilerin günümüzde daha kapsamlı araştırılması farklı endüstrilerde de sentetik ürünler yerine tıbbi bitkilerin kullanımını yaygınlaştırmaktadır. Bu çalışmada Verbascum splendidum ve Lysimachia atropurpurea türlerinin etanol, aseton ve su ekstraktlarının antimikrobiyal ve antioksidan aktiviteleri test edilmiş, madde miktar tayinleri yapılmıştır. Bunların yanı sıra bu aktiviteler açısından diğerlerine oranla daha güçlü olduğu tespit edilen L. atropurpurea aseton ekstraktının antihelmint aktivitesi araştırılmış ve fenolik bileşen içeriği incelenmiştir. Ekstraktların antimikrobiyal aktivitelerini belirlemek için disk difüzyon ve minimum inhibisyon konsantrasyonu, antioksidan aktivitelerini belirlemek için DPPH, ABTS, FRAP ve CUPRAC , madde miktar tayinlerini belirlemek için ise toplam flavonoid, toplam fenolik ve toplam tanen miktar deneyleri gerçekleştirilmiştir. Yapılan antimikrobiyal aktivite deney sonuçları birbiriyle paralel sonuçlar vermiş ve en etkili ekstrakt L. atropurpurea etanol olarak belirlenmiş, bunu L. atropurpurea aseton ekstraktı takip etmiştir. Gerçekleştirilen antioksidan aktivite deneylerinde, L. atropurpurea aseton  
ekstraktının güçlü bir antioksidan aktivite gösterdiği gözlemlenmiştir. Toplam flavonoid, toplam fenolik ve toplam tanen deneylerinde en fazla madde miktarı yine L. atropurpurea aseton ekstraktında belirlenmiştir. Yapılan antimikrobiyal ve antioksidan aktivite ayrıca toplam madde miktarı deneylerinin sonuçlarında pozitif bir korelasyon söz konusudur. HPLC analizinde en fazla bulunan fenolik bileşen kafeik asitken, en az bulunan bileşen 3,4 dihidroksidir. Yine L. atropurpurea aseton ekstraktı için test edilen antihelmint aktivite sonuçları da yapılan diğer çalışmalarla paralel olarak umut verici niteliktedir. Bu çalışmadan elde edilen verilerin, gıda, ilaç ve alternatif tıp gibi alanlarda bitki temelli ürünlerin kullanılmasına yönelik araştırmalara katkı sağlayacağına inanılmaktadır.
Anahtar kelimeler: Verbascum splendidum, Lysimachia atropurpurea, Antimikrobiyal, Antioksidan, HPLC

Abstract:
Today, rapid consumption in industries such as food and medicine, which are basic and constant needs of people, has led people to use healthier medicinal plants. Medicinal plants have played important roles in the treatment of diseases not only today but also in the past due to their antimicrobial and antioxidant activities. Today, more comprehensive research on medicinal plants, which are seen as the source of many substances such as phytochemicals, vitamins, and flavonoids, has made the use of medicinal plants widespread in different industries instead of synthetic products. In this study, the antimicrobial and antioxidant activities of ethanol, acetone, and water extracts of Verbascum splendidum and Lysimachia atropurpurea species were tested and substance quantities were determined. In addition, the antihelminth activity of L. atropurpurea acetone extract, which was found to be stronger than others in terms of these activities, was investigated and its phenolic component content was examined. Disc diffusion and minimum inhibition concentration experiments were carried out to determine the antimicrobial activities of the extracts, DPPH, ABTS, FRAP, and CUPRAC experiments were carried out to determine the antioxidant activities, and total flavonoid, total phenolic, and total tannin experiments were carried out to determine the substance quantities. The antimicrobial activity test results showed parallel results and the most effective extract was determined to be L. atropurpurea ethanol, followed by L. atropurpurea acetone extract. In the antioxidant activity experiments performed, it was observed that L. atropurpurea acetone extract showed a strong antioxidant activity. In total flavonoid, total phenolic, and total tannin experiments, the highest amount of substance was determined in L. atropurpurea acetone extract. There is a positive correlation between the results of antimicrobial and antioxidant activity and total substance amount experiments. In HPLC analysis, the most abundant phenolic component is caffeic acid, while the least abundant component is 3,4 dihydroxy. Antihelminth activity results tested for L. atropurpurea acetone extract are also promising, in parallel with other studies. It is believed that the data obtained from this study will contribute to research on the use of plant-based products in areas such as food, medicine, and alternative medicine.
Keywords: Verbascum splendidum, Lysimachia atropurpurea, Antimicrobial, Antioxidant, HPLC