Elit sporcularda nöral ve otonom sinir sistemi yanıtlarının vücut pozisyonu ile ilişkisi
Relationship between central and autonomic nervous system responses in elite sportsmen
Yazar: CANAN ELİF ÖZCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ADİL DENİZ DURU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Spor = Sports
Dizin: Duruş = Posture ; Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Kalp hızı = Heart rate ; Karate = Karate ; Merkez sinir sistemi = Central nervous system ; Otonom sinir sistemi = Autonomic nervous system ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Amaç: Bu tez çalışmasında elit sporcularda merkezi ve otonom sinir sistemi yanıtları vücut pozisyonları farklılıklarına göre araştırılmıştır. Elektrofizyolojik beyin dinamikleri ve kalp atım hızı değişkenliği elit karate sporcuları ve sedanter grup üzerinde, dinlenim ve mental görev icrası durumları temel alınarak incelenmiştir.
Gereç ve yöntem: Vücut pozisyonları, otur durumda ve ayakta, düz yatış (180) ve eğimli yatış (-20) olmak üzere, dinlenme ve mental yüklenme ödevleri icrasında beyin dinamikleri elektroensefalogram (EEG) ile otonom sinir sistemi yanıtları ise kalp atış hızı değişkenliği (HRV) ile değerlendirilmiştir. 18-30 yaş arası bireyler 10 elit karateci ve 10 sedanter katılımcı deneylere katılmıştır. 6 elit karateci ve 6 sedanter katılımcının verileri, EEG gürültüleri temizlendikten sonra ileri analiz için değerlendirilmiştir. EEG frekans bantlarında hesaplanan güç verilerine, ayakta ve oturma durumu ile yatarak ve eğimli yatış durumları olmak üzere iki ayrı modelde farklı frekans bantları için tekrarlı ölçümler ANOVA analizi ile uygulanmıştır. 
Bulgular: Eğimli ve düz yatış durumlarında elde edilen bulgulardan pariyetal bölgede gözler kapalı dinlenim durumundan mental yüklenme durumuna geçiş yapıldığında alfa bandında anlamlı derecede artış görülmüştür. Bu çalışma kapsamında farklı pozisyonlarda, mental iş yükü artışı ile gözlemlenen alfa çökmesi, vücut pozisyon değişikliğinin alfa bandı üzerindeki etkisinin göz ardı edilebilecek düzeyde olduğunu düşündürmektedir. HRV frekans bileşenleri ile EEG alfa band gücü arasında dinlenim durumunda ilinti gözlenmiştir.
Sonuçlar: Eğimli ve düz yatış durumlarında elde edilen bulgulardan göz açık delta gücünün mental işyükü esnasındaki delta gücünden yüksek olduğu çalışmamızda gösterilmiştir. Yaptığımız çalışmada postürün etkisinin yanı sıra mental yüklenmenin de beyinde oluşan elektriksel aktiviteye ve HRV frekans karakteristiğine etkileri, topografik açıdan gözlenmiştir.

Abstract:
Aim: The aim of this thesis is to investigate the dynamics of central nervous system and autonomic nervous system responses of elite karate players under the different body positions. During resting and increased mental workload situations, brain dynamics and autonomic nervous system responses of elite karate players and healty controls are measured with electroencephalogram (EEG) and heart rate variabilitiy, respectively.
Material and Method:  Body positions are set as sitting, standing up, spine position (180) and declined lying position (110). 10 karate and 10 control subjects (age 18 to 30) participated to the experiments. However due to the artefeact level of the EEG, data of 6 elit karate players and 6 sedantery participant were used for further analysis. Frequecny spectrum of EEG was analyzed using conventional bands as delta, theta, alpha and beta for different postür conditions. 
Results: A significant increase was observed in the alpha band on the parietal region when subjects mental state changed from increased mental workload to resting position with eyes closed. Frontal beta band power was found to be higher than its value in occipital region under supine position and decline lying positions when subjects switched from eyes closed resting to increased mental activity. HRV frequency components were found to be related with EEG alpha band power during resting state.
Conclusion: It can be thought that, inhibition of delta band strength may occur due to the requirement of attention for the mental workload process. In our study, effects of mental workload was analyzed by means of electrical activity and HRV with respect to the posture position, which are observed as differences in topographical aspects.