İletişim teknolojilerinin iş-yaşam dengesine etkisi: Seyahat acentası örneği
The effect of communication technologies on work-life balance: A travel agency example
Yazar: BURCU YILMAZ
Danışman: PROF. DR. BURHANETTİN ZENGİN
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Seyahat acenteleri = Travel agencies ; Seyahat işletmeleri = Travel agencies ; Turizm = Tourism ; Turizm işletmeleri = Tourism businesses ; İletişim teknolojisi = Communication technology ; İş-yaşam dengesi = Work-life balance

Özet:
İletişim ve bilgi teknolojilerindeki gelişmeler birçok değişimi de beraberinde getirmiştir. Teknoloji gelişip çeşitlendikçe maliyetler azalmış ve herkes tarafından kolay ulaşılır hale gelmiştir. Bugün gelinen noktada, kişilerin ihtiyaçları doğrultusunda teknolojiye yön verilmektedir. İletişim sektöründe yaşanan gelişmeler birçok alanda olduğu gibi çalışma sistematiğinde de değişikliklere sebep olmuştur. Her ne kadar iletişim teknolojilerinin gelişimi hayatımızı kolaylaştırmış gibi görünse de, olumsuz anlamda etkilediği yönlerinin de var olduğu bilinmektedir. Bu bağlamda seyahat işletmelerinde çalışan personelin bilgi teknolojilerini sıklıkla kullandığı düşünüldüğünde, iletişim teknolojilerinin iş ve yaşam arasındaki dengeye etkisi veya ilişkisi olabileceği de açıktır.
İş yaşam dengesi, kişinin işi ve yaşamına yönelik taleplerinin dengede olma hali olarak ifade edilen bir kavramdır. İş yaşam dengesi, kişinin aynı zamanda iki taraftan da doyum sağlayarak iş ve sosyal yaşamda üstlenilen roller arasındaki çatışmanın en alt düzeyde olması durumudur. Bireyin kendi kişilik özellikleri ve beklentileri, çalışmış olduğu örgüt ve yaşadığı aile özelliklerine bağlı olarak değişecektir. Bu doğrultuda dengeyi oluşturacak gereksinimler farklılaşacaktır.
Bu araştırmada iletişim teknolojilerinin seyahat acentası çalışanlarının iş-yaşam dengesine etkileri araştırılmıştır. Araştırma nicel araştırma yönteminden yararlanarak tasarlanmıştır. Verileri elde edebilmek için anket tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul ilinde faaliyet gösteren A grubu seyahat acentası çalışanları oluşturmaktadır. İstanbul'da bu şartları taşıyan ve gönüllü olan bütün A grubu seyahat işletmesi çalışanları veri sürecine dâhil edilmiştir. Toplamda 393 katılımcının verisi analiz sürecine dâhil edilmiştir. Çalışma ölçeğinin güvenilirlik şartını sağladığı tespit edildikten sonra veriler istatistiksel analiz programında analiz edilmiştir. Araştırmada yer alan 41 ifade için faktör analizi uygulanmıştır. Faktör analizi sonucunda 7 boyut elde edilmiştir. Bu şekilde analizler daha anlaşılır ve kolayca yorumlanabilir hale gelmiştir. İletişim teknolojilerine karşı tutumlar ile iş- yaşam dengesi boyutları arasındaki ilişkilerin şiddeti ve ilişki yönünü tespit edebilmek amacıyla korelasyon analizine, değişkenler arasındaki (Bağımlı-Bağımsız) etki düzeylerinin belirlenmesi amacıyla regresyon analizine başvurulmuştur. Boyutlar arasındaki farklılıkları tespit edebilmek için farklılık analizi uygulanmıştır. Araştırma kapsamında seyahat acentası çalışanlarının iletişim teknolojilerine karşı tutumları ile iş yaşam dengeleri arasında bir ilişki olduğu ve demografik özelliklerin hem iletişim teknolojileri hem de iş yaşam dengesi boyutlarında belirleyici olduğuna yönelik bulgular elde edilmiştir. Bu bağlamda yapılan analizler sonucunda araştırmanın 3 sorusu da olumlu olarak yanıtlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: İletişim teknolojileri, İş-yaşam dengesi, turizm, seyahat acentası

Abstract:
As technology develops and diversifies, costs have decreased and become easily accessible by everyone. Today, technology is directed in line with the needs of the people. Developments in the communication sector have caused changes in the working system as well as in many areas. Although the development of communication technologies seems to have made our lives easier, it is known that there are aspects that negatively affect them. In this context, when it is considered that the personnel working in travel companies frequently use information technologies, it is obvious that this may have an effect or a relationship between work and life.
Work-life balance is a concept expressed as the balance of the demands of the individual regarding his/her work and life. It is the situation where the conflict between the roles assumed in business and social life is at the lowest level by satisfying both sides while creating a balance. Depending on the individual's own personality traits, the organization he/she works for and the family traits he/she lives in, the expectations and the needs that will create the balance in this direction will change. In this study, the effects of communication technologies on the work-life balance of travel agency employees were investigated. The research is designed using quantitative research method. Survey technique was used to obtain data.
The universe of the research is composed of A group travel agency employees operating in Istanbul. All A group travel business employees who fulfill these conditions and are volunteers in Istanbul are included in the data process. The data of 393 participants in total were included in the analysis process.  After it was determined that the study scale fulfilled the reliability requirement, the data were analyzed in the statistical analysis program. Factor analysis was applied for the 41 statements in the research. As a result of factor analysis, 7 dimensions were obtained. In this way, the analyzes have become more understandable and easily interpretable. Correlation analysis was used to determine the relationship between the attitudes towards communication technologies and the dimensions of work-life balance, and the correlation analysis and regression analysis to determine the effect levels between variables (Dependent-Independent). Difference analysis was applied to detect differences between dimensions. The research showed that there is a relationship between the attitudes of travel agency employees towards communication technologies and their work-life balance, It has been found that demographic characteristics are determinative in both communication technologies and work life balance dimensions.As a result of the analyzes made in this context, all 3 questions of the research were answered positively.
Keywords: Communication technologies, Work-life balance, tourism, travel agency