Kadın yoksulluğunun güçlendirme yaklaşımı odağında incelenmesi
Investigation of female poverty in the strenghtening approach
Yazar: MELİKE YALÇIN
Danışman: PROF. DR. VEDAT IŞIKHAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Güçlendirme = Strengthening ; Kadınlar = Women ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal politika = Social policy ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Bu araştırma ile en genel anlamıyla yoksul kadınların bazı genel özellikleri,
yoksullukla bağlantılı deneyim ve görüşleri ile yoksullukla baş etme ve güç
durumlarından yola çıkarak bir model önerisinin geliştirilmesi amaçlanmıştır.
Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış olup, Mart 2019-Mayıs 2019
tarihleri arasında Ankara ili Altındağ, Mamak ve Keçiören İlçe Sosyal
Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarından sosyal yardım alan, araştırmaya
katılmayı kabul eden 150 kadın ile araştırmacı tarafından oluşturulan "Görüşme
Formu" kullanılarak yüz yüze görüşmeler yapılmıştır.
Araştırmaya katılan yoksul kadınlar genç yetişkin dönemde ve ilkokul mezunu,
evli, en az bir çocuk sahibi, daha önce çalışmamış ve hâlihazırda çalışmayan,
geçimini devletten aldığı yardımlarla sağlayan ve borcu bulunan kadınlardır.
Katılımcılar yoksulluğu en çok ihtiyacını karşılayamamak olarak tanımlarken,
yoksulluğun nedenini ise işsizlik olarak belirtmişlerdir. Genel olarak kadınların
yoksul olma nedenini, çocuklarına bakmak zorunda olmaları nedeniyle
çalışamamaları olarak ifade etmişlerdir. Katılımcılar, kadınların yoksulluktan
erkeklere göre daha çok etkilendiğini düşünmekle birlikte, bunun nedenini
kadınların erkeğe bağımlılığı olarak açıklamaktadırlar. Yoksullukla baş etmek için
en çok sosyal yardım kuruluşlarına başvurduklarını, ancak bu kuruluşlardan
aldıkları yardımların geçimlerini sağlamaya yetmediğini ifade etmişlerdir.
Katılımcılar güçlü yanlarını iyi bir anne ve eş olmak olarak açıklarken, güçsüz
yanlarını ise kendilerine güvensizlikleri olarak belirtmişlerdir. Yaşamda en çok bir
eve sahip olmayı istemekte ve yoksulluğun çözümüne yönelik devletten sosyal
yardım miktarının arttırılmasını talep etmektedirler. Sonuç olarak, kadın
yoksulluğu ile ilgili sosyal politikalar geliştirilirken, kurumsal hizmet
mekanizmalarının yeniden gözden geçirilerek, yoksul kadınları güçlendirme 
ix
temelindeki koruyucu ve önleyici proje ve programlara yer verilmesi ile yerel
yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarının da söz konusu politikalar içerisinde yer
almasının önemli olduğu düşünülmektedir. Araştırma bulguları kapsamında da
yoksul kadınlara sunulan sosyal yardımlara ilişkin kurumsal hizmet
mekanizmalarının yeniden yapılandırılmasını temel alan bir model önerisi
geliştirilmiştir.

Abstract:
With this research, it is aimed to develop a model proposal based on some
general characteristics of poor women, their experiences and views related to
poverty, and dealing with poverty and strenght situations.
Quantitative research method was used in the research and face-to-face
interviews were conducted with 150 women who received social assistance from
Ankara Province, Altındağ, Mamak and Keçiören District Social Assistance and
Solidarity Foundations between March 2019 and May 2019 using the "Interview
Form" created by the researcher.
Poor women participating in the study are young adult and primary school
graduates, married, having at least one child, have not worked before and are
not currently working and earn their living with the help of the state and have debt.
While the participants defined poverty as not being able to meet their needs, the
most, they stated the cause of poverty as unemployment. In general, they
expressed the reason why women are poor because they have to take care of
their children and cannot work. While the participants think that women are more
affected by poverty than men, they see the reason for this as women's
dependence on men. They stated that they mostly applied to social assistance
organizations to deal with poverty, but the assistance they received from these
organizations was not enough to make a living. While the participants explained
their strengths as being a good mother and wife, they stated their weaknesses
as their distrust. They want to have the most home in life and demand an increase
in the amount of social assistance from the state for the solution of poverty. As a
result, it is thought that while developing social policies related to women poverty,
it is important to revise the institutional service mechanisms, to include protective 
xi
and preventive projects and programs on the basis of empowering poor women,
and to include local governments and non-governmental organizations within the
said policies.