Batı Balkanların Avrupa Birliği sürecinde Müslüman toplulukların entegrasyonu: Bosna-Hersek örneği
Integration of Muslim communities in the process of the European Union of the western Balkans: Example of Bosnia-Herzegovina
Yazar: CELAL SELİM BİNAY
Danışman: DOÇ. DR. SONER KARAGÜL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupalılaşma = Europeanization ; Balkanlar = Balkans ; Bosna-Hersek = Bosnia-Herzegovina ; Bütünleşme = Integration ; Müslümanlar = Muslims

Özet:
Soğuk Savaş'ın sona ermesi, Doğu-Batı kutuplaşması nedeniyle yarım asır devam
eden Avrupa'daki bölünmüşlüğün bitişi için bir fırsat yaratmıştır. Gelişmeler karşısında
hazırlıksız yakalanan Avrupa Birliği bu süreçte genişleme stratejilerinde değişiklikler
yaparak Merkezi ve Doğu Avrupa'yı kapsayan bir genişleme programını temel hedefleri
arasına almıştır. 2004 ve 2007 yılında Merkezi ve Doğu Avrupa'ya yönelik kapsamlı
genişlemesini tamamlayan Birlik, bir süre uyum ve bütünleşme sorunlarıyla meşgul
olmuştur.
Avrupa Birliği, Yugoslavya'nın dağılmasından sonraki süreçte Batı Balkanlara
yönelik politikasında bu ülkelerde barış, istikrar ve refahın sağlanması ve bölgesel
risklerden uzak kalma temelinde bir politika benimsemişti. Birlik, Batı Balkanlara yönelik
çalışmalarına 1995 Raymount Süreci ile başlarken 2003 Selanik Zirvesi ile bölge
ülkelerinin çoğunluğunu potansiyel aday ülke olarak kabul etmiştir. Bu ülkeler, İstikrar ve
Ortaklık Antlaşmanı 2000'lerin başında imzalarken, Bosna-Hersek karmaşık siyasi yapısı
dolayısıyla bu antlaşmayı 2015'te imzalamıştır.
Avrupa Birliği süreciyle ilgili olarak Bosna-Hersek, istikrarsız siyasi yapısı, bölge
ülkelerine göre geri kalmış olması ve kimlik sorunları nedeniyle çeşitli sıkıntılar
yaşamıştır. Bosna-Hersek'te yaşayan Müslüman nüfusun toplam nüfus içindeki dağılımı,
yaşanan sıkıntıların kimlik boyutuyla yakından ilgilidir. Bosna-Hersek Müslüman
toplumunun ve Avrupa Birliği kamuoyunun karşılıklı görüşleri Avrupa Birliği entegrasyon
sürecinin gidişatını etkileyebilecek potansiyele sahiptir. Bu çalışmada entegrasyon
sürecindeki Avrupalılaşma ve kimlik kavramları üzerine yoğunlaşılmaktadır. Bu bağlamda
Avrupalılaşmanın Bosnalı Müslümanlar için ne ifade ettiği ve İslam kimliği ile uyumunun
ortaya konulması gerekmektedir. Bosnalı Müslümanların kimliklerinin Avrupa Birliği
üyeliğine ilişkin tercihlerini ne ölçüde etkilediğinin ortaya konulması önem kazanmaktadır.

Abstract:
The end of the Cold War has created an opportunity for the culmination of
European division which continues half century because of the East-West polarization. The
European Union, which has been caught unprepared in the face of developments, has
changed enlargement strategy in this period and has set an enlargement program which
covering Central and Eastern Europe as its main targets. The Union has completed the
comprehensive enlargement directed to Central and Eastern Europe in 2004 and 2007, for a
while has been busy with adaptation and integration problems.
After the disintegration of Yugoslavia, European Union has adopted a policy
directed to Western Balkans on the basis of ensuring peace, stability and prosperity and
staying away from regional risks. The Union has started works with 1995 Raymount
Process and the majority of the region countries were accepted as a potential candidates in
2003 Thessaloniki Summit. While these countries signed the Stabilization and Association
Agreement in early 2000's, Bosnia and Herzegovina signed it in 2015 because of her
complex political structure.
Regarding the European Union process, Bosnia and Herzegovina has suffered from
various problems because of her unstable political structure, her backwardness from region
countries and identity problems. The distribution of the Muslim population living in
Bosnia and Herzegovina within the total population is closely related to the identity
dimension of living troubles. The mutual views of the Bosnian-Herzegovina Muslim
community and the European Union public have the potential to influence the course of the
European Union integration process. This work focuses on the concepts of Europeanization
and identity in the integration process. In this context, what Europeanization means and
how it is compatible with Islamic identity has to be put forward for Bosnian Muslims. It is
important to show how the identity of Bosnian Muslims influences their preferences for
European Union membership.