Kranial MR görüntülemelerinde sfenooksipital sinkondroz eklemin yaşa göre kapanma derecesinin adli tıbbi yaş tayininde kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi ve antiepileptik ilaç kullanımının kapanma zamanını etkileyip etkilemediğinin araştırılması
Evaluation of the availability of the closure of the sfenooccipital synchondrosis joint by agein cranial MR imagings and influence of antiepileptic drug use on closing time
Yazar: ELİF ASENA ÖZÇELİK
Danışman: PROF. DR. GÜROL CANTÜRK
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
Amaç: Yaş tahmini adli tıp uygulamalarının başında gelen kimliklendirmenin önemli bir
parametresidir. Günümüzde radyolojik görüntüleme yöntemleri ile yaş tahmini yapılmasına
dayanan çalışmalara ağırlık verilmektedir. Direkt grafilerden daha detaylı görüntü sunan
bilgisayarlı tomografi, radyasyon maruziyeti nedeni ile etik olarak sorgulanmakta bu sebeple
son zamanlarda manyetik rezonans görüntüleme yöntemi ile yaş tahmini çalışmaları ön plana
çıkmaktadır. Sfenooksipital sinkondroz eklem literatürde direkt grafi ve bilgisayarlı tomografi
ile birçok kez incelenmiş, manyetik rezonans görüntüleme ile de değerlendirilebileceği
bildirilmiştir. Çalışmamızda sfenooksipital sinkondroz eklem manyetik rezonans görüntüler
üzerinden değerlendirilmiş ve adli tıbbi yaş tahmininde kullanılabilirliğini sorgulanmıştır.
Ayrıca antiepileptik ilaç kullanımını olan bireylerin sağlıklı popülasyondan farklılık gösterip
göstermediği de değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Gereç ve Yöntem: İlgili sfenooksipital sinkondroz eklem bölgesini değerlendirmek için
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı tarafından 2015-2021 yılları
arasında çekilmiş kranial manyetik rezonans görüntülemeleri retrospektif olarak
değerlendirilmiştir. Yaş aralığı 8-25 olarak belirlenmiş, dahil edilme kriterlerini sağlayan
bireylerin görüntüleri T1 sekansında midsagittal kesitte incelenmiştir. Çalışmaya 562 kadın,
504 erkek olmak üzere toplam 1066 görüntüleme dahil edilmiştir. 1066 görüntülemenin 180
tanesi antiepileptik kullanan olgulara aittir. Sfenooksipital sinkondroz eklemi değerlendirmek
için Powell ve Brodie'nin tanımladığı, Bassed ve arkadaşlarının modifiye ettiği 5 evreli
tanımlama sistemi kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda 5 evreli olarak çalışılan sfenooksipital sinkondroz eklemin
kapanması sonucunda elde edilen verilere göre sağlıklı popülasyonda 8 yaşında her iki
cinsiyette de eklemin tamamen açık olduğu, ilk kapanma bulgusunun (evre 2) her iki cinsiyette
de 9 yaşında görüldüğü, kadınlarda en geç 16, erkeklerde 19 yaşında eklemin tamamen açık
(evre 1) görüldüğü, yarım kapanmayı temsil eden evre 3'ün kadınlarda 11-17 yaşları arasında,
erkeklerde 12-17 yaşları arasında görüldüğü, en erken tam kapanmanın (evre 4) kadınlarda 12,
erkeklerde 13 yaşında görüldüğü, kadınlarda 18 yaş ve üzerinde, erkeklerde 20 yaş ve üzerinde
bütün olgularda eklemin tamamen kapalı (evre 4 ve 5) olduğu tespit edilmiştir. Antiepileptik
ilaç kullanımı olan grupta ise her iki cinsiyette 8-10 yaşlarında eklemin tamamen açık (evre 1)
olduğu, ilk kapanma bulgusunun (evre 2) kadınlar ve erkeklerde 11 yaşında görüldüğü, hala
açık (evre 3) en geç yaşın kadınlarda 17, erkeklerde 18 yaş olduğu, kadınlarda 18 yaş ve
üzerinde eklemin tamamen kapalı (evre 4 ve 5) olduğu tespit edilmiştir. Yaş ve evre arasında
pozitif yönde güçlü korelasyon saptanmıştır. Erkeklerde sağlık durumu değişkeni anlamsız,
kadınlarda ise zayıf ilişkili bulunmuştur. Ayrıca popülasyonun geneli değerlendirildiğinde;
erkekler için evredeki her bir artışın 2,671 yılı (%95 güven aralığında 2,648-2,873) gösterdiği,
burdan yola çıkılarak yaş=7,667+2,761xEvre denklemi oluşturulmuştur. Kadınlar için bu
değerlerin 2,846 yıl (%95 güven aralığında 2,730-2,962) olduğu görülmüş
yaş=6,479+2,846xEvre denklemi oluşturulmuştur.
Sonuç: Adli tıbbi açıdan yaş tahmininde farklı yöntemler ile yapılan değerlendirmelerin
artırılması ve multidisipliner yaklaşımlar ile hata payı en aza indirgenmelidir. Sfenooksipital
sinkondroz eklemin MR görüntülemelerinden yola çıkılarak %95 güven aralığında yaş tahmini
yapılabilir. Yine de uç olguların da bulunduğu göz ardı edilmemelidir. Daha büyük örneklemler
ile sosyoekonomik düzey, boy-kilo, ırk gibi kemik yaşını etkilediği bildirilen verilerin de göz
önüne alındığı çalışmalara ve kronik hastalıkların etkisinin gösterildiği çalışmalara ihtiyaç
duyulmaktadır.
Anahtar Sözcükler: adli yaş tayini, manyetik rezonans görüntüleme, sfenooksipital
sinkondroz, kimliklendirme, kemik yaşı.

Abstract:
Objective: Age estimation is an important parameter of identification, which is one of
the primary applications of forensic medicine. The emphasis on age estimation studies
employing radiological imaging methods has increased in recent years. Due to the ethical
concerns about radiation exposure raised by computed tomography, which offers more
comprehensive images than x-rays, studies on age assessment using magnetic resonance
imaging have lately gained attention. The sphenooccipital synchondrosis joint has been studied
multiple times in the literature using CT and x-rays, and it has been reported that MRI can also
be used to assess it. In our study, sphenooccipital synchondrosis joint was examined on MRI
and its applicability in forensic medicine age estimation was evaluated. Additionally, it was
also investigated whether antiepileptic drug users differed from the general population.
Materials and Methods: To study the involved sphenooccipital synchondrosis joint
region retrospectively, cranial magnetic resonance images obtained by the Department of
Radiology at the Ankara University Faculty of Medicine between 2015 and 2021 were assessed.
The age range was determined as 8–25, and the images of individuals who met the inclusion
criteria were examined in the T1 sequence and midsagittal section. A total of 1066 images were
included in the study, of which 562 were of women and 504 were of men. 180 out of 1066
images belonged to individuals who use antiepileptic medication. To evaluate the
sphenooccipital synchondrosis joint, the 5-stage definition system defined by Powell and
Brodie and modified by Bassed et al. was used.
Results: According to the information obtained from our study's 5 stage examination of
the sphenooccipital synchondrosis joint closure; it was determined that in the healthy
population the joint was completely open in both genders at the age of 8 years, the first sign of
closure (stage 2) was observed in both genders at the age of 9 and the latest age at which the
joint is completely open (stage 1) was 16 in women and 19 in men. It was also discovered that
stage 3, which represents half closure, occurs between the ages of 11-17 in women and between
the ages of 12-17 in men. Additionally; the earliest complete closure (stage 4) was observed at
the age of 12 in women and at the age of 13 in men, and the joint was completely closed (stages
4 and 5) in all instances aged 18 years and over in women and 20 years and over in men. In the
group with antiepileptic drug use, the joint was completely open (stage 1) at the age of 8-10
years in both sexes, and the first sign of closure (stage 2) was seen at the age of 11 in both
women and men. Also, the latest age at which the joint is still open (stage 3) was 17 years in
women and 18 years in men, and that the joint was completely closed (stage 4 and 5) in women
above the age of 18. Age and stage were shown to be strongly positively correlated. The variable
of health status was found to be insignificant in men and weakly associated in women. In
addition, when the general population was evaluated, it was revealed that each increase in the
stage for men demonstrated 2,671 years (2.648-2,873 in the 95% confidence interval), and the
equation "age=7,667+2,761xStage" was developed based on this information. For women, this
value was discovered to be 2,846 years (2.730-2,962 in the 95% confidence interval) and the
age=6.479+2.846xStage equation was created.
Conclusion: In terms of age estimation in forensic medicine, the margin of error should
be minimized by increasing the evaluations done with a variety of techniques and
multidisciplinary approaches. Based on MR imaging of the sphenooccipital synchondrosis
joint, the age can be estimated with a 95% confidence interval. However, it should not be
disregarded that there are extreme cases. There is a need for studies with a larger sample size,
studies that demonstrate the impact of chronic diseases, and studies that take into account
information like socioeconomic status, height-weight, and race, which are reported to have an
impact on bone age.
Keywords: forensic age estimation, magnetic resonanse imaging, sfenooccipital
synchondrosis, identification, bone age.