Büyükşehirlerde sigara bağımlılığının dürtüsellik ve çocukluk çağı travmaları ile olan ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between cigarette addicition, impulsivity and childhood traumas in metropolitan cities
Yazar: MERAL GÖLBAŞI
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ÜNÜBOL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Dürtüsel davranış = Impulsive behavior ; Dürtüsellik = Impulsivity ; Sigara = Cigarette ; Sigara içme = Smoking ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Türkiye Salgın Dönemi Bağımlılık ve Ruh Sağlığı Haritası Projesi (TURBAHAR COVID-19) kapsamında yapılan bu araştırmada büyükşehirlerde sigara bağımlılığının dürtüsellik ve çocukluk çağı travmaları ile olan ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca sigara kullanımı ile demografik değişkenler arasındaki ilişkiye ait bulgulara da yer verilmiştir.
Araştırma; büyükşehirlerde sigara kullanan 15 yaş üstü bireylere uygulanmış olan ölçek verilerinden yola çıkılarak sonuçlandırılmıştır. Araştırmanın örneklemi, büyükşehirlerde yaşayan ve sigara kullanan 2738'i kadın ve 1911'i erkek toplam 4649 gönüllü kişiden oluşmaktadır. Katılımcılara Sosyodemografik Bilgi Formu, Fagerstörm Nikotin Bağımlılık Testi, Barrat Dürtüsellik Ölçeği Kısa Formu, Çocukluk Çağı Travması Anketi uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizi SPSS-21 programı ile yapılmıştır.
Bulgular incelendiğinde kadın katılımcıların sigara kullanımı erkeklere göre daha fazla bulunmuştur. Medeni durum bakımından bekar bireylerde daha fazla sigara kullanımı olduğu görülmüştür. Eğitim düzeyinin artmasıyla sigara kullanımı da artmaktadır. Alkol kullanımı ile sigara kullanımı arasında ilişki vardır. Büyükşehirlerde sigara kullanan katılımcıların %58.5'inde hafif düzeyde sigara bağımlılığı olduğu görülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre sigara bağımlılığı ile dürtüsellik  (planlama yetersizliği, motor ve dikkat dürtüsellik) ve çocukluk çağı travması değişkenlerinin (duygusal ve fiziksel istismar, duygusal ve fiziksel ihmal) bazı alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı  ilişkilere ulaşılmıştır. Sigara kullananlarda, kullanmayan ve bırakmış olanlara göre dürtüsellik ve çocukluk çağı travma düzeyleri daha yüksektir. Bulgular literatür doğrultusunda tartışılmıştır ve önerilerde bulunulmuştur. Literatürde büyükşehirlerde sigara bağımlılığını inceleyen çalışma sayısı az olduğundan yaptığımız çalışma literatüre katkı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Sigara, Büyükşehir, Bağımlılık, Dürtüsellik, Çocukluk Çağı Travmalar

Abstract:
In this study, which was carried out within the scope of the Epidemic  Period Addiction and Mental Health Map Project of Turkey (TURBAHAR COVID-19), the relationship between smoking addiction and impulsivity and childhood traumas in metropolitan cities has been examined. In addition, findings related to the relationship between smoking and demographic variables also included.
Research; It was concluded on the basis of the scale data applied to individuals over the age of 15 who smoke in metropolitan cities. The sample of the study consists of a total of 4649 volunteers, 2738 of whom are women and 1911 are men, living in metropolitan cities and smoking. Sociodemographic Information Form, Fagerstörm Nicotine Addiction Test, Barrat Impulsivity Scale Short Form, Childhood Trauma Questionnaire were applied to the participants. The analysis of the obtained data was made with the SPSS-21 program.
When the findings were examined, it was found that female participants smoked more than males. In terms of marital status, it was observed that single individuals were more likely to smoke. As the level of education increases, the use of cigarettes also increases. There is a relationship between alcohol use and smoking. It was observed that 58.5% of the participants who used to smoke in the metropolitan areas had mild addiction to cigarettes. According to the results of the research, statistically significant relationships were found between cigarette addiction and some sub-dimensions of impulsivity (inability to plan, motor and attention impulsivity) and childhood trauma variables (emotional and physical abuse, emotional and physical neglect). Impulsivity and childhood trauma levels are higher in smokers than non-smokers and ex-smokers. Findings were discussed in line with the literature and recommendations were made. Since the number of studies examining smoking addiction in metropolitan cities is few in the literature, our study will contribute to the literature.
Key Words: Cigarette, Metropolitan Cities, Addicition, Impulsivity, Childhood Trauma