İnsan kaynakları yönetimi uygulamalarının yenilik performansına etkisi: İSO 1000 uygulaması
The impact of human resource management practices on innovation performance: An application in ICI 1000
Yazar: NİMET ERYİĞİT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İLKER MURAT AR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Performans = Performance ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Yenilik = Innovation ; Yönetim = Management ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management ; İstanbul Sanayi Odası = İstanbul Chamber of Industry

Özet:
İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) dünyada son yıllarda üzerinde fazlaca çalışılan, stratejik yönü olan ve oldukça önemli bir konudur. İKY'nin literatürde birçok açılardan değerlendirmeleri yapılmışve yapılmaya da devam edilmektedir. Özellikle İKY'nin işletme performansı üzerindeki etkileri sıklıkla çalışılmaktadır. İşletme performansı üzerindeki bu etkiler incelenirken günümüze kadar sıklıkla finansal ve örgütsel sonuçlar üzerine odaklanılmıştır; ancak yenilik konusuyla İKY'nin ilişkisi yeni bir çalışma alanı olarak dikkati çekmektedir.Konunun öneminin anlaşılması ve yaygınlaştırılması bakımından İKY'nin yeniliğe etkisi hakkında çalışmalar yapılmaktadır. Ülkemizde de İKY'nin çeşitli örgütsel performans ölçütleriyle ilişkisi üzerine odaklanılırken yenilikle olan ilişkisineyeni yeni değinilmeye başlanmıştır.
Çalışmanın amacı Türkiye'de araştırma-geliştirme (Ar-Ge)departmanlarına yönelik gerçekleştirilen İKY uygulamalarının yeniliğe etkisini ölçmektir. Bu noktadan hareketle çalışmada genel olarak İKY-yenilik ilişkisinin önemi, anlamı, içeriği ve çalışılma şekilleri anlatılmaktadır. Daha sonra dünyada yapılan çalışmalar temel alınarak bir uygulama modeli geliştirilmiş ve Türkiye'de gerek kurumsallaşma düzeyinin yüksekliği, gerek işletme büyüklüğü ve gerekse de kazanç anlamında bir sıralama olan İstanbul Sanayi Odası (İSO)'nın 2011 listesinde ilk 500 ve ikinci 500'de yer alan işletmelerden tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenen işletmelere anket çalışması yapılmıştır. 125'i ilk 500, 125'i ise ikinci 500 işletmeden oluşan toplam 250 işletmeden yöneticilerle yapılan anket çalışmasının sonuçları Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) ile test edilmiştir. Analiz sonucundaİKY'nin takım çalışması, ödüllendirme ve eğitim uygulamaları ile işletmelerin yenilik performansları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif ilişkiler ve ilk 500 ve ikinci 500 işletme arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Bu yönüyle çalışmanın literatürdeönemli bir boşluğu doldurduğu değerlendirilmektedir.


Anahtar Sözcükler: Yenilik, İKY, İşletme Performansı, İSO 1000, Yapısal Eşitlik Modeli

Abstract:
Human Resource Management (HRM) is a widely studied, which is strategicand highly important subject area worldwide in last years. The evaluation of HRM has been studied with different aspects and is stil continuing to be studied in the literature. Especially the effects of HRM on firm performance are being offenly studied. Until nowadays these effects on firm performance are being studied generally with the main focus on the financial and organizational results; but the relationship between HRM and innovation is a new interest.In order to understand the importance of this subject and spread this knowledge, studies are being done about the effects of HRM on innovation.In our country also the studies about HRM and different organizational performance criterias are done and the relationship between HRM and innovation is newly being studied.
The purpose of this study is to analyse the effects of HRM practices specified for Research and Development (R&D) personel on innovation in Turkey. With this regard in this study general aspects of the importance, meaning, context and studying figures of HRM and innovation relationship are explained. Afterwards, on the basis of the studies done worldwide, a practical model is improved and a survey questionnaire has been implemented in the companies included in the Istanbul Chamber Of Industry (ICI) 2011 first and second 500 list, which are highly institutionalized, big and having highest profits orders in Turkey with laminal incidental sampling method. The results of the survey questionnaire implemented with the managers in the 125 of the first and 125 of the second 500 list companies which is totally 250 has been tested with Structural Equation Model (SEM). The results of the analysis remark that in between the teamwork, rewarding, training practices and innovation performance of the firms there are statistically significant and positive relationships and there are significant differencesbetween the first and second 500 firms. So this study is evaluated as filling an important gap in the literature.




Key Words: Innovation, HRM, Firm Performance, ICI1000, Structural Equation Model