Ar-ge işbirliklerinin şirket performansına katkısının kurumsal karne uygulaması ve analitik ağ uygulaması ile belirlenmesi
Determining the contribution of r&d collaborations to company performance via balanced scorecard and analytic network process
Yazar: ALİ CANER ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. ALP ÜSTÜNDAĞ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Analitik ağ süreci = Analytical network process ; Dengeli ölçüm kartı = Balanced scorecard ; Performans ölçümleri = Performance measurements

Özet:
Karmaşıklaşan ve sürekli değişen müşteri beklentileri, pazarı daha dalgalı bir hale getirmektedir. Bu taleplere cevap verebilmek adına şirketlerin Ar-Ge faaliyetlerine verdikleri ağırlık her zamankinden fazladır. Bu nedenle Ar-Ge faaliyetlerinin önemi giderek artmakta ve şirketin geleceği açısından stratejik bir unsur olarak görülmektedir. Ancak şirketler, bu derece karmaşık müşteri beklentilerini öz kaynakları ile karşılayamayacaklarının farkındadırlar. Bunun bir sonucu olarak şirketler, gelecekteki başarılarının bir teminatı olan Ar-Ge yetkinliklerini arttırabilmek için farklı kurum ve kuruluşlar ile işbirlikleri oluşturmaktadırlar. Daha etkili ar-ge faaliyetleri gerçekleştiren ve sonuçlarını daha hızlı elde eden şirketler, rakiplerine karşı rekabet üstünlüğü sağlamaktadırlar. Şirketler, gerçekleştirdikleri bu işbirlikleri ile kendileri için gerekli olan yeni teknolojileri daha az maliyet ve daha kısa sürede elde etmektedirler.Ar-Ge performans ölçüm sistemleri her dönem tartışma konusu olmuştur. Ar-Ge çalışma modellerinde yaşanan değişikliklerden ötürü performans ölçümünde kullanılan göstergelerin yeni düzene adapte edilmeleri gerekmektedir. Ancak tüm yönleri ile Ar-Ge fonksiyonunu ele alan bir performans ölçüm sistemi oluşturmak ve bunu sürekli güncel tutmak oldukça güç bir süreçtir. Literatür incelendiğinde Ar-Ge işbirlikleri gibi yeni bir çalışma şeklini performans sistemine dahil eden çalışmaların sayısı oldukça kısıtlıdır.Gerçekleştirilen bu çalışmada farklı performans ölçüm yöntemleri incelenmiş ve farklı boyutları bir arada bulundurması sebebiyle kurumsal karne uygulaması seçilmiştir. Kurumsal karne uygulamasının Ar-Ge işbirliklerini içerecek şekilde genişletilmiş bir hali tercih edilmiştir. Ölçüm sistemine ait göstergelerin belirlenmesi amacıyla literatür incelemesi ve uzman görüşleri alınarak, uygulama yapılacak olan firmaya da uygun bir performans ölçüm sistemi oluşturulmuştur.Analitik ağ süreci yardımıyla şirket uzmanlarından elde edilen datalar doğrultusunda belirlenene göstergeler önceliklendirilmiştir. Analitik ağ süreci ile ilgili işlemler SuperDecision adlı program aracılığı ile gerçekleşmiştir. Bu önceliklendirmelerde kullanılarak, değiştirilmiş değerler ile şirkete ait 2 dönem için performans ölçümü gerçekleştirilmiştir.Sonuç olarak Ar-Ge işbirliklerinin şirket performansına olan etkisini de içeren bir ölçüm modeli geliştirilmiştir. Geliştirilen bu model yardımıyla firmalar kendileri için stratejik öneme sahip olan Ar-Ge faaliyetlerinin etkinliğini takip edebilecek ve geliştirilmeye ihtiyaç duyulan süreçleri hızlı bir şekilde tespit ederek önlem alabileceklerdir

Abstract:
Complex and ever-changing customer expectations are making the market more volatile. In order to response these requests, companies focus their attention to R&D activities greater than ever. Because of this reason, the importance of R&D activities has been increasing and is seen as a strategic factor for the future of the company. However, companies realize that they are not capable of answering this kind of highly complex customer expectations with their own resources. As a result, in order to increase R&D competencies, which is accepted as a guarantee for future success, companies establish collaborations with different institutions and organizations. Companies, which perform R&D activities more effectively and get results more quickly, gain competitive advantages against their competitors. Companies are able to get required new technologies with less cost and in less time via these collaborations.R&D performance measurement systems have been the subject of debate in each period. Due to changes in R&D working models, the indicators, which is used to measure performance, need to be chosen according to new models. However, it is a difficult process to create a performance measurement system that deals with all aspects of R&D functions and keep it up to date. While reviewing performance measurement literature, it is realized that number of studies, which include a new way of working, such as R&D collaborations, are very limited.In this study, different types of performance measurement systems are examined. Balanced Scorecard, which offers an overview with multi perspectives are chosen. Extended Balanced Scorecard that contains R&D collaborations is preferred. In order to determine the indicators of the measuring system, literature is reviewed and experts opinions are taken consider. According to this knowledge, an appropriate performance measurement system that will be applied to the relevant company was established.Performance indicators are prioritized by using analytic network process. All transactions about analytic network process are made via SuperDecsion. By using prioritization values, R&D performance measurement is made for a company for 2 term with modified metric values.As a result, performance measurement that includes the impact of R&D collaborations to company's performance, is developed.. With the help of developed model, firms are able to follow the effectiveness of R&D activities that have strategic importance for them; also they will be able to quickly identify processes needed to be improved.