Türkçe öğretmeni adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri ile dijital vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between digital literacy levels and digital citizenship levels of turkish pre-service teacher
Yazar: ŞELALE DİNLEMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH KANA
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Dijital okuryazarlık = Digital literacy ; Sayısal vatandaşlık = Digital citizenship ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, Türkçe öğretmeni adaylarının dijital vatandaşlık ve dijital okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin analiz edilmesidir. Bu amaç doğrultusunda Türkçe öğretmeni adaylarının dijital vatandaşlık ve dijital okuryazarlığa ilişkin görüşleri belirlenmiş, dijital okuryazarlık ve dijital vatandaşlıkla ölçekte yer alan değişkenler arasındaki ilişkiler ortaya çıkarılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu 2020- 2021 eğitim öğretim yılında ülkenin batısında bulunan bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 277 Türkçe öğretmeni adayı oluşturmaktadır. 

Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak; Türkçe öğretmeni adaylarının kişisel bilgilerine ulaşmak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Dijital okuryazarlık düzeylerinin belirmek için Hamutoğlu ve diğerleri tarafından geliştirilen "Dijital Okuryazarlık Ölçeği" ve dijital vatandaşlık düzeylerinin belirlemek için ise Som-Vural tarafından geliştirilen "Dijital Vatandaşlık Ölçeği" uygulanmıştır.

Araştırma sonucunda elde edilen veriler ışığında Türkçe öğretmeni adaylarının dijital vatandaşlık seviyelerinin yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Türkçe öğretmeni adaylarının dijital vatandaşlık düzeyleri ile bir gün içerisinde internette harcanan zaman açısından anlamlı bir farkla gözlemlenmiştir. Aynı şekilde yaş faktörü ve dijital vatandaşlık düzeyi arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Buna karşın cinsiyet ve sınıf düzeyi faktörü açısından anlamlı bir farkla karşılaşılmamıştır. 

Türkçe öğretmeni adaylarının dijital okuryazarlık seviyelerinin yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Türkçe öğretmeni adaylarının dijital okuryazarlık seviyeleri ve bir gün içinde internette harcanan zaman faktörü arasında anlamlı bir farklılığın olduğu yönünde veriler elde edilmiştir. Türkçe öğretmeni adaylarının öğrenim gördükleri sınıf seviyeleri ve dijital okuryazarlık seviyesi arasında anlamlı bir farklılıkla karşılaşılmamıştır.

Abstract:
The main purpose of this research is to analyze the relationship between digital citizenship and digital literacy levels of Turkish teacher candidates. For this purpose, the views of Turkish teacher candidates on digital citizenship and digital literacy were determined, and the relationships between digital literacy and digital citizenship and the variables in the scale were revealed. The sample group of the research consists of 277 Turkish teacher candidates studying at a state university in the west of the country in the 2020-2021 academic year.

The survey method, one of the quantitative research methods, was used in the study. As a data collection tool; "Personal Information Form" developed by the researcher was used to reach the personal information of Turkish teacher candidates. "Digital Literacy Scale" developed by Hamutoğlu et al. to determine digital literacy levels and "Digital Citizenship Scale" developed by Som-Vural to determine digital citizenship levels were applied.

In the light of the data obtained as a result of the research, it has been observed that the digital citizenship levels of Turkish teacher candidates are high. A significant difference was observed in terms of digital citizenship levels of Turkish teacher candidates and the time spent on the Internet in a day. Likewise, it was observed that there was a significant difference between the age factor and the level of digital citizenship. On the other hand, no significant difference was found in terms of gender and class level factor.

It was concluded that Turkish teacher candidates have high digital literacy levels. Data were obtained that there is a significant difference between the digital literacy levels of Turkish teacher candidates and the factor of time spent on the Internet in a day. No significant difference was found between the grade levels and digital literacy levels of Turkish teacher candidates.