Televizyon haberciliğinin farklılaşan anlatı yapısı bağlamında çocuğun özne olduğu haberlerin sunumu
Presentation of the news in which the child is the subject in the context of the varying narrative structures of television news
Yazar: ASLI KÖSEOĞLU
Danışman: PROF. DR. HAKAN TEMİZTÜRK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Habercilik = Journalism ; Haberler = News ; Televizyon haberleri = Television news ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocuklar = Children ; Özel televizyonlar = Private televisions ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Televizyon haberleri gerçeklik iddiasını ön planda tutmaktadır. Bu yönüyle toplumsal kodları, değerleri, simgeleri ve temsilleri dönüştürebilme veya yeniden üretebilme gücüne sahiptir ve bunlar, toplumsal hafızanın şekillenmesine ve genel kabullerin oluşumuna hizmet etmektedir. Dolayısıyla bu haberlerde toplumun en savunmasız grubu olan çocuklar konusunda üretilen temsiller ve söylemler son derece önemlidir ve hassasiyet gerektirmektedir. Bu çalışmanın amacı, farklı anlatı yapılarına sahip haber bültenleri üzerinden, çocukların televizyon haberlerinde nasıl temsil edildiklerini ortaya koymaktır. Bu kapsamda Türkiye'de yayın yapan Show TV, Fox TV ve ATV kanallarının ana haber bültenlerinde yayınlanan öznesi çocuk olan haberler, 16 Ocak 2020- 19 Haziran 2020 tarihleri arasında 5 aylık bir süreçte incelenmiştir. Bu zaman aralığının belirlenme nedeni, çocukların görünürlüklerinin arttığı düşünülen 23 Nisan- 19 Mayıs gibi tarihleri kapsaması ve okulların açılıp kapanma dönemlerini içermesidir. Çalışmada "İçerik Analizi" yöntemiyle, sayısal verilere ulaşılmış ve bu veriler yorumlanmıştır. "Eleştirel Söylem Çözümlemesi" ile de haberlerin kurgusal yapısı altındaki derin anlamlar açığa çıkarılmıştır. Tez, çocukların televizyon haberlerinde genellikle yok sayıldığını, görünür oldukları haberlerde de olumsuz içeriklerle sunulduğunu ortaya koymuştur. Bu durum toplumsal dinamiklerin korunması bakımından örseleyici ve zararlı bulunmuş, onlara atfedilen her olumsuz değer, toplumsal çöküşün zeminini hazırlayabilecek nitelikte kabul edilmiştir. Bu bağlamda haberlerde çocuk sorunlarının bireysel hikâyelerden ziyade makro düzeyde ele alınmasının gerekliliği öne çıkmış ve çocuk haklarına saygılı habercilik anlayışının yerleşmesinin önemi kendisini göstermiştir.

Abstract:
Television news puts the reality claim at the forefront. In this aspect, it has the power to transform or reproduce social codes, values, symbols, and representations, and they serve to shape social memory and form general acceptance. Therefore, the representations and discourses produced in this news about children, the most vulnerable group of society, are extremely important and require sensitivity. The aim of this study is to reveal how children are represented in television news through news programs with different narrative structures. In this context, the news about children, broadcast on Show TV, Fox TV, and ATV channels in Turkey, was analyzed in a 5-month period between 16 January 2020 and 19 June 2020. The reason for determining this time period is that it covers dates such as April 23 - May 19, when children are considered to have increased visibility, and includes periods when schools open and close. In the study, numerical data were reached and interpreted with the "Content Analysis" method. With the "Critical Discourse Analysis", the deep meanings under the fictional structure of the news were revealed. The study found that although the narrative structures of the channels differed, children were presented with negative content or even ignored. This situation was found to be damaging and harmful in terms of preserving social dynamics, and every negative value attributed to them was considered to be capable of preparing the ground for social collapse. In this context, the need to address children's problems at a macro level rather than individual stories has come to the fore in the news and the importance of settling the understanding of journalism that respects the rights of the child has shown itself.