Ortaokul öğrencilerinde kardeş zorbalığı, akran zorbalığı ve siber zorbalık: Bir yapısal eşitlik model testi
Sibling bullying, peer bullying and cyberbullying in secondary school students: A structural equation model test
Yazar: FURKAN SAFA BELEN
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM TANRIKULU
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Yapısal eşitlik modelleme = Structural equation modeling

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı kardeş zorbalığı, akran zorbalığı ve siber zorbalık arasındaki yapısal ilişkileri incelemektir. Çalışma ilişkisel modelde tasarlanmış nicel bir araştırmadır. Örneklemi ise Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde ortaokul öğrenimi görmekte olan 675 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Yenilenmiş Kardeş Zorbalığı Ölçeği, Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu ve Revize Edilmiş Siber Zorbalık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında kardeş zorbalığı, akran zorbalığı ve siber zorbalık arasındaki yapısal ilişkiler hem zorba rolünde hem de mağdur rolünde yapısal eşitlik modellemesi ile test edilmiştir. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda kardeş zorbalığının siber zorbalık ile ilişkisinde akran zorbalığının homotipik bir aracı rolü olduğu gözlenmiştir. Ayrıca kardeş zorbalığı ile akran zorbalığının, akran zorbalığı ile siber zorbalığın homotipik olarak ilişkili olduğu görülmüştür. Elde edilen bulguların Bronfenbrenner'in (1977) Sosyal Ekolojik Kuram'ını desteklediği saptanmıştır. Kardeş zorbalığı, akran zorbalığı ve siber zorbalığın birbiriyle ilişkili olduğu ve bir bütün olarak ele alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Zorbalığı önleme ve müdahale etme çalışmalarında bütüncül yaklaşmanın gerektiği önerilmiştir.

Abstract:
The general purpose of this research is to examine the structural relationships between sibling bullying, peer bullying and cyberbullying. The study is a quantitative research designed in a relational model. The sample consists of 675 secondary school students studying in the Southeastern Anatolia Region. The Revised Sibling Bullying Scale, the Peer Bullying Identification Scale Adolescent Form and the Revised Cyberbullying Scale were used as data collection tools in the study. Within the scope of the research, the structural relationships between sibling bullying, peer bullying and cyberbullying were tested with structural equation modeling in both the bully role and the victim role. As a result of the statistical analysis, it was observed that peer bullying had a homotypic mediator role in the relationship between sibling bullying and cyberbullying. Additionally, it has been observed that sibling bullying and peer bullying, and peer bullying and cyberbullying are homotypically related. It was determined that the findings support Bronfenbrenner's (1977) Social Ecological Theory. It was concluded that sibling bullying, peer bullying and cyberbullying are interrelated and should be considered as a whole. It has been suggested that a holistic approach is required in bullying prevention and intervention studies.