Pankreas kanserli hastaların klinik verilerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Evaluation of clinical data of patients with pancreas cancer retrospectively
Yazar: PINAR ULUBAŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ÜSTÜN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Antijenler = Antigens ; Antijenler-tümör assosiye karbonhidrat = Antigens-tumor associated carbohydrate ; Karsinoembriyonik antijen = Carcinoembryonic antigen ; Pankreas = Pancreas ; Pankreas neoplazmları = Pancreatic neoplasms ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Amaç: Pankreas kanserli hastaların klinik verilerinin retrospektif olarak değerlendirilerek prognostik faktörlerin belirlenmesidir.Gereç ve Yöntem: Şubat 2000 ile Mart 2011 tarihleri arasında pankreas adenokanseri tanısı almış olan 132 hasta oluşturdu retrospektif olarak incelendi. Yaş, cinsiyet, kan grubu, tümör lokalizasyonu, tümörün evresi (TNM sınıflaması), postoperatif kemoterapi, postoperatif radyoterapi alma durumu, prognostik faktör olarak progresyonsuz sağkalım ve sağkalım süresine bakıldı. Kadınlar ve erkekler, tümör baş bölgesinde yerleşenlere karşı gövde, kuyruk bölgelerinde yerleşenler, kemoterapi ve/veya radyoterapi alanlara karşı almayanlar, evre 2'de olanlara karşı evre 3, evre 4'te olan hastalar, A kan grubua sahip olanlara karşı, B kan grubuna sahip olanlar, O kan grubuna sahip olanlar birbirleri ile karşılaştırılarak alt grup analizi yapılmıştır.Bulgular: Çalışmamıza pankreas adenokarsinomu tanısı almış 132 olgu dahil edildi. Olgularımızın %59.8'i erkek, %40.2'si kadındı. TNM evrelemesine göre olgularımızın, 34'ü (%26) Evre 2,27'si (%20) Evre 3,71'i (%54) Evre 4 olarak saptandı. Evre 2 kanserli olguların progresyonsuz sağkalım ve sağkalım süreleri, 3. ve 4. evredeki hastalarla karşılaştırıldığında anlamlı olarak uzun bulundu (p<0.01). Kırkbeş olgu (%38,6) Evre 2 ve 3, 26 olgu (%19.6) Evre 4 hastalardan kemoterapi, 9 olgu (%6,81) kemoterapi ile eş zamanlı radyoterapi aldı. Uygulanan kemoterapi rejiminin gemsitabin ile sisplatin olduğu görüldü. Evre 2 ve 3 olup adjuvan KT alan hastalarda progresyonsuz sağkalım için ortanca değer 10 ay (minimum 3-maksimum 40), genel sağkalım süresi için ortanca değer 14 ay (minimum 7-maksimum 48) olarak belirlendi. Evre 4 olup KT alan hastalarda progresyonsuz sağkalım için ortanca değer 3.5 ay (minimum 1-maksimum 9), genel sağkalım süresi için ortanca değer 5.5 ay (minimum 1-maksimum 20) olarak belirlendi. Tümöre en sık pankreasın baş kısmında [93/132 (%70.5)] rastlandı. Tümör baş kısmında yerleşmiş olgularda progresyonsuz sağkalım için ortanca değer 4 ay (minimum 1-maksimum 40), genel sağkalım süresi için ortanca değer 8 ay (minimum 1-maksimum 48) olarak belirlendi. Tümör lokalizasyonunun, kemoterapi almanın ve tümör evresinin progresyonsuz sağkalımı ve sağkalım sürelerini istatistiksel olarak anlamlı ölçüde etkilediği saptanmıştır (p < 0, 001).Tanı, progresyon, ölüm anları değerlendirildiğinde olgulara ait Ca 19-9 ve CEA düzey ölçüm değerlerinde tanıdan ölüm anına doğru istatistiksel anlamlı ölçüde bir artış olduğu izlendi (p değerleri sırasıyla 0.01, < 0.01 idi).Sonuç: Çalışma popülasyonumuzun 12'sini (%9.1) Evre 2, 45'ini (%34.1) Evre 3 ve 75'ini (%56.8) Evre 4 pankreas kanseri hastası oluşturmaktaydı ve pankreas kanserli hastalarımızın yaşam süreleri literatür bilgileriyle benzerdi. Kemoterapi almanın ve tümör evresinin progresyonsuz sağkalımı ve sağkalım sürelerini etkilediği istatistiksel anlamlılıkta saptanmıştır.Ca 19-9 ve CEA düzey ölçüm değerlerinde tanıdan itibaren progresyon ve ölüm anına doğru, istatistiksel anlamlı ölçüde bir artış olduğundan pankreas kanserli hastaların takibinde kullanılabilirler.Sonuç olarak, erken tanı, bilinçlenme sonucu hastalığın yaşam kalitesi etkisi ve maliyetini olumlu yönde değiştirecektir.

Abstract:
Aim: Determining the prognostic factors via evaluation of clinical data of patients with gastric pancreas retrospectively.Material and method: Records of 132 patients who were diagnosed as pancreas adenocarcinoma between February 2000 and March 2011 were evaluated retrospectively. We evaluated the associations of age, sexuality, blood group, localization of the tumor, stage of the tumor (TNM classification), chemotherapy and radiotherapy with the non progressive survival time and owerall survival time. Sub group analyses were made as; women despite men, tumor who had at the head of pankreas despite corpus and tail of panceas, taking chemotherapy and/or radyotherapy despite did?nt take, Stage 2 patients despite Stage 3 and Stage 4 patients, to have A blood group despite B and O blood groups.Results: A total of 132 cases with pancreas adenocarcinoma were included in the study. Among the cases, 59.8% were male and 40.2% were female. According to the TNM staging system; 34 (26%) were Stage 2, 27 (20%) were Stage 3, 71 (54%) were Stage 4. When stage 2 cases were compared with stage 3 and 4 cases, survival time without progression and owerall survival time were longer at stage 2 cases despite stage 3 or 4 cases and these were statistically significant (p values were 0. 011, <0.001, respectively). Fourtyfive cases (38.6%) were at Stage 2 and 4 had adjuvant chemotherapy, 26 (19.6%) had chemotherapy and 9 (6.81%) had chemoradiotherapy. The chemotherapy regimen used for cases was gemsitabin with cisplatin. The median values were 10 month (minimum 3; maximum 40) for survival time without progression and 14 months (minimum 7; maximum 48) for owerall survival time for Stage 2 and 3 cases. The median values were 3.5 month (minimum 1; maximum 9) for survival time without progression and 5.5 months (minimum 1; maximum 20) for owerall survival time for Stage 4 cases. Tumors were most common at the head of pancreas [93/132 (%70.5)]. Cases that the tumor localised at the head the median values were 4 month (minimum 1; maximum 40) for survival time without progression and 8 months (minimum 1; maximum 48) for owerall survival time. We detected that the associations of tumor localization, having chemotherapy and tumor stage with the survival time without progression and owerall survival time were statistically significant (p <0, 001).The values of Ca 19-9 and CEA at time for diagnosis, progression, death were in increase as statistically significant (p values were 0.001 and <0.001, respectively). Because of this they can be used for persecution of people who had pancreas cancer.Conclusion: Stages of our patient population were 12 (%9.1) Stage 2, (45)%34.1 Stage 3 and 75(%56.8) were Stage 4 pancreas cancer cases and the survival time of our patients was similar with the literatural data. We detected that the associations of tumor, having chemotherapy and tumor stage with the survival time without progression and owerall survival time were statistically significant. For persecution of people who had pancreas cancer, Ca 19-9 and CEA values can be used.As the result of early diagnose, to be aware of the disease is going to give good results about life quality and cost.