Ebeveynleşme olgusunun bedensel belirtiler, stresle başa çıkma tarzları ve öz kontrol ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between parentification with somatic symptom, self control and stress coping style
Yazar: AYŞEN YILDIZ YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN DUMAN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Araştırmada ebeveynleşme olgusunun bedensel belirtiler, stresle başa çıkma tarzları, öz kontrol ve çeşitli demografik değişkenlerle ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırmanın örneklemini 18 yaş ve üzeri evli veya bekar Türkiye' de yaşayan kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen 295'i kadın, 125' i erkek olmak üzere toplamda 420 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak katılımcıların demografik bilgilerine ulaşmak için "Demografik Bilgi Formu", ebeveynleşme olgusu ile ilgili bilgi elde etmek için " Ebeveynleşme Envanteri (22 madde)", bedensel belirtilerini değerlendirmek için "DSM 5 Bedensel Belirti Ölçeği (15 madde)" ve "Bedensel Duyumları Abartma Ölçeği (10 madde)", öz  kontrol düzeylerini değerlendirmek için  "Kısa Öz Kontrol Ölçeği (13 madde)" ve stresle başa çıkma tarzlarını değerlendirmek için "Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (30 madde)" kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerin analizi için SPSS (Statistical Package for Social Sciences) Version 26 programı kullanılmıştır. Demografik bilgi formunda yer alan değişkenlerle ölçekler arası ilişkilerin belirlenebilmesi adına için bağımsız örneklemler t testleri ve tek yönlü varyans analizleri (ANOVA) yapılmıştır. Çalışmada kullanılan ölçeklerin ve ileri sürülen hipotezlerin ölçümünün ve ilişkisinin ölçümü için ise korelasyon analizleri ve regresyon analizleri yürütülmüştür. Bunun yanı sıra çalışma kapsamında elde edilen verilerin dağılımının normalliği test edilmiştir. Araştırma sonucunda ebeveynleşme olgusu arttıkça bedensel belirtilerin arttığı gözlemlenmiştir. Ebeveynleşme olgusu arttıkça stresle başa çıkabilme düzeyinin arttığı tespit edilmiştir. Ebeveynleşme olgusu azaldıkça öz kontrol düzeyinin arttığı, ebeveynleşmeden algılanan yarar arttıkça öz kontrol düzeyinin azaldığı saptanmıştır. Ayrıca ebeveynleşmeden algılanan yarar arttıkça bedensel belirti düzeyinin azaldığı, stresle başa çıkma düzeyinin ise arttığı tespit edilmiştir.  Katılımcıların cinsiyetleri ile ebeveynleşme olgusu, bedensel belirti düzeyleri, stresle başa çıkma düzeyleri ve öz kontrol düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.

Abstract:
In the study, it was aimed to examine the relationship of parenting phenomenon with somatic symptoms, styles of coping with stress, self-control and various demographic variables. For this purpose, the sample of the research consists of a total of 420 participants, 295 women and 125 men, who are 18 years old and over, married or single, living in Turkey, selected by the convenience sampling method. As data collection tools in the research to reach the demographic information of the participants, "Demographic Information Form", "Parenting Inventory (22 items)" to obtain information about the phenomenon of parenting, "DSM 5 Somatic Symptom Scale (15 items)" and "Exaggeration of Bodily Senses Scale (10 items)" to evaluate somatic symptoms. , "Short Self-Control Scale (13 items)" to assess self-control levels, and "Stress Coping Styles Scale (30 items)" to assess coping styles with stress were used. SPSS (Statistical Package for Social Sciences) Version 26 program was used for the analysis of the data obtained from the study. Independent samples t-tests and one-way analysis of Varyans (ANOVA) were conducted to determine the relationships between the variables in the demographic information form and the scales. Correlation analyzes and regression analyzes were carried out to measure the scales used in the study and the hypotheses put forward, and to measure the relationship. In addition, the normality of the distribution of the data obtained within the scope of the study was tested. As a result of the research, it was observed that as the phenomenon of parenting increased, somatic symptoms increased. It has been determined that as the phenomenon of parenting increases, the level of coping with stress increases. It was found that as the phenomenon of parenting decreased, the level of self-control increased, and as the perceived benefit from parenting increased, the level of self-control decreased. In addition, it was determined that as the perceived benefit from parenting increased, the level of somatic symptoms decreased and the level of coping with stress increased. A significant relationship was found between the gender of the participants and the phenomenon of parenting, somatic symptom levels, levels of coping with stress and self-control levels.