Algılanan ebeveyn tutumları, çocukluk çağı travmaları, Tanrısal otorite ilişkileri ve ego fonksiyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Perceived parent attitudes, childhood traumas, God authority relations and ego investigation of the relationship between functions
Yazar: NURHAN NAZ
Danışman: DOÇ. DR. ONUR YILMAZ
Doğuş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bilimsel çalışmalar erken dönemde algılanan ebeveyn tutumlarının ve
çocukluk çağı travmalarının yetişkinlik hayatı üzerinde etkisi olduğunu
göstermektedir. Dolayısıyla bu alanda yapılacak çalışmalar literatüre büyük katkı
sağlayacaktır. Bu araştırmada algılanan ebeveyn tutumları, çocukluk çağı travmaları,
tanrısal otorite ilişkileri ve ego fonksiyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi
üzerinedir.
Ebeveyn tutumlarının ve ego fonksiyonları arasındaki ilişki incelendiğinde
Hâkim Olma Başarma ve Yaratıcılık ego fonksiyonu ile ebeveyn tutum
bileşenlerinden duygusal sıcaklık-anne arasında anlamlı düzeyde ilişki olduğu
saptanmıştır. Ego fonksiyonları alt bileşenleri ile ebeveyn tutumları alt bileşenleri
duygusal sıcaklık-baba, aşırı koruyucu anne-baba, reddedicilik anne-baba arasında
anlamlı düzeyde ilişkiler saptanamamıştır. Ego fonksiyonları ve olumlu tanrı algısı
arasındaki ilişki incelendiğinde Hâkim Olma Başarma ego fonksiyonu ile olumlu tanrı
algısı arasında anlamlı düzeyde ilişkiler saptanamamıştır. Ego fonksiyonlarından
Gerçeği Değerlendirme, Gerçeklik Duygusu, Savunmaların İşleyişi, Düşünce
Süreçleri ve Otonom Fonksiyonlar ile olumsuz Tanrı algısı arasında anlamlı düzeyde
ilişki saptanmıştır. Tanrı algısı ve çocukluk çağı travmaları arasındaki ilişki
incelendiğinde, olumsuz tanrı algısı ile çocukluk çağı travmaları, duygusal ve cinsel
istismar arasında anlamlı düzeyde ilişki olduğu görülmüştür. Olumlu tanrı algısının
düzeyi arttıkça çocukluk çağı travmaları düzeylerinin azalmakta olduğu görülmüştür.
Olumlu Tanrı Algısı ile Algılanan Ebeveyn Tutumları arasında (Duygusal Sıcaklık-
Anne, Duygusal Sıcaklık Baba ve aşırı Koruyuculuk-Anne, Aşırı Koruyuculuk-Baba,
Reddedicilik-anne, Reddedicilik-Baba) arasında anlamlı düzeyde bir ilişki
saptanmamıştır. Olumsuz Tanrı Algısı ile Algılanan Ebeveyn Tutumlarından
Reddedicilik-Anne arasında anlamlı düzeyde bir ilişki saptanmıştır.
Araştırmada uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır ve evren 516 kişiden
oluşmaktadır. Yapılmış olan araştırmada Demografik Veri Formu, Kısaltılmış
Algılanan Ebeveyn Tutumları-Çocuk Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği-Kısa
Form (ÇÇTÖ-KF), Tanrı Algısı Ölçeği ve Ego Fonksiyonları Ölçeği kullanılmıştır.
SPSS 27 ve Lisrel 8.51 programı kullanılarak veri analizi yapılmıştır. Ölçeklerin
birbiri arasındaki ilişkiyi analizi etmek için Pearson Korelasyon analizi, ölçek
puanlarının kategorik demografik değişkenlere karşılaştırılmasını analiz etmek için
Bağımsız Örneklemler t-testi ve ANOVA uygulanmıştır. Ebeveyn tutumları ile tanrı
algısı arasındaki ilişkide çocukluk çağı travmalarının aracı rolünü değerlendirmek için
yapısal eşitlik modelinin kurulmuştur.
Yapılan araştırmanın sonucunda genel anlamıyla algılanan ebeveyn tutumları
ve çocukluk çağı travmalarının tanrısal otorite ilişkileri ve ego fonksiyonları üzerinde
etkisi olduğu; çocukluk çağı travmalarının algılanan ebeveyn tutumları ve tanrısal
otorite ilişkileri arasında aracı rol üstlendiğini gösteren sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
Scientific studies show that perceived parental attitudes and childhood traumas
in the early period have an impact on adult life. Therefore, studies in this field will
make a great contribution to the literature. This research is about examining the
relationship between perceived parental attitudes, childhood traumas, divine authority
relationships and ego functions.
When the relationship between parental attitudes and ego functions was
examined, it was determined that there was a significant relationship between the ego
function of Mastery, Achievement and Creativity and emotional warmth-mother, one
of the parental attitude components. No significant relationships were detected
between the ego functions subcomponents and the parental attitudes subcomponents
emotional warmth-father, overprotective parents, rejectionism parents. When the
relationship between ego functions and positive god perception was examined, there
was a significant relationship between Dominance and Achievement ego function and
positive god perception. level relationships could not be detected. A significant
relationship was found between ego functions, Reality Evaluation, Sense of Reality,
Functioning of Defenses, Thought Processes and Autonomic Functions, and negative
perception of God. When the relationship between perception of God and childhood
traumas was examined, there was a significant relationship between negative
perception of God and childhood traumas, emotional and sexual abuse. It was observed
that there was a high level of relationship. It has been observed that as the level of positive perception of God increases, the levels of childhood traumas decrease.
Between Positive God Perception and Perceived Parental Attitudes (Emotional
Warmth-Mother, Emotional Warmth Father and Overprotectiveness-Mother,
Overprotectiveness-Father, Rejectionism-Mother, Rejectionism-Father) No
significant relationship was detected. A significant relationship was found between
Negative God Perception and Rejection-Mother, one of the Perceived Parental
Attitudes.
Convenience sampling method was used in the research and the population
consists of 516 people. Demographic Data Form, Abbreviated Perceived Parental
Attitudes-Child Form, Childhood Trauma Scale-Short Form (CTS-SF), God
Perception Scale and Ego Functions Scale were used in the research. Data analysis was
performed using SPSS 27 and Lisrel 8.51 program. Pearson Correlation analysis was
used to analyze the relationship between the scales, Independent Samples t-test and
ANOVA were used to analyze the comparison of scale scores to categorical
demographic variables. Structural equation model was established to evaluate the
mediating role of childhood traumas in the relationship between parental attitudes and
perception of god.
As a result of the research, it was found that perceived parental attitudes and
childhood traumas had an effect on divine authority relations and ego functions;
Results have been obtained showing that childhood traumas play a mediating role
between perceived parental attitudes and divine authority relationships.