Toplumsal ve fiziksel değişimler bağlamında kent meydanlarının dönüşümü: Taksim ve Tiananmen meydanı
Transformation of urban squares in the context of social and physical changes: Taksim and Tiananmen square
Yazar: YEŞİM ÇINAR
Danışman: DOÇ. DR. ASLI SUNGUR ; DOÇ. DR. ÇİĞDEM CANBAY TÜRKYILMAZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kamusal mekanlar = Public places ; Kimlik = Identity ; Meydanlar = Squares ; İstanbul-Taksim Meydanı = İstanbul-Taksim Meydanı

Özet:
Tarihi dokuya sahip kentlerin oluşum sürecinde sosyo-kültürel, sosyo-ekonomik, siyasal ve teknolojik gelişmelerle gerçekleşen morfolojik yapıdaki değişimler, beraberinde yerin farklılaşmasını ve özgünleşmesini sağlayan kent kimliği kavramını da ortaya çıkarmaktadır. Tarihi nitelikli bu kentlerin oluşturdukları kent kimliğini korumaları ve sürdürebilmeleri için yönetimlerin uyguladığı kentsel planlama politikaları ve uygulamaları, tarihi değeri korur ve toplumun gereksinimlerini karşılar nitelikte olmalıdır.
Toplumsal ve sosyal yaşamın belirleyicisi kamusal mekânlar, özellikle de kent meydanları, kent kimliğinin ve ulusal kimliğin sergilendiği en önemli kent parçalarıdır. Birey ve kamusal alan arasındaki karşılıklı ve sürekli etkileşim, kentsel mekânın taşıdığı anlamı ve aldığı biçimi etkilemektedir. Meydanın hikâyesi, değişimi, dönüşümü, yapılanlar ve yıkılanlar ile orada yaşayanlar o yerin gerçek anlamını ve kimliğini belirlemektedir. Bu bağlamda mimari öğeler; meydanın sınırlarını oluşturan yapılar, boşluğu tanımlayan peyzaj elemanları, yollar ve sokaklar kadar toplumsal ve siyasal olaylarında önemli bir yeri vardır.
Bu çalışmanın amacı, kent meydanlarının sosyal ve fiziksel değişimler bağlamında dönüşümünün, yerin kimliğini nasıl etkilediğini incelemektir. Bu araştırmada; kent meydanlarının mekânsal dönüşümü analiz edilerek, bu alanların tasarımı ve düzenlenmesi için çözüm önerileri üretmek hedeflenmiştir.
Çalışma kapsamında öncelikle kent, kentsel kimlik, kamusal mekân ve meydan kavramları araştırılmıştır. İki farklı coğrafyadan seçilen tarihi meydanların genel özellikleri ve mekânsal gelişimleri incelenerek, çevresel ve toplumsal kimlik bileşenleri ile ilgili veriler toplanmıştır. Tiananmen Meydanı (Pekin) ve Taksim Meydanı (İstanbul) üzerinden alan çalışması gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler aracılığıyla kent kimliği ve meydan arasındaki ilişki analiz edilmiştir.

Abstract:
The changes in the morphological structure in the formation process of cities with historical texture occurred by socio-cultural, socio-economic, political, and technological developments reveal the urban identity, which ensures the differentiation and uniqueness of the place. For these historical cities to preserve and maintain the urban identity that they have created, the urban planning policies and practices that the government has applied should consider the historical value and meet the needs of the society.
Public spaces, especially city squares that determine social life, are the most significant parts of the city where urban and national identities have exhibited. The mutual and continuous interaction between the individual and the public space affects the meaning and form of urban space.
The fundamental meaning and identity of the square are determined by the story of the plaza, changing, transformation, built, and destroyed buildings by the people who live there. In this context, architectural elements that the structures which form the boundaries of the square, the landscape elements that define the space, the roads, and the streets have an important place in social and political events.
This study's purpose is to examine how the transformation of urban squares in the context of social and physical changes affects the identity of the place. The aim is in this research; produce solutions for the design and arrangement of city squares by analyzing the physical transformation of these areas.
First of all, the city, urban identity, public space, and square concepts have been examined in the context of this study. Data on environmental and social identity components were gathered by evaluating general characteristics and spatial developments of historical squares selected from two different geographies. A field study was conducted on Tiananmen Square (Beijing) and Taksim Square (Istanbul), and the data collected was used to investigate the relationship between urban identity and the square.