Türkiye'deki klinisyen veteriner hekimlerin iletişim becerileri ve etik duyarlılık ilişkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of communication skills and ethical sensitivity relationships of clinic veterinarians in Turkey
Yazar: EMİNE MERVE DANIŞ
Danışman: PROF. DR. AŞKIN YAŞAR
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veteriner Hekimliği Tarihi ve Deontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu tez çalışması ile Türkiye'de mesleğini klinisyen olarak yapan veteriner hekimlerin iletişim becerileri ve etik duyarlılıklarının ölçülmesi ve bunlar arasındaki ilişki düzeyinin incelenmesi amaçlandı. Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesini kapsayacak şekilde gerçekleştirilen bu tez çalışmasından elde edilecek verilerin önemli bir referans kaynağı oluşturması, ileride gerçekleştirilecek benzer çalışmalar için örnek teşkil etmesi ve klinisyen veteriner hekimlerin farkındalığının artırılarak klinik uygulamalara katkı sağlayacağı ifade edilebilir.
 
Çalışmanın evrenini, Türkiye'de muayenehane, poliklinik ve hayvan hastanelerinde aktif olarak çalışan 7872 klinisyen veteriner hekim oluşturdu. Çalışmanın evrenini temsil edecek örneklemin alınacağı iller Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesi temel alınarak ve öncelikle temsil yetenekleri daha sonra ise örneklemi oluşturacak muayenehane, poliklinik ve hayvan hastanelerinin bulunabilme potansiyeli göz önünde bulundurularak seçildi. Bu iller Aksaray, Antalya, Balıkesir, Bursa, Erzurum, Gaziantep, İzmir, Kastamonu, Konya, Malatya, Manisa, Mersin, Samsun ve Şanlıurfa olarak belirlendi ve bu illerden toplamda 615 klinisyen veteriner hekim ile yüz yüze anket uygulaması gerçekleştirildi. Birinci bölümde, katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini belirlemeye yönelik yedi, ikinci bölümde iletişim becerilerini belirlemeye yönelik 45 ve üçüncü bölümde de etik duyarlılıklarını belirlemeye yönelik 28 soru olmak üzere toplam 80 soru yönlendirildi. Anket uygulaması sonucu elde edilen veriler SPSS 25 istatistik paket programı kullanılarak Bartlett küresellik testi, Kaiser-MeyerOlkin, Shapiro-Wilk, Bağımsız Örneklem t test; ANOVA ve Bonferroni analizlerine tabi tutuldu. 

Çalışmada katılımcıların %68,1'ini erkekler, %56,1'ini 23-33 yaş grubu, %23,6'sını Marmara Bölgesinde çalışan, %29,8'ini beş yıldan az aktif klinik yapan, %75,3'ünü ev ve süs hayvanlarına yönelik çalışan, %81,8'ini iletişim konusunda eğitim almayanlar, %92,8'ini etik konusunda eğitim almayanlar ve %93,3'ünü de mesleki örgütlere üye olmayanlar oluşturdu. Etik Duyarlılık Ölçeği Cronbach's Alpha güvenilirlik katsayısı 0,849 ve İletişim Becerileri Envanteri'nin 0,810 olarak iyi 
düzeyde olduğu belirlendi. İletişim Becerileri Envanteri'nin toplam puanı ve faktörleri ile Etik Duyarlılık Ölçeği ve alt faktörleri arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu belirlendi.

Sonuç olarak, Türkiye'de iletişim becerileri yüksek olan klinisyen veteriner hekimlerin etik duyarlılıklarının da yüksek olduğu, dolayısıyla etkili iletişim becerilerinin, veteriner hekimlerin etik duyarlılığını artırmada yararlı olduğu ve etik açıdan duyarlı bir ortam oluşturduğu belirtilebilir. Ayrıca klinisyen veteriner hekimlerin iletişim becerileri ve etik duyarlılıklarının geliştirilmesi için ilgili belirleyicilere yönelik daha detaylı araştırmalar yapılmasının gerekli olduğu ileri sürülebilir.

Anahtar Sözcükler: Etik duyarlılık; İletişim becerileri, Klinisyen veteriner hekim, Veteriner hekimliğinde iletişim

Abstract:
The aim of this thesis was to evaluate the communication skills and ethical sensitivity of veterinarians practicing their profession as clinicians in Turkey and to examine the level of relationship between them. It can be stated that the data obtained from this thesis study covering seven geographical regions of Turkey will constitute an important reference source, set an example for similar studies to be carried out in the future, and will contribute to clinical practices by increasing the awareness of clinician veterinarians.

The population of the study consisted of 7872 clinician veterinarians actively working in clinic, policlinics and animal hospitals in Turkey. The provinces from which the sample to represent the population of the study will be taken were selected based on the seven geographical regions of Turkey and considering first their representativeness and then the potential for finding clinics, policlinics and animal hospitals that will form the sample. These provinces were determined as Aksaray, Antalya, Balıkesir, Bursa, Erzurum, Gaziantep, İzmir, Kastamonu, Konya, Malatya, Manisa, Mersin, Samsun and Şanlıurfa. A face-to-face surveys was conducted with a total of 615 clinician veterinarians from these provinces. A total of 80 questions were asked, including seven questions to determine the participants'socio-demographic characteristics in the first part, 45 questions to determine their communication skills in the second part, and 28 questions to determine their ethical sensitivities in the third part. The data obtained as a result of the survey application were subjected to Bartlett's sphericity test, Kaiser-MeyerOlkin, Shapiro-Wilk, Independent Sample t test, ANOVA and Bonferroni analysis with the SPSS 25 statistical package program.

In the study, 68,1% of the participants were men, 56,1% were in the 23-33 age group, 23,6% were working in the Marmara Region, 29,8% were active clinics for less than 5 years, and 75,3% were working with pets, 81,8% were not trained in communication, 92,8% were not trained in ethics, and 93,3% were not members of professional organizations. The Cronbach's Alpha reliability coefficient of the Ethical Sensitivity Scale was determined to be at a good level as 0,849 and the Communication Skills Inventory as 0,810. It was determined that there was a positive and statistically significant relationship between the total score and factors of the Communication Skills Inventory and the Ethical Sensitivity Scale and its sub-factors.

As a result, it can be stated that clinician veterinarians with high communication skills in Turkey also have high ethical sensitivity, thus effective communication skills are useful in increasing the ethical sensitivity of veterinarians and create an ethically sensitive environment. In addition, it can be argued that more detailed research on the relevant determinants is necessary to improve the communication skills and ethical sensitivity of clinician veterinarians.

Key Words: Clinician veterinarian; Communication in veterinary medicine; Communication skills; Ethical sensitivity.