Enürezis nokturna tedavisinde konservatif tedavi ile desmopressin tedavisinin etkinliğinin karşılaştırılması ve mesane kapasitesinin tedaviye yanıt üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Comparison of desmopressin and conservative therapy in enüresis nocturna and evaluation of the effects of bladder capacity on the response to therapy
Yazar: FATMA SEMİHA ÖZEN
Danışman: PROF. DR. KENAN KOCABAY
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Desmopressin = Desmopressin ; Enürezis = Enuresis ; Kapasite = Capacity ; Konservatif tedavi = Conservative therapy ; Mesane boynu obstrüksiyonu = Urinary bladder neck obstruction

Özet:
Amaç: Bu çalı?mada primer monosemptomatik enürezis nokturna tanısı konan hastalarınkonservatif tedavi ve desmopressin tedavisine verdikleri yanıtın kar?ıla?tırılması, hastalarınmesane kapasitelerinin ölçülmesi ve mesane kapasitesinin tedaviye verdikleri yanıt üzerindekietkisinin ara?tırılması amaçlanmı?tır.Gereç ve Yöntemler: Ya?ları 5-16 arasında deği?en alt ıslatma sıklığı en az haftada 2 geceolan, 52 primer monosemptomatik enürezis nokturna tanısı konan çocuk çalı?maya dahiledildi. Alt ıslatma sorunu olmayan ya? ve cinsiyeti kontrol grubu ile uyumlu 58 sağlıklıçocuk kontrol grubunu olu?turdu. Hastaların 3 farklı yöntemle mesane kapasitesi ölçümüyapıldı. Hastalar idrara sıkı?ık iken üriner sistem USG ile mesane hacmi ölçüldü, idrarınıyaptıktan sonra rezidü idrar ölçüldü. Hastalar idrara sıkı?ıkken ürofowmetri ile ölçülenmaksimum idrar hacmi hastanın mesane kapasitesi olarak değerlendirildi.Hastaların 1 gün süreyle i?eme çizelgesi hazırlamaları sağlandı bir seferde çıkardığımaksimum idrar hacmi fonksiyonel mesane kapasitesi olarak değerlendirildi. 3 farklıyöntemle bulunan mesane kapasitesi değerleri, hastanın ya?ına göre beklenen, ( ya? +2) x30formülü ile hesaplanan değer ile kar?ıla?tırıldı. Hastaların düzeltilmi? mesane kapasiteleri;fonksiyonel mesane kapasitesi beklenen mesane kapsitesine oaranlanarak bulundu. Hastalar 3ay süreyle uygulanan tedavi sonuçlarına göre 3 gruba ayrıldı. 20 gün ve üzerinde kurukalabilme tam iyile?me, ve %50 azalma kısmi iyile?me olarak değerlendirildi. 42 hastaya, 6ay süreyle desmopressin uygulandı. 3 aylık tedavi sonunda her iki tedavinin etkinliğikar?ıla?tırıldı.Tedavilere verilen yanıt üzerinde hastaların mesane kapasitesinin dü?ük olmasınınetkili olup olmadığı ara?tırıldı. ?statiksel akr?ıla?tırma için SPSS 11.5 paket programıkullanıldı, p<0,05 değeri anlamlı kabul edildi.Bulgular: Babasında, karde?lerinde ve baba tarafı akrabalarda enürezis olan hastalardaenürezis görülme oranı yüksek bulundu (p<0.05). Enürezis nokturnası olan hastalarda kontrolgrubuna göre uyku buzukluğu yüksek oranda izlendi (p<0.05). Polikliniğe en sık ba?vurunedeninin enürezis ve karın ağrısı olduğu görüldü (p<0,05). En fazla kullanılan farmakolojiktedavinin imipramin olduğu gözlendi.Konservatif tedavi ba?arı oranı %19,2 ve ıslak gece sayısındaki azalma anlamlıyüksekti. Tedavi öncesi ayda 20.9±6,8 gün olan alt ıslatma sıklığı tedavi ile ayda 13.3±6.6gün?e geriledi (p=0,05). Çok sıvı tükettiği gözlemlenen hastalarda konservatif tedaviyleiyile?me anlamlı olarak daha fazlaydı (p=0,05). Desmopressin ile iyile?me 27 hastada(%64,9) ve anlamlı olarak yüksek saptandı (p=0.035). Desmopressin ile ıslak gece sayısıtedavi öncesi ayda 20.9±6.8 günden 6.7±8 güne geriledi (p<0,05).Desmopressine yanıt vermeyen 15 (%35) hastanın fonksiyonel mesane kapasitesi vedüzeltilmi? mesane kapasitesi desmopressin tedavisi ile iyile?en gruptan anlamlı ?ekildeküçük saptandı (p=0.002).Desmopressin ile iyile?meyen hastaların, USG ile ve üroflow ileölçülen mesane kapasitelerinin de tedaviyle iyile?enlere göre daha küçük olduğu görüldü.Desmopressinle iyile?en 27 hastanın 13?ünde (%48.1) relaps geli?tiği ve relaps oranın anlamlıyüksek olduğu görüldü (p=0.00001). 3 aylık tedavi sonucunda her iki tedavide klinik olaraketkili bulundu.Sonuç: Çalı?mamızda enürezis nokturna için en önemli predispozan faktörler, aile öyküsü veuyku bozukluğu olarak tespit edilmi?tir. Baba, babanın akrabalarında ve karde?lerde enürezisöyküsü olanlarda enürezis anlamlı fazla izlendi. Konservatif ve desmopressin tedavilerininikisiyle de anlamlı klinik iyile?me sağlandığı görüldü. ?lk basamak tedavi olarak konservatiftedavinin etkili olduğu görüldü.Desmopressin ile tedavi güvenli, iyile?me oranı yüksek fakat aynı ?ekilde relaps oranıda yüksekti. Desmopresin tedavisiyle iyile?meyen hastaların fonksiyonel mesane kapasitesidiğer gruplara göre anlamlı daha küçük ve düzeltilmi? mesane kapasiteleri de diğer gruplaragöre anlamlı ?ekilde dü?ük saptandı (p<0,05). Farmakolojik tedavi verilmesi planlananhastalarda mesane kapasitesi ölçümünün, ilaç tedavisi verilmeden önce değerlendirilmesigereken önemli bir parametre olduğu, gereksiz yere ilaç kullanımını azaltarak ve hastalarıntedavisinde zaman kaybını önleyerek klinik yarar sağlayabileceği sonucu çıkarıldı.Anahtar: Enürezis nokturna, Konservatif tedavi, Desmopressin, Mesane kapasitesi.

Abstract:
Objectives: The purpose of this research was aimed to compare the response of the patientswith primer enuresis nocturna to the conservative therapy and desmopressin therapy, and inaddition to measure the bladder capacity of the patients to find out the affects of bladdercapacity on the response of patients to the treatments.Material and Methods: 52 PMEN (primer monosymphtomatic enuresis nocturna) patientswere diagnosed for this study and included 52 children with at least two enuretic episodes in aweek. Children with appropriate age and have no enuresis episode were selected as controlgroup. Before treatment patient?s bladder capacities were measured by three differentmethods. All patients collected and measured their daily fluid uptake and urine output.According to daily voiding chart, maximum voided volume accepted as functional bladdercapacity.During the ultrasonography as the patients bladder was full with urine the bladdervolume was measured and after voiding, the residual urine volume was measured again tofind the total capacity. Uroflowmetric measurements of the patients were made byuroflowmetry device and the maximum voided volume accepted to be the bladder capacity.The data are compared with the bladder capacity calculated by Koff formulas (age +2)x30.Corrected capacity was calculated as a percentage of FMK to the capacity ideal for age. Thepatients were divided in to 3 subgroups according to their response to the conservativetherapy and desmopressin therapy.42 patients were given DDAVP 1 x0,2mg one hour before bed time. The affect ofbladder capacities on the response of patients to the desmopressin treatment was searched.SPSS 11.5 programme was preferred for analyses, probability values of p<0.05 in all testswere considered significant.Results: The enuresis risk was higher in the children whose father, father?s relatives andbrother have enuresis (p<0.05). Sleep disorder is the most important predisposing factor forenuresis (p<0.05). Upper airway obstruction was increased in enuresis nocturna populationaccording to control group (p=0,05).The most prescribed drug was imipramin . The decreaseof enuresis episodes with both treatment were significantly high (p<0.05). The patients whorecovered with desmopressin treatment was significantly high (p=0,035).The relapse ofdesmopressin treatment was significantly high too (p<0.0001).The recovery rate of childrenwhom assumed to drink much more fluid was high (p=0.05).The functional bladder capacityand corrected bladder capacity of the patients who did not recovered with desmopressintherapy were significantly low (p<0.02). In addition their bladder capacity measured withUSG and uroflowmetry were lower than the group achieved to be dry over 20 days in a monthwith desmopressin treatment.Conclusions: The most important predisposing factors for enuresis nocturna were found to besleep disorder and genetics. Both therapies were successful, and conservative therapy waseffective in the first step. Desmopressin is successful and safe as a drug therapy but relapserate was significantly high in this study.The functional and corrected bladder capacities are found lower in the group who didnot recover with desmopressin. In conclusion we suggest that the measurement of bladdercapacity before drug therapy to decrease unnecessary prescription of desmopressin.Uroflowmetry and ultrasonography are useful to evaluate the lower urinary system andbladder functions. Functional bladder capacity should be considered as a valuable parameterto guess the response to desmopressin and useful to choice most convenient therapy for thepatient in a short time.Key Words: Enuresis Nocturna, Conservative therapy, Desmopressin, Bladder Capacity.