Kronik böbrek yetmezliği olan hastaların günlük yaşam aktivitelerinin ve evde bakım gereksinimlerinin belirlenmesi
Determination of daily living activities and home care needs of the patients with chronic kidney failure
Yazar: HATİCE ALAGÖZ MAMAŞ
Danışman: PROF. DR. İLKNUR AYDIN AVCİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Evde Bakım Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Bu araştırma, kronik böbrek yetmezliği tanısı almış ve diyalize giren hastaların günlük yaşam aktivitelerinin değerlendirilmesi ve evde bakım gereksinimlerinin belir-lenmesi amacıyla yapılmıştır. Kesitsel nitelikte yapılan araştırmanın evrenini Ocak-Haziran 2016 tarihleri arasında Samsun'da bir kamu hastanesinin Diyaliz Ünitesi'nde diyalize giren hastalar oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem seçimine gidilmemiş, 287 hasta ile araştırma tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında hastaların sosyo-demografik özellik-lerini belirleyen anket formu ve Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 17.0 programında, Pearson Ki- Kare testi ve Kore-lasyon Analizi uygulanarak, p < 0.05 düzeyi anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Araştırmaya katılanların %48.8'i 60 yaş ve üzerinde, %58.5'i erkek, %58.9'u ilköğretim mezunu olup %83.3'ü evlidir. Hastaların %92.7'sinin evde bakım hizmeti almadıkları, %47.6'sının 3 yıl ve üzerinde ve %82.2'sinin eşi ve çocuklarından evde bakım hizmeti aldıkları tespit edilmiştir. Hastaların %79.1'inin alışveriş, %72.5'inin sosyal aktiviteye katılım, %65.9'unun yemek yaparken ve %15.0'ının boşaltım, %16.0'ının beslenme, %21.6'sının ise hareket ederken evde yardıma ihtiyaç duydukları belirlenmiştir. Kronik Böbrek Yetmezliği olan hastaların yaş, cinsiyet, eğitim, evde ba-kım hizmeti alma, sağlık durumlarını algılama, başka bir kronik hastalığı bulunma ve işte çalışma gruplarına göre Günlük Yaşam Aktiviteleri olan yıkanma, giyinme, tuvalet ihtiyacı, transfer, kontinans ve beslenme davranışları arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p<0.05).Çalışmada hastaların günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirmede sorunlar yaşadıkları ve bir başkasına bağımlı oldukları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This research has been done to determine home care needs and to evaluate of daily living activities of the patients with a diagnosis of chronic kidney failure and receiving dialysis treatment.
The community of this sectional research has been constituted by the patients receiving dialysis in a public hospital in Samsun between the dates January – June 2016. In the research a sampling process has not been applied, research has been completed with 287 patient. To collect datum a survey form which determines the sociodemographic attributes of the patients and Katz Index of Independence in Activities of Daily Living have been used. The statistical analysis of the datum has been done via Pearson Chi Square Test and applying correlation analysis on SPSS 17.0 prog-ram and p<0.05 level has been accepted as significant. 48.8% of the people who participated in the research are at the age of 60 and over, 58.5% are male, 58.9% are primary school graduates and 83.3% are married. It has been determined that 92.7% of the patients did not have home care service, 47.6% of the patients had the service for 3 years and over and 82.2% of the patients had the service from their partners and their children. It has been determined that the patients need home care service for the activities with the percentages as follows; 79.1% of the patients for shopping, 72.5% for attending social activities, 65.9% for cooking, 15% for discharging, 16% for feeding and 21.6% for moving. It has been found that the relation between the patient's groups which are age, sex, education, taking home care service, being aware of their medical conditions, having another chronic disease and working and their abilities on daily living activities that are having bath, wearing, discharging, transferring, continence and feeding attitudes is statistically significant.( p<0.05) In the research it has been found that the patients have problems about their daily living activities and they are up to someone else.