Temel ibadetler konusunda Hanefîler ve Şâfiîler arasındaki farklılıklar
Basic differences between the prayer rituals of Hanafî and Shâfiî schools
Yazar: MUHAMMED ÜNVERDİ
Danışman: PROF. DR. NASİ ASLAN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Din = Religion
Dizin: Hanefiler = Hanifies ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mezhepler = Sects ; İbadet = Worship ; İslamiyet = Islam ; Şafiler = Shafis

Özet:
Hicri III. asrın sonlarına doğru sistemleşmeye başlayan, günümüze kadar ulaşmayı başaran ve günümüzde ülkemiz de dâhil olmak üzere, birçok ülkede yaygınlık kazanan, sünnî ekole mensup fıkhî mezheplerden, Hanefî ve Şâfiî mezheplerinin, birçok konuda ihtilâf ettikleri, bilinen bir gerçektir. Bu ihtilâfların, daha çok uygulanagelen temel ibadetler alanında öne çıktığını görmek mümkündür.Bu iki mezhep de, diğer mezhepler gibi, temellerini İslam'ın iki ana kaynağı, Kur'an ve Sünnet'e dayandırmış ve İslam teşriînin anlaşılması hususunda, bu iki kaynak dışında, delillerini açıklamaya yardımcı olacak birçok metodu ( icma-kıyas-istihsan vs.) kullanmışlardır. Kullanılan bu metodlar ve deliller, birçok ihtilâflı meseleye kapı aralamıştır. Varılan ihtilâflar sonucu, toplumda bazı problemler kendisini aksettirmiş ve bunun sonucunda da, fırkalar, mezhep taassupları, zaman içerisinde birbirlerinin görüş ve delillerini çürütme gayesi içerisinde olan, farklı görüşlere mensup oluşumlar ortaya çıkmıştır.Geçmişte çok fazla kendini hissettirmemekle birlikte, günümüzde, mezhep telakkisinin yanlış aksettirilmesi sonucu, Hanefî-Şâfiî anlayışı ön plana çıkmıştır. Oysa her iki mezhep de ulaştığı sonuçları, Kur'an'a ve Sünnet'e dayandırmış, bu görüşleri kendilerine mal etmeden, hükümlerin, sadece nassların anlamından çıkan bazı fürû meselelerine dair olduğunu ispata çalışmış, sünnî ekole mensup mezheplerdir. Bu ihtilafların İslam toplumu için bir rahmet ve kolaylık olduğunu idrak etmek gerekir. Çalışmamızda her iki mezhebin ihtilaf ettikleri temel meseleleri, mukayeseli olarak delilleriyle beraber izaha çalışacağız.

Abstract:
It is known that Hanafi and Shafi?i schools, two sunni madh?habs of fıqh, which started to get systematized in late third century of Hijri and have been able to remain its domination and become common in many countries, including Turkey, have had disagreements on many issues. Among these, the differences between prayer rituals are remarkable ones.Both two schools, like many others, have been based on two main Islamic sources, Qur?an and Sunnah, and have benefited from many other sources such as ijma (consensus), qiyas (analogical reasoning), istihsan (preference) to explain their thesis with regard to Sharia. The benefited sources and arguments have given rise to various controversial opinions. Because of these controversies, some problems have made themselves felt in Islamic society, and as a result, some divisions, school fanaticism, new developments with varying opinions studying to disprove each other have taken place over time.Although it was not so apparent in the past, Hanafi and Shafi?i difference has now become more evident due to misunderstandings of madh?hab concept. In fact, both doctrines are Sunni schools based on Qur?an and Sunnah and have tried to prove that, the differences are just furuat (secondary details) derived from different understandings of the nass. It is important to realize that these differences are mercy and suit the convenience of the Islamic community. In this study, the main controversial issues of these schools are dealt with and explained comparatively using supporting evidences.