Kadına yönelik erkek şiddetiyle mücadelede kurumlar: ŞÖNİM'ler ve kadın konukevleri
The institutions in struggle for male violence against women: ŞÖNİM and women guesthouses
Yazar: CANSU ALARA AYSU
Danışman: DOÇ. DR. YILDIRIM ŞENTÜRK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kadına yönelik şiddet = Violence against women ; Kadınlar = Women ; Sığınmaevleri = Shelters ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Şiddet = Violence ; Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi = Center of Preventing and Monitoring Violence

Özet:
Kadına yönelik erkek şiddetiyle mücadele hususunda dayanışma merkezleri ve kadın sığınakları önemli bir yere sahiptir. Şiddete maruz kalan kadının başvurduğu dayanışma merkezleri kadının ihtiyaçlarının analiz edildiği ve gerekli yönlendirmeleri gerçekleştiren kurumlardır. Bu ihtiyaçlardan biri de sığınaktır. Sığınaklar kadınların şiddet gördükleri ortamdan uzaklaştığı, şiddetin neden olduğu travmaları atlatmak için destek aldığı, yeni bir hayat kurmasına ve güçlenmesine destek olan kurumlardır. Merkezi yönetimlerde dayanışma merkezlerinin karşılığı Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri'dir. Merkezi yönetimlere bağlı sığınaklara ise konukevi adlandırması uygun görülmüştür. Bu tez, 2012 yılında yürürlüğe giren 6284 sayılı kanuna referansla açılan Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri'nin ve merkezi yönetime bağlı kadın konukevlerinin kadına yönelik erkek şiddetiyle mücadelede nereye tekabül ettiğine odaklanmaya çalışmıştır.
Adalet ve Kalkınma Partisi Hükümeti Avrupa Birliğine uyum süreci içerisinde ve bu süreçten kopuş sonrasında kadın politikalarında iki farklı hat izlemiştir. İçerisinde bulunduğumuz AB uyum sürecinden kopuş sonrasında kadın politikalarının muhafazakâr ve aileci bir bir yaklaşımla ele alındığını görmekteyiz. Bu tez çalışmasında AKP dönemi kadın politikalarında muhafazakâr ve aileci yaklaşımın kadına yönelik erkek şiddetiyle mücadelede önemli konumda bulunan ŞÖNİM ve konukevlerine nasıl yansıdığı incelenmiştir.
Kadına yönelik erkek şiddetini ele alırken, kadının seçiliminde etkin olan dinamikleri anlamlandırmak için şiddetin meşruluk denklemi kavramsallaştırması önerilmiştir. Diğer yandan şiddetin failliğinin ne noktalarda kolektifleştiğine bakılarak, kişi ya da kurumların şiddetin sürekliliğinin sağlanmasındaki rolleri incelenmeye çalışılmıştır. Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri ve merkezi yönetime bağlı kadın konukevleri şiddetin meşruluk denklemi ve kolektif şiddet bağlamında ele alınarak anlaşılmaya  çalışılmıştır. 
Bu tez çalışmasında içerik analizi yöntemine başvurulmuş ve arşiv taraması gerçekleştirilmiştir. Kadına yönelik erkek şiddeti alanında faaliyet yürüten kadın örgütlerinin izleme raporları, ilgili kanun ve yönetmelikler, hükümetin toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadına yönelik erkek şiddeti bağlamında ortaya koyduğu eylem planları, Kadın Sığınakları ve Dayanışma Merkezleri Kurultayı Sonuç Bildirgeleri ve Kasım 2018 – Kasım 2019 tarihleri arasında konuya dair meclise sunulan soru önergeleri incelenmiştir.

ANAHTAR KELİMELER: Kadın Konukevleri, Kadın Sığınakları, Şiddet, Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi, Toplumsal Cinsiyet.

Abstract:
Women solidarity centers and shelters have an important role in response to male violence towards to women. The solidarity centers are institutions that the needs of women who are exposed to violence and apply to them, were analyzed and realized necessary guidance. One of these needs is shelters. Shelters are institutions where women who run out of violence and receive support to get over traumas caused by violence, support women to strength and to make a new life. In central governments, solidarity centers are equivalent to the Centers of Preventing and Monitoring Violence (ŞÖNİM). The shelters which are affiliated to central governments are seen appropriate to name as guesthouse. This thesis attempts to focus on ŞÖNİMsthat were established by the Law Nr. 6284 in 2012 and women shelters that belong to government in order to understand their correspondence to the women's fight against the male violence.
The Justice and Development Party government follows two different paths in women policies in context of European Union harmonization process and after the detachment from the process. After the detachment from the EU harmonization process, it is seen that the women policies are dealt with conservative and familial approaches. In this thesis, how the conservative and familial approaches in women's policies of the JDP period reflect on ŞÖNİMs and guesthouses, which have an important role in fighting male violence towards women, was examined.
The selection of women in violence is tried to be understand with the conception of the legitimated violence in context of the male violence against women. On the other side, the roles of the individuals and institutions on persistence of violence are attempted to analyze by looking at the collectivity of subjectiveness of violence. ŞÖNİMs and women shelters that belongs to government are tried to analyze and interpret by considering them in context of closure, legitimated violence and collective violence.
In this thesis, the method of content analysis was used and archive searching was made. The monitoring reports of women organizations that are active in the realm of male violence towards women, the concerning laws and regulations, the action plans of the government on gender equality and male violence towards women, the Final Declaration of the Congress of Women Shelters and Solidarity Centers and the parliamentary questions submitted to the assembly between November 2018- November 2019 were analyzed.

KEY WORDS: Gender, The Center of Preventing and Monitoring Violence (ŞÖNİM), Women Shelters, Women Guesthouse.