Hemodiyaliz hastalarının tedaviye ve diyete uyumları ile yaşam kalitesi düzeylerinin değerlendirilmesi Türk Böbrek Vakfı Diyaliz Merkezi örneği
Hemodialysis patient's treatment and the level of compliance to diet evaluation with the determination of the quality of life. 
Turkish Kidney Foundation Dialysis Center sample.
Yazar: ÖZLEM AKBULUT ÇAVUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERTUĞRUL ÜSTÜN GEYİK
Namık Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Diyet = Diet ; Diyet tedavisi = Diet therapy ; Hastalar = Patients ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Tedavi = Treatment ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Kronik böbrek yetmezliği (KBY), mortalitesi yüksek en önemli sağlık sorunlarından biri
olmasına rağmen; aynı zamanda da bireyin günlük hayatında kısıtlamalara ve benzer sağlık
sorunlarına yol açan en önemli hastalıklardan biridir. Hem dünyada hem de ülkemizde oldukça
fazla görülen bir halk sağlığı sorunudur. Hastalara en çok uygulanan yöntem böbreği yerine koyma
tedavisi hemodiyaliz (HD) olmuştur. Hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda mortaliteyi azaltmak için
hastanın tedaviye uyumunu artırmak gerekir. Kronik böbrek yetmezliği olan hastaların aynı
zamanda diyetleri de hastalığın seyri açısından önemli bir yer tutmaktadır. Yapılan çalışmada
hastaların çoğunun diyetlerine, ilaç tedavilerine ve sıvı alımlarına dikkat etmedikleri görülmüştür.
Bu araştırmada kronik böbrek yetmezliği teşhisi konulmuş hemodiyaliz hastalarının,
beslenme bilgi düzeyleri ele alınmıştır. Aynı zamanda klinik ve laboratuvar bulgularının sonuçları
üzerinden yaşam kalitelerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yaşam kalitesi düzeylerinin
Short Form 36 (SF-36) ölçeği ile ölçülerek, diyaliz tedavisinin etkinliği ile hastaların yaşam
kaliteleri üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmanın örneklemi, 'Tekirdağ Hacı Hüseyin Terzi Türk Böbrek Vakfı Diyaliz
Merkezi'ne başvuran ve haftada üç kez diyalize girerek tedavi olan hastalardır. Ayrıca bilinci kapalı
hastaların yakınları da gönüllülük esas olmak üzere çalışmaya dâhil edilmişlerdir.
Araştırmada veri toplama aracı olarak, hem hasta sosyo-demografik verilerinin öğrenildiği
hem de hastaların yaşam kalitesini belirlemek için SF-36 ölçeği kullanıldığı bir anket çalışması
düzenlenmiştir.
Çalışmaya katılan KBYli hastaların SF-36 ölçeği ile yapılan yaşam kalitesi
değerlendirilmesinde, anlamlı değişimler tespit edildi (p<0,05). Hastaların % 73,7 'sinin hastalıkla
ilgili eğitim aldığı halde iki diyaliz seansı arasında iki litreden fazla sıvı aldığı belirlenmiştir.
Hemodiyaliz hastalarının diyet ve sıvı alımı konusunda uyum sorunu yaşadığı, hastalık hakkında
eğitim almanın da bu duruma etki etmediği saptanmıştır.
Araştırma sonucunda önemli sayılabilecek bazı bulgular da elde edilmiştir. Eğitim alan
hastaların genel sağlık şikayetlerinin almayanlara kıyasla daha az olduğu görülmüştür. Ayrıca
eğitimli kişilerin çevresiyle de daha istikrarlı ilişkiler kurabildikleri görülmüştür.
Verilerin analiz edilmesinde PASW Statistics 18 for Windows istatistik paket programı,
student t ve f testi, yüzdelik kullanılmıştır.

 
Anahtar Kelimeler: Diyet, Hemodiyaliz hastaları, Kan değerleri, Tedavi, Uyum,
KBY, Yaşam Kalitesi.

Abstract:
Chronic Kidney insufficiency is not only one of the most important health issues with high
mortality rates but also it is a disease that constraints ındividuals daily life other related health issues
it is a common health problem for Turkey and the world as well. The most common treatment for
kidney insufficiency is Hemodialysis which is a substitute for the kidney. Patients' adhere for
medical treatment is especially important to decrease mortality rates. Diet is very important to the
course of chronic kidney insufficiency, yet in this thesis it has been seen that most of the patients
are incautious to their diets, medical treatment and liquid intakes.
In this these is the nutrition knowledge levels of patients, and clinical and laboratory
findings about patients are evaluated with respect to their announced life quality results. For the life
quality the SF-36 Health Survey is used. Then the relation between treatment and life quality is
measured.
The sample of survey is the patients from ''Tekirdağ Hacı Hüseyin Terzi Turkish Kidney
Foundation Dialysis Center'' who get three treatment per week. Furthermore relatives of the
unconscious patients are added to the survey depending on their will. In research part, the sociodemographic
data and the SF-36 survey are used.
Quality of life with significant changes were detected in the parameters (p<0,05) , who
CKD patients participated in the SF- 36 scale parameter that evaluation study. While 73,7 % of
patients took education about disease they were taking fluid more than 2 liter between two dialysis
séance. Patients were experience problem with adaptation to diet and water, taking education didn't
effect this statue. 
There are some findings that can be considered as important in the end of the research.
Especially it is important that patients who received disease related training have less complaints
about their general health status.
In addition it has also been observed that the trained patients communicate with their
environment with more stability.
In analyzing the data, student t and f test, frequency, PASW Statistics 18 for windows
statistical package software were used.


Key word: Blood results, Diet, Hemodialysis Patients, Treatment, Adaptation, CKD,
Quality of Life.