Farklı yapıda rezin esaslı yapıştırma simanlarının statik- ve dinamik-yaşlandırma sonrası yüzey sertlik değerlerinin karşılaştırılması
Comparison of surface hardness values of resin based cements of different structures after static- and dynamic-aging
Yazar: ŞEYMA ŞİRİN TÜRKMENDAĞ
Danışman: PROF. DR. SADULLAH ÜÇTAŞLI
Ankara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
İndirekt seramik ve seramik-benzeri restorasyon uygulamaları, CAD/CAM tekniği
ile beraber yaygın kullanım alanı buldu. Bu restorasyonların, diş sert dokularına bağlanması
söz konusu olduğunda, kompozit rezin yapıştırma simanı veya kendinden adeziv yapıştırma
siman materyalleri kullanılır. Bu yapıştırma siman materyallerinin mekanik özellikleri,
indirekt restorasyonun klinik performansını önemli derecede etkiler. Sertlik, maddenin
yüzeyinin, aşınmaya, çizilmeye karşı gösterdiği direnç olarak tanımlanır ve tüm restoratif
materyaller için önemli olduğu gibi, rezin esaslı yapıştırma siman materyaller için de,
restorasyon üzerine gelen kuvvetler karşısında desteklenmesi için önemlidir. Literatürde,
kompozit rezin restoratif materyallerin statik- ve dinamik-yaşlandırma sonrası çalışmalar
mevcuttur. Ancak, kompozit rezin yapıştırma simanı ve kendinden adeziv rezin yapıştırma
simanı ile ilgili yeterince yoktur. Çalışmamızın amacı, kompozit rezin yapıştırma simanı ile
kendinden adeziv rezin yapıştırma simanının, üst ve alt yüzey sertlik değerlerinin, statik ve
dinamik ortamda zamana bağlı değişiminin araştırılması ve statik- ve dinamik-yaşlandırma
sonrası, bu değerlerde olası değişiminin değerlendirilmesi ile klinik pratiğinde, simantasyon
aşamasında, klinisyenlere yol gösterici olması ve yeni çalışmalara katkı sağlanmasıdır.
Çalışmamızda, ortasında 5 mm çapında boşluk bulunan, 2 mm kalınlığında, kare
prizma (20 mm x 20 mm) siyah pleksi materyal kalıptan test örnekleri hazırlandı (n=40).
Disk şeklinde (5 mm çapında, 2 mm kalınlığında) test örneklerinin hazırlanması sırasında,
şeffaf bant yerleştirilen cam üzerine siyah pleksi kalıp yerleştirildi. Test materyali, kalıp
içinde yer alan 5 mm çapında boşluğa yerleştirildikten sonra kalıbın üst yüzeyine şeffaf bant
ve cam lamel yerleştirildi. Test kalıbının üst yüzeyinde bulunan disk şeklindeki kısma,
yüksek ışık yoğunluğuna sahip (1400 mW/cm2) LED ışık kaynağının ucu, 0 mm mesafeden
20 sn süre ile uygulandı. Tez çalışmasının birinci aşamasında, uygulanması planlanan, yük
ve süreye karar verilmesi amacı ile, 1 adet kompozit rezin restoratif materyal (n=5), 1 adet
kompozit rezin yapıştırma simanından (n=5) test örnekleri hazırlandı. Test örneklerinin üst
yüzey ve alt yüzey sertlik ölçümü, HVS-1000 Vickers yüzey mikrosertlik cihazı ile
gerçekleştirildi. Ölçüm için, izdüşüm oluşturan en hafif yük ve en az süre (50 gr ve 10 sn)
uygulamasına karar verildi. Tez çalışmasının ikinci aşamasında, karar verilen yük ve süre
(50 gr ve 10 sn), 3 farklı rezin esaslı siman materyalleri, statik- ve dinamik-yaşlandırma
işlemi için 2 ayrı alt gruba ayrıldı. Yaşlandırma öncesi ve sonrası, üst yüzey ve alt yüzey
sertlik ölçümleri gerçekleştirildi. Elde edilen bulgular, IBM SPSS Statistics 22 programı ile
değerlendirildi. Verilerinin incelenmesi, parametrelerin normal dağılıma uygunluğu,
Kolmogorov Smirnov ve Shapiro Wilks testleri ile incelendi. Kompozit rezin restoratif
materyal/kompozit rezin yapıştırma simanı, uygulanan kuvvet (gram) ve uygulanan sürenin
(saniye) üst yüzey ve alt yüzey sertlik değerleri üzerindeki ortak etkinin
değerlendirilmesinde, Üç-yönlü varyans analizi=Three-way ANOVA testi, post hoc olarak
Tukey HSD testi kullanıldı. Test edilen rezin esaslı yapıştırma simanları arasında, yüzey
sertlik değerlendirilmesinde, Tek-yönlü varyans analizi=One-way ANOVA testi, post hoc
olarak Tukey HSD testi kullanıldı. Test edilen materyaller arasında, 10 dakika, 1 saat, 24
saat ve 1 yıl sonra ölçüm aralıklarında, statik-yaşlandırma sonrası, yüzey sertlik
değerlerindeki değişimin incelenmesinde, tekrarlayan ölçümlerde varyans analizi, post hoc
test olarak Bonferroni testi uygulandı. Üst yüzey-alt yüzey ve dinamik-yaşlandırma işlemi

77
öncesi/dinamik-yaşlandırma işlemi sonrası karşılaştırmalarında Paired Samples t test
kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.

1 yıl sonra, statik-yaşlandırma ve 1 yıl klinik koşullara denk gelen, dinamik-
yaşlandırma sonrası sonuçlar değerlendirildiğinde, test edilen materyallerin yapısına bağlı,

VHN değerlerinde istatitiksel farklılık saptandı. İn vitro koşullarda, materyale bağlı yüzey
sertlik değişimleri ile ilgili bilgilerin kısa sürede elde edildiği, dinamik-yaşlandırma işlemi
daha uygun test tekniğidir. Test edilen materyallerde, özellikle üst yüzey VHN
değerlerindeki değişimlerin, ortalama ve standart sapma değerleri, çok küçük rakamsal
farklılıklar oluşturdu. Bu durum, yüksek ışık yoğunluğuna sahip LED ışık kaynağının en
yakın mesafeden (0 mm) uygulanmasına bağlı, materyallerde oluşan yeterli polimerizasyon
miktarı ile açıklanır.

Abstract:
Indirect ceramic and ceramic-like restoration applications have found widespread
use together with the CAD/CAM technique. When it comes to bonding these restorations to
dental hard tissues, composite resin luting cement or self-adhesive luting cement materials
are used. The mechanical properties of these luting cement materials significantly affect the
clinical performance of the indirect restoration. Hardness is defined as the resistance of the
material's surface to abrasion and scratching, and it is important for all restorative materials,
as well as for resin-based bonding cement materials to support the restoration against forces.
There are static- and dynamic-post-aging studies of composite resin restorative materials in

the literature. However, there is not enough about composite resin luting cement and self-
adhesive resin luting cement. The aim of the present study is to investigate the time-
dependent changes in the upper and lower surface hardness values of the composite resin

luting cement and self-adhesive resin luting cement in the static and dynamic environment;
and to evaluate the possible changes in these values after static- and dynamic-aging in
clinical practice, in the cementation phase, to guide clinicians and contribute to new studies.
In the present study, test samples were prepared from a 2 mm thick, square prism (20
mm x 20 mm) black plexiglass mold with a 5 mm diameter gap in the middle (n=40). During
the preparation of the disk-shaped (5 mm diameter, 2 mm thick) test samples, a black
plexiglass mold was placed on the glass on which the transparent tape was placed. After the
test material was placed in the cavity with a diameter of 5 mm in the mold, transparent tape
and glass coverslip were placed on the upper surface of the mold. The tip of a high light
intensity (1400 mW/cm2) LED light source was applied to the disc-shaped part on the upper
surface of the test mold from a distance of 0 mm for 20 seconds. In the first stage of the
thesis study, test samples were prepared from 1 composite resin restorative material (n=5)
and 1 composite resin bonding cement (n=5) in order to decide on the load and duration
planned to be applied. The upper and lower surface hardness measurements of the test
samples were performed with the HVS-1000 Vickers surface microhardness device. For the
measurement, it was decided to apply the lightest projecting load and the least duration (50 g
and 10 sec). In the second phase of the thesis work, the decided load and time (50 g and 10
sec), 3 different resin-based cement materials were divided into 2 separate subgroups for
static- and dynamic-aging. Before and after aging, upper surface and lower surface hardness
measurements were performed. The findings were evaluated with the IBM SPSS Statistics
22 program. The analysis of the data, the conformity of the parameters to the normal
distribution were examined by Kolmogorov Smirnov and Shapiro Wilks tests. In evaluating
Composite resin restorative material/composite resin luting cement, the joint effect of
applied force (grams) and applied time (seconds) on upper surface and lower surface
hardness values, Three-way analysis of variance=Three-way ANOVA test, Tukey HSD as
post hoc test was used. Among the tested resin-based luting cements, one-way analysis of
variance=One-way ANOVA test was used for surface hardness evaluation, and Tukey HSD
test was used as post hoc. Among the tested materials, analysis of variance in repeated
measurements, Bonferroni test was applied as a post hoc test to examine the change in
surface hardness values after static-aging at the measurement intervals after 10 minutes, 1
hour, 24 hours and 1 year. Paired Samples t test was used for comparison of upper surface-

79
lower surface and dynamic-aging before/after dynamic-aging procedure. Significance was
evaluated at the p<0.05 level.
After 1 year, when the results after static-aging and dynamic-aging, which
corresponds to 1 year clinical conditions, were evaluated, statistical differences were found

in VHN values depending on the nature of the tested materials. In vitro conditions, dynamic-
aging is a more suitable test technique, in which information on material-related surface

hardness changes can be obtained in a short time. In the tested materials, especially the
changes in the upper surface VHN values, the mean and standard deviation values created
very small numerical differences. This is explained by the sufficient amount of
polymerization that occurs in the materials due to the application of the LED light source
with high light intensity from the closest distance (0 mm).