İneklerde gebe kalma ile suni tohumlama zamanı süt somatik hücre sayısı arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between conception and the time of artificial insection milk somatic cells in cows
Yazar: AHMET BAŞTÜRK
Danışman: PROF. DR. HACI AHMET ÇELİK
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Doğum ve jinekoloji Bilim Dalı (Veteriner Hekimlik)
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Dölleme-yapay = Insemination-artificial ; Folikül = Follicles ; Gebelik-hayvanda = Pregnancy-animal ; Ovulasyon = Ovulation ; Somatik hücre sayısı = Somatic cell count ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; İnekler = Cows

Özet:
Bu çalışma, ineklerde gebe kalma ile suni tohumlama zamanı süt somatik hücre sayısı arasındaki ilişki belirlenmiştir. 
Meme bezinin sağlık durumu, follikül çapı, SHS, ve gebelik muayenesini kapsayan çalışma ortaya konulmuştur. Çalışmanın materyalini Afyonkarahisar ili Bolvadin ilçesi ve çevre köylerindeki işletmelerden 50 baş inek oluşturdu. Çalışmada 50 baş östrüs göstermekte olan inekler kullanıldı. İneklerin kızgınlık zamanında sütlerinden CMT yapıldı, SHS sayımı için 10 ml süt alınarak numuneler Afyonkarahisar İl Gıda Konrol Laboratuvarına gönderildi. Suni tohumlama öncesi folikül çapı ölçüldü. Suni tohumlama yapılan ineklerde 24 saat sonra ovulasyon kontrol edildi. İneklerde tohumlamadan 28-30 gün sonra gebelik kontrolü gerçekleştirildi. 
Mastitis pozitif bulunanların süt örneklerinde SHS Mastitis negatif olanlardan önemli derecede yüksek bulundu (p <0.0001).  
Ovulatör follikül çapları Mastitis pozitif olanlarda Mastitis negatif olan hayvanlardan daha küçük olarak ölçülmüştür. Grupların ovulatör follikül çapları arasında belirlenen farklılık istatistiki olarak önemli değildi (p < 0.136). 
Çalışmaya katılan hayvanlarda yapılan ovulasyon kontrolü sonrasında ovulasyon oranlarında bir aksama olmadığı,  Mastitis pozitif ve Mastitis negatif olan hayvanlarda bezer ovulasyon oranlarının oluştuğu gözlendi. Çalışmada kullanılan 50 baş inekten 46 başında ovulasyon şekillendi.
Mastitis pozitif olan ineklerde gebelik oranı (% 17,85), Mastitis negatif olan ineklerden (% 54,54) daha düşük olduğu belirlendi ((p<0,005). Tohumlama yapılan 50 baş inekten 17 başı gebe kaldı. 
Sonuç olarak; östrüs belirtileri gösteren  ve subklinik mastitis bulunan ineklerde yapılan suni tohumlamalardan sonra gebelik oranı önemli ölçüde azaldığı gözlenmiştir. İneklerde suni tohumlamaların subklinik mastitisin varlığı araştırılarak yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Abstract:
In this study, the relationship between conception and milk somatic cell count at the time of artificial insemination in cows was determined.
A wide and comprehensive study covering the health status of the mammary gland, follicle diameter, SHS, and pregnancy examination has been presented. The material of the study consisted of 50 cows from the farms in Afyonkarahisar province, Bolvadin district and surrounding villages. 50 oestrus cows were used in the study. CMT was made from the milk of the cows at the time of estrus, 10 ml of milk was taken and the samples were sent to Afyonkarahisar Provincial Food Control Laboratory for SHS counting. Follicle diameter was measured before artificial insemination. Ovulation control was performed after 24 hours in artificially inseminated cows. Pregnancy control was performed 28-30 days after insemination in cows.
Milk samples of those with positive mastitis were found to be significantly higher than those with negative SHS Mastitis (p < 0.0001).
Ovulatory follicle diameters were measured to be smaller in Mastitis-positive animals than in Mastitis-negative animals. The difference between the ovulatory follicle diameters of the groups was not statistically significant (p < 0.136).
After the ovulation control in the animals participating in the study, it was observed that there was no disruption in ovulation rates, and similar ovulation rates were observed in Mastitis positive and Mastitis negative animals. Ovulation occurred in 46 heads of 50 cows used in the study.
It was determined that the pregnancy rate (17.85%) in mastitis-positive cows was lower than in Mastitis-negative cows (54.54%).
As a result; It has been observed that the pregnancy rate is significantly reduced after artificial insemination in cows showing signs of estrus and subclinical mastitis. It was concluded that artificial insemination in cows should be done by investigating the presence of subclinical mastitis.