Borç ilişkilerinde def'i hakkı ve itirazlar
Pleas and objections in debtor-creditor relationships
Yazar: NESLİHAN ÇUKADAR
Danışman: PROF. DR. İHSAN ERDOĞAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Medeni Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Defiler = Pleas

Özet:
Def?i, borçluya tanınmış, borçlanılan edimin ifasından özel bir sebeple kaçınma hakkıdır. Def?ilerin ortak özellikleri; alacak hakkı ve talep yetkisiyle bağlantılı olma, hak olma, sınırlı sayıda olmama, zamanaşımına uğramama ve maddî hukuka ilişkin bir savunma vasıtası olma şeklinde sıralanabilir. Borç ilişkilerinde def?iler kendi içerisinde, etkilerinin süresine, doğurdukları sonuçların kapsamına ve hukukî temelinin olup olmamasına göre türlere ayrılır. Bu türler içerisinde def?iler açısından yapılan en kapsamlı ve temel ayrım, def?ilerin kullanılmasıyla ortaya çıkan etkinin süresi dikkate alınarak yapılmış olanıdır. Bu çerçevede borç ilişkilerinde var olan def?iler sürekli def?iler ve geçici def?iler olarak ikiye ayrılır. Sürekli def?ilere, zamanaşımı def?i, haksız fiil def?i, sebepsiz zenginleşme def?i, ayıplı ifa def?i; geçici def?ilere ise ödemezlik def?i veya ifa güçsüzlüğü halinde ödemezlik def?i, hapis hakkına ilişkin def?i veya alıkoyma hakkına ilişkin def?i, kefilin sahip olduğu def?iler ve pactum de non petendo def?i örnek verilebilir. Def?i hakkının yargılama dışında açıkça ileri sürülmesi gerekmez. Bununla birlikte, def?i hakkı yargılamada açıkça ileri sürülmedikçe hâkim tarafından re?sen dikkate alınamaz. 
İtiraz, hakkın doğumuna engel olan veya hakkı ortadan kaldıran olayların ileri sürülmesidir. İtirazın başlıca özelliği; olay niteliği taşıma ve alacak ile talebi ortadan kaldırma olarak özetlenebilir. İtirazlar kendi içerisinde hakkın doğumuna engel olan, hakkı ortadan kaldıran, hakkı geciktirici veya engelleyici etkisi olan itirazlar şeklinde ayrıma tâbi tutulur. Hakkın doğumuna engel olan itirazlara, kesin hükümsüzlük (butlan) ve eksiklik (noksanlık) halleri; hakkı ortadan kaldıran itirazlara ise borcu sona erdiren haller, hak düşürücü sürenin gerçekleşmesi, kullanılmış bozucu yenilik doğuran hakların ileri sürülmesi, bozucu koşulun gerçekleşmesi örnek olarak verilebilir. İfa zamanını uzatma sözleşmesi hakkı geciktirici itiraz olarak nitelendirilirken; hakkı engelleyici itirazlar kapsamında kumar ve bahis ve etkisizleşme itirazı sayılabilir. İtirazın varlığının etkisi kendiliğinden ortaya çıkar. Bu sebeple itiraz, menfaati olan herkes tarafından ileri sürülebileceği gibi, hâkim tarafından da re?sen dikkate alınır. 



Anahtar Kelimeler
1)	Def?i
2)	İtiraz
3)	Savunma vasıtası
4)	Maddî hukuk
5)	İleri sürülme

Abstract:
Plea is a right belonging to the debtor, which gives him the right to avoid the performance of an obligation thanks to a particular reason. The common characteristics of pleas are: being related to claims, constituting a right, not being subject to the principle numerus clausus, not being time-barred, and constituting a defense mechanism in the field of substantive law. Several criteria, such as the effect of the pleas, the duration of pleas, the scope of the legal results of pleas, and having or not having a legal basis, are used to classify pleas. Among these, the duration of the effects of pleas provides the most comprehensive and fundamental classification. According to this, pleas are classified as perpetual pleas and temporary pleas. Perpetual pleas are: the time-bar plea, the tort plea, the unjust enrichment plea, and the defective performance plea. Temporary pleas are: the non-performance plea, the case of inability to pay plea, the right of retention plea, pleas belonging to the surety, and the pactum de non petendo plea. It is not necessary to assert pleas explicitly out of courts. However, so long as pleas are not asserted before courts, the judge cannot take them into consideration on his own initiative.
Objection is the assertion of the facts, which obstruct the existence of a right or dissolve a right. The common characteristics of objections are: being a fact, and dissolving the claims. Objections are classified as the objections that obstruct the existing of a right, the objections that dissolve a right, the objections that delay a right, and. The objections that obstruct the existence of a right are: nullity and deficiency. The objections that dissolve a right are: the assertion of the discharge of an obligation, the end of the period of prescription, the assertion of the rights that have dissolving effect, and the fulfillment of dissolving conditions. The objection that delays a right is the deferral of the due date of an obligation. The objections that prevent the enjoyment of a right are: gambling and betting and extinguishment of a right. The effect of objections comes into existence automatically. As a result, objections may be asserted by all interested persons before courts and are taken into consideration by judge on his own initiative.




Keywords
1)	Plea
2)	Objection
3)	Defense mechanism
4)	Substantive law
5)	Assertion