Çocukluk çağı cinsel istismar olgularında mağdur ifadesinin delil niteliği ve ifade geçerlilik analizi
Credibility of children's allegations of sexual abuse and statement validity analysis
Yazar: DİLEK ÇELİK
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN ORAL
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsel suçlar = Sex offenses ; Cinsel suçlar = Sex offenses ; Cinsel taciz = Sexual harassment ; Delil = Evidence ; Geçerlik = Validity ; Mağdur = Wronged ; Tanıklık = Testimony ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual

Özet:
Cinsel istismar olgularında adli bildirimin gecikmesi, fiziksel, anogenital ve adli psikiyatrik bulguların kısıtlılığı, görgü tanıklarının olma ihtimalinin azlığı, çocuğa ait psikolojik bulgular ile olay arasında illiyet bağını kurmakta yaşanan güçlükler, adli süreçte  mağdur çocuk ifadelerinin önemini  ön plana çıkarmıştır. Cinsel istismar davalarında çocuğun ifadesinin önemi, aynı zamanda çocuk ifadesine güvenilip güvenilemeyeceği sorusunu da akla getirmektedir. Cinsel istismar olgularda mağdur ifadesinin güvenilirliğinin değerlendirilmesinde kullanılan yöntemlerden biri de Kriter Bazlı İfade Analizi'dir (Vrij, 2005).
	Bu çalışma, İfade Güvenilirlik Analizi'nin ana bileşenlerinden biri olan Kriter Bazlı İfade Analizi'nin (Köhnken, 2002)adli süreçte etkin bir method olarak kullanılıp kullanılamayacağını sınamak amacıyla yapılmıştır. 
Araştırmanın örneklemini Üsküdar Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülmekte olan toplam 69 cinsel istismar dava dosyası oluşturmaktadır.  Dosyalardaki mağdur çocuk ifadelerinin 51'i güvenilir ifade olarak kabul edilirken (%73.9), 18'i şüpheli ifade kategorisinde değerlendirilmiştir (%26.1). İçerik analizleri, Kriter Bazlı İfade Analizi Kodlama Klavuzu (Quandre,2009) baz alınarak gerçekleştirilmiştir. 
Araştırma sonuçlarına göre, KBİA (Kriter Bazlı İfade Analizi) toplam puanları, güvenilir ifadelerde şüpheli ifadelere göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha fazladır. Güvenilir İfadelerde KBİA toplam puan ortalaması 9,43±2,531 iken, şüpheli ifadelerde toplam puan ortalamasının  5,00±1,815 olduğu görülmüştür. Güvenilir ifadelerde mağdur çocuk yaşının KBİA toplam puanları ile  istatistiksel olarak anlamlı şekilde pozitif korelasyon gösterdiği bulunmuştur.
Her bir kriter güvenilir ve şüpheli ifadeleri ayırt edici niteliği açısından değerlendirildiğinde,  19 kriterin 10 tanesinin  bu özelliği sahip olduğu ve bu kriterlerin de, mantıksal yapı, yapılandırılmamış ürün, detayların niceliği, bağlamsal çatı, diyalogların alıntılanması, gereğinden fazla detay, yanlış yorumlanmış doğru aktarılan detaylar, ilintili dışsal bağlantılar, kendiliğinden düzeltmeler ve suça özgü ayrıntılar olduğu görülmüştür. Diskrimant analizi sonuçlarına göre, yöntemin %84,1 düzeyinde etkili olduğunu söylemek mümkündür.

Abstract:
In the investigation of sexual abuse allegations, the delay of disclosure, limitations in physical, anogenital and forensic psychiatric evidences, the low probability of the existance of eyewitness and the problems in forming causal relationship between observed psychological symptoms of the alleged victim and the sexual abuse revealed the importance of  child victims' testimony as well  as the veracity of victims・statements. One of the most known method in the evaluation of veracity of victims statement in sexual abuse cases is Criterian Based Content Analysis (Vrij, 2005)
	The main aim of the present study is to evaluate the effectiveness of Criterian Based Content Analysis (CBCA) which is one of the most prominant part of Statement Validity Analysis (Köhnken, 2002) and to investigate whether it is a reliable method for judicial process. 
      The research sample consists of 69 sexual abuse case files gathered from  Üsküdar Juvenile High Criminal Court. While 51 (73,9%) of the child victim testimonies are categorized as truthful, the remaining 18 (26,1%) are referred to deceptive allegations. The content analysis is based on Criterian Based content Analysis Coding Manual(Quandre,2009).
      The results showed that , the total score of CBCA in truthful statements is significantly higher than the total score of CBCA in deceptive statement. It is found that, the means of CBCA scores are9.43±2.531 for trutful statements 5.00±1.815 for deceptive statements. There is a positive correlation between age of the victim and CBCA scores in truthful statements. 
      When each of the criterion in CBCA is analyzed, 10 out of 19 criteria are found to have a unique power to differentiate the trutful statements from deceptive ones and these criteria are logical structure, unstructured productions, quantity of the details, contextual embedding, reproduction of conversations, superfluous details, accurately reported details misunderstood, related external associations, spontanious corrections, details characteristic of the offense. Discrimant analysis showed that overall accuracy rate is 84,1% for CBCA.