Farklı düzeyde Ca ve P içeren yumurta tavuğu yemlerine sitrik asit ilavesinin performans, yumurta kalitesi, mineral madde yararlanımı ve bağırsak mikroflorası üzerine etkileri
Effects of citric acid suplementation to laying hen diets contained different levels of Ca and P on the performance, egg quality, mineral utulization and microbial population of small intestine
Yazar: ZÜLEYHA KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ÇİFTÇİ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Bölümü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Sitrik asit = Citric acid ; Yumurta kalitesi = Egg quality ; Yumurta tavukları = Laying hens ; İnce bağırsak = Small intestine

Özet:
Bu araştırmada farklı düzeyde Ca (% 3.0 ve 3.5) ve yararlanılabilir P (% 0.15 ve 0.35) içeren yumurta tavuğu rasyonlarına sitrik asit ilavesinin (% 0 ve 4), performans, yumurta kalite kriterleri, mineral madde yararlanımı ve ince bağırsak mikroflorası üzerine etkileri incelenmiştir. Araştırmada 25 haftalık yaşta RIRx LINE 54 (ATAK) kahverengi hibrid yumurtacı tavukları kullanılmıştır. Tavuklar yer kümesinde her birinde 40 tavuk bulunan 32 bölmeye rasgele dağıtılmıştır. Deneme 4 tekerrürlü olarak 8 deneme gurubunda faktöriyel düzende (2x2x2) yürütülmüştür. Deneme 25?60 haftalık yaşlar arasında iki dönemde yürütülmüştür. Tavuklara 1. dönemde (25?40. hafta) 2770 kcal/kg ME ve % 17.50 ham protein içeren rasyonlar ile 2. dönemde (43?58. hafta) 2750 kcal/kg ME ve %16.75 ham protein içeren izokalorik ve izonitrojenik rasyonlar verilmiştir.Denemede, yumurta verimi % 3.5 Ca düzeyinde % 3 Ca'a göre daha yüksek olmuştur. Ayrıca yumurta tavukları için önerilen düzeylerde Ca (% 3.5) ve Py (% 0.35) içeren yemlere sitrik asit ilavesi yumurta verimini önemli derecede artırmıştır (P<0.05). Yumurta ağırlığı, % 3.0 Ca ve % 0.15 Py düzeyli ve sitrik asit ilaveli yemle beslenenlerde diğer Ca ve Py düzeylerinde sitrik asit ilaveli yemlere göre daha yüksek bulunmuştur (P<0.05). Yumurta üretimi faktörlerden, önemli düzeyde etkilenmemiştir (P>0.05). Genel olarak kalsiyum düzeyinin artması yem tüketimini artırırken (P<0.05) yem değerlendirme sayısı üzerinde önemli bir etki göstermemiştir (P>0.05).Ak yüksekiği ve haugh birimi % 3.0 Ca düzeyinde sitrik asit ilavesiyle düşmüştür (P<0.05). Faktörlerin yumurta sarı rengi üzerine etkisi genelde önemli olmamıştır (P>0.05). Kabuk kırılma mukavemeti, kabuk ağırlığı, kabuk kalınlığı ve kabuk oranı üzerine % 3.5 Ca ve % 0.35 Py düzeyi ile bu düzeylerde sitrik asit ilavesi olumsuz etki yaratmıştır (P<0.05).İncebağırsak mikroorganizma popülasyonu ve sindirim sistemi organ ağırlıkları üzerine faktörlerin önemli etkisi görülmemiştir (P>0.05). Taşlık ve jejenum pH'sı ise % 0.35 Py ve % 3.5 Ca düzeylerinde sitrik asit ilavesi ile önemli artış göstermiştir (P<0.05).Tibia kemiği külü üzerine % 0.35 Py düzeyi ile sitrik asit ilavesi arttırıcı etkide bulunurken (P<0.05), tibia külü Ca içeriği ve kırılma mukavemeti üzerine aynı etkiyi göstermemiştir (P>0.05). Kan serumu Ca ve P içeriği, % 3.0 Ca içerikli yemlere sitrik asit ilavesiyle artmıştır (P<0.05). % 3.0 kalsiyum düzeyi yumurta kabuk külünü düşürürken, kabuk külü kalsiyum içeriğini arttırmıştır (P<0.05).Kalsiyumun % 3.5 ve Py'un % 0.35 düzeylerinde sitrik asit ilavesi, Ca ve P tüketimlerini arttırmıştır (P<0.05). Kalsiyumun fazla tüketilmesi birinci dönemde Ca sindirilebilirliğini arttırırken, ikinci dönemde düşürmüştür (P<0.05). Fosfor tüketimi ve sindirilebilirliği açısından da benzer sonuçlar alınmıştır.

Abstract:
In this experiment, effects of citric acid supplementation (0 and 4 %) to laying hen diets with different Ca (3.0 and 3.5 %) and available P (0.15 and 0.35 %) levels on hen performance, some egg quality characteristics, mineral utilization and microbial population in the small intestine were investigated. Twenty five weeks-old RIR x LINE 54 (ATAK) brown laying hen hybrids were used. Laying hens were randomly distributed to 32 pens with 40 hens of each. Experiment was carried out with 8 dietary treatments with 4 replicates in random block factorial (2x2x2) arrangement. Experiment was continued from 25 to 60 weeks of age in two feeding periods. Laying hens were fed with isonitrogenous and isocaloric experimental diets of 17.50 % crude protein and 2770 kcal ME/kg for first period (25 to 41 weeks) and 16.75 % crude protein 2750 kcal ME/kg for second period (44 to 60 weeks).In this experiment, laying rate was higher for diets of 3.5 % Ca than that of 3.0 % Ca. Moreover, citric acid supplementation to diets contained 3.5 % Ca and 0.35 % available P (Pa) was also significantly increased laying rate (P<0.05). Egg weight was higher for diet contained 3.0 % Ca and 0.15 % Pa with citric acid supplementation than that diets of citric acid supplemented to other Ca and P levels (P<0.05). Egg mass was not affected by treatments (P>0.05). Generally, higher dietary Ca level increased feed intake, but not affected feed conversion ratio significantly.Albumen height and Haugh unit were reduced by citric acid supplementation at the 3.0 % Ca level (P<0.05). Effects of main factors on the egg yolk colour were not significant generally. Effects of diets contained 3.5 % Ca and 0.35 % Pa level without or with citric acid supplementation on the egg shell breaking strength, shell weight, shell thickness and shell rate were negative (P<0.05).Effects of main factors on the intestinal microflora and digestive system organ weights were not significant (P>0.05). pH of gizzard and jejenum was significantly increased by citric acid addition to diets with the 3.5 % Ca and 0.35 % Pa levels (P<0.05).Citric acid supplementation to diets with 0.35 % Pa level increased tibia ash content (P<0.05), but not for Ca content of tibia ash and tibia breaking strength. Ca and P content of serum were significantly increased with citric acid addition to diets contained 3.0 % Ca. 3.0 % Ca level reduced egg shell ash, but increased their Ca content (P<0.05).Citric acid supplementation to diets with 3.5 % Ca and 0.35 % Pa level increased Ca and P intake of hens. Higher Ca intake increased Ca digestibility for first period, but reduced for second period (P<0.05). Similar pattern was also found for P intake and digestibility.