Bireysel sporcularda uyarılma potansiyellerinin ve fiziksel uygunluk parametrelerinin belirlenmesi
Determination of evoked potentials and physical fitness parameters for individual athletes
Yazar: ESİN ERDOĞAN
Danışman: PROF. NAZAN DOLU
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Fiziksel uygunluk = Physical fitness ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Uyarılmış potansiyeller = Evoked potentials ; Vücut bileşimi = Body composition ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
EEG kaydı sırasında fiziksel bir uyaran verildiğinde spontan aktivitede yaklaşık bir saniye süreyle meydana gelen değişikliklerin oluşturduğu cevaba "Uyarılma Potansiyelleri (UP)" adı verilir. Serabral lateralizasyon,  beyin hemisferlerin bir takım özel nörolojik fonksiyonların kazanılması, uygulanması ve kontrolünde gösterdikleri farklı yeteneklerdir. Fiziksel uygunluk; günlük aktivite performansının verimli ve sağlıklı bir şekilde vücut sistemleri tarafından yerine getirilmesi yeteneğidir.  
Çalışmamızda bireysel sporcuların işitsel uyarılma potansiyelleri farklı spor branşlarında kaydedilecek, hangi spor türünün bilişsel fonksiyonları geliştirdiği incelenecektir. Çalışmamızda, spor yapan kişilerde hangi hemisferin ve/veya hemisferlerin daha etkin olduğunun uyarılma potansiyelleri (UP) ile araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca çalışmamızda; aktif bireysel sporcu ve sedanter grubun fiziksel uygunluk parametreleri ölçümleri incelenecektir. Çalışma 4 aktif sağlıklı bireysel sporcu  (kayak,  tekvando, tenis ve yüzme n: 10, toplam 40 gönüllü erkek bireysel sporcu)  ile sağlıklı kontrol de (n: 12 gönüllü erkek bireyler) gerçekleştirildi. Uyarılma potansiyelleri kayıtları saçlı deriden Ag/AgCl elektrot aracılığı ile P3, P4, T3 ve T4 beyin bölgelerinden alınmıştır. Odball paradigması ile standart ve hedef ses uyaranları uygulanıp elde edilen kayıtlarda N1 ve P3 dalgalarının latans ve genlikleri analiz edilmiştir. Vücut Kompozisyonu Testleri İçin, boy-kilo ölçümleri,  vücut kitle endeksi (BKİ), vücut yağ kitlesi, vücut yağ yüzdesi (VYK), yağsız vücut kitlesi (YVK) ve toplam vücut suyu (TVS) ölçümleri yapılmıştır. Antropometrik ölçümler için, deri kıvrım kalınlıkları, çap, çevre ve uzunlukları ölçülmüştür.
Çalışmamızda; tekvando sporcularının sol hemisferlerinde diğer spor dallarına göre bilişsel fonksiyonlarda azalma gözlenirken, sağ hemisferlerinin daha iyi çalıştığı bulunmuştur. Sedanterlerde ise sol hemisferde, tekvandoculara göre bilişsel fonksiyonları daha iyi bulunurken, sağ hemisferleri tekvandoculara göre bilişsel fonksiyonları daha azalmış bulunmuştur. Ayrıca; tekvando, tenis ve sedanterlerin sağ ve sol hemisferleri arasında anlamlı farklılık vardır. Fakat kayak ve yüzme grubunun sağ ve sol hemisferlerinde anlamlı farklılık yoktur. Bu bulguda bize, sporun kognitif fonksiyonları geliştirebileceği kayak ve yüzme sporları yapanların her iki hemisferini kullandığı sonucuna varılmıştır. 
 
Anahtar kelimeler: Bireysel sporcu, P300,  serabral lateralizasyon,  vücut kompozisyonu, antropometrik ölçümler

Abstract:
"Evoked Potentials (EP)" is called the response that formed by the changes in spontaneous activity for about a second When a physical stimulus is given during EEG recording. Cerebral lateralization are different abilities that indicated by the brain hemispheres in the implementation and control of the acquisition of a number of specific neurological function. Physical fitness is the ability that needs to daily activity performance to be fulfilled by body systems in efficient and healthy way. In our study, auditory evoked potentials of individual athletes  will be recorded in different sports branches, what kind of sports can improve cognitive functions will be examined. In our study, it has been aimed to investigate which hemisphere or hemispheres of people engaged in sports are more effective via evoked potentials (EP). Moreover in our study; physical fitness parameter measurements of active individual athletes and the sedentary group will be examined.
The study was carried out with 4 active healthy individual athletes (skiing, taekwondo, tennis and swimming n = 10, a total of 40 volunteer male individual athletes) in healthy control (n: 12 volunteer male individuals). Evoked potentials recordings were taken from the scalp through  Ag / AgCl electrode in brain regions of P3, P4, T3 and T4.Standard and target sound stimuli implemented with oddball paradigm, latencies and amplitudes of the N1 and P3 were analyzed in the records had been obtained. Length-weight measurements, body mass index (BMI), body fat mass, body fat percentage (FM), fat-free mass (FFM) and total body water (TBW) were measured for body composition testing. Thickness of skinfold, of diameter, circumference and length were measured for anthropometric measurements. 
While decline observed in cognitive function in the left hemisphere of taekwondo athletes compared to other sports, the right hemisphere was found to work better, for sedentary, cognitive function found better in the left hemisphere compared to taekwondo athletes, their cognitive function of the right hemisphere found further reduced compared to of taekwondo, were, the judo and karate athletes.  Also; there is a significiant difference between the right and left hemispheres of taekwondo tennis and sedentary in our study.  However, There is no significiant difference in the right and left hemispheres of skiing and swimming groups. It has reached the conclusion that sports can improve cognitive function,  skiing and swimming athletes use both hemispheres in this result.

Key words: Individual athletes, P300, cerebral lateralization, body composition,  anthropometric measurements