İki farklı metodla üretilen yapısal çelik profillerin mikroyapı ve mekanik özelliklerinin incelenmesi
Examination of microstructure and mechanical properties of structural steel profiles produced by two di̇fferent methods
Yazar: MURAT DÖKMECİ
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN APAY
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İmalat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Çelik boru ve profiller ekonomik yöntemlerle seri üretime uygunluğuyla kullanımı çok fazla yaygın olan malzemelerdir. Bu çalışmada sıcak haddelenmiş yapısal çelik saclardan iki farklı üretim metodu ve yüksek frekans indüksiyon kaynak yöntemiyle üretilen boyuna kaynaklı yapısal çelik profiller incelenmiştir. Üretimi gerçekleştirilen çelik profillere tahribatlı ve tahribatsız testler uygulanarak mekanik özelliklerin incelenmesi yapılmıştır. Mekanik özelliklerin tespitinde, ağız genişletme (TS EN ISO 8493), sertlik testi ve çekme deneyi (TS 138 EN 10002-1) teknikleri kullanılmıştır. Ayrıca farklı üretim metotları ile üretilen yapısal çelik profillerin mikroyapı incelemeleri de yapılmıştır.

Üretimi yapılan profillerin kaynaklı ve kaynaksız yerlerden çekme testi sonuçları değerlendirilmiş olup farklılık olup olmadığına bakılmıştır. İki farklı metodla farklı proses ayarlarıyla üretilen numunelerin kaynaksız yerlerinden yapılan çekme testi sonuçlarının hangilerinin hammadde değerine yakın olduğu saptanmıştır. 
Çalışmada iki farklı metodun profil büküm yerlerine etkisini görebilmek için sertlik ölçümleri yapılarak ağız genişletme testi ile standardın istediği kriteri sağlayıp sağlamadığına bakılmıştır. Aynı profilin iki farklı metotla üretimlerde kullanılan hammadde miktarları ve kalıp ayar zamanları da incelenmiştir.

Bu çalışmaların sonucunda iki farkı üretim metodun karşılaştırılması yapılarak yapısal çelik profil üretiminde kullanılan en iyi üretim metodunun yeni yöntem olan esnek soğuk şekillendirme ile direkt profil üretimi olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Steel pipes and profiles are materials that are widely used due to their suitability for mass production with economical methods. In this study, longitudinally welded structural steel profiles produced from hot-rolled structural steel sheets using two different production methods and high frequency induction welding method were examined. Mechanical properties of manufactured structural tubes are examined by conducting destructive and nondestructive test methods.Tube expanding test (TS EN ISO 8493), hardness test and tensile test (TS 138 EN 10002-1) methods are applied to determined mechanical properties.On the other hand micro structural properties of tubes that manufactured by two different methods. 

The tensile test results of the produced profiles from welded and unwelded areas were evaluated and it was checked whether there were any differences. It was determined which of the tensile test results from unwelded areas of the samples produced with different process settings with two different methods were close to the raw material value. In the study, hardness measurements were made to see the effect of the two different methods on the profile bending areas and it was checked whether the criteria required by the standard were met with the mouth expansion test. The raw material amounts and mold setting times used in the production of the same profile with two different methods were also examined.

As a result of these studies, two different production methods were compared and it was determined that the best production method used in the production of structural steel profiles was the new method of direct profile production with flexible cold forming.