Genç futbolcuların somatotip özelliklerinin oynadıkları mevkilere göre değerlendirilmesi ve beslenme durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Evaluation of the somatotype characterstics of the young soccer players according to possition they played and and inspection of the relationship between nutritional status
Yazar: BAŞAR ZİROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAHENDE ESİN ŞEKER
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Somatotipler = Somatotypes ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bütün spor branşlarında olduğu gibi futbolda da daha az maliyetle daha yüksek performans ve sürekli başarı hedeflenmektedir. Bu nedenle branşa uygun vücut tipi belirleme çalışmaları yükselen bir ivmeyle devam etmektedir. Futbolda yapılan somatotip araştırmalar, performansı arttırmanın dışında ileriye yönelik başarılı olması muhtemel sporcuları erken yaşta belirleyebilmeyi amaçlamaktadır.
Bu çalışma, Beşiktaş Jimnastik Kulübü altyapısında U15-U16-U17-U19 olmak üzere 4 yaş grubu takımlarında oynayan 66 futbolcunun somatotip profillerini ve mevkilere göre olası farklılıkların beslenme durumlarıyla ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. 
Sporcuların beslenme durumlarını saptamak için 3 günlük besin tüketim kaydı yöntemi uygulanmıştır. Somatotip profillerin belirlenmesinde ise ağırlık, boy, deri kıvrım kalınlığı, çap ve çevre ölçümleri gibi antropometrik veriler toplanmıştır. Toplanan antropometrik veriler Heath-Carter yöntemiyle hesaplanıp somatotip değerlere ulaşılmıştır.  Gerek uluslararası, gerek de ulusal araştırmaların genelinde olduğu gibi yapılan bu çalışmada da mevkiler arası somatotip değerler arasında anlamlı bir fark bulunmazken, Beden Kütle İndeksi değerleri incelendiğinde, kalecilerle savunmacılar, orta sahalar ve forvetler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görülmektedir (p<0,05). Günlük alınan karbonhidrat, protein ve yağ yüzdelerine mevkilere göre bakıldığında istatiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (p<0,05). Ayrıca sporcuların somatotip, BKİ ve beden yağ yüzdesi arasındaki korelasyona bakıldığında p<0,01 düzeyinde anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Bu sonuç sporcuların branş içerisinde antropometrik ve somatotip özellik bakımından yüksek derecede uyumlu olduğunu göstermektedir. 
Somatotip çalışmaları son derece önemli olmakla beraber bu alanda daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır. Yapılacak çalışmaların, her yaş grubu için branşa ait en üst düzey liglerde ve elit seviyedeki sporcular üzerinde yapılması ve bu şekilde branşa ait yol gösterici standartlar belirlenmesi önemli bir konudur.

Anahtar kelimeler : Somatotip, Antropometrik ölçümler, Sporcu beslenmesi, Futbol

Abstract:
As in all sports branches, soccer is aimed at higher performance and more continuous success with less cost. For this reason, proper body type identification studies continue with increasing acceleration. Somatotype surveys in soccer are aimed at early detection of potential athletes who are likely to be successful in the future, apart from improving performance. Our study was carried out in order to investigate the somatotype profiles of 66 soccer players playing in 4 different under-age teams, Besiktaş JK infrastructure U15-U16-U17-U19, and the relation of possible differences to the nutritional status according to the positions.
In order to determine the nutritional status of the athletes, a 3-day nutrient consumption recording method was applied. When somatotype profiles are identified; anthropometric data such as weight, height, skin fold thickness, diameter and environmental measurements were collected. The collected anthropometric data were calculated by Heath-Carter method and reached somatotype values. While there is no significant difference between somatotype values in our work, as in international and national studies, there is a statistically significant difference between goalkeeper, defenders, midfielders and strikers when the BDI values are examined. There was no statistically significant difference in the percentage of carbohydrates, proteins and fats consumed per day compared to the placebo. (p <0,05) In addition, when we look at the correlation between somatotype, BMI and body fat percentage of athletes, there is a significant correlation at p <0.01. This shows that athletes are highly compatible anthropometric and somatotypical characteristics in the branch.
While somatotype studies are extremely important, there is a need for more work in this area. It is an important issue to make studies on top level leagues belonging to the age group and elite level sportsmen for every age group, and to set guiding standards for this age group.

Keywords : Somatotype, Anthropometric measurements, Sport nutrition, Soccer