Alzheimer hastalarına karşı toplumdaki bireylerin bakış açısının değerlendirilmesi
Evaluation of the society's perspective to the alzheimer patients
Yazar: SULTAN SEHER KARAÇAYIR
Danışman: PROF. DR. SELMA DOĞAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Bakış açısı = Point of view ; Damgalama = Stigmatization

Özet:
Araştırma, Alzheimer tanısı alan bireylere karşı toplumun bakış açısını
değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı türde yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini, İstanbul
İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı, Üsküdar İlçe' sinde bulunan, Aile Sağlığı Merkezi'ne
kayıtlı 200 kişi oluşturmuştur. Veriler araştırmaya katılan bireylerden Şubat ve Mart 2021
tarihleri arasında Tanıtıcı Bilgi Formu ve Damgalama Anketi (The Attribution
Questionnaire-27) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, yüzdelik,
Pearson Korelasyon Testi, Tukey testi, Varyans Analiz (Anova), T testleri kullanılmıştır.
Araştırmaya katılan bireylerin %33.0'ını 26-45 yaş aralığındaki kişiler, %55.0'ını
kadınlar oluşturmaktadır. Katılımcıların %30.5'i lise mezunu, %31.5'i ise serbest meslek
sahibi, %55.5'i evli olup %53' ünün çocuğu yoktur ve %77'i çekirdek aile yapısına sahip
ve %48.5'inin ekonomik durumu orta olarak saptanmıştır.
Bireylerin Damgalanma Anketi toplam ve alt boyut puan ortalamaları
incelendiğinde toplam puan ortalaması (x̄:127,62±9.51) ile orta düzeyde olarak
bulunmuştur. Damgalama toplam ve alt boyut puan ortalamalarına bakıldığında;
(x̄:18,37±4,920) ile en yüksek puan ortalamasını yardım alt boyutu almışken,
(x̄:8,81±4,483) ortalama ile en düşük puan ortalamasını suçlama alt boyutu almıştır.
Kaçınma (x̄: 17,79±5,124), acıma (x̄:16,95±4,495) ve ayrılma (x̄:16,89±5,506)
alt boyutları ortalamanın üstünde değerlere sahipken; tehlikelilik, (x̄:14,95±5,713), baskı
(x̄:14,47±5,311) ortalama değer almış olup, öfke (x̄:13,11±5,321) ve korku
(x̄:11,87±5,341) alt boyutları ise ortalamanın altında değerler almıştır.
Bireylerin damgalama toplam ve alt boyut puan ortalamaları değişkenlere göre
incelendiğinde; eğitim durumu açısından; okuryazar olmayan/ilkokul mezunu kişilerde
acıma alt boyutu puan ortalaması lise mezunu kişilere göre daha yüksek olup istatiksel
olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Bireylerin meslek durumuna göre; memur
kişilerin kaçınma alt boyut ortalamaları çalışmayan/ev hanımı/emekli kişilerden daha
düşük olup istatiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Bireylerin ekonomik
özelliklerine bakıldığında acıma, baskı, yardım puan ortalamaları, ekonomik durumu kötü 
olanlara göre ekonomik olarak orta düzeyde olan kişilerde daha yüksek olduğu ve bu
farkın istatiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0,05).
Bireylerin Alzheimer hastası kişileri tanıma durumuna göre; baskı alt grup puan
ortalamasının Alzheimer tanıdığı olmayanlarda daha yüksek olduğu ve bu farkın istatiksel
olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0,05).
Bireylerin toplam ve alt boyut ortalamalarında cinsiyet, medeni durumu, yaş,
çocuk sayısı, aile yapısı, Alzheimer hastası bireye yakınlık derecesi değişkenlerine göre
istatiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05).
Sonuç olarak, Alzheimer hastalığı ve hastalarına karşı toplumdaki bireyler
tarafından dışlanma, etiketlendirme yapılabildiği, bu nedenle etiketlendirmeye karşı
toplumda farkındalık yaratacak eğitim vb. çalışmalar yapılmasının önemli olduğu
söylenebilir.
Toplumun Alzheimer hastalarına bakış açısını değerlendirmek amaçlı
çalışmaların arttırılması, damgalama mücadelesinde hemşirelere toplumun Alzheimer
tanılı bireye karşı damgalamaya karşı farkındalığın arttırılması, damgalamaya neden
olabilecek etmenlerin belirlenmesi ve ortadan kaldırılması konusunda önemli roller
düşmektedir.

Abstract:
The research was conducted in a descriptive manner in order to evaluate the
perspective of the society to wards individuals diagnosed with Alzheimer's. The sample
of the study consisted of 200 people registered in a Family Health Centre in Üsküdar
District. Data were collected from individuas participating in the study between February
and March 2021 using the Intro ductory Information Form and (The Attribution
Questionnaire-27). In the evaluation of data, percentage, Pearson Correlation Test,
Turkey test, Analysis of Variance (Enova), T tests were used.
 %33.0 of the individual sparticipating in the researchare between the ages of
26-45 and %55 are women.%30.5 of the participant sare high school graduates. %31,5
are self-employed, % 55,5 are married, % 53 have no children, %77 have a nuclear family
and %48,5have a moderate economic status. When the total and sub-dimension
meanscores of the Individuals Stigma Scale were examined, the total means core was
found to be at a moderate level with (x̄:127.62±9.51). When the stigmatization total and
sub-dimension mean scores were examined, the helping sub-dimension had the highest
means corewith (x̄:18.37±4.920), while the blamesub-dimension had the lowest means
core with (x̄:8.81± 4.483). While a voidance (x̄:17.79± 5,124), pity (x̄:16,95± 4,495) and
separation (x̄:16,89+5,506) sub-dimensionsha vevalues abovet heaverage, dangerousness
(14.95± 5,713). Printing (x̄:14.47 ±5,311) has an a verage value. Anger (x̄:13.11 ±5.321)
and fear (x̄:11.87± 5.341) sub-dimensions were below the average.
 When the stigmatization total and sub-dimensionmeanscores of the individual
sare analyse daccording to the variables, according to the education level; The means
core of the pitysub-dimension washigher in illiterate / primary school graduates than in
high school graduates, and a statisticallys ignificant difference was found (p<0.05).
According to the occupational status of thein dividuals, the avoidance sub-dimension
averages of civil servants were lower than those of nonworking/housewife/retiredpersons, and a statistically signifi cant difference was found
(p<0.05).
VI
When the economic characteristics of individual sare examined, it is seen that the
mean scores of pity, pressure, help are higher in people with moderate economic status
than those with poor economic status and this difference is statistically significant
(p<0.05). When there cognition status was examined, it wasfound that the pressure scorea
verage washigher in those who did not have Alzheimer's disease and this difference was
statistically signifi can't (p<0.05); There was nostatistically significant difference in the
total and sub-dimension averages of individuals according to the variables of gender,
marital status, age, number of children, family structure, and degree of closeness to an
individual with Alzheimer's disease (p>0.05) As a result, individuals in the society can
be excluded and abeled against Alzheimer's disease and its patients. It can be said that it
is important to carry out studies. Increasing the number of studies aimed at evaluating the
perspective of the society on Alzheimer's patients, increasing the a wareness of the
society against the stigmatization of the individual with Alzheimer's diagnosis,
identifying and eliminating the factorst hatmay cause stigma fall on nurses in the fight
against stigma