Kabak Kemanenin müzikal gelişimi ve icrası: İhsan Mendeş örneği
The musical development and performance of the Kabak Kemane: The case of İhsan Mendeş
Yazar: AYŞENUR GÜNGÖR
Danışman: DOÇ. DR. GÜLŞEN ERDAL
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel ve Kültürel Müzikler Ana Bilim Dalı / Geleneksel ve Kültürel Müzikler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music
Dizin: Etnomüzikoloji = Ethnomusicology ; Türk halk müziği = Turkish folk music ; Türk çalgıları = Turkish musical instruments ; Yaylı çalgılar = String instruments

Özet:
Kabak kemane, Türk halk müziğinin yaylı bir çalgısı olarak geçmişten
günümüze gelişim göstererek farklı coğrafyalardan etkilenmiştir. Bu çalgı önceleri
sadece Teke yöresi olarak bilinen bölgelerde icra edilirken, 1950'lerden itibaren Türk
Radyo Televizyon Kurumu'nun etkisiyle Anadolu'nun diğer yörelerinde de
tanınmıştır. Böylelikle çalgı gelişim ve değişim yoluna girmiştir ve gelişimin
gerçekleşmesinde birçok etken rol oynamıştır. Bu müzikal gelişimi etkileyen faktörler,
çalışmalar ve gelişime öncü isim olan İhsan Mendeş çalışmanın ana konusu olmuştur.
1982 yılında TRT'de kabak kemane sanatçısı olarak göreve başlayan İhsan Mendeş,
kemanenin gelişiminde öncü bir isim olmuştur. Mendeş kabak kemanenin yerelden
ulusal bir konuma gelmesinde, eşlik çalgısı olarak icra edilmesinde ve kemanenin
solist bir çalgı kimlik kazanmasında önemli katkılar sağlamıştır. Mendeş'in kendi tarzı
ve müzikal tınısı, gelecek kemane icracılarına da ilham kaynağı olmuştur. Bu çalışma,
bire bir kişisel görüşmeler, kaynak taramaları ve veri toplama yöntemleri kullanılarak
oluşturulmuştur. Sonuç olarak kabak kemane geçmişte yerel bir çalgı iken, günümüzde
daha yaygın olarak icra edilen bir enstrüman haline gelmiş, bu konuma ulaşırken kabak
kemane üzerine yapılan çalışmalar ve İhsan Mendeş'in bu gelişime olan katkıları
araştırmada detaylı bir şekilde ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kabak Kemane, Müzikal Gelişim, İhsan Mendeş, İcra

Abstract:
Kabak kemane, as a string instrument of Turkish folk music, has changed from
past to present and has been influenced by different geographies. While this instrument
was formerly performed only in the regions known as Teke region, it has been
recognized in other regions of Anatolia since the 1950s with the influence of the
Turkish Radio and Television Corporation. Thus, the instrument entered the path of
development and change, and many factors played a role in the realization of the
change. The factors affecting this musical change, studies and İhsan Mendeş, a pioneer
in development, have been the main subject of the study. İhsan Mendeş, who started
to work as a kabak kemane player in TRT in 1982, became a pioneer in the
development of violin. He made important contributions to the instrument's national
status, its performance as an accompaniment instrument, and the kemane gaining a
soloist identity. Mendeş's own style and musical timbre also inspired future violinists.
This study was created using one-on-one interviews, literature review and data
collection methods. As a result, while the kabak kemane was a local instrument in the
past, it has become a more widely practiced instrument today, and while reaching this
position, the studies on the pumpkin violine and İhsan Mendeş's contributions to this
development are discussed in detail.

Key Words: Kabak Kemane, Musical Development, İhsan Mendeş, Performing