Birinci Dünya Savaşı'nda kanal seferleri (1915?1916)
Canal campaigns in The First World War (1915?1916)
Yazar: İSMET ÜZEN
Danışman: DOÇ. DR. HALİL BAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Tarih = History

Özet:
Birinci Dünya Savaşında Osmanlı Devleti, bağımsızlığını korumak ve hayattakalabilmek, Almanya ise üzerindeki İngiliz ve Rus birliklerinin yükünü hafifletmekistiyordu. Bu iki devletin çıkarları birbirleriyle ittifak kurmalarına yol açmıştı.Osmanlı Devleti ile Almanya arasında 2 Ağustos 1914'te bir ittifak anlaşmasıimzalandıktan sonra, Almanya Uzak Doğudan Fransa'ya daha fazla İngilizkuvvetinin gönderilmesinin engellenmesi veya geciktirilmesi için OsmanlıDevleti'nden acilen İngilizlerin ?Şah damarı? olan Süveyş Kanalına bir saldırıyapmasını istemişti. Fakat 2/3 Şubat 1915'teki ilk Kanal Seferi başarısızlıklasonuçlandı ve Türk ordusu su, erzak ve cephane sıkıntısı nedeniyle geri çekildi.Daha sonra Türklerin ve İngilizlerin kuvvetlerinin çoğunu Çanakkale veGelibolu savaşları nedeniyle bölgeden çekmeleri üzerine Sina çölünde savaşdurakladı. Yine de Türkler 1915 yılında Kanala baskın ve mayınlar koymak suretiyleÇanakkale'ye Kanaldan İngiliz birliklerinin geçişini engellemeye veya geciktirmeyeçalıştılar. Bir yandan da Kanala karşı yeni bir saldırının alt yapısını hazırlamayauğraştılar.Çanakkale cephesinin kapanması üzerine Türkler Kanala ikinci bir saldırınınhazırlığını yaparken, İngilizler Kanalı Türk topçusunun menzilinden uzak tutmakiçin Sina'nın Kuzey rotasında güçlü savunma mevzileri ile bu saldırıyı karşılamayakarar verdiler. Sonuçta Türkler ikinci seferde de başarısız oldu ve böylece Kanalseferleri sona erdi.Bu çalışmada Kanal seferleriyle ilgili ağırlıklı olarak Türk, İngiliz,Avustralya ve Yeni Zelanda resmi yayınları ile konu hakkında yazılmış yerli veyabancı eserlerin karşılaştırılmasına çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı Devleti, İngiltere,Süveyş Kanalı, Sina, Cemal Paşa, Kress von Kressenstein, IV. Ordu, General JohnMaxwell, General Archibald Murray, Katya, Romani, Senusiler, Darfur.

Abstract:
After an alliance was signed between the Ottoman Empire and Germany in 2August 1914, Germany urgently began to want a serious Turkish attack on SuezCanal in order to prevent or to delay Indian and ANZAC soldiers from passing SuezCanal. Thus, these soldiers would not be sent to the Western Front and burden ofGermany would be reduced in this Front. But the First Turkish attack on Suez failedbecause of lack of water, ammunition and food.Due to Gallipoli war the Turks and British reduced their number of troops inPalestine, Syria and Egypt. In order to prevent more British soldier coming toGallipoli, the Turks began smaller raids and to put mines in Suez Canal in 1915. Onthe other hand the Turks tried to construct new railway and roads for second greatattack on Suez.After Gallipoli, while the Turks were preparing for second attack on Suez, theBritish began to prepare new strong defensive line in Sinai and to meet a newTurkish attack on the ground of defensive line. This defensive line would keep theTurkish artillery enough away from Suez Canal. After Romani war in 4 August 1916,the Turks failed to reach Canal. Turkish attack on Suez came to end due to failure ofsecond attack on Suez and afterwards the British advance began attacking onPalestine.Keywords: The First Wold War, The Ottoman Empire, Britain, Germany,Suez Canal, Sinai, Djemal Paşa, Kress von Kressenstein, General John Maxwell,General Archibald Murray, The Fourth Army, Katia, Romani, Sanusi, Darfur.