Beden eğitimi öğretmenlerinin denetime yönelik tutumları ile psikolojik iyi oluş algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between physical education teachers' attitudes to supervision and psychological perceptions of well being
Yazar: ORHAN KIRIKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. NURCAN DEMİREL
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Spor Sağlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında görevli beden eğitimi öğretmenlerinin denetime yönelik tutumları ile psikolojik iyi oluş algıları arasındaki ilişkinin farklı demografik değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Nicel yaklaşıma dayalı ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim öğretim yılında Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında görev yapan 2.200 beden eğitimi öğretmeni, örneklemini ise kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenen ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 445 beden eğitimi öğretmeni oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında Uğurlu ve Usta (2016) tarafından geliştirilen Denetim Tutum Ölçeği, Telef (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 23 paket programı kullanılmış, anlamlılık düzeyi 0.05 kabul edilmiştir.
Bulgular: Beden eğitimi öğretmenlerinin denetime yönelik tutumlarının 'orta', psikolojik iyi oluş algılarının ise 'yüksek' düzeyde olduğu görülmüştür. Beden eğitimi öğretmenlerinin denetime yönelik tutumlarının yaş, eğitim, mesleki kıdem, görev yapılan okul türü ve aktif spor yapma değişkenlerine göre farklılık gösterdiği; cinsiyet, medeni durum ve mesleki denetim tecrübesi değişkenlerine göre farklılık göstermediği anlaşılmıştır. Ayrıca, beden eğitimi öğretmenlerinin psikolojik iyi oluş algılarının eğitim ve aktif spor yapma değişkenlerine göre farklılık gösterdiği; cinsiyet, yaş, medeni durum, görev yapılan okul türü, mesleki denetim tecrübesi ve mesleki kıdem değişkenlerine göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir.  
Sonuç: Beden eğitimi öğretmenlerinin denetime yönelik tutumları ile psikolojik iyi oluş algıları arasında 'düşük' düzeyli pozitif bir ilişkinin bulunduğu ve beden eğitimi öğretmenlerinin psikolojik iyi oluşlarının denetime ilişkin tutumları üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to examine the relationship between the attitudes of physical education teachers working in public primary and secondary schools affiliated to the Ankara Provincial Directorate of National Education towards supervision and their perceptions of psychological well-being by considering various demographic variables.
Method: This quantitative research is mainly framed within the relational screening model. The universe of this research consists of 2.200 physical education teachers serving in public primary and secondary education institutions affiliated with the Ankara Provincial Directorate of National Education during the 2023-2024 academic year. The sample of the study comprises 445 physical education teachers who were determined through convenience sampling, a non-probabilistic sampling method, and volunteered to participate in the research. For data collection, the Supervision Attitude Scale developed by Uğurlu and Usta (2016), the Psychological Well-Being Scale adapted into Turkish by Telef (2013), and a personal information form were used. SPSS 23 package program was used for data analysis, with a significance level set at 0.05.
Findings: It was revealed that the attitudes of physical education teachers towards supervision were at 'moderate' level, while their perceptions of psychological well-being were at 'high' level. It was found that the attitudes of physical education teachers towards supervision varied their age, education level, professional seniority, type of school where they work and engagement in active sports. However, there was no difference in terms of their gender, marital status and professional supervision experience. Moreover, it was determined that the perceptions of psychological well-being of physical education teachers differed based on their education level and engagement in active sports while there was no difference in terms of their gender, age, marital status, type of school where they work, professional supervision experience and professional seniority.
Result: It was found that there is a positive relationship between physical education teachers' attitudes towards supervision and their perceptions of psychological well-being. Within this context, it was understood that the psychological well-being of physical education teachers is a meaningful predictor of their attitudes towards inspection.