Balık ağlarına antifouling özellik kazandıran alternatif yöntemler
Alternative methods for providing antifouling properties to fishing nets
Yazar: GÜLŞAH EKİN KARTAL
Danışman: PROF. DR. AYŞE MERİH SARIIŞIK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Denizel ekosistemler içerisinde gerçekleştirilen akuakültür çalışmalarında en önemli problemlerden birisi biyofouling olayıdır. Biyofouling, sucul ekosistemler içerisine daldırılan yapay yüzeyler üzerine fouling organizmaların tutunmasına denir. Bu olay, balık yetiştiriciliği için kullanılan ağların göz açıklığını kapayarak su değişimini engellemekte ve bu durum çözünmüş oksijenin azalması nedeniyle kültür balıkçılığı üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır. 
Günümüzde balık ağlarında kullanılan kaplama teknolojisi temel biyosit olarak bakır (I) oksitin kullanımına dayanmaktadır. Bakır (I) oksit etkili bir çözüm sunmakla birlikte çevre ekosistemi üzerinde ciddi hasarlar bırakmaktadır. Bu durum, sucul ekosistemlerde sürdürülebilir akuakültür çalışmaları için çevre dostu formülasyonların geliştirilmesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır.
Bu doktora tezinin amacı, toksik antifouling ajanların doğrudan balık ağlarına aplikasyonu yerine daha az konsantrasyonunu içeren ve daha uzun sürede salımını gerçekleştiren kapsül esaslı malzemelerin ve partikül boyutundaki maddelerin nano boyutlu tabakalar içerisinde dağıtıldığı yöntemler ile çevre dostu alternatifler oluşturmaktır. Bu amaçla; balık ağlarında antifouling etki oluşturmak için çok az etkin madde kullanılarak elde edilen mikrokapsüller ve antifouling etki kazandırmak amacıyla kullanılan farklı kimyasallar daldırarak kaplama yöntemi ve çok tabakalı kaplama yöntemi ile balık ağlarına aktarılmıştır. Yapılan çalışmalarda, antifouling etki sağladığı bilinen ve çevreye zarar vermeyen bir madde olan econea kapsüllenmiştir. Econeanın yanı sıra nanoboyutlu çinko borat ve çinko oksit kimyasallarının da çok tabakalı kaplama yöntemi ile balık ağlarına aktarımları gerçekleştirilmiştir. Kullanılan tüm kimyasallar bu alanda kullanılmakta olan bakır (I) oksit ile karşılaştırılmıştır.
Çalışma kapsamında; üretilen çevre dostu yapıların toksik özellikli bakır (I) oksit içeren boyarmaddelerin ikamesi olabileceği, ticarileşme potansiyelinin yüksek olacağı ve hâlihazırda kullanılan konvansiyonel yöntemlere alternatif olabileceği tahmin edilmektedir.

Abstract:
One of the most important problems in aquaculture studies carried out in marine ecosystems is biofouling. Biofouling is the attachment of fouling organisms on artificial surfaces immersed in aquatic ecosystems. This event prevents water change by closing the aperture of the nets used for fish farming, and this situation has negative effects on aquaculture due to the decrease in dissolved oxygen.
The coating technology used in fishing nets today is based on the use of copper (I) oxide as the basic biocide. Although copper (I) oxide provides an effective solution, it causes serious damage to the environmental ecosystem. This situation has revealed the necessity of developing environmentally friendly formulations for sustainable aquaculture studies in aquatic ecosystems.
The aim of this doctoral thesis is to create environmentally friendly alternatives with methods in which capsule-based materials and particle-sized substances are distributed in nano-sized layers that contain less concentration of toxic antifouling agents, rather than applying them directly to fish nets. For this purpose; Microcapsules obtained by using very few active substances to create antifouling effect in fishing nets and different chemicals used to give antifouling effect were transferred to fishing nets by daldırarak kaplama method and multi-layer coating method. Econea, a substance known to provide antifouling effect and does not harm the environment, was encapsulated in studies. In addition to econea, nanoscale zinc borate and zinc oxide chemicals were transferred to fishing nets by the multi-layer coating method. All chemicals used were compared with copper (I) oxide used in this field.
It is predicted that the environmentally friendly structures produced can be the substitute of dyestuffs containing toxic copper (I) oxide, have a high commercialization potential and can be an alternative to the conventional methods currently used.