Okul müdürlerinin mesleki profesyonelliklerine ilişkin görüşleri (Kayseri ili örneği)
Opinions of school principals on their professional professionality (Case of Kayseri province)
Yazar: ALİ KILIÇ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÇELİKTEN
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, devlet okullarında (ilkokullar, ortaokullar ve ortaöğretim kurumları) görev yapmakta olan okul müdürlerinin görüşlerine göre okul müdürlerinin mesleki profesyonelliklerinin incelenmesidir. Nicel araştırma yaklaşımının benimsendiği çalışma, betimsel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, Kayseri ilinin merkez ilçelerindeki (Kocasinan, Melikgazi, Talas, İncesu ve Hacılar) 387 okul müdürü oluşturmaktadır. Evrenin yaklaşık %99'una (382 kişi) ulaşılarak ölçek uygulanmıştır. Okul müdürlerinin mesleki profesyonelliklerine ilişkin veriler, "Okul Müdürlerinin Mesleki Profesyonellik Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Veriler normal dağılım gösterdiğinden araştırmada parametrik testler uygulanmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalar bağımsız örneklem t-testi ve tek faktörlü varyans analizi (One-Way ANOVA) ile yapılmıştır. İstatistiksel analizlerde SPSS v.23.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırmada okul müdürlerinin mesleki profesyonelliklerine ilişkin davranışları; karara katılımı sağlama, mesleki etik, mesleki gelişim ve mesleki özerklik boyutlarında incelenmiştir. Araştırma sonucunda okul müdürlerinin mesleki profesyonelik düzeylerinin çok yüksek olduğu, okul müdürlerinin mesleki profesyonelliklerine ilişkin davranışlarında, cinsiyet, mezuniyet, toplam hizmet süresi, okul yöneticiliğinde geçen hizmet süresi değişkenlerine göre anlamlı düzeyde bir farklılaşma olmadığı görülmüştür. Ancak karara katılımı sağlama boyutunda okul müdürlerinin mesleki profesyonelliklerine ilişkin davranışlarının anlamlı bir şekilde farklılaştığı görülmüştür. Ayrıca görev yapılan eğitim kademesine göre ilkokul müdürlerinin, görev yapılan ilçeye göre Melikgazi ilçesindeki okul müdürlerinin ve branşa göre sınıf öğretmeni okul müdürlerinin mesleki etik davranışlarını daha çok sergiledikleri belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: eğitim yönetiminde mesleki profesyonellik, okul müdürleri, profesyonellik, mesleki profesyonellik, profesyonel okul yöneticiliği.

Abstract:
The main purpose of this study is to determine the occupational professionalism of school principals based on the opinions of school principals working in public schools (primary schools, middle schools, and econdary education institutions). This is a descriptive study in which a survey model was used. The population of the study consists of 387 school principals in the central districts of Kayseri province (Kocasinan, Melikgazi, Talas, İncesu, and Hacılar). The scale was administered to approximately 99% of the population (382 individuals). Data regarding the occupational professionalism of school principals were obtained using the "School Principals' Professionalism Scale". Since the data showed a normal distribution, parametric tests were applied in the study. Inter-group comparisons were made using independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA). The statistical analysis was conducted using the SPSS v.23.0 software package. In the study, the school principals' behaviors regarding their occupational professionalism were examined in the dimensions of professional development, autonomy, ethics, and decision-making participation. The results revealed that the occupational professionalism level among school principals was very high. There was no significant difference in the behaviors related to school principals' occupational professionalism based on gender, graduation, total years of service, and years of service in school administration. However, a significant difference was observed in the dimension of decision-making participation. Additionally, according to the education level it was seen that primary school principals who were previously classroom teachers had higher levels of professional ethical behaviors than school principals who were branch teachers, in Melikgazi district.

Keywords: professionalism, professional professionalism, professional school management, school principals, vocational professionalism in education administration.