İyonize olmayan radyasyonun endometrial hiperplazi üzerine olası etkilerinin deneysel uterotrofik rat modelinde incelenmesi
Investigation of the possible effects of non-ionizing radiation on endometrial hyperplasia in experimental uterotrophic rat model
Yazar: ERDEM FADILOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER LÜTFİ TAPISIZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Elektromanyetik alanlar = Electromagnetic fields ; Endometrial hiperplazi = Endometrial hyperplasia ; Endometrial neoplazmlar = Endometrial neoplasms ; Endometriyum = Endometrium ; Radyasyon = Radiation ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Endometrial kanserlerin iyi tanımlanmış öncül lezyonları olan 
endometrial hiperplazilerin kansere ilerleyen sürecinde birçok etken katkı 
sağlıyor olabilir. İyonize olmayan radyasyon da hücre proliferasyonu ve döngüsü üzerine çeşitli etkiler göstererek bu süreçte etkin rol oynuyor olabilir.Literatürde bu olası ilişkiyi inceleyen herhangi bir çalışma yoktur. Tüm bu bilgiler ışığında iyonize olmayan radyasyonun endometrial hiperplazi üzerine olası etkilerini incelemeyi amaçlayan bir çalışma planladık.
Deney kapsamında ooferektomize edilmiş olan 50 adet Wistar Albino rat kullanılmıştır. Ratlara yer aldıkları gruplara göre 4mg/kg oral estradiol hemihidrat verilmiş, radyasyon maruziyetini sağlamak amacıyla ise 1800 mHz iyonize olmayan radyasyon kullanılmıştır. Çalışma kapsamında ise gruplar şu
şekilde planlanmıştır: Hiçbir maruziyet olmayan kontrol grubu (Grup A, n=10), çalışmanın sadece ilk aşamasında östrojen alan grup (Grup B, n=10), çalışmanın her iki aşamsında da östrojen alan grup (Grup C, n=10), çalışmanın ilk yarısında östrojen alıp ikinci yarısında iyonize olmayan radyasyona maruz bırakılan grup (Grup D, n=10) ve çalışmanın ilk yarısında östrojen alıp ikinci
yarısında östrojen almaya devam ederek iyonize olmayan radyasyona maruz kalan grup (Grup E, n=10). Çalışmanın ilk aşamasını ve ikinci aşamasını takiben uterin kornulardan örnekleme yapılmış ve hazırlanan preperatlar ışık mikroskobunda patolojik parametreler (glandüler dansite, epitelyal hücre
uzunluğu ve luminal epitelyal hücre uzunluğu) açısından değerlendirilmiştir. Çalışmanın ilk aşaması takiben östrojen alan ve almayan gruplar karşılaştırılmış ve östrojenin endometrial hiperplaziye ait tüm parametrelerde 62 anlamlı artışa neden olduğu izlenmiştir (Luminal epitelyal hücre uzunluğu, glandüler dansite, epitelyal uzunluk; sırasıyla, 12,2 vs 16,5 p=0,001; 34 vs 47 p<0,001; 201 vs 376,6 p=0,001). Deneyin ikinci aşamasında da devam eden östrojen maruziyeti değerlendirilmiş ve östrojen almayan gruba kıyasla anlamlı fark benzer şekilde tespit edilmiştir (Luminal epitelyal hücre uzunluğu, glandüler dansite, epitelyal uzunluk; sırasıyla, 13,2 vs 20,3 p<0,001; 35,5 vs
65,5 p<0,001; 219,9 vs 419,6 p<0,001). Sonrasında ise östrojen almayan gruplar karşılaştırılmış ve iyonize olmayan radyasyona sahip olan grupta median değerlerin daha yüksek olduğu izlenmiştir (Luminal epitelyal hücre uzunluğu, glandüler dansite, epitelyal uzunluk; sırasıyla, 13,2 vs 17,2 p=0,074;35,5 vs 59 p=0,074; 219 vs 318,3 p<0,001). Son olarak ise östrojen alan gruplarda maruz kalınan iyonize olmayan radyasyonun etkisi değerlendirilmiş ve iyonize olmayan radyasyon alan grupta tüm median değerlerin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (Luminal epitelyal hücre uzunluğu, glandüler dansite, epitelyal uzunluk; sırasıyla, 20,3 vs 22,8 p=0,168; 65,5 vs 77 p=0,058; 419,6
vs 541,6 p=0,004). Iyonize olmayan radyasyonun endometrial hiperplaziyi genel anlamda arttırmış olması endometrial hiperplazi tanısıyla takip edilen hastalara yaklaşım açısından önem arz edebilir. Bu nedenle bu tanıyla takip edilen hastalara iyonize olmayan radyasyondan sakınmaya yönelik uyarılarda bulunulabilir. Elde edilen veriler yeni çalışmalara kaynak olabilir ve kontrollu insan çalışmalarına öncülük edebilir. Ayrıca moleküler yolaklar gözönüne alındığında iyonize olmayan radyasyonun reaktif oksijen radikalleriyle olan ilişkisi üzerinden endometrial hiperplazi ve kanser üzerine etkisi olabileceği düşünülebilir. Bu kavramlar ışığında bu çalışmadan elde edilen veriler
endometrial hiperplazi patofizyolojisini açıklamaya yönelik yeni çalışmalara öncülük edecektir.

Abstract:
Several factors may contribute to the progression of endometrial hyperplasia, a well-defined premise lesion of endometrial cancer. Non-ionizing radiation may play an active role in this process by showing various effects on cell proliferation and its cycle. There are no studies in the literature that examine this possible relationship. We planned a study to investigate the possible effects of non-ionizing radiation on endometrial hyperplasia in all these data.Fifty Wistar Albino rats that were oopherectomized were used in the experiment. 4mg / kg oral estradiol hemihydrate was given to rats according to the groups they were in, and 1800 MHz non-ionizing radiation was used to provide radiation exposure. In the study, the groups were planned as follows:Control group without any exposure (Group A), only estrogen receiving group in the first phase of the study (Group B), estrogen receiving group in both phases of the study (Group C), estrogen receiving in the first half if the study and exposed to non-ionizing radiation (Group D) and group taking estrogen in the first half of the study and exposed to non-ionizing radiation while continuing to take estrogen in the second half (Group E). Following the first and second phase of the study, samples from uterine horns were excised and evaluated via pathological parameters (glandular density, epithelial cell height and luminal epithelial cell height) in light microscopy. Following the initial phase of the study, estrogen and non-estrogen groups were compared and estrogen was found to cause a significant increase in all parameters of endometrial hyperplasia (Luminal epithelial cell height,
64 glandular density, epithelial height, respectively; 12,2 vs 16,5 p = 0.001; 34 vs 47 p<0.001; 201 vs 376.6 p = 0.001). Estrogen exposure was also assessed in the second phase of the trial and a significant difference was observed in comparison with the estrogen-free group. (Luminal epithelial cell height, glandular density, epithelial height, respectively; 13,2 vs 20,3 p <0.001; 35.5 vs 65,5 p <0.001; 219.9 vs 419.6 p <0.001). Thereafter, the groups without estrogen were compared and the median values were higher in the group with non-ionizing radiation (Luminal epithelial cell height, glandular density, epithelial height, respectively; 13,2 vs 17,2 p = 0,074; 35,5 vs 59 p = 0.074;
219 vs 318.3 p <0.001). Finally, the effect of non-ionizing radiation exposed to estrogen-receiving groups was assessed and all median values were higher in the non-ionizing radiation group than the non-exposed group (Luminal epithelial cell height, glandular density, epithelial height, espectively; 20.3 vs 22.8 p = 0,168; 65,5 vs 77 p = 0,058; 419,6 vs 541,6 p = 0.004). The non-ionizing radiation increased endometrial hyperplasia in general terms may be important in terms of the disease approach followed by the diagnosis of endometrial hyperplasia. For this reason, the patient may be cautioned to avoid non-ionizing radiation. The obtained data can be a source
for new studies and lead to controlled human studies. Furthermore, considering the molecular pathways, non-ionizing radiation may be associated with endometrial hyperplasia and cancer over the relationship with reactive oxygen radicals. The data obtained from this study in the light of these
concepts will lead to new studies to explain the pathophysiology of endometrial hyperplasia.