Hemşirelerin profesyonellik davranışları ile etik karar verebilme düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Hemşirelerin profesyonellik davranişlari ile etik karar verebilme düzeyi arasindaki ilişkinin incelenmesi
Yazar: BİRGÜL CERİT
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA DİNÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hacettepe Üniversitesi = Hacettepe University

Özet:
Araştırma hemşirelerin profesyonellik davranışları ile etik karar verebilme düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla betimsel ve ilişkisel olarak yapılmıştır. Araştırma kapsamına, Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde bulunan ve devlet üniversitelerine bağlı hastanelerde çalışan lisans mezunu hemşireler alınmıştır. Bu araştırmanın evrenini lisans mezunu 630 hemşire, örneklem hacmini ise 242 hemşire oluşturmuştur. Araştırmanın uygulaması iki aşamada gerçekleşmiştir. İlk aşamada hemşirelerin etik karar verebilme düzeylerini belirlemek amacıyla Hemşirelik Etik İkilem Testi'nin Türkçe'ye uyarlanması sağlanmış ve geçerlik-güvenirlik çalışması yapılmıştır. İkinci aşamada ise hemşirelerin profesyonellik davranışlarını belirlemeye yönelik ?Hemşirelikte Profesyonelliğe İlişkin Davranışsal Envanter? ve ?Hemşirelik Etik İkilem Testi? örneklem kapsamında bulunan ve çalışmaya katılmayı kabul eden hemşirelere uygulanmıştır. Araştırmanın birinci aşamasında, Hemşirelik Etik İkilem Testi'nin ülkemizde hemşirelik alanında kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğu belirlenmiştir [İlkesel Düşünme Cronbach's ?: .59 (n: 50), r: .77 (n: 25); Pratik Düşünme Cronbach's ?: .50 (n: 50), r: .73 (n: 25)]. Araştırmanın ikinci aşamasında elde edilen veriler frekans, yüzde hesapları, ortalama, standart sapma ve korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, hemşirelerin profesyonellik düzeyi (5.97±3.80) düşük bulunmuştur. Hemşirelerin İlkesel Düşünme düzeyi (47.89±8.16) ortalamanın üzerinde, Pratik Düşünme düzeyi (17.34±4.12) ise ortalamaya yakın saptanmıştır. Hemşirelerin ikilemlere benzer durumlara aşina (14.95±3.98) olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin profesyonellik davranışları ile etik karar verebilme düzeyi arasında olumlu, anlamlı ve zayıf bir ilişki saptanmıştır (r=0.222) (p<0.01). Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, hemşirelerin profesyonellik davranışlarını etkileyen etmenlerin irdelenmesi ve Hemşirelik Etik İkilem Testi'nin daha geniş bir örneklem grubuna uygulanması önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Etik, Etik karar verme, Hemşirelik etiği, Profesyonellik.

Abstract:
This research is conducted as descriptive and correlational to analyze the relationship between professionalism behaviors of nurses and their ethical decision making level. The study conducted on nurses who completed an undergraduate nursing program and employed at the university hospitals of state universities within the province of Ankara Municipality. The population of this study consisted of 630 nurses and the sample included 242 nurses. The study has been conducted in two phases. Firstly, the Nursing Dilemma Test, which is going to be used to determine the ethical decision making level of the nurses, is translated and adapted into Turkish and its validity and reliability is tested. In the second phase, nurses who accepted to participate in the study filled out the instrument of ?A Behavioral Inventory for Professionalism in Nursing? and Turkish adaptation of ?Nursing Dilemma Test? through face to face interviews. It was identified that the Nursing Dilemma Test is a valid and reliable test for use in nursing within the Turkish context. [For Nursing Principled Thinking Cronbach?s ?: .59 (n: 50), r: .77 (n: 25); and for Practical Consideration Cronbach?s ?: .50 (n: 50), r: .73 (n: 25)]. Data obtained from the second phase of the study were analyzed by using frequency, percentage measures, mean, standard deviation and Pearson correlation. The results of the analysis show that the professionalism level (5.97±3.80) was low. The Nursing Principle Thinking level (47.89±8.16) was above average, while Practical Considerations level (17.34±4.12) was nearly at the level of average. It was found that nurses were familiar to the nursing dilemmas (14.95±3.98). We identified weak, but positive correlation between professional behaviors of the nurses and their ethical decision making level (r=0.222) (p<0.01). Based upon the results of this study we recommended research on investigating the factors that influence professional behaviors of nurses, and use of Nursing Dilemma Test in studies with larger sample sizes.Key Words: Nursing, Ethic, Ethical decision-making, Nursing ethics, Professionalism.