İngilizce öğretmen adaylarının okuduğunu anlama stratejileri ile üstbilişsel okuma stratejilerini kullanma düzeyleri arasındaki ilişki
The relation between reading comprehensionstrategies and using metacognitivereading strategies of pre-serviceenglish teachers
Yazar: PINAR EMRE
Danışman: PROF. DR. NURİ BALOĞLU
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilişüstü okuma stratejileri = Metacognitive reading strategies ; Okuma stratejileri = Reading strategies ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Öğretmenler = Teachers ; Üstbiliş = Metacognitive ; İngilizce = English

Özet:
Üstbiliş, temel olarak düşünme üzerine düşünme olarak tanımlanabilir. Üstbiliş
stratejilerini kullanma, yabancı dilde okuduğunu anlama başarısında etkin ve kalıcı
öğrenmeye yardımcı olur. Bu çalışmada yabancı dilde okuduğunu anlama başarısı ve
üstbilişsel okuma stratejileri kullanımının öğrencilerin cinsiyet, sınıf düzeyi, Türkçe kitap
okuma sıklığı, İngilizce kitap okuma sıklığı, anne eğitim durumu ile baba eğitim durumu
arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını tespit etmeye çalışılmıştır. Bunun yanında
yabancı dilde okuduğunu anlama başarısı ile üstbilişsel okuma stratejileri kullanımı
arasında bir ilişki olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır.
Bu araştırmada, yabancı dilde okuduğunu anlama başarısı ile üstbilişsel okuma
stratejileri kullanımının belli değişkenler üzerinde bir etkisi ve aralarında bir ilişki olup
olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 yılında
İç Anadolu ve Karadeniz bölgelerinde yer alan iki üniversitede İngiliz Dili ve Eğitimi
alanında öğrenim görmekte olan 1, 2, 3, ve 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır.
Araştırmada verilerin toplanması, öğrencilerin yabancı dilde okuma başarısını ölçen, Al-
Qudairy'nin (2010) geliştirdiği başarı testi; Taraban, Kerr ve Rynearson (2002) tarafından
geliştirilmiş, Akyol & Ulusoy, (2009); Mokhtari, (2002); Saricoban, (2002) tarafından 3
madde eklenmiş ve Tuncer (2011) tarafından Türkçe'ye uyarlanmış Üstbilişsel Okuma
Stratejileri Ölçeği nin (ÜBOSÖ) son hali ile araştırmacı tarafından geliştirilmiş Kişisel
Bilgi Testi aracılığıyla sağlanmıştır.
Katılımcılardan toplanan veriler Sosyal Bilimler için İstatistik Paket Programı
(SPSS) ile analiz edilmiştir. Veri analizinde Mann Whitney-U, Kruskal Wallis testleri ile
korelasyon analizine başvurulmuştur. Sonuç olarak, öğrencilerin yabancı dilde okuduğunu
anlama başarı puanları ile üstbilişsel okuma stratejileri arasında bir ilişki bulunmadığı;
yabancı dilde okuduğunu anlama başarısının öğrencilerde demografik özellikler (cinsiyet,
sınıf düzeyi, Türkçe kitap okuma sıklığı, İngilizce kitap okuma sıklığı, anne eğitim
durumu, baba eğitim durumu) açısından bir farklılık oluşturmadığı ve üstbilişsel okuma
%iii
stratejilerinin yalnızca sınıf düzeyi ve İngilizce kitap okuma sıklığı değişkenlerinde
farklılık oluşturduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: yabancı dilde okuduğunu anlama, üstbiliş, üstbiliş stratejileri

Abstract:
Metacognition can be basically defined as thinking upon thinking. Using
metacognition strategies recruit efficient and permanent learning on reading
comprehension in language learning. In this study, it is tried to determine whether there is a
significant relationship between reading comprehension success in language reading and
use of metacognitive reading strategies in terms of gender, grade level, frequency of
reading Turkish books, frequency of reading English books, mother education status and
father education status. In addition, it has been tried to determine whether there is a
relationship between reading comprehension success and metacognitive reading strategies.
In this study, it is aimed to determine whether there is a relationship between
reading comprehension and metacognitive reading strategies on certain variables and
whether there is a relationship between them. The study group of the research consisted of
1, 2, 3 and 4. grade-students studying English Language Teaching in Central Anatolia and
Black Sea regions in 2018-2019 academic year. The data was carried out with the
achievement test measuring the students' reading comprehension success was developed
by Al-Qudairy (2010); MRSQ (Metacognitive Reading Strategies Questionnaire)
developed by Taraban, Kerr and Rynearson (2002), added three items by Akyol &Ulusoy,
(2009); Mokhtari, (2002) and adapted the final version by Tuncer (2011); and Personal
Information Test developed by the researcher.
The data was collected from the participants were analyzed by Statistical Package
for Social Sciences Program (SPSS). In the data analysis, it was applied the tests Mann-
Whitney U, Kruskal Wallis and correlation analysis. As a result, there is no relationship
between students' reading comprehension success scores and using the metacognitive
reading strategies; the difference in reading comprehension success in terms of
demographic characteristics (gender, grade level, Turkish book reading frequency, English
book reading frequency, mother education status and father education status). On the other
hand, it was determined that metacognitive reading strategies differ only in grade level and
frequency of reading in English.
%v
Key words: reading comprehension in language learning, metacognition,
metacognition strategies