Kırşehir ilinde idari bölünüşün entropi tabanlı TOPSIS yöntemi ile yeniden düzenlenmesi
Reorganization of administrative division in Kırşehir province with entropy-based TOPSIS method
Yazar: MERYEM TUNCER DAĞLI
Danışman: DOÇ. DR. OKAN TÜRKAN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Coğrafya = Geography ; TOPSIS = TOPSIS ; İdari coğrafya = Administrative geography

Özet:
Türkiye'de bazı ilçeler, kamu yararı gözetilmeden popülist politikaların etkisiyle kurulmuştur ve bu durum kamu kaynaklarının israfına yol açmaktadır. Bu çalışmada Kırşehir'de varlığının kamu yararına uygun olmadığı düşünülen ilçelerin tüzel kişiliklerinin kaldırılması, diğer ilçelerle bütün olarak veya bölünerek birleşme gibi seçeneklerle değerlendirilmiştir. Bu çerçevede Kırşehir ilindeki idari merkez vasfını sağlamayan ilçeler, ilgili kanunlara dayanarak geliştirilen 36 kriterle, entropi ve TOPSIS yöntemleriyle belirlenmiştir. TOPSIS sonucunda diğer ilçelere göre daha yüksek rank değerine sahip olan Akçakent, Akpınar ve Boztepe ilçeleri idari birim olma koşullarını yerine getirmek noktasında sorunlu ilçeler olarak değerlendirilmiş; bu ilçeler dışarıda tutularak Çiçekdağı, Kaman, Mucur ve Merkez ilçelerine ArcGIS programı üzerinden Thiessen Poligonu metodu uygulanmıştır. Tüzel kişiliği kaldırılması gereken ilçelerin ildeki hangi ilçeyle birleştirileceği veya bu ilçelerin nasıl bölüneceği konusunda poligon sınırlarına yakın olan köylerin ilgili ilçelerle olan mesafeleri göz önüne alınmıştır. Bu köy merkezlerinin hangi ilçe merkezine daha yakın olduğunu belirlemek için karayolu gerçek mesafeleri hesaplanmış ve belirlenen köylerin muhtarlarıyla görüşmeler yapılmıştır. TP sınırındaki köylerin hangi ilçeye bağlanması gerektiği bu veriler sonucunda belirlenmiş ve köylerin idari bağlılık değişim önerileri bu görüşmelere dayandırılmıştır Çalışmada Kırşehir'de nüfusu azalan köylerin tüzel kişilikleri de değerlendirilmiştir. Köylerin birleştirme işlemi, yeni köy kurulmasına ilişkin yönetmelikte öngörülen asgari nüfus sınırı 150 kişi ve yerleşim yerleri arası azami mesafenin 5 kilometre olması dikkate alınarak gerçekleştirilmiştir. Bu veriler değerlendirilerek iki ayrı model önerilmiştir. Birinci modelde Kırşehir ilinin Merkez ilçe, Kaman, Mucur ve Çiçekdağı ilçelerinden oluşması; ikinci modelde Merkez ilçe, Kaman ve Mucur ilçelerinin Kırşehir'e bağlı kalması fakat Çiçekdağı ilçesinin Yozgat'ın Yerköy İlçesiyle birleştirilmesi önerilmiştir.

Abstract:
In Turkey, some districts have been established without considering the public interest, due to the influence of populist policies, leading to the waste of public resources. In this study, districts in Kırşehir that are deemed not in line with the public interest have been evaluated for the possibility of abolishing their legal entities or merging them with other districts either as a whole or by division. Within this framework, districts in Kırşehir that do not fulfill the criteria of being administrative centers have been identified through 36 criteria developed based on relevant laws, using entropy and TOPSIS methods. Following the TOPSIS results, the districts of Akçakent, Akpınar, and Boztepe, which have higher rank values compared to others, have been evaluated as problematic districts in meeting the conditions for administrative units; these districts were excluded, and the Thiessen Polygon method via ArcGIS program was applied to Çiçekdağı, Kaman, Mucur, and Central districts. The distances between villages near polygon boundaries and the respective districts were taken into account to determine which district these villages should be affiliated with or how these districts should be divided. Real road distances were calculated to determine which district center the village centers were closer to, and discussions were held with the village headmen of the identified villages. Based on this data, it was determined which district the villages on the TP border should be connected to, and the proposed changes in administrative affiliation of the villages were based on these discussions. The legal entities of villages with declining populations in Kırşehir were also evaluated in the study. The process of merging villages was carried out considering the minimum population limit of 150 people and the maximum distance between settlement areas of 5 kilometers, as envisaged in the regulations for establishing new villages. Based on these data, two separate models were proposed. In the first model, the province of Kırşehir would consist of the Central district, Kaman, Mucur, and Çiçekdağı districts; in the second model, while the Central district, Kaman, and Mucur districts would remain affiliated with Kırşehir, it was suggested that the Çiçekdağı district be merged with Yerköy District of Yozgat.