Sandıras dağlık kütlesi orman yetişme ortamı birimlerinin ayrılması ve haritalandırılması üzerine araştırmalar
Research on parting and mapping of forest site units of Sandıras mountain mass
Yazar: SALİH MALKOÇOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÖMER KARA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Karaçam = Black pine ; Kızılçam = Red pine ; Sandıras Dağı = Sandıras Mountain ; Yaprak alan indeksi = Leaf area index

Özet:
Bu çalışmada Sandıras dağlık kütlesi yetişme ortamı birimlerinin ayrılması ve haritalanması için esas alınacak ölçütlerin neler olduğu araştırılmıştır. Araştırma alanında, sistematik örnekleme yöntemine göre araziye aktarılan 144 adet örnek alan da konum, toprak ve iklim özellikleri belirlenmiştir. Arazide ve laboratuvarda belirlenen özelliklere göre; yeryüzü şekli, yükselti, bakı, eğim gibi yerel mevki özellikleri ile fizyolojik toprak derinliği, toprak taşlılığı, toprak türü ve toprakların faydalanılabilir su kapasitesi gibi toprak özelliklerine göre örnek alanlar sınıflandırılarak orman yetişme ortamı (OYO) birimleri belirlenmiştir. OYO birimlerinin ayrımında, toprakların su ve hava ekonomilerine bağlı sınıflandırma yöntemi uygulanmıştır. Sınıflandırmanın kontrolü ise belirlenen OYO birimi özelliklerine uygun gösterge türler ve yine bu birimlerde yayılış gösteren asli ağaç türlerinin yaprak alan indeks (YAİ) değerleri ile sağlanmıştır. 
Çalışma sonucunda, Çok Kuru (ÇK), Kuru (K), Tazece (TZC), Taze (TZ) şeklinde 4 OYO birim grubu ve farklı anakayalar üzerinde 18 adet ekolojik toprak serisi (ETS) belirlenmiştir. Bununla birlikte, OYO birimlerinin konrolü için gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda, tespiti yapılabilen gösterge bitkilerin OYO birimlerinin özelliklerini yansıttıkları ve YAİ'inin OYO birimlerinin su-hava ekonomilerinden önemli derecede etkilediğini göstermiştir. Elde edilen bu sonuç, orman ekosistemlerinde OYO birimlerinin ayrımında YAİ'nin iyi bir ölçüt ve gösterge olabileceğini göstermiştir.

Abstract:
In this study, the criteria to be taken as a basis for the separation and mapping of the site units of the Sandıras mountainous mass were investigated. In the research area, location, soil and climate characteristics were determined in 144 sample areas transferred to the land according to the systematic sampling method. According to the characteristics determined in the field and laboratory; The forest site units (FSU) were determined by classifying the sample areas according to local location features such as landform, elevation, aspect, slope and soil characteristics such as physiological soil depth, soil stonyness, soil type and awaible water capacity (AWC) of the soils. In the separation of FSU, the classification method based on the water and air economies of the soils was applied and the associate of the classification was carried out with the indicator species suitable for the characteristics of the determined FSU and the leaf area index (LAI) values of the primary tree species distributed in these units.
As a result of the study, 4 FSU groups as Very Dry, Dry, Freshly, Fresh and 18 ecological soil series on different bedrocks group were determined. However, as a result of the studies carried out for the control of FSU units, it has been shown that the indicator plants that can be detected reflect the characteristics of the FSU units and that the LAI significantly affects the water-air economies of the FSU units. This result showed that LAI can be a good criterion and indicator in the differentiation of FSU units in forest ecosystems.