Kur`an`ı Kerim`in iyiliği emretme ve kötülükten kaçındırma ilkesinin Mu`tezile düşüncesindeki kullanım alanı
The usage area one of the principle of Qur`an`s order the kindness and make avoid badness in the Mutazilaha idea
Yazar: YAHYA DERTLİ
Danışman: Y.DOÇ.DR. ABDULHAMİT SİNANOĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion

Özet:
KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ MAM ÜN VERS TESSOSYAL B L MLER ENST TÜSÜTEMEL SLÂM B L MLER ANAB L M DALIÖZETYÜKSEK L SANS TEZKUR'ÂN'I KER M' N Y L Ğ EMRETME VEKÖTÜLÜKTEN KAÇINDIRMA LKES N N MU'TEZ LEDÜŞÜNCES NDEK KULLANIM ALANIYahya DERTLDANIŞMAN: Yrd. Doç. Dr. Abdulhamit S NANOĞLUYıl : 2006 Sayfa: 132Jüri : Yrd. Doç. Dr. Abdulhamit S NANOĞLUProf. Dr. M. Kemal AT KYrd. Doç. Dr. Mustafa KÖKPeygamberin ashabının yaşadığı dönemden çok kısa bir süre sonra ortaya çıkmışolan Mu'tezile Ekolü, Kur'ân'ın mesajlarından biri olan ? yiliği Emretme veKötülükten Kaçındırma? (el-Emru bi'l-Ma'rÃ»f ve'n-Nehyü ani'l-Münker) ilkesini kenditeolojileri bağlamında anlamlandırmışlar ve sosyal hayatın çeşitli alanlarınauygulamışlardır. slâm teolojisi içerisinde, Sunû alimlerin üzerinde konuşmaktan bileçekindikleri konularda cedelleşmekten geri durmayan bu tavırlarından dolayı da ehl-isünnetin bir zıttıymış gibi gösterilen Mu'tezile'nin, düşünce sistemlerine karşı tavrınıortaya koyarken kullandığı en önemli materyal Kur'ân'ın ilkeleri olmuştur.Araştırmamızda Mu'tezile bu ilkeyi oluştururken çok farklı kullanım alanlarıdüşünmüş, siyasû, ahlâkû, itikâdû ve iktisadû oluşum ve gelişimlere paralel olarakkullanmış, içeriğini de bu bağlamda doldurmuş, rasyonalist sistemini korumaya vegeliştirmeye çalışmış olduğunu görüyoruz.lâhû olsun olmasın bütün inanç ve düşünce sistemlerinde iyiliği yaşama-yaşatma,kötülükten kaçındırma ilkesi evrensel mesajlardan biri olmuştur. Aslında bu ilke dahaönce yoktu da Mu'tezile bunu gün yüzüne çıkardı gibi bir anlayış da yanlış olacaktır.Kaldı ki bu ilke eski zamanlardan beri bütün milletler arasında devam edegelen bir olguolmuştur.Tezimizde Mu'tezile'nin, bu ilkeyi hangi alanlarda kullandıklarını ve ilkeninKur'ân'daki kullanımını ele aldık. Ayrıca ilkenin, Mu'tezile sistemi içerisinde çeşitliboyutlarının ve kullanım alanlarının bulunduğuna dikkat çekerek, konuyu çok yönlüolarak incelemeye çalıştık.Anahtar Kelimeler: Kur'an, Mu'tezile, Ma'rÃ»f, münker, emr, nehy, siyaset.

Abstract:
DEPARTMENT OF ESSENTIAL SLÂMIC SCIENCESINSTITUTE OF SOCIAL SCIENCEUNIVERSITY OF KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ MAMABSTRACTMA ThesisTHE USAGE AREA ONE OF THE PR NC PLE OFQUR?AN?S ORDER THE K NDNESS AND MAKE AVO DBADNESS N THE MUTAZILAHA DEAYahya DERTLSupervisor: Assist. Prof. Dr. Abdulhamit S NANOĞLUYear: 2006 Pages: 132Jury: Assist. Prof. Dr. Abdulhamit S NANOĞLUProf. Dr. M. Kemal AT KAssist. Prof. Dr. Mustafa KÖKThe Mu`tazila school appeared after a very short time of our prophet?s friends lifeperiod what mu?tezile ekol made meaningful and carried out the different areas ofsocial life according to their theology is one of the messages and basis of the Qur-anthat is ?order the kindness and make avoid badness?. Mu`tazila that didn?t avoidchalleging about subjects which even al-Sunnah scientists? hesitate to talk about andbecause of their this behaviour, they wese demonstrated as if they were against of al-Sunnah used the basis of Qu-ran which was the most important material to show theirmanner to the idea systems.In our research we see that while Mu?tezile was forming this principle, theythought very different usage areas; they used this principle parallel to political, moral,sanvictional, and economic formations and progresses; they filled it?s content accordingto this subjects, they tried to protect and develop it?s rationalist system.Even it is divine or not in the all believes and idea systems the principle of liveand keep going the kindness and make avoid from the badness has become one of theinternational message. It will be a wrong understanding to say that ?actually it didn?texist but Mu?tezile made it appear?. Actually this principle has been a phenomenonamong all nations since antigue ages.In our Thesis we wanted to research the subject with various options aboutMu`tazila, how they use this principle in different areas and calling attention to varionsdimenssions of the principle and their usage areas how the principle in the usage ofQur-an.Keywords: Qur-an, Mu`tazila, badness, kindness, order, avoid, politics.