Kontrolsüz köy tavuğu sürülerinde farklı mevsimlerde üretilen yumurtalarda embriyo gelişimi ile kalite özelliklerinin ticari yumurtalarla karşılaştırılması
Comparison of embryo development and quality characteristics of eggs produced in different seasons during the uncontrolled village chickens with commercial eggs
Yazar: AYŞE İPEK ÖZSOY
Danışman: PROF. DR. MUSA SARICA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Köy tavuğu yumurtaları daha lezzetli ve sağlıklı olduğu düşüncesi ile yüksek fiyatla pazarlanabilmektedir. Bu araştırma; kontrolsüz köy tavuğu sürülerinden farklı mevsimlerde elde edilen yumurtalar, embriyo gelişimi ve kalite özellikleri ticari yumurtalarla karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmalarda yumurtalarda iki dönemde kalite özellikleri belirlenmiştir. Birinci dönem yumurtalar 2017 yılı sonbahar (Ekim), ikinci dönem yumurtalar ise 2018 yılı ilkbahar (Haziran) dönemlerinde alınmıştır. Her iki dönemde de köy sürülerinden 90 adet, serbest gezinmeli üretim sistemi ile geleneksel kafes sisteminde üretilen sürülerden 30'ar adet yumurta alınmıştır. İlkbahar dönemine organik yumurtalar da dâhil (30adet) edilmiştir. Köy sürülerinde horoz bulunduğu için 60 adet yumurta kuluçkaya koyularak döllülük oranı belirlenmiştir.
Alınan yumurtalarda yumurta ağırlığı, şekil indeksi, kabuk kırılma direnci, kabuk kalınlığı, ak ve sarı yüksekliği, ak genişliği ve uzunluğu, ak ve sarıda kan ve et lekeleri miktarı, sarı ağırlığı, kabuk ağırlığı, yoğunluk, kabuk temizliği, kabuk rengi, kabuk anormallikleri ile sarı rengi gibi özellikler ele alınmıştır. Bu özelliklerden ak kalitesi ile ilgili olarak ak indeksi ve Haugh birimi, sarı kalitesi ile ilgili olarak sarı indeksi değerleri hesaplanmıştır.
Ele alınan dış ve iç kalite özelliklerinin çoğunluğunda üretim sistemlerine göre farklılıklar önemli bulunmuştur (P<0.05). Köy tavuklarından elde edilen yumurtaların büyük oranda döllü olmasının sıcak dönemlerde depolamalar için sorun olabileceği belirlenmiştir. Sonuçlar, piyasada diğer yumurtalara göre daha yüksek fiyatla pazarlanabilen köy yumurtalarının, ele alınan kalite özellikleri bakımından üstün bulunmadıkları görülmüştür. Diğer yandan önemli oranda döllü olmaları nedeniyle özellikle sıcak yaz aylarında depolama süresi ve koşullarına göre embriyo gelişimi ihtimali bu yumurtalar açısından tüketimde dikkate alınması gereken hususlar olarak ortaya çıkmıştır.

Abstract:
With their more delicious and healthy public image, village hen eggs can be markete in higher prices. This research is conducted to examine the embryo development of the eggs that are obtained from traditional village hens to compare their quality features with other commercial eggs. The quality traits of the eggs used are determined in Fall and Spring. The eggs are obtained from village hens, traditional cage, free-range and organic production systems. Village eggs fertility ratio is determined by the incubator.
Some quality traits such as egg weight, shape index, eggshell breakage strength, egg shell thickness, blood and meat spots in egg white and yolk, yolk weight, shell weight, albumen weight, egg density, shell clearness, shell color, shell abnormality, yolk color, White index, Haugh unit score, and yolk index values are determined.
In most of the external and internal quality features that are considered in the study,the differences according to the production systems are found crucial (P<0.05). It is designated that the mostly fertil eggs from village hen eggs could lead to some problems for hot period storage. Thanks to the results, it has become obvious that the village hen and free range hen eggs which can be marketed in high prices compared to the commercial eggs, have no superiority in terms of the features they are considered. Besides, as they are significantly fertilized, especially in hot summer months, according to storage duration and conditions, the probability of embryo development for these eggs has turned to be of high importance for consumption.