Ev eksenli çalışan kadınlar ve güçlenme stratejileri: İzmir midye dolma işi örneği
Home-based working women and empowerment strategies: An example of İzmir stuffed mussels
Yazar: PINAR ÖZGÜÇ
Danışman: PROF. DR. NİLAY ÇABUK KAYA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ekonomik güçlendirme = Economic empowerment ; Ev eksenli çalışma = Home-based labour ; Evde çalışanlar = Homeworkers ; Evde çalışma = Home work ; Güç = Power ; Güçlendirme = Empowerment ; Kayıt dışı istihdam = Informal employment ; Midye dolma = Stuffed mussel ; Sosyoekonomik analiz = Socio-economic analysis ; Çalışan kadınlar = Working women

Özet:
Kadın emeği ataerkillik ve kapitalizm aracılığıyla görünmez ve değersiz kılınarak enformel sektöre sıkıştırılırken ev eksenli çalışma da kadın istihdamında yoğunluk kazanıyor. Ev eksenli çalışmanın yaygın olduğu Türkiye'de bu durumun temelinde klasik ataerki ile birlikte işleyen kapitalist ekonomik sistem yatmaktadır. biçimlerinde yoğunlaştırılmaktadır. Enformel ev eksenli kadın emeğinin yaygın olduğu Türkiye'de bu durumun temel nedeni güçlü olan klasik ataerkil yapıyla eklemlenerek kârlılık oranlarını artırmaya yönelik politika izleyen kapitalist yaklaşımdır.
Bu çalışmada İzmir Kadifekale periferisinde yaşayan ve ev eksenli olarak midye dolma işinde çalışan Kürt kadınlarının içinde yer aldıkları ilişkiler ağı çerçevesinde, gelir getirici bu işin kendi öznellikleri inşasındaki güçlendirici etkisi anlaşılmaya çalışılmıştır. Özel – kamusal alan karşıtlığında kadın bedeninin, emeğinin, cinselliğinin denetim altına alınışının tarihine işaret ederken ev eksenli olarak midye dolma işinde çalışan Kürt kadınlarının kendi öznelliklerinin inşasına alan açabilmek için belirli stratejiler geliştirdikleri, müzakereler yürüttükleri, ataerkil çatışmaya ilişkin belirli dengeleri gözettikleri, "yapabilirliklerini" keşfettikleri ve bir dayanışma ağı içerisinde güçlendikleri gözlenmiştir. Bu nedenle ev eksenli çalışma yalnızca bir sömürü ilişkisine işaret etmez, gelir getirici yanı ve birlikte çalışma deneyimi ile kadınlara kendi kamusallıklarını genişlettikleri, güçlendikleri bir alan da açmaktadır.

Abstract:
Home-based work also gains intensity in women's employment, while women's labor is being squeezed into the informal sector as worthless and invisible by patriarchy and capitalism. In Turkey, root cause of this situation -in which home-based work is widespread- are patriarchy and Capitalist economic system functioning together.
In this study, empowering impact of preparation of stuffed mussels as an income-generating activity on construction of subjectivity of Kurdish women in their networks of relations has been tried to be understood. What have been observed that Kurdish women-to be able to open a space for their subjectivity- in fictional duality between public and private space, that it refers to controlling of women's body, sexuality and labor, developed various strategies, made negotiations, considered certain balances belonged to patriarchy, discovered their "ability" and gained empowerment in a network of solidarity. Therefore, home-based work does not solely point to an exploitative relation. Yet, with its income-generating side and practice of working together, it opens a space for women to extend their publicity, to gain empowerment.