Kültürel ve sosyal sermayenin kaynağı ve taşıyıcısı olarak dil: Eklemeli iki dillilik
Language as a source and a bearer of social and cultural capital: Additive bilingualism
Yazar: HALE PEHLİVAN
Danışman: PROF. DR. AYLİN GÖRGÜN BARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dil = Language ; Kültürel sermaye = Cultural capital ; Sosyal sermaye = Social capital ; Çok dillilik = Multilingualism ; İki dilli = Bilungualism

Özet:
Bu tez çalışması, bir etkileşim aracı olan dil ile bu etkileşimin sebebi ve sonucu olarak değerlendirilen sosyal ve kültürel sermaye kavramlarının eklemeli iki dillilik üzerinden bir analizini yapmayı amaçlamıştır. Bu bağlamda tez, Türkiye'de doğup büyümüş non-native ebeveynlerin erken yaştan itibaren çocuklarını iki dilli yetiştirme gayretlerini, bireysel bağlamda dil ideolojilerini, dile dair yaklaşım ve fikirlerini konu edinmiştir. Bu eylem ve yaklaşımların ebeveynlerin sahip olduğu sosyal ve kültürel sermaye ile ilişkisine ve çocuklarına vermek istedikleri sosyal kazanımlara etkisinin ne olduğuna odaklanmıştır. Türkiye'de iki ve çok dillilik üzerine yapılan çalışmaların temel odağı azınlık dilleri ve bu dilleri konuşan aile ve çocukların okuldaki başarıları, toplumla ilişkilerinin etnisite bağlamında ele alınmasıdır. Yurtdışında ise Türkiye'deki çalışmalara benzer araştırmaların yanı sıra iki dilliliğin birey açısından ne türden kazanımlar getirdiğine, ülkelerin bu durum karşısındaki politikalarının nasıl şekillendiğine, küreselleşme ve çok dillilik arasındaki ilişkiye odaklanan çalışmalar mevcuttur. Tez, Türkiye özelinde bu bağlamda bir başlangıç çalışması olarak önem arz etmektedir. Tezin dil bilim ve sosyoloji literatüründen ileri gelen iki ana kuramsal çerçevesi bulunmaktadır. Dil bilim bağlamında Steve McCarty, Hamzeh Moradi and Annick De Houwer'in görüşlerine yer verilirken sosyolojik çerçeve Pierre Bourdieu, James Coleman ve Robert Putnam'ın görüşlerinden faydalanarak sınırlandırılmıştır. Çalışma, nitel bir yaklaşım benimsemiştir. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış mülâkat formu kullanılarak toplanmıştır. Veriler, MaxQda programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonunda elde edilen sonuçların kuram ile büyük oranda paralellik gösterdiği görülmüştür. Katılımcıların iki dilliliği artı bir değer olarak gördükleri ve kültürel ve sosyal kazanımlarının bir aracı ve bir sermaye biçimi olarak değerlendirdikleri sonucuna varılmıştır. Bu değer ve kazanımların çocuklarına aktarımı bir mirası aktarmak gibidir ve önemlidir. Çalışma sonunda aile sermayesinin önemi ve kullanımı; ilk habitusun gelişimi; dilin bireyin hayatındaki yeri ve görünümlerine yönelik tespitler elde edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: iki dillilik, sosyal sermaye, kültürel sermaye, aile dil politikası, etki inancı.

Abstract:
Language is the basic tool of human interaction and, the concepts of social and cultural capital is considered as the cause and result of this interaction. This study aims to analyze the relationship between language and these concepts by focusing on additive bilingualism. The participants are non-native parents of any language raising their kids bilingually from an early age. The study seeks to find out the motives behind their decision making, gain a deeper understanding of their individual and family language ideologies. The purpose of this investigation is to uncover how their choices are affected by the social and cultural capitals of parents and what the social gains they want to hand down to their children are. Most of the studies on bilingualism and multilingualism in Turkey focus on minority languages. Global studies focus on varying topics such as governments' language policies in relation to contemporary changes in language choices, the relation between globalization and its effects on languages, bilingualism, and its individual and social consequences.  This study paves way for a new perspective and explores a blossoming endeavor for domestic studies. The theoretical background of the thesis is framed by two perspectives: The linguistics perspective is guided by Steve McCarty, Hamzeh Moradi and Annick De Houwer while sociological point of view is based upon the views of Pierre Bourdieu, James Coleman and Robert Putnam. The thesis adopts a qualitative method. The data is gathered by semi-structured interviews and processed in MaxQda. The findings of the study shows that participants regard bilingualism as a value, and it is a tool with which they gain cultural and social gains. Language is considered as a source and a capital. Transferring these values and capital to their offspring's is very much like transferring an inheritance. At the end of the study, comprehensive insights to the importance and use of family capital; development of the first habitus; reflections of language in the life of the individual have been obtained.

Keywords: bilingualism, multilingualism, cultural capital, social capital, family language policy.