Hemolitik anemi tanısında çeşitli retikülosit indekslerinin duyarlılıklarının kıyaslanması
Comparison of the sensitivity of various reticulocyte indices in the diagnosis of hemolytic anemia
Yazar: GÜLSÜM GAMZE ÜNAL
Danışman: PROF. DR. YAHYA BÜYÜKAŞIK
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-hemolitik = Anemia-hemolytic ; Kemik iliği = Bone marrow ; Retikülositler = Reticulocytes ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Periferik kanda retikülosit oranı anemiye kemik iliğinin verdiği yanıtı gösterir. Retikülositler olgun eritrosit olmadan önce 2 gün kemik iliğinde, 1 gün periferik kanda kalmaktadırlar. Ciddi anemilerde retikülositlerin periferik kanda kalma süresi uzamıştır. Retikülosit sayısının kemik iliği üretim ölçütü olarak kullanılabilmesi için dolaşımdaki olgunlaşma süresi için bir düzeltme yapılması gerekmektedir. Bunun için düzeltilmiş retikülosit oranı ve retikülosit üretim indeksi hesaplanmaktadır. Hemolitik anemilerde retikülositoz karakteristik bir bulgudur. Çalışmamızda hemolitik anemili hastalarda retikülosit parametrelerinin duyarlılıklarının karşılaştırılması ve tanı konulmasında en çok yardımcı olabilecek parametrenin bulunması hedeflenmiştir.
Çalışma retrospektiftir. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Anabilim Dalı'na başvurmuş 70 hemolitik anemi hastası dahil edildi. Yaş ve cinsiyet uyumlu 50 bireylik kontrol grubu oluşturuldu. Araştırmacı tarafından retikülosit yüzdesi üzerinden mutlak retikülosit, hematokrite bağlı düzeltilmiş retikülosit oranı, hemoglobine bağlı düzeltilmiş retikülosit oranı ve retikülosit üretim indeksi hesaplandı. Hasta ve kontrol grubunda retikülosit parametreleri karşılaştırıldı.
Hasta ve kontrol grubunda yaş ve cinsiyet dağılımı benzerdi. Hasta grubunda retikülosit parametreleri kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı olarak yüksek bulundu. Eşik değerlere göre retikülosit parametreleri karşılaştırıldı. Hematokrit ve hemoglobine göre düzeltilmiş retikülosit oranının eşik değer %2 alındığında %98,5 sensitivite, %12 1- spesifisite ile en iyi parametre olduğu görüldü. Literatürde tanımlanmış diğer retikülosit indekslerinin (retikülosit üretim indeksi ve mutlak retikülosit sayısı), tanımlanmış eşik değerleriyle iyi tanısal performans göstermedikleri belirlendi. ROC analizi ile hastalarımızda her bir parametre için sensitivitenin %100, spesifisitenin en yüksek olduğu değer ayrıca belirlendi.
v
Sonuç olarak hemoglobin veya hematokrite göre düzeltilmiş retikülosit oranı dışındaki retikülosit indekslerinin literatürde tanımlanan ve genel kabul gören eşik değerleri hemolitik anemi tanısında güvenilir değildir.
Anahtar kelimeler: retikülosit, hemolitik anemi, düzeltilmiş retikülosit oranı

Abstract:
Reticulocyte shows the bone marrow response to anemia. Reticulocytes remain in the bone marrow for 2 days before mature erythrocytes and in the peripheral blood for 1 day. The duration of reticulocytes in the peripheral blood is prolonged in severe anemias. In order for the reticulocyte count to be used as a measure of bone marrow production, a correction must be made for the duration of in the circulation. Therefore, the corrected reticulocyte ratio and reticulocyte production index are calculated. Reticulocytosis is a characteristic finding in hemolytic anemias. In our study, it was aimed to compare the sensitivity of different reticulocyte parameters in patients with hemolytic anemia and to find the most helpful parameter in diagnosis.
The study was retrospective. 70 patients with hemolytic anemia who were admitted to Hacettepe University Faculty of Medicine Department of Hematology were included. A control group of 50 age- and sex-matched individuals was established. The absolute reticulocyte count, reticulocyte ratio, hemoglobin-corrected reticulocyte ratio, hematocrit-corrected reticulocyte ratio and reticulocyte production index were calculated. All these parameters were compared for the diagnosis of hemolytic anemia..
Age and gender distribution were similar in the patient and control groups. All reticulocyte parameters were significantly higher in the patient group than control group. When the literature-cited and commonly accepted cut-off values were used hemoglobin- and hematocrit-corrected reticulocyte ratios showed the best predictivities (98.5% sensitivity and 12% 1-specificity for 2% cut-off). However the other reticulocyte indices (absolute count and reticulocyte production index) did not perform well. ROC analysis was undertaken in order to find the best (100% sensitivity and the highest specificity) cut-off values for diagnosis of hemolytic anemia in our cohort.
vii
In conclusion, literature-defined cut-off values of the reticulocyte indices other than hemoglobin- and hematocrit-corrected reticulocyte ratios (absolute reticulocyte count and reticulocyte production index) are not acceptably predictive for the diagnosis of hemolytic anemia.
Keywords: reticulocyte, hemolytic anemia, corrected reticulocyte ratio