Genç Kalemler dergisinde yer alan şiirlerin tema ve yapı açısından incelenmesi
Featured in the Young Pens magazine examination of poems in terms of theme and structure
Yazar: HATİCE TAŞDEMİR
Danışman: PROF. DR. MİTAT DURMUŞ
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Genç Kalemler dergisi, 1909 yılında yayın hayatına başlayan ve 29 Eylül 1910 yılında 8. Sayı itibariyle son bulan Hüsn ve Şiir dergisinin devamı olarak nitelendirilen derginin adıdır. Ali Canip, Ömer Seyfettin ve Ziya Gökalp'in önderliğinde "Dilde ve edebiyatta millî benliğe dönüş" vurgusuyla yola çıkan Genç Kalemler dergisi, bahsi geçen isimlerin hem savunmuş oldukları düşünceleri hem de bu düşünceleri eserlerine yansıtmış olmaları sebebiyle genç kuşaklar arasında kısa bir süre içerisinde büyük ilgi görmüştür. 19. Yüzyılda yaşanan siyasî ve sosyal gelişmeler de derginin görünürlüğünü arttırarak kısa bir zaman aralığında kabul görmesine katkı sağlamıştır.
"Millî Edebiyat" akımının öncüsü olarak kabul edilen dergi, millî bir edebiyat oluşturmanın temelini "millî bir dil" oluşturmak olarak görmüş ve bu fikri kuvvetli bir şekilde savunarak "Yeni Lisan" hareketini başlatmıştır. Ömer Seyfettin tarafından yazıldığı kabul görülen "Yeni Lisan" başlıklı makale hem derginin dil anlayışı üzerinde hem de Türk edebiyatının dil anlayışında önemli değişikliklere yol açmıştır.
Dergi, temel olarak yayın hayatına dil ve edebiyat dergisi olarak başlasa da tarih, sosyoloji, felsefe, tasavvuf, siyaset ve antropoloji gibi alanlarda da dönem dönem yazılar yayımlamıştır. Derginin içeriğini millî benliğe dönüş, Türklük bilinci, savaş, millet, vatan gibi konuları temel alan birden fazla edebî tür oluşturmaktadır.
Bu çalışmada Genç Kalemler dergisinin içeriğini oluşturan edebî türlerden biri olan şiirler incelenmiştir. Şiirler incelenirken çeşitli şairlerin mensup oldukları edebî dönemler göz önünde bulundurulmuş aynı zamanda "Yeni Lisan" makalesinin yayımlanmasından sonra bu şairlerin dil anlayışları üzerinde ne gibi değişimler görüldüğü ele alınmış bununla birlikte şiirler tematik açıdan da irdelenmiştir. Sıklıkla kullanılan nazım şekilleri ve hangi şairlerin hangi sıklıkla hangi nazım şekillerini kullandıkları da tablolar halinde sunulmuştur. "Yeni Lisan" hareketinin şiirler üzerindeki etkisinin yanı sıra bu hareketin hem kendinden önceki hem de kendinden sonraki dönemleri nasıl etkilediğine dair araştırmalar yapılmıştır.

Abstract:
Genç Kalemler magazine started its publishing life in 1909 and started its publication on September 29, 1910 at the 8th. it is the name of the magazine, which is described as the continuation of the Hüsn and Poetry magazine, which has ended as of the issue. Genç Kalemler magazine, which started out with the emphasis of "Return to Decency in language and literature" under the leadership of Ali Canip, Ömer Seyfettin and Ziya Gökalp, has attracted great interest among the young generations in a short time due to the fact that the aforementioned names have both defended their thoughts and reflected these thoughts in their works. 19. The political and social developments experienced in December of the century also contributed to the magazine's acceptance in a short period of time by increasing its visibility.
The magazine, which is considered as the pioneer of the "National Literature" movement, saw the basis of creating a national literature as creating a "national language" and started the "New Language" movement by strongly defending this idea. The article titled "New Language", which is accepted to have been written by Ömer Seyfettin, has led to significant changes both in the language understanding of the journal and in the language understanding of Turkish literature.
Although the journal started its publishing life mainly as a language and literature journal, it has also published articles in fields such as history, sociology, philosophy, sufism, politics and anthropology from time to time. The content of the magazine consists of more than one literary genre based on topics such as return to the national self, Turkishness consciousness, war, nation, homeland.
In this study, poems, which are one of the literary genres that make up the content of the Young Pens magazine, were examined. While studying the poems, the literary periods to which various poets belong were taken into account, and at the same time, after the publication of the article "New Language", what changes were observed in the language understanding of these poets were discussed, however, the poems were also examined from a thematic point of view. The frequently used verse forms and which poets use which verse forms frequently are also presented in tables. In addition to the influence of the "New Language" movement on poems, research has been conducted on how this movement affected both the periods before and after it.