İn-vitro fertilizasyon tedavisi gören kadınlarda strese yol açan etmenler
Factors causing stress in women having in-vitro fertilization treatment
Yazar: ZEYNEP SÖKMEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERPİL TÜRKLEŞ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Fertilizasyon = Fertilization ; Fertilizasyon-in vitro = Fertilization-in vitro ; Kadınlar = Women ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-kadın = Infertility-female ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Stres = Stress

Özet:
Bu araştırma IVF tedavisi gören kadınlarda strese yol açan etmenlerin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, İstanbul ilinde yer alan devlet kurumlarına bağlı altı hastanenin yardımcı üreme teknikleri ünitesinde IVF tedavisi gören 453 kadın oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini; bu hastanelerin üçünde tedavi görmekte olan 151 kadın oluşturmuştur. Araştırmanın verileri Mayıs 2012-Mart 2013 tarihleri arasında araştırmacı tarafından geliştirilen Anket Formu ve Sıkıntı/Sorun Belirleme Formu ile toplanmıştır. Verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotları (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma) kullanılmıştır. 
Araştırmaya göre, kadınların %43,7'sinin 30-35 yaş grubunda, %55'inin ilköğretim mezunu olduğu ve %58,3'ünün bir işte çalışmadığı belirlenmiştir. Kadınların, %64,9'unun çevresindeki insanların çocuk sahibi olmakla ilgili konularda konuşmaya başladığında, %76,2'sinin çocuk sahibi olmakla ve %54,3'ünün tedaviyle ilgili soru sormalarından rahatsız olduğu belirlenmiştir. Kadınların, %68,9'unun infertilite tedavisi gördüğünü insanlardan sakladığı, %74,2'sinin tedavi süresince eşi ve birinci dereceden akrabaları %72,8'inin arkadaşları tarafından desteklendiği saptanmıştır. Kadınların, %84,1'inin tedavinin başarısız olacağından korktuğu, %18,5'inde tedavi ile ilgili olumsuz bir gelişme olduğu, %73,5'inin merkeze geldiği günlerde kendini gergin ve huzursuz hissettiği, %62,9'unun tedavi ile ilgili resmi işlemlerle uğraşmanın canını sıktığı, %77,5'inin merkezle ev arasında gidiş-gelişlerden yorulduğu, %15,2'sinin merkeze ait fiziki şartlardan memnun olmadığı, %65,6'sının tedavi giderlerini karşılama konusunda sıkıntı yaşadığı belirlenmiştir. Kadınların, %22, 5'inin tedavi süreciyle ilgili yeterince bilgilendirilmediği, %4'ünün doktorlardan, %7,9'unun hemşirelerden, 17,2'sinin memur ve görevlilerden şikayetçi olduğu saptanmıştır. Ayrıca kadınların %51,7'sinin tanı ve tedavi amacıyla uygulanan işlemlerden canının acıdığı, %28, 5'inin tedavinin eşine değil de kendisine uygulanıyor olmasından rahatsız olduğu, %9'unun eşleri tarafından suçlandığı, %47,7'sinin tedavi süresince eşiyle cinsel ilişki sayısı ve sıklığında bir azalma olduğu ve %5,3'ünün tedavi süresince eşinin destek olmadığı belirlenmiştir.
Kadınların aylık gelirleri ile infertilite tedavisi gördüğünü insanlardan saklama ve tedavinin başarısız olacağı korkusunu yaşama durumu arasındaki fark istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,037, p=0,025). Ayrıca kadınların çocuk sahibi olamamasının kimden kaynaklandığı ile insanların çocuk sahibi olmakla ilgili soru sormalarından rahatsız olma ve merkeze geldiği günlerde kendisini gergin ve huzursuz hissetme durumu arasındaki fark anlamlı bulunmuştur (p=0,019, p=0,025)

Abstract:
This research was performed as a descriptive study aiming to determine the factors that cause stress in women receiving IVF treatment. The study population was composed of 453 women receiving IVF treatment in assisted reproductive techniques units of six public hospitals located in Istanbul province. 151 women from three of the hospitals constituted the research sample. The data was collected between May 2012 and March 2013 via questionnaire and constraint/problem identification forms developed by the researcher. These were. Descriptive statistical methods (number, percentage, mean, standard deviation) were utilized for the data assessment.
According to the questionnaire, 43.7% of the women were in the age group of 30-35, 55% of them are primary school graduates, and 58.3% are unemployed. It was found that 64.9% of women feel uncomfortable when people around them chat about having children, while 76.2% feel the same when they are asked about having children and 54.3% were bothered when asked about treatment. The study also revealed that 68.9% of the women kept it as secret that they had received infertility treatments, and 74.2% were supported by their spouse or by immediate family and 72.8% of them were supported by their friends. 84.1% of the women were frightened by the possibility of failure in the treatment. 18.5% of them had experienced adverse conditions. 73.5% of the women disclosed that they felt nervous and uncomfortable. 62.9% were annoyed by paper work related with the treatment, 77.5% were tired of going to and back from the hospitals, 15.2% were dissatisfied with the physical conditions of the units, and 65.6% of them had trouble in covering the expenses of the treatment. It was found that 22.5% of the women hadn't been adequately informed about the treatment process, and that 4% of them filed complaints about doctors, 7.9% about nurses, 17.2% about civil servants and officers. Furthermore,  it was found that 51.7% of the women felt pain due to the treatment procedures, 28.5% were troubled as the treatment was applied on them instead of their husbands, 9% were accused by their husbands, 47.7% had experienced reduction in the number and frequency of sexual intercourse with their husbands, and 5.3% were not supported by their husbands during the treatment procedure.
The difference between women's hiding their monthly income and fertilization treatments from others and fearing from failure of the treatment was found to be statistically significant (p=0.037, p=0.025). Furthermore, the difference between being irritated by the questions of others about who is responsible for not having a child or other questions related with having a child and feeling nervous and uncomfortable when visiting the clinics was found to be significant (p=0,019, p=0,025).