Kemalüddin Abdülvahid b. Abdülkerim  ez–Zemlekânî (v. 651/1253) ve el Burhân'ül-Kâşif an i'Câzi'l-Kur'an adlı eseri
Kamāl al-di̇̄n ʻAbd al-Wāḥi̇d i̇bn ʻAbd al-Kari̇̄m Zamalkāni̇̄ (d. 651/1253) and his book named al-Burhan al-Kashif ʻan i'Jaz al-qur'an
Yazar: MEHMED BAHAÜDDİN İSLAMOĞLU
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM GÖRENER
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Din = Religion
Dizin: El-Beyan = Al-Beyan ; El-Burhan = El-Burhan ; Fesahat = Fesahat ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Zemlekani = Zemlekani ; İ`cazu`l-Kur`an = İ`cazu`l-Kur`an

Özet:
Tezimize konu olan eser "el-Burhânü'l-Kâşif an İ'câzü'l-Kur'an"dır. Eserin müellifi Kemâlüddin Ebü'l-Mekârim Abdü'l-vahid b. Abdü'l-Kerîm ez-Zemlekânî (v.651/1253) dir. Çalışmamız bir girişle üç bölümden oluşmaktadır. Girişte çalışmanın konusu, amacı, önemi ve yöntemi üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde müellifin hayatı ve eserleri, ikinci bölümde ise ana hatlarıyla İ'câzü'l-Kur'an konusu incelenmiştir. Üçüncü ve son bölüm ise eserin muhtevasını tanımaya ve anlamaya yöneliktir.
Müellif, eserini bir mukaddime ve üç kısım olarak tertip etmiştir. Eserini birbiriyle alakalı fasıl, kısım, tenbih, bahis, nev', dakika (incelik), fen ve hâtime olarak isimlendirdiği başlıklarla bölümlendirmiş, her bir bölümü de genişçe ele almıştır. Ele aldığı konuları Kur'an ayetleri, Hadis-i Şerifler ve Arap şiirinden örneklerle delillendirmiştir. Eserin mukaddimesinde beyan ilminin hakikatini ve maksadını inceleyen müellif ayrıca el-fesâhat, el-beyân ve et-tibyan lafızlarını da açıklamıştır. Eserin birinci kısmında İ'câzü'l-Kur'an konusunu incelemiş ve Kur'ânın i'câzının kendine has te'lifinden kaynaklandığını belirtmiş ve bunu örneklendirmiştir. Ayrıca bu bölümde Nazzam'ın görüşlerini değerlendirip Ona cevap vermiştir.  Delâlât-ı ifrâdiye başlığı ile verdiği ikinci kısımda müfred lafızları inceleyen müellif bu kısmı on faslı içeren bir mukaddime ve beş bahiste ele almıştır. 
Üçüncü kısımda ise eser yazmada dikkat edilecek hususları konu edinmiş bu bölümü de bir mukaddime ve yirmi fen olarak düzenlemiştir. Eserini "Kur'an'ın i'cazı Kur'an kelimelerinin değerli oluşunda değil, kelimelerin birbiriyle te'lifinde aranmalıdır." vurgusu yaptığı Hatime bölümüyle de sonlandırmıştır.



Anahtar Kelimeler: el-Burhan, İ'câzü'l-Kur'an, ez-Zemlekânî, el-Fesahat,el-Beyân

Abstract:
The book named Al-Burhan al-Kashif ʻan I'jaz al-Qur'an is the subject of this thesis. Kamāl Al-Dīn ʻAbd al-Wāhid İbn ʻAbd al-Karīm Zamalkānī (v.651/1253) is the author of the work. Our work consists of an introduction and three further sections. The introduction part is composed of the subject, the purpose, the significance and the method of the study. The first section focuses on the life and the works of the author, second part mainly contains the subject of I'jaz al-Qur'an. The third section is intended to recognize and understand of this book. 
The author composes his work of an introduction and three further sections. He classifies these sections some interrelated parts such as chapters, topics, remarks, scientific or structural statements and conclusion. He supports his arguments in the book with some verses from the Qur'an, hadiths and Arabic poems. In its introduction, the author explains some wordings such as al-beyan (science of statement), al-fasahat (fluency) and al-tibyan (clarity). In the first section, he discusses in detail I'jaz al-Qur'an term and states that this notion is directly derived from the unique syntax of the Qur'an. He also argues Nazzam's views and responds him. In the second section, the title Delâlât-ı ifrâdiye, given by the author, explains the wording of the Qur'an and its introduction has 10 chapters and 5 further topics. In the third section discusses the "issues to be considered in writing a book" and it consists of an introduction and 20 chapters. 
In the conclusion, the author ends his work with this expression:  I'jaz al-Qur'an should be sought in Te'lîf semantically combined word in the Qur'an not in individual words of the Qur'an.



Key words: el-Burhan, I'jaz al-Qur'an, az- Zamalkāni, al-Fasahat, al-Beyân