Fethiye ilçesi Eldirek köyü kilim dokumacılığı ve yöresel özellikleri
Rug weaving village of Fethiye Eldirek county and local features
Yazar: AYNUR GÖKKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜLYA SERPİL ORTAÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / El Sanatları Ana Bilim Dalı / El Sanatları Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Dokuma teknikleri = Weaving techniques ; Dokumacılık = Weaving ; El dokumacılığı = Hand weaving ; El dokumaları = Handwovens ; Kilimler = Rugs ; Muğla-Fethiye-Eldirek = Muğla-Fethiye-eldirek

Özet:
Dokumalar, Türk halkının doğumundan ölümüne kadar hayatının her alanında bir kullanım eşyası olmuştur. Son yolculuğuna uğurlanırken bile bu dokumalardan birine sarılarak çıkmıştır.Kilim, düz dokuma yaygılar arasında en tanınmış olan, çözgülerin atkılar tarafından tamamen gizlendiği atkı yüzlü dokumalar olarak da tanımlanmaktadır. Kilim, terimi her ne kadar, çok geniş anlamda bütün havsız dokuma yaygıları kapsamı içinde alıyorsa da cicim, sili, sumak gibi dokuma yaygılar, apayrı tekniklerde dokunmuş yaygılardır. Kilim dokumacılığı Anadolu da çok eski çağlardan beri uğraşılan bir el sanatıdır(Akpınarlı,1997).Eldirekli kadınların anasından, ninesinden öğrendiği kilim dokuma tekniklerini ne zamandan beri kullandıkları hakkında yazılı bir kaynak yoktur. Dokunan kilimler yündür. Kadınlar bu yünü eğirir, ipi boyar ve kilimi dokurlar.Eldirek'de genel olarak seccade, yaygı, tuz torbası ve aksesuar olarak kullanılan kilimler dokunur.Bu araştırma; Eldirek kilim dokumacılığında kullanılan araçlar, dokuma tekniği, motifler ve yöresel özelliklerini belirlemek amacı ile yapılmıştır.Araştırmada yazılı kaynaklardan, müzelerden ve yöreden elde edilen veriler, uygun başlıklar altında sunulmuştur. Araştırma için uzman görüşleri alınarak bir anket düzenlenmiş ve bu anket sahadaki kişilere uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini yörede kilim dokuyan kadınlar, müzelerden alınan örnekler üzerinde inceleme yapılmıştır.Elde edilen her örneğin fotoğrafı çekilerek bu ürünlerin bilgi formlarında analiz edildikten sonra tablolar haline getirilerek değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır.Günümüzde bulunabilen kilim örneklerinin model, teknik ve yöresel özellikleri belirlenmiştir. Bu sanatın sahip olduğu geleneksel değerlerin kurulması ve gelecek kuşaklara tanıtılması hedeflenmiştir. Turistik değeri olan yurt içinde ve yurt dışında kullanılabilir nitelikte kaliteli ve sanatsal değeri olan dokumanın geliştirilmesine çalışılmıştır. Araştırmada geliştirilen Anket ve bilgi formlarının kullanıldığı veri toplama yöntemi kullanılmıştır.

Abstract:
Weavings have been the belongings of Turkish people from their birth to death. A Turkish person has been wrapped up to one of. Those woven even he is seen off to his last voyage.Kilim, which is best known around flat weaving, is identified as weft faced wovens, the warps of which are hidden by the wefts throughly.Although the term of Kilim coveres all the pileless woven matting, the ones like cicim,sili,sumak have completely different woven styles. Kilim weaving is a handycraft which is worked on from the very early ages in AnatoliaWomen of the Eldirek from home, the rug weaving techniques learned from nine since when there is no written source about their use. Touch the rugs is wool. This woman is spinning wool, rope and rugs tissues are coloring.Eldirek mainly prayer rugs, Beam, salt bags and accessories are used as rugs are woven.This research Eldirek vehicles used in rug weaving, textile techniques, motifs and has been conducted to determine the regional characteristics.There is not a written document on how long the women with working benches have been using Kilim Weaving techniques which they learnt from their ancestors.The weaven kilim is wool.The women spin this wool,paint the thread and weaven the kilim.In the workbenches,the kilims are weaven which are generally used as praying matting,matting,salt bag and accessory.This research has been done to define the tools used in kilim workbench weaving,the weaving techniques, motifs, and local features.In the research the data which are got from written sources,museums and the local area have been represented in suitable headingsçFor the research, an investigation has been arranged by taking the experts' view and this investigation was applied to the people in the ares.This research has been done mainly on the women weaving in the local area and the samples taken from the museums.