Öğretmen adayları için çokkültürlü duyarlılık ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish adaptation of the multicultural sensitivity scale for pre-service teachers: A validity and reliability study
Yazar: EDA ÇİNAR
Danışman: DOÇ. DR. YAHYA HAN ERBAŞ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, çokkültürlülük üzerine öğretmen adaylarının görüşlerini incelemeye
yönelik olarak yapılmıştır. Çalışmada bir arada yaşadığımız sosyal grupların giderek 
çeşitlenmesi ve eğitime yansımaları hakkında öğretmen adaylarının duyarlılıkları ele 
alınmaktadır. Etnik kimliklere ve yerel kültür öğelerine gündelik hayatta ya da okulda 
geleceğin eğitimcilerinin nasıl yaklaştığı, kültürlerle iç içe yaşamayı destekleyen veya buna 
karşı olan düşünce biçimleri iki farklı bakış açısına dair maddeler üzerinden ele alınmıştır. 
Bu çalışmanın amacı; Ruales, Ağırdağ ve Petegem (2020) tarafından öğretmen adaylarına 
yönelik geliştirilen "Çokkültürlü Duyarlılık Ölçeği (Multicultural Sensitivity Scale)" nin 
Türkçe'ye uyarlanması ve uyarlanan ölçek maddeleri ile öğretmen adaylarının toplum 
içerisindeki çeşitli etnik kimliklere ve sosyal gruplara yönelik duyarlılık düzeylerini tespit 
etmektir. Araştırmanın evrenini Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, örneklemi ise Eğitim 
Fakültesi öğretmen adayı öğrenciler oluşturmaktadır. Uygulama öncesinde ölçekte yer alan 
maddeler uzman görüşleri doğrultusunda Türkçeye çevrilmiş, daha sonra yine uzman 
görüşleri alınarak Türk dili ve kültürüne uygunlukları açısından değerlendirilmiştir. 
Sonrasında açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile ölçeğin analizi sağlanmıştır. 
Gerekli analizler tamamlandıktan sonra öğretmen adaylarına ölçeğin son şekli uygulanarak 
çokkültürlülüğe yönelik duyarlılıkları çeşitli değişkenlere göre incelenmiştir. Araştırma 
sonuçlarına göre öğretmenler cinsiyet ve bölüm değişkenine bağlı olarak anlamlı farklılık 
göstermekte, sınıf düzeyine göre ise farklılaşma göstermemektedir.

Anahtar Kelimeler: Çokkültürlülük, Öğretmen adayları, Ölçek uyarlaması

Abstract:
This research was conducted to obtain the views of pre-service teachers on 
multiculturalism. The study focuses on the positive or negative attitudes of teacher
candidates about the increasing diversification of the social groups we live with and its 
reflections on education. How future educators approach ethnic identities and local cultural 
elements in daily life or at school, and the ways of thinking that support or oppose living 
together with cultures are discussed through items from two different perspectives. The 
purpose of this study is to adapt the "Multicultural Sensitivity Scale" developed by Ruales, 
Ağırdağ, and Petegem (2020) for pre-service teachers into Turkish and to determine the 
extent to which pre-service teachers' behaviors and attitudes towards social groups belonging 
to various ethnic identities in society are moderate or rejecting with the adapted scale items. 
This research covers the data obtained in terms of teachers' views on the adapted scale items 
on multiculturalism. In the study, firstly, the items in the scale were translated into Turkish 
in line with expert opinions, and then they were evaluated in terms of their suitability for 
Turkish language and culture by taking expert opinions again. Afterwards, the scale was 
analyzed with exploratory and confirmatory factor analyses. After the necessary analyses 
were completed, the final version of the scale was applied to pre-service teachers and their 
sensitivity towards multiculturalism was examined according to various variables. The 
population of the study was Çanakkale Onsekiz Mart University and the sample consisted of 
pre-service teacher students at the Faculty of Education.

Keywords: Multiculturalism, Pre-service teachers, Scale adaptation