Yirminci yüzyıl müziğinde ilkelcilik ve İgor Stravinski'nin Bahar Ayini adlı yapıtının incelenmesi
Primitivism in twentieth century music and examination of İgor Stravinsky's composition named The Rite of Spring
Yazar: UĞUR CİHAT SAKARYA
Danışman: DOÇ. DR. İLKE BORAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzikoloji Ana Bilim Dalı / Genel Müzikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Müzik = Music ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Bahar Ayini = Bahar Ayini ; Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Müzik sanatı = Music art ; Sanat akımları = Art trends ; Stravinsky, Igor = Stravinsky, Igor ; İlkelcilik = Primitivism

Özet:
Bu tez, yirminci yüzyıl sanat akımlarından İlkelciliğin (Primitivizm) müziğe olan etkilerini ortaya çıkarmayı ve akımın en önemli örneklerinden biri olan Stravinski'nin Bahar Ayini adlı yapıtıyla diğer eserler üzerinden akımın özelliklerini saptamayı amaçlamaktadır. Araştırma dört bölüme ayrılmıştır: Birinci bölüm İlkelciliğin düşünsel temellerini tespit etmeye yönelik çalışmayı içerir. İkinci bölüm ise bu düşüncenin modern akımlar üzerindeki etkilerini belirlemeye ayrılmıştır. Araştırma, akımın Afrika ve Avustralya kabile sanatları esinine bağlı olarak Batı Avrupa'da ortaya çıktığını ancak Rusya, Brezilya ve Meksika'da karşıt şekilde ulusal değerlerden beslendiğini göstermiştir. Üçüncü bölümde müzikte İlkelciliğin başlangıcı, kaynakları ve ilgili veya karşıt olduğu müzik akımlarıyla ilişkisi açıklanmıştır. Ardından Bartók, Villa-Lobos ve Chávez'in İlkelci eserleri incelenmiş ve Stravinski'nin İlkelciliğe doğru gelişen veriminin ilk dönemi araştırılmıştır. Dördüncü bölüm Bahar Ayini'nin İlkelcilik bağlamında incelenmesini içerir. Senaryonun mitolojik ve folklorik kaynaklarla olan bağlantıları saptandıktan sonra müziksel incelemeye geçilmiştir.Bestecinin Rus kültürünün en eski katmanlarından çekilmiş sahneleri müzikle nasıl işlediğini ortaya çıkarabilmek için ilk olarak kendi Taslaklar'ındaki tematik girdiler incelenmiştir. Alıntı halk şarkıları ve modal temaların eski Pagan ritüelleri için birer referans olarak kullanıldığı görülmüştür. Ardından akımın ritmik, dizisel, çalgısal ve tınısal özelliklerini tespit etmek üzere eserin partisyonu incelenmiştir. Partisyondan yapılan çıkarımlar eserin tümel olarak İlkelciliği örneklediğini göstermiştir. Bu bulgular incelenen diğer eserlerden elde edilmiş olanlarla karşılaştırılarak akımın özellikleri belirlenmiştir.


ANAHTAR KELİMELER: Yirminci yüzyıl müziği, İlkelcilik, İgor Stravinski, Bahar Ayini, Bale Rus.

Abstract:
This thesis aims revealing affects of twentieth century art movement Primitivism on music and determining features of movement by examining, one of the foremost samples of movement, Stravinsky's The Rite of Spring and other works. Study is divided into four chapters. First includes work on determining ideational basis of Primitivism. Second works on revealing affects of idea on modern movements. Research indicates, movement arose in Western Europe with influence of tribal arts of Africa and Australia but on the contrary, movement developed by national values in Russia, Brazil and Mexico. Beginning of Primitivism in music, sources of it and its connection with related or contrary movements explained in third chapter. Bartók, Villa-Lobos and Chávez's Primitivist works are examined and first period of Stravinsky's efficiency which is progressed to Primitivism is studied. Fourth chapter includes examination of The Rite of Spring in the context of Primitivism. After revealing connection of scenario with mythologic and folkloric sources; proceeded to musical examination. For revealing the way of how the composer processed music with scenes from the oldest stages of Russian culture; thematic entries in his Sketches are firstly examined. It is seen that borrowed folk songs and modal themes are used as references of ancient Pagan rituals. After, score of work is examined for determining rhythm, scale, instrument and timbre features of movement. Inferences from score indicates that work completely samples Primitivism. These facts are compared with others which are found in other works and by this way, features of movement are determined.


KEYWORDS: Twentieth century music, Primitivism, Igor Stravinsky, The Rite of Spring, Ballets Russes.