Ailesel Akdeniz Ateşi (FMF) Tanılı Hastalarda Serum Sklerostin Düzeyinin Ateroskleroz ile İlişkisi
The relationship between serum sclerostin level and atherosclerosis in  patients diagnosed with familial mediterranean fever (FMF)
Yazar: YASEMİN BAĞCI DEMİR
Danışman: PROF. DR. LÜTFULLAH ALTINTEPE
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, Ailesel Akdeniz Ateşi (FMF) olgularında serum sklerostin
düzeyi ile ateroskleroz arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Metot: Bu vaka kontrol çalışması 1 Mart 2022- 31 Aralık 2022 tarihleri arasında 
Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları polikliniklerinde gerçekleştirilmiştir. 
Çalışmaya FMF tanılı 131 olgu ve 72 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Olguların 
demografik özellikleri, laboratuvar ve holter sonuçları kaydedilmiştir.
Bulgular: FMF olgularının %58'i kadındı ve yaş ortalaması 31,6 ± 10,7 yıldı. 
Olguların %50,4'ünde aile ağacında FMF mevcuttu. En sık saptanan semptomlar karın 
ağrısı (%73,3), ateş (%45,8), artralji (%23,7) ve plöretik ağrıydı (%15,3). Olguların 
%16'sı homozigot, %45,1'i heterozigot olmak üzere; toplam %61,1'inde MEFV
mutasyonu saptanmıştır. Ortalama sklerostin düzeyi FMF olguları arasında 78,1 ± 80,8 
pg/mL, kontrol grubunda 92,9 ± 74,7 pg/mL idi (p = 0,210). FMF olgularında 
sklerostin düzeyi ile nötrofil/lenfosit oranı (NLO) arasında zayıf düzeyde ve negatif 
yönde (r = -0,215, p = 0,022), AIx75 değerleri ile arasında ise orta düzeyde ve negatif 
yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon ilişkisi saptandı (r = -0,411, p = 0,022). 
Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında FMF olgularının HDL düzeyi istatistiksel olarak 
anlamlı düzeyde daha düşüktü (p = 0,003). HDL düzeyinin <56,5 kesim noktasında 
%81,8 sensitivite ve %45,8 spesifite ile FMF olgularını saptayabildiği belirlendi 
(AUC: 0,645 [0,554 – 0,736], p = 0,002).
Sonuç: FMF olguları arasında ateroskleroz göstergeleri olan NLO ve AIx75 
değerlerinin sklerostin düzeyi ile negatif yönde korele olduğu belirlendi. Sklerostin ve 
ateroskleroz ilişkisi daha kapsamlı çalışmalarda incelenerek bu konuda daha net 
sonuçlar ortaya konabilir.

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to evaluate the relationship between serum sclerostin 
level and atherosclerosis in patients with Familial Mediterranean Fever (FMF).
Method: This case-control study was carried out between March 1, 2022 and 
December 31, 2022 in Selcuk University, Faculty of Medicine, Internal Medicine 
outpatient clinics. 131 cases diagnosed with FMF and 72 healthy volunteers were 
included in the study. Demographic characteristics, laboratory and holter results of the 
cases were recorded.
Results: 58% of FMF cases were female and the avarage of age was 31,6 ± 10,7 years. 
FMF was present in the family tree in 50,4% of the cases. The most common 
symptoms were abdominal pain (73,3%), fever (45,8%), arthralgia (23,7%) and 
pleuritic pain (15,3%). MEFV mutation was detected in a total of 61,1% of the cases, 
of which 16% were homozygous and 45,1% heterozygous. The avarage of sclerostin 
level was 78,1 ± 80,8 pg/mL among FMF cases and 92,9 ± 74,7 pg/mL in the control 
group (p = 0,210). In FMF cases, a statistically significant correlation was found 
between sclerostin level and neutrophil/lymphocyte ratio (NLO) at a weak level and 
in a negative direction (r = -0,215, p = 0,022), and between AIx75 values at a moderate 
level and in a negative direction (r = -0,411, p = 0,002). Compared to the control group, 
HDL levels of FMF cases were statistically significantly lower (p = 0,003). It was 
determined that HDL level can detect FMF cases with 81,8% sensitivity and 45,8% 
specificity at <56.5 cut-off point (AUC: 0,645 [0,554 – 0,736], p = 0,002).
Conclusion: Among FMF cases, NLR and AIx75 values, which are indicators of 
atherosclerosis, were found to be negatively correlated with sclerostin levels. By 
examining the relationship between sclerostin and atherosclerosis in more 
comprehensive studies, clearer results can be obtained.