Üniversite öğrencilerinin yeme davranışlarının Hollanda yeme davranışı anketi (DEBQ) ile değerlendirilmesi: Selçuk Üniversitesi örneği
An evaluation of university students' eating behaviours with the dutch eating behaviour questionnaire (DEBQ): Sample of Selçuk University
Yazar: İLKAY ÇAMURCU
Danışman: DOÇ. DR. NAZAN AKTAŞ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Beslenme Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Hollanda yeme davranışı anketi = Dutch eating behavior questionaire ; Selçuk Üniversitesi = Selçuk University ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Yemek yeme becerisi = Individualized eating skills ; Yemek yemek = Eating ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmanın genel amacı Selçuk Üniversitesi'nde öğrenim gören öğrencilerin
yeme davranışlarının belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, öğrencilerin
cinsiyetine, devam ettiği sınıfına, Beden Kütle İndeksine (BKİ), fiziksel aktivite
yapma durumlarına ve beslenme davranışının öz değerlendirilmesine göre duygusal,
kısıtlayıcı ve dışsal yeme davranışları incelenmiştir. Tarama yöntemi kullanılarak
yürütülen betimsel nitelikteki bu araştırmanın çalışma grubunu Selçuk
Üniversitesi'nde öğrenim gören rastgele örnekleme yöntemiyle seçilmiş öğrenciler
(n=396) oluşturmuştur. Veriler kişisel bilgi formu ve DEBQ ile elde edilmiştir.
Verilerin değerlendirilmesinde tek yönlü varyans analizi, ANOVA testleri ve
bağımsız gruplar t testi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, öğrencilerin
v
"Duygusal Yeme", "Kısıtlayıcı Yeme" ve "Dışsal Yeme" ortalama puanları sırasıyla
27.19±11.75, 22.89±7.99 ve 30.57±7.33 olarak saptanmıştır. Kadınların duygusal ve
kısıtlayıcı yeme puanlarının erkeklerden daha yüksek olduğu (p<0.05), dışsal yeme
puanlarının ise cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir (p>0.05).
Katılımcıların kısıtlayıcı yeme puanlarının BKİ değişkenine göre; duygusal yeme
puanlarının ise beslenme davranışının öz değerlendirilmesine göre anlamlı farklılık
gösterdiği saptanmıştır (p<0.05). Çalışmada duygusal, kısıtlayıcı ve dışsal yeme
ortalama puanlarının öğrencilerin fiziksel aktivite yapma durumu ile arasındaki fark
anlamsızdır (p>.05). Beslenme davranışlarını kötü olarak değerlendiren öğrencilerin
duygusal yeme davranış puanlarının beslenme davranışlarını iyi ve orta olarak
değerlendiren öğrencilere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak bu
araştırmanın bulguları yeme davranışlarının duygusal ve kısıtlayıcı yeme alt
boyutlarının cinsiyet ve BKI gibi bazı değişiklere göre anlamlı farklılık gösterdiğini
ortaya koymuştur. Üniversite öğrencilerinin yeme davranışı ve beslenmeyle ilişkili
sorunlarının önlenebilmesine yönelik çalışmalarda bu unsurların dikkate alınmasının
yararlı olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: DEBQ, yeme davranışları, üniversite öğrencileri

Abstract:
The general aim of this study is to determine the eating behaviours of
university students attending Selçuk University. In line with this aim, the emotional,
restrained, and external eating behaviors of university students were examined in
terms of their gender, grade, Body Mass Index (BMI), physical activity and selfassessment
of their eating behaviors. The study group of this descriptive study
carried out using the screening method is composed of students (n=396) attending
Selçuk University who were chosen via random sampling method. Data for the study
was collected via personal information form and the DEBQ (Dutch Eating Behaviour
Questionnaire). For data analysis one way variance analysis, ANOVA tests and
independent t test were used. According to research findings, it was determined that 
vii
students' mean scores on the DEBQ were as follows: 27.19±11.75 for "Emotional
Eating", 22.89±7.99 for "Restrained Eating", and 30.57±7.33 "External Eating". It
was determined that the emotional eating and restrained eating scores of the female
participants were higher than those of the male participants (p<0.05), and that the
external eating sub-dimension mean scores did not vary in terms of gender (p>0.05).
It was also determined that the restrained eating scores of the participants varied
significantly in terms of the BMI variable and their emotional eating scores varied
significantly according to their self-assessment of eating behaviours (p<0.05). Mean
scores on the emotional, restrained eating and external eating sub-dimensions did not
vary significantly in terms of participants physical activity (p>.05). It was determined
that the students who assessed their eating behaviours as bad had significantly higher
scores on the emotional eating sub-dimension compared to those who evaluated their
own eating behaviours good and medium. In consequence, the findings of the study
indicated that the emotional and restrained eating sub-dimensions varied significantly
in terms of some variables like gender and BMI. The findings are considered to be
useful in preventing university students' eating behaviors and nutrition problems.
Keywords: DEBQ, eating behaviour, university students