Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı'na (PISA 2009) göre Türkiye'deki öğrencilerin okuma becerilerini etkileyen değişkenlerin bölgelere göre incelenmesi
According Programme for International Student Assessment (PISA 2009), investigation of variables that affect Turkish students' reading skills by regions
Yazar: EMİN BAHADIR
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA KELECİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İstatistik = Statistics
Dizin: Okuma becerileri = Reading skills ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki öğrencilerin okuma becerilerini etkileyen değişkenlerin PISA 2009 verilerini kullanarak modellenmesi ve modele alınan değişkenlerin bölgeler arasındaki farklılıkların incelenmesidir.Okuma becerisini etkilediği düşünülen aile ve öğrenci özellikleri Faktör Analizi sonucunda üç boyutta toplanmıştır. Bu boyutlar, anne-baba eğitim düzeyi ve öğrenciye sağlanan olanakların olduğu AILE değişkeni, evde bulunan kültürel varlıkların olduğu KULVAR değişkeni ve öğrencilerin okumaya karşı tutumlarının olduğu TUTUM değişkenidir.Öğrencilerin okuma becerileriyle modele alınan değişkenler arasındaki ilişkileri test etmek için Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Analiz sonucunda okuma becerisini yordayan yapısal modelin uyum indeksleri incelenmiş ve modelin iyi uyum gösterdiği ve regresyon denkleminde belirleme katsayısının (R2) 0,33 olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin okuma becerilerine en fazla etkiyi gösteren AILE değişkenidir. Bu değişkeni sırasıyla, KULVAR ve TUTUM değişkenleri izlemektedir.Modele alınan değişkenlerin coğrafi bölgeler arasında karşılaştırılabilmesi için ölçme değişmezliği test edilmiştir. Model skalar değişmezlik şartlarını sağlamadığından kısmi değişmezlikten faydalanılarak, değişmezlik aşamaları test edilmiştir.Modele alınan değişkenlerin faktör yükleri incelendiğinde, bölgeler arasında en büyük farklılığın anne-baba eğitim düzeyi ve öğrenciye sağlanan olanaklarda olduğu görülmüştür. Beş bölgede en yüksek faktör yükü gösteren değişkenler anne-baba eğitim durumları iken Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde öğrencilere sağlanan imkânların daha yüksek faktör yüküne sahip değişkenler olduğu görülmüştür.

Abstract:
Purposes of this study, modeling variables that affect Turkish students' reading skills using PISA 2009 data and investigating differences of variables that are used in the model between regions.The results of Factor Analysis, family and student characteristics that thought to influence the reading skill were collected in three dimensions. These are education level of parents and opportunities provided to the student in AILE variable, cultural assets in the home in KULVAR variable and students? attitude and interest towards reading in TUTUM variable.The Structural Equation Modeling (SEM) was used to test the relationships between students' reading skills and variables in the model. As a result of analyzing, fit indices of the structural model that predictors of reading skill were examined and it was seen that the model showed good fit and the determination coefficient (R2) was 0,33 in the regression equation. According the results, AILE variable show most effect on students? reading skills. It is followed by KULVAR and TUTUM variables.Measurement invariance was tested for the comparision variables in the model between geographic regions. Due to the model does not provided the term of scalar invariance, invariance phases were tested utilizing partial invariance.When factor loadings of the variables in the model examined, the biggest difference between the regions was seen in education level of parents and opportunities provided to the student. The variables with the highest load factor are educational status of parents in five regions, while opportunities provided to students were the variables with a higher load factor in Eastern and Southeastern Anatolia.