6-10 yaş arası dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan hastalardaki serum klotho düzeylerinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
Comparison of serum klotho levels in children aged 6-10 years with attention deficit hyperactivity disorder and healthy controls
Yazar: ZEYNEP İHTİYAR AYDİLEK
Danışman: PROF. DR. MEHMET AYHAN CÖNGÖLOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunun (DEHB) oluşumunda birçok genetik ve çevresel faktörün rol oynadığı ileri sürülmekte ancak etiyolojisi henüz net olarak bilinmemektedir. Yapılan birçok çalışma nörogelişimsel bozukluk tanısı alan çocuklarda sağlıklı kontrollere kıyasla; proinflamatuar sitokin düzeylerinde artış ve antiinflamatuar sitokin düzeylerinde azalma olduğunu göstermektedir. Yapılan çalışmalarda nöropsikiyatrik hastalıklarda antioksidan ve antiinflamatuar yolaklar üzerindeki etkisi ile bilinen klotho protein düzeylerininin daha düşük olduğu öne sürülmektedir. Nörogelişimsel bir bozukluk olan DEHB'de serum klotho protein düzeylerinin tanı ve tedavi sürecinde yol gösterici olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada 6-10 yaş arası DEHB tanısı alan çocuklardaki serum Klotho düzeylerinin aynı yaş grubundan sağlıklı çocuklarla karşılaştırılması ve DEHB grubundaki belirti şiddeti ve belirti alanlarının serum Klotho düzeyi ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.  
Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve vaka-kontrol olarak tasarlanan bu araştırmaya 6-10 yaş aralığında DEHB tanısı almış 40 hasta ve 40 sağlıklı kontrol alınmış olup çalışmanın örneklemini yapılan muayenenin bir parçası olarak kan tetkiki istemi gerekli görülen çocuklar oluşturmuştur. Çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanı tarafından tüm olguların psikiyatrik değerlendirmesi yapılmıştır. Tüm katılımcıların ebeveynlerine bilgilendirilmiş gönüllü olur formu (BGOF) ve sosyodemografik veri formu (SDVF) verilmiştir. Araştırmacı tarafından hasta ve kontrol grubuna Okul Çağı Çocuklar İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi- Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu-Türkçe Uyarlaması (ÇDŞG-ŞY-T) kullanılarak yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. DEHB tanısı alan çocukların belirti şiddeti ve belirti alanı; Turgay DSM-IV'e göre Yıkıcı Davranım Bozuklukları Tarama Ölçeği (T-DSM-IV) ve Yönetici İşlevlere Yönelik Davranış Değerlendirme Envanteri (YİYDDE) kullanılarak değerlendirilmiştir. 
Klotho protein düzeyleri rutin muayenenin bir parçası olarak alınan periferik venöz kandan arta kalan kan örneklerinin tıbbi biyokimya laboratuvarında uygun koşullarda muhafaza edilip kitlere uygun ELISA cihazlarında çalışılmasıyla ölçülmüştür.
Bulgular: Katılımcıların hasta (124,63±63,27) ve kontrol (196,89±172,04) gruplarına göre Klotho değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık vardır (t=-2,462; p=0,017), kontrol grubunda klotho düzeyleri DEHB'li olgulara göre belirgin olarak yüksek saptanmıştır. DEHB'li hastaların klinik görünümüne göre serum klotho düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Serum klotho düzeyleri ile mevcut sistemik inflamasyon durumunda yükselmesi beklenen inflamatuar parametreler arasında korelasyon bulunmamıştır. Serum klotho düzeyleri ile T-DSM-IV  alt ölçek ve toplam ölçek puanları arasında korelasyon bulunmamıştır. Hastaların Klotho değerleri ile YİYDDE ebeveyn ve öğretmen formlarının alt ölçek ve toplam ölçek puanları arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. 
Sonuç: DEHB'li olgular ile sağlıklı kontrol grubu arasında serum klotho protein düzeyleri açısından anlamlı fark bulunmuştur. Bu bulgular nöroprotektif etkilerine dair güçlü kanıtlar bulunan potansiyel bir antiinflamatuar biyobelirteç olan klotho proteininin DEHB'de biyomarker olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Dolaşımdaki serum klotho protein düzeyi nörogelişimsel bir hastalık olan DEHB'ye yatkınlığı gösterebilir.

Abstract:
Objective: Although many genetic and environmental factors are suggested to play a role in the development of Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), its etiology is not yet fully understood. Numerous studies indicate that children diagnosed with neurodevelopmental disorders exhibit increased pro-inflammatory cytokine levels and decreased anti-inflammatory cytokine levels compared to healthy controls. Additionally, studies have proposed that Klotho protein levels, known for their antioxidant and anti-inflammatory effects in neuropsychiatric disorders, are lower in these conditions. It is believed that serum Klotho protein levels may serve as a guide in the diagnosis and treatment process of ADHD, a neurodevelopmental disorder. This study aimed to compare serum Klotho levels in children aged 6-10 years diagnosed with ADHD with those of healthy children in the same age group and to examine the relationship between symptom severity and symptom domains with serum Klotho levels in the ADHD group.
Materials and Methods: This cross-sectional and case-control study included 40 children aged 6-10 years diagnosed with ADHD and 40 healthy controls. The sample consisted of children who required blood tests as part of their examination. All cases were psychiatrically evaluated by a child and adolescent mental health specialist. Informed consent forms (ICF) and sociodemographic data forms (SDF) were provided to the parents of all participants. The researcher conducted semi-structured interviews with the patient and control groups using the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children - Present and Lifetime Version - Turkish Adaptation (K-SADS-PL-T). Symptom severity and symptom domains in children diagnosed with ADHD were assessed using the Turgay DSM-IV-Based Disruptive Behavior Disorders Screening and Rating Scale (T-DSM-IV) and the Behavior Rating Inventory of Executive Function (BRIEF). Klotho protein levels were measured from the peripheral venous blood samples taken as part of the routine examination and stored under appropriate conditions in the medical biochemistry laboratory, then analyzed using ELISA kits.
Results: There was a statistically significant difference in Klotho levels between the patient (124.63±63.27) and control (196.89±172.04) groups (t=-2.462; p=0.017). Klotho levels in the control group were significantly higher than those in the ADHD group. No significant relationship was found between serum Klotho levels and the clinical presentation of ADHD. No correlation was found between serum Klotho levels and inflammatory parameters, which are expected to increase in the presence of systemic inflammation. Additionally, no correlation was found between serum Klotho levels and T-DSM-IV subscale and total scale scores. No significant relationship was found between Klotho levels and BRIEF parent and teacher form subscale and total scale scores.
Conclusion: There is a significant difference in serum Klotho protein levels between children with ADHD and healthy controls. These findings suggest that Klotho protein, with its strong evidence of neuroprotective effects and potential as an anti-inflammatory biomarker, could be used as a biomarker in ADHD. The circulating serum Klotho protein level may indicate a predisposition to ADHD, a neurodevelopmental disorder.