Anadolu sahası Türkçe Bahtiyâr-Nâme mesnevileri üzerine karşılaştırmalı birinceleme
A comparative examination on anatolian field Turkish Bahtiyâr-Name masnavis
Yazar: SİNEM ERKAN
Danışman: DOÇ. DR. ERDEM SARIKAYA
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bahtiyâr-nâme mesnevilerinin Anadolu sahasında iki örneği bilinir. Bu eserlerden birincisi, XIV. asrın ikinci yarısında Pir Mahmûd b. Pir Alî tarafından kaleme alınmıştır. İkinci Bahtiyâr-nâme mesnevisi ise XV. asır şairlerinden Ömer'e aittir. Anadolu Sahası Türkçe Bahtiyâr-nâme Mesnevileri Üzerine Karşılaştırılmalı Bir İnceleme isimli tez çalışmasında, Bahtiyâr-nâmelerin tarihi gelişimi ve Anadolu sahası Türk edebiyatındaki manzum Bahtiyâr-nâmeler ve özellikleri hakkında bilgiler yer almıştır. Eserin Fars edebiyatındaki ilk örneği olan Lümatü's-sirac'tan başlayarak Anadolu sahası Türk edebiyatına ait ilk ve orijinal örneklerin kaleme alındığı  XIV. ve XV. asırlarda kaleme alınmış iki Bahtiyâr-nâme mesnevisinin özetlerinden sonra çerçeve hikâye ve alt hikâyeler başlıkları altında; olay örgüsü, anlatı teknikleri, kişiler, zaman, mekân, dil-üslup ve fikir başlıkları altında karşılaştırılmıştır.
Fars edebiyatındaki kaynak metni, farklı şekillerde kullanan ve değişikliklere giden bu mesnevi metinleri üzerine karşılaştırmalı olarak hazırlanacak bu çalışmanın; XIV-XV. asır Türk edebiyatı, mesnevi araştırmaları, teknik yapı çalışmaları, karşılaştırmalı edebiyat uygulamalarına teorik ve pratik olarak katkı sağlayacağı öngörülmektedir. Bununla beraber çalışma, Bahtiyâr-nâme mesnevileri üzerine karşılaştırmalı olarak hazırlanacak ilk tez olması bakımından da önem taşımaktadır.

Abstract:
Two examples of Bahtiyâr-nâme mathnawis are known in the Anatolian field. The first of these works was written by Pir Mahmud b. Pir Ali in the second half of the 14th century. The second Bahtiyâr-nâme mathnawi belongs to Ömer, a poet of the 15th century. In the thesis titled A Comparative Study on Turkish Bahtiyâr-nâme Mathnawis of the Anatolian Field, information about the historical development of Bahtiyâr-nâmes and the verse Bahtiyâr-nâmes and their characteristics in Anatolian field Turkish literature is included. After the summaries of the two Bahtiyâr-nâme mathnawis written in 14th and 15th centuries, when the first and original examples of Anatolian field Turkish literature were written, starting from Lümatü's-sirac, which is the first example of the work in Persian literature, under the titles of frame story and sub-stories; The works were compared under the headings of plot, narrative techniques, characters, time, place, language-style and idea.
It is anticipated that this comparative study, which will be prepared on these mesnevi texts that use the source text in Persian literature in different ways and undergo changes, will contribute theoretically and practically to the 14th-15th century Turkish literature, mesnevi research, technical structure studies, and comparative literature applications. In addition, the study is also important in terms of being the first thesis to be prepared comparatively on the Bahtiyâr-nâme mesnevis.