Sepsis tanısı ve prognoz tahmininde SIRS, SOFA, QSOFA VEQSOFA + laktat kriterlerinin karşılaştırılması
Comparison of SIRS, SOFA, qSOFA and qSOFA + lactate score in the diagnosis and prognosis of sepsis
Yazar: AYŞİN KILINÇ TOKER
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN KÖSE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Prognoz = Prognosis ; SOFA skorlama sistemi = SOFA scoring system ; Sepsis = Sepsis ; Sistemik inflamatuar yanıt sendromu = Systemic inflammatory response syndrome ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis ilişkili gruplar = Diagnosis-related groups ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures

Özet:
Amaç
Sepsis, milyonlarca kişiyi etkileyen küresel bir sağlık sorunudur. Yeni tanımlama ile sepsis, enfeksiyona karşı bozulmuş konak yanıtı sonucu gelişen yaşamı tehdit eden organ disfonskiyonu olarak tanımlanmıştır. Çalışmamızda sepsis tanısında ve prognoz tahmininde SOFA skoru, SIRS, qSOFA ve qSOFA+Laktat kriterlerinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Metot 
Çalışmamız İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği'nde 1 Ocak 2013 ile 31 Aralık 2017 tarihleri arasında geriye dönük yapıldı. Acil servise gelen 18 yaş üstünde, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji uzmanı tarafınca sepsis tanısı konulan tüm hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik ve klinik özellikleri, SOFA skoru, SIRS, qSOFA ve qSOFA+Laktat kriter puanları hesaplandı.
Bulgular
Çalışmamızın yapıldığı beş yıllık dönemde sepsis tanısı konulan toplam 976 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların %52.7 (n=514)'si kadındı. Tüm hastaların yaş ortalamaları 72.5±13.7 yıldı. Hastaların en sık ek hastalığı %18.9 (n=184) ile kronik böbrek hastalığı (KBH) idi. Acil servise başvuran ve sepsis tanısı konulan tüm hastaların %37.4'ünün (n=365) hastaneye yattığı ve bu hastaların %52.3'ünün (n=191) öldüğü tespit edildi. Acil servis mortalitesi ise %12.5 (n=122) idi. Hastanede yatış süresinin median değeri 137.5 saat olarak tespit edildi. Hastalarda tespit edilen en sık enfeksiyon kaynağı %24.5 (n=239) ile solunum sistemiydi. Acil serviste alınan kan ve idrar kültürlerinde en sık gram negatif basil ürediği görüldü. Acil serviste qSOFA ve qSOFA+L kriteri ≥2 olan hastalarda mortalite oranı daha fazla idi. Hastanede ölen ve yaşayan hastalar arasında SIRS, qSOFA ve qSOFA+L kriterleri bakımından istatistiksel anlamlı farklılık yoktu. Acil serviste ve hastanede ölen hastaların SOFA skoru yaşayan hastalara göre daha yüksekti. SOFA skoru (AUC=0.89) sepsisi tahmin etmede yüksek ayırt edici yetenege sahipti. SOFA skoru >11 iken sensitivitesi ve negatif prediktif değeri %100 idi. Acil servis ve hastane mortalitesini tahmin etmede yine SOFA skoru (sırasıyla AUC=0.75 ve 0.72) yüksek ayırt edici yetenege sahipti. SOFA skoru >11 ise acil servis mortalitesini belirlemede sensitivitesi %63.5 ve spesifitesi %78.8 idi.  SOFA skoru >9 ise hastane mortalitesini belirlemede sensitivitesi %65.8 ve spesifitesi %75.5 idi. qSOFA kriteri >1 ise acil servis mortalitesini belirlemede sensitivitesi %81.7 ve spesifitesi %28.6 idi. Acil servis mortalitesini tahmin etme yeteneği açısından SIRS kriteri istatistiksel olarak anlamlı değilken, hastane mortalitesi tahmin etmede SIRS, qSOFA ve qSOFA+Laktat kriterleri anlamlı değildi.
Sonuç 
Sonuç olarak çalışmamızda SOFA skoru sepsis tanısında yüksek sensitiviteye ve negatif öngörücülüğe sahipti. Acil servis ve hastane mortalite tahmininde yine SOFA skoru yüksek ayırt edici yeteneğe sahipti. Bununla birlikte qSOFA skoru acil servis mortalite tahmininde SOFA skoruna göre daha yüksek sensitiviteye sahipken daha az spesifikti.

Abstract:
Objective 
Sepsis is a global health problem affecting millions of people. With new identification, sepsis has been defined as life-threatening organ dysfunction resulting from impaired host response to infection. In our study, we aimed to investigate SOFA score, SIRS, qSOFA and qSOFA + Lactate criteria in the diagnosis of sepsis and prognosis.
Method
Our study was performed retrospectively between January 1, 2013 and December 31, 2017 in İzmir Tepecik Training and Research Hospital Infectious Diseases and Clinical Microbiology Clinic. All patients who were diagnosed as sepsis by the infectious diseases and clinical microbiology specialist were included in the study. Demographic and clinical characteristics, SOFA score, SIRS, qSOFA and qSOFA + Lactate criteria scores were calculated.
Results
A total of 976 patients diagnosed with sepsis in a 5-year period were included in the study. 52.7% (n = 514) of the patients were women. The mean age of all patients was 72.5 ± 13.7. The most common comorbid disease was chronic kidney disease (CKD) with 18.9% (n = 184). It was found that 37.4% (n = 365) of all patients admitted to the emergency department and diagnosed with sepsis were hospitalized and 52.3% (n = 191) of these patients died. Emergency service mortality was 12.5% (n = 122). Median value of hospitalization period was 137.5 hours. The most common source of infection detected in 24.5% patients (n = 239) was the respiratory system. It was found that gram negative bacillus was the most common in the blood and urine cultures. The mortality rate was higher in patients with qSOFA and qSOFA + L criteria ≥ 2 in the emergency department. There was no statistically significant difference in terms of SIRS, qSOFA and qSOFA + L criteria among patients who died in hospital. The patients who died in the emergency service and in the hospital had higher SOFA scores than the living patients. The SOFA score (AUC = 0.89) was highly discriminative in predicting sepsis. While the SOFA score was> 11, its sensitivity and negative predictive value were 100%. The SOFA score (AUC = 0.75 and 0.72, respectively) in predicting emergency and hospital mortality was high discriminative. While the SOFA score was> 11, predicting emergency service mortalitys sensitivity was 63.5% and the specificity was 78.8%. The sensitivity was 65.8% and the specificity was 75.5% in determining the hospital mortality with a SOFA score of> 9. The sensitivity was 81.7% and the specificity was 28.6% in determining the emergency service mortality  with a q SOFA criteria> 1. The SIRS criterion was not statistically significant in terms of the ability to predict emergency service mortality, while the SIRS, qSOFA and qSOFA + Lactate criteria were not significant in predicting hospital mortality
Conclusion 
In conclusion, SOFA score in our study had high sensitivity and negative predictivity in the diagnosis of sepsis. The SOFA score had high discriminative ability in predicting the emergency and hospital mortality. However, the qSOFA score was less specific in the emergency service mortality estimation with higher sensitivity than the SOFA score.