Anonim ortaklıklarda oyda imtiyaz
Privilege in voting in join stock companies
Yazar: MUSTAFA ENES SAVAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL ALİ DURAL
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anonim ortaklıklar = Incorporated companies ; Oy hakkı = Voting right ; İmtiyazlı pay = Privileged share

Özet:
İmtiyazlı paylara ilişkin hükümler 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile değişikliğe uğramış eski ticaret kanununda yer almayan konular kanuna eklenmiş, doktrin ve yargı kararlarıyla de facto olarak kabul edilmiş hususlar artık de jure olmuş, yeni kanunda yer bulmuştur. 
Kronolojik gelişimde imtiyazlı paylar bazen çok tercih edilmiş ve dengeler onun üstüne kurulmuş bazen de bazı ülkelerce tamamen terk edilmiştir. Hem ülke hukuk düzenleri açısından hem de karşılaştırmalı hukuk düzeninde önemli bir inceleme konusu olmuştur. 
İmtiyaz kural olarak paya tanınır. Bunun bir istisnası belirli grupların yönetim kurulunda temsil edilmesine yönelik imtiyaz tanınmasıdır. İmtiyazın esas sözleşmede öngörülüyor olması gerekir. Aksi durumda bir esas sözleşme değişikliğine giderek de bazı paylara imtiyaz bahşedilir. Birçok konuda imtiyaz oluşturulma imkânı vardır ancak en çok oy hakkında, kâr payında ve tasfiye durumundaki şirketin bakiyesinin paylaşılması konusunda imtiyaz tanınmaktadır.
Oy hakkının kanunda bir tanımı olmamakla birlikte imtiyazlı paylar sayesinde artan oy hakları şirket yönetiminde etkili olmanın önünü açarken şirketten sadece maddi beklentisi olup yönetim faaliyetlerine katılmak istemeyenler ise oydan yoksun pay sahibi olarak adlandırılırlar.
Oyda imtiyazlı paylar Türk Ticaret Kanunu'nun 479 maddesinde diğer imtiyazlardan farklı olarak ayrı bir başlık altında düzenlenmiştir. Eski kanundan farklı olarak imtiyaz tanıma yöntemleri değiştirilmiş ve oyda imtiyaza bir sayı sınırlaması getirilmiştir. Eskiden farklı itibari değerdeki paylara eşit oy hakkı sağlanabiliyorken güncel mevzuat buna izin vermemektedir. Sadece eşit itibari değere sahip paylar farklı oy hakkı sağlamak mümkündür. Şirket kuruluşunda veya kuruluştan sonra da artık oyda imtiyaz tanınabilmektedir. Buna paralel olarak pay sahipleri arasında mutlak değil nispi bir eşitlik mevcuttur. İmtiyazlı pay sahipleri ile diğer pay sahipleri denk olmadıkları için eşit işlem ilkesine tabi olmayacaklardır.  Sadece denkler arasında eşitlik geçerlidir. Herkes şirket kurarken koyduğu sermaye ile orantılı olarak şirketteki pay sahipliği hakkından yararlanır. 
Oyda imtiyazların korunması için eski kanunda bulunan imtiyazlı pay sahipleri genel kurulu adını değiştirip artık imtiyazlı pay sahipleri özel kurulu olmuştur. Bu kurul imtiyazlı pay sahiplerinin haklarının zedelendiği durumlarda toplanıp somut olaya göre bir karar alırlar. Alınan karara göre yönetim kurulu bir dava açıp ihlalin olmadığına ilişkin dava açacak mahkemenin vereceği karara göre de şirket işlemleri kaldığı yerden devam edecektir.
Kurumsal yönetim 1990'lı yıllarda önem kazanmış ve ülkemizin yasal düzenine gireli çok kısa bir zaman olmuştur. Bu, hakkaniyet, şeffaflık, hesap verilebilirlik ve sorumluluk ilkeleri üzerine oturtulmuş bir şirket yönetim modelidir. Oyda imtiyazlı paylar ile kurumsal yönetimin ilişkisi mümkün görülmektedir ancak kurumsallaşma ile ilgili bazı kanuni eksiklikler hala giderilememiştir.

Abstract:
Provisions regarding privileged shares have been modified by the Turkish Commercial Code numbered 6102, matters that weren't regulated in the previous code of commerce were now included in the code, issues that have been accepted de facto by the doctrine and the case law became de jure and found a place in the current code.
During its chronological development, privileged shares were sometimes given preference and the balances were built upon them, while sometimes some countries have abandoned the concept altogether. Thus, it has been a subject of investigation regarding both domestic legal systems and comparative law.
	As a matter of rule, privilege is accorded to the share. An exception to this is the accordance of privilege to the representation of certain groups in the board of directors. Privilege has to be foreseen by the articles of association. Otherwise, privilege can be accorded by the modification of the articles of assocation. It is possible to create a privilege in many matters, but most commonly, privilege is accorded in voting, dividend or distribution of the balance of the company in liquidation.
	While the right of voting is not defined by the law, the voting rights increased by the privileged shares allows to influence the management of the company, while those who only have material expectations from the company and not want to participate in the management of the company are called shareholders without vote.
	Shares with voting privileges are regulated under a different title, separate from other shares, in art. 479 of Turkish Commercial Code. Unlike the previous code, the procedures of according privileges have been modified and a numerical limit has been established over the voting privileges. While it was possible to accord an equal vote to shares with different nominal values before, the current laws do not allow this anymore. It is permitted only to accord a different amount of votes to shares with equal nominal values. Privilege can also be now accorded at the establishment of the company or afterwards. Concurrently, a relative, and not absolute, equality exists among the shareholders. As the owners of shares with voting privileges are not equal to other shareholders, they will not be subject to the principle of equal treatment. Equality is only valid among equals. Everyone benefits from the rights of shareholding in the company in proportion to the capital they put during the establishment of the company. 
The general assembly of privileged shareholders that was foreseen in the old code to protect the voting privileges is now renamed to the special board of privileged shareholders. This board convenes in cases where the rights of the privileged shareholders are harmed and a decision is reached in line with the case at hand. According to this decision, the board of directors will file a suit to ascertain that a violation has not been committed and according to the ruling of the court, the operations of the company will resume.
The concept of corporate governance gained importance in the 90s and it has entered our legal system only very recently. This governance is a model of company management built on principles of equity, transparence, accountability and responsibility. The connection between the shares with voting privileges and corporate governance is deemed possible yet the legal deficiencies concerning institutionalization have not been corrected.