Sekizinci sınıf öğrencilerinin bilimsel okuryazarlık düzeyleri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between scientific literacy levels and problem solving skills of eight grade students
Yazar: IŞIL TEZGÖREN
Danışman: PROF. DR. ÖZDEN TEZEL
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi okuryazarlığı eğitimi = Information literacy education ; Bilimsel bilgi = Scientific information ; Fen okuryazarlığı = Scientific literacy ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Amaç: Bilginin ve teknolojinin her geçen gün kendini yenilediği ve günümüz sınırlarını zorladığı küreselleşen dünyamızda,  problem çözme becerisinin gelişmesini sağlayacak eğitim sistemlerine de ihtiyaç duyulmaktadır. Bilgiye nasıl ulaşabileceğini bilen, problem çözme becerileri gelişmiş çocukları ve gençleri erken keşfetmek gerekmektedir. Bilimsel okuryazarlık aynı zamanda bireylerin problem çözme becerilerini geliştirmeleri için gereklidir. Problem çözme, öğrencilerde etkili bir öğrenme ve bireysel yeteneklerini geliştirmesinin bir yoludur. Çocuklar problem çözme sayesinde yeteneklerini keşfeder ve geliştirirler.Bu bağlamda ortaokul dönemindeki çocuklarda bilimsel okuryazarlık düzeyleri ile problem çözme becerilerinin belirlenmesi çok önemlidir. Bu çalışmada, sekizinci sınıf öğrencilerinin bilimsel okuryazarlık ve sorun çözme becerileri düzeylerinin tespit edilmesi ve aralarındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Ayrıca öğrencilerin bilimsel okuryazarlık düzeyleri ile problem çözme becerilerinin öğrencilerin kişisel özellikleri bakımından anlamlı bir farklılaşma olup olmadığı araştırılmıştır.
Yöntem: Araştırmada, öğrencilerin bilimsel okuryazarlık düzeylerini ölçmek üzere Keskin (2008) tarafından geliştirilen "Bilimsel Okuryazarlık Ölçeği" ile öğrencilerin  problem çözme becerilerini ölçmek için Serin, Serin ve Saygılı (2010) tarafından geliştirilen "Çocuklar için Problem Çözme Envanteri" kullanılmıştır. Ayrıca kişisel özelliklerin belirlenmesi amacıyla "kişisel bilgi formu" uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini; Eskişehir il merkezindeki Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı 2013-2014 eğitim-öğretim öğrenim gören sekizinci sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma ilişkisel tarama modelinden yararlanılarak gerçekleştirilen betimsel nitelikte bir çalışmadır.Çalışmada çoklu analiz yöntemleri kullanılmıştır.Verilerin analizinde, öğrencilerin bilimsel okuryazarlık düzeyleri ile problem çözme becerilerinin tespiti için aritmetik ortalama, standart sapma değerleri hesaplanmış; gruplar arası farklılıkları belirlemek amacıyla normal dağılım testi yapılmış ve sonuçlar doğrultusunda  t-Testi, varyans ve post hoc analizi kullanılmıştır.Ayrıca bilimsel okuryazarlık düzeyleri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin tespiti için de korelâsyon analizi yapılmıştır.
Bulgular: Araştırma bulgularına göre; öğrencilerin problem çözme düzeyleri; anne öğrenim durumu ve cinsiyet değişkenine göre gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmıştır ancak, baba öğrenim durumu, aile aylık gelir düzeyi, dergi takip etme durumu ve okul türüne göre anlamlı farklılık görülmemiştir. Öğrencilerin bilimsel okuryazarlık düzeyleri; okul türü, anne-baba öğrenim durumu, aylık gelir düzeyi, cinsiyet değişkenine göre gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmıştır ancak, dergi takip   durumuna göre anlamlı farklılık görülmemiştir. Ayrıca, öğrencilerin bilimsel okuryazarlık düzeyleri ile problem çözme becerileri arasında pozitif doğrusal bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.  
Sonuç ve Tartışma: Araştırma sonuçlarına göre; öğrencilerin bilimsel okuryazarlık düzeyleri ve problem çözme becerilerinin "orta düzeyde" olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin problem çözme düzeyleri, okul türüne göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı, anne-baba öğrenim durumuna göre ise, annesi üniversite mezunu olan öğrenciler lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı baba öğrenim durumuna göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı; ailelerin aylık gelir düzeyine göre ise, anlamlı farklılaşmadığı ; cinsiyet değişkenine göre ise, kız öğrencilerin lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı; dergi takip etme durumuna göre ise, anlamlı düzeyde farklılaşmadığı belirlenmiştir. Öğrencilerin  bilimsel okuryazarlık düzeyi, okul türüne göre özel okulda öğrenim gören öğrenciler lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı, anne-baba öğrenim durumuna göre ise, anne-babası üniversite mezunu olan öğrenciler lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı, ailelerin aylık gelir düzeyine göre ise, ailelerin aylık geliri yüksek olan öğrenciler lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı, cinsiyet değişkenine göre ise, kız öğrencilerin lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı, dergi takip etme durumuna göre ise, anlamlı düzeyde farklılaşmadığı belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, öğrencilerin problem çözme becerilerinde farklılığa yol açan faktörler doğrultusunda, problem çözme yeteneklerinin geliştirilmesine ve yeni yapılacak araştırmalara ilişkin öneriler geliştirilmiştir

Anahtar Kelimeler: 
Okuryazarlık, Bilimsel Okuryazarlık, Problem Çözme

Abstract:
Aim: In our globalized world which technological advancement  renews itself rapidly and pushes the limits, it is  a need to develop a system of education for enhancing problem solving skills of students. It is required as much as earlier to tease out gifted children and youth who know how to reach the information and have problem solving skills. Scientific literacy is also required to improve one's problem solving ability. Problem solving is a way for students to develop effective learning and  individual  talent. Owing to their problem solving skills, children can discover their own talent and thus foster. In this regard, determining the scientific literacy levels and problem solving skills of students at secondary school is crucial. In this study, it is aimed to determine the degrees of the scientific literacy levels and problem solving skills for 8th grade students and to reveal the relationship between them. It is also investigated if scientific literacy levels and problem solving skills both play any role in determining   students' individual talents. 
Method: In this study, in order to ases the scientific literacy levels and problem solving skills of students, "Scientific Literacy Scale"developed by Hande Keskin (2008) and "Problem Solving Inventory for Children" developed by Serin, Serin and Saygılı (2010)are used.In addition, personal information form was performed to specify the traits of students. Sampling consists of 8th grade students who were studying in Eskişehir in 2013- 2014 education season under Eskişehir provincial directorate for national education. This search is a descriptive study which is realized by using of relational screening model.Multiple analysis methods are apllied.Arithmetic mean, standard deviation values were calculated with the aim of determination the relationship between student's scientific literacy levels and problem solving skills, and then t-Test and analysis of variance were used to evaluation of the differences between groups based on previous results. In addition, correlation analysis was applied to evaluate the relationship between scientific literacy levels and problem solving skills. 

Result: According to research results, problem solving skills of students vary fairly by student gender and mother educational background while father educational background, monthly income,scientific journal reading and type of educational institution they  attend (publicschool, privateschool) have no distinct effect.Eventhough scientific literacy skills vary fairly by the type of educational institution, mother-father educational background, monthly in come and gender, there was no clear evidence for ethe influence of scientific journal reading on scientific literacy skills. Moreover, linear relationship was observed in between scientific literacy levels and problem solving skills. 
Conclusion and discussion: According to the research, scientific literacy levels and problem solving skills of the students were found to be on 'intermediate' level. It can be conferred from the study that students' problem solving skills weren't directly effected by thetype of school. Students who had mother with postgraduate educational background showed slight positive difference. Considering father educational background and monthly income no substansive differences  monitored.Regarding gender, it seemed quite advantageous for school girls over boys.The level of scientific literacy of the students is determined that students differ significantly in favor which are by school type studying in private schools. According to the parents' education level, the parents who are university graduates, according to the families' monthly income, families with higher income students differed significantly in favor, and according to gender, it differs significantly in favor of female students and according to the scientific magazine reading. Based on the results obtained from the research, in accordance with the factors that lead todifferences in students' problem-solving skills, development of problem solving skills and proposals for new research to be done  have been developed. 

Key Words: 
Literacy, Scientific Literacy, Problem Solving