İki kere farklı bir çocuk olmak: Bir vaka çalışması
Being a twice exceptional child: A case study
Yazar: FATIMA CEREN SAYĞILI
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT ÇİTİL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Görme Engellilerin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı görme yetersizliğine sahip üstün yetenekli iki kere farklı çocukların; kendilerinin, ebeveynlerinin ve öğretmenlerinin görüşlerine göre eğitim ve yaşam deneyimlerini ortaya koymaktır. Araştırmada iki kere farklı iki çocuğun yaşamının keşifsel bir analizini yapmak için nitel yaklaşımlardan biri olan vaka çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, Ankara ilinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Görme Engelliler Ortaokulu'na devam eden özel yetenek tanısı almış görme yetersizliği olan 6. Sınıf kız öğrenci, özel yetenek tanısı almış görme yetersizliği olan 8. Sınıf erkek öğrenci, öğrencilerin BİLSEM öğretmenleri, öğrencilerin Görme Engelliler Ortaokulu'ndaki öğretmenleri ve öğrencilerin anneleri oluşturmaktadır. Katılımcılar araştırmaya gönüllü olarak katılmıştır ve katılımcılara yönelik yarı yapılandırılmış görüşme formları ile veriler toplanmıştır. Görüşmeler açık uçlu sorulardan oluşan İki Kere Farklı Çocuğa Sahip Ailelerin Görüş ve Beklentilerini Saptama Formu, Özel Yetenekli Çocuk Hakkında Öğretmen Görüşme Formu (Görme Engelliler Okulu-BİLSEM), Özel Yetenekli Çocuk Görüşme Formu olarak yapılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle belirlenmiştir. Araştırmanın verilerine göre, görme yetersizliğine sahip üstün yetenekli öğrencilerin sahip oldukları alışılmadık kombinasyon sebebiyle özgün deneyimler yaşadığı görülmüştür. Elde edilen veriler doğrultusunda görme yetersizliğine sahip üstün yetenekli çocukların hem eğitim sistemi hem de sosyal çevreleriyle birtakım zorluklar yaşadığı görülmüştür. Ancak iki kere farklı öğrenciler, öğretmenleri, aileleri ve akranlarıyla kurdukları güçlü destek ağları ve üstün bilişsel yetenekleri sayesinde zorluklarla bireysel başa çıkma stratejileri geliştirmektedirler. İki kere farklı çocukların eğitim ve yaşam deneyimlerini fark etmek, bu özel grubun eğitim ihtiyaçlarını anlamak, öğrencilere yönelik eğitim stratejilerini geliştirmek  ve potansiyellerini gerçekleştirebilmek adına önem taşıdığı görülmüştür. Bu çalışmanın, görme yetersizliği ve üstün yetenek konularındaki literatürü sentezleyerek, yeni bir bakış açısı sunabileceği ve ilerideki araştırmalar için bir zemin oluşturabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to elucidate the educational and life experiences of two twice-exceptional children with visual impairments, based on their own perspectives, those of their parents, and their teachers. A qualitative approach, specifically the case study method, was employed to conduct an exploratory analysis of the lives of two twice-exceptional children. Participants included a visually impaired 6th-grade female student and a visually impaired 8th-grade male student, both diagnosed with special talents, along with the students' BILSEM teachers, their teachers at the School for the Visually Impaired, and the students' mothers. Participants volunteered for the study, and data were collected through semi-structured interview forms. The interviews were conducted using the Two Twice-Exceptional Children Family Views and Expectations Determination Form, the Teacher Interview Form for Gifted Children (School for the Visually Impaired-BILSEM), and the Gifted Child Interview Form. Descriptive analysis was used to analyze the data. According to the data obtained, it was observed that twice-exceptional students with visual impairments experience unique experiences due to their unusual combinations of abilities. Based on the data, it was evident that twice-exceptional children with visual impairments face various challenges both within the education system and in their social environments. However, these children develop individual coping strategies for dealing with challenges through strong support networks established with their teachers, families, and peers, as well as their exceptional cognitive abilities. Recognizing the educational and life experiences of twice-exceptional children, understanding the educational needs of this special group, developing education strategies for students, and realizing their potential are deemed crucial. It is believed that this study, by synthesizing the literature on visual impairment and giftedness, may offer a new perspective and provide a foundation for future research.