İnsan üzerinde deney ve deneme suçları
Crimes of human experimentation and therapeutic trials
Yazar: İREM SİVASLI DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU ERTEM
Çankaya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Biyomedikal araştırmalar = Biomedical research ; Kanunlar 5237 sayılı = Laws 5237 numbered ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law ; Tıbbi araştırmalar = Medical researches

Özet:
İnsan üzerinde deney ve deneme suçlarını ele aldığımız işbu tez çalışmasının ilk bölümünde genel itibari ile konuyla yakından alakalı kavramlar, deney ve deneme konusundaki kavram kargaşası, ilkeler ve insan üzerinde deney ve denemenin hangi şartlarda kanun gereklerine uygun sayılıp sayılmayacağı konuları ulusal ve uluslararası mevzuata göre detaylı olarak ele alınmıştır.
Çalışmada insan üzerinde deney suçu, tedavi amaçlı deneme suçundan ayrılarak iki farklı bölümde incelenmiştir. Keza, ilgili suç tipleri 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Özel Hükümler" başlıklı ikinci kitabının "Kişilere Karşı Suçlar" başlıklı İkinci Kısmının "Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar" başlıklı bölümünde 90. maddede "İnsan üzerinde deney" başlığı ile insan üzerinde deney ve tedavi amaçlı deneme olmak üzere iki farklı suç tipi olarak düzenlenmiştir.
Çalışmanın ikinci bölümünde insan üzerinde deney suçu; üçüncü bölümünde ise tedavi amaçlı deneme suçu ile korunan hukuki değer, suçun objektif ve sübjektif unsurları, hukuka aykırılık, kusurluluk, suçun özel görünüm biçimleri ve yaptırım başlıkları altında değerlendirilmiştir. İnsan üzerinde deney ve tedavi amaçlı deneme suçlarının tüm unsurları ile değerlendirilmesine ek olarak, genel itibariyle insanlar üzerinde yapılabilecek bilimsel araştırma türleri incelenmiştir.
Çalışmada, insan üzerinde gerçekleştirilen bilimsel araştırmalar kapsamında öğretide yer alan kavram kargaşasının azaltılması gerektiği ve tıp biliminin gelişimi ve insanlığın yaşam kalitesinin artırılması açısından arz ettiği önem nedeniyle bu araştırmaların gerçekleştirilmesinin önemi ayrıca vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Deney, deneme, hasta, insan, klinik araştırma.

Abstract:
In the first chapter of this study about human experimentation and therapeutic trials; general concepts, principles, inconsistent use of terms concerning human experimentation and therapeutic trials and the conditions under which human experimentation and therapeutic trials would be in accordance with the requirements of the law in regards to both domestic and international legislation were examined.
This study distinguishes between the crime of human experimentation and the crime of therapeutic trials, examining each in separate sections. Likewise, human experimentation and therapeutic trials were arranged and separated into two distinct crimes in the Article 90 of the part titled "Crimes Against Physical Integrity" of the second part titled "Crimes Against Persons" of the second book titled "Special Provisions" of the Turkish Penal Code numbered 5237.
Human experimentation was examined in the second chapter, while therapeutic trials were examined in the third chapter under following sections; objective and subjective aspects of the crime, unlawfulness, culpability, forms of the crime, sanctions. In addition to human experimentation and therapeutic trials, different forms of human subject research were also examined. 
In the study, the importance of reducing the inconsistent use of terminology in the literature regarding human subject research has been emphasized, and the significance of conducting such research has been highlighted due to its contribution to the advancement of medical science and the improvement of the quality of human life.

Keywords: Experiment, trial, patient, human, clinical research.