Romantik ilişki doyumunun yordacıları olarak çocuklukta onaylamayan çevre, rasyonel olmayan inançlar ve empati düzeyi
Invalidating childhood environment, irrational beliefs and empathy level, as predictors of romantic relationship satisfaction
Yazar: BEYZANUR YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH BAL
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Empati = Empathy ; Çocuklukta onaylanmayan çevre = Invalidating childhood environment ; Ölçekler = Scales ; İlişki doyumu = Relationship satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yetişkin bireylerin çocuklukta onaylamayan çevre, rasyonel olmayan inançlar ve empati düzeyinin algıladıkları romantik ilişki doyumunu yordamadaki katkılarını incelemektir. Araştırmanın çalışma grubu en az bir yıldır romantik ilişkisi olan 18-65 (Ort.=29.9, SS=7.4) yaş aralığındaki 285 kadın (%79.8) ve 72 erkek (%20.2) olmak üzere toplam 357 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırma verileri Demografik Bilgi Formu, İlişki Doyumu Ölçeği (İDÖ), Çocuklukta Onaylamayan Çevre Ölçeği (ÇOÇÖ), İlişki İnançları Ölçeği (İİÖ) ve Temel Empati Ölçeği (TEÖ) ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Hipotezleri test etmek için Bağımsız Örneklemler t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon Analizi ve Çoklu Regresyon Analizi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre çocuklukta onaylamayan çevre ve alt faktörleri ile romantik ilişki doyumu arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmaktadır. Rasyonel olmayan inançlar toplam puanı ve alt boyutu olan "birbirimize karşı tamamen açık ve dürüst olmalıyız", "birbirimizin zihnini okuyabilmeliyiz", "birbirimizin bütün ihtiyaçlarını karşılamalıyız" ve "romantik idealizm" ile pozitif yönde anlamlı bir ilişki görülmüştür. Romantik ilişki doyumu ile empati düzeyi bilişsel alt faktörü ile pozitif yönde anlamlı bir ilişki görülürken; empati düzeyi toplam puanı ve duygusal alt faktörü ile anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Çoklu regresyon analizi sonucuna göre ise çocuklukta onaylamayan çevre ve rasyonel olmayan ilişki inançları romantik ilişki doyumunu yordarken empati düzeyinin ise yordamadığı görülmüştür. Ayrıca çocuklukta onaylamayan çevre ölçeği alt boyutu baba faktörü ve duygusal empati düzeyi negatif yönde romantik ilişki doyumunu yordarken; rasyonel olmayan inanç ölçeği alt boyutlarından romantik idealizm ve bilişsel empati düzeyi pozitif yönde romantik ilişki doyumunu yordamaktadır. Ek olarak cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, gelir seviyesi, ilişki türü ve ilişki süresi değişkenleri ile ölçek puanları arasındaki ilişkiye araştırma bulgularında yer verilmiştir. Elde edilen sonuçlar literatür kapsamında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the contribution of adult individuals' invalidating childhood environment, irrational beliefs and empathy level in predicting their perceived romantic relationship satisfaction. The study group of the research consisted of a total of 357 participants that is 285 females (79.8%) and 72 males (20.2%), aged 18-65 (Mean=29.9, SD=7.4) who have been in a romantic relationship for at least one year. Research data were collected by Demographic Data Form, Relationship Assessment Scale (RAS), Invalidating Childhood Environment Scale (ICES), Relationship Beliefs Questionnaire and Basic Empathy Scale (ES). The obtained data were analyzed with the SPSS program. Independent Samples t-Test, One-Way Anova Analysis (ANOVA), Pearson Correlation Analysis and Multiple Regression Analysis were applied to test the hypotheses. According to the research findings, there is a negative and significant relationship between invalidating childhood environment and its sub-factors, and romantic relationship satisfaction. A positive and significant relationship was observed with the total score and sub-factors of irrational beliefs such as "we should be completely open and honest with each other", "we should be able to read each other's minds", "we should be able to meet all of each other's needs" and "romantic idealism". While romantic relationship satisfaction and empathy level cognitive sub-factor were positively and significantly correlated, no significant correlation was found with empathy level total score and emotional sub-factor. According to the results of multiple regression analysis, it was seen that while invalidating childhood environment and irrational relationship beliefs in predicted romantic relationship satisfaction, empathy level did not. In addition, while father factor, the sub-factor of the invalidating childhood environment scale, and emotional empathy level negatively predicted romantic relationship satisfaction; romantic idealism, which is a sub-factor of the irrational belief scale, and cognitive empathy levels positively predicted romantic relationship satisfaction. Moreover, the relationships between gender, age, education level, income level, relationship type and relationship duration variables and scale scores are included in the research findings. The obtained results were discussed within the literature scope and suggestions were presented.