Preoperatif dönemde ultrasonografik dil kökü ölçümlerinin orofarengeal yapı ölçümlerine oranının zor havayolu için prediktif değeri /
Yazar: ESRA DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ESRA ÖZAYAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Giriş ve Amaç: Makroglossi havayolu güvenliğini tehlikeye atan etkenlerden 
biridir; ancak tek başına dil büyüklüğüne kıyasla içinde bulunduğu orofaringeal 
kaviteye oranı havayolu güvenliğini sağlamada daha önemli bir faktör olabilir. Zor 
havayolu prediktörü olarak bilinmesine rağmen makroglossiyi objektif olarak 
tanımlayabilecek bir ölçüm metodu bulunmamaktadır. Zor havayolu 
değerlendirmesinde makroglossi tanımlamasını, ultrasonografi ile dil kökü 
ölçümlerini ve dil kökü ölçümlerinin orofaringeal yapılara oranlamalarını yaparak 
sayısal verilerle belirleyebilmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Genel anestezi altında endotrakeal entübasyon 
uygulanacak ≥18 yaş hastalar çalışmaya dahil edildi. Preoperatif dönemde
ultrasonografik olarak dil kökü kalınlığı, dil kökü çevresi, dil kökü alanı ölçüldü. 
Sonrasında bu ölçümler orofaringeal yapı ölçümlerinden ağız açıklığı ve boyun 
çevresine oranlandı. Zor ventilasyon değerlendirmesi Han Ventilasyon Skorlaması 
III-IV, zor laringoskopi değerlendirilmesi Cormack-Lehane Sınıflaması grade III-IV, 
zor entübasyon değerlendirilmesi ise Entübasyon Zorluk Skalası ≥5 olarak kabul 
edildi. Zor havayolu; laringoskopi, ventilasyon veya entübasyon aşamalarından en az 
birinde zorluk kaydedilmesi olarak tanımlandı.
Zor havayolunu predikte eden risk faktörlerinin belirlenmesinde Multivariate 
Lojistik Regresyon Analizi kullanıldı. Tespit edilen bağımsız risk faktörlerinin
tanısal performansının değerlendirilmesi için ROC Analizi yapıldı. Cut off değeri
Youden's İndeks kullanılarak hesaplandı. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hasta sayısı 720 idi. Zor havayolu oranı
%30.3 (218 hasta), zor ventilasyon %15.4 (111 hasta), zor laringoskopi %18.5 (133 
hasta), zor entübasyon ise %11.5 (83 hasta) idi. Multivariate Lojistik Regresyon 
Analizine göre ultrasonografik ölçümler ve oranlarından zor havayolunu predikte 
eden bağımsız risk faktörü dil kalınlığının ağız açıklığına oranı iken (OR: 2.71, 
95%CI: 1.98-3.70, p<0.001); zor ventilasyon için dil kökü alanının boyun çevresine 
oranı (OR: 3.03, 95%CI: 1.28-7.18, p<0.05); zor laringoskopi için dil kökü alanı
(OR: 1.91, 95%CI: 1.36-2.68, p<0.001) ve dil kökü çevresinin ağız açıklığına oranı
viii
(OR: 1.26, 95%CI: 1.12-1.41, p<0.001); zor entübasyon için dil kökü kalınlığı (OR: 
2.71, 95%CI: 1.36-5.40, p<0.01) olarak saptandı.
Sonuç: Zor havayolunu predikte etmede tek başına dil kökü ölçümleri 
anlamlı bulunmazken; dil kökü kalınlığının ağız açıklığına oranını istatistiksel olarak 
anlamlı tespit ettik. Zor ventilasyon ve zor laringoskopiyi predikte etmede sırasıyla 
dil kökü alanının boyun çevresine oranı ve dil kökü çevresinin ağız açıklığına oranını
anlamlı bulduk. Sonuç olarak dil kökü ölçümlerinin orofaringeal yapı ölçümlerine 
oranlarının makroglossi tanımlamasında daha anlamlı olacağı ve zor havayolunu 
predikte etmede kullanılabileceği kanaatindeyiz.
Anahtar kelimeler: Ultrasonografi, dil kökü ölçümü, zor ventilasyon, zor 
laringoskopi, zor entübasyon

Abstract:
Introduction and Aim: Macroglossia is one of the factors that complicates
airway safety, but its ratio to the oropharyngeal cavity, compared to tongue size 
alone, may be a more important factor in ensuring airway safety. Although it is 
known as a predictor of difficult airway, there is no measurement method that can 
objectively define macroglossia. We aimed to determine the definition of 
macroglossia in difficult airway evaluation with numerical data by measuring the 
tongue root with ultrasonography and proportioning the tongue root measurements to 
the oropharyngeal structures.
Materials and Methods: Patients aged ≥18 years who would undergo 
endotracheal intubation under general anesthesia were included in the study. In the 
preoperative period, tongue root thickness, tongue root circumference and tongue 
root area were measured ultrasonographically. These measurements were 
proportioned from oropharyngeal structure measurements to mouth opening and neck 
circumference. Difficult ventilation assessment was accepted as Han Ventilation 
Score III-IV, difficult laryngoscopy assessment as Cormack-Lehane Classification 
grade III-IV, and difficult intubation assessment as Intubation Difficulty Scale ≥5. 
Difficult airway; was defined as difficulty in at least one of the stages of 
laryngoscopy, ventilation, or intubation.
Multivariate Logistic Regression Analysis was used to determine the risk 
factors predicting difficult airway. ROC Analysis was performed to evaluate the 
diagnostic performance of the identified independent risk factors. Cut off value was 
calculated using Youden's Index.
Results: 720 patients were included in the study. The rate of difficult airway 
was 30.3% (218 patients), difficult ventilation was 15.4% (111 patients), difficult 
laryngoscopy was 18.5% (133 patients), and difficult intubation was 11.5% (83 
patients). According to Multivariate Logistic Regression Analysis, the independent 
risk factor predicting difficult airway from ultrasonographic measurements and rates 
was the ratio of tongue thickness to mouth opening (OR: 2.71, 95%CI: 1.98-3.70, 
p<0.001), ratio of tongue root area to neck circumference for difficult ventilation 
(OR: 3.03, 95%CI: 1.28-7.18, p<0.05), tongue root area (OR: 1.91, 95%CI: 1.36-
x
2.68, p<0.001) and the ratio of tongue root circumference to mouth opening (OR: 
1.26, 95%CI: 1.12-1.41, p<0.001) for difficult laryngoscopy, the tongue root 
thickness for difficult intubation (OR: 2.71, 95%CI: 1.36-5.40, p<0.01).
Conclusion: As a result, tongue root measurements alone were not found to 
be significant in predicting difficult airway, but the ratio of tongue root thickness to 
mouth opening was found to be statistically significant. We found that the ratio of 
tongue root area to neck circumference and the ratio of tongue root circumference to 
mouth opening were significant in predicting difficult ventilation and difficult 
laryngoscopy, respectively. As a result, we believe that the ratio of tongue root 
measurements to oropharyngeal structure measurements will be more meaningful in 
the definition of macroglossia and can be used to predict difficult airway.
Keywords: Ultrasonography, tongue root measurement, difficult ventilation, 
difficult laryngoscopy, difficult intubation