Ortaokul öğrencilerinin akıcı yazma becerilerinin 
değerlendirilmesi
The evaluation of secondary school students' writing fluency skills
Yazar: ARZU ATASOY
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET TEMİZKAN
Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akıcılık = Fluidity ; Eğitim = Education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yazma becerisi = Writing skills ; Yazı = Writing ; Yazı yazmak = Write

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin akıcı yazma becerilerini değerlendirmektir. Araştırmada ağırlıklı olarak nicel veri toplama teknikleri kullanılmış, nitel veri toplama teknikleriyle elde edilen veriler de çalışmanın bulgularını destekleyecek şekilde düzenlenmiştir. Bu bağlamda araştırma sürecinde akıcı yazmanın nicelik boyutunu oluşturan yazma miktarı; nitelik boyutunu oluşturan doğruluk, işleklik ve düşüncelerin düzenlenişi aşamalarına ait bulgular nicel veri toplama araçlarıyla ortaya konulmuştur. Araştırmanın nitel veri toplama kısmında ise akıcı yazmanın önünde engel oluşturan unsurlar önceden geliştirilerek kategorilendirilen bir belirtke tablosuyla tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın evrenini Hatay il merkezinde bulunan ortaokul öğrencileri; örneklemini ise Hatay il merkezinde bulunan farklı sosyoekonomik düzeylerdeki 379 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır.
Araştırmanın nicelik ve nitelik boyutlarını ortaya koymak amacıyla nitel ve nicel veri toplama araçlarından yararlanılmıştır. Araştırmanın birinci boyutunu oluşturan yazma miktarını tespit etmek amacıyla "Yazma Miktarı Ölçeği/Formülü" kullanılmıştır. Bu formül dakikada yazılan hece sayısını esas almaktadır. 
İkinci boyut "Doğruluk" başlığını taşımaktadır ve araştırmanın "Doğruluk" boyutunu ölçmek amacıyla "Dil Doğruluğu Holistik Ölçeği" kullanılmıştır. Bu ölçek 0-9 aralığındaki 10 kategoriden oluşmaktadır. Her bir kategori yazım, noktalama ve gramer düzeyi açısından sıfırdan ona kadar farklı bir seviyeyi belirtmektedir.
Üçüncü boyut olan "Yazma İşlekliği", kelime ve söz dizimi işlekliği olmak üzere iki alt boyuttan oluşmaktadır. Kelime işlekliği kendi arasında "Kelime Çeşitliliği" ile "Kelime Yoğunluğu" olmak üzere iki alt boyuta daha ayrılmaktadır. Bunlardan kelime çeşitliliğini belirlemek amacıyla "Kelime Çeşitliliği Ölçeği/Formülü" kullanılmıştır. Bu formül "Farklı kelime sayısıx100/Toplam kelime sayısı" şeklinde hesaplanmaktadır. Kelime yoğunluğu başlığı ise "Kelime Yoğunluğu Ölçeği" ile tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu formül "Manalı kelimelerin sayısı×100/Toplam kelime sayısı" şeklinde işlemektedir. Söz dizimi işlekliği boyutu "Söz Dizimi İşlekliği Ölçeği" ile ölçülmüştür. Bu ölçek geliştirilirken cümlenin gramatik yapısı ve cümleye anlam katan unsurlar dikkate alınmış ve bu unsurlar puanlanarak cümlelerin işleklik düzeyi belirlenmeye çalışılmıştır. 
Araştırmanın dördüncü boyutunu oluşturan "Düşüncelerin Düzenlenişi" için düşüncelerin metinde nasıl düzenlendiğini tespit etmek amacıyla "Düşüncelerin Düzenlenişi Ölçeği" kullanılmıştır. Bu ölçek, 0-5 aralığındaki altı kategoriden oluşmaktadır. Her bir kategori düşüncelerin metin içindeki düzenlenişi açısından sıfırdan altıya kadar farklı bir seviyeyi belirtmektedir. 
Araştırmada nicel olarak toplanan verileri daha derinlemesine analiz edebilmek ve akıcı yazmanın önündeki engelleri gösterebilmek amacıyla "Akıcı Yazmanın Engellerine İlişkin Belirtke Tablosu" geliştirilmiştir. Bu belirtke tablosu "Doğruluk" ve "Düşüncelerin Düzenlenişi" olmak üzere iki boyuttan meydana gelmektedir. Doğruluk boyutu kendi içinde 4 kategoriye ayrılmıştır. Bunlar "Dil Bilgisiyle İlgili Akıcılık Engelleri, Anlatım Bozukluklarıyla İlgili Akıcılık Engelleri, Noktalama İşaretleriyle İlgili Akıcılık Engelleri ve Yazım Kurallarıyla İlgili Akıcılık Engelleri" şeklindedir. Düşüncelerin düzenlenişi boyutu ise "Planlama" şeklinde tek kategoriden meydana gelmektedir. 
Sonuç olarak 5. sınıf öğrencilerinin % 36,5'i;  7. sınıf öğrencilerinin % 34,1'i; 8. sınıf öğrencilerinin % 25,5'i yazmaları için verilen 5 dakikada 91-125 hece arasında; 6. sınıf öğrencilerinin % 27,8'i 0-60 hece arasında değişen miktarlarda metinlerini oluşturmuşlardır. "Doğruluk" boyutunda 5. sınıf öğrencilerinin % 30,8'i 6 puan düzeyinde; 6. sınıf öğrencilerinin % 35,5'i; 7. sınıf öğrencilerinin % 35,1'i ve 8. sınıf öğrencilerinin % 30,8'i 5 puan düzeyinde yer almaktadırlar. "Kelime Çeşitliliği" boyutunda çok anlamlılık dikkate alınmadığında 5. sınıf öğrencilerinin kelime çeşitliliği oranı % 16,4; 6. sınıf öğrencilerinin % 20,5; 7. sınıf öğrencilerinin % 16,8; 8. sınıf öğrencilerinin % 16,7'dir. Çok anlamlılık dikkate alındığında ise 5. sınıf öğrencilerinin kelime çeşitliliği oranı % 19,6; 6. sınıf öğrencilerinin % 23,6; 7. sınıf öğrencilerinin % 20,1; 8. sınıf öğrencilerinin % 20,3'tür. "Kelime Yoğunluğu" boyutunda 5. sınıf öğrencilerinin metinlerindeki kelime yoğunluğu oranı % 83,96; 6. sınıf öğrencilerinin % 83,98; 7. sınıf öğrencilerinin % 81,56 ve 8. sınıf öğrencilerinin % 82,01 şeklindedir. "Söz Dizimi İşlekliği" boyutunda 5. sınıf öğrencilerinin % 59,6'sı; 6. sınıf öğrencilerinin % 51,1'i; 7. sınıf öğrencilerinin % 59,3'ü ve 8. sınıf öğrencilerinin % 43,6'sı 19-36 puan aralığında yer alan bir işleklik puanıyla metinlerini oluşturmuşlardır. "Düşüncelerin Düzenlenişi" boyutunda ise 5. sınıf öğrencilerinin % 53,8'i;  7. sınıf öğrencilerinin % 41,7'si;  8. sınıf öğrencilerinin % 35,1'i 3 aralığında; 6. sınıf öğrencilerinin % 40'ı 2 aralığında; % 40'ı 3 aralığında bulunmaktadır. Yazma miktarı, doğruluk, düşüncelerin düzenlenişi boyutları cinsiyet değişkeni açısından değerlendirildiğinde kız öğrencilerin lehine anlamlı farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin toplamda yazmış oldukları hece miktarı ile metinlerin doğruluk düzeyleri arasında orta düzeyde, pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu (r=0.413, p<.01); toplamda yazmış oldukları hece miktarı ile söz dizimi işleklik düzeyi arasında yüksek düzeyde, pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu (r=0.800, p<.01) ve söz dizimi işleklik düzeyi ile doğruluk düzeyi arasında orta düzeyde, pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki (r=0.458, p<.01) olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Aim of the study was to evaluate secondary school students' writing fluency skills. Mostly quantitative data collection techniques were applied, but qualitative data collection techniques were also used for supporting the findings of the study. In this context, findings about amount of writing which constitutes quantity dimension of writing fluency, accuracy which constitutes quality dimension, complexity and organization of ideas were revealed via quantitative data collection tools. In the qualitative data collection section of the research, elements hindering writing fluency were tried to be revealed through a table of specifications created and categorized previously. The population of the research included secondary school students studying in Hatay province, and the sample of the research consisted of 379 secondary school students from different socio-economic levels studying in Hatay province.  
Qualitative and quantitative data collection tools were used in order to reveal quantity and quality dimensions of the research. "Writing Amount Scale/Formula" was used for identifying amount of writing which is the first dimension of the study. This formula was based on the number of syllables written per minute.
For the second dimension of the study "Accuracy", "Language Accuracy Holistic Scale" was applied in order to gauge "Accuracy" dimension of the study. This scale consisted of 10 categories ranging from 0 to 9. Each category indicated different level starting from zero to ten in terms of spelling, punctuation and grammar. 
The third dimension, "Writing Complexity", consisted of two sub-dimensions which were lexical and syntactic complexity. Lexical complexity also severed into two sub-dimensions as "Lexical Diversity" and "Lexical Density". "Lexical Diversity Scale/Formula" was used for determining lexical diversity. This formula was calculated through "Number of different wordsx100/Total number of words". Lexical density was tried to be determined via "Lexical Density Scale". This formula functioned as "Number of content words x 100/Total number of words". "Syntactic Complexity" was gauged via "Syntactic Complexity Scale". Grammatical structure of the sentences and elements giving meaning to the sentences were taken into consideration while developing this scale, and complexity level of the sentences was tried to be identified by scoring those elements. 
For "Organization Of The Ideas" which was the fourth dimension of the research, "Organization Of The Ideas Scale" was applied for determining how the ideas were arranged in the text.  This scale consisted of six categories ranging from 0 to 5. Each category indicated different levels from zero to six with regard to organization of ideas within the text. 
"Table Of Specifications Related To Writing Fluency Obstacles" was developed in order to analyze the data collected quantitatively more thoroughly and to show the obstacles to writing fluency. This table included two dimensions which were "Accuracy" and "Organization Of Ideas". Accuracy was categorized into four. Those were "Fluency Obstacles about Grammar, Fluency Obstacles about Ambiguity, Fluency Obstacles about Punctuation Marks and Fluency Obstacles about Spelling Rules." Organization of ideas dimension included only one category "Planning". 
Consequently, 36,5 % of the 5th graders, 34,1 % of the 7th graders and 25,5 % of the 8th graders wrote between 91-125 syllables within first five minutes, and 27,8 % of the 6th graders created their texts with 0-60 syllables. In "Accuracy" dimension 30,8 % of the 5th graders were on 6 point level, 35,5 % of the 6th graders, 35,1 % of the 7th graders and 30,8 % of the 8th graders were on 5 point level. In lexical diversity dimension, when polysemy is disregarded, lexical diversity rate of the 5th graders was 16,4 %, of the 6th graders was 20,5%, of the 7th graders was 16,8 % and of the 8th graders was 16,7 %. However, when polysemy is regarded, lexical diversity rate of the 5th graders was 19,6 %, of the six graders was 23,6 %, of the 7th graders was 20,1 % and of the 8th graders was 20,3 %. In lexical density dimension, lexical density rate in the 5th graders' texts was 83,96 %, in the 6th graders' texts was 83,98 %, in the 7th graders' texts was 81,56 % and in the 8th graders' texts was 82,01 %. In syntactic complexity dimension, 59,6 % of the 5th graders, 51,1 % of the 6th graders, 59,3 of the 7th graders and 43,6 % of the 8th graders created their texts with complexity point of 19-36. In organization of ideas dimension, 53,8 % of the 5th graders, 41,7 % of the 7th graders, 35,1 % of the 8th graders were on range of 3, 40 % of the 6th graders were on range of 2 and 40 % of them were on range of 3. When the dimensions - amount of writing, accuracy and organization of ideas - were analyzed in view of gender variable, it was found out that there were significant differences in favor of female students. Furthermore, it was revealed that there was a positively, moderate and significant correlation between total amount of syllables written by the students and accuracy levels of the texts (r=0.413, p<.01), there was a positively, high and significant correlation between total amount of syllables written by the students and syntactic complexity levels (r=0.800, p<.01), and there was a positively, moderate and significant correlation between syntactic complexity levels and accuracy levels.