Türkiye'de vergi aflarının etkileri üzerine ampirik bir çalışma
An empirical study on effects of tax amnesty in Turkey
Yazar: KÜBRA GÖZDEM KÖSE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE ÖZ YALAMAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ekonomik etki = Economic effect ; Gini katsayısı = Gini coefficient ; Vergi affı = Tax amnesty ; Vergi ahlakı = Tax ethics ; Vergiler = Taxes

Özet:
Vergi aflarının hem gelişmekte hem de gelişmiş olan ülkelerde sıkça uygulandığı görülen bir durumdur. Vergi affı, vergi kanunlarına aykırı davrananlara karşı uygulanan yaptırımların ortadan kaldırılmasını ifade etmektedir. Buradaki temel amaç devletin kamu ihtiyaçlarını yerine getirebilmesi için gelir elde etmesidir. Fakat vergi afları her ne kadar kısa dönemde vergi tahsilatlarını olumlu yönde etkilese de uzun dönemde vergi tahsilatlarını ve mükelleflerin vergiye olan uyumunu olumsuz yönde etkilemektedir. Ayrıca dürüst mükelleflerin kendilerinin cezalandırıldıklarını, dürüst olmayan mükelleflerin ise ödülendirildiklerini düşünmelerine neden olabilmektedir. Aynı zamanda vergi adaleti de olumsuz yönde etkilenmekte ve vergi cezalarının etkisini de yapılan vergi afları azaltmaktadır. 
Bu tezin amacı, Türkiye'de 1950-2017 yılları arasında çıkarılan vergi aflarının etkilerini incelemektir. Bu kapsamda vergi aflarının vergi ahlakı, yolsuzluk, kayıt dışı GSMH, gelir dağılımı, vergi gelirleri, dolaylı vergiler ve dolaysız vergiler üzerindeki etkilerinin analiz edilmesi için VAR etki tepki fonksiyonları ve Granger nedensellik testleri kullanılmıştır. Etki tepki fonksiyonları incelendiğinde vergi affı çıkarılmasının vergi ahlakı ve kayıt dışı GSMH  üzerinde negatif bir etkiye sahip olduğu gözlemlenirken; yolsuzluk, Gini katsayısı, vergi gelirleri, dolaylı  ve dolaysız vergiler üzerinde ise pozitif bir etkiye sahip olduğu gözlemlenmiştir.  Granger nedensellik testi sonuçlarına göre vergi aflarından, vergi ahlakına, Gini katsayısına,dolaylı ve dolaysız vergilere doğru nedensel bir ilişkinin var olduğu görülürken; yolsuzluk, kayıt dışı GSMH ve Gini katsayısından da vergi affına doğru nedensel ilişkinin varlığı görülmektedir.

Abstract:
It is seen that tax amnesties are frequently applied in both developing and developed countries. Tax amnesty refers to the elimination of sanctions against those who act in violation of tax laws. The main objective here is to generate revenue for the state to fulfill its public needs. However, although tax amnesty has a positive impact on tax collections in the short term, it has a negative impact on tax collections and taxpayer compliance in the long term. It can also cause honest taxpayers to think that they are being punished, and dishonest taxpayers to think that they are rewarded. At the same time, tax justice is adversely affected and the effect of tax penalties decreases.
The aim of this thesis is to examine the effects of tax amnesties. In this context, VAR impulse-response functions and Granger causality tests are used for examining the relationship between tax amnesties and tax morale, corruption, shadow economy, income equality and tax revenue. VAR impulse-response functions shows that if a one standard deviation positive shock is given to the tax amnesty,tax morale and shadow economy will be affected negative. On the other hand, if a one standard deviation positive shock is given to the tax amnesty, corruption, income inequality and tax revenue will be affected positive. According to Granger causality results,there is a causal relationship from tax amnesties to tax morale, income inequality, indirect and direct tax revenues while there is a causal relationship from corruption, shadow economy and income inequality to tax amnesty.