Bireylerin pandemi döneminde sağlığa dair işlevsel olmayan inanç, kaygı ve depresyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining of the relationship between disfunctional beliefs related health, anxiety and depressions of individuals during pandemic period
Yazar: ÖZGE BENCİK
Danışman: DOÇ. DR. ESRA ÇALIK VAR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Politikaları ve Uygulamaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık anksiyetesi = Health anxiety ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Ölçekler = Scales ; İşlevsel olmayan düşünce = Dysfuncation thought

Özet:
İnsanlık tarihi boyunca çeşitli salgın hastalıklar, pandemiler, ekonomik krizler, doğal afetler gibi bölgesel ve küresel sorunlar yaşanmıştır. Bu sorunlara karşılık devletler halkını korumak aynı zamanda da kendi varlıklarını devam ettirebilmek için çeşitli alanlarda birçok mücadele vermişlerdir. Verilen mücadeleler bazı noktalarda yetersiz kalmış, bazı olayların sebepleri tam olarak çözümlenememiş, yaşanan bazı durumlarda ise insanoğlu çaresiz kalmıştır. Geçmişteki bu salgın hastalıklar ve pandemiler gibi korona virüs de bireylerin yaşama biçimlerinde değişiklikler yaratmıştır. Bu değişiklikler bireylerde bilinmezliğe, öngörülmezliğe ve belirsizliğe yol açmıştır. Bu durumlar da bireylerin stres, kaygı, korku ve depresyon gibi duygularını harekete geçirmiştir.
Araştırmada amaçsal örneklem yöntemiyle belirlenen Muğla'da yaşayan 18 yaş ve üzeri 377 katılımcıya web tabanlı anket yöntemi uygulanmıştır. Katılımcıların sağlığa dair işlevsel olmayan inançlarını ölçmek amacıyla Sağlık Bilişleri Ölçeği, kaygılarını (anksiyete) ölçebilmek amacıyla Sağlık Anksiyete Ölçeği ve depresyonlarını ölçmek amacıyla ise Beck Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 22 paket program ile istatiksel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Bulgulara göre; bireylerin sağlığa dair işlevsiz inançları, sağlık anksiyeteleri ve depresyonları arasında anlamlı bir ilişki olduğu ve bu durumların cinsiyete göre farklılaştığı saptanmıştır. Ayrıca bireylerin depresyonlarının yaş, medeni hal, yerleşim yeri, ekonomik durum, meslek ve çocuk sahibi olma durumlarına göre farklılaştığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Bireylerin anksiyetelerinin ise ekonomik durum ve meslek sahibi olma durumlarına göre farklılaşma gösterdiği bulunmuştur.
Sosyal hizmete ilişkin bu araştırmayla tespit edilen bulgulara dayanarak bundan sonra yapılacak olası araştırmalara zemin oluşturması ve gelecek nesillere söz konusu salgın hakkında bilgi aktarımının sağlanması açısından yararlı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: anksiyete, korona virüs, depresyon, sağlığa dair işlevsiz inanç.

Abstract:
Throughout human history, regional and global problems such as various epidemics, pandemics, economic crises and natural disasters have been experienced. In response to these problems, civilizations and states have struggled in economic, political and social fields in order to protect their people and at the same time to maintain their own existence. The struggles were insufficient at some points, the causes of some events could not be fully resolved, and in some cases, human beings were desperate. Like these epidemics and pandemics in the past, the corona virus has also changed the way individuals live. These changes have led to uncertainty, unpredictability and uncertainty in individuals. These situations triggered the feelings of individuals such as stress, anxiety, fear and depression.
In the study, a web-based questionnaire method was applied to 377 participants aged 18 and over living in Mugla, determined by the method of simple random samples. The Health Cognition Scale was used to measure the participants' dysfunctional belief levels related health, the Health Anxiety Scale to measure their anxiety levels, and the Beck Depression Scale to measure the depression levels. The data were analyzed with the SPSS 22 package program using statistical analysis method. According to the findings; ıt has been determined that there is a significant relationship between individuals' dysfunctional beliefs related health, health anxiety and depression, and these conditions differ according to gender. In addition, it was concluded that individuals' depressions differ according to their age, marital status, place of residence, economic status, profession and having children. It has been found that the anxiety levels of individuals differ according to their economic status and occupation status.
Based on the findings of this research on social work, it is thought to be useful in terms of laying the groundwork for possible future research and providing information about the epidemic to future generations.

Key Words: anxiety, corona virus, depression, dysfunctional belief related health.