Bir devlet hastanesi çalışanlarında toksisite ilişkili mesleki maruz kalım farkındalığı değerlendirilmesi
Evaluation of awareness of toxicity-related occupational exposure among employees of a public hospital
Yazar: AYŞE BETÜL TAŞKINGÜL
Danışman: DOÇ. DR. ESRA EMERCE
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Farmasötik Toksikoloji = Pharmaceutical Toxicology

Özet:
Sağlık çalışanları hastanelerde biyolojik, fiziksel, kimyasal, psikososyal ve ergonomik tehlikelere maruz kalarak pek çok sağlık riski taşımaktadır. Bu çalışmada bir devlet hastanesinde çalışan sağlık çalışanlarının maruz kalabileceği tehlikelerin niteliğinin ve maruz kalma sıklığının belirlenmesi, mevcut hastalık ve yakınmalarının bu tehlikelerle ilişkilerinin değerlendirilmesi, iş sağlığı ve güvenliğine yönelik farkındalık, bilgi, görüş ve tutumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Kesitsel tipteki bu çalışmada Yozgat Şehir Hastanesi'nde görevli sağlık çalışanlarına anket uygulanmıştır. Çalışmaya toplam 608 personel katılmış (%64,1 kadın, %35,9 erkek) ve evrenin %72,3'üne ulaşılmıştır. Hastanede çalışanların çoğunluğunu hemşireler oluşturmakta (%43,4) bunu %17,1 ile doktorlar, %13,7 ile sağlık memurları izlemektedir. Yapılan çalışmada sağlık çalışanlarının oldukça farklı mesleki tehlikelere maruz kalabildiği, bu maruziyetlerde meslek ve görev tanımlarına göre farklılıklar olduğu, en yaygın görülen ortak mesleki tehlikelerin lateks maruziyeti (%63,7) ve gürültü (%55,8) olduğu bulunmuştur. Sağlık çalışanlarında kas-iskelet sistemi problemleri (%71,9) çok sık görülmüştür (p<0,001). Bu çalışmada mesleki tehlikelere maruz kalım ile çalışanların sağlık şikayetleri arasında ilişkiler belirlenmiştir. Her üç çalışandan biri iş kazası geçirmiş olup sağlık memurları ve hemşireler iş kazalarını en sık yaşayanlardır (p=0,001). İş kazaları arasında delici-kesici alet yaralanmaları (%31,9) sıklıkla yaşanmaktadır. Bununla birlikte tüm sağlık çalışanlarında mesleki riskler sorulduğunda ilk akla gelenler bulaşıcı hastalıklar (%48,5) ve fiziksel şiddettir (%27,4). Çalışılan bölümlerde göreceli olarak ameliyathane ve acil servislerin daha riskli bölümler olduğu gözlenmiştir. Meslek grupları arasında İSG'ye yönelik farkındalığı en düşük olanlar doktorlardır. Çalışılan bölüme özgü tehlikelere yönelik risk değerlendirmelerinin sık sık yapılması, risklerle ilgili etkin eğitimlerin verilmesi, çalışanların iş yükünün azaltılması, maruz kalımın ve etkinin biyogöstergeleri ile çalışanların izlenmesi önemlidir.

Abstract:
Healthcare workers in hospitals are exposed to biological, physical, chemical, psychosocial, and ergonomic hazards, which pose many health risks. The study aims to assess the hazards healthcare workers are exposed to, their health status, and their awareness, knowledge, opinions, and attitudes towards occupational health and safety (OHS). In this cross-sectional study, a survey was conducted among healthcare professionals who worked at Yozgat City Hospital. A total of 608 personnel participated in the study (64.1% women, 35.9% men) and 72.3% of the population was reached. The majority of employees are nurses (43.4%), followed by doctors with 17.1% and health officers with 13.7%. Healthcare workers face various occupational hazards. Latex exposure (63.7%) and noise (55.8%) are the most common hazards, and the risk varies depending on their profession and job description. Musculoskeletal system problems (71.9%) were observed very frequently in healthcare workers. This study investigated the association between exposure to occupational hazards and workers' reported health issues. One in every three employees has had a work accident, and health officers and nurses are the ones who experience work accidents most frequently (p=0.001). Among work accidents, stab wounds (31.9%) occur frequently. Healthcare workers mainly consider infectious diseases (48.5%) and physical violence (27.4%) as occupational risks. In the departments studied it was observed that operating rooms and emergency departments were relatively more risky departments. Among professional groups, doctors have the lowest awareness of OHS. Frequent risk assessments, effective training, workload reduction, and biomarker monitoring are crucial for workplace safety.