Çalışan kadınların iş-yaşam ve iş-aile yaşam dengesinin tükenmişlik üzerine etkisi: Kadın akademisyenler üzerine bir uygulama
The effect of work-life and work-family life balance of working women on burnout: An application on female academics
Yazar: SELİN UMUTLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Kadın akademisyenler = Women academicians ; Kadınlar = Women ; Çalışan kadınlar = Working women ; İş ve özel yaşam dengesi = Work-personel life balance ; İş-aile çatışması = Work-family conflict ; İş-yaşam dengesi = Work-life balance

Özet:
İş-yaşam ve iş-aile yaşam dengesi, bireyin iş yaşam ile özel yaşam taleplerinin ve iş yaşam ile aile yaşam taleplerinin dengede olma durumu olarak ifade edilebilmektedir. İş-aile ve iş-yaşam arasındaki uyumu sağlama konusu araştırmacılar tarafından dikkate alınmakta ve buna dair yapılan çalışmalar gün geçtikçe daha da ivme kazanmaktadır. İş-yaşam ve iş-aile yaşam dengesinin sağlanması birey, toplum ve örgüt açısından büyük önem arz etmektedir. Yaşam alanları arasında denge kuramayan, bir alana daha fazla vakit ayırınca diğer alandan ödün vermek zorunda kalan çalışan kadınlar bu uyumsuzluk ile zamanla tükenebilmektedir. Bu durumun giderilmesine dair dünyada birçok ülkede olduğu gibi Türkiye'de de aile dostu örgüt uygulamaları yer almakta, iş-yaşam ve iş-aile yaşam alanlarını uyumlaştırmak adına birçok politika uygulanmaktadır.
Bu çalışmada iş yaşamı ile özel yaşam ve aile yaşamı arasındaki dengeyi sağlarken zorlandıkları, alanlarası sınırlar koyamayan ve uyum aşamasında tükendikleri düşünülen akademisyen kadınlara yönelik araştırma yapılmıştır. Süleyman Demirel Üniversitesi ve Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi'nin tüm birimlerinde çalışan kadın akademisyenlerin iş-yaşam dengesi ve iş-aile yaşam dengesi kurmalarının tükenmişlik üzerine etkisini belirlemek amacıyla anket çalışması yapılmış ve ikinci nesil veri analiz tekniği olan Yapısal Eşitlik Modeli aracılığıyla analiz edilmiştir.
Yapısal Eşitlik Modeli ile test edilen araştırmanın alt boyutları üzerinden yapılan analiz ile "İş-yaşam uyumu ile yaşamı ihmal etme arasında negatif, yaşamı ihmal etme ile kendine zaman ayırma arasında pozitif, işin aileyi olumsuz etkilemesi ve ailenin işi olumsuz etkilemesi arasında pozitif, duygusal tükenme ile duyarsızlaşma arasında pozitif, duyarsızlaşma ve duygusal tükenme ile kişisel başarı arasında negatif bir kovaryans olduğu; kendine zaman ayırma duygusal tükenme ve duyrasızlaşmayı pozitif ve anlamlı bir şekilde etkilediği" sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
Work-life and work-family life balance can be expressed as the balance between the work-life and private life demands of the individual and the demands of work and family life. The issue of ensuring the harmony between work-family and work-life is taken into consideration by researchers and studies on this are gaining momentum day by day. Ensuring work-life and work-family life balance is of great importance for the individual, society and organization. Working women who cannot balance their living spaces and have to compromise on the other area by spending more time in one area can become exhausted over time with this incompatibility. In this case, concerning the elimination of the world as it is in many countries situated in a family-friendly organization practices in Turkey, many policies are implemented in order to harmonize work and work-family-life habitats.
In this study, a research was conducted on academic women who had difficulties in establishing the balance between work life, private life and family life, who could not set inter-field boundaries and who were thought to be exhausted during the adjustment phase. In order to determine the effect of female academicians working in all units of Süleyman Demirel University and Isparta Uygulamalı Bilimler University on burnout of work-life balance and work-family life balance, a survey was conducted and analyzed through the Structural Equation Model, which is a second generation data analysis technique.
With the analysis performed on the sub-dimensions of the research tested with the Structural Equation Model, it is stated that "between work-life harmony and neglect of life, negative between neglecting life and taking time to yourself, positive between negatively affecting the family and family affecting the job, positive with emotional exhaustion. There is a positive covariance between depersonalization and negative covariance between depersonalization and emotional exhaustion; It was concluded that taking time for himself positively and significantly affected emotional exhaustion and apathy".