Menopoz dönemindeki kadınlara uygulanan  koroner kalp hastalıklarından korunmaya yönelik programın kalp sağlığı üzerine etkileri
The effects of coronary heart diseases prevention program for women in menopause period on heart health
Yazar: NADİRE ERCAN TOPTANER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE YILDIZ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta eğitimi = Patient education ; Kadınlar = Women ; Kalp = Heart ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Menopoz = Menopause ; Sağlık = Health

Özet:
Araştırma  koroner kalp hastalığı risk faktörleri ve korunmaya yönelik olan bireysel danışmanlık ve eğitimin;  kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri  bilgi düzeyine,  kalp hastalığı risk algısına ve kalp hastalığı risk skorlarına etkisini belirlemek amacıyla yarı deneysel olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kullanılabilmesi için kalp hastalığı risk algısını ölçen Kalp Hastalığı Riskini Algılama (KHRA) ölçeğinin Türk toplumuna ve kültürüne uyarlaması yapılmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul?un Maltepe ilçesinde bulunan Aydınevler Aile Sağlığı Merkezine 11 Haziran - 20 Temmuz tarihleri 2012 arasında başvuran ve araştırmayı kabul eden menopoz dönemindeki kadınlar oluşturmuştur, ayrıca örneklem seçilmemiştir. Deney grubu 47, kontrol grubu 41 kişi ile sonlandırılmıştır. Deney grubundaki kadınlara kalp hastalığı risk faktörleri ve korunmaya yönelik olan bireysel danışmanlık ve eğitim verilmiştir. Veriler; Kişisel Bilgi formu, Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri  Bilgi Düzeyi (KARRİF-BD) ölçeği,  Kalp Hastalığı Riskini Algılama Ölçeği ve  boy, kilo ölçümü, bel, kalça çevresi ölçümü, tansiyon ölçümü ve kan lipit sonuçları kullanılarak elde edilmiştir. Deney grubundaki kadınların son test Framingham ve TEKHARF Koroner Kalp Hastalığı risk skorlarında ön teste göre anlamlı düşme olduğu ve  kadınların son test KKHRA ve KARRİF Ölçeği puan ortalamalarında ön teste göre anlamlı yükselme olduğu saptanmıştır. Koroner kalp hastalıklarından korunmaya yönelik programın kadınların; BKİ ve bel çevresi ortalamalarını, SKB ve DKB ortalamalarını, Trigliserid ve LDL ortalamalarını düşürdüğü, Egzersiz yapma oranlarını, Sebze-meyve tüketim oranlarını artırdığı, Framingam ve TEKHARF KKH skorlarını düşürdüğü, Kalp hastalığı riskini algılama düzeylerini artırdığı, Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyini artırdığı görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Menopoz dönemi, koroner kalp hastalıklardan korunma, bireysel eğitim ve danışmanlık

Abstract:
The Effects of Coronary Heart Diseases Prevention Program for Women in Menopause Period on Heart Health
This study was conducted as semi-experimental research for the purpose of determining the risk factors related to heart disease and the effect of protective individual consultation and education on the level of knowledge about cardiovascular disease risk factors, and on the perception of risk in heart disease and on heart disease risk scores. The Perception of Risk of Heart Disease Scale (PRHDS) was adapted to the Turkish population and culture in order to be used in the research.The research population consisted of women in menopause who presented at the Aydınevler Family Health Center in Maltepe, Istanbul over the period June 11 - July 20, 2012 and consented to participate in the study; a separate sample was not selected. The research was concluded with 47 in the study group and 41 in the control group. The women in the study group received consulting and education on the risk factors of heart diseases and related means of protection. The data were collected using a Personal Information Questionnaire, the Cardiovascular Disease Risk Factor Knowledge Level Scale, the Perception of Risk of Heart Disease Scale, and the results of height, weight, waist, hip measurements, blood pressure measurements and blood lipids tests. It was found that the women in the study group exhibited a significant drop in their Framingham Cardiovascular and TEKHARF  scores in the post-test and that the women's mean scores on the PRHDS and CARRF-KL in the post-test were significantly higher than on the pre-test. The study found that the program addressing protection against coronary heart disease resulted in decreases in women's mean BMI and waist measurements, mean systolic and diastolic blood pressure readings, mean triglyceride and LDL counts, increases in their exercising rates and in their consumption of fruits and vegetables, and that it brought about a drop in Framingham and TEKHARF scores, and a rise in the level of their perception of heart disease risk and in their level of knowledge about cardiovascular disease risk factors. 

Keywords: Menopause, coronary heart disease protection, individualcounseling and education