Kafa tabanı osteomyeliti olan hastalarda antimikrobiyal tedaviyi etkileyen faktörler /
Yazar: FARIDA AHMADOVA
Danışman: PROF. DR. MURAT AKOVA
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology

Özet:
Çalışmamızda 2012-2021 yılları arasında Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji ve Kulak Burun 
Boğaz Hastalıkları Anabilim Dallarına başvurarak, osteomiyelit tanısı konulan (ICD 
kodu M86) 545 hastanın dosyası incelendi. Bunlar içinde KTO tanısı olan ve yeterli 
verinin sağlanabildiği 43 hasta çalışmaya dahil edildi. İncelenen hastalarda radyolojik 
veya klinik iyileşmenin olması kriter olarak seçildi. Hastalar gerileme, stabil ve 
ilerleme olarak 3 grupta sınıflandırıldı; bu gruplarda demografik bilglieri, KTO tanısı 
açısından risk faktörü oluşturabilecek eşlik eden bulgu ve hastalıkları, tanı anında 
mevcut olan semptom ve bulguları, hastalık tanısı için uygulanan yöntemler, hastalık 
izleminde uygulanan yöntemler, tedavi yöntemi olarak cerrahi debridman yapılıp 
yapılmadığı, antibiyotik tedavi süresi, kraniyel sinir felci başta olmak üzere hastalığa 
bağlı olarak ortaya çıkan komplikasyonlar ve mortalite sonuçları karşılaştırıldı. 
Çalışma hastalarının 8'i (%18.6) kadın, 35'i (%81,4) erkek olup, yaş ortalaması 
60,9813,44 (yaş aralığı 23 ile 89) olarak saptandı. 38 hastada (%88,4) otit ve ilişkili
bulgular (eksternal otit, otitis media, kolesteatom ) , 31 hastada (%72,1) tip 2 diabetes 
mellitus, 27 hastada (%62,8) hipertansiyon, 19 hastada (%44,2) kalp yetmezliği , 13 
hastada (%30,2) kronik böbrek hasarı, 11 hastada (%25,6) malignite, 7 hastada 
(%16,3) pulmoner hastalık ve 5 hastada ( %11,6) immün yetmezlik mevcuttu. En sık 
saptanan semptom 41 hastada (%95,3) görülen baş ağrısı, 40 hastada (%93,0) kulak 
ağrısı olarak belirlendi. KTO tanılı hastalarda predispozan faktörleri 
değerlendirildiğinde 19 hastada (%44,2) otojenik kaynaklı nedenler, 12 hastada 
(%27.9) ise non-otojenik nedenler bulundu. Tedavi süresi gerileme grubunun 
%11.8'inde, stabil grubun %16.7'sinde, ilerleme grubunun %50.0'sinde bir ayın 
altındaydı ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık vardı (p<0.05). 
Gerileme grubunda IV antibiyotik kullanımı ortalaması en yüksek düzeyde olup, bunu 
sırasıyla stabil ve ilerleme grupları izlemekteydi. Oral antibiyotik kullanımı stabil 
grupta en yüksek düzeyde olup, bunu sırasıyla gerileme ve ilerleme grupları 
iii
izlemekteydi. Total antibiyotik kullanımı ise gerileme grubunda en yüksek düzeyde 
olup, bunu sırasıyla stabil ve ilerleme grupları izlemekteydi. Fark analizi sonuçlarına 
göre IV, oral ve toplam antibiyotik kullanımının üçlü gruplar arasındaki farkları 
istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0.05). Antibiyotik tedavisi tüm hastalar için 
majör tedavi süreci olsa da, cerrahi kombinasyon ağırlık göstermektedir. IV 
antibiyotiğin ağır klinik tablolarda daha etkili olduğu ya da kullanıldığı görülmektedir.

Abstract:
In our study, the files of 545 patients who were diagnosed with osteomyelitis (ICD code M86) by applying to the 
Infectious Diseases and Clinical Microbiology and Ear, Nose and Throat Diseases 
Departments between 2012-2021 were examined. Among these, 43 patients with a 
diagnosis of CTO and for whom sufficient data could be obtained were included in the 
study. Presence of radiological or clinical improvement in the patients examined was 
chosen as the criterion. Patients were classified into 3 groups as regression, stable and 
progression; demographic information in these groups, accompanying signs and 
diseases that may pose a risk factor for the diagnosis of CTO, symptoms and signs 
present at the time of diagnosis, methods applied for the diagnosis of the disease, 
methods used in the follow-up of the disease, whether surgical debridement is 
performed as a treatment method, duration of antibiotic treatment, cranial nerve 
Complications related to the disease, especially paralysis, and mortality results were 
compared. Eight (18.6%) of the study patients were female and 35 (81.4%) were male, 
(external otitis media, otitis media, cholesteatoma) in 38 patients (88.4%), type 2 
diabetes mellitus in 31 patients (72.1%), hypertension in 27 patients (62.8%), 19 
patients (44%) ,2) heart failure, 13 patients (30.2%) chronic kidney damage, 11 
patients (25.6%) malignancy, 7 (16.3%) pulmonary disease, and 5 patients (11.6%) 
immunodeficiency. . The most common symptom was headache in 41 (95.3%) 
patients, and earache in 40 (93.0%) patients. When the predisposing factors were 
evaluated in patients with CTO, autogenic causes were found in 19 (44.2%) patients 
and non-autogenic causes were found in 12 (27.9%) patients. The duration of treatment 
was less than one month in 11.8% of the regression group, 16.7% of the stable group, 
and 50.0% of the progression group, and there was a statistically significant difference 
between the groups (p<0.05). The average of IV antibiotic use was highest in the 
v
regression group, followed by the stable and progression groups, respectively. Oral 
antibiotic use was highest in the stable group, followed by regression and progression 
groups, respectively. Total antibiotic use was highest in the regression group, followed 
by the stable and progression groups, respectively. According to the results of the 
difference analysis, the differences between the three groups in IV, oral and total 
antibiotic use were not statistically significant (p>0.05). Although antibiotic therapy is 
the major treatment for all patients, the surgical combination is predominant. IV 
antibiotics seem to be more effective or used in severe clinical situations.