Lise düzeyindeki ergenlerin toplumsal cinsiyet algısı ve sosyal medya bağımlılığı ile ahlaki kimlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between high school adolescents' perception of gender and social media addiction and moral identity levels
Yazar: MAİDE MİNE CİNOĞLU
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ÇETİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Sosyal medya = Social media ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Bu araştırmada, lise düzeyindeki ergenlerin toplumsal cinsiyet algısı, sosyal medya bağımlılıkları ve ahlaki kimlik düzeylerinin ilişkili olup olmadığının belirlenmesi, ahlaki kimlik ve toplumsal cinsiyet algısı değişkenleri ilişkili çıktığı durumda sosyal medya bağımlılığının bu ilişkiyi ne kadar etkilediğini tespit etmek amacıyla düzenleyici model kullanılması amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelindeki çalışmanın örneklemi rastgele örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Bu kapsamda Ankara'da bulunan Anadolu, Fen, İmam Hatip ve Meslek Teknik liselerinden toplam 1113 öğrenci çalışmaya katılmıştır. Veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Toplumsal Cinsiyet Rol Algısı Ergen Formu", "Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği" ve "Ahlaki Kimlik Ölçeği" kullanılmıştır. Ergenlerin toplumsal cinsiyet algısı, sosyal medya bağımlılığı ve ahlaki kimlik düzeylerinin cinsiyet, okul türü, sınıf düzeyi, aile tipi, doğum sırası, kardeş sayısı, anne ve baba eğitim düzeyi, anne ve babanın çalışma durumu, anne baba birlikteliği, algılanan gelir düzeyi ve algılanan aile tutumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığı değerlendirilmiştir. Ayrıca araştırma sonucunda ergenlerin eşitlikçi toplumsal cinsiyet algısı ve ahlaki kimlik düzeyleri arasında, eşitlikçi toplumsal cinsiyet algısı ve sosyal medya bağımlılık düzeyleri arasında pozitif yönlü küçük bir ilişki bulunmuştur. Aynı zamanda geleneksel toplumsal cinsiyet algısı ile ahlaki kimlik düzeyleri arasında, geleneksel toplumsal cinsiyet algısı ile sosyal medya bağımlılık düzeyleri arasında pozitif yönlü küçük bir ilişki bulunmuştur. Ahlaki kimlik ve sosyal medya bağımlılığı arasında ise negatif yönlü küçük bir ilişki saptanmıştır. Ahlaki kimlik ve toplumsal cinsiyet algısı arası ilişki tespit edildiğinden sosyal medya bağımlılığının bu ilişkiyi ne kadar etkilediğini belirlemek amacıyla sosyal medya bağımlılığının düzenleyici rolü yol analizi ile incelenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular alan yazın temel alınarak yorumlanmış ve tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to use a moderation model to determine whether gender perception, social media addictions and moral identity levels of high school adolescents are related, and to determine how much social media addiction affects this relationship when moral identity and gender perception variables are related. The sample of the study in the relational survey model was selected by random sampling method. In this context, a total of 1113 students from Anatolian, Science, Imam Hatip and Vocational Technical High Schools in Ankara participated in the study. "Personal Information Form", "Gender Role Perception Adolescent Form", "Bergen Social Media Addiction Scale" and "Moral Identity Scale" were used as data collection tools. It was evaluated whether adolescents' gender perception, social media addiction and moral identity levels differed according to gender, school type, grade level, family type, birth order, number of siblings, mother and father education level, working status of parents, parental union, perceived income level and perceived family attitude. In addition, because of the research, a small positive relationship was found between adolescents' egalitarian gender perception and moral identity levels, and between egalitarian gender perception and social media addiction levels. At the same time, a small positive relationship was found between traditional gender perception and moral identity levels, and between traditional gender perception and social media addiction levels. A small negative relationship was found between moral identity and social media addiction. Since the relationship between moral identity and gender perception was determined, the moderation role of social media addiction was examined by path analysis to determine how much social media addiction affects this relationship. The findings obtained because of the research were interpreted and discussed based on the literature.