Spinal kord yaralanması olan hastalarda antropometrik, metabolik ölçümler ve mobilizasyon ilişkisi
The relationship between anthropometric, metabolic measurements and mobilization in patients with spinal cord injury
Yazar: MELTEM GÜNEŞ AKINCI
Danışman: DOÇ. DR. AYDAN KURTARAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Hareketlilik = Mobility ; Metabolizma = Metabolism ; Spinal kord yaralanmaları = Spinal cord injuries ; Spinal yaralanmalar = Spinal injuries ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı kronik spinal kord yaralanmalı (SKY) hastaların antropometrik ve biyokimyasal ölçümlerle obezite oranının, bozulmuş glukoz düzeylerinin, lipit profil bozukluğunun araştırılması ve bu değişikliklerin manuel tekerlekli sandalye itme testleri uygulanarak mobilizasyonla olan ilişkisini araştırmaktır.
Gereç ve yöntem: Çalışmamıza yaralanma süresi ≥1 yıl olan, 18-60 yaş arası, 102 motor komplet kronik SKY'li hasta dahil edildi. Antropometrik ölçüm olarak boy, kilo, bel çevresi, üst orta kol çevresi, bel / boy oranı, deri kıvrım kalınlık (biceps, triceps, subskapular, abdominal) ölçümleri yapıldı. Metabolik profil olarak HDL, LDL, trigliserid, total kolesterol, açlık kan şekeri, vitamin D değerleri ölçüldü. Mobilizasyonu değerlendirmek için manuel tekerlekli sandalye itme testleri (maksimum hızda 20 metre itme testi, slalom testi, 6 dakika itme testi) uygulandı. 
Bulgular: Hastaların %27,4'ü fazla kilolu, %10,8'i obez olup; %6,8'inde bozulmuş açlık glikozu, %1,9'unda DM tespit edildi. Kadın hastalarda HDL, erkek hastalarda trigliserid düzeyi yüksek bulundu (p<0,05). LDL ve total kolesterol düzeylerinde her iki cinsiyet arasında farklılık saptanmadı (p>0,05). Trigliserid düzeyi komplet hastalarda yüksek olduğu bulundu (p<0,05). Trigliserid düzeyi, erkek hastalarda bel çevre ölçümü ve VKİ'nin düşük olmasıyla;  20 m itme testi arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05).  VKİ ile slalom testi arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Erkek hastalarda bel çevresi ile 6 dk itme testi arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Biceps, triceps, subskapular deri kıvrım kalınlığı ile 20 m itme ve slalom testleri ile arasında pozitif ilişki, 6 dk itme testi ile arasında negatif ilişki bulundu (p<0,05). FBÖ ölçümü ile 20 m itme testi arasında negatif, 6 dk itme testi ile pozitif ilişki bulundu.  
Sonuç: Kronik SKY'li hastalarda metabolik değişikliklerinin kardiyovasküler hastalık riski oluşturması açısından dikkate alınması gerekmektedir. Adipozite artışının mobilizasyonu zorlaştırdığı görülmektedir. Bu nedenle hastalarda egzersiz ve diyet programlarının düzenlenmesi hem hastaların mobilizasyonunun artmasına hem de genel vücut sağlığına olumlu etki oluşturur.
Anahtar Kelimeler: antropometrik ölçüm, manuel tekerlekli sandalye itme testleri, metabolik profil, spinal kord yaralanması

Abstract:
Objective: Aim of study is both to evaluate relationship between obesity, impaired glucose levels, lipid profile abnormality with anthropometric,biochemical measurements in chronic spinal cord injury patients (SCI) and observe the relationship between mobilization by applying manual wheelchair propulsion tests.
Materials and Methods: 102 motor complete chronic SCI patients, age ranged 18-60, duration of work injury ≥1 year were included. Anthropometric measurements; height, weight, waist circumference, upper middle arm circumference, waist / height ratio, skin fold thickness (biceps, triceps, subskapular, abdominal) were performed. HDL, LDL, triglyceride, total cholesterol, fasting blood glucose and vitamin D were measured as metabolic profile. Manual wheelchair propulsion tests (20 meter propulsion test at maximum speed, slalom test, 6 minute propulsion test) were applied to assess mobilization.
Results: 27.4% of patients were overweight,10.8% were obese; 6.8% of impaired fasting glucose, 1.9% had DM. HDL was found in female; triglyceride was high in male (p <0,05). There was no difference between genders in LDL; total cholesterol (p>0,05). Triglyceride were found to higher in complet patients (p<0.05). There was significant correlation between 20 m propulsion test, triglyceride, waist circumference, low BMI in male (p<0.05). There was significant relationship between BMI and slalom test (p <0,05). There was  significant correlation between waist circumference and 6 min propulsion test in male (p<0,05). There was negative and positive correlation between 6 m propulsion test; 20 m propulsion test and biceps, triceps, subscapular skin fold thickness. (p<0,05). There was  vice versa relationship between FIM ; 6 m and 20 m propulsion test.
Conclusion: In patients with chronic SCI, metabolic changes need to be considered in terms of cardiovascular risk. It seems; increasing adiposity makes mobilization difficult. For this reason, regulating exercise, diet programs in patients has a positive impact both on increasing the mobility of patients and general body health.
Key words: Anthropometric measurement, manual wheelchair propulsion tests, metabolic profile, spinal cord injury