Farklı binalara ait şebeke su sistemlerinde mikrobiyal kontaminasyonun araştırılması
Research of microbial contamination in mains water systems of different buildings
Yazar: ESRA MERVE DİZGE
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU KADAİFÇİLER
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Temel ve Endüstriyel Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Kandida = Candida ; Mikrobiyal kontaminasyon =   ; Mikrofunguslar = Microfungus ; Şebeke problemleri = Network problems

Özet:
Şebeke suyu günlük hayatta doğrudan ya da dolaylı olarak kullanılmaktadır. Şebeke suyunda 
tespit edilecek yüksek düzeyde mikrobiyal kontaminasyon, ciddi sağlık sorunlarına hatta 
ölümlere yol açabilir. Bu nedenle şebeke suyunun patojen veya fırsatçı patojen 
mikroorganizmaları içermemesinin yanı sıra mikrobiyal yükün de otoritelerce belirlenmiş limit 
değerler üzerinde olmaması önerilir. Yurt dışında yapılmış çalışmaların sonuçları şebeke 
sularının başta bakteri ve mikrofungus olmak üzere insan sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olan 
patojen, fırsatçı patojen, alerjen ve/veya toksijenik mikroorganizmalar ile kontamine olduğunu 
ve bu mikroorganizmalarla bağlantılı vakaların bulunduğunu bildirmektedir. Bu konuda 
ülkemizde yürütülmüş çalışmalarda ağırlığın indikatör bakterilere verilmiş olduğu ve 
mikrofunguslar ile yürütülen çalışmaların çok az olduğu saptanmıştır.
Bu çalışmada Türkiye'de ilk defa şebeke suyuna bağlı yapılardan alınan hem soğuk hem de 
sıcak su örneklerinde aerobik heterotrofik bakteri (AHB), Candida cinsi maya ve aerobik
mikrofungus varlığının araştırılıp sayılarının belirlenmesi, mikroorganizmaların genel 
özelliklerinin tespit edilmesi, elde edilen mikrofungus izolatlarının cins veya tür düzeyinde 
tayinlerinin yapılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda İstanbul'da rastgele seçilmiş 20 farklı 
binaya ait duş başlıklarından soğuk ve sıcak su örnekleri alınarak AHB ve Candida izolasyonu 
için yoğunlaştırılmış örneklerden yüzeye yayma ekim yöntemi, aerobik mikrofungus 
izolasyonu için ise membran filtrasyon yöntemi kullanılmıştır. AHB ve mikrofungus 
kolonilerinin sayımları yapıldıktan sonra saf bakteri izolatlarının koloni morfolojileri, endospor oluşturma özellikleri, Gram özellikleri belirlenerek, katalaz ve oksidaz aktiviteleri tayin 
edilmiştir. İzole edilen saf mikrofunguslar, makroskobik ve mikroskobik olarak morfolojik 
karakterlerinin incelendiği klasik kültür yöntemi ile cins veya tür düzeyinde tayin edilmiştir. 
Bunun yanında Candida cinsi mayaların varlığı ise saptanmamıştır. Hem AHB hem de 
mikrofungus açısından değerlendirildiğinde, soğuk su örneklerinde saptanan koloni ve izolat 
sayılarının sıcak su örneklerindeki sayılardan daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Su 
örneklerinde en çok Gram pozitif basil bakteriler ile Penicillium ve Aspergillus cinsi 
mikrofunguslar saptanmıştır. Ayrıca, teşhisi yapılan birçok mikrofungusun insan sağlığı 
açısından olumsuz durumlara yol açabileceği düşünülmektedir. Çalışma sonucunda bulgular, 
klor uygulamasına rağmen insan yapımı su sistemlerinde mikrobiyal kontaminasyonun 
olduğunu göstermektedir. Bu durum farklı uygulamaların gerekliliğine işaret etmektedir.

Abstract:
Mains water is used directly or indirectly in daily life. High levels of microbial contamination
in tap water can lead to serious health problems and even death. For this reason, it is 
recommended that the mains water should not contain pathogenic or opportunistic pathogenic
microorganisms, and that the microbial load should not be above the limit values determined
by the authorities. However, the results of studies conducted abroad report that mains water that
contaminated with pathogens, opportunistic pathogens, allergens and/or toxigenic
microorganisms that have negative effects on human health, especially bacteria and microfungi, 
and that there are cases associated with these microorganisms. In the studies conducted in our
country on this subject, it was determined that the priority was given to the indicator bacteria
and the studies carried out with microfungi were very few. In this study, it was aimed to
investigate the presence of aerobic heterotrophic bacteria (AHB), Candida and aerobic
microfungi in both cold and hot water samples taken from the structures connected to the mains
water for the first time in Turkey and to determine their numbers, the general characteristics of 
the microorganisms and the microfungi isolates at the genus or species level. In this context, 
cold and hot watersamples were taken from the shower heads of 20 randomly selected buildings 
in Istanbul, and the spread plate method was used for the isolation of AHB and Candida from
the concentrated samples, and the membrane filtration method was used for the isolation of 
aerobic microfungi. After counting of AHB and microfungi colonies, colony morphologies, 
endospore forming characteristics, Gram characteristics, catalase and oxidase activities of pure
bacterial isolates were determined. Isolated pure microfungi were determined at genus or
species level by the classical culture method in which macroscopic and microscopic
morphological characters were examined. In addition, the presence of Candida was not 
detected. It was determined that the numbers of AHB and microfungi colonies and isolates
detected in cold water samples were higher than the numbers in hot water samples. Gram positive Bacillus bacteria and Penicillium and Aspergillus sp. microfungi are the most
commonly detected microorganisms in water samples. In addition, it is thought that many 
identified fungi may cause negative results in terms of human health. As a result of the study, 
the findings show that there is microbial contamination in man-made water systems despite the
application of chlorine. This indicates the necessity of different applications.