Kömür dışı uygulamalarda kabaran yataklı sınıflandırıcıların performansının incelenmesi
Performance of teetered	bed separators for non coal applications
Yazar: ÖZGÜR ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. ŞEVKET LEVENT ERGÜN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Cevher zenginleştirme = Ore dressing ; Mineral çökelmesi = Mineral precipitation

Özet:
Bu çalışmada, yeni nesil hidrolik sınıflandırma ekipmanlarından olan kabaran yataklı sınıflandırıcının/ayırıcının (KYA), tek yoğunluklu ve yapay karışım halindeki cevherler için sınıflandırma ve zenginleştirme davranımlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca literatürde yer alan engelli çökelme eşitlikleri kullanılarak hesaplanan kesme boyu değerleri deneysel çalışma sonuçları ile karşılaştırılmıştır.
Bu amaçla, daha önce bölümümüz imkanları ile tasarlanan laboratuvar ölçekli kabaran yataklı sınıflandırıcı, besleme bunkeri ve titreşimli besleyiciden oluşan bir deney düzeneği kurulmuştur.
Deney numunesi olarak, kuvars kumu, manyetit konsantresi ve kuvars-manyetit yapay karışımı kullanılmıştır. Kuvars ve manyetit zenginleştirme tesisleri ürünlerinden alınan numuneler malzeme karakterize edildikten sonra kabaran yataklı sınıflandırıcı beslemesi olarak kullanılmışlardır. Hazırlanan yapay karışım ise, kütlece %50 kuvars kumu ile %50 manyetit konsantresinin karıştırılmasıyla elde edilmiştir.
Farklı su hızı ve basınç değerlerinde sınıflandırma ve zenginleştirme deneyleri yapılmıştır. Ekipmanın kararlı durumda çalışması sırasında ekipman ürünlerinden ve beslemesinden eşzamanlı numuneler alınmış ve tane boyu dağılımları, katı içerikleri ve palp yoğunlukları belirlenmiştir. Yapay karışım numunesinden alınan ürünlerin demir tenörleri belirlenmiştir.
Çalışmalar sonucunda, ekipmanın sınıflandırma performansı ve kesme boyunun birincil derecede su hızına, palp yoğunluğunun ise basınç değerine bağlı olduğu belirlenmiştir. Kesme boyunun irileşmesi için yukarı yönlü su hızı ve basınç değerinin arttırılması gerekmektedir. Ayrıca kesme boyunun irileşmesi sonucu ekipmanın alt akım miktarının azaldığı, kaçak değerinin düştüğü ve sınıflandırma veriminin yükseldiği gözlenmiştir. Yapay karışımla yapılan deneylerde yüksek su hızı ve basınç değerlerinde ekipman alt akımından yüksek tenörlü demir konsantresi elde edilmiştir.
Engelli çökelme eşitlikleri kullanılarak hesaplanan kesme boyu değerleri ile ekipmanın deneysel çalışmalardan elde edilen düzeltilmiş kesme boyu değerlerinin birbirine çok yakın olduğu gözlenmişir.

Abstract:
Aim of this study was to investigate the classification and concentration characteristic of single density and artificial mixture minerals on a teetered bed separator which is one of the new generation hydraulic classification device. In addition, cut size values which calculated with hindered settling equations appear in litrerature compared with experimental results.
For this purpose, an experimental apparatus set up, that includes a laboratory scale teetered bed separator, a feed bin and a vibratory feeder, was established.
Quartz sand, magnetite concentrate and quartz-magnetite artificial mixture were used as test samples. Samples which were taken from concentration plant product were used as a teetered bed separator feed after material characterization process. The artificial mixture, prepared by mixing 50% of quartz sand and 50% of magnetite concentrate by mass, was also used as teetered bed separator feed.
The classification and concentration tests were carried out in different teeter water flow rates and pressures. During steady state conditions the samples were taken simultaneously from the products and feed of the equipment and the particle size distributions, solid contents and pulp densities were measured. Iron analyses were performed for the artificial mixture products.
As a result of the study; it was observed that classification performance and cut size mainly depends on the teeter water flow rate, but pulp density mainly depends on pressure set point. In order to achieve coarser cut size teeter water flow rate and pressure set point must be increased. In addition it was observed that as the cut size getting coarser, the amount of underflow and bypass decreases and classification efficiency getting increase. High grade iron concentrate was taken from underflow under the high teeter water flow rate and high pressure set point conditions. 
Cut size values which calculated with hindered settling equations were very close to experimental cut size results.