Pandemi döneminde öğretmen adaylarının fen okuryazarlıkları ile aşı tereddütleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between pre-service teachers' science literacy and vaccine hesitancy during the pandemic period
Yazar: HAKAN EKER
Danışman: PROF. DR. PAŞA YALÇIN
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology
Dizin: Aşı tereddüdü = Vaccine hesitation

Özet:
Bilim ve teknolojinin hayatımızın her alanına nüfuz ettiği çağımızda fen okuryazar bireyler yetiştirmek, problemleri daha kolay çözmek için önemlidir. Çevre, hava, su, torak kirliliği, nükleer, termik, hidroelektrik, fosil enerji kaynaklarının yan etkileri ile AIDS (Edinsel Bağışıklık Yetersizliği Sendromu), EBOLA, KUŞ GRİBİ, KKKA (Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi) ve benzeri bulaşıcı hastalıklara karşı aşılama gibi konularda makul kararlar alıp, sorunlar ile başa çıkabilmenin en iyi yolu nitelikli fen okuryazar bireyler yetiştirmektir. Ayrıca küresel bir sorun haline gelen COVID-19'a karşı en büyük silah güvenilir aşı görülmektedir. Bu durumda aşıların hızlı ve yeterli miktarda üretilmesi, dağıtılması, planlanması ve üretilen aşıların yüksek oranda uygulanarak toplumsal bağışıklığın sağlanması gerekmektedir. Geliştirilen aşıların yüksek oranda uygulanmasını etkileyen faktörlerden birisi de aşı tereddütüdür. Bu araştırmada lisans son sınıf öğrencilerinin fen okuryazarlık düzeyleri ile aşı tereddüttü arasında ki ilişkinin belirlenmesi amaçlandı. Bu amaçla Doğu Anadolu Bölgesi'nin orta ölçekli bir ilinde bulunan üniversitesinin Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 235 lisans son sınıf öğrencisine "Fen Okuryazarlık Ölçeği" ve "Pandemilerde Aşı Tereddüttü Ölçeği" gönüllülük esasına göre ve etik kurallara uygun olarak uygulandı. Veriler bir istatistik paket programı ile analiz edildi. Araştırma nicel araştırma desenlerinde tarama (tanımlayıcı) ve ilişki arayıcı araştırma şeklinde gerçekleştirildi. Elde edilen veriler kullanılarak hedef kitlenin fen okuryazarlık düzeyleri ile aşı tereddütleri arasında ki ilişki istatistiksel olarak incelendi. Öğretmen adaylarının aşı tereddüt düzeylerinin ortalama düzeyde olduğu ve fen okuryazarlık düzeyleri ile aşı tereddütleri arasında düşük düzeyde ve negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görüldü.

Abstract:
In our age, where science and technology permeate every aspect of our lives; against environmental, air, water and soil pollution, nuclear, thermal, hydroelectric, fossil energy sources and their side effects, and infectious diseases such as AIDS (Acquired Immune Deficiency Syndrome), EBOLA, BIRD FLU, CCHF (Crimean-Congo Hemorrhagic Fever) and these diseases. The best way to deal with problems by making reasonable decisions on issues such as vaccination is to raise qualified scientifically literate individuals. In addition, although a reliable vaccine is seen as the biggest weapon against COVID-19, which has become a global problem, it is necessary to produce, distribute and plan vaccines in a fast and sufficient amount, and to ensure social immunity by applying the produced vaccines at a high rate. One of the factors affecting the high rate of application of the developed vaccines is vaccine hesitancy. In this study, it was aimed to determine the relationship between the science literacy levels of senior language students and vaccine hesitancy. For this purpose, "Science Literacy Scale" and "Vaccine Hesitancy in Pandemics Scale" were applied to 235 senior undergraduate students studying at the Faculty of Education of a university located in a medium-sized city in the Eastern Anatolia Region, on a voluntary basis and in accordance with ethical rules. The data were analyzed with the statistical package program SPSS 25.0. The research was carried out in quantitative research designs in the form of scanning (descriptive) and relationship-seeking research. Using the data obtained, the relationship between the science literacy levels of the target population and vaccine hesitations was statistically examined. It was found that the pre-service teachers' vaccine hesitancy levels were at an average level, and there was a low and negative significant relationship between their science literacy levels and their vaccine hesitancy.