Ahmet Muhip Dıranas'ın söz varlığı
Existence of word by Ahmet Muhip Dıranas
Yazar: EBRU ÖZÇALIŞKAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. HATİCE ŞİRİN USER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmamla Ahmet Muhip Dıranas'ın şiirlerini oluşturan söz varlığınıortaya koymaya çalıştım. Ahmet Muhip Dıranas'ın Cumhuriyet'ten sonraki sanathayatımızda önemli bir yeri vardır. O sadece bir sanat adamı değil, aynı zamandaCumhuriyet sonrası, çok partili sisteme geçişte, hürriyet ve demokrasinin ülkemizdekurulma aşamalarında ve faydalarının halkımız tarafından benimsenmesinde önemlikatkıları olan bir fikir adamıdır. Memleketini düşünen bir aydın olarak sosyal vesiyasi meseleler üzerinde durmuştur. Balkan, Çanakkale, Kafkasya ve Çöl veKurtuluş savaşlarının etkilediği bir ortamda yetişen, cumhuriyet Türkiye'sininkuruluş yıllarında gençlik yıllarını yaşayan ve 1923'ten 1980'e kadar ?yenidenkurulma? ve ?çağdaşlaşma? süreçlerinde düşünceleri ve eserleriyle ülkemiz içindeğerli bir aydınımızdır.100 Ahmet Muhip Dıranas'ın söz varlığı hakkındaki buçalışma dört temel bölüm üzerinde hazırlanmıştır. İlk bölümde şairin hayatı, şairihazırlayan sosyal ve edebi çevre ile şiirlerin genel dil özellikleri verilmiştir. İkincibölümde Ahmet Muhip Dıranas'ın şiirlerini içeren metinleri verilmiştir. Üçüncübölüm metin sözlüğünü içerirken dördüncü bölümde şiirleri oluşturan bütün sözvarlığı; , filler, isimler, sıfatlar, zamirler, edatlar, bağlaçlar, ünlemler, fiilimsiler vetematik yönden olmak üzere sınıflandırılmıştır. Ayrıca söz varlığını oluşturankelimelerin bir kısmını oluşturan yabancı sözcüklerin dilimize hangi dillerden geldiğide belirtilmiştir. Son bölüm ise sonuç bölümünü oluşturmaktadır. Sonuç bölümündeşairin söz varlığı ile ilgili değerlendirmeler bulunmaktadır. Yapılan bu çalışmalarlaşairin yaşadığı dönemdeki Türk dilinin özellikleri hakkında yazı dili ile konuşma diliarasındaki etkileşim veya farklılığın ortaya konulabilmesine Türk halk şiirinin etkisive yaşadığı dönemdeki Türkçenin dil özellikleri gözlemlenebilmektedir.. Ayrıca,alıntıların batı veya doğu kaynaklı olması, yüzdesi belirlenerek şairin söz varlığınıoluşturan Türkçenin batı veya doğu dilleriyle ile ilişkisi saptanabilmektedir.

Abstract:
I tried to put forward word itself that form the poems of Ahmet MuhipDıranas through my study. He is not only an artist but also a counselor who hasnoteworthy assistance in transition to the system of parties, foundation of liberty anddemocracy, adaptation to this system. With his works for our country, he is animportant intellect who has brought up in the years of the Balkan, Çanakkale,Kafkasya, and İndependence Wars which effected people and him badly as a youngperson in the foundation of Turkish Republic and from 1923 to 1980, in the processof contemporary. This work about existence of word by Dıranas was prepared in fourmain parts. İn the first part, the life of Dıranas, social and literary surroundings whichmade the poet effective, ready, the properties of the used language of the poems wasgiven. İn the second part, the text which contain his poems were written. The thirdpart contains glossary and the fourth part contains vocabulary in his poems, verbs,adjectives, pronouns, conjunctions, exclamations, verbal and the subject. İn addition,words, their sources were explained. The last part forms the conclusion. İn this part,we have opinions and evaluations which belong to the poet. With these works, aboutproperties of the Turkish language in the poet?s era and the difference betweenspeaking and writing. His being western and eastern quotations originated shows thatthe existence of word in his works is in relation to the languages of East and West.