Türkiye'deki dış referans fiyatlandırmanın hipertansiyon ilaç fiyatları üzerindeki etkisinin simülasyonu
Simulation of Turkey's external reference pricing effect on hypertension drug prices
Yazar: MERYEM DEMİRTAŞ
Danışman: PROF. DR. YETER USLU
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Ayrık olay benzetimi = Discrate event simulation ; Fiyat = Price ; Fiyat etkisi = Price impact ; Fiyatlandırma = Pricing ; Hipertansiyon = Hypertension ; Referans fiyat = Reference price ; Tahminleme = Forecasting ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Küresel ekonomik krizden beri ülkeler bütçe sıkıntısı ile baş etmek için sağlık hizmetlerinin de maliyet kalemlerini azaltma eğilimine gitmişlerdir. Sağlık harcamaları içerisinde, ilaç harcamalarının, büyük bir yer kaplaması nedeniyle, ilaç harcamalarını kontrol etmek için, fiyatlandırma ve geri ödeme politikaları kullanılmaktadır. Fiyatlandırma politikalarından, dış referans fiyatlandırma, en yaygın kullanılan politikalardan biridir. Bu çalışmada, Türkiye ve birçok dünya ülkesinde  ilaç fiyatlandırmasında kullanılan dış referans fiyatlandırma politikalarının, 2015-2020 yılları arasındaki ilaç fiyatları üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada, ülke özelliklerine göre ayrık olay simülasyon modeli kullanılarak önce temel senaryo modeli oluşturulmuştur. Sonra revizyon süresi, kullanılan kaynak ülke sepeti, fiyat belirlerken kullanılan hesaplama metodu ve jenerik ilaç etkisi özelliklerine göre beş simülasyon senaryosu oluşturulmuştur. Ayrıca, Türkiye dış referans fiyatlandırma politikaları kullanılarak hipertansiyon ilaç fiyatlarının 2022 ve 2025 için geleceğe dönük bir tahmini yapılmıştır. Simülasyon Visual Studio Code editörü kullanılarak Python yazılım diliyle yazılmıştır.
Çalışma, Türkiye dış referans fiyatlandırma politikasının simülasyonla incelendiği ilk çalışmadır, dünya literatüründe sayılıdır. Sonuç olarak, jenerik ilaç etkisinin tüm ülkeler için %42 azalışla en hızlı fiyat düşüşüne sebep olduğu, revizyon süresi ve kaynak ülke sepeti arttıkça ilaç fiyat düşüşlerinin arttığı gözlemlenmiştir. Türkiye için, hesaplama metodu 'ortalama' seçildiğinde; Temel senaryoya göre, %36 artış ile en çok fiyat artışı gösterdiği ve jenerik ilaç etkisinin %50, en hızlı azalışla, referans fiyatı etkilediği gözlemlenmiştir. Hipertansiyon ilaç fiyatlarının 2022 yılı tahmininde, beklenen max fiyatların, güncel 2022 fiyatlarına yakın olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
Since the global economic crisis, countries have tended to reduce the cost of health services to cope with budgetary problems. Because pharmaceutical expenditures occupy a large place in health expenditures, pricing and reimbursement policies are used to control. Of the pricing policies, external reference pricing is one of the most widely used. In this study, it is aimed to examine the effect of external reference pricing policies, used in drug pricing in Turkey and various countries, between the years 2015-2020. First, the basecase scenario was created in line with country characteristics by discrete event simulation. Then, five simulation scenarios were created according to the revision period, the country basket used, the calculation method used, and the generic drug effect characteristics. Moreover, the hypertension drug prices for 2022 and 2025 were forecasted using pharmaceutical policies of Turkey. The simulation is written in the Python programming language using VSCode. 
The study is the first in Turkey in which external reference pricing policies are analyzed by simulation. In conclusion, it was observed that the effect of the generic drug caused the fastest price decrease for all countries with a decline of 42%, and drug price diminished as the revision time and the number of country basket increased. When the calculation method for Turkey was 'average', the highest increase was noted by 36%, and the generic drug affects the reference price with the fastest decrease by 50%. It is appeared, the current hypertension drug price is close to max expected price level, in 2022.