Erwinia amylovora'ya dayanıklı elma çeşitlerini ve genotiplerini belirleyebilmek için erken seleksiyona olanak sağlayacak bir belirteç tespiti çalışması
A molecular marker identification study to allow early selection to identify apple varieties and genotypes resistant to Erwinia amylovora
Yazar: ŞAHİN KAYA
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE ORHAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı / Bitkisel Biyoteknoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Doğal populasyonlardaki genetik çeşitlilikten yararlanarak dayanıklı çeşit ve genotiplerin belirlenmesi şeklinde gerçekleştirilen seleksiyon ıslahı, genetik kaynak zenginliği olan bölgelerde etkin biçimde kullanılan bir ıslah yöntemidir. Özellikle son yıllarda önem kazanmaya başlamış olan markör destekli seleksiyon (MAS=Marker Assisted Selection) çalışmalarının klasik bitki ıslahı yöntemlerinden olan seleksiyon çalışmalarına bir hız ve etkinlik kazandırdığı bilinmektedir. Bir ön çalışma olarak planlanan bu çalışmada, Erwinia amylovora etmeninin neden olduğu ateş yanıklığı hastalığına karşı dayanıklı olan elma çeşitlerini ve genotiplerini erkenden belirleyebilecek moleküler belirteçleri tespit etmek amaçlanmıştır. 
Bunun için, Ateş Yanıklığı'na dayanıklılık ile ilgili olduğu tespit edilmiş olan RLP1 gen dizisinden yararlanılmıştır. Bu gen dizisinden dizayn edilen primer çiftleri dokuz elma çeşidinde taranmıştır. E1F/1R ve E2F/2R primer çiftleri ile 'Kaşel37' ve 'Galaxy Gala' elma çeşitlerinin 'Gala', 'Aksakı', 'Mondial Gala', 'Vista Bella', 'Starkrimson', 'Golden Delicious', 'Royal Gala' çeşitlerinden ayırt edilebileği ortaya çıkmıştır. Diğer taraftan, E2F/3R primer çiftine ait jel görüntüsünde, 'Gala', 'Kaşel37' ve 'Galaxy Gala' elma çeşitlerinin 'Aksakı', 'Mondial Gala', 'Vista Bella', 'Starkrimson', 'Golden Delicious', 'Royal Gala' elma çeşitlerinden ayırt edilebileceğine yönelik bir bilgi elde edilmiştir. Sonuç olarak; çalışmada kullanılan E1F/1R, E2F/2R ve E2F/3R primer çiftlerinin Erwinia amylovora etmeninin neden olduğu ateş yanıklığı hastalığına dayanıklılık yada hassasiyet gösteren elma çeşitlerini ve genotiplerini ayırt etmede kullanılabileceği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The selection breeding in the form of determination of resistant varieties and genotypes by utilizing the genetic variability in the natural populations is a breeding method that is used effectively in areas with genetic resource richness. Marker Assisted Selection (MAS) studies, which have gained importance especially in recent years, have given speed and efficiency to the selection studies which are among the classical plant breeding methods. In this study which is planned as a preliminary study, it was aimed to identify molecular markers that could identify early on for apple varieties and genotypes that were resistant to the fire blight disease caused by Erwinia amylovora.
For this, the RLP1 gene sequence which has been found to be related to fire blight, has been utilized. The primer pairs designed from this gene sequence were screened in nine apple varieties. With E1F/1R and E2F/2R primer pairs, 'Kaşel37' and 'Galaxy Gala' apple varieties can be distinguished from 'Gala', 'Aksakı', 'Mondial Gala', 'Vista Bella', 'Starkrimson', 'Golden Delicious', 'Royal Gala' varieties. On the other hand, in the gel image of the E2F/3R primer pair, it has been learned that the varieties of 'Gala', 'Kaşel37' and 'Galaxy Gala' apples can be distinguished from 'Aksakı', 'Mondial Gala', 'Vista Bella', 'Starkrimson', 'Golden Delicious', 'Royal Gala' apple varieties. As a result; the E1F/1R, E2F/2R and E2F/3R primer pairs used in the study, may be used to discriminate apple varieties and genotypes that exhibit resistance/susceptibility to fire fever.