Kalp yetmezliği hastalarında A Tipi davranış ve öfke analizi
Type A personality and anger analysis in heart failure patients
Yazar: ONUR DALGIÇ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ RIZA BİLGE
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Kişilik = Personality ; Kişilik anketleri = Personality inventory ; Kişilik değerlendirme = Personality assessment ; Kişilik testleri = Personality tests ; Ventriküler fonksiyon-sol = Ventricular function-left ; Öfke = Anger ; Ölçekler = Scales

Özet:
Ba?lık: Kalp Yetmezliği Hastalarında A Tipi Davranı? ve Öfke AnaliziGiri?: Sağlık, insanın biyopsikososyal yönden tam bir iyilik hali olarak tanımlanmaktadır. Bireyin ruh hali, sosyal çevredeki rolü, sosyal etkile?imleri, bedensel organlarının durumu etkile?erek sağlıklı hali olu?turmaktadır. Son yıllarda ki?ilik tabanlı davranı? özellikleri ile sağlık arasındaki bağlantılar gösterilmi?tir. Stres ki?ide nörohormonal yollarla olumlu ve olumsuz etkilere yol açmakta ve biyopsikoskososyal bir varlık olan bireyin sağlığını doğrudan etkilemektedir. Özellikle stres, A tipi davranı? deseni ve öfke profilleri ile kalp-damar hastalıklarıarasında güçlü bir ili?ki olduğu dü?ünülmektedir. Klinik çalı?malar A tipi davranı? ve öfkeprofili desenlerinin en az yüksek lipit profilleri, sigara kullanma, hareketsiz ya?am tarzları kadarönemli bir risk faktörü olabileceğini göstermektedir.Amaç: Birinci amaç, kardiyoloji polikliniğimize ba?vuran kalp yetmezliği hastalığı olanbireylerden olu?an örnek grubunda, A ve B tipi davranı? sıklığı ile bunların kalp yetmezliğihastalığı ile ili?kisini saptamaktı. ?kinci amaç, öfkenin hangi bile?enlerinin kalp yetmezliğihastalarında kontrol grubuna göre farklı olduğunu saptamaktı. Üçüncü amaç, kontrol grubu ve hasta gurubundaki bireyleri A, yüksek A ve B tipi ki?ilik gruplarına bölerek bu grupları hasta ve kontrol grubu olarak kar?ıla?tırarak öfke bile?enlerini değerlendirmekti. Dördüncü amaç,çalı?ma grubunda alt gruplar olu?turarak A tipi davranı?ın rastlanma sıklığını ve bu grubun öfke profillerini kontrol grubuyla kar?ıla?tırmaktı.Materyal ve Metot: Hasta Grubu ve Çalı?ma DizaynıÇalı?ma protokolü yapıldıktan sonra Celal Bayar Üniversitesi etik kurulundan onay alındı. Celal Bayar Üniversitesi Kardiyoloji Anabilim Dalına ba?vuran ve yapılan ekokardiyografilerinde kalp yetmezliği saptanan 50 ki?i (38 erkek,12 kadın) ile kalp yetmezliği saptanmayan 50 ki?i (32 erkek,18 kadın) rızaları alınarak çalı?maya dahil edildi. Çalı?ma grubuna ciddi kapak hastalığı, ciddi karaciğer hastalığı, ciddi böbrek yetmezliği veya ciddi KOAH?ı olanlar dahil edilmedi. Olguve kontrol grubuna, A tipi davranı? özelliğini belirlemek için ERCTA ölçeğinin Türkçeyeuyarlanmı? ERCTA.TR ölçeği; öfke profillerini belirlemek için ise STAXI-2 öfke ölçeğininTürkçeye uyarlanmı? sürümü olan STAXI-2.TR ölçeği uygulandı.?statistiksel DeğerlendirmeHastaların ve kontrol grubunun A tipi davranı? sıklığı ki-kare (X2) testi ile analiz edildi. GruplarınSTAXI-2.TR öfke bile?enlerinin kar?ıla?tırılmasında bağımsız iki grup arası farkların testi (Independest Samples "t" test) One-way,ANOVA ve Post-hoc test ile olgu sayısının yetersiz olduğu durumlarda nonparametrik test olan Mann-Whitney test kullanıldı. Bütün verilerin analizi SPSS.20 istatistik programı kullanılarak yapıldı.Bulgular: Kalp yetmezliği olan hastaların gelir düzeyi kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksekti. Bu bulgu geli?mekte olan diğer ülkelerle benzer olup ülkemizde gelir düzeyinin artı?ının kalp yetmezliği riskini arttırdığı ?eklinde yorumlandı. Kalp yetmezliği olan olgularda A tipi veya 81yüksek A tipi davranı? özelliği gösterme kontrol grubuna oranla göre anlamlı bir ?ekilde daha sıktı(sırasıyla %78,%38; p<0,001). Koroner arter hastalığı varlığı veya yokluğuna göre yapılan ki?ilik tipi analizinde koroner arter hastalığı varlığının ki?ilik tipinin dağılımında farklılık yaratmadığı saptandı (p>0,05). Benzer bir ?ekilde hem kalp yetmezlikli olgularda hem de kontrol grubunda erkek ve kadın cinsiyette ki?ilik dağılımının farklı olmadığı saptandı (p>0,05). Olgu ve kontrol gruplarının öfke skorları kar?ıla?tırıldığında kalp yetmezliği olan bireylerde olmayanlara göre S-Ang/F ve AX-Con-In skor farklarının anlamlı olarak yüksek olduğu görüldü (p<0,05). Olgu ve kontrol gruplarında erkek bireylerin öfke puanları kendi aralarında kar?ıla?tırıldığında anlamlı bir fark saptanmazken kadın bireyler kendi aralarında kar?ıla?tırıldığında S-Ang/F, AX/Con-Out ve AX/Con-In öfke skorları kalp yetmezlikli kadınlarda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek saptanması dikkat çekiciydi (p<0,05). Ki?ilik tiplerinin ortalama öfke skorları tüm çalı?ma grubunda kar?ıla?tırıldı. Yüksek A tipi davranı? özelliği gösteren bireylerde S-Ang/F, S-Ang, T-Ang/R, T-Ang/T, T-Ang skorları B tipi davranı? özelliği gösteren bireylere göre anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p değerleri sırasıyla: 0,001, 0,007, 0,042, 0,042, 0,014). AX/Con-In, AX/Con-Out skorları ise Tip A davranı? özelliği gösteren bireylerde Tip B?ye göre anlamlı olarak daha yüksekti (p= 0,030, 0,035). Ki?ilik tiplerinin öfke skorları olgu ve kontrol grupları arasında kar?ıla?tırıldığında non-parametrik testlerde yüksek Tip A veya Tip B davranı? özelliği gösteren bireylerde istatistiksel fark saptanmadı. Tip A davranı? özelliği gösteren bireylerde ise S-Ang /V skorunun kalp yetmezliği olanlarda olmayanlara göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu görüldü (p=0,05). Olgu ve kontrol gruplarında yer alan bireylerin koroner arter hastalığı varlığı veya yokluğuna göre öfkeskorları arasında anlamlı istatistiksel fark saptanmadı (p>0.05).Sonuç: Gelir düzeyinin artı?ı geli?mekte olan ülkeler ile benzer bir ?ekilde ülkemizde de kalp yetmezliği riskini arttırmaktadır.A tipi ve yüksek A tipi davranı? özelliği kalp yetmezliği için risk olu?turmaktadır.Öfke koroner arter hastalığından bağımsız bir ?ekilde kalp yetmezliği için risk olu?turabilir, bu konuda daha çok ki?inin incelendiği geni? ölçekli çalı?malara ihtiyaç vardır. Çalı?mamız öfkenin kalp yetmezliği riskinin değerlendirilmesi açısından kadınlar için daha belirleyici olabileceğini göstermektedir.Bulgularımız, kalp yetmezliği hastalıklarında davranı? stillerinin etkilerini ara?tırırken sadece A tipi davranı? motifini kullanmanın yeterli olmayabileceğini dü?ündürmektedir. Bundan dolayı iç içe geçmi? ERCTA.TR ve STAXI-2.TR gibi ölçekler kullanılmalıdır.Kalp-damar hastalıklarıyla ili?kili risk faktörlerin biyokimyasal parametrelerle sınırlı olmadığı vegenetik-memetik mirasa dayanan duygularla renklenmi? davranı? motiflerinin de önemli risk faktörleri olabileceği dü?ünülmektedir.Anahtar kelimeler: A tipi davranı? özelliği, ERCTA.TR, STAXI-2.TR, Kalp yetmezliği82

Abstract:
Title: Type A Personality And Anger Analysis In Heart Failure PatientsHealth is traditionally equated to the absence of disease but can be considered as biopsychosocial Wellbeing in the wider scope of the public health paradigm. The Biopsychosocial (BPS) Model of Health and Illness accounts for biological, psychological, and sociological interconnected spectrums, each as systems of the body. Studies suggest that both body and mental disease arise from each other. There are personality variables that are linked to certain health outcomes. Stress seems to be a factor in these personality types and specifically how a person responds to stress. Stress is a biological and psychological response experienced on encountering a threat that we feel we do not have the resources to deal which lead to the arousal of the sympathetic nervous system and reduced activity in the parasympathetic nervous system. The hostility component of Type A personality, a high level of expressed anger and hostility is a significant independant risk factor for coronary disease that may interact synergistically with other risk factors, such as smoking and heredity. The addition of psychosocial treatments to standard cardiac rehabilitation regimens reduces mortality and morbidity in coronary disease,Aim of the study: The first goal of this study was the evaluation of the rate of occurrence of A and B type personality among the patients referred to our clinic for heart failure and the relation of personality types with heart failure. The second goal was to define which components of the anger were more common in the heart failure group compared to normal subjects. The third goal was to compare the patients and healthy controls according to personality type and compare the components of anger in each group. The fourth goal was to investigate the anger profiles and type A personality. Material and methodsPatient group and study designThe protocol of the study had been approved by the ethic comity of the University of Celal Bayar. 50 patients(38 male and 12 females) with documented heart failure on echocardiography and 50(32 male 18 females) subjects with normal cardiac function had given consent to participate in our study. Patients with severe hepatic disease renal failure and advenced pulmonary disease were not enrolled in the study. We used the Turkish adaptation of ERTCTA scale to identify the individuals with A type personality among patients and the control group. Anger profiles of both groups were assessed using the Turkish adaptation of STAXI2 index, the STAXI 2 TR index. Statistical evaluation:A chi-squared test, also referred to as chi-square test or ?² test, had been used to evaluate the occurrence of A type personality among patients and controls. (Independest Samples "t" test) One-way,ANOVA ve Post-hoc test had been used to compare the anger profiles 83between groups and non parametric Mann-Whitney test had been used when the number of patients were too low fort he previous tests. All statistical analysis were made using SPSS.20 program.Results:The income of heart failure patients was higher compared to individuals in the control group.Our results fit with previous study results on developping countries where higher income is related to higher risk of cardiac disease. Patients with heart failure had more often type and and high type A personality compared to control group (respectively %78,%38; p<0,001).There was no correlation between personality types and the existance of coronary disease (p>0,05). Similary there was no significant difference of personality type between genders (p>0,05). On comparison of clinical anger scores, S-Ang/F and AX-Con-In scores were higher in patients compared to normal cases(p<0,05). On comparison of anger scores among women, S-Ang/F, AX/Con-Out ve AX/Con-In anger scores were higher in HF patients compared to control group individuals but no significant difference was observed among male individuals (p<0,05). The anger scores of personality types were compared among all groups.High type A personality individuals had higher S-Ang/F, S-Ang, T-Ang/R, T-Ang/T, T-Ang scorlares compared to B type personality individuals. (p values respectively: 0,001, 0,007, 0,042, 0,042, 0,014). AX/Con-In, AX/Con-Out scores were higher in Type A personality compared to type B personality individuals (p= 0,030, 0,035). Non parametric tests did not reveal any significant difference on comparison of patients and controls concerning the anger scores of type A and type B personalities. When considering the group of type A personality, S- Ang/V was higher in heart failure patients compared to controls (p=0,05). There was no significant difference on anger scores when comparring the patients with or without coronary artery disease (p>0.05).Conclusion: The increase of income increases the risk of heart failure in our country in a similar way to the developping countries. A type and high type A personality may be a risk factor for heart failure.Anger can be considered as a separate risk factor for heart failure independant of the presence or not of the coronary disease, larger scale studies are necessary to elucidate this issue. Our study suggest that anger may be more predictive in women compared to men for the development of heart failure.Our results suggest that ERCTA.TR and STAXI-2.TR tests may be beneficial in the risk assessment for heart failure patients in addition to personality type analysis. Our study support the importance of personality and anger as a risk factor just like the classic risk factors.Keywords: A type personality, ERCTA.TR, STAXI-2.TR, Heart failure