Talât Sait Halman'ın "Yunus Emre Selected Poems" adlı çalışması çerçevesinde tasavvufi şiirin çevirisi
Translation of tasawwuf poetry within the framework of Talat Sait Halman's "Yunus Emre Selected Poems"
Yazar: RABİA AKSOY ARIKAN
Danışman: PROF. DR. NEZİR TEMUR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı / Çeviri ve Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Eşdeğerlik = Equivalency ; Halman, Talat Sait = Halman, Talat Sait ; Kültür = Culture ; Tasavvuf = Mystic ; Yunus Emre = Yunus Emre ; Çeviri = Translation ; Şiir = Poem

Özet:
Bu çalışmada Talât Sait Halman tarafından yapılan "Yunus Emre Selected Poems" adlı çeviri eserin hedef dilde Yunus'un anlayışını ne kadar yansıtabildiği irdelenmiş ve eserde uygulanan çeviri stratejilerinin neler olduğu incelenmiştir. Bu çalışma üzerinden çeviride eşdeğerlik kavramı sorgulanmış, Yunus uslûbunu ve tasavvuf kültürünü hedef dile aktarmada yaşanan terminolojik sorunlar, çeviri amaçlı bir tasavvuf terminolojisi   oluşturma gerekliliği ve bu alandaki eksiklikler fark edilmiştir. Kaynak dildeki soyut, somut veya kültüre ait karşılığı olmayan kavramların belirlenip hedef dile aktarımındaki güçlüklere yönelik bir yol haritası belirlenmiştir.  Bu amaca yönelik çeviri amaçlı tasavvufi terminoloji önerileri ayrı bir bölüm hâlinde sunulmuş, yöntem olarak alana katkı sağlanması hedeflenmiştir. Halman'ın çevirisinde ve farklı çevirmenlerce yapılan Yunus şiir çevirilerinde kullanılan yaklaşım, kuram ve stratejiler belirlenmiştir. Çalışmanın asıl amacı ise Halman çevirisinde Yunus'un fikir ve anlayışı, hedef dilde karşılık bulabildi mi sorusunun cevabını bulmaktır. Ayrıca incelemede, özellikle kültürden kültüre değişen metaforların hedef dile aktarılmasını sağlamaya yönelik çözüm önerileri sunulmuştur. Dolayısıyla her dönem ihtiyaç duyulan insani anlayışları yüzyıllar önce ifade eden Yunus'u, şiirleri ile tekrar ele almak, hedef dile çevrilen tasavvuf anlayışının ne ölçüde dile getirildiğini incelemek ve hedef dile çevirmede eksikliği görülen özgün çeviri amaçlı bir tasavvuf terminolojisi   oluşturmak amaçlanmıştır.

Abstract:
In this study, it was examined how much the translation work named "Yunus Emre Selected Poems" made by Talât Sait Halman reflects Yunus's understanding in the target language and what the translation strategies applied in the work are examined. Through this study, the concept of equivalence in translation was questioned, terminological problems in conveying Yunus style and tasawwuf culture to the target language, the necessity of creating a tasawwuf terminology for translation purposes and the deficiencies in this field were noticed. A detailed plan has been determined for the difficulties in determining the abstract, concrete or cultural concepts in the source language and transferring them to the target language. Tasawwuf terminology term suggestions for translation purposes for this aim are presented in a separate section, contributing to the field as a method. Approaches, theories and strategies used in Halman's translation and Yunus poetry translations made by different translators were determined. The main purpose of the study is to find the answers to the questions of whether Yunus' idea and understanding were met in the target language in the Halman translation. In addition, in the study, solution suggestions were presented to ensure that metaphors varying from culture to culture are transferred to the target language. Therefore, it was aimed to reconsider Yunus, who expressed the human understanding needed in every period centuries ago, with his poems, to examine to what extent the understanding of tasawwuf translated into the target language was expressed, and to create an original translation-oriented tasawwuf terminology that was found to be lacking in translation into the target language.