Farklı yapıdaki Nİ-Tİ kanal eğelerinin değişik açılara sahip yapay kanallarda döngüsel yorgunluk dirençlerinin karşılaştırılması ve fraktür tiplerinin değerlendirilmesi
Comparison of cyclic fatigue resistance of different Nİ-Tİ rotary instruments between several artificial canals with different angles and evaluation of fracture types
Yazar: NİLGÜN BARUT
Danışman: PROF. DR. MELTEM ÖZTAN ; PROF. DR. BADE SONAT ; PROF. DR. KAMRAN GÜLŞAHI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Endodonti Ana Bilim Dalı / Endodonti Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental aygıtlar = Dental instruments ; Dental pulpa boşluğu = Dental pulp cavity ; Endodontistler = Endodontists ; Metal yorgunluğu = Metal fatique ; Nikel = Nickel ; Titanyum = Titanium ; Titanyum alaşımları = Titanium alloys

Özet:
Çalışmamızın amacı, ProTaper Universal (PTU; Dentsply Maillefer, Ballaigues, Switzerland) ve ProTaper Gold (PTG; Dentsply Maillefer, Ballaigues, Switzerland) nikel titanyum eğelerinin, statik model altında, farklı açılarda döngüsel yorgunluk dirençlerini karşılaştırmaktır. Çalışma gruplarının her birinde 18 eğe olacak şekilde 6 ana deney grubu oluşturuldu. Enstrümanların döngüsel yorgunluk testlerini gerçekleştirmek için, daha önceki çalışmaların referansı doğrultusunda, 3 farklı açıda yapay kanal içeren paslanmaz çelikten hazırlanmış özel bir statik test düzeneği kullanıldı. Eğeler, üretici firma doğrultusunda, 45, 60 ve 90 derece kanal kurvatür açılarına, 5 mm eğim yarıçaplarına, 1.5 mm iç çapa sahip ve 19 mm uzunlukta paslanmaz çelikten oluşan yapay kanallarda kırılıncaya kadar döndürüldü. Eğelerin kırılıncaya kadar geçen süre dijital kronometre kullanılarak kaydedildi. Eğelerin kırılıncaya kadar yaptığı tur sayısı hesaplandı. Her bir gruba ait kırılan parça uzunlukları dijital elektronik kumpas kullanılarak ölçümleri yapıldı. Döngüsel yorgunluğa bağlı oluşan kırık parçaların morfolojik özelliklerini incelemek için her bir gruptan alınan rastgele örnekler tarama elektron mikroskobunda (Scanning Electron Microscopy (SEM)) değerlendirildi. Ana gruplar arası karşılaştırma için tek yönlü varyans analiz (Anova), ana gruplar içindeki alt grup karşılaştırmaları için de Tukey's post hoc testleri kullanılarak, istatistiksel değerlendirmeleri yapıldı. Çalışmamızın sonucunda, PTG eğesinin, bütün açı derecelerinde PTU eğe tipine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde, daha yüksek yorgunluk direnci gösterdiği bulundu. Eğelerin kırılan parça uzunlukları karşılaştırıldığında ise, PTU ile PTG eğelerinin 45 derece açılı kanalda, istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı. Buna karşın, PTG eğelerinin kırılan parça uzunlukları 60 derece açılı kanalda, PTU eğelerine göre daha uzun bulundu. PTG eğelerinin kırılan parça uzunlukları 90 derece açılı kanalda, PTU eğeleri ile karşılaştırıldığında ise istatistiksel olarak sınırda anlamlı bulundu. Farklı açılarda kırılan parça uzunlukları yönünden görülen bu farklılıklar, döngüsel yorgunluk testlerinde enstrümanların bükülme zamanlarındaki farklılıkla açıklandı. Kırılan parçaların SEM sonuçları değerlendirildiğinde ise, açı ve eğe tipine göre ayırım göstermeksizin döngüsel yorgunluğa bağlı kırılmadan oluşan daha önceki karakteristik yapılar gözlendi.
Anahtar Kelimeler: Döngüsel yorgunluk, Nikel Titanyum enstrümanlar, ProTaper Gold, ProTaper Universal.

Abstract:
The purpose of our study is to compare the cyclic fatigue resistance of ProTaper Universal (PTU; Dentsply Maillefer, Ballaigues, Switzerland) and ProTaper Gold (PTG; Dentsply Maillefer, Ballaigues, Switzerland) nickel titanium files at different angles under the static model. For this study, 6 main experimental groups were created with 18 files in each study group. In order to carry out cyclic fatigue tests of the instruments, a special static test device made of stainless steel with artificial canals at 3 different angles was used in accordance with the reference of previous studies. The files were rotated in line with the manufacturer, until they broke in artificial canals of 45, 60 and 90 degree curvature angles, 5 mm radius, 1.5 mm inner diameter and 19 mm stainless steel. The time until the files were broken was recorded using a digital stopwatch. The number of cycles to failure was calculated for each instrument. The broken part lengths of each group were measured using a digital electronic caliper. In order to examine the morphological features of fractured parts due to cyclic fatigue, random samples from each group were evaluated in a scanning electron microscope (Scanning Electron Microscopy (SEM)). Statistical analyzes were made using one-way analysis of variance (Anova) for comparison between main groups and Tukey's post hoc tests for subgroup comparisons within main groups. As a result of our study, PTG files showed higher fatigue resistance compared to the PTU files for all experimental groups. When the broken piece lengths of the files were compared, no statistically significant difference was found in the 45 degree canal of PTU files. On the other hand, the broken part lengths of PTG files were found to be longer in the 60 degree than the PTU files. The fragment lengths of the PTG files were found to be statistically significant in the 90 degree and in comparison with the PTU files. These differences observed in terms of part lengths broken at different angles were explained by the difference in the bending times of the instruments in cyclic fatigue tests. When the SEM results of the broken pieces were evaluated, the previous characteristic structures consisting of the fracture due to cyclic fatigue were observed, regardless of the angle and file type.
Keywords: Cyclic fatigue, Nickel Titanium instruments, ProTaper Gold, ProTaper Universal.