İyi yönetişim uygulamaları ve belediyeler
Good governance practices and municipalities
Yazar: ALPARSLAN ERDİ SATILMIŞ
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL DEMİRKAYA
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetişim ve Sivil Toplum Kuruluşları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Yaşadığımız modern zaman, hayatın her alanında pek çok değişimi ve dönüşümü beraberinde getirmiştir. Bu değişim ve dönüşüm zincirinden etkilenen alanlardan biri de yönetim kavramıdır. Zamanın değişmesiyle birlikte tek merkezli ve otoriter yönetim anlayışı yerini çok faktörün etkili olduğu, çoğulcu ve katılımcı bir yönetim anlayışına yani yönetişim terimine bırakmıştır. Yönetişim, birden fazla aktörün yönetim sisteminde yer bulabildiği ve yönetimin etkileşime dayalı şekilde gerçekleştirildiği bir süreci ifade etmektedir. Birden çok paydaşın yönetimde etkili olduğu ve karşılıklı etkileşim sürecinin gözetildiği yönetişim kavramının daha işlevsel ve kapsayıcı bir hale gelmesi ise "açıklık", "katılımcılık", "hukukun üstünlüğü", "hesap verebilirlik", "cevap verebilirlik", "etkinlik", "dürüstlük ve eşitlik" ve "tutarlılık" şeklinde sıralanabilecek olan ilkeler ile mümkündür. Bu ilkelerin göz önünde tutulmasıyla inşa edilen bir yönetim sistemi toplum ile daha entegre, daha faal ve daha çözüm odaklı şekilde hareket edebilme yetisini koruyarak yönetişimin daha iyi şekilde sürdürülebilmesine araç olacaktır. Ülkemizde yönetim paradigmasının değişmesi ve dönüşmesi ihtiyacına binaen çeşitli kanunlar düzenlenmiş ve kamuya yönelik bazı yeni projeler ortaya konulmuştur. İcra edilen kanunlar ve programlar aracılığıyla da yönetim sisteminde yönetişim teriminin kapsam alanına giren birtakım düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemeler ile; yönetim noktasında daha etkin, faydalı, şeffaf ve katılımcı gibi kriterlerin bulunduğu bir sistemin devamlılığının sağlanmaya çalışıldığı gözlemlenmektedir. Bunun yanında günümüzdeki teknolojik olanakların getirmiş olduğu kolaylıklar ile kamunun idare edilmesi ve hizmet alımının daha iyi ve basit şekilde sağlanabilmesi amaç edinilmiş ve bu amaca yönelik olarak düzenlenen bazı proje ve uygulamalar hayata dahil edilmiştir. Bu uygulamaların yönetim ve kamu sathında sağladığı imkanlar ise yönetişim kavramının muhteviyatı açısından önemli ve değerlidir. Bu tez çalışmasında yönetişim kavramı incelenerek; iyi yönetişimi oluşturan ana ilkeler ekseninde kavram, tetkik ve tahlil edilmiştir. Tez içerisinde yönetişim ve iyi yönetişim aynı anlamda kullanılmıştır. İyi yönetişimin özellikleri, ilkeleri ve etki alanından hareketle kamunun daha etkili, faydalı ve katılımcı idare edilebilmesi için yapılmaya çalışılan ve yapılması gereken durumlar saptanmaya çalışılmıştır. Ülkemizdeki kanun bazlı düzenlemelerin bir kısmı incelenerek iyi yönetişim ile ilgili bağlantılar ve uygulamalar göz önüne çıkarılmaya çalışılmış ve yönetimsel alandaki yenilik sürecine ışık tutulmuştur. Kavramsal olarak incelenen iyi yönetişim terimi ve Türkiye'deki kanun düzenlemeleri akabinde ise saha üzerinden bir çalışma yapılmıştır. Bu çalışma iyi yönetişimin ülkemizdeki konumunun daha iyi bir şekilde görülebilmesi açısından önemlidir. Bu arka plandaki hedefler doğrultusunda Dünya'daki en büyük megakentlerden biri, Türkiye'nin ise en büyük metropol kenti olan, 39 ilçeyi kendisinde barındıran, nüfusun büyük çoğunluğunun hayatını idame ettirdiği İstanbul Büyükşehir Belediyesi özelinde incelenmiştir. Bu inceleme aşaması ise belediyelerin eylemleri ve hareket alanları için gerekli ve önemli olan Stratejik Plan üzerinden gerçekleştirilmiştir. Zira Stratejik Plan kapsamında gündem edilen her bir mesele esasında ülkemizde yönetime olan bakışı daha açık bir biçimde göstermektedir. Bu kapsamda Stratejik Plan'ın dizayn, hazırlık ve uygulama süreçleri tetkik edilerek; Plan'ın yönetişim ile olan iltisakı analiz edilmiştir. Bu analiz edilme aşamasında dizayn süreci için Stratejik Plan'ın yalnızca metni incelenmiş, hazırlık süreci için yetkili olan birim müdürü ile mülakat yapılmış ve uygulama süreci için de kurumdaki ilgili kişiler ile anket gerçekleştirilmiştir. Stratejik Plan'ın dizayn, hazırlık ve uygulama sürecinde iyi yönetişim kavramı ile bağlantı durumu ortaya çıkarılarak ülkemizde iyi yönetişimin işlevselliği tahlil edilmeye çalışılmıştır. Tez çalışmasında erişilen neticeler zaviyesinden iyi yönetişim kavramının yerel ve bölgesel idari mekanizmalar tarafından kullanılmasının idareciler ve kamu tarafından pek çok kolaylıkları sağladığı, yönetimde etkin, katılımcı, açık ve hesap verebilirlik gibi temel özellikler sayesinde idare ile kamu arasındaki güvenin sürdürülmesine olanak tanıdığı gözlemlenmektedir. İçinde bulunduğumuz modern çağ yirmi birinci asrın ilk çeyreğinin sonuna doğru ilerlerken; iyi bir yönetimin hukuk temeline dayanan iyi yönetişim ilkelerinin uygulanabilmesiyle mümkün olduğu belirtilmeli ve iyi yönetişim kavramının hem idareciler hem de kamu nezdinde daha faydalı, işlevsel ve etkili bir hale gelebilmesi için akademik çalışmaların, seminer, sempozyum ve çalıştayların daha da ileri seviyelere çıkarılmasına yönelik planlamalar yapılmalıdır.

Abstract:
The modern time we live in has brought many changes and transformations in every area of life. One of the areas affected by this chain of change and transformation is the concept of management. With the change of time, the single-centered and authoritarian management approach has left its place to the concept of governance, a pluralistic and participatory management approach in which many factors are effective. Governance refers to a process in which more than one actor can find a place in the management system and where management is based on interaction. A governance system with observable mutual interactions and with multiple influential stakeholders can become more functional and inclusive with the principles "openness", "participation", "rule of law", "accountability", "responsiveness", "effectiveness", "honesty and equality". A management system built with these principles in mind will be a tool to maintain governance in a better way by maintaining its ability to act more integrated with the society, more active and more solution-oriented. Due to the need to change and transform the management paradigm in our country, various laws have been issued and a number of new projects for the public have been put forward. A number of regulations have been made in the management system, which fall within the scope of the term governance, through the executed laws and programs. With these regulations; It is observed that the continuity of a system with criteria such as more effective, beneficial, transparent and participatory in terms of management is tried to be ensured. In addition, it has been aimed to manage the public and to provide better and simpler service procurement with the conveniences brought by today's technological possibilities, and a number of projects and applications organized for this purpose have been included in life. Opportunities provided by these practices in the field of management and the public are important and valuable in terms of the content of the concept of governance. In this thesis study, the concept of governance was examined; The concept has been examined and analyzed on the axis of the main principles that make up good governance. Based on the characteristics, principles and domain of good governance, it has been tried to determine the situations that are tried to be done and should be done in order to manage the public more effectively, beneficially and participatoryly. Governance and good governance are used interchangeably in this thesis study. By examining some of the law-based regulations in our country, the links and practices related to good governance have been tried to be taken into account and the innovation process in the administrative field has been shed light. After the conceptually examined good governance term and the legal regulations in Turkey, a study was conducted on the field. This study is important in terms of seeing the position of good governance in our country better. In line with the objectives in this background, one of the largest megacities in the world and Turkey's largest metropolitan city, Istanbul Metropolitan Municipality, which contains 39 districts and where the majority of the population lives, has been examined in particular. This review phase was carried out through the Strategic Plan, which is necessary and important for the actions and areas of action of the municipalities. Because, each issue on the agenda within the scope of the Strategic Plan more clearly shows the view towards the administration in our country. In this context, by examining the design, preparation and implementation processes of the Strategic Plan; The relationship of the Plan with governance has been analyzed. In this analysis phase, only the text of the Strategic Plan was examined for the design process, an interview was held with the unit manager who was authorized for the preparation process, and a survey was conducted with the relevant people in the institution for the implementation process. The functionality of good governance in our country has been tried to be analyzed by revealing the connection between the concept of good governance and the concept of good governance in the design, preparation and implementation process of the Strategic Plan. From the point of view of the results obtained in the thesis study, it is observed that the use of the concept of good governance by local and regional administrative mechanisms provides many conveniences by the administrators and the public, and allows the continuation of trust between the administration and the public thanks to the basic features such as effective, participatory, open and accountable in administration. While the modern age we are in is advancing towards the end of the first quarter of the twenty-first century; It should be stated that good governance is possible with the application of good governance principles based on law, and plans should be made to further increase academic studies, seminars, symposiums and workshops in order to make the concept of good governance more useful, functional and effective both for administrators and the public.