Bölünmüş işgücü piyasası bağlamında özel okullardaki öğretmenlerin sorunları
Analysing problems of teachers in private schools in the context of segmented labor market
Yazar: İREM ALAGÖZ
Danışman: PROF. DR. HASAN HÜSEYİN AKSOY
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Eğitim Ekonomisi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Özel okullar = Special schools ; Öğretmen sorunları = Problems of teachers ; Öğretmenler = Teachers ; İş gücü piyasası = Labour market

Özet:
Bu çalışmada bölünmüş işgücü piyasası bağlamında özel okullarda istihdam edilen öğretmenlerin sorunlarını kendi deneyimlerinden hareketle analiz etmek amaçlanmıştır. Tarama modelinde, betimsel ve nitel bir çalışma niteliğinde olan araştırmanın çalışma grubunu Ankara ilinin merkez ilçelerinde bulunan 2014-2015 öğretim yılında üç farklı özel okulda istihdam edilen 15 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada 48 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada öğretmenlerle yapılan görüşme kayıtları araştırmacı tarafından çözümlenerek, bilgisayar ortamında görüşme metinlerine dönüştürülmüştür. Öğretmenlerle yapılan görüşmelerden elde edilen veriler, nitel veri analizi tekniklerinden biri olan, betimsel veri analizi kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bu araştırmadan elde edilen bulgulara göre içsel işgücü piyasası bağlamında özel okullarda istihdam edilen öğretmenlerin karşılaştıkları sorunlar gösterilmiştir. Özel okulların, işletme sahiplerince çalışma koşulları ve saatleri bakımından birincil piyasanın koşullarına göre öğretmenlerle anlaşıp öğretmenleri ikincil piyasa koşullarında çalıştıkları açığa çıkmıştır. Özel okullarda öğretmenler arasında ekonomik gelir, çalışma süresi ve yükselme olanakları bakımından farklılıklar olduğu gözlenmiştir. Öğretmenlerin, öğretmenlik dışında yapmak zorunda olmadıkları birçok işi yaptıkları açığa çıkmıştır. Öğretmenlerin hem mesleki hem de günlük yaşamdaki paylaşımlarının azaldığı, günlük yaşamlarında kaygı ve korku kültürünün hâkim olduğu ortaya çıkmıştır. Yapılan araştırmada, özel kurum sahiplerinin, genç işsiz öğretmenleri birer istihdam kaynağı olarak gördükleri anlaşılmıştır. Kamu okullarında istihdam edilememeleri sonucunda, dershane çalışma şartlarının ağırlığı, ekonomik geçim sıkıntısı, iş bulma telaşı öğretmelerin özel okullara başvurmaya mecbur bırakıldığı açığa çıkmıştır. Çalışma şartlarının ağır olmasından dolayı, ikincil piyasada yer alan öğretmenler esnek piyasada sıkça iş değiştirdikleri, kıdem süresi fazla olan öğretmenlerin birden fazla çalıştığı özel okul bulunurken, kıdem süresi az, yeni mezun olan öğretmenin iş değiştirme sıklığının nadir olduğu görülmüştür.Araştırmanın bulguları, öğretmenlik dışında okulun teknik işlerinden sorumlu, her türlü teknolojik işlere koşan arda kalan boş vakitlerinde fotokopi işleriyle uğraşan insan ilişkileri zedelenen öğretmenlerin, hem mesleki hem de günlük yaşamdaki paylaşımlarının azaldığını göstermiştir.Öğretmenlerin çoğu okul yönetimine görüş, eleştiri ve önerilerini rahatlıkla dile getirebildikleri fakat sundukları görüş, eleştiri ve önerilerin dikkate alınmadığı ve kimi zaman okul kültürü, okul sistemi veya okul yönetimi tarafından derslerde uyguladıkları yöntemlerinin engellendiği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
In this study analyzing the problems of teachers who are employed in private school within context of segmented labor market by means of their experiences is aimed. In descriptive model Teachers who are employed in 2014-2015 educational year at three different private schools which are located in Ankara compose the working group of study. The Study's model is a descriptive survey and qualitative. Study was implemented with total 15 teachers who were selected from three private schools.  Semi structured interview form consisting of 48 questions was used in study. Records of interviews which were made with teachers were analyzed by researcher and were transformed into interview texts in computer medium. Qualitative data which were obtained from interviews made with teachers were evaluated by descriptive data analysis which is one of qualitative data analysis technique. 
Problems which were encountered by teachers who were employed in private schools were indicated by using findings which were obtained from research. It has come out that private school owners agree with teachers according to primary market conditions due to working conditions and hours but employ them within context of secondary market. It become known that there are differences between teachers who are employed in private school with respect to economic income, working period and promotion opportunities, teaches had to make many work which they do not have to make and which are out of teaching, both professional and daily life share are reduced and worry and fear culture is prevalent in their daily life. 
	As a result of under hard and poor working conditions, teachers who are in secondary market, change their jobs frequently. It is shown that while, teachers who are more seniority in teachings, have worked many schools, teachers who have just graduated change their jobs rarely.Research findings show that apart from teaching, teachers; who are responsible for the school engineering and are dealing with all kinds of technological jobs running copy jobs in their remaining free times whose human relations are damaged; have decreased their both professional and daily lives sharing.It is shown that most teachers can mention their opinions, criticisms and suggestions to school administration but their opinions, criticisms and suggestions are not be paid attention  and sometimes teachers are prevented from applying teaching methods for lessons by school administration .