Pediatri kliniklerinde çalışan hemşirelerde tükenmişlik ve iş doyumunun incelenmesi
Examining Burnout and Job Satisfaction of Nurses Working in Pediatric Units
Yazar: TUĞÇE TORUN
Danışman: PROF. DR. HİCRAN ÇAVUŞOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-çocuk hemşireliği = Maternal child nursing ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Çocuk sağlığı servisleri = Child health services ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Araştırma pediatri hemşirelerinin tükenmişlik ve iş doyumu düzeylerini ve aralarındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı-kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi, Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi Çocuk Onkoloji Servisi ve Sami Ulus Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi'nde çocuk dahiliye, çocuk cerrahi, çocuk yoğun bakım ve çocuk acil kliniklerinde en az 6 aydır çalışan 235 hemşire oluşturmuştur. Veriler sosyo-demografik veri formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Minnesota Doyum Ölçeği uygulanarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde gruplar arası farklılıkların belirlenmesinde Bağımsız Örneklem t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi ve ölçek puanları arasındaki ilişkinin belirlenmesinde Pearson Korelasyon testi kullanılmıştır. Araştırmaya katılanların çoğunun kadın (%89.8), evli (%57.0), lisans mezunu (%71.9) ve çocuk sahibi olmayan (%53.2) hemşireler olduğu saptanmıştır. Tükenmişlik ölçeği puan ortalamaları duygusal tükenme alt boyutu 20.0±6.89, kişisel başarı alt boyutu 19.7±4.43 ve duyarsızlaşma alt boyutu 5.7±3.38 olarak bulunurken, iş doyumu ölçeği genel doyum puan ortalaması 2.6±0.62 olarak bulunmuştur. Tükenmişlik ve iş doyum düzeyleri arasında her alt boyutun birbiriyle istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Evli olmayan ve çocuk sahibi olmayan hemşirelerin duyarsızlaşma düzeyleri anlamlı olarak yüksek bulunurken, kadınların dışsal doyum puanları anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Hemşirelerin eğitim düzeylerine göre tükenmişlik ve iş doyumu düzeylerinin değişmediği saptanmıştır (p>0.05). Hemşirelerin üstlendikleri görev, işlerinde otonomi kullanma durumları, hizmet içi eğitimleri faydalı bulma ve düzenli haftalık izin kullanma durumlarına göre tükenmişlik ve iş doyumu düzeylerinin anlamlı olarak değiştiği belirlenmiştir (p<0.05). Araştırma sonucunda hemşirelerin tükenmişlik ve iş doyum düzeylerinin düzenli olarak araştırılması ve değerlendirilmesi önerilmiştir. 

Anahtar sözcükler:  Pediatri hemşireliği, tükenmişlik, iş doyumu

Abstract:
This research was carried out as cross-sectional descriptive design with the aim of determining burnout and job satisfaction levels and relationship between two concepts in pediatric nurses. The study sample consisted of 235 nurses who work in Hacettepe University Faculty of Medicine, İhsan Doğramacı Pediatrics Hospital's  and  Sami Ulus Gynecology & Obstetrics and Pediatrics Training and Research Hospital's Pediatric Medical and Surgical Clinics, Pediatric and Neonatal İntensive Care Units and Pediatric Emergency Units. Participants were recruited according to have minimum pediatric experience of 6 months. Data were collected by implementing questionnare form which has been prepared by the researcher, Maslach Burnout Inventory and Minnesota Satisfaction Questionnaire. During the evaluation of data, parametric statistics including one-way ANOVA and Independent Sample t Test for group comparisons, and Pearson Correlation Tests for relations among quantitative variables were used. According to the data, 89.8% of the nurses were female, 57.0 % of them were married, 71.9 % of them were graduated from nursing licence program and 53.2% of them hadn't child. According to the findings of the study, nurses emotional exhaustion mean score was found 20.0±6.89, personal accomplishment mean score was found 19.7±4.43, depersonalization mean score was found 5.7±3.38 and nurses' overall satisfaction score was found 2.6±0.62. Sub scales of burnout and satisfaction scales were related with each other at statistically significant level (p<0.05). Nurses who was single and haven't child were significantly high depersonalization levels and female nurses had less extrinsic satisfaction scores than male nurses (p<0.05). According to eduation levels there was no significant changing nurses' burnout or satisfaction scores (p>0.05). According to task of nurses, autonomy of nurses, finding in service training beneficial, using weekly leave days regularly there was significant changing nurses' burnout or satisfaction scores (p<0.05). In direction of these results, it is recommended that following and evaluating burnout and job satisfaction levels of nurses. 
Key words: Pediatric nursing, burnout, job satisfaction