Covid-19 pandemisinde hemşirelerin hijyen davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of hygiene behavior of nurses in the Covid-19 pandemic
Yazar: SEMİH CİNDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL TOPÇU
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Halk sağlığı hemşireliği = Community healt nursing

Özet:
Bu çalışmanın amacı, hemşirelerin COVID-19 pandemisinde hijyen
alışkanlıklarının değerlendirilmesi ve bu alışkanlıklarının pandemi öncesine göre
farklılığının olup olmadığının belirlenmesidir.
Çalışmaya 1 Mart 2022 – 31 Mayıs 2022 tarihlerinde İstanbul'da bir şehir
hastanesinde çalışan toplam 279 hemşire katıldı. Çalışmanın verileri Kişisel Bilgi
Formu ve COVID-19 Hijyen Ölçeği kullanılarak elde edildi. Verilerin istatistiksel
analizinde, ortalama, standart sapma, sayı ve yüzde hesaplamaları, Mann Whitney U
analizi ve Kruskal Wallis testleri kullanıldı. Ek olarak, pandemi öncesi ve sonrası
ölçeklerin farklılığını değerlendirmek amacıyla Wilcoxon Test analizi uygulandı.
Çalışmada istatistiksel olarak p değeri <0,05 olan analiz sonuçları anlamlı olarak kabul
edildi.
Çalışmada hemşirelerin hijyen ölçeği toplam puanı pandeminin ilk dönemlerinde
X̅=97,12, son dönemlerinde ise X̅=79,95 olarak sonuçlandı (p<0,05). Pandeminin ilk
dönemlerine göre son dönemlerinde hemşirelerin hijyen uygulamalarının azaldığı
gözlendi (p<0,05). Çalışmamızda kadın hemşire olmanın, kronik bir hastalığa sahip
olmanın, kronik hastalık öyküsü olan bireylerle yaşıyor olmanın, ebeveyn olmanın,
COVİD-19 tanısı sonrasında hijyen alışkanlıklarında değişim olduğunu düşünmenin ve
COVID-19 aşısı uygulanmış olmanın hijyen uygulamalarını istatiksel olarak anlamlı
şekilde artırdığı saptandı (p<0,05). Eğitim durumu ve medeni durumun ise hijyen
alışkanlıklarına hiçbir etkisinin olmadığı gözlendi (p>0,05).
Hemşirelerin pandemi sonrası hijyen alışkanlıklarını pandemi öncesine göre
pozitif yönde değiştirdiği gözlense de bu uygulamaların daha iyi seviyelere getirilmesi
için aralıklı eğitimlerin sürdürülmesi gerekmektedir.
Anahtar kelimeler: COVID-19, Hemşirelik, Hijyen, Pandemik

Abstract:
The purpose of this study was to evaluate the hygiene habits of nurses during the
COVID-19 pandemic and to determine whether these habits differ from the pre-
pandemic period.
A total of 279 nurses who work in a city hospital participated in the study
between 1 March 2022 and 31 May 2022 in İstanbul. The data of the study were
obtained using the Personal Information Form and the COVID-19 Hygiene Scale. The
mean, standard deviation, number and percentage calculations, Mann Whitney U
analysis, and Kruskal Wallis tests were utilized in the statistical analysis of the data. In
addition, the Wilcoxon Test analysis was also applied to evaluate the difference in the
scales before and after the pandemic period. The results of the analysis in the study with
a p-value of <0.05 were considered statistically significant.
In the study, the total score of the nurses' hygiene scale was X̅=97.12 in the early
stages, and X̅=79.95 in the last periods of the pandemic (p<0.05). It was observed that
the hygiene practices of the participants decreased in the last periods compared to the
first periods of the pandemic (p<0.05). In our study, it was determined that being a
female nurse, having a chronic disease, living with individuals with a history of chronic
disease, being a parent, thinking that there is a change in hygiene habits after the
diagnosis of COVID-19 and it was determined that being vaccinated against COVID-19
significantly increased hygiene practices (p<0.05). Whereas, it was observed that
education and marital status did not affect hygiene habits (p>0.05).
Although it was observed that nurses have positively changed their hygiene
habits after the pandemic compared to the pre-pandemic period, intermittent hygiene
training should be maintained to improve the practices to a better level.
Keywords: COVID-19, Nursing, Hygiene, Pandemics