Yetişkin bireylerin özyönetimli öğrenme yaşantılarının incelenmesi: Bir anlatı araştırması
The investigation of the self-directed learning experiences of adult individuals: A narrative research
Yazar: AZİZ TEKE
Danışman: DOÇ. DR. MUHİTTİN ÇALIŞKAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kendi kendine öğrenme = Oneself learning ; Nitel araştırma = Qualitative research ; Yetişkin eğitimi = Adult education ; Yetişkinler = Adults ; Öz yönetimli öğrenme = Self-directed learning

Özet:
Araştırma yetişkin bireylerin özyönetimli öğrenme yaşantılarını konu almaktadır. Araştırmanın amacı kendi kendine öğrenme deneyimi olan bireylerin öğrenme hikâyelerini derinlemesine incelemektir. Bu sebeple araştırmada nitel araştırma desenlerinden anlatı araştırması deseni kullanılmıştır. Anlatı araştırması bir olay veya birbiri ile kronolojik ilişkisi bulunan olaylar hakkında yazılı metinler ve konuşmaların analiz edildiği özel bir nitel araştırma desenidir. Katılımcıların öğrenme deneyimlerinin derinlemesine incelenebilmesi için anlatı araştırması deseni seçilmiştir. Araştırmanın katılımcılarını amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenen, özyönetimli öğrenme deneyimi olan 6 yetişkin birey oluşturmuştur. Katılımcıların 4'ü erkek 2'si kadındır. Katılımcılar İngilizce, Korece dillerini; bağlama, gitar, ney, yan flüt, keman, darbuka, org ve ut enstrümanlarını ve halı-kilim, minyatür sanatlarını kendi kendilerine öğrenme deneyimine sahip kişilerdir. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Görüşme formu üç bölümden oluşturulmuştur. İlk bölümde anlatı araştırmasının doğası gereği katılımcının kendi öğrenme deneyimini anlatması istenmiş ve söz tamamen katılımcıya bırakılmıştır. İkinci bölümde araştırmacı özyönetimli öğrenmenin çizgisine göre hazırladığı soruları katılımcıya yöneltmiştir. Üçüncü bölümde ise katılımcının söz konusu öğrenme deneyimi bir kenara bırakılmış ve özyönetimli öğrenen bir birey olarak yapısı incelenmeye çalışılmıştır. Görüşmeler sonucu elde edilen ses kayıtları araştırmacının kendisi tarafından yazıya çevrilmiştir. Verilerin analizinde ilk olarak anlatı araştırması çerçevesinde katılımcıların anlatıları yeniden hikâyelendirilmiştir. Sonrasında anlatılar üzerinde tematik anlatı analizi uygulanmıştır. Verilerin saklanması, düzenlenmesi, kodlanması, temaların elde edilmesi ve görselleştirme işlemleri yapılırken MAXQDA 2020 nitel veri analizi yazılımından yararlanılmıştır. Bu araştırmada bulgular iki ayrı bölümde organize edilmiştir. Bulguların ilk bölümünde katılımcıların anlatıları, anlatı araştırmasının doğasına uygun bir şekilde kronolojik olarak sunulmuş ve ayrı ayrı yeniden hikâyelendirilmiştir. İkinci bölümde ise tematik anlatı analizi sonucu ortaya çıkan ortak temalar sunulmuştur. Yapılan tematik analiz sonucunda 4 ana temanın ortaya çıktığı görülmüştür. Temalar 'Özyönetimli Öğrenen Birey, Motivasyon, Öğrenme Yolculuğu ve Öz Değerlendirme' şeklinde adlandırılmıştır. Özyönetimli öğrenen birey temasında katılımcıların sahip oldukları özyönetimli öğrenme becerileri üzerinde durulmuştur. Motivasyon olarak adlandırılan ikinci tema bireyleri öğrenme deneyimini yaşamaya iten sebeplerin bir sentezini içermektedir. Öğrenme yolculuğu temasında bireylerin kullandıkları öğrenme stratejileri, eriştikleri çeşitli kaynaklar ve planlı çalışma kavramlarına değinilmiştir. Son olarak öz değerlendirme temasında ise bireylerin öğrenme süreçleri boyunca ve sonunda kendi kendilerini ne şekilde değerlendirdikleri irdelenmiştir. Katılımcıların 'meraklı, motive olabilen, öğrenme sorumluluğunu üstlenen, iletişim becerileri yüksek, öz değerlendirme yapabilen, girişken, nasıl öğrendiğinin farkında olan vb.' özelliklere sahip olduğu; öğrenme ihtiyacını sezme, hedef belirleme, kaynakları belirleme, öğrenme stratejisi belirleme ve uygulama, öz değerlendirme yapma süreçlerini yaşadıkları sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu özellik ve süreçlerin alan yazında vurgulanan özellik ve süreçlerle aynı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The research focuses on the self-directed learning experiences of adult individuals. The aim of the research is to examine the learning stories of individuals with self-directed learning experience. For this reason, narrative research design, one of the qualitative research designs, was used in the research. Narrative research is a special form of qualitative research design in which written texts and speeches are analyzed about an event or events that have chronological relationships with each other. The narrative research design was chosen in order to analyze the learning experiences of the participants in depth. The participants of the study consist of 6 adult individuals with self-directed learning experience, which are determined by criterion sampling method, which is one of the purposeful sampling methods. 4 of the participants are men and 2 are women. Participants are those who have experience learning English and Korean languages; bağlama, guitar, ney, transverse flute, violin, darbuka, organ and lute instruments; carpet weaving and miniature arts on their own. The research data were collected through semi-structured interviews. The interview form is composed of three parts. In the first part, by the nature of the narrative research, the participant was asked to describe his/her learning experience and the word was left to the participant. In the second part, the researcher directed the questions prepared according to the line of self-directed learning to the participant. In the third part, the learning experience of the participant is left aside and the structure of the self-directed learner is studied. The sound recordings obtained as a result of the interviews were turned into text by the researcher himself. In the analysis of the data, the narratives of the participants were re-narrated within the framework of the narrative research. Then, thematic narrative analysis was applied on the narratives. While storing, organizing, coding, obtaining themes and visualization of the data, MAXQDA 2020 qualitative data analysis software was used. In this study, the findings are organized in two separate sections. In the first part of the findings, the narratives of the participants were presented chronologically in accordance with the nature of the narrative research and re-narrated separately. In the second part, common themes emerging as a result of thematic narrative analysis are presented. As a result of the thematic analysis, it was observed that 4 main themes emerged. Themes are named as 'Self-Directed Learner, Motivation, Learning Journey and Self Evaluation'. The theme of the self-directed learning individual focused on the self-directed learning skills of the participants. The second theme, called motivation, contains a synthesis of the reasons that prompt individuals to experience learning. In the theme of learning journey, the learning strategies used by individuals, the various resources they access and the planned work concepts are mentioned. Finally, in the theme of self-evaluation, how individuals evaluate themselves during the learning processes and at the end is examined. It was concluded that the participants have the characteristics of "curious, motivated, taking responsibility for learning, having high communication skills, self-assessment, sociable, aware of how they learn, etc." and that they experienced the processes of perceiving the learning need, setting the goal, determining the resources, determining and implementing the learning strategy, and self-evaluation. It was determined that these characteristics and processes are the same as the characteristics and processes highlighted in the literature.