Yenidoğan döneminde geçirilen sağlık bakımı ilişkili enfeksiyonların ve antibiyotik kullanımının erken çocukluk döneminde atopik hastalıkların gelişimi üzerine etkisi
The effect of healthcare associated infections and antibiotic use in newborn period on atopic diseases in early childhood
Yazar: AYŞE ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. HACER YAPICIOĞLU YILDIZDAŞ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Bebek bakımı = Infant care ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Enfeksiyonlar = Infections

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı yenidoğan döneminde geçirilen sağlık bakımı ilişkili enfeksiyonların ve antibiyotik kullanımının erken çocukluk döneminde atopik hastalıkların gelişimi üzerine olan etkisini araştırmaktı.Gereç ve Yöntem: Ocak 2001 ve Eylül 2007 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde yatırılan ve sağlık bakımı ilişkili enfeksiyon geçiren 73 çocuk ve bu çocukların yenidoğan dönemi boyunca hastaneye yatırılmamış ve antibiyotik tedavisi almamış 41 kardeşi çalışmaya alındı. Atopik hastalıkların değerlendirilebilmesi için bir anket doldurularak çocukların ayrıntılı öyküleri alındı, fizik muayeneleri yapıldı ve çocuklardan tam kan sayımı, total IgE, spesifik IgE, hx2 ve fx5 tetkikleri çalışıldı. Çocukların annelerindeki atopik durumu saptamak için annelerden total IgE düzeyi için kan örnekleri alındı.Bulgular: Sağlık bakımı ilişkili enfeksiyon geçiren 73 çocuğun 32'si (% 45,2) ventilatör ilişkili pnömoni, 28'i (% 38,4) bakteriyemi ve 12'si (% 16,4) klinik sepsis geçirmişti. Sağlık bakımı ilişkili enfeksiyon grubundaki çocuklarda atopik hastalık oranı (% 37,0) daha yüksek idi (p<0,001). Sağlık bakımı ilişkili enfeksiyon geçiren 24 çocukta (% 32,9) astım, 3 çocukta (% 4,1) allerjik rinit, 5 çocukta (% 6,8) atopik dermatit vardı. Kardeş grubunda ise 2 çocukta (% 4,9) astım, 1 çocukta (% 2,4) allerjik rinit ve toplam 2 çocukta (% 4,9) en az bir atopik hastalık saptandı. Sağlık bakımı ilişkili enfeksiyon grubu ve kardeş grubu karşılaştırıldığında sağlık bakımı ilişkili enfeksiyon grubunda astım oranı çok daha yüksek (p<0,001), allerjik rinit ve atopik dermatit sıklığı ise benzerdi (sırasıyla p=0,999 ve p=0,158). Her iki gruptaki çocukların eozinofil sayısı, spesifik IgE, hx2 ve fx5 sonuçları arasında bir farklılık saptanmazken atopik hastalıkların yüksek oranda saptandığı sağlık bakımı ilişkili enfeksiyon grubunda total IgE düzeyleri belirgin olarak daha yüksek saptandı (p=0,003). Sağlık bakımı ilişkili enfeksiyon grubunda ventilatör ilişkili pnömoni geçiren çocuklar ve bakteriyemisi olan çocuklar karşılaştırıldığında atopik hastalık oranı açısından farklılık yoktu (p=0,309). Çalışmaya alınan tüm çocuklar arasında atopik hastalığı olan 29 çocuk, atopik hastalığı olmayan diğer 85 çocuk ile karşılaştırıldığında yenidoğan döneminde hastaneye yatıp sağlık bakımı ilişkili enfeksiyon geçirmenin atopik hastalık olma riskini 11,5 kat arttırdığını gördük.Sonuç: Yenidoğan döneminde sağlık bakımı ilişkili enfeksiyon geçiren çocuklarda astım ve toplam atopik hastalık oranı çok daha yüksek saptanmıştır ve yenidoğan döneminde sağlık bakımı ilişkili enfeksiyon geçirmek ve bu nedenle antibiyotik kullanmak atopik hastalık riskini belirgin arttırıyor gibi görünmektedir.Anahtar Kelimeler: Antibiyotik, atopik hastalık, sağlık bakımı ilişkili enfeksiyon, yenidoğan dönemi.

Abstract:
Aim: Our aim was to investigate the effect of healthcare associated infections and antibiotic use in newborn period on atopic diseases.Material and Methods: 73 children who were treated for healthcare associated infections in newborn period in Çukurova University, Neonatal Intensive Care Unit between January 2001 and September 2007, and their 41 siblings who were healthy in newborn period were included to the study. For atopic disease evaluation children?s parents answered a detailed questionnaire, children were examined and complete blood count, total Ig E, specific Ig E, hx2 and fx5 levels were studied. For atopic evaluation of mothers, Ig E levels were withdrawn.Results: Ventilator associated pneumonia was observed in 32 (45.2%), blood stream infection in 28 (38.4%) and clinic sepsis in 12 (16.4%) of 73 children with healthcare associated infections. Atopic diseases were higher (37.0%) in children with healthcare associated infections (p<0.001). There was asthma in 24 (32.9%) children, allergic rhinitis in 3 (4.1%) and atopic dermatitis in 5 (6.8%) children in healthcare associated infections group. However, 2 children (4.9%) had asthma, 1 child had allergic rhinitis (2.4%) and totally 2 children (4.9%) had at least one atopic disease in sibling group. Asthma was significantly higher in healthcare associated infections group compared to sibling group (p<0.001), but there was no significant difference in allergic rhinitis and atopic dermatitis (p=0.999, p=0.158) among groups. Although there was no difference in eosinophil counts, specific IgE levels, hx2 and fx5 levels; total IgE levels were significantly higher in healthcare associated infections group (p=0.003). There was no significant difference in atopic diseases between patients with ventilator associated pneumonia and blood stream infection in healthcare associated infections group (p=0.309). When we compared atopic 29 children with non-atopic 85 children, children who had been hospitalized and treated with antibiotics in newborn period were almost 11.5 times as likely to have atopic disease.Conclusion: Atopic diseases and asthma were significantly higher in healthcare associated infections group, and atopic disease risk seems to be increased in children who were treated with antibiotics for healthcare associated infections in newborn period.Key Words: Antibiotics, atopic disease, healthcare associated infection, newborn period.