Tip 2 diyabetli kadınlarda akdeniz diyetine uyum, sağlıklı yeme takıntısı, sirkadiyen ritim ve işlevsel durumun depresyon ile ilişkisi
The relationship between adherence to the mediterranean diet, healthy eating obsession, circadian rhythm, and functional status with depression in women with type 2 diabetes
Yazar: GÜLSEREN NUR EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. NEVİN ŞANLIER
Ankara Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışmanın amacı tip 2 diyabetli kadınların Akdeniz diyetine uyum, sağlıklı yeme takıntısı, sirkadiyen ritim ve işlevsel durumun depresyon üzerine etkisinin değerlendirilmesidir. Çalışmaya, Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Dahiliye Endokrin Bölümüne başvuran 20-65 yaş arası tip 2 diyabetli gönüllü kadın hastalar katılmıştır. Katılımcılara araştırmacı tarafından yüz yüze anket formu uygulanarak veriler toplanmıştır. Bireylerin genel bilgileri, sağlık ve hastalık bilgileri, beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümler, biyokimyasal bulgular, diyabet bilgileri, depresyon durumu (Beck Depresyon Ölçeği- BDÖ), Akdeniz diyetine uyumu (Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği- MEDAS), sağlıklı beslenme takıntısı (ORTO-R), işlevsel durum (COOP-WONCA), sabahçıl-akşamcıl olma durumu (Morningness-Eveningness Questionnaire) ve besin tüketim durumu (24 Saatlik Besin Tüketim Kaydı) değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin (%84,6) 45-65 yaş aralığındadır. Kadınların %89,1'i şişman, %10,9'u normal ağırlıkta olup zayıf katılımcı yoktur. Katılımcıların %1,4'ü şiddetli, %23,5'i orta, %37,1'i hafif ve %38'i minimal depresyon belirtileri göstermektedir. MEDAS'a göre katılımcıların %22,2'si kötü, %73,8'i geliştirilmeli ve %4,1'i diyete uyumlarının iyi olduğu saptanmıştır. BDÖ ile MEDAS ve işlevsel durum arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. BDÖ ve MEDAS arasında negatif yönlü ilişki olduğu görülmüştür. Tip 2 diyabetli bireylerde MEDAS'a uyumun arttırılması gerektiği ve depresyon durumu ile beslenme arasındaki ilişkiye bakıldığında beslenmenin önemi ve geliştirilmesi gerekmektedir. Tip 2 diyabetli bireylerde depresyonu etkileyen durumlar belirlenerek, önlenmesi için öneriler geliştirilmesi gerekmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the impact of adherence to the Mediterranean diet, healthy eating obsession, circadian rhythm, and functional status on depression in women with type 2 diabetes. The participants were female volunteers with type 2 diabetes aged 20-65 who presented to the Internal Endocrinology Department of Isparta Süleyman Demirel University Research and Application Hospital. Data were collected through face-to-face interviews using a researcher-administered questionnaire covering general information, health and disease details, dietary habits, anthropometric measurements, biochemical findings, diabetes information, depression status (Beck Depression Scale), adherence to the Mediterranean diet (Mediterranean Diet Adherence Scale), eating obsession status (ORTO-R Healthy Eating Obsession), functional status (COOP- WONCA), morningness-eveningness mood (Morningness-Eveningness Questionnaire- MEDAS), and food consumption status (24-Hour Dietary Recall). All participants were female, with the majority (84.6%) in the 45-65 age range. Of the women, 89.1% were obese, 10.9% were within the normal weight, and none were underweight. Regarding depression symptoms, 1.4% showed severe, 23.5% moderate, 37.1% mild, and 38% minimal symptoms. Diet quality was rated as poor for 22.2%, fair for 73.8%, and good for 4.1% of participants. A significant relationship was observed between Beck Depression or Scale , Mediterranean diet adherence scale, and functional status. Negative correlations were found between Beck Depression Scale and Mediterranean diet adherence scale. The study emphasizes the importance of improving dietary conditions in individuals with type 2 diabetes, highlighting the relationship between depression and nutrition. Identifying factors influencing depression in type 2 diabetes patients and developing preventive recommendations is crucial.