Ekzema hastalarında psikosomatik işleyişin deri-benlik kuramı bağlamında araştırılması
The investigation of eczema patients' psychosomatic functioning in relation to the skin ego theory
Yazar: KÜBRA GÖÇER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF YAVUZ SEVER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik kavramı = Self concept ; Deri = Skin ; Deri Benlik Kuramı = Skin-Ego Theory ; Deri hastalıkları = Skin diseases ; Dermatit-atopik = Dermatitis-atopic ; Hastalar = Patients ; Projektif testler = Projective tests ; Psikososyal bozukluklar = Psychosocial disorders ; Psikososyal değişkenler = Psychosocial variables

Özet:
Deri hastalıkları arasında yer alan ekzema hastalığının psikosomatik doğası çeşitli kaynaklarda ele alınmıştır. Bu tez, ekzema hastalığının ruhsal kökenlerini ayrıntılı bir biçimde psikanalitik kuramsal temellere dayalı olarak araştırmayı hedeflemektedir. Kronik ekzeması olan ve tıbbi tedavilere direnç gösteren 15 hastanın ruhsal işleyişleri ön görüşme ve projektif testler aracılığıyla değerlendirilmiştir. Rorschach ve Tematik Algı Testi'nin verileri Paris Okulu'nun yönergeleri doğrultusunda içerik analizi yapılmıştır. Psikosomatik işleyişin incelenmesinin yanı sıra, söz konusu hastalığın deri üzerinde yer almasından dolayı Didier Anzieu'nun deri-benlik kuramı araştırmalara dahil edilmiştir. Deri, yaşamın erken dönemlerinde anne ve bebek arasında bir ara yüz oluşturmaktadır. Anne tarafından fiziksel ve duygusal ihtiyaçların giderilmesiyle birlikte çocuğa bu şekilde libidinal aktarımda bulunulmaktadır. Deri hastalığının oluşumunda annesel işlevlerin kalitesi sorgulanmış olup hipotezler bağlamında araştırılmıştır. Aynı zamanda, hipotezlerde psikosomatik işleyişle ilintili olan bedensel kaygılar ve sınırların niteliğine değinilmiştir. Fisher ve Cleveland'ın geliştirdiği 'Zar ve Nüfuz Etme Değişkenleri' Rorschach Testi alt ölçeği hastaların ruhsal ve bedensel sınırlarını değerlendirmek amaçlı kullanılmıştır. Hipotezlerin büyük ölçüde doğrulandığı görülmektedir. Ekzema hastalarının deri-benlik yapılanmalarındaki eksikliklerin annesel işlevlerde yetersizliklerle ilişkilendirilmektedir. Beden içine yönelik kaygılara ek olarak beden bütünlüğünün dağılmasına yönelik korkuların yaşandığı tespit edilmiştir. Fisher ve Cleveland'ın çalışmalarında deri hastalığının uyaranlara karşı bir zar görevi gördüğü vurgulanmıştır. Bu araştırmanın bulgularında, ekzema hastalarının ruhsal sınırlarında zar ve nüfuz etme dinamiklerinin eş zamanlı görüldüğü, yer almaktadır.

Abstract:
The psychosomatic nature of eczema as a skin disease is discussed by several sources. This thesis aims at investigating the psychic foundings related to the psychoanalytic theoretical framework in detail. Psychic functioning of 15 chronic eczema patients resisting medical treatment was assessed by a brief interview and projective tests. Data of the Rorschach and Thematic Apperception Test was evaluated according to the Parisian School. Besides investigating patients' psychosomatic functioning, since the disease in question is located on the skin, Didier Anzieu's skin ego theory was included within the studies. The skin forms an interface between mother and infant during the early periods of life. Along with the fulfilment of physical and emotional needs by the mother, libidinal transference takes place.  During the onset of skin diseases quality of maternal functions was questioned and studied by the hypotheses. At the same time, the hypotheses touched upon body related anxieties and quality of limits which are linked to psychosomatic functioning. The Rorschach subscale Barrier and Penetration Index developed by Fisher and Cleveland was used in order to assess patients' psychical and physical boundaries. The hypotheses were supported to a great extent. Deficiencies in the skin ego organization were linked to insufficient maternal functions. It was found that in addition to anxieties related to the body intern, fears of body fragmentation were experienced. Fisher and Cleveland empathized during their studies that a skin disease serves as a barrier against excitation. The results of this study show that eczema patients' psychical boundaries include barrier and penetration features simultaneously.