Çanakkale muhacirlerinde toplumsal cinsiyetin temel belirleyicileri ve kadın folkloru
The main determinants of gender in Çanakkale immigrants and women's folklore
Yazar: NİLAY AĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ YOLCU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sosyoloji = Sociology ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Göçmenler = Emigrants ; Halk bilimi = Folklore ; Kadınlar = Women ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Çanakkale = Çanakkale

Özet:
Bireyin doğumundan başlayarak ölümüne kadar devam eden kültürlenme sürecinde, kendisine içinde doğup büyüdüğü toplum tarafından geleneksel kültürün bir parçası olarak sunulup benimsetilen rollere karşılık gelen kavram, toplumsal cinsiyet olarak adlandırılmaktadır. Bireye sunulup benimsetilen bu roller, toplum içinde kadına ve erkeğe yönelik bazı genellemelerin oluşmasına neden olmaktadır. Söz konusu genellemeler daha bireyin anne karnında olduğu dönemlerde şekillenmeye başlamaktadır. Bebeğin, anne karnındayken cinsiyetinin öğrenilmesiyle birlikte cinsiyete bağlı olarak alınan renklerdeki kıyafetlerle başlayan süreç, bebek dünyaya geldikten sonra yine cinsiyete göre tercih edilen oyuncak seçimleriyle devam etmektedir. Cinsiyete bağlı olarak oluşan farklılıklar olarak da nitelendirebileceğimiz genellemeler bebek yetişkin bir birey haline geldikten sonra onun özel ve kamusal alandaki rollerini de belirlemektedir.  
Bu çalışma, Çanakkale il merkezi ve Çanakkale'ye bağlı muhacir yerleşim yerlerinde yapılan saha araştırmalarına dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Bu yerleşim yerlerinde yaşayan muhacir halkın, toplumsal cinsiyet rollerini algılamada ve bu rollerin şekillenmesinde etkili olan faktörlerin tespit edilmesi çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Her toplumda olduğu gibi muhacir toplumunda da kültürün geçmişten başlayarak gelecek kuşaklara aktarılmasında önemli bir yere sahip olan kadınların toplumsal cinsiyet rollerini algılayıp şekillendirme sürecinde ortaya çıkan folklor unsurlarını incelemek asıl amaçtır. Çalışma, bugüne kadar Çanakkale yöresinde yaşayan muhacir halkın toplumsal cinsiyet rollerinin oluşmasında temel belirleyicileri saptarken bu belirleyicilere bağlı olarak ortaya çıkan kadın folkloruna yönelik ilk çalışma olması bakımından da önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemine bağlı olarak görüşme ve gözlem teknikleri uygulanmıştır. Sahaya çıkmadan önce yazılı dokümanlar incelenerek konu ile ilgili sorular hazırlanmış ve bu sorular görüşülen kişilere sorulmuştur. Yapılan çalışma sonunda elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. 
Anahtar Sözcükler: Çanakkale, Toplumsal Cinsiyet, Kadın, Muhacir, Folklor.

Abstract:
The concept, which corresponds to the roles that are presented and adopted as part of the traditional culture by the society in which it was born and grew, is called gender. These roles, which are presented and adopted, lead some generalizations about women and men in the society. These generalizations begin to take shape in periods when individuals are in the womb. After finding out the gender of the baby in the mother's womb, the process that begins with the clothes of the colors taken depending on the gender, continues with the toy choices that are preferred according to the gender after the baby is born. The generalizations that it can be described as gender-related differences also determine their role in the private and public spheres after the infant becomes an adult.  
This study was carried out in Çanakkale city center and immigrant settlements which are bounded Çanakkale. The subject of this study is to determine the factors having an impact on the sense of gender roles and in shaping the roles of the immigrants living in these settlements. It is the main aim to examine the folklore elements in immigrant society that occur in the process of perceiving and shaping the gender roles of women who have an important place in transferring the culture from the past to the future generations. This study has an important place in terms of being the first study of women's folklore which depends on the main determinants of gender roles as well as the study attempted to reveal the main determinants of the gender roles of the immigrants living in Çanakkale. A qualitative design was used in this study and depending on this method interview and observation techniques were applied. Before implement the procedure, the written documents were examined and questions about the subject were prepared and these questions were asked to the interviewees. The findings obtained at the end of the study were analyzed. 
Key Words: Çanakkale, Gender, Woman, Immigrant, Folklore.