Tanzimat'ın ilanından Kırım Savaşı'na kadar Osmanlı kara ordusunda yeniden yapılanma (1839-1853)
Restructing in Ottoman army from announcement of tanzimat to Crimean war (1839-1853)
Yazar: ALPER TUNGA HIDIR
Danışman: PROF. DR. FATMA ÜREKLİ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Askeri teşkilat = Military organization ; Askeri yapı = Military structure ; Askeri yenilikler = Military reforms ; Mahmud II = Mahmud II ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Sultan Abdülmecid = Sultan Abdülmecid ; Türk Ordusu = Turkish Army ; Yeniden yapılanma = Restructuring

Özet:
ÖZET: Sultan II. Mahmud, 15 Haziran 1826 tarihinde Yeniçeri Ocağını ilga ederek Asakir-i Mansure-i Muhammediye isminde yeni bir ordu teşkil etmiştir. Kısaca Asakir-i Mansure denilen bu ordu ilk zamanlar yalnızca Yeniçerilerin ikamesi olacak şekilde tasarlandığından mevcudu 12.000 kişiyle sınırlandırılmıştır.
Osmanlı Devletinde 18. asrın son çeyreğinden itibaren taşrada yerel güç odakları olan ayanların boy göstermesiyle adem-i merkezileşme başlamış, bu düzen II. Mahmud'un saltanatında azami seviyeye ulaşmıştır. Çağın modern devlet anlayışına uygun olarak Sultan gücünü arttırma ve devleti merkezileştirme amacı gütmüştür. Şiddet kullanma tekelinin merkezi idarede toplanabilmesi ise ancak yeni tip muti düzenli ordunun devlet sathına yayılmasıyla mümkün olacağı için imparatorluk dahilinde asker tahrirleri başlamış ve Osmanlı tebaası zorunlu askerlikle tanışmıştır.
Ordunun yeterli seviyeye gelebilmesi için harcanan çabalar II. Mahmud devrinde ortaya çıkan üç savaş sebebiyle akamete uğramış ve her defasında neredeyse başa dönülmüştür. 1839'da Abdülmecid'in tahta çıkmasını müteakip ilan edilen Gülhane Hatt-ı Hümayunu ile Osmanlı Devletinde Tanzimat adlı yeni bir reform süreci başlamıştır. Reform programının bir sonraki adımı olarak 1843 yılında Tensikat-ı Askeriye ile birlikte ordu içinde yeniden yapılanma hareketine girişilmiştir. Avrupa'daki emsalleri gibi imparatorluk toprakları 5 ordu bölgesine ayrılmış, bu bölgelerde kolordu seviyesinde ordular teşkil edilmiştir. İlerleyen yıllarda ordu sayıları attırılmış; 1848'de Irak, 1869'da Yemen Ordusunun kurulmasıyla birlikte ordu sayısı 7'ye çıkarılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: II. Mahmud, Abdülmecid, Osmanlı Ordu Teşkilatı, Zorunlu Askerlik.

Abstract:
RESTRUCTURING IN OTTOMAN ARMY FROM ANNOUNCEMENT OF TANZIMAT TO CRIMEAN WAR (1839-1853)
ABSTRACT

In 15 June 1826, Sultan Mahmud the Second abolished 	the Janissary Corps and formed a new army called Asakir-i Mansure-i Muhammediye. This unit, shortly Asakir-i Mansure, was limited to 12.000 soldieras since it was originally designed as a substitute for the Janissaries.
Since the last quarter of the 18th century in the Ottoman Empire, decentralization began with the appearance of ayans, the local power centers in the provinces. It reached the maximum level at Mahmud II's reign. In accordance with the modern state understanding of the era, the Sultan aimed to increase his power and centraling the state. Since the monopoly of violence could be gathered in the central administration only with the spread of the new obedient regular army in all the territories, the subpoenas started within the empire and the Ottoman subjects met with compulsory military service.
The efforts of the army to reach a sufficient level were destroyed by three wars during the Mahmud II's era and each time almost returned to the beginning. Following the reign of Abdulmecid in 1839, a new reform process which is named "Tanzimat", was initiated in the Ottoman Empire with the Edict of Gülhane. As the next step of the reform program, in 1843, Tensikat-ı Askeriye which means military arrangements, initiated a restructuring within the army. Like its peers in Europe, the imperial lands were divided into 5 army zones, and armies formed at the corps level. In the following years, army numbers were increased; With the establishment of the Iraqi Army in 1848 and the Yemeni Army in 1869, the number of the army was increased to 7.

Keywords: Mahmud the Second, Abdulmecid, Ottoman Army Organization, Compulsory Military Service.