Nefrotik sendrom ve bronşial hiperreaktivite tanılı çocuklarda idrar kalsiyum düzeyinin araştırılması
Investigation of urinary calcium level in children with nephrotic syndrome and bronchial hyperreactivity
Yazar: SEMRA SOYLU GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. FERAH SÖNMEZ
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Nefroloji = Nephrology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Kortikosteroidler antienflamatuvar, antialerjik ve immünsüpresif sık kullanılan bir ilaç grubudur. Çocukluk döneminde nefrotik sendrom ve bronşial hiperreaktivitenin tedavisinde temel ilaç olup sık görülen bu kronik hastalıklar nedeniyle hastalar uzun süre ve yüksek dozlarda kortikosteroid tedavisi olmak zorundadırlar. Sistemik kortikosteroidlerin Ca'un tübüler geri emilimini önleyerek ve kemik rezorbsiyonuna neden olarak hiperkalsiüri oluşturduğu bildirilmiş olup bu etki oral kortikosteoidlerin klinik ve deneysel deneyimlerinden çıkarılmıştır. İnhale kortikosteroidlerin sistemik emilimleri nedeniyle, oral kortikosteroidlerin kullanımında görülebilecek sistemik yan etkilerin görülebileceği düşünülmektedir ve günümüzde buna yönelik çalışmalar yapılmaya başlanmıştır.Çocuklarda hematüri, sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu, kemik gelişimine etkileri ve üriner sistem taş oluşumu gibi önemli sonuçlara neden olması nedeniyle idrarda Ca atılımı önemlidir. Bu nedenle, bu çalışmada nefrotik sendrom tanısıyla uzun süre ağızdan yüksek doz prednizolon tedavisi almak zorunda olan çocuklar ve bronşial hiperreaktivite tanısıyla uzun süre inhale budesonid tedavisi almak zorunda olan çocuklarda, kortikosteroidlerin idrarda Ca atılımına etkisininin, idrarda Ca atılımına neden olan etkenlerin, inhale veya oral yoldan kortikosteroid kullanımının idrar Ca atılımına etkilerindeki farklılıkların gösterilmesi amaçlanmıştır.Çalışmaya alınan olgular grup-1; nefrotik sendrom, grup-2; bronşial hiperreaktivite ve grup-3; sağlıklı kontroller olamak üzere üç gruba ayrılmıştır. Olgulardan tedavi öncesi ve tedavi sonrası kan ve idrar tetkikinde idrar kalsiyum atılımı (idrar Ca/Cr), kemik yapım belirteçleri (ALP, osteokalsin), kemik yıkım ürünü olan idrar deoksipiridinolin kros link, kemik metabolizma belirteçleri (Ca, P, PTH), idrar prostaglandin E2 ve tübülopati belirteci olan idrar NAG düzeyi araştırılmıştır. İdrar Ca atılımında, grup 1'deki olgularda tedavi sonrasında artış saptanırken grup 2'de tedavi sonrasında artış saptanmamıştır. Bu bulgu ile oral kortikosteroidlerin idrar kalsiyum atılımını artırırken, inhale kortikosteroidlerin idrar kalsiyum atılımını artırmadığı saptanmıştır. Nefrotik sendromda kortikosteroid tedavisi öncesi ve sonrası değerler karşılaştırıldığında tedavi sonrasında idrar NAG/Cr, kan ALP ve idrar deoksipiridinolin kroslink/Cr düzeylerinde düşme saptanırken diğer parametrelerde değişiklik olmamıştır. İnhale kortikosteroid kullanımına bağlı tedavi sonrasında idrar deoksipiridinolin kroslink/Cr'de düşme dışında kan ve idrarda bakılan parametrelerde değişiklik bulunmamıştır.Bu bulgularla oral kortikosteroid kullanımı ile idrar kalsiyum atılımının arttığı, inhale kortikosteroidin idrar kalsiyum atılımına etki etmediği saptanırken kortikosteroid kullanımının tam olarak hangi mekanizma ile idrar kalsiyum atılımına neden olduğu gösterilememiştir. Kortikosteroid tedavisinin idrar kalsiyum atılımına etkisi ve etki mekanizmasını göstermede daha uzun ve daha yüksek dozlarda kortikosteroidin kullanıldığı, olgu sayısının daha çok olduğu çalışmalara gereksinim olduğu düşünülmüştür.Anahtar kelimeler: Korikosteroid, hiperkalsiüri, nefrotik sendrom, bronşial hiperreaktivite

Abstract:
Corticosteroids are commonly used drugs due to antiinflammatory, antiallergic and immunesupressive effects. They are the main drugs in treatment of nephrotic syndrome and bronchial hyperreactivity and can be used long periods in high doses. From clinical and experimental experiments, systemic corticosteroids are known to cause hypercalciruria by inhibition of tubular calcium reabsorption and increasing bone resorption. As inhaled corticosteroids absorbed via the lung and gastrointestinal system, like systemic corticosteroids can cause systemic side effects such as hypercalciuria. Recently, many researches are reported about the hypercalciuric effect of inhaled corticosteroids.In childhood, hypercalciuria is important because it can cause hematüria, recurrent urinary tract infections, bone system influences and urinary stone disease. Therefore, in this study we aimed to show the excretion of calcium in the urine, mechanism of corticosteroids and the differences between children using high dose oral prednisolon (for nephrotic syndrome) and long term inhaled budesonide (for bronchial hyperreactivity).The cases included to the study divided into three groups as group 1 nephrotic syndrome; group 2 bronchial hyperreactivity; group 3 healthy controls. All the cases are searched for urinary calcium excretion (spot urinary Ca/Cr ratio), bone formation markers (ALP, osteocalcin), bone resorption markers (urinary deoxypyridinoline cross link/Cr), bone metabolism markers (Ca, P, PTH), urinary prostaglandine/Cr ratio and urinary NAG/Cr ratio as a tubulopathy marker. In group 1, we detected significant increase in urinary Ca/Cr after oral prednisolone treatment. While, in group 2 there wasn?t any significant change in urinary Ca/Cr after inhaled budesonide treatment. This showed us the hypercalciuric effect of oral corticosteroids is not observed in inhaled corticosteroids. In nephrotic syndrome, after corticosteroid treatment urinary NAG/Cr ratio increased, while ALP and urinary deoxypyridinoline cross link/Cr ratio decreased after oral prednisolone treatment. In bronchial hyperreactivity cases deoxypyridinoline cross link/Cr ratio significantly decreased after inhaled budesonide treatment while other parameters didn?t change. In conclusion, in this study with these results, we found that oral corticosteroids increase urinary calcium excretion and we couldn?t show the mechanism of urinary calcium excretion. In the future, different more studies are needed to determine the effect and mechanism of corticosteroids on urinary calcium excretion.Key words: Corticosteroid, hypercalciuria, nephrotic syndrome, bronchial hyperreactivity