Tanzimat'tan Cumhuriyete tahkiyeli metinlerde dilencilik
Begging in narrative text from Tanzimat reform era to the Republic era
Yazar: MERYEM KÖSE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CENGİZ KARATAŞ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dilenciler = Beggars ; Dilencilik = Beggary ; Edebi eserler = Literary works ; Karakter = Character ; Roman = Novel ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Geçmişten bugüne dilencilerin ortaya çıkmasında savaşlar, göçler, salgınlar ve bunların getirdiği ekonomik sorunlar etkili olmuştur. Başlarda dilenciler Tanrının özel kulları olarak görülürken kimi dilencilerin saldırgan tutumlarıyla insanlara ve insanların mülküne verdikleri zarar neticesinde algı değişmiş, tehlikeli görülmeye başlanmıştır. Bu algının değişmesiyle dilenciler toplum içinde ötekileştirilen kesimin bir parçası olmuştur. Bu algıdan dolayı dilenciler pek çok toplumda bir sorun olarak görülmüş ve dilencilikle baş etmek için çeşitli çözüm arayışları sürmüştür. 
Dilencilerin ortaya çıkmasında ve çoğalmasında temel etkenlerden biri olan yoksullukla da mücadele edilmiştir. Kimi dilenciler için dilencilik, yaşama tutunmak için tek çare olarak görülmüşken kimileri için bir yaşam biçimi ve meslektir. Dilenciler, yaşamlarının bir parçası olan dilencilik için çeşitli hileler geliştirmişler ve  özel dilenme zamanları ve mekanları tercih etmişlerdir. 
Sosyal yaşamda artan dilenci sayısı, toplumları çeşitli çözüm yolları arayışına yöneltmiştir. Ancak dilencilerin dilenirken insanların dinî inanç, merhamet, acıma gibi hassasiyetlerini kullanarak aldıkları sadakalardan ve yoksulluğun önlenememesinden dolayı dilenciler bugün dahi varlıklarını sürdürmeye devam etmiştir. 
Toplumun bir parçası haline gelen dilencilik, pek çok yazar tarafından edebi eserlerde işlenmiştir. Bu eserler, dönemin sosyolojik yönü ve toplumun içinde yaşam mücadelesi veren bu kesimin hayatı nasıl algıladıkları hakkında ipuçları verir. Eserlerde kimi zaman fon karakterlerin kimi zaman da ana karakterlerin dilendiğini görürüz. Yazarlar, toplumun parçası olan bu grubu eserlerinde işleyerek onları ve yaşamlarını anlamamıza katkı sağlamışlardır. 
Edebi eserlere; dilencilerin yaşamları, toplumun dilencilere ve dilencilerin insanlara karşı tutumu, dilenci gruplarının farklılıkları ve hileleri, cinsiyet ve yaşın dilenciliğe etkisi, yazarın dilencilere karşı bakışı gibi pek çok özellik yansımıştır. Böylece eserler, dilencilerin hayatlarını çeşitli yönleriyle anlamamıza imkan vermiştir.

Anahtar Kelimeler: Dilencilik, dilenci özellikleri, yoksulluk.

Abstract:
Economic problems, which are caused by wars, migrations and epidemics, have been effective in the emergence of beggars from past to present. At first, beggars were seen as special servants of God, but as a result of the harm that some beggars had inflicted on people and their property with their aggressive attitudes, the perception has changed and they have been seen as dangerous. Beggars have become a part of the marginalized segment of the society with the change of this perception. Because of this perception, beggars have been seen as a problem in many societies, and various solutions have been sought to cope with begging. 
Poverty which has been one of the primary factors in the emergence and increase of beggars has been also fought against. Whereas some beggars have considered begging as the only way to survive, others have considered it as a lifestyle and profession. Beggars have developed various tricks for begging which has been a part of their lives and preferred special times and places to beg. 
The increasing number of beggars in social life has led societies to seek various ways of solutions. However, beggars have continued to exist even today due to the charity that they receive by using their religious beliefs, compassion, and pity while begging and the inability to prevent poverty. 
Begging has become a part of society and it has been handled by many authors in their works. These works give clues about the sociological aspect of the period and how this group of people, who experience struggles to survive in society, perceive life. We see that sometimes minor characters are begging and sometimes main characters are begging in the works. The authors have contributed to our understanding of beggars and their lives by giving place to this group, which is a part of society, in their works. 
Many features have been reflected in literary works such as the lives of beggars, society's attitude towards beggars, beggars' attitudes towards people, differences and tricks of beggar groups, the impact of gender and age on begging and the perspective of authors towards beggars. Thus, the works have enabled us to understand the lives of beggars from various aspects.

Keywords: Begging, beggar characteristics, poverty.