Gülten Dayıoğlu'nun romanlarında somut ve somut olmayan kültür ögeleri
Tangible and intangible cultural elements in Gülten Dayıoğlu's novels
Yazar: SEVAL SELVİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR ŞİMŞEK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Gülten Dayıoğlu eserlerinde somut ve somut olmayan kültür ögelerine değinen, yer veren önemli isimlerdendir. Hikâye, roman, gezi yazısı ve bilim kurgu türündeki yazılarında sadece dağılmış aileleri, çocuklarını ya da toplum sorunlarını anlatmaz. Türk toplumunun ve farklı toplumların yeme-içme alışkanlıkları, giyim kuşamı, kullandığı eşyalar, dili, dini, gelenek ve görenekleri, tarihî şahsiyetleri, sözlü ve yazılı ürünleri, müziği, çocuk oyunları, mimari yapıları hakkında da bilgiler verir. Yaşam biçimlerinden bahseder, somut ve somut olmayan kültüre dair örnekler sunar. Yazarın Fadiş ve Dört Kardeştiler adlı romanları da Türk milletinin hayat tarzını ve kültürünü yansıtması dolayısıyla önemli eserlerdir. Bu araştırmanın amacı çocuk edebiyatının önemli yazarlarından Gülten Dayıoğlu'nun romanlarındaki somut ve somut olmayan kültür ögelerini tespit etmek ve romanların kültür devamlılığına olan katkısını ortaya koymaktır. Bu çalışmada nitel analiz yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizi sürecinde ise doküman incelemesine başvurulmuştur. Araştırmanın evrenini Gülten Dayıoğlu'nun roman türündeki eserleri oluşturur. Örneklemi ise Fadiş ve Dört Kardeştiler isimli çocuk romanlarıdır. Bulgular kısmında somut ve somut olmayan kültür ögeleri tespit edilerek yazıya dökülmüş ardından sayısal değerleri tablolar ile gösterilmiştir. Araştırma sonucunda Fadiş ve Dört Kardeştiler romanlarında yeme-içme, giyim kuşam ve süslenme, eşya, alet-gereçler, mimari, müzik aletleri, yerleşim yerleri gibi somut kültür ögeleri ile dil, dinî ifade ve terimler, gelenek ve görenekler, çocuk oyunları, sözlü ürünler, insan adları, aile ve akrabalık adları, meslek adları, hayvan adları ve bitki adları gibi somut olmayan kültür ögeleri tespit edilmiştir. Ayrıca Fadiş romanında yazılı ürünler, el sanatları ve spor ögelerine, Dört Kardeştiler romanında ise tarihî şahsiyetler, tarihî ve turistik yerler, oyuncaklar, millet ve devlet isimleri ile spor ögelerine rastlanmamıştır.

Abstract:
Gülten Dayıoğlu is one of the important names who mention and include tangible and intangible cultural elements in her works. In his stories, novels, travel writings and science fiction articles, he does not only tell about broken families, their children or social problems. It also gives information about the eating and drinking habits, clothing, items used, language, religion, traditions and customs, historical figures, oral and written products, music, children's games, architectural structures of Turkish society and different societies. It talks about ways of life and provides examples of tangible and intangible culture. The author's  novels Fadish and Four Brothers are  also important works because they reflect the lifestyle and culture of the Turkish nation. The aim of this research is to determine the tangible and intangible cultural elements in the novels of Gülten Dayıoğlu, one of the important writers of children's literature, and to reveal the contribution of novels to cultural continuity. Qualitative analysis method was used in this study. In the process of analyzing the data, document analysis was used. The universe of the research consists of Gülten Dayıoğlu's works in the genre of novels. Its sample is  the children's novels Fadish and Four Brothers. In the findings section, tangible and intangible cultural elements were identified and written down, and then their numerical values were shown in tables. As a result of the research, concrete cultural elements such as food and drink, clothing and decoration,  furniture, tools, architecture, musical  instruments, settlements, and intangible cultural elements such as language, religious expressions and terms, traditions and customs, children's games, oral products, human names, family and kinship names, profession names, animal names and plant names were determined in the novels Fadish  and Four Brothers  . In addition, written products, handicrafts and sports elements were not found in the Fadish novel, and historical figures, historical and touristic places, toys, nation and state names and sports elements were not found in the novel Four Brothers.