Ergenlerin internet bağımlılık, algılanan sosyal destek, yalnızlık ve psikolojik belirti düzeyleri: Farklı yapısal modellerin denenmesi üzerine bir araştırma
Internet addiction, perceived social support, loneliness and psychological symptom levels of adolescents: A research on testing different structural models
Yazar: CANER DOĞRUSEVER
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BİLGİN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Bağımlılık = Dependency ; Ergenler = Adolescents ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; Yalnızlık = Loneliness ; Ölçekler = Scales ; İnternet = Internet ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Bu çalışmada, ergenlerin internet bağımlılık düzeyleri, algılanan aile sosyal desteği, yalnızlık ve psikolojik belirtileri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Çalışma Siirt ilinde farklı lise türlerine devam eden 2047 ergenin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Ölçme aracı olarak Young İnternet Bağımlılık Ölçeği Kısa Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, UCLA Yalnızlık Ölçeği Kısa Formu ve Kısa Semptom Envanteri kullanılmıştır. Çalışmada verilerin çözümlenmesi betimsel istatistik analizleri, çok değişkenli normallik testleri ve yapısal eşitlik modellemesi yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. Ayrıca modellere ilişkin dolaylı etkinin anlamlılığını test etmek için bootstrapping işlemi kullanılmıştır. Araştırmada test edilen farklı yapısal eşitlik modelleri sonrasında, psikolojik belirtilerin algılanan aile sosyal desteği ile internet bağımlılığı arasında kısmi aracı role, yalnızlık ile internet bağımlılığı arasında ise tam aracı role sahip olduğunu belirten modelin en iyi yapısal eşitlik modeli olduğu görülmüştür. Bootstrapping işlemi sonrasında da modeldeki tüm dolaylı etkilerin anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada bazı demografik değişkenlerin ergenlerin internet bağımlılığı üzerindeki etkisine de bakılmıştır. Elde edilen bulgulara göre cinsiyet değişkeni açısından erkek olmak, sosyal medya üyeliği bulunmak, algılanan akademik başarı düzeyini düşük algılamak, günlük internet kullanım süresinin yüksek olması ve internete girerken kullanılan aracın tablet olması ergenlerin internet bağımlılık düzeyleri üzerinde anlamlı etkileri olan değişkenler olarak görülmüştür.

Abstract:
In this study, the relationships between adolescents' internet addiction levels, perceived family social support, loneliness and psychological symptoms were examined. The study was carried out with the participation of 2047 adolescents attending different high school types in Siirt City. Young Internet Addiction Scale Short Form, Multidimensional Perceived Social Support Scale, UCLA Loneliness Scale Short Form and Brief Symptom Inventory were used as measurement tools. In the study, data analysis were done using descriptive statistical analysis, multivariate normality tests and structural equation modeling methods. In addition, bootstrapping process was used to test the significance of the indirect effect of the models. After the different structural equality models tested in the research, it was observed that the model, which states that psychological symptoms have a partial mediating role between perceived family social support and internet addiction, and the full mediating role between loneliness and internet addiction, is the best structural equation model. After the bootstrapping process, it was seen that all indirect effects in the model were significant. The effect of some demographic variables on adolescents' internet addiction was also examined in the study. According to the findings, being male in terms of gender variable, having social media membership, low perceived academic achievement level, high daily internet usage time and the tool used when entering the internet is a tablet were found to have significant effects on adolescents' levels of internet addiction.