Kadın konulu Türk-Rus atasözleri üzerine toplum dilbilimsel bir inceleme
A social linguistic investigation on Turkish-Russian proverbs
Yazar: EKATERINA ZARAEVA
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM DENİZ YILMAZ
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Atasözleri = Proverbs ; Feminizm = Feminism ; Kadın imajı = Women image ; Kadınlar = Women ; Ruslar = Russians ; Sosyodilbilim = Sociolinguistic ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Türk atasözleri = Turkish proverbs

Özet:
Atasözlerinin dili zenginleştiren en önemli unsurlardan biri olduğu, herhangi bir ispata gerek duymayan bir gerçektir. Sosyal bir toplumdaki bazı hayat görüşleri ise az ya da çok atasözlerine dayanmaktadır. Günümüzde aktüel bir sorun olan Rus ve Türk toplumundaki kadının yerinin, söz konusu atasözlerindeki kadın imajı ile karşılaştırılması bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Kadının toplumsal konumunun daha iyi anlaşılabilmesi, Türk ve Rus toplumundaki kadın algısının benzer ya da farklı oluş nedenlerinin ortaya konabilmesi için, bu iki topluma ait atasözleri, toplumsal zihniyetin oluşmasında etkin olabilecek dini kaynaklar, medya ve istatistiki verilerle karşılaştırılmıştır. 
Çalışmanın Birinci Bölümünde Biolojik ve Toplumsal tarihi, Türkiyedeki ve Rusyadaki toplumsal cinsiyet çalışmalarına dair bilgiler verilmiştir. İkinci Bölümde mevcut bilgilere istinaden Türk ve Rus toplumunda kadının karakteri, toplumun "kadın" algısı, kadının ailedeki konumunu yansıtan atasözleri değerlendirilerek, Türkçedeki ve Rusçadaki kadın ile ilgili atasözlerinin sosyolengüistik bir inceleme yapıldı, Türk ve Rus kadınının ortak ve ayırt edici özellikleri, bu özelliklerin ortaya çıkma olası sebepleri ortaya konuldu. Üçüncü Bölümde Türk ve Rus toplumundaki kadınının yeri karşılaştırıldı, bu iki toplumundaki kadınının ortak ve ayırt edici özellikleri ortaya konuldu. Ayrıca yapılan yorum ve çıkarımların kesin bir kaynağa dayanan somut veriler ile karşılaştırılabilmesi için, istatistik kurumlarının araştırmaları incelenmiş, kadının özellikle eğitim ve iş hayatındaki yeri sayısal verilerle ortaya konmuştur. Son Söz Bölümünde, elde edilen veriler neden-sonuç ilişkisi içinde ele alınmış, açıklanmış ve mümkün olduğunca yorumlanmıştır.
Anahtar sözcükler: Kadın imajı, Türk ve Rus Atasözleri, Feminizm, Kadının Sosyal Konumu, Toplumsal Cinsiyet.

Abstract:
Proverbs are one of the most important elements enriching the language, a fact that does not require any proof. Some points of view of the life in social society are more or less based on proverbs. The current issue of comparing the woman's place in the Russian and Turkish societies, which is a real problem, with the image of the woman passing in the proverb, constitutes the subject of this study. In order to understand the social position of the woman better and to find the reasons why women in the Turkish and Russian societies are very different from each other, the religious sources and media data that can be effective in the formation of the social mind as well as the proverbs are compared statistically. In the first part of the study sex and gender history, gender studies information in Turkey and in Russia are given. In the second part, a socialogical examination of the Russian and Turkish proverbs that includes the concept of the woman, her character, the "woman" perception of the society, position of the woman in the family, the common and distinctive features of Turkish and Russian women and the possible reasons for these characteristics were detected. In the third chapter, the place of women in Turkish and Russian society was compared and the common and distinctive features of the women in these two communities were detected. In addition, researches of statistical institutions have been investigated in order to compare the interpretations and conclusions with tangible data based on a definite source, and the place of woman in the area of education and business life has been revealed numerically. In the conclusion part of the study, the obtained data are discussed, explained and interpreted as possible in the cause-and-effect relationship.
Key words: Female image, Turkish and Russian Proverbs, Feminism, Social status of women, Gender.