Deneysel olarak oluşturulan kemoterapiye bağlı oral mukozit modelinde eugenia jambolana ve morus nigra'nın etkilerinin araştırılması
Investigation on the effects of eugenia jambolana and morus nigra on experimentally created chemotherapy-induced oral mucositis model
Yazar: PIRIL BOZKAN
Danışman: DOÇ. DR. BUĞRA ÖZEN
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Oral mukozit kemoterapi ve radyoterapi alanındaki uygulamalarda sıklıkla kaşılaşılan ve hastaların yaşam kalitesini ve genel sağlık durumlarını negatif ölçüde etkileyen bir komplikasyondur. Bu çalışmada amaçlanan Eugenia jambolana (EJ) bitkisinin  %3 ve %5 olarak iki farklı konsantrasyonun profilaksi ve tedavide etkilerinin, Morus nigra'nın (Karadut şurubu) ise tedavide etkilerinin sıçanlarda 5-Fluorouracil (5-FU) kaynaklı oral mukozitte etkilerinin gözlemlenmesidir.
Sprague Dawley yetişkin sıçanları 7 farklı grupta incelenmiştir. Sıçanlarda 5-FU uygulaması ilk gün 60 mg/kg/gün olarak, 5.gün ise 150 mg/kg/gün intraperitonel olarak uygulanmıştır. Çalışmanın 5.gününde steril bir insulin iğnesi yardımıyla yanakta yara oluşturulmuş ve dil altına %20 asetik asit (15 ul) uygulanmıştır. Bu modelde, oral mukozit, enjeksiyondan 4 gün sonraya tekabül eden deneyin 9.gününde gerçekleşmesi tahmin edilmiş ve  ülserasyon skorlamaları da buna göre alınmıştır. 9 ila 13. Günler arası farklı dozlarda EJ (%3 ve %5) ve Morus nigra uygulanmış, profilaktik doz olarak da verilen EJ (%3 ve %5) ise kemoterapiden önce başlatılmış ve çalışmanın son gününe kadar sürdürülmüştür. 1, 5, 9, 11 ve 13. Günlerde mukozit skorlamaları Parkins ve arkadaşlarının skalasına göre alınmıştır. 13.gün sonunda kalpten anestezi altında kan alınmış, sakrifiye edildikten sonra yanak, böbrek ve karaciğerden doku örnekleri alınmıştır. Oksidatif stres ve enflamasyonla biyobelirteçleri test edilmiştir.
Tedavi ve kemoterapi grupları arasında kilo kaybı ve mortalite için anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir. Yanak dokusunda oksidatif stres parametreleri olan GSH, SOD ve katalazda da önemli farklılıklar ölçülmüştür (p<0,05). Buna ek olarak (IL-6, IL-1B) enflamatuar düzenleyicileri arasında da istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar görülmüştür (p <0,05). %3 EJ profilaksi grubunda kilo kaybı ve biyobelirteçlerdeki klinik sonuçlar daha iyi çıktılar verdiği için Eugenia jambolana bitkisi ileride yapılacak çalışmalarda %3'lük ve %5'lik EJ konsantrasyonlarını araştıran çalışmalara bir kaynak oluşturabilir. Sıçanlarda 5-FU ile indüklenen mukozite karşı %3 EJ profilaktik jel grubunun profilaksi için güvenli ve etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Tedavi grubunda ise sonuçlar, düşük kilo kaybı, daha iyi klinik skorlar, daha tercih edilebilir oksidatif stress ve enflamatuar parametreler ile Morus nigra'nın lehinedir.
Bu çalışmalar Morus nigra'nın özellikle diğer endikasyonlar için de markette hali hazırda uygun olması sebebiyle klinik çalışmalarda kabul edilebilir bir seçenek olarak öne çıkarmıştır, EJ ve Morus nigra arasındaki etki ve yan etki hususundaki farklılıkların daha iyi açığa çıkarılabilmesi için ilerleyen dönemlerde çalışmaların devam ettirilmesi gerekmektedir. Finansal ve bilimsel olarak çalışmaların sürdürülmesi ve bu sayede kat edilecek ilerlemeyle hastaların kemoterapi sonrası maruz kaldıkları mukozitin şiddetinin azaltılmasında, EJ jel ve Morus nigra ile ümit vaad eden sonuçlar elde edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Oral mukozit, 5-Fluorouracil, kanser, kemoterapi, ağız sağlığı

Abstract:
Oral mucositis is a common complication encountered in the field of chemotherapy and radiotherapy as it negatively affects the patients quality of life and their general health outcomes.The objective of this study was to evaluate the effect of two different doses of Eugenia jambolana EJ (3%, 5%) in prophylaxis and treatment and Morus nigra on the treatment of 5-fluorouracil (5-FU)-induced oral mucositis in rats. 
Thirty four 6-month-old male Sprague Dawley adult rats 7 different groups. 5-Fluorouracil (5-FU) was administered intraperitoneally twice as a total of 60 mg/kg/day on day 1 and 150 mg/kg/day on day 5. On the 5th day of the study, the right cheek mucosa of the rats was rotated outwards by the same person in a linear motion along the cheek followed by application of 20% acetic acid (15 ul) under the tongue. In this model, the occurrence of oral mucositis on the 4th day after injection (day 9 of the experiment) was predicted and the resulting ulceration was scored.  Different doses of EJ (3%, 5%) and Morus nigra were administered to animals starting from the 9th day until day 13 while the prophylaxis doses of EJ (3%, %5) started before chemotherapy and continued until the last day of the experiment. Animals were recorded on the 1st, 5th, 9th, 11th and 13th days and the changes in the oral mucosa were scored according to Parkins et al. At the end of the 13th day of the experiment, blood was taken from the heart under anesthesia, sacrificed, and tissue samples were taken from cheek, kidney and liver. Biochemical markers of oxidative stress  and inflammation were tested.
There are significant differences in weight loss and mortality within the treatment groups and the chemotherapy groups. There are significant differences in oxidative stress parameter in the cheek (GSH, SOD, katalaz) P value <0,05. Additionally there are significant differences in the inflammatory mediators between the groups (IL6, IL-IB) p <0,05. The weight loss, clinical scores along with biochemical markers were better in percent 3 EJ prophylaxis, which makes this plant a subject for further research that may study concentrations between 3 and 5 per cent. In the treatment group Morus nigra was associated with better overall outcomes, lower weight loss, better clinical score, more preferred oxidative stress, and inflammatory parameters than the other treatment groups . 
This makes Morus nigra an acceptable option to be studied in clinical practice, especially as it is already available in the market for other indications. Further animal studies and clinical studies to better understand the effects and side effects of EJ and Morus nigra. A great deal of financial and scientific effort must be made to help make use of the results of these studies and to move them towards the formation of products that will decrease the suffering of chemotherapy used patients.

Keywords: Oral mucositis, 5-Fluorouracil, cancer, chemoterapy, dental care