Kâzım Karabekir paşa'nın eğitim faaliyetleri
Kâzim Karabeki̇r paşa'nin eği̇ti̇m faali̇yetleri̇
Yazar: ZAFER IŞIK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURHAN AYDIN
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim faaliyetleri = Education activities ; Kazım Karabekir Paşa = Kazım Karabekir Pasha

Özet:
Kâzım Karabekir Paşa İstiklal Mücadelemizin başarıyla sonuçlanmasında büyük emekleri olan cesur bir komutan ve aynı zamanda büyük bir devlet adamıdır. Karabekir Paşa Milli Mücadele Dönemi'nin en çetin yıllarında özellikle Doğu Anadolu'da Ermenilerin yapmış olduğu terör faaliyetleri ve katliamlara karşı ordusuyla beraber kahramanca karşı koymuştur. "Ben Erzurum'un şarkında oldukça Erzurum'a ecnebi hâkim olamaz" sözleriyle Milli Mücadele'deki kararlılığını ortaya koyan Karabekir Paşa bu tutumuyla milletine özgüven aşılamış ve mücadelenin topyekün sürdürülebilmesine de öncülük etmiştir. Bu mücadeleyi önce 15. Kolordu Komutanı sıfatıyla yürüten Karabekir Paşa daha sonra Doğu Cephesi Komutanlığı'na atanmış, kararlı ve cesur tutumu sayesinde Doğu vilayetlerinin birçoğunu Ermeni ve Rus zulmünden kurtarmıştır. Yıllarca Ermeni ve Rus zulmünün altında inleyen Anadolu'nun vefakâr halkı da bu büyük komutanlarının verdiği mücadeleyi unutmamış ve kendisini "Şark Fatihi" unvanıyla onurlandırarak bağrına basmıştır.

Kâzım Karabekir Paşa Doğu'ya geldiği ilk zamanlardan itibaren bir yandan askeri mücadeleyi yürütürken diğer yandan toplumun eğitim ve kültür açısından da gelişip ilerlemesine öncülük etmiş ve bu anlamda çeşitli faaliyetler yürütmüştür. Sarıkamış'tan başlayarak Kars ve Erzurum gibi yerlerde birçok okul açan ve çeşitli alanlarda kurslar düzenlenmesine öncülük eden Karabekir Paşa bir yandan toplumun eğitim ve kültür alanında ilerlemesine vesile olmuş diğer yandan ise bakıma muhtaç binlerce şehit çocuğunun istikbalini kurtarmıştır. Karabekir Paşa bu çalışmalarıyla milletinin gönlünde "Yetimler Babası" unvanıyla taht kurmuş, onun açtığı okullarda okuyan yetim çocukları "Paşa Babamız" diye hitap ettikleri bu değerli komutan ve devlet adamını ölümünden sonra da minnet ve saygıyla anmaya devam etmiştir. 

Kâzım Karabekir Paşa Doğu'da görev yaptığı süre içerisinde askerlikten ayrıldıktan sonra ise Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında görev yaparken eğitim konusuyla ilgili önemli fikirler ortaya koymuştur. Karabekir Paşa bu anlamda gerek kendi yazdığı eserleri vasıtasıyla gerekse görüş, öneri ve tavsiyeleriyle dönemindeki eğitim problemlerine etkili çözüm yolları sunmuş aynı zamanda eğitim sisteminin gelecekte karşılaşabileceği sorunlara da bu fikirleriyle ışık tutmuştur.

Anahtar Kelimeler: Kâzım Karabekir Paşa ve eğitim, yetimler babası, Sarıkamış okulları.

Abstract:
The Synopsis Kâzım Karabekir Pasha with his great efforts ending in success during our national struggle was a brave commander and also a great statesman. During the perverse years of national fight in the east Kâzım Karabekir Pasha fought against bravely Armenian terror attacks and mass killings with his army. With his saying ''Now that I am in Erzurum Province in the East, the invaders can't rule'', he put forward his determination which made the nation gain great confidence to fight and he also leaded and pioneered the total struggle. Kâzım Karabekir who led that struggle as the commander of the 15th army was assigned to the position of East front commandership with his determination and bravety he took back many of the eastern states suffering from Russian and Armenian curelty and domination. The faithful Anatolian people who had been groaning under the domination of Russia and Armenia didn't forget the struggle under the commandership this great commander and honored him giving him the nick name ''the conquerer of the east'' and places him in their heart. Since the early moments of coming to the east while he was performing the military missions, he also performed the leadership for the developments of the society in the fields of education and culture and he took part in different activies to reach his goal. 

Kâzım Karabekir Pasha who built schools and pioneered the courses in different branches in the region extending from Sarikamis to Erzurum, on one side he made the society improve in terms of education and culture on the other side he saved the future lives of thousands of martyrs orphan children who were in need of help. With his efforts he took place in the hearts of the people as a father of the orphans and the orphans who graduated from the schools that he held went on commorating this honorable commander and the statesman with honor and respect by adressing him "our pasha father" after his death. While he was serving in the army in the eastern part of the country and after leaving his position in the army, as he was working under the roof of Turkish Great National Assembly he put forward important ideas concerning the field of education. With this aspect Kâzım Karabekir Pasha found effective solutions to education problems of his time with his written works and at the same time he lighted the day for the problems that the education system might face in the future.

Keywords: Kâzım Karabekir Pasha and education, father of orphans, Sarıkamış schools.