Yarı göçebe hayvancılık faaliyetlerinin kırsal sistemlerin sürdürülebilirliği ve gıda güvencesi bakımından önemi: Gömürgen Köyü (Kayseri) örneği
The importance of semi-nomadic livestock activities in terms of the sustainability and food security of rural systems: Example of Gömürgen Village (Kayseri)
Yazar: RAMAZAN KOCA
Danışman: PROF. DR. MEHMET SOMUNCU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Göçebeler = Nomads ; Göçebelik = Nomadic life ; Gıda güvencesi = Food security ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Kayseri-Akkışla-Gömürgen = Kayseri-Akkışla-Gömürgen ; Kırsal alanlar = Rural areas ; Yarı göçebe hayvancılık = Semi-nomadic livestock

Özet:
Kırsal alanlarda sürdürülen yarı göçebe hayvancılık faaliyeti insanoğlunun geçmişten beri yaptığı önemli bir geçim ve ekonomik faaliyeti oluşturmaktadır. Bu çalışmada, kırsal alanlarda sürdürülen yarı göçebe hayvancılık faaliyetlerinin kırsal sistemlerin sürdürülmesindeki önemini ve gıda güvencesi üzerindeki etkisini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırma Kayseri ili Akkışla ilçesi Gömürgen köyü yarı göçerleri örneğinde incelenmiştir. Çalışmada nicel ve nitel desenlerin bir araya getirilmesiyle oluşan karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda üç farklı paydaştan (yarı göçer halk, göç edenler ve resmi ve tüzel kişiler) toplam 20 kişi ile yarı yapılandırılmış görüşme formuna bağlı olarak yüz yüze derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler NVİVO 10 programında analiz edilerek yorumlanmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ise çalışma evrenini oluşturan 113 yarı göçer haneye anket çalışması yapılmış ve sonuçlar SPSS 20,0 programında analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre kırsal sistemlerin sürdürülmesinde çevresel boyutta, alandaki otlak ve arazilerden hayvan yetiştiriciliğinde etkili bir şekilde yararlanıldığı saptanmıştır. Ekonomik ve sosyal boyutta ise alanda sürdürülen yarı göçebe hayvancılığın kırsal sistemlerin sürdürülmesini ve yörenin kalkınmasını etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca yarı göçebe hayvancılığın nitel ve nicel boyutunda değişimler olduğu ve gençlerin bu faaliyeti sürdürmede istekli olmadıkları tespit edilmiştir. Araştırmanın gıda güvencesi boyutunda ise çalışma alanında bulunan 38357 baş anaç koyun ve keçi varlığının gıda güvencesinin arz yeterliliği boyutunun sağlanmasında önemli bir rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır. Alanda yarı göçer hayvancılığın sürdürülmesine yönelik politikaların ve çalışmaların yapılması gerektiği önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Yarı göçebe hayvancılık, kırsal sistemler, gıda güvencesi, Gömürgen

Abstract:
The semi-nomadic livestock activities carried out in rural areas constitute an important livelihood and economic activity of human beings ince the past. In this study, it is aimed to reveal the importance of semi-nomadic livestock activities in rural areas in maintaining rural systems and their impact on food security. The research was examined in the sample of semi-nomadic people of Gömürgen village in Akkışla district of Kayseri province. In the study, the mixed method, which is formed by combining guantitative and gualitaive patterns, was used. In the gualitative aspect of the research, face to face in depth interviews were conducted with a total of 20 people from three different stake-holders (semi-nomadic people, immigrants and official and legal persons) based on a semi-structured interview form. The interviews were analyzed and interpreted via NVİVO 10 program. In the guantitative aspect of the research, a survey was conducted on 113 semi-nomadic households that constitute the study population and the results were analyzed via SPSS 20.0 program. According to the research findings, it has been determined that in the environmental dimension, the grasslands and lands in the area are effectively used in animal breeding in the maintenance of rural systems. In economic and social dimensions, it has been concluded that semi-nomadic livestock farming in the area affects the maintenance of rural systems and the evelopment of the region. In addition, it has been determined that there are changes in the gualitative and guantitative aspects of semi-nomadic animal husbandry and that young people are not continue this activity. Inthe food security dimension of the study it was concluded that the presence of 38357 broodstock sheep and goats in the study area played an important role in ensuring the supply adeguacy dimension of food security. It is suggested that policies and studies should be carried out to maintain semi-nomadic livestock in the area.

Keywords: Semi-nomadic livestock, rural systems, food security, Gömürgen