Kazakistan ve Türk iş hukukunda iş sağlığı ve güvenliği hakkının mukayeseli olarak değerlendirilmesi
A comparative evaluation of the right to occupational health and safety in Kazakh and Turkish labor law
Yazar: ZHANDOS IBRAYEV
Danışman: PROF. DR. ZEHRA GÖNÜL BALKIR
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Hukuk devletinin en kıymetli hazinesi, birey ve bireyin yaşamı ile temel hak ve özgürlükleridir. İnsan hakları arasında, tüm güvenlik gereklerini karşılayan çalışma koşullarında iş sağlığı ve güvenliği hakkı işe yaşama hakkının işyerindeki uzantısıdır. Her insan, sağlığını, onurunu ve vicdan özgürlüğünü koruma hakkına ve bu haklarının korunmasının sağlandığı çalışma hakkına sahiptir. Kişinin çalışma özgürlüğü açısından bakıldığında, çalışma hakkı kadar, o iş sırasında sağlıklı ve güvenli bir yaşam sürdürmesi için iş sağlığı ve güvenliği hakkının da sağlanması zorunludur. İşçi olarak iş güvenliğinin sağlanabilmesi için, devletin hukuk ve iş hukuku sisteminde iş sağlığı ve güvenliği hukukunun ayrı bir dal olarak güçlü olması gerekmektedir. İş sağlığı ve güvenliği hukuku, yasa koyucuların işçiler için güvenli çalışma koşulları sağlamak amacıyla işverenlere uygun yükümlülükler getirmesine olanak tanıyan, işçilere can güvenliği sağlayan yaşamsal bir hukuk alanıdır. İş sağlığı ve güvenliği hukukunun ortaya çıkmasının ön koşullarından biri, işçilerin iş sağlığı ve güvenliği haklarının işverenler karşısında korunması ve bu amaçla gereken iş sağlığı ve güvenliği mevzuatlarının çıkarılmasıdır. 
Bu nedenle, "Kazakistan ve Türk iş hukuku mevzuatlarının ve iş sağlığı ve güvenliği hakkının mukayeseli olarak değerlendirilmesi" isimli çalışmamızda, Kazakistan iş hukukuyla birlikte iş sağlığı ve güvenliği hukukunun tarihsel gelişimi incelenerek, Kazakistan İş sağlığı ve güvenliği hukukunun, Türk iş sağlığı ve güvenliği mevzuatıyla ilgili düzenlemelerde, başarılı bir örnek olması nedeniyle mukayeseli olarak incelenmesine çalışılmıştır. Türkiye İş Hukuku alanında çağdaş ve iyi uygulamalarla Kazakistan iş hukukunun iyileştirilmesi ve geliştirilmesine katkı sağlanması amaçlanmıştır. Çalışmamıza sonucunda, Türk iş sağlığı ve güvenliği hukukundaki deneyimlerden yola çıkılarak, Kazakistan Cumhuriyeti ve yasa koyucularına, işçilerin iş sağlığı ve iş güvenliğinin korumasıyla ilgili, işverenin işçileri koruma gözetme borcu kapsamında yasal mevzuatın ihtiyaçları ortaya konmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The most valuable treasure of the rule of law is the individual and their life and fundamental rights and freedoms. Among human rights, the right to occupational health and safety in working conditions that meet all safety requirements is the extension of the right to work and life in the workplace. Every person has the right to protect their health, dignity and freedom of conscience and the right to work where these rights are protected. When viewed from the perspective of a person's freedom to work, it is imperative to ensure the right to occupational health and safety in order to live a healthy and safe life during that job, as well as the right to work. In order to ensure occupational safety as a worker, occupational health and safety law must be strong as a separate branch in the state's legal and labor law system. Occupational health and safety law is a vital area of law that allows legislators to impose appropriate obligations on employers in order to provide safe working conditions for workers and provides life safety for workers. One of the prerequisites for the emergence of occupational health and safety law is the protection of workers' occupational health and safety rights against employers and the enactment of necessary occupational health and safety legislation for this purpose.
Therefore, in our study titled "Comparative evaluation of Kazakhstan and Turkish labor law legislations and the right to occupational health and safety", the historical development of occupational health and safety law together with Kazakhstan labor law was examined and Kazakhstan occupational health and safety law was tried to be examined comparatively due to its being a successful example in the regulations related to Turkish occupational health and safety legislation. It was aimed to contribute to the improvement and development of Kazakhstan labor law with contemporary and good practices in the field of Turkish Labor Law. As a result of our study, based on the experiences in Turkish occupational health and safety law, the needs of legal legislation regarding the protection of occupational health and safety of workers and the employer's obligation to protect workers were tried to be revealed to the Republic of Kazakhstan and its legislators.