Derinlik algısına eşlik eden görsel uyartılmış potansiyeller
Visual evoked potentials accompanying depth perception
Yazar: AHMET AKAY
Danışman: PROF.DR. GÜRBÜZ ÇELEBİ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyofizik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Biyofizik = Biophysics ; Fizyoloji = Physiology
Dizin: Derinlik algısı = Depth perception ; Görsel uyarılmış potansiyeller = Visual evoked potentials ; Uyarılmış potansiyeller = Evoked potentials

Özet:
Derinlik algısı konusunda çok sayıda araştırma yapılmış olmasına karşın,görmenin bu bileşeninin elektrofizyolojisi iyi bilinmemektedir ve nöral substratıyeterli düzeyde açıklanamamıştır. Julesz'in geliştirdiği ve rasgele nokta stereogramıadını verdiği paternler derinlik algısı ile ilgili çalışmalarda 1959 yılından berikullanılmaktadır.Bu çalışmada derinlik algısına eşlik eden potansiyelleri araştırmak amacıyla,uyaran olarak rasgele nokta stereogramlarının kullanıldığı görsel uyartılmışpotansiyeller kaydedilmiştir. Bunun için, bilinen görsel uyartılmış kayıtsistemlerinden farklı olarak uyarma anı ile kayıt başlatma anının bir fotodedektörlesenkronize edildiği iki bilgisayarlı, fazla teknik bilgi gerektirmeden kurulupçalıştırılabilen bir data kayıt ve analiz sistemi kullanılmıştır.Her iki oksipitotemporal alandan, derinlik algısına bağlı olarak ortaya çıktığıdüşünülen ve daha önceki birçok çalışmada da gözlenen ortalama 211 ms latanslı ve6 ?V genlikli negatif bir potansiyel bileşeni yazdırılmıştır. Bu potansiyel bileşenininderinlik algısına özgü olduğu savını pekiştirmek amacıyla da bazı ek deneylergerçekleştirilmiştir.Literatürde daha önceki görsel uyartılmış potansiyel çalışmalarındarastlanmayan bir tetikleme devresi kullanılmıştır. Devredeki fototransistör 5 ?s gibiçok kısa bir gecikme süresi ile çalıştığından görüntü anı ile kayıt başlatma zamanıarasında mükemmel bir eş zamanlılık sağlamıştır.Bu çalışmada başarı ile kullanılan düşük maliyetli kayıt ve analiz sisteminin,hiçbir donanım ve yazılım değişikliği yapılmaksızın nöroloji ve oftalmolojikliniklerinde de kullanılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Although numerous studies have been done on depth perception, theelectrophysiology of this aspect of vision has not yet been clearly understood and its neuralsubstrate remains to be explained adequately. The so called random-dot stereograms, visualpatterns carrying depth information, developed by Julesz have been used repeatedly since1959 to study depth perception.In the present study, in order to investigate the brain electrical activity accompanyingdepth perception, visual evoked potentials in response to visual stimulation by random-dotsterograms has been recorded. To achieve this goal a data acquisition and analysis systemconsisting of two personal computers (PC) was used. One of the PCs was used to generatethe visual stimulus patterns and the other to record and digitally average the potentialsevoked by the stimuli. Synchrony between stimulus onset and the start of electrical activityrecording, with only a 5 ?s time delay, was accomplished by a specially designed circuitcomprising a phototransistor and a trigger device.Negative potential components which are thought to arise in association with depthperception as reported in several previous studies, have been recorded from both of theoccipitotemporal regions, with a mean latency of 211 ms and 6 ?V amplitude. Additionalexperiments were conducted in order to ascertain the specificity of this component to depthperception.The simple and inexpensive data acquisition and analysis system designed for thisstudy and used with success can easily be adapted to applications in neurology andophtalmology clinics without any major changes in hardware and software.