Çalışanların yalın üretime yönelik olumlu yaklaşım geliştirmelerinde içsel pazarlama uygulamalarının rolü
The role of internal marketing practices in developing a positive approach towards lean production
Yazar: NERMİN ADAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MUTLU UYGUN
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu tez çalışmasının temel amacı; üretim işletmelerinde çalışanların çalıştıkları işletmedeki 
içsel pazarlama ve yalın üretim uygulamalarına yönelik algılarını belirlemek, bu algılar 
arasındaki olası ilişkileri irdelemek ve başarılı yalın uygulamalarının gelişiminde algılanan 
içsel pazarlama uygulamalarının rolünü çalışanların bakış açısından incelemektir. Ayrıca 
çalışmada ikinci bir amaç olarak, çalışanların gerek işletmedeki yalın üretim 
uygulamalarına gerekse içsel pazarlama uygulamalarına yönelik algıları ile iş tatmini ve 
kurumsal bağlılık düzeyleri arasındaki ilşkiler de ele alınmıştır. Bu amaçla çalışmada, 
nicel araştırma yaklaşımı kullanılarak, ilişkisel araştırma türünden ve alan araştırması 
deseninden faydalanılmıştır. Alanyazında daha önce geçerlik ve güvenirlikleri sınanmış 
ölçeklerden oluşturulan bir anket ile Aksaray'da faaliyet gösteren işletmelerinde yalın 
üretim uygulamalarına yer veren özel sektör imalat işletmelerindeki çalışanlardan kolayda 
örnekleme yöntemi ile toplamda 400 katılımcı verisi toplanmıştır. Toplanan veriler, 
betimsel istatikler ve Pearson Korelasyon Analizi yoluyla analiz edilmiştir. Betimsel analiz 
sonuçları; katılımcıların yalın üretime yönelik genel algılarının ve çalıştıkları işletmedeki 
yalın üretim uygulamalarının teknik yönlerine ilişkin algılarının görece daha olumlu 
olduğunu, buna karşın ‟insan‟ unsuru ile ilgili konular açısından algılarının görece olumsuz 
yönde bir seyir izlediğini öne çıkarmıştır. Benzer şekilde, katılımcıların çalıştıkları 
işletmedeki içsel pazarlama uygulamalarının alt bileşenlerini temsil eden üst yönetim 
rehberliği, birim yöneticisi rehberliği, iletişim ve bilgi paylaşımı, soyut ya da sosyal 
yararlar ve somut yararlar ile ilişkili algılarının da görece olumsuz yönde ya da 
ortalamanın altında olduğu belirlenmiştir. Pearson korelasyon analizinden elde edilen 
sonuçlar; katılımcıların çalıştıkları işletmedeki içsel pazarlama uygulamalarının alt 
boyutlarından üst yönetim rehberliği algısı, birim yönetici algısı, iletişim ve bilgi paylaşımı 
ile yalın üretim uygulamalarına yönelik algısı arasında büyük düzeyli pozitif yönlü, soyut 
ve sosyal yarar algısı ve somut yarar algısı ile yalın üretim uygulamalarına yönelik algısı 
arasında orta büyüklükte pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, 
katılımcıların çalıştıkları işletmedeki iş tatminleri, kurum bağlılıkları ve genel yalın üretim 
algıları ile çalıştıkları işletmedeki yalın üretim uygulamalarına yönelik algıları arasında da 
büyük ve orta düzeyli pozitif yönlü ilişkilerin varlığı tespit edilmiştir. Elde edilen bu 
sonuçlar, başarılı yalın uygulamalar açısından içsel pazarlama yaklaşımının olumlu etkiler 
sağlayabileceğine işaret ederek, gerek kavramsal alanyazın gerekse uygulama ve gelecek 
araştırmalara bir zemin hazırlama açısından dikkate değer ipuçları içermektedir, 
denilebilir.

Abstract:
The main purpose of this thesis study is to determine the perceptions of the employees in 
manufacturing enterprises towards internal marketing and lean production practices in the 
business they work, to examine the possible relationships between these perceptions and to 
examine the role of perceived internal marketing practices in the development of 
successful lean applications from the employees‟ point of view. In addition, as a second 
purpose in the study, the relations between the perceptions of the employees towards both 
lean production practices and internal marketing practices in the enterprise, and the levels 
of job satisfaction and corporate commitment were also discussed. For this purpose, in the 
study, using the quantitative research approach, relational research type and field study
research design were used. A total of 400 participant data were collected from employees 
in private sector manufacturing enterprises that include lean production practices in their 
enterprises operating in Aksaray, by means of convenience sampling method, with a 
questionnaire created from scales whose validity and reliability have been tested before in 
the literature. The collected data were analyzed through descriptive statistics and Pearson 
Correlation Analysis. Descriptive analysis results; It has been emphasized that the general 
perceptions of the participants towards lean production and their perceptions of the 
technical aspects of lean production practices in the company they work for are relatively 
more positive, whereas their perceptions of the „human‟ element-related issues follow a 
relatively negative course. Similarly, it was determined that the perceptions of the 
participants regarding the sub-components of internal marketing practices in the company 
they work for, such as senior management guidance, unit manager guidance, 
communication and information sharing, intangible or social benefits, and tangible benefits
were either relatively negative or below the average. Results obtained from Pearson 
correlation analysis; It has been revealed that there are large-level positive and significant 
relationships between the perception of top management guidance, unit manager 
perception, communication and information sharing, and the perception of lean 
manufacturing practices, which are the sub-dimensions of internal marketing practices in 
the company where the participants work. Similarly, it has been determined that there are 
medium-sized positive and significant relationships between the perception of abstract and 
social benefit and the perception of tangible benefit, which are the sub-dimensions of 
internal marketing practices in the company they work, and their perception of lean 
production practices. In addition, large and medium-level positive relationships were found
between the participants' job satisfaction, organizational commitment and general lean 
production perceptions in the company they work for, and their perceptions of lean 
manufacturing practices in the company they work for. These results, pointing out that the 
internal marketing approach can provide positive effects in terms of successful lean 
applications, can be said to contain remarkable clues in terms of laying the groundwork for 
both conceptual literature and practice and future research.