Bipolar bozukluk tanılı depresif dönemdeki hastalarda komorbid dissosiyatif bozukluk sıklığı ve unipolar depresyon tanılı hastalarla karşılaştırılması, dissosiyasyonun intihar düşüncesi ve anksiyete üzerine etkilerinin incelenmesi
Frequency of comorbid dissociative disorders in patients with bipolar disorder during depressive episodes compared to those with unipolar depression, and investigating the effects of dissociation on suicidal ideation and anxiety
Yazar: GİZEM ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. KAYIHAN OĞUZ KARAMUSTAFALIOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı, bipolar bozukluk depresif dönemde dissosiyatif bozuklukların ne sıklıkta eşlik ettiğini araştırmak, unipolar depresyon hastalarındaki dissosiyasyon sıklığı ile karşılaştırılmak, dissosiyasyonun intihar ve anksiyete üzerine etkilerini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza; Şubat 2024 - Mayıs 2024 tarihleri arasında Seyrantepe Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniğine başvuran, çalışma grubu olarak DSM-5'e göre Bipolar Bozukluk depresif dönem tanısı almış 53 hasta ve kontrol grubu olarak Major Depresyon Bozukluğu tanısı almış 51 hasta alınmıştır. Katılımcılar öz bildirim formu olan Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeğini doldurmuştur ve katılımcılarla SCID-D, Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği, Hamilton Depresyon Ölçeği, Young Mani Ölçeği, Beck İntihar Düşüncesi Ölçeği, Hamilton Anksiyete ölçeği doldurulacak şekilde görüşme yapılmıştır.
Bulgular: SCID-D ile yapılan değerlendirmede bipolar grubun %35.8'i (n=19) dissosiyatif bozukluk tanısı almıştır. Unipolar grupta ise bu oran %13.7 (n=7) saptanmıştır. Bipolar grupta alt tiplerden amnezi ve BTA dissosiyatif bozukluk %15.1 oranında saptanarak diğer alt tiplerinden fazla görülmüştür. Çalışmamızda DES ortalama puanı BB grupta 23.92±15.24, UD grupta 17.69±13.36, DES-taxon puanları ise BB grupta 17.86±15.24, UD grupta 10.94±14.17 saptandı ve istatistiksel olarak anlamlı olarak BB grupta yüksek bulundu. DES alt grupları olan amnezi ve depersonalizasyon/derealizasyon puanları da bipolar grupta anlamlı yüksek saptanmıştır. Hastalık başlangıç yaşı ve hastane yatış sayısı ile dissosiyatif semptom varlığı arasında ilişki saptanmıştır. Hem bipolar hem unipolar depresyonda dissosiyatif semptomların eşlik ettiği durumlarda intihar düşüncesinin ve anksiyete düzeyinin arttığı tespit edilmiştir. Bipolar depresyona eşlik eden dissosiyatif belirtiler varlığında dissosiyatif belirti yaşamayanlara kıyasla intihar düşüncesinde artış görülmektedir fakat anksiyete üzerinde belirgin bir etkisi gözlenmemiştir.
Sonuç: Bipolar depresyon grubunda yaklaşık üç hastadan birinde dissosiyatif bozukluk komorbiditesi olduğu çalışmamızın temel bulgularındandır. Dissosiyasyonun depresyonla başlayan bipolar bozukluğunun unipolar bozukluktan ayrım yapmakta yardımcı bir belirti olabileceği düşünülmüştür ve erken yaşta hastalık başlangıcı, artan hastane yatış ihtiyacı ve intihar düşüncesi üzerine olumsuz etkileri göz önüne alındığında mortalite ve morbidite açısından tedavi sürecinde dikkate alınması gereken bir durum olduğu düşünülmüştür.

Abstract:
Aim: The aim of our study is to investigate the frequency of comorbid dissociative disorders in bipolar disorder during depressive episodes, compare it with the frequency of dissociation in patients with unipolar depression, and explore the impact of dissociation on suicide and anxiety.
Method: Our study included 53 patients diagnosed as Bipolar Disorder in the depressive episode according to DSM-5 criteria, who presented to the Psychiatry Clinic of Health Sciences University Seyrantepe Hamidiye Etfal Teaching and Research Hospital between February 2024 and May 2024 as the study group, and 51 patients diagnosed with Major Depressive Disorder as the control group. Participants completed the self-report Dissociative Experiences Scale, and interviews were conducted using the SCID-D, Brief Psychiatric Rating Scale, Hamilton Depression Rating Scale, Young Mania Rating Scale, Beck Scale for Suicidal Ideation, and Hamilton Anxiety Rating Scale. 
Results: Using SCID-D assessment, our study found that 35.8% (n=19) of the bipolar group diagnosed as comorbid dissociative disorder, compared to 13.7% (n=7) in the unipolar group. In the bipolar group, dissociative disorders associated with subtypes such as amnesia and identity alteration (BTA) were found at a rate of 15.1%, which was higher compared to other subtypes. The average DES score was 23.92±15.24 in the bipolar group and 17.69±13.36 in the unipolar group, with DES-taxon scores significantly higher in the bipolar group (17.86±15.24 vs.10.94±14.17, respectively). Subgroup analyses of DES revealed significantly higher scores in amnesia and depersonalization/derealization in the bipolar group. There was an observed relationship between age of onset of illness and number of hospitalizations with the presence of dissociative symptoms. It was determined that when dissociative symptoms coexisted with both bipolar and unipolar depression, both suicidal ideation and anxiety levels increased. In cases where dissociative symptoms accompanied bipolar depression, an increase in suicidal ideation was noted compared to those without dissociative symptoms, although there was no significant impact observed on anxiety levels.
Conclusion: In our study, a key finding is that approximately one in three patients with bipolar depression had comorbid dissociative disorder. It has been considered that dissociation may be a helpful symptom in distinguishing bipolar disorder with depression onset from unipolar disorder. Given its negative effects on early disease onset, increased hospitalization needs, and suicidal ideation, dissociation is thought to be a critical consideration in the treatment process for its impacton mortality and morbidity.