Mimari cephe tasarımında malzeme ve renk kullanımı: alan çalışmasında malzeme üzerinden ürün tasarımcı yaklaşımının değerlendirilmesi
Use of material and color in architectural facade design: the evaulation of product designer approach through material in field study
Yazar: SABİRE SERAY ÇİDEM
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM TEKİN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Bina cephesi = Building facade ; Cephe malzemeleri = Facade materials

Özet:
Binaların ve kentlerin yüzü olan cepheler, tasarımları ile kente ve kullanıcıya etki eden ögeler olmaktadır. Cephe tasarımında biçim, boyut, ölçek gibi kararlar ile eşit ağırlıkta yüzeyin renk tasarımı ile kullanılan kaplama malzemesinin rengi de çok önemlidir. Günümüzde artan nüfus, kentlere göçler ve artan inşaat faaliyetleri ile kent ve bina dönüşümleri hızlı bir şekilde gerçekleşmektedir. Bu durumda kent içerisindeki mevcut konut ve cephe dokusunun beraberinde renk kullanımları da değişmektedir. Özellikle son 10 yılda inşa edilen binalarda gri, siyah, kahverengi gibi soğuk renklerin tercih edildiği görülmektedir. Bu değişimlerin özellikle ölçek olarak yasal bir dayanağı bulunurken, renk olarak bulunmamaktadır. Bu durumda, çevremizdeki, cephelerdeki renklerin tercihinin yalnızca tasarımcı-kullanıcı sorumluluğunda olmadığı anlaşılmaktadır. Bu noktada, malzeme-ürün üretici ve tasarımcıları etkili olmaktadır. Çünkü yasal bir zorunluluk veya dayanak olmadığından, malzeme tasarım ve üretimlerinde renk açısından bir kısıtlama bulunmamakta, malzeme üretici ve tasarımcıları tarafından belirlenen mevcut malzeme ve renk seçenekleri, tasarımcı ve kullanıcı tercihlerini yönlendirmektedir. Çalışmada bu etkinin belirlenen bir çalışma alanı üzerinden incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, son 10 yılda yeni bina stokunu ve dolayısıyla cephe ve malzeme stokunu bünyesinde barındıran, İstanbul ili, Kadıköy ilçesi içerisinde seçilen bölgede alan çalışması yapılmıştır. Çalışma alanı, Caddebostan, Suadiye ve Bostancı mahallelerini kapsamaktadır. Çalışma alanı, özellikle parçacı kentsel dönüşüm geçiren bir bölge olması ve farklı cephe, malzeme ve renk stokunu içinde barındırması nedeniyle tercih edilmiştir. Bu bağlamda seçilen alandaki 2010 yılı sonrasında yapılan tüm binalar incelenerek cepheler, malzeme, renk, doku ve boyut üzerinden incelenerek, analizler yapılmıştır. Elde edilen verilen doğrultusunda, seçilen alanda en çok kullanılan malzemenin seramik dış cephe kaplama malzeme olduğu tespit edilerek, malzeme üreticileri belirlenmiş, malzeme tasarımcıları ile anket çalışması yapılarak, malzeme tercihleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır.

Abstract:
Facades, which are the faces of buildings and cities, are the elements affecting the city and the user with their designs. In the facade design, decisions such as shape, size, scale and color design of the surface with equal weight are very important. Today, with the increasing population, migration to cities and increasing construction activities, urban and building transformations are taking place rapidly. In this case, the usage of color changes along with the existing housing and facade texture in the city. Especially in the buildings built in the last 10 years, it is seen that cold colors such as gray, black and brown are preferred. In particular, these changes have a legal basis in scale, but not in color. In this case, it is understood that the choice of colors around us and the facades is not solely the responsibility of the designer-user. At this point, material-product manufacturers and designers are effective. Because there is no legal obligation or basis, there is no restriction in terms of color in material design and production, material and color choices determined by the material manufacturers and designers are guided by designer and user preferences. In this study, it is aimed to examine this effect over a determined study area. For this purpose, in the last 10 years, a field study has been carried out in the selected region in Kadıköy, İstanbul, which includes the new building stock and therefore the stock of facades and materials. The study area includes Caddebostan, Suadiye and Bostancı neighborhoods. The study area was especially preferred due to the fact that it is a region undergoing fragmentary urban transformation and it contains different facades, materials and color stocks. In this context, all buildings constructed after 2010 in the selected area were examined and analyzed on the facades, material, color, texture and size. In line with the data obtained, it was determined that the most commonly used material in the selected area was ceramic exterior cladding material, material manufacturers were identified, and surveys were conducted with material designers to investigate their effects on material preferences.