Acil servise başvuran COVID-19 tanısı alan hastalarda; hematolojik, biyokimyasal, kardiyak parametrelerin radyolojik bulgular ile ilişkilendirilmesi
In patients diagnosed with COVID-19 applying to the emergency service; associating hematological, biochemical, cardiac parameters with radiological findings
Yazar: FATMA ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADNAN BİLGE
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Servis Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; COVID 19 = COVID 19 ; Hematoloji = Hematology ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Yoğun bakım = Intensive care

Özet:
Arka plan-hedef: Aralık 2019'da Çin'in Wuhan kentinde başlayan SARS-CoV2 tip COVİD-19 hastalığı kısa sürede bütün dünyaya yayılıp pandemi halini almıştır. COVID‐19 enfeksiyonu tanısı için mikrobiyolojik ve radyolojik incelemeler kullanılmaktadır. Biyokimyasal ve hematolojik testler hastalık risk derecelendirmesi, hastalık ile tedavinin takibinde faydalıdır. COVID‐19 tanısı koymada RT‐PCR (Realtime Revers-Transkriptaz Polimeraz Zincir Reaksiyonu) testi güvenilir bir tanı testidir ancak istem‐sonuç süresinin uzun olması nedeniyle özellikle acil servis başvurularında hızlı karar vermek için uygun olmayabilir. Bu çalışmada hastanemiz acil servisine başvuran COVID-19 tanısı alan hastaların hematolojik, biyokimyasal, kardiyak parametrelerinin radyolojik bulgular ile ilişkilendirdik. Tüm bunların taburculuk ya da yatış kararı vermede rolünü araştırdık ve bu parametrelerin hastalığın prognozunu öngörmede etkili olup olmayacağını tartıştık.
Gereç-yöntem: Araştırmamız retrospektif bir çalışma olup çalışmaya Eylül 2020-Eylül 2021 arası Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hastanesi acil servisine başvuran COVID-19 PCR testi pozitif çıkan ve COVID-19 tanısı alan 18 yaş üstü erişkin hastalar dahil edilmiştir. Tüm parametreler Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) üzerinden hasta dosyaları taranarak kaydedilmşitir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 400 olgudan 217'si(%54,2) erkektir. Kronik hastalığı olan 193 hastanın 94'ü(%48,7) diyabet, 113'ü(%58,5) hipertansiyon, 10'u(%19,3) astım, 29'u(%15) KOAH, 44'ü(%22,8) KAH hastasıdır. 115 akciğer grafisi çekilen hastanın 96(%83,5) tanesinin akciğer grafisi bulguları normal saptanmış olup, 9(%7,8) olguda fokal konsolidasyon, 8(%7) olguda ise yaygın alveoler değişim saptanmıştır. Toraks Bilgisayarlı Tomografisi (BT) bulgusu olan 283 hastanın 19'unun(%6,7) Toraks BT bulguları çok düşük şüpheli, 18'inin(%6,4) düşük şüpheli, 60'ının(%21,2) şüpheli, 104'ünün(%36,7) yüksek şüpheli, 82'sinin(%29) çok yüksek şüpheli olduğu görülmüştür. Toraks BT ile taburculuk durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (χ2=22,913; p=0,000). Taburculuk grubunda olan hastaların 76'sı(%55,9) kadın, yatış yapılan 157 hastanın (%59,5) erkek olduğu belirlenmiştir. Gruplara göre üre, ürik asit, kreatinin, LDH, CRP, glikoz, CK, albümin, globulin, ferritin, Na, Cl, Ca, PZ, APTZ, fibrinojen, D-dimer, troponin ve CK-MB değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir(p<0,05). Kronik hastalığı olanların hastaneye yatış riski 4,426 kat daha fazladır (OR=4,426). Servis yatışı olan 92 hastanın (%47,7) toraks BT'sinde yüksek şüphe olduğu, yoğun bakım yatışı yapılan 29 hastanın (%60,4) toraks BT'sinde çok yüksek şüphe olduğu belirlenmiştir. Servis yatışı olanların toraks BT'sinde ağırlıklı olarak yüksek şüphe olduğu, yoğun bakım yatışı yapılanlarda ise ağırlıklı olarak çok yüksek şüphe olduğu belirlenmiştir. Yoğun bakım yatışı yapılanların üre, kreatinin, LDH, CRP, glikoz, ferritin, K, PZ, D-dimer, troponin ve CK-MB değerleri, servis yatışı olanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksektir. Kronik hastalığı olanların, kronik hastalığı olmayanlara göre yoğun bakım yatış riski 10,954 kat daha fazladır (OR=10,954). Toraks BT'si yüksek şüphe olanların Hgb, Hct, PLT, Lenfosit, Monosit değerleri, düşük olanlara göre anlamlı düzeyde daha düşüktür.
Sonuç: Kronik hastalığı olanların çoğunluğunun hipertansiyon ve diyabet tanılı hastalar olduğu ve bunun yoğun bakım yatışını etkileyen önemli bir parametre olduğu tespit edilmiş. Pandemi gibi hasta yoğunluğunun fazla olduğu dönemlerde acil servisteki iş yükünün azaltılması ve hastaların daha hızlı sonuçlandırılması açısından RT-PCR testine ek olarak radyolojik görüntülemeler ile laboratuvar bulguları birleştirilerek değerlendirilmelidir. Bu parametrelerin hastalığın prognozu hakkında yol göstericiliği kanıtlanmıştır.
Anahtar kelimeler: COVID‐19, Bilgisayarlı Toraks Tomografisi, CO-RADS sınıflaması, servis, yoğun bakım

Abstract:
Background-aim: SARS-CoV2 type COVID-19 disease, which started in Wuhan, China in December 2019, spread to the whole world in a short time and became a pandemic. Microbiological and radiological examinations are used for the diagnosis of COVID-19 infection.  In addition biochemical and hematological tests are used in the risk grading of the disease and in the follow-up of the disease and treatment. RT-PCR(Realtime Reverse-Transcriptase Polymerase Chain Reaction) test is a reliable diagnostic test in diagnosing COVID-19, but it may not be suitable for quick decision making especially in emergency service applications due to long prompt-result time. In this study we correlated the hematological, biochemical and cardiac parameters of the patients diagnosed with COVID-19 who applied to the emergency department of our hospital with radiological findings. We investigated the role of all these in making the decision for discharge or hospitalization and discussed wheter these parameters would be effective in predicting the prognosis of the disease.
Material-method: Our research is a retrospective study and adult patients over the age of 18 who applied to the emergency department of Manisa Celal Bayar University Hospital between September 2020 and September 2021, who were diagnosed with COVID-19 and tested positive for COVID-19 PCR, were included  in the study. All parameters were recorded by scanning the patient files over the Hospital Information Management System(HIMS).
Results: Of the 400 cases included in the study, 217(54.2%) were male. Of 193 patient with chronic disease 94(48.7%) had diabetes, 113(58.5%) hypertension, 10(19.3%) asthma, 29(15%) COPD(Chronic obstructive pulmonary desease), 44(22.8%) CAD(coronary artery disease). Chest X-Ray findings were found to be normal in 96(83.5%) of 115 patients who underwent chest X-ray, focal consolidation was found in 9(7.8%) cases and diffuse alveolar change was found in 8(7%). Of 283 patients with thoracic Computed Tomography(CT) findings, 19(6.7%) had very low suspicious Thorax CT findings , 18(6.4%) had low suspicious, 60(21.2%) had suspicious, 104(36.7%) had highly suspicious and 82(29%) had very highly suspicious. A statistically significant relationship was found between thorax CT and discharge status(χ2=22,913; p=0,000). It was determined that 76(55.9%) of the patients in the discharge group were female and 157(59.5%) of the hospitalized patients were male. There was a statistically significant difference between the groups in terms of urea, uric asid, creatinine, LDH, CRP, glucose, CK, albümin, globulin, ferritin, Na, Cl, Ca, PT, APTT, fibrinogen, D-Dimer, troponin, CK-MB(p<0,05). Those with chronic disease are 4.426 times more likely to be hospitalized than those without chronic disease(OR=4,426). It was determined that 92 patients (47.7%) who were hospitalized in the service had high suspicion in thoracic CT, and 29 patients (60.4%) who were hospitalized in the intensive care unit had very high suspicion in thoracic CT. It was determined that those who were admitted to the service had predominantly high suspicion in the thorax CT, and those who were admitted to the intensive care unit had predominantly very high suspicion. The urea, creatinine, LDH, CRP, glucose, ferritin, K, PT, D-dimer, troponin and CK-MB values of those admitted to the intensive care unit are significantly higher than those admitted to the service. It has been determined that chronic disease is an important parameter affecting intensive care hospitalizations(p<0,05). Those with chronic diseases are 10,954 times more likely to be admitted to intensive care units than those without chronic disease(OR=10,954). Hgb, Hct, PLT, Lymphocyte, Monocyte values of those with high suspicion of thorax CT are significantly lower than those with low suspicion.
Conclusion: It was determined that the majority of patients with chronic diseases were hypertension and diabetes, and it was an important parameter affecting intensive care hospitalization. It should be evaluated by combining radiological imaging and laboratory findings in addition to RT-PCR test in order to reduce the workload in the emergency department and to conclude patients faster during periods of high patient density such as pandemics. In addition, these parameters have been proven to guide the prognosis of the disease.
Keywords: COVID-19, Computed Thoracic Tomography, CO-RADS classification, service, intensive care,