Okul öncesi çocukların annelerinin otizm farkındalığı ölçeğinin oluşturulması
Developing the autism awareness scale for the mothers of preschool children
Yazar: BURAK NENG
Danışman: PROF. DR. SEYHAN HIDIROĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Anneler = Mothers ; Farkındalık = Awareness ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Çocuklar = Children ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Okul Öncesi Çocukların Annelerinin Otizm Farkındalığı Ölçeğinin Oluşturulması
Öğrenci Adı: Burak NENG
Danışman Adı: Prof. Dr. Seyhan HIDIROĞLU
Amaç:Çalışmanın amacı okul öncesi çağda çocuğu bulunan annelerin otizm hakkındaki bilgi ve farkındalık düzeylerini değerlendirmek ve araştırmacılar tarafından geliştirilen Okul Öncesi Çocukların Annelerinin Otizm Farkındalık Ölçeği'nin (AOFÖ) geçerlilik ve güvenilirliğini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma metodolojik tiptedir. Veriler İstanbul'da bir aile sağlığı merkezine başvuran 0-6 yaş arası çocuk sahibi olan annelerden toplanmıştır. Araştırıcılar tarafından hazırlanmış olan anket formu toplam 5 bölüm ve 46 soru içermektedir. AOFÖ 4'lü likert tipinde 23 sorudan oluşmaktadır.
Bulgular: Çalışmaya toplam 136 kişi dahil olmuştur. Katılımcıların çoğunluğu lise mezunu (%31,6) ve ev hanımıdır (%66,7) ve tamamına yakını daha önce 'otizm' kelimesini duyduğunu (%91,9) ifade etmiştir. Otizmi sıklıkla 'sosyal etkileşim sorunu' (%33,1) olarak tanımlamışlardır. Araştırıcılar tarafından geliştirilen AOFÖ'nün Cronbach alfa değeri 0,947 olarak bulunmuştur ve toplam varyansın %54,17'sini açıklayan iki faktörlü (Davranış Kalıpları ve İletişim ve Etkileşim) yapısının olduğu saptanmıştır. 
Sonuç: Bulgularımız AOFÖ'nün otizm farkındalığını ölçmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Gelecekte yapılacak benzer çalışmalarla toplumda otizm farkındalığı açısından eksik yönler tespit edilecek ve farkındalık arttırma programların yapılandırılmasına katkıda bulunacaktır. 

Anahtar Kelimeler: Otizm, farkındalık, anne, okul öncesi.

Abstract:
Developing the Autism Awareness Scale for the Mothers of Preschool Children 
Student Name: Burak NENG
Name of Supervisor: Prof. Dr.Seyhan HIDIROĞLU
Objective: The aim of the study was to evaluate the knowledge and awareness levels of mothers having preschool children about autism and to investigate the validity and reliability of the Autism Awareness Scale of Mothers Having Preschool Children (AASM) developed by the researchers.
Material and methods: This was a methodological study. The data were collected from mothers having children aged 0-6 who applied to a family health center in Istanbul. The questionnaire form prepared by the researchers includes 5 parts and 46 questions. AASM consists of 23 questions in 4-point Likert type.
Results:A total of 136 people were included in the study. Most of the participants are high school graduates (31.6%) and housewives (66.7%) and almost all of them stated that they have heard the word 'autism' before (91.9%). They frequently defined autism as a "social interaction problem" (33.1%). The Cronbach alpha value of AASM developed by the researchers was found to be 0.947 and it was determined that it had a two-factor (Behavioral Patterns and Communication and Interaction) structure that explained 54.17% of the total variance.
Conclusion:Our findings show that AOFÖ is a valid and reliable tool for measuring autism awareness. With similar studies to be conducted in the future, the deficiencies in terms of autism awareness in the society will be determined and it will contribute to the structuring of awareness-raising programs.

Keywords: Autism, awareness, mother, pre-school.