Adjuvan kemoterapi uygulanan meme kanserli hastalarda gevşeme egzersizlerinin semptom şiddetine etkisi
The effect of relaxation exercises on symptom severity in breast cancer patients undergoing adjuvant chemotherapy treatment
Yazar: BERNA KURT
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİSUN KAPUCU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Gevşeme = Relaxation ; Gevşeme tedavisi = Relaxation therapy ; Kemoterapi-adjüvant = Chemotherapy-adjuvant ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Kurt, B., Adjuvan Kemoterapi Uygulanan Meme Kanserli Hastalarda Gevşeme Egzersizlerinin Semptom Şiddetine Etkisi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü İç Hastalıkları Hemşireliği Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2018. Müdahale kontrol gruplu deneysel tasarımlı bu çalışmanın amacı, adjuvan kemoterapi uygulanan meme kanserli hastalarda, gevşeme egzersizinin kemoterapi semptomlarının şiddetine etkisini değerlendirmektir. Araştırma, Haziran-Kasım 2017 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi Gündüz Tedavi Ünitesinde yürütülmüştür. Araştırma örneklemini, 4 kür sürecek şekilde ayaktan kemoterapi alması planlanan, yaşa ve vücut yüzey alanına göre tabakalandırılmış 25 müdahale ve 24 kontrol olmak üzere toplam 49 meme kanserli hasta oluşturmuştur. Araştırmada müdahale grubundaki hastalar tedavi alamaya geldiklerinde hastanede araştırmacı ile birlikte ve evlerinde kendileri, araştırmacının öğrettiği şekilde kendilerine verilen Mp3 çalar ve broşür eşliğinde gevşeme egzersizi yapmıştır. Kontrol grubundaki hastalara ise rutin tedavi dışında herhangi bir işlem uygulanmamıştır. Araştırmada veriler, ''Hasta Bilgi Formu'', ''Egzersiz Kayıt Formu'', ''Gevşeme Egzersizleri Değerlendirme Formu'' ve ''Edmonton Semptom Tanılama Ölçeği'' ile toplanmıştır. Egzersizin etkisi, ölçüm aracı ile her kemoterapi kürünün öncesi ve kürün bitiminin 11. gününde olmak üzere 4 kür süresince 8 farklı zamanda ölçülmüştür. Gevşeme egzersizi sonrasında, çalışma grubundaki hastalarda yapılan ölçümler ve gruplar arası karşılaştırmalarda; ağrı, yorgunluk, bulantı, üzüntü, endişe, uykusuzluk, iştahsızlık, kendini kötü hissetme durumu, nefes darlığı, cilt ve tırnaklarda değişiklik durumu ve ağızda yara semptomlarının şiddeti, kontrol grubundaki hastalara göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu ve tüm semptomların şiddetinin kontrol grubunda anlamlı şekilde arttığı görülmüştür (p<0,05). Çalışma sonucunda gevşeme egzersizlerinin kemoterapi semptomlarını azaltmada etkisi vardır hipotemiz kabul görmüştür. Bu sonuca göre, adjuvan kemoterapi alan meme kanserli hastalarda kemoterapi semptomlarının şiddetinin azaltılmasında gevşeme egzersizlerinin kullanımı önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Adjuvan kemoterapi, gevşeme egzersizleri, meme kanseri, semptom, semptom şiddeti

Abstract:
Kurt, B., The Effect of Relaxation Exercises on Symptom Severity in Breast Cancer Patients Undergoing Adjuvant Chemotherapy Treatment, Hacettepe University Institute of Health Sciences Internal Medicine Nursing Program Master Thesis, Ankara, 2018. The purpose of the randomized controlled trial is to evaluate the effect of the relaxation exercises to chemotherapy symptoms. Study carried out in Hacettepe University Oncology Hospital Day Treatment Unit, between June-November 1017. Research sample was constituted from the total of 49 breast cancer patients which are planned to have 4 courses of an outpatient chemotherapy treatment, that are distributed in to two groups as 25 of them are response group and 24 of them are control group and they are also stratified according to age and surface area of the body. The patients in the intervention group carried out relaxation exercises for 4 courses (once in 21 days) in the hospital together with the researcher and in their home accompanied by a Mp3 player and brochure as the researcher instructed. Anything other than the routine treatment didn't applied to the patients in the control group.  Data has been collected with "Patient Information Form", "Exercise Registry Form", "Relaxation Exercises Evaluation Form" and "Edmonton Symptom Diagnosis Scale".  The effect of the exercise measured in 8 different times through the 4 courses, in the way that before every chemotherapy course and the 11th day after the end of the course. After relaxation exercises, in the measurements made on the patients of the response group and in the comparisons made between groups, following are seen; pain, fatigue, nausea, sadness, anxiety, insomnia, loss of appetite, feeling bad, breathlessness, change in skin and nails and severity of the wound symptoms in the mouth were significantly lower than the patients in the control group and severity of all these symptoms significantly increase in the control group (p<0,05). At the end of the study, out hypothesis of relaxation exercises decrease the chemotherapy symptoms has been accepted. According to this result, relaxation exercises decrease the chemotherapy symptoms and it is suggested that breast cancer out-patients that have adjuvant chemotherapy shall use relaxation exercises to decrease the severity of chemotherapy symptoms. 

Key Words: Adjuvant chemotherapy, breast cancer, relaxation exercises, symptom, symptom severity.