Öğretmen ve okul yöneticilerinin okul ortamında maruz kaldıkları yıldırma eylemleri
Acts of mobbing suffered by teachers and school managers in schools
Yazar: ABBAS ERTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NECATİ CEMALOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, ilköğretim okullarında görev yapan öğretmen ve okul yöneticilerinin, okulda maruz kaldıkları yıldırma eylemlerinin düzeyi, özelliklerini ve kimler tarafından uygulandığı incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi, Ankara'nın dört ilçesinde bulunan, 16 ilköğretim okulunda görev yapan toplam 347 öğretmen ve yöneticiden oluşmuştur. İlköğretim okullarında görev yapan öğretmen ve yöneticilerin maruz kaldıkları yıldırma eylemleri ile ilgili veriler, araştırmacı tararından geliştirilen ve beşli Likert sistemiyle hazırlanmış bir anket ile toplanmıştır. Veriler, SPSS veri analiz programında işlenerek ankete katılan öğretmen ve yöneticilerin kimlik bilgilerinde frekans ve yüzde, grupların görüşleri arasındaki görüş farkları saptamada t-testi ve varyans analizi yapılmış ve.05 anlamlılık düzeyinde test edilmiştir. Araştırma sonucunda; İlköğretim okullarında görev yapan öğretmen ve okul yöneticilerin maruz kaldıkları yıldırma eylemlerinde, gruplar arasında en çok farkın gözetildiği değişkenler; cinsiyet, görev ve yaştır. Bu değişkenlerden ortaya çıkan sonuçlardan, erkeklerin kadınlara göre, okul yöneticilerinin öğretmenlere göre ve araştırma kapsamında en üst yaş grubu olan 53 yaş ve üzeri grubun diğer yaş gruplarına göre daha çok yıldırma eylemlerine maruz kaldıkları saptanmıştır. İlköğretim okullarında meydana gelen yıldırma eylemlerinin dörtte üçü erkekler tarafından uygulanmaktadır. Meydana gelen eylemlerin %60'a yakın bir oram, üst statüye sahip bir çalışan tarafından kendi emrinde çalışan birine yönelik (aşağı doğru yıldırma) olduğu saptanmıştır. Bunun yanı sıra yıldırma eylemlerine başvurma sıklığı, ilköğretim okullarında çalışan öğretmen ve yöneticilerin kıdemlerinin artışı ile düz orantılı olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This survey analyzes the level of acts of mobbing suffered by teachers and managers working for primary schools as well as their characteristics and perpetrators. The survey was conducted by interviewing a total of 347 teachers and managers employed by 16 primary schools in four districts of Ankara. Data about acts of mobbing experienced by those primary school teachers and managers were gathered by using a questionnaire developed by the researcher using five-point Likert scale. Those data were processed in SPSS data analysis program and T-tests and variance analysis were conducted in order to determine frequencies and percentages in identity details of the teachers and managers interviewed as well as differences in opinions expressed by the groups. They were tested at.05 significance level. As a result of the survey, gender, position and age were identified as the variables, where largest difference was observed between the groups in terms of acts of mobbing suffered by primary school teachers and managers. The results obtained from those variables showed that more male respondents than female respondents and more school managers than teachers were subjected to acts of mobbing while the age group 53 and over, which was the highest age bracket used in the survey, suffered mobbing more than other age groups. Three fourths of acts of mobbing observed in primary schools are committed by men. Almost 60% of those acts were committed by an employee with a higher status to his or her superiors (downward mobbing). In addition, the frequency with which acts of mobbing were committed was directly proportional to years of seniority of primary school teachers and managers.