Latin Amerika'da Kurtuluş Teolojisi'nin siyaseti: Nikaragua örneği
Politic of the Liberation Theology in Latin America: The case of Nicaragua
Yazar: HÜSEYİN ÇOBAN
Danışman: DOÇ. DR. CEREN UYSAL OĞUZ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Katolik = Catholic ; Kurtuluş = Independence ; Kurtuluş Teolojisi = Liberation Theology ; Kurtuluş hareketleri = Independence movements ; Latin Amerika = Latin America ; Marksizm = Marxism ; Nikaragua = Nicaragua

Özet:
Tarih boyunca din, birçok toplumu dolaylı ve doğrudan etkilemiştir. Bu etkileme
bazen din merkezli fikirler, görüşler ve pratikleri ile bazen de kurumlarıyla olmuştur. Tüm bu
bileşenleri ve faktörleri içinde barındıran Kurtuluş Teolojisi, İkinci Dünya Savaşı sonrası
Latin Amerika'da sosyal, ekonomik ve politik değişimlere müdahil olarak eşitlikçi, adaletli ve
temel insan haklarının ön planda olduğu bir toplum inşa etme amacı gütmüştür. Tarihi
referansları da öz önünde bulundurularak dönemin önemli yaklaşımlarından Marksizm'in
tezleri Latin Amerika'nın analiz edilmesi noktasında kullanılmıştır. Bunun yanı sıra
Hristiyanlık inancının teolojik yaklaşımlarından farklı olarak sadece teorik ve teolojik fikirler
değil aynı zamanda Latin Amerika'nın içinde bulunduğu eşitsizlik, yoksulluk ve
adaletsizliklerin değişimi için pratik (değişim için harekete geçme) fikrini ön plana
çıkarmıştır.
Bu çalışmada öncelikle Kurtuluş Teolojisi'nin teorik ve teolojik anahatlarına, temel
amaç ve hedeflere değinilmiştir. Daha sonra Kurtuluş Teolojisi ile Marksizm arasında kurulan
bağ temel benzerlikler ve farklılıklar ele alınmıştır. Son olarak ise Kurtuluş Teolojisi
yaklaşımının Marksizm'in uygulama alanı olan Nikaragua Sandinist Devrimi analiz
edilmiştir.
Bu çalışmanın amacı, "Kurtuluş Teolojisi" ile "Marksizm" arasındaki ilişkiyi
inceleyen kapsamlı bir çalışmanın yapılmamış olmasından hareketle, dinin referans alındığı
Latin Amerika ülkelerinde olduğu gibi bazı uluslararası toplumlara alternatif olup olmayacağı
saptanmaya çalışılmıştır. Bunun sonucunda elde edilen verilere göre –Nikaragua'da devrim
öncesi ve sonrası pratikler göz önünde bulundurulduğunda-, özelde Kurtuluş Teolojisi ve
Marksizm genelde birbirlerine zıt görülen yaklaşımlar arasında etkileşim olabileceği, mevcut
toplum modellerine alternatif olacağı, temel insan haklarının gözetildiği, eşitlikçi ve adaletli
bir toplum inşa edilebileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kurtuluş Teolojisi, Marksizm, FSLN, Nikaragua, Katolik Kilisesi

Abstract:
Throughout history, religion has indirectly and directly influenced many societies.
This influence has sometimes been with religion-centered ideas, opinions and practices, and
sometimes with institutions. Liberation Theology, which contains all these components and
factors, it aimed to build a society in which egalitarian, just and fundamental human rights
are at the forefront by intervening in social, economic and political changes in Latin America
after Second World War. Taking into account the historical references, the theses of Marxism,
one of the important approaches of the period, were used to analyze Latin America. In
addition, unlike other Christianity the theological approach, not only theoretical and
theological opinions, but also in Latin America, inequality, poverty and injustice for the
exchange of Practical (Action for change) the idea of fore.
This study primarily focuses on the theoretical and theological outlines of Liberation
Theology, the main goals and objectives. Later, the main similarities and differences between
Liberation Theology and Marxism were deciphered. Finally, the field of application of the
theological approach and Marxism, the Nicaraguan Sandinist Revolution, has been analyzed.
The purpose of this study is to determine whether there will be an alternative to some
international societies, such as in Latin American countries where religion is referenced, dec
on the fact that no comprehensive study has been conducted examining the relationship
between "Liberation Theology" and "Marxism". Obtained as a result of this, -considering
what they had done during pre and post revolution in Nicaragua- and, in particular, the
interaction between liberation theology and Marxism generally opposite each other that there
could be the common approaches, the model would be an alternative to the existing
community, compliance with basic human rights, it was concluded that an equitable and fair
society could be constructed.

Keywords: Liberation Theology, Marxism, FSLN, Nicaragua, Catholic Church