Çeşitli ligandları kullanarak Fe3+, Al3+ ve Cu2+ bir arada spektrofotometrik tayini için yöntem geliştirilmesi ve elde edilen verilerin en küçük kareler kalibrasyon yöntemi (PLS) ve temel bileşen regresyon (PCR) yöntemi ile değerlendirilmesi
Development a spectrophotometric method for simultaneous determination of Fe3+, Al3+ and Cu2+ using various ligand and assesment of the obtained data by least squares calibration (PLS)  and principal component regression (PCR) methods
Yazar: AHMET KABA
Danışman: PROF. DR. AHMET HAKAN AKTAŞ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu tez çalışmasında, kemometrik kalibrasyon yöntemleri temel bileşen analizi (PCA) temel bileşen regresyonu yöntemi (PCR), kısmi en küçük kareler yöntemi (PLS)), sulardaki Fe3+, Al3+ ve Cu2+'nin aynı anda miktar tayinlerine hiç bir ayırma işlemi kullanmaksızın başarıyla uygulanmıştır ve bu yöntemler UV Görünür Alan Spektroskopisi yöntemlerinden elde edilen veriler kemometrik olarak değerlendirilmiştir.
Bu kemometrik yöntemlerin validasyonu için, Fe3+ için 0,25-1,25 μg/mL derişim aralığında, Al3+ 0,10-0,50 μg/mL ve Cu2+ için 0,40–1,20 μg/mL derişim aralığında bileşikleri içeren 15 adet karışımdan oluşan kalibrasyon (derişim) seti, hidroklorik asit içerisinde hazırlandı. Kalibrasyon setinin 400- 600 nm aralığında absorpsiyon spektrumu kaydedildi. Kalibrasyon seti ve bu sete karşılık 510–560 nm aralığında elde edilen absorpsiyon verileri arasındaki ilişkiden yararlanılarak üç kemometrik kalibrasyon oluşturuldu. PCR ve PLS yöntemlerinin validasyonu, Fe3+, Al3+ ve Cu2+ içeren sentetik karışımların analiziyle gerçekleştirildi. PCR ve PLS yöntemlerinin Fe3+, Al3+ ve Cu2+  karışımlarının analizine uygulamasında, PCR ve PLS  için % geri kazanım sonuçları ile karşılık gelen standart sapma değerleri sırasıyla Fe3+  için % 135,10 / 13,60 ve %100,23 / 2,53 ; Al3+ için % 99,68 / 8,38 ve % 100,44 / 9,21 ve Cu2+ %101,52 / 14,74 ve % 101,48 / 14,77için olarak bulundu. 
Sonraki basamakta PCA, PCR ve PLS yöntemleri,çeşme sularında Fe3+, Al3+ ve Cu2+'nin aynı anda miktar tayinlerine uygulandı.

Anahtar Kelimeler: Çeşme suyu, metal , spektrofotometre, PCA, PCR, PLS, UV, Kemometri

Abstract:
In this thesis, three different chemometric calibration methods principle component analysis (PCA), partial least square (PLS) and principal component regression (PCR) were successfully applied to the simultaneous determination of Fe3+, Al3+ and Cu2+ in natural water preparations without using any separation step.The data of UV-Visible Spectroscopy applied to the chemometric calculations. 
For the validation of this chemometric metot, a calibration set of 15 ternary  mixtures containing compounds in the working range of  0,25-1,25 μg/mL for Fe3+ , 0,10 - 0,50 μg/mL for Al3+ and 0,40-1,20 μg/mL for Cu2+ was prepared in hydro chloric acid.  Calibration sets 400-600 nm range absorption spectra were recorded. Three chemometric calibrations were constructed by using the relationship between the calibration set and its corresponding absorption data obtained in the range 510-560 nm.  The synthetic mixtures of three metals  were used for the validity of the calibrations. Means recoveries (percent) and relative standard deviation of PCR and PLS  methods were found to be 135,10 % / 13,60 and 100,23% / 2,53 for Fe3+ ;  99,68% / 8,38 and  100,44% / 9,21 for Al3+ and  101,52% / 14,74 and 101,48% / 14,77  for Cu2+ respectively.
In the next step, the PCA, PCR and PLS methods were applied to the simultaneous determination of Fe3+, Al3+ and Cu2+ in tap water  preparations and successful results were obtained.

Keywords: Tap water,  metal , spectrophotometry, PCA, PCR, PLS, UV,     Chemometrics.