İlköğretim birinci kademe çocuklarında okuduğunu anlama ile sözcük bilgisi, görsel algı ve kısa süreli bellek arasındaki ilişki
The relation between reading comprehension with vocabulary, visual perception and short term memory in 1-5th grade students
Yazar: EKİN ÖZKÖK KAYHAN
Danışman: PROF. DR. GÜLSEN ERDEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Görsel algılama = Visual perception ; Kısa süreli bellek = Short term memory ; Okuma güçlüğü = Reading difficulty ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Sözcük bilgisi = Word knowledge ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Araştırmanın temel amacı, ilköğretim 1-5. sınıfa devam eden çocuklarda okuduğunu anlama ile sözcük bilgisi, görsel algı, kısa süreli bellek ve okuma hızı arasındaki ilişkiyi incelemektir. İkinci amaç okuduğunu anlama, sözcük bilgisi ve okuma hızının anne eğitimi ve sınıf düzeyleri açısından farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Üçüncü amacı ise özel öğrenme güçlüğü (ÖÖG) tanısı olan ve olmayan çocuklarda okuduğunu anlama ile sözcük bilgisi, görsel algı, kısa süreli bellek ve okuma hızı arasındaki ilişkinin ve ilgili değişkenler açısından iki grup arasındaki farklılıkların incelenmesidir. Amaçlar doğrultusunda öncelikle sözcük bilgisinin objektif olarak ölçülmesi için bir değerlendirme aracı geliştirmiştir.Çalışmanın örneklemi araştırma ve karşılaştırma grubu olmak üzere iki gruptan oluşmaktadır. Araştırma grubunu ilköğretim 1-5. sınıfa giden 301 çocuk, karşılaştırma grubu ise ÖÖG tanısı olan 40 çocuktan oluşturmaktadır. Çocuklar `Sesli Okuma ve Okuduğunu Anlama Testi', `Sözcük Bilgisi Değerlendirme Ölçeği', `Bender Gestalt Görsel Motor Algı Testi', `Gesell Gelişim Figürleri', `Görsel İşitsel Sayı Dizisi Testi B-Formu' ve `Çocuk Gelişim Bilgi Formu' ile değerlendirilmişlerdir.Yapılan analizler sonucunda okuduğunu anlama ile sözcük bilgisi, görsel algı, kısa süreli bellek ve okuma hızı arasında (araştırma ve kontrol grubunda) anlamlı ilişki bulunmuştur. Anne eğitimi yüksek olanların, okuduğunu anlama, sözcük bilgisi ve okuma hızı puanları açısından daha iyi performans sergiledikleri gözlenirken çocukların sınıf düzeyleri arttıkça okuduğunu anlama, sözcük bilgisi ve okuma hızı puanlarının da arttığı saptanmıştır. Ayrıca karşılaştırma grubunun okuduğunu anlama becerisi, sözcük bilgisi, görsel algı, kısa süreli bellek ve okuma hızı değişkenleri açısından araştırma grubundan anlamlı düzeyde farklılıklar gösterdiği bulunmuştur. Karşılaştırma grubundaki çocuklar uygulanan tüm testlerde araştırma grubundan daha düşük performans göstermişlerdir.

Abstract:
The main objective of the research is to observe the relation between reading comprehension with vocabulary, visual perception, short term memory and reading rate in 1-5 grade students. The second objective is to observe whether reading comprehension, vocabulary and reading rate varies in terms of mother?s education level and class levels. Whereas, the third objective is to observe the relation between reading comprehension with vocabulary, visual perception, short term memory and reading rate on children who are with and not diagnosed with special learning disabilities (LD) and the difference between the two groups in terms of relative variables.Research sample consists 301 children attending primary education 1-5th grade classes and a compare group which has 40 children diagnosed with LD. The children were evaluated with ?Oral Reading and Reading Comprehension?, ?Vocabulary Evaluation Scale?, ?Bender Gestalt Visual Motor Perception Test?, ?Gesell Development Figures? and ?Visual Verbal Number Sequence Test Form-B?.The results of the analysis revealed that there is a significant relation between reading comprehension and vocabulary, visual perception, short term memory and reading rate (in groups of children with/without LD). It was observed that the children whose mothers had higher education levels scored higher points on reading comprehension, vocabulary and reading rate and it was discovered that as the class levels of the children increased the points they earned on reading comprehension, vocabulary and reading rate generally increased too. Furthermore, the group diagnosed with LD showed lower performance in all tests when compared with the ones with no diagnosis.