Türkiye'de uygulanan tarım politikaların dış ticaret üzerine etkileri
The effects of agricultural policy in Turkey on foreign trade
Yazar: UĞUR KÜZECİ
Danışman: PROF. DR. ZİYA YURTTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Tarım politikaları = Agricultural policies

Özet:
Bu çalışma kapsamında, genel olarak uygulanan tarım politikaları ve bu politikalar kapsamında Türkiye'de uygulanan tarım politikaları, dış ödemeler bilançosu ve uygulanan tarım politikalarının dış ödemeler bilançosu üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışmada deneysel olmayan, ikincil tip veri niteliğindeki tanımsal özellikli veriler kullanılmış olup bu veriler TUİK ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı yayınlarından elde edilmiştir. Üç bölümden oluşan çalışmanın ilkinde, Tarım politikası türleri ve Türkiye'de uygulanan tarım politikaları, ikincisinde dış ödemeler bilânçosunun tanımı ve kapsamı, dış ödemeler bilânçosundaki açıkların nedenleri ile dış ödemeler bilançosu açıklarını önlemeye yönelik politikalar, üçüncü ve son bölümde ise uygulanan politikaların tarımsal üretime ve dış ticarete etkisi incelinmiş, mevcut durum ortaya konularak uygulanabilir önerilerde bulunulmuştur.Çalışma sonucunda tarım politikaları ile tarımsal üretim ve tarımsal dış ticaret rakamları arasında ilişkinin önemli olduğu görülmüştür. 2000 yılından sonra tarımsal ihracat mutlak olarak artış göstermesine rağmen fiyat indeksleri ve toplam dış ticaret içerisindeki nispi payında azalma görülmektedir. Yine aynı dönemde uygulanan tarım politikalarının etkisiyle, tarımsal üretim 2000 yılından sonra ortalama her yıl yerli ırkta %3?4 oranında düşüş sergilemesine rağmen, özellikle büyükbaş kültür ırkında ve ithal büyükbaş hayvan sayısında ortalama %3?4 artış olduğu belirlenmiştir. Uygulanan tarım politikalarının üretimi artırıcı etki yapmaması tarımsal üretimin GSMH içerisindeki payının düşmesine, dolayısıyla tarımla uğraşan kesimin milli gelirden almış olduğu payın düşmesine neden olmuştur. Tarım sektöründe istihdamın azalması sonucunda ve 2001 krizinin etkisiyle işsizlik oranı 2000 yılında yüzde 6,5 iken 2005 yılında yüzde 10,3 seviyesine yükselmiştir.

Abstract:
İn this study, general agricultural policies and regarding these policies, agricultural policies of Turkey, the external balance of payments and effects of implemented agricultural policies on the external balance of payments were investigated .Basic data of study was non-experimental , descriptive nature and secondary kind of data obtained from publications of the Ministry of Agriculture and SAT(Statistical Agency Turkey) The study was organized in three parts, the types of general agricultural policies applied in Turkey were evaluated in the first part, in the second part definition and scope of the external balance of payments, the cause of the deficits in external balance of payments and the policies to prevent the deficits and external balance of payments and the last part the effects of the implemented policies on the agricultural production and foreign trade were investigated ,general circumstances of the current situation were presented and acceptable proposals and recommendations were submitted. .As a result of, the study, it was concluded that the agricultural policies were highly related with agricultural production and agro-export trade. After 2000, although the agricultural exports have increased absolutely, there is a decrease in price indices in the relative share of total foreign trade. In the same period with the effect of implemented agricultural policies, although there is a decrease in agricultural production on native race of bovine animal about 3-4% every year after 2000, the number of pure cattle and imported cattle has increase 3-4% average. The percentage of agricultural production in GNP(Gross National Product) decreased ,therefore the percentage of income in Gross National Product of people engaged in agriculture also decreased since agricultural policies was not effective the increase of production. As a result of unemployed people in agriculture sector and also the effect of 2001 crisis, the employed rate has, increased to the level of 10,3% in 2005 while it was 6,5% in 2000.