Yeni toplumsal hareket olarak Cerattepe mücadelesi
Cerattepe struggle as new social movement
Yazar: FATMAGÜL AKMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİKİ SUZİKİ HİM
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Arvin-Cerattepe = Arvin-Cerattepe ; Madenler = Mines ; Sosyal hareketler = Social movements ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre hareketleri = Environmental movements

Özet:
1970'lerle birlikte Amerika Birleşik Devlet'inde ve Batı Avrupa'da toplum içerisinde yapısal değişmeler olmuş bu süreç toplumsal hareketlerin yapısını da değiştirmeye başlamıştır. Sınıf mücadelesinin önemli olduğu eski toplumsal hareketler yerini post-modern değerlerin önemli olduğu yeni toplumsal hareketlere bırakmıştır. Bu durumun Türkiye'de de yansımaları 1980'lerden sonra görülmeye başlamıştır. 
Bu çalışmada Artvin Cerattepe bölgesinde çıkarılması planlanan maden çalışmalarına karşı olan yerel halkın göstermiş olduğu mücadele katılımcıların söylemleriyle ve kendi bağlamlarıyla anlatılmaktadır. Yerel de bir mücadele olmasına rağmen çok etkin olan bu hareket etkisini 25 yıldan fazladır sürdürmüş ve sürdürmeye devam etmektedir. "Cerattepe mücadelesi nasıl bir toplumsal harekettir?" soru doğrultusunda toplumsal olarak ortaya çıkan bu hareketin nasıl ortaya çıktığı ve sürdürüldüğü anlatılmak istenmiştir. Bu çalışma yeni toplumsal hareketlerin nasıl olduğunun açıklamasını yapan teorilerle ve toplumsal hareketin stratejik yönünü açıklamak için kullanılan kaynak mobilizasyonu teorisinden yararlanılarak açıklanmıştır. Çalışmada nitel veri yöntemi tercih edilmiş. Kartopu örneklem modelini kullanarak Cerattepe mücadelesine katılmış olan 30 kişiyle yüz yüze derinlemesine görüşme metodu ile veriler elde edilmiştir. Toplumsal hareket kuramları ile elde edilen bulgular birlikte değerlendirilmiştir. Birçok çalışma Türkiye'deki çevreye yönelik hareketlerin geniş çevre boyutundan ziyade kendi yaşam alanını korumaya yönelik hareketler olarak nitelendirmektedir. Ancak, Cerattepe mücadelesinde yerel bir hareket düşüncesinden yola çıkılarak yalnızca yaşam alanını savunan kişilerin yanı sıra çevreci bilinçle hareket eden kişiler de hâkimdir. Bu çalışmada mücadelenin aktörleri tek bir sınıfa bağlı olmayan, sürü psikolojisiyle hareket etmeyen, oldukça rasyonel hedefleri ve amaçları olan kişiler olarak karşımıza çıkmıştır. Mücadelenin amaçları yaşam alanlarını ve çevreyi korumak ve kapitalist sistem içerisinde hızlı tüketilen doğanın tahribine karşı çıkmaktır. Artvin Cerattepe mücadelesine yerelde ortaya çıkmış çevreci bir toplumsal hareket denebilir. 
Anahtar Sözcükler: Toplumsal hareket, Yeni toplumsal hareket, Çevreci hareket, Cerattepe mücadelesi.

Abstract:
With the 1970s, structural changes occurred in the United States of America and Western Europe and this process began to change the structure of social movements. The old social movements, in which class struggle is important, have been replaced by new social movements, in which post-modern values are important. The reflections of this began to be seen in Turkey after 1980s. In this study, the struggle of the local people against the mine works planned in Artvin Cerattepe region is told by the participants' discourses and their own contexts. Although it is a struggle in the local area, this movement, which was very effective, has continued and maintains to continue its effect for more than 25 years. The aim of this study is to explain how this social movement emerged and how it was continued in line with the question "What kind of a social movement is Cerattepe struggle?" This study uses the theories that explains how new social movements occur and the theory of source mobilization which is used to explain the strategic direction of social movement. 
Qualitative data method was used in the study. Data were collected by face-to- face in depth interview method with 30 people who participated in Cerattepe struggle by using snowball sampling model. The findings obtained from social movement theories were evaluated together. A large number of studies define environmental movements in Turkey as movements to protect one's own habitat rather than a wide dimension of the environment. However, in addition to individuals defending only their own habitat based on a local movement thought, inndividuals acting with an environment consciousness are also dominant in Cerattepe struggle. In this study, the actors of the struggle appeared as individuals who are not connected to a single class, who do not act herd psychology and who have very rational goals and aims. The aim of the struggle is to protect the habitats and the environment and to oppose the destruction of nature in the capitalist system. Artvin Cerattepe strugglecan be called an environmentalist social movement that emerged locally.

Key Words: Social movement, new social movement, environmentalist movement, Cerattepe struggle