İslahiye'de (Gaziantep) halk hekimliği
Folk medicine in Islahiye (Gaziantep)
Yazar: MERCAN GÖKÇE ŞENTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. BEHİYE KÖKSEL
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Gaziantep-İslahiye = Gaziantep-İslahiye ; Gelenekler = Traditions ; Halk bilimi = Folklore ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Halk hekimliği = Folk medicine ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature

Özet:
Kültür, tarihsel süreç içerisinde toplumların oluşturduğu inanç, örf, adet, gelenek, görenek ve yaşayış tarzlarının yazılı ve sözel kaynaklarla günümüze kadar ulaştığı maddi ve manevi değerler bütünüdür. İslahiye'de (Gaziantep) Halk Hekimliği adlı çalışmamızda, halk kültürünün önemli bir değeri olan geleneksel tedavi yöntemleri üzerinde durulmuş, İslahiye merkez ve bazı köylerinde geçmişte ve günümüzde yapılmakta olan halk hekimliği uygulamaları araştırılmıştır. Yörede, halkın, modern tıbbın çaresiz kaldığı durumlarda ocaklı, izinli, sınıkçı, hoca gibi geleneksel sağaltıcılara gittiği; bitki, hayvan ve madensel emlerle birlikte çeşitli dinsel büyüsel işlemlerin de geleneksel sağaltımlarda kullanıldığı görülmüştür. Ele alınan konulardan biri de hayatın başlangıcı olan doğum ve çevresinde gelişen adet ve inanışlar ve uygulamalardır. Yörede okuma yazma oranın artması, tıptaki gelişmeler, modernleşme gibi nedenlerle bazı halk hekimliği uygulamalarının sadece kültürel hafızada kaldığı, bazılarının ise değişim ve dönüşüme uğradığı tespit edilmiş, uygulamaların Orta Asya ve Anadolu kültüründen beslendiği görülmüştür.

Anahtar kelimeler: Halk hekimliği, kültür,  hastalık, sağlık, sağaltma, doğum,  halk inançları, İslahiye, Gaziantep

Abstract:
Culture is a collection of material and spiritual values, which are formed by societies in the historical process, in which the beliefs, customs, traditions, customs and lifestyles come to the present with written and verbal sources. "In our study "Folk Medicine in İslahiye (Gaziantep), traditional treatment methods, which is an important value of folk culture, are emphasized,   folk medicine practices which are done  in the past and present are investigated in central and some villages of Islahiye. In the region, people go to traditional healers such as hearths, leave, checkers, teachers when modern medicine is helpless; plants, ıt has been seen that  treatments. animals and mineral treatment together in various religious magical processes  which are used in traditional  treatments. One of the issues discussed is birth which is the beginning of life and customs, beliefs and practices are which are thrivined around it. It has been determined that some folk medicine practices remain only in cultural memory due to reasons such as increase in literacy rate, developments in medicine and modernization in the region, while others are subject to change and transformation In addition, it has been observed that the practices are fed from Central Asian and Anatolian cultures.

Key words: Folk Medicine, Culture, Disease, Health, Treatment, Folk Beliefs, Birth, Islahiye, Gaziantep