Aksaray'da yetiştirilen farklı kurt üzümü (Lycium barbarum L., Lycium chinense Miller) türlerininin değişik olgunlaşma dönemlerindeki meyvelerinde bazı pomolojik ve biyokimyasal parametrelerin belirlenmesi
Determination of biochemical and pomological parameters in the fruits of different wolfberries (Lycium barbarum L., Lycium chinense Miller) grown species of ripening periods in Aksaray province
Yazar: İLBİLGE OĞUZ
Danışman: PROF. DR. NESİBE EBRU KAFKAS
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Kurt üzümü bitkisinin meyvesi, yaprakları, kökleri sağlıklı bir gıda olup, antikanserojen, antimutajen, antiaging özelliklerinden dolayı tıbbi amaçlı olarak insanlar tarafından kullanılmaktadır. Bu çalışmada amaç, Aksaray ili Kargın köyünde yetiştirilen Lycium barbarum (HZR1, HZR2, HZR3) ve Lycium chinense (M1 ALTUNİ) kurt üzümü türlerine ait genotiplerin yeşil, alaca, olgun, kuru dönemlerinde alınan meyve örneklerinde bazı pomolojik [meyve eni (mm), boyu (mm), meyve ağırlığı (g/100 meyve), SÇKM (%), renk] ve biyokimyasal [şeker, organik asit ve C vitamini (mg/100g)] içeriklerini HPLC (Yüksek Performanslı Sıvı Kromotografisi) tekniği ile kalitatif ve kantitatif olarak belirlemektir. Olgun dönemde meyve ağırlığı en yüksek HZR1 genotipinde 84.49  (100 meyve/g), en yüksek meyve eni HZR1 genotipinde 11.98 mm, en yüksek meyve boyu ise HZR2 genotipinde 23.49 mm olduğu tespit edilmiştir. Renk özellikleri bakımından değerlendirildiğinde; olgun dönemdeki meyvelerde en yüksek L* değeri (40.13), en yüksek b değeri (56.55) ve en yüksek C değeri (65.51), en yüksek Hue° değeri (59.68) M1 ALTUNİ genotipinde, en yüksek a değeri (44.20) HZR1 genotipinde olduğu belirlenmiştir. En yüksek SÇKM değeri % 42 HZR3 genotipinde belirlenmiştir. Kuru dönemde en yüksek titreedilebilir asit içeriği HZR2'de (% 1.35) olmuştur. Sonuç olarak tüm olgunlaşma dönemleri dikkate alındığında dane iriliği bakımından en yüksek HZR1, renk değerleri ve şeker içeriği bakımından en yüksek M1 ALTUNİ, organik asit içeriği bakımından ise hem dönem hem de genotipler arasında önemli farklılıklar olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Lycium spp., kurt üzümü, pomoloji, renk, şeker, organik asit

Abstract:
The fruits, leaves of wolfberry is known as a healthy food. They have been consumed as a medicinal aromatic plant by people due to having properties of anticarcinogen, antimutagenic and antiaging. This study was aimed to determinate as qualitative and quantitative that some pomological and biochemical contents by HPLC in Aksaray province Kargın village, at the HZR Fidan AŞ's plantation where is grown Lycium barbarum and Lycium chinense species of genotypes have been collected in green, coloured, mature and samples of dried fruits. The highest grain fruit weight has been observed in HZR1 by 84.49 (g /100 fruits), the highest fruit width has been observed in HZR1 by 11.98 mm and the highest fruit length has been observed in HZR2 by 23.49 mm. The genotypes in terms of colour characteristics; in fruits in the mature period the highest L value (40.13), highest b value (56.55) and the highest C value (65.51), highest Hue value (59.68) M1 ALTUNI have been observed in genotypes, the highest a value has been observed in HZR1 by (44.20). The highest Brix value has been observed by 42.00 in HZR3.The highest value in titrable acidity has been observed during the dry period in HZR2 by (% 1.35). As a result, it was found that the highest HZR1 in terms of grain size, M1 ALTUNİ in terms of color, sugar content and significant differences between genotypes and in terms of  organic acid content. 

Keywords: Lycium spp., wolfberry, pomology, color, sugar, organic acid