Koroner anjiografi yapılan hastalarda alkol dışı yağlı karaciğer hastalığı ile koroner arter hastalığının ciddiyeti arasındaki ilişki
Relationship between non-alcoholic fatty liver disease and severity of coronary artery disease in patients undergoing coronary angiography
Yazar: TAYYİP İLKER AYDIN
Danışman: PROF. DR. EMİN MURAT AKBAŞ
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Koroner anjiyografi = Coronary angiography ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Koroner hastalık = Coronary disease

Özet:
Giriş ve Amaç: Alkol dışı yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH), alkol kullanımı ile 
ilişkisiz olarak karaciğerde anormal derecede yağ birikimi ile karakterize olup basit yağlı 
karaciğerden hepatoselüler karsinomaya kadar ilerleyebilir. Dünya çapındaki ölümlerin en 
yaygın nedeni olan koroner arter hastalığı (KAH) ile yakın ilişkilidir. NAYKH'a bağlı 
karaciğer fibrozis derecesiyle KAH'ın ciddiyeti arasındaki ilişki net olmayıp bu çalışmada 
değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Materyal ve Metot: Çalışma kesitseldir. Çalışmaya acil veya elektif koroner 
anjiyografi yapılan 18 yaş üstü 200 NAYKH hastası dahil edildi. NAYKH tanısı için 
görüntüleme yöntemi olarak ultrasonografi kullanılmıştır. Karaciğer fibrozis evrelerini
belirlemek için alkol dışı yağlı karaciğer hastalığı fibrozis skoru (NFS) ve Fibrozis-4 (FIB-4) 
skoru hesaplandı. KAH'ın ciddiyetini belirlemek için karotis intima media kalınlığı (KİMK)
ve SYNTAX skoru hesaplanmıştır. 
Bulgular: KİMK açısından; karaciğer yağlanma evreleri arasında istatistiksel olarak 
anlamlı fark yokken, NFS ve FIB-4 skoru risk evreleri arasında anlamlı fark tespit edildi. 
SYNTAX skoru açısından; karaciğer yağlanma evreleri ve fibrozis skorlarının risk evreleri 
arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilemedi. Hastalar ortanca KİMK değerine 
göre iki gruba ayrıldığında NFS ve FIB-4 skoru açısından anlamlı fark tespit edildi. Hastalar 
ayrıca SYNTAX skoru hesabına göre iki gruba ayrılarak değerlendirildi. SYNTAX skoru>0 
ve skor=0 olarak gruplandırıldığında NFS açısından anlamlı fark varken, FIB-4 skoru 
açısından anlamlı fark tespit edilemedi. SYNTAX skoru>22 ve skor 1-22 olarak 
gruplandırıldığında NFS ve FIB-4 skoru açısından aralarında anlamlı fark tespit edilemedi. 
 Sonuç: Çalışmamız basit yağlı karaciğerden fibrotik karaciğere ilerlemede KAH 
prevalansının ve şiddetinin arttığını düşündürmektedir. Literatürü destekleyen verilerimiz, 
KAH prevalansı ve şiddetiyle NFS'nin FIB-4 skoruna göre daha yakın ilişkili olduğunu 
ortaya koymaktadır.

Abstract:
Introduction and Aim: Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) is characterized 
by abnormal accumulation of fat in the liver, unrelated to alcohol use, and can progress from 
simple fatty liver to hepatocellular carcinoma. It is closely related to coronary artery disease 
(CAD), which is the most somon cause of death worldwide. The relationship between the 
degree of fibrosis due to NAFLD and the severity of CAD is not clear, and it was aimed to 
be evaluated in this study.
Materials and Methods: The study is cross-sectional. 200 NAFLD patients over the 
age of 18 who underwent emergency or elective coronary angiography were included in this 
study. Ultrasonography was used as the imaging method for the diagnosis of NAFLD. Nonalcoholic fatty liver disease fibrosis score (NFS) and Fibrosis-4 (FIB-4) score were 
calculated to determine liver fibrosis stages. Carotid intima-media thickness (CIMT) and 
SYNTAX score were calculated to determine the severity of CAD.
Results: In terms of CIMT; While there was no statistically significant difference 
between the stages of fatty liver, a significant difference was found between the nonalcoholic fatty liver disease fibrosis score (NFS) and Fibrosis-4 (FIB-4) score risk stages. In 
terms of SYNTAX score; No statistically significant correlation was found between the 
stages of fatty liver and the risk stages of fibrosis scores. When the patients were divided into 
two groups according to the median CIMT value, a significant difference was found in terms 
of NFS and FIB-4 scores. The patients were also divided into two groups according to the 
calculation of the SYNTAX score. When grouped as SYNTAX score>0 and score=0, there 
was a significant difference in terms of NFS, but no significant difference was found in 
terms of FIB-4 score. When the SYNTAX score was grouped as >22 and the score 1-22, no 
significant difference was found between them in terms of NFS and FIB-4 scores.
Conclusion: Our study suggests that the prevalence and severity of CAD increase in 
progression from simple fatty liver to fibrotic liver. Our data supporting the literature reveal 
that the prevalence and severity of CAD are more closely related to NFS than the FIB-4 
score.