Tükenmişlik sendromunun mesleki tükenmişlik ve iş tükenmişliği açısından incelenmesi: Öğretmenler üzerinde bir uygulama
The analysis of burnout syndrome in terms of job burnout and occupational burnout: An application on teachers
Yazar: CEM DİNCEROL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN KOÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Büro Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Büro Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mesleki tutum = Vocational attitude ; Meslekler = Occupations ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers ; İş değerleri = Work values ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş hayatı = Work life

Özet:
Bu çalışmada, öğretmenlerin meslek ve işlerindeki tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi ile bazı değişkenler açısından tükenmişlik düzeylerinin farklılaşmasının tespiti amaçlanmaktadır. 
Araştırma kapsamında KOÇ, ARSLAN ve TOPALOĞLU (2009) tarafından geliştirilen ?Gazi Tükenmişlik Ölçeği? kullanılmıştır. Ölçek iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde 14 ifadeden oluşan mesleki tükenmişlik düzeyi, ikinci bölümde ise 12 ifadeden oluşan iş tükenmişlik düzeyi ölçülmektedir. Gazi tükenmişlik ölçeği ile oluşturulan anket,  Samsun ilinde bulunan ilk ve orta dereceli 22 okulda görev yapan 426 öğretmen üzerinde uygulanmıştır. Anket yoluyla elde edilen verileri test etmek için merkezi eğilim ölçüleri (frekans ve yüzdelik dağılımları) ile istatistiksel analiz yöntemleri (korelasyon, regresyon, t-testleri ve ANOVA) kullanılmıştır.
Araştırmada öğretmenlerin mesleki tükenmişlikleri ile iş tükenmişliklerinin farklılaşması ele alınmıştır. Diğer yandan farklı demografik değişkenler açışından da tükenmişlik düzeylerindeki farklılaşması ölçülmüştür. 
Araştırma sonucunda, öğretmenlerin iş ?teki tükenmişlik düzeyleri ile mesleki tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı bir farklılaşma tespit edilmiştir. Bununla birlikte, analiz sonuçlarına göre mesleki tükenmişlik düzeyinde de anlamlı bir artış tespit edilmiştir. Özellikle öğretmenlerin görev yaptıkları okul değişkeni açısından bu farklılaşmanın yüksek olduğu görülmektedir. Ayrıca kıdem değişkeni açısından da tükenmişlik farklılaşması test edildiğinde, en kuvvetli ilişkinin r=574 ile 11-15 yıl kıdeme sahip olan öğretmenlerde olduğu, kıdem yılı azaldıkça bu farklılaşmanın da azaldığı tespit edilmiştir.

Abstract:
This study aims to determine the levels of job burnout and professional burnout of teachers and to identify the differentiation of their burnout levels with regards to some variables.
Gazi Burnout Scale, which was developed by KOÇ, ARSLAN and TOPALOĞLU (2009), has been used within the scope of this research. The scale consists of two parts. In the first part, professional burnout level is defined with14 statements and in the second part job burnout level is defined with 12 statements. The survey prepared with Gazi Burnout Scale, has been applied on 426 teachers working in primary and secondary schools in Samsun. Measures of central tendency (frequency and percentage distribution) and statistical analysis methods (correlation, regression, t-tests and ANOVA) have been used in order to analyse the data obtained from the survey.
This study searches for the differentiation levels of teachers? job burnout and professional burnout. In addition, the differentiation in burnout levels has been measured with regards to different demographic parameters.  
The results of the study indicate that there is a meaningful differentiation between the job burnout levels of teachers and their professional burnout levels. Besides, an increase in the professional burnout levels has also been observed according to the results. Especially, this differentiation level is high regarding the school where teachers work. In addition, when the burnout differentiation is tested in terms of seniority factor, the strongest relationship is observed in the case of teachers who have 11-15 years of senior degree with r=574 and it has been  observed that this differentiation also decreases as the years of seniority decrease.