Subkütan heparin enjeksiyonlarında üç farklı lokal soğuk uygulamanın ağrı ve ekimoz oluşumu üzerine etkisi
The effect of three different local cold applications on pain and ecchymosis in subcutaneous heparin injections
Yazar: SEDA CEVHEROĞLU
Danışman: PROF. DR. FUNDA BÜYÜKYILMAZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Ekimoz = Ecchymosis ; Enjeksiyonlar = Injections ; Heparin = Heparin

Özet:
Araştırma; subkütan (SC) yoldan düşük molekül ağırlıklı heparin (DMAH) uygulamalarında enjeksiyon bölgesine üç farklı lokal soğuk uygulama yönteminin ağrı şiddeti ve ekimoz oluşumuna etkisini incelemek amacıyla randomize kontrollü deneysel tasarım türünde planlandı. 
Araştırma evrenini, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde Sağlık Bakanlığı'na bağlı bir Devlet Hastanesi'nde Dahiliye, Kardiyoloji ve Nöroloji Servisleri'nde yatan SC yoldan DMAH uygulanan hastalar oluşturdu. Örneklemi ise, araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 54 hasta oluşturdu.
Araştırmaya katılan tüm hastalara randomizasyon sonucuna göre; sağ üst abdominal bölgeye enjeksiyondan 30 saniye önce termomekanik-analjezi cihazı yerleştirilerek çalıştırıldı ve enjeksiyon sırasında seçilen bölgenin yan tarafına cihaz kaydırılarak SC enjeksiyonu uygulandı (Termomekanik- analjezi Grubu), sağ alt abdominal bölgeye herhangi bir soğuk uygulama yapılmaksızın (Kontrol Grubu), sol üst abdominal bölgeye 15 cm uzaktan 5 sn boyunca lokal soğutucu sprey uygulandıktan sonra (Lokal soğutucu sprey grubu) ve sol alt abdominal bölgeye ise uygulamadan önce ve sonra 5 dk. buz aküsü ile soğuk uygulama yapılarak (Buz aküsü grubu) SC yoldan DMAH enjeksiyon uygulandı. 
Araştırma verileri; "Hasta Bilgi Formu", "SC Yoldan Enjeksiyon Takip Çizelgesi", "Visual Analog Skala" ve "Opsite- Flexigrid Ölçüm Aracı" kullanılarak toplandı. Hastaların; enjeksiyon uygulamasından hemen sonra, 24., 48. ve 72. saatlerde Visual Analog Skala ile ağrı şiddetleri, 24., 48. ve 72. saatlerde ise ekimoz büyüklükleri Opsite-Flexigrid Ölçüm Aracı ile değerlendirilip kaydedildi. Verilerin analizi bilgisayarda tanımlayıcı ve önemlilik analizleri kullanılarak gerçekleştirildi.
Araştırmaya katılan hastaların; lokal kuru soğuk (Buz aküsü) uygulamada ağrı deneyimi oranı (%11), diğer tüm soğuk uygulama yöntemlerine göre anlamlı düzeyde daha düşük bulundu (p<0,05). Hastaların farklı soğuk uygulama yöntemlerine göre ağrı şiddeti ortalaması karşılaştırıldığında (gruplararası); enjeksiyondan hemen sonra yapılan ilk ölçümdeki ağrı şiddeti ile diğer ölçüm zamanları arasında istatistiksel olarak çok ileri düzeyde anlamlı farklılık saptandı (p<0,001). Araştırmaya katılan hastaların kontrol uygulamasında; SC yoldan DMAH enjeksiyonu sonrası 24.,48. ve 72. saatlerdeki ekimoz gelişme oranı, diğer soğuk uygulama yöntemlerine göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0,05). Ayrıca SC enjeksiyondan 24., 48. ve 72. saatlerdeki ölçümde en fazla ekimoz büyüklüğü ortalamasının kontrol uygulamasında, en düşük değerin ise lokal kuru soğuk (buz aküsü) uygulamasında olduğu görüldü. Bu sonuçlar doğrultusunda SC yoldan DMAH uygulamlarında, hemşirelerin en düşük maliyetli, uygulaması ve hastalara öğretilmesi kolay olan lokal kuru soğuk uygulamayı (buz aküsü) güvenle tercih edebilecekleri söylenebilir.

Abstract:
A randomized controlled experimental study was planned in order to examine the effects of three different local cold application methods on the injection site in low molecular weight heparin (LMWH) applications by the subcutaneous (SC) route. 
The research population consisted of patients who underwent SC route LMWH application in the Internal Medicine, Cardiology and Neurology Services of a State Hospital affiliated to the Ministry of Health in the Turkish Republic of Northern Cyprus. The sample consisted of 54 patients who met the inclusion criteria and agreed to participate in the study. 
According to the randomization results of all patients participating in the study; a thermomechanical-analgesia device was placed and operated, and SC injection was applied by sliding the device to the side of 30 seconds before the injection in the right upper abdominal region the selected area during the injection (Thermomechanical-Analgesia Group), SC injection was administered to the right lower abdominal region without any cold application (Control Group). A local coolant spray was applied to the left upper abdominal region from a distance of 15 cm for 5 seconds (Local coolant spray group) 5 minutes before and after the application to the left lower abdominal region. Cold application was made with ice pack (Ice battery group). 
The data of the study were collected using "Patient Information Form", "SC Route Injection Follow-up Chart", "Visual Analog Scale" and "Opsite-Flexigrid Measurement Tool". Patients were immediately evaluated after injection. Pain intensity was evaluated with Visual Analog Scale at 24, 48 and 72 hours, and ecchymosis sizes at 24, 48 and 72 hours were evaluated and recorded with Opsite-Flexigrid Measurement Tool. Data analysis was performed using descriptive and significance analyzes on the computer. 
The rate of pain experience in local dry cold (ice pack) application (11%) was found to be significantly lower than all other cold application methods (p<0.05). When the average pain intensity of the patients was compared according to different cold application methods (between groups); There was a statistically significant difference between the pain intensity in the first measurement made immediately after the injection and the other measurement times (p<0.001). In the control application of the patients participating in the study; 24.,48. and 72. hours after SC route LMWH injection, the rate of ecchymosis development was found to be significantly higher than other cold application methods (p<0.05). In addition, in the measurement at 24., 48. and 72. hours after SC injection, it was observed that the highest mean ecchymosis size was in the control application, and the lowest value was in the local dry cold (ice pack) application. According to these results, it can be said that nurses can safely prefer local dry cold application (ice pack), which is the least costly, easy to apply and easy to teach to patients, in SC route LMWH applications.