Erişkin türk nüfusunda diyabet ve kalp damar hastalığı risk skorlarının performansının değerlendirmesi
Evaluation of the performance of diabetes and cardiovascular disease risk scores in the adult Turkish population
Yazar: NESLİŞAH TÜRE
Danışman: PROF. DR. BELGİN ÜNAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koruyucu hekimlik = Preventive medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türk erişkin nüfusunda diyabet (DM) için Finlandiya Diyabet Risk Skoru (FINDRISC), kardiyovasküler hastalıklar (KVH) için Globorisk skorlarının performansını değerlendirmek ve Türkiye risk skorları geliştirmektir.
Yöntem: Çalışmada Türkiye Kronik Hastalıklar ve Risk Faktörleri Sıklığı çalışmasının (TKHRFS) 2011-2017 verileri kullanılmıştır. TKHRFS-2011 katılımcıları, 2017 yılına kadar elektronik sağlık kayıtları üzerinden ICD-10 hastalık kodları kullanılarak DM ve KVH gelişimi açısından takip edilmiştir. TKHRFS 2011'deki 18477 katılımcıdan FINDRISC değerlendirmesinde 14 yaş üstü 12249 kişi ve Globorisk değerlendirmesinde 40-74 yaş arası 5449 kişi analize dahil edilmiştir. Türkiye Diyabet Tahmin (TDT) ve Türkiye Kardiyovasküler Hastalık Tahmin (TKVHT) modelleri tek değişkenli analizlerde ve literatürde anlamlı bulunan değişkenler ile Backward lojistik regresyon kullanılarak oluşturulmuş, model performansları ROC analizi ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Altı yıllık DM ve KVH insidansları sırasıyla %4,1 ve %9,4'tür. TDT modelinde yaş, eğitim durumu, bel çevresi, bozulmuş açlık glikozu, hipertansiyon varlığı, ailede diyabet öyküsü değişkenleri, TKVHT modelinde ise yaş, cinsiyet, diyabet varlığı, beden kitle indeksi, sigara kullanımı, sistolik kan basıncı değişkenleri son modele dahil edilmiştir. FINDRISC ve TDT modellerinin performansları benzer olup, EAA: 0.75 (0.73-0.77)'tir. Modellerin en iyi kesme noktasındaki duyarlılıkları sırasıyla %78,4 ve %72,2; özgüllükleri ise sırasıyla %59 ve %65'tir. Globorisk ofis ve laboratuvar versiyonları için EAA 0.67 (0.65-0.69) ve 0.67 (0.65-0.70) ve TKVHT modelinin ise 0.72 (0.69-0.74)'dir. Duyarlılıkları sırasıyla %66, %60,1 ve %66,5, özgüllükleri ise %60,5, %67,5 ve %68,2 olarak belirlenmiştir.
Sonuç: Türk popülasyonunda diyabetin tahmininde FINDRISC iyi bir performans sergilemiş, TDT modeli de benzer sonuç göstermiştir. Kalp damar hastalığı tahmininde Globorisk'in performansı orta seviyedeyken, TKVHT modeli daha başarılı görünmektedir. Risk skorlarının performansları popülasyonlara göre farklılıklar gösterir. Uygulanmadan önce o popülasyona göre yeniden ayarlanması gerekebilir

Abstract:
Aim: This study aims to evaluate the performance of the Finnish Diabetes Risk Score (FINDRISC) for diabetes (DM) and the Globorisk scores for cardiovascular diseases (CVD) in the Turkish population, and to develop local risk scores.
Method: Data from the Turkey Chronic Diseases and Risk Factors Survey (TCDRFS) 2011-2017 was utilized. Participants from TCDRFS-2011 were followed until 2017 for the development of DM and CVD through electronic health records using ICD-10 codes. Out of 18,477 participants, 12,249 individuals aged over 14 were included for FINDRISC, and 5,449 individuals aged 40-74 were analyzed for Globorisk. Turkish Diabetes Prediction (TDP) and Turkish Cardiovascular Disease Prediction (TCVDP) models were developed using statistically significant variables univariate analyses and important variables from the literature using backward logistic regression. Model performances were assessed by ROC analysis.
Findings: The six-year incidences of DM and CVD were 4.1% and 9.4%, respectively. TDP model included age, educational status, waist circumference, impaired fasting glucose, hypertension, and family history of diabetes, whereas TCVDP model comprised age, gender, presence of diabetes, body mass index, smoking status, and systolic blood pressure. The performance of FINDRISC and TDP models were similar with an AUC of 0.75 (0.73-0.77). The Globorisk office and laboratory versions showed an AUC of 0.67 (0.65-0.69) and 0.67 (0.65-0.70), respectively, and the TCVDP model had an AUC of 0.72 (0.69-0.74).
Conclusion: FINDRISC showed good performance in the Turkish population, similar results were obtained with the TDP model. The performance of Globorisk was moderate, and the TCVDP model was more successful. The performance of risk scores varies with populations, indicating the need for recalibration before application.