Yetişkin bireylerin androjenlik özellikleri ileçevre tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the Relationship Between Androgenic Characteristics and Environmental Attitudes in Adult Individuals
Yazar: DUYGU GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. SÜHEYLA ÖZSOY
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Giriş: Her kültür, toplumsal yaşamın düzenini sağlamak için belirli normlar ve kurallar bütünü oluşturur ve her kültür kendine özgüdür. Kültürler arasında olan farklılıkları anlamak için geliştirilen teorilerden biri olan Hofstede'in (1980) Kültürel Boyutlar Teorisi altı boyutundan biri olan maskülenlik ve feminenlik boyutu bu araştırmanın çıkış noktasıdır. Kültürel değerler, bireylerin ve toplumların doğayla kurdukları ilişkinin sınırlarını ve çerçevesini de şekillendirir. Kültürel değerler, bireylerin çevre sorunlarını nasıl algıladığını ve bu sorunlara yönelik nasıl çözümler geliştirdiğini önemli ölçüde etkiler. 
Amaç: Bu çalışmanın amacı, yetişkin bireylerin olumlu ve olumsuz androjenlik özellikleri ile çevre tutumları arasındaki ilişkisinin incelenmesidir. 
Yöntem: Kesitsel araştırma planlamış olup, Aralık 2023-Haziran 2024 tarihleri arasında, bir hastane bahçesinde bulunan, 18 yaş ve üzeri, gönüllü olan 340 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları; Tanıtıcı Bilgiler Formu, Genişletilmiş Kişisel Yüklemeler Ölçeği ve Çevre Sorunlarına Yönelik Tutum Ölçeği'dir. Veriler yüz yüze görüşme yöntemi ile elde edilmiştir.
Bulgular:  Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 33,99±9,86'dir. Olumlu androjenlik puan ortalaması 56,99±7,75, olumsuz androjenlik puan ortalaması 36,00±7,22 ve çevre tutum düzeyi puan ortalaması 89,55±12,75 olarak bulunmuştur. Bu bulgular, yetişkin bireylerin olumlu androjenlik özelliklerinin, olumsuz androjenlik özelliklerinden daha yüksek olduğunu göstermektedir. Yetişkin bireylerin olumlu androjenlik özellikleri ile çevre tutumu arasında pozitif yönde zayıf ancak ileri düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Yetişkin bireylerin olumsuz androjenlik özellikleri ile çevre tutumları arasında ise negatif yönde, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Bireylerin olumlu androjenlik özellikleri artarken çevre tutumları artmakta, olumsuz androjen özellikleri artarken çevre tutum puanları azalmaktadır. Katılımcıların yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyleri ile olumlu androjen özelliklerini arasında anlamlı fark bulunmuştur. Erkekler kadınlardan, 25-34 yaş grubu 45-54 yaş grubundan ve üniversite mezunları ilkokul mezunlarından daha fazla olumlu androjenlik özelliklere sahiptir. Olumsuz androjenlik özellikler ile bireylerin yaş ve çalışma durumu arasında anlamlı bir ilişki bulunmuş, öğrenciler çalışanlardan, 18-24 yaş grubu 35-44 yaş gurubundan daha fazla olumsuz androjenlik özelliklere sahiptir. Sigara izmaritini yere atmayanların izmaritini yere atanlardan daha yüksek çevre tutumu puanı aldıkları saptanmıştır. Eğitim düzeyi yüksek olanların çevre tutumları daha yüksek bulunmuştur. 
Sonuç ve Öneriler: Bu çalışmada, olumlu ve olumsuz androjenlik özelliklerin çevre tutumu üzerindeki etkilerini incelenmiş olup var olan literatürle genel anlamda uyumlu sonuçlar ortaya konulmaktadır. Bu sayede insan ve çevre ilişkisini kalıp yargılardan bağımsız olarak değerlendirerek literatüre katkı sunulması amaçlanmıştır. Toplumdaki cinsiyet rolleri içinden androjenlik rolü ile çevre tutumları arasındaki ilişkinin daha geniş örneklem grupları ile araştırılması, diğer kültürel boyutların çevre tutumuna etkisini inceleyen araştırmalar yapılması, çevre tutumunu artırmaya yönelik eğitimler planlanması, sigara izmaritinin çevreyi kirleten bir unsur olduğuna vurgu yapan farkındalık çalışmalarının yapılması önerilmektedir. 

Anahtar Kelimeler; Kültür, Olumlu Androjenlik; Olumsuz Androjenlik, Çevre Tutumu

Abstract:
Abstract
Investigation of the Relationship Between Androgenic Characteristics and Environmental Attitudes in Adult Individuals
Introduction: Each culture establishes a set of norms and rules to maintain the order of social life, and each culture is unique. One of the theories developed to understand the differences between cultures is Hofstede's (1980) Cultural Dimensions Theory, particularly the masculinity and femininity dimension, which is the starting point of this research. Cultural values also shape the boundaries and framework of individuals' and societies' relationship with nature. Cultural values significantly influence how individuals perceive environmental issues and develop solutions to these problems. 
Objective: The aim of this study is to examine the relationship between positive and negative androgynous characteristics of adults and their environmental attitudes.
Method: The study was conducted as a cross-sectional study between December 2023 and June 2024 with 340 volunteers aged 18 and over in a hospital garden. The data collection tools used were the Descriptive Information Form, the Extended Personal Attributes Questionnaire, and the Environmental Attitudes Scale. Data were obtained through face-to-face interviews. 
Results: The average age of the participants was 33.99±9.86 years. The mean score for positive androgyny was 56.99±7.75, for negative androgyny was 36.00±7.22, and for environmental attitude level was 89.55±12.75. These findings indicate that positive androgynous characteristics in adults are higher than negative androgynous characteristics. A weak but highly significant positive correlation was found between positive androgynous characteristics and environmental attitudes in adults. A negative, moderate, and significant correlation was found between negative androgynous characteristics and environmental attitudes in adults. As positive androgynous characteristics increase, environmental attitudes increase; as negative androgynous characteristics increase, their environmental attitude scores decrease. A significant difference was found between participants' age, gender, and education level and their positive androgynous characteristics. Men display more positive androgynous characteristics than women, the 25-34 age group more than the 45-54 age group, and university graduates more than primary school graduates. A significant relationship was found between negative androgynous characteristics and participants' age and employment status; students display more negative androgynous characteristics than employees, and the 18-24 age group more than the 35-44 age group. It was determined that those who do not litter cigarette butts have higher environmental attitude scores than those who do. Those with higher education levels have higher environmental attitudes. 
Conclusions and Recommendations: This study examined the effects of positive and negative androgynous characteristics on environmental attitudes, presenting results that are generally consistent with the existing literature. In this way, it is aimed to contribute to the literature by evaluating the human-environment relationship independently of stereotypes. It is recommended that the relationship between the androgynous role within societal gender roles and environmental attitudes be explored with larger sample groups, that research on the influence of other cultural dimensions on environmental attitudes be conducted, that programs aimed at enhancing environmental attitudes be developed, and that awareness campaigns highlighting the environmental pollution caused by cigarette butts be implemented.

Keywords: Culture, Positive Androgyny, Negative Androgyny, Environmental Attitude