Egemenlik kavramı ve anayasa yapımı ile ilişkisi
The concept of sovereignty and its relation with constitution making
Yazar: İLAYDA ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. ŞAFAK EVRAN TOPUZKANAMIŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çalışmamızda anayasayı yapan iktidar olarak asli kurucu iktidarın 
doğası, egemenlik kavramı ile ilişkilendirilerek açıklanmaya çalışılmıştır. 
Öncelikle bu amaçla kavramın günümüzdeki anlamını kazanmasını sağlayan 
düşünürler olarak belirlenen Jean Bodin, Thomas Hobbes ve Jean-Jacques 
Rousseau'nun fikirleri incelenmiştir. 
Modern anlamda egemenlik kavramı, Niccolo Machiavelli'nin devlette 
iktidarı elde etmeye ve sürdürmeye yönelik tezlerini geliştirerek teorik bir 
zemine oturtan Jean Bodin tarafından oluşturulmuştur. Egemenin yarattığı 
kanuna atfedilen kudret, hukukun Kilise'nin boyunduruğundan kurtulması 
sürecindeki en önemli adımlardandır. Dinsel otoriteler dışında başka bir 
kaynağın üstün hukuk yaratabileceği düşüncesi, Orta Çağ Avrupası için 
yenilikçi bir fikir olarak görülebilir. 
Bodin'in niteliklerini mutlak, devredilemez ve sınırsız olarak belirlediği 
egemenlik fikri; Hobbes'un sosyal sözleşme teorisini kullanması ile meşruiyet 
kazanmış ve Rousseau sayesinde kaynağını monarktan halka aktarmıştır.
Kurucu ve kurulmuş iktidar ayrımının zeminini oluşturması ve halk 
egemenliğini savunarak katılımcı bir kurucu iktidar öngörmesiyle Rousseau, bu 
çalışmada kilit noktayı oluşturmaktadır. Fransız Devrimi ve sonrasındaki 
anayasacılık süreçleri doğrudan Rousseau'nun fikirleri üzerine kurulmasa da 
ilhamını büyük ölçüde onun düşüncelerinden almıştır.
Değişen dünyayla beraber yayılan anayasacılık ve ulus-devletler, yeni 
egemenlik anlayışını da beraberinde getirmiştir. Artık egemenliğin klasik 
egemenlik olarak adlandırdığımız sınırsızlık ve mutlaklık unsurları küreselleşen 
dünyada uygulanabilecek durumda değildir. Yeni düzen, yeni anayasa 
tasarımlarının ortaya çıkmasını zorunlu kılmıştır. Bu süreç, asli kurucu 
iktidarın yapısına da sirayet etmiştir. Evrenselci model olarak ortaya çıkan yeni 
anayasa tasarımı, halkın anayasacılığına yaptığı müdahale ile tartışmalara 
neden olmuştur. Diğer yandan demokratik anayasa süreçleri, kapsayıcılıklarını 
giderek artırmaktadır. Tüm bu anlatılanlar ışığında amacımız, kurucu iktidar 
ile egemenliğin ilişkisini tespit etmek ve değişen dünyada kavramların 
doğasında yaşanan değişimleri incelemektir.

Abstract:
In our research, we have tried to explain the nature of the primary 
constituent power as the power that creates the constitution by associating it 
with the concept of sovereignty. For this purpose, we analyzed the ideas of Jean 
Bodin, Thomas Hobbes, and Jean-Jacques Rousseau, who are considered as the 
intellectuals who enabled the concept to acquire its current understanding.
The concept of sovereignty in the modern sense was created by Jean 
Bodin, who theoretically developed Niccolò Machiavelli's theses on acquiring 
and maintaining power in the state. The power attributed to the sovereign in 
creating laws is one of the essential steps in the process of liberating law from 
the affect of the Church. The idea that other sources than the religious 
authorities could create rule can be seen as an innovative idea for Medieval 
Europe.
The idea of sovereignty, whose qualities Bodin defined as absolute, 
inalienable, and unlimited, gained legitimacy with Hobbes' use of the social 
contract theory and transferred its origin from the monarch to the people with 
Rousseau. Rousseau constitutes the critical point in this study as he laid the 
groundwork for the distinction between constituent and constituted power and 
envisioned a participatory constituent power by advocating for popular 
sovereignty. Although the French Revolution and the following 
constitutionalism processes were not directly based on Rousseau's writings, his 
thoughts largely inspired the process.
Constitutionalism and nation-states expanded within a changing world, 
bringing a new understanding of sovereignty. The unlimited and absolute 
aspects of sovereignty, which we call classical sovereignty, no longer apply in the 
globalizing world. The new order has necessitated the emergence of new 
constitutional designs. This development has also affected the structure of the 
primary constituent power. The emergence of a universal constitutional design 
model caused controversy with its intervention in public constitutionalism. On 
the other hand, democratic constitutional processes are increasing their 
inclusiveness. In the light of all this, our aim is to identify the relationship 
between constituent power and sovereignty and to examine the changes in the 
nature of the concepts in a transforming world.