Coğrafi bilgi modelleme sistemine dayalı taşkın risk analizi
Flood risk analysis based on geographic i̇nformation modeling system
Yazar: UĞUR ENGİN
Danışman: DOÇ. DR. CAHİT YERDELEN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Hidrolik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Günümüzde iklim değişikliği ile birlikte dünyada ve ülkemizde kısa süreli ani yağışlar görülmektedir. Olumsuz hava şartlarının neden olduğu taşkın olayları önemli ölçüde can ve mal kaybına neden olabilmektedir. Taşkın zararlarını en düşük seviyeye indirebilmek için taşkın riski ön değerlendirme çalışmalarının yapılması ve erken uyarı sistemlerinin kullanılması çağımızın gereği olmuştur. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) olarak nitelendirilen uygulamalar sayesinde yapılan taşkın risk analizleri gerçeğe yakın sonuçlar vererek zararları minimum düzeye indirilebilmektedir. 
Bu tez çalışmasında CBS kullanılarak, Balıkesir'in Edremit ilçesinde yer alan Zeytinli Çayı'nın faklı tekerrür süreli (5, 10, 25, 50, 100, 500 yıl) taşkın debileri hesaplanarak risk analizleri yapılmıştır. Bölgenin sayısal yükseklik modeli, akarsu kolları, talveg hattı, akarsu kıyı çizgileri ve en kesitleri, Devlet Su İşleri (DSİ) 25. Bölge Müdürlüğü tarafından temin edilen 1/25000 ölçekli haritalar ile birer CBS yazılımı olan Global Mapper ve AutoCAD Civil 3D yardımı ile oluşturulmuştur. Akarsuya ait hidrolik modelin oluşturulabilmesi için Amerika Birleşik Devletleri Askeri Mühendislik Birimi (USACE) tarafından geliştiren ve bir nehir analiz programı olan Hydrologic Engineering Centers River Analysis System (HEC-RAS) programı kullanılmıştır. Farklı taşkın senaryoları için doğal akarsu yatağının taşkın analizleri yapılarak, akarsu üzerindeki ıslah çalışmalarının yeterliliği incelenmiş ve elde edilen sonuçlara göre değerlendirmeler yapılmıştır.

Abstract:
Due to recent global climate change, our country is experiencing short and sudden heavy rainfalls. These unusually negative weather changes lead flooding in our cities which result in the loss of many lives and properties. To minimize the levels of damage and losses caused by these floods, it is necessary to evaluate and foresee early detection sings of the recuring flooding. Certain implementations such as geographical information systems (GIS) have been able to analyze flood risk and achieve close to real life results. By achieving these results they have been able to minimize the potential damage that may caused by these floods.
In this study, the GIS have done testing in the Zeytinli Çay located in Edremit, Balıkesir. Their testing was done by implementing different return periods (5, 10, 25, 50, 100, 500 years) of calculating the flow of floodplain analysis. The region's digital elevation model, stream network, flow paths and cross sections were produced with help of 1/25000 scale maps Global Mapper and AutoCAD Civil 3D. The hydraulic model of the stream network was created by a river analysis program (HEC-RAS) Hydrological Engineering Center River Analysis System, produced by the (USACE) United States Army Corp of Engineers. To improve and adequate results, natural river banks were used in the analysis where, various flooding scenarios were implemented. The results were obtained and assessed acording to the these examination.