Karşılıksız çek ve karşılıksız çek düzenlemenin yaptırımları
In the light of latest legal regulations dishonored check and implemented sanctions
Yazar: ABDULSAMET AYDINLI
Danışman: PROF. DR. YASİN KURBAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çek; Türk Ticaret Kanunu'nun Kıymetli Evrak başlığı altında düzenlenen, tarihi çok eskiye dayanan, zaman içerisinde ticari hayatta kullanımı oldukça yaygınlaşan ve neredeyse kullanımı vazgeçilemez hal almış bir kambiyo senedidir. Çekin bu denli yaygın kullanımı birtakım problemleri de beraberinde getirmiştir. İşbu tez çalışmasında çek kullanımında ortaya çıkan en mühim hususlardan biri olan "karşılıksız çek" daha doğru tabiri ile "çekin karşılıksız bırakılması" durumlarında uygulanacak cezai müeyyideler ve hukuki neticeler mevzuattaki güncel değişikliklerle birlikte tetkik edilmeye çalışılmıştır. Özellikle 2019 yılının sonlarından itibaren 2020 yılında tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgını sebebi ile getirilen yeni kanuni düzenlemelere de değinilmiştir. Hukukumuzda çeke uygulanan yasal düzenlemeler değişen sosyo-ekonomik şartlara göre süreç içerisinde birçok değişikliğe uğramıştır. Bu değişikliklerden son kapsamlı olanı 6728 Sayılı "Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu" ile TTK'da ve Çek Kanunu'nda yapılan değişikliklerdir. İlgili yasal düzenleme ile kare kod ve banka seri numarası çekin unsurları arasında zikredilmiş olup çekin kısmen veya tamamen karşılıksız kalması halinde adli para cezasının ödenmemesi durumunda mahkûm olunan para cezasının alternatif infaz yöntemlerinden herhangi birine çevrilmeden hapis cezası olarak infaz edileceği hüküm altına alınmıştır.

Anahtar Kelimeler: Çek, Karşılıksız Çek, Başvuru (Müracaat) Hakkı, İdari Yaptırım, Cezai Yaptırım

Abstract:
Check is a bill of exchange, which is regulated under the title of Negotiable Documents in the Turkish Commercial Code, and its use has become indispensable in the process of which its use has become very common in commercial life, dating back to ancient times. Such widespread use of the check has brought some problems with it. In this thesis, one of the most important issues that arise in the use of checks, "dishonored check", with the more correct expression, the penal sanctions and legal consequences to be applied in cases of "bending a check" have been tried to be examined together with the current changes in the legislation. Especially since the end of 2019, the new legal regulations introduced due to the Covid-19 epidemic, which affected the whole world in 2020, were also mentioned. The legal regulations applied to the check in our law have undergone many changes in the process according to the changing socio-economic conditions. The last comprehensive one of these amendments is the Law No. 6728 on the Amendment of Certain Laws for the Improvement of the Investment Environment and the amendments made to the Turkish Commercial Code and the Check Law. With the relevant legal regulation, QR code and bank serial number are mentioned among the elements of the check, and it is stipulated that if the check fails partially or completely, if the judicial fine is not paid, the sentenced fine will be executed as a prison sentence without being converted into any of the alternative execution methods.

Keywords: Check, Dishonored Check, Right to Apply, Administrative Sanction, Criminal Sanction