Yeşil okul tasarım ölçütlerinin irdelenmesi: Türkiye'deki mevcut okul binaları üzerinde örnekleme
Examination of green school design criteria:sampling on existing school buildings in Turkey
Yazar: SAĞRA ÇAKIR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖKÇE TUNA TAYGUN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Mimarlık = Architecture

Özet:
Çevre kirliliği küresel bir sorundur ve çözümüne ilişkin atılan adımlar bütün dünyayı ve geleceğimizi ilgilendirmektedir. Geleceğe yönelik, eğitimli ve bilinçli toplumlar yetiştirmek gerekmektedir. Okul, erken yaşta temel eğitimin yapıldığı yer olduğu için sorunun çözümü konusunda önem taşımaktadır. Çocukların çevre ile sürekli etkileşim içinde bulunduğu göz önüne alındığında çevre eğitimi konusunda sadece eğitim programlarında bulunan çevre bilgisine yönelik kuramsal derslerin yeterli olmadığı, çevrenin bu eğitimi destekleyecek nitelikte planlanması gerektiği görülmektedir. Yapının tasarımı da eğitim çıktılarını etkilemektedir. Okul binaları tasarlanırken çevre eğitimine olan katkısı düşünülmemektedir. Öğrencilerde farkındalık yaratacak, tutumlarını etkileyecek, becerilerini geliştiren ve deneyimleyerek öğrenecekleri mekanlar oluşturulması gerekmektedir. Okul yapısı ve bünyesinde bulundurduğu özellikler, öğrenci üzerinde oluşturduğu görsel etki, iç mekan tasarımı vb. çevre eğitimi için çok önemli bir araçtır. 
Çalışmada; yeşil okul tasarım ölçütleri ve uygulamalarının bireysel, toplumsal ve ekonomik katkıları üzerinde durulmuş, mevcut okul yapılarının yeşil okul kapsamında yeniden değerlendirilmesine yönelik uygulanabilir ölçütlerin belirlenmesine katkı sağlamak amaçlanmıştır. Bu amaçla, incelenen yeşil okul örneklerindeki uygulamalar ve Türkiye'deki zorunluluklar irdelenmiş, ayrıca öğrenci, öğremen ve velilerin "çevresel kararlara" katılımını sağlama amaçlı anket çalışması yapılmış, okulların mevcut durumu incelenmiştir.

Mevcut okulların "yeşil okul" kapsamında yeniden değerlendirilmesi ve yeni yapılacak okul yapılarının "yeşil okul" niteliğinde tasarlanması; kaynakların verimli kullanılmasını, çevrenin korunmasını, sağlıklı ve konforlu çevreler oluşturulmasını ve okulun tümüyle bir öğrenme aracı olarak yeniden yorumlanmasını sağlayacaktır.
Mevcut okulların yeşil okul kapsamında yeniden değerlendirilmesine yönelik önerilerin bir kısmının az müdahale gerektiren ve kolaylıkla uygulanabilecek nitelikte olduğu ancak çoğunlukla teknolojiden yararlanılması gerektiği görülmüştür. Gelecek nesillere kalıcı çevre bilinci kazandırma konusunda okul yapılarının "üç boyutlu eğitim araçları" olduğu dikkate alınarak bu konuda yapılan yatırımlar artırılmalı, yeterli bütçe ayrılmalı ve yapılacak olan çalışmalar desteklenmelidir.

Abstract:
Environmental pollution is a global problem and the steps taken to solve it concern the whole world and our future. It is necessary to train educated and conscious societies oriented towards the future. The school places importance on solving the problem because it is the place where basic education is made at an early age. Considering that children are in constant interaction with the environment, it is seen that theoretical lessons about environmental education, which are found only in educational programs in environmental education, are not enough and it is necessary to plan the environment to support this education. The design of the building also affects its output. The contribution to environmental education is not considered when school structures are designed. It is necessary to create places where students will learn by creating awareness, influencing their attitudes, developing their skills and experiencing them. The school structure and its characteristics, the visual impact on the student, interior design and so on is a very important tool for environmental education.
In this study, it was aimed to contribute to determining the applicable criteria for the re-evaluation of existing school buildings within the green school, focusing on the individual, social and economic contributions of green school design criteria and practices. For this purpose, the applications in the green school samples and the necessities in Turkey were examined, and a questionnaire study was conducted to ensure participation of students, teachers and parents in "environmental decisions" and the current situation of schools was examined.
The re-evaluation of existing schools within the scope of "green school" and the design of new school buildings as "green school" will enable the efficient use of resources, the protection of the environment, the creation of healthy and comfortable environments, and the reinterpretation of the school as a whole learning tool.
It has been observed that some of the proposals for the re-evaluation of existing schools within the green school require little intervention and can be easily implemented, but mostly technology needs to be utilized. Considering that school buildings are "three-dimensional educational tools" for providing future generations with a lasting awareness of the environment, investments made in this area should be increased, adequate budget allocation and work to be done should be supported.