Semento osseoz displazili kadın hastaların osteoporoz riski açısından incelenmesi
Examination of female patients with cemento osseous dysplasia for the risk of osteoporosis
Yazar: ASYA ATASOY YÜCESAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SENEM TUĞRA DÖNMEZ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ BAYRAM TORAMAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, SOD lezyonuna sahip kişilerin, bu lezyona sahip olmayan kişilere göre osteoporoz belirteçlerinde farklılık olup olmadığını belirlemektir. Osteoporozun genel sistemik bulguları ortaya çıkmadan önce, mandibular veya maksiller kemiklerde SOD şeklinde belirtiler görülebileceği ve bu bulguların osteoporozun erken tanısında kullanılabilirliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya 30-60 yaş arasında 65 semento osseoz displazili kadın ve 65 sağlıklı kadın dahil edildi. Osteoporotik belirteç olan DEXA ölçümüne ait femur boyun, femur toplam ve L1-L4 vertebra olmak üzere üç bölgede BMD, BMC, t ve z skorları elde edildi. Kliniğimizde elde edilen panoramik radyografilerden mandibular kortikal kalınlık (MKK), panoramik mandibular indeks (PMİ), mandibular kortikal indeks (MKİ) ve fraktal boyut analizi (FBA) değerlendirildi. Metrik değişkenler için normal dağılıma uyan verilere iki bağımsız örneklem t testi, normal dağılıma uymayan verilere ise Mann-Whitneyy U testi uygulandı. Metrik olmayan (kategorik) değişkenler için ki-kare testi kullanıldı. Son olarak araştırmamızın çoklu hipotezlerden oluşmasından dolayı, Benjamini-Hochberg (BH) düzeltmesi yapıldı ve anlamlılık sınırı olarak 0,05 belirlendi.
SOD'lu kadınlar ve kontrol grup arasında osteoporotik belirteçlerde (vitamin D, DEXA) anlamlı düzeyde bir farklılık bulunmadı. SOD ve kontrol grubu arasında PMİ değerleri ve FBA değerleri için anlamlı düzeyde farklılık bulunmadı. SOD'lu hastalarda MKK ve MKİ düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük çıktı.
Bildiğimiz kadarıyla bu çalışmanın haricinde, SOD'a sahip hastalarda DEXA ölçümü, vitamin D düzeyi, FBA ve PMİ ölçümüne bakılan herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. SOD grubunda MKK ve MKİ düzeylerinin kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha düşük çıkması, bizim hipotezimizi mandibular kemik yapısı yönünden desteklemektedir. Ancak, DEXA ve vitamin D değerlerinin gruplar arasında benzer olması mandibular kemikte ortaya çıkan osteoporotik değişikliklerin vücudun diğer bölgelerindeki kemik yapılarını, en azından bizim araştırdığımız yaş grubu için, oluşmadığını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Dexa, Osteoporoz, Vitamin D

Abstract:
The aim of this thesis is to determine whether there are differences in osteoporosis markers between individuals with SOD lesions and those without. It is hypothesized that signs of osteoporosis might manifest as SOD in the mandibular or maxillary bones before general systemic signs of osteoporosis appear, and this study aims to investigate the potential utility of these findings for early diagnosis of osteoporosis. The study included 65 women with cemento-osseous dysplasia and 65 healthy women, aged between 30-60 years. DEXA measurements, an osteoporotic marker, were obtained from three regions: femoral neck, total femur, and L1-L4 vertebra, and the BMD, BMC, t, and z scores were recorded. Mandibular cortical thickness (MCT), panoramic mandibular index (PMI), mandibular cortical index (MCI), and fractal dimension analysis (FDA) were evaluated using panoramic radiographs obtained in our clinic. For metric variables, an independent samples t-test was applied to data with a normal distribution, while the Mann-Whitney U test was used for data not following a normal distribution. The chi-square test was employed for non-metric (categorical) variables. Finally, due to the multiple hypotheses in our research, Benjamini-Hochberg (BH) correction was applied, setting the significance threshold at 0.05.
There was no significant difference in osteoporotic markers (vitamin D, DEXA) between women with cemento-osseous dysplasia and the control group. Similarly, no significant differences were found in PMI and FDA values between the cemento-osseous dysplasia and control groups. However, MCT and MCI levels were significantly lower in patients with cemento-osseous dysplasia compared to the control group.
To our knowledge, apart from this study, no study has been found that DEXA measurement, vitamin D level, FBA and PMI measurement in patients with SOD. The fact that CCT and MCI levels in the SOD group were significantly lower than in the control group supports our hypothesis in terms of mandibular bone structure. However, the similarity of DEXA and vitamin D values between the groups shows that the osteoporotic changes occurring in the mandibular bone do not affect the bone structures in other parts of the body, at least for the age group we investigated.
Keywords: Dexa, Osteoporosis, Vitamin D