Mobilite engeli olan bireylerde fiziksel aktivite bariyerleri anketinin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Adaptation of barriers to physical activity questionnaire for people with mobility impairments to Turkish, validity and reliability study
Yazar: TUBA SÜNBÜL
Danışman: PROF. DR. SEYİT ÇITAKER
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engellilik = Disability ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hareket kısıtlılığı = Mobility limitation ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation

Özet:
Engelli bireyler, sosyal-ekolojik seviyelerde karşılaştıkları bariyerler nedeniyle diğer bireylere göre daha az aktiftir. Literatürde fiziksel aktivite, aktiviteyi zorlaştıran nedenler ve bariyerler ile ilgili çalışmalar mevcuttur fakat engelli bireylerin fiziksel aktivitesini belirlemek için kullanılan anketler sınırlı olduğundan uygulanması zordur. Mobilite Engeli Olan Bireylerde Fiziksel Aktivite Bariyerleri Anketi (FABA), sosyal-ekolojik model kullanılarak uyarlanmış olduğundan kapsayıcıdır. Çalışmanın amacı FABA'nın Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenilirliğinin belirlenmesidir. Çalışmaya 3 aydan uzun süredir fiziksel aktivite katılımlarında çeşitli bariyerlerle karşılaşan,  18 yaşından büyük 168 birey dâhil edildi. Güvenirliğin belirlenmesi için, FABA'ya iç tutarlılık ve test-tekrar test analizleri yapıldı. İç tutarlılığın belirlenmesi Cronbach Alfa ile yapılırken, test-tekrar test analizi için Sınıf İçi Korelasyon Katsayısı kullanıldı. FABA'nın geçerliğine birleşim geçerliği yöntemiyle bakıldı. FABA'nın Fiziksel Aktivite Engelleri Ölçeği (FAEÖ), Kısa Form-36 (KF-36) Yaşam Kalitesi Anketi ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Form (UFAA-KF) ile arasındaki ilişki Pearson Korelasyon Analizi yapılarak değerlendirildi. Değerler için p<0,05 anlamlı bir farklılık ifade etmektedir. Anketin tümüne bakıldığında Cronbach Alfa değeri 0,915 olarak tespit edildi. Bu değere göre anket çok iyi seviyede iç tutarlılık gösterdi. Sınıf İçi Korelasyon Katsayısı 0,911 ile 0,917 arasında değişirken bu sonuç test-tekrar test cevaplarının çok iyi seviyede korele olduğunu gösterdi. Pearson Korelasyon Analiz sonucunda FABA Kişisel ile FAEÖ Kişisel arasında pozitif yönde iyi derecede (r=0,660, p<0,001); FABA Sosyal ile FAEÖ Sosyal Çevre arasında pozitif yönde orta derecede (r=0,508, p<0,001) ilişki bulundu. Sonuçlara göre FABA'nın Türkçeye uyarlanmış halinin kullanılması geçerli ve güvenilirdir. Türkçe konuşan toplumlarda bütüncül bir şekilde değerlendirme sağlamak amacıyla FABA'nın Türkçe uyarlamasının kullanılmasını önermekteyiz.

Abstract:
Disabled individuals are less active than other individuals due to the barriers they encounter at social-ecological levels. In the literature, there are many studies on physical activities, reasons that make the activity difficult, and barriers. Since the questionnaires used to determine the physical activity of people with disabilities are limited, it is difficult to implement. BPAQ-MI is considered to be inclusive as it was adapted using the social-ecological model. The purpose of the study is to adapt BPAQ-MI to Turkish and to determine its validity and reliability. A total of 168 individuals older than 18 years of age who had faced various barriers to their participation in physical activity for more than 3 months were included in the study. Internal consistency and test-retest analyzes were performed to determine the reliability of BPAQ-MI. Cronbach's Alpha value is used to evaluate internal consistency and Intraclass Correlation Coefficient is used to evaluate the test-retest analyzes. The validity of BPAQ-MI was checked using the convergent validity method. For convergent validity, the relationship between BPAQ-MI's Physical Activity Barriers Scale (FAES), Short Form-36 (SF-36) Quality of Life Questionnaire and International physical activity questionnaire short form (IPAQ-SF) was evaluated using Pearson Correlation Analysis. P<0,05 was considered significant for all values. The Cronbach Alpha value for the whole questionnaire was found to be 0,915. This value showed that the questionnaire had a very good level of internal consistency. While the Intraclass Correlation Coefficient ranged from 0,911 to 0,917, this result showed that the test-retest responses were very well correlated. As a result of the Pearson Correlation Analysis, there was a good degree of positive between BPAQ-MI Personal and FAES Personal (r=0,660, p<0,001); A moderate positive correlation (r=0,508, p<0,001) was found between BPAQ-MI Social and FAES Social Environment. According to the results, the use of the Turkish version of BPAQ-MI is valid and reliable. We recommend using the Turkish version of BPAQ-MI in order to provide a holistic assessment in Turkish-speaking societies.