Sürdürülebilir ekonomi için yatırım yapılması gereken enerji kaynaklarının tespiti: Türkiye örneği
Determination of energy sources to invest for sustainable economy: The case of Turkey
Yazar: EMRE AKUSTA
Danışman: DOÇ. DR. RAİF CERGİBOZAN
Kırklareli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy

Özet:
Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde enerji talebi hızla artmaktadır. Artan enerji talebi, enerji kaynaklarının sürdürülebilirliği ve çevresel etkileri konusunu daha da önemli hale getirmektedir. Ayrıca Türkiye, enerji talebini karşılamak için yüksek oranda ithal enerji kullanmakta ve bu durum ülke ekonomisi üzerinde olumsuz etkilere neden olmaktadır. Yenilenebilir enerji kaynaklarının Türkiye'nin enerji ve çevreyle ilgili sorunlarına çözüm olabileceği düşüncesinden hareketle yapılan bu çalışmanın temel amacı, sürdürülebilir kalkınma için Türkiye'de yatırım yapılması gereken en uygun yenilenebilir enerji kaynağını tespit etmektir.
Çalışmada ilk olarak Temel Bileşenler Analizi kullanılarak OECD ülkelerinin ekonomik, sosyal, çevresel sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkınma endeksleri oluşturulmuştur. Daha sonra yenilenebilir enerji kaynaklarının ekonomik, sosyal ve çevresel sürdürülebilirliğe ve sürdürülebilir kalkınmaya katkısı Panel ARDL Yöntemi ile analiz edilmiştir.  Son aşamada ise sürdürülebilir kalkınma için Türkiye'de yatırım yapılması gereken en uygun yenilenebilir enerji kaynağı Bulanık AHP Yöntemi ile tespit edilmiştir. 
Panel ARDL tahmin sonuçlarına göre, yenilenebilir enerji kaynakları toplamı, güneş, rüzgâr ve biyokütle uzun dönemde sürdürülebilir kalkınma üzerinde pozitif etki ederken; hidroelektrik ve jeotermal negatif etki etmektedir. Bulanık AHP analizine göre ise Türkiye'de sürdürülebilir kalkınma için yatırım yapılması geren en uygun yenilenebilir enerji kaynağının güneş olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In developing countries such as Turkey, the demand for energy is rapidly increasing. The increasing energy demand makes the sustainability and environmental impact of energy sources even more important. Additionally, Turkey heavily relies on imported energy to meet its energy demand, which negatively affects the country's economy. Based on the idea that renewable energy sources could provide solutions to Turkey's energy and environmental problems, the main objective of this study is to determine the most suitable renewable energy source for investment aiming for Turkey for sustainable development.
Firstly, in this study, composite indices of economic, social, environmental sustainability and sustainable development of OECD countries were constructed using Principal Component Analysis. Then, the contribution of renewable energy sources to economic, social, and environmental sustainability and sustainable development was analyzed using Panel ARDL Method. In the final stage, the most suitable renewable energy source for investment in Turkey aiming for sustainable development was identified using Fuzzy AHP Method.
According to the Panel ARDL estimation results, the sum of renewable energy sources, including solar, wind, and biomass, has a positive impact on sustainable development in the long term, while hydropower and geothermal have a negative impact. According to the Fuzzy AHP analysis, it has been concluded that the most suitable renewable energy source to invest in Turkey for sustainable development is solar.