Millî Mücadele konulu romanların sosyal bilgiler öğretim programındaki değerler açısından analizi
Examination of novels on the National Struggle in terms of values in the social studies curriculum
Yazar: HATİCE SEÇKİN UYGUR
Danışman: PROF. DR. RECEP DÜNDAR
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Milli Mücadele = National Struggle ; Milli Mücadele Dönemi = National Struggle Period ; Roman = Novel ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
İçinde yaşadığımız hayatı anlamlı kılan ve davranışlarımıza yön veren en önemli faktörden biri de değerlerdir. Bu nedenle bir toplumun temel yapı taşını değerler oluşturur. Keza toplumları bilinçlendiren ortak bir paydada toplayan da bu değer yargılarıdır. Ülkeler; birlik ve beraberliğini sürdürebilmek için de sahip oldukları millî, manevi, ahlaki değerleri koruyarak gelecek nesillere aktarmak zorundadır. Bunun içindir ki değerlerden arınmış bir eğitim sistemi düşünülemez. Çünkü eğitimin temel amaçlarında biri de toplumdaki değer yargılarını gelecek nesillere aktarmaktır. Ancak gelişen teknoloji ile birlikte küreselleşen dünyada insanlar değer yargılarını kaybetmeye başlamıştır. Bu yüzden her ulus kendi eğitim programlarında değerler eğitimine ayrıca önem vermeye başlamıştır. Bu çerçevede Türk eğitim sistemi de bu olumsuz etkileri azaltmak için 2018'de ders öğretim programlarında güncelleme yaparak değerler eğitimine ayrıca önem vermeye başlamıştır. Nitekim hayatın kendisi olan sosyal bilgiler dersi de değerler aktarımı açısından önemli derslerden biridir. Çünkü sosyal bilgileri dersi vatandaşlık eğitiminde kültür aktarımı görevini üstlenmiştir. Zira sosyal bilgilerin özel amaçları arasında yer alan: öğrencilerin Türk kültürünü ve tarihini oluşturan temel öğe ve süreçleri kavramasına, millî bilincin oluşmasını sağlayarak öğrencilere kültürel mirasın korunması ve geliştirilmesi gerektiğini öğretmek ve böylelikle öğrencilerin yaşadığı çevreyi tanımasına ve analiz etmesine yardımcı olmak vardır. Keza bu sayede de Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak vatanını ve milletini seven, sorumluluklarını yerine getiren, millî bilince sahip birer etkin vatandaş yetiştirilir. Bu çalışmanın amacı; Türk milletinin tarih boyunca hür yaşadığı gerçeğini destekleyen Millî Mücadele'yi konu alan dört romanın 2018 Sosyal Bilgiler Öğretim Programında yer alan değerler bakımından incelenmesidir. Bu çerçevede doküman incelemesi yöntemi kullanılan bu araştırmada temel olarak Millî Mücadele yıllarını anlatan farklı yazarlara ait dört roman esas alınmıştır. Bu doğrultuda Millî Mücadele Dönemi'ni anlatan romanlar içinde bizzat cephede görev yaparak o yılları yansıtan Halide Edip Adıvar'ın "Ateşten Gömlek", Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun "Yaban" romanları ile o dönemde yaşayıp o yılları romanlarına yansıtan yazarlardan Reşat Nuri Güntekin'in "Yeşil Gece" ve Mehmet Rauf'un "Halas (Kurtuluş) " romanları araştırmaya veri olarak seçilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Millî Mücadele, Değer, Değerler Eğitimi, Sosyal Bilgiler, Roman

Abstract:
One of the most important factors that make the life we live in meaningful and direct our behavior is values. Therefore, values constitute the basic building block of a society. Because it is the values that raise the awareness of the societies and gather them on a common denominator. For this reason, an education system free of values is unthinkable. Because countries preserve their national, moral and moral values and transfer them to future generations in order to maintain their unity and solidarity. However, in the globalizing world with the developing technology, people have started to lose their value judgments. Therefore, every nation has started to give importance to values education in their education programs. In this context, the Turkish education system started to give importance to values education by updating the curriculum in 2018 in order to reduce these negative effects. As a matter of fact, the social studies course, which is life itself, is one of the important courses in terms of transferring values. Because the social studies course has undertaken the task of cultural transfer in citizenship education. Because, among the special purposes of social studies are: to help students understand the basic elements and processes that make up Turkish culture and history, to help students recognize and analyze the environment in which they live, to teach students that cultural heritage should be protected and developed by creating national consciousness. Likewise, as citizens of the Republic of Turkey, active citizens who love their homeland and nation, fulfill their responsibilities and have national consciousness are raised.
The aim of this study is; It is an examination of four novels about the National Struggle, which does not change the fact that the Turkish nation has lived freely throughout history, in terms of the values included in the 2018 Social Studies Curriculum. In this context, document examination method is used in this research, which is based on four novels belonging to different authors describing the years of the National Struggle. In this direction, Halide Edip Adıvar's "Ateşten Gömlek", Yakup Kadri Karaosmanoğlu's "Yaban" novels, Reşat Nuri Güntekin's "Yeşil Gece" and Mehmet Rauf's "Halas (Kurtuluş)" novels, which reflect those years by serving at the front by serving at the front among the novels describing the National Struggle Period, were selected as data for the research.
Keywords: National Struggle, Value, Values Education, Social Studies, Novel