Erzincan havzasının potansiyel alan verileri ile incelenmesi
Investigation of Erzincan basin with potential field data
Yazar: ÖMER LÜTFÜ AYDIN
Danışman: DOÇ. ÖZCAN BEKTAŞ
Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Bu tezde, Erzincan havzası gravite verileri kullanılarak araştırılmıştır. Ayrıca çalışma alanında mevcut süreksizliklerin yanı sıra gömülü süreksizliklerin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Günümüzde yeraltında bulunan gömülü yapıların belirlenmesi ve görüntülenmesi oldukça yaygın bir konu olup gelişen mühendislik teknolojileri ile gömülü yapılarının konumu ve şekli ayrıntılı bir şekilde belirlenebilmektedir. Sınır belirleme süzgeçleri ile verinin yapı ile analizi ve bağlantısı ortaya konulur ve net bilgiler elde edilir.
 Gravite anomalilerine 0.25, 0.50, 0.75 ve 1 km seviyeleri için aşağı ve yukarı uzanım yöntemleri uygulanmıştır. Aşağı Uzanım uygulanmış gravite haritaları incelendiğinde sığ derinliklerden başlayarak derinlere inildikçe gürültü seviyesinin arttığı gözlenmiştir. Bu nedenle aşağı uzanım uygulanmış gravite haritalarına herhangi bir işlem uygulanmamıştır. 
Yukarı uzanım uygulanan her bir veriye sırasıyla Toplam Yatay Türev Süzgeci (TYT),  Analitik Sinyal Türev Süzgeci (AS),  Tilt Angle Türev Süzgeci (Tilt), Eğim Açısının Toplam Yatay Türev Süzgeci (THDR), Teta Açısı Türev Süzgeci (cos ϴ) ve Hiperbolik Eğim Açısı Türev Süzgeci (HTA) olmak üzere toplam 6 adet türev uygulanmış ve bölgedeki süreksizlikler ile jeolojik yapı sınırları ortaya konulmuştur. Uygulanan türev tabanlı süzgeçlerden Tilt ve Teta açısı türevleri en iyi sonucu vermiştir. Elde edilen bilgiler mevcut yüzey jeolojisiyle karşılaştırılmış ve formasyonlar arası uyum kontrol edilmiştir. Ayrıca yüzey gözlemlerinden belirlenmiş süreksizliklerin yanı sıra elde edilen sonuçlar ışığında yeni yapı ve süreksizlikler ortaya çıkarılmıştır.
Çalışma alanına ait gravite verisi kullanılarak Erzincan havzası üç boyutlu modellenmiştir. Modelleme sonucunda Erzincan Havzasının ortalama 7 km. kalınlığa sahip olduğu belirlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Erzincan Havzası, Gravite verisi, 3B modelleme, Türev tabanlı süzgeçler

Abstract:
In this thesis, Erzincan basin is investigated by using the gravity data. Also, it is aimed to burried structures as well as existing discontinuities in study area. Determining and imaging the buried structures in underground is a widespread topic and the location and shape of  buried structures can be determined detaily with growing engineering technologies. Connection and analysis of the structure of the data is presented and obtained clearly by the edge detection filters. 
Downward and upward continuation methods are applied to gravity anomalies for levels of 0.25, 0.50, 0.75 and 1 km. When downward continuated gravity maps are examined, it is observed that the level of noise start to increase from the shallow to deep depths. Therefore, any processes are not applied to downward continued gravity maps. 
Total Horizontal Derivative (THD), Analytical Signal (AS), Tilt Angle Derivative (Tilt), Total Horizontal Derivative (THDR), Teta Angle Derivative (cosϴ) and Hyperbolic Tilt Angle Derivative (HTA) are performed respectively and the discontinuities and the boundaries of the geological structure are determined in the region. Tilt and Teta angle derivatives are given the best results from the applied derivative filters. The obtained results are compared with the existing surface geology. In addition to the discontinuities determined from surface observations, new structures and discontinuities are found from obtained results. 
Erzincan basin is modeled in three dimensions by using gravity data of the study area. It is determined from the modelling results that the Erzincan Basin has average 7 km thickness.

Key Words: Erzincan Basin, Gravity data, 3D modeling, Derivative-based filters.