Yarı kurak alanlarda mikro havza su hasadı tekniğinin genç Antep fıstığı ağaçlarının gelişimi, toprak ve su korunumuna etkileri
Effects of micro-cathcment water harvesting technique on young pistachio trees growth, soil and water conservation in semi- arid areas
Yazar: MERYEM KUZUCU
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ÇELİK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Su hasadı teknikleri kurak alanlarda yağmur sularını biriktirerek su sıkıntısının ve kuraklığın etkilerini azaltmanın yanı sıra, toprak ve su koruma açısından da yarar sağlamaktadır. Bu çalışmada, yağışların yetersiz olduğu yarı kurak iklime sahip Güneydoğu Anadolu bölgesinde, sulama olanağı bulunmayan genellikle eğimli arazilere tesis edilmiş genç antepfıstığı bahçelerinde verim artışı sağlamak amacıyla, Negarim mikro havza su hasadı tekniği uygulanmıştır.Bu çalışmada; yağmur suyunun bitkinin kök bölgesinde birikimini sağlamak amacıyla Negarim adı verilen mikro havzalar içerisine yerleştirilen plastik örtü, taş ve sap saman malçı ile mikro-havza yüzeyinin sıkıştırılması ve kontrol konularından oluşan 45 adet mikro-havzanın su hasadı performansları değerlendirilmiştir. Araştırmada üç su yılı boyunca toprak su içeriği izlenmiş, yüzey akış ve sediment kayıpları ölçümü ile bitki su tüketimi belirlemeleri yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre yıllık ortalama yağışı 250 ile 350 mm arasında değişen deneme alanında, 3 su yılı boyunca meydana gelen ortalama maksimum yüzey akış 7090 L/parsel ile plastik örtü konusunda, ortalama minimum yüzey akış 756 L/parsel ile taş örtü konusunda belirlenmiştir. Ortalama maksimum sediment taşınımı 2870 g/parsel ile yüzey sıkıştırma konusunda, ortalama minimum sediment kaybını ise 590 g/parsel ile taş örtü konusunda ölçülmüştür. Mikro-havza yüzeyi plastik örtü ile kaplı olduğundan erozyon kontrolünü en iyi şekilde sağlayan uygulama plastik örtü olarak saptanmıştır. Plastik örtü konusunu sap-saman malcı, taş örtü ve yüzey sıkıştırma konuları izlemiştir. Sonuç olarak kuru koşullarda ve eğimli arazilerde üretimi yapılan antepfıstığı bahçelerinde Negarim mikro havza su hasadı tekniğinin ağaçların gelişim ve verimini arttırmanın yanı sıra toprak ve su muhafazası açısından da yararlı ve uygulanabilir bir teknik olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Water harvesting techniques provide collecting rainwater to reduce the effects of water shortage and drought as well as the added benefits of soil and water conservation in dry areas. In this study, The Negarim microcatchment water harvesting technique was used in the young pistachio orchards established in sloping areas under rainfed conditions in the Southeast Anatolia Region.In this study, in order to transport the rain water to the root zone of the plant, 45 micro-catchments with different surface treatments including plastic sheeting, surface compaction, stone cropping and straw mulching, and control were considered. Soil water, runoff, sediment losses were measured and plant water consumption was estimated for three water years. According to the results, the annual average rainfall ranged from 250 to 350 mm in the experimental area, the average maximum runoff was 7090 L/plot in plastic cover. The average minimum runoff was 756 L/plot in stone cropping during the experimental years. Average maximum sediment loss was measured as 2870 g/plot in plots of the surface compaction plots, and average minimum sediment loss was 590 g/plot in stone cropping plots. The best erosion control was observed for micro-catchment surface covered with plastic sheet. This treatment was followed by straw mulching, soil surface compacting and stone mulching.Finally, in pistachio orchards established in sloping areas without irrigation, Negarim micro-catchment water harvesting technique was found to be useful and feasible technique to increase tree growth and yield, as well as conserving soil and water.