İstanbul Büyükşehir Belediyesi Spor İstanbul'da çalışanların örgütsel adalet ve örgütsel güven algılarının örgütsel bağlılık davranışı üzerindeki etkisi ve buna yönelik bir uygulama
The effects of perception of organizational justice and organizational trust on the organizational commitment behaviour in İstanbul Metropolitan Municipality spor İstanbul and sample aimed at this
Yazar: ARİF ÇETİN
Danışman: PROF. DR. SALİH GÜNEY
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Spor = Sports ; İşletme = Business Administration
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Spor merkezi = Sport center ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel güven = Organizational trust ; İstanbul Büyükşehir Belediyesi = Istanbul Metropolitan Municipality

Özet:
Bu araştırmanın amacı örgütsel adalet, örgütsel güven algılarının İBB Spor İstanbul'da çalışan personelin örgütsel bağlılık davranışları üzerine etkilerini incelemektir. Çalışmada, literatürde üzerinde sıklıkla durulan örgütsel adalet ve örgütsel güven algılarının örgütsel bağlılık arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkileri bütüncül bir model kapsamında ele alınmıştır. Araştırmanın örneklemini, İBB Spor İstanbul'a bağlı 40 spor tesisinde rastgele seçim yöntemi kullanılarak seçilen erkek ve kadın personeller oluşturmuştur. 
Araştırmada örgütsel adalet ölçeği olarak Niehoff ve Moorman tarafından kullanılan ve örgütsel adaleti dağıtım adaleti, işlemsel adalet ve etkileşimsel adalet olmak üzere üç alt boyutta inceleyen ölçek, yöneticiye güven ölçeği olarak Hoy ve Tschannen-Moran tarafından geliştirilen ölçek; örgüte güven ölçeği olarak Daboval, Comish, Swindle ve Gaster tarafından geliştirilen ölçek; örgütsel bağlılık ölçeği olarak ise Allen, Meyer ve Smith tarafından geliştirilen duygusal bağlılık, devam bağlılığı ve normatif bağlılık olmak üzere üç boyutta inceleyen örgütsel bağlılık ölçeği kullanılmıştır. Örgütsel adalet, örgütsel güven ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişkiler, faktör analizi, korelasyon analizi ve Yapısal Eşitlik Modeli-Kısmi En Küçük Kareler ile test edilmiştir. Ayrıca, çalışanların demografik özelliklerinin örgütsel bağlılığı nasıl etkilediğine yönelik olarak T Testi ve Tek Yönlü Anova Testi uygulanmıştır.
Araştırma sonucunda, örgütsel adalet ve örgütsel güven algılamaları ile örgütsel bağlılık davranışı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu bulunmuştur. Yol analizi sonucunda ise en güçlü ilişkinin duygusal bağlılıkla örgüte güven arasında olduğu ortaya çıkmıştır. Yani, örgüte güven dağıtımsal adalete oranla örgütsel bağlılık davranışı üzerinde daha yüksek bir sorumluluğa sahip olduğu görülmüştür. 
Bunun yanında, örgütsel adalet ve örgütsel güven ile örgütsel bağlılık alt boyutlarından dağıtımsal adalet ile duygusal bağlılık arasında, yöneticiye güven ile normatif bağlılık arasında, örgüte güven ile duygusal bağlılık arasında ve son olarak kuruma güven ile normatif bağlılık arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunurken diğer örgütsel adalet, güven ve bağlılığın diğer alt boyutlar arasında herhangi bir ilişki bulunamamıştır. Çalışanların demografik özellikleri incelendiğinde ise devam bağlılığı ile cinsiyet değişkeni ve duygusal bağlılık ile medeni durum arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın varlığı görülürken örgütsel bağlılığın diğer boyutları için cinsiyet ve örgütsel bağlılığın tüm boyutları ile yaş, medeni durum, eğitim durumu, kurumdaki görev süresi, pozisyon ve gelir düzeyi grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa kanıt sağlanamamaktadır.
Sonuç olarak, çalışanların yüksek organizasyonel güven ve örgütsel adalet algılarının, örgütsel bağlılığın artmasına neden olacağı söylenebilir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of the perception of organizational justice and organizational trust to the organizational commitment behaviours of employees of the İstanbul Metropolitan Municipality (IMM) Spor İstanbul. The study analyses frequently discussed organizational attitude and behaviours in the literature, direct and indirect effects of organizational justice, organizational trust and organizational commitment by means of a holistic model. The sample of the study is male and female employees working in sports facilities of IMM Spor İstanbul who are randomly selected from 40 sports facilities. 
A scale which is used by Niehoff and Moorman as organizational justice scale and which examines the organizational justice scale in three sub-dimensions such as distribution justice, procedural justice and interactional justice; perception of trust in supervisor scale which is improved by Hoy and Tschannen-Moran; perception of trust in organizational scale which is improved by Daboval, Comish, Swindle and Gaster and organizational commitment scale which is also improved by Allen Meyer and Smith as organizational commitment scale and which examines in three dimensions which are affective commitment, the commitment of continuation and normative commitment are used in the work. The relations between organizational justice, organizational trust and organizational commitment is tested with factor analysis, correlation analysis and SEM Partial Least Squares. Also, T Test and one-way Anova Test are applied directed how demographic characteristics of workers effects the organizational commitment.
The results show that organizational justice and organizational trust are positive and in high relationship with the organizational commitment. As a result of the path analysis, there was a significant relationship between the sub-dimensions of the distributive justice and affective commitment, supervisor trust and normative commitment, organizational trust and affective commitment, and also organizational trust and normative commitment, while there was no significant relationship between others sub-dimensions of the organizational justice, trust and commitment. In terms of demographics, there was only statistically significant difference between sex in continuance commitment and marital status in affective commitment while age, gender, tenure, position and income are found to be statistically insignificant with the organizational commitment.
In conclusion, it can be reported that employees' high organizational trust and organizational justice perceptions result in an increased organizational commitment.
Keywords: IMM, Spor İstanbul, Organizational Justice, Perception of Trust in Supervisor, Perception of Trust in Organization, Organizational Commitment.