Covid-19 pandemi öncesi ve pandemi döneminde acil servise başvuran erişkin penetran travma vakalarının değerlendirilmesi
Before the covid-19 pandemic and during the pandemic periodevaluation of adult penetranting trauma cases referred to the emergency department
Yazar: KADİR EMRE UĞURLU
Danışman: DOÇ. DR. EMİN UYSAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Travma hala tüm dünyada morbidite ve mortalitede en sık nedenler arasındadır. COVİD-19 pandemi öncesi ile pandemi döneminde acil servise penetran travma ile başvuran erişkin hastaların değerlendirilmesi amaçlandı.
Metotlar: Bu retrospektif çalışmada 20.03.2018 – 20.03.2022 tarihleri arasında acil travma alanımıza penetran travma nedeniyle başvuran 18 yaş ve üstündeki hastalar geçmişe yönelik olarak incelendi.Prepandemi döneminde 368, pandemi döneminde 142 olmak üzere toplam 510 hasta çalışmaya dâhil edildi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, yaralanmanın hangi ayda gerçekleştiği, yaralanma mekanizması, yaralanma bölgesi, ISS ve GKS değerleri, ameliyat ya da kan transfüzyon ihtiyacının olup olmadığı, taburculuk, hastaneye yatış durumu, hangi servise yattığı,başka bir merkeze sevk edilme ve ölümle sonuçlanma gibi hastaların klinik sonlanımı incelendi. 
Bulgular:Pandemi öncesi başvuran 368(%72,1) hastanın 12'si(%3,3) kadın, 356'sı(%96,7) erkek, pandemi döneminde başvuran 142 hastanın(%27,9), 12'si(%8,5) kadın, 130'u(%91,5) erkek olmak üzere toplamda 510 erişkin hasta penetran travma nedeniyle acil servise başvurduğu tespit edildi. Çalışmaya dâhil etme kriterlerini karşılayan hastaların 18-88 yaş aralığında olduğu görüldü. Pandemi öncesi dönemde başvuran 368(%72,1) hastanın yaş ortalaması 29,58(±11,19), pandemi döneminde başvuran 142(%27,9) hastanın yaş ortalaması ise 28,7(±9,41) olduğu görüldü. Pandemi döneminde hasta sayısı ile birlikte hasta sayılarının aylara göre dağılımında tüm aylarda hasta sayısının azaldığı, pandemi döneminde başvuran hasta sayısındaki azalmanın en fazla olduğu ay ekim ayı olduğu görüldü. Pandemi öncesi(265/368)(%72), pandemi döneminde(105/142)(%73,9) olarak tespit edilen toplam 370(%72,5) hastada ateşli silah yaralanması(ASY) görüldü. En sık penetran travma yaralanma bölgesi olarak alt ekstremite(249/510)(%48,8)olduğu tespit edildi. Başvuran 510 hastanın 376'sında(%73,7) GKS skoru (14-15) aralığında, tüm başvuruların 373'ünde(%73,1) ISS değeri 0-15 arasında(0-≤15) olduğu görüldü. 510 hastanın 152'sinin(%29,8) tedavisi acil serviste tamamlanıp taburcu edilirken, 304'ünün(%59,6) hastanede yatarak tedaviye devam ettiği, 31'inin(%6,1) başka bir merkeze sevk edildiği, 23'ünün(%4,5) ise ölümle sonuçlandığı belirlenmiştir. Hastaneye yatışta ortopedi servisi(120/304)(%39,5) pandemi öncesi(80/368)(%21,7), pandemi döneminde(40/142)(%28,1) ilk sırada yer almaktadır. Pandemi öncesi dönemde 25(%6,8), pandemi döneminde ise 6(%4,2), toplamda 31(%6,1) hasta başka bir merkeze sevk edildi. Vakalardan 13'ünün(%3,5) pandemi öncesi dönemde, 10'unun(%7) pandemi döneminde olmak üzere toplamda 23'ünün(%4,5) ölümle sonuçlandığı tespit edildi. Pandemi döneminde; toplam penetrantravma sayısının azaldığı, kadın hasta sayısının değişmediği,yaş ortalamasının yakın değerlerde olduğu, taburculuk oranının azaldığı, hastaneye yatış oranın arttığı,ameliyat ihtiyacı ve kan transfüzyonun azaldığı, sevk sayısının azaldığı, ölüm sayısının azaldığı, ISS ve GKS değerlerinin yakın değerlerde olduğu, yaralanan vücut bölgesinin benzerlik gösterdiği tespit edildi.
Sonuç: Covid-19 pandemisi korunmak için geçici bir süre ile uygulanan karantina kısıtlamalarıyla birlikte hastaların daha çok evlerde vakit geçirmesi sosyal etkileşimlerini ve travma oluşum mekenizmalarını değiştirmiş, bu sonuç acil servis başvurularına yansımıştır.

Abstract:
Aim: Trauma is still among the most common causes of morbidity and
mortality worldwide. It was aimed to evaluate adult patients who presented to the
emergency department with penetrating trauma before and during the COVID-19
pandemic.
Materials and Methods: In this retrospective study, patients aged 18 and
over who were admitted to our emergency trauma department due to penetrating
trauma between 20.03.2018 and 20.03.2022 were retrospectively examined. A total
of 510 patients were included in the study, 368 during the pre-pandemic period and
142 during the pandemic period. Patients' age, gender, the month in which the injury
occurred, mechanism of injury, injury site, ISS and GCS values, whether surgery or
blood transfusion is needed, discharge, hospitalization status, which ward they were
admitted to, transfer to another center, and death. Clinical outcome was examined.
Results: Of the 368 (%72.1) patients admitted before the pandemic, 12
(%3.3) were female and 356 (%96.7) were male. Of the 142 patients (%27.9)
admitted during the pandemic period, 12 (%3.3) were female. It was determined that
a total of 510 adult patients, 12 (%8.5) female and 130 (%91.5) male, were admitted
to the emergency department due to penetrating trauma. It was observed that the
patients who met the inclusion criteria for the study were between the ages of 18-88.
The average age of 368 (%72.1) patients admitted during the pre-pandemic period
was 29.58 (±11.19), and the average age of 142 (%27.9) patients admitted during the
pandemic period was 28.7 (±9.41). In the distribution of the number of patients
according to months during the pandemic period, it was seen that the number of
patients decreased in all months, and the month with the highest decrease in the
number of patients admitted during the pandemic period was October. A total of 370
(%72.5) patients were diagnosed with gunshot wounds (ASI) before the pandemic
(265/368) (%72) and during the pandemic period (105/142) (%73.9). The most
common penetrating trauma injury site was found to be the lower extremity
(249/510) (%48.8). It was observed that the GCS score was in the range of (14-15) in
376 of the 510 patients (%73.7), and the ISS score was between 0-15 (0-≤15) in 373
x
of all applications (%73.1). While the treatment of 152 (%29.8) of 510 patients was
completed in the emergency department and discharged, 304 (%59.6) continued their
inpatient treatment in the hospital, 31 (%6.1) were referred to another center, and 23
patients (%59.6) continued their inpatient treatment in the hospital. It was determined
that %4.5 of the cases resulted in death. The orthopedic service ranks first in
hospitalization (120/304) (%39.5) before the pandemic (80/368) (%21.7) and during
the pandemic period (40/142) (%28.1). 25 (%6.8) patients in the pre-pandemic
period and 6 (%4.2) in the pandemic period, a total of 31 (%6.1) patients, were
referred to another center. It was determined that a total of 23 (%4.5) of the cases
resulted in death, 13 (%3.5) of which occurred in the pre-pandemic period and 10
(%7) during the pandemic period. During the pandemic period; the total number of
penetrating traumas decreased, the number of female patients did not change, the
average age was close to the average, the discharge rate decreased, the
hospitalization rate increased, the need for surgery and blood transfusion decreased,
the number of referrals decreased, the number of deaths decreased, ISS and GCS
values were close to the same values, the number of injured patients It was
determined that the body parts were similar.
Conclusion: With the quarantine restrictions temporarily applied to protect
against the Covid-19 pandemic, patients spending more time at home has changed
their social interactions and trauma formation mechanisms, and this result is reflected
in emergency department admissions.
Keywords: Emergency room, penetrating trauma, pre-pandemic, covid-19
pandemic