Suçluların geri verilmesi
Extradition
Yazar: CEMİLE TURAN
Danışman: DOÇ. DR. FERİHA BİLGE TANRIBİLİR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Devletler Özel Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Siyasi suçlar = Political offences ; Suçlular = Criminals ; Suçluların iadesi = Extradition

Özet:
Suçluların geri verilmesi, bir kimsenin yurtdışında işlediği suç nedeniyle yargılanabilmesi veya yurtdışında aleyhine verilmiş olan bir mahkumiyet kararının yerine getirilmesi için sanığın veya hükümlünün ülkesinde bulunduğu devlet tarafından, yargı veya infaz yetkisine sahip olan devlete verilmesidir. Adli yardım vasıtalarının en önemlilerinden olan suçluların geri verilmesi kurumuna tarihin çok eski devirlerinden beri rastlanmaktadır.Suçluların geri verilebilmesi bakımından devletlerce genel kabul gören birtakım koşullar mevcuttur. Bu koşullar, olumsuz ve olumlu koşullar olmak üzere iki gruba ayrılabilir.Olumsuz koşullardan ilki, geri verilecek kişinin, talep edilen devletin vatandaşı olmamasıdır. Siyasi bir suçtan sanık veya mahkum bir kişinin geri verilmeyeceği de genel olarak kabul edilmiştir. Ancak siyasi suçlardan dolayı geri verilmezlik kuralına, gerek uygulamayla gerek milletlerarası anlaşmalarla birtakım istisnalar getirilmiştir. Bu istisnalardan ilki Belçika şartıdır. Buna göre, devlet başkanlarına veya aile üyelerine karşı işlenen fiiller siyasi suç sayılmaz. Siyasi suçlardan dolayı geri verilmezlik kuralının diğer istisnaları, terör suçları (tedhişçilik fiilleri), anarşizm, insanlığa karşı işlenen suçlar ve savaş suçlarıdır. Siyasi sayılmayan bu fiiller, geri vermeye konu olabilir. Askeri suç kapsamına giren suçlar, mali suçlar ve basın suçları bakımından da suçluların geri verilmesi genellikle kabul edilmemiştir. Bunlardan başka, geri vermenin sözkonusu olabilmesi için, talep edilen devletin yargı hakkı olmamalıdır. Ayrıca ?non bis in idem? ilkesi gereğince talep edilen devlet ülkesinde veya üçüncü bir devlette, geri verme talebine konu olan suçundan dolayı hakkında bir hüküm verilen veya kovuşturmasına son verilen kişi geri verilmez. Geri verilecek devlette ölüm cezası olması halinde ise, suçluların geri verilmesi için, bu cezanın infaz edilmeyeceğine ilişkin güvence istenmektedir.Olumlu koşullar bakımından, suçluların geri verilebilmesi için kural olarak buna ilişkin bir anlaşmanın varlığı gerekir. Ancak, anlaşma olmasa da, iyiniyet ve nezaket kuralları gereği de geri verme mümkündür. Öte yandan, suçluların geri verilebilmesi için suç teşkil eden bir fiilin varlığı şarttır. Sözkonusu fiilin her iki devlet kanununa göre de suç olması gerekir. Ayrıca, bu suçun takip edilebilir olması ve geri vermeye konu teşkil etmesi de gereklidir. Son olarak, geri verme talep edilmiş olmalıdır.TCK ve SİDAS'ta da suçluların geri verilmesinin koşulları, devletlerce genel kabul gören yukarıdaki koşullara benzer şekilde düzenlenmiştir.Bir suçluyu talep edecek olan devlet öncelikle bir talepname hazırlayarak talep edilen devlete göndermelidir. Geri verme talebi kural olarak diplomatik yollarla yapılır. Talepnameyi alan devletin yetkili organları, talepnameyi inceleyerek kararını verir. Bu karar talep eden devlete bildirilir. Kararda belirtilen tarih ve yerde talep edilen kişi teslim edilir.Suçluların geri verilmesinin hukuki sonucu, kendini ihtisas ilkesinde göstermektedir. Bu ilke uyarınca, talep edilen kişi hakkında, ancak talepnamede açık olarak gösterilen fiillerden dolayı kovuşturma yapılabilir ve ancak talepnamede açıkça gösterilen cezanın çektirilmesi gerekir.

Abstract:
Extradition is the surrender by one nation to another having jurisdiction to try the charge of a person accused of a crime committed in the latter?s territory to have the person enabled putting on trial for the reason of crime committed abroad or to have a criminal sentence that was adjudicated against him/her executed. The extradition institute, which is one of the most important legal aid means, has been encountered ever since very ancient times of history.There are, as regards to extradition standpoint, a certain number of conditions generally accepted by states. These stipulations, as the positive or negative conditions, can be divided into two groups.The first negatory condition is the person to be surrendered must not be a citizen of the requested Government. It is generally accepted that a person who has been committed a political offence can not be surrendered as well. But there are some exceptions that have been constituted either by practice or by international conventions to the nonextradition rule valid for political offence. The first exception is the Belgium stipulation. According to this, the acts/crimes committed against the heads of state or his/her family members are not considered as the political offence. The other exceptions of nonextradition rule are terror offence (terrorism acts), anarchism, the crimes against humanity and war crimes. Regarded as apolitical, these acts may be the subject of extradition. The extradition for crimes within the scope of military offence, as well as fiscal offences and press libels is not generally accepted. Furthermore, to activate extradition, the requested state must not have jurisdiction thereupon. Besides, as a requirement of the principal of the ?non bis in idem?, if the person who was adjudged as regards to the offence that is the matter of the extradition demand or the subject person?s prosecution has been terminated for the same type of crime, in the requested state or in a third state, then that person is not handed over to another nation or judicial authority. Should the requesting state, to which the surrender or delivery would take place, has capital punishment (death-penalty), i.e. the person may be punishable by death under the law of the requesting state, in this case, an assurance from the requesting state by the requested state considers sufficient that the death-penalty will not be carried out, is demanded.In terms of positive conditions, as a rule, the existence of an agreement in order to materialize extradition is required. But, the extradition is possible, even if lack of any agreement, as a requirement of the good will and as a matter of courtesy. On the other hand, to enable the extradition, the existence of an act that constitutes a crime is a stipulation. The said act has to be accepted as a criminal by both states. Somewhat apart, it is required that the offence must be pursuable and constitute a matter of extradition as well. Lastly, a demand for extradition must be available.In the Turkish Criminal Law and in the European Convention on Extradition, the stipulations of extradition have been regulated similar to the foregoing conditions which have generally been accepted by the states.The requesting state which would demand the extradition of an offender, before all else, has to prepare an indictment (written request or demand) and serve that to the requested state from which that person is demanded. As a rule, the demand of extradition is made through diplomatic channels. The competent authorities takes a decision on that indictment that has already been received thereby, after scrutinizing thereof. This decision is advised to requesting state. The person demanded is surrendered at the place and date being stated on the award.As a judicial conclusion of extradition, is to demonstrate itself under the specialization principal. In accordance with this principal, the only legal investigation on the person demanded can be made regarding the acts being clearly specified on the indictment and as a consequence therof, it is a requirement that the only punishment the person is paid for would be the one stated in that instrument.