Kesme ve stoklama problemi için sezgisel bir çözüm önerisi: Metal blok işleyen bir tesis uygulaması
For cutting and stocking problem an intuitive solution proposal: Metal block processing plant practice
Yazar: SELİM ÇAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE ASLAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kesme problemleri = Cutting problems ; Metal kesme = Metal cutting ; Metal levhalar = Metal plates ; Sezgisel çözüm teknikleri = Intuitive solution techniques ; Stok = Stock ; Stok yönetimi = Stock management ; Stoklama = Stocking ; Üretim işletmeleri = Production companies

Özet:
İşletmelerin asıl amacı karlılığını devam ettirerek sağkalmaktır. Üretim işletmelerinde de; planlama ve stok tutma gibi işletme sağ kalımını etkileyecek birçok faktörün izlenmesi gerekmektedir. Günümüz üretim koşullarında maliyet ve süre avantajını yakalamak ön plandadır. Teze konu olan demir-çelik sanayinde tedarik, depolama, dilme, kesme, baskı, taşlama vb. işlemler sırasında birçok maliyet unsuru oluşmaktadır. Dolayısıyla bu işlemler sırasında gerek işletmenin sahip olduğu araç-gereç, gerekse insan gücünü oluşturan özellikleri açısından maliyet kayıpları yaşanabilmektedir.
Bu çalışmada bahsi geçen sanayi dalında yer alan üretim sürecinin kesme ve stoklama adımında karşılaşılan uygun parça yerleştirme, kesme planlaması ve fire minimizasyonu üzerine odaklanılmıştır. Kesme probleminde karşılaşılan kesilen parçanın çeşitliliği ve oluşan daha küçük parçaların çeşitliliği durumu problemin çözümünü zorlaştırmaktadır. Bu sebeple planlamayı gerçekleştiren çalışanların ya da karar vericilerin tecrübe, alışkanlık, önsezi gibi özelliklerini oluşturan bilgi birikimleri problemin çözümüne yardımcı olamamaktadır. Bu noktada matematiksel modeller devreye girmektedir. Matematiksel modeller, doğrusal programlama ile kesin bir sonuç verebilmektedir. Bilgisayar yardımına dayalı sezgisel ya da meta-sezgisel teknikler kullanarak hızlı sonuç veren olası sonuçları verecek tasarımlar da esasen matematiksel modeller içermektedir. Bahsi geçen incelemenin yapılması amacıyla paketleme probleminin çözümü için geliştirilmiş olan "En Az Kalan (Least Wasted First) Sezgiseli" giyotinli kesmeye uygun hale getirilerek kesme ve stoklama problemi için uyarlanmıştır. Aynı zamanda bu sezgisel, parça yerleşimi için "İlk Uygun Azalan (Decresing First) Sezgiseli" ile birleştirilerek etkinliği arttırılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Kesme ve Stoklama, Sezgisel Teknikler, Demir-Çelik Endüstrisi,

Abstract:
The main purpose of the business is to survive by maintaining its profitability. In production enterprises; many factors that affect business survival, such as planning and stock keeping, need to be considered. In today's manifacturing conditions, being in an adventageous position in terms of time and cost is forefront. In the iron and steel industry which is subjected to this thesis, many cost elements occur during the operations such as supply, storage, slicing, cutting, pressing, grinding, etc. Therefore, during these operations, extra costs can be experienced both in terms of the equipment and human power of the facility.
This thesis study focuses on the suaitable part placing, cutting planning and minimization of material loss problems encountered at the cutting and stocking steps during the process of manifacturing in the mentioned industrial branch. Size diversity of cutted pieces and size diversity of resultant smaller parts situations those encountered during the cutting operation makes it difficult to solve the cutting problem. For this reason, the knowledge which is formed by experience, habits and intution of the employees or decision makers who perform the planning can not help the solution of the problem. At this point, mathematical modes steps in. Mathematical models both give precise results by the help of lineer programming and includes designs that deliver fast results using heuristic or meta-heuristic tchniques based on computer help. For the purpose of the mentioned analysis, "Least Wasted First" heuristic which was developed for the solution of the packaging problem has been adapted for cutting and stocking problem by becoming suitable for guillotine cutting. At the same time, for the part placement, effectiveness of this heuristic has been increased by combining it with the "Decreasing First" heuristic.
Key Words: Cutting and Stocking, Heuristic Tecniques, Iron Steel Industry