Manisa ili bağ alanlarında salkım güvesi  [Lobesia Botrana (Denis & Schiffermüller) (Lepidoptera: Tortricidae)] populasyonlarının insektisit direncinin belirlenmesi
Determination of insecticide resistance of European grapevine moth [Lobesia Botrana (Denis & Schiffermüller) (Lepidoptera: Tortricidae)] from Manisa province in vineyards
Yazar: AHMET HATİPOĞLU
Danışman: PROF. DR. ENVER DURMUŞOĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Karbamatlı pestisitler = Carbamate pesticides ; Organofosforlu insektisidler = Organophosphorus insecticides ; Pyrethroid insektisidler = Pyrethroid insecticides ; Zararlı böcekler = Insect pests

Özet:
Bu çalışma, 2011-2014 yılları arasında bağın ana zararlısı olan Salkım güvesinin yaygın kullanılan insektisitlere karşı direnç durumunun belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla 2011-2012 yılları arasında Manisa ili bağ alanlarından farklı popülasyonlardan örnekler toplanmış ve Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü iklim odalarında kültüre alınmıştır.
Daha önce Salkım güvesi için uygun bir biyoassay yöntemi bulunmadığı için, bu çalışma ile ilk kez 3 farklı biyoassay yöntemi kullanılarak Salkım güvesi için en uygun biyoassay yöntemi belirlenmeye çalışılmıştır. 4 farklı ilacın; larvaya topikal aplikasyonu, besin üzerine püskürtülmesi ve besine karıştırma yöntemleri ile 3 farklı populasyon üzerinde etkilerine bakılarak Salkım güvesi için en uygun biyoassay yöntemi, ilaçların besine karıştırılması yöntemi olarak belirlenmiştir. Bu yöntem kullanılarak iklim odalarında kültürü geliştirilebilen 10 farklı Salkım güvesi populasyonunda LC değerleri belirlenmiş ve bu değerler hassas populasyonla kıyaslanarak populasyonların direnç katsayıları hesaplanmıştır. Biyoassay çalışmalar sonucunda hesaplanan LC50 değerleri hassas populasyona göre chlorpyrifos-ethyl için Sarıgöl-2 populasyonunda yaklaşık 6 kat, deltamethrin için Salihli populasyonunda yaklaşık 5 kat, indoxacarb için Ahmetli populasyonunda yaklaşık 6 kat, spinosad için Sarıbey populasyonunda yaklaşık 6,5 kat daha fazla bulunmuş ve söz konusu populasyonların bahsi geçen ilaçlara karşı direnç geliştirmeye başladığı tespit edilmiştir.
Biyokimyasal testler sonucunda ise 10 populasyondaki AChE, EST, GST ve P450 enzim aktiviteleri belirlenmiştir. GST enzim aktiviteleri sonucunda önemli bir farklılık görülmemiş, P450 enzim analizlerinde ise seçilen yöntem sonucunda herhangi bir veri elde edilememiştir. Sarıgöl-2 populasyonunda, AChE enzim aktivitesi hassas populasyona göre yaklaşık 5 kat, EST enzim aktivitesi ise yaklaşık 1,5 kat oranla fazla bulunmuştur.

Abstract:
This study, which took place between 2011 and 2014, has been carried out to determine the resistance to insecticides of European Grapevine Moth, the main pest of vineyards in Manisa region. To this end, different populations from vineyards in Manisa region were collected and cultured in the climate rooms at the Department of Plant Protection, Ege University Faculty of Agriculture.
Since there is no previous proper bioassay method for European Grapevine Moth, three different bioassay methods have been used to determine the best bioassay method for European Grapevine Moth. The methods of blending artificial diet with pesticide, spraying artificial diet with pesticide, and topical application have been applied with four different pesticides on three populations and blending artificial diet with pesticide method has been determined as the most suitable bioassay method for European Grapevine Moth. Using this method, LC values have been determined in 10 different European Grapevine Moth populations which were cultured in climate rooms and then comparing these values with susceptible population, resistance coefficients have been determined. At the end of bioassay studies, in comparison with the susceptible population, LC50 values have been found to be approximately 6 fold for chlorpyrifos-ethyl in Sarıgöl-2 population, approximately 5 fold for deltamethrin in Salihli population, approximately 6 fold for indoxacarb in Ahmetli population, approximately 6,5 fold for spinosad in Sarıbey population, and the populations in consideration have been seen to develop resistance against the mentioned insecticides.  
At the end of biochemical tests, enzyme activities of AchE, EST, GST, and P450 have been determined in 10 populations. No significant difference has been observed at the end of GST enzyme activities, while in the analysis of P450 enzyme activities no data has been obtained at the end of the chosen method. In Sarıgöl-2 population, AchE enzyme activity has been 5 fold while EST enzyme activity have been observed to be 1,5 fold compared to the susceptible population.