Sosyal işbirliği oyunu: İşbirlikçi ve hilekarlarla ilişkili yüzler için kaynak belleği
Social cooperation game: Source memory for faces associated with cooperators and cheaters
Yazar: PINAR BÜRHAN ÇAVUŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. TEVFİK ALICI
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Deneysel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Hilekarlık = Cheating ; Kaynak bellek = Source memory ; Olumlu beklenti ihlali = Positive expectation violation ; Sosyal etki = Social affect ; Tahmin = Estimation ; Tanıma belleği = Recognition memory ; Yüz tanıma = Face recognition ; İstismar = Abuse ; İşbirliği = Cooperation

Özet:
Yüz benzerliği, tanıdık yüzlerin özelliklerinin tanıdık olmayan (yabancı) yüzlere aktarılmasına neden olabilir. Tanıdık olmayan birinin bilinen bir kişiye benzerliği, onun daha güvenilir, daha az tehlikeli ve daha pozitif olarak görülmesine ve daha doğru tanınmasına sebep olduğu bilinmektedir. Ancak sosyal işbirliği oyunlarında tanıdık görünümün yatırım miktarlarına ve kaynak belleğine etkisi bilinmemektedir. Bu çalışma, sosyal işbirliği oyununda tanıdık görünen insanlar için tanıma belleği, kaynak belleği ve kaynağı tahmin etme yanlılığını inceledi. Bu çalışmada, yabancının bilinen bir kişiye benzerliği, katılımcıların ülkesinde yaşayan insanlara çok veya az benzer olduğu düşünülen hedef yüzler kullanılarak manipüle edildi. İlk olarak, katılımcılardan hem tanıdık görünen hem de tanıdık görünmeyen ortaklarla birlikte ortak bir şirkete yatırım yapmaları istendi. Sürpriz testte katılımcılardan yüzleri eski veya yeni olarak tanımaları istendi ve ardından bir yüz eski olarak kategorize edildiğinde partnerlerinin hilekar mı yoksa işbirlikçi kişi mi olduğu soruldu. Sonuçlar, bir kişinin tanıdık görünüp görünmemesinin yatırım tercihlerini etkilediğini, böylece tanıdık görünen ortakların eski-yeni tanıma belleği görevinde daha doğru bir şekilde ayırt edildiğini gösterdi. Çalışma, tanıdık görünen ortakların hilekar davranışları için bir kaynak belleği avantajına sahip olduğunu ve tanıdık görünen ortakların daha kolay işbirliği ve olumlu bir izlenim geliştirerek daha iyi tanınmalarını sağladığını öne sürüyor. Sosyal işbirliği oyununda tanıdık görünen hilekarlar için kaynak belleği geliştirmek, hem olumlu beklentileri ihlal eden hem de sonraki etkileşimlerde istismar edilme riskini artıran bilgilere duyarlı olan esnek bir bilişsel sisteme işaret edebilir.

Abstract:
Facial resemblance can cause the transfer of the characteristics of familiar faces to unfamiliar (stranger) ones. A unfamiliar's resemblance to a known person can cause him/her to be considered more reliable, less dangerous, and more positive, and to be recognized more accurately. However, the effect of familiar-looking on investment amounts and source memory in social cooperation games is unknown. This study examined recognition memory, source memory, and source estimation bias for familiar-looking people in social cooperation. In this work, the partner's resemblance to a known person was manipulated using target faces that were considered to be very or slightly similar to people living in the participants' country. First, participants were asked to invest in a company together with both familiar- and unfamiliar-looking people in a cooperative game. In the surprise test, participants were asked to recognize faces as old (known) or new (unknown), and then, when a face was categorized as old, they were asked whether their partner was a cheat or a cooperative person. The results showed that whether a person is familiar-looking affects investment preferences, whereby familiar-looking people were more correctly distinguished in the old–new recognition memory task. The study suggests that familiar-looking strangers have a source memory advantage for cheating behaviors and that familiar-looking people can more readily develop cooperation and a positive impression, allowing them to become better known. Developing source memory for familiar-looking cheaters in the social cooperation game may indicate a flexible cognitive system that is sensitive to information that both violates positive expectations and increases the risk of being exploited in subsequent interactions.