KOAH tanısı almış bireylerde myra estrin levine'in koruma modeli doğrultusunda verilen eğitimin etkinliği
Efficiency of education provided in line with MYRA estrin levine's conservation model in individuals diagnosed with COPD
Yazar: ÖZLEM ALBAYRAK
Danışman: PROF. DR. MAĞFİRET KAŞIKÇI
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Dispnea = Dyspnea ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Uyku = Sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Amaç: Araştırma, Koruma Modeli doğrultusunda verilen eğitimin KOAH hastalarında enerjinin, yapısal, kişisel ve sosyal bütünlüklerinin korunması prensiplerine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. 
Materyal ve metot: : Araştırma, Haziran 2019–Kasım 2021 tarihleri arasında bir üniversite hastanesi Göğüs Hastalıkları polikliniklerine başvuran KOAH tanısı almış hastalardan oluşan iki grup arasında yapılan deneysel bir çalışmadır. Araştırma, müdahale grubunda 25, kontrol grubunda 25 hastaya ulaşılarak tamamlandı. Kontrol ve müdahale grubu hastalarının değerlendirilmesinde, enerjisinin korunmasının için "KOAH ve Astım Yorgunluk ölçeği" ve "Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi", yapısal bütünlüğün korunmasının için FEV1 ve FEV1/FVC değeri, CAT, MRCS, adm sayısı ve oksijen satürasyonu, kişisel bütünlüğün korunmasının için "SF-36 Yaşam Kalitesi ölçeği" ve "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği", sosyal bütünlüğün korunmasının için SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği'nin sosyal foksiyon alt boyutu kullanıldı. Müdahale grubuna ilk görüşmede Koruma Modeli doğrultusunda eğitim uygulandı. Kontrol grubuna rutin uygulama dışında hiçbir müdahale yapılmadı. Her iki gruba 12. haftada gerçekleştirilen son görüşmede veri formları tekrar uygulandı. 
Bulgular: Koruma Modeli doğrultusunda verilen eğitim sonrası müdahale grubu içinde son testte FEV ve FEV1/FVC değerlerinde, uyku ölçeğinde, CAT değerinde, dispne skalasında, adım sayısında, oksijen satürasyonunda ve yaşam kalitesi ölçeği toplam puanlarında anlamlı sonuçlar elde edildi (p<0.05).  Yorgunluk düzeyinde, benlik saygısı ve sosyal boyut değerlendirmesinde ise herhangi bir fark olmadığı bulundu (p>0.05).
Sonuç: Çalışma sonucunda Koruma Modeli doğrultusunda verilen eğitim ile KOAH hastalarının enerjinin, yapısal, kişisel ve sosyal bütünlüğün korunması prensiplerinin değerlendirilmesinde ölçek sonuçlarının bazılarında iyileşme sağlandığı belirlendi. Bu doğrultuda daha farklı hastalık ve gruplarla yapılacak uzun soluklu çalışmalara ihtiyaç olduğu belirlendi. 
Anahtar Kelimeler: Dispne, hasta eğitimi, hemşirelik bakımı, KOAH, koruma modeli, uyku, yaşam kalitesi, yorgunluk

Abstract:
Aim: This study aimed to evaluate the education given to COPD patients in line with the principles of conversation their energy, structural, personal and social integrity in line with Myra Estrin Levine's Conservation Model.
Material and method: The study is an experimental study conducted between two non-randomized groups of patients diagnosed with COPD who applied to a university hospital Chest Diseases polyclinics between June 2019 and November 2021. The study was completed with 25 patients in the experimental group and 25 patients in the control group. In the evaluation of control and intervention group patients, "COPD and Asthma Fatigue scale" and "Pittsburgh Sleep Quality Index" for conservation of energy, FEV1 and FEV1/FVC value, CAT, MRCS, steps number and oxygen saturation for the conservation of structural integrity, "SF-36 Quality of Life scale" and "Rosenberg Self-Esteem Scale" for the conservation of personal integrity, conservation of social integrity "SF-36 Quality of Life Scale" was used to sub-dimension was used. In the first meeting, the intervention group received training in line with the Converstion Model. No intervention was made to the control group other than routine application. The data forms were reapplied to both groups at the last interview held at the 12th week.
Results: Significant results were obtained in the post-test FEV and FEV1/FVC values, sleep scale, CAT value, dyspnea scale, number of steps, oxygen saturation and quality of life scale total scores in the post-training intervention group given in accordance with the Converstaion Model (p<0.05). It was found that there was no difference in the level of fatigue, self-esteem and social dimension evaluation (p>0.05).
Conclusion: As a result of the study, it was determined that the education given in line with the Conversation Model provided improvement in some of the evaluation scales in the conservation of the energy, structural, personal and social integrity of COPD patients. In this direction, it was determined that there is a need for long-term studies with different groups.
Key Words: Conservation model, COPD, dyspnea, fatigue, nursing care, patient education, quality of life, sleep