Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin sosyolojik özellikleri ve değişimleri (2002-2018)
Sociological characteristics and changes of the Grand National Assembly of Turkey (2002-2018)
Yazar: RIZA MERTOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÖZCAN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Genel seçimler = General elections ; Milletvekili = Deputy ; Siyaset sosyolojisi = Political sociology ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Sosyolojik özellik = Sociological characteristic ; TBMM = Turkish Grand National Assembly

Özet:
Siyasetçilere dair yapılan varsayımların büyük bir çoğunluğu, çoğu zaman yalnızca siyasi parti liderleri ve onların toplumla etkileşimleriyle sınırlı tutulur. Bu çalışmada ise ideolojiler mümkün olduğunca göz ardı edilerek milletvekillerinin özellikleri üzerinde durulmuştur. Bu tez çalışmasıyla, beş dönemde (2002, 2007, 2011, 2015 ve 2018) yapılan milletvekili seçimlerinin sonucunda Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni oluşturan üyeler, Lewis Bernstein Namier'in öncüsü olduğu prosopografi yöntemiyle incelenmiş ve böylece sosyolojik değerlendirmeleri yapılmıştır. Sosyolojik değerlendirmeler için milletvekillerinin yaşları, medeni durumları, memleketleri, eğitim durumları, meslekleri ve cinsiyetleri kullanılmıştır. Böylelikle siyasi hareketlerin liderleri yerine, bu hareketlerin meydana getirdiği milletvekili gruplarının ortak özelliklerinin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Prosopografi dışında araştırma yöntemi olarak literatür taraması ve arşiv incelemesi uygulanırken, çoğunlukla Yüksek Seçim Kurulu, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Türkiye İstatistik Kurumu verilerinden yararlanılmıştır. Bu verilerle birlikte toplumun ortak özellikleri ile politikacıların sosyolojik özellikleri arasında bir bağ kurulması amaçlanmıştır. Araştırmanın sonucunda meclis üyelerinin büyük oranda Türkiye'nin sosyolojik yapısı ile benzerlikler gösterdiği, en önemlisi de siyasal partilerin ideolojilerinin buna ciddi oranda etki etmediği ortaya çıkmıştır. Cinsiyet bakımından farklılıklar görüldüğü gibi, mesleki ve bölgesel bazı ayrımların da yaşandığı elde edilmiş sonuçlardan bir diğeridir. Bunlara ek olarak, genel olarak birbirinden farklı siyasal çizgide yer aldığı düşünülen bazı siyasi partilerin, aslında fazlaca ortak sosyolojik özelliğe sahip olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
The vast majority of assumptions about politicians are generally limited only to political party leaders and their interactions with society. In this study, the ideologies were ignored as much as possible and the characteristics of the deputies were emphasized. In this dissertation, MPs that has been elected after five parliament elections (2002, 2007, 2011, 2015 and 2018) of Turkey,  are studied via prosopography, a method that is pioneered by Lewis Bernstein Namier and thus some sociological assesments have been made. For sociological evaluations, the ages, marital status, hometown, educational status, profession and gender of the deputies were used. Thus, instead of the leaders of the political movements, it is aimed to reveal the common characteristics of the deputy groups formed by these movements. Outside of prosopography, a literature survey and archival research has been implied, especially datas from Supreme Committee of Elections, Grand National Assembly of Turkey and Turkish Statistical Institute are referred. With these data, it is aimed to establish a link between the common characteristics of the society of Turkey and the sociological characteristics of politicians. In the light of this study, a huge amount of parallelities between MPs and Turkey's sociological structure has been revealed. Significantly, political parties does not seem to have a huge influence on the issue. Gender distribution, professional and regional differences are among the other topics that have been observed and as a result, some differences on aforementioned topics are arised. In addition to these, it was understood that some political parties, which are generally thought to have a different political line, actually have very common sociological characteristics.