Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi için hazırlanan e-öğrenme nesnelerinin kullanılabilirliğinin incelenmesi
Investigation of the usability of e-learning objects prepared for teaching Turkish as a foreign language
Yazar: BURAK SÖZER
Danışman: PROF. DR. HÜLYA PİLANCI ; DOÇ. DR. NİLGÜN ÖZDAMAR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Kullanılabilirlik = Availability ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğrenme nesnesi = Learning objects ; Öğrenme ortamı = Learning environment

Özet:
Bu çalışma, Anadolu Üniversitesi tarafından yabancı-ikinci dil olarak Türkçe öğretimi amacıyla hazırlanan Ana Dil Türkçe e-öğrenme sisteminin ve nesnelerinin pedagojik, teknik ve kültürlerarası kullanılabilirlik boyutunu incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma karma yöntem araştırması türlerinden yakınsayan paralel olarak desenlenmiştir. Nitel ve nicel verilerin birlikte kullanıldığı araştırmanın nitel boyutu durum çalışması; nicel boyutu tarama çalışması ile desenlenmiştir. Nitel veri analizinde içerik analizi, nicel veri analizinde tanımlayıcı analiz yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmada nitel örneklem amaçlı örnekleme, nicel örneklem tesadüfi (seçkisiz) olarak oluşturulmuştur.  Bu kapsamda çalışmanın nicel boyutunda 2020 – 2022 yılları arasında Ana Dil Türkçe e-öğrenme sistemine kayıtlı ve sistemi aktif olarak kullanan 211 katılımcı, nitel boyutunda 25 katılımcı bulunmuştur. Veri toplama aracı olarak nicel bölümde anket nitel bölümde yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel ve nitel veri toplama süreci çevrim içi olarak gerçekleştirilmiş, gerekli etik kurul izinleri alınarak çevrim içi görüşmede ses ve görüntüler kaydedilmiştir. Karma yöntem araştırma sürecinde eş zamanlı olarak toplanan nicel ve nitel veriler, birleştirme yöntemiyle analiz edilerek, görüşme kodları ve temaları; pedagojik, teknik ve kültürlerarası kullanılabilirlik maddeleri ile karşılaştırılarak incelenmiştir. Çalışma sonucunda Ana Dil Türkçe e-öğrenme nesnelerinin temel dil becerilerine katkı, kullanıcı arayüzü, iş birlikli öğrenme ortamı, ders malzemesi içerikleri başta olmak üzere yeterli bulunan ve iyileştirilmesi gereken özellikleri tespit edilmiş ve gelecek çalışmalar için bir kullanılabilirlik değerlendirme modeli önerilmiştir.

Abstract:
This study aims to examine the pedagogical, technical and intercultural usability dimension of the Ana Dil Türkçe e-learning system and objects prepared by Anadolu University for the purpose of teaching Turkish as a foreign-second language. The study was designed with convergent parallel design from mixed method research types. The qualitative dimension of the research, in which qualitative and quantitative data are used together, is case study; The quantitative dimension was patterned by a survey study. Content analysis was used in qualitative data analysis and descriptive analysis methods were used in quantitative data analysis. In the research, sampling for qualitative sampling and quantitative sampling were formed randomly (non-randomly). In this context, 211 participants registered in the Ana Dil Türkçe e-learning system and actively used the system between 2020 and 2022 in the quantitative dimension of the study and 25 participants in the qualitative dimension were found. The quantitative and qualitative data collection process was carried out online. The online interview audio and video recordings were recorded on a voluntary basis by obtaining the necessary ethics committee permissions. Quantitative and qualitative data collected simultaneously in the mixed method research process were analysed by combining method, interview codes and themes; analysed by comparing them with pedagogical, technical and intercultural usability items. As a result of the study, the features of the Ana Dil Türkçe e-learning objects, especially the contribution to basic language skills, user interface, collaborative learning environment, and course material content, were determined and a usability evaluation model was proposed for future studies.