Yaygın kullanılan soy gazlarıncam sanatında kullanım olanaklarının araştırılması
An exploration of possible uses of widely used noble gases in glass art
Yazar: HALE ALBAYRAK ERSOY
Danışman: PROF. MUSTAFA AĞATEKİN
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cam Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu tez çalışması, soy gazların tarihteki gelişimine ve çağdaş cam sanatında, ne zaman ve nasıl keşfedildiğine odaklanır. Her iki malzeme de kendine özgüdür. Bu yüzden sanat malzemesinin çeşitliliği ve çok yönlü olması sanatçıyı fiziksel ve zihinsel olarak zorlar ve heyecanlandırır. Işımanın on dokuzuncu yüzyıldan günümüze, başlangıcı, gelişimi ve ifade aracı olarak sanatsal biçime dönüşmesini, ışımanın, bir ark kaynağıyla başlayan serüvenini, Geissler'in cam tüpü, Edison'un ampulü icat etmesi ve William Ramsey'in soy gazları tanıtması ile birlikte ışımanın evrimini ve gelişimini araştırarak, sunar. Bu araştırma içinde anlaşılmıştır ki altı adet olan soy gazın genel olarak "neon" kelimesi, (başka bir şekilde belirtilmemişse) gaz deşarjlı ışımanın tamamını ifade ettiği anlaşılmıştır. Bu tez çalışmasında soy gazlarla yapılan sanatsal uygulamalarda sanatçıların tercihleri, malzemeyle kurdukları kavramsal ilişkiler, nitel ve betimsel gözleme dayalı olarak araştırılmıştır. Bu konuda ulaşılabilen kaynaklar (kitap, tez, makale, bu alanda çalışan iş yerleri, elektronik kaynaklar, bu konuda yapılan araştırma ve uygulamalar ve müze kaynakları) ile alan taraması yapılmış, İngilizce ve Almanca yayınların tercümeleri yaptırılmış ve bu alanda çalışan farklı iş yerleri ile görüşülüp süreç incelenerek bir argüman oluşturulmuş ve Türkçe yayın eksikliğinin giderilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Soy gazlar, Çağdaş cam sanatı, Neonlu camlar

Abstract:
This thesis study focuses on the development of noble gases throughout history and when and how it started to be used in contemporary glass art. Both materials are unique in many ways. Therefore, the variety and sophistication of the materials mentioned challenges and excites the artist. This paper researches and displays how the luminescence was discovered in the 19th century and how it developed to turn into an artistic expression since then. It elaborates on the journey of luminescence from the start at arc welding, the fast-pacing developmental changes in light with the invention of lightbulb by Edison and Geissler tube and the evolution of luminescence with the introduction of the noble gases by W. Ramsey. It has been seen in the research process that all six noble gases are referred to as 'neon' and unless it is stated otherwise, gas discharge as a whole should be inferred. In this thesis study, the preferences of the applications in artworks by the artists and their conceptual relations with the materials are examined based on qualitative and descriptive observation. After the process is investigated with the help of literature review with various available sources (books, thesis studies, articles, companies in the industry, electronic sources, applications and research in the field and museums) and the translation of English and German publications, and interviews with different companies in the field, an argument is made to provide a source in the field, where Turkish sources are limited.

Keywords: Noble gases, Contemporary glass art, Neon glass