Hastane ve diş kliniklerinin iç ve dış ortam havasında partikül fazındapolisiklik aromatik hidrokarbon ve ftalat esterlerinin seviyelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the levels of polycycic aromatic hydrocarbon and phthalate esters in particle phase in indoor and outdoor air of hospitals and dental clinics
Yazar: HEPSEN BAHAR GEMİCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET ARSLANBAŞ
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Hastanelerde ve diş muayenelerinde iç ortam hava kirliliği, çeşitli faktörlerden kaynaklanabilir ve sağlık açısından önemli bir konudur. Bu çalışma iç ortamdaki hava kalitesinin izlenmesi ve Sağlık kuruluşlarında partikül maddelerin kirliliğinin değerlendirmesini amaçlamaktadır. Bu amaçla seçilen bir hastanenin 5 farklı odası (alçı odası, mamaografi odası,  ilaç odası, ultarson çekim odası ve ultrason bekleme odası) ve 2 ayrı diş kliniğini seçilmiştir.  Çalışmada hastanelerin farklı bölümlerinin iç ortamlarında, diş kliniklerinin ise iç ve dış ortamlarında solunabilir boyutta partikül madde (inhalable, D <80-100 μm) (PM80-100) ve alveollere ulaşan daha ince partikül maddelerin (respirabirable, D <4 μm) (PM4) gravimetrik yöntemle ölçümleri yapılmıştır. Her iki boyut açısından da hastane içinde en yüksek PM konsantrasyonlarına alçı odasında rastlanmıştır. Diş klinikleri sonuçlarına göre PM80-100 boyutu PM4 boyutuna göre 20 ila 50 kaç daha yüksek çıkmıştır. Diş klinikleerindeki işlemlerde büyük boyutlu partiküllerin daha fazla bulunuğu tespit edilmiştir.  Hastane ve diş muayenesinden alınan iç ve dış ortam örneklerinde polisiklik aromatik hidrokarbonların (PAH) ve ftalar esterlerin (PAE) konsantrasyonları belirlenmiştir. PAH değerlerine en büyük katkıyı Asenaften (Ace) ve Floran'in (Flu) verdiği görülmektedir. Toplam PAE ye katkı veren bileşikler incelendiğinde DHEP (354,87 ng/m3), DEP (254,60 ve DMP (200,21 ng/m3) olarak tespit edilmiştir. Yapılan örnekleme ve analiz sonuçlarına göre iç ortamlarda PAH ve PAE değerleri dış ortam sonuçlarına göre daha yüksek bulunmuştur.

Abstract:
Indoor air pollution in hospitals and dental examinations can be caused by various factors and is an important health issue. This study aims to monitor indoor air quality and evaluate the pollution of particulate matter in healthcare institutions. For this purpose, 5 different rooms (plaster room, mammography room, medicine room, ultrasound shooting room and ultrasound waiting room) and 2 separate dental clinics of a selected hospital were selected. In the study, respirable particulate matter (inhalable, D <80-100 μm) (PM80-100) and fine particulate matter (respirable, D <4 μm) reaching the alveoli (PM4) in the indoor environments of different departments of hospitals and indoor and outdoor environments of dental clinics. ) were measured by gravimetric method. In terms of both dimensions, the highest PM concentrations were found in the plaster room in the hospital. According to the results of dental clinics, PM80-100 size was 20 to 50 times higher than PM4 size. It has been determined that large-sized particles are more common in procedures in dental clinics. Concentrations of polycyclic aromatic hydrocarbons (PAH) and phthalic esters (PAE) were determined in indoor and outdoor samples taken from hospital and dental examinations. It is seen that Asenaften (Ace) and Floran (Flu) make the greatest contribution to PAH values. When the compounds contributing to the total PAE were examined, DHEP (354.87 ng/m3), DEP (254.60 ng/m3) and DMP (200.21 ng/m3) were determined. According to the results of the sampling and analysis, PAH and PAE values were found to be higher in indoor environments than in outdoor environments.