Küresel inovasyon endeksi göstergelerinin bilgi ve teknoloji çıktıları üzerindeki etkileri: Gelişen piyasa ekonomileri için panel veri analizi
The effects of the global innovation index indicators on knowledge and technology outcomes: Panel data analysis for emerging market economies
Yazar: ÖMER YILMAZ
Danışman: PROF. DR. TANER AKÇACI
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Gelişmekte olan piyasalar = Emerging markets ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Küreselleşme = Globalization ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Ticaret politikaları = Trade policies ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Son yıllarda ülkelerin uzun dönemde hem kalkınma ve büyümelerini sağlamaları hem de daha istikrarlı bir uluslararası alanda ekonomi ve ticaret politikaları izlemesi için günümüzde itici bir güç olarak kabul edilen göstergelerden birisi de inovasyondur. Ülkelerin inovasyon performanslarını ölçen birçok endeks olmasına rağmen Küresel İnovasyon Endeksi (KİE) en detaylı ve belirleyici olan endeks olarak kabul edilmektedir. Günümüzde hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler için bilgi, iletişim ve teknoloji odaklı üretim ekonomisi önemlilik arz etmektedir. Bu kapsamda ülkelerin uluslararası ekonomide ve ticarette üstünlük elde etmesi için yenilikçi ürün üretmeleri, rekabet ve pazar avantajı sağlamaları, bilgi ve teknolojiyi en üst düzeyde kullanmaları zorunluluk haline gelmiştir. Bu süreçte ülkelerin performanslarını belirleyen KİE önemli bir ölçüttür ve aynı zamanda KİE sayesinde ülkeler güçlü ve zayıf yönlerini de belirleme avantajı sağlamaktadırlar.
Çalışmanın amacı ülkelerin bilim, teknoloji, inovasyon, patent, beşeri sermaye, Ar-Ge, teknoloji ve eğitim yatırımlarına ne kadar önem verdiğini ve bu yatırımlar sonucu ülkelerin uluslararası rekabette ve ticarette nasıl bir ilerleme kaydettiğini tespit etmektir. Ayrıca KİE girdi alt endekslerinde meydana gelen değişmelerin teknoloji çıktıları üzerindeki etkileri incelenerek ülkelerin hangi alanlarda daha güçlü, hangi alanlarda daha zayıf olduklarını belirleyerek ortaya çıkan sorunlara yönelik çözüm politikaları üretmesini sağlamaktır.
Bu çalışmada IMF tarafından gelişen piyasa ekonomileri olarak adlandırılan 24 ülke ve 2009-2020 dönemi KİE verileri kapsamında panel regresyon analizi SEM, REM ve GMM yöntemleri kullanılmış ve devamında ise Granger panel nedensellik analizi yapılmıştır. Panel veri analizi sonucunda beşeri sermaye ve Ar-Ge, altyapı, piyasa ve ticari gelişmişlik değişkenlerinin bilgi ve teknoloji çıktılarını pozitif yönde etkilediği kurumlar değişkeninin ise negatif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In recent years, innovation is one of the indicators that is accepted as a driving force for countries to ensure their development and growth in the long term and to follow a more stable international economy and trade policies. Although there are many indicators measuring the innovation performance of countries, the Global Innovation Index (GII) is accepted as the most comprehensive and indicative one. Today, the production economy which focuses on information, communication and technology is important for both developed and developing countries. In this context, it has become a necessity for countries to produce innovative products, provide competitiveness and market advantages, and use information and technology at the highest level to gain superiority in the international economy and trade. In this process, the GII is an important criterion in determining the performance of the countries. Furthermore, by using GII, countries could get the advantage of determining their strengths and weaknesses.
The purpose of the present study is to determine how much importance countries give to science, technology, innovation, patent, human capital, R&D, technology and education investments, and as a result of these investments, to determine how countries make progress in international competition and trade. Moreover, by examining the effects of changes in the sub-indices of GII input on technology outputs, it was aimed to produce solution policies for the emerging problems by determining the strengths or weaknesses of the countries.
In this current study, panel regression analysis FE, RE and GMM methods were used to analyze GII data of 24 countries, which are named as emerging market economies by IMF, between the years 2009-2020, and Granger panel causality analysis was also applied. As a result of the panel data analysis, it was concluded that human capital and R&D, infrastructure, market and commercial development indices positively affected information and technology outputs while the institution variable affected information and technology outputs negatively.