Yaşlılarda günün farklı zaman dilimlerindeki telerehabilitasyon uygulamasının; uyku, yaşam kalitesi, depresyon düzeyi ve fiziksel parametreler üzerine etkileri
The effects of telerehabilitation application with elderly on sleep quality, life quality, level of depression and physical parameters in different time periods of the day
Yazar: TOLUNAY KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. NURSEN İLÇİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Geriatrik Fizyoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Depresyon = Depression ; Fiziksel parametreler = Physical parameters ; Geriatri = Geriatrics ; Telerehabilitasyon = Telerehabilitation ; Uyku = Sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Çalışmanın amacı, toplumda yaşayan yaşlılarda telerehabilitasyon yöntemi ile yapılan sabah ve akşam egzersizinin uyku ve yaşam kalitesi, kavrama kuvveti, fiziksel aktivite düzeyi, ağrı, yorgunluk, denge, fonksiyonel mobilite ve depresyon düzeyleri üzerine etkisini incelemektir. Çalışmaya 65 yaş ve üstü 30 birey dâhil edildi. Katılımcılar tedavi öncesi randomize olarak sabah telerehabilitasyon, akşam telerehabilitasyon ve kontrol olmak üzere üç gruba ayrıldı. Telerehabilitasyon gruplarına sekiz hafta boyunca haftada iki kez internet tabanlı telerehabilitasyon yöntemi ile direnç, esneklik ve denge – koordinasyon egzersizlerinden oluşan kombine egzersiz programı uygulandı. Sabah telerehabilitasyon grubu saat 8.00-10.00 ve akşam telerehabilitasyon grubu ise 18.00-20.00 saatleri arasında grup egzersizine alındı. Kontrol grubuna herhangi bir müdahale yapılmadı. Bireylerin sosyodemografik bilgileri, uyku kalitesi (Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi), yaşam kalitesi (Yaşlılar İçin Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Modülü), ağrı düzeyleri (Numerik Ağrı Derecelendirme Skalası), komorbiditeleri (Charlson Komorbidite İndeksi), depresyon düzeyleri (Geriatrik Depresyon Skalası-15), yorgunluk düzeyleri (Çok Boyutlu Yorgunluk Skalası) kaydedildi.  Fiziksel aktivite düzeyi Fiziksel Etkinliklerin Hızlı Değerlendirilmesi ölçeği, kavrama kuvveti Hand-Held Dinamometre, kırılganlık FRAIL ölçeği, düşme riski, denge ve mobilite (Dört Adım Kare testi, Performansa Dayalı Mobilite Değerlendirmesi (POMA) ve Senior Fitness Testi (SFT) ile başlangıçta ve sekiz hafta sonunda değerlendirildi. Grupların demografik özellikleri benzerdi (p>0.05).  Kontrol grubunda hiçbir ölçüm değerinde değişim meydana gelmezken (p>0.05), akşam telerehabilitasyon grubunda sabaha oranla daha çok parametrede düzelme saptandı. Akşam telerehabilitasyon grubunda yaşam kalitesi (p=0,173) ve performans düzeyi (p=0,319) dışındaki tüm değerlendirme sonuçlarında anlamlı artış kaydedildi (p<0.05). Gruplar arası karşılaştırmada akşam telerehabilitasyon grubunda dinamik denge (p= 0,002) ve üst ekstremite kas kuvveti (p=0,000) sonuçları diğer gruplara oranla anlamlı ölçüde daha fazla gelişti (p<0.05). Diğer parametrelerde egzersizin yapıldığı zaman açısından gruplar arasında fark bulunamadı (p>0.05). Çalışmanın sonuçlarına göre, yaşlı bireylerde telerehabilitasyon şeklinde uygulanan egzersiz programlarının akşam 18.00-20.00 saatleri arasında planlanması daha faydalı olabilir.

Abstract:
The aim of the study is to examine the effects of morning and evening exercise with telerehabilitation method on sleep and quality of life, grip strength, physical activity level, pain, fatigue, balance, functional mobility and depression levels in the elderly living in the community.  30 individuals aged 65 and over were included in the study. Before the treatment, the participants were randomly divided into three groups as morning telerehabilitation, evening telerehabilitation and control. A combined exercise program consisting of resistance, flexibility and balance-coordination exercises was applied to the telerehabilitation groups with the web-based telerehabilitation method twice a week for eight weeks. The morning telerehabilitation group was included in the group exercise between 8.00-10.00 and the evening telerehabilitation group between 18.00-20.00. There was no intervention in the control group. Individuals socio-demographic information, sleep quality (Pittsburgh Sleep Quality Index), quality of life (World Health Organization Quality of Life Instrument Older Adults Module), the levels of pain (Numeric Pain Rating Scale), comorbidities (Charlson Comorbidity Index), level of depression (Geriatric Depression Scale-15), level of fatigue was recorded with Multidimensional Fatigue Scale. Physical activity level was assessted with Rapid Assessment of Physical Activity scale, grip strength Hand-Held Dynamometer, frailty FRAIL scale, fall risk, balance and mobility Four Step Square test, Performance-Oriented Assessment of Mobility (POMA) and Senior Fitness Test (SFT) at baseline and evaluated after eight weeks. The demographic characteristics of the groups were similar (p>0.05). While no change in measurement values occurred in the control group (p>0.05), more parameters were improved in the evening telerehabilitation group than in the morning. In the evening telerehabilitation group, a significant increase was observed in all outcome results except quality of life (p=0.173) and performance level (p=0.319) (p<0.05).In the comparison between the groups, the results of dynamic balance (p= 0.002), and upper extremity muscle strength (p=0.000) improved significantly more in the evening telerehabilitation group compared to other groups (p<0.05). There was no difference between the groups in terms of time of exercise in other parameters (p>0.05). According to the results of the study, it may be more beneficial to plan exercise programs in the form of telerehabilitation in the elderly between 18.00-20.00 in the evening.