Sıçanlarda anneden ayrılma stresinin empati üzerine etkisi
The effect of maternal deprivation on empaty-like behavior in rats
Yazar: BUŞRA TOZDUMAN
Danışman: PROF. DR. NURAN EKERBİÇER ; PROF. DR. NAZAN UYSAL HARZADIN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Amigdala = Amygdala ; Anne yoksunluğu = Maternal deprivation ; Ayrılık kaygısı = Separation anxiety ; Empati = Empathy ; Hayvan davranışları = Animal behaviors ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Hipokampus = Hippocampus ; Oksitosin = Oxytocin ; Prefrontal korteks = Prefrontal cortex ; Vazopressinler = Vasopressins

Özet:
Amaç: Sıçanlarda anne yoksunluğunun yol açacağı stresin empati ve anksiyete ile ilişkisi ve cinsiyetin etkisini bazı davranış testleri ile histolojik ve biyokimyasal yöntemler kullanılarak araştırılması ve olası mekanizmaların incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: 32 adet dişi ve erkek Sprague Dawley sıçan kullanılmıştır. Sıçanların yarısı postnatal 18. günde 24 saat süreyle annelerinin yanından ayrılmış, diğer yarısı annelerinin yanında bırakılmıştır. Sıçanlar 4 haftalık olduğunda ikişerli gruplar halinde kafeslere alınmıştır. 12 günlük empati düzeneği kullanılarak stresli durumdaki kafes arkadaşını kurtarmaları öğretilmiştir. Empati deneyleri naltrekson verilmeden ve verildikten sonra tekrarlanmıştır. Empati deneylerinin bitiminden hemen sonra bütün sıçanların anksiyete seviyeleri önce açık alan testi, 30 dakika sonra yükseltilmiş artı labirent testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Sonrasında denekler sakrifiye edilip amigdala ve prefrontal kortekste (PFK) oksitosin OT ve vazopressin (AVP) düzeyleri, hipokampüs dentat girus (DG) ve CA1 alanlarıyla PFK'da reseptör bağlanmaları ölçülmüştür.
Bulgular: Empati davranışı ve anksiyete açısından gruplar arasında anlamlı fark yoktu. Anneden ayrılan erkeklerde kontrol grubuna göre amigdala AVP seviyelerinde yükselme tespit edildi. Kontrol gruplarında deney gruplarına göre CA1 ve PFK'de AVPR1a bağlanma düzeyi yüksekti. DG'de ise dişi deney grubunda bağlanma düzeyi erkek deney ve dişi kontrol gruplarından yüksekti. OTR'ye bakıldığında, PFK, DG'de kontrol gruplarında bağlanmanın deney gruplarına göre daha yüksek olduğu görüldü. CA1'de OTR bağlanması erkek kontrollerde daha yüksekti. 
Sonuçlar: Erken yaşam zorluklarının erişkin dönemde zemin hazırladığı psikopatolojilerde empati ve anksiyete ilişkili davranışın bozulmasından bağımsız olarak bazı beyin bölgelerindeki OT ve AVP sistemlerinde meydana gelen değişikliklerin rol oynayabileceği görüşüne varılmıştır.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to investigate the effect and possible mechanisms of maternal deprivation stress on empathy and anxiety-like behaviors and also difference between females and males, using behavioral tests, histological and biochemical methods in rats.
Method: Thirty two female and male Sprague Dawley rats were used in this study. Half of the litters were separated from their mothers for 24 hours on postnatal 18th day and the other half was left with their mothers. The rats were caged in pairs at 4 weeks of age. All subjects were trained to rescue the stressed cage mate using the empathy test equipment for 12 days. The effect of naltrexone on empathy has also been evaluated. After empathy experiments, the anxiety levels of all rats were assessed using the open field test and the elevated plus maze test. Then subjects were sacrified, OXT and AVP levels in amygdala and PFC and receptor binding in hippocampus DG, CA1 and PFC were measured.
Findings: Empathy behavior and anxiety levels weren't differ significantly between groups. Amygdala AVP level was increased in the maternal deprivated males compared to the male control group. In control groups, AVPR1a binding level was higher in CA1 and PFC. In DG, AVPR1a binding in the female experimental group was higher than the male experimental and female control groups.  OTR binding in control groups in PFC and DG were higher. In CA1, OTR binding was higher in male controls. 
Result: It has been concluded that changes in OT and AVP systems in specific brain regions may play a role in the psychopathologies caused by early life adversities regardless of impairment of empathy and anxiety-related behavior.