Kronik obstrüktif akciğer hastalarının beslenme durumu, antropometrik ölçümleri ile yaşam ve uyku kaliteleri arasındaki ilişkinin saptanması
Determination of the relationship between nutritional status, anthropometric measurements with quality of life and sleep in chronic obstructive lung patients
Yazar: ŞEYMA NUR ERCAN
Danışman: PROF. DR. NEVİN ŞANLIER
Ankara Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmanın amacı kronik obstrüktif akciğer hastalarının beslenme durumu ile antropometrik ölçümlerinin yaşam ve uyku kaliteleri üzerine etkisinin saptanmasıdır. Çalışmaya 40-75 yaş aralığındaki 64 erkek (%80.0), 16 kadın (%20.0) olmak üzere toplam 80 KOAH tanısı almış birey dahil edilmiştir. Katılımcıların genel özellikleri, sağlık bilgileri, sigara içme durumu, beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümleri, besin tüketim kayıtları, biyokimyasal parametreleri, yaşam kaliteleri (KOAH Değerlendirme Testi-CAT, St. George Solunum Anketi-SGRQ), günlük yaşam aktiviteleri (Lawton Brody EGYA), öz etkililikleri (KOAH Öz-Etkililik Ölçeği), uyku kaliteleri (Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi-PUKİ) ve fiziksel aktiviteleri (Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-IPAQ) değerlendirilmiştir. Evre 1-2'deki bireylerin %11.4'ünde,  Evre 3-4 teki bireylerin %36.1'inde son 6 ayda vücut ağırlığında azalma görülmüştür (p<0.05). Ancak bireylerin KOAH evrelerine göre antropometrik ölçümleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0.05). İyi uyku kalitesi olan bireylerin gece uyku süresi ortancası 8.2 saat, kötü uyku kalitesi olanların ise 7.9 saatir (p<0.05). Kas kütlesi ile KOAH Öz-Etkililik Ölçek puanı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). El kavrama gücü ile enerji alımı arasında pozitif bir korelasyon olduğu saptanmıştır (p<0.001). Boyun çevresi ve BMH ile enerji, karbonhidrat(g) ve protein(g) arasında pozitif ilişki bulunurken, yağ(%) arasında negatif yönlü ilişki bulunmuştur (p<0.05). Yapılan lojistik regresyon analizi sonucunda SGRQ semptom skorunun 1 birim arttığında, kötü uyku kalitesini %4.3 kat arttığı bulunmuştur (OR=1.043, p<0.05). KOAH'lı bireylerin kas güçlerinin azalması yaşam kalitelerini azaltmaktadır. KOAH'lı bireylerin yaşam kalitelerini artırmak için beslenme durumları düzenli olarak değerlendirilmeli ve bireye özgü beslenme tedavisi programları geliştirilmelidir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effects of nutritional status and anthropometric measurements on life and sleep quality of chronic obstructive pulmonary patients. A total of 80 individuals diagnosed with COPD, 64 (80.0%) men and 16 women (20.0%) aged 40-75 years, were included in the study. Participants' general features, health information, smoking status, nutritional habits, anthropometric measurements, food consumption records, biochemical parameters, quality of life (COPD Assessment Test-CAT, St. George Respiratory Questionnaire-SGRQ), activities of daily living (Lawton Brody IADLs), self-efficacy (COPD Self-Efficacy Scale), sleep quality (Pittsburgh Sleep Quality Index-PUKI), and physical activity (International Physical Activity Questionnaire-IPAQ) was evaluated. It was observed that 11.4% of individuals in stage 1-2 and 36.1% of individuals in stage 3-4 had a decrease in body weight in the last 6 months (p<0.05). However, no significant correlation was found between anthropometric measurements of individuals according to COPD stages (p>0.05). The median nighttime sleep duration of individuals with good sleep quality was 8.2 hours, and those with poor sleep quality were 7.9 hours (p<0.05). A positive significant correlation was found between muscle mass and COPD Self-Efficacy Scale score (p<0.05). A positive correlation was found between hand grip strength and energy intake (p<0.001). While there was a positive correlation between neck circumference and BMR and energy, carbohydrate (g) and protein (g), there was a negative correlation between fat (%) (p<0.05). As a result of the logistic regression analysis, it was found that when the SGRQ symptom score increased by 1 unit, poor sleep quality increased by 4.3% (OR=1.043, p<0.05). Decreased muscle strength of individuals with COPD reduces their quality of life. In order to increase the quality of life of individuals with COPD, their nutritional status should be evaluated regularly and individual nutrition therapy programs should be developed.