Kur'an-ı Kerim öğretiminde alternatif bir metod olarak ses temelli Elifbâ yöntemi
Sound-based Alifba method as an alternative method of teaching Qur'an
Yazar: ELİF SENA GELGÖR
Danışman: DOÇ. DR. UMUT KAYA
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Elifba = Alifba ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Ses = Voice

Özet:
Kur'an-ı Kerim öğretimi İslam eğitim tarihi boyunca farklı dönemlerde çeşitli yöntemler ile gerçekleştirilmiştir. İlmin en temel kaynağı olarak görülen Kur'an-ı Kerim okumayı öğrenmenin bütün Müslümanlar için bir gereklilik olduğu Hz. Peygamber'in (s.a.v) hadislerinden bilinmektedir. Rasulullah'ın (s.a.v.) hayatına bakıldığında ilim ile alakalı vurgulanan hadislerinden birisinin "Sizin en hayırlınız Kur'an'ı öğrenen ve öğretendir"  olduğu görülür. Kur'an öğretimi denildiğinde kastedilen, onun hem okunuşunun hem de anlamının öğretilmesidir. Eğitim tarihi boyunca her iki yönüne de önem verilmiş, Kur'an'ın okuyuşunu öğretmek neredeyse her dönemde küçük yaşlardan itibaren bir uygulama haline getirilmiştir. Kur'an dilinin Arapça olması sebebiyle bu öğretimin temelini Arap alfabesinin öğretimi, bir başka ifadeyle elifbâ öğretimi oluşturmaktadır. Bu tezde, Kur'an öğretim materyali olan elifbâ öğretim yöntemleri çalışmanın temel konusu olmuştur. Günümüzde elifbâ öğretiminde kullanılan çeşitli yöntemlerden bahsedilerek zaman içinde geliştirilen öğretim biçimleri ele alınmıştır. Çalışmada bu yöntemlere bir alternatif olan "Ses temelli elifbâ" metodu üzerine 8-11 yaş grubu öğrencileriyle nitel bir araştırma yapılmıştır. Çevrimiçi ortamda gerçekleştirilen bu araştırmada elde edilen veriler ışığında değerlendirmelerde bulunulmuştur. Araştırmanın sonucunda, "Ses temelli elifbâ" yöntemi ile eğitim alan öğrencilerin seviyeleri deneysel desenlerden biri olan grup içi zaman dizisi ile tespit edilmiş ve grup öncesi ile grup sonrasındaki düzeyleri arasındaki olumlu fark gözlemlenmiştir.

Abstract:
Throughout the history of Islamic education, the teaching of the Qur'an has been carried out in various institutions with various methods. It is known through the ahadith of Prophet Muhammad (pbuh) that learning how to read the Qur'an is a duty upon all believers. When we look at the Prophet's (pbuh) ahadith, we see that he emphasized the importance of knowledge with sayings such as: "The best of you are those who learn the Quran and teach it." Teaching the Qur'an includes not only its meaning, but also its pronunciation. Throughout education history, both areas were considered important and teaching younger children how to properly recite the Qur'an became a common practice in almost all time periods. As the language of the Qur'an is Arabic, teaching the Arabic alphabet, also known as 'alifba', forms the basis of this education. Alifba methods, which are used to teach how to recite the Qur'an, are the main subject of this study. It mentions various methods of alifba education and various teaching methods that developed in time are discussed. Qualitative research on an alternative teaching method called 'Sound-Based Alifba' is conducted on a group of students between the ages of 8 and 11. The findings of this online, semi-experimental research are evaluated. As a result of the research, the in-group measurements of the students who were taught using the "Sound Based Alifba" method were recorded repeatedly and a positive difference was observed between their levels before and after the group.