Metamfetamin kullanım bozukluğu olan hastalarda VMAT-2 ve dat gen ifadesi ile klinik parametreler arasındaki ilişkinin incelenmesi
In patients with methamphetamine use disorder investigation of the relationship between VMAT-2 and dat gene expression and clinical parameters
Yazar: MUALLA KESKİNSEZER
Danışman: PROF. DR. AHMET BÜLENT YAZICI
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Araştırmamızda Metamfetamin Kullanım Bozukluğu (MAKB) olan kişilerde DAT ve VMAT-2 gen ekspresyon ve protein düzeylerinin psişik yaşantılar ve diğer klinik parametrelerle olan ilişkisini incelemeyi amaçladık.
YÖNTEM: Araştırmaya, Tedavi ve Arındırma Kliniği'nde yatan MAKB tanısı alan 50 erkek hasta ve 100 sağlıklı (50 sigara kullanan, 50 sigara kullanmayan) kişi dahil edilmiştir. Gruplardaki hasta ve sağlıklı bireyler, dahil edilme ve dışlama kriterlerine göre değerlendirildikten sonra sosyodemografik veri formu her kişiye uygulanmıştır. Toplumda Psişik Yaşantılar Ölçeği (TPYÖ) hasta ve sağlıklı gönüllülere, Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ), Tedavi Motivasyon Anketi (TMA), Madde Aşerme Ölçeği (MAÖ), Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS) yalnızca hasta grubuna uygulanmıştır. Sağlıklı kontrol ve hasta grubundan alınan kanda dopamin taşıyıcısı (DAT) ve veziküler monoamin taşıyıcısı (VMAT-2) gen ekspresyon ve protein düzeyleri belirlenmiştir.
BULGULAR: Hasta grubunda TPYÖ pozitif, depresif, toplam, sıkıntı düzeyi puanları anlamlı yüksek bulunmuştur. Gruplar arasında DAT geni mRNA ve protein düzeyi ile VMAT-2 geni mRNA düzeylerinde anlamlı olarak farklılık saptanmıştır. Bağımlı değişken olarak grupların alındığı regresyon modelinde; DAT ve VMAT-2 gen ekspresyon ve protein düzeyleri bir kişinin metamfetamin kullanıp kullanmadığı hususunda %87 öngördürücü olarak saptanmıştır.
SONUÇ: Hasta grubu kontrol gruplarına göre daha fazla psişik yaşantı deneyimleri göstermektedirler. Hasta grubunda DAT protein düzeyi, VMAT-2 gen ekspresyon ve protein düzeyi madde ve sigara kullanmayan kontrol grubuna kıyasla düşük bulunmuştur. Hasta grubunda DAT gen ekspresyon düzeyi madde ve sigara kullanmayan kontrol grubuna göre yüksek bulunmuştur. Sigara gen ekpresyon ve protein düzeylerinde karıştırıcı bir faktör  gibi gözükmektedir. DAT ve VMAT-2 ekspresyon düzeylerine bakmak MAKB açısından bilgi verici olabilir.
Anahtar Kelimeler: Dopamin taşıyıcısı, gen ekspresyonu, metamfetamin, psişik yaşantılar, veziküler monoamin taşıyıcısı

Abstract:
INTRODUCTION AND OBJECTIVES: In our study, we aimed to examine the relationship between DAT and VMAT-2 gene expression and protein levels with psychic experiences and other clinical parameters in individuals with Methamphetamine Use Disorder (MUD).
METHODS: The study included, 50 male patients diagnosed with MUD and 100 healthy individuals (50 smokers, 50 non-smokers). After the patients and healthy individuals in the groups were evaluated according to the inclusion and exclusion criteria, the sociodemographic data form was applied to each person. Community Assessment of Psychic Experiences (CAPE) was administered to patients and healthy volunteers, Addiction Profile Index (API), Treatment Motivation Questionnaire (TMQ), Substance Craving Scale (SCS), and Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS) were administered only to the patient group. Dopamine transporter (DAT) and vesicular monoamine transporter (VMAT-2) gene expression and protein levels were determined in blood obtained from healthy control and patient groups.
RESULTS: CAPE positive, depressive, total and distress level scores were significantly higher in the patient group. DAT gene mRNA and protein levels and VMAT-2 gene mRNA levels were significantly different between the groups. In the regression model with groups as the dependent variable, DAT and VMAT-2 gene expression and protein levels were found to be %87 predictive of whether a person used methamphetamine or not.
CONCLUSION: The patient group showed more psychic experiences than the control group. DAT protein level, VMAT-2 gene expression and protein level were found to be lower in the patient group compared to the substance and non-smoking control group. DAT gene expression level was found to be higher in the patient group compared to the substance and non-smoking control group. Smoking seems to be a confounding factor in gene expression and protein levels. Expression levels may be informative in terms of MUD.
Keywords: Dopamine transporter, gene expression, methamphetamine, psychic experiences, vesicular monoamine transporter