Yatarak tedavi gören çocuk hastalarda  malnutrisyon değerlendirmesi
The assessment of malnutrition in child inpatients
Yazar: SÜLEYMAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. VESİLE MELTEM ENERGİN ; UZMAN SÜLEYMAN ŞAHİN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç:  Malnutrisyon birçok organ sistemlerini etkileyen özellikle bağışıklık sistemini 
baskılayan bir durumdur. Çocukluk çağında malnutrisyon ölümlerin %50'den fazlasından 
sorumlu tutulmaktadır. Hastaneye yatacak kadar hasta çocuklarda malnutrisyon çok daha 
ciddi bir durum olup yatış süresi, morbidite, mortalite, hayat kalitesi ve maliyeti olumsuz 
yönde etkilemektedir. Bu konuda çocukluk çağında literatürdeki veriler sınırlıdır. Bu 
çalışmada hastaneye yatırılan çocukların başvuru sırasında nutrisyonel durumu ve 
belirlediğimiz sosyodemografik faktörler ile malnutrisyon ilişkisini incelemeyi amaçladık.  
Yöntem:  Çalışmaya Ocak 2015-Mart 2015 tarihleri arasında Necmettin Erbakan 
Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları servislerinde 
yatırılarak izlenen 1 ay–18 yaş arası 293 çocuk alındı. Olguların hastaneye yatışları 
sırasında vücut ağırlığı, boyu kalınlığı ölçüldü. Hastaların yaşı, cinsiyeti, tanı ları kayıt 
altına alındı. Belirlediğimiz sosyodemografik faktörlerle ilgili anket  şeklinde hazırlanmış 
bilgi formu ailelerinde onamı alınarak dolduruldu. Toplanan bilgiler işlenerek SPSS 16.0 
versiyon ile istatistiki veriler elde edildi.  
 
Bulgular: İkiyüz doksan üç olgunun 116'sı (%39,9) kız, 176'i (%60,1) erkek ve yaş aralığı 
1ay-18 yaş olup yaş ortalaması 5,97 yıl± 5,59 idi. Olguların 77'si (%26,3) 0-1 yaş, 82'si 
(%28) 1-4 yaş, 48'i (%16,4) 5-9 yaş, 86'sı (%29,4) 9-18 yaş arasında idi. Olguların ağırlık 
ortalaması 22,46 kg ± 23,71, boy ortalaması 101,59 cm ± 37,82, vücut kitle indeksi 
ortalaması 16,33±3,42 idi. 293 hastanın 113'ü göğüs hastalıkları, 53'ü enfeksiyon 
hastalıkları, 21'i nöroloji, 19'u gastroenteroloji, 19'u endokrinoloji, 18'i genel pediatri, 
15'i nefroloji, 14'ü kardiyoloji, 11'i romatoloji, 10'u alerji grubunda hastalardı. Olguların 
birincil tanılarına ek olarak hiçbir  olguda malnutrisyon tanısı belirtilmemişti.  İkiyüz 
doksan üç olgunun 154'ünde (%52,5) Gomez sınıflamasına göre yatış anında malnutrisyon 
saptandı. Bunların 88'i erkek, 68'i kız idi.  İkiyüz doksan üç olgunun 84'ünde (%28,6) 
Waterlow sınıflamasına göre yatış anında malnutrisyon saptandı. Bunların 44'ü erkek, 40'ı 
kız idi.  İkiyüz doksan üç olgunun 131'inde (%44,7) yatış anında kronik malnutrisyon 
saptandı. Bunların 79'u erkek, 52'si kız idi.  
Sonuç:  Çocukluk çağında hastanemize yatış sırasında nutrisyonel risk Gomez 
sınıflamasına göre %52,5, Waterlow sınıflamasına göre %28,6'dır. Yatış sırasında 
malnutrisyonun en sık görüldüğü yaş grubu 9–18 (%29,4) yaştır. Beslenme bozukluğu için 
uluslararası standart değerler esas alındığında, çocukların %10,5'i düşük kilolu, %12,6'si 
aşırı düşük kilolu,%2,7'si fazla kilolu(gürbüz + obez), %9,2'si kısa, %11,9'u patolojik kısa 
boylu ve %2,4'ü uzun boylu bulundu. İkiyüz doksan üç hastanın 113'ü göğüs hastalıkları, 
53'ü enfeksiyon hastalıkları, 21'i nöroloji, 19'u gastroenteroloji, 19'u endokrinoloji, 18'i 
genel pediatri, 15'i nefroloji, 14'ü kardiyoloji, 11'i romatoloji, 10'u alerji grubunda 
hastalardı. Belirlediğimiz sosyodemografik faktörlerle malnutrisyon arasında anlamlı bir 
ilişki bulunamadı. Çocuklarda hastaneye yatışçocuğun nutrisyonel durumunu kötü yönde 
etkilememekte,  morbidite ve mortalitenin en önemli sebebi olan yüksek malnutrisyon 
sıklığını da maalesef azaltmamaktadır. Bu konuda sağlık çalışanlarının farkındalığının 
arttırılması ve hastanede malnutrisyonun etkin tedavisinin sağlanması için yeni stratejilerin 
geliştirilmesine ihtiyaç vardır.

Abstract:
The assessment of malnutrition in child inpatients. 
Objective: Malnutrition is a condition that affects many organ systems, especially 
immunosuppression. Malnutrition  is held responsible for more than 50% of death in 
childhood. Malnutrition in children, who is so sick that hospitalization is needed, is much 
more serious since effecting length of stay, morbidity, mortality, quality of life and costs. 
The available data of the child patients with this situation is limited. In this study, we 
aimed to examine the relationship between malnutrition and nutritional status of 
hospitalized children during admission together with some demographic factors set by us. 
Method: In this study, 293 children aged 1 month to 18 years old who were hospitalized 
and monitored in Child Health and Disease Department in Meram Medical Faculty 
Hospital of Necmettin Erbakan University between November 2014 and January 2015 
were included. Body weight, length and thickness of the patients were measured during 
admission. Patients' age, gender and diagnoses were recorded. The survey type information 
form prepared to collect data about the socio-demographic factors was filled with the 
consent of the family. The data collected was processed with SPSS ver. 16.0 and statistical 
results were obtained. 
Findings: Out of 293 patients, 116 (39,9%) were female and 176 (60,1%) were male. The 
age range was 1 month-18 years and the average was 5.97 ± 5.59 years. 77 patients 
(26,3%) were 0-1 years old, 82 (28%) were 1-4 years, 48 (16,4%) were 5-9 years, and 86 
(29,4%) were 9-18 years old. The average weight of the patients was 22.46 ± 23.71 kg, the 
average height was 101,59 ± 37.82 cm, and the average body mass index was 16.33 ± 3.42. 
There were 113 patients with chest diseases, 53 with infectious diseases, 21 with neurology 
diseases, 19 with gastroenterology diseases, 19 with endocrinology diseases, 18 with 
general pediatric diseases, 15 with nephrology diseases, 14 with cardiology diseases, 11 
with rheumatology diseases, and 10 with allergic diseases. Malnutrition was not stated in 
any case in addition to the primary diagnosis. Out of 293, in 154 (52,5%) cases 
malnutrition according to Gomez classification was detected immediately during 
admission. 88 were male and 68 were female. Out of 293, in 84 (28,6%) patients 
malnutrition according to Waterlow classification was detected immediately during 
admission. 44 of these were male and 40 were female. Out of 293, in 131 (44,7%) patients 
chronic malnutrition was detected immediately during admission. 79 of these were male 
and 52 were female. 
Results: The nutritional risk with child patients during their admissions to our hospital is 
52,5% according to Gomez classification, and 28,6% according to Waterlow classification. 
Malnutrition during admission is most prevalent (29,4%) at the 9-18 age group. Based on 
the international standards for nutritional  disorder values, 10,5% of children were 
underweight, 12,6% were extremely underweight, 2,7% were overweight (obese, robust), 
9,2% were short, 11,9% were pathologically short stature and 2,4% were tall. There were 
113 patients with chest diseases, 53 with infectious diseases, 21 with neurology diseases, 
19 with gastroenterology diseases, 19 with endocrinology diseases, 18 with general 
pediatric diseases, 15 with  nephrology diseases, 14 with cardiology diseases, 11 with 
rheumatology diseases and 10 with allergic diseases. There was not any significant 
relationship between malnutrition and the socio-demographic factors we determined. 
Hospitalization of children does not have a negative impact on their nutritional status, and 
unfortunately does not reduce the frequency of high malnutrition which is the main cause 
of morbidity and of mortality. There is a need to raise awareness of the health professionals 
about this subject and to develop new strategies in the hospitals  to ensure effective 
treatment of malnutrition.