Genç yetişkinlerin romantik ilişkide akılcı olmayan inançları, stresle başa çıkma tarzları ve erken dönem uyumsuz şemaları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relationship between young adults' irrational romantic relationship beliefs, stress coping styles and early maladaptive schemas
Yazar: İLKAY KILIÇARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. FATMA YEŞİM CAN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Genç yetişkinler = Young adult ; Romantizm = Romanticism ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı genç yetişkinlerin romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançları, stresle başa çıkma tarzları ve erken dönem uyumsuz şemaları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini 325'i kadın ve 82'si erkek olmak üzere 18-35 yaş arası toplam 407 genç yetişkin oluşturmaktadır.
Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Romantik İlişkilerde Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği (RAİNÖ), Stresle Başaçıkma Tarzları Ölçeği (SBTÖ) ve Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF3) kullanılmıştır. Araştırma verileri SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir. Analizde, bağımsız t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır.
Araştırma sonucunda, romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançlar ile Aktif/Problem Odaklı stresle başa çıkma tarzları arasında negatif; Pasif/Duygu Odaklı stresle başa çıkma tarzları arasında ise pozitif yönde bir ilişki olduğu görülmüştür.
Romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançlar ile Kopukluk, Zedelenmiş Otonomi, Zedelenmiş Sınırlar, Diğeri Yönelimlilik ve Yüksek Standartlar şema alanları puanları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
Aktif/Problem Odaklı stresle başa çıkma tarzları ile Kopukluk, Zedelenmiş Otonomi ve Yüksek Standartlar şema alanları puanları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Pasif/Duygu Odaklı stresle başa çıkma tarzı ile Kopukluk, Zedelenmiş Otonomi, Zedelenmiş Sınırlar, Diğeri Yönelimlilik ve Yüksek Standartlar şema alanları puanları arasında ise pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır.
Bunlara ek olarak, değişkenlerin çeşitli sosyo-demografik özelliklerle olan ilişkilerine de bakılmıştır. Romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançların cinsiyete, medeni duruma, ilişki süresine ve psikolojik desteğe göre farklılaştığı görülmüştür. Stresle başa çıkma tarzlarının da cinsiyete, medeni duruma, ilişki süresine ve psikolojik desteğe göre farklılaştığı saptanmıştır. Erken dönem uyumsuz şemaların cinsiyete, ilişki süresine ve psikolojik desteğe göre farklılaştığı, medeni duruma göre ise farklılaşmadığı bulunmuştur.
Anahtar kelimeler: Akılcı olmayan inanç, Romantik ilişkide akılcı olmayan inançlar, Stres, Stresle başa çıkma tarzları, Erken dönem uyumsuz şemalar

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between young adults' irrational romantic relationship beliefs, their coping styles with stress, and their early maladaptive schemes. The sample of the study consists of a total of 407 young adults between the ages of 18-35, 325 of whom are women and 82 of them are men.
In the study, Personal Information Form, Irrational Romantic Relationship Beliefs Scale (RAINO), Coping Style Scale (CSS) and Young Schema Questionnaire-Short Form-3. (YSQ-SF3) were used. Research data were analyzed with SPSS 22.0 program. Independent t-test, one-way analysis of variance (ANOVA) and Pearson correlation analysis were used in the analysis.
The findings of the study demonstrated that there is a negative relationship between irrational romantic relationship beliefs and Active/Problem-focused coping styles, and there is a positive relationship between Passive/Emotion-focused coping styles.
A positive significant relationship was found between irrational romantic relationship beliefs and the scores of Disconnection, Impaired Autonomy, Impaired Limits, Other-directedness and Unrelenting Standards schema domains.
It was found that there is a significant negative relationship between the Active/Problem-focused coping styles and the scores of Disconnection, Impaired Autonomy and Unrelenting Standards schema domains. A positive significant relationship was found between the Passive/Emotion-focused coping style and the scores of the Impaired Autonomy, Impaired Limits, Other-directedness, and Unrelenting Standards schema domains.
In addition to these, the relationships between variables and various socio-demographic characteristics were also examined. It has been shown that irrational romantic relationship beliefs differ according to gender, marital status, duration of the relationship duration and psychological support. It was found that styles of coping with stress differ according to gender, marital status, duration of the relationship and psychological support. It was demonstrated that early maladaptive schemes differ according to gender, duration of the relationship and psychological support, but not according to marital status.
Keywords: Irrational beliefs, Irrational romantic relationship beliefs, Stress, Coping styles, Early maladaptive schemas