Ergenlerde kendine zarar verme davranışı ile öfke kontrolü ve dürtü kontrolü arasındaki ilişki
The relationship between self-harming behavior and angry control and impulse control in adolescents
Yazar: BETÜL SAVAŞ
Danışman: PROF. DR. AYTEN ERDOĞAN
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Kendine zarar verme davranışı = Self-injurious behavior ; Öfke kontrolü = Anger control

Özet:
Bu araştırmada ergenlerde kendine zarar verme davranışı ile öfke kontrolü ve dürtü kontrolü arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Bu amaç doğrultusunda araştırma anket yöntemi ile yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Türkiye'nin Bursa ilinin İznik ilçesindeki bir grup ergen bireyden oluşmaktadır. Katılımcıların kendine zarar verme davranışı, öfke kontrolü ve dürtü kontrolü puanlarını belirlemek amacıyla Kendine Zarar Verme Davranışı Değerlendirme Envanteri (KZVDDE) ve Sürekli Öfke ve Öfke Tarzı İfade Ölçeği (SÖÖTÖ) ve Türkçe uyarlaması Tamam (2013) ve arkadaşları tarafından yapılmış Barratt Dürtüsellik Ölçeği kullanılmıştır.
Araştırma bulgularında Barratt ile SÖÖTÖ korelasyonunda Pearson, Barratt ile KZVD ve KZVD ile SÖÖTÖ korelasyonunda Spearman Korelasyon testi uygulandı. Spearman korelasyon analizine göre KZVD skorları ile Barratt, KZVD ve SÖÖTÖ skorları arasında pozitif yönlü zayıf ilişki tespit edilmiştir (Sırası ile r=0,384, 0,169; p<0,001). Pearson korelasyon analizine göre Barratt skorları ile SÖÖTÖ skorları arasında pozitif yönlü zayıf ilişki olduğu saptanmıştır (r=0,367; p<0,001).
Araştırmada ergenlerde kendine zarar verme davranışı ile öfke kontrolü ve dürtü kontrolü arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki bulunmuştur. Kendine zarar verme davranışı ile cinsiyet, anne ve baba eğitim durumu, anne ve baba birlikteliği, bir hekim tarafından konulan tanı arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Araştırmada öfke kontrolü ve dürtü kontrolü arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki bulunmuştur. Bu dönemde ergenlere öfke kontrolü ve dürtü kontrolünü sağlayabilmeleri için psikoeğitimlerin verilmesinin ve kendine zarar verme davranışını önleyici çalışmaların yapılmasının önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kendine Zarar Verme Davranışı, Öfke Kontrolü, Dürtü Kontrolü, Ergenlik Dönemi

Abstract:
This study intends to examine the relationship between the behaviour of self-harm, anger management, and impulse control in adolescents. Following this aim, the research is conducted face-to-face through the survey method. The sample of this research consists of a group of adolescent individuals in the Iznik District of Bursa Province, Turkey. With the intent of determining the scores of the behaviour of self-harm, anger management, and impulse control of the participants, studies of validity and reliability in Turkey, The Inventory of Statements About Self-injury (ISAS) and Continuous Anger and Anger Expression Scales (AngerEx) and The Barratt Impulsiveness Scale are used.
In the research findings, the Pearson Correlation test was applied to the correlation between Barratt and AngerEx, and for the correlation between Barratt and ISAS, and ISAS and AngerEx, Spearman's Correlation test was applied. According to the Spearman correlation analysis, a weak relationship in a positive direction was detected between ISAS and Barratt scores and ISAS and AngerEx scores. (Respectively r=0,384, 0,169; p<0,001). According to the Pearson correlation analysis, a weak relationship in a positive direction was detected between Barratt and AngerEx scores (r=0,367; p<0,001).
The study found a weak relationship in a positive direction between self-harming behaviour, anger management, and impulse control in adolescents. No significant relation was found between self-harming behaviour and gender, the education level of the parents, whether the mother and the father are together, or a diagnosis made by a doctor. The study found a weak relationship in a positive direction between anger management and impulse control. It is concluded that in this phase, it is significant to give psychoeducation to adolescents and carry out activities to prevent self-harming behaviour so that they can achieve anger management and impulse control.

Key Words: Self-Harming Behaviour, Anger Management, Impulse Control, Adolescence Period