Medrese İtikadları Dergisi'nin transkripti ve değerlendirmesi
Transcription of the Journal of Madrasa Itikadlari
Yazar: MUHARREM ADAM
Danışman: PROF. DR. HAMZA ALTIN
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
1913 yılında yayın hayatına başlayan Medrese İtikâdları, "Mebahis-i İlmiye ve
Mesail-i Diniyeyi Havi Levha-i Efkardır." Kurşunlu Medresesi tarafından 17 sayı
olarak neşredilmiştir. Sahibi ve başyazarı Ahmed Şiranî'dir. Muhtemelen, Meşihat
makamı (Şeyhülislam) ve medrese ıslahı için görevlendirilen encümen hakkında
yazılanlar yüzünden 26 Eylül 1913'te son sayısını yayımlamıştır. Kurumsal bir yayın
organı olan derginin büyük çoğunluğu medrese müntesiplerinden teşekkül eden bir
yazı kadrosu bulunmaktadır. Bu suretle 'medreselilerin dergisidir' diye kabul
edilebilmektedir. Yayım hayatına başlama gerekçesi, medrese ve medreselilere
özellikle İçtihad Mecmuası yazarları tarafından yöneltilen eleştirilere cevap vermek
olarak belirtilmiştir. Hoca Ahmed Şirani öncülüğünde yayınlanan Medrese İtikadları
Dergisi, dönemin sosyal, dini ve sosyal hayatına önemli eleştiriler getiren bir dergi
olarak dikkatleri üzerine çekmiştir. Ayrıca bu eleştiriyi kendi içinden yapan bir yazar
ve aydın camiasının çıkardığı bir dergi olarak söz konusu dönemde getirilen
eleştirilerden farklılık göstermektedir. Özellikle reformizmin gündemde olduğu bir
dönemde, İctihad Mecmuası etrafında toplanan aydınların eleştirilerinden önemli
ölçüde farklıdır. Dergi yazarlarının dinin kendisi ve özü ile ilgili görüşleri çok net
olup, İslam'ın zamanlar üstlüğü konusunda tartışmaya yer bırakmayacak bir fikir
birliği içerisinde olduğu görülmektedir. Medrese İ'tikadları Dergisi, Balkan
Savaşları'nın da yarattığı yıkımın etkisiyle moral değerler açısından çöküntü yaşayan
bir toplumu ayağa kaldırma yolunda ortaya konulmuş bir çaba olarak değerlendirilebilir.

Abstract:
Medrese Itikadları, which started its publication life in 1913, is "Planet-i Efkar
with Mebahis-i İlmiye ve Mesail-i Diniyeyi." It was published as 17 issues by
Kurşunlu Madrasa. Its owner and editor-in-chief is Ahmed Şirani. Probably, he
published the last issue on September 26, 1913, because of what was written about
the Meşihat authority (Sheikh al-Islam) and the committee appointed for the
madrasah improvement. The journal, which is an institutional publication, has an
editorial staff, the majority of which consists of madrasah followers. In this way, it
can be accepted as 'the journal of madrasahs'. The reason for starting the publication
life is stated as responding to the criticisms directed at the madrasahs and the
madrasahs, especially by the writers of Ictihad Magazine. The Journal of Madrasa
Itikadları, published under the leadership of Hoca Ahmed Şirani, attracted attention
as a journal that brought important criticisms to the social, religious and social life of
the period. In addition, as a writer who makes this criticism from within himself, and
as a journal published by the intellectual community, it differs from the criticisms
brought in the aforementioned period. Especially at a time when reformism was on
the agenda, it differs significantly from the criticisms of the intellectuals gathered
around İjtihad Magazine. The views of the authors of the journal about the religion
itself and its essence are very clear, and it is seen that they are in a consensus that
leaves no room for discussion on the timelessness of Islam. The Journal of Medrese
I'tikadları can be considered as an effort to raise a society that was depressed in terms
of moral values due to the destruction caused by the Balkan Wars.