Doğu Anadolu bölgesinde kadının değişen sosyal konumu: Muş Varto örneği
Changing social position of women in Eastern Anatolia region:Example of Muş Varto
Yazar: ROHAT TÜZÜN
Danışman: DOÇ. DR. YÜCEL KARADAŞ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Doğu Anadolu bölgesi = Eastern Anatolia region ; Kadın-erkek eşitliği = Equality of women and men ; Kadınlar = Women ; Muş-Varto = Muş-Varto ; Sosyal kimlik = Social identity ; Sosyal koşullar = Social conditions ; Toplumsal konum = Social status

Özet:
Toplumsal cinsiyet bağlamında inşa edilen cinsiyet temelli roller, gerek egemen ataerkil refleksler gerekse de bu rollerin organize edilişini sağlayan patriarkal sistem içerisindeki dinamiklerle şekillenmektedir. Bu çalışmada son yıllarda Doğu Anadolu Bölgesinde kadınların yaşam standartları ile değişen sosyal konumlarını belli başlı dinamikler bağlamında Muş Varto örneği ile ele alındı. Toplumsal hayatın her alanında bütün etkinlikleriyle bulunan kadınların, tarihsel süreç içerisinde değişen yaşam pratikleri, karşılaştığı zorluklar ve bu zorlukların yaşanmasında etkili olan sosyal, kültürel ve ekonomik dinamikler toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında çözümlendi. Çalışmanın sunduğu veriler vasıtasıyla günümüzde kadınların yaşam pratikleri, bu pratikleri oluşturan kültürel örüntüleri ve bu örüntülerin toplumsal karşılığını var eden bütün simgesel kodları, yerel ulusal ve evrensel dinamiklerin ışığında sunulmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda daha eşitlikçi temelde düzenlenmiş bir cinsiyet rejiminin imkânı için kadınlardan ziyade erkeklere daha çok iş düştüğü görülmektedir. Bundan dolayı sosyokültürel anlamda kadın kimliğinin toplumsal anlamda özneleşmesi için erkekler tarafından oluşturulan ataerkil tahakküm biçimlerinin çözülmesine ihtiyaç duyulduğu görülmektedir. Daha adil ve güzel bir dünya için ötekileştirilen ve en basit yanıyla bedeni üzerinden her türlü cinsel politikanın üretildiği kadınların daha sürdürülebilir yaşam standartlarına ulaşması için bunun gibi toplumsal anlamda farkındalık yaratacak çalışmalara daha fazla ihtiyaç duyulduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kadın, erkek, toplumsal cinsiyet, feminizm, toplumsal değişme, ekonomi, kültür.

Abstract:
Gender-based roles built in the context of gender are shaped by both the dominant patriarchal reflexes and  the dynamics within the patriarchal system, which enables the organization of these roles. In this study, in the recent years, we have discussed the living standards and changing social positions of women in the Eastern Anatolia region with the Varto Muş example. We have analyzed the social, cultural and economic dynamics of women who have all the activities in all aspects of social life, the changing life practices in the historical process, the difficulties they face, and the factors that affect them. Through the data presented in the study, we tried to present all the symbolic codes that make up th women's life practices, cultural patterns that constitute these practices and the social equivalent of these patterns in the light of local national and universal dynamics. In this context, a more egalitarian fundamentally regulated gender regime is seen as more and more jobs for man rather than woman. Therefore, in order to socialize women's identity in socio-cultural sense, it is necessary to solve the patriarchal forms of domination created by man. For a fairer and more beautiful world, there is always a need for socially aware work like this, in order to achieve more sustainable living standards for woman whose sexual policies are produced through the body in the simplest way.
Key Words: Female, male, gender, feminism, social change, economy, culture.