Güvenli frontal reses diseksiyonu için endoskopik cerrahi anatomi
Endoscopic surgical anatomy of frontal recess for safe frontal sinusotomy
Yazar: TOGAY MÜDERRİS
Danışman: PROF.DR. BABÜR KÜÇÜK
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Anatomi = Anatomy ; Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Sinüzit = Sinusitis

Özet:
Bu çalısmada daha önce paranazal sinüslere yönelik müdahale geçirmedigi belirlenenon taze kadavra incelendi. Kadavraların 3 mm. aralıklarla koronal planda paranazal sinüsBT'leri çekildi. Ardından 0,30 ve 45 derece endoskop ve rutin endoskopik sinüs cerrahisialetleri ile endoskopik diseksiyon uygulandı.Endoskopik diseksiyon yapılan on kadavranın altısı (%60) erkek, dördü (%40)kadındı.Diseke edilen on kadavranın birinde (%10) tek taraflı frontal sinüs agenezisi mevcuttu,bir kadavrada ise (%10) tek taraflı frontal ostium agenezisi vardı. Bu nedenle endoskopikfrontal reses diseksiyonu 18 nazal kavitede gerçeklestirildi.Kadavraların unsinat proses üst uçlarının yapısma yerleri, frontal reses bölgesindeyerlesmis hücreler ve bu hücrelerin nazofrontal kanalı ne sekilde etkiledikleri ve anteriorethmoid arterin kafa tabanındaki seyri incelendi.Endoskopik diseksiyon yapılan tüm kadavralarda ethmoid bulla açılmaksızın ortakonka lateral yüzü takip edilerek frontal resese ulasılabildi.Frontal resesin medial kenarı, orta konkanın lateral duvarının devamındadır. Egerfrontal resesi çevreleyen kemikler iyi pnömatize olmussa (nazal kemik, frontal kemik,maksiller kemik, lakrimal kemik ve ethmoid kemik) reses çevresinde ve içerisinde çesitlihücreler bulunabilir. Fakat frontal reses ile orta konka lateral kenarı arasında hücre bulunmazve reses daima bulla ön duvarının üst yapısma noktasının önündedir. Frontal ostiumubulmanın en iyi yolu orta konkaya olabildigince yakın olmak ve frontal resesi genisletmekiçin etmoid hücre duvarlarını posteromedialden anterolaterale dogru diseke etmektir. Çoguvakada anatomi kendini tekrarlar fakat bazı vakalarda degisik formlar görülebilir. Bizimçalısmamızda frontal reseste en sık görülen varyasyonun iyi gelismis bir nazal hücre oldugusaptandı.

Abstract:
In this study, ten fresh cadavers were studied. Paranasal sinus computed tomographiesof cadavers were taken in 3. mm. thickness coronal cuts. Then endoscopic disection was heldwith 0,30 and 45 degree telescopes and routine endoscopic sinus surgery tools.Of the ten cadavers dissected, one had unilateral frontal sinus agenesis and one hadunilateral frontal ostium agenesis, so endoscopic frontal recess dissection was held in 18 nasalcavities.We examined the superior attachment of the uncinate process, the cells located infrontal recess and how they alter nasofrontal connections and the course of anterior ethmoidartery through skull base.We were able to reach to frontal recess by following lateral surface mucosa of middleturbinate without opening bulla ethmoidalis in all cadavers.Medial aspect of the frontal recess is in continuity with the mucosa of middleturbinate. There may be cells in and around of frontal recess if the bones that surround frontalrecess are well. But there are no cells located between frontal recess and middle turbinate, themucosa of the middle turbinate is continous with frontal sinus mucosa and recess is alwaysanterior to superior attachment of bulla ethmoidalis. The best technique to identify the frontalostium is to keep immediately close to the middle turbinate and dissect the ethmoid cell wallsin posteromedial to anterolateral fashion. In our opinion, this anatomy repeats in most of thecases but it has some variant forms as well. In our series, the most common variation is awell-developed nasal cell.