Anadolu sahası Türk masallarında taş
Stone in Turkish tales set in Anatolia
Yazar: HİLAL ŞİMŞEK EĞER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AZİZ AYVA
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Anadolu halk masalları = Anatolia folk tales ; Halk bilimi = Folklore ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Halk hekimliği = Folk medicine ; Masallar = Tales ; Taşlar = Stones ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature ; Türk halk hikayeleri = Turkish folk stories ; Türk masalları = Turkish tales

Özet:
Masallar kültürümüzde önemli bir yere sahip olan, hayal dünyamızı geliştiren, canlandıran ve renklendiren, halk edebiyatı ürünlerinin başında gelmektedir. Bir toplumun sahip olduğu gelenek ve görenekler bu ürünlerde açıkça yer almakta ve yapılan çalışmalarla incelenmektedir.
Türkler tarih boyunca çeşitli unsurlara farklı anlamlar, inançlar yüklemiş; birçok alanda bu unsurlardan faydalanmışlardır. Bu çalışmada bu unsurlardan biri ve hatta en başlarda yer alan taş motifinin masallarda nasıl yer aldığı, taşa ne gibi anlamlar yüklendiği, hangi işlevlerde kullanıldığı ve masallarda geçen özel taşlar vb. ile ilgili araştırmalara yer verilmeye çalışılmıştır.
Çalışmanın Giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı, kapsamı ve metodu hakkında bilgi verilmiştir. Bu bölümde ayrıca çalışmada yararlanılan masal kitapları ile taş kitapları hakkında bilgi verilmiştir. Asıl konu olan taş konusu ise üç bölüm halinde değerlendirilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde Masal Kavramı hakkında bilgiler verilmiş; masalın özellikleri, diğer türlerle ilgisi ele alınmış ve masal üzerine yapılan bazı çalışmalar verilmiştir. 
İkinci Bölüm 'de Türk Kültüründe Taş başlığı altında Türklerin yaşam boyu taşlarla ilgili oluşturdukları inançlar, taşların işlevleri, taşlara yüklenilen anlamlar, uygulamalar, çocuk oyunlarında taşın kullanılması vb. üzerinde durulmuştur. Ayrıca şehirlere özgü bilinen taşlar da bu bölümde ele alınmıştır. 
Çalışmanın son kısmında ise Anadolu Sahası Türk Masallarında Taş konusu ele alınmış ve çeşitli başlıklar altında incelenmiştir. Bu başlıklar masallarda taşın nasıl yer aldığı, kullanım amacı, kahraman için ifade ettiği durumlar vb. unsurlar dikkate alınarak elde edilmiştir. Bunun yanı sıra masallarda taşın kullanım amaçları, özel isimle yer alan taşlar, değerli taşlar ve masallarda sıklıkla karşılaşılan taş kesilme motifi gibi konular da örneklerle birlikte Anadolu Sahası Türk Masallarında Taş başlığı altında ele alınmıştır. 
Sonuç kısmında çalışmanın genel bir değerlendirilmesi yapılmaya çalışılmıştır. Taş unsurunun masallarda yer alışı ile ilgili elde edilen bilgilerden yola çıkılarak bu değerlendirmelere yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Taş, Anadolu Masalları, Halk Edebiyatında Taş, Halk Biliminde Taş, Halk Hekimliğinde Taş.

Abstract:
Tales are one of the leading folk literature products which  affects our imagination world by making it more colorful, larger and wider. The customs and traditions of a society are clearly included in these products and examined through studies.
Turkish people have attributed different meanings and beliefs to various elements during their history; have benefited from these meanings in many areas. Stone is one of the most prominent of these elements. In this study we examined of the stone in terms of meaning, importance, functions and type in tales. 
In the introduction part information is given about the subject, purpose, scope and method of the research. In addition, Information was also given about  tale books and stone books used in the study.The main issue of stone is evaluated as three parts. Information about the concept of tale, its features, its relation to other genres and some studies about tales were discussed in the first chapter.
The second chapter was focused on, under the title of Stone in Turkish Culture, the beliefs formed by Turks about stones throughout life, the functions of the stones, the meanings attached to the stones, the applications, the use of stones in children's games, etc. Also, stones specific to cities were discussed in this section.
In the last part of the study, the subject of Stone in Turkish Tales of the Anatolian Field has been discussed and examined under various headings. These titles have been obtained by taking into account the elements, include how the stone takes place in the  tales, its aim of using, the situations it expresses for the hero, etc. Furthermore, purposes of using stones in  tales, stones with special names, precious stones and stone cutting motif were also discussed under the title of Stone in Anatolian Field Turkish Tales.
In the conclusion part, a general evaluation of the study has been occured.Based on the information obtained about the stones in tales, these evaluations were added.
Key Words: Stone, Anatolian Tales, Stone in Folk Literature, Stone in Folklore, Stone in Folk Medicine.