Düzenli egzersiz yapan bireylerde enerji mevcudiyetinin değerlendirilmesi
Assessment of energy availability in exercising adults
Yazar: BEDRİYE EYLEM BAŞAKCİOĞLU TÜRKEL
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN HÜSREV TURNAGÖL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışma, düzenli egzersiz yapan kadın ve erkeklerde düşük kullanılabilir enerji riskini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya; en az 1 yıldır düzenli egzersiz yapan 18-39 yaş aralığında 30 kadın ve 30 erkek katılmıştır. Katılımcıların, vücut kompozisyonu Çift Enerjili X-ışını (DXA) ile ölçülmüştür. Katılımcılardan, yoğun egzersiz yaptıkları iki gün, hafif egzersiz yaptıkları bir gün ve bir dinlenme gününü içeren dört gün boyunca besin tüketimi ve fiziksel aktivite kayıtları alınarak günlük enerji alımı ve harcaması, egzersiz enerji harcaması, enerji dengesi, enerji mevcudiyet, makro-mikro besin ögesi ve sıvı alımları belirlenmiştir. Ayrıca, katılımcıların yeme tutum davranışlarını belirlemek için EAT-40 anketi uygulanmıştır. Değişkenlerin cinsiyetlere göre karşılaştırılmasında bağımsız gruplarda t testi; yoğun egzersiz, hafif egzersiz ve dinlenme günlerinin karşılaştırılmasında tekrarlı ölçümlerde ANOVA testi kullanılmıştır. Kadın ve erkeklerin yaş, antropometrik ölçüm ve vücut kompozisyonları benzerdir (p>0,05). Kullanılabilir enerji düzeyleri; kadınlarda yoğun egzersiz, hafif egzersiz ve dinlenme günü sırasıyla 35,08 ± 13,36 kkal/kg, 33,32 ± 12,36 kkal/kg ve 34,50±11,08 kkal/kg; erkeklerde ise sırasıyla 32,25 ± 7,66 kkal/kg, 33,17 ± 8,47 kkal/kg ve 33,25± 6,71 kkal/kg'dır (p>0,05). Enerji dengesi, kadınlarda -623,00±569,68 kkal, erkeklerde ise -620,62 ± 464,56 kkal olup, tüm katılımcıların negatif enerji dengesinde oldukları görülmüştür. Katılımcıların protein alımları yeterli seviyede bulunurken, karbonhidrat alımları önerilerin altında kalmıştır. Yedi katılımcının EAT- 40 anket puanları ≥30 olduğundan yeme bozukluğuna yatkın bulunmuştur. Çalışmanın sonuçları, düzenli egzersiz yapan kadın ve erkeklerin azalmış kullanılabilir enerji ve negatif enerji dengesine sahip olduklarını göstermiştir. Sağlığın korunması, yaralanmaların ve besin ögesi eksikliklerinin önlenmesi için düzenli egzersiz yapan bireylerin beslenmelerinin daha iyi planlanmasına ihtiyaç vardır.

Abstract:
Aim of this study is to determine the risk faktors for low energy availability in exercising men and women. A total of 30 women and 30 men who have been exercising regularly for at least 1 year participated in this study. Age range of the participants were 18-39 years. Body composition were measured by dual-energy X-ray absorptiometry. Energy intake, energy expenditure, energy availabilty and energy deficiency levels were determined based on the data obtained by food intake and physical activity records for four days, including two days of intense exercise, one day of light exercise and a rest day. In addition; EAT-40 survey was applied to determine eating behaviors of participants. T test for Independent Samples was used to compare the gender differences. Repeated measures ANOVA test was used to compare intense exercise, light exercise and rest days. Age, anthropometric measurements and body composition of men and women were similar. Energy availability values for women were 35,08 ± 13,36, 33,32 ± 12,36 and 34,50 ± 11,08 kcal/kg fat free mass (FFM) on intense exercise, light exercise and rest days, respectively (p>0.05). Energy availability values for men were 32,25 ± 7,66, 33,17 ± 8,47 and 33,25 ± 6,71 kcal/kg FFM on intense exercise, light exercise and rest days, respectively (p>0.05). The energy balance was  -623,00 ± 569,68 kcal for women and -620,62 ± 464,56 kcal for men, so both the men and the women had a negative energy balance. While the participants' protein intake was adequate, their carbohydrate intake was below recommendations. Seven participants were found to be at risk of an eating disorder, as their EAT-40 survey score was ≥ 30. The results of the study show that women and men who exercise regularly have decreased energy availability and a negative energy balance. There is a need for better planning of diets with regular exercise to maintain health and prevent injuries and nutritional deficiencies