Uluslararası literatürde yayınlanan aşı tereddütü ile ilgili bilimsel çalışmaların bibliyometrik ve içerik analizi
Bibliometric and content analysis of scientific studies on vaccine hesitation published in international literature
Yazar: AKIN CAN DEĞİRMEN
Danışman: PROF. DR. FİGEN ÜNAL ÇOLAK
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İletişim Tasarımı ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Covid-19 sürecinde insanların aşılara karşı tutumları, aşı konusundaki tereddütler
ve aşılara güven gibi kavramlar gündeme gelmiştir. Literatür incelendiğinde aşı tereddütü
konusunda bibliyometrik analiz çalışmalarının sayısının oldukça kısıtlı olduğu ve Covid-
19 sonrasında güncel bir çalışma gerçekleştirilmediği görülmüştür. Bu araştırmanın
amacı, Web of Science veritabanında yer alan "aşı tereddütü" konulu bilimsel çalışmaları
ve bu çalışmaların küresel ölçekte nasıl ele alındığını incelemektir. Bu doğrultuda, aşı
tereddütü konulu çalışmaların zaman içerisindeki değişimini saptamak, sosyal bilimler
alanındaki çalışmaları kapsamlı bir şekilde incelemek ve bu sayede aşı tereddütü
konusunda iletişimin ve iletişim çalışmalarının önemini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır.
Bu çalışmada, Web of Science veritabanından elde edilen, İngilizce dilinde yayınlaşmış
ve aşı tereddütü konulu uluslararası bilimsel çalışmaların analizi gerçekleştirilmiştir.
Ulaşılan 2305 çalışma metin dosyası olarak indirilmiş ve verilerin analiz edilmesi için
Maxqda ve Vosviewer yazılımına aktarılmıştır. Nitel yapıdaki bu çalışmanın verilerini
oluşturan çalışmalar bibliyometrik analiz ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiş ve
açıklanmıştır. Çalışma sonucunda genel olarak Covid-19 pandemisinin bu alandaki
çalışmaların sayısının önemli ölçüde artmasını sağladığı, çalışmaların genelinin kamu,
çevre ve iş sağlığı alanında gerçekleştirildiği, iletişim alanındaki çalışmaların aşı
tereddütü konusunda önemli bir etkiye sahip olacağı fakat iletişim alanındaki çalışmaların
sayısının yetersiz olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
In the context of the Covid-19 pandemic, concepts such as people's attitudes
towards vaccines, vaccine hesitancy, and confidence in vaccines have come to the
forefront. A review of the literature reveals a limited number of bibliometric analysis
studies on vaccine hesitancy, and no recent studies have been conducted post-Covid-19.
The aim of this research is to examine scientific studies on the topic of "vaccine
hesitancy" available in the Web of Science database and to investigate how these studies
are addressed globally. In this context, the objective is to identify the changes over time
in studies on vaccine hesitancy, comprehensively examine studies in the field of social
sciences, and thus highlight the importance of communication and communication studies
in the context of vaccine hesitancy. In this study, an analysis of international scientific
studies on vaccine hesitancy published in English and obtained from the Web of Science
database was conducted. A total of 2305 study files were downloaded, and the data were
transferred to Maxqda and Vosviewer software for analysis. The qualitative nature of this
study's data, constituting bibliometric and content analysis, was analyzed and explained.
The results of the study indicate a significant increase in the number of studies in this
field due to the Covid-19 pandemic. The majority of studies were conducted in the fields
of public health, environmental health, and occupational health. It is concluded that
studies in the field of communication will have a significant impact on vaccine hesitancy,
but the number of studies in this area is insufficient.