Ortaöğretim okulu müdürlerinin çatışma yönetim stilleri ve öğretmenlerin stres düzeyi
Conflict management styles of the high school principals and the stress levels of the teachers
Yazar: AYŞEGÜL POLAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ TAŞ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Stres = Stress ; Çatışma = Conflict ; Çatışma yönetimi = Conflict management

Özet:
Bu araştırma Isparta Merkez ilçede görev yapan ortaöğretim okulu müdürlerinin kullandığı çatışma yönetim stillerini ve kullanılan çatışma yönetim stillerinin öğretmenlerde oluşturduğu stres düzeyini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada okul müdürlerinin çatışma yönetim stillerinin ve söz konusu stillerin öğretmenlerde yarattığı stres düzeylerinin belirlenmesinde genel tarama modeli uygulanmıştır. Okul müdürlerinin çatışma yönetim stillerinin öğretmenlerin demografik özellikleriyle (cinsiyet, kıdem, branş) ve stres düzeyleriyle ilişkisinin belirlenmesinde ise ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır.Araştırmanın çalışma grubunu Isparta Merkez ilçede görev yapan 550 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma bulguları toplam 239 ölçekten elde edilen verilerin analizi ile elde edilmiştir. Araştırma verileri ?Rahim Organizational Conflict Inventory I- Örgütsel Çatışma Envanteri? kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen veriler pearson korelasyon katsayısı (r), frekans (f), yüzde (%), aritmetik ortalama ( ), standart sapma(Ss), t- testi ve çoklu değişkenler için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) teknikleri kullanarak çözümlenmiş ve yorumlanmıştır.Araştırma sonuçlarına göre: Öğretmenler, okul müdürlerinin kendileriyle aralarında çıkan çatışmaları çözmek amacıyla en fazla tümleştirme stilini; daha sonra sırasıyla kaçınma, uzlaşma, ödün verme ve en az ise hükmetme stilini kullandıklarını düşünmektedirler. Öğretmenlerin okul müdürlerinin kullandıkları tümleştirme, ödün verme, kaçınma ve uzlaşma çatışma yönetim stillerine ilişkin görüşleri ile cinsiyetleri arasında anlamlı bir fark yoktur. Ancak hükmetme stilinin kullanıldığı durumlarda, erkek ve kadın öğretmenlerin görüşleri arasında anlamlı bir fark vardır. Öğretmenlerin okul müdürlerinin kullandıkları tümleştirme, ödün verme, kaçınma ve hükmetme çatışma yönetim stillerine ilişkin görüşleri ile kıdemleri arasında anlamlı bir fark yoktur. Ancak uzlaşma stilinin kullanıldığının düşünüldüğü durumlarda kıdeme göre anlamlı bir fark vardır. Öğretmenlerin okul müdürlerinin kullandıkları tüm çatışma yönetim stillerine ilişkin görüşleri ile branşları arasında anlamlı bir fark yoktur. Okul müdürlerinin kullandığı çatışma yönetim stillerinin öğretmenlerde yarattığı stres düzeyleri ele alındığında, en fazla stres yaratan stilin ödün verme ve hükmetme stili olduğu, en az stres yaratan stilin ise kaçınma stili olduğu görülmektedir.Anahtar Kelimeler: Çatışma, Çatışma Yönetimi, Stres

Abstract:
This study examines the conflict management styles of the high school principals and the stress levels of the teachers? in the county town of Isparta. In the study, the general survey-type is used to determine the conflict management styles of the high school principals and the stress levels of the teachers?. Relational survey-type is used to determine the relationship between the conflict management styles of the principals and the teachers? demographic features (sex, branches, years of experience) and the stress levels of the teachers.The data are taken through the Rahim Organizational Conflict Instrument II that is developed by Rahim and adapted by Gümüşeli. The scale was applied to 550 teachers working in the high schools in the county town of Isparta. 239 teachers have taken part in the scale answers within this study. The data are analyzed by the SPSS (10.0) programme. In data analysis Pearson correlation coefficient (r), percent (%), mean ( ), standard deviation (Ss), frequency (f), t-test and ANOVA are calculated.According to the results; Teachers are of the opinion that the high school principals use the following conflict management styles mostly in the order of integrating, avoiding, compromising, obliging and dominating. Within the sexes of the teachers, there is a meaningful difference between the ideas of male and female teachers when the high school principals use dominating style. Male teachers think that the principals mostly use dominating style. Within the years of experience and branches, there is no meaningful difference statistically between the ideas which the high school principals handle the conflict but there is a difference within the years of experience when the high school principals use compromising conflict management style. While there is a positive correlation among integrating, obliging, compromising and avoiding conflict management styles with the stress level of the teachers?, there is a negative correlation within dominating style.Key words: Conflict, Conflict Management, Stress