Çocukluk döneminde sosyal kaygının gelişiminde ebeveyn kabul-red algısı: Otomatik düşünceleri̇n aracı rolü /
Yazar: GÖZDE TEZCAN
Danışman: PROF. DR. GÜLSEN ERDEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Demografik Bilgi Formu = Demographic Inquiry Form ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Kaygı = Anxiety ; Otomatik düşünce = Automatic thoughts ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Çocuklar = Children ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı çocukluk döneminde sosyal kaygının gelişiminde algılanan anne kabul-reddinin etkisinin otomatik düşüncelerin aracı rolüyle incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini Ankara'nın çeşitli ilköğretim okullarına devam eden toplam 221'i kız 220'si erkek toplam 441 5. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır.  Veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi Formu, Çocuk/Ergen Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği/Kontrol: Anne (Çocuk/Ergen EKRÖ/K), Çocuklar için Bilişsel Üçlü Envanteri (Ç-BÜE), Çocuklar için Sosyal Anksiyete Ölçeği -Yenilenmiş Biçim (ÇSAÖ-Y) kullanılmıştır. 
Elde edilen bulguların araştırma denencelerinin bir kısmını desteklediği gözlenmiştir. Bu araştırmanın amacı doğrultusunda yapılan model testine göre ebeveyn kabul-reddinin sıcaklık, ihmal ve red alt boyutları ile sosyal kaygı arasındaki ilişkide bilişsel üçlünün kendine, geleceğine ve dünyaya olumlu ve olumsuz bakış açısı üzerinde aracı etkisinin olduğu gözlenmiştir. Ayrıca ebeveyn kabul-reddinin düşmanlık alt boyutunun sosyal kaygıyı doğrudan etkilediği görülmüştür. Bunlara ek olarak, demografik değişken olan cinsiyetin, ebeveyn kabul-reddinin ayrışmamış red alt boyutu ve bilişsel üçlü envanterinin kendine, geleceğine ve dünyaya olumsuz bakış açısı alt boyutu üzerinde anlamlı etkisi olduğuna işaret etmektedir. Araştırma bulguları EKAR kuramının varsayımları ile paralel olup, Rohner'in (2004) de belirttiği gibi aileleri tarafından reddedildiğini algılayan çocukların daha kaygılı olabildiği ve diğer insanların güvenilmez olduğu yönünde olumsuz dünya görüşü geliştirebileceklerini destekler niteliktedir.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the effect of mothers' acceptance-rejection which is perceived during the development of social anxiety in the childhood in the role of mediator of the automatic thoughts.Samples of the current study are consist of 441 5-grade student, 221 girl and 220 boy, from several primary schools in Ankara. Demographic Information Form, Parental Acceptance-Rejection/Control Questionnaire (PARQ/C): Mother, Cognitive Triad Inventory for Children (CTI-C) and Social Anxiety Scale for Children – Revised  (SASC-R) are used as data collection tool.
It was observed that acquired findings support some parts of the research hypothesis. According to model test done in direction of research's purpose, it was observed that cognitive trio in relationship between fervor, omission and rejection sub-dimensions of parental acceptance rejection and social anxiety, has indirect effect on positive and negative perspectives to self, to World and to future. It was also observed that hostility sub-dimension of parental acceptance rejection directly affects social anxiety. In addition, a demographic variable gender, undifferentiated rejection sub-dimension of parental acceptance rejection and cognitive trio inventory has significantly effect on positive and negative perspectives to self, to world and to future at sub-dimension level. Research findings are in line with the assumptions of the PARTheory, children, perceived that they are rejected by their families, may be more concerned and may develop a negative opinion that other people are unreliable, as Roher (2004) indicates.