Mikoriza ve elementer kükürtün bitki tarafından topraktan fosfor alımına etkisi
The effect of mycorrhizae and elemental sulphur to the uptake of phosphorus by the plants
Yazar: HÜSEYİN KARACA
Danışman: PROF. DR. ZÜLKÜF KAYA
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fosfor = Phosphorus ; Mikoriza = Mycorrhiza ; Mısır = Maize ; Soya = Soybean

Özet:
Genel olarak kil ve kireç içeriği yüksek olan ülkemiz topraklarında sınır düzeylerinde olması yanı sıra kuvvetle toprakta fikse edilen ve bitkiler tarafından alımı güç olan fosfor bitkisel üretimin sağlıklı gelişmesinde sınırlayıcı bir etken olmaktadır. Bu çalışmanın amacı mikoriza olarak adlandırılan kök mantarı aşılaması ve 100 mg/kg elementer kükürt ilavesinin soya ve mısır bitkilerinin biokütle üretimine, fosfor alımına ve mikoriza ile infekte olma yüzdesine etkileri mikorizalı ve mikorizasız uygulamalar esas alınarak araştırmaktır. Deneme Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü sera ve laboratuarında yürütülmüştür. Denemelerde kullanılan fosforca fakir steril edilmiş Karaburun ve Menekşe serisi topraklarında yetiştirilen soya ve mısır bitkilerinden elde edilen biokütle kuru madde verimi, fosfor alımı ve infekte olma yüzdesi değerlendirilmiştir. Denemede Karaburun ve Menekşe gibi düşük verimli Çukurova toprakları kullanılmıştır. Deneme tesadüf blokları desenine göre üç yinelemeli olarak kurulmuştur. Kontrol uygulamasına oranla 100 mg/kg elementer kükürt ilavesiyle toprak üstü aksam ve kök verimi, fosfor alımı ve infekte olma yüzdesi değişmemiştir. Mikoriza ilavesiyle toprak üstü aksam ve kök verimi, fosfor alımı ve infekte olma yüzdesi artış göstermiştir. Mikoriza ilavesiyle elde edilen söz konusu artış mikoriza ve 100 mg/kg elementer kükürt ilavesiyle değişmemiştir. Soya ve Mısır bitkilerinde en yüksek verim Menekşe toprak serisinde elde edilmiştir.Sonuçlar 100 mg/kg elementer kükürt ilavesinin verimde ve fosfor alımında etkili olmadığını göstermektedir.Anahtar Kelimeler : Soya, Mısır, Fosfor, Elementer Kükürt, Mikoriza

Abstract:
Phosphorus fixed strongly by the soil and hard for the uptake by the plants beside being at the limited level in the soils of our country high in clay and lime content in general is a limiting factor in the getting healthy growth of the plant production. The aim of this study was to investigate the inoculation of the root fungi called mycorrhizae, 100 mg/kg elemental sulphur addition for the effects on the biomass production, phosphorus uptake and the infection percent of soyabean and corn with the mycorrhizae based upon the applications of the mycorrhizae inoculation. The experiment was carried out in greenhouse and labotatory at University of Cukurova, Faculty of Agriculture, Department of Soil Science. The experiment was set up on two less fertile Çukurova soils such as Karaburun and Menekse. The experiment was arranged in separating separated parcels design in three replications. The values of dry matter production, phosphorus uptake and infection percent with mycorrhizae obtained from the soybean and corn grown in the sterilized soils of Karaburun and Menekse deficient in phosphorus used in the experiments were investigated. The shoot and root yield, phosphorus uptake and infection percent did not change by the addition of 100 mg/kg elemental sulfur compared to the control treatment. By the addition of mycorrhizae the shoot and root yield, phosphorus uptake and infection percent increased. The increase obtained by the addition of mycorrhizae in question did not change by the addition of mycorrhizae and 100 mg/kg elemental sulfur. The highest yield for corn and soyabean was obtained in the Menekse soil serial.The results indicated that 100 mg/kg elemental sulfur addition was not efficient in the yield and phosphorus uptake.Key Words: Soybean, Corn, Phosphorus, Elemental Sulphur, Mycorhizae