Talasemi minör ve kronik myeloproliferatif hastalık (KMPH) birlikteliği
Coexistence of thalassemia minor and chronic myeloproliferative diseases (CMPD)
Yazar: EMİR ALİ BÜYÜKAŞIK
Danışman: PROF. DR. BİROL GÜVENÇ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Hematoloji = Hematology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Bu tez, özellikle Polisitemia Vera (PV) olmak üzere, Talasemi Minör ve Kronik 
Myeloproliferatif Hastalıklar (KMPH)'ın eş zamanlı ortaya çıkışını derinlemesine analiz 
etmeyi amaçlamaktadır. Epidemiyolojideki kesişmeleri, teşhisteki engelleri, tedaviye olan 
etkileri ve bu örtüşen durumların prognoz üzerindeki etkilerini keşfetmeyi hedefliyor. Klinik 
belirtilerin, yönetim taktiklerinin ve zaman içindeki sonuçların detaylı incelenmesiyle, bu 
çalışma tıbbi pratiği etkileyebilecek, hasta tedavi standartlarını yükseltebilecek ve hematoloji 
alanında daha fazla araştırmaya öncülük edebilecek önemli katkılar sunmayı hedefliyor.
Gereç ve Yöntem: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı'nda 
Ocak 2003 – Ocak 2024 tarihleri arasında KMPH ile takipliyken; hemogram parametreleri 
talasemi minör benzeri özellikler gösteren, Hgb elektroforezi ve/veya moleküler genetik 
analiz ile talasemi minör tanısı alan 32 hasta çalışmaya dahil edildi. KML tanısı için "2020 
ELN Kriterleri" kullanıldı. BCR-ABL negatif KMPH tanısı için "DSÖ Myeloid Neoplazmlar 
ve Akut Lösemi Sınıflaması, 2016 Revizyon Kriterleri" kullanıldı. MCV<80 fentolitre (fl) ± 
MCH<27 pikogram (pg) ve HbA2≥%3,0 ya da HbA2≤%2,5 olan KMPH tanılı hastalar 
çalışmaya dahil edildi. Bu koşulları sağlamayan hastalar ile Hgb elektroforezi sonucu 
olmayan hastalar çalışmaya dahil edilmedi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların %34,4 (n=11)'ünün ET; %28,1 (n=9)'inin 
PV; %15,6 (n=5)'sının KML ve %3,1 (n=1)'inin PMF olduğu saptandı. Hastaların %3,1 
(n=1)'inde post-PV Myelofibroz (PPV-MF) ve %9,4 (n=3)'ünde post-ET Myelofibroz (PETMF) saptandı. Hastaların %6,3 (n=2)'ünde PV ve ET birlikteliği saptandı. Hastaların %37,5 
(n=12)'inin semptomatik olduğu saptandı; %53,1 (n=17)'inde hepatomegali; %59,4 
(n=19)'ünde splenomegali saptandı. JAK2 V617F mutasyonu çalışılmış hastaların %92,3 
(n=24)'ünde pozitiflik saptandı. CALR mutasyonu çalışılmış hastaların %30 (n=3)'unda 
pozitiflik saptandı. Hiçbir hastada MPL mutasyonu tespit edilmedi. Yalnızca, PV ile takip 
edilen bir hastada ASXL1 (Ekzon 13) geninde c.2728C>T (p.Q910*) varyantı tespit edildi. 
BCR-ABL çalışılan hastaların %25 (n=5)'inde pozitiflik saptandı. %6,3 (n=2) hastada düşük 
titre BCR-ABL pozitifliği ile birlikte JAK2 V617F mutasyonu tespit edildi. PET-MF ile 
takipli bir hastada JAK2 V617F mutasyonu ile birlikte CALR geninde 
c.1154_1155insTTGTC mutasyonu tespit edildi. ET ile takipli bir hastada CALR geninde 
CLAMP3 mutasyonu tespit edildi.
Sonuç: Talasemi minör, KMPH ile takip edilen hastalarda, semptom ve bulguları 
hafifletebilir/ baskılayabilir ve bu nedenle KMPH hastalarının daha geç tanı almasına neden 
olabilir. 
Anahtar kelimeler: Talasemi minör, Kronik Myeloproliferatif Hastalık, hepatomegali, 
splenomegali, JAK2.

Abstract:
Objective: This thesis aims to analyze in depth the simultaneous occurrence of 
Thalassemia Minor and Chronic Myeloproliferative Diseases (CMPD), especially 
Polycythemia Vera (PV). It aims to explore intersections in epidemiology, barriers to 
diagnosis, implications for treatment, and the effects of these overlapping conditions on 
prognosis. By examining clinical manifestations, management tactics, and outcomes over time 
in detail, this study aims to make important contributions that can influence medical practice, 
raise standards of patient treatment, and lead to further research in the field of hematology.
Matherials and Methods: 32 patients, whose hemogram parameters showed 
thalassemia minor-like features and who were diagnosed with thalassemia minor by Hgb 
electrophoresis and/or molecular genetic analysis, while being followed up with CMPD at 
Cukurova University Faculty of Medicine, Department of Hematology, between January 2003 
and January 2024, were included in the study. "2020 ELN Criteria" were used for the 
diagnosis of CML. "WHO Classification of Myeloid Neoplasms and Acute Leukemia, 2016 
Revision Criteria" was used for the diagnosis of BCR-ABL negative CMPD. Patients 
diagnosed with CMPD with MCV<80 fentoliters (fl) ± MCH<27 picograms (pg) and 
HbA2≥3.0% or HbA2≤2.5% were included in the study. Patients who did not meet these 
conditions and patients who did not have Hgb electrophoresis results were not included in the 
study.
Results: ET was detected in 34,4% (n=11) of the patients included in the study, PV was 
detected in 28,1% (n=9), CML was detected in 15,6% (n=5), and PMF was detected in 3,1% 
(n=1). Post-PV Myelofibrosis (PPV-MF) was detected in 3,1% (n=1) of the patients and postET Myelofibrosis (PET-MF) was detected in 9,4% (n=3) of the patients. Coexistence of PV 
and ET was detected in 6,3% (n=2) of the patients. 37,5% (n=12) of the patients were found 
to be symptomatic, hepatomegaly was detected in 53,1% (n=17), and splenomegaly was 
detected in 59,4% (n=19). JAK2 V617F mutation was found to be positive in 92,3% (n=24) of 
the patients tested. CALR mutation was detected positive in 30% (n=3) of the patients tested. 
MPL mutation was not detected in any patient. The c.2728C>T (p.Q910*) variant was 
detected in the ASXL1 (Exon 13) gene in a patient followed up with PV. BCR-ABL was 
positive in 25% (n=5) of the patients tested. JAK2 V617F mutation along with low titer BCRABL positivity was detected in 6,3% (n=2) patients. JAK2 V617F mutation and 
c.1154_1155insTTGTC mutation in the CALR gene were detected in a patient followed up 
with PET-MF. CLAMP3 mutation was detected in the CALR gene in a patient followed up 
with ET.
Conclusion: Thalassemia minor may alleviate/suppress symptoms and signs in patients 
followed up with CMPD, and therefore may cause CMPD patients to be diagnosed later.
Keywords: Thalassemia minor, Chronic Myeloproliferative Disease, hepatomegaly, 
splenomegaly, JAK2.