Tersane işletmelerinde ISG uygulamalarının işgören sesliliği açısından değerlendirilmesi
Evaluation of OHS practices in shipyard businesses in terms of employee voice
Yazar: HAKKICAN YÜRÜKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ŞEN
KOCAELİ SAĞLIK VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Bu çalışma, iş sağlığı ve güvenliği (İSG) kültürünün iş gören sesliliği üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla nitel bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Derinlemesine görüşme yöntemi kullanılarak veri toplanmıştır. Bu yöntem, katılımcıların deneyimlerini ve bakış açılarını detaylı bir şekilde anlamayı hedeflemektedir. Araştırma kapsamında, farklı sektörlerde çalışan 8 İSG uzmanı ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, 2 ila 11 yıl arasında değişen deneyim sürelerine sahip olup, inşaat, tersane, gemi inşa gibi çeşitli sektörlerde görev almışlardır. Bu çeşitlilik, İSG uygulamalarının farklı sektörlerde nasıl algılandığını ve uygulandığını anlamamıza olanak tanımaktadır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Form, İSG kültürü, iş gören sesliliği ve bu iki kavramın ilişkisini incelemeye yönelik açık uçlu sorular içermektedir. Görüşmeler yüz yüze veya çevrim içi olarak gerçekleştirilmiş, ses kayıtları alınarak metin haline getirilmiştir. Toplanan veriler, tematik içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Bu süreçte, görüşme metinleri kodlanmış, bu kodlar kategorilere ayrılmış ve daha geniş temalar oluşturulmuştur. Kodlar arasında İSG kültürü tanımları, çalışan katılımı, İSG süreçlerinin yönetimi gibi konular yer almıştır. Araştırmanın güvenilirliği ve geçerliliğini sağlamak amacıyla çeşitli stratejiler uygulanmıştır. Kodlama sürecinde bağımsız kodlayıcılar kullanılmış, bulguların doğrulanması için katılımcılardan geri bildirim alınmıştır. İSG kültürü, sağlık ve güvenliğin bir arada yürütülmesi ve tüm çalışanların bu konuda sorumluluk alması olarak tanımlanmıştır. Güçlü bir İSG kültürü, çalışanların sorumluluk bilinciyle hareket etmesini gerektirir. İş gören sesliliği, çalışanların iş süreçlerine yönelik memnuniyetsizlik, endişe ve önerilerini ifade edebilme yeteneği olarak tanımlanmıştır. Çalışanların kendilerini değerli hissetmeleri ve özgüven kazanmaları bu sürecin önemli unsurlarıdır. Güçlü bir İSG kültürü, iş gören sesliliğini artırmakta, çalışanların fikirlerini özgürce ifade etmelerini teşvik etmektedir. Zayıf bir İSG kültürü ise çalışanların sesliliğini olumsuz yönde etkilemekte, iş yerinde sessizlik ve motivasyon eksikliğine yol açmaktadır. Çalışma, İSG kültürünün iş gören sesliliği üzerindeki etkilerini ortaya koyarak, güçlü bir İSG kültürünün çalışan katılımını ve geri bildirim mekanizmalarını nasıl geliştirdiğini göstermektedir. Bu bağlamda, iş güvenliği eğitimlerinin yaygınlaştırılması ve çalışan odaklı yaklaşımların benimsenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Araştırma, iş yerlerinde İSG kültürünün geliştirilmesinin ve çalışan sesliliğinin artırılmasının önemini vurgulamaktadır.

Abstract:
This study was designed as a qualitative research to examine the effects of occupational health and safety (OHS) culture on worker voice. Data were collected using the in-depth interview method. This method aims to thoroughly understand the experiences and perspectives of the participants. In the study, interviews were conducted with 8 OHS specialists working in different sectors. The participants had experience ranging from 2 to 11 years and had worked in various sectors such as construction, shipyard, and shipbuilding. This diversity allows us to understand how OHS practices are perceived and implemented in different sectors. A semi-structuredinterview form was used as the data collection tool. The form includes open-ended questions aimed at examining the relationship between OHS culture, worker voice, and these two concepts. The interviews were conducted face-to-face or online, and voice recordings were transcribed into text. The collected data were analyzed using the thematic content analysis method. In this process, the interview texts were coded, these codes were categorized, and broader themes were created. The codes include topics such as definitions of OHS culture, employee participation, and the management of OHS processes. Various strategies were implemented to ensure the reliability and validity of the research. Independent coders were used during the coding process, and feedback was received from the participants to validate the findings. OHS culture is defined as the joint responsibility of health and safety and the responsibility of all employees in this regard. A strong OHS culture requires employees to act with a sense of responsibility. Worker voice is defined as the ability of employees to express dissatisfaction, concerns, and suggestions regarding work processes. The sense of being valued and gaining self-confidence are important elements of this process. A strong OHS culture increases worker voice, encouraging employees to express their ideas freely. On the other hand, a weak OHS culture negatively affects employee voice, leading to silence and a lack of motivation in the workplace. The study reveals the effects of OHS culture on worker voice, showing how a strong OHS culture enhances employee participation and feedback mechanisms. In this context, it was concluded that safety training should be expanded, and employee-centered approaches should be adopted. The research emphasizes the importance of developing OHS culture in workplaces and increasing employee voice.