Yetişkin sosyal medya kullanıcılarında ikincil travmatik stres düzeyinin yordayıcısı olarak sosyal medya kullanım süresi, bilinçli farkındalık temelli öz bakım becerileri ve stresli durumlarla başa çıkma biçimleri
Daily social media use time, mindful self care, and coping with stress as the predictors of secondary traumatic stress of adult social media users
Yazar: BUKET EMANET ATEŞER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN KAHRAMAN
İSTANBUL BEYKENT ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı sosyal medya kullanıcılarında ikincil travma düzeylerini çalışmaktır. Yetişkin sosyal medya kullanıcılarında ikincil travmatik stres üzerinde günlük ortalama sosyal medya kullanım saati, stresli durumlarla başa çıkma düzeyi, bilinçli farkındalıklı öz bakım düzeyi yordayıcı etkisi olup olmadığı araştırılmak istenmiştir. Araştırmanın örneklemi sosyal medya kullanıcısı, son dört jenerasyondan 179 erkek ve 226 kadın olmak üzere toplam 405 yetişkin bireyi kapsamaktadır. Katılımcılara 10 soruluk Demografik Bilgi Formu, Stresli Durumlarla Başa Çıkma Envanteri Kısa Form (SDBÇE-21), Bilinçli Farkındalıklı Öz Bakım Ölçeği (BFÖBÖ), Sosyal Medya Kullanıcıları İçin İkincil Travmatik Stres Ölçeği (SM-İTSÖ) uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 28 programıyla analiz edilmiş olup, veri analizinde Çoklu Regresyon analizi, bağımsız örneklem T testi ve tek yönlü ANOVA analizlerinden faydalanılmıştır. Araştırma sonucunda stresli durumlarla başa çıkma, bilinçli farkındalıklı öz bakım ve sosyal medyada günlük ortalama geçirilen sürenin; sosyal medya kullanıcılarında ikincil travmatik stresi düşük düzeyde yordadığı ortaya çıkmıştır. Sosyal medya kullanıcılarında ikincil travmatik stres düzeyi; cinsiyet, psikososyal destek alma durumu, gelir durumu, sosyal medyayı kullanım nedeni, en sık kullanılan sosyal medya platformu gibi değişkenlerden etkilenmektedir. Bu bulgular ışığında Türkiye'de ve dünyada ikincil travmatik stresi önleme ve ikincil travmatik strese uğrayan bireylerin ve toplumun sağaltımı, yeni politikaların düzenlenmesi kayda değer bir katkı sunabilir.

Abstract:
This research aims to study the levels of secondary trauma in social media users due to such traumatic events. It was aimed to investigate whether average daily social media usage hours, level of coping with stressful situations, and mindful self-care skills have a predictive effect on secondary traumatic stress in adult social media users. The sample consisted of 405 adult social media users from the last four generations (Baby Boomers, X, Y, and Z), 179 males and 226 females. The participants were administered the 10-question Demographic Information Form, Coping Inventory for Stressful Situations Short Form (CISS-21), Mindful Self-Care Scale (MSCS), and Secondary Traumatic Stress Scale for Social Media Users (STSS-SM). As a result of the study, coping with stressful situations, mindful self-care, and average daily time spent on social media were found to be low predictors of secondary traumatic stress in social media users. The level of secondary traumatic stress in social media users is affected by variables such as gender, psychosocial support status, income status, reason for using social media, and the most frequently used social media platform. In light of these findings, the prevention of secondary traumatic stress in social media users in Turkey and the world, the treatment of individuals and society suffering from secondary traumatic stress, and the organization of new policies can make a significant contrubition.