Çocuk kitaplarındaki kahramanların giyim biçimlerinin incelenmesi
The investigation of how the heroes in books for children are dressed
Yazar: PINAR ÇINAR
Danışman: PROF. DR. SEDAT SEVER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı / Güzel Sanatlar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Giyim = Clothing ; Giysi tasarımı = Clothing design ; Giysiler = Clothes ; Görsel mesaj = Visual message ; Hikaye = Story ; Kahramanlar = Heroes ; Kitaplar = Books ; Resimler = Pictures ; Resimli kitaplar = Illustrated books ; Çocuk kitapları = Children's books ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmada, 0-6 yaş çocuk kitaplarında görsel metinlerdeki kahramanların giyim biçimleri, Milli Eğitim Temel Yasası ve Çocuk Haklarına Dair Sözleşmenin maddeleri göz önünde bulundurularak değerlendirilmiştir. Çözümleme ve betimleme niteliğinde olan bu araştırmanın evrenini 2009 yılında yayımlanan 0-6 yaş dönemi resimli öykü kitapları oluşturmuştur. Araştırmanın örnekleminde 8 yayınevi ve bu yayınevlerinin 2009 yılında yayımladığı 30 kitap yer almıştır. Rastlantısal olarak belirlenen kitapların her birinde yer alan resimlerin %20 `sini temsil eden toplam 90 resim seçilmiş ve bu resimler göstergebilimsel yöntem kullanılarak çözümlenmiştir. Çalışmada kullanılan kitaplar, 0-2, 3-4, 5-6 yaş gruplarına ayrılarak sınıflandırılmıştır.Çözümlemeler, A. Julien Greimas'ın göstergebilimsel yöntemiyle; söylem düzlemi: göstergeler aşamasında gerçekleştirilmiştir. Çözümlemeler ışığında görsel metinlerdeki kahramanlar, kahramanların rolleri ve giyimleri, uzam, izlekler saptanmış, elde edilen bulgular ise her bir yaş grubuna ait kitaplar için uygun tablolar hazırlanarak sunulmuştur. Bu incelemeler sonucunda kitaplardaki resimlerde kadın kahramanların toplumsal cinsiyet ayrımcılığını önceleyen bir yaklaşımla, erkek kahramanların ise daha çok geleneksel bir anlayışla oluşturuldukları görülmüştür. Resimlerdeki yetişkin ve çocuk kahraman giyimlerinin model, desen ve renk çeşitliliği yönünden sığ oldukları ve uzamla örtüşmeyen giyim öğelerinin kullanıldığı belirlenmiştir. Yaş gruplarına göre incelenen kitaplardan 5-6 yaş dönemine ait olanlarda sayısı azımsanmayacak bir bölümünde kahramanların giyim ve eylemleriyle inanç ve düşünce sistemlerine dönük iletiler aktardıkları görülmüştür.Çalışmanın sonunda, çocuk kitaplarında görsel metinlerdeki kahramanların giyim biçimlerinin taşıması gereken özellikler bulguların ışığında belirtilerek sunulmuştur.

Abstract:
In this study, the ways the heroes in visual texts in books for children are dressed is investigated, taking the articles of the Convention on National Education Basic Law and the Rights of Children into account. The population of this analytical and descriptive study comprises the 250 illustrated story books for children of 0-6 ages published in 2009. The sample of the study consists of 8 publishing houses and 30 randomly selected books published in 2009 by those publishing houses. A total of 90 pictures which represent 20% of the pictures in each of the 30 randomly selected books were chosen and these pictures were analysed by using semiotic method. The books used in the study were classified by grouping them into 0-2, 3-4 and 5-6 age groups.Analyses were realized through discourse plane by semiological method of A. Julien Greimas at the level of indication. The heroes in the visuals, their roles and the ways they are dressed, space and themes were identified in the light of analyses and the findings were presented in tables which were formed for books of each age group. As a result of examining the pictures, it was seen that heroines were formed accentuating social gender divisions and the heroes were formed in a rather more traditional way. The adult and child heroes in the pictures were obseved to be lacking in terms of design, pattern and colour of their clothes and their items of clothing were not congruous with the space. It was also seen that the heroes in a considerable number of the pictures taken from the books for the 5-6 age group conveyed messages by their clothes and actions about their belief and thinking systems.At the end of the work, the features that clothing style of heros in graphic texts should have in the books for children are presented through findings.