Otel işletmelerinde insan enerjisinin öncül ve ardıllarının belirlenmesine yönelik bir araştırma: Antalya ili örneği
A research on determining the antecedent and successors of human energy in hotel businesses: The case of Antalya province
Yazar: AHMET AKNAR
Danışman: PROF. DR. ŞULE AYDIN
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Algılanan örgütsel destek = Perceived organizational support ; Algılanan özerklik desteği = Perceived autonomy support ; Lider-üye etkileşimi = Leader-member exchange ; Otel işletmeciliği = Hotel business ; Otel personeli = Hotel personel ; Oteller = Hotels ; Performans = Performance ; Yaratıcılık = Creativity ; İnsan enerjisi = Human energy ; İş arkadaşları = Coworkers

Özet:
Turizm sektörü üzerinde kontrol edilemeyen faktörlerin  (siyasi, yasal, ekonomik, sosyo-kültürel, teknolojik, doğal faktörler, moda, terör, salgın vb.) yarattığı belirsizlik, sektörde yaşanan yoğun rekabet ve müşteri istek/beklentilerindeki değişim karşısında, işletmelerin sürdürülebilirliğini ve rakiplerine karşı üstünlük sağlamaları, işletmelerin nitelikli insan kaynağına sahip olmasına, bu kaynaktan etkin ve verimli bir şekilde yararlanmalarına ve bu kaynağın enerjilerinin yüksek olmasına bağlıdır. Yüksek enerjili çalışanlara sahip olmak otel işletmelerinin verimliliği, performansı ve yaratıcılığını artırarak amaç ve hedeflerini gerçekleştirmek için maksimum potansiyele ulaşmalarına etki etmekte ve bunun sonucu olarak da hızla büyümelerini sağlamaktadır.  Bu kapsamda, bu çalışmanın ana odak noktası otel işletmesi çalışanlarının insan enerjisi düzeylerini tespit etmek ve çalışanların enerji düzeylerini etkileyen ve enerji düzeylerinin etkilediği faktörleri ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda, bu çalışmada, algılanan örgütsel destek, lider-üye etkileşimi, algılanan özerklik, işyeri arkadaşlığı, örgütsel bağlılık, işgören yaratıcılığı ve işgören performansı değişkenleri ile insan enerjisi arasında nasıl bir ilişkinin olduğu pozitif örgütsel davranış yaklaşımıyla ortaya konulmaya çalışılmıştır.  Bu kapsamda, Antalya ilinde faaliyet gösteren beş yıldızlı otel işletmesi çalışanından amaçlı örnekleme yöntemi ve anket tekniği kullanılarak 393 adet veri toplanmıştır. Elde edilen verilerle yapılan regresyon analizi sonucunda, algılanan örgütsel destek, lider-üye etkileşimi, algılanan özerklik, işyeri arkadaşlığı ve örgütsel bağlılığın otel işletmesi çalışanlarının enerjileri üzerinde anlamlı ve pozitif yönde etkiye sahip olduğu ve enerji düzeylerini en fazla etkileyen değişkenin örgütsel bağlılık olduğu tespit edilmiştir. 

Otel işletmesi çalışanlarının enerji düzeylerinin bireysel çıktılar üzerindeki etkisi incelemek için yapılan regresyon analizi sonucunda ise, çalışanların enerji düzeylerinin yaratıcılıkları ve performansları üzerinde anlamlı ve pozitif yönde etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.  Çalışmanın ilgili literatüre katkı sağlamasının yanı sıra uygulamada çalışan ve yöneticilere çözüm önerileri sunması beklenmektedir.

Abstract:
In the face of the uncertainty created by the uncontrollable factors (political, legal, economic, socio-cultural, technological, natural factors, fashion, terrorism, epidemic, etc.) on the tourism sector, the intense competition in the sector and the change in customer requests/expectations, the sustainability of the enterprises and their competitiveness against their competitors. Their superiority depends on the fact that the enterprises have qualified human resources, they benefit from this resource effectively and efficiently, and the energy of this resource is high. Having high-energy employees increases the efficiency, performance and creativity of hotel businesses, and affects them to reach their maximum potential in order to realize their goals and objectives, and as a result, they grow rapidly. In this context, the main focus of this study is to determine the human energy levels of hotel employees and to reveal the factors that affect and affect the energy levels of employees. For this purpose, in this study, the relationship between the variables of perceived organizational support, leader-member exchange, perceived autonomy, workplace friendship, organizational commitment, employee creativity and employee performance and human energy has been tried to be revealed with a positive organizational behavior approach. In this context, 393 pieces of data were collected from employees of a five-star hotel business in Antalya, using purposeful sampling method and survey technique. As a result of the regression analysis made with the data obtained, it was determined that the perceived organizational support, leader-member exchange, perceived autonomy, workplace friendship and organizational commitment had a significant and positive effect on the energy of the hotel employees, and the variable that most affected their energy levels was organizational commitment.

As a result of the regression analysis conducted to examine the effect of energy levels of hotel employees on individual outputs, it was determined that the energy levels of the employees had a significant and positive effect on their creativity and performance. In addition to contributing to the relevant literature, the study is expected to offer solutions to employees and managers in practice.