Öğretmenlerin etik davranışları ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the ethical conduct of teachers and organizational commitment
Yazar: HASAN İSKENDER
Danışman: PROF. DR. CEM TUNA
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Meslek ahlakı = Professional ethics ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Bu çalışmada amaç öğretmenlerin etik davranışları ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin incelenmesi olarak belirlenmiştir. 2022-2023 eğitim-öğretim akademik yılında Trabzon il merkezi ve Akçaabat, Arsin, Yomra, Araklı, Sürmene ilçelerinde bulunan resmi ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapmakta olan 400 öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli tercih edilmiş ve verileri toplamak için "Kişisel Bilgiler formu", "Öğretmen Etik Davranışlar Ölçeği" ve "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler ile istatistik programı kullanılarak t-Testi, ANOVA ve Korelasyon analizleri yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre etik davranış ölçeği en yüksek puanı alırken örgütsel bağlılık ölçeğinin zoraki bağlılık boyutu en düşük puanı almıştır. Ayrıca, araştırmanın sonuçları çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Cinsiyet değişkenine göre sadece örgütsel bağlılık ölçeğinin ahlaki boyutunda anlamlı bir fark görülmektedir. Yaş değişkenine bakıldığında örgütsel bağlılık ölçeğinin zoraki bağlılık boyutunda anlamlı bir fark bulunmuştur. Görev süresi bakımından yine örgütsel bağlılık ölçeğinin çıkarcı boyutunda anlamlı bir görülmektedir. Branş grupları değişkeni açısından ise etik davranış ölçeğinde ve örgütsel bağlılık ölçeğinin zoraki bağlılık ile çıkarcı bağlılık boyutunda anlamlı bir fark bulunmaktadır. Okul türü değişkenine göre sadece örgütsel bağlılık ölçeğinin zoraki bağlılık boyutunda anlamlı bir fark bulunmuştur.  Araştırma sonucunda öğretmenlerin etik davranışları ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişki incelendiğinde etik davranış ölçeği ile örgütsel bağlılık ölçeğinin zoraki bağlılık boyutu arasında negatif yönde zayıf ve anlamlı bir ilişki olduğu, fakat etik davranış ölçeği ile örgütsel bağlılık ölçeğinin ahlaki bağlılık boyutu arasında ise pozitif yönde orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between teachers' ethical conduct and organizational commitment. In the 2022-2023 academic year, 400 teachers working in official primary, secondary and high schools in Trabzon city center and Akçaabat, Arsin, Yomra, Araklı, Sürmene districts constitute the sample of the study. The correlational survey model was preferred in the study and "Personal Information Form", "Teacher Ethical Behaviors Scale" and "Organizational Commitment Scale" were used to collect the data. With the data obtained, t-Test, ANOVA and Correlation analyses were performed using the statistical program. According to the results of the study, the ethical conduct scale received the highest score, while the forced commitment dimension of the organizational commitment scale received the lowest score. In addition, the results of the study were analyzed in terms of several variables. According to the gender variable, there is a significant difference only in the moral dimension of the organizational commitment scale. Regarding the age variable, a significant difference was found in the enforced commitment dimension of the organizational commitment scale. In terms of tenure, there is a significant difference in the manipulative dimension of the organizational commitment scale. In terms of branch groups, there is a significant difference in the ethical conduct scale and in the forced commitment and manipulative commitment dimensions of the organizational commitment scale. According to the school type variable, a significant difference was found only in the forced commitment dimension of the organizational commitment scale. As a result of the research, when the relationship between teachers' ethical conduct and organizational commitment was examined, it was found that there was a negative, weak and significant relationship between the ethical conduct scale and the forced commitment dimension of the organizational commitment scale, but there was a positive, moderate and significant relationship between the ethical conduct scale and the moral commitment dimension of the organizational commitment scale.