Okuduğunu anlama düzeyinin ve öğrenme için harcanan zamanın bilişsel öğrenme düzeyine etkisi /
Yazar: FATMA VİLDAN EGELİOĞLU
Danışman: PROF.DR. ÖZCAN DEMİREL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1989
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖZET Bu araştırmada, okuduğunu anlama düzeyi ile öğrenme için harcanan zamanın bilişsel öğrenme düzeyine etkisi incelenmiştir. Araştırmada denetim altına alınarak yapılan deneysel işlemlerde, bir öğrenci niteliği olan okuduğunu anlama gücü ile öğretme-öğrenme sürecinin niteliği olan öğrenme için harcanan zaman birlikte işe koşulmuştur. Araştırma, 1987-1988 öğretim yılı bahar döneminde, Gazi Üniversitesi, Mesleki Eğitim Fakültesi, Teknoloji Eğitimi Bölümünde okutulan Eğitim Psikolojisi derslerinde, dokuz örnekletil grubu üzerinde yürütülmüştür. Okuduğunu anlama düzeylerine göre "düşük", "orta" ve. "yüksek" olarak gruplara ayrılan öğrencilere "35", "70" ve "105" dakika süre tanınarak deneysel işlemler gerçekleştirilmiştir. Toplam öğrenme. ve bunun içinde yer alan bilgi, kavrama ve uygulama düzeylerindeki öğrenmeler ile ilgili bulguların genellenebilirliğini sağlamak amacıyla yapılan deneysel işlem tümüyle başka bir ünitede bir kez daha yinelenmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde iki yönlü varyans analizi ve "F" testi kullanılmıştır. Anlamlı bulunan farkların kaynağını belirlemek için de "t" testinden yararlanılmıştır. Araştırmanın denenceleri, elde edilen bulgu larla birlikte aşağıda özetlenmiştir. Birinci denence ile okuduğunu anlama düzeyinin erişiyi nasıl etkilediği test edilmiştir. Sonuçta, okuduğunu anlama düzeyi yükseldikçe toplam öğrenme ve bilgi düzeyindeki v. Aöğrenmelerde yükselme görülmüştür. Kavrama ve uygulama düzeyindeki öğrenmeler için, birinci denence, zaman koşuluna bağlı olarak desteklenmiştir. İkinci denencede öğrenme için harcanan zamanın erişiyi nasıl etkilediği test edilmiştir. Sonuçta, öğrenme için harcanan zaman arttıkça, toplam öğrenme ve bilgi düzeyindeki öğrenmelerde yükselme görülmüştür. Kavrama ve uygulama düzeyindeki öğrenmeler için ikinci denence, okuduğunu anlama düzeyinin yüksek olması koşuluyla desteklenmiştir. Üçüncü denencede, okuduğunu anlama düzeyi ve öğrenme için harcanan zaman birlikte arttığında erişiyi nasıl etkiledikleri test edilmiştir. Sonuçta, okuduğunu anlama düzeyi yüksek ve öğrenme için harcanan zaman da fazla verilirse kavrama ve uygulama düzeyindeki öğrenmelerde, yükselme, bu iki değişkenin tek tek katkılarının toplamından daha fazla olmaktadır. Toplam öğrenme ve bilgi düzeyindeki öğrenmelerde yükselme, her iki değişkenin tek tek katkılarının toplamı kadardır. Araştırmadaki I. ve II. uygulamadan elde edilen bulgulara dayanarak şöyle bir sonuca ulaşılmış tır: Toplam öğrenme ve bilgi düzeyindeki öğrenmeler için okuduğunu anlama düzeyi ya da Öğrenme için harcanan zaman ayrı ayrı etkili olurken, kavrama ve uygulama düzeyindeki öğrenmelerin kazanılmasında okuduğunu anlama düzeyi ve öğrenme için harcanan zamanın birlikte işe koşulması zorunlu görülmüştür. Araştırmanın sonunda, öğretimin niteliğini artırmaya katkı getireceği umulan öneriler sunulmuştur. vı A

Abstract:
SUMMARY The basic purpose of this study was to determine the effects of the level of reading comprehension and ¦-he time spent for learning, on the level of resultant learning. The effects of these' two factors on learnings at the knowledge, comprehension, and application levels were also considered. The study was carried out on the students in four sections of a college course in educational psychology.. Students in each section were divided into three groups representing "high", "medium", and "low" levels of reading comprehension, using their scores on a reading comprehension test designed and administered for this purpose. Three sampling groups were formed in each reading comprehension, level and then they were assignee! randomly to the three levels of learning time as 35, 70, and 105 minutes. There were 20 students in each sampling group, making it an 'orthogonal randomized block design, three; levels of a factor laid -out in three blocks, text prepared especially for self-study of a unit, i.e., 'following the principles of programmed learning, of the course in educational psychology was used as the learning task. The total experiment was replicated on another -unit of the same course,. It was hypothesised that the level of reading comprehension and the time spent, for learning were two poyerful' determiners of the resultant level of learning, and that they interacted in determining the outcomes of VI 2 Athe teaching-learning process. The findings of the study indicated that the higher the level of reading comprehension the higher is the resultant level of learning, and the longer the time spent for learning the higher is the level of resultant learning. The findings of the study indicated further that the effects of these two factors can be assumed to be additive for the learnings at the knowledge level but their effects cannot be assumed to be additive for learnings at the comprehension and application levels; these two factors interact, as expected, in determining the learnings concerning higher mental processes. The findings of the replication of the study are strikingly similar to those of the first application. Some conclusions are drawn from the findings for schooling practices, and some suggestions are made for further research. VI 11