Pandemi döneminde başa çıkma tutumları ile kompulsif satın alma ve internet bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between coating attitudes, compulsory purchase and internet addiction in the pandemic period
Yazar: HÜSAMETTİN İPEK
Danışman: PROF. DR. CEBRAİL KISA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Başa çıkma = Coping ; COVID 19 = COVID 19 ; Kompulsif satın alma = Compulsive buying disorder ; Kompülsif davranış = Compulsive behavior ; Pandemiler = Pandemics ; Satın alma = Purchasing ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; İnternet = Internet ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Doğal afetler yaratılıştan beri gelen durumlardır. Tarih boyunca insanlık bazı salgın durumlarına maruz kalmıştır. 100 yılda bir görülen salgın sürecinde sıkıntılı bir dönemden geçilmektedir. Önemli bir sağlık problemi olan covid-19 dünyanın tamamını etkisi altına almaktadır. Bu tarz afetlerin olduğu dönemlerde insanlar bazı başa çıkma tutumları geliştirmektedir. Başa çıkma, covid-19 salgını gibi afetler karşısında insanların kendilerini iyi hissetmek adına kullandığı tutumlardır. Bu tutumlar herkes için farklılık göstermekle birlikte bazı insanlar bağımlılık geliştirebilmekte ve anlık satın almaya ya da internet kullanımına yönelebilmektedir. Kompulsif satın alma davranışı insanlara bir şeyleri satın alma ihtiyacı doğurmaktadır. Bozukluk ilk gündeme geldiğinde "oniomania" olarak adlandırılmıştır. Kişinin satın almaya yönelik dürtüsellik geliştirmesi söz konusudur. Kompulsif satın alma da kişinin ilişkilerini bozabilmekte, evlilikleri sonlandırabilmekte ya da kişiyi maddi açıdan zarara uğratabilmektedir. Önceden planlanmamış bir alışveriş yapıldığı takdirde bu durum haz verici bir özelliğe sahiptir. Bazı durumlarda gereksinim olmayan bir eşyaya dahi satın alma ihtiyacı söz konusu olabilmektedir. Bu durum da internet başında çok fazla zaman geçirmeye ve kişiyi internet bağımlılığına kadar sürüklemektedir. İnternet bağımlılığı da internetin aşırı kullanımı ya da internette çok fazla zaman geçirilmesi olarak adlandırılır. Kişi bağımlılığın sonucunda arkadaş ve aile ilişkilerinde, iş yaşantısında problemler yaşayabilmektedir. İnsan ve teknolojik aletlerin etkileşimi sonucunda ortaya çıkabilen internet bağımlılığı kişide olumsuz etkiler bırakabilmektedir. İnternet kullanımının artması durumunda kişilerde birden çok problem ortaya çıkabilmektedir. Bu araştırma pandemi döneminde bireylerin gösterdiği başa çıkma tutumları ile internet bağımlılığı ve kompulsif satın alma davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini İstanbul'da üniversite öğrenimi görmekte olan 20-25 yaş arasındaki 220 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada ölçme aracı olarak "Başa Çıkma Tutumları Ölçeği", "Kompulsif Satın Alma Ölçeği", "İnternet Bağımlılığı Ölçeği" ve "Sosyodemografik Form" uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre başa çıkma tutumları ile cinsiyet arasında ve kompulsif satın alma ile gelir durumu arasında da anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler; Başa Çıkma Tutumları, Kompulsif Satın Alma, İnternet Bağımlılığı

Abstract:
Natural disasters are situations that have come since creation. Throughout history, humanity has been exposed to some epidemic situations. The epidemic, which is seen once in 100 years, is going through a troubled period. Covid-19, an important health problem, affects the whole world. In periods of such disasters, people develop some coping attitudes. Coping is the attitude that people use to feel good about themselves in the face of disasters such as the covid-19 epidemic. Although these attitudes differ for everyone, some people may develop addiction and turn to instant buying or internet use. Compulsive buying behavior creates a need for people to buy things. When the disorder first came to the fore, it was called "oniomania". It is in question that the person develops an impulsivity to buy. Compulsive buying can also disrupt a person's relationships, end marriages, or injure the person financially. If an unplanned shopping is made, this situation has a pleasing feature. In some cases, there may be a need to purchase even an item that is not needed. This situation leads to spending too much time on the internet and to internet addiction. Internet addiction is also called excessive use of the Internet or spending too much time on the Internet. As a result of addiction, the person may experience problems in friends and family relationships and in business life. Internet addiction, which can occur as a result of the ınteraction of people and technological devices, can have negative effects on the person. In case of ıncreasing internet usage, more than one problem may occur in people. This research was carried out to examine the relationship between the coping attitudes of individuals during the pandemic period and internet addiction and compulsive buying behaviors. The sample of the study consists of 220 university students between the ages of 20-25 who are studying at university in Istanbul. "Coping Attitudes Scale", "Compulsive Buying Scale", "Internet Addiction Scale" ve "Sociodemographic Form" were used as measurement tools in the research. According to the research findings, it was found that there is a significant relationship between coping attitudes and gender, and between compulsive buying and income status. 
Keywords: Coping Attitudes, Compulsive Buying, Internet Addiction