Haldun Taner'in "Ay Işığında Şamata" oyunundaki kişilerin trajikomik bağlamda incelenmesi /
Yazar: DUYGU BAŞKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA EZİCİ
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tiyatro Ana Bilim Dalı / Tiyatro Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Taner, Haldun = Taner, Haldun ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Trajikomedi = Tragicomedy ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre

Özet:
Bu araştırmada, Türk Tiyatrosu'nun önemli oyun yazarlarından Haldun Taner'in "Ay Işığında Şamata" adlı oyununun oyun kişilerinin trajikomik unsurlarının incelemesi yapılmaktadır. 
          Hayatı, bakış açısı, yaşamı, eserleri açısından saygın bir kişilik oluşturan yazarın hemen her oyununda geleneksel izleri görmek mümkündür. "Ay Işığında Şamata" adlı oyunuyla da, bu geleneği bozmayıp oyun kişileri üzerinden Türk toplum yapısını eleştirel-gerçekçi bir biçimde gözler önüne sermektedir. 
          Türk Tiyatrosu'nun Köy Seyirlik Oyunları ile başlayıp, Hacivat-Karagöz Oyunu, meddah, Orta Oyunu ve Kukla Oyunu ile devam eden sürecinde  "Ay Işığında Şamata" adlı oyun, komik unsurların trajik unsurlarla bir araya gelerek trajikomiği oluşturması açısından modern Türk Tiyatrosu'nun güzel örneklerinden birini oluşturmaktadır.
          Haldun Taner bu oyunda "kişiler arası iletişimi, yozlaşmayı, statüyü, insanlar arasındaki üstünlük kurma çabalarını; Türk toplumunun özelliklerini ve Türk toplumunun ahlak yapısını" anlatmaktadır. Oyunun birinci perdesinde bunları anlatan Haldun Taner'in ikinci perdede seyircilerin arasına oturttuğu oyuncu-seyirciler tarafından oyunun eleştirilmesi üzerine sahnedeki oyunculara oyunu tekrar oynatması trajikomik  bir durum yarattığı anlaşılmaktadır. 
        Toplumda olan ile olması gerekeni gözler önüne seren yazar bu oyunla toplumun trajikomik kişilerine ve durumlarına örnek oluşturacak bir eser ortaya koyduğu bilinmektedir.
        Bu eserdeki kişileri trajikomik bağlamda incelemek amacıyla yazılan bu tez, geleneksel Türk tiyatrosunun yapısını ve bu yapıyı oluşturan kişileri araştırmak bakımından önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Geleneksel, Tiyatro, Türk, Oyun, Komik, Trajik, Trajikomik.

Abstract:
In this research, the tragicomic elements of the characters in the play "Shamata in the Moonlight" by Haldun Taner, one of the important playwrights of the Turkish Theater, are examined. 
It is possible to see traditional traces in almost every play of the writer who creates a respected personality in terms of his life, perspective, life and works. The author, with his play "Shamata in the Moonlight", does not break this tradition and reveals the Turkish social structure in a critical-realistic way through the actors.  
The play called 'Ayışığında Şamata' is one of the best examples of modern Turkish Theater in terms of combining comic elements with tragic elements to create tragicomic in the process of the Turkish Theater starting with the Köy Seyirlik Oyunları and continuing with the "Hacivat-Karagöz Play", "Meddah", "Orta Oyunu" and "Kukla Oyunu". 
In this play, Haldun Taner describes "interpersonal communication, corruption, status, efforts to establish superiority among people, the characteristics of Turkish society and the moral structure of Turkish society". 
Haldun Taner tells about these in the first act of the play, and places actors-spectators in the audience in the second act.Upon criticism of the play by this actor-audience, it creates a tragicomic situation for the actors on the stage to replay the play. 
It is seen that the author, who reveals what is happening in the society and what should happen, has created a work that will set an example for the tragicomic people and situations of the society.  
This thesis, written in order to examine the people in the aforementioned work in a tragicomic context, is important in terms of researching the structure of the traditional Turkish theater and the people that make up this structure. 
Keywords: Traditional, Theater, Turkish, Play, Funny, Tragic, Tragicomic.