Morus nigra L. meyve ve yaprak ekstrelerinden green sentez yöntemiyle sentezlenen çinko oksit nanopartiküllerin aftöz stomatitler üzerindeki etkinliğinin in vivo değerlendirilmesi
Evaluation of in vivo efficiency of green synthesized zinc oxide nanoparticles from morus nigra L. fruit and leaf extracts in oral aphthous stomatitis
Yazar: MİRAY EGE
Danışman: PROF. DR. MAHFUZ ELMASTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Fitoterapi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Bitki özütü = Plant extract ; Morus nigra L. = Morus nigra L. ; Nanopartiküller = Nanoparticles ; Oral ülser = Oral ulcer ; Stomatit = Stomatitis ; Yeşil sentez = Green synthesis ; Çinko oksit = Zinc oxide ; İn vivo = In vivo

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Morus nigra L. yaprak ve meyve ekstreleri aracılığıyla green sentez yöntemi kullanılarak çinko oksit nanopartiküller (ZnONP) sentezlenmiş ve sentezlenen ZnONP'ler ve ekstreler ile mukoadezif jel formülasyonları geliştirilmiştir. Ratlarda deneysel olarak oluşturulan aftöz ülser modeli üzerinde geliştirilen formülasyonların terapötik etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Sentezlenen ZnONP'lerin karakterizasyonu, boyutu ve morfolojisi tanımlandı. Uygun ekstreler ve sentezlenen ZnONP'ler ile mukoadezif emüljel formülasyonu hazırlandı. Aftöz ülser modeli oluşturulmak üzere toplam 108 adet Wistar-Albino rat kontrol (K), jel bazı (B), meyve ekstresi (M), yaprak ekstresi (Y), meyve ekstresi aracılığıyla sentezlenen ZnONP (MNP), yaprak ekstresi aracılığıyla sentezlenen ZnONP (YNP) içeren jeller ile tedavi edilen gruplar olmak üzere altı ana gruba ayrıldı.  Bu altı ana grup 3., 6. ve 9. tedavi günleri olmak üzere üç alt gruba ayrıldı. Gruplarda oluşturulan yaraların iyileşme düzeyleri histopatolojik ve biyokimyasal olarak incelendi.

Bulgular: Histolojik olarak hasar sonrası en çabuk iyileşme gösteren gruplar YNP ve MNP olarak tespit edildi. Doku ve serum örneklerinde M, Y, MNP ve YNP gruplarında, TNF-α, IL-1β, IL-2, IL-6, IL-8 seviyeleri K ve B grubuna göre düşük tespit edilirken IL-10 seviyeleri daha yüksek olarak tespit edildi. Dokuda GSH ve TAS seviyeleri M, Y, MNP ve YNP gruplarında K ve B grubuna göre daha yüksek, TOS seviyeleri ise daha düşük bulundu.
 
Sonuç: Elde edilen sonuçlar geliştirilen formülasyonların antienflamatuar, antioksidan ve yara iyileştirici etkilerini doğrulamaktadır. Formülasyonların ileri çalışmalar ile desteklendiğinde klinik kullanıma uyarlanabilecek, çok yönlü etki gösteren ve mevcut tedavilere alternatif olabilecek düzeyde umut verici ajanlar olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Aim: Zinc oxide nanoparticles (ZnONP) were synthesized by using green synthesis method through Morus nigra L. leaf and fruit extracts and mucoadhesive emulgel formulations were formed with synthesized ZnONPs and M. nigra fruit and leaf extracts. In the present study, it was aimed to evaluate the therapeutic efficacy of emulgel formulations on an experimentally created aphthous ulcer model in rats.

Materials and Methods: The size and morphology of ZnONPs synthesized from M. nigra fruit and leaf extracts were defined and characterized. Mucoadhesive emulgel formulation was prepared with appropriate extracts and synthesized ZnONPs. 108 Wistar-Albino rats were divided into six main groups as the control group (C), gel base group (B), gel of M. nigra fruit extract group (F), gel of M. nigra leaf extract group (L), gel of ZnONP synthesized with M. nigra fruit extract group (FNP), gel of ZnONP synthesized with M. nigra leaf extract group (LNP) to create an experimental aphthous ulcer model. These six main groups were divided into three subgroups as the 3rd, 6th and 9th treatment days. The healing levels of the wounds were examined histopathologically and biochemically.

Results: Histologically, the groups that showed the fastest healing after injury were found to be FNP and LNP. In tissue and serum samples, TNF-α, IL-1β, IL-2, IL-6, IL-8 levels were found to be lower in M, Y, MNP and YNP groups compared to K and B groups, while IL-10 levels were found to be higher. In the tissue, GSH and TAS levels were higher in M, Y, MNP and YNP groups compared to K and B groups, while TOS levels were lower.

Conclusion: The results confirm the anti-inflammatory, antioxidant and wound-healing effects of the formulations. It is thought that the formulations, when supported by further studies, can be adapted to clinical use, have multifaceted effects and are promising agents that can be an alternative to current treatments.