Pediatrik Kemoterapiye Bağlı Nöropati Ölçeği'nin Türkçe geçerlilik ve güvenirlik Çalışması
Turkish validity and reliability study of the Pediatric Chemotherapy-Induced Neuropathy Survey
Yazar: DİLEK SARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEBAHAT BORA GÜNEŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Nöropatoloji = Neuropathology

Özet:
Sarı, D., Pediatrik Kemoterapiye Bağlı Nöropati Ölçeği'nin Türkçe Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Programı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2024. Bu çalışmanın amacı, nörotoksik kemoterapi almış ya da halen almakta olan çocuklarda kemoterapi ilişkili periferik nöropatiyi hasta merkezli olarak değerlendirmek üzere geliştirilen "Pediatric Chemoterapy Induced Neuropaty Scale(P-CIN)/ Pediatrik Kemoterapiye Bağlı Nöropati Ölçeği"nin geçerlilik ve güvenirliğinin yapılması ve Türk toplumuna uyarlanmasını gerçekleştirmektir. Metadolojik olarak planlanmış olan çalışma, kurum izni doğrultusunda Haziran 2023- Nisan 2024 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Onkoloji Bilim Dalı ile Pediatrik Hematoloji Ünitesi yatan hasta ve ayaktan tedavi kliniklerine başvuran 8-18 yaşları arasında, nörotoksik kemoterapi almış ya da almakta olan 90 hastanın katılımı ile tamamlanmıştır. Veri toplama araçları olarak "Birey Tanıtım Formu" , "Pediatrik Kemoterapiye Bağlı Nöropati Ölçeği" ve "Çocuğa Uyarlanan Total Nöropati Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçeğin geçerliliğinin test edilmesinde dil, kapsam ve yapı geçerliliği yöntemleri kullanılmıştır. Ölçeğin güvenilirliği ise iç tutarlılık analizi, paralel testler yöntemi  ve test-tekrar test yöntemi ile değerlendirilmiştir. Kapsam geçerliliğine yönelik tüm maddeler için kapsam geçerlilik oranı hesaplanmış ve değerlerin kabul edilebilir aralıkta olduğu görülmüştür. Yapı geçerliliği için doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Doğrulayıcı faktör analiziyle hesaplanan uyum değerleri kabul edilebilir sınırlar içerisinde bulunmuştur. İç tutarlılık analizi sonucuna göre ölçeğin Cronbach alfa değeri 0,69 bulunmuştur. Paralel test ile korelasyonu kuvvetli  (r=0,824) bulunmuş, test-tekrar test ile zamansal değişmezliği ortaya konmuştur ( p<0,05). Türkçe'ye uyarlanan Pediatrik Kemoterapiye Bağlı Nöropati Ölçeği'nin, 8-18 yaş arası kanser tanısı olan çocuk hastalarda periferik nöropatiyi değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kanser, çocuk, kemoterapi, nöropati, hemşirelik

Abstract:
Sari, D., The Turkish Validity and Reliability Study of the Pediatric Chemotherapy-Induced Neuropathy Survey, Hacettepe University Institute of Health Sciences, Pediatric Nursing Master's Degree Program, Master's Thesis, Ankara, 2024. The aim of this study was to assess the validity and reliability of the "Pediatric Chemoterapy Induced Neuropaty Scale (P-CIN)" developed to evaluate chemotherapy-induced peripheral neuropathy with a patient-centered approach in children who have received or are currently receiving neurotoxic chemotherapy and to adapt it to Turkish population. The methodologically planned study was completed with the participation of 90 patients between the ages of 8-18 years who had received or were receiving neurotoxic chemotherapy between June 2023 and April 2024 in the inpatient and outpatient clinics of Hacettepe University Faculty of Medicine, Department of Pediatric Oncology and Pediatric Hematology Unit. "Individual Introduction Form", "Pediatric Chemotherapy-Induced Neuropathy Scale" and "Total Neuropathy Scale Adapted for Children" were used as data collection tools. Language, content and construct validity methods were used to test the scale's validity. The scale's reliability was evaluated by internal consistency analysis, parallel tests method and test-retest method. For content validity, content validity ratios were calculated for all items and the values were found to be within the acceptable range. Confirmatory factor analysis was conducted for construct validity. The fit values calculated by confirmatory factor analysis were found to be within acceptable limits. According to the internal consistency analysis results, Cronbach's alpha value of the scale was found to be 0.69. Its correlation with the parallel test was found to be strong (r=0.824) and its temporal invariance was revealed by test-retest (p<0.05). The Pediatric Chemotherapy-Induced Neuropathy Scale, which was adapted into Turkish, was found to be a valid and reliable measurement tool for evaluating peripheral neuropathy in pediatric patients with cancer aged 8-18 years.

Keywords: Cancer, child, chemotherapy, neuropathy, nursing