Taahhütler altında proje planlaması için dinamik karar verme modeli yaklaşımı
Dynamic decision model approach for project planning under commitments
Yazar: ÖZGE DEMİR ÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BANU YÜKSEL ÖZKAYA
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Dinamik programlama = Dynamic programming ; Markov karar süreçleri = Markov decision processes ; Proje planlama = Project planning ; Sezgisel yaklaşım = Intuitive approach ; Taahhüt = Undertaking

Özet:
Farklı alanlarda faaliyet gösteren bir çok şirket imzaladıkları sözleşmeler için çeşitli projeler yürütmektedir. Bu sözleşmeler ile firmalar bazı taahhütlerde bulunmakta olup gerçekleştirilememesi durumunda ceza ve yaptırımlar ile karşılaşmaktadır. Bu sebeple, sözleşme doğrultusunda yerine getirilmesi gereken taahhüt için kısıtlı zaman, bütçe ve kaynaklar ile projelerin dinamik bir şekilde planlanmasına ve yönetilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Çalışma kapsamında, zaman taahhüdünün dikkate alındığı Markov Karar Süreci modeli ve sezgisel yaklaşım önerilmiştir.
Projede çalışanların bilgilerinden yararlanılarak seri ve paralel bağlı aktivitelerin gerçekleşebileceği minimum ve maksimum iş yükleri gerçeğe yakın olarak belirlenmektedir. Kritik yol yöntemi ile projenin tamamlanacağı en uzun süre hesaplanmaktadır. Model, maksimum iş yükü için gerçekleşecek en uzun süreden geriye doğru minimizasyon problemi olarak çözülerek projenin tamamlanacağı en iyi ortalama süre bulunmaktadır. Modelin dinamik olarak planlanması zorlaşmaktadır. Bu nedenle, aktivite ilerlemelerinin planlanan aktivite süreleri ile belirli bir algoritma sayesinde karşılaştırıldığı ve alınacak aksiyona karar verilen bir karar kuralı geliştirilmiştir. Oluşturulan karar kuralı ile model farklılaştırılmış ve sezgisel bir model önerilmiştir. Zaman taahhüdü dolayısıyla proje başında sözleşmede taahhüt edilen süre dikkate alınmıştır. Sezgisel model ile başlangıçta taahhüt edilen proje süresine daha yakın gerçekleşmelerin oluşması sağlanmıştır. Ayrıca, her periyotta alınacak aksiyon belirlendiği için oluşan işlem yükü azalmıştır. 
Oluşturulan modeller farklı proje ağları için çözdürülmüştür. Aktivite bağlantılarına ve büyüklüklerine göre projeler için kullanılması uygun olan modellere ve parametrelere değinilmiştir. Markov karar modeli ile sezgisel modelin sonuçları arasındaki kıyaslama sayesinde kısıt değerlerinde ve parametrelerde güncelleme yapılabilmiştir. İşlem yükünü daha da azaltmak için projelerin iş paketlerine ayrılarak planlanması ve yürütülmesi önerilmiştir.

Abstract:
Many companies carry out various projects for the contracts they. Companies make some commitments with these contracts. If these commitments are not fulfilled, penalties occur. In order to fulfill the conditions required by the contract, projects must be dynamically planned and managed with limited time, budget and resources. Time commitment has been considered within the scope of the study and Markov decision process model and heuristic approach are proposed.
The minimum and maximum workloads of the activities are determined close to reality by utilizing the knowledge of the employees in the project. The longest time is calculated by the critical path method. The model optimizes the average longest time for the project by using minimization function and finds the average best time. It becomes difficult to plan dynamically. The progress of the activities and their planned durations were compared with a certain algorithm and a decision rule was developed in which the action to be taken was decided. By using the decision rule, the model is differentiated and a heuristic model is created. Due to the time commitment, the time promised in the contract at the beginning of the project was taken into account. 
The created models were solved for different project networks. By comparing the results of the Markov decision model and the heuristic model, the constraint values and parameters in the models can be updated. In order to reduce the processing load, it has been proposed to divide the projects into work packages.