X ve Y kuşağı bireylerinde öz-eleştirel ruminasyon ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkinin algılanan ebeveyn tutumu bağlamında incelenmesi
The investigation of the relationship between self-critical rumination and psychological resilience in X and Y generation individuals in the context of perceived parental attitudes
Yazar: ÖZGE KILIÇ HAWARNEH
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA KAYIM
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Gerçekleştirilen çalışmada 1965-1999 yılları arasında doğmuş X ve Y kuşağı bireylerin psikolojik sağlamlık şiddetlerinin, öz-eleştirel ruminasyon ve algılanan ebeveyn tutumu ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Söz konusu çalışma için gerekli dahil etme ve dışlama kriterleri belirlenmiştir. Sonuçları manipüle edebilecek etkenler dışarıda bırakılmıştır. Veriler çevrimiçi ve yüzyüze toplanmış olup, toplamda 668 kişinin katıldığı bu çalışmada dışlama kriterleri ve dağılımın eşitliği göz önünde bulundurularak çıkarılan katılımcılar sonrasında toplamda 420 katılımcı ile çalışma sürdürülmüştür. Çalışmada Sosyodemografik Bilgi Formu, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Çocuk Formu (KAET-ÇF), Kısaltılmış Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ), Öz-Eleştirel Ruminasyon Ölçeği (ÖERÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizleri SPSS-23 programında gerçekleştirilmiştir. Psikolojik sağlamlık şiddeti, algılanan ebeveyn tutumları ve öz-eleştirel ruminasyon değerleri sosyodemografik bilgilere göre araştırılırken bağımsız gruplar t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) gerçekleştirilmiştir. Devam eden analizlerde Pearson korelasyon testi ve regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda, gerçekleştirilen analizlerde her iki kuşak için de algılanan anne ebeveyn tutumu ile öz-eleştirel ruminasyon arasında orta şiddetli ve pozitif yönlü; algılanan anne ebeveyn tutumu ile psikolojik sağlamlık şiddeti arasında düşük şiddetli ve negatif yönlü; öz-eleştirel ruminasyon ile psikolojik sağlamlık şiddeti arasında orta şiddetli ve negatif yönlü; anne duygusal sıcaklık ile öz-eleştirel ruminasyon arasında düşük şiddetli ve negatif yönlü; anne duygusal sıcaklık ile psikolojik sağlamlık şiddeti arasında düşük şiddetli ve pozitif yönlü; anne aşırı koruma ile öz-eleştirel ruminasyon arasında orta şiddetli ve pozitif yönlü; anne reddetme ile öz-eleştirel ruminasyon arasında orta şiddetli ve pozitif yönlü; anne reddetme ile psikolojik sağlamlık şiddeti arasında düşük şiddetli ve negatif yönlü; baba reddetme ile psikolojik sağlamlık şiddeti arasında düşük şiddetli ve negatif yönlü ilişki tespit edilmiştir. X ve Y kuşağının anne aşırı koruma ile psikolojik sağlamlık şiddeti arasındaki ilişkileri; duygusal sıcaklık ile öz-eleştirel ruminasyon arasındaki ilişkileri; baba duygusal sıcaklık ile psikolojik sağlamlık şiddeti arasında ilişkileri; baba aşırı koruma ile öz-eleştirel ruminasyon ilişkileri; baba reddetme ile öz-eleştirel ruminasyon arasında ilişkileri kuşaklara göre farklılık göstermiştir. Regresyon analizlerine göre yordayıcı etkiler bulunmuştur ve bu etkiler kuşaklara göre değişmektedir.

Abstract:
The conducted study aimed to investigate the relationship between psychological resilience severity, self-critical rumination and perceived parental attitudes of the individuals born between 1965 and 1999, belonging to the X and Y generations. Factors that could manipulate the results were excluded. Data were collected both online and face-to-face. After considering exclusion criteria and ensuring distribution equality, the study proceeded with a total of 420 participants out of the initially recruited 668 individuals. Sociodemographic Information Form, the Percieved Parenting Attitudes-Child Form (S-EMBU for Children), the Brief Resilience Scale (BRS), and the Self-Critical Rumination Scale (SCRS) were used in the research. Data analyses were conducted using SPSS-23. Independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were conducted to investigate psychological resilience severity, perceived parental attitudes, and self-critical rumination values according to sociodemographic information. Subsequent analyses involved Pearson correlation tests and regression analyses. For both of the generations, the results of the study revealed moderate and positive relationship between perceived maternal parental attitudes and self-critical rumination; low and negative relationship between perceived maternal parental attitudes and psychological resilience severity, moderate and negative relationship between self-critical rumination and psychological resilience severity, low and negative relationship between maternal emotional warmth and self-critical rumination, low and positive relationship between maternal emotional warmth and psychological resilience severity, moderate and positive relationship between maternal overprotection and self-critical rumination, moderate and positive relationship between maternal rejection and self-critical rumination, low and negative relationship between maternal rejection and psychological resilience severity, low and negative relationship between paternal rejection and psychological resilience severity. Generational differences were observed in some of the relationships such as the relationship between maternal overprotection and psychological resilience severity, emotional warmth and self-critical rumination, paternal emotional warmth and psychological resilience severity, paternal overprotection and self-critical rumination, and paternal rejection and self-critical rumination. Regression analyses identified predictive effects, and these effects varied across generations.