Yüksek yapıların yakın komşululuğunda bulunan konut alanlarındaki yaşam kalitesine etkilerinin fiziksel çevre yönünden belirlenmesi: Kadıköy –Four Winds residence örneği
Determining the effects of high structures on the quality of life in housing areas in close neighborhoods in respect of physical environment: The case of Kadiköy –Four Winds residence
Yazar: AZİME CEREN ASAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN BALYEMEZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Konut alanları = Housing lands ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yüksek yapılar = High structures

Özet:
Kentsel mekânlar oluşturulurken yapısal olarak anlam ifade edebilmesi, korunması ve geliştirilmesi birçok etkene bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Sanayileşme döneminden sonra kentlerde, artan nüfus yoğunluğu, arsa fiyatlarının yükselmesi, siyasi, ekonomik politikalar ve sahip olduğu teknolojik imkanlar kullanılarak dikey yapılaşmalara yönelim gösterilmiştir. Kentler, neoliberalizm'in etkisi sonucu aşırı nüfus yoğunluğu, fonksiyon alanlarının iç içe geçmesi kentsel mekânları bir meta haline dönüştürmesi, fiziksel çevreden duyulan memnuniyeti de etkileyerek, kent haklarına ve sürdürülebilir kent olgusuna tamamiyle ters düşmektedir. İstanbul'da yüksek yapılaşmalar başlarda otel, ofis, karma yapılaşma olarak karşımıza çıkmaktayken, günümüzde konut yapılaşmaları olarak da artış göstermeye başlamıştır. Bu çalışmada, İstanbul Bağdat Caddesinde Four Winds Residence'ın yakın komşuluğunda bulunan konut yapılaşmalarında yaşayan bireylerin yaşam kalitesine etkilerinin fiziksel çevre yönünden incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma üç aşamadan oluşmuştur; ilk aşamada, literatürde kent ve kentleşme kavramsal çerçevede incelenmiş, sürdürülebilir kalkınma ve kent politikalarından bahsedilerek, neoliberal politikaların kent mekanı üzerindeki etkilerinin oluşum süreci ve kent hakkına değinilmiştir. İkinci aşamada, yüksek yapı tanımı ve yapı yüksekliği ölçme kriterlerinin neler olduğundan bahsedilmiştir. Amerika, Avrupa, Uzakdoğu ve Türkiye'deki yüksek yapıların tarihsel gelişimi ve gelişim süreçleri, yüksek yapıların avantaj ve dezavantajları incelenmiştir. Üçüncü aşamada ise Bağdat Caddesi'nin geçmişten günümüze nasıl değiştiği ve Four Winds Residence'ın çevresinde yapılan gözlem ve anketler sonucu yakın komşuluğunda bulunan konut alanlarında yaşayan bireyler üzerindeki etkileri ölçülmüştür. Elde edilen bulgular SPSS aracılığıyla istatistiksel olarak test edilmiştir. Sonuçlar, yüksek yapıların yer seçimi ve tasarım aşamalarında fiziksel çevreye etkilerinin çok boyutlu olarak ele alınmasının ve insan odaklı bir yaklaşımın gerekliliğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Yüksek yapı, Neoliberalizm, Konut alanı, Yaşam kalitesi, Four winds residence

Abstract:
The city is the place where its sustainability is ensured with its identity and cultural values. While creating urban spaces, their structural meaning, protection and development vary depending on many factors. In the cities, after the industrialization period, increasing population density, rising land prices, political and economic policies and using the technological opportunities they have, have tended to vertical constructions. The urban areas have been transformed to a meta due to the neoliberal politics-associated excessive population density and interaction of the functional areas. This naturally affects the satisfaction for the physical environment and conflicts with the urban rights and the concept of a sustainable city. Istanbul exhibits a hybrid dense high-rise building, and it has been extensively applied in hotels and offices at the beginning, followed by increasingly seen in the residential areas. This study aims to determine the effects of the high buildings on the quality of life around residential areas based on the physical environment across Bağdat Street in Istanbul. The research was comprised of three steps. The first step included the Comprehensive literature survey on the urban and urban concept and investigating sustainable development and urban policies and the effects of the neoliberal policies on the urban areas and urbanization process. The second step analyzed the definition of the high building and its measuring criteria. The historical development and development processes of high-rise buildings in USA Europe, Far East and Turkey, as well as the advantages and disadvantages of high-rise buildings are examined. Finally, the third step was surveyed to determine the effects of the Four Winds Residence, a high building, on the individuals living in Bağdat Street in Istanbul. The findings were statistically analyzed using SPSS statistical package program. The results showed the necessity of multidimensional consideration of the effects of high-rise buildings on the physical environment during the site selection and design stages and a human-oriented approach.

Keywords: High-rise building, Neoliberalism, Residential area, Quality of life, Four winds residence