Hekimin sorumluluğu ve bu kapsamda vakıf üniversite 
hastanelerinde çalışan hekimlerin durumu
The physician's responsibility and the state of physicians in foundation supported university hospitals within this scope
Yazar: AYKUT CEMİL AYKIN
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN ÇINARLI
İzmir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Sağlık Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Mesleki sorumluluk = Vocational liability ; Sorumluluk = Responsibility ; Vakıf üniversiteleri = Foundation universities

Özet:
Hekimlik, dünyanın en eski mesleklerinden biridir. Sağlık hizmetlerinin tarihi
ise, sağlığı bozulan bir insana yardım eden ilk insana kadar uzanmaktadır. Yardım
eden bu ilk insan, ilk hekim olduğu kadar aynı zamanda ilk sağlık hizmeti
sunucusudur. İnsanlığın bilebildiğimiz uzun öyküsünde, bugün anladığımız anlamda
sağlık hizmeti çok kısa ve yakın bir zaman diliminde ortaya çıkmıştır. Yüz yıllarca
toplumları yöneten egemenler, sağlık hizmetini toplum için bir hak olarak
görmemişler, bu hizmetten dolayı bir sorumluluk duymamışlardır. Ancak, özellikle
1789 Büyük Fransız Devrimi sonrası gelişmeye başlayan İnsan Hakları kavramı ile
birlikte büyük toplumsal mücadeleler, sınıf savaşları yaşanmış ve Sosyal Devlet
kavramına ulaşılabilmiştir.
Yirminci yüz yılda yaşanan iki büyük savaş ve yoğun insan hakları ihlalleri
sonrası İnsan Hakları kavramı daha da geliştirilmiş ve Sağlık Hakkı, Hasta Hakları
gibi yeni kuşak haklar ortaya çıkmıştır. Bu kavramlara paralel olarak gelişen bir
diğer kavram ise hekimin ve sağlık personelinin sorumluluğu kavramıdır. Uzun
asırlar boyunca hekimler tanrısal veya yarı tanrısal konumda iken, gelişen insan
hakları, sosyal devlet ve hukukun üstünlüğü kavramları karşısında bu konumlarını
kaybetmişler, hesap sorulabilir konuma gelmişlerdir. Bu kapsamda hekimin
sorumluluğu kavramının içeriği giderek genişlemiştir. Ülkemizde hekimler ve sağlık
çalışanlarının çoğu farkında olmasa da, bu konuda özellikle son 15 yılda ciddi
mevzuat değişiklikleri yapılmıştır.
Halen yürürlükte olan 1982 Anayasa'sı ile ülkemizde Vakıf Üniversitelerinin
kurulmasının anayasal dayanağı konulmuştur. Bu üniversiteler özellikle son 20 yılda
hızla artmış ve bunu takiben çok sayıda Vakıf Üniversitesi Hastanesi açılmıştır. Bu
hızlı gelişime rağmen, anayasal düzenleme dışında bu üniversiteler, çalışan
personelleri ve yine bu üniversitelerde çalışan sağlık personeli ile ilgili ayrıntılı yasal
düzenlemeler yapılmamıştır. Bu nedenle uygulamada bu personelin hukuki statüsü
ile ilgili bir çok sorun yaşanmış, bu sorunlar çoğunlukla yargı kararları ile
çözümlenmiştir. Ancak hala sorunlu olan alanlar bulunmaktadır. Özellikle bu
üniversitelerde çalışan öğretim elemanları ve hekimlerin ceza soruşturması usulü bu
sorunlu alanların en çarpıcı noktalarından biridir.
Bu çalışmamızda, genel anlamda hekimin sorumluluğu kavramını incelerken,
ülkemizdeki değişik sektörlerdeki hekimlerin sorumlulukları incelenmiş, özel olarak
ise Vakıf Üniversitesi Hastanelerinde çalışan hekimler ve sağlık personelinin durumu
tartışılmıştır.



Anahtar Sözcükler: Hekimin sorumluluğu, vakıf üniversitesi hastanesi, malpraktis .

Abstract:
Practicing medicine is one of the oldest professions in the world. The history
of medical services however, dates back to the first person to aid a human in medical
need. This first person who aided, is both the first physician and the first health
service provider. In the known history of mankind, health service as we understand
today, has only emerged in the brief and recent period. For many centuries, the
leaders of the civilizations did not consider medical services as a right for people and
did not have the responsibility to provide medical services. On the other hand,
especially after the development of the Human Rights concept sparked by the French
Revolution of 1798, great social struggles and social class conflicts led to the Social
Government principles.
After the two great wars and intense violations of human rights in the
twentieth century, the concept of Human Rights have been developed further and a
new generation of rights such as Right to Health and Patient Rights has emerged.
Another concept that has evolved parallel to these is the notion concerning the
responsibility of the physician and the medical personnel. The physicians lost their
status as divine or godlike with the development of concepts like human rights,
social government and rule of law and they became accountable for their practices.
In this context, the content of physician's responsibility notion has kept expanding.
In Turkey, even though many of the physicians and health care workers are unaware,
there has been significant legislative changes regarding these topics, especially in the
last 15 years.
With the 1982 Constitution, that is still in effect, a constitutional base has
been founded to establish Foundation Supported Universities (FSU) in Turkey.
Especially in the last 20 years, the number of these universities has expanded rapidly,
resulting in foundations of many FSU Hospitals. Even with the increasing numbers,
the detailed legal regulations concerning these universities, their personnel and the
viii
medical staff in these universities has not been made, apart from the constitutional
regulations. For this reason, there has been many conflicts regarding the legal status
of these personnel and most of these conflicts had to be solved in the court. However,
there are still aspects that remain problematic. Especially the procedures of criminal
investigations concerning the teaching staff and the physicians in FSU is one of the
most striking of these problematic aspects.
In this work, while we analyze the general notion of the physician's
responsibility, we investigate the responsibilities of physicians from different sectors
in Turkey and focus the argumentation on the physicians and medical staff working
in FSU Hospitals.



Keywords: Physician's responsibility, Foundation supported university hospital,
malpractice.