Akkaraman koyunu ve kıl keçisi beyin hemisferlerine ait substantia grisea, alba ve ventriculus lateralis hacimlerinin cavalıeri prensibi kullanılarak hesaplanması
Volumetric estimation of the gray matter, white matter and lateral ventricles on the brain hemispheres in akkaraman sheep and hair goat using cavalieri prenciple
Yazar: SEDAT AYDOĞDU
Danışman: PROF. DR. EMRULLAH EKEN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Akkaraman koyunları = Akkaraman sheep ; Beyin = Brain ; Keçiler = Goats ; Koyunlar = Sheep ; Kıl keçisi = Hair goat ; Stereoloji = Stereology ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışmada, Akkaraman koyunu ve Kıl keçisinde hemisferleri oluşturan substantia grisea, substantia alba ve ventriculus lateralis hacimlerinin Cavalieri prensibi kullanılarak hesaplanması amaçlanmıştır. Bu amaçla 1 ile 2 yaşları arasında, sağlıklı 6'şar adet erkek Akkaraman koyunu ve Kıl keçisi kullanıldı. Konya Sarayönü Gözlü Tarım İşletmesi'nden temin edilen Akkaraman koyunu ve Kıl keçisi başlarına a. carotis communis'ten % 0,9'luk NaCI solüsyonu ve bu işlemi takiben %10'luk formaldehit solüsyonu enjekte edilerek, beyinlerin cavum cranii içerisinde tespiti sağlandı. Tespit işleminin tamamlanması için başlar formaldehit solüsyonu bulunan havuzlarda 15 gün süreyle bekletildi. Bu işlemin sonucunda beyinler diseke edilerek ağırlıkları ve Arşimet prensibi ile hacimleri ölçüldü. Colliculi rostrales'in önünden yapılan bir kesit ile hemisferler beynin diğer kısımlarından ayrılarak aynı şekilde ağırlık ve hacimleri ölçüldü. Daha sonra %8'lik agar ile bloklanan hemisferlerden ortalama 3,42 mm kalınlığında transversal kesitler alınarak, substantia grisea Berlin Blue boyama prensibine dayanan makroskobik boyama metodu ile boyandı. Boyanan kesitler 600 dpi çözünürlükte taranarak, görüntülerin üzerine ImageJ programıyla noktalı alan ölçüm cetveli atıldı. Bu program yardımı ile substantia grisea, alba ve ventriculus lateralis'e ait alan ve hacim ölçümleri Cavalieri prensibi kullanılarak hesaplandı. Bu işlemler neticesinde elde edilen morfometrik verilerin istatistiksel analizleri çizelge ve şekiller halinde sunuldu. Elde edilen veriler neticesinde Akkaraman koyunu ve Kıl keçisi sağ ve sol hemisferlerinde bir asimetri tespit edilmemiştir. Akkaraman koyunu ve Kıl keçisi hemisfer hacimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Kıl keçisinde sağ ve sol ventriculus lateralis arasında sağ ventriculus; substantia alba'da ise sol substantia alba lehine anlamlı bir fark belirlenmiştir. Substantia grisea, alba ve ventriculus lateralis hacimleri sırasıyla Akkaraman koyununda 54,94 ml, 21,48 ml ve 3,06 ml, Kıl keçisinde 57,46 ml, 24,13 ml ve 3,12 ml olarak tespit edilmiştir. Bu yapıların toplam hemisfer hacmine oranı ise sırasıyla Akkaraman koyununda %71,83; % 28,17 ve % 4, Kıl keçisinde % 70,42; % 29,58 ve % 3,82 olduğu görülmüştür. Sonuç olarak; Akkaraman koyunu ve Kıl keçisi beyin hemisferlerine ait substantia grisea, alba ve ventriculus lateralis hacimlerinin stereolojik yöntemler ile araştırıldığı bu çalışmada, elde edilen verilerin ilgili yapının özellikleri hakkında gelecekte yapılacak araştırmalara katkı sağlayacağı ve farklı metotlar ile yapılacak ölçümlerle karşılaştırılabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Sözcükler: Akkaraman koyunu; Beyin; Hacim; Kıl keçisi; Stereoloji

Abstract:
In this study, it was aimed that volume of gray matter, white matter and lateral ventricles creating hemisphere of Akkaraman sheep and Hair goat was estimated by being used Cavalieri principle.
For this purpose, six healthy Akkaraman sheep and Hair goats, obtained from Gözlü Agricultural Enterprise, aged 1-2 years old were used. The brains were fixed with formaldehyde solution in cavum cranii using a.carotis communis. Brains were immersed in pools, including formaldehyde solution, during 15 days to be completed fixing procedure. As a result this procedure, after dissection brains' weight and volume were measured by Archimedes principle. Also, in the same way, the hemispheres weight and volume mesured and were separated from other parts of the brain, with a section obtained from the level of rostral colliculi. Then by being obtained transversal slices, being average 3,42 mm thickness and obtained from hemispheres blocked with % 8 agar, gray matter was stained dark blue. By being scanned stained slices which are 600 dpi resolution, point-counting grid was positioned with ImageJ program on the images. With the help of this program area and volume of gray matter, white matter and lateral ventricles were estimated by being used Cavalieri principle. Statistic analysis of morphometric datas obtained from the result of this procedures were peresented in tables and figures.
According to results, it wasn't determined that there was a asymetry on the left and right hemispheres of Akkaram sheep and Hair goat. Not having statistically significant difference between Akkaraman sheep and Hair goat's hemisphere volume observed. A significal difference was determined for Hair goat on behalf of right ventricle between right and left ventricles but for white matter on behalf of left white matter. For Akkaraman sheep, the volume of gray matter, white matter and lateral ventricles were determined 54,94 ml, 21,48 ml and 3,06 respectively. In the same way for Hair goat, these values are 57,46 ml, 24,13 ml and 3,123 ml respectively. Also it was occured that these structures' proportion to total hemisphere volume was respectively % 71,83; % 28,17 and % 4 for Akkaraman sheep, % 70,42; % 29,58 ve % 3,82 for Hair goat.
Consequently, in this study conducted with stereological methods of volume of gray matter, white matter and lateral ventricles belonging to Akkaraman sheep and Hair goat's brain hemisphere, it is considered that obtained datas will contribute studies, to be conducted in the future and will be able to be compared with the other methods.
Key words: Akkaraman sheep; Brain; Volume; Hair goat; Stereology