Ceyhan Ovası toprak bilgi sisteminin oluşturulması
Formation soil information system of Ceyhan Plain
Yazar: BATUHAN KELEŞ
Danışman: PROF. DR. SUAT ŞENOL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Ceyhan Ovası = Ceyhan Plain ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Toprak bilgi sistemi = Soil information system

Özet:
Çalışma Ceyhan Ovası Sol Sahil Kesiminde (70941 ha) yürütülmüştür. Ceyhan Ovası detaylı temel toprak haritasında hazırlanmış olan toprak serileri ve fazlarını gösteren haritalama birimlerine ait fiziksel ve kimyasal analiz sonuçları ArcMap yazılımı üzerinden coğrafi bilgi sistemlerine entegre edilerek Ceyhan Ovası için toprak bilgi sistemi oluşturulmuştur. Böylece coğrafi bilgi sistemleri ile uyumlu bir şekilde kurulan Ceyhan Ovası Toprak Bilgi Sistemi sayesinde topraklara ait veriler, tarım ve ormancılık uygulamalarında altlık olarak tüm potansiyel kullanıcıların hizmetine sunulmuştur. Ayrıca toprak derinliği, taşlılık vb. özelliklerinin altyapı mühendislik çalışmalarına da katkı sağlaması amaçlanmıştır.
Toprak bilgi sisteminin kurulmasına ek olarak çalışma alanı içerisinde bulunan yerleşim alanlarının ve toprak serilerinin 1981 yılından 2015 yılına kadar olan süreçte alansal olarak ne kadar bir değişime uğradığı tespit edilmiş ve bu nedenle 1983 yılında yapımı tamamlanmış olan toprak haritaları 2015 yılı esas alınarak revize edilmiştir. Çalışma alanında tarım arazilerinin toplam alanı (yerleşim bölgeleri toprak serilerinden çıkarıldıktan sonraki alan) 68744 ha'dan 1589 ha azalış ile 67155 ha alana gerilerken, alanının tamamı çalışma sınırları içerisinde olan Ceyhan ilçe merkezi 628 ha'dan 1622 ha alana yayılmıştır ki bu yaklaşık %158'lik (994 ha) bir artışa tekabül etmektedir. Bölgede zamanla  artan yapılaşma ve sanayileşme ile tarım arazilerindeki azalış arasında bir bağlantı bulunmaktadır.
Ceyhan ovasında haritalanmış toprak serilerinin özelliklerine göre alanının %16'sı Ceyhan serisi, % 12'si Kösreli serisi, % 11'i Burhanlı serisi ve diğer toprak serilerinden oluştuğu tespit edilmiştir. Ayrıca ova genelindeki topraklar çoğunlukla bazik yapılı, taşsız, iyi drenajlı, erozyon ve tuzluluk problemi olmayan düz ve düze yakın sayılabilecek eğimli topraklardan meydana gelmiştir. Bunlara ek olarak üst ve alt toprak tekstürlerinde en fazla payın kil tekstür sınıfı olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The study was carried out in Ceyhan Plain Left Coast Section (70941 ha). The physical and chemical analytical data of the mapping units showing the soil series and its phases of the Ceyhan Plain prepared in the detailed soil map were integrated into the geographic information systems via ArcMap software. Thus, the Ceyhan Plain Soil Information System, which was established in accordance with the geographical information systems, was presented to the service of all potential users as a base for agricultural and forestry applications. In addition, such properties of soils; soil depth, stoneiness and so on, is also aimed to contribute to infrastructure engineering studies.
It has been determined that the area of the residential land increased and the agricultural land within the study area has been decreased in the period from 1981 to 2015. Therefore, according to the soil map of 1983, were revised by using 2015 satellite images. The total area of agricultural land (area after settlement of the settlements from the soil series) decreased from 68744 ha to 67175 ha with a decrease of 1589 ha, while the whole area of the Ceyhan district, which is within the boundaries of the study area, has spread over 628 ha to 1622 ha; (994 ha). There is a connection between increasing construction and industrialization and decreasing agricultural land.
According to the characteristics of the soil series mapped  in Ceyhan plains mainly 16% Ceyhan series, 12% Kösreli series, 11% Burhanlı series and other soil series were found to be composed. In addition, the soils over the plain are mostly composed of alkaline characteristics, stone free, well drained, mainly flat without erosion and salinity problems. The highest portion of area have clayey soil texture in both the surface surf and subsoil sections in the top and bottom soil textures was found to be clay.