Okuduğunu anlama öz yeterlik algısının ve üstbilişsel okuduğunu anlama farkındalığının okuduğunu anlamaya etkisi
The effect of reading comprehension belief self efficiency reading comprehension and metacognitive reading comprehension awareness
Yazar: ESRA KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ZEKİ GÜVEN
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişüstü beceri = Metacognitive skills ; Bilişüstü farkındalık = Matacognitive awereness ; Bilişüstü okuma stratejileri = Metacognitive reading strategies ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Üstbiliş = Metacognitive ; Üstbilişsel düşünme = Metacognitive thinking

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, başta Türkçe dersleri olmak üzere diğer derslerde de başarıyı doğrudan etkileyen bir unsur olan okuduğunu anlama becerisine okuduğunu anlama öz yeterlik algısı ve üstbilişsel okuduğunu anlama farkındalığının etkisini incelemektir. 
Araştırmada bağımlı değişken olarak okuduğunu anlama becerisi; bağımsız değişken olarak ise okuduğunu anlama öz yeterlik algısı, üstbilişsel okuduğunu anlama farkındalığı, cinsiyet, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, aile aylık ortalama gelir durumu ele alınmıştır. Bu bağlamda araştırmada veri toplama aracı olarak; Okuduğunu Anlama Başarı Testi, Okuduğunu Anlama Öz Yeterlik Algısı Ölçeği, Üstbilişsel Okuduğunu Anlama Farkındalığı Ölçeği, Kişisel Bilgi Formu kullanılmış ve öğrencilerin farklı değişkenlerle okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma kapsamında birden fazla değişken olması ve bu değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi araştırmanın ilişkisel tarama modelinde yapılmasını gerektirmiştir. "İlişkisel tarama modelleri, iki ve daha çok değişken arasında birlikte değişim varlığını ve/veya derecesini belirlemeyi amaçlayan araştırma modelleridir." (Karasar, 2013, s. 81).
Araştırma, 2018-2019 öğretim yılı bahar döneminde Antalya merkez ilçelerinde (Kepez, Konyaaltı, Muratpaşa) bulunan üç farklı bağımsız ortaokulda (Hüseyin Avni Çöllü Ortaokulu, Ayten Çağıran Ortaokulu, Namık Kemal Ortaokulu) öğrenim gören 137'si kız, 140'ı erkek öğrenci olmak üzere toplam 277 beşinci sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Veriler, ders saatleri içerisinde belirlenen sınıflarda Türkçe öğretmenleri ile bizzat araştırmacı tarafından toplanmıştır. 
Araştırma süresince elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı ile analiz edilmiştir.  İstatistik programında gerçekleştirilen çözümlemelerde değişkenler arasındaki ilişkiyi tespit etmek üzere Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon analizi yapılmış, parametrik olmayan testlerden Mann Whitney U Test ve Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, öğrencilerin okuduğunu anlama başarısında, okuduğunu anlama öz yeterlik algısının ve üstbilişsel okuduğunu anlama farkındalığının önemli bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Okuma, öz yeterlik algısı, üstbilişsel okuduğunu anlama farkındalığı.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the effect of self-efficiency perception and meta-cognitive reading comprehension awareness in reading comprehension, reading comprehension skill which is an essential component that directly affecting success in other courses, especially in Turkish lessons.
In this research, the dependent variable is taken into consideration as reading comprehension; on the other hand, independent variables are acknowledged as self- efficiency perception, meta-cognitive comprehension awareness, gender, mother and father education status, the average family income. In this respect, reading comprehension achievement test, scale of belief self efficiency reading comprehension, meta-cognitive reading comprehension awareness instrument and personal information forms are used a data collecting means  and the association between the students' reading comprehension skills and different variables have been tried to be determined. Having multiple variable within the scope of the research and examining the correspondence between these variables required the research association screening model in this research. "It is a research model which aims to determine the existence or degree of cooperative change between association screening model and more variables." (Karasar, 2013, s. 81).
The research was carried out with a total of 277 grade students, 137 female and 140 male students studying in 3 different independent secondary schools (Hüseyin Avni Çöllü Secondary School, Ayten Çağıran Secondary School, Namık Kemal Secondary School ) in the central district of Antalya (Kepez, Konyaaltı, Muratpaşa) in the spring term of 2018-2019 academic year and the data were collected by the Turkish teachers themselves in the classes during the course hours. 
The data obtained during the research were analyzed by SPSS 22.0 package program. In the analyzes performed in statistical program to determine the connection of variables Pearson Multiplication Of Moments Correlation Analysis was made, Mann Whitney U test and Kruskal Wallis Test were used among the nonparametric tests. According to the results of the study, it was concluded that reading comprehension has a significant effect on self-efficiency perception meta-cognitive reading comprehension in students' reading comprehension success.
Key Words: Reading, self efficacy perceptions, metacognitive reading comprehension awareness.