Romantik ilişkilerde algılanan istismar: Şemalar, cinsiyet rolleri, affetme ve benliğin farklılaşması açısından bir değerlendirme
Perceived abuse in romantic relationships: With respect to schemas, gender roles, forgiveness and differentiation of self
Yazar: MERİH CEYLAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KEKLİK
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinin yakın ilişkilerinde algıladıkları istismar yaşantılarını erken dönem uyumsuz şemalar, toplumsal cinsiyet rollerine yönelik tutumlar, affetme ve benliğin farklılaşması açısından incelemektir. Analiz sonuçları demografik değişkenler açısından değerlendirildiğinde, romantik ilişkide algılanan istismar düzeyinin cinsiyet, baba eğitim düzeyi, yaşamın çoğunun geçirildiği yer ve alkol/madde kullanımı değişkenlerine bağlı olarak istatistiksel açıdan farklılaştığı tespit edilmiştir. Demografik değişkenler ve diğer bağımsız değişkenlerin romantik ilişkide algılanan istismarı ne şekilde yordadığını belirlemek amacıyla yapılan Hiyerarşik Regresyon Analizi sonuçlarına göre ilişki süresi, alkol/madde kullanımı, kopukluk şema alanı, diğeri yönelimlilik şema alanı ve olumluya odaklanma alt boyutu romantik ilişkide algılanan istismar düzeyini pozitif yönde yordarken; cinsiyet (kadın olma), durumu affetme alt boyutu ve erkek cinsiyet rolü alt boyutu negatif yönde yordamaktadır. Demografik değişkenler ve diğer tüm bağımsız değişkenlerin birlikte, romantik ilişkide algılanan istismar düzeyinin %24'ünü açıkladığı görülmektedir. Demografik değişkenler olmadan yalnızca bağımsız değişkenlerin romantik ilişkide algılanan istismar düzeyini ne şekilde yordadığını belirlemek amacıyla yapılan Yol Analizi sonuçlarına göre diğeri yönelimlilik şema alanı, kopukluk şema alanı, olumluya odaklanma alt boyutu ve kadın cinsiyet rolü alt boyutu romantik ilişkide algılanan istismar düzeyini pozitif yönde yordamaktadır. Tüm bağımsız değişkenlerin birlikte, romantik ilişkide algılanan istismar düzeyinin %21'ini açıkladığı görülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate how early maladaptive schemas, attitudes towards gender roles, forgiveness, and self-differentiation relate to perceived experiences of abuse in romantic relationships among university students. Results showed that the level of perceived abuse in romantic relationships varied statistically depending on gender, father's education level, place of spending most of life and alcohol/substance use. Hierarchical regression analysis was conducted to determine how demographic variables and independent variables predicted the level of perceived abuse in romantic relationships. The results showed that relationship duration, alcohol/substance use, disconnection schema domain, other-directedness schema domain, and positive orientation sub-dimension positively predicted the level of perceived abuse, while gender (being female), forgiveness sub-dimension, and male gender role sub-dimension negatively predicted it. Together, all independent variables accounted for 24% of the variance in the level of perceived abuse in romantic relationships. Additionally, path analysis was conducted to determine how independent variables predicted the level of perceived abuse in romantic relationships without demographic variables. Results showed that other-directedness schema domain, disconnection schema domain, positive orientation sub-dimension, and female gender role sub-dimension positively predicted the level of perceived abuse. Together, all independent variables accounted for 21% of the variance in the level of perceived abuse in romantic relationships.