Menopoz dönemindeki kronik periodontitisli bireylerde dişeti oluğu sıvısındaki osteoprotegerin (OPG) düzeylerinin periodontal tedavi öncesi ve sonrası değerlendirilmesi
Evaluation of gingival crevicular fluid levels of osteoprotegerin (OPG) in menopausal patients with chronic periodontitis before and after periodontal treatment
Yazar: DİLEK UÇ
Danışman: PROF. DR. GÖNEN ÖZCAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Gingival oluk sıvı = Gingival crevicular fluid ; Menopoz = Menopause ; Osteoprotegerin = Osteoprotegerin ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodontitis = Periodontitis ; Tedavi = Treatment

Özet:
Östrojen gibi seks hormonlarının periodontal hastalıkların patogenezini etkileyen faktörlerden oldukları öne sürülmüştür. Östrojen yetersizliği, sürekli ve fazla miktarda kemik kayıplarıyla ilişkilendirilmiştir. Bu durum hem artan osteoklastogenezise hem de azalan osteoklast apoptozisine bağlanmıştır. Reseptör aktivatör nükleer faktör kappa B ligand (RANKL) osteoklastogenezisteki temel sitokinlerdendir. RANKL'ın etkisi, RANKL için tuzak reseptör rolü oynayan salgısal bir glikoprotein olan osteoprotegerin (OPG) tarafından bloke edilmektedirÇalışmamızda kronik periodontitisli olan/olmayan menopoz öncesi/sonrası bireylerin klinik ölçümleri, dişeti cep sıvısındaki (DOS) OPG düzeyleri, östrojen ve kemik mineral yoğunluğu düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla sistemik olarak sağlıklı 44 hasta (49.25±2.65yaş) çalışmaya dahil edilmiş ve dört gruba ayrılmıştır: (1) Menopoz öncesi kronik periodontitisli bireyler (n:11); (2) Menopoz sonrası kronik periodontitisli bireyler (n:11); (3) Menopoz öncesi gingivitisli bireyler (n:11); (4) Menopoz sonrası ve gingivitisli bireyler (n:11). Faz 1 peridontal başlangıç tedavisi öncesinde ve sonrasında tüm bireylerin plak indeks, gingival indeks, cep derinliği, klinik ataşman seviyesi ve dişeti çekilmesi ölçümleri kaydedilmiş ve DOS örnekleri toplanmıştırPeriodontal faz 1 tedavisi ile tüm gruplarda, tüm ağız ve örnekleme bölgelerine ait klinik verilere göre tedavi sonrasında tedavi öncesine göre belirgin bir iyileşme elde edildiği ve gözlenen bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. DOS OPG total değerleri ve konsantrasyonları incelendiğinde periodontal faz 1 tedavisi sonrası tüm gruplarda artış izlenmiş, ancak bu artışların istatistiksel olarak anlamlı olmadığı gözlenmiştir. Periodontitisli gruplara ait OPG değerlerinin gingivitisli gruplara göre daha düşük olduğu fakat farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı bulunmuştur. Kemik mineral yoğunluğu açısından gruplar arasında anlamlı bir fark izlenmemiştir. Elde edilen veriler ışığında periodontal faz 1 tedavinin tüm gruplarda dişeti oluğu sıvısında osteoklastogenesis inhibitörü olarak kabul edilen OPG değerlerinde artışa neden olduğu ancak bu değişimlerin, östrojen ve kemik mineral yoğunluğu değerlerinden bağımsız olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Sexual hormones such as estrogen have been suggested as factors that may influence the pathogenesis of periodontal diseases. Estrogen deficiency is associated with excessive and sustained bone lose. Bone resorption increase is due to both increased osteoclastogenesis and decreased osteoclast apoptosis. The receptor activator of nuclear factor- kappa B ligand (RANKL) is an essential cytokine for osteoclastogenesis and its effects are blocked by secretory glycoprotein osteoprotegerin (OPG), which acts as a decoy receptor for RANKLThe purpose of current study is to determine the levels of GCF-OPG, plasma estrogen and bone mineral density in menopausal and premenopausal patients either with or without chronic periodontitis. For this purpose 44 systemically healthy patients were recruited and divided into four subgroups: (1) Premenopausal patients with chronic periodontitis (n:11); (2) Postmenopausal patients with chronic periodontitis (n:11); (3) Premenopausal patients with gingivitis (n:11); (2) Postmenopausal patients with gingivitis (n:11). Before and after the phase 1 periodontal therapy plaque index, gingival index, periodontal probing depth, clinical attachment level and gingival recession were recorded and gingival crevicular fluid (GCF) samples were collectedFull mouth and sampled sites' clinical parameters showed a significant improvement after periodontal phase 1 therapy. Total levels and concentration of OPG in GCF was elevated after periodontal phase 1 therapy but it was not statistically significant. Similarly the comparison showing that OPG levels of chronic peridontitis groups were lower than gingivitis groups was not statistically significant. No significant bone mineral density alterations were found between all groups. In conclusion, current data suggested that periodontal phase 1 therapy resulted with an increased OPG levels in gingival crevicular fluid in all groups, however, those alterations appeared to be independent from serum estrogen levels and bone mineral density values.