İş sağlığı ve güvenliği açısından yüksekte çalışmaya uygun halat yapıları üzerine bir araştırma
A research about suitable rope constructions used for working at height in terms of occupational health and safety
Yazar: FULYA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MEVLÜT TERCAN
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Günümüzde giderek önemi artan iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması bakımından, yardımcı ekipmanların kullanımı konusunda tekstil ürünleri önem arz etmektedir. İş kazaları araştırıldığında, yaralanmalara ve can kaybına neden olan en temel sebeplerden birinin yüksekte çalışırken gerekli tedbir ve yardımcı ekipmanların doğru kullanılmaması sonucunda gerçekleştiği, özellikle yüksekte çalışma sırasında meydana gelen halat kopması nedeniyle olduğu anlaşılmıştır. Bu amaçla, tez çalışmasında yüksekte çalışmada kullanılan çeşitli halat yapıları, bu halatların yapısal, fiziksel ve mekanik özellikleri; TS EN 2307, TS EN 1891, ANSI Z359.13-2013 standartlarına göre değerlendirilmiştir. Tez kapsamında, farklı hammaddeler, örgü yapısı ve sarım dişlileri kullanılarak, çift katlı saç örgülü ve kernmantel halatların üretimi gerçekleştirilmiştir. Bu halatların, toplam ağırlık, % kılıf ağırlık, % öz ağırlık, çap, saç örgü açısı, düğümlenebilirlik, % uzama (50 kg-150 kg), % yaş çekme, aşınma öncesi ve sonrası kopma mukavemeti ve kopma uzaması testleri yapılmıştır. Halatların aşınma dayanımıyla ilgili olarak, halat aşınma cihazı ANSI Z359.13-2013 test standardına göre imal edilmiştir. İmal edilen bu cihaz ülkemiz çapında ilk ve orijinal olma özelliği göstermektedir. İlgili tüm testlere göre, sonuçlar değerlendirilerek, halatlarda hammaddenin, örgü yapısının, sarım dişli sayısının halatların çeşitli özelliklerine olan etkisi değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Textile products are important in the use of auxiliary equipment in terms of ensuring occupational health and safety, which is becoming increasingly important today. When work accidents are investigated, it has been understood that one of the main causes of injuries and deaths happens as a result of improper use of necessary precautions and auxiliary equipment while working at height, especially due to rope breakage during working at height. For this purpose, various rope structures used in working at height, the structural, physical and mechanical properties of these ropes; Evaluated according to TS EN 2307, TS EN 1891, ANSI Z359.13-2013 standards. Within the scope of the thesis, double braided and kernmantel ropes were produced by using different raw materials, braiding notations and take up gears. Weight per meter, sheath % (g/m), core % (g/m), diameter, braiding angle, knotability, elongation (50 kg-150 kg) %, wet state elongation % , tensile strength before and after abrasion and elongation at break of these ropes were tested. Regarding the abrasion resistance of the ropes, the rope abrasion device is produced according to the ANSI Z359.13-2013 test standard. This produced device is the first and original in our country. According to all relevant tests, the results were evaluated and the effect of raw material, braiding structure, number of take up gears on various properties of the ropes were tried to be evaluated.