Epileptik gebelerde hastalık seyri ile ilaç kullanımının gebelik ve yenidoğan sonuçlarına etkisi
The effect of disease course and drug use on pregnancy and perinatal outcomes in epileptic pregnants
Yazar: AYBÜKE KEVSER HALAÇ ABASIYANIK
Danışman: PROF. DR. YUSUF ÜSTÜN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Antikonvülsanlar = Anticonvulsants ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Epilepsi = Epilepsy ; Folik asit = Folic acid ; Gebelik = Pregnancy ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Malformasyonlar = Abnormalities ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Amaç: Epilepsi, üreme çağındaki kadınlarda en sık, gebelikte ise migrenden
sonra 2.en sık gözlenen nörolojik hastalıktır. Gebelikteki insidansı % 0.3 - 0.7 arasında
bildirilmektedir. Epilepsi anne ve fetüs için olumsuz sonuçlarda artışa neden olur.
Yapılan çalışmalarda abortus, antepartum kanama, postpartum kanama, hipertansif
hastalıklar, doğum indüksiyonu, sezaryen, erken doğum, maternal mortalite ve fetal
gelişim kısıtlılığı oranları epilepsisi olan gebelerde olmayanlara kıyasla yüksek olarak
bulunmuştur. Bunlara ek olarak epileptik gebelerde antiepileptik ilaç kullanımına bağlı
olarak fetal malformasyon oranları genel populasyona kıyasla artar; kullanılan ilaç
sayısı arttıkça gebelik ve yenidoğan sonuçları olumsuz etkilenir.
Epilepsinin üreme çağındaki dolayısıyla gebelerdeki sıklığı ve
mortalite/morbidite sebebi olması; araştırma konumuz olmasına sebep olmuştur. Bu
çalışmanın amacı; kronik bir hastalık olan epilepsinin sağlıklı gebelere kıyasla ve
epileptik gebelerin ise kendi içerisinde gebelik süresince ilaç kullanımı/sayısının,
nöbet varlığı/sayısının, folik asit desteğinin gebelik ve yenidoğan sonuçlarına etkisini
incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma dahilinde Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara
Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde son 10 yılda doğum yapmış epileptik gebeler ile
aynı zaman diliminde hastanemizde doğumu gerçekleşen tekil, ek hastalık ya da ilaç
kullanımı olmayan sağlıklı gebeler içerisinden randomizasyon ile seçilen gebelerde;
yaş, eğitim durumu, sigara-alkol kullanımı, ek hastalık varlığı, ilaç kullanımı, eş ile
akrabalık durumu, gebelik sayısı, önceki gebeliklerin sonuçları, gebelik
komplikasyonu olup olmadığı, ailede epilepsi varlığı, epilepsi başlama yaşı, kaç yıldır
epilepsi olduğu, epilepsi ve nöbet tipi, gebelikteki nöbet sayısı, gebelikte nöbet varsa
kaçıncı haftada olduğu, antiepileptik ilaç kullanımı, ilaç sayısı, ilaç dozu, doğum şekli,
doğum haftası, doğum ağırlığı, konjenital malformasyon varlığı, 1.dakika ve 5.dakika
APGAR skorları, yoğun bakım ihtiyacı olup olmadığı retrospektif olarak hasta
dosyaları ve hastane sistemi üzerinden incelendi.

Bulgular: Toplam 79 epileptik gebe ve aynı tarih aralığında hastanemizde
doğum yapan 10815 gebe arasından randomizasyon ile seçilen; sistemik hastalığı ve
ilaç kullanımı olmayan, tekil gebeliği olan, benzer yaş grubundaki 439 sağlıklı gebe
çalışmaya dahil edildi.
Epileptik grup ile kontrol grubu arasında yaş, folik asit kullanımı açısından
anlamlı bir farklılık bulunmamakta iken epileptik gruptaki eğitim durumu ve sigara
kullanımı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı oranda daha yüksekti.
Epileptik grupta kontrol grubuna göre yenidoğan yoğun bakıma yatış ihtiyacı, düşük
APGAR skoru, preterm doğum, gebelik komplikasyonu, konjenital malformasyon
oranı istatistiksel olarak anlamlı oranda daha yüksek bulundu. İki grup arasında doğum
ağırlığı açısından anlamlı bir fark saptanmadı.
Epileptik gruptaki sezaryen oranı kontrol grubuna kıyasla daha yüksek izlendi.
Primer sezaryen oranının da epileptik grupta aynı şekilde daha yüksek olduğu görüldü.
Epileptik gebelerde 1. ve 5. dk.APGAR skoru ve laktasyon oranı daha düşük bulundu.
Epileptik grupta 2 maternal ölüm, 1 intrauterin fetus ölümü, 1 neonatal ölüm, kontrol
grubunda ise 2 intrauterin fetus ölümü saptandı.
Epileptik grupta ilaç kullanımı olup/olmaması ya da kullanılan ilaç sayısına
göre APGAR, gebelik komplikasyonu, doğum şekli, preterm doğum ya da konjenital
malformasyon açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktaydı.
Epileptik grupta gebelikte geçirilen ortalama nöbet sayısı 2.45 (0-20) olup gebelikte
nöbet geçiren hastalarda geçirmeyenlere oranla 1.dk APGAR skoru anlamlı oranda
düşük bulunmuştur. Bu parametre dışında epileptik gebelerde gebelik süresince nöbet
geçirip/geçirmeme ya da geçirilen nöbet sayısı ile maternal ve fetal sonuçlarda
arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadı.
Sonuç: Çalışmamızda epileptik gebelerde sezaryen oranı ve maternal/neonatal
riskler daha yüksek bulunmuştur. Tüm bu risklerin önlenebilmesi, risklerin
öngörülebilmesi ve uygun müdahale edilebilmesi için en önemli basamak
prekonsepsiyonel danışmanlığın yapılmasıdır.

Anahtar kelimeler: Epilepsi, gebelik, antiepileptik ilaç, gebelik sonuçları, konjenital
malformasyon, neonatal sonuçlar, folik asit

Abstract:
Aim: Epilepsy is the most common neurological disease in women of
reproductive age and the second most common neurological disease in pregnancy after
migraine. Its incidence in pregnancy is reported between 0.3 - 0.7 %. Epilepsy causes
an increase in negative consequences for the mother and fetus. In the studies, the rate
of abortion, antepartum hemorrhage, postpartum hemorrhage, hypertensive disease,
labor induction, cesarean section, premature birth, maternal mortality and fetal growth
restriction were found to be higher in pregnant women with epilepsy compared to those
without epilepsy. In addition, fetal malformation rates increase in epileptic pregnant
women due to the use of antiepileptic drugs compared to the general population; as the
number of drugs used increases, maternal and neonatal outcomes are negatively
affected. The frequency of epilepsy in the reproductive age, therefore in pregnant
women, and its cause of mortality/morbidity; has caused it to be our research topic.
The aim of this study is to examine the effects of epilepsy, which is a chronic disease,
on pregnancy and newborn outcomes compared to healthy pregnant women and
among epileptic pregnant women according to the use/number of drugs during
pregnancy, the presence/number of seizures, and folic acid supplementation.
Material and Methods: In the study, epileptic pregnant women who gave
birth at Health Sciences University Ankara Training and Research Hospital in the last
10 years and healthy pregnant women who gave birth in our hospital in the same time
period with singleton pregnancy, without additional disease or drug use were
examined. Age, education level, smoking-alcohol use, presence of additional disease,
drug use, kinship with spouse, number of pregnancies, results of previous pregnancies,
whether there is any pregnancy complication, presence of epilepsy in the family, age
of onset of epilepsy, epilepsy and seizures type, number of seizures during pregnancy,
antiepileptic drug use, number of drugs, drug dose, delivery type, birth week, birth
weight, presence of congenital malformation, 1st and 5th minute APGAR scores, need
for intensive care reviewed retrospectively through patient files and hospital system.

Findings: A total of 79 epileptic pregnant women and 439 healthy pregnant
women who gave birth in our hospital within the same date range were selected by
randomization among 10815 pregnant women; in the same age group, with a singleton
pregnancy, without systemic disease and drug use, were included in the study.
While there was no significant difference between the epileptic group and the
control group in terms of age and folic acid use; educational status and smoking in the
epileptic group were statistically significantly higher than the control group. The need
for hospitalization in the neonatal intensive care unit, low APGAR score, preterm
delivery, pregnancy complications, and congenital malformation rates were found to
be statistically significantly higher in the epileptic group than in the control group.
There was no significant difference between the two groups in terms of birth weight.
The cesarean section in the epileptic group was higher than in the control
group. The rate of primary cesarean section was also higher in the epileptic group. 1st
and 5th min. APGAR score and lactation rate were found to be lower in epileptic
pregnant women. There were 2 maternal deaths, 1 intrauterine fetal death, 1 neonatal
death in the epileptic group, and 2 intrauterine fetal deaths in the control group.
There was no statistically significant difference in the epileptic group in terms
of APGAR, pregnancy complications, mode of delivery, preterm birth or congenital
malformation, according to the use of drugs or the number of drugs used. The mean
number of seizures during pregnancy was 2.45 (0-20) in the epileptic group, and the
1st minute APGAR score was found to be significantly lower in patients who had
seizures during pregnancy compared to those who did not. Apart from this parameter,
there was no statistically significant difference between maternal and fetal outcomes,
whether or not to have seizures during pregnancy or the number of seizures in epileptic
pregnant women.
Results: In our study, cesarean section rate and maternal/neonatal risks were
found to be higher in epileptic pregnant women. The most important step to
prevent,predict these risks and taking appropriate interventions is preconceptional
counseling.

Keywords: Epilepsi, pregnancy, antiepileptic drugs, maternal outcome, neonatal
outcome, congenital malformation, folic acid