Isı işlemi görmüş kanatlı eti ürünlerinde Clostridioides (Clostridium) difficile varlığı, karakterizasyonu ve antibiyotik duyarlık profilinin belirlenmesi
Determination of Clostridioides (Clostridium) difficile presence, characterization and antibiotic susceptibility profile in heat treated poultry meat products
Yazar: ASLIHAN BİLGİN
Danışman: PROF. DR. ENVER BARIŞ BİNGÖL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı (Veterinerlik) / Veterinerlik Besin Hijyeni ve Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology ; Mikrobiyoloji = Microbiology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Clostridioides difficile, zorunlu anaerobik bir bakteri olup sporla çoğalan ve ürettiği toksinler ile insan bağırsağında şiddetli enfeksiyona yol açabilen önemli bir hastane enfeksiyonu kaynağıdır. Bununla birlikte, hayvansal ve hayvansal olmayan gıda kaynaklarıyla da bulaşabilmekte ve bu durum hem sağlık hizmeti ile ilişkili hem de toplumla ilişkili enfeksiyonlar açısından oldukça önem arz etmektedir. Yüksek ısı altında dahi C. difficile sporlarının inaktive olmaması nedeniyle ısı işlemi görmüş et ve et ürünlerinden bulaş şekillenebilmektedir. Ülkemizde tüketimi en yaygın olan hayvansal protein kaynaklarından biri olan kanatlı eti ve ürünleri C. difficile açısından potansiyel bir bulaş kaynağıdır. Bu tez çalışmasında, C. difficile varlığı yönünden incelenen paketli ve açıkta satılan ısı işlemi görmüş kanatlı eti ürünlerinde C. difficile izolasyonu yapılmasını takiben, C. difficile tespit edilen izolatlarda toksin karakterizasyonu gerçekleştirilmesi ve antibiyotik duyarlılık profillerinin araştırılması hedeflenmiştir. Analiz edilen 474 adet numunenin %15,6'sı C. difficile varlığı yönünden şüpheli bulunurken, toplam numunelerin %9,07'si pozitif olarak tespit edilmiştir. Pozitif izolatların %58,11'i tpi geni varlığı açısından pozitif saptanırken tpi+ örneklerin büyük kısmının tavuk ürünlerine küçük bir kısmının ise hindi etine ait olduğu belirlenmiştir. Tavuk etine ait örneklerden %16,21'i hem tcdA hem de tcdB yönünden negatif, %8,10'u yalnızca tcdB geni için pozitif ve %75,67'si ise hem tcdA hem de tcdB genleri yönünden pozitif tespit edilmiştir. Pozitif izolatların tamamı vankomisine duyarlı iken, %93'ü amoksisilin/klavulanik aside, %86'sı hem metronidazol hem de tetrasikline, %88,4'ü ampisiline, %72,1'i klindamisine ve %58,1'i imipeneme duyarlı olarak belirlenmiştir. Isı işlemi görmüş kanatlı eti ürünlerinde C. difficile izole edilmesi ve bu ürünlerin çoğunluğunu tavuk ürünlerinin oluşturması ülkemizdeki tüketim alışkanlıkları dikkate alındığında C. difficile enfeksiyonlarından korunma açısından üretici ve tüketici bilincinin yükseltilmesi için önemli bir gösterge olarak değerlendirilmiştir. Pozitif izolatların vankomisine duyarlık gösterirken, sefotaksime ve imipeneme dirençlilik göstermemesi ülkemizde görülen C. difficile enfeksiyonlarının tedavisinde vankomisinin etkin rol oynayabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Clostridioides difficile is an obligate anaerobic bacterium that multiplies by spores, serving as a significant source of nosocomial infections and capable of inducing serious intestinal infections through its toxin production. However, infections can also be spread through both animal and non-animal food sources. This is important for both healthcare-associated infections and community-associated infections. Despite exposure to elevated temperatures, heat-processed meat and meat products can disseminate C. difficile spores. Poultry meat and its products, recognized as a prevalent source of animal protein consumption within our nation, present a potential avenue for contamination by C. difficile. This thesis aimed to isolate C. difficile from packaged and open heat-treated poultry meat products, perform toxin characterization, and investigate antibiotic susceptibility profiles of by C. difficile isolates. While 15,6% of the 474 samples analyzed were suspicious for the presence of by C. difficile, 9,07% of the total samples were positive. While 58,11% of the positive isolates were positive for the presence of the tpi gene, it was determined that most of the tpi+ samples belonged to chicken products and a small portion belonged to turkey meat. Among the poultry meat samples analyzed, 16,21% exhibited negative results for both the tcdA and tcdB genes, and 8,10% tested positive solely for the tcdB gene, while a significant 75,67% were positive for both tcdA and tcdB genes. All positive isolates were susceptible to vancomycin, 93% to amoxicillin/clavulanic acid, 86% to both metronidazole and tetracycline, 88,4% to ampicillin, 72,1% to clindamycin, and 58,1% to imipenem. Given the consumption habits in our country, the isolation of C. difficile in heat-treated poultry products, particularly chicken products, was considered an important indicator for raising producer and consumer awareness about protection against C. difficile infections. The positive isolates were sensitive to vancomycin but not to cefotaxime or imipenem. This suggests that vancomycin may be a beneficial way to treat C. difficile infections in our country.