Diyaliz hastalarında progresif gevşeme egzersizlerinin uyku ve yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi
The investigation of the essectiveness of progressive relaxation exercice on the sleep and life quality in dialysis patients
Yazar: NEŞE ERDEM
Danışman: Y.DOÇ.DR. SEHER ERGÜNEY
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
VIIÖZETAraştırma; hemodiyaliz (HD) ve sürekli ayaktan periton diyalizi (SAPD)tedavisi alan hastaların uyku ve yaşam kalitelerini ve aralarındaki ilişkiyi belirlemek,hastaların uyguladıkları progresif gevşeme egzersizlerinin uyku ve yaşam kalitesineolan etkisini araştırmak amacıyla tek grup öntest -sontest deneme öncesi modeli olarakplanlanmış ve yapılmıştır.Araştırma verileri; Atatürk Üniversitesi Süleyman Demirel Tıp MerkeziYakutiye Araştırma Hastanesi HD ve SAPD ünitelerinde 15 Nisan 2004-2 Kasım 2004tarihleri arasında toplanmıştır.Araştırmanın evrenini; Atatürk Üniversitesi Süleyman Demirel Tıp MerkeziYakutiye Araştırma Hastanesi HD ve SAPD ünitelerinde düzenli diyaliz uygulanan tümhastalar (80 HD, 65 SAPD ) oluşturmuş, örneklemini ise; en az 6 aydır diyalize devameden, 18 yaş ve üzeri, en az ilkokul mezunu, soruları yanıtlayabilecek bilişselyeterlilikte olan, psikiyatrik rahatsızlığı olmayan, rahatlıkla iletişim kurulabilen vegönüllü olarak araştırmaya katılmayı kabul eden 43 HD, 41 SAPD olmak üzere toplam84 hasta oluşturmuştur. Fakat daha sonra çeşitli nedenlerle 23 hasta araştırmadanayrılmış, araştırma; 31 HD, 30 SAPD hastası olmak üzere toplam 61 hasta iletamamlanmıştır.Verilerin toplanmasında; hastaların sosyo-demografik ve hastalığa aitözelliklerini belirlemeye yönelik soru formu, uyku kalitesini ölçmek için PittsburghUyku Kalitesi İndeksi ve yaşam kalitesini değerlendirmek amacıyla SF-36 YaşamKalitesi Ölçeği kullanılmıştır.VIIIVerilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik dağılımlar, eşleştirilmiş t testi,bağımsız gruplarda t testi, Kruskall-Wallis varyans analizi, Pearson Korelasyon analizikullanılmıştır.Öntestte ve sontestte; HD ve SAPD hastalarının uyku ve yaşam kaliteleriarasındaki farkın önemsiz olduğu bulunmuştur. Progresif gevşeme egzersizlerinin tümhastalarda uyku ve yaşam kalitesini etkilediği, uyku ve yaşam kalitesi öntest-sontestpuan ortalamaları arasındaki farkın anlamlı olduğu belirlenmiştir. Progresif gevşemeegzersizlerini uygulama sayısının hastaların uyku ve yaşam kalitesini etkilediği,uygulama sayısı arttıkça uyku kalitesinin de yükseldiği saptanmıştır. Öntest vesontestte; uyku kalitesi ve yaşam kalitesi arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişkiolduğu, uyku kalitesi arttıkça yaşam kalitesinin de yükseldiği tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler; Uyku kalitesi, Yaşam kalitesi, Progresif gevşemeegzersizleri, Diyaliz hastası

Abstract:
IXSUMMARYThe investigation of the effectiveness of progressive relaxation exercise onthe sleep and life quality in dialysis patientsThe study was planned as pre-experimental one group with pretest-posttestdesign and carried for the aim of investigating the effectiveness of progressiverelaxation exercise the patients applied on the sleep and life quality, and to find thecorrelation between them, and to find life quality and sleep of the patients receivingcontinous ambulatory peritoneal dialysis (CAPD) treatment and hemodialysis (HD).The data of the study were collected in HD and CAPD units of AtatürkUniversity Süleyman Demirel Medical Center Yakutiye Research Hospital between 15thApril and 2nd November 2004.The study population consisted of all the patients who were applied regulardialysis in HD and CAPD units of Atatürk University Süleyman Demirel MedicalCenter Yakutiye Research Hospital (80 HD, 65 CAPD). The sampling consisted of total84 patients, 43 of them are HD and 41 of them are CAPD, accepting to participate in thestudy, communucating easily, not having any psychiatric disorder, having the cognitiveability in order to be able to give answer to the questions, being at least primary schoolgraduate, 18 years old or over, attending for dialysis for 6 months. But, later for variousreasons, 23 patients, gave up the study and the study had been completed on total 61patients, 31 of them HD and 30 of CAPD.In the collection of the data, the question form directing to the determinant ofthe features of the patients dealing with disease and socio-demographic features wasused; Pittsburg Sleep Quality Index and SF-36 Life Quality Scale in search ofevaluating sleep quality were used.XIn the evaluation of the data; percentage, paired t-test, t-test in independentgroups, Kruskall Wallis variance analysis and Pearson Corelation analiysis were used.In pretest and posttest; it was found that the difference between sleep and lifequality of HD and SAPD patients was insignificant. It was determined that progressiverelaxation exercise affected the sleep and life quality in all patients; there wassignificant difference between the mean score sleep and life quality in pretest posttest. Itwas found out that the number of application of progressive relaxation exercise affectedthe sleep and life quality of the patients; as the number of application increases, thequality of sleep and quality of life are also increased. In pretest-posttest; it wasconcluded that there was a positively significant correlation between quality of sleepand quality of the life, and as the quality of sleep increased, life quality also increased.Key Words: Sleep quality, Life quality, Progressive relaxation, Dialysis.