İnovasyon sistemlerinin e ticaret kapasitesi üzerine etkisi kırılgan sekizli ülkeler üzerine bir değerlendirme
The impact of innovation systems on e-commerce capacity: An evaluation on fragile eight countries
Yazar: FATMA YILDIZ ŞENOL
Danışman: PROF. DR. SELÇUK KENDİRLİ
Hitit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Elektronik ticaret = Electronic commerce ; Teknolojik inovasyon = Technological innovation

Özet:
Bilgi toplumu kavramı, kendi özgü süreçleri içinde barındıran ve küreselleşme olgusuyla birlikte dinamikleri olan bir yapıyı ifade etmektedir. Ekonomik, sosyal, hukuki ve kültürel alanlarda ülkeler arası ilişkiler değişmiş; uluslararası bağlantılar ve iş birlikleri oluşmuştur. Bu bağlamda, yoğun rekabet ortamı ve teknolojik gelişmeler, geleneksel ilişki biçimlerini dönüştürerek farklı bir şekle evirmiştir. Özellikle bilgi iletişim teknolojisinde yaşanan ilerlemeler, ülkeler arası etkileşimi artırmış ve rekabeti küresel bir boyuta taşımıştır.
Bu değişimi takip eden bireyler ve işletmeler, yerel ve uluslararası piyasada rahatça rekabet edebilecek bir güce ulaşmıştır. Bu güce ulaşmalarında en önemli etkenlerden biri, elektronik ticaret sayesinde, sınırları aşarak uluslararası mal ve hizmet piyasasına teknolojiyi kullanarak dahil olabilme imkânıdır. Dijital dünya, üretici ve tüketici kesimlerini herhangi bir fiziksel çaba olmaksızın istedikleri her yerde ve her zaman bir araya getirebilir hale getirmiştir. Böylece piyasalar, elektronik sistemler üzerinden faaliyet gösteren ve tüm dünyayı müşteri potansiyeli olarak gören bir yapıya evrilmiştir. Bu bağlamda, bu dönüşümü etkileyen faktörleri belirlemek önem kazanmıştır.
Bu çalışma, 2014-2023 yılları arasında kırılgan sekiz ülke grubunu (Brezilya, Endonezya, Güney Afrika, Hindistan, Türkiye, Arjantin, Rusya, Şili) kapsayarak, e-ticaret hacmini etkileyen faktörleri analiz etmeyi amaçlamaktadır. İnternet penetrasyonu, mobil kullanım oranı, AR-GE harcamaları, BİT Endeksi ve Küresel İnovasyon Endeksi (GII) gibi temel değişkenlerin e-ticaret üzerindeki etkileri, panel veri analizi yöntemi ile incelenmiştir. Analiz bulguları, internet penetrasyonu ve mobil kullanım oranının e-ticaret hacmini olumlu yönde desteklediğini, buna karşın GII'nin beklenmedik bir şekilde e-ticaret üzerinde uzun vadeli negatif bir etki yarattığını ortaya koymaktadır. Bu durum, bilgi ekonomisinin sürdürülebilir büyüme açısından altyapı ve erişim gereksinimlerini öne çıkarmaktadır.
Elde edilen bulgular, kırılgan ekonomilerin bilgi ekonomisine dayalı kalkınmayı desteklemek için dijital altyapı yatırımlarına ve sürdürülebilir inovasyon stratejilerine öncelik vermesi gerektiğini vurgulamaktadır

Abstract:
The concept of an information society represents a structure with its own unique processes, encompassing the dynamics of globalization. Economic, social, legal, and cultural relations between countries have shifted, leading to the establishment of international connections and collaborations. In this context, intense competition and technological advancements have transformed traditional forms of interaction into a new shape, especially through developments in information and communication technology, which have increased international interaction and elevated competition to a global level.
Individuals and businesses that keep up with these changes have gained the power to compete comfortably in both local and international markets. One of the key factors enabling this strength is the ability to participate in the international goods and services market by using technology through e-commerce beyond borders. The digital world has made it possible for producers and consumers to meet effortlessly anytime and anywhere, transforming markets into structures operating through electronic systems and perceiving the entire world as a customer base. In this context, identifying the factors influencing this transformation has become important.
This study aims to analyze the factors affecting e-commerce volume by examining the fragile eight group of countries (Brazil, Indonesia, South Africa, India, Turkey, Argentina, Russia, Chile) from 2014 to 2023. Key variables such as internet penetration, mobile usage rate, R&D expenditures, ICT Index, and Global Innovation Index (GII) were analyzed for their impact on e-commerce through panel data analysis. The findings reveal that internet penetration and mobile usage rate positively support e-commerce volume, while GII, unexpectedly, has a long-term negative effect on e-commerce. This situation highlights the infrastructure and access requirements of the knowledge economy for sustainable growth.
The findings emphasize the importance for fragile economies to prioritize investments in digital infrastructure and sustainable innovation strategies to support development based on the knowledge economy