Doğu Karadeniz bölgesinde çalışan hekimlerde geriartrik hastaların aşılanması farkındalığı
Awareness of vaccination of geriartric patients amongphysicians working i̇n eastern black sea region
Yazar: İSMAİL EREN POLAT
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE BEYAZAL POLAT
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Doktorlar = Physicians ; Doğu Karadeniz bölgesi = Eastern Black Sea region ; Farkındalık = Awareness ; Geriatri = Geriatrics ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Giriş ve Amaç: Altmış beş yaş ve üzeri bireylerde "kırılganlık-fragility" adı verilen, başta
enfeksiyonlar olmak üzere her türlü stres faktörüne karşı aşırı bir savunmasızlık hali vardır
ki bu özel döneme ait önlemlerin alınması gerekmektedir. Eşlik eden hastalığı olsun ya da
olmasın 65 yaş ve üzeri herkese aşı farkındalığı ve aşılama programı önerilmektedir. Buna
rağmen geriatrik yaş grubunda aşılama oranlarının istenildiği seviyelere ulaşamadığı
gözlenmektedir. Çalışmamızın amacı Doğu Karadeniz Bölgesinde çalışan hekimlerde
geriartrik hastaların aşılanması farkındalığını tespit etmek, hekimlerde aşılama
farkındalığını etkileyen parametreleri ve farkındalık oluşturulması için gereken
müdehaleleri ortaya koymaktır.
Materyal ve Metod: Araştırmanın evrenini; Doğu Karadeniz Bölgesinde çalışan birinci,
ikinci, üçüncü basamakta görev yapan pratisyen, aile hekimi ve dahili birimlerde erişkin
hasta bakan; öğretim üyesi, uzman ve asistan hekimler oluşturmuştur. Anket uygulaması
Covid-19 pandemisi nedeniyle yüzyüze görüşmeler risk oluşturabileceğinden, online anket
aracı google form anket kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Toplam 420 (dörtyüz yirmi )
hekim tarafından anket doldurulmuştur
Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalamaları 31,3±5.1 olarak tespit edildi.
Katılımcıların %51,9'u erkek, %48,1'i kadındı. Katılımcıların %21,9'u pratisyen hekim ,
%44,3'ü asistan hekim, %26,2'si uzman hekim ve %7,6'sı öğretim kadrosunda
bulunmaktadır. Katılımcıların %29,0 0 ile 3 yıl arası, %19,5'i 4 ile 5 yıl arası, %31,4'ü 6
ile 9 yıl arası ve %20,0 10 ve üzeri yıl çalıştıklarını belirtti. Görev yaptıkları birimlerin
basamakları; %35,5 birinci basamakta, %43,6 ikinci basamakta, %75,0 üçüncü basamakta
yer almaktadır. Hekimlerimizin hepsi geriatrik popülasyonda aşı uygulamasının "herkese
uygulanmalıdır" şeklinde değerlendirdi. İkinci basamakta hiç çalışmamış hekimlerin; aşı
sorgusunu önemli düzeyde daha fazla olarak yaptıkları görüldü (p=0,046), rehberi daha
fazla inceledikleri tespit edildi (p=0,024). 30 ve üzeri yaşa sahip hekimlerin 30 yaş altı
hekimlere göre ; geriatrik popülasyonda aşı sorgulamasını istatistiksel olarak önemli
düzeyde daha fazla yapıldığı görüldü (p=0,016) , daha fazla Türkiye Enfeksiyon
Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği( EKMUD) rehberi ile ilgili eğitim
IX
çalışması içerisinde oldukları ve inceledikleri görüldü (p=<0,001), daha fazla günlük
pratikte geriatrik popülasyonun aşılanmasına gereken önemi verdikleri saptandı (p<0,001).
Katılımcı hekimlerimizin %95,2'si COVID 19 aşısını, %79,8'i pnömokok aşısını,%77,4 ü
influenza aşısını, %42,1'i tetanoz aşısını, %37,6'sı hepatit-B aşısını, %6,4 ü herpeszoster
aşısını önerdi ve %3,6'sı hiçbir aşıyı önermediği görüldü. Medeni durumu evli
olanların bekar olanlara göre ; aşı sorgulamasını istatistiksel olarak önemli düzeyde daha
fazla yaptıkları tespit edildi (p=0,011), daha fazla EKMUD rehberi ile ilgili eğitim
çalışması içerisinde oldukları saptandı (p=0,011). Aktif çalışma yılı ile pratik hatırlatma
sisteminin getirilmesini isteme açısından istatistiksel olarak önemli bir fark vardı
(p=0,038). Aktif çalışma yılı 0-3 olanların %92,6'sı , 4-5 olanların %84,1'i , 6-9 olanların
%94,7'si ve ≥10 olanların %86,9'u pratik hatırlatma sisteminin getirilmesi istediler.
Pratisyen hekimden öğretim kadrosuna, aktif çalışma yılı 0-3'ten 10 ve üzerine doğru
gidildikçe günlük pratikte geriatrik popülasyonun aşılanmasına gereken önemi verme
yüzdeleri artmaktadır.
Sonuç: Türkiye'de hekimler erişkin aşılamasında büyük role sahiptir. Bu çalışmada
görüldüğü kadarıyla Doğu Karadeniz Bölgesi'inde hekimlerin geriatrik hastalar için aşı
önerileri konusunda beklenilenden daha düşük oranda olduğu görüldü. Bu konuda
bilgilendirme ve hatırlatma sistemleri aşıların yapılma oranının artıracağı ve hastalıkların
görülme sıklığının azaltacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Aşı, Covid 19, EKMUD, Farkındalık, Geriatrik Hasta

Abstract:
Introduction and Aim:In individuals aged 65 and over, what is called "fragility" is a state
of extreme vulnerability to all kinds of stress factors, especially infections. It is necessary
to take precautions for this special period. Vaccination awareness and vaccination program
is recommended for everyone aged 65 and over, with or without a co-morbid disease.
Despite this, it is observed that vaccination rates in the geriatric age group do not reach the
desired levels. The aim of our study is to determine the awareness of vaccination of
geriatric (65 years and over) patients, to reveal the parameters affecting the awareness of
vaccination among physicians working in the Eastern Black Sea Region and to identify the
interventions needed to raise awareness.
Materials and Methods:In our study, opinions were received from physicians whom
working at primary, secondary and tertiary health institution (family physicians and adult
patient caregivers in internal units; specialists, lecturers, physicians and assistant
physicians) in the Eastern Black Sea Region. Face-to-face meetings may pose risks due to
the Covid-19 pandemic, online survey tool was carried out using the google form survey.
A total of 420 (four hundred and twenty) physicians filled out the questionnaire.
Results: The mean age of the individuals participating in the study was determined as
31.3±5.1 .51.9% of the participants were male and 48.1% were female. Of the
participants, 21.9% were general practitioners , 44.3% were assistant physicians, 26.2%
were specialists, and 7.6% are lecturers. 29.0% of the participants were between 0 and 3
years, 19.5% between 4 and 5 years, 31.4% between 6 and 9 years, and 20.0% stated that
they have worked for 10 or more years. The steps of the units they work; 35.5% are at the
first level, 43.6% are at the second level, and 75.0% are at the third level. All of the
participants evaluated the vaccine administration as "everyone should be applied" in the
geriatric population. Physicians who have never worked in secondary health institution; it
was observed that they made vaccination inquiries significantly more (p=0.046), and also it
was determined that they examined the vaccine guide more (p=0,024). physicians aged 30
XI
and over compared to physicians under the age of 30; in the first group; vaccine inquiries
were found to be significantly more common in the geriatric population (p=0.016), first
group participants were more found to be involved in the training and reviewing the guide
of Turkish Infectious Diseases and Clinical Microbiology Specialist Association
(EKMUD) (p=<0.001), and they attach more importance to the vaccination of the geriatric
population in daily practice (p<0.001). 95.2% of the participants recommended COVID 19
vaccine, 79.8% recommended pneumococcal vaccine, 77.4% recommended influenza
vaccine, 42.1% recommended tetanus vaccine, 37.6% recommended hepatitis-B vaccine,
6.4% recommended herpeszoster vaccine. 3.6% of the participants did not recommend
any vaccine. When the groups were compared according to their status of being married
and single, it was found that the married group has more vaccine inquiry (p=0,011), and
more training on the EKMUD guide(p=0,011). There is a statistically significant difference
between active working years and requesting the introduction of a practical reminder
system. (p=0,038). Compared to years of employment in terms of requesting the
introduction of a practical reminder system; 92.6% of those with 0-3 working years ,
84.1% of those with 4-5 working years, 94.7% of those with 6-9 working years, and
86.9% of those with ≥10 working years wanted to introduce a practical reminder system.
In daily practice, the percentage of giving importance to the vaccination of the geriatric
population is increasing from physian to teaching staff and as active working years go from
0-3 to 10 and above.
Conclusion: Physicians play a major role in adult vaccination in Turkey. As seen in this
study, vaccination recommendations for geriatric patients of physicians in the Eastern
Black Sea Region were lower than expected. It is thought that information and reminder
systems on this subject will increase the rate of vaccination and reduce the incidence of
diseases.
Keywords: Vaccine, Covid 19, EKMUD, Awareness, Geriatric Patient