Şerbetçi otunun (humulus lupulus l.) ot verimi ve kalitesi
Forage yield and quality of hops (Humulus lupulus L.)
Yazar: YASİN EMRE ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ERDEM GÜLÜMSER
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tarla Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bilecik = Bilecik ; Kuru ot verimi = Hay yield ; Şerbetçiotu = Hops

Özet:
Tıbbi özellik gösteren bitkiler hayvan verimi ve kalitesini artırırken, fitoterapik özellikleri sayesinde hayvan hastalıklarının tedavisinde de alternatif rol oynarlar. Bu bitkilerden biri de şerbetçi otudur (Humulus lupulus L.). Şerbetçi otu önemli miktarda polifenol, ham protein ve ham kül içerir ve hayvanlar tarafından kolayca sindirilebilir. Bu özelliklerinden dolayı hayvan sağlığına, verime ve kalitesine katkı sağlar. Bu çalışmada, Bilecik ilinde yetiştirilen şerbetçi otunun kuru ot verimi ve kalitesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada iki çeşit şerbetçi otunun (Brewers Gold ve Aroma) beş farklı yaş grubu (3, 5, 10, 15 ve 20) incelenmiştir. Şerbetçi otu Ağustos-Eylül ayları içerisinde hasat edilmektedir. Hasat edilen bitkinin kozası bira yapımında değerlendirilirken, geri kalan kısımları ise genellikle atılmaktadır. Dolayısıyla çiftçi şartlarında yetiştirilen bitkinin hasat edilmesini takiben kozadan geri kalan kısımları alınarak Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma arazisinde bulunan laboratuvara getirilmiştir. Örnekler kuru ot verimi, ham protein oranı, protein verimi, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF), nötr deterjanda çözünmeyen lif (NDF), potasyum, fosfor, kalsiyum, magnezyum, toplam fenolik, toplam flavonoid, yoğun tanen ve toplam alkaloit içeriği açısından incelenmiştir. En yüksek kuru ot verimi her iki çeşidin 3 yaş (sırasıyla 568.57 ve 663.38 kg da-1) ve Aroma çeşidinin 10 yaş grubunda (568.71 kg da-1) belirlenmiştir. Bitkinin ham protein oranı %11.19-16.82 arasında değişmiştir. En yüksek ham protein verimi Aroma çeşidinin 5 ve 10 yaşına (sırasıyla 107.67 ve 89.06 kg da-1) belirlenmiştir. Bitkinin K, P, Ca ve Mg içerikleri sırasıyla %1.680-2.477, %0.320-0.420, %0.817-1.570 ve %0.420-0.720 arasında değişmiştir. En düşük toplam alkaloit içeriği %2.95 ile Aroma çeşidinin 15 yaş grubunda belirlenmiştir. Şerbetçi otunun kondanse tanen içeriği %1.38-5.42, toplam fenolik içeriği 11.38-43.41 mg GA g-1, toplam flavonoid içeriği 11.87-13.32 mg QE g-1 ve DPPH içeriği %72.57-82.13 arasında değişmiştir. 
Sonuç olarak, şerbetçi otunun farklı çeşit ve yaşlarından alınan ot örneklerinin incelenen özellikler bakımından kaba yem olarak değerlendirilebileceği tespit edilmiştir. Ayrıca bitkinin yaş grupları ve çeşitleri arasında ot verimi ve kalitesi bakımından farklılıklar olmuş ve Brewers Gold çeşidinin 5 yaş grubuna ait otunun diğer işlemlerden daha üstün performans sergilediği belirlenmiş olsa da, her iki çeşidin her yaş grubunda yer alan kısımlarının rahatlıkla kaba yem olarak kullanılması mümkündür.

Abstract:
Medicinal plants increases animal yield and quality, they also play an alternative role in the treatment of animal diseases thanks to their phytotrepic properties.One of these plants is hops (Humulus lupulus L.). A hop contains significant amounts of polyphenols, crude protein, and crude ash, and it's also easy digestibility. It contributes to animal health, yield, and quality due to these traits. In this study, it was aimed to determine the hay yield and quality of hops the five different age groups (3, 5, 10, 15, and 20) of two varieties of hops (Brewers Gold and Aroma) were used in Bilecik grown. Hops are been harvested at between August and September. The boll of the harvested plant is used for brewing, while the rest is usually discarded. Therefore, following the harvest of the plant grown under farmer conditions, the remaining parts of the cocoon were taken and brought to the laboratory located in Bilecik Şeyh Edebali University Agricultural Application and Research field.The samples were investigated for hay yield, protein yield, acid detergent fiber (ADF), neutral detergent fiber (NDF), potassium, phosphorus, calcium, magnesium, total phenolic, total flavonoid, condensed tannin and total alkaloid content. The highest hay yield was determined in the 3 age group (568.57 and 663.38 kg da-1, respectively) of both cultivars and in the 10 age group (568.71 kg da-1) of Aroma variety. The crude protein ratio ranged between 11.19-16.82%. The highest protein yield was determined at 5 and 10 years of age (107.67 ve 89.06 kg da-1, respectively) of Aroma variety. The K, P, Ca and Mg contents were ranged between 1.680-2.477%, 0.320-0.420%, 0.817-1.570% and 0.420-0.720%, respectively. The lowest total alkaloid content of 2.95% was determined in the 15 age group of Aroma variety. The condensed tannin content of hops varied between 1.38-5.42%, the total phenolic content ranged between 11.38-43.41 mg GA g-1, the total flavonoid content ranged between 11.87-13.32 mg QE g-1 and the DPPH content ranged between 72.57-82.13%.
As a result, it has been determined that hay samples taken from different varieties and ages of hops can be evaluated as roughage in terms of the examined traits. Besides, there were differences between the age groups and varieties of the plant in terms of forage yield, quality, and although it was determined that the hay of the Brewers Gold variety of the 5 age group performed better than the other treatments, it is possible to use the parts of both varieties in every age group as roughage easily.