hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasında izlenen yöntem, politika ve uygulamaların incelenmesi: Didim örneği
Examination of the method, policy, and practices in the conservation of immovable cultural assets: Didim example
Yazar: EMİNE ÖZNUR GÜNDOĞDU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİKMET KURAN
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Kent, Çevre ve Yerel Yönetimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Mimarlık = Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kültürel miras = Cultural heritage

Özet:
Estetik, bilimsel, tarihsel ve kültürel birçok değere sahip olan kültür varlıklarını zamanla farklılaşan koşullarla antropojen, doğal veya çevresel unsurlar nedeniyle zarar gördüğü veya yok olduğu bilinmektedir. Bu araştırmada Aydın ili Didim ilçesinde yok olma tehdidi ile karşılaşan tescilli kültür yapılarının incelenmesi, iyileştirme çalışmalarına tabi tutulan yapıların imar planlarının paylaşılması, ilçe sınırlarında henüz mevcut yapıların gelecek jenerasyonlara aktarım açısından farkındalık yaratılması ve sürdürülebilir korunmaya katkı sağlanması amaçlanmaktadır. Bu amaca binaen kültür varlıkları ve kültürel miras kavramları ele alınmakta, kültür varlıklarını koruma kapsamında uluslararası ve ulusal yasal çerçeve aktarılmakta, korunan kültür varlıkları paylaşılmaktadır. Didim ilçesi kent dokusu, tarihsel, arkeolojik ve mimari nitelikler bakımından incelenmekte ardından taşınmaz kültür varlıklarının korunmasında izlenen yöntemlere yer verilmektedir. Bu noktada izlenen politikalar Osmanlı imparatorluğundan günümüze dek geçen süreç için ele alınmaktadır.

Abstract:
It is known that cultural assets, which have many values such as aesthetic, scientific, historical and cultural, are damaged or destroyed due to anthropogenic, natural or environmental factors with differentiating conditions over time. In this research, it is aimed to examine the registered cultural buildings that face the threat of extinction in Didim district of Aydın province, to share of the buildings subjected to improvement works, to raise awareness in terms of transferring the existing buildings to future generations and to contribute to sustainable conservation. For this purpose, the concepts of cultural assets and cultural heritage are discussed, the international and national legal framework within the scope of protecting cultural assets is conveyed, and protected cultural assets are shared. The urban fabric of Didim district is examined in terms of historical, archaeological, and architectural qualities, and then the methods followed in the protection of immovable cultural assets are included. The policies followed at this point are specified for the process from the Ottoman Empire to the present day.
Gecikmiş konuşma tanısı alan çocuklarda potansiyel risk faktörlerinin incelenmesi
Examination of potential risk factors in children with delayed speech diagnosis
Yazar: İREM KORKMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RUKİYE YALAP
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Konuşma ve dil gecikmesi, 2 yaşındaki bir çocuğun kelime dağarcığının 50 kelimeden az olması ve iki kelimelik cümleleri birleştirememesi ile karakterize bir bozukluktur. Zeka geriliği, otizm spektrum bozukluğu, öğrenme güçlüğü ve işitme kaybı gibi organik ve nörodejeneratif problemlerden ya da organik sorunlardan kaynaklanabilir. Gecikmiş dil ve konuşma prevalansının 2 yaşındaki çocuklarda %10-20 aralığında, 18 ila 23 aylık bebekler arasında ise %13,5 oranında olduğu tahmin edilmektedir. 30-36 aylık çocuklarda bu oran %16-17,5'e çıkmaktadır.
Bu çalışmada iki grup bulunmaktadır. Kontrol grubu 50, deney grubu 50 katılımcıdan oluşmaktadır. 
Kontrol ve deney grubunun ebeveynlerine (anne ya da baba) 'Gecikmiş Konuşma Risk Faktörleri ve Çevresel Faktörleri Belirleme Anketi' yapılarak gecikmiş dil ve konuşma risk faktörleri; doğum öncesi, doğum sonrası, 0-4 yaş aralığı olarak üç başlık altında araştırılmıştır.
Yapılan istatistiksel analizlerde risk faktörlerinden kalıtım ve ailenin sosyoekonomik durumu, postnatal risk faktörleri, çocuk agresyonu ve agresyona verilen tepki ile gecikmiş dil ve konuşma arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Çocuğun ekran kullanımı, günlük oyun süresi ve annenin hamilelik sırasındaki risk faktörleri ile gecikmiş dil ve konuşma arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.

Abstract:
Speech and language delay is a disorder characterized by a 2-year-old child having a vocabulary of less than 50 words and an inability to combine two-word sentences. It can be caused by organic and neurodegenerative problems or organic problems such as mental retardation, autism spectrum disorder, learning disabilities and hearing loss. The prevalence of delayed language and speech is estimated to be in the range of 10-20% in 2-year-old children and 13.5% in infants aged 18 to 23 months. In children aged 30-36 months, this rate rises to 16-17.5%.
There are two groups in this study. The control group consists of 50 participants and the experimental group consists of 50 participants.
Delayed speech and language risk factors were determined by conducting the 'Delayed Speech Risk Factors and Environmental Factors Determination Questionnaire' to the parents (mother or father) of the control and experimental groups; It was investigated under three headings as prenatal, postnatal, 0-4 age range. 
In the statistical analysis, a significant relationship was found between heredity and socioeconomic status of the family, postnatal risk factors, child aggression and reaction to aggression, and delayed language and speech. No significant relationship was found between the child's screen use, daily playtime, and the mother's risk factors during pregnancy and delayed language and speech.
25-65 yaş arası öğretmenlerin gürültüye bağlı işitme kayıplarının saf ses odyometri testi ile değerlendirilmesi ve konuşmayı ayırt etme skorlarının incelenmesi
Evaluation of noise-related hearing loss of teachers aged 25-65 with pure voice audiometry test and examination of speech deciphering scores
Yazar: SEYYİD SELÇUK KUMRU
Danışman: PROF. DR. FUAT YÖNDEMLİ
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Bu çalışma, gürültüye maruz kalan öğretmenlerin işitsel sistemlerinin 
değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın amacına uygun olarak, Gümüşhane 
ilinde yer alan ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 25-65 yaş aralığında 35 
öğretmen ile 35 sağlıklı birey çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmada öğretmenlerin 
işitme kalitesi, konuşma algısı ve uzaysal algı becerileri değerlendirilmiştir. Odyolojik 
değerlendirme amacıyla KUİK ölçeği, saf ses odyometrisi ve konuşma odyometrisi 
testleri kullanılmıştır.

Abstract:
This study aimed to evaluate the auditory systems of teachers exposed to noise. In 
line with the research objective, 35 teachers between the ages of 25-65 working in 
primary, middle, and high schools in Gümüşhane province, along with 35 healthy 
individuals, were included in the study. The evaluation focused on the teachers' hearing 
quality, speech perception, and spatial perception skills. The KUİK scale, pure-tone 
audiometry, and speech audiometry tests were employed for audiological assessment.
Yeni kamu yönetimi anlayışları çerçevesinde Türkiye'de sağlık yönetiminin gelişimi: Şehir hastaneleri örneği
The development of health management in Turkey in the framework of new public management approaches: The case of city hospitals
Yazar: HAKKI GÖKHAN ERYILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SUAT TAŞKESEN
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Kamu yönetimi = Public administration ; Kamu-özel iş birliği = Public-private partnership ; Sağlık yönetimi = Health management ; Yeni kamu yönetimi = New public administration ; Şehir hastaneleri = City hospital

Özet:
1980'lerden sonra dünya genelinde uygulanan politikalarla kamusal hizmetlerin farklılaşması gündeme gelmiştir. Geleneksel yöntemlerden uzaklaşılarak daha etkin ve verimli olabileceği değerlendirilen politikalara geçiş olmuştur. Günümüzde pek çok ülke Kamu Özel İşbirliği  (KÖİ) modellerini teşvik etmektedir, Kamu özel İşbirliği modeli ile kamu düşük maliyet ile daha etkin ve hızlı hizmet üretmektedir.
Sağlık sisteminin yetersiz ve sorunlu olduğu tespiti yapılarak iyileştirilmesi ve sürekliliğinin sağlanmasının yeni bir bakış açısı ile mümkün olacağı değerlendirilmiştir. Bu 2003 yılında Sağlıkta Dönüşüm Programı (SDP) başlatılmıştır. Kamu Özel İşbirliği  (KÖİ) modeli ile yaşama geçirilen şehir hastaneleri ise yeni bir kurumsal mantığı temsil etmektedir. 
Bu çalışmada, Yeni kamu yönetimi anlayışı ile birlikte, Türkiye'de sağlık yönetimindeki değişim ve gelişimi Şehir Hastaneleri örneği ile ele almaktadır. Yeni konsept olarak gelişen ve kamu-özel ortaklığını temsil eden şehir hastaneleri modelinin çatışacağı alanlar ve şehir hastaneleri modelinin özellikleri, avantaj ve dezavantajları ele alınmıştır.

Abstract:
After the 1980s, the differentiation of public services has come to the fore with the policies implemented around the world. There has been a transition to policies that are considered to be more effective and efficient by moving away from traditional methods. Today, many countries encourage Public Private Partnership (PPP) models. With the Public-Private Partnership model, the public produces more efficient and faster service with low cost.
It was determined that the health system was inadequate and problematic, and it was evaluated that it would be possible to improve and ensure its continuity with a new perspective. It was initiated in 2003 the Health Transformation Program (HTP). City hospitals, which have been implemented with the Public Private Partnership (PPP) model, represent a new institutional logic.
In this study, together with the new public management approach, the change and development in health management in Turkey is discussed with the example of City Hospitals. The areas where the city hospitals model, which has developed as a new concept and represents the public-private partnership, will conflict, and the features, advantages and disadvantages of the city hospital model are discussed.
İşitme cihazı kullanan yetişkin hastalarda(40-65 yaş arası ) cihaz memnuniyetinin APHAB anketi ile değerlendirilmesi
APHAB questionnaire of device satisfaction in adult patients (40-65 years old) using hearing aids evaluation
Yazar: ÇAĞLA DİBEK
Danışman: PROF. DR. FUAT YÖNDEMLİ
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
İşitme,canlıların etraflarında oluşan sesleri işitme organları vasıtasıyla algılanmasıdır.İşitme kaybı, en genel şekliyle kişinin dışarıdan duyduğu sesleri işitme kabiliyetindeki azalış, sesleri güçlükle ve çaba harcayarak algılama, kulak çınlaması, vızıltı sesleri ve kimi ileri durumlarda işitmenin tamamen kaybolması olarak tanımlanabilir. Araştırmada kullanılması planlanan işitme cihazı ise temel olarak dış ortamdaki sesleri yükselterek hastanın duymasını sağlayan bir cihazdır. İşitme kaybının azalmasına veya artmasına neden olmaz. Cihazın mikrofonu akustik enerji olan ses dalgalarını toplayarak elektrik sinyaline çevirir.
İşitmenin; dil ve konuşma gelişiminde, fonem ayırt etme becerilerinin gelişiminde önemi oldukça fazladır. Fonoloji, kelimelerdeki ses kombinasyonlarının nasıl oluştuğuyla ilgili kuralları içeren en basit ifadeyle dilin ses sistemidir.Belirli bir dilde kelimeleri oluşturan sesleri üretme yeteneğiyle birlikte bu sesleri ayırt etme becerisine fonem ayırt etme becerisi adı verilir. Çalışmanın amacı; Bilateral ardışık işitme cihazlı yetişkin hastaların (40-65 yaş arası) fonem ayırt etme becerilerini değerlendirerek bu beceriler üzerinde etkili olabilecek faktörleri belirlemektir.

Abstract:
earing is the perception of the sounds that occur around living things through their hearing organs. Hearing loss can be defined as a decrease in the ability to hear sounds heard from outside, perceiving sounds with difficulty and effort, tinnitus, buzzing sounds, and in some advanced cases, complete loss of hearing. The hearing aid planned to be used in the research is basically a device that enables the patient to hear by amplifying the sounds in the external environment. It does not cause a decrease or increase in hearing loss. The microphone of the device collects sound waves, which are acoustic energy, and converts them into electrical signals.
Hearing; It is very important in language and speech development, in the development of phoneme discrimination skills. Phonology, in the simplest terms, is the sound system of the language, which includes the rules about how sound combinations in words are formed. The ability to distinguish these sounds together with the ability to produce the sounds that make up words in a particular language is called phoneme discrimination. Purpose of the study; The aim of this study is to evaluate the phoneme discrimination skills of adult patients (aged 40-65 years) with bilateral sequential hearing aids and to determine the factors that may affect these skills.
Cumhuriyet döneminin sembol sanayi ve tarım atılımlarından olan şeker fabrikalarının bulundukları kentlerin kentleşmesine etkisi: Ağrı Şeker Fabrikası örneği
The effect of sugar factories, one of the symbolic industry and agricultural breakthroughs of the Republican era, on the urbanization of their cities: The example of Ağri Sugar Factory
Yazar: MUHAMMED AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. RUŞEN KELEŞ
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Kent, Çevre ve Yerel Yönetimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Ülkemizde ihtiyaç duyulan şekerin dış ticarete bağımlı olmadan kırsal tarım faaliyetleri yoluyla elde edilmesi amacıyla birçok şeker fabrikası kurulmuştur. Sanayileşme ve modernleşmenin etkin araçları olarak görülen bu şeker fabrikaları, yalnızca ekonomik amaçlarla değil aynı zamanda sosyal anlamda da şehirlere katkı sağlaması için tasarlanmıştır. Ağrı ilinin sosyo-ekonomik durumu dikkate alındığında şeker pancarı tarımının bölgedeki zirai ve sınai faaliyetlerin devamlılığı açısından oldukça önemli olduğu görülmektedir. 1984 yılında kurulan Ağrı Şeker Fabrikası gerekliliğin bir sonucu olarak bölgede yalnızca ekonomik faaliyetlerde değil aynı zamanda kentleşme faaliyetlerinde de önemli roller üstlenmektedir. Bu çalışmada Ağrı Şeker Fabrikasının Ağrı'nın planlı gelişimine katkı sağladığı, şeker fabrikasının bulunduğu alanda kendisinden sonra kurulan özel ve kamu yapılarına imar açısından katkı sağladığı sonucu elde edilmiştir. Bu çalışmada ayrıca Ağrı ilinin yalnızca şeker fabrikasının bulunduğu batı bölgesinde imara uygun yapılaşmanın olduğu, diğer bölgelerin ise imara uygun olmayan bir şekilde yapılaşmaya devam ettiği sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
Many sugar factories have been established in order to obtain the sugar needed in our country through rural agricultural activities withoutbeing dependent on foreign trade. These sugar factories, which are seen as effective tools of industrialization and modernization, were designed not only for economic purposes, but also to contribute to cities in a social sense. Considering the socio-economic situation of Ağrı province, it is seen that sugar beet agriculture is very important in terms of the continuity of agricultural and industrial activities in the region. Established in 1984, Ağrı Sugar Factory plays an important role not only in economic activities but also in urbanization activities in the region as a result of necessity. In this study, it was concluded that Ağrı Sugar Factory contributed to the planned development of Ağrı and contributed to the development of private and public buildings established after it in the area where the sugar factory is located. In this study, it was also concluded that only the western part of Ağrı, where the sugar factory is located, is suitable for construction, while the other regions continue to be built in a way that is not suitable for construction.
Antik Roma misafir ağırlama işletmelerine Pompei örneği üzerinden bir bakış
A short survey about the Ancient Roman hospitality business through the example of ancient Pompei
Yazar: GÖKSEL GÖKSOY
Danışman: DR. ŞÜKRAN ÜNSER
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Turist Rehberliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History ; Turizm = Tourism

Özet:
Bu tezde, eldeki yazılı ve arkeolojik bilgiler ışığında Antik Roma dünyasındaki misafir ağırlama işletmelerine yakından bakabilmek amaçlanmaktadır. Geçmiş dediğimiz kavram aslında bizleri bugüne taşıyan olgulardan biridir ve onu anlayarak günümüze bakmak şaşırtıcı olduğu kadar öğretici de olabilir. Günümüzde ülkelerin milli gelir kalemlerinden birini de misafir ağırlama sektörü oluşturur. Bu bağlamda hem konaklama hem de yeme-içme işletmeleri ekonomik düzen içerisinde büyük önem arz eder. Ülkemizin de mirasçısı olduğu Roma İmparatorluğu'nda bu sektörün nasıl bir düzen ve kaliteye sahip olduğunu anlamak, gerek konaklama gerekse yiyecek-içecek işletmelerine o dönem içindeki yaklaşımları kavramak bir nebze de olsa günümüze ışık tutabilir. Hem o dönemin yazarlarının konuyla ilgili yazdıkları hem de Avrupa, Asya ve Afrika'dan günümüze harabe halinde de olsa ulaşmış olan Antik Roma şehirlerinin varlığı bu konuyu incelemeyi kolaylaştırır. Bu antik şehirler içinden Pompei, yaşadığı yok olma süreciyle beraber diğerlerinden ayrılır. Pompei Antik Şehri'ni tüm dünya üzerindeki herhangi bir antik şehirden ayıran en önemli özelliği yok oluş sürecidir. Bu süreç şehrin tüm diğer antik şehirlere oranla çok daha fazla korunmuş olarak günümüz ulaşmasını sağlamıştır. Bu da antik devirlere ait bilgi ve bulgulara ulaşma çabası içerisinde olan birçok bilim dalından akademisyene ve amatör meraklılara paha biçilmez veriler sağlar.

Abstract:
The aim of this study is to take a closer look at the hospitality establishments in the Ancient Roman World, albeit with its rough outlines, which will help us to understand that the concept we call "the past" is actually one of the phenomena that carries us to the present, and looking at the present by understanding it can be as instructive as it is surprising. Today, one of the national income items of the countries is the hospitality sector. In this context, both accommodation and catering establishments are of great importance the economic order. Understanding the order and the quality of this sector in the Roman Empire, of which our country is also the heir, and understanding the approaches both accommodation and food & beverage businesses in that period can shed some light on today. The existence of the ancient Roman cities, which have survived in ruins from Europe, Asia and Africa makes it easier to examine our subject, as Pompei is separated from the others with the extinction process in which these ancient cities lived. It allows us to obtain more data from any of those ancient cities.
COVID-19 salgınının Türk kamu yönetimine etkisi ve yansımaları
The effect and reflections of the COVID-19 output on Turkish public administration
Yazar: BEKİR ÖZEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VALERIY MORKVA
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Epdemi = Epidemics ; Kamu yönetimi = Public administration ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık = Health ; Sağlık yönetimi = Health management ; Türk kamu yönetimi = Turkish public administration

Özet:
Dünya Sağlık Örgütü tarafından Covid-19 salgını, resmi olarak bir pandemi salgını ilan edilmiştir. Bulaşıcı hastalıklar, sosyo-politik değişimler ve savaşlar gibi sebeplerden dolayı tarih boyunca siyasetin ve dünya ekonomisinin değişmesine neden olmuştur. 2019 yılında sosyo-ekonomik paniğe ve kitlesel kayıplara yol açarak dünyanın tamamını etkileyen Covid-19 pandemisinin potansiyel kamu yönetimine etkileri analiz edilmiştir. Bu alanda Covid-19 salgını ile birlikte bir kırılma yaşanmıştır. Mevzuat, kurumsal yapı, uygulama ve bilgi birikimi alanında yaşanan aksaklıklardan dolayı ekonomik ve sosyo-politik örgütlenmenin konumları hızlı bir şekilde değişmeye başlamıştır. Bu sebeple bölgesel ve küresel salgınların kamu yönetimine olan etkileri tartışılmaya başlanmıştır. Daha önceden görülen salgın hastalıkları incelemeyi amaçlayan bu araştırma, kamu yönetiminin ekonomi, sağlık ve sosyo-politik gelişmeler üzerindeki bilimsel literatürün incelenmesi sonucunda değerlendirilecektir. Literatüre ek olarak devam eden süreçle ilgili Covid-19'un kamu üzerindeki etkileri ve potansiyel etkilerinin sosyo-politik yansımaları değerlendirilecektir.

Abstract:
The Covid-19 outbreak has been officially declared a pandemic by the World Health Organization. Due to reasons such as infectious diseases, socio-political changes and wars, politics and the world economy have changed throughout history. The effects of the Covid-19 pandemic, which affected the whole world by causing socioeconomic panic and mass losses in 2019, on the potential public administration were analyzed. There has been a break in this area with the Covid-19 epidemic. Due to the disruptions experienced in the field of legislation, institutional structure, practice and knowledge, the positions of the economic and socio-political organization have started to change rapidly. For this reason, the effects of regional and global epidemics on public administration have begun to be discussed. This research, which aims to examine previously seen epidemics, will be evaluated as a result of examining the scientific literature on the economy, health and socio-political developments of public administration. In addition to the ongoing process in the literature, the effects of Covid-19 on the public and its socio-political reflections on its potential effects will be evaluated.