Milli Mücadele döneminde bir mizâh ve edebiyat dergisi: Nefir
A journal of humor and literature from the period of the war of independence: Nefir
Yazar: ENES ASIL
Danışman: DOÇ. DR. NESRİN GÜLLÜDAĞ
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dergiler = Magazines ; Dil bilgisi = Grammar ; Milli Mücadele = National Struggle ; Milli Mücadele Dönemi = National Struggle Period ; Mizah = Humour ; Mizah dergisi = Mizah journal ; Nefir dergisi = Nefir magazine ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature ; Yunanistan-Selanik = Greece-Selanik

Özet:
Köken bakımından Arapça olan ve dilimize Arapçadan geçen, Ferit Devellioğlu'nun aslının "müzâh" olduğunu söylediği, Kaşgarlı Mahmut'un ünlü eseri Divânü Lügati't-Türk'te "halk arasında gülünç nesne" anlamına gelen "külüt" sözcüğüyle açıkladığı mizâh kavramı, genellikle "gülmece, şaka, eğlence" gibi kavramlarla ifade edilmiştir.
Türk edebiyatında özellikle halk edebiyatı alanında kendisini gösteren mizâh; halk fıkraları, mâniler, türküler, destanlar, masallar, halk hikâyeleri vb. anonim halk edebiyatı ürünleriyle birlikte taşlama, yalanlama, atışma gibi âşık tarzı halk edebiyatı eserlerinde bizlere zengin bir hazine sunmaktadır.
1839'da Tanzimat'ın ilan edilmesiyle birlikte mizâhın çehresi değişmiş; edebiyatımızda Diyojen, Çaylak, Karagöz, Kalem, Güleryüz, Ay Dede, Akbaba, Gırgır gibi mizâh konulu pek çok dergi ve gazete yayımlanmıştır.
Bu çalışmaya yayın hayatı Şubat 1922'de başlayıp Haziran 1922'de son bulan Nefir dergisinin bu süreçte haftalık olarak çıkarılan 19 sayısı konu olmuştur. Söz konusu sayılar çalışmada Latin alfabesine transkribe edilerek tür, yazar, kişi ve yer adları indeksi yapılıp imlâ özellikleri, ses olayları, biçim özellikleri gibi çeşitli dilsel analizlerle değerlendirilmiştir. Üzerinde çalışma yapılan metinden tespit edilen deyim ve atasözleriyle arkaik unsurlara ait bir sözlük çalışması da çalışmanın sonuna eklenmiştir.

Abstract:
The concept of humor, which is Arabic in origin and passed from Arabic to our language, which Ferit Devellioğlu says is "müzâh" and which is explained by the word "külüt", which means among the people as "funny object", in the famous work of Kaşgarlı Mahmut, Divânü Lügati't-Türk is generally expressed with concepts such as "smile, joke, fun".
Humor; folk anecdotes, manis, folk songs, epics, tales, folk tales, etc., which show itself in Turkish literature, especially in the field of folk literature offers us a rich treasure in anonymous minstrel folk literature works such as satire, denial, and bickering.
With the proclamation of the Tanzimat in 1839, the face of humor changed, and many magazines and newspapers on humor such as Diyojen, Çaylak, Karagöz, Kalem, Güleryüz, Ay Dede, Akbaba, Gırgır were published in our literature. 
The subject of this study was the weekly 19 issues of Nefir magazine, which started in February 1922 and ended in June 1922. The numbers in question were transcribed into the Latin alphabet in the study, and the index of genre, author, person and place names were made and evaluated with various linguistic analyzes such as orthographic features, phonetic events, and morphological features. A dictionary study of archaic elements with idioms and proverbs determined from the text on which the study was conducted was added to the end of the study.