Sağlıklı orta yaş mühendis ve mimarlarda vücut kitle indeksi ile kognitif fonksiyonların ilişkisi
The relation between body mass index and cognitive functions in health middle-aged engineers and architects
Yazar: EFE CEM BAYTAR
Danışman: PROF. DR. ERSİN AKPINAR
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Mimarlar = Architects ; Mühendisler = Engineers ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yaşam tarzı = Life style ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, orta yaş sağlıklı mühendis ve mimarlarda ( 30-60 yaş herhangi bilinen kronik hastalığı olmayan) sosyodemografik özelliklerin, yaşam tarzının ve vücut kitle indeksinin kognitif fonksiyonlara (görsel-motor kavramsal tarama, motor hız, planlama, soyut düşünme, anlık bellek, hatırda tutma, geri çağırma gibi) etkisi olup olmadığının araştırılmasıdır. VKİ ile kognitif fonksiyonlar arasındaki ilişkinin daha önce bu şekilde araştırılmamış olması ve bu araştırma sonucunda elde ettiğimiz verilerle sağlıklı beslenme davranışları, sağlıklı yaşam tarzının benimsenmesi ve ideal kiloda olmanın kognitif fonksiyonları olumlu yönde etkileyecek olması hakkında farkındalık yaratmak amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Adana ilinde çalışmakta olan sağlıklı orta yaş mühendis ve mimarların sosyodemografik veri anketi, boy, kilo, VKİ, yaşam tarzı ve kognitif fonksiyon arasındaki ilişkiyi tanımlamak için Cangöz, Karakoç ve Selekler (2009) tarafından Türkçeye uyarlanıp geçerlilik güvenilirliği yapılan iz sürme testi, mini mental test ve DSST (sembol rakam eşleştirme testi) uygulanarak bu testleri tamamlama puanları ve tamamlama süreleri ile ilişki araştırılmıştır. Adana ve çevre illerde yaşayan ve aktif olarak çalışmaya devam eden Adana Mühendis ve Mimarlar Odası'na kayıtlı tüm mühendislik grubu ve mimar bireylerden 142'sine ulaşılmıştır. Araştırmanın örneklemini, gerekli izinlerin alınması, randevu alınmasını takiben katılımcıların onamını aldıktan sonra çalışmamıza katılmak isteyen sağlıklı mühendis ve mimarlar oluşturmuştur.
Bulgular: Araştırmaya alınan 142 mühendis ve mimarın yaş ortalaması 39,82 (±8,24) yıldı. 80'i (% 56) erkek, 62'si (% 44) kadındır. Meslek grupları incelendiğinde, 7'si (% 5) gıda mühendisi, 19'u (% 13) mimar, 30'u (% 21) inşaat mühendisi, 22'si (% 15) makine mühendisi, 28'i (% 20) ziraat mühendisi, 12'si (% 8) maden mühendisi, 7'si (% 5) kimya mühendisi ve 17'si (% 12) elektrik-elektronik mühendisiydi. VKİ ortalamaları 25,41 (±4,64) Kg/m2 bulundu. Çalışmamızda, VKİ artışı ile hatırlama ve lisan puanı haricindeki tüm kognitif aktivite belirteci testlerde daha düşük skor/sonuç alınmıştır (p<0,001).
Sonuç: VKİ yüksekliğinin kognitif fonksiyonlara etki etmesi, bireyin özgüven kaybının yanında çalışma performansını ve verimliliğini etkilemektedir. Bu nedenle bu çalışmamızda özellikle ideal kiloda olmanın, sağlıklı yaşam tarzının benimsenmesinin önemi konusunda farkındalık yaratılmıştır. Çalışmamız aile hekimlerinin hastalarına sağlıklı yaşam ve beslenme konusunda verilecek önerileri için faydalanacağı bilimsel gerçeklere bir yenisini daha eklemiş, böylece toplum olarak üretkenliği artırmak konusunda aile hekimlerinin mesleki sorumluluklarına olumlu etki edilmiştir.
Anahtar kelimeler: Beden Kitle İndeksi, Kognitif Fonksiyon, Aile Hekimi, Sağlıklı Yaşam Tarzı.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to investigate whether sociodemographical characteristics, lifestyle and body mass index in middle-aged healthy engineers and architects (between the ages of 30-60 and without any known chronic diseases) had an effect on cognitive functions (such as visual-motor conceptual scanning, motor speed, planning, abstract thinking, immediate memory, bearing in mind and recalling). Based on the fact that the relation between BMI and cognitive functions never been investigated before, our aim was to create awareness on internalizing healthy nutritional behaviors and healthy life style and the fact that ideal weight would affect cognitive functions positively.
Material and Method: In order to define the relation between sociodemographical data, height, weight, BMI, lifestyle and cognitive function in healthy middle-aged engineers and architects working in Adana, trail-making test adapted to Turkish by Cangöz, Karakoç and Selekler (2009) and tested for validity reliability, mini mental test and DSST (digit symbol substitution test) were used and the relation between completing scores and durations were investigated for these tests. Our sample was 142 of the healthy engineers and architects from all branches, living and actively working in Adana and surrounding cities and registered to Adana Chamber of Engineers and Architects consent was obtained.
Findings: The mean age of the 142 engineers and architects participating was 39.82 (±8.24) years. 80 of the participants (56% ) were male and 62 were female (44% ). Based on occupational groups, 7 of the participants were (5% ) food engineer, 19 were (13% ) architect, 30 were (21% ) civil engineer, 22 were (15% ) mechanical engineer, 22 were (20% ) agricultural engineer, 12 were (8% ) mining engineer, 7 were (5% ) chemical engineer and 17 were (12% ) electrical and electronic engineer. Mean BMI was 25.41 (±4.64) Kg/m2. Lower scores/results were acquired in all cognitive activity determining tests apart from BMI increase and recalling and language scores in our study (p<0.001).
Result: High BMI effective on cognitive functions also affects working performance and efficiency of the individual in addition to loss of confidence. Thus awareness was created on the importance of especially the ideal weight and adapting healthy life style in this study. Our study contributed to the scientific realities from which primary care physicians would benefit for their suggestions for their patients on healthy living and nutrition and thus positively influenced the occupational responsibilities of them to increase the social productivity.
Keywords: Body Mass Index, Cognitive Function, Family Physician, Healthy Life Style.