Eriklerde Tranzschelia discolor (Fuckel) Tranzschel ve Litv.'in neden olduğu pas hastalığının Aydın yöresinde yaygınlığı, bulunma oranı, şiddetinin saptanması ve kimyasal savaşım olanaklarının araştırılması
Determination of prevalence, incidence and severity of plum rust disease caused by Tranzschelia discolor (Fuckel) Tranzschel and Litv. in the Aydin province and investigation of chemical control possibilities
Yazar: YASEMİN ÖZKUL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖMER ERİNCİK
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Erik = Plum ; Pas hastalığı = Rust disease

Özet:
Çalışma eriklerde Tranzschelia discolor (Fuckel) Tranzschel and Litv.' ın neden olduğu pas hastalığının Aydın İli'nde yaygınlığı, bulunma oranı, şiddetinin saptanması ve bazı fungisitlerin bu hastalık üzerine olan etkileri ile fungisit uygulama zamanlarının araştırılması amacıyla yapılmıştır. 2007 yılında Aydın İli'nin erik yetiştiriciliği açısından önemli ilçelerinde (Merkez ilçe, İncirliova, Köşk, Nazilli, Buharkent, Çine ve Bozdoğan ) yapılan survey çalışmalarında, incelenen bahçelerin neredeyse tümünün hastalık ile bulaşık olduğu tespit edilmiştir. Surveylerde `Papaz' çeşidinin pasa karşı oldukça duyarlı olduğu, `Bekiroğlu' çeşidinin ise daha tolerant olduğu gözlemlenmiştir. 2007?2008 üretim sezonlarında, hexaconazole, azoxystrobin, thiophanate-methyl ve chlorothalonil etkili maddeli fungisitler saksı ve bahçe denemelerinde aeciospor (erken dönem) ve uredospor enfeksiyonlarına (geç dönem) karşı iki farklı dönemde test edilmiştir. Fungisitlerin hepsinin hem saksı hem de bahçe denemelerinde farklı oranlarda enfeksiyonları engellediği saptanmıştır. Ancak çoğunlukla en yüksek etki hexaconazole uygulanan bitkilerde görülmüştür. Geç dönem uygulamalarında fungisitler, özellikle hexaconazole, sezonun kalan döneminde de etkililiğini devam ettirmiştir. Ayrıca hastalık çıkışından itibaren 10 gün arayla sezon sonuna kadar yapılan sayımlarda hastalık şiddetinin, Mayıs ortasından Haziran ortasına kadar düşük olduğu, Haziran sonunda ve Temmuz - Ağustos boyunca hızla arttığı görülmüştür. Sonuç olarak, çalışmada test edilen fungisitlerin tümünün etki mekanizmaları göz önünde bulundurularak hastalıkla mücadelede kullanılabileceği, ancak fungisit uygulamalarının, hastalık şiddetindeki artış ve hasat dönemi göze alınarak Haziran başında yapılmasının daha doğru ve etkili olacağı kanısına varılmıştır.Anahtar Sözcükler:Tranzschelia discolor, Erik pası, Pas hastalıkları, Erik, Kimyasal mücadele

Abstract:
This study was conducted to determine prevalence, incidence and severity of plum rust disease caused by Tranzschelia discolor (Fuckel) Tranzschel and Litv. in the Aydın Province and efficiency and spray timing of certain foliar fungicides for control of this disease. In the growing season of 2007, surveys carried on in eight important plum producer area (Central Country, İncirliova, Köşk, Nazilli, Buharkent, Çine, and Bozdoğan) revealed that most of the plum orchards were contaminated with the disease. Of two plum varieties commonly grown in the Province, `Papaz? was found to be heavily infected and exhibited severe premature defoliation, however `Bekiroğlu? looked more tolerant and showed lower leaf fall. In 2007?2008, four fungicides, hexaconazole, azoxystrobin, thiophanate-methyl and chlorothalonil, were evaluated with two different application time (early season and late season) for control of the disease in both greenhouse and field trials. All fungicides were effective in various degrees in both spray timing and in both greenhouse and field trials. Hexaconazole was highly effective in most of the experiments. Late season (mid-june ? late-june) fungicide applications protected trees through rest of the season. Monitoring changes of rust severity throughout the season revealed that the severity was low from mid-may to early-june and sharply increased in late-june, july and august. In conclusion, it has been suggested that; all fungicides might be used for control of plum rust but depends on their mode of action, late season application might provide better control since disease pressure become higher later in the season and harvest is completed in early-june.Key words:Tranzschelia discolor, Plum rust, Rust diseases, Plum, Chemical control