Türkiye demir yolu ağında ana yük türlerinin taşıma performans modellemeleri
Modeling performance of main freight types on Turkish railway network
Yazar: ONUR EMEKSİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HİKMET BAYIRTEPE
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ulaşım = Transportation

Özet:
Demiryolu yük taşımaları ile ilgili tek kuruluş T.C. Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü, (TCDD) yedi adet Bölge Müdürlüğü'nde yük veya vagonların teslim alınmasından teslimine, tren teşkilinden seferlerine kadar her türlü organizasyonu sağlayarak şehirlerarası yük taşımalarını planlamakta ve gerçekleştirmektedir. Bu çalışmada, Türkiye Demiryolu Ağı genelinde 2002-2010 yılları arasında gerçekleşen yük taşımaları ve TCDD Bilgi İşlem Dairesi'nde derlenen ve kaydedilen tüm yük verileri kullanılmıştır. Bu verilerle yük tür veya cinsleri, TCDD tarafından belirlenmiş on bir Ana Yük Grubu halinde ele alınarak, yeni bir çalışma veritabanı oluşturulmuştur. Her bir ana yük grubu için ayrı ayrı olmak üzere ton, kilometre, ücret, ton-km gibi ulaştırma birimleri ve yıllık, mevsimsel, çeyrek dönem ve aylık gibi farklı zaman dilimlerine göre veri türetilmiştir. Her bir ana yük grubu ve farklı zaman dilimleri için yük taşımaları modellenerek yük taşıma karakteri belirlenmeye çalışılmıştır. Yıllık bazda yük taşıma değerleri ile mevsimler, çeyrek dönemler ve aylara ait yük taşımaları arasında ilişkiler geliştirilerek optimize edilmiştir. Optimizasyon; zaman dilimleri arasındaki ilişkilerin, yani ilgili aylık toplamların çeyrek dönem ve mevsimsel değerleri, çeyrek dönem ve mevsimsel toplamlarının yıllık değerleri sağlaması esasına dayanmaktadır. Bu çalışmada, on bir farklı ana yük grubuna göre yıllık, mevsimsel, çeyrek dönem ve aylık gibi farklı zaman dilimlerine göre yük taşıma karakteri ile birim yol uzunluğu ve birim vagon başına taşınan yük miktarı ve uygulanan navlun ücreti, birim yük ve birim ton-km başına taşıma mesafesi ve navlun ücreti, birim taşıma karakteri ve performansları belirlenmiştir.

Abstract:
General Directorate of State Turkish Railways (TCDD) manages railroad freight transportation starting from acceptance of freight to delivering to destiny by planning, scheduling and servicing the trains with the help of seven Regional Directorates. All freight data gathered in between 2002 and 2010 by TCDD have been used in this study. These data include origin, destination, type and tonnage of each freight transported, and its fare paid. A new database has been generated but classifying these data into predetermine eleven Main Freight Groups covering all freight types transported during these years. This database has been reproduced for each main group and their transportation measures like tonnage, kilometer, ton-km and fare, together with the different periods of time such as month, quarters of the year, season and year basis. Analysing and modelling of freight transportation characteristics, have been carried out by using the ratios of shorter periods to year totals, instead of using their realization directly. The ratios of distribution estimated for short periods of time may differ from year to year. Optimization has been used to minimize the differences or errors in between estimated ratios through years observed. Using  these optimized distributions, characteristics –in terms of tonnage and ton-km transported, fare applied, freight car serviced-, and performance –in terms of average distance traversed per unit freight tonnage, average load per freight car, fare per ton, ton-km and vagon-, are estimated and evaluated for railway freight transportation for interested years.