Sığırlarda enfeksiyöz solunum sistemi hastalıkları kompleksinde klinik, hematoloji, biyokimya, oksidatif stres, akut faz proteinler üzerinde araştırmalar
Studies on clinic, heamatology, bi̇ochemistry, oxidative stress, acute phase proteins in catle with infectious respiratory disease complex
Yazar: ONUR YILMAZ
Danışman: PROF. DR. GÜRBÜZ GÖKCE
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Akut faz proteinleri = Acute phase proteins ; Antibiyotikler-makrolid = Antibiotics-macrolide ; Biyokimya = Biochemistry ; Flunixine meglumin = Flunixine Meglumin ; Hematoloji = Hematology ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Sığırlar = Cattles ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışmada, sığırların enfeksiyöz solunum sistemi kompleksi hastalığında (BRDK) klinik, akut faz proteinler, oksidan ve antioksidan durumu, serum biyokimyası ve hematolojik parametrelerdeki değişimler araştırıldı. Çalışmada 20 hasta, 10 sağlıklı olmak üzere 30 sığır kullanıldı. 20 hasta hayvandan herbir grupta 10 sığır olacak şekilde 2 gruba ayrıldı 10 sağlıklı hayvan ise kontrol grubu olarak kullanıldı. I. Gruba (n=10), tulatromycin 2.5 mg/kg dozda deri altı (SC) tek doz, flunixin meglumin (3 gün) damar içi (İV) ve vitamin E ve selenyum kombinasyonu tek doz olarak uygulandı. II. gruba (n=10) tulatromycin 2.5 mg/kg dozda deri altı (SC) tek doz, flunixin meglumin (3 gün) damar içi (İV) olarak uygulandı. Kontrol ve hasta gruplardaki hayvanlar tedavi öncesinde (0. gün) ve hasta gruplar tedavi sonrası (1,3 ve 5) günlerde klinik olarak muayene edildi. Kontrol grubundan tek sefer, hasta gruplarda tedavi öncesi (0. gün) ve tedavi sonrası (1,3 ve 5) günlerde kan ve serum örnekleri alınarak biyokimyasal, hematolojik analizlerle serum akut faz proteinleri Haptoglobulin (Hp) ve Serum Amyloid A (SAA), Total antioksidan (TAS) ve Total oksidan düzeyleri (TOS) ölçüldü. Hasta gruplardaki hayvanlarda Bovine Herpes Virüs-1 (BoHV-1), Bovine Respiratory Syncytial Virüs (BRSV), Bovine Viral Diarrhea Virüs (BVDV), Bovine Parainfluenza-3 Virüs (PIV-3), Adeno Virus (ADNO-3), yönünden serolojik muayeneler yapıldı. Hasta grupların burun swap örneklerinde bakteriyolojik muayeneler yapıldı.
Hasta grupların her ikisinde de kontrol grubuna göre önemli hematolojik ve biyokimyasal değişiklikler görüldü. Hasta grupların her ikisinde de serum Demir (Fe), Fosfor (P) ve Kalsiyum (Ca) konsantrasyonlarının tedavi öncesinde (0. gün) kontrol grubuna göre önemli derecede (P<0.05) düşük olduğu belirlendi. Bu parametrelerin tedaviyle birlikte klinik iyileşmeye paralel olarak yükseldiği gözlendi. Hasta grupların tedavi öncesinde total lökosit sayılarının kontrol grubuna göre önemli derecede yüksek olduğu belirlendi. Her iki grupta da tedaviyle birlikte total lökosit değerlerinin azaldığı saptandı. Her iki tedavi grubundaki hayvanlarda tedavi öncesi SAA ve Hp düzeyleri ile TOS değerlerinin kontrol grubuna göre yüksek olduğu belirlendi (P<0.05).
Sonuç olarak, sığırlarda solunum sistemi hastalıkları kompleksinde akut faz proteinlerinden serum Hp ve SAA konsantrasyonlarıyla, oksidatif stres parametrelerinden serum TOS konsantrasyonlarının önemli derecede artış olduğu, bu hastalıkta önemli hematolojik ve biyokimyasal değişimlerin olduğu saptandı. Ayrıca tedavi ile birlikte bu parametrelerin normalleşmeye başladığı belirlendi. Her iki gruba uygulanan tulathromycine ve flunixin meglumin kombinasyonunun hastalığın iyileşmesinde etkili olduğu, ayrıca II. gruptan farklı olarak, vitamin E-selenyum verilen gruptaki (grup-I) klinik iyileşmenin daha belirgin olduğu saptandı.

Abstract:
In this study, acute phase proteins, oxidant and antioxidant status, serum biochemistry and routine haematology parameters were investigated in cattle with respiratory disease complex (BRDK). A total of 30 cattle were used in this study. Twenty infected and 10 healthy cattle were used for the treatment and control groups, respectively. Sick animals randomly divided into two groups of 10 and 2.5mg/kg tulathromycine and intravenous flunixine meglumine and vitamin E was administered in group I and subcutaneusly 2.5mg/kg tulathromycine and intravenous flunixine meglumine was administered in group II. all animals were clinically  examined before  treatment (0. day) and 1,3 and 5th days of after treatment. Blood  and serum samples were taken from all animals to determine biochemical parameters, acute pahase proteins, TAS and TOS concentrations and haematological parameters at 0,1,3 and 5th days of study. Result of laboratory analysis in cattle with bovine respiratory disease complex show that bovine respiratory disease complex causes significant haematological and biochemical alterations in both treatment group. In both treatment group animals had significantly lower iron, phosphorus, calcium levels than control group before treatment. In both treatment group animals had significantly higher Total leucocyte numbers (WBC) relative to controls before treatment. Serum haptaglobuline and serum amyloid A levels in both treatment group were siginificantly higher than control group (P>0.05). Serum total oksidant status (TOS) in both treatment group were higher than control group before treatment. 
The findings of the present study show that increase in acute phase protein, total oxidant concentration and alterations in some haematological and biochemical parameters in cattle with respiratory disease complex (BRDK). The duration and magnitude of the acute phase proteins and total oxidant concentrations was found to correlate with clinical signs of BRDK. Clinical findings were improved in five treatment days in both sick groups. This findings indicated that tulathromycine can be effective for BRD therapy.