Çocuk destek merkezlerinden reşit olarak ayrılan bireylerin sosyal hayata uyum süreci
The process of adaptation into social life of the individuals leaving the child support centres as adults
Yazar: MELİHHAN BURAN
Danışman: DOÇ. DR. ESRA ÇALIK VAR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Politikaları ve Uygulamaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Korunmaya muhtaç çocuklar = Children who are in need protection ; Psikolojik destek = Psychological support ; Sosyal destek = Social support ; Sosyal hayat = Social life ; Sosyal uyum = Social adjustment ; Suça iştirak = Accomplicity ; Suçlu çocuklar = Delinquent children ; Uyum = Adaptation ; Çocuk destek merkezleri = Child support centers ; Çocuklar = Children

Özet:
Günümüzde toplumsal düzen, aile yapısındaki değişiklikler, bireysel sorunlar, madde bağımlılığı gibi nedenlerle, suça sürüklenen çocukların sayısı giderek artış göstermektedir. Bu nedenle suça sürüklenen çocuklar konusu, Türkiye'de ve dünyada çocukları suça iten nedenlerin belirlenebilmesi ve önlenebilmesi açısından araştırmaya değer görülmektedir. Koruyucu-önleyici çalışmaların yetersizliği sonucu önlenemeyen suç olgusunun kimi zaman faili, kimi zaman da mağduru olabilen çocuklara yönelik uygulanacak olan sosyal hizmet modelleri ve belirlenecek sosyal politikalar büyük önem taşımaktadır. Çocuk refahı alanına ilişkin önemli bir anlayış geliştiren Çocuk Koruma Kanunu'nda belirtilen esaslar doğrultusunda hazırlanan Çocuk Destek Merkezleri Yönetmeliği ile birlikte suça sürüklenen, suç mağduru veya sokakta tehlikelerle karşı karşıya kalmış çocuklara hizmet veren Çocuk Destek Merkezleri hizmete girmiştir. 
Bu araştırmanın amacını, suça sürüklenen ve koruma altında bulunan çocuklardan psiko-sosyal rehabilitasyonu tamamlanmayan fakat reşit olması nedeniyle Çocuk Destek Merkezlerinde sunulan bakım ve sosyal rehabilitasyon hizmeti sonlandırılan bireylerin, rehabilitasyon sürecine nasıl başladıkları, bu süreçteki yaşantıları ve kuruluştan ayrıldıktan sonra sosyal hayata uyum sürecine ilişkin görüşlerinin incelenmesi oluşturmuştur.
Nitel araştırma yöntemlerinden fenomolojik araştırma deseni ile tasarlanan araştırma 18-20 yaşları arasındaki ÇODEM deneyimi olan 10 yetişkin ile yapılan derinlemesine görüşmelerle gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmelerde eğitim öğretim geçmişleri, sosyo-demografik özellikleri, kurum bakımına alınma öykü ve süreçleri, suça sürüklenme nedenleri ve ÇODEM' e kabul süreçleri, dahil edildikleri psiko-sosyal destek ve sosyal rehabilitasyon çalışmalarına ilişkin görüşleri, sunulan profesyonel desteğin reşit olmaları nedeniyle sonlanmasının sosyal hayatlarına olan etkileri üzerinde durulmuştur. 
Yapılan görüşmelerde söz konusu bireylerin koruma ve bakım altında kaldıkları kurumun olumsuz fiziki şartlarından etkilendikleri, bu durumun sunulan profesyonel destek hizmetinin kalitesini olumsuz yönde etkilediği, katılımcıların dahil oldukları sosyal rehabilitasyon çalışmalarını yetersiz buldukları, kurum bakımı sonrası sosyal hayata uyumda çeşitli sorunlarla başa çıkmakta zorlandıkları, bu sorunların genelde kalacak yer ve maddi kaynaklı olduğu, 3413 sayılı yasa kapsamında memur olarak işe yerleşme hakkı elde edenlerden bazılarının suç geçmişi nedeniyle göreve başlayamadıkları, suç olgusundan tam manasıyla uzaklaşamadıkları ve kurum bakımı sonrası sosyal ekonomik desteğe ihtiyaç duydukları görülmüştür.

Abstract:
The issue of the children who are dragged to crime accepted to be worth to investigate in Turkey and in the World in order to determine the reasons which push children to crimes and prevention. The social service models intended to children who are sometimes victims or sometimes   perpetrators of unavoidable crime phenomenon resulting from lack of preventive- protective works and social policies which are going to be determined has a big importance. Children support services, developing an important understanding related to child welfare area and giving services to children who are dragged to the crime or victims of crime and came across to dangers on the Street, came into service. 
From this point of view, the aim of this study will be based on the Child Support centre related to ideas of children who were dragged to crime and taken into protection  and individuals whose psychosocial rehabilitation having not been completed  but having had  caring social rehabilitation services came into an end because of being an adult, how did they start rehabilitation process, and their experiences during this period and their points of view related to adaption of social life following of leaving the institution.   
As one of the qualitative research methods, phenomological research design was used in-depth interviews were conducted with ÇODEM experience between the ages of 18-20.  Education and training backgrounds, socio-demographic characteristics, history and processes of institutional care, reasons for being dragged into crime and admission processes to ÇODEM, their views on psycho-social support and social rehabilitation studies and the effects of the termination of professional support on their social lives.
In the interviews, the individuals in question were affected by the negative physical conditions of the institution where they received protection and care. It was seen that some of those who got the right to settle as a civil servant could not start to work due to criminal history, could not get away from the crime in a literal sense and needed social economic support after institutional care.