Vardiyalı çalışan ve nöbet tutan sağlık personellerinde kognitif beceri, duygusal durum ve biyokimyasal verilerin incelenmesi
Investigation of cognitive skills, emotional status and biochemical data in shift workers and seizures
Yazar: BEYSİM KARACA
Danışman: PROF. DR. NECİP KUTLU
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Biyokimya = Biochemistry ; Fotokimyasal duman = Photochemical smog ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm ; Uyku = Sleep ; Vardiya sistemi = Shiftwork system

Özet:
Amaç: Çalışmamız vardiyalı çalışan ve nöbet sistemiyle tutan sağlık personellerinde kognitif beceri, duygusal durum biyokimyasal verilerin incelenmesi ile birlikte sağlık personellerinin çalışma saatlerinin daha düzenli hale getirilebilmesine dikkat çekmektir.
  Gereç ve Yöntem: Sağlıklı, 25-50 yaş arası, Manisa ili sınırları içerisinde Sağlık bakanlığına bağlı olarak bulunan hastaneler, tıp merkezleri, dal merkezlerinde sağlık personeli olarak çalışan herhangi bir ilaç kullanmayan, kortikosteroid düzeyini yükselttiği düşünülen herhangi bir hastalığa sahip olmayan gönüllü erişkinlerden seçilen 30 gündüz,30 nöbet sistemi ve 30 gece vardiyasında çalışan sağlık çalışanlarına bilgisayara bağlı Viyana Test Sistemi'nde bulunan testlerden;  stres altında tepki verme hızı-kalitesi testi (DT) 6 dakika, muhakeme yeteneği testi (SPM) 15 dakika ve sürekli dikkat-problem çözme yeteneği testi (COG)15 dakika, seçici dikkat testi (SIGNAL) 20 dakika görsel hafıza testi (TAVTMB) 5 dakika, kişilik testi (IVPE) 5 dakika uygulanmıştır, psikolojik anket olarak BECK Depresyon Ölçeği, STAI 1 (durumluluk kaygı) ölçeği, STAI 2 (sürekli kaygı) ölçeği uygulanmıitır. Daha sonra gönüllülerden alınan tansiyon değerleri üç ölçüm yapılıp ortalaması alınıp kayıt edilmiştir. Gönüllülerden eğitimli bir sağlık personeli tarafından 5 ml kan alınıp Glikoz, ACTH, kolesterol, kortizol, TSH, östrojen, östrojen alfa ve beta reseptör, progesteron, testosteron ve hemogram kan tetkikleri bakılmıştır. Testler sabah saatlerinde, tok karnına, yaklaşık en az 8 saat uyumuş ve kahve içmemiş bireylere uygulanmıitır. Kortikosteroid düzeyini yükselttiği düşünülen herhangi bir hastalığa sahip olan bireyler çalışma dıiı tutulmuştur. Ayrıca tüm bireylerin yaş, kilo, boy ölçülerek tüm değerler kayıt altına alınmıitır. Tüm testler toplamda yaklaşık 1 saat sürmüştür. Tüm veriler SPSS 22.0 istatistik programı ile analiz yapılmıştır.                     Bulgular: 6-10 yıl aralığında gündüz mesaisinde çalışmış sağlık personellerinin Otokontrol düzeyi ve Spm IQ testleri, vardiyalı ve nöbet sistemi çalışanlara göre daha yüksek bulunmuştur.  (p<0,05). 0-5 yıl aralığında vardiyalı olarak görev yapmış sağlık personellerinin Spm IQ ve Kortizol değerleri nöbet ve gündüz çalışan sağlık personellerine göre daha düşük bulunmuştur. Vardiyalı olarak 11-15 yıl aralığında görev yapan sağlık personellerinin Kortizol ve Estradiol düzeyleri nöbet ve gündüz sisteminde çalışanlara göre daha düşük bulunmuştur. 
   Sonuçlar: Vardiyalı ve nöbet sistemi çalışma sağlık personellerini psikolojik ve fizyolojik olarak birçok farklı yönden etkileyebildiği görüşüne varılmış olup bu gruplardan en çok etkilenen gece sistemiyle çalışanlar olduğu görülmüştür.

Abstract:
Object: The aim of this study is to draw attention to the improvement of working hours of health personnel by examining cognitive skills, emotional state and biochemical data in shifted and seizure health personnel.
 Materials and Methods: 30 day, 30 seizures selected from healthy, 25-50 years old volunteer adults who do not use any drugs working as health personnel in hospitals, medical centers and branch centers within the boundaries of the Ministry of Health within Manisa province and who do not have any disease thought to increase corticosteroid level. system and the computer system for health workers working on the 30-night shift. stress response rate-quality test (DT) 6 minutes, reasoning ability test (SPM) 15 minutes and continuous attention-problem solving ability test (COG) 15 minutes, selective attention test (SIGNAL) 20 minutes visual memory test (TAVTMB) The BECK Depression Scale, STAI 1 (state anxiety) scale, STAI 2 (trait anxiety) scale were used as psychological questionnaire. Then, blood pressure values ​​obtained from volunteers were measured and recorded by three measurements. Glucose, ACTH, cholesterol, cortisol, TSH, estrogen, estrogen alpha and beta receptor, progesterone, testosterone and hemogram blood tests were taken by a trained health personnel from volunteers. Tests were performed in the morning on a full stomach for at least 8 hours of sleep and no coffee. Individuals with any disease thought to increase corticosteroid levels were excluded from the study. In addition, age, weight and height of all individuals were measured and all values ​​were recorded. All tests will take approximately 1 hour in total. All data were analyzed with SPSS 22.0 statistical program.
  Results: Autocontrol level and Spm IQ tests of the health personnel who worked during daytime shift between 6-10 years were found to be higher than the shift and seizure system employees. (P <0.05). Spm IQ and Cortisol values of shifted health personnel between 0-5 years were lower than those of shift and daytime health personnel. Cortisol and Estradiol levels of health personnel working shifts between 11-15 years were lower than those working in seizure and daytime system. (P <0.05).
Conclusion: It was concluded that night work, which has the highest period of impact on health personnel working with shift and seizure systems, may have many physiological and psychological effects on health personnel.