Kur'an'da astronomi ile ilgili ayetler ve tarihi süreç içindeki yorumu (tahlil ve değerlendirme)
The verses in Qur'an related with the astronomy and their interpretations during the historical period (analysis and evaluation)
Yazar: HÜMEYRA NUR İŞLEK
Danışman: PROF. DR. CELAL KIRCA
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Din = Religion
Dizin: Astronomi = Astronomy ; Bilim = Science ; Din-bilim ilişkisi = Religion-science relationship ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur'an-ı Kerim'de, astronomi kelimesi geçmemesine rağmen astronomiyi ilgilendiren gök cisimleri ile ilgili geniş bilgilerin yer aldığı görülmektedir. 14 asır evvel inen bir kitapta, bugünkü teknolojiyle ve bilimsel yöntemlerle keşfedilen astronomi ile alakalı birçok bilgiye doğrudan ya da dolaylı olarak temas edilmesi, bazı müfessirlerin özel ilgisini çekmiştir. Fahreddin Razi, Tantavi Cevheri gibi müfessirler ile Gazi Ahmet Muhtar Paşa gibi bilim adamları bunlar arasında yer alır. Bu müfessirlerin, astronomi konusundaki ayetlerle ilgili yorum gayretleri oldukça dikkat çekicidir. Bu bilim adamlarının astronomi ile ilgili ayetleri tefsir ederlerken çağlarının astronomi bilgilerinden faydalandıkları için, yaptıkları bazı yorumlar günümüz astronomi çalışmaları açısından hatalı görülebilir. Bu nedenle tez konusu, hem bu yönüyle, hem de Kur'an içeriğindeki boyutları ile ele alınmıştır. Astronomi ile ilgili ayetlerin Kur'an'ın içeriğindeki konumuna ve amacına bakıldığında, ?Tevhid? amacına yönelik bir araç değer ifade ettiği anlaşılmaktadır. Araç değer ifade etse de, konu ile ilgili ayetlerin ve yapılan yorumların bir araya getirilip çağdaş yeni bilimsel verilerden de istifade edilerek derli toplu bir çalışma yapılması ihtiyacı, böyle bir konunun seçilmesinde etkin rol oynamıştır.Bu çalışmayı yapmaya başlamadan önce, din bilim adamlarının bu konuya çok da ilgi duymadıklarını, yapılan bazı Kur'an yorumlarında konu ile ilgili ayetlerin yüzeysel olarak ele alındığını ve derinlikli açıklamalarının yapılmadığını düşünüyorduk. Fakat araştırmamız ilerledikçe tarih boyunca İslam âlimlerinin aslında müspet ilimlerden hiç de uzak kalmadıklarını, yorumlarında zamanlarının bilimsel verilerini takip ederek çalışmalar yaptıklarını gördük. Nitekim Gazi Ahmet Muhtar Paşa'nın ?Serâiru'l-Kur'anı? ile Celal Kırca'nın ?Kur'an ve Modern İlimler? ve ?Kur'an ve Fen Bilimleri? adlı eserleri buna bir örnektir.Araştırmamızda yöntem olarak, yapılan çalışmaları tespit etme, bu tespitler sonucu ulaştığımız verilerin analizini ve değerlendirmesini yapma yolunu seçtik. Kur'an'da astronomi kelimesi geçmediği için güneş, ay, yıldız, dünya (arz), gece-gündüz ve diğer astronomi ile ilgili kelimelerin geçtiği ayetleri bir araya getirerek gruplandırdık. Her grubun içinden müfessirlerin yorumlarına esas aldıkları ayetlerden önemli olanları konu başlıkları altında ele alarak yapılan yorumların günümüz astronomi bilimi ile mukayesesini yaparak karşılaştırmalı açıklamalarda bulunduk. Son olarak da bu ayetlere yapılan yorumlar ile astronomik bilgilerin günlük hayatımıza olan etkileri üzerinde durduk. Netice olarak bu tezimizde tarihi süreç içinde astronomi Kuran ilişkisini ele alan ve bilimsel verilerle olan uyumunu araştıran ve açıklamaya çalışan ?bilimsel tefsir? anlayışını yansıtmaya çalıştık.

Abstract:
As it?s known the word of "astronomy" isn?t take place in Quran but it?s clearly seen that widely information takes places about sky matters related with astronomy. So many information about astronomy recently discovered by the new technological innovations, directly or indirectly take place in Quran. This features on Quran attracted the special interests' of some interpreters, like Razi, Cevheri and Gazi Ahmet Muhtar Paşa. Their efforts for interpreting the verses about astronomy are attractive. While interpreting the verses they were used their century's existing astronomy knowledge, unavoidable they resulted in wrong outcomes. When we look to verses about astronomy, it can be understood as a tool carrying aim of "Joinder". In this thesis it?s intended to gather the related verses and existing interpretations and by the actual scientific knowledge conducting a new study is required.Because the word of "astronomy" isn?t take place in Quran, As it?s entitled as "The verses in Qur'an related with the Astronomy and theirinterpretations during the historical period. (Analysis andEvaluation)" in this study, we grouped verses includes the words of sun, moon, star, world and other words related with astronomy. The important verses in each group were investigated and contrasted with the existing astronomy knowledge and explained. And lastly we emphasized on the effects of these verses on our daily life. In result in our thesis we tried to reflect the scientific commentary understanding in historical period by handling the Astronomy?Quran and explained the consistence by the existing scientific findings.