Tiksinti eğilim ve duyarlılığı yüksek bireylerde obsesif kompülsif bozukluk, zenofobi ve öz tiksinme yatkınlığının değerlendirilmesi
Evaluation of obsessive compulsive disorder, xenophobi and self disgustation in individuals with high disjustice protention and sensitivity
Yazar: GÜLDEN AKKAN MACAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELAMİ VAROL ÜLKER
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
ÖZET
(Macar, Akkan Gülden, Yüksek Lisans, İstanbul,2024)
TİKSİNTİ EĞİLİM VE DUYARLILIĞI YÜKSEK BİREYLERDE OBSESİF KOMPÜLSİF BOZUKLUK, ZENOFOBİ VE ÖZ TİKSİNME YATKINLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ
       Tiksinti, gündelik yaşamımızda sıklıkla deneyimlediğimiz temel duygulardan biridir. Bununla beraber ''tiksinti eğilim ve duyarlılığı'' son dönemde psikopatolojilerin etiyolojisinde sıklıkla araştırılan bir konu haline gelmiştir. Bu noktada tiksinti eğilim ve duyarlılığının bir kişilik özelliği olarak işlevsiz bir boyutta sabitlenmesinin, başta Obsesif Kompülsif Bozukluk olmak üzere, TSSB, kan ve örümcek fobileri, yeme bozuklukları, öz tiksinme aracılığı ile depresyon ve zenofobi ile ilişkiselliği üzerinde durulmaktadır. İlgili çalışmamızda ''tiksinti eğilim ve duyarlılığının'' Obsesif Kompülsif Bozukluk, Öz tiksinme ve Zenofobi ile ilişkisi araştırılmıştır. Yöntemsel olarak, beyana dayalı ölçeklerin kullanıldığı araştırmamızda, verilerin analizinde SPSS programından istifade edilmiştir.  Bu noktada, ölçek ve alt ölçek puanları arasındaki ilişkiyi belirlemek için parametrik testlerden Pearson Korelasyon Analizi yapılmıştır. Bununla birlikte ölçek ve alt ölçekler ile katılımcıların sosyo-demografik verileri arasında anlamlı farklılık olup olmadığını belirlemek üzere parametrik testlerden Independent Samples T testi ve ANOVA testi uygulanmıştır. Gruplar arasında anlamlı fark çıkması durumunda, anlamlılığın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için Post-Hoc Bonferroni testi seçilmiştir. Bu kapsamda, araştırma bulgularımız göstermektedir ki, tiksinti eğilim ve duyarlılığı ile OKB arasında güçlü, pozitif yönde korelasyon vardır. Bunların dışında, genel tiksinti eğilim ve duyarlılığı ile öz tiksinme arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir ancak tiksinti eğilimi ile öz tiksinme arasında anlamlı pozitif ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca Öz Tiksinmenin alt boyutlarından ''Fiziksel Görünüm Odaklı Öz Tiksinme'' ile zenofobi arasında doğrusal yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Araştırmamız ulusal alan yazında tiksinti eğilim ve duyarlılığı ile zenofobi ilişkisinin araştırıldığı özgün bir çalışmadır. Ayrıca ulusal alan yazında tiksinti eğilim ve duyarlılığı konusunda gerçekleştirilmiş, genellenebilirliği kısmen daha yüksek, toplum örnekleminden oluşturulmuş özgün çalışmalardan biridir. 

Anahtar Kelimeler: Tiksinti, Öz Tiksinme, Zenofobi, OKB.

Abstract:
ABSTRACT
(Macar, Akkan Gülden, Yüksek Lisans, İstanbul,2024)

EVALUATION OF OBSESSIVE COMPULSIVE DISORDER, XENOPHOBI AND SELF DISGUSTATION IN INDIVIDUALS WITH HIGH DISJUSTICE PROTENTION AND SENSITIVITY
       Disgust, is one of the basic emotions that we often experience in our daily lives. However, "disgust tendency and sensitivity" has recently become a frequently researched topic in the etiology of psychopathologies. At this point, the focus is on the relationship of disgust tendency and sensitivity, which is fixed in a dysfunctional dimension as a personality trait, with Obsessive Compulsive Disorder, PTSD, blood and spider phobias, eating disorders, depression and xenophobia through self-disgust. In our relevant study, the relationship of "disgust tendency and sensitivity" with Obsessive Compulsive Disorder, Self-disgust and Xenophobia was investigated. In our research, in which statement-based scales were used methodologically, SPSS program was used to analyze the data. At this point, Pearson Correlation Analysis, one of the parametric tests, was performed to determine the relationship between the scale and subscale scores. In addition, Independent Samples T test and ANOVA test, which are parametric tests, were applied to determine whether there was a significant difference between the scale and subscales and the socio-demographic data of the participants. In case of a significant difference between the groups, the Post-Hoc Bonferroni test was chosen to determine which groups the significance was between. In this context, our research findings show that there is a strong, positive correlation between disgust tendency and sensitivity and OCD. Apart from these, no significant relationship was detected between general disgust tendency and sensitivity and self-disgust, but a significant relationship was detected between "Physical Appearance-Oriented Self-Disgust", one of the self-disgust sub-dimensions, and xenophobia. Our research is an original study in the national literature investigating the relationship between disgust tendency and sensitivity and xenophobia. In addition, it is one of the original studies conducted on disgust tendencies and sensitivity in the national literature, with a slightly higher generalizability and consisting of a community sample.

Key Words: Disgust, Self-Disgust, Xenophobia, OCD