Karbonmonoksit zehirlenmesi fare modelinde stevia rebaudiana ekstraktının beyin üzerine etkilerinin histopatolojik incelemesi
Histopathological investigation on the effects of stevia rebaudiana extract in the brain in a mouse model of carbon monoxide poisoning
Yazar: ALPER MURAT ALBAYRAK
Danışman: PROF. DR. BARIŞ BAYKAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Beyin = Brain ; Bitki özütü = Plant extract ; Fareler = Mice ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Histopatoloji = Histopathology ; Karbonmonoksit = Carbon monoxide ; Karbonmonoksit zehirlenmesi = Carbon monoxide poisoning ; Stevia rebaudiana = Stevia rebaudiana ; İzosteviol = Isosteviol

Özet:
Amaç: Karbonmonoksit zehirlenmesi hiperbarik oksijen ile tedavi edilse de zehirlenmeden sonra ortaya çıkan gecikmiş nörolojik sekeli önlememektedir. Stevia rebaudiana, antioksidan etkileri olan bir bitkidir. Bu çalışmada stevia rebaudiana ekstraktı ve izosteviolün gecikmiş nörolojik sekel gelişimi üzerine önleyici etkileri incelendi.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 6-7 haftalık, 32-33 gr ağırlığında 59 BALB/c erkek fare dahil edildi. Deney gruplarında 1.000ppm ve 50.000ppm karbonmonoksit gazı ile zehirleme yapıldı. Negatif kontrol grubuna kuru hava uygulandı. Tedavi gruplarına stevia ekstraktı ve izosteviol, kontrol gruplarına içme suyu gavajı 9 gün uygulandı. Çalışmanın 3 ile 8'inci günleri arasında Morris Water Maze (MWM) testi uygulandı. Tüm fareler dokuzuncu günde sakrifiye edildi.
Bulgular: Düşük doz stevia grubu ve pozitif kontrol grubunun diğer gruplar ile arasındaki kaçış gecikme süreleri farkı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olarak tespit edildi (p< 0,05 ). Hedef kadranda yüzme süresi açısından düşük doz stevia grubu ile pozitif kontrol grubu arasında ve her iki grubun diğer  gruplar ile arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olarak tespit edildi (p< 0,05 ). GFAP immün işaretleme analizlerinde düşük doz stevia grubu ve pozitif kontrol grubunun diğer gruplar ile arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olarak tespit edildi (p< 0,05 ). 
Sonuç: Zehirlenme sonrasında kullanılan stevia rebaudiana ekstraktı gecikmiş nörolojik sekel hastalığına bağlı öğrenme güçlüğü ve hafıza problemlerinin ortaya çıkmasını engellemekte, hipokampus bölgesindeki ve beyin genelindeki astrositlerde GFAP immün işaretleme düşüşünü önlemektedir.

Abstract:
Objective: : Hyperbaric oxygen treatment for carbon monoxide poisoning does not prevent delayed neurologic sequelae after poisoning. Stevia rebaudiana is a plant with antioxidant effects. In this study, the effects of stevia rebaudiana extract and isosteviol on the prevention of the development of delayed neurological sequelae were investigated.
Materials and Methods: 59 BALB/c male mice aged 6-7 weeks, weighing 32-33 g were included in the study. In the experimental groups, poisoning was done with 1.000ppm and 50.000ppm carbon monoxide gas. Dry air was applied to the negative control group. Stevia extract and isosteviol were applied to the treatment groups, and drinking water gavage was applied to the control group for 9 days. Morris Water Maze (MWM) test was applied between the 3rd and 8th days of the study. All mice were sacrificed on the ninth day.
Results: The difference in escape delay times between the low-dose stevia group and the positive control group was found to be statistically significantly higher (p<0.05). In terms of swimming time in the target quadrant, the differences between the low-dose stevia group and the positive control group and between both groups and the other groups were found to be statistically significantly higher (p<0.05). In GFAP immunolabeling analysis, the difference between the low-dose stevia group and the positive control group was found to be statistically significantly higher (p<0.05).
Conclusion: Stevia rebaudiana extract, which is used after poisoning, prevents the emergence of learning difficulties and memory problems due to delayed neurological sequelae, and prevents the decrease of GFAP immunosignaling in astrocytes in the hippocampus region and throughout the brain.