Perkütan transkateter kapatılmış atriyal septal defekti olan 5-18 yaş olgularda psikiyatrik bozuklukların değerlendirilmesi
Assessment of psychiatric disorders in children and adolescents aged 5-18 years with percutaneous transcatheter closure of atrial septal defect
Yazar: SÜMEYRA BİLLUR KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. GÜL KARAÇETİN ; PROF. DR. İBRAHİM HALİL DEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Araştırmamızın amacı, atriyal septal defekti (ASD) perkütan transkateter kapatılmış (PTK) olan okul çağı çocukları ve ergenleri sık görülen psikiyatrik belirti ve bozukluklar açısından doğuştan kalp hastalığı (DKH) olmayan akranlarıyla karşılaştırarak değerlendirmek, kaygı bozuklukları ve travma sonrası stres bozukluğu özelinde bozukluğun anne kaygısı, anne tutumu, tanı ve işlem zamanı ile olan ilişkisini incelemektir.

Gereç ve Yöntem: Araştırmamızda ASD nedeni ile Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dr. Siyami Ersek Göğüs ve Kalp Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Kardiyoloji Kliniği'nde perkütan transkateter kapatma (PTK) işlemi uygulanan ve aynı kliniğe rutin kontrol için başvuran 50 çocuk ve ergen vaka grubunu, rutin pediatri poliklinik başvurusuna gelen ve herhangi bir DKH  olmayan 50 çocuk ve ergen kontrol grubunu oluşturmuştur. Araştırmamıza dahil edilen tüm katılımcıların değerlendirilmesi Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi – Şimdiki ve Yaşam Boyu Versiyonu (KDSADS-PL DSM-5) kullanılarak yapılmıştır. Araştırmıza katılan okul çağı çocukları ve ergenlere ölçeklerin Türkçe geçerlilik güvenilirliğinin yapıldığı yaş grubuna göre; Çocuklarda Anksiyete Tarama Ölçeği – Çocuk Formu (ÇATÖ-Ç), Ana Baba Tutum Ölçeği (ABTÖ), Conners Wells Ergen Özbildirim Ölçeği – Kısa Formu (CWEÖÖ-K) ve tamamının annelerine Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumu Ölçeği (PARI), Spielberg Sürekli Kaygı Envanteri (STAI TX-2), Çocuklarda Anksiyete Tarama Ölçeği – Anne Baba Formu (ÇATÖ-AB), Conners Ebeveyn Özbildirim Ölçeği – Kısa Formu (CEÖÖ-K) öz bildirim şeklinde uygulanmıştır.

Bulgular: Perkütan transkateter kapatılmış atriyal septal defekt (PTK ASD) sahibi olan çocuk ve ergenlerde yaşam boyu kaygı bozuklukları, nörogelişimsel bozukluklar, dışa atım bozuklukları ve travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) oranları DKH olmayan akranlarından yüksekti. 
Nörogelişimsel bozukluklar grubundaki artışın dikkat eksikliği hiperakitivite bozukluğundan ziyade tik bozukluklarından kaynaklandığı saptandı. 6 yaşından önce veya sonra PTK işlemi geçirmiş olmanın TSSB'ye olan etkisi vaka sayısının az olması nedenli yorumlanamadı ancak TSSB gelişen ve gelişmeyen gruplarının median yaşlarının benzer olduğu görüldü. Gruplar arasında hem çocukların ÇATÖ hem annelerin STAI TX-2 kaygı puanları benzer olmakla birlikte, PTK ASD'li çocuklarda annelerinin bildirdiği panik ve somatik semptom puanları kontrol grubundan yüksek idi. Gruplar arasında PARI ve ABTÖ aracılığı ile iki yönlü değerlendirilen anne tutumlarının benzer olduğu görülmekle birlikte tarafımızca hazırlanan çoktan seçmeli sorularda PTK ASD'li çocuk ve ergenlerin annelerinin %62'sinin ASD tanısından haberdar olunması sonrası hasta çocuğa karşı koruyucu yönde tutum değişikliği olduğunu bunların %28,9'unun bu tutumu halen sürdürerek bu çocuğa varsa kardeşinden farklı tutum ve davranış sergilediğini bildirdi. Tanı alma ile PTK  arasındaki sürenin annelerin kaygı puanları ve tutumlarına anlamlı bir etkisinin olmadığı, PTK üzerinden geçen süre arttıkça hem çocukların hem annelerin kaygı puanlarının azaldığı bulundu. Gruplar arasında CEÖÖ-K ile CWEÖÖ-K alt ölçek ve toplam puanlarının benzer olduğu görüldü.

Sonuç: PTK ASD'li çocuk ve ergenlerde kaygı bozuklukları riski artmıştır. Literatürle uyumlu şekilde gruplar arasında PARI aşırı annelik alt ölçeğine yansıyan anlamlı tutum farkı görülmese de, PTK ASD'li çocukların annelerin yaklaşık üçte biri PTK üzerinden 6 ay geçmiş olmasına rağmen bu çocuklara varsa kardeşlerinden farklı şekilde koruyucu kollayıcı tutumda davrandığını bildirmiştir. PTK sonrası rutin kontrollerde anne tutumuna yönelik psikoeğitim verilmesi takipte çocukta gelişebilecek kaygı bozukluğu riskini azaltmada faydalı olabilir.

Anahtar Kelimeler: Atriyal septal defekt, Perkütan transkateter, Çocuk, Ergen, Anksiyete bozukluğu, Ebeveyn tutumu, Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, Travma sonrası stres bozukluğu.

Abstract:
Aim: The aim of our study is to evaluate school-aged children and adolescents who have undergone atrial septal defect (ASD) closure using the percutaneous transcatheter method, comparing them with their peers without congenital heart disease (CHD) in terms of commonly observed psychiatric symptoms and disorders. Additionally, we aim to examine the relationship between anxiety disorders and post-traumatic stress disorder and factors such as maternal anxiety, maternal attitude, diagnosis, and procedure time.

Materials And Methods: Our study included a case group of 50 children and adolescents who underwent percutaneous transcatheter closure of atrial septal defect at the Pediatric Cardiology Clinic of Dr. Siyami Ersek Thoracic and Cardiovascular Surgery Training and Research Hospital, and a control group of 50 children and adolescents without congenital heart disease who presented to the routine pediatric outpatient clinic of the same hospital. All participants were evaluated using the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children - Present and Lifetime Version (K-SADS-PL DSM-5). Age-appropriate scales were administered to school-aged children and adolescents participating in the study, including the Childhood Anxiety Screening Scale - Child Form (CASS-C), Parenting Attitude Scale (PAS), Conners-Wells Adolescent Self-Report Scale - Short Form (CASS-SF), and the Parenting and Child- Rearing Attitude Scale (PARI). The Spielberger State-Trait Anxiety Inventory (STAI TX-2), Childhood Anxiety Screening Scale - Parent Form (CASS-P), and Conners Parent Rating Scale - Short Form (CPRS-SF) were administered as self-report measures to their mothers.

Results: The rates of lifetime anxiety disorders, neurodevelopmental disorders, externalizing disorders, and post-traumatic stress disorder (PTSD) were higher in the percutaneous transcatheter closure group compared to their peers without CHD.
 
The increase in the neurodevelopmental disorders group was found to be primarily due to tic disorders rather than attention deficit hyperactivity disorder. The impact of undergoing percutaneous transcatheter closure before or after the age of  6 on PTSD could not be interpreted due to the low number of cases, but the median ages of the groups with and without post-traumatic stress disorder were similar. Although the anxiety scores of both children CASS-C and mothers STAI TX-2 were similar between the groups, the panic and somatic symptom scores reported by mothers of children with percutaneous transcatheter closure were higher than those of the control group. The assessment of maternal attitudes, conducted through PARI and PAS, revealed no significant differences between the groups. However, in response to multiple-choice questions prepared by our team, it was found that approximately 62% of the mothers of children and adolescents with percutaneous transcatheter closure were aware of the ASD diagnosis, and following this awareness, there was a protective change in their attitudes towards the affected child. 28.9% of these mothers reported that they continued to maintain this attitude and exhibited different behaviors towards this child compared to their siblings. The time interval between diagnosis and catheter closure did not have a significant effect on maternal anxiety scores and attitudes. It was found that as the time elapsed since percutaneous transcatheter closure increased, both children's and mothers' anxiety scores decreased. The sub-scale and total scores of CEÖÖ-K and CWEÖÖ-K were similar between the groups.

Conclusion: The risk of anxiety disorders is increased in children and adolescents with percutaneous transcatheter closure of ASD. Although no significant differences were observed in the excessive motherhood subscale of PARI between the groups, approximately one-third of the mothers of children with percutaneous transcatheter closure reported exhibiting a protective and nurturing attitude towards these children, even after 6 months since the procedure, which was different from their attitude towards their siblings. Providing psychoeducation on maternal attitudes during routine follow-up visits after percutaneous transcatheter closure may be beneficial in reducing the risk of anxiety disorders in children.
 
Keywords: Atrial septal defect, Percutaneous transcatheter, Child, Adolescent, Anxiety disorder, Parental attitude, Attention deficit and hyperactivity disorder, Post traumatic stress disorder.