Yoğun bakım ünitesinde yatan sepsis tanılı hastalarda serum laktat yüksekliği-asidemi ilişkisinin böbrek fonksiyonları penceresinden incelenmesi
Investigation of the relationship of serum lactate higher-acidemia in patients with sepsis in the intensive care unit from the renal functions effect
Yazar: HÜLYA KARADAĞ
Danışman: PROF. DR. İZZET HAKKI ARIKAN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Akut böbrek hasarı = Acute kidney injury ; Sepsis = Sepsis ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Giriş ve Amaç: Sepsis, enfeksiyon varlığı veya şüphesinde düzensiz konak yanıtının neden olduğu hayatı tehdit eden organ fonksiyon bozukluğudur ve enfeksiyona bağlı ölümlerin birincil nedenidir. Sepsis ve septik şok hiperlaktatemiyle ilişkilidir. Sepsis ilişkili hiperlaktatemi-asideminin patofizyolojisi tüm çalışmalara rağmen belirsizliğini sürdürmektedir. Böbrek sepsiste sıklıkla etkilenen bir organdır. 2019'da yayınlanan çalışmada hiperlaktaminin asidemiyle sonuçlanmasını belirleyenin böbrek fonksiyonu olduğu ve hesapladıkları alactic BE değeriyle de böbreğin fonksiyon durumu hakkında öngörüde bulunabileceği belirtildi. Böbreğin en önemli fonksiyonlarından biri asit-baz dengesini korumaktır. Çalışmamızda sepsis ilişkili hiperlaktatemi-asidemi kliniğinde serum kreatinin, glomerüler filtrasyon hızı ve alactic BE ile değerlendirdiğimiz böbrek fonksiyonunun etkisini araştırmayı amaçladık.Gereç ve Yöntem: Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi erişkin yoğun bakım ünitelerinde yatan sepsis tanılı 30 hastanın farklı günlerdeki 73 arter kan gazı analizi, klinik ve laboratuar verileri kullanılarak sepsis ilişkili hiperlaktatemi-asidemi kliniğine böbrek fonksiyonunun etkisini araştırmayı amaçladık.  
Bulgular: Çalışmada değerlendirilen hastaların %43,3'ü (n=13) kadın, %56,7'si (n=17) erkekti ve ortanca yaşları 69,5 yıl (24-90) idi. Çalışmaya dahil edilen 73 analiz alactic BE değerlerine göre 3 farklı grupta sınıflandırıldı. 73 analizin 58'inde (%79) akut böbrek hasarı, 14'ünde (%19) asidemi, 41'inde (%56) metabolik asidoz bulundu. Asidemi ve metabolik asidoz negatif alactic BE grubunda sırasıyla %52,9 ve %100 saptandı, alactic BE negatif olanlarda referans çalışmayla uygun olarak asideminin ve metabolik asidozun daha fazla olduğu görüldü. Ayrıca metabolik alkaloz sadece pozitif alactic BE olan grubunun %62,2'sinde mevcuttu. ROC eğrisi değerlendirildiğinde negatif alactic BE'nin gelişebilmesi için en duyarlı ve özgül serum kreatinin değerlerinin 1,5 mg/dL ve kinetik hesaplanan glomerüler filtrasyon hızı değerinin de 32 ml/dk olduğunu saptadık.Sonuç: Sepsis ilişkili hiperlaktatemi-asidemi gelişiminden sorumlu en önemli faktörlerden biri olan böbrek fonksiyon kaybının belirlenmesinde negatif alactic BE değerinin yardımcı olabileceği görüldü. Böbrek fonksiyon kaybı (kreatinin >1,5 mg/dL veya kinetik hesaplanan glomerüler filtrasyon hızı <30 ml/dk) kliniği inorganik asit birikimi, negatif alactic BE değeri ve asidemiyle sonuçlanabilir.Anahtar Kelimeler: sepsis, hiperlaktatemi, asidemi, Akut böbrek hasarı, alactic baz açığı.

Abstract:
Bacground and aim: Sepsis is life-threatening organ dysfunction caused by dysregulated host response in the presence or suspicion of infection and is the primary cause of infection-related death. Sepsis and septic shock are associated with hyperlactatemia. The pathophysiology of sepsis-associated hyperlactatemia-acidemia remains unclear despite all studies. The kidney is an organ often affected in sepsis. In the study published in 2019, it was stated that the determinant of the result of hyperlactatemia with acidemia is the kidney function and that the alactic BE value they calculated can predict the function of the kidney. One of the most important functions of the kidney is to maintain the acid-base balance. In our study, we aimed to investigate the effect of renal function, which we evaluated with serum creatinine, glomerular filtration rate and alactic BE, in the clinic of sepsis-associated hyperlactatemia-acidemia.Methods and Materials: We aimed to investigate the effect of kidney function on sepsis-associated hyperlactatemia-acidemia clinic using 73 arterial blood gas analysis, clinical and laboratory data on different days of 30 patients diagnosed with sepsis hospitalized in the adult intensive care units of Marmara University Hospital.Results: 43.3% (n=13) of the patients evaluated in the study were female, 56.7% (n=17) were male, and their median age was 69.5 years (24-90). 73 analyzes included in the study were classified into 3 different groups according to their alactic BE values. Acute kidney injury was found in 58 (79%) of 73 analyzes, acidemia in 14 (19%) and metabolic acidosis in 41 (56%). Acidemia and metabolic acidosis were found to be 52.9% and 100% in the negative alactic BE group, respectively, while acidemia and metabolic acidosis were more common in the alactic BE negative group, in line with the reference study. In addition, metabolic alkalosis was only present in 62.2% of the group with positive alactic BE. When the ROC curve was evaluated, we found that the most sensitive and specific serum creatinine values for the development of negative alactic BE were 1.5 mg/dL and the glomerular filtration rate calculated kinetic was 32 ml/min.Conclusion: It was seen that negative alactic BE value can help in determining kidney function loss, which is one of the most important factors responsible for the development of sepsis-related hyperlactatemia-acidemia. Loss of kidney function (creatinine >1.5 mg/dL or kinetic estimated glomerular filtration rate <30 ml/min) may result in clinical inorganic acid accumulation, negative alactic BE value, and acidemia.Key Words: sepsis, hyperlactatemia, acidemia, acute kidney injury, alactic base excess.