Anadolu'da HIV-1 enfeksiyonunun moleküler epidemiyolojik analizi ve antiretroviral ilaç direnç profilinin incelenmesi
Molecular epidemiological analysis and investigation of antiretroviral drug resistance profile of HIV-1 infection in anatolia
Yazar: ADEM ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. AHMET PINAR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: AIDS = AIDS ; Epidemiyoloji = Epidemiology ; Filogenetik = Phylogenetic ; HIV = HIV ; HIV I = HIV I ; HIV enfeksiyonları = HIV infections

Özet:
İnsan İmmün Yetmezlik Virüsü (HIV) ile enfekte birey sayısı, günümüzde hala artmaya devam etmektedir. Çalışmada antiretroviral (ARV) tedavi almamış bireylerde proteaz inhibitörleri (PI), nükleozit ters transkriptaz inhibitörleri (NRTI), non-nükleozit ters transkriptaz inhibitörleri (NNRTI), integraz inhibitörleri (INSTI) ve kapsit inhibitörüne (CAI) karşı direnç oranları ile HIV-1 alt tip dağılımının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 17.11.2021 – 30.11.2022 tarihleri arasında 104 HIV-1 ile enfekte tedavi almamış birey dahil edildi. Proteaz, ters transkriptaz, integraz ve kapsit gen bölgeleri amplifiye edilip Sanger yöntemiyle dizilendi. Çalışmaya dahil edilen 104 bireyden 97'sinin 25 farklı şehirden ve 7'sinin de 5 farklı ülkeden importe olgu olduğu tespit edildi. Olası bulaş yollarının %64,42'sinden erkeklerle cinsel ilişkiye giren erkeklerin, %30,77'sinden heteroseksüel ilişkinin sorumlu olduğu, %4,81'inde ise olası bulaş yolunun bilinmediği saptandı. Alt tiplerin dağılımları B (%55,77), A (%14,42), B+CRF02_AG (%8,65), B+F (%7,69), CRF02_AG (%3,85), G+CRF02_AG (%2,88), G (%1,92), A+G (%1,92), B+C (%0,96), C (%0,96), F (%0,96) şeklinde tespit edildi. Herhangi bir ARV ilaca karşı direnç ile ilişkili mutasyon %14,42 oranında tespit edilirken PI'ne karşı %1,92, NRTI'ne karşı %4,80 ve NNRTI'ne karşı %7,69 oranında direnç mutasyonu görülmüştür. INSTI ve CAI'ne karşı direnç mutasyonu tespit edilmemiştir. Kapsit inhibitörü "Lenacapavir" en yeni FDA onayı alan HIV-1 ARV ilaç grubudur. Bu çalışma ülkemizde CAI'ne karşı direnç mutasyonunun araştırıldığı ilk çalışmadır. CAI'ne karşı direnç mutasyonunun tespit edilmemiş olması Lenacapavir'in Türkiye'de direnç sorunu olmadan kullanılabilecek bir ilaç seçeneği olabileceğini göstermektedir. Ülkemize son yıllarda gelen göç hareketleri nedeniyle HIV alt tiplerinde ve ARV ilaçlara karşı direnç oranlarında değişiklikler meydana gelme olasılığı bulunmaktadır. Çalışmamızda tespit edilen alt tipler ve ARV direnç oranları geçmişte ülkemizden yayınlanan veriler ile halen benzerlik göstermektedir ancak HIV-1 alt tiplerinin ve antiretroviral ilaç direncinin yakından ve sürekli takip edilmesi gerekmektedir.

Abstract:
The number of individuals infected with Human Immunodeficiency Virus (HIV) is still increasing. The study aimed to determine the resistance rates against protease inhibitors (PI), nucleoside reverse transcriptase inhibitors (NRTI), non-nucleoside reverse transcriptase inhibitors (NNRTI), integrase inhibitors (INSTI), and capsid inhibitor (CAI) in individuals not receiving antiretroviral (ARV) treatment, as well as the distribution of HIV-1 subtypes. The study included 104 HIV-1 infected treatment-naïve individuals between November 17, 2021, and November 30, 2022. The protease, reverse transcriptase, integrase and capsid gene regions were amplified and sequenced using the Sanger sequencing method. It was found that 97 of the 104 individuals included in the study were from 25 different cities, and 7 were imported cases from 5 different countries. Possible transmission routes were determined as 64.42% through men who have sex with men, 30.77% through heterosexual contact, and in 4.81% of cases, the possible transmission route was unknown. Distributions of subtypes was determined as B (55.77%), A (14.42%), B+CRF02_AG (8.65%), B+F (7.69%), CRF02_AG (3.85%), G+CRF02_AG (2.88%), G (1.92%), A+G (1.92%), B+C (0.96%), C (0.96%), F (0.96%). Any mutation associated with resistance to any ARV drug was detected in 14.42% of the study population, resistance mutations were observed at a rate of 1.92% against PI, 4.80% against NRTI, and 7.69% against NNRTI. No resistance mutations against INSTI and CAI were detected. "Lenacapavir" is the most recently FDA-approved drug in the HIV-1 ARV drug group. This study is the first investigation of resistance mutation against CAI in our country. The absence of resistance mutations against CAI suggests that Lenacapavir could be an option for use in Turkey without resistance issues. Due to recent migration movements to our country, there is a possibility of changes in HIV subtypes and resistance rates to ARV drugs. The subtypes and ARV resistance rates detected in our study still show similarities with data published in our country in the past. However, it is important to monitor HIV-1 subtypes and antiretroviral drug resistance closely and continuously.