Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından ABD'nin Orta Asya'ya yönelik değişen politikaları
The changing policies of United States about Central Asia after the collapse of the Soviet Russia
Yazar: İBRAHİM GÖKHAN KURT
Danışman: YRD. DOÇ. HAKAN GÜNEŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Bağımsız Devletler Topluluğu = Commonwealth of Independent States ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Sovyetler Birliği = Soviet Union ; Soğuk Savaş sonrası = After the Cold War ; Soğuk savaş = Cold war ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Uluslararası örgütler = International organizations

Özet:
Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından ABD'nin değişen politikaları isimli yüksek lisans çalışmam ile Orta Asya ülkelerinin bağımsızlıklarını kazanmaları ile başlayan süreçte ABD ile olan ilişkilerini ve Washington yönetiminin bölgeye olan yaklaşımları analiz edilmiştir.Çalışmamdaki ana amaç, doksanlı yılların başlangıcı ile sona eren Soğuk Savaş'ın Orta Asya coğrafyasında hala devam ettiğini göstermek ve ABD'deki süreç içerisinde yaşanan iktidar değişimlerine rağmen bölge politikalarındaki istikrarı göstermektir.Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Özbekistan, Kazakistan, Tacikistan, Kazakistan ve Kırgızistan bağımsızlıklarını ilan ettiler. Ancak yeni kurulan bu ülkeler hem uluslararası sistem içerisinde var olmaya çalışacak hem de Rusya'nın hegemonyasına son verip batı ile iyi ilişkiler içerisinde olmaya çalıştılar.Her devlet kendi dış politika önceliklerini ortaya koyarken, ABD'de bölgeye giderek yakınlaşmaktaydı. Washington yönetimi ilk olarak nükleer silahların yayılmasını önlemek amacıyla bölgeyle ilgilenmiş, kısa bir süre sonra bunun yerine petrol arzının güvenliği ve bölge enerji kaynaklarının Batı pazarlarına ulaştırılması öncelikli hale gelmiştir.11 Eylül 2001 saldırıları ise dönüm noktası olmuştur. Önceden sadece ekonomik olarak var olduğu bölgede askeri olarak hakim olarak istemiştir. Afganistan'ın işgali sonrası Özbekistan ve Kırgızistan ile ilişkiler en yoğun dönemlerini yaşamıştır. Ancak bu sürenin hemen ardından başlayan dönemde ilişkiler düşüşe geçmiş bölge de Rusya-Çin ekseni yeniden güç kazanmaya başlamıştır.Bu sürece bakıldığı zaman bölgede halen soğuk savaşın devam ettiği ve bütün büyük güçler güç dengesi üzerinde varolma savaşlarını sürdürdükleri ortaya çıkmaktadır.

Abstract:
It is analysed the era when began the declaration of independences of Central Asian states and relations with the US in my master thesis whose name is changing policies of United States about Central Asia after the collapse of the Soviet Russia.Main purpose is to prove the continuity of cold war central Asia and stability of US policies despite changing ruling parties in White House.After the collapse of Soviet Union Central Asian countries whose name are Uzbekistan Tajikistan Kyrgyzstan and Turkmenistan declared their independencies.Both new countries tried to emerge in new international arena and form good relations with Western world by breaking the hegemony of Russia.While each country was announcing their own foreign policy priorities US was getting more closer to Central Asia Firstly the main object of US was to prevent the nuclear weapons from proliferating And then the supplies of row materials became essential target of WashingtonSeptember 11 was the turning point for United States Washington started to deployed their military forces during Afghan war But in a few years region countries were getting closer with axes of Russia and China.In my thesis I tried to prove the continuity of cold war central Asia and stability of US policies despite changing ruling parties in White House