Kripto paranın muhasebeleştirilmesi ve vergilendirilmesi
Crypto currency accounting and taxation
Yazar: ARİF AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. CÜNEYT DİRİCAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Kripto para birimleri, kriptografi tabanlı blok zinciri adı verilen bir yapı kullanılarak oluşturulan, fiziksel varlıkları olmayan, merkezi olmayan, herhangi bir otorite tarafından kontrol edilmeyen ve taraflar arasında hızlı, düşük maliyetli ve güvenli fon transferleri sağlayan sanal para birimleridir. Bugün itibariyle hem fiyat hem de hacim değeri açısından yüksek seviyelere ulaşan kripto para ekosistemi, dünya gündeminde daha fazla yer almaya başlamıştır. Kripto para birimi teknolojisi, elektronik ortamda fon transferini mümkün kılar ve geleneksel para birimleri ile bankacılık sisteminin yerini alacak şekilde tasarlanmış dijital para birimlerinden oluşmaktadır. Kripto para birimleri popülerlik kazandıkça yasal ve vergisel durumu ile ilgili sorunlar gittikçe artmaya başladı. Dünya çapında çeşitli mevzuat çalışmalarına rağmen, şu anda bir fikir birliği ve genel kabul görmüş bir düzenleme bulunmamaktadır.
Bu çalışmanın amacı dünyada belli başlı ülkelerin kripto para işlemlerinde uyguladığı vergi sistemlerini analiz etmek ve Türkiye'de de benzer kripto para işlemlerinde vergilendirme yapılması ve bu vergilendirme işlemlerinin Türkiye'de bulunan dokuz kripto para borsasının son iki yıl hacim verisi üzerinden tahmini olarak sağlayacağı katkısı hususunda tespit ve önerilerde bulunmaktır. Ayrıca kripto paranın muhasebeleştirilmesi ve vergilendirilmesine ilişkin profesyonellerin görüşleri alınarak nitel analiz gerçekleştirilmiştir. Türkiye'de kripto paraların vergilendirilmesi ve muhasebeleştirilmesi açısından kripto paraların hukuki tanımının yapılması ve vergisel düzenlemelerin dünyadaki gelişmeler dikkate alınarak ve yatırımcıyı da koruyacak bir biçimde yasallaştırılması elzemdir.

Anahtar Kelimeler: Kripto para, Muhasebeleştirme, Vergilendirme

Abstract:
Cryptocurrencies are virtual currencies created using a structure called blockchain, which is based on cryptography. They are intangible assets, decentralized, not controlled by any authority, and enable fast, low-cost, and secure fund transfers between parties. As of today, the cryptocurrency ecosystem has gained significant attention in the global agenda due to its high price and volume values. The cryptocurrency technology enables fund transfers in an electronic environment and consists of digital currencies designed to replace traditional currencies and banking systems. As cryptocurrency gains popularity, issues related to its legal and tax status have started to increase. Despite various legislative efforts worldwide, there is currently no consensus or widely accepted regulation.
The purpose of this study is to analyze the tax systems applied to cryptocurrency transactions in some major countries and propose findings and suggestions for implementing taxation on similar cryptocurrency transactions in Turkey, along with an estimation of the contribution of these tax processes based on the volume data of nine cryptocurrency exchanges in Turkey over the past two years. In addition, qualitative analysis was conducted by obtaining the opinions of professionals regarding the accounting and taxation of cryptocurrencies. In terms of taxation and accounting of cryptocurrencies in Turkey, it is essential to make the legal definition of cryptocurrencies and to legalize the tax regulations in a way that will protect the investor, taking into account the developments in the world.

Key Words: Cryptocurrency, Accounting, Taxation