Ortaokul öğrencilerinde akran zorbalığı ve sosyal anksiyetenin incelenmesi
Investigation of peer bullying and social anxiety in secondary school students
Yazar: GÖZDE NAMLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM AVCI
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Anksiyete = Anxiety ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sosyal kaygı = Social anxiety

Özet:
Bu araştırma, ortaokul öğrencilerinde akran zorbalığı ve sosyal anksiyetenin
incelenmesi amacıyla yapılan tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırma, İstanbul Bağcılar
İlçesinde bulunan bir ortaokulda öğrenim gören 1368 öğrenci ile, 01.05.2019-
24.05.2019 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmada veri toplamak için Kişisel
Bilgi Formu, Çocuklar İçin Sosyal Anksiyete Ölçeği, Akran Zorbalığı Belirleme
Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ANOVA, Mann Whitney U,
korelasyon analizleri ve önemlilik testleri kullanılmıştır. Araştırmaya katılan
öğrencilerin %71,9'unun 12-15 yaş arasında, %50,9'unun erkek olduğu
belirlenmiştir. Öğrencilerin Çocuklar İçin Sosyal Anksiyete Ölçeği puan
ortalamalarının 42,12±12,15; Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği kurban alt boyutu
puan ortalamalarının 8,88±9,73, zorba alt boyutu puan ortalamalarının 4,37±6,77
olduğu tespit edilmiştir. Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeğine göre; cinsiyeti erkek
olan, babası okuryazar olmayan, okulu sevmeyen, arkadaşlarıyla olan sorunlarını aile
ile paylaşmayan ve arkadaşlarının birbirlerine şiddet uyguladığını gören öğrencilerde
hem Kurban ve Zorba alt boyut ortalamalarının yüksek bulunmuştur. Çocuklar İçin
Sosyal Anksiyete Ölçeği puan ortalamalarının 9-11 yaş arasında olan, kardeşi
olmayan, yakın arkadaş sayısı beş kişi ve altında olan ve arkadaşlarının birbirine
şiddet uygulandığını gören öğrencilerde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca,
kurban öğrencilerde sosyal anksiyete düzeyinin daha yüksek olduğu ve aralarında
pozitif yönde zayıf düzeyde bir ilişki bulunduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar
doğrultusunda akran zorbalığı ve sosyal anksiyetenin ortaokul çocuklarında devam
eden bir problem olduğu görülmektedir. Öğrencilerin baş etme becerileri, sosyal
beceri düzeyleri, problem çözme becerileri, akademik başarıları gibi zorbalık ve
kaygılarını artırabilecek değişkenlerinde ele alındığı uzun süreli çalışmalar
planlanması önerilebilir.
Anahtar kelimeler: Akran zorbalığı, sosyal anksiyete, ortaokul öğrencisi

Abstract:
This study is a descriptive study to investigate peer bullying and social anxiety
among secondary school students. The research was carried out between 13.05.2019-
24.05.2019 with 1368 students in a secondary school in Bağcılar district of İstanbul.
Personal Information Form, Social Anxiety Scale for Children and Peer Bullying
Determination Scale were used to collect data. ANOVA, Mann Whitney U,
correlation analysis and importance tests were used for analysis. It was determined
that 71,9% of the students participating in the study were between 12-15 years old
and 50,9% were male. It was determined that the students' mean scores of Social
Anxiety Scale for Children were 42,12 ± 12,15, Peer Bullying Determination Scale
Victim subscale average score of 8,88 ± 9,73, Bully subscale mean score of 4,37 ±
6,77. According to the Peer Bullying Determination Scale; The mean scores of both
Kurban and Zorba were high in students whose gender was male, their father was
illiterate, did not like school, did not share their problems with their family with their
friends and saw that their friends used violence against each other. The mean score of
Social Anxiety for Children was found to be higher in students between the ages of 9
and 11, without siblings, number of close friends of five or less, and who saw their
friends being subjected to violence. In the present study, the social anxiety rate was
higher in the victim students and the relationship between them was found to be
positively weak. In line with these results, peer bullying and social anxiety are still
problems within secondary school students. It is suggested that long-term studies
should be planned in which variables such as coping skills, social skill levels,
problem solving skills and academic success of students can increase their bullying
and anxiety.
Key words: Peer bullying, social anxiety, secondary school students