15 Temmuz darbe girişiminin engellenmesinde geleneksel ve yeni medyanın rolü
The role of the traditional and new media in the prevention of the July 15 coup attempt
Yazar: BAYRAM ERDEM
Danışman: PROF. DR. ALEV ERKİLET
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: 15 Temmuz 2016  müdahalesi = 15 July 2016 intervention ; Askeri müdahale = Military intervention ; Ağ toplumu = Web society ; Medya = Media ; Sosyal hareketler = Social movements ; Yeni medya = New media

Özet:
15 Temmuz 2016 Darbe Girişimi çerçevesinde geleneksel ve yeni medyayı ele alan bu çalışmada enformasyonun yayılımının nasıl gerçekleştirildiği üzerinde durulmuştur. Bu çerçevede İstanbul'da yaralı ve yaralı olmayan ve darbe girişimini engellemeye yönelik gösterilere katılan 65'er kişilik iki grup -toplam 130 kişi- ile kartopu tekniğiyle anket yapılmıştır. Ankette darbe girişimine karşı gösterilere katılanların yaşları, cinsiyetleri, gelir, eğitim ve medeni durumları ile geleneksel ve yeni medya kullanım düzeyi, sivil topluma mensubiyet, darbe girişimi sırasında enformasyonu nasıl edindikleri, süreci nasıl takip ettikleri vb. sorular çerçevesinde bu alanla ilgili somut verilere ulaşılmaya çalışılmıştır. 15 Temmuz Darbe Girişimi'nin engellenmesinde geleneksel ve yeni medyanın rolü araştırmanın konusunu oluşturmaktadır. Belirsizlik ve kaosun olduğu ortamlarda enformasyon her türlü araçlardan edinilmektedir. 15 Temmuz Darbe Girişimi sürecinde hem darbeciler hem de darbeye karşı direniş gösterenler, geleneksel ve yeni medya araçlarından yararlanmışlardır. Yapılan anket sonuçlarına göre, geleneksel medya araçlarının darbe girişiminin engellenmesinde anlamlı düzeyde etkisinin olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, yeni medya araçları ve sivil toplum kuruluşlarına mensubiyetin darbe girişimini engellemede anlamlı düzeyde bir etkisi olmadığı sonucuna ulaşılsa da geleneksel medya araçlarından edinilen enformasyon aracılığıyla yeni medya araçları ve sivil toplum kuruluşlarının darbe girişiminin engellenmesinde dolaylı olarak etkisinin olduğu söylenebilir. Bu süreçte enformasyon hibrit -melez- olarak hem geleneksel hem de yeni medya araçlarıyla yayılmıştır. 15 Temmuz Darbe Girişimi'nin önlenmesinde ortaya çıkan toplumsal tepki önce savunmacı/korumacı özellik taşısa da daha sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın darbecilere karşı meydanlarda toplanılmasını isteyen çağrısıyla bu direniş, kendiliğinden savunmacı/korumacı temelden devlet ve millet eksenli hale dönüşmüştür.

Abstract:
This study discusses the differential effect of traditional and new media for spreading of the information during the process of 15th July 2016 coup attempt. Under this framework, a survey in Istanbul with people (either injured or uninjured) who joined to the demonstrations to prevent the coup attempt. The survey consists of 65 participants in each of two groups, totaling to 130 people with snowball sampling technique. In the survey, age, gender, income level, education level and marital status and civil society membership of people who attend the demonstrations to prevent coup attempt were evaluated together with their general usage of traditional and new media, how they obtained the information during the coup attempt, and how they followed the process. The survey examines the obtained data to reach tangible results through these questions. This paper's focus is to discuss impact of traditional and new media in the prevention of 15th July 2016 coup attempt. In the circumstances of uncertainty and chaos, information is gathered through all kind of resources. In the process of 15th July coup attempt, both putschists and people who resist against the coup attempt has benefited from traditional and new media. According to survey results, tools of traditional media have played a meaningful role on the prevention of coup attempt. Survey results further shows that although tools of new media and civil society membership did not have significant impact on the prevention of coup attempt, through spreading of the information obtained by traditional media, it can be mentioned that they had an indirect impact on prevention of the coup attempt. In this process, information spreaded through a hybrid mix of both traditional and new media. Although backlash in the prevention of 15th July coup attempt, was at first defined as of defensive/protective nature, as soon as President Recep Tayyip Erdoğan invited the society to gather against putschists, this resistance automatically evolved from defensive/protective nature to a national movement.