İki uçlu bozuklukta atipik antipsikotik ilaç kullanımı ile nörobilişsel işlevler arasındaki ilişki
Relationship between atypical antipsychotic treatment and neurocognitive functions in bipolar disorder
Yazar: AYŞE ER
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL ÖZERDEM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Sinir Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Trankilizan ajanlar = Tranquilizing agents

Özet:
Bu çalışmanın amacı duygudurum dengeleyiciye ek olarak atipik antipsikotik ilaç (DDD+AAP) kullanan bipolar bozukluk tanılı ötimik hastalardaki bilişsel işlevlerin tek başına duygudurum dengeleyici ilaç (DDD) alan hastalar ve sağlıklı kontrollerinkiyle (SK) karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. DDD+AAP alan hastaların DDD alan hastalar ve sağlıklılardan daha bozuk nörobilişsel işlev sergileyeceği hipotezlenmiştir. Araştırmaya Bipolar Bozukluk (BB) tip I tanısı almış ötimik durumda olan toplam 82 hasta (DDD kullanan 36; DDD+AAP kullanan 46) ile yaş ve cinsiyetçe eşleştirilmiş 55 sağlıklı birey katılmıştır. Hasta grupları ve sağlıklı kontroller başlıca yürütücü işlevler, sözel öğrenme, görsel öğrenme ve bellek, dikkat ve işlem hızı, sözel akıcılık işlevlerini ölçen nörokognitif test performansları açısından karşılaştırılmıştır. . Karşılaştırılan gruplar arasında en kötü performansı DDD+AAP alan grup gösterirken bunu sırasıyla DDD ve SK grubu izledi. BB tanılı hastalarda DDD'ye ek AAP kullanımının daha fazla bilişsel alanda işlev kaybı ile ilişkili olabileceği düşünüldü. Literatürle uyumlu olarak ketiyapin kullanımının olanzapin kullanımından daha az bilişsel bozulma ile ilişkili olduğu saptandı. Randomize kontrollü araştırmalar yapılması daha aydınlatıcı bilgi verecektir

Abstract:
Objective: The number of studies focusing on the effects of individual psychotropic medications on cognition in bipolar disorder is limitied. Little is known about the neurocognitive effects of atypical antipsychotics in this illness.  The aim of this study was to compare neurocognitive performance in euthymic patients with bipolar disorder receiving maintenance treatment with mood stabilizer alone (MS), and atypical antipsychotics as adjunctive to MS (MS+AA) in comparison to healthy controls (HC).
Methods: Neurocognitive performance was assessesed in executive functioning, attention and processing speed, verbal and visual memory, and verbal fluency domains in patients who were euthymic for at least four weeks and receiving either MS monotherapy ( n=36), or MS+AA combination (n=46) in comparison to healthy controls (n=55) Non-parametric comparison and correlation tests were used for continious variables whereas categorical variables were compared using Chi-square analysis.  
Results:  patient groups performed poorly then HC, the patients receiving MS+AA performed poorest on most neurocognitive measures. Two patient groups performed poorly on executive functions, visiual memory, attention and processing speed than HC. Patients receiving MS+AA had impaired performance also on psychomotor speed, verbal and semantic fluency and response inhibition than HC. After several head to head group comparisons the patients receiving adjunctive ketiyapin showed a better performance than patients receiving adjunctive olanzapin as AA.
Conclusion: Although randomized controlled trials are required to confirm the cognitive side effects of medications prescribed for maintenance treatment of bipolar disorder, our results indicate that addition AA to a MS has a negative impact on cognitive performance. Quetiapine seemed to be less associated with impairment on neurocognitive measures.