İlköğretim ve ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik düşünme düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Dicle Üniversitesi örneği
Van Hiele geometric thinking levels of candidate math teachers of primary and secondary schools
Yazar: MUSTAFA İLHAN
Danışman: DOÇ. DR. BEHÇET ORAL
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Geometri = Geometry ; Geometri öğretimi = Geometry teaching ; Geometrik düşünme = Gemetric thinking ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematiksel düşünme = Mathematical thinking ; Van Hiele Modeli = Van Hiele Model ; Öğretmenler = Teachers ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada ilköğretim ve ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının Van Hiele geometrik düşünme düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca uygun olarak araştırmada tarama modeli kullanılmıştır.Araştırma 2010-2011 öğretim yılı bahar döneminde yapılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören ilköğretim ve ortaöğretim matematik öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmada çalışma evreninin tamamına ulaşılması hedeflendiğinden örneklem seçimine gidilmemiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında Usiskin (1982) tarafından geliştirilen geometrik düşünme testi kullanılmıştır. Bu test, geometrik düşünme düzeylerinin her biri ile ilgili beş soru olmak üzere toplam 25 sorudan oluşmaktadır. Araştırmadan elde edilen verilerin çözümlenmesinde öğretmen adaylarının geometrik düşünme testinden aldıkları puanlar dikkate alınmıştır. İlköğretim ve ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik düşünme düzeylerinin belirlenmesinde yüzde ve frekans hesapları kullanılmıştır. Araştırmanın verileri parametrik varsayımları yerine getirmediğinden cinsiyet, sınıf ve mezun olunan lise parametrelerinin ilköğretim ve ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik düşünme düzeyleri üzerinde etkili birer değişken olup olmadığı, non-parametrik testler ile belirlenmiştir. Karşılaştırmalarda anlamlılık 0.05 düzeyinde test edilmiştir. İlköğretim ve ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik düşünme düzeylerinin cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Mezun olunan lise türünün ve devam edilen sınıfın geometrik düşünme üzerinde etkili bir değişken olup olmadığının belirlenmesinde ise Kruskal Wallis Varyans analizi kullanılmıştır. Kruskal Wallis varyans analizi sonucunda fark bulunduğu takdirde farkın hangi gruplar arasında anlamlı olduğunu belirlemek için Bonferroni düzeltmeli Mann Whitney U testi uygulanmıştır.Araştırma bulgularına göre, ilköğretim ve ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının büyük bir bölümü bulunması gereken geometrik düşünme düzeyine ulaşamamıştır. İlköğretim ve ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik düşünme düzeyleri arasında anlamlı bir fark görülmemiştir. Cinsiyetin ve mezun olunan lise türünün geometrik düşünme üzerinde etkili birer değişken olmadıkları tespit edilmiştir. Araştırmada ayrıca, ilköğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik düşünme düzeylerinin sınıf değişkenine göre 0.05 düzeyinde anlamlı fark gösterdiği, bu anlamlı farkın 1.-3. sınıfa devam eden öğrenciler arasında olduğu belirlenmiştir. Bu farkın büyüklüğüne karar vermek için etki değerine bakılmıştır. Hesaplanan etki değeri 0.38 olup 1. ve 3.sınıfa devam eden ilköğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik düşünme düzeyleri arasında görülen farkın orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının ise geometrik düşünme düzeylerinin devam ettikleri sınıfa göre anlamlı farklılık göstermediği saptanmıştır. Bu sonuçlara dayalı olarak, uygulamaya ve araştırmaya yönelik öneriler sunulmuştur.Anahtar kelimeler: Geometri, Geometri Öğretimi, Geometrik Düşünme, İlköğretim ve Ortaöğretim Matematik Öğretmen Adayı

Abstract:
This research aims to determine Van Hiele geometric thinking levels of candidate math teachers of primary and secondary schools. Survey method is used with this aim.The research was done in spring semester of 2010 - 2011 academic year. Research universe consists of candidate primary and secondary school math teachers studying at Ziya Gökalp Faculty of Education of Dicle University. Since reaching the whole research universe was aimed, any sampling was not chosen. In collection of data during the research, the geometric thinking test developed by Usiskin (1982) was used. The test consists of total 25 questions of which each 5 questions are about each geometric thinking levels. During the analysis of the datum obtained in the research, the points of the candidate teachers from the geometric thinking test were taken into consideration. Percentage and frequency calculations were done while obtaining geometric thinking level of candidate primary and secondary school math teachers. Since data of the research don't meet the parametric hypothesis, whether gender, class and graduated high school parameters are effective variables on geometric thinking levels of candidate primary and secondary school math teachers were obtained with non-parametric tests. Meaningfulness was tested as 0.05 level in comparisons. Mann Whitney U test was used in order to determine whether geometric thinking levels of candidate primary and secondary school math teachers is changing according to gender. Kruskal Wallis Variance analysis was used to determine whether graduated high school and present class are effective variables on geometric thinking level. If difference was determined as a result of Kruskal Wallis variance analysis, Mann Whitney U test adjusted by Bonferroni was used in order to determine groups in which difference is meaningful.According to research findings, most of the candidate primary and secondary school math teachers couldn't reach the required geometric thinking level. There weren?t any meaningful difference between geometric thinking levels of candidate primary and secondary school math teachers. It is determined that gender and type of graduated high school are not effective variables on geometric thinking. During the research, it is determined that geometric thinking levels of candidate primary and secondary school math teachers differ in relation with class variable and the difference is meaningful between students of first and third classes. The efficacy value was checked to decide the level of difference. As a result of this, it is determined that efficacy value is 0.38 and the difference between geometric thinking levels of candidate primary school math teachers of first and third classes is in medium level. It is also determined that geometric thinking levels of candidate secondary school math teachers don?t differ in relation with their present class. Suggestions for practices and researches were presented based upon these results.Key words: Geometry, Geometry Education, Geometric Thinking, Candidate Primary and Secondary School Math Teacher