Kamu ağız ve diş sağlığı çalışanlarının hasta güvenliği kültürüne yönelik algılarının incelenmesi
Examination of the perceptions of public oral and dental health professionals regarding patient safety culture
Yazar: HATİCE YAŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YILMAZ
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Ağız sağlığı = Oral health ; Ağız ve Diş Sağlığı Merkezleri = Mouth and Dental Healthcare Centers ; Diş klinikleri = Dental clinics ; Güvenlik kültürü = Safety culture ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Hastaneler = Hospitals ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Bu çalışmanın amacı kamu ağız ve diş sağlığı çalışanlarının hasta güvenliği kültürüne yönelik algılarının incelenmesidir. Araştırma tanımlayıcı-kesitsel tipte tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara ilinde bulunan bir kamu ağız ve diş sağlığı merkezi ile bir kamu ağız ve diş sağlığı hastanesinde çalışan 432 uzman diş hekimi, diş hekimi, hemşire, diş klinik destek personeli, sağlık teknikeri, sağlık teknisyeni, sağlık memuru oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise araştırmaya gönüllü olarak katılmak isteyen 200 uzman diş hekimi, diş hekimi, hemşire, diş klinik destek personeli, sağlık teknikeri, sağlık teknisyeni, sağlık memuru oluşturmaktadır. Araştırma verileri, katılımcıların demografik bilgilerinin yer aldığı anket formu ve "Hasta Güvenliği Kültürü Hastane Anketi" ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 20.0 veri tabanına aktarılarak, programda istatistiksel analizlerle değerlendirilmiştir. Hasta Güvenliği Kültürü Hastane Anketi ve alt boyutları normallik testi analizleri yapılarak değerlendirilmiş, verilerin normal dağılmadığı saptanmış gerekli analizler bu doğrultuda planlanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler (ortalama, frekans, standart sapma), Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis-H Testi ve Spearman Korelasyon kullanılmıştır.
Katılımcıların %77,5'inin 25-45 yaş aralığında olduğu, %72,5'inin kadınlardan oluştuğu, %76,5'inin evli olduğu, %46,5'inin lisans ve %13,0 ünün yüksek lisans eğitimi aldığı, %41'inin diş hekimi oldukları görülmektedir. 
Araştırmaya katılanların %93,5'inin hasta ve çalışan güvenliğinin sağlanması konusunda eğitim aldığı, %93,5'inin hasta güvenliği uygulamalarını gerekli gördüğü, %66,0'sının kendisini hasta güvenliği konusunda yeterli gördüğü buna karşın %84,5'inin hasta güvenliği ile ilgili komitelerde etkin rol almak istemediği bulunmuştur.
Araştırmaya katılanlar, çalıştıkları birimi hasta güvenliği konusunda değerlendirmiş olup, %97'si olumlu görüş belirtmiştir. Katılımcılardan%81'inin son on iki ayda hiç hata raporlamadığı tespit edilmiştir. Anketin alt boyutları içerisinde ortalama değeri en yüksek olan 3,73 ortalama değere sahip "Üniteler içinde ekip çalışması" iken ortalama değeri en düşük alt boyut ise 2,24 ile "Hataya karşı cezalandırıcı olmayan yanıt" olarak belirlenmiştir. Hasta Güvenliği Kültürü Hastane Anketinin genel ortalaması ise 3,02 olarak saptanmıştır.
Hasta Güvenliği Kültürü Hastane Anketi alt boyutları ile medeni durum, eğitim düzeyi, kurumda çalışılan pozisyon arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir ilişki tespit edilmişken yaş ve cinsiyet değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.

Anahtar Kelimeler: Hasta Güvenliği, Hasta Güvenliği Kültürü, Ağız ve Diş Sağlığı

Abstract:
The aim of this study is to examine the perceptions of public oral and dental health workers towards patient safety culture. The research was designed in descriptive-cross-sectional type. The population of the research consists of 432 specialist dentists, dentists, nurses, dental clinic support personnel, health technicians, health technicians, health officers working in a public oral and dental health center and a public oral and dental health hospital in Ankara. The sample of the research consists of 200 specialist dentists, dentists, nurses, dental clinical support personnel, health technicians, health technicians, health officers who want to participate in the research voluntarily. The research data were collected with a questionnaire including the demographic information of the participants and the "Patient Safety Culture Hospital Questionnaire". The obtained data were transferred to the SPSS 20.0 database and evaluated with statistical analyzes in the program. Patient Safety Culture Hospital Questionnaire and its sub-dimensions were analyzed by the normality test, and it was determined that the data were not normally distributed, and the necessary analyzes were planned accordingly. Descriptive statistics (mean, frequency, standard deviation), Mann-Whitney U test, Kruskal Wallis-H Test and Spearman Correlation were used to evaluate the data.
77.5% of the participants were between the ages of 25-45, 72.5% were women, 76.5% were married, 46.5% had undergraduate and 13.0% had graduate education, It is seen that 41% of them are dentists.
Of the participants, 93.5% received training on ensuring patient and employee safety, 93.5% considered patient safety practices necessary, 66.0% considered themselves sufficient in patient safety, whereas 84.5% of them considered patient safety. It was found that he did not want to take an active role in committees related to safety.
The participants of the study evaluated the unit they work in regarding patient safety, and 97% of them expressed a positive opinion. It was determined that 81% of the participants did not report any errors in the last twelve months. Among the sub-dimensions of the questionnaire, the highest average value was determined as "Teamwork within the Units" with an average value of 3.73, while the lowest average value was determined as "Non-punitive response to fault" with 2.24. The general average of the Patient Safety Culture Hospital Questionnaire was found to be 3.02.
While there was a statistically significant relationship between the sub-dimensions of Patient Safety Culture Hospital Questionnaire and marital status, education level, and position in the institution, no statistically significant relationship was found between age and gender variables.
Keywords: Patient Safety, Patient Safety Culture, Oral and Dental Health