Kerbelâ vakasından sonra Hz. Ali evlâdının Emevi halifeleriyle ilişkileri (680-720)
The relationships between descents of Ali and Umayyad caliphs after the Karbala incident (680-720)
Yazar: ENES ENSAR ERBAY
Danışman: PROF. DR. LÜTFİ ŞEYBAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Emeviler = Omayyads ; Halifeler = Caliphs ; Hz. Ali = Hz. Ali ; Hz. Hasan = Hz. Hasan ; Hz. Hüseyin = Hz. Hüseyin ; Kerbela = Kerbela ; Kerbela vakası = Kerbela event ; Siyaset = Politics ; Zeynel Abidin = Zeynel Abidin ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Kerbela hadisesi İslâm tarihini önemli ölçüde etkilemiş bir olaydır. Vakanın akabinde İslâm toplumu içerisinde yaşananlar düşünüldüğünde; bu olayın tarihin seyrini ne denli değiştirdiği pek önem arz eden bir husus olmuştur. Üzerine din, edebiyât ve tarih alanında geniş bir literatür oluşmuş ve özellikle Şii gelenek; kendisini bu alanlar üzerinden tanımlama, tanıtma ihtiyacı gütmüştür. Ehl-i sünnetin de Kerbelâ'ya kayıtsız kaldığı söylenemez. Kerbelâ vakasının dinî fırkaların oluşumuna kaynaklık etmesinin yanında, devletlerin siyâseten kaderini de etkileyen bir hususiyeti vardır. Devletlerin kaderini etkileyen bir vakanın; hâdisenin doğrudan muhatapları olan Hz. Ali evlâdının siyâsî tavrını da etkileyeceği, onların toplumsal, tarihî ve dinî rollerine veya bu rollere karşı geliştirilecek tepkilere kaynaklık edeceği muhakkaktır. Hz. Ali evlâdının Kerbelâ vakasından Ömer b. Abdülâziz dönemi sonuna kadar olan 680-720 arası 40 yıllık bir sürece tekâbül eden Emevî hilâfetiyle ilişkileri incelenerek dostluklar, düşmanlıklar ve temaslara değinilmeye çalışılmıştır. Geniş çeşitliliği muhtevi olan bu ilişkiler incelenirken, Zeynelâbidîn Ali bin Hüseyin, Muhammed İbnü'l-Hanefiyye ve oğlu Ebû Hâşim, Hz. Ali'nin diğer oğulları ve torunları üzerine yoğunlaşılmış ve özellikle siyâsî temaslar mercek altına alınmıştır. Ömer b. Abdülâziz dönemi müsbet ilişkilerin arttığı bir zaman dilimi olması nedeniyle kısa sürse de pozitif imajın çizildiği bir süreç olmuş; bu dönem ayrıntılı bir şekilde incelenmeye çalışılmıştır. Diğer yandan iki taraf arasında gerçekleştirilen evlilikler de tarihçi için kıymet-i harbiyesi yüksek bilgilerdir. Bu nedenle ayrı bir bölüm halinde ele alınmıştır.

Abstract:
The incident of Karbala is an event that has significantly influenced the history of Islam. Considering what happened in the Islamic community following the incident; the way this event has changed the course of history has been a very important issue. A large literature on religion, history and especially Shiite tradition has been emerged. This tradition has the needed to identify and promote itself through these areas. Ahl al-Sunnah does not remain indifferent to Karbala also. In addition to the fact that the Karbala case is a source of religious sects, it had a characteristic that affected the political destiny of the states. A case affecting the destiny of states; It will certainly be a source of influence on the political attitude of the descents of Ali, and their reaction to their social, historical and religious roles or the reactions to be developed against these roles. The relationship between the corresponding of the umayyad in the era starting from the son of Ali until ther era of Omar bin Abd al-Aziz in the case of Karbala between the period; 680-720, 40 years in total has been studied to discuss friendships, hostilities and contacts. While examining these relations with wide variety, Zayn-Al Abidin Ali bin Hussain, Muhammad Ibn al-Hanafiyya and his son Abu Hashim, Ali's other sons and grandchildren were focused on and especially political contacts where taken unther the spotlight. The period of Omar bin Abd al-Aziz was a time period in which positive relationships were increased, that's why even though it was for a short amount of time, it was a process where a positive image was drawn. This period has been tried to be examined more in detail. On the other hand, marriages carried out between the two parties are high-esteemed information for the historian. Therefore, it is handled in a separate section.