Hemodiyaliz hastalarında faz açısının beslenme durumu ve yaşam kalitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of phase angle with nutritional status and quality of life in hemodialysis patients
Yazar: ELİF İRADELİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMA ÇALAPKORUR
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma, hemodiyaliz (HD) tedavisi alan hastalarda biyoelektrik empedans cihazı ile belirlenen faz açısı değerinin beslenme durumu ve yaşam kalitesi ile ilişkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma Kasım 2021 ve Şubat 2022 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi Semiha Kibar Organ Nakli ve Diyaliz Hastanesinde haftada üç gün HD tedavisi alan 18 yaş üzerinde 51'i kadın 47'si erkek olmak üzere 98 hasta ile yürütülmüştür. Katılımcılara ait sosyodemografik özellikler, hastalık durumu ve beslenme alışkanlıkları bir anket formu aracılığıyla sorgulanmış; antropometrik ölçümleri alınmış, vücut analizleri yapılmış ve el kavrama gücü kaydedilmiştir. Beslenme durumunun saptanmasında Malnütrisyon İnflamasyon Skoru (MIS) ve Nutrisyonel risk skoru-2002 (NRS-2002) tarama araçları kullanılmış; diyaliz öncesi gün, diyaliz günü ve diyaliz sonrası gün olmak üzere üç günlük besin tüketim kayıtları alınmıştır. Hastaların fiziksel aktivite düzeyi Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Formu (IPAQ-SF),  yaşam kalitesi Böbrek Hastalığı Yaşam Kalitesi Kısa Formu-36 (KDQOLTM-36) ile belirlenmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 55,51±11,96 yıl olarak hesaplanmıştır. Hastaların faz açısı değeri ortalaması 5,1˚±1,1˚ olarak belirlenmiştir. Nutrisyonel risk skoru-2002 kullanılarak gerçekleştirilen ROC analizi sonucunda faz açısı kesim noktası 4,85˚ olarak hesaplanmıştır (p<0,05). Çalışmaya dâhil edilen bireylerin beslenme durumu değerlendirildiğinde NRS-2002'ye göre %16,7'sinde, MIS'a göre %67,3'ünde ve faz açısı kesme noktasına göre % 46,9'unda malnütrisyon riski tespit edilmiştir. Faz açısı ile MIS puanı (r:-0,302; p:0,003) ve NRS-2002 puanı (r:-0,237; p:0,017) arasında negatif yönlü bir korelasyon saptanmıştır. Faz açısı 4,85˚'den büyük olan hastaların KDQOLTM-36 fiziksel ve mental komponent alt boyut puanları 4,85˚'den küçük olan hastalardan daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Faz açısı beslenme durumunun saptanmasında, yaşam kalitesinin ve fiziksel aktivite düzeyinin belirlenmesinde kullanışlı bir parametredir.
Anahtar Kelimeler: Beslenme durumu; El kavrama gücü; Faz açısı; Hemodiyaliz; Yaşam kalitesi.

Abstract:
This study was carried out to determine the relationship between the phase angle value determined by the bioelectrical impedance device and the nutritional status and quality of life in patients receiving hemodialysis (HD) treatment. The study was conducted with 98 patients, 51 female and 47 male, over the age of 18 who received HD treatment three days a week at Erciyes University Semiha Kibar Organ Transplantation and Dialysis Hospital between November 2021 and February 2022. Sociodemographic characteristics, disease status and nutritional habits of the participants were questioned through a questionnaire, anthropometric measurements were taken, body analyzes were made and hand grip strength was recorded. Malnutrition Inflammation Score (MIS) and Nutritional Risk Score-2002 (NRS-2002) screening tools were used to determine nutritional status; three-day food consumption records were taken, including the day before dialysis, the day of dialysis, and the day after dialysis. The physical activity level of the patients was determined by the Physical Activity Questionnaire-Short Form (IPAQ-SF), and the quality of life was determined by the Kidney Disease Quality of Life Short Form-36 (KDQOLTM-36). The mean age of the participants was calculated as 55,51±11,96 years. The mean phase angle value of the patients was determined as 5,1˚±1,1˚. As a result of the ROC analysis performed using the NRS-2002, the phase angle cutoff point was calculated as 4,85˚ (p<0,05). When the nutritional status of the individuals included in the study was evaluated, the risk of malnutrition was determined in %16,7 according to NRS-2002, %67,3 according to MIS and %46,9 according to the phase angle cutoff point. A negative correlation was found between phase angle and MIS score (r:0,302; p:0,003) and NRS-2002 score (r:-0,237; p:0,017). The KDQOLTM-36 physical and mental component sub-dimension scores of patients with phase angle greater than 4,85˚ were found to be higher than those of patients with a phase angle less than 4,85˚ (p<0,05). Phase angle is a useful parameter in determining nutritional status, quality of life and physical activity level.
Key Words: Handgrip strength; Hemodialysis; Nutritional status; Phase angle; Quality of life.