Yüzmede farklı ısınma protokollerinin kulaç mekaniği, kan laktat düzeyleri ve performansa etkilerinin MCT1 geni ile ilişkilendirilmesi
The effects of different warm-up protocols on stroke mechanics, blood lactate levels, performance, relationship of MCT1 gene in swimming
Yazar: BENİL KISTAK ALTAN
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE İLHAN ODABAŞ
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Genler = Genes ; Isınma = Warming ; Laktatlar = Lactates ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen ; Yüzme = Swimming ; Yüzücüler = Swimmers

Özet:
Bu araştırmanın amacı; üç farklı ısınma protokolünün (kritik hız (KH); ayak, drill, yüzme (ADY); kritik hız, ayak, drill, yüzme (KHADY)) ve ısınma yapılmadan (IY) 4x50 metre (m) maksimal karışık yüzme testinde kulaç mekaniğine, kan laktat düzeylerine, performansa akut ile kronik etkilerinin incelenmesidir. Ayrıca kan laktat düzeylerinin ve bitiş sürelerinin monokarboksilat taşıyıcı 1 (MCT1) geni ile ilişkisinin değerlendirilmesidir. Araştırmaya 12-15 yaş grubunda olan (n=33 kız; 27 erkek) toplam 60 yüzücü gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmanın başlangıcında ve sonunda araştırma grubunun antropometrik ölçümleri yapılmış, araştırma grubuna izokinetik omuz kuvveti testi uygulanmıştır. Sonrasında yüzücüler KH, ADY, KHADY, IY ısınmalarını ilgili antrenör eşliğinde uygulamışlardır. Suda yapılan ısınmanın ardından yüzücüler, 10 dk karada pasif olarak dinlendikten sonra yüzücülerden 4x50 m karışık maksimal yüzme performansını sergilemeleri istenmiştir. Yüzme performansı sırasında yüzücülerin kulaç mekaniği parametreleriyle sağ-sol omuz açıları hesaplanmıştır. Yüzücülerin her 50 m performansı sonrasında kalp atım sayısı Polar OH1 marka polar sensörlü kalp atım sayısı ölçer yardımıyla ölçülmüştür. Performans öncesi ve sonrasında yüzücülerin laktat değerleri parmak ucundan Lactate Scout+ marka laktat analiz cihazı ile alınmıştır. Test bitiminden hemen sonra yüzücülerin algılanan zorluk dereceleri kaydedilmiştir. MCT1 gen analizi için ağız içi epitel hücre örnekleri alınmıştır. Ön ölçümlerin ardından yüzücüler; üç gruba ayrıldıktan sonra 8 hafta boyunca istenilen KH, ADY, KHADY ısınma protokolünü antrenman başlangıcında uygulamışlardır. 8 haftanın sonunda araştırmanın başlangıcında yapılan test protokolleri tekrarlanmıştır. Araştırma, Haliç Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimince desteklenmiştir (HBAP-III-3). Araştırmada verilerin analizi için IBM SPSS 24.0 programı kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Skewness-Kurtosis değerleriyle ("-2,0" ile "+2,0") karar verilmiştir. Paired-Samples t test, Independent t test, One-Way ANOVA, Repeated Measures ANOVA, Ki-Kare testi kullanılmıştır. Güven aralığı p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmada yüzücülerin müsabaka öncesinde uyguladıkları farklı su içi ısınma protokollerinin fizyolojik ve biyomekanik parametrelere akut etkisinin var olduğu kanıtlanmıştır. MCT1 baskın genotipinin LA ve bitiş süresi ile pozitif yönde ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Yüzme, Isınma, Kulaç Mekaniği, Kan Laktat, MCT1.

Abstract:
The purpose of this research; the acute and chronic effects of three different warm-up protocols (critical velocity (KH); kick, drill, swimming (ADY); critical velocity, kick, drill, swimming (KHADY)); no warm-up (IY) on stroke mechanics, blood lactate in the 4x50m maximal mixed swimming test. In addition, it's to evaluate the relationship of blood lactate and end time with monocarboxylate transporter 1 (MCT1) gene. A total of 60 swimmers in 12-15 age group (n=33 girls; 27 boys) participated in the study voluntarily. Anthropometric measurements were made at the beginning and end of the study, and isokinetic shoulder strength test was applied. Afterwards, swimmers performed KH, ADY, KHADY, IY and were asked to perform mixed maximal of 4x50m. During performance, right-left shoulder angles and stroke mechanics parameters were calculated. After each 50m, their heart rate was measured with the Polar OH1. The lactate of them were taken from the fingertips with a Lactate Scout+ pre-post performance. The ratings of perceived exertion of the swimmers were recorded immediately. Intraoral epithelial cell samples were taken for MCT1. After the preliminary measurements, all swimmers were divided into three groups, applied the desired KH, ADY, KHADY warm-up protocol for 8 weeks at the beginning of the training. At the end of 8 weeks, the test protocols made at the beginning of the study were repeated. This work was supported by Halic University Scientific Research Coordinator (HBAP-III-3). IBM SPSS 24.0 program was used for data analysis. The conformity of the data to the normal distribution was determined by the Skewness-Kurtosis values. Paired-Samples t-test, Independent t-test, One-Way ANOVA, Repeated Measures ANOVA and Ki-Kare test were used (p<0.05). It has been proven that different warm-up protocols applied before the competition have an acute effect on physiological and biomechanical parameters. It was determined that MCT1 dominant genotype had positive relationship with lactic acid and end time.
Keywords: Swimming, Warm-up, Stroke Mechanics, Blood Lactate, MCT1.