Türk halk anlatılarında dev motifi
Giant motif in Turkish folk narratives
Yazar: SERDAR DENİZ ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. ESMA ŞİMŞEK
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Devler = Giants ; Efsaneler = Mythologies ; Halk bilimi = Folklore ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Mitoloji = Mitology ; Sözlü edebiyat = Oral literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature

Özet:
Kolektif bilinç dışının içerikleri olan halk anlatıları, gerçek ve hayal düzleminde sentezlenen bir dünyanın kapılarını sınırsızca aralar. Bu kapının ardındakiler bilinen/bilinmeyen bir âlemin sembollerle kurulu dünyasından ibarettir. 
Halk anlatılarında bilinçli ya da bilinçsiz olarak metnin içerisine şifrelenen semboller, kadim zamanlardan modern dönemlere kadar bir milletin zengin kültürünün yansıması olarak çözümlenmeyi beklemektedir. Millet hafızasında şifrelenen bu kültürel kodların çözümlenmesi ile kolektif ruh da evrensel bütünlükte yerini almaktadır. Millî bir sembolden evrensel bir sembole uzanan kültürel kodlardan biri de gerçek ve hayal düzleminde birleşen/bütünleşen devlerdir. Geçmişten günümüze halk muhayyilesinde yaşatılan ve üzerine derin anlamlar yüklenen devler; fiziki, tasavvufi ve felsefi boyutuyla çok geniş perspektifte ele alınabilecek bir semboldür. 
Makrokozmosta mikrokozmos olan insanoğlu, sembolik yolculuğunda, mitik olan devlerle birlikte yol almaktadır. Halk anlatılarında dev görüntüsünde karşımıza çıkan bu evrensel sembol; oldukça güçlü ve çeşitli anlamlarıyla bilince ulaşmaktadır. Olumlu ve olumsuz yönleriyle farklı varoluş biçimlerine gönderme yapan devler, görünenin dışında görünmeyeni de ruha yansıtan bir semboldür. Bu bağlamda devler, yaşama çok yönlü değer katan, insan hafızasında ve hayatında yol gösterici boyutta sembolik bir göstergedir.
Anahtar Kelimeler: Dev, halk anlatıları, sembol, mitoloji, arketip, motif.

Abstract:
Folk narratives which are the contents of collective unconscious, unrestrictedly opens the gates of a world synthesized in the real and imaginary world. Behind the folk narratives are the contents of a known and unknown world with symbols.
Symbols encoded into the text consciously or unconsciously in folk narratives are expected to be analyzed as a reflection of the rich culture of a nation from ancient times to modern times. With the analysis of these cultural codes encoded in the memory of the nation, collective spirit also takes its place in the universal integrity. One of the cultural codes extending from a national symbol to a universal symbol is the giant that exist in the real and imaginary context. Giants living in the imagination of the people from past to present with deep meanings are symbol that can be considered in a very wide perspective with its physical, mystical and philosophical dimensions.
The human being, the microcosm in the macrocosm, travels with the mythic giants in his symbolic journey. This universal symbol, which is seen as a giant in folk narratives reaches consciousness with its powerful meanings. Giants referring to different forms of existence with positive and negative aspects are symbol that reflects the visible except non visible to the soul. In this context, the giants are a symbolic indicator in the way of human memory and life that adds versatility to life.
Key Words: Giant, folk narratives, symbol, mythology, archetype, motif.