Okul dışı öğrenme programlarına yönelik görsel kültür temelli görsel sanatlar etkinliklerinin geliştirilmesi ve uygulanması: Bir eylem araştırması
Developing and implementing visual culture based visual arts activities for out-of-school learning programs: An action research
Yazar: CEREN TEKİN KARAGÖZ
Danışman: PROF. ŞENİZ AKSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Görsel kültür = Visual culture ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Okul dışı öğrenme = Out-of-school learning ; Toplum temelli sanat eğitimi = Community-based art education ; Yaşam boyu öğrenme = Lifelong learning

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, çocuk ve ebeveynlerinin birlikte görsel sanatlar eğitimi etkinliklerine katılmaları sonucunda hayat boyu öğrenen olmalarına yönelik sürecin incelenmesi ve bireysel gereksinimler doğrultusunda toplumun ihtiyaçları gözetilerek hayat boyu öğrenmenin ön plana çıkarıldığı toplumsal dönüşümü sağlayacak bir programın yürütülmesidir. Aynı zamanda toplum temelli sanat eğitimi, görsel kültür ve sanat eğitimi bağlamında gerçekleştirilen etkinliklerin aileler üzerindeki etkisini incelemeyi de amaçlamaktadır. Bu bağlamda araştırma, toplum temelli sanat eğitimi ve görsel kültür sanat eğitiminin  çocukların ve ebeveynlerin üzerindeki etkisini incelemek olarak düşünüldüğünden nitel araştırma yöntemlerinden uygulayanın aynı zamanda araştırmacı olduğu eylem araştırması ile desenlenmiştir. Araştırma 2019 yılında 12 Haziran- 29 Ağustos tarihleri aralığında 10 hafta süreyle okul dışı öğrenme ortamı olarak değerlendilen bir kurumda gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya dahil olan katılımcılar 8 çocuk ve 6 ebeveynden oluşmaktadır. Araştırmanın katılımcılarının belirlenmesinde amaçlı örnekleme türlerinden 'tipik durum örneklemi' kullanılmıştır. Araştırma verilerinin elde edilmesinde, görüşme, gözlem ve eğitsel gelişim dosyası (portfolyo) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde ise iki kodlayıcının derinlemesine analiz yaptığı içerik analizi be betimsel- yorumlayıcı analiz yöntemleri kullanılmıştır. Ortaya çıkan bulgular "Gerçekleştirilen programın süreç ve sonuç değerlendirmeleri" ve "Katılımcıların, katılımcı olmayan ebeveynlerin ve kurum yöneticisinin gerçekleştirilen eğitim programına dair görüşleri" temalarına indirgenmiştir. Bu temalar araştırmanın alt amaçları çerçevesinde yorumlanmış ve sonuçlara ulaşılmıştır. Sonuçlar ilgili alanyazındaki araştırmalar ile karşılaştırılarak tartışılmış ve sonrasında kuramcılara ve uygulamacılara yönelik öneriler ortaya konmuştur. Sonuç olarak, geliştirilen toplum ve görsel kültür temelli görsel sanatlar eğitimi programının hayat boyu öğrenen olma istekliliğin artırılması ve eğitim ortamlarında yaratılan farklılık ile eğitim istekliliği sağlaması çerçevesinde etkili bir program olduğu görülmüştür. Görsel kültürün anlaşılması ve görsel kültür eğitimi yöntemleriyle sorgulama ve yorumlama kültürünün geliştirilmesi, güncel eserlerin, geleneksel sanatların ve/veya sanat tarihi alanyazınına girmiş sanat eserlerinin anlaşılması ve görsel kültür eğitiminde kullanılması yönünde farkındalık kazandırarak, programın görsel kültür temelli eğitim bağlamında uygulanabilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim etkinlikleri ile yaşanılan mikro çevreyi değiştirme yönünde çabaların olmasıyla toplumun eğitim dönüşümüne katkı sağlanması, sivil toplum örgütleri ya da vakıflar aracılığıyla, eğitim ortamlarına isteyenlerin eşit ulaşımının sağlaması ve bu açıdan sosyal adaletin sağlanmasına katkıda bulunduğu da ortaya çıkan sonuçlardandır. Ayrıca uygulanan görsel sanatlar eğitimi programının aile ile etkileşime geçilmesi, ev içerisindeki iletişimin artması ve aile ile kaliteli zaman geçirilmesi ile ilgili isteklilik sağlama gibi amaçlara ulaşmada kullanılabilecek nitelikte olduğu söylenebilir.

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the process of being a lifelong learner as a result of the participation of children and their parents in visual arts education activities and to carry out a program that will provide social transformation in which lifelong learning is brought to the fore by considering the needs of the society in line with individual needs. It also aims to examine the impact of activities carried out in the context of community-based arts education, visual culture art education on families. In this context, the research was designed with action research, which is also a researcher, was considered to examine the impact of community-based arts education and visual culture art education on children and parents. The research was carried out in out of school organisation for 10 weeks between June 12 and August 29, 2019. 8 children and 6 parents participated the research study. "Typical case sampling", which is one of the purposeful sampling types, was used to determine the participants of the research. Interview, observation, and portfolio were used to obtain the research data. In the analysis of the data, the content analysis method, analyzed in-depth, was used. The resulting findings were reduced to the main themes of "Participants' readiness, knowledge and interests in the program", "Process and outcome evaluations of the program" and "Opinions of the participants, non-participant parents, and employees of the institution about the training program" was caried out. These themes were interpreted within the framework of the sub-objectives of the research and conclusions were reached. The results are discussed by comparing them with the researches in the related literature and then suggestions for theorists and practitioners are presented. As a result, the developed arts and culture-based visual arts education program; increasing the willingness to be a lifelong learner, providing educational willingness with the difference created in educational environments, understanding visual culture and developing culture of inquiry and interpretation with visual culture education methods, understanding contemporary works, traditional arts and / or works of art that have entered the history of art history and use them in visual culture education to contribute to the education transformation of the society through efforts to change the microenvironment, through educational activities, to provide equal access to those who want to the educational environment through non-governmental organizations or foundations and to contribute to the provision of social justice in this respect, to interact with the family, to increase communication within the home and It can be said that it can be used to achieve goals such as providing willingness to spend quality time with the family.