Gömük 3. molar cerrahisi sonrası trombositten zengin fibrin (TZ) kullanımının kemik ve yumuşak doku iyileşmesine etkilerinin klinik ve radyografik değerlendirilmesi
Clinical and Radiographic Evaluation of the Effects of Platelet Rich Fibrin (PRF) on the Bone and Soft Tissue Healing After Impacted Third Molar Surgery
Yazar: JEYHUN MAMMADOV
Danışman: PROF. DR. BÜKET AYBAR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Azı dişi-üçüncü = Molar-third ; Azı dişleri = Molar ; Diş çekimi = Tooth extraction ; Diş-gömülü = Tooth-impacted ; Fonksiyonel iyileşme = Recovery of function ; Kırık iyileşmesi = Fracture healing ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Trombositten zengin fibrin = Platelet rich fibrin ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Giriş ve amaç: Gömülü üçüncü molar dişlerin cerrahi çekimi sonrasında oluşan ağrı, trismus ve ödem gibi rahatsızlıklar ve çekim soketindeki kemikleşmenin gecikmesi hastaların yaşam kalitesini düşürmektedir. Çalışmamızın amacı, trombositten zengin fibrinin alt üçüncü molar dişlerin cerrahi çekimleri sonrasında görülen ağrı, trismus ve ödem gibi komplikasyonlara ve çekim soketindeki kemik regenerasyonuna olan etkilerinin araştırılmasıdır. 
Gereç ve yöntem: Bu randomize, split-mouth çalışmaya bilateral simetrik alt gömülü dişleri olan 25 hasta dahil edilmiştir. Cerrahi çekimler aynı oral cerrah tarafından en az 15 günlük arayla iki farklı seansta yapılmıştır. Her hastada çekim soketlerinden yalnız birine randomize şekilde trombositten zengin fibrin uygulanmış, diğer tarafa ise trombositten zengin fibrin uygulanmamıştır. Postoperatif 2. ve 7. günlerdeki kontrollerde ağrı, ödem ve trismus parametreleri kaydedilmiştir. Çekim soketlerindeki kemik dansitesi de 1.ve 3. aylarda elde edilen periapikal grafiler üzerinde Adobe Photoshop CS3 programının histogram griskalası kullanılarak radyografik olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Trombositten zengin fibrin uygulanan grupta, ağrı, ödem ve trimus değerleri ve kemik dansitesi skorları açısından kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklar oluşmadığı görülmüştür.
Sonuç: Çalışmanın sonuçlarına göre alt üçüncü molar cerrahisi sonrasında görülen ağrı, ödem ve trismus gibi komplikasyonların azaltılmasında ve kemik regenerasyonun hızlandırılmasında trombositten zengin fibrinin ciddi düzeyde pozitif etkisinin olmadığı görülmüştür.
Anahtar kelimeler: Trombositten zengin fibrin, ağrı, ödem, trismus, gömülü diş

Abstract:
İntroduction and purpose: Postoperative complications such as pain, trismus, oedema and delayed bone healing after third molar surgery reduce the quality of life of the patients. The aim of the study was to evaluate the effects of autologous platelet-rich ﬁbrin on bone regeneration and complications such as edema, pain and maximum mouth opening (trismus) following impacted mandibular third molar extraction.
Materials and Methods: 25 patients with bilateral symmetric impacted mandibular third molars were enrolled in this split‑mouth randomized study to receive surgery. Patient underwent two separate surgical procedures, with a minimum interval of 15 days between them, always performed by the same surgeon. The platelet rich fibrin was randomly placed in one of the extraction sockets, whereas the other socket was left without treatment. Pain, edema and trismus parameters were recorded at postoperative 2nd and 7th days. The bone density of both extraction sockets were evaluated on periapical radiography using gray level histogram of Adobe Photoshop CS3 programme and compared on postoperative first and third month.
Result: Statistical analyses revealed that there were no significant differences between the control and PRF groups regarding postoperative pain, swelling, and trismus, also bone density values.
Conclusion: This study showed that platelet-rich fibrin use had no significant effect on the postoperative pain, swelling, trismus and bone healing after impacted third molar surgery.
Key words: Platelet-rich fibrin, pain, swelling, edema impacted third molar