Ardışık ve devamlı şelasyonun biyoseramik bir patın dentin tübül penetrasyonu üzerindeki etkileri: Bir konfokal lazer taramalı mikroskop çalışması
The effects of sequential and continuous chelation on dentine tubule penetration of a bioceramic sealer: A confocal laser scanning microscopy study
Yazar: MUHARREM BATUR
Danışman: DOÇ. DR. MERVE YENİÇERİ ÖZATA
Dicle Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı / Endodonti Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu tez çalışması, iki farklı ardışık şelasyon ajanı ile [Etilen Diamin Tetraasetik Asit (EDTA) ve Glikolik Asit (GA)], devamlı şelasyon ajanı olan Dual Rinse HEDP'nin, üç farklı irrigasyon aktivasyon tekniği [Geleneksel Şırınga İrrigasyonu (GŞİ), Pasif Ultrasonik İrrigasyon (PUİ), ve XP-endo Finisher (XPF)] ile aktive edildiğinde bir biyoseramik patın dentin tübüllerine olan penetrasyonunu değerlendirmeyi amaçlar.
Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmaya 99 adet çekilmiş sağlam insan mandibular premolar dişi dahil edildi. İrrigasyon rejimine göre üç ana gruba ve aktivasyon tipine göre üç alt gruba ayrıldı. Ana gruplar şöyle sıralandı: Grup 1: Sodyum hipoklorit (NaOCl) + EDTA (%17) (n=33), Grup 2: NaOCl + GA (%17) (n=33) ve Grup 3: NaOCl ve Dual Rinse HEDP karışımı (n=33). Alt gruplar ise şu şekilde sıralanmıştır: Grup a: GŞİ (n=33), Grup b: PUİ (n=33) ve Grup c: XPF (n=33). Grup 1 ve Grup 2 de irrigasyon rejimi 15 ml %5'lik NaOCl ardından 5 ml şelatör kullanılmasıyla gerçekleştirilirken, Grup 3'te solüsyon hacmini eşitlemek için Dual Rinse HEDP, 20 ml %5'lik NaOCl ile kombine edilerek kullanıldı. Örnekler 5 ml distile su ile yıkanarak, kağıt konlar ile kurutuldu. Dişler plastik kalıplar yardımıyla akriliğe gömüldü. Ardından tek kon tekniği ile AH Plus® Biyoseramik kanal patı kullanılarak dolduruldu. Apikal ve orta bölgeden 1 mm kalınlığında yatay kesitler alınarak konfokal mikroskop altında penetrasyon derinliği, yüzdesi ve alanı açısından incelendi. Veriler Shapiro-Wilk testi ve üç yönlü Robust ANOVA testi ile analiz edildi.
Bulgular: Aktivasyon tipi ve solüsyon ana etkisine göre, gruplar arasında penetrasyon derinliği, yüzdesi ve alanı açısından anlamlı bir farklılık yoktur (p>0,05). Kesitin ana etkisine bakıldığında ise; apikal kesitte penetrasyon parametreleri, orta kesitten anlamlı derecede daha azdır (p=0,001). Aktivasyon tipi ve solüsyon etkileşimine bakıldığında; EDTA-GŞİ ve Dual Rinse HEDP-XPF grupları, XPF-EDTA grubundan daha az penetrasyon derinliği göstermiştir (p=0,024). Yine bu etkileşimde en yüksek penetrasyon alanı ortalaması GA-PUİ grubunda iken en düşüğü EDTA-GŞİ grubunda elde edilmiştir (p=0,005).  Aktivasyon tipi-kesit ve solüsyon-kesit etkileşimlerine ölçülen üç parametrede de gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık yoktur (p>0,05). Aktivasyon tipi, solüsyon ve kesit etkileşimine bakıldığında; penetrasyon derinliği Dual Rinse HEDP-GŞİ-Orta kesit grubunda en yüksekken, EDTA-PUİ-Apikal kesit grubunda en düşüktü  (p=0,029). En yüksek penetrasyon yüzdesi Dual Rinse HEDP-XPF-Orta kesit grubunda iken, Dual Rinse HEDP-GŞİ-Apikal kesit grubunda en düşüktü (p=0,041) Yine bu üçlü etkileşime göre; en yüksek penetrasyon alanı GA-PUİ-Orta kesit grubunda elde edilmişken, en düşük değerler GA-GŞİ-Apikal kesit ve Dual Rinse HEDP-PUİ-Apikal kesit gruplarında elde edilmiştir (p=0,042).
Sonuç: Farklı irrigasyon aktivasyon sistemleri altında uygulanan devamlı şelasyon ile geleneksel ardışık şelasyon protokolleri, biyoseramik pat penetrasyonu açısından birbirine üstünlük göstermemiştir. Kullanılacak olan aktivasyon sistemi, uygulanacak şelasyon protokolünün seçiminde önemli bir değişkendir. Apikalde şelatör ve aktivasyon kombinasyonları yetersiz kalmıştır.
Anahtar Kelimeler: Devamlı şelasyon, ardışık şelasyon, pat penetrasyonu, konfokal lazer taramalı mikroskop, irrigasyon aktivasyonu.

Abstract:
Objective: This thesis aims to evaluate the penetration of a bioceramic sealer into dentin tubules when activated with three different irrigation activation techniques [Conventional Syringe Irrigation (CSI), Passive Ultrasonic Irrigation (PUI), and XP-endo Finisher (XPF)] using two different sequential chelating agents [Ethylenediaminetetraacetic Acid (EDTA) and Glycolic Acid (GA)], and a continuous chelating agent, Dual Rinse HEDP.

Materials and Methods: This study included 99 extracted intact human mandibular premolar teeth. They were divided into three main groups according to the irrigation regimen and three subgroups according to the activation type. The main groups were Group 1: Sodium hypochlorite (NaOCl) + EDTA (17%) (n=33), Group 2: NaOCl + GA (17%) (n=33), and Group 3: NaOCl and Dual Rinse HEDP mixture (n=33). The subgroups were: Group a: CSI (n=33), Group b: PUI (n=33), and Group c: XPF (n=33). In Groups 1 and 2, the irrigation regimen consisted of 15 ml of 5% NaOCl followed by 5 ml of the chelator, while in Group 3, to equalize the solution volume, Dual Rinse HEDP was used in combination with 20 ml of 5% NaOCl. Samples were rinsed with 5 ml of distilled water and dried with paper points. The teeth were embedded in acrylic using plastic molds. They were then filled using AH Plus® Bioceramic sealer with the single cone technique. Horizontal sections of 1 mm thickness were taken from the apical and middle regions and examined under a confocal microscope for penetration depth, percentage, and area. Data were analyzed using the Shapiro-Wilk test and three-way Robust ANOVA test.

Results: According to the main effects of activation type and solution, there was no significant difference in penetration depth, percentage, and area among the groups (p>0.05). Regarding the main effect of the section, penetration parameters in the apical section were significantly less than those in the middle section (p=0.001). Examining the interaction of activation type and solution, the EDTA-CSI and Dual Rinse HEDP-XPF groups showed less penetration depth than the XPF-EDTA group (p=0.024). The highest mean penetration area was in the GA-PUI group, while the lowest was in the EDTA-CSI group (p=0.005). No statistically significant differences were observed in the three parameters measured among groups in the activation type-section and solution-section interactions (p>0.05). In the interaction of activation type, solution, and section, the highest penetration depth was found in the Dual Rinse HEDP-CSI-Middle section group, and the lowest was in the EDTA-PUI-Apical section group (p=0.029). The highest penetration percentage was in the Dual Rinse HEDP-XPF-Middle section group, and the lowest was in the Dual Rinse HEDP-CSI-Apical section group (p=0.041). The highest penetration area was obtained in the GA-PUI-Middle section group, while the lowest values were found in the GA-CSI-Apical section and Dual Rinse HEDP-PUI-Apical section groups (p=0.042).

Conclusion: Continuous chelation protocols applied under different irrigation activation systems did not show superiority over traditional sequential chelation protocols regarding bioceramic sealer penetration. The activation system is an essential variable in selecting the chelation protocol to be applied. Chelator and activation combinations were insufficient in the apical region.

Keywords: Continuous chelation, sequential chelation, sealer penetration, confocal laser scanning microscope, irrigation activation.