Hipoksik iskemik ensefalopati hastalarının psikomotor duyu ve davranış gelişimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of psychomotor behavioral and sensory development in hypoxic ischemic encephalopathy patients
Yazar: SELİN AKYÜZ OKTAY
Danışman: PROF. DR. KIVILCIM GÜCÜYENER
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Ensefalopati = Encephalopathy ; Hipoksi = Hypoxia ; Nörogelişimsel bozukluklar = Neurodevelopmental disorders ; Psikomotor beceriler = Psychomotor skills ; Psikomotor davranışlar = Psychomotor behaviours ; İskemi = Ischemia

Özet:
Giriş: Hipoksik iskemik ensefalopati(HİE), perinatal asfiksi ve/veya hipoksik beyin hasarının gösterilebildiği neonatal ensefalopatiler olarak tanımlanmaktadır. Bilinen tek nöroprotektif tedavisi terapötik hipotermidir. Erken dönemde ölüm ve çoklu organ hasarına sebep olabileceği gibi, uzun dönemde serebral palsiye, nörogelişimsel geriliklere, davranış sorunlarına ve duyusal sorunlara neden olabilmektedir.
Amaç: Bu çalışmanın amacı, HİE hastalarının klinik özelliklerini ve nörogelişimsel testlerinin sonuçlarını incelemek ve hastaların davranış ve duyu profillerini ortaya koyarak bunlar arasındaki ilişkinin belirlenmesini sağlamaktır.
Gereç ve Yöntem: Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nöroloji Bilim Dalı'nda HİE tanısı ile takipli, 49 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Bu hastaların demografik ve klinik özellikleri, nörogelişimsel testlerinin sonuçları, davranış paternleri ve duyu profilleri incelenmiştir. Hastaların klinik özelliklerine göre nörogelişimsel testleri, davranış ve duyu profilleri, nörogelişimsel testlerine göre davranış ve duyu profilleri analiz edilmiş ve davranış paternleriyle duyu paternleri arasındaki ilişki incelenmiştir.
Bulgular: Nörogelişimsel testlerin sonuçları hastalığın evresine, hipotermi yöntemine göre farklılık göstermemiştir. İlk bir yaşta uygulanan gelişimsel testlerde gerilik saptanan hastaların çoğunun, iki yaşta uygulanan gelişimsel testlerde normal sınırlara geldiği görülmüştür. Örneklemi oluşturan hastaların çoğunda davranışsal sorun görülmemekle birlikte, beş hastada dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) düşündürecek sonuçlar elde edilmiş ve bu hastaların gelişimsel testlerinin en az birinde gerilik olduğu saptanmıştır. Duyu profili değişkendir. DEHB olan hastalarda aranmacı ve kaçınmacı yönelim belirginken, ciddi nörogelişimsel geriliği olan hastalarda duyulara eksik yanıtlılık durumu izlenmiştir.
Sonuçlar: Çalışmadan elde edilen sonuçlar, HİE hastalarının nörogelişimsel takiplerinin düzenli uygulanmasının, gelişme geriliği saptandığında erkenden müdahale edilmesinin ve bu değerlendirmeler esnasında davranış ve duyu profillerinin de değerlendirilmesinin önemini ortaya koymaktadır.
Anahtar Sözcükler: Hipoksik iskemik ensefalopati, nörogelişimsel sorun, davranış bozukluğu, duyu bütünleme bozukluğu

Abstract:
Introduction: Hypoxic Ischemic Encephalopathy (HIE) described as neonatal encephalopathies accompanied bu perinatal asphyxia and/or proven hypoxic brain damage. The only known neuroprotective treatment is theuropathic hypothermia. As well as it can cause neonatal deaths and multiorgan failure in short term, it can also cause cerebral palsy, neurodevelopmental disorders, behavioural difficulties and sensory disorders.
Purpose: The purpose of this study is to define clinical features of the subjects, examining their results from neurodevelopmental evaluation tests and compare them with their behavioral patterns and sensory profiles which are obtained in this study.
Material and Methods: 49 patients were enrolled in this study whose medical care are given in Gazi University Faculty of Medicine, Subdivision of Child Neurology. Demographic and clinical features, results from neurodevelopmental evaluation tests, behavioral patterns and sensory profiles of these patients' are examined. The relationship between their neurodevelopmental evaluation test results, behavioral patterns and sensory profiles according to clinical features; behavioral patterns and sensory profiles according to neurodevelopmental evaluation test results and behavioral patterns according to sensory profiles are analyzed.
Results: No relationship was found between neurodevelopmental evaluation test results according to the stage of HİE and hypothermia method. Most of the patients whose neurodevelopmental test results were below cut-off scores in the first year of life found to be in normal range in two years evaluation. Altough the majority of the subject did not show behavioral difficulties, five patients' results were suggestive for attention deficit hyperactivity disorder whose at least one of the neurodevelopmental test score was below cut-off.  Sensory profile was found to be variable. In the patients whose behavioral patterns were attention deficit hyperactivity disorder alike, the sensory profile was tend to be avoider and seeker; whereas the patients who has neurodevelopmental disorders their sensory profile was tend to be hyporeactive for sensory stimulations. 
Conclusion: The findings of this study strongly suggests that regular screenings for neurodevelopmental disorders and if present taking measures as early as possible is crucial for these patients. Additionally being sensitive for those patients' behavioral patterns and sensory profiles while their visits would enhance their quality of lives.
Keywords: Hypoxic Ischemic Encephalopathy, Neurodevelopmental Disorders, Behavioral Disorders, Sensory Processing Disorders