Filistin romanında günlük yaşam temsili (1993 Oslo Antlaşması sonrası)
Representation of daily life in the Palestinian novel (1993-after the Oslo Accords)
Yazar: NEFİSE ZEHRA KALKANCI
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN FAZLIOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arap edebiyatı = Arabian literature ; Arapça = Arabic ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Filistin = Palestine ; Günlük yaşam = Daily life ; Roman = Novel

Özet:
Bu çalışma, Oslo sonrası Filistin romanında, günlük yaşamın temsilini tespit ve analiz etmektedir. Çalışma, savaş altında şekillenen Filistin romanında günlük yaşamın işaret ettiği göstergeleri ortaya koymaktadır. Sürgün ve işgal şartlarında yaşayan Filistinli romancının, günlük yaşamda karşılaştığı çıkmazları nasıl dillendirdiğini incelemektedir. Yazarın maruz kaldığı şartların  edebi metni nasıl şekillendirdiğini ele almaktadır. Toplumun bir parçası olan yazarın, metinde günlük yaşamı kurgulama yollarını ortaya koymaya çalışmaktadır. Tez bu tespitler yardımıyla savaş ve kaos ortasında teşekkül eden Filistin romanının bireyi, sıradanı, olağan olanı anlatma problemini tartışmaktadır. Filistinli romancının savaş ve siyasi tartışmaların ortasında, bireyi ve günlük yaşamı nasıl anlattığını analiz etmektedir. 
Filistin'in I. Dünya Savaşı sonrası yaşadığı siyasi gelişmeler Filistin romanının kendine ait bir edebi serüveni oluşmasını sağlamıştır. Filistin romanı  1948'de yaşadığı Nekba'dan başlayarak Filistin halkının işgal ve sürgün deneyiminin fiziksel ve psikolojik etkilerini anlatmak, Filistin halkının yaşadığı hak kayıplarını ifade etmek için önemli bir rol üstlenmiştir. Edebiyat, vatanın bağımsızlık hakkını savunmak, işgale karşı direnişi ayakta tutmak, yaşanan kayıpları dillendirmek, Filistin kimliğini inşa etmek hedefiyle teşekkül etmiştir. Filistinli romancının edebiyata yüklediği bu misyon Filistin romanını muhtevası kadar, içerik anlatım teknikleri bakımından da etkilemiştir. Filistin halkının yaşadığı tarihi olaylar, toplu sürgün ve katliamlar, vatanın uğradığı yıkım romanda işlenen önemli konulardandır. Romanda ideolojik tutumlar ve gerçekçi anlatım ön plandadır. Sanatın neredeyse tamamen ideolojik koşutluk taşıması  Filistinli edebiyatçının toplumsal tecrübeler ve kendi öznel deneyimleri arasında bir denge arayışını zorunlu kılmıştır. Filistinli romancı açısından günlük yaşam bu dengenin en önemli enstrümanlarından biri olarak karşımıza çıkar. Filistin romanında günlük yaşam temsili, Filistinli romancının yüklendiği misyonun paradokslarına işaret eder. Günlük yaşam temsili, yazarın toplumsal konuların yanında bireyin deneyimlerini, yazarın öznel tecrübelerini  aktarmanın bir aracıdır.
Tez Oslo sonrası romanlarda iç mekanda ve dış mekanda günlük yaşamı analiz eder. İç mekanda günlük yaşam; ev, yemekler ve eşyalar olarak üç alt başlık taşır. Bu başlıklar romancının ulusal tecrübelerin yanı sıra kişisel tecrübelerine, hafızasına ve çocukluğuna dair önemli veriler sunar. İç mekan temsillerinde nostalji duygusunun yanında daha şiirsel ve melankolik bir üslup karşımıza çıkar. İç mekan analizleri, Filistin romanının ideolojik boyutu nedeniyle ihmal edilen pek çok boyutun görülmesine olanak sağlar. Dış mekanda günlük yaşam yolculuklar ve abluka isimli iki başlık taşır. Diaspora Filistinlinin dağınık yaşamının günlük yaşama etkileri yolculuklar çerçevesinde ele alınır. Yolculuklar başlığı, Filistinlinin devletsizlik problemine binaen oluşan karmaşık problemlerini ele alır. Bu karmaşık problemlerin romanda günlük yaşam temsilini de doğrudan etkilediği gözlenir. Filistinli karakterlerin, bir mekanda neden nerede ve ne kadar süre bulunabildikleri gibi meselelerin karmaşıklığı bunlardan birisidir. Hudutlar, Filistin romanında, vatan algısını ve işgalci öteki algısını göstermek bakımından önemlidir. İdeolojik anlamda savunulan vatan ve Filistinlinin yaşadığı vatan arasındaki çelişkiyi romancı yine günlük yaşam temsili aracılığıyla gösterir. İşgal Edilmiş Filistin'de günlük yaşam Abluka başlığı altında ele alınır. Gazze, Batı Şeria ve Kudüs'ün birbirinden tecrit edilmiş yapısı, kilometrelerce uzanan Ayrım Duvarı ve sayıları bini aşan bariyer denetimleri Filistin romanında günlük yaşamın temsilini oldukça ilginç kılmaktadır. Yazarın içinde bulunduğu mekanın koşulları, romanda zaman ve mekan unsurunu kısıtlar. Dünya üzerinde örneği bulunmayan koşullar, Filistin romanında günlük yaşam temsilinde kendine özgü bir kara mizah üslubunu doğurmuştur. 
Sonuç  olarak Filistin romanında günlük yaşam temsili, savaşın ve işgalin odağında Filistin romanın, hem içerik hem kurgusal olarak nasıl kendine özgü bir tavır sergilediğini örnekler.

Anahtar kelimeler: Filistin edebiyatı, Filistin romanı, Oslo Antlaşması, Günlük yaşam, Sürgün edebiyatı.

Abstract:
This study detects and analyzes the representation of daily life in the post-Oslo Palestinian novel. The study reveals the indicators of daily life in the Palestinian novel shaped under war. It examines how the Palestinian novelist, living in exile and occupation conditions, articulates the dilemmas he encounters in his daily life. It deals with how the conditions that the author is exposed to shape the literary text. The author, who is a part of society, tries to reveal the ways of fictionalizing daily life in the text. With the help of these determinations, the thesis discusses the problem of describing the individual and the ordinary in the Palestinian novel, which was formed during war and chaos. It analyzes how the Palestinian novelist describes the individual and daily life during the war and political debate.
The political developments in Palestine after the First World War enabled the Palestinian novel to form a literary adventure of its own. The Palestinian novel has played an important role in describing the physical and psychological effects of the Palestinian people's experience of occupation and exile, starting with the Nakba in 1948, and expressing the loss of rights experienced by the Palestinian people. Literature was formed with the aim of defending the right of independence of the homeland, maintaining the resistance against the occupation, expressing the losses experienced, and building the Palestinian identity. This mission attributed to the literature by the Palestinian novelist has affected the Palestinian novel not only in terms of its content but also in terms of expression techniques. The historical events experienced by the Palestinian people, mass exiles and massacres, and the destruction of the homeland are among the important subjects in the novel. In the novel, ideological attitudes and realistic narration are at the forefront. The almost complete ideological parallelism of art has made it necessary for the Palestinian man of letters to seek a balance between social experiences and his own subjective experiences. For the Palestinian novelist, daily life emerges as one of the most important instruments of this balance. The representation of daily life in the Palestinian novel points to the paradoxes of the Palestinian novelist's mission. The representation of daily life is a means of conveying the personal experiences of the author, as well as the author's social issues.
The thesis analyzes daily life indoors and outdoors in post-Oslo novels. Daily life indoors; It carries three subheadings as house, meals, and furniture. These titles provide important data on the novelist's personal experiences, memory and childhood as well as national experiences. In addition to the feeling of nostalgia, a more poetic and melancholic style emerges in the interior representations. Interior analysis allows seeing many aspects that are neglected due to the ideological dimension of the Palestinian novel. Daily life outdoors carries two titles: journeys and blockades. The effects of the dispersed life of the Diaspora Palestinian on daily life are discussed within the framework of the journeys. The title of Journeys deals with the complex problems of the Palestinian due to the problem of statelessness. It is observed that these complex problems directly affect the representation of daily life in the novel. One of them is the complexity of issues such as why Palestinian characters can be found in a place and for how long. Borders are important in the Palestinian novel in terms of showing the perception of the homeland and the occupying other. The novelist shows the contradiction between the ideologically defended homeland and the homeland where the Palestinians live, again through the representation of daily life. Daily life in Occupied Palestine is handled under the title of Blockade. The isolated structure of Gaza, the West Bank and Jerusalem, the Separation Wall stretching for kilometers and the control of barriers exceeding a thousand make the representation of daily life in the Palestinian novel very interesting. The conditions of the place in which the author is located restrict the time and place element in the novel. Unprecedented conditions in the world have given birth to a distinctive style of dark  comedy in the representation of daily life in the Palestinian novel.
As a result, the representation of daily life in the Palestinian novel exemplifies how the Palestinian novel, in the focus on war and occupation, has a unique attitude both in content and fiction.

Keywords: Palestinian Literature, Palestinian novel, Oslo agreement, Daily life, Exile literature.