Dudak damak yarıklı bireylerde mandibular morfolojik yapıların karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi
A comparative study on mandibular morphological structures in cleft lip and palate and non-cleft lip and palate patients
Yazar: BEYZA DENİZ TÜRKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA ÜSTDAL GÜNEY
Çukurova Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, dudak damak yarığı deformitesine sahip bireylerin mandibular morfolojik yapılarına ait özellikleri, dudak damak yarığı deformitesi bulunmayan bireyler ile karşılaştırarak değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Çukurova Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne tedavi isteği ile başvuran hastaların konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntüleri üzerinde yürütülmüştür. Dahil edilme ölçütlerine uyan, tek taraflı dudak damak yarığına sahip 30 hasta ile dudak damak yarığı mevcut olmayan 30 bireyden oluşan kontrol grubu çalışmaya dahil edilmiştir. Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi verileri üzerinde belirlenen referans parametreleri Planmeca Romexis 3.8.1.R (Planmeca Oy, Helsinki, Finlandiya) ve Dolphin Imaging Version 11.95 (Dolphin Imaging and Management Solutions, Chatsworth, CA, USA) programları kullanılarak ölçülmüştür. Bu ölçümler mandibular ve kondiler morfoloji bulguları olmak üzere 2 grupta değerlendirilmiştir.
Verilerin istatistiksel analizinde SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 25.0 paket programı kullanılmıştır.
Bulgular: Tek taraflı dudak damak yarığına sahip hastaların yarık bulunan taraf eminens yüksekliği, ön-üst-arka eklem aralığı, kondiler genişlik, ramus uzunluğu, gövde uzunluğu ve kondil uzunluğu ölçümlerinin, kontrol grubuna göre daha düşük (p<0,05); gonial açı ölçümlerinin ise daha yüksek olduğu bulunmuştur (p=0,040). Tek taraflı dudak damak yarığı bulunan hastalarda, yarık deformitesinin mevcut olduğu taraf medial eklem aralığı, eminens yüksekliği, arka eklem aralığı ve kondiler genişlik ölçümleri yarık bulunmayan tarafın ölçümlerine kıyasla daha düşük (sırasıyla p=0,001; p=0,004; p=0,001; p=0,024; p<0,001); mandibular gövde uzunluğu, ramus uzunluğu, kondil uzunluğu ve gonial açı ölçümlerinin ise yarık bulunmayan tarafta, yarık olan tarafa kıyasla daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,001;  p<0,001;  p<0,001;  p=0,008). Tek taraflı dudak damak yarığı bulunan hastaların yarık olmayan taraf eminens yüksekliği, ön eklem aralığı, üst eklem aralığı ve ramus uzunluğu ölçümlerinin kontrol grubuna kıyasla daha düşük (sırasıyla p=0,011; p=0,021; p=0,002; p=0,041); gonial açı ölçümlerinin ise yarık bulunmayan tarafta kontrol grubuna kıyasla daha yüksek bulunmuştur (p=0,002).Tek taraflı dudak damak yarığı deformitesi bulunan hastalarda çene ucu sapması ile yarık bulunan taraf gonial açı ölçüm ortalamaları arasında ters yönlü orta düzey bir ilişki olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Çalışmamızın bulgularına göre, dudak damak yarığı mandibular morfolojik yapıları etkilemekte olup çene ucu sapmasına sebep olmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Dudak ve damak yarıkları, Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, Mandibular morfoloji

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to evaluate the features of the mandibular morphological structures of cleft lip and palate patients by comparing with non-cleft lip and palate patients.
Materials and Methods: This study was conducted on 60 cone beam computed tomography (CBCT) images in Çukurova University Faculty of Dentistry. 30 unilateral cleft lip and palate patients were  included as study group and 30 non-cleft lip and palate patients as control group CBCT data were measured using Planmeca Romexis 3.8.1.R (Planmeca Oy, Helsinki, Finland) and Dolphin Imaging Version 11.95 (Dolphin Imaging and Management Solutions, Chatsworth, CA, USA) programs. These measurements were evaluated in 2 groups as mandibular and condylar morphology outcomes. SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 25.0 package program was used in the statistical analysis of the data.
Results: The cleft side had lower eminence height, anterior-superior-posterior joint space, condylar width, ramus length, body length and condylar length measurements in study group than in the control group (p<0.05); however, the gonial angle measurements were higher (p=0.040). The cleft deformity side had lower medial joint space, eminence height, posterior joint space and condylar width measurements in study group compared to control group (p=0.001; p=0.004; p=0.001; p=0.024; p<0.001, respectively), while the mandibular body length, ramus length, condylar length and gonial angle measurements were higher on the non-cleft side compared to the cleft side (p<0.001; p<0.001; p<0.001; p=0.008). In study group, the measurements of eminence height, anterior joint space, upper joint space and ramus length on the non-cleft side were found to be lower compared to the control group (respectively,p=0.011; p=0.021; p=0.002; p=0.041); and the gonial angle measurements were found to be higher on the non-cleft side compared to the control group (p=0.002). In study group a moderate inverse relationship was found between the chin tip deviation and the cleft side gonial angle measurement averages.
Conclusion: Cleft lip and palate affects the mandibular morphological structures and also causes chin tip deviation.
Key Words: Cleft lip and palate, Cone beam computed tomography, Mandibular morphology