II. Abdülhamid döneminde Kürtler ve Ermeniler
Kurds and Armenians in II. Abdulhamid period
Yazar: MEHMET EMİN DEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CENGİZ KARTIN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Tarih = History
Dizin: Abdülhamid II = Abdülhamid II ; Ermeniler = Armenians ; Etnik azınlık = Ethnic minority ; Kürtler = Kurdish ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Tarih = History ; Yakın Çağ = Modern Times

Özet:
Fransız İhtilali ile birlikte ortaya çıkan ve birçok devlete sirayet eden milliyetçilik akımı Osmanlı Devleti'ni de derinden etkilemiştir. Çok uluslu devletlerin siyasi sınırlarında büyük değişimlere sebep olan bu akım, özellikle 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'ndan sonra Osmanlı Devleti'ni parçalamaya çalışan İngiltere, Fransa ve Rusya gibi büyük devletlerin bu yöndeki faaliyetleri için vazgeçilmez bir araç olmuştur. Nihayetinde Osmanlı Devleti'ni Balkan topraklarından çıkaran Batılı güçler, Müslümanlığın son kalesi olarak görülen Anadolu topraklarını da Osmanlı Devleti'nden alma çalışmalarına başlamışlardır. Böylece Batılı güçler, bu topraklarda yüzyıllardır dostluk içerisinde yaşamış olan Kürtleri ve Ermenileri, Osmanlı Devleti'nin iç işlerine müdahale etmek için koz olarak kullanmak istemişlerdir.
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) ile birlikte Balkan devletleri gibi bağımsızlaşmak, bu olmazsa özerk bir yapıya sahip olmak isteyen Ermeniler, ayrılıkçı faaliyetlere başlamışlardır. İlk etapta siyasi yollarla bağımsızlık yolunda çaba sarf eden Ermeniler, Ayastefanos ve Berlin Antlaşmalarıyla bağımsız bir devlet kurma konusunda bir şeyler elde edemeyince bu amaçlarını gerçekleştirmek için ihtilal komiteleri aracılığıyla terör faaliyetlerine başlamışlardır. 
Anadolu'nun birçok vilayetinde kanlı terör eylemleri gerçekleştiren Ermeni ihtilal komiteleri, bu faaliyetlerini Ermenilerin yoğun olarak yaşadığı Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde arttırmışlardır. Bu eylemlerde büyük kayıplar veren, bölgede bir Ermeni devletinin kurulma ihtimalinin endişesini yaşayan ve bölge halklarından biri olan Kürtler de Ermenilere karşı kendilerini savunmaya başlamışlardır. Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yaşanan bu gelişmeleri kendi amaçları için kullanmak isteyen Batılı güçler sözde, Hıristiyan azınlıkların maruz kaldığı asayişsizliği bahane ederek Osmanlı Devleti'ne karşı yaptıkları baskıları arttırmışlardır.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da Kürtlerle-Ermeniler arasında yaşanan olaylar karşısında devletin gücünü hissettirmek isteyen Osmanlı Devleti, Ermenilere karşı askeri tedbir olarak Kürt aşiret bireylerinden Hamidiye Alaylarını teşkil ederken, Kürtlerin devlete olan bağlılıklarını arttırmak için de Aşiret Mekteplerini kurmuştur. Osmanlı Devleti'nin bölgede aldığı bu tedbirleri menfaatlerine aykırı bulan Batılı güçlerin tüm çabalarına rağmen Osmanlı Devleti, geç de olsa bölgede varlığını hissettirmiştir. Böylece hem bu bölgelerde bir Ermeni devletinin kurulmasının önüne geçilebilmiş hem de bölgeler üzerindeki devlet otoritesi bir nebze de olsa kurulabilmiştir.


Anahtar Kelimeler: II. Abdülhamid, Kürtler, Ermeniler.

Abstract:
The movement of "nationalism" which emerged with The French Revolution and spread over many governments deeply affected The Ottoman Empire as well. This movement which caused the multinational governments to greatly change their political borders became an indispensable means of the great powers such as England, France and Russia, which had been trying to split the Ottoman Empire for hundreds of years, to the benefit of their activities in this aspect. Eventually getting the Ottoman Empire to remove from the Balkan lands, the imperialist powers started their activities also to take the Anatolian lands which were seen as the last castle of Islam from The Ottoman Empire. Therefore, the imperialist powers wanted to abuse Kurdish and Armenians who peacefully had lived in these lands for ages in order to interfere in the internal affairs of Ottoman Empire.
	Together with The Battle of Ottoman – Russian between 1877 and 1878 (The 93 Battle), Armenians who wanted to be independent like Balkan countries, or if this didn't occur, to have an autonomous governmental structure, began their separatist activities. In the first step politically struggling on the way of independence, Armenians started terrorist attacks by means of the civil insurrection committees to make these aims come true when they couldn't obtain anything from The Treaties of San Stefano and Berlin.
	The Armenian civil insurrection committees which carried out the bloody terrorist attacks in many Anatolian cities increased these attacaks in the regions of Eastern and Southeastern Anatolia where Armenians densely lived. Being one of the regional folks, The Muslim Kurdish who lost many people in these attacks and were anxious about the possibility that an Armenian country might be founded also began to defend themselves against Armenians. These developments in the eastern and southeastern Anatolian regions have exacerbated the oppression of the Ottoman Empire on the pretext of the so-called western strengthening anti-independence of Christian minority groups for their own purposes.
	
 In the eastern and southeastern Anatolia, the Ottoman State, which wanted to make the state feel the power of the Kurds and the Armenians, formed the Hamidiye Regiments from the Kurdish tribal individuals as a military measure against Armenia and established the Tribal schoolls to increase the Kurdish loyalty to the state. Despite all the efforts of the imperialist powers finding these precautions, which the government took in the region, harmful, The Ottoman Empire made its existence felt in the area although late. Thus, the establishment of an Armenian state in these regions has been prevented and the state authority on the provinces has been able to be established to some extent.


Key Words: II. Abdulhamid, Kurds, Armenians.