Din psikolojisi açısından büyü üzerine nitel bir araştırma (Çanakkale örneği)
A qualitative research on magic in terms of the psychology of religion
Yazar: EMİNE SELİN ARAT
Danışman: DOÇ. DR. NURTEN KIMTER
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Büyü = Incantation ; Büyücü = Magician ; Din = Religion ; Din psikolojisi = Religious psychology ; Dinler = Religions ; Hinduizm = Hinduism ; Hristiyanlık = Christianity ; Yahudilik = Judaism ; İslamiyet = Islam

Özet:
Büyü, tarihsel süreç içerisinde insanın doğaüstü güçlerle ilişki kurarak doğanın ve varlıkların kapsamına nüfuz edebileceği ve onları etkileyebileceği düşüncesinden ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla büyü, insanoğlunun daha çok olayları kendi isteğine göre etkileme ve yönlendirme düşüncesinin bir ürünüdür. Esasen büyü, insanoğlunun istenmeyen yaşam olayları karşısındaki çaresizliğinin bir sonucudur. Bütün dini yasaklamalara rağmen en eski ilkel kabile topluluklarından günümüz modern toplumlarına kadar büyü, tarihin hemen her döneminde  varlığını sürdürmüştür. Çaresizliğin en kolay çözümü haline gelmiş olan büyünün toplumdaki dini inançlara ters düşmesi, onun bazı insanlar nezdindeki  albenisini yıkamamıştır. Günümüz seküler dünyasında bile bazı insanların kendilerine moral veya motivasyon kaynağı olarak batıl inanç veya türlü hurafeleri seçmesi, popüler dindarlığın çağımızdaki tezahürlerindendir. Bu anlamda hangi tür insanların büyüye ve tabiatüstü güçlere neden başvurdukları psikolojik bir inceleme konusudur. Nitel araştırma yöntemi ile 25 kişi üzerinde gerçekleştirilen bu araştırmada, konu ile ilgili olarak üç ayrı grup halinde açık uçlu mülakat soruları hazırlanmıştır. Akabinde üç ayrı grup halindeki açık uçlu sorulardan bir kısmı büyücü hoca/ falcı veya medyumların bizzat kendilerine,  bir kısmı çeşitli nedenlerle bu tür kimselere başvuran bireylere ve diğer bir kısmı ise  sihir ve büyüye inanmayan ve büyücü hoca/ falcı veya medyumlara hiç gitmeyen kimselere yöneltilmiştir. Bu üç ayrı gruptaki kişilerden elde edilen nitel veriler, içerik analizine tabi tutulmuştur. Son olarak da üç ayrı gruptaki kişilerin büyü ile ilgili duygu, düşünce, tutum ve davranışlarına ilişkin elde edilen bulgular, tablolar halinde düzenlenerek bir takım yorum ve değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Abstract:
Magic emerged from the idea that human beings can influence the scope of nature and beings and also affect them by relating to supernatural forces in the historical process. Consequently, magic is the product of people's thought of influencing and directing events according to their own will. As a matter of fact, the magic is the result of human desperation in the face of undesired life events. Despite all religious prohibitions, magic has existed in almost every period of history from the earliest primitive tribal communities to today's modern societies. Despite the fact that magic, which has become the easiest solution of desperation, contradicts the religious beliefs in society, it has not destroyed its appeal to some people. Even in today's secular world, it is one of the modern manifestations of popular religiosity that some people choose superstitions or various superstitions as their source of morale or motivation. In this sense, why people resort to magic and supernatural powers is a matter of psychological investigation. In this study, which was carried out on 25 people with qualitative research method, open-ended interview questions were prepared in three separate groups related to the subject. Afterwards, some of the open-ended questions in three separate groups were directed to sorcerers, fortune-tellers or psychics themselves, some to individuals who refer to such people for various reasons, and others to people who do not believe in magic and never go to magicians, fortune-tellers or psychics. Qualitative data obtained from these three separate groups were subjected to content analysis. Finally, the findings about the thoughts, attitudes and behaviors of people in three different groups about magic were arranged in tables and some comments were made.