Çok partili döneme geçişe yerel basının bakışı Yeni Asır gazetesi örneği (1949-1951)
The view of the local press during the transition to multi-party period, Yeni Asir newspaper sample (1949-1951)
Yazar: CEYDA AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. NURETTİN GÜZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Basın = Press ; Demokratikleşme = Democratization ; Gazeteler = Newspapers ; Yazılı basın = Written press ; Yeni Asır gazetesi = Yeni Asır newspaper ; Çok partili dönem = Multiparty period ; Çok partili döneme geçiş = Multiparty transition period

Özet:
Bu çalışmanın amacını; 27 yıllık tek partili rejim döneminden çok partili döneme geçiş sürecinde yaşanan gelişmeleri, toplumsal değişimi ve demokratikleşme hareketlerinin yerel basına yansımasını tespit etmek, öte yandan yerel basının bu süreçteki üstlendiği rolü gözler önüne sermektir. Araştırma tek partili dönemde yaşanan buhranlı sürece vurgu yaparak çok partili sürecin başladığı DP'nin kurulduğu 1946 yılında yaşanan gelişmelerle birlikte DP'nin seçim mücadelesini kazandığı 1950 seçimlerini baz almıştır. Seçimlerin sonucunu etkileyen Türkiye'nin toplumsal ve siyasal yapısını inceleyerek kapsamı genişletilen çalışma, Yeni Asır Gazetesi'nin 1949-1951 yılları arasındaki baskılarını inceleme altına almıştır. Ayrıca çalışmanın kapsamını oluşturan Türkiye'deki iç siyaset yapısı, basına yansıması incelenirken durum tespiti yöntemine başvurulmuştur.1946 yılındaDemokrat Parti'nin kurulmasıyla başlayan ve 1950 seçimleriyle birlikte DP'nin iktidar olmasıyla devam eden süreç, toplumsal tarih açısından önemli bir dönüm noktasıdır. Bu dönemde sadece çok önemli bir politik gelişme yaşanmamış, demokrasi adına önemli adımların atıldığı çok partili rejime geçmenin yanında yeni bir siyasi iktidarın yeni ve kapsamlı uygulamaları bütün ülkede önemli sayılabilecek değişimlere yol açmıştır.Cumhuriyetin ilanından sonra hükümet, basın özgürlüğünü dilediği gibi kısıtlama ve gazete kapatma yetkisindeydi. Basının üzerindeki siyasal baskı, tek parti döneminde İsmet İnönü'nün Cumhurbaşkanlığı döneminde daha da artmıştır. Türkiye'de ulusal ve yerel basın bu baskıcı rejimin verdiği bunalım döneminde yeni bir partiye kucak açarak çok partili sisteme destek vermiştir. Basının destekleriyle gelişen ve büyüyen Demokrat Parti, iktidar yanlısı basının yanı sıra ulusal basının ve yerel basının güçlü desteği ve iktidara muhalefetiyle 1950 seçimlerindeki ?Demokrasi zaferi?ni kazanmıştır. Yeni Asır Gazetesi'nin 1949-1951 yıllarındaki baskılarında yapılan incelemeler göstermektedir ki; basın organları, demokratikleşme sürecine zemin oluşturmada, çok partili rejime destek verici ve de kamuoyunu demokratik düzene geçişe hazırlayıcı görevde önemli bir rol üstlenmiştir.Anahtar Sözcükler1. Demokratikleşme2. Demokrat Parti3. Basın4. İzmir5. Menderes

Abstract:
The purpose of the study is to determine the developments during the transition period from the 27-year single-party regime to multi-party era, social changes and the reflection of democratization movements to the local press; on the other hand, revealing the role of local media in this process is also intended. This research has been based on the elections in 1950, emphasizing the depression period during the one party regime and covering the transition to multi-party period. Examining the social and political structure of Turkey, in the expanded scope of this research, the prints of Yeni Asır Newspaper between 1949 and 1951 has been reviewed. In addition, examining the reflection of the structure of domestic politics in Turkey to press, the method of fact-finding has been applied.The process, starting with the establishment of the Democratic Party (DP) in 1946 and with DP regime after 1950 elections, is a major milestone in terms of social history.This wasnot only a very important period of political development, but,besides taking important stepsin the name of democracy during the transition to multi-party regime, new and comprehensive applications of a new political power led to important changes in the whole country also.After the proclamation of the Republic, the government had the power to restrict the press freedom and to close any newspaper. The political pressure on the press was even more pronounced during the Presidency of Ismet Inonu, amidst one-party regime. National and Local Press in Turkey, given the crisis during this repressive regime, supported multi-party system by embracing a new party. Developing and growing with the support of the press, the Democratic Party gained "the triumph of democracy? in the 1950?s elections with its opposition to power and thesupport of both Local and National Press. The investigationof the editions of Yeni Asır Newspaper between 1949 and 1951 shows that press media played an important role in creating the ground for democratization process, in supporting the transition to multi-party period and in preparing the public to democratic system.KEY WORDS1-Democratization2-Democratic Party3-Press4-Yeni Asır5-Adnan Menderes