Sosyal bilimlerde dijitalleşme ve sosyal bilgiler eğitimi programlarına yansıtılması
Digitalization in social sciences and its reflection to social studies education programs
Yazar: EBRU ESKİCİ
Danışman: PROF. DR. ADNAN ALTUN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Dijitalleşme birçok alanda olduğu gibi sosyal bilimler alanında da birtakım değişim ve dönüşümlerin yaşanmasına yol açmıştır. Bu durum içeriğini sosyal bilimlerden alan sosyal bilgiler eğitimini de etkilemiş ve sosyal bilim alanlarında yeni üretilen bilgi, beceri ve değerlerin programlara yansıtılmasını gerekli kılmıştır. Mevcut sosyal bilgiler öğretim programı incelendiğinde dijital çağın gereksinimi olan bilgi, beceri ve değerlerin kısmen programda yer aldığı tespit edilmiştir. Programda yer alan kazanımların ise ağırlıklı olarak teknolojik ürün temelli bilgi ve becerilere yönelik olduğunu söylemek mümkündür. Benzer bir durum sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programı için de geçerlidir. Lisans programında dijitalleşme ve dijital dönüşüm bağlamında ele alınabilecek ders ve konu alanlarının ağırlıklı olarak öğretim teknolojilerine yönelik teorik dersler olduğu; sosyal bilimlere yönelik derslerin içeriklerinin ise güncel içeriklerden uzak olduğu tespit edilmiştir. Betimsel temelli nitel araştırma modeline göre yürütülen bu araştırmada öncelikle sosyal bilim dallarındaki değişimler ve dönüşümler tespit edilmiş, ardından sosyal bilgiler öğretim programı ve sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programı ile ilişkilendirmeler yapılmıştır. Doküman incelemesine dayalı olarak toplanan araştırma verilerini 2018-2020 yılları arasında, sosyal bilimler alanında dijitalleşme ve dijital dönüşüm bağlamında yapılmış 8261 akademik çalışma ve sosyal bilimlerin konu alanına giren 9273 gazete haberi oluşturmaktadır. Web of Science ve DergiPark veri tabanlarından elde edilen akademik çalışmalar bibliyometrik analiz yöntemi; gazete haberleri ise içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Analizler sonucunda sosyal bilimlerde dijitalleşme ve dijital dönüşümü gösteren konu alanları ile ilgili kavramsal bir yapı oluşturulmuştur. Oluşturulan bu kavramsal yapıyla sosyal bilgiler öğretim programına yönelik olarak kazanım, kavram, beceri ve değer ilişkilendirmesi yapılmıştır. Ardından sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programı ile ilgili dijitalleşme ve sosyal bilgiler bağlamında yeni bir ders önerisi hazırlanmıştır. Sosyal bilgiler eğitimi programlarına ilişkin yapılan bu ilişkilendirmelerin ve önerilerin alan eğitimine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Digitalization has led to some changes and transformations in the field of social sciences, as in many other fields. This situation also affected the social studies education, which takes its content from social sciences, and made it necessary to reflect the newly produced knowledge, skills and values in the social sciences. When the current social studies curriculum is examined, it has been determined that the knowledge, skills and values required by the digital age are partially included in the curriculum. It is possible to say that the gains in the program are mainly related to technological product-based knowledge and skills. A similar situation is also valid for the social studies teaching undergraduate program. It is seen that the courses and subject areas that can be dealt with in the context of digitalization and digital transformation in the undergraduate program are mainly theoretical courses for instructional technologies. In addition, it has been determined that the contents of the social science courses in the program are far from the current content. In this research, which was carried out according to the descriptive-based qualitative research model, first of all, the changes and transformations in the social sciences were determined, then the social studies curriculum and the social studies teaching undergraduate program were correlated. The research data collected based on document review consists of 8261 academic studies conducted in the context of digitalization and digital transformation in the field of social sciences and 9273 newspaper articles in the subject area of social sciences between the years 2018-2020. Academic studies obtained from Web of Science and DergiPark databases were analyzed by bibliometric analysis method; and newspaper news were analyzed by content analysis method. As a result of the analyzes, a conceptual structure has been created regarding the subject areas that show digitalization and digital transformation in social sciences. With this conceptual structure, acquisition, concept, skill and value association was made for the social studies curriculum. Afterwards, a new course proposal was prepared in the context of digitalization and social studies related to the social studies teaching undergraduate program. It is thought that these associations and suggestions made regarding social studies education programs will contribute to field education.