Kronik obstrüktif akciğer hastalarında farklı gold evrelerine göre yaşam kalitesi ve bode indeksi
Quality of life and bode index according to different gold stages in copd patients
Yazar: ONUR KAYA
Danışman: PROF. DR. BİNNAZ FATMA EVYAPAN
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) yaygın kronik morbidite ve mortalite nedenleri arasında dördüncü sırada yer almaktadır. Ağırlık eski GOLD (Global Initiative for Obstructive Lung Disease) evrelemede sadece FEV1(% beklenen) değerine bakılarak yapılmaktaYDI. Ancak bunun dispne derecesini, prognozunu ve yaşam kalitesini değerlendirmede yetersiz olduğu düşünülerek semptomların durumu, alevlenme sayısı ve komorbiditelerin göz önüne alındığı yeni GOLD evrelemesi geliştirildi. Biz de bu çalışmada dispne skalaları, SGRQ yaşam kalite skorlaması ve BODE indeksinin eski ve yeni GOLD sınıflamasına göre farklılık gösterip göstermediğini araştırdık.
Materyal Metod: Çalışmamıza, Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi KOAH polikliniğinde takip edilen 91 hasta alındı. Çalışmaya alınan tüm hastaların boy ve kiloları ölçülerek ağırlık/(boy)2 ile vücut kitle indeksleri(VKİ) hesaplandı. ATS ve ERS kriterlerine göre spirometrik ölçümler yapıldı. 6 dakika yürüme testi uygulandı. Hastalara dispneyi değerlendirme yöntemlerinden mMRC, OTD, BDI, BORG ve SGRQ yaşam kalitesi değerlendirme anketi uygulandı. Hastaların son bir yıl içindeki atak sayısı ve süresi SGRQ skalasında soruldu.
Bulgular: Çalışmaya alınan 91 KOAH tanılı hastayı eski ve yeni GOLD evrelemeye göre sınıflandığımızda, eski GOLD evrelemede evre 1 olan 11 hastanın 9`u yeni GOLD`da evre A`da, 2`si evre B`de; evre 2 olan 50 hastanın 26`sı yeni GOLD`da evre A da, 9`u evre B`de, 6`sı  evre C`de ve diğer 9`u ise  evre D`de; evre 3 olan 19 hastanın 8`i yeni GOLD`da evre C, 11`i evre D`de; evre 4 olan 11 hastanın 1`i yeni GOLD`da evre C` de, 10`u evre D`de bulunmaktadır. 
Çalışmamızda her iki GOLD evreleme sisteminde de hem evre ilerledikçe FEV1 (%beklenen) (p= 0,001), SaO2% (p=0,001) ve 6DYM (p=0,001)`de istatiksel olarak anlamlı azalma görüldü. Dispne skalalarının hepsinde [ mMRC, BORG, OTD ve BDI ( iş, efor, kapasite)], yaşam kalitesi anketi skorlarında [ SGRQ semptom, SGRQ aktivite, SGRQ etkilenme ve SGRQ total] ve BODE indeksinde hem eski GOLD evrelemede hem de yeni GOLD evrelemede evre ilerledikçe istatiksel olarak anlamlı bozulma görüldü (p:0,001). Her iki GOLD evrelemesinde alevlenme sayısında istatiksel olarak anlamlılık saptanmadı ( sırasıyla p=0,4; p=0,1). Ancak sadece eski GOLD evreleme ile alevlenme süresi arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulundu (p=0,03) 
Sonuçlar: Bu çalışma hem eski GOLD evrelemede hem de yeni GOLD evrelemede evre ilerledikçe hastaların dispne derecelerinde, yaşam kalitelerinde ve prognozlarında kötüleşme olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca yeni GOLD evrelemede evre B`deki hastaların, evre C`deki hastalara göre daha kötü seyretmesi, semptomların belirleyeciliğinin daha ön planda olduğunu göstermektedir.

Abstract:
INTR0DUCTION: Chronic obstructive pulmonary disase (COPD) is in the 4th order in the chronic and frequent morbidity and mortality etiologies. Severity of COPD was made only according to FEV1 (%RESPECTED) in old GOLD staging. But new GOLD staging was developed with symptom stage, frequency of exacerbations and comorbidities as old GOLD staging was thought as inadequate for dyspnea severity, prognosis and quality of life. We analysed the differences in SGRQ quality of life and BODE index between old and new GOLD staging in that study.
MATERIAL AND METHOD: 91 patients were taken into the study follwed in Pamukkale University Medical Faculty COPD clinic. Body mass indices were calculated as kg/m2 via quantifying weight and height of all patients taken into the study.Spiromertical measurements were made according to ERS and ATS criteria. Six minute walking test was applied. Among quality tests; mMRC, OTD, BDI, BORG and SGRQ quality test were applied. Acute attack frequency and duration in last year were questioned in SGRQ scala.
RESULTS: When we classified 91 COPD patients taken into the study, according to the old an new GOLD staging, 9 of 11 patients of stage 1  grouped as GOLD stage A, while 2 grouped as stage B. 26 of 50 patients of stage 2 grouped as GOLD stage A, 9 grouped as B, 6 grouped as C and 9grouped as stage D. 8 of 19 patients of stage 3 grouped as C, 11 grouped as D .   1 of 11 patients of stage 4 grouped as C and 10 grouped as D.
Statistically significant decreases were seen in FEV1 ( %RESPECTED) (p= 0,001), SaO2% (p=0,001) and 6 MWD (p=0,001) as stage was progressing an both GOLD staging system in our study. Statistically significant deterioration was seen in all dyspnea scala (mMRC, BORG, OTD and BDI) (work, activity, capacity) and quality of life scoring SGRQ symptom, SGRQ activity, SGRQ respond and SGRQ total]  as the stage progresses in both GOLD staging system (p=0,001). There was no significant difference in attack frequency in both GOLD staging (p=0,4; p=0,1 respectively) but there was significant difference in attack duration (p=0,03) in both COPD staging.
CONCLUSION: This study shows that dyspnea severity, quality of life, prognosis were all becoming worse as stage progresses in both old and new GOLD  staging. Furthermore,  more worsening of group B patients than group C patients shows that symptoms are more important.
Key words: Chronic obstructive pulmonary disase, quality of life, BODE index