Sentetik gıda boyalarının farklı özellikteki kompozit rezinlerin renk stabilitesi üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of synthetic food dyes on the color stability of composite resins with different properties
Yazar: BURÇİN DENİZ
Danışman: PROF. DR. OSMAN TOLGA HARORLI
Akdeniz Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Restoratif Diş Tedavisi ve Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, sentetik gıda boyaları içinde bekletilen farklı rezin kompozitlerin renk stabilitelerini, kullanılan gıda boyalarının renklendirme derecelerini ve beyazlatıcı bir ağız çalkalama suyunun renklenmiş rezin kompozitler üzerindeki etkisini in vitro olarak değerlendirmektir.  
Yöntem: Renk stabiliteleri değerlendirilmek üzere farklı klinik endikasyonlarda kullanılan A2 renk tonunda altı rezin kompozit [RubyFlow (RBF), Charisma Smart (CHR), Estelite ∑ Quick (EST), Filtek One Bulkfill Restorative (OBF), Filtek Ultimate Universal Restorative (ULT), Spectra STHV (SPC)] seçilmiştir. Her kompozit için 2 mm kalınlıkta ve 7 mm çapında 60 adet disk şeklinde örnek, teflon kalıp ve Mylar matris bandı kullanılarak hazırlanmıştır (N=360). Örnekler 6 alt gruba ayrılmıştır (n=10) ve 24 saat oda sıcaklığında distile suda bekletilmiştir. Daha sonra örnekler, kontrol grubu dışında 5 farklı gıda boyasında (Tartrazin, Sunset Yellow, Ponceau 4R, Karmosin, Brilliant Blue); kontrol grubu ise distile suda 1 hafta (7 gün) süresince bekletilmiştir. Gıda boyası solüsyonları her gün düzenli olarak değiştirilmiştir. Ardından beyazlatma protokolü için, kontrol grubu dahil tüm örnekler (N=360) beyazlatıcı ağız çalkalama suyunda (Listerin Advanced White) 1 hafta (7gün) süreyle bekletilmiştir. Beyazlatıcı gargara her gün periyodik olarak yenilenmiştir. Renklendirme ve beyazlatma işlemleri sonunda tüm örnekler akan su altında 60 sn süreyle durulanmış ve kurulanmıştır. Başlangıç (T0), renklendirme (T1), ve beyazlatma (T2) protokolleri sonunda örneklerin CIE L*a*b* renk parametreleri bir spektrofotometre (Vita Easyshade, VITA Zahnfabrik GmbH, Bad Sackingen, Almanya) yardımıyla ölçülmüştür. Örneklerin renk değişim değerleri hem CIELAB hem de CIEDE2000 formülü kullanılarak hesaplanmıştır. Veriler, Tekrarlı varyans analizi (repeated measures ANOVA) ile analiz edildi. Tukey's post-hoc testi ile çoklu karşılaştırmalar yapıldı (p=0,05).
Bulgular: Tüm kompozit gruplarında renklendirme (T1) ve beyazlatma (T2) prosedürleri sonunda, gruplar arasında ΔE00 değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Renklendirme protokolü sonunda en fazla renk değişimi EST grubunda gözlenirken RBF ve OBF ile aralarında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. En az renk değişimi gösteren gruplar ise SPC, CHR ve ULT olmuştur ve aralarında istatiksel olarak anlamlı bir fark yoktur. En fazla renk değişimine neden olan boya Brilliant Blue olmuştur. Brilliant Blue diğer boyalarla istatiksel olarak anlamlı farlılıklar göstermiştir. Diğer dört rengin arasında ise istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Çalışmamızda en fazla renk değişikliği EST grubu örneklerinin, Brilliant Blue boyasında bekletilmesi sonucu tespit edilmiştir. Beyazlatma sonunda en fazla renk değişimi EST, RBF ve OBF gruplarında gözlenmiştir. Bu gruplara ait tüm örneklerin ΔE00 değerleri, algılanabilir renk eşiğinin üzerinde bulunmuştur (ΔE00 ˃0,8). 
Sonuç: Çalışmamızda test edilen gıda boyalarından Brilliant Blue tüm kompozitlerde gözle görülebilir renk değişimine neden olmuştur. Brilliant Blue'nun kompozit rezinler üzerindeki bu renklendirici etkisi diğer gıda boyalarından istatistiksel olarak daha fazladır. Kompozit rezinlerin gıda boyaları karşısındaki renk stabiliteleri istatistiksel olarak farklılıklar göstermektedir. Test edilen beyazlatıcı ağız çalkalama solüsyonu tüm gıda boyalarının test edilen kompozit rezinler üzerinde neden olduğu renk değişimlerini gidermekte etkili bulunmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Gıda katkı maddeleri, Sentetik gıda boyaları, Rezin kompozitler, Renk stabilitesi, Beyazlatıcı ağız çalkalama suyu

Abstract:
Objective: The aim of this study was to evaluate the color stability of different resin composites upon exposure to synthetic food dyes, the coloring degrees of the food dyes used, and the effect of a bleaching mouthwash on colored resin composites in vitro.
Method: Six resin composites [RubyFlow (RBF), Charisma Smart (CHR), Estelite ∑ Quick (EST), Filtek One Bulkfill Restorative (OBF), Filtek Ultimate Universal Restorative (ULT), Spectra ST HV (SPC)] in A2 shade used in different clinical indications were selected to evaluate their color stability. For each composite, sixty disc-shaped specimens of 2 mm thickness and 7 mm diameter were fabricated using a polytetrafluoroethylene mold and Mylar matrix tape (N=360). The samples were divided into 6 subgroups (n=10) and storaged in distilled water at room temperature for 24 hours. The samples were immersed into five different stainig solutions (Tartrazine, Sunset Yellow, Ponceau 4R, Carmosin, Brilliant Blue) throughout the 1 week (7 days) except for the control group. The control group was kept in distilled water for 1 week (7 days). Food coloring solutions were changed regularly every day. For the bleaching protocol, all samples (N=360) including the control group were kept in bleaching mouthwash (Listerin Advanced White) for 1 week (7 days). The whitening mouthwash was renewed periodically every day. At the end of the coloring and bleaching processes, all samples were rinsed under running water for 60 seconds and dried. The color changes of the samples were measured at 3 different times, baseline (T0), after discoloration (T1) and bleaching procedures (T2). The CIE L*a*b* color parameters of the samples were measured using a spectrophotometer (Vita Easyshade, VITA Zahnfabrik GmbH, Bad Sackingen, Germany). Color differences of the samples were calculated using both CIELAB (ΔEab) and CIEDE2000 (ΔE00) formulas. Data were statistically analyzed using repeated analysis of variance ANOVA. Multiple comparisons were made with Tukey's post-hoc test (p=0.05).
Results: Statistically significant differences were found in ΔE00 values between the groups at the end of the coloring (T1) and bleaching (T2) procedures in all composite groups. While the most color change was observed in the EST group at the end of the coloring protocol, there was no significant difference between RBF and OBF. The groups that showed the least color change were SPC, CHR and ULT and there was no statistically significant difference between them. The dye that caused the most color change was Brilliant Blue. Brilliant Blue showed statistically significant differences with other dyes. There was no statistically significant difference between the other four colors. In our study, the most color change was detected as a result of keeping the EST group samples in Brilliant Blue dye. The most color change at the end of bleaching was observed in EST, RBF and OBF groups. The ΔE00 values of all samples belonging to these groups were found to be above the perceptible color threshold (ΔE00˃0,8).
Conclusion: Brilliant Blue, one of the food dyes evaluated in our study, caused a perceptible color change in all composites. This coloring effect of Brilliant Blue on composite resins is statistically higher than other food dyes. Color stability of composite resins against food dyes shows statistical differences. The tested whitening mouthwash solution was found effective in eliminating the color changes caused by all food dyes on the tested composite resins.
Key words: Food additives, Synthetic food dyes, Resin composites, Color stability, Whitening mouthwash