Aktif ve pasif sigara içicilerine verilen eğitimin bağımlılık şiddeti, karbonmonoksit, ve solunum fonksiyon testleri üzerine etkisi
The effect of education on active and passive smokers on addiction severity, carbonmonoxide and pulmonary function test
Yazar: SERKAN KÖKSOY
Danışman: DOÇ. DR. FATİH KARA
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Bağımlılık = Dependency ; Eğitim = Education ; Hasta eğitimi = Patient education ; Karbonmonoksit = Carbon monoxide ; Nikotin = Nicotine ; Sigara = Cigarette ; Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara içme = Smoking ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests

Özet:
Tütün ve tütün ürünleri kullanımı hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde genel bir halk sağlığı sorunudur.Çeşitli yasak ve kısıtlamalara rağmen tütün ürünü kullanımı günümüzde sorun olduğu kadar gelecekte de sorun olmaya devam edecektir. Tütün ürünü tüketiminin devam etmesi, bu ürünler ile ilişkili kronik hastalıkların artışına veya farklı hastalıkların tedavi başarısızlığına neden olabilecektir. Tütün ürünleri sadece kullanan için değil pasif olarak dumana maruz kalanlar içinde risk oluşturmaktadır. Yapılan bilimsel çalışmalara göre pasif etkilenimin sağlık açısından daha da zararlı olduğu bilinen bir gerçektir. 
Tütün ve tütün ürünleri kanser, obezite, iskemik hastalıklar, perinatal ölümler vb. gibi küresel çapta sorun olmaya devam eden sağlık problemlerinin en önemli risk faktörlerindendir. Tütün ürününün kullanımının azalması ile bu gibi hastalıkların prevalansının düşmesine ve oluşturduğu ekonomik yükün azalmasına neden olacağı düşünülmektedir. 
Araştırmamız müdahale araştırmasıdır. Yaşları 18-24 aralığında değişen aktif ve pasif tütün dumanına maruz kalan bireylerde Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi, Solunum Fonksiyon Testi, karbonmonoksit ve karboksihemoglobin seviyelerinin ölçümü amaçlanmıştır. Çalışmaya katılan bireylere 8 hafta süre ile tütün ve tütün ürünlerinin zararı anlatılmıştır. 
Araştırmamızdan elde ettiğimiz verilere göre Solunum Fonksiyon Testinde aktif içicilerin pasif içilere göre daha fazla etkilendikleri gözlemlenmiştir.Karbonmonoksit veKarboksihemoglobin seviyelerinin aktif içicilerde pasif içicilere göre daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. 8 haftalık verilen eğitimler neticesinde aktif içicilerde Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi puanının düştüğü, spirometrik testlerin yükselme eğiliminde olduğu ve Karbonmonoksit veKarboksihemoglobinseviyelerinin düştüğü gözlemlenmiştir. Herhangi bir eğitim uygulanmayan kontrol gruplarında bu parametrelerde istatistiki bir fark oluşmamıştır. 8 hafta süresince pasif içici deney grupların aktif içici deney gruplarına göre daha fazla pozitif yönlü değişiklik göstermişleridir. 
Sonuç olarak tütün ve tütün ürünleri bağımlılığının her türlü mücadeleye rağmen bugün olduğu gibi gelecektede önemli bir halk sağlığı sorunu olacağı düşünülmektedir. Tütün ürünlerinin oluşturduğu zararlar konusunda toplum tabanlı farkındalık faaliyetlerinin zararı azaltmada faydalı olabileceği kanaatindeyiz. Aynı zamanda bu ürünlerden öncelikli olarak pasif içici durumundaki bireylerin etkilenmesinin en aza indirilmesi çalışmaları hem kolay hem de ekonomik olacağı kanaatindeyiz. Tütün ürünü kullanan bireylerin tedavi olmaya sevk edilmesi ileride oluşabilecek hastalıkları ve ekonomik yükü azaltacağı kanaatindeyiz.

Abstract:
Tobacco products are a general public health problem in both developed and developing countries. Despite various prohibitions and restrictions, the use of tobacco products is still a problem today and it will continue to be a problem in the future. If the consumption of tobacco products increases, the associated diseases will also increase.  Tobacco products are not only for use but also for the risk of not using.  It is a known fact that passive effects are more harmful for health. Tobacco products are one of the most important risk factors of global health problems (Cancer, Obesity, Ischemic Diseases, Perinatal Deaths etc.). When the use of tobacco products is reduced, it is estimated that the associated diseases and economic burden will decrease. Our research is an experimental research. Fagerström Nicotine Dependency Test, Pulmonary Function Test, Carbonmonoxid e and Carboxyhemoglobin levels were measured in active and passive smokers. Participants were told about the damage of tobacco products for 8 weeks. The study group consisted of 2 groups as experimental and control groups. According to Pulmonary Function Test parameters, it was observed that active smokers were morea ffected than passive insiders. Carbonmonoxide and Carboxyhemoglobin levels were found to be higher in active smokers than in passive smokers. As a result of the trainings given at 8 weeks, it was observed that Fagerström Nicotine Dependency Tests core decreased, spirometric tests increased and Carbonmonoxide and Carboxyhemoglobinlevels decreased in experimental group. As a result, it continues to be an important public health problem despite all kinds of struggles with tobacco addiction. We believe that community-based awareness activities can be beneficial in reducing the damage caused by tobacco products. At the same time, passive smoking should be prevented. Tobacco addiction should be persuaded to be treated. We believe that this situation will decrease the economic burden.