İlköğretim matematik öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme faaliyetlerine yönelik öz-yeterlik ve tutumların incelenmesi
An investigation of preservice elementary mathematics teachers' self-efficacy and attitudes towards outdoor learning activities
Yazar: HÜSEYİN ÖZKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ÇELİKSOY ; DR. ÖĞR. ÜYESİ OKAN ARSLAN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Matematik öğretim programındaki hedeflere ulaşmak için sadece okul içi eğitim yeterli değildir; aynı zamanda okul dışı eğitime de ihtiyaç vardır. Bu nedenle öğretmenlerin, öğrencilere okul dışında da matematik öğrenme fırsatları sunabilmesi için gerekli bilgi ve becerilere sahip olmaları gerekmektedir. Bu bilgi ve becerilere sahip olabilmek için, öğretmenlerin lisans eğitimi ve hizmet içi eğitim süreçlerinde okul dışı öğrenme konusunda eğitim almaları önemlidir. Öğretmen adayları aldıkları eğitimle birlikte, hizmet içi dönemlerinde öğrencilerini okul dışı öğrenme ortamlarında destekleyebilme becerilerini kazanırlar. Bu beceriler, bilişsel, duyuşsal ve davranışsal yeteneklere dayanmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı ilköğretim matematik öğretmen adaylarının matematik öğretiminde okul dışı öğrenme faaliyetlerine yönelik öz-yeterlik ve tutumlarının incelenmesidir. Araştırmanın örneklemi 2021-2022 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde Türkiye'de bulunan bir devlet üniversitesinde "Matematik Öğretiminde Okul Dışı Öğrenme Ortamları" seçmeli dersini alan 61 dördüncü sınıf öğretmen adayı oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı ve konusu kapsamında elde edilen nicel bulgular nitel bulgularla desteklenerek karma araştırma yönteminin iç içe geçmiş deseni kullanılmıştır. Seçmeli ders kapsamında uzman bir eğitimci ile 14 haftalık bir çalışma planı hazırlanmıştır ve uygulanmıştır. Araştırmanın verileri, "Okul Dışı Öğrenme (ODÖ) Faaliyetlerine Yönelik Öğretmen Öz-Yeterlik İnançları Ölçeği", "Okul Dışı Öğrenme Faaliyetlerine (ODÖF) Yönelik Öğretmen Tutum Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen 2 aşamalı "Matematik Öğretiminde Okul Dışı Öğrenme Ortamları Etkinlik Yansıtma Formu" kullanılarak toplanmıştır. Ölçeklerin geçerliliği ve güvenilirliği sağlanmıştır. Araştırmanın nicel verileri ilişkili örneklemler t-testi ile nitel veriler ise betimsel tümdengelim analiz yöntemi kullanarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, ilköğretim matematik öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme faaliyetlerine yönelik tutumlarının ön testten, son teste doğru pozitif yönde anlamlı bir şekilde geliştiği ve küçük düzeyde bir etki yaptığı sonucuna ulaşılmıştır. Okul dışı öğrenme faaliyetlerine yönelik öz-yeterlik inançları ön testten, son teste doğru pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı şekilde gelişmiştir ve  yüksek düzeye yakın bir etki yaptığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar hem nicel verilerle desteklenmiş hem de nitel bulgularla doğrulanmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, matematik öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme faaliyetlerine yönelik öz-yeterlik inançlarını ve tutumlarını desteklemek için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
To achieve the goals of the mathematics curriculum, in-school education alone is not enough; there is also a need for outdoor education. Therefore, teachers need to have the necessary knowledge and skills to provide students with opportunities to learn mathematics outside of school. To acquire this knowledge and skills, it is important for teachers to receive training on outdoor learning during their undergraduate education and in-service training. Along with the training they receive, pre-service teachers gain the skills to support their students in out-of-school learning environments during their in-service periods. These skills are based on cognitive, affective, and behavioral abilities. The main purpose of this study is to examine the self-efficacy and attitudes of pre-service elementary mathematics teachers towards outdoor learning activities in mathematics teaching. The sample consisted of 61 fourth grade pre-service elementary mathematics teachers who took the elective course "Outdoor Learning Environments in Mathematics Teaching" at a state university in Turkey in the spring semester of the 2021-2022 academic year. The embedded design of the mixed research method was used, supporting the quantitative findings obtained within the scope of the purpose and subject of the study with qualitative findings. A 14-week study plan was prepared and implemented with an expert educator within the scope of the elective course. The data were collected using the "Teacher Self-Efficacy Beliefs Scale for Outdoor Learning (OLE) Activities", "Teacher Attitude Scale for Outdoor Learning Activities (OLEA)" and the 2-stage "Outdoor Learning Environments in Mathematics Teaching Activity Reflection Form" developed by the researcher. The validity and reliability of the scales were ensured. Quantitative data were analyzed by paired samples t-test and qualitative data were analyzed using the descriptive deductive analysis method. As a result of the research, it was concluded that pre-service elementary mathematics teachers' attitudes towards outdoor learning activities improved significantly in a positive direction from pre-test to post-test, with a small effect size. Their self-efficacy beliefs towards outdoor learning activities also improved significantly in a positive direction from pre-test to post-test, with a near high effect size. These results were supported by both quantitative data and confirmed by qualitative findings. In line with the results obtained, several suggestions were made to further support pre-service mathematics teachers' self-efficacy beliefs and attitudes towards out-of-school learning activities.