Gökkuşağı (Oncorhynchus mykiss), dere (Salmo trutta fario) ve kaynak (Salvelinus fontinalis) alabalıklarının kuluçka randımanları ile kuluçka ve serbest yüzme dönemlerine ait yağ ve yağ asidi kompozisyonlarının karşılaştırılması
Comparison brooding yield and total lipid and fatty acid compositions of trouts (Oncorhynchus mykiss, Salmo trutta fario, Salvelinus fontinalis) in incubation and free swimming stage
Yazar: AHMET NECDET SİRKECİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. N. MEVLÜT ARAS
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Alabalıklar = Trouts ; Gökkuşağı alabalığı = Rainbow trout ; Kuluçka = Incubation ; Oncorhynchus mykiss = Oncorhynchus mykiss ; Salmo trutta fario = Salmo trutta fario ; Salvelinus fontinalis = Salvelinus fontinalis ; Yağ asitleri = Fatty acids

Özet:
Yaklaşık 5 ay (08.12.2006?05.04.2007 tarihleri arasında) yürütülen bu çalışmada 3 yaşlı damızlıkgökkuşağı (Onchorhynchus mykiss), dere (Salmo trutta fario) ve kaynak (Salvelinus fontinalis)alabalıklarının kuluçka dönemleri ( döllü, gözlü, keseli ve serbest yüzme olarak)'ne ait yağ ve yağasitleri kompozisyonları karşılaştırılmıştır.Ortalama çapları 4.71±0.35 mm olan yumurtaların kuluçka süresi ve keseli dönem sonu gökkuşağıalabalıklarında 48 gün olurken dere alabalıklarında 68 gün ve kaynak alabalıklarında bu süre 72 günolarak kaydedilmiştir. Yumurtadan yüzme evresine kadarki kuluçka randımanı sırası ile gökkuşağı,dere ve kaynak alabalıklarında %94.43±0.76, %88.21±0.72 ve %80.87±0.53 olmuştur. Toplam yağ enyüksek bütün türlerin ortalama döllenmemiş yumurtalarında %11.53±0.80 iken en düşük değer isespermlerinde %1.9±0.29 çıkmıştır. Toplam doymuş yağ asitleri (SFA) sırası ile gökkuşağı, dere vekaynak alabalıklarının spermlerinde %61.31±1,74, %58.58±1,71 ve %52.44±0.19 hesaplanırkendöllenmiş yumurtalarda ise sırası ile %32.69±2.14, %30.89±1.27 ve 33.69±6,34 olmuştur. ToplamSFA içerisinde baskın olan yağ aidi ise palmitik asit olmuştur.Döllü yumurtalarda tekli doymamış toplam yağ asitleri ( MUFA) serbest yüzme döneminde %10oranında azalırken aynı safhalarda total n?3 çoklu doymamış yağ asitleri (n?3 PUFA) %10 oranındaartış göstermiştir. Bütün türlerin n?3/n?6 PUFA oranları döllü döneme göre serbest yüzme devresindeortalama %5 civarında yükselmiştir. Balıkların kuluçka randımanı ile deicosapentaenoik asit (DHA)arasında pozitif, araşhidonik asit (AA) ile negatif bir korelasyonun olduğu anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Onchorhynchus mykiss, Salmo trutta fario, Salvelinus fontinalis,Yağ, Yağ asidi, Kuluçka randımanı

Abstract:
Lipid and fatty acid profiles during the incubation period stages (fertilized, eyed, yolksac and freeswimming) of eggs from rainbow trout (Onchorhynchus mykiss), brown trout (Salmo trutta fario)and brook trout (Salvelinus fontinalis ) were compared between 08.12.2006?05.04.2007 in thepresent study.Incubation periods of eggs with 4.71±0.35 mean diameter from Onchorhynchus mykiss, Salmotrutta fario and Salvelinus fontinalis were 48, 68 and 72 days respectively. Brooding yield ofOnchorhynchus mykiss, Salmo trutta fario and Salvelinus fontinalis from egg to free swimmingstage were determined as 94.43±0.76%, 88.21±0.72% ve 80.87±0.53% respectively. At overall,maximum average total lipid level was determined as 11.53±0.80% from unfertilized eggs andminimum average total lipid was determined as 1.9±0.29 from sperm of the species. Total saturatedfatty acids (SFA) values were 61.31±1.74%, 58.58±1.71% ve 52.44±0.19% in sperms and32.60±2.14%, 30.89±1.27% ve 33.69±6.34% in fertilized eggs of Onchorhynchus mykiss, Salmotrutta fario and Salvelinus fontinalis respectively. It was determined that palmitic asid was themost abundant one in SFA.It was observed that monounsaturated fatty acids (MUFA) reduced by 10% and n-3 polyunsaturatedfatty acids (PUFA) increased by 10% at free swimming stage. n?3/n-6 PUFA ratio in free swimmingstage from overall data was high at approximately 5% compared to fertilized stage. Consequently, itwas found that there were positive correlations between brooding yields and docosahexaenoic acid(DHA) but not with arachidonic acid (AA).

Key Words: Onchorhynchus mykiss, Salmo trutta fario, Salvelinus fontinalis, Lipid, Fatty acid,Brooding yield