Biyolojik geribildirim ve imgeleme uygulamalarının sporcuların bilişsel, fizyolojik ve sportif performansına etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of biofeedback and imagery practices on the cognitive, physiological and sportive performance of athletes
Yazar: YUNUS EMRE YARAYAN
Danışman: PROF. DR. EKREM LEVENT İLHAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Biyo geri bildirim = Biofeedback ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen ; İmgeleme = Imagery

Özet:
Yüksek rekabet seviyesi olan spor müsabakaları için sporcuların psikofizyolojik olarak hazırlanması önem arz etmektedir. Nitekim sporcular ve antrenörler antrenmanı optimize eden içsel durumları ve düşünceleri yönetmelerine yardımcı olacak yeni yöntemlere ihtiyaç duymaktadır. Özellikle spor alanına entegre edilmiş biyolojik geribildirim ve imgeleme uygulamaları bu yöntemlerin içinde yer almaktadır. Bu kapsamda bu araştırmanın amacı biyolojik geribildirim ile entegre edilmiş imgeleme uygulamalarının, fizyolojik, bilişsel (psikolojik) ve sportif performans parametreleri üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Araştırmada tek denekli araştırma tasarımlarından çoklu başlama düzeyi modeli kullanılmıştır. Araştırmaya profesyonel olarak spor yaşamına devam eden 3 futbolcu gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak fizyolojik verilerin (HR – HRV - SDNN – RESP - SC- TEMP) ölçülmesi için Nexus 10 Mk II Neurofeedback / Biofeedback ve Fizyolojik Görüntüleme, Değerlendirme ve Geri Besleme Sistemi, bilişsel (psikolojik) özelliklerin değerlendirilmesi için, Yarışma Durumluk Kaygı Envanteri-2 (CSAI-2) ve Sporda Öz-Yeterlik Ölçeği ve sportif performans değerlendirmesi için ise Futbol Loughborough Pas Testi (LSPT) kullanılmıştır. Verilerin analizinde, tek denekli araştırma tasarımlarında sıklıkla kullanılan görsel-grafik analizden yararlanılmıştır. Grafiksel analize ek olarak daha kesin sonuçlar elde etmek adına uygulanan müdahale programlarının etkilerini değerlendirmek için başlama düzeyi ve uygulama evresinde elde edilen değerler için araştırmacılar tarafından önerilen formül doğrultusunda etki büyüklüğü hesaplanmıştır. Bununla birlikte iki evredeki farklılıklar için değişim yüzdesi de hesaplanmıştır. Niceliksel analize ek olarak, sosyal geçerliğe kanıt sağlamak adına deney sonrası görüşmeden elde edilen sözlü yanıtlar kullanılmıştır.  Araştırma sonucunda elde edilen bulgular incelendiğinde, 3 katılımcının fizyolojik, bilişsel (psikolojik) ve sportif performans parametrelerinde elde edilen değerlerin gelişim için de olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, araştırma kapsamında uygulanan müdahale programlarının sporcuların öz düzenleme becerilerini geliştirmede faydalı olduğu ve uygulamaların psikofizyolojik antrenman için bir temel olarak hizmet edebileceği ifade edilebilir.

Abstract:
It is important to prepare the athletes psychophysiological for sports competitions with a high level of competition. As a matter of fact, athletes and coaches are in search of new methods to help them manage internal states and thoughts that optimize training. In particular, biofeedback and imagery applications integrated into the field of sports are included in these methods. In this context, the aim of this research is to examine the effects of imagery applications integrated with biofeedback on physiological, cognitive (psychological) and sportive performance parameters. Multiple baseline model, one of the single-subject research designs, was used in the study. Three football players who continue their professional sports life voluntarily participated in the research. As a data collection tool in the research, Nexus 10 Mk II Neurofeedback / Biofeedback and Physiological Imaging, Evaluation and Feedback System for the measurement of physiological data (HR - HRV - SDNN - RESP - SC- TEMP), for the evaluation of cognitive (psychological) characteristics, Competition State Anxiety Inventory-2 (CSAI-2) and Sports Self-Efficacy Scale and Football Loughborough Pass Test (LSPT) were used for sportive performance evaluation. In the analysis of the data, visual-graphic analysis, which is frequently used in single-subject research designs, was used. In addition to the graphical analysis, the effect size was calculated by the researchers in line with the formula for the values obtained at the baseline and application phase in order to evaluate the effects of the intervention programs applied in order to obtain more precise results. In addition to the quantitative analysis, verbal responses from the post-experimental interview were used to provide evidence for social validity. When the findings obtained as a result of the research were examined, it was determined that the values obtained for physiological, cognitive (psychological) and sportive performance in 3 participants were for development. As a result, it can be stated that the intervention programs applied within the scope of the research are beneficial in improving the self-regulation skills of the athletes and their applications can serve as a basis for psychophysiological training.