Yarı parametrik ve parametrik olmayan eşitleme yöntemleri ile bir yetenek testinin farklı formlarının eşitlenmesi
Equating parallel forms of an aptitude test using semiparametric and nonparametric methods
Yazar: ŞERİFE ZEYBEKOĞLU
Danışman: PROF. DR. KAAN ZÜLFİKAR DENİZ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bayes yaklaşımı = Bayes approach ; Genel yetenek = General ability ; Kernel eşitleme = Kernel equating ; Ortak değişkenler = Covariates ; Parametrik olmayan modeller = Nonparametric models ; Test eşitleme = Test equating ; Yarı parametrik modeller = Semiparametric models ; Yetenek testleri = Ability tests

Özet:
Araştırmada Thurstone'un Çoklu Faktörler Modeli temel alınarak dokuzuncu sınıf öğrencileri için iki paralel formu olan bir yetenek testi geliştirilip, testin paralel formlarının farklı eşitleme desenlerinde yarı parametrik ve parametrik olmayan eşitleme yöntemleriyle eşitlenmesi amaçlanmıştır. Bu test Thurstone'un Çoklu Faktörler Modelindeki bellek, sözel, sayısal, muhakeme, yer ve mekâna uyma, algısal ve kelime akıcılığı olmak üzere yedi faktörü içermektedir. Bu testle ile lise eğitimi düzeyine gelmiş öğrencilerin yeteneklerinin güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla geliştirilen yetenek testinin Antalya ili beş merkez ilçedeki resmi ortaöğretim kurumlarında 2022-2023 eğitim-öğretim yılında deneme ve nihai uygulaması yapılmıştır. Deneme uygulaması sonucunda toplam 706 öğrenci araştırmaya dahil edilmiş; elde edilen veri üzerinde test ve madde istatistikleri incelenmiş olup geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Test üzerinde gerekli redaksiyonlar yapıldıktan sonra test nihai uygulama için hazırlanmıştır. Nihai uygulama sonucunda toplam 4201 öğrenci araştırmaya dahil edilmiştir. Elde edilen veri üzerinde test ve madde istatistikleri incelenmiş ve eşitleme işlemi gerçekleştirilmiştir. Testin paralel formları eşit yüzdelikli, Kernel ve Parametrik olmayan Bayes (PoB) yöntemleriyle eşitlenmiştir. Eşitleme sürecinde eş değer gruplar (EG), denk olmayan gruplarda ortak madde (NEAT) ve denk olmayan gruplarda ortak değişken (NEC) desenlerinde eşitlemeler yapılmıştır. Eşitlemelerde sözde ortak maddeler ve ortak değişken olarak cinsiyet ve kategorik hale getirilen Liselere Giriş Sınavı (LGS) puan düzeyleri kullanılmıştır. Bu araştırmada ortak değişken kullanımına izin veren esnek bir yaklaşım olarak tanıtılan PoB yöntemiyle yapılan eşitlemenin farklı yöntemlerde ve desenlerde yapılan eşitlemelerle karşılaştırması yapılmıştır. Diğer yöntemler ile PoB yönteminden elde edilen sonuçları karşılaştırabilmek için, eşitlenmiş puanların dağılımının hedef teste uzaklıklarını inceleyen Hellinger Uzaklığı kullanılmıştır. PoB yönteminde hedef teste en yakın dağılımlar elde edilmiştir. Bu dağılımlar içerisinde en yakın uzaklık iki ortak değişken birlikte kullanıldığında elde edilmiştir. PoB yöntemiyle elde edilen uzaklıkların diğer eşitleme yöntemleri sonucunda oluşanların yaklaşık onda biri olduğu belirlenmiştir. Bu araştırmada PoB yöntemiyle yapılan test eşitlemenin klasik yöntemlere kıyasla daha bilgilendirici olduğu ve daha iyi sonuç verebileceği görülmüştür.

Abstract:
In this study, it was aimed to develop an aptitude test with two parallel forms for ninth grade students based on Thurstone's Multiple Factors Model and to equate the parallel forms of the test with semiparametric and nonparametric equating methods in different equating designs. This test includes the seven factors of Thurstone's Multiple Factors Model: memory, verbal, numerical, reasoning, spatial, perceptual and word fluency. With this test, it is aimed to determine the strengths and weaknesses of the abilities of students who have reached the high school education level. For this purpose, a trial and final application of the developed aptitude test was carried out in official secondary education institutions in five central districts of Antalya province in the 2022-2023 academic year. As a result of the trial application, a total of 706 students were included in the study; test and item statistics were examined on the data obtained and validity and reliability analyses were performed. After the necessary corrections and redactions were made on the test, the test was prepared for the final application. As a result of the final application, a total of 4201 students were included in the study. Test and item statistics were examined on the obtained data and equating process was performed. Parallel forms of the test were equated with equipercentile, Kernel and Bayesian nonparametric (BNP) methods. Equivalent groups (EG), non-equivalent groups with anchor test (NEAT) and non-equivalent groups with covariates (NEC) were used in the equating process. Gender and categorised High School Entrance Examination (HSEE) score levels were used as covariates in equating. In this study, the comparison of equating with the BNP method, which is introduced as a flexible approach that allows the use of covariates, with equating with different methods and designs was made. In order to compare the results obtained from the BNP method with the other methods, Hellinger Distance, which analyses the distances of the distribution of equated scores to the target test, was used. In the BNP method, the distributions closest to the target test were obtained. Among these distributions, the closest distance was obtained when two covariates were used together. It was determined that the distances obtained by BNP method were approximately one tenth of the distances obtained by other equating methods. In this study, it was seen that test equating with BNP method is more informative and can give better results compared to classical methods.