Matematik öğretmenlerinin problem çözme öğretim yaklaşımları hakkındaki bilgilerinin incelenmesi
An investigation of mathematics teachers' knowledge of problem solving teaching approaches
Yazar: ŞERİFE RAVZA UZDU
Danışman: PROF. DR. ERHAN BİNGÖLBALİ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı matematik öğretmenlerinin problem çözme ve problem çözme öğretim yaklaşımları hakkındaki bilgilerini incelemektir. Bu araştırma nitel bir çalışma olarak tasarlanmış ve yürütülmüştür. Çalışma grubu Türkiye'nin farklı bölgelerinde görev yapan ilköğretim matematik öğretmenlerinden oluşturulmuştur. Çalışmaya gönüllü olarak 30 öğretmen katılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan görüşme soruları kullanılmıştır. Bu sorular A ve B olmak üzere iki aşamadan oluşmaktadır. A aşamasında problem ve problem çözme ile ilgili genel bilgiler öğrenilmek istenirken B aşamasında farklı problem çözme öğretim yaklaşımları (problem çözme ile öğretim, problem çözme için öğretim ve problem çözmeye ilişkin öğretim) ile ilgili senaryolar verilerek bu senaryolar hakkında öğretmenlerin yorumları alınmıştır. Öğretmenlerden toplanan veriler, içerik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Verilerin analizi sonucunda öğretmenlerin problem (ör. çözüm bekleyen sorun) ve problem çözme (ör. sorunu ortadan kaldırma) hakkında benzer düşüncelere sahip oldukları ancak problem çözmeyi derslerinde kullanma konusunda farklılıklar yaşadıkları görülmüştür. Öğretmenler en çok problem çözmeye ilişkin öğretim yaklaşımını derslerinde kullanmadıklarını ifade etmişlerdir. Etkin matematik öğretimi için ise, öğretmenlerin en çok problem çözme ile öğretim yaklaşımını etkili buldukları ve problem çözme için öğretim yaklaşımını kendi başına hiçbir öğretmenin etkin bulmadığı ortaya çıkmıştır. Her üç problem çözme öğretim yaklaşımının derslerde birlikte kullanımının bazı öğrenenlerce ideal görüldüğü ancak öğrenci başarı düzeyine göre farklı problem çözme yaklaşımlarının tercih edilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the knowledge of mathematics teachers about problem solving and problem solving teaching approaches. This research is designed and conducted as a qualitative study. The study group was composed of elementary school mathematics teachers working in different regions of Turkey. 30 teachers voluntarily participated in the study. Interview questions prepared by the researcher were used as data collection tool. These questions consist of two stages, A and B. While it was desired to learn general information about problem and problem solving at the A stage, scenarios about different problem solving teaching approaches (teaching through problem solving, teaching for problem solving and teaching about problem solving) were given in the B stage and the views of the teachers were received about these scenarios. The data collected from the teachers were analyzed with the content analysis method. As a result of the analysis of the data, it was seen that the teachers had similar views about the problem (e.g. problem to be solved) and problem solving (e.g. overcoming the problem), however, it was seen that they had different views on using problem solving in their lessons. Teachers stated that they mostly do not use the "teaching about problem solving" approach in their lessons. For effective mathematics teaching, it has been revealed that teachers find the "teaching through problem solving" approach the most effective, and no teacher finds the "teaching for problem solving approach" effective on their own. It has been stated that the use of all three problem solving teaching approaches together in the lessons is considered ideal by some learners, nevertheless different problem solving approaches should be preferred for the needs of different student groups.