Bir ictihad kaynağı olarak Kur`an kıssaları
The stories of Qur`an as a case law source
Yazar: ABDULLAH ACAR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN TEKİN GÖKMENOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Din = Religion

Özet:
?Bir İctihad Kaynağı Olarak Kur'an Kıssaları? adlı bu çalışma, Kur'an'daki kıssaayetlerinin lafız ve manalarını hukukû bakımdan ele almaktadır.İslam Hukukunun temel kaynağı Kur'an'dır. Kıssalar da onun önemli bir bölümünüteşkil etmektedir. Bu kıssalar, sadece tarihû bilgiler mi ihtiva ederler, yoksa, onlarda birtakım hukukû hatırlatmalar (telmih) ve dolayısıyla hukukû mesajlar da bulunmaktamıdır? Ayrıca, birinci derecede önceki toplumları muhatap alan bu kıssalardan, diğerinsanlar nasıl ve ne şekilde istifade edebilirler? İşte, bu araştırmada kıssaların bu yönüele alınmış ve onlardan hukuk alanında istifade etmenin ilke ve yöntemleri tespitedilmeye çalışılmıştır.Kur'an, her sahada olduğu gibi, hukukû sahada da, hem bireysel hem de toplumsalmesajlar içeren bir kitaptır. Bu mesajların farklı dönemlerdeki toplumlara bir çokkatkı sağlayacağı muhakkaktır. Bir etkili anlatım tarzı olan Kur'an kıssalarındaki bukatkıları ve değerleri bazı yöntem ve tekniklerle yeni nesillere aktarmak mümkündür.Kur'an kıssalarında, tarihte yaşanmış tüm ayrıntılar yerine, sadece insanlığaanlatılmasında fayda bulunan kısımlarının anlatılması, kıssaların en büyüközelliklerinden biridir. Hangi kıssanın hangi kısmının, hangi surede ne kadar, hangivurguda ve hangi kelimelerle aktarılacağının seçimi ve tercihinin Allah'a ait olduğundaşüphe yoktur. İyi incelendiğinde Allah'ın bu tercihlerinde de hukukû bakımdan nicefaydalar, insanlığın lehine nice hikmetler olduğu görülecektir.Sonuç olarak, İslam alimlerinin ekseriyeti; gerekli esaslara riayet edilmek şartıylaKur'an'ın bir parçası olan kıssalardan hukuk alanında da istifade edilebileceği veonların ictihad kaynağı olabilecekleri kanaatindedirler.

Abstract:
This study named ?The Stories of Qur?an as a case law source?? analyzes verbaland meaning of story verses on Qur?an in juridical perspective.The main source of Islamic Law is The Holy Kur?an. On the other hand, thestories are forming very important part of it. Are these stories only comprise historicalinformation? but at the same time are they reminding some of the samples for today?s -or any time- juridical application. Furthermore, how can the humanbeing get benefitfrom messages of the stories while they already addressed to the preceding community?This point of compass is main aim of the inquiry and the study is an essay to showprinciples and methods in order to use the stories as a material for law.The Holy Qur?an contains individual and social messages on juridical platformas like as all of the other areas. There is no doubt that these messages givesupplementary mechanism on the law base to communities in different period. Thestyle of Qur?anic speech is very impressive and these values can be transferable to thenext generations with some of the new technic and method.Main charactreristic of Qur?an is to tell only necessary part of the stories,instead of the all details. Of course, only God determines that which story will be howlong, where and inside of which chapter. If, stories can be deeply, thoroughly andclosely search, it will be easy to see a lot of utility about law and so many philosoph forhumanity on the preferency of God.As a result, qualified majority of scholar to be convinced that the stories -alreadya part of The Holy Qur?an- can be utilise on the platform of the law and as a case law(ijtihad) on condition that necessary principles should be respected.