Koroner kalp hastalarında risk faktörü olarak JAM-A ve LFA-1 gen varyasyonlarının incelenmesi
Investigation of JAM-A and LFA-1 gene variations as a risk factor in coronary heart disease patients
Yazar: BENGÜ TOKAT
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA YILMAZ AYDOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Genetik = Genetics ; Kardiyoloji = Cardiology ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: Adezyonlar = Adhesions ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Genetik = Genetics ; Hücre adezyon molekülleri = Cell adhesion molecules ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Koroner kalp hastalığı (KKH) batı toplumlarında ölüm nedenlerinin başında yer alan genetik ve çevresel faktörlerin neden olduğu kompleks bir hastalıktır. Koroner kalp hastalığı etyopatojenezinde yer alan ateroskleroz gelişiminde makrofaj diapedezi önemli bir süreçtir. Endotel hücre bağlantılarında yer alan JAM-A (Bağlantı adezyon molekülü-A) ile lökosit yüzeyinde yer alan LFA-1 (Lökosit fonksiyon ilişkili antijen-1) etkileşimi monositlerin endotelden intimaya göçüne neden olur, burada makrofajlara farklılaşan monositler ateroskleroz gelişimine katkıda bulunur.Çalışmamızda ateroskleroz patojenezinde monosit göçünde yer alan JAM-A ve LFA-1 proteinlerine ait genlerdeki rs790056, rs2230433 ve rs8058823 varyasyonlarının koroner kalp hastalarında incelenmesi ve hastalığın gelişiminde risk faktörü olarak bireysel ve kombine etkilerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu çalışma literatürde JAM-A ve LFA-1 gen varyasyonlarının koroner kalp hastalığında incelendiği ilk çalışmadır. Çalışma gruplarımız 153 koroner kalp hastası ve 124 sağlıklı kontrolden oluşmuştur. JAM-A ve LFA-1 genotipleri polimeraz zincir reaksiyonu, restriksiyon fragmanı uzunluk polimorfizmi ve agaroz jel elektroforezi teknikleri kullanılarak belirlenmiştir. Koroner kalp hasta grubunda kontrol grubuna göre JAM-A rs790056 normal TT genotipi ve T allel frekansı ve LFA-1 rs8058823 normal AA genotipi ve A allel frekansı yüksek bulunmuştur. (sırasıyla p=0,03, p=0,007; p=0,000, p=0,000) LFA-1 rs2230433 genotip ve allel dağılımları açısından hasta ve kontrol gruplarında farklılık gözlenmemiştir (p>0,05). Kontrol grubunda AA genotipine sahip kadınlarda GG ve AG genotipini taşıyanlara göre serum total kolesterol düzeyleri yüksek gözlenmiştir. (p=0,000; p=0,026). Yapılan regresyon analizinde, rs8058823 AA genotipi, sigara kullanımı, diastolik kan basıncı ? 80 mmHg, total kolesterol ? 5,18 mmol/L'nin KKH gelişiminde risk oluşturduğu doğrulanmıştır. CGG haplotipinin (rs790056 nadir C alleli- rs2230433 normal G alleli- rs8058823 nadir G alleli) koroner kalp hasta grubunda düşük dolayısı ile koruyucu olduğu gözlenmiştir (p=0,0023).Sonuç olarak, çalışmamızda JAM-A rs790056 ve LFA-1 rs8058823 genotip ve allel dağılımları incelendiğinde normal genotip ve allellerin koroner kalp hastalığı açısından risk oluştururken, nadir genotip ve allelerin sağlıklı kontrollerde yüksek olduğu ve dolayısı ile koruyucu olabileceği gözlenmiştir.

Abstract:
Coronary heart disease (CHD) is a complex disease caused by genetic and environmental factors, being one of the major causes of death in western countries. Macrophage diapedesis is an important process in atherosclerosis development involved in CHD etiopathogenesis. Interaction between junctional adhesion molecule-A (JAM-A) which is found in endothelial cell junctions and leukocyte function associated antigen-1 (LFA-1) which is found on surface of leukocytes causes monocyte migration from endothelium to intima, where monocytes that differentiate into macrophages contribute to atherosclerosis.In our study, we aimed to investigate JAM-A rs790056, LFA-1 rs2230433 and rs8058823 variations in CHD patients and determine their individual and combined effects on CHD development as a risk factor. This is the first study in which JAM-A and LFA-1 gene variations are investigated in CHD. Our study groups consisted of 153 CHD patients and 124 healthy controls. JAM-A and LFA-1 genotypes were determined by polymerase chain reaction, restriction fragment lenght polymorphism and agarose gel electrophoresis. JAM-A rs790056 normal TT genotype and T allele frequency and LFA-1 rs8058823 normal AA genotype and A allele frequency were higher in CHD group than in control group (p=0,03, p=0,007; p=0,000, p=0,000 respectively). No difference was observed in LFA-1 rs2230433 genotype and allele distribution between CHD patients and controls (p>0,05). In control group, women with rs8058823 AA genotype showed higher levels of serum total cholesterol than women with GG and AG genotypes (p=0,000; p= 0,026). Regression analysis confirmed that rs8058823 AA genotype, smoking, diastolic blood pressure? 80 mmHg, total cholesterol ?5,18 mmol/L are risk factors for CHD development. CGG haplotype (rs790056 mutant C allele- rs2230433 normal G allele- rs8058823 mutant G allele) was found to be lower in CHD patients, suggesting that it is protective (p=0,0023).In conclusion, JAM-A rs790056 and LFA-1 rs8058823 normal genotypes and alleles were observed to create a risk for CHD and mutant genotypes and alleles were higher in controls, thus being protective.