Menopozun beden algısı ve depresif semptomlara olan etkisinin araştırılması
Evaluation of the effect of menopause on body image and depressive symtoms
Yazar: SENA YILDIRIM
Danışman: UZMAN IŞIK GÖNENÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Beden algısı = Body image ; Beden imajı = Body image ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Depresyon = Depression ; Menopoz = Menopause ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Araştırmamızın amacı menopoz öncesi ve sonrası dönemdeki kadınların beden algısı ve depresif semptomlar açısından karşılaştırılmasıdır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, 23.10.2018 ile 23.01.2019 tarihleri arasında Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran, araştırma kriterlerine uyan, 328 kadın gönüllüyle yapılmıştır. Gönüllülere demografik özelliklerini içeren bir bilgi formu ile ruhsal sağlık durumlarını değerlendirmek için Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HADS), beden algılarını değerlendirmek için Beden Bölgelerinden ve Özelliklerinden Hoşnut Olma Ölçeği (BÖHÖ), Sosyal Fizik Kaygı Envanteri (SFKE) ve Çok Yönlü Beden-Benlik/Öz İlişki Ölçeği (MBSRQ) uygulandı. İstatistiksel analizler için NCSS 2007 programı kullanıldı. Anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Katılımcıların 152'si postmenopozal, 176'sı pre-perimenopozal dönemde olup, yaş ortalaması 45,88±9,09'dur. Katılımcıların %80,8'i evli, %33,5'i ilkokul düzeyinde eğitim almış, %43,3'ü çalışıyor, %82,3'ünün geliri giderinden fazla veya eşittir. Katılımcıların VKİ ortalaması 27,60±5,71, ortalama menopoz yaşı 47,90±3,93'tür. Premenopozal ve postmenopozal gruplar arasında HADS "depresyon" ve SFKE "fiziksel görünüm rahatsızlığı" alt boyutları bakımından fark saptanmamıştır (p>0,05). SFKE "olumsuz değerlendirilme beklentisi" alt boyut puanları postmenopozal dönemdeki katılımcılarda anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (p=0,021; p<0,05). Premenopozal ve postmenopozal gruplar arasında MBSRQ ve BÖHÖ toplam puanları arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). BÖHÖ "beden elemanları" alt boyut puanları postmenopozal dönemdeki kadınlarda anlamlı düzeyde daha düşüktür (p=0,049; p<0,05). Menopozda geçirilen süre HADS, SFKE, BÖHÖ ve MBSRQ toplam puanlarını anlamlı düzeyde değiştirmemiştir (p>0,05). Kadınların sosyodemografik özellikleri ile BÖHÖ- MBSRQ alt grupları kıyaslanmış, beden algısının; menopozal dönemde olup olmamaya, yaşa, medeni duruma, doğum sayısına, çalışma durumuna, ekonomik duruma, kronik hastalık varlığına, egzersiz durumuna göre fark etmediği bulunmuştur (p>0,05). 
Sonuç: Kadınların genel beden algılarının olumsuz olmadığı, menopozu beden algılarını tehdit edici bir durum olarak algılamadıkları, menopoz öncesi ve sonrası depresif belirtiler bakımından farklılık olmadığı saptanmamıştır.
Anahtar Kelimeler: Menopoz, beden algısı, depresyon, sosyal fizik kaygı, çok yönlü beden-benlik/öz ilişki ölçeği

Abstract:
Objective: The aim of our study is to compare pre-menopausal and post-menopausal women in terms of perception of body perception and depressive symptoms.
Materials and Methods: Our study was conducted between October 23, 2018 and January 23, 2019 in the Family Medicine outpatient clinics of Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital with 328 female volunteers meeting the study criteria. A questionnaire investigating demographic features along with Hospital Anxiety Depression Scale (HADS) to evaluate psychological condition, Body Image Satisfaction Scale (BISS), Social Physique Anxiety Scale (SPAS) and Multidimensional Body-Self Relations Questionnaire (MBSRQ) to evaluate body perception were applied. The NCSS 2007 software was used for the statistical analyses. The significance level was set to p<0.05.
Results: Our participants, of which, 152 postmenopausal and 176 pre-perimenopausal women had a mean age of 45.88±9.09 years and a mean BMI of 27.60±5.71. Of the participants, 80.8% were married, 33.5% were primary school graduates, 43.3% were employed and 82.3% had an income equal to or exceeding their expenses. The mean menopause age was 47.90±3.93. HADS "depression" and SPAS "physical image dissatisfaction" subscales scores did not differ between the premenopausal and postmenopausal groups (p>0.05), whereas SPAS "expectation of negative evaluation" subscale scores among the postmenopausal women were significantly lower (p=0.021; p<0.05). There was no significant difference between the premenopausal and postmenopausal groups regarding the MBSRQ and BISS total scores (p>0.05). Postmenopausal women had significantly lower "body parts" subscale scores of BISS (p=0.049; p<0.05). Menopause duration affected none of the total scores of the scales used (p>0.05), and also body perception evaluated with BISS-MBSRQ subscales does not differ with menopause, age, marital status, number of births, employment status, economic condition, chronic diseases and exercise (p>0.05). 
Conclusion: We found that women did not have a negative body perception generally and women did not perceive menopause as a threat for their body image. There was no difference between the pre- and post-menopausal groups in terms of depressive symptoms.
Keywords: Menopause, body perception, depression, social physique anxiety, Multidimensional Body-Self Relations Questionnaire