Şanlıurfa'da yaşayan Suriyeli mültecilerde kronik hastalık prevalansı ve sağlık hizmetinden yararlanma durumu
Chronic disease prevalence and utilization of health services in Syrian refugees living in Şanlıurfa
Yazar: YÜKSEL DUYGU ALTIPARMAK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKMAN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç
Ani ve hızlı bir çevre değişimi yaratan, böylece sosyal, kültürel ve fiziksel olarak toplumu ve bireyleri etkileyen göç, sağlık ve sağlık değişkenleri üzerinde de çok önemli etkilere sahiptir. Çalışmamızın amacı, Suriyeli sığınmacılarda kronik hastalıkların görülme ve kronik hastalığı olanların mevcut sağlık hizmetlerinden faydalanabilme durumlarını tespit etmektir. İkincil amaç olarak kronik hastalıklar bağlamında sağlık hizmetine ulaşmada yaşadıkları zorlukları ve öncelikle ihtiyaç duydukları hizmetleri belirlemektir. 

Yöntem 
Çalışmamız kesitsel bir çalışmadır. Urfa ilinde Suriyeli misafirler koordinasyon merkezinde bulunan kayıtlardan saptanan verilere göre, göçmenlerin en yoğun yaşadığı mahalle olarak belirlenen Kurtuluş mahallesi seçilmiştir. Bu mahalleden randomize olarak 30 sokak seçilmiş ve seçilen her bir sokaktan rasgele belirlenen 7 hanede yaşan 18 yaş üstü bireyler çalışmanın örneklemini oluşturmuştur.  Seçilen her bir haneye ziyaret yapılarak, Arapça ve Kürtçe bilen tercüman eşliğinde tüm hane halkı hakkında kronik hastalıklara yönelik bilgi toplanmıştır. Bilgi toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından literatür taraması sonucunda oluşturulan anket kullanılmıştır. Her bir hanede öncelikle aile reisi ile görüşülmesi planlanmış, bu koşulun sağlanamadığı durumlarda aile reisinin eşi veya o anda evde olan ve anketi yanıtlayabilecek durumdaki en yaşlı bireyle görüşme yapılmıştır. 

Bulgular
Toplamda 210 hanede yaşayan, 18 yaş üzeri 617 kişiye ulaşılmıştır. Katılımcıların %47,5'i kadın, %52,5'i erkek, %68,7'si ilkokul mezunu olup yaş ortalaması 35,6 yıldır.  40 yaş üzeri katılımcıların %27,8'inde, 65 yaş üzerinde ise %65,2'inde en az bir kronik hastalığın var olduğu, saptanmıştır. Bu rakam tüm katılımcılar arasında %15,2'dir. Görüşülen kişilerin %40'ı sağlık hizmeti alabildiğini, %13,8'i gereksinim duyduğunda aile hekimine ulaşabildiğini belirtmiştir. Kronik hastalığı nedeniyle sağlık hizmetine başvuranların %76,5'i devlet hastanesine, %15,3'ü özel sağlık merkezine başvurmuştur. Aile hekimine kronik hastalık nedeniyle başvurma oranı ise sadece %2,4'tür. Sağlık hizmeti arayan katılımcılar %82,9 oranla ücretsiz sağlık hizmetini seçmişlerdir. Görüşülen kişilerin %11,5'i sağlık hizmeti almak üzere sağlık merkezlerine başvurmaktan vazgeçtiklerini beyan etmişlerdir. Bu durumun nedeni olarak %87,3 ile maliyeti karşılayamama endişesi ilk sırada gelmektedir. 

Tartışma ve Sonuç 
Çalışmamızda kronik hastalık görülme prevalansı ülkemizde Türkiye vatandaşları arasında yapılan çalışmalara benzerdir. Suriyeli sığınmacıların kronik hastalıkları nedeniyle neredeyse hiçbir zaman birinci basamak sağlık hizmetlerinden yararlanmadıkları, hizmet ihtiyaçlarını ağırlıklı hastanelerden karşıladıkları görülmektedir. Suriyeli sığınmacıların kronik hastalıklarının yönetiminde birinci basamağının rolünü artıracak ve birinci basamak sağlık hizmetine ulaşımlarını kolaylaştıracak planlamalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Introduction
Immigration, which creates a sudden and rapid change of the environment and thus affects society, culture and individuals, also has very important effects on health and health variables. The aim of our work is to detect the prevalence of chronic diseases among Syrian refugees and to find out utilization of health services in this population. As a secondary objective, the difficulties in reaching health services in the context of chronic diseases and the services primarily need are explored.
Method
This is a cross-sectional study. In Sanliurfa, according to the records of the Syrian guests coordination center, Kurtuluş district was the neighborhood highly populated by Syran migrants. Therefore this study was carried in this region. We randomly selected 30 streets from this district and enrolled people over 18 years of age living in 7 randomly selected homes from the selected streets. Each selected house was visited and information on chronic diseases was collected about the whole household with an interpreter who speaks Arabic and Kurdish. As a means of gathering information, a questionnaire was prepared by researchers after literature search. Questionnaire was applied to householders face to face. If the house older was not at home, then the wife of the householder, or the oldest individual in the household who could answer the question, was interviewed.
Results
A total of 210 households were visited. Data about 617 people over 18 years old was collected. 47.5% of the participants were female, 52.5% were male, the average age was 35,6 years and 68.7% were primary school graduates. At least one chronic disease was found in 27.8% of participants over age 40 and 65.2% over 65 years of age. This ratio is 15.2% among all participants. 40.5% of the participants stated that they can get health care services, and 13.8% stated that they can reach the family physician when they need it. 76.5% of those who applied for health services because of chronic illness applied to state hospital and 15.3% applied to private health center. The rate of application to the family physician for chronic illness is only 2.4%. Participants who sought health care services preferred free health services with 82.9%. 11.5% of the participants declared that they gave up seeking for health service. High cost with 87.3% is the first reason for not seeking for health care.
Discussion and Conclusion
In our study the prevalence of chronic disease was relatively lower than the rates reported in the literature. Immigrants have almost never received primary health care due to their chronic diseases, and it seems that they receive health services predominantly from the hospitals. It is recommended to investigate the reasons for low prevalence and very low utilization of the primary health care services.