Atatürk döneminde Türk-Macar kültürel ilişkileri ve Ferenc Zajti (1919-1938)
Ataturk era Turkish-Hungarian cultural affairs and Ferenc Zajti (1919-1938)
Yazar: SERGEN COŞKUN
Danışman: PROF. DR. MELEK ÇOLAK
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyografi = Biography ; Tarih = History
Dizin: Atatürk = Atatürk ; Atatürk Dönemi = Atatürk Period ; Kültürel ilişkiler = Cultural relations ; Macaristan = Hungary ; Türk-Macar ilişkileri = Turkish-Hungarian relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Zajti, Ferenc = Zajti, Ferenc

Özet:
Türk ve Macar ilişkileri tarihin erken dönemlerine dayanmaktadır. Macarların, Türk
kavimleri ile birlikte yaşamasının sonucunda, özellikle dilsel bağlamda Türkler ve
Macarlar arasında bir etkileşim yaşanmıştır. Bu durum, Türk ve Macar ilişkilerinin
temelini oluşturmuştur. Osmanlı Devleti, 1541 yılının ardından yaklaşık 150 yıl
boyunca Macaristan'a hâkim olmuştur. Osmanlı Devleti'nin Macar topraklarından
çekilmesinin ardından ise bölgeye Habsburglar egemen olmuştur. Macarlar, Habsburg
siyasetinin altında ezilmiş, milli kimliklerini koruyabilmek için sonuncusu 1848
yılında olmak üzere 3 defa isyan etmiştir. Bu süre zarfında Macarlar, Turancılık ve
Türkoloji alanında bilimsel çalışmalar gerçekleştirmişlerdir.
Osmanlı Devleti, XX. yüzyıl başlarında Trablusgarp, Balkan ve I. Dünya Savaşı'nın
olumsuz sonuçları ile karşılaşmıştır. Macarlar, savaşlar sırasında gerek maddi
yardımlarla gerekse sığınmacı askerlere sınırlarını açarak Osmanlı'nın yanında yer
almıştır. I. Dünya Savaşı'ndaki müttefiklik durumu ise iki milleti birbirine daha da
yakınlaştırmış, özellikle kültürel alandaki ilişkiler zirve dönemine ulaşmıştır.
Macarlar, Mustafa Kemal Paşa'nın önderliğinde gerçekleşen Millî Mücadele
hareketinde de Anadolu halkının yanında bulunmuştur.
Erken Cumhuriyet döneminde eğitim, spor, sanat ve daha birçok alanda iki ülke
ilişkileri canlılık kazanmıştır. Macar uzmanlar, Anadolu'da her alanda yapılan
yenileştirme çalışmalarına katkı sunmuştur. Ankara'ya gelen ve tarih alanındaki
bilimsel çalışmalara katkı sunan, I. Türk Tarih Kongresi'ne katılan Ferenc Zajti'de bu
bilim insanları arasında bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Osmanlı, Türk, Macar, Macar Uzman, Kültürel İlişkiler.

Abstract:
Turkish and Hungarian affairs withstand early ages of history. As a result of
Hungarians living together with Turkic tribes created special interaction especially in
linguistic context. This case formed the basis of the Turkic-Hungarian affair. Ottoman
Empire controlled Hungary after the 1541 era for 150 years. After the defeat and
withdrawal of the Ottomans from Hungarian lands, the Habsburg dynasty controlled
the area. Hungarians crushed under Habsburg's oppressive policy, therefore, they
revolted three times, the last in 1848, in order to protect their national identity. During
this time Hungarians carried out numerous scientific works in the field of Turanism
and Turcology.
At the beginning of the 20th century, Ottoman Empire faced negative consequences of
Tripoli, the Balkan, and the First World War. During these wars, Hungarians sided
with the Ottoman Empire in regards to both financial aid and opening their borders for
refugee soldiers. The alliance in WWI brought two nations closer to each other,
especially relations in the cultural field reached their peak. Hungarians also supported
the Turkish independence movement led by Mustafa Kemal Pasha.
During the early Republican period, relations gained vitality in education, sports, arts,
and many other fields. Hungarian experts have contributed to Turkish renovation
efforts in every field in Anatolia. Ferenc Zajti, who came to Ankara and give his
scientific contribution in fields of History at the first Turkish History Congress, is
among these scientists.
Keywords: Ottoman, Turk, Magyar, Hungarian Expert, Cultural Relations.