Trakya alt bölgesi'nde sanayi ve kentsel gelişimin kırsal alanlar üzerine baskılarının değerlendirilmesi için bir yöntem önerisi
A method proposal to evaluate the pressure of industrialization and urban development on Trakya sub region
Yazar: EZGİ TOK
Danışman: PROF. DR. AYKUT KARAMAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehircilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Uzaktan algılama = Remote sensing

Özet:
Günümüzde çevresel bozunmanın ana kaynağının antropojenik olarak ortaya çıkan yanlış ve amaç dışı arazi kullanımından kaynaklandığı anlaşılmıştır. Özellikle sanayi sektörünün yer seçiminin flora ve fauna üzerindeki etkileri, verimli tarım arazilerinin endüstriyel ve kentsel amaçlarla kullanılması gibi ana sorunlar başlıca yanlış ve amaç dışı arazi kullanımlarının temel nedenleridir.Trakya Alt Bölgesi'nde iktisadi büyümeye dayalı bölge planlarında çevresel ve ekolojik dengelerin ihmal edilmesi nedeni ile antropojenik baskılar ve çevresel bozulma günümüzde çok büyük boyutlara ulaşmıştır. Bu nedenle bölgenin mevcut ekolojik sorunlarının rehabilitasyonu, doğal kaynaklarının kontrolü ve korunmasını hedefleyen bir bölge planına ihtiyacı vardır. Bu çerçevede, Trakya Alt Bölgesi'nin bugünkü mekansal oluşumunda tarihi süreçlerin ve gerçek eğilimlerin incelenmesi büyük bir önem taşır. Bölgede şimdiye kadar yapılan planlar sosyo-ekonomik getiriler üzerine odaklanmış olup, çevre ve kalkınma planlanması arasındaki ilişki yeterli olmamıştır. Oysa ki bölgenin mevcut ve potansiyel durumu göz önüne alınırsa iktisadi büyüme hedefli yaklaşımlara göre ekolojik hedefli bir bölge planlama metodolojisi daha uygun bir çözüm alternatifidir. Bu bağlamda, Bölgesel Stratejik Çevresel Değerlendirmeye dayanan Ekolojik Bölge Planlama farklı bir yaklaşım tarzı sunar.AB Bölge Planlama yaklaşımları uluslar arası antlaşmalar öncelikli olmak üzere birçok nedenle birlikte Türkiye'deki bölgesel yaklaşımlar için bir çerçeve oluşturmaktadır. Trakya Alt Bölgesi jeopolitik konumu nedeni ile de AB Bölge planlama yaklaşımlarına ihtiyaç duymaktadır. Aynı şekilde çevresel sorunların sınır ötesi etkileri ve doğal kaynakların korunmasını amaçlayan AB çevre politikaları da bu aşamada devremeye girmektedir.Tez, arazi kullanım değişikliklerini Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama teknikleri ile belirleyip, şimdiye kadar ekonomik kazanımları hedefleyen politikaların neden olduğu çevresel degradasyonun, ancak ekolojik değerleri ön planda tutan Bölgesel Stratejik Çevresel Değerlendirme (RSEA) ve Ekolojik Bölge Planlama yaklaşımlarıyla giderilebileceğini benimsemektedir.

Abstract:
Various types of environmental pollution are mainly arising from unplanned land uses and wrong settlement selections. Some examples of misuse lands are the location selections of industrial sector effecting over flora and fauna, the productive lands converting to industrial and urban areas, agricultural activities in forest lands etc. In this context, the proper land use plans and the effective implementation of the plans play an important role in prevention of environmental pollutions.Depending on previous Thrace Sub Regions? regional plans based on economic growth which disregarded the ecological and environmental balance occurred as a result of large scale environmental degradation. Therefore, the region immediately needs a regional plan for the rehabilitation of the present regional ecological problems, prevention and control of natural resources. Analyzing the actual spatial trends building on historical processes in Thrace Sub Region has a great importance. So far, the plans of the region are focused on socio-economic returns. The relevance of environment and the development planning was not sufficient. However eco-regional planning approach is a more appropriate alternative for the region according to the socio-economic based plans. In this context, the Ecological Regional Planning based on Regional Strategic Environmental Assessment methodology offers a different approach for the region.EU Regional Planning approaches provide a framework for Turkish Regional Planning due to the international treaties and geopolitical position of Thrace Sub Region. Likewise, the effects of cross-border environmental problems and conservation of natural resources in regional scale related with EU Environmental Policies.This thesis identifies the land use transformations by using Remote Sensing and GIS due to the previous socio-economic centered politics resulted as environmental degradations, suggests a planning process including Regional Strategic Environmental Assessment (RSEA) and Ecological Regional Planning.