Sosyal bilgiler öğretimine yönelik geliştirilen bilgisayar yazılımının akademik başarı ve tutuma etkisi
The effect of computer software program, designed for social studies teaching, to academic achievement and attitude
Yazar: ERKAN YEŞİLTAŞ
Danışman: PROF. DR. REFİK TURAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Bilgisayar yazılımları = Computer softwares ; Ders yazılımı = Course software ; Eğitim yazılımı = Educational software ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Tutumlar = Attitudes ; Yazılım geliştirme = Software development ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Geçmişten günümüze eğitim ? öğretim faaliyetlerinde hedeflenen amaçlara ulaşmak için yeni yöntem ve materyaller geliştirilmiş ve halen de geliştirilmeye devam edilmektedir. Geliştirilen bu yöntem ve materyallerin içerisinde en umut vadedeni bilgisayar destekli öğretim, bilgisayar teknolojileri ve yazılımlarıdır. Bu çerçevede özellikle eğitim ? öğretime yönelik olarak hazırlanan bilgisayar yazılımlarının önemi büyüktür.Eğitim ? öğretim faaliyetlerinde kullanılmak üzere hazırlanan bilgisayar yazılımları sayesinde, öğrencilerin herhangi bir içeriği, istedikleri zaman, istedikleri sürede, istedikleri kadar tekrarlayarak öğrenmelerine imkân sağlanmakta, öğrenciler için soyut olay ve kavramlar somutlaştırılabilmekte, içeriğe yönelik olarak görsel ve işitsel birçok kaynağa elektronik ortamda ulaşılabilmektedir. Yapılan araştırmalar neticesinde bu kapsama giren nitelikli yazılımların, doğru kullanıldıklarında, eğitim ? öğretimde başarıyı ve öğrencilerin motivasyonlarını arttırdığı görülmüştür.Sosyal Bilgiler öğretiminde, öğretim amaçlı yazılımların öğrencilerin problem çözme, bilgiye erişim, bilgiyi işleme, iletişim ve karar verme becerilerini geliştirmeye yardımcı olduğu bilinmektedir. Ancak ilgili literatür tarandığında Sosyal Bilgiler öğretiminde bilgisayar yazılımları, bu yazılımların kullanım yeri ve önemine yönelikçalışmaların azlığı göze çarpmaktadır. Ayrıca Sosyal Bilgiler öğretimine yönelik olarak geliştirilen bilgisayar yazılımlarının azlığı ve yetersizliği de dikkat çekicidir. Bu bağlamda araştırmanın amacı, ilköğretim 7. sınıf Sosyal Bilgiler dersine yönelik olarak geliştirilecek bir bilgisayar yazılımının geliştirme sürecini ve geliştirilen yazılımla yapılacak öğretim faaliyetinin öğrencilerin akademik başarılarına ve derse karşı tutumlarına etkisini ortaya koymaktır.Araştırmada deneysel yöntemden yararlanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda öntest?sontest kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Deneysel kısım, 2009-2010 eğitim ? öğretim yılı bahar yarıyılında Ankara ili Elmadağ ilçesi Dr. Kazım Ahmet Mıhçıoğlu ?lköğretim Okulu 7. sınıfında öğrenim gören deney grubunda 24, kontrol grubunda ise 24 öğrenci olmak üzere toplam 48 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir.Çalışma sürecinde deney grubuna, araştırmacı tarafından geliştirilen Sosyal Bilgiler Öğretim Yazılımı kullanılarak bilgisayar destekli öğretim yöntemi ile kontrol grubuna ise Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Seti kullanılarak ders yapılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak akademik başarı testi ve Sosyal Bilgiler tutum ölçeğinden yararlanılmıştır.Araştırmada toplanan verilerin analizinde SPSS 15.0 paket programı kullanılmıştır. Bu çerçevede veriler, Spearman ? Brown korelasyon katsayısı, tekrarlı ölçümler için çift yönlü varyans analizi ve bağımsız örneklemler için t testi aracılığıyla çözümlenmiştir.Araştırmanın bulgularından hareketle, Sosyal Bilgiler öğretimine yönelik geliştirilen bir bilgisayar yazılımı kullanımının öğrencilerin akademik başarısını arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Buna ilaveten kullanılan bilgisayar yazılımının öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersine karşı tutumlarını olumlu yönde etkilediği görülmüştür.

Abstract:
To reach the educational goals, new methods and instructional materials have been developed and used for decades. Computer assisted instruction, computer technologies, and software programs are the ones that show promise among these methods and instructional materials. In particular, computer software programs designed for instructional aims have a great importance in educational activities. With the help of computer software programs prepared to use in educational activities, it can be easy to repeat any subject matter in every time; it can be easy to make abstract phenomena and concepts concrete; it can be easy to reach lots of visual and audio resources toward the content of any subjects. Also, researches related to this area revealed that computer software programs increase the achievement and motivationof students when they are used correctly.For Social Studies education, it is well known that instructional software programs help students to develop their skills such as problem solving, information accessing, information producing, communication and decision making. However, the same literature shows that there are few studies about the place and importance of using instructional software programs in Social Studies education. Furthermore, there are noenough software programs to teach Social Studies. In this case, the aim of this study is to show the developing process of an instructional software program for Social Studies and examine the effect of using a software program in 7th grade Social Studies course on students? academic achievement and attitudes toward the course.Experimental methodology was used in this study. In this framework, pre-test- post-test randomized control-group design (2x2) was employed. Participants were 48 seventh graders (24 in experimental and 24 in control group) from Dr. Kazım Ahmet Mıhçıoğlu primary school located in the school district of Elmadağ in Ankara. This study was carried out during the spring semester of 2009-2010 academic years.During the research period, the course was taught by using Social Studies instructional software program designed by researcher in the experimental group and it was taught by using teaching methods advised in Social Studies curriculum and textbooks in the control group. Academic achievement test and Social Studies attitude scale were used as data sources.SPSS 15.0 statistical package was used to analyze the data. The data were submitted to, Spearman ? Brown correlation coefficient, two-way ANOVA for repeated measures and independent-sample t-test.Results based on the findings showed that using Social Studies software program in Social Studies courses increases students? academic achievement. Additionally, results revealed that using software program in Social Studies courses affect students? attitude toward the course in positive manner.