Adana'da satışa sunulan yumurtalarda sunuş çeşitliliği ve kalite değişimi üzerine bir çalışma
A study on the presentation variety and quality diversity of the eggs marketed in Adana
Yazar: HAVVA DOĞAN
Danışman: PROF. DR. A.NAZIM ULUOCAK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Bölümü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology

Özet:
Çalışma, Adana'da Real, Carrefour, Migros, Groseri ve Yonca satış merkezlerinde üretici firmalar tarafından satışa sunulan yumurtaların sunuş çeşitliliği, etiket üzerinde bulunması gereken bilgilerin saptanması, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği'ne uygunluğunun belirlenmesi ile yumurta iç ve dış kalitesi özelliklerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Örnek yumurta alımları, satış merkezlerinden sunuş çeşitliliğine göre birer hafta aralıklarla 3 kez gerçekleştirilmiştir. Her satış merkezinden üretim firmasına ve sunuş çeşidine göre örnek alınan 6'şar adet yumurta, laboratuarda iç ve dış kalite özellikleri bakımından ölçümler yapılarak incelenmiştir. Dış kalite özelliklerden; yumurta ağırlığı, kabuk kalınlığı, kabuk ağırlığı, kabuk rengi ve şekil indeksi, iç kalite özelliklerinden ise ak indeksi, sarı indeksi, sarı ağırlığı, sarı rengi, haugh birimi değerleri saptanmıştır. Yumurtaların sunulduğu paket üzerindeki bilgiler belirlenmiş ve bunların doğruluğu ile Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine uyumluluğu irdelenmiştir.Satış merkezlerindeki üretici firmalara ait 772 adet yumurtanın kalite bakımından incelenmesi sonucunda yumurta ağırlığı, şekil indeksi, ak indeksi, sarı ağırlığı, sarı rengi ve kabuk kalınlığı bakımından büyük satış merkezleri ve üretici firmalar arasında farklılıklar istatistiki açıdan önemli bulunmamıştır(P?0.05). Sarı indeksi, kan-et lekeleri ve haugh birimi değerleri bakımından, gerek satış merkezleri ve gerekse üretici firmalar arasındaki saptanan farklılıklar istatistiki açıdan önemli bulunmuştur (P<0.05). Yumurta paketleri üzerinde bulunması gereken bilgilerin Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği uyumluluğunun ortalama %90 olduğu saptanmıştır. Ancak yumurta iç ve dış kalite açısından uyumluluğun üretici firmalara göre değişim göstermekle birlikte, ortalama olarak %40 düzeyinde olduğu belirlenmiştir.Sonuç olarak, Adana il merkezinde bulunan büyük satış merkezlerinin ve buralara satış yapan üretici firmaların, yumurta kalitesinin korunmasına yönelik daha özenli davranmaları gerektiği söylenebilir.

Abstract:
The study was carried out to examine the presentation variety of the eggs marketed in certain stores in Adana, namely Real, Carrefour, Migros and Yonca, to find out whether the essential information is available on the labels/packages and up to the standards set by Turkish Food Codex (Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği) and determine internal and external quality of these eggs. Samples were taken once a week, six for every different presentation variety from every store, three times at total. Six eggs taken from each store depending on brand and packaging style examined via measurements on their internal and external qualities. Egg weight, shell thickness, shell weight, shell colour and shape index were determined as external quality features, whereas white index, yellow index, yellow weight, yolk colour and Haugh unit were used as internal quality features. The information given on the label or package of the egg was determined, and it was checked whether this is proper according to Turkish Food Codex.After examining 772 eggs from different stores, it was found that the differences between brands or stores were not statistically significant regarding egg weight, shape index, white index, yellow weight, yolk colour and shell thickness (P?0.05), whereas there were statistically significant differences among either producers or stores as to yellow index, meat-blood spots and Haugh Unit (P<0.05). The agreement of the information on packages or labels with Turkish Food Codex was 90% on average. However, although it varied from one producer to another, the agreement between internal and external quality was 40% on average.As a conclusion, it can be suggested that great stores in city centre of Adana and producer companies selling their product to these should be more cautious to maintain egg quality.