Örgütlerde stratejik yönetim olgunluğu: Türk savunma sanayii üzerine bir çalışma
Strategic management maturity in organizations: A study on the Turkish defense industry
Yazar: ERSOY AKSOY
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KILIÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; İşletme = Business Administration
Dizin: Rekabet stratejileri = Competition strategies ; Savunma endüstrisi = Defence industry ; Stok planlama = Stock planning ; Stratejik olgunluk = Strategic maturity ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Türk savunma endüstrisi = Turkish defense industry ; Yönetim stratejileri = Management strategies

Özet:
Savunma sanayii askeri ve politik öneminin yanı sıra, ekonomik açıdan da stratejik bir sektördür. Sektörün gerek kamu, gerekse özel kesiminde çok sayıda stratejik karar alanı bulunmaktadır. Günümüzün hızla değişen koşullarında, etkili stratejik kararlar alabilmek ve uygulayabilmek stratejik yönetimde olgunluk gerektirmektedir. Tez çalışması ile Türk Savunma Sanayii özelinde stratejik yönetim kavramlarının farkındalığını inceledikten sonra, örgütlerde stratejik yönetim olgunluğunun boyutlarını ve belirleyicilerini ortaya çıkarmak, sektördeki stratejik yönetim olgunluğunu değerlendirmek, kamu ile özel sektörün farklılıklarını irdelemek ve olgunluğun örgüt performansı algısı ile ilişkisini sınamak amaçlanmıştır. 
Çalışmanın bütüncül bakış açısıyla yürütülmesi ve boyutların kapsam geçerliliğinin yüksek tutulması için literatürdeki tüm stratejik yönetim okulları ve ilişkili olgunluk modelleri ile yarı yapılandırılmış mülakatlar kapsamında uygulama tecrübesi dikkate alınmıştır. Boyut belirleme ve teorik modelin geliştirilmesinde kullanılan örneklem, Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) veya firmalarda görev alan, farklı yönetsel seviyelerdeki 201 katılımcıdan oluşturulmuştur.
Tez kapsamında gerek kavramsal farkındalık, gerekse uygulama anlamında Türk Savunma Sanayiinde öne çıkan Planlama Okulunun, Öğrenme, Biçimleşme, Konumlandırma, Tasarım, Kültür ve diğer stratejik yönetim okullarının tezleri, kavramları ve metotları ile desteklenmesi, dinamik stratejik planlamaya geçilmesi ve stratejik yönetimden azami ölçüde yararlanılabilmesi için önem taşımaktadır. Anket verileri üzerinde SPSS ve AMOS programlarıyla gerçekleştirilen çalışmalar, Türk Savunma Sanayiinde stratejik yönetim olgunluğunun Liderlik, Stratejiye Verilen Önem, Performans Yönetimi, Çalışan Tutumu ve Sürdürülebilirlik boyutları olduğunu ortaya koymaktadır. Toplamda 38 gözlemlenebilen değişken ile ölçülen söz konusu 5 boyutun, stratejik yönetim olgunluğu algısını; stratejik yönetim olgunluğu algısının ise örgüt performansının göstergelerinden rakiplere göre başarı, müşteri memnuniyeti ve çalışan bağlılığı algısını anlamlı şekilde etkilediği görülmektedir. 
Kuruluşların performanslarını artırmak için stratejik yönetim olgunluğunun tüm boyutlarında gelişmeye açık alanlar bulunmakla birlikte, kamu kesiminde öncelikle sürdürülebilirlik ve performans yönetimi alanlarının iyileştirilmesi; özel sektörde ise firmaların olgunlukları arasındaki farklılığın yüksek olmasından hareketle, özellikle stratejik olgunlukları düşük firmaların stratejik yönetim alanına yatırım yapmaları önerilmektedir. Bu çerçevede SSB'nin öncü ve örnek uygulamaları Türk Savunma Sanayii için kritik önemdedir.

Abstract:
In addition to its military and political importance, the defense industry is an economically strategic sector. There are many strategic decision areas in the sector. In today's conditions, maturity in strategic management is important to make strategic decisions and strategy execution effective. With the thesis, after examining the awareness of strategy concepts in the Turkish Defense Industry, it is aimed to reveal the dimensions of strategic management maturity in organizations, to evaluate the maturity level, besides the differences between the public and private sector, and to test the relationship of maturity with the performance.
To keep the content validity of the factors high, all schools of thought in strategy, related maturity models and real-life experience were considered. The sample in the analysis consisted of participants working in either SSB or companies.
It is valuable to support the Planning School, which stands out in the industry in terms of both conceptual awareness and implementation, with the theses, concepts and methods of Learning, Configuration, Positioning and other schools, in order to make the most of strategic management, and to facilitate transition to a dynamic planning.
Factor analysis conducted with SPSS-AMOS on the data from the 201-participant survey reveal that the strategic management maturity in the industry has the dimensions of Leadership, Emphasis on Strategy, Performance Management, Employee Attitude and Sustainability. The theoretical model tested in AMOS, reflects that these factors, measured with 38 observable variables, affects the strategic management maturity; and this maturity affects the organizational performance significantly.
While "there are areas open to improvement in all dimensions of maturity", in the public sector, primarily the areas of sustainability and performance management should be prioritized; and in the private sector, it is important to consider the high variability between the companies and improve the maturity of the ones in the backward position.