Konstipasyon baskın irritable bağırsak sendromu olan hastaların semptomatik tedavisinde farklı diyet türlerinin etkisi
The effect of medical nutrition therapy in the syptomatic treatment of patients with constipation-predominant irritable bowel syndrome
Yazar: AYŞE ŞEYMA ERDİNÇ
Danışman: DOÇ. DR. DERYA DİKMEN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Diyet = Diet ; Diyet = Diet ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Glutenler = Glutens ; Kabızlık = Constipation ; Semptom = Symptom ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İrritabl bağırsak sendromu = Irritable bowel syndrome

Özet:
Bu randomize kontrollü müdahale çalışmasının amacı konstipasyon baskın irritable bağırsak sendromu (İBS-K) olan hastalarda farklı diyet türlerinin semptomları gidermede etkisinin incelenmesidir. Çalışmaya İBS-K tanısı almış 18-64 yaş arasında 45 birey dâhil edilmiştir. Bireylerin genel özellikleri ve beslenme alışkanlıkları sorgulanarak çalışmanın başlangıç ve sonunda Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, Yaşam Kalitesi Ölçeği, Semptom Şiddet Skoru, Visual Analog Skala ve Bristol Dışkılama Skalası uygulanmıştır. Ayrıca boy, vücut ağırlığı, bel ve kalça ölçümleri alınarak vücut kompozisyonu analizi yapılmış ve besin tüketim kayıtları tutulmuştur. Bireyler konstipasyon diyeti grubu, glutensiz konstipasyon diyeti grubu ve FODMAP konstipasyon diyeti grubu olmak üzere her grupta 15 kişi olacak şekilde randomize edilmiştir. Verilen tıbbi beslenme tedavisi 4 hafta süreyle uygulanmıştır. Bireylerin çalışmanın sonundaki vücut ağırlığı, beden kütle indeksi, bel-kalça ölçümleri ve vücut yağ oranı değerleri çalışmanın başlangıcına göre azalmıştır (p<0,05). Hastane depresyon ve anksiyete ölçeği puanları uygulanan diyet türüne göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir (p>0,05). Yaşam kalitesi ölçeği skoru sadece glutensiz konstipasyon diyeti uygulayan bireylerde anlamlı bir şekilde artmıştır (p<0,05). Semptom şiddet skoru değerlendirmesinde en etkili diyet türünün FODMAP konstipasyon diyeti olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Visual analog skalada tüm diyet türlerinin etki ettiği tek ortak parametre kabızlığın giderilmesi olmuştur (p<0,05). Bristol dışkılama skalasında en etkili diyetin glutensiz konstipasyon olduğu bulunmuştur (p<0,05). Konstipasyon baskın irritabl bağırsak sendromu tedavisinde semptomların şiddetini gidermede en etkili tıbbi beslenme tedavisinin FODMAP konstipasyon diyeti olduğu görülse de FODMAP diyetin ve alternatif diyet tedavilerinin semptomlar üzerinde etkinliğine yönelik ileri çalışmalar yapılmalıdır.
Anahtar kelimeler: İrritable bağırsak sendromu, Tıbbi beslenme tedavisi, Glutensiz konstipasyon diyeti, FODMAP diyeti

Abstract:
.The aim of this randomized controlled trial study was to examine the effect of different types of diet on relieving the symptoms of the patients with constipation-predominant irritable bowel syndrome. Forty-five people diagnosed with IBS-C within the age range of 18-64 were involved into the study. Participants' general characteristics and dietary habits were asked and Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), quality of life (QOL) scale, Symptom Severity Score (SSS), Visual Analog Scale (VAS) and Bristol Stool Scale (BSS) evaluations were done both at the beginning and at the end of study. Also, participants body composition analyse and height, body weight, waist-hip measurements and food consumption records were taken. Subjects were randomized into 3 groups each had 15 participants according to medical nutrition therapies namely, constipation, gluten-free constipation and Low-FODMAPs constipation. Participants medical nutrition therapy were applied for 4 weeks. Subjects' body weight, body mass index, waist-hip measurements and body fat ratio values were decreased at the end of the study in comparison to the beginning (p<0,05). HADS scores were not differed significantly according to the type of diet applied (p>0,05). QOL scale scores differed significantly only in subjects with gluten-free constipation diet group(p<0,05). The most efficient medical nutrition therapy was determined as FODMAPs constipation diet according to SSS score (p<0,05). In VAS evaluation, significant difference between groups was only seen in the improvement of defecation (p<0,05). Gluten-free constipation diet was found as the most effective diet in the evaluation of BSS (p<0,05). Although the best medical nutrition therapy was seen as Low-FODMAPs constipation diet on treatment for relieving the severity of symptoms of IBS-C, further studies are needed for efficiency of Low-FODMAPs diet and alternative diet therapies on symptoms. 
Key words: Irritable bowel syndrome, medical nutrition therapy, gluten free constipation diet therapy, FODMAP diet