Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi'ndeki BY6373 Nolu Cönk üzerine bir inceleme
A study on BY6373 Cönk Manuscript Libraries in the Konya region
Yazar: OMER HADİ ABDEL-RRHMAN
Danışman: DOÇ. DR. BEHİYE KÖKSEL
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cönkler = Conks ; Edebiyat = Literature ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Konya = Konya ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yazma eserler = Manuscripts ; Çeviri = Translation ; Şiir = Poem

Özet:
Cönkler, günümüz halk edebiyatı çalışmalarının temel kaynaklarından biridir. Bu kıymetli metinler üzerine yapılan her yeni çalışmayla birlikte halk edebiyatının çok geniş bir coğrafya ve döneme yayılmış olan temsilcilerinin hangi şiirlerinin yazıya geçirildiği tespit edilmektedir. Bunun sonucunda şairlerin ya da âşıkların hangi şiirlerinin halk arasında yaygınlık kazandığı ortaya çıkmaktadır. Ayrıca cönkler, şiirlerde varyantlaşma olup olmadığının ya da olduysa hangi oranda olduğunun belirlenmesinde araştırmacılara önemli bilgiler sunan kaynaklardır.
Halk edebiyatındaki önemli yerini dikkate alarak çalışmamızda Konya Bölge Yazma Eserler Kütüphanesi'ndeki BY6373 nolu cönk üzerine bir inceleme yaptık. Bu amaçla öncelikle cöngün çeviriyazısı yapılarak içerisindeki malzeme ortaya çıkarılmıştır. Sonrasında cöngün şekil ve muhteva özellikleri belirlenmiştir. Bunlardan sonra cönkteki şiirlerin şekil ve muhteva özellikleri tespit edilerek şiirlerin şairlerinin hayatları hakkında bilgi verilmiştir.
Yapılan inceleme neticesinde 70 varaktan oluşan cönkte toplamda 80 şiir olduğu tespit edilmiştir. Bunlardan 62'sinde mahlas varken 18'inde mahlas bulunmamaktadır. Şiirlerin 18'i aruzla geri kalanı ise hece vezniyle yazılmıştır. Şiirlerde ağırlıklı olarak koşma ve destan nazım şekillerinden yararlanılmış; ölçü olarak da 11'li hece ölçüsü kullanılmıştır. Cöngün neredeyse tamamında Alevi-Bektaşi inancına uygun şiirlere yer verilmiştir. Buradan hareketle cöngün Alevi-Bektaşi düşüncesine sahip bir kişi tarafından oluşturulduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Nowadays, (Conk) is regarded one of the basic resources that we depend on in the folk literature. Verse, which had been written by the poets who were widespread all over the country, is saved by the recent studies on these valuable texts. As a result, it is possible to prescience the genuinty of the verses, which were widely popular and written by the romantic poets. In addition, it can be considered one of the most important information resources that can assist the scholars with the idea whether there was variety of verse or not, whether it was existed , and to what extent .
We made a study on (Conk) that we found in the library of archaeological and archives, Konya, number: BY 6373. So we translated the manuscript in order to indicate its content. After that, we defined the verse embodied, its characteristic expressions, and gave a briefing of the poets.
As a result of the study on the 70 paper text, we have found 62 verse for 31 poets, 18 verse for anonymous poets, and 18 verse written by rhythms and the rest were written by rhymes. Most of the poets whether depended on the form (kosma) or the epos in their writings,and used the 11 syllables rhythm .Moreover ,most of the  existed verses carry the orientations of alawi-bektash style . dependin on this idea, it can be considered that the person who wrote the (conk) has the same orientations.