Realist uluslararası politik ekonomi kuramı bağlamında Türkiye - İsrail ilişkileri
Turkey – Israel relations in the context of realist international political economy theory
Yazar: ARMAĞAN ÖRKİ
Danışman: PROF. DR. SİBEL TURAN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Realizm = Realism ; Türk-İsrail ilişkileri = Turkish-Israeli relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İsrail = Israel

Özet:
Farklı kimlikleriyle yüzlerce yıl birlikte yaşamış olan iki toplumun, sonradan oluşmuş üniter ve ulusal bir kimliğe dayalı devletlerinin kendi aralarındaki ilişkileri tezde ele alınmıştır. İkili ilişkilerinin değerlendirilmesinde ise devlet egemenliğini ve çıkarlarını öne çıkartan ve olması gerekenle değil, olanla ilgilenen realist görüşlerden yararlanılmıştır. Ayrıca 1970'li yıllardaki Ortadoğu'da yaşanan gelişmeler ışığında ayrı bir disiplin olarak yazında yer edinen uluslararası politik ekonomiden yararlanılarak realist görüşlerle harmanlanmıştır.

Tez, üç bölümden oluşturulmuştur. İlk bölümde kuramsal çerçeve oluşturularak uluslararası politik ekonomi anlatılmıştır. Bu bölümde, ağırlıklı olarak tezde başvurulan realist görüşlere yer verilmiş ve ayrıca liberal ve Marksist görüşlere de değinilmiştir. Üç kuram arasındaki farklar ortaya konularak, devlet çıkarlarına ve siyasal yaşama en uygun olan yaklaşımın belirlenmesi hedeflenmiştir.

Tezin ikinci bölümünde, Türkiye ile İsrail arasındaki siyasi, askeri ve ekonomik ilişkilere odaklanılmıştır. İkili ilişkilerin kronolojik olarak ele alınmasından önce, hem bazı kavramlara, hem de Osmanlı döneminden İsrail'in kuruluşuna kadar geçen sürece yer verilmiştir. İkili ilişkilerin derlenip aktarılmasını takiben bu ilişkileri etkileyen içsel ve dışsal (ulusal, bölgesel ve uluslararası) etkenlere üçüncü bölümde yer verilerek nasıl bir rol üstlendikleri açıklanmaya çalışılmıştır.

Tezin amacı, uluslararası politik ekonomi yaklaşımıyla devletlerarası ilişkilerin anlaşılabilmesine dönük bir olay çalışması sunmak olmuştur. Bu doğrultuda, devlet davranışlarını doğru şekilde dile getirebilmek için realizm tercih edilmiş ve sınırlı da olsa işbirliğinin aslında mümkün olduğunun altı çizilmiştir.

Abstract:
The relations between the two societies who lived together for hundreds of years with their different identites and the relations between two states whose identites were formed on the basis of unitary and national context were discussed in the thesis. In the evaluation of the bilateral relations, realistic views that emphasize state sovereignty and interests have been used. In addition, in the light of the developments in the Middle East in the 1970s, it has been blended with realistic views by taking advantage of the international political economy which took its place in the literature as a separate discipline. 

The thesis has been consisted of three chapters. In the first chapter, the international political economy has been explained by forming a theoretical framework. In this chapter, the realist views which are mainly used in the thesis are emphasized and also liberal and Marxist views are mentioned. By revealing the differences between three theories, it is aimed to determine the most appropriate approach to states interests and political life.

In the second chapter of the thesis, political, military and economic relations between Turkey and Israel have been focused. Before the bilateral relations were analyzed in chronological order, both some concepts and the process from the Ottoman period to the establishment of Israel were included. Following the compilation and transfer of information related to the bilateral relations, the role of internal and external (national, regional and international) factors that affected these relations were tried to be explained in third chapter. 

The aim of this thesis is to present a case study for understanding interstate relations with the approach of international political economy. In this direction, realism is preferred in order to articulate state behaviors correctly and it is underlined that cooperation is possible, albeit limited.