Kültürel aktarım bağlamında yabancılara Türkçe öğretiminde halk anlatılarından yararlanma
Benefiting from folk narratives in teaching Turkish to foreigners in the context of cultural transfer
Yazar: RABİA SEKİTMEN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN KÜRŞAT TÜRKAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Destanlar = Epics ; Efsaneler = Mythologies ; Fıkralar = Jokes ; Halk hikayeleri = Folk tales ; Kültürel aktarım = Cultural transfer ; Kültürel ögeler = Cultural facts ; Masallar = Tales ; Türk halk hikayeleri = Turkish folk stories ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students

Özet:
Yabancılara Türkçe Öğretimi son yıllarda önemi artarak devam eden bir alan 
hâline gelmiştir. Bu alan gerek yapılan akademik çalışmalar gerekse hayata geçirilen 
yöntem ve projelerle gelişme göstermektedir. Fakat yabancılara Türkçe öğretiminde 
çalışmaların daha çok dil bilgisi öğretimi üzerinde yoğunlaşması özellikle bu alanın 
önemli bir unsuru olan kültür aktarımını geri plana itmiştir. Kültürel değerlerimizin 
hassasiyetle korunduğu folklor (halk bilimi) ürünlerimizin ise yapılan çalışmalarda 
nadiren yer almasının alan için büyük bir eksiklik olduğuna kanaat getirerek alana 
katkı sağlama amacıyla Türk halk edebiyatı nesir türleri (halk hikâyesi, masal, 
destan, efsane ve fıkra) kültürel unsurlar göz önünde bulundurularak incelenmiştir.
Türk halk edebiyatı başlı başına bir edebi alan olmak üzere kendi içinde 
"Anonim Türk Halk Edebiyatı, Âşık Edebiyatı ve Dini Tasavvufi Türk Halk 
Edebiyatı" olarak çeşitli kollara ayrılmaktadır. Söz konusu edebiyatın mahsulleri;
halkın yaşam tarzı, fikirleri, inançları, acıları, sevinçleri, gelenekleri ve görenekleri 
ile yoğrularak meydana gelmektedir. Bu bağlamda Türk halk edebiyatı, Türk 
kültürünün hassasiyetle ve şeffaflıkla yer aldığı bir hazinedir. Yabancı dil olarak 
Türkçe öğretiminde ise kültürel aktarımın da sağlanması gerekliliği göz önüne 
alınarak Türk halk anlatılarından faydalanmak, dil bilgisel ve kültürel bağlamda ciddi 
bir materyal olma özelliği kazanmaktadır. Bu çalışmada literatür tarama ve belgesel 
tarama sonucu elde edilen halk anlatıları, kültürel ögeleri içermesi bakımından 
incelenmiş ve çalışmaya uygunluğu göz önüne alınarak belirlenmiştir. Çalışma; giriş, 
sonuç ve öneriler, kaynakça ve ekler dışında üç ana bölümden oluşmaktadır.
Anlatıların kültürel bağlamda incelenmesi için "Diller İçin Avrupa Ortak 
Öneriler Çerçevesi" metninde belirlenen ve dil öğretiminde aktarılması uygun 
görülen kültürel ögeler, Türk kültürü ve Türk sözlü geleneği içinde oluşmuş halk 
anlatıları temel alınarak yeniden şekillendirilmiş ve özgün bir tablo oluşturulmuştur. 
Alana hizmet noktasında malum tablonun sonraki benzer çalışmalarda fayda 
sağlayacağı beklentisiyle çalışma şekillenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Yabancılara Türkçe Öğretimi, Kültürel Aktarım, Türk Halk Anlatıları, Kültürel Ögeler.

Abstract:
Teaching Turkish to foreigners has become an increasingly important field in 
recent years. This field is developing with both academic studies and methods and 
projects. However, the fact that the studies in teaching Turkish to foreigners are 
mostly focused on teaching grammar has pushed the cultural transfer, which is an 
important element of this field, into the background. Considering the cultural 
elements of Turkish folk literature prose genres (folk tales, tales, epics, legends and 
anecdotes) in order to contribute to the field, considering that it is a great deficiency 
for the field that our folklore (folklore) products, in which our cultural values are 
sensitively preserved, are rarely included in the studies examined.
Turkish folk literature, being a literary field in itself, is divided into various 
branches as "Anonymous Turkish Folk Literature, Minstrel Literature and Religious 
Mystical Turkish Folk Literature". The products of the mentioned literature; people's 
lifestyle, ideas, beliefs, pains, joys, traditions and customs are formed by kneading. 
In this context, Turkish folk literature is a treasure where Turkish culture takes place 
with sensitivity and transparency. In teaching Turkish as a foreign language, taking 
into account the necessity of providing cultural transfer, making use of Turkish folk 
narratives gains the feature of being a serious material in grammatical and cultural 
context. In this study, folk narratives obtained as a result of literature review and 
documentary review were examined in terms of including cultural elements and were 
determined by considering their suitability for the study. Study; it consists of three 
main sections apart from introduction, conclusion and recommendations, 
bibliography and appendices.
In order to examine the narratives in a cultural context, the cultural elements 
determined in the text of the "Common European Framework of Recommendations 
for Languages" and which are deemed appropriate to be transferred in language 
teaching have been reshaped and an original picture has been created based on the
folk narratives formed in Turkish culture and Turkish oral tradition. The study has 
been shaped with the expectation that the well-known table at the point of service to 
the field will be beneficial in future similar studies.
Key Words: Teaching Turkish to Foreigners, Cultural Transfer, Turkish Folk 
Narratives, Cultural Elements.