Kültürel miras kavramı bağlamında Myrelaion Manastırının Bizans Döneminden günümüze değişimi ve koruma önerisi
In the context of the concept of cultural heritage, the change of the Myrelaion Monastery from the Byzantine Period to the present and the proposal for its preservation
Yazar: MURAD MIR ZADA
Danışman: DOÇ. DR. JÜLİDE EDİRNE
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kültürel miras, nesilden nesile aktarılan değerlerimizin önemli bir parçasıdır. Miras, bizden önce yaşayan nesillerin hayatlarını, dünya görüşlerini ve kültürel değerlerini yansıtır ve atalarımızı ve onların geleneklerini daha iyi anlamamızı sağlar. Günümüzde kültürel mirasın korunması anlayışı genellikle eşsiz kabul edilen tarihi mimari ve doğal anıtların korunmasını içermektedir.
Tarih boyunca birçok önemli olaya şahitlik etmiş, dünya için büyük öneme sahip olan İstanbul, kültür ve miras açısından önemli yapıtlara ev sahipliği yapmaktadır. Bu yapıtlardan biri olan eski Bizans manastır ve kilise yapıları, kentin dokusunda mühim bir yere sahiptirler. Bu tarihi yapılar, her yıl binlerce turisti ağırlamakta ve şehrin turizm hayatına büyük katkı sağlamaktadırlar.
Fakat ne yazık ki, bu yapıların bazıları iyi korunmamaları ve yanlış müdahalelere maruz kalmaları nedeniyle zamanla tahrip olmuş ve yoğun şehir hayatında unutulmuşlardır. Bu yapılardan biri de İstanbul'un Laleli semtinde bulunan, Doğu Roma dönemine ait ve günümüzde cami olarak hizmet vermekte olan Myrelaion Manastır Kilisesi'dir.
Dört destekli kapalı haç planına sahip, tuğladan yapılmış bina, 10. yüzyılda Bizans İmparatoru I. Romanos tarafından inşa edilmiş ve Osmanlı döneminde, 1500 yılında Sadrazam Mesih Paşa tarafından camiye dönüştürülmüştür. O dönemden günümüze kadar büyük değişikliklere uğrayan bina, hâlihazırda yine cami olarak hizmet vermektedir. Ancak kötü durumda olup, geniş çaplı restorasyona ihtiyaç duymaktadır. Bu tezin amacı, kültürel miras kavramı bağlamında bu yapının tarihi ve mimari açıdan incelenmesi ve bir mimari miras olarak korunmasıdır.

Abstract:
Cultural heritage is an important part of our values that are passed down from generation to generation. Heritage reflects the lives, worldviews, and cultural values of the generations that lived before us and allows us to better understand our ancestors and their traditions. Today, the understanding of the protection of cultural heritage includes the protection of historical architectural and natural monuments, which are generally considered unique.
Istanbul, which has witnessed many important events throughout history and holds great importance for the world, is home to significant works in terms of culture and heritage. Among these works, the old Byzantine monastery and church structures have an important place in the fabric of the city. These historical buildings welcome thousands of tourists every year and make a great contribution to the tourism life of the city.
Unfortunately, some of these structures have been destroyed over time due to not being well protected and being subjected to incorrect interventions, causing them to be forgotten in the busy city life. One of these buildings is the Myrelaion Monastery Church, located in the Laleli district of Istanbul, which belongs to the Eastern Roman period and currently serves as a mosque.
The building, made of brick with a closed cross plan with four supports, was constructed in the 10th century by Byzantine Emperor Romanos I and converted into a mosque by Grand Vizier Mesih Pasha in 1500 during the Ottoman period. The building, which has undergone major changes since that period, is currently serving as a mosque again. However, it is in poor condition and needs extensive restoration. The aim of this thesis is to examine this structure from a historical and architectural point of view in the context of cultural heritage and to preserve it as architectural heritage.