Koroner kalp hastalarına verilen eğitimin öz bakıma etkisi
The effect of education given to coronary heart patients on self-care
Yazar: BETÜL BAYRAK
Danışman: PROF. DR. SIDIKA OĞUZ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta eğitimi = Patient education ; Kalp = Heart ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Özbakım = Self-care

Özet:
Amaç: Metadolojik ve randomize kontrollü deneysel nitelikte olan bu araştırmanın amacı, koroner kalp hastalarına verilen eğitimin öz bakıma etkisini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, Haziran 2017 - Mart 2019 tarihleri arasında İstanbul' da üç eğitim ve araştırma hastanesinde koroner kalp hastalığı tanısı ile yatan hastalarla yapıldı. Koroner Kalp Hastalığı Öz Bakım Envanteri' nin geçerlik ve güvenirlik çalışması 272 hasta ile yürütüldü. Koroner Kalp Hastalarına Verilen Eğitimin Öz Bakıma Etkisi 78 hasta ile değerlendirildi. Girişim grubundaki hastalara yüz yüze ve eğitim kitapçığı ile bireysel öz bakım eğitimi verildi, kontrol grubundaki hastalara genel bakım uygulandı. Gruplara birinci, üçüncü, dördüncü ve altıncı aylarda telefonla izlem yapıldı. Araştırma verilerinin toplanmasında "Hasta Tanıtım Formu" ve "KKHÖBE" kullanıldı. Verilerin analizinde, öz bakım puanlarının karşılaştırmasında Friedman, Wilcoxon ve Mann Whitney U testi kullanıldı.
Bulgular: KKHÖBE' nin faktör yapısı iyi bir model uyumu gösterdi ve cronbach's α değerleri 0,63 ile 0,95 arasında değişmekteydi. Öz bakımı sürdürme, yönetme ve öz bakımda öz güven ölçek puanları ile sürdürme ölçeği otonom ve danışma alt boyutunda ve yönetme ölçeği erken ve geç alt boyutunda girişim grubunun puanları üçüncü ve altıncı aylarda daha yüksekti (p<0,0001). Ayrıca otonom alt boyutunda kontrol grubunun grup içi puanları üçüncü ve altıncı aylarda azaldığı görüldü (p<0,0001).
Sonuçlar: KKHÖBE Türkiye' de kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araçtır. Bilimsel yaklaşıma dayalı hemşire tarafından verilen eğitim programı, koroner kalp hastalarında öz bakımı sürdürme, yönetme ve öz bakımda öz güven davranışlarını artırmaktadır. 

Anahtar Sözcükler: öz bakım, hasta eğitimi, koroner kalp hastalığı, geçerlik, güvenirlik

Abstract:
Objective: This methodological and randomized controlled experimental study' aim was to evaluate the effect of education given to coronary heart patients on self-care.
Materials and Methods: The study was conducted between June 2017-March2019 with hospitalized coronary heart patients in three training and research hospitals in Istanbul. Coronary Heart Disease Self Care Inventory' validity and reliability study was conducted with 272 patients. The Effect of Education Given to Coronary Heart Patients on Self-Care was evaluated with 78 patients. Individual self-care training were given to intervention group by face to face and training booklet, general care was given to control group. The groups were followed up in the first, third, fourth and sixth months. Data were collected with "Patient Information Form" and "SC-CHDI". In the data analysis, Friedman, Wilcoxon and Mann Whitney U test were used in comparison of self care scores.
Results: SC-CHDI' factor structure showed a good model fit, cronbach's α values varied between 0.63-0.95. In third and six months, intervention group had higher self-care maintenance, management, confidence scores, and maintenance scale in autonomous and counsultative sub-dimension, management scale in early and delate sub-dimension  at compared to control group (p <0.0001). Additionally, in autonomous sub-dimension, within-group scores of control group decreased at third and sixth months (p <0.0001). 
Conclusions: SC-CHDI was a valid and reliable tool can be used in Turkey. The educational program given by the nurse based on scientific approach increases self- maintenance, self-management and self-confidence behaviors in coronary heart patients.
Keywords: self-care, patient education, coronary heart disease, validity, reliability.