Arazi toplulaştırma çalışmalarında hibrit yöntem uygulaması
Application of hybrid method in land consolidation studies
Yazar: ELA ERTUNÇ
Danışman: PROF. DR. TAYFUN ÇAY
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Arazi toplulaştırma projelerinin en önemli aşamalarından olan dağıtım çalışmaları, sürecin en karmaşık bölümüdür. Blok dağıtımı; çiftçi istekleri, sabit tesisler, yol ve sulama ağı, en uygun parsel boyutu, parsel geometrisi, parsel büyüklüğü, parsel hisse birleştirilmesi, köy tüzel kişiliği, mera ve hazine arazilerinin durumu gibi karmaşık veri ve ilişkilerin olduğu, bu nedenle de tek bir çözümün olmadığı bir arazi dağıtım ve yerleştirme problemidir. Blok dağıtımı, parseller bloklara dağıtılırken olabilecek çözümler içerisinde en uygun olanının modellenebilmesi çabalarının tümüdür. Yapılan işleme bu açıdan baktığımızda blok dağıtımı bir optimizasyon problemidir. Optimizasyon bir şeyin daha iyisini gerçekleştirme sürecidir. Yani, optimizasyon bir problemin en iyi çözümü veya tasarımını bulma işlemi olarak da tanımlanabilir. Arazi toplulaştırma çalışmalarındaki blok dağıtımı bir optimizasyon çalışmasıdır. Bu çalışmada, optimizasyon yöntemlerinin optimum sonuca hızlı bir şekilde yakınsama özellikleri kullanılarak işletme tercihlerini dikkate alan ve blok alanlarında minimum boşluk kalacak şekilde dağıtım yapabilen bir yöntem tasarlanmıştır. Bu yöntemin gerçekleştirilmesinde dağıtım probleminin kesikli oluşu, çok
fazla seçenek ortaya koyması ve kolay bir şekilde uygulanabilmesi nedenleriyle genetik algoritmalar (GA) ve GA'nın başarısını arttırmak amacıyla Bulanık Mantık (BM) Yöntemi kullanılarak Hibrit bir algoritma oluşturulmuştur. Üçhüyük mahallesi (Çumra-Konya) ve Acıöz mahallesi (Şereflikoçhisar-Ankara) Arazi Toplulaştırma proje verileri kullanılarak geliştirilen Hibrit algoritmaya göre, uygulamada kullanılan mülakat esaslı yöntem ve blok öncelik esaslı yönteme göre farklı dağıtımlar yapılmış ve bu sonuçlar Arazi Toplulaştırma başarı kriterlerine göre karşılaştırılmıştır. Ayrıca Boğaziçi mahallesi (Koçarlı-Aydın) Arazi Toplulaştırma projesi verileri kullanılarak GA 'ya, BM 'a ve Hibrit dağıtım yöntemine göre yapılan faklı dağıtım sonuçları da incelenmiştir. Üçhüyük mahallesi uygulama alanında Hibrit Yöntem; Parsel sayısı, toplulaştırma oranı, ortalama parsel büyüklüğü, işletme başına düşen parsel sayısı, üretim süreleri ve dağıtım maliyeti yönünden; Acıöz mahallesi uygulama alanında Hibrit Yöntem; Parsel sayısı, toplulaştırma oranı, ortalama parsel büyüklüğü,
işletme başına düşen parsel sayısı, hisseli parsel sayısı, parsellerin en /boy oranı, üretim süreleri ve dağıtım ve maliyeti yönünden daha başarılı sonuçlar vermiştir. Boğaziçi mahallesi uygulama alanında, parsel sayısı, ortalama parsel büyüklüğü, işletme başına düşen parsel sayısı bakımından Hibrit yöntem ve GA yönteminin sonuçları birbirine oldukça yakındır. Hisseli parsel sayısı yönünden BM yöntemi daha başarılıdır.

Abstract:
The distribution studies that is one of the most important stages of land consolidation projects are the most complex part of the process. Block distribution is a land distribution and installation problem that there are complex datas and relationships, such as farmers requests, fixed installations, roads and irrigation network, optimal size of parcel, parcel geometry, size of parcel, consolidation of parcel shares, legal entity of village, the condition of pastures and treasure lands, so there isn't a single solution. Block distribution is all of the efforts
that the most suitable solution among possible solutions can be modeled while parcels are distributed to blocks. Block distribution is an optimization problem when we look at the processing done from this angle. Optimization is the process of achieving something better. So, optimization can be defined as the process of finding the best solution or the design of a problem. The block distribution in land consolidation studies is an optimization study. In this study, it was designed the a method that take into account enterprise preferences and can distribute with minimum gap in the block areas by using quickly the convergence properties to the optimum result of the optimization methods. While the method is effectuated, hybrid algorithm was created by using genetic algorithms and fuzzy logic method in order to increase the success of the genetic algorithm because of that the distribution problem is dashed, the distribution problem presents a lot of options, and distribution problem can be easily applied. According to the hybrid algorithm developed by using the datas of land consolidation project belong to Üçhüyük neighborhood (Çumra-Konya) and Acıöz neighborhood (Şereflikoçhisar-Ankara), different distributions were made according to the interview-based method and block priority method used in practice, and these results were compared according to the criterias of Land Consolidation. Also, The results of different distribution that is made according to the genetic algorithm, the fuzzy logic and the hybrid distribution method were examined by using the datas of land consolidation project belong to Boğaziçi neighborhood (Koçarlı-Aydın).In the area of application belong to Üçhüyük neighborhoods, the hybrid method gave more successful
results in terms of the number of parcels, consolidation ratio, average parcel size, the number of parcels per enterprise, production times and distribution costs. On the other hand, in the area of application belong to Acıöz neighborhoods, the hybrid method gave more successful results in terms of the number of parcels, consolidation ratio, average parcel size, the number of parcels per enterprise, the number of jointly owned parcel, width / length ratio of parcels, production times and distribution costs. Whereas, in the area of application belong to Boğaziçi neighborhoods, the results of hybrid method and genetic algorithm method are very close to each other in terms of the number of parcels, average parcel size and the number of parcels per enterprise. In the area of application belong to Boğaziçi neighborhoods, fuzzy logic method is more successful in terms of the number of jointly owned parcel.