Kızılçam kabuğundan elde edilen pigmentin pamuk, yün, ipek ve sentetik kumaşlardaki boyama özelliklerinin incelenmesi
Study of painting characteristics of the pigment obtained from calabrian pine bark in cotton, wool and synthetic fabrics
Yazar: MAHMUT YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. H. FERİHA AKPINARLI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Dokuma ve Örgü Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Teknik Eğitim = Technical Education
Dizin: Boyama = Dyeing ; Boyama işlemleri = Dyeing process ; Boyar maddeler = Dyestuffs ; Kumaşlar = Fabrics ; Kızılçam = Red pine ; Pigmentler = Pigments

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Kızılçam bitkisinden elde edinilen Pigmentin farklı elyaf türlerinden yapılmış kumaşlar üzerinde nasıl bir boyama etkisi göstereceğini araştırmak, bazı haslık derecelerini saptamak ve özellikle tekstil endüstrisinde kullanılabilirliğini incelemektir.Araştırma evrenini doğada bulunan ve boyarmadde özelliği olan bitkiler ve kumaş boyayan tekstil işletmeleri oluşturmaktadır. Örneklem olarak bitkisel boyarmadde özelliği olan Kızılçam ağacından elde edilen pigment ve işletme olarak Balaban Palamut, Kale Naturel ve Berteks Tekstil işletmeleri seçilmiştir. Balaban Palamut ve Kale Naturel işletmelerinde, Kızılçam kabuklarının pigment haline getirilme sürecinin incelenmesi için bu işletmelerde çalışan 26 kişiye görüşme formu uygulanmıştır. Kumaşların boyanması ve haslık ölçümleri de Berteks tekstil işletmesinde ise yapılmıştır.Kızılçam ağacının kabuğundan elde edilen pigmentin kumaş boyama işleminde kullanılması için boyama reçeteleri hazırlanmıştır. Bu boyama reçetelerine göre pamuk, yün, ipek ve polyester elyaftan oluşan bezayağı örgülü, desensiz kumaşlar boyanmıştır. Boyama işleminde şap, krem tartar, tanen, sodyum sülfat, kil suyu mordanları kullanılarak ve mordansız olmak üzere 24 deney yapılmıştır.Boyama sonrasında kumaşların yıkama, sürtünme ve ışık haslıkları ölçülmüş ve değerlendirilmiştir. Kızılçam pigmenti ve farklı mordanlar kullanılarak boyanan kumaşların renk ve renk tonlarının objektif olarak değerlendirilmesi için renk ölçüm cihazı ``colorimeter'' kullanılmış ve renk farklılığı (dE) değerleri tespit edilmiştir.Kızılçam pigmenti ile yapılan boyama işlemleri sonucunda ölçülen ışık, yıkama ve sürtünme haslıkları pamuk, yün ve ipek kumaşlarda istenilen düzeyde ve kullanılabilir durumdadır, polyester kumaşta ise kullanılabilir düzeyde değildir. Buna göre kızılçam pigmenti ile yapılan boyama işlemlerinin doğal liflerden elde edilen kumaşlarda uygulanabileceğini söylemek mümkündür.Anahtar Kelimeler: Kızılçam Pigmenti, Işık Haslığı, Yıkama Haslığı, Sürtünme Haslığı.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the painting effects of the Pigment obtained from Calabrian Pine on fabrics made of different fibers, to determine some fastness rates and to examine its usability especially in textile industry.The sphere of the study involves plants present in nature which have painting specialities and textile businesses which engage in painting fabrics. As the sample, the pigment obtained from Calabrian Pine which has a painting speciality and as the businesses, Balaban Palamut, Kale Naturel ve Berteks Tekstil companies have been selected. In order to study the process of transforming Calabrian Pine barks into the mentioned pigment, interview forms have been filled with 26 employees from Balaban Palamut, Kale Naturel ve Berteks Tekstil companies. Painting of the fabrics and fastness measurements have been done in Berteks Tekstil company.Painting receipts have been drawn up for using the pigment obtained from Calabrian Pine in painting process. According to these receipts, woven and patternless fabrics consisting of cotton, wool, silk and polyester fibers have been painted. 24 experiments for painting process have been conducted by using schappe, cream tartar, tannin, sodium sulphate, clay water mordants and without mordants.After the painting process, washing, rubbing and light fastnesses of the fabrics have been measured and evaluated. For an objective evaluation of colors and color tones of fabrics painted using Calabrian Pine pigment and different mordants, a ?colorimeter? has been used and color differentness (dE) values have been determined.Light, washing and rubbing fastnesses measured after the painting processes done by using Calabrian Pine pigment are at a desirable and usable level for cotton, wool and silk fabrics, whereas not at a usable level for polyester fabric. Accordingly, it is possible to say that the painting processes done by Calabrian Pine pigment are applicable in fabrics obtained from natural fibers.Keywords: Calabrian Pine Pigment, Light Fastness, Washing Fastness, Rubbing Fastness.