Mytilus galloprovincialis lamarck, 1819'in hepatopankreasındaki fonksiyonel hücrelerin yapısı üzerine bir araştırma
A Structural study of functıonal cells in hepatopancreas in Mytilus galloprovincialis lamarck, 1819
Yazar: YASEMİN TUNALI
Danışman: DOÇ.DR. MELİKE ERKAN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology

Özet:
hepatopankreasının histolojisi ve mevsimsel olarak lipid içeriği ile katalaz aktivitesininışık mikroskobu düzeyinde araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada kullandığımızörnekler, Haziran 2004-Haziran 2005 tarihleri arasında Marmara denizi, Yenikapıkıyılarında belli alanlardan toplanmıştır. Toplanan örneklerden alınan hepatopankreasparçalarından histolojik yöntemler kullanılarak parafin bloklar yapılmıştır. Yapılanbloklardan alınan 5-6 Âµm kalınlığındaki kesitler histolojik boyalar ile boyanmıştır.Ayrıca histokimyasal yöntemler kullanılarak lipid ve katalaz enzimi de işaretlenmiştir.Mytilus galloprovincialis'in hepatopankreası sindirim dokusu ve bağ dokusundanmeydana gelen karmaşık bir organdır. Sindirim dokusu, dallanmış, sindirim kanallarıaracılığıyla mide ile bağlantılı olan bir seri kapalı uçlu tübülden oluşur. Sindirimkanalları, primer ve sekonder kanallar olarak iki çeşittir. Primer kanalların lümeniniçevreleyen iki farklı bölge bulunur. Birinci bölge silli epitelden oluşan oluk şeklindekibölgedir. Burası, midede kısmen sindirilmiş besin parçalarını tübüllere getiren bölgedir.kinci bölge, fırça kenarlı epitelden oluşan girintili çıkıntılı bölgedir. Burası da,hepatopankreastaki sindirim ürünlerinin artıkları ile bazofilik hücrelerin ürettiği salgıyımideye getiren bölgedir. Sekonder kanallar ise, silsiz, fırça kenarlı epitel dokudanmeydana gelmiştir. Sekonder kanallar dallanan kapalı uçlu tübüllere açılır. Butübüllerin epiteli silindir biçimli, asidofilik, sindirim hücreleri ile piramit şeklindekibazofilik salgı hücrelerinden meydana gelir.Hepatopankreasta bulunan bağ dokusu iki farklı hücre tipi içerir. Bunlardan birincileri,vesiküler bağ dokusu (VBD) hücreleri ve ikincileri ise adipogranüler bağ doku (ADG)hücreleridir. Bağ doku hepatopankreasa taşınan maddelerin, depolanmasındafonksiyoneldir. Vesiküler bağ doku hücreleri sitoplazmasında büyük tek bir vesiküliçinde glikojen depolarken, adipogranüler bağ doku hücreleri protein granülleri ve lipiddamlacıklarını depolarlar. Depolanan bu maddeler, özellikle gametogenezde kullanılanenerji depolarıdır. Ayrıca, her iki bağ dokuda da damarlar ve amip şekilli kan hücreleri(amöbositler) bulunur.Çalışmamızda, Mytilus galloprovincialis Lamarck, 1819'in hepatopankreasınınhistolojik yapısı, ışık mikroskobu düzeyinde açığa çıkarılarak özellikle enerji deposuolan lipid ve detoksifikasyon fonksiyonu ile ilgili olarak da katalaz enzimi aktivitesinin,çevresel ve biyotik faktörlerin etkisi altında mevsimsel değişiklikler gösterdiği sonucunavarılmıştır. Bu çalışmanın sindirim/asimilasyon ve detoksifikasyon ile ilgili ileridüzeydeki çalışmalara temel olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
the seasonal lipid content with activity of catalase of the hepatopancreas of Mytilusgalloprovincialis Lamarck, 1819 by light microscope. Samples were collected fromdesigned areas at Yenikapı shores in Marmara Sea between June 2004-June 2005. Usingthe histological methods, parafine blocks have been made from the parts ofhepatopancreas that has been taken from collected the samples. The section with 5-6 Âµmof thickness which has been cut from the parafine blocks were stained with histologicalstains. Using the histochemical methods, lipid and catalase were also marked from thesamples which were taken from the hepatopancreas. The hepatopancreas of Mytilusgalloprovincialis is a complex organ composed of digestive tissue and connective tissue.The digestive tissue comprises of a series of blind ending tubules communicating withthe stomach by sequence of the branching digestive ducts. There are two kinds ofdigestive ducts, primary ducts and secondary ducts. There are two different regionswhich surround the lumen of primary ducts. First region is comprised of ciliatedepithelium which has form of a groove. This region transfers partially digested foodparticules from stomach to tubules. Second region is comprised of brush borderepithelium which are ridges and furrows. This region transfers to stomach wastes ofdigestive products in hepatopancreas and secretion which produced by basophilic cells.Secondary ducts are composed of non-ciliated, brush border epithel tissue. Secondaryducts are open to the branching blind-ending tubules. The tubules epithelium arecomposed of columnar, acidophilic digestive cell and pyramidal basophilic secretory cell.The connective tissue in hepatopancreas is consist of two different cells. From these, firstis vesicular connective tissue (VCT) cells and second is adipogranular connective tissue(ADG) cells. The function of both VCT and ADG cells are storage of transferedparticules to hepatopancreas. Adipogranular connective tissue cells store proteingranules and lipid droplets while vesicular connective tissue cells store large amounts ofglycogen in a single large vesicle in the cytoplasma. These storage materials constituteenergy reserves, particularly for gametogenesis. Vessels and ameoboid blood cells(ameobocytes) are also present in both connective tissue.In our study, by the exposure of the histological structure of the hepatopancreas ofMytilus galloprovincialis Lamarck, 1819 by light microscope, it has been concluded thatunder the influence of environmental and biotic factors, especially lipid as an energyreserve and activity of catalase related with the detoxification function are showingseasonal alterations. This study is thought to be base for future studies which areconcern with digestion/assimilat ion and detoxification.