Özel eğitim mesleki eğitim merkezi Türkçe dersi öğretim programının değerlendirilmesi
Evaluation of Turkish curriculum in special education vocational training center
Yazar: MUSTAFA GALİP DUZCU
Danışman: DOÇ. DR. FATMA MIZIKACI
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları Ana Bilim Dalı / Eğitimde Program Geliştirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim kurumları = Special education institutions ; Özel eğitim mesleki eğitim merkezi = Special education vocational training center ; Öğretim = Teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Özel eğitim alanında bu eğitime ihtiyacı olan bireylerin engel ve özellikleri dikkate alınarak eğitim programları hazırlanmaktadır. Bu eğitim programlarından birisi de hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrenciler için hazırlanmış "Özel Eğitim Mesleki Eğitim Merkezi Programı'dır. Bu araştırmada 27.09.2004 yılında TTKB'nin 142 sayılı kararı ile uygulamaya konulan ve "Özel Eğitim Mesleki Eğitim Merkezi Programı" içinde yer alan "Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Araştırmada karma model kullanılmıştır. Bu kapsamda 2014-2015 eğitim öğretim yılında Ankara ili sınırları içinde bulunan tüm özel eğitim mesleki eğitim merkezleri çalışma grubunu oluşturmuştur. Anket yoluyla 110 öğretmenin görüşleri alınmış, dört kurum yöneticisi ile görüşme ve dört sınıfta gözlem yapılmıştır. Ayrıca Türkçe programı araştırmacı tarafından önceden belirlenen ölçütler doğrultusunda doküman analizi yoluyla değerlendirilmiştir.
Anket yoluyla elde edilen sonuçlarda; özel amaç ve davranışlarının yeterince somut ve zihinsel engelli öğrencilere kazandırılabilir ve ölçülebilir nitelikte olmadığı, öğrencinin günlük yaşamında kullanabileceği işlevsellikte olmadığı, program içeriğinin zihinsel engelli öğrencilerin yaş ve gelişim özelliklerine uygun olmadığı, programda yeteri kadar materyal, öğretim yöntem ve teknikleri önerilmediği, programın ölçme ve değerlendirme yaklaşımının zihinsel engelli öğrenciler için uygun olmadığı ve ders saatinin yetersiz olduğu belirlenmiştir.
Yönetici görüşmeleri ile elde edilen sonuçlarda; programın daha etkili uygulanabilmesi için öğretim materyallerine ihtiyaç duydukları, Türkçe ders programının haftalık ders saati süresinin yetersiz olduğu belirlenmiştir. Gözlem sonuçlarında; öğretmenlerin amaç ve davranışlara ilişkin görsel, işitsel ve dokunsal materyal ve uygun öğretim yöntem–teknik kullanımının zayıf olduğu, sınıf ortamında yeterli materyalin olmadığı belirlenmiştir. Doküman analizi sonuçlarında ise; programda önerilen materyallerin güncel olmadıkları, özel amaçların davranış alanlarına göre dağılımına bakıldığında eşit bir dağılım yapılmadığı, işleniş örneğinin yetersiz kaldığı, Türkçe programında önerilen yöntem ve tekniklerin diğer ders programlarında da önerildiği ve duyuşsal özelliklerini ölçmeye yönelik ölçme araçları ve tutum ölçekleri önerilmediği belirlenmiştir.
Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın katılımcı görüşleri ile doküman analizinden elde edilen ortak sonuçlara göre birçok eksiklik gösterdiği ve bu eksikliklerden özellikle; ölçme yöntem/yaklaşım/teknikleri, öğretim materyalleri, özel amaç ve davranışlar ve içeriğe ilişkin eksikliklerin ön plana çıktığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: 
Özel eğitim, öğretim programı, program değerlendirme, özel eğitim mesleki eğitim merkezi

Abstract:
In the field of special education, curriculums are organized depending on the obstacles and qualifications of indiviuals who need this kind of education. One of these curriculums is "Special Education Vocational Training Center (SEVTC)" prepared for students with slight mental retardation. In this study, it was aimed to evaluate "Turkish Curriculum" put into practice with National Board of Education's decision numbered as 142 in 27.09.2014 which is within the curriculum of "Special Education Vocational Training Center".
In this study, mixed method was used. Within this framework, all of the special education vocational training centers in Ankara province in 2014-2015 academic year formed the working group. The researcher received the opinions of 110 teachers through a questionnaire, interviewed with four administrators and made observations in four classrooms. In addition to this, Turkish Curriculum was evaluated through document analysis in terms of criteria which was determined by the researcher beforehand.
The results of the questionnaire showed that the specific aims and behaviours are not qualified to be gained for physically and mentally disabled students and they are not proper to be measured and not functional in students' daily lives. In addition to these, the content of the curriculum is not suitable for mentally disabled children's qualifications in terms of age and developmental features. Also, it was found out that the suggested materials, teaching methods and techniques were not enough. Moreover, the measurement and evaluation approach of the curriculum was not proper for mentally disabled children. Lastly, the weekly course hours are insufficient.
The data obtained through interviews with administrators showed that; they need instructional materials to apply the curriculum more effectively. Also, they think that weekly course hours of Turkish lesson are insufficient. According to the results of observation; the teacher are poor in visial, audial and tactual materials related to aims and behaviors, using proper teaching method and techniques. Also, it was found that there were not sufficient materials in classroom environment. In the document analysis, it was found that the materials suggested in curriculum are not updated. Also, there is not an equal distribution of specific aims towards behavioral areas, the examples of practice are insufficient. Furthermore, teaching methods and techniques suggested in Turkish curriculum are also suggested in other curriculums. Finally, measurement tools and attitude scales are not suggested to measure affective characteristics of students.
According to the results of participants opinions and document analysis, there are a lot of deficiencies in SEVTC Turkish Curriculum. Among these deficiencies, major ones seems to be measurement methods/approaches/techniques, instructional materials, specific aims and behaviors and content.

Key Words: 
Special education, Curriculum, Curriculum Evaluation, Special Education Vocational Training Center