Ceza muhakemesi hukukunda ifade alma ve sorgu
Taking statements and query in criminal procedure law
Yazar: NERGİS GÜNDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ELİF ERGÜNE
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Ceza muhakemesinde ifade alma ve sorgu, suç şüphesi altındaki kişilerin yargılama konusu olaya ilişkin olarak savunma beyanlarının alınması işlemidir. İfade alma ve sorgu işleminde şüpheli ya da sanığın özgür iradesiyle beyanlarının alınmış ve sahip olduğu haklarının bildirilmiş ve kullandırılmış olması gerekmektedir. Ceza muhakemesinin amacı olan maddi gerçeğe ulaşmak için toplanan delillerden biride ifade alma ve sorgu tutanaklarıdır. Şüpheli ve sanığın savunma beyanları alınıp tutanağa geçirilerek ifade alma ve sorgu işlemleri yapılmaktadır. Uygulamada şüpheli ve sanığa haklarının anlatılması bir yana daha neyle suçlandığını dahi bildirilmediği görülmektedir. Ayrıca yasak sorgu yöntemlerine başvurulduğu olmaktadır. 
İfade alma ve sorgunun hukuka uygun bir şekilde gerçekleştirilmesinde müdafiin rolü çok büyük önem taşımaktadır. Müdafi savunduğu kişinin haklarını kullanmasını ya da hukuka aykırı durumlarda müdahalede bulunarak uygulanmasını engelleyebilecektir. Herkesin müdafiin olmayacağı da unutulmamalıdır. Söz konusu hukuka aykırılıkların oluşmasının önüne geçebilmek için değişik görüşler bulunmaktadır.  Tezimizin amacı şüpheli ya da sanığın ceza muhakemesinde yer alan hakları, ifade alma ve sorgunun hukuka uygun yapılış şekli ve yasak sorgu metotları anlatılmaya çalışılmış ve bir çözüm önerisi getirilmeye çalışılmıştır. Hukuka uygun şekilde düzenlenen ifade alma ve sorgu tutanakları delil olarak değerlendirilip hükme esas alınabilecektir. Bu şekilde adil yargılanma gerçekleşmiş olacaktır.
Anahtar Kelimeler: İfade Alma, Sorgu, Şüpheli ve Sanık Hakları, Çağrı İşlemleri, Yasak Sorgu Yöntemleri, müdafi.

Abstract:
Statement taking and interrogation in criminal procedure is the process of taking defense statements of people under suspicion of crime regarding the incident in question. During the statement taking and interrogation process, the statements of the suspect or the accused must be taken with their free will and their rights must be informed and exercised. One of the evidence collected to reach the material truth, which is the purpose of criminal procedure, is the minutes of statement taking and interrogation. The defense statements of the suspect and the defendant are taken and recorded in the minutes, and statements and interrogation procedures are carried out. In practice, it is observed that the suspect and the accused are not even informed of what they are accused of, let alone their rights. Additionally, prohibited interrogation methods are used. 
The role of the defense attorney is of great importance in taking statements and conducting the interrogation in accordance with the law. The defense attorney may prevent the person he is defending from exercising his rights or intervening in unlawful situations. It should not be forgotten that not everyone will have a defense attorney. There are different opinions on how to prevent these illegalities from occurring.  The aim of our thesis is to explain the rights of the suspect or the defendant in criminal proceedings, the legal way of taking statements and interrogation, and prohibited interrogation methods, and to propose a solution. Statement taking and interrogation minutes prepared in accordance with the law can be evaluated as evidence and taken as basis for judgment. In this way, a fair trial will be achieved.
Key Words: Taking Statement, Query, Suspect and Defendant Rights, Summon Procedures, Prohibited Interrogation Methods, Defence Attorney.