Postmodernizmin 21. yüzyıl Türk sanat müziği ses icracılarına etkisi
Postmodernism's 21st century Turkish art music impact on sound performers
Yazar: SELÇUK TİMUR
Danışman: PROF. BERRAK TARANÇ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Müziği Ana Bilim Dalı / Türk Müziği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bu çalışma, Türk sanat müziği ses icracıları üzerinde postmodernizmin etkilerinin ortaya konulması amacını taşımaktadır. Türk sanat müziğinin kendisine özgü ezgisel, ritimsel ve sözel bileşenleri 21. yüzyılın etkisiyle zaman zaman popüler kültür ögesinin ön planda olmasıyla geleneksellikten zaman zaman ayrılınarak değişim ve dönüşümlerin etkisiyle başkalaşımlara, yabancılaşmalara ve kaynaşma ile melezleşmelere neden olmuştur. Çalışmamızın ana ekseni, Türk sanat müziği ses icracılarının yorumlarındaki postmodern etkilerin sahne performansları üzerinden araştırılarak ortaya konulmasıdır. 
	Çalışmanın 1. bölümünde, modernizm, postmodernizm, müzik ve Türk müziği ile ilişkileri bağlamında işlenmiştir. Bu arada modernizmin tarihçesi, semptomları, önemli isimleri üzerinde durulmuştur. Ayrıca postmodernizm ile postmodernizmin önemli isimleri, Hassan'ın şematik farklılıklar tablosu üzerinde görüşlerin yorumlanması, 20. yüzyılın öncü sanat hareketleri olarak avangart, izlenimcilik, ifadecilik, dışavurumculuk, kübizm, fütürizm ve dada konusunda bilgilendirmelerde bulunulmuştur. Genel olarak müzikte ve Türk müziğinde modernizm ve postmodernizm konusunda bilgilendirmelere yer verilmiştir.
	Çalışmanın 2. bölümünde, kültür ile iletişim, kültürün özellikleri, dil, normlar, değerler, kültürel süreçler, kültürleme, kültürleşme, kültürlenme, kültürel yayılma, kültür şoku, kültürün ögeleri, maddi ve manevi kültür gibi konulara yer verilmiştir. Kültür ile ilgili alt kültür, yüksek kültür, kitle kültürü, kültür endüstrisi, iletişim, iletişim sürecinin temel ögeleri, iletişim türleri, kitle iletişimi, teknoloji ve Marshall McLuhan, kültür, müzik ve Türk sanat müziği konuları işlenmiştir. Türk sanat müziğinde eğitim kurumları içinde ses eğitimi, Türk müziğinde meşk sistemi, Türk sanat müziğinde ses icracılığı, üslup ve tavır, süsleme teknikleri üzerinde çalışılmıştır. Türk müziğinde türler, iletişim ve müzik bağlamında Türk müziği özelinde sanatçı, eser, sahne, seyirci ele alınmıştır. Tüm bunların bileşkesinde Türk müziği iletişiminde toplumsal beğeni düzeyinin sanatçıyı yönlendirmesi konusunda değinilmiştir. 
	Çalışmanın 3. bölümünde, postmodernizmin günümüzde (21. yüzyıl) Türk sanat müziği ses icracıları üzerindeki etkilerinin incelenmesi, bu konuda yetkin olan ses sanatçıları ile zaman zaman yüz yüze zaman zaman çevrimiçi yapılan görüşmelerle ortaya konulmuştur. Söz konusu sanatçılar, Ahmet Özhan, Melihat Gülses, Ayşe Taş, Zekai Tunca, Sinem Özdemir Göçeri, Yahya Geylan, Çiğdem Gürdal, Mine Geçili, Canan Sezgin Geylan ve Sergin Kaya örnekleridir. Tüm bu çalışmaları yaparken sanatçıların postmodern yaklaşımlarının yanında giyim, kuşam ve postür, seyirciyle iletişim, ses icralarında postmodern yaklaşımlar ile sanatçıların seçmiş olduğu program detaylarındaki postmodern yaklaşımlar göz önünde bulundurulmuştur ve sanatçıların yapmış olduğu çalışmalar şemalaştırılarak çalışmanın içinde verilmiştir. 
	Genel olarak bu çalışma, 21. yüzyılın tüm sanat akımlarına etki eden postmodernizmin Türk sanat müziği ses icracılarına etkisini ortaya koyarak postmodernizmin müzik genelinde fakat Türk sanat müziği özelindeki etkilerini açıklayarak bundan sonra bu yönde çalışma yapacak müzikologlara katkı sağlamayı amaçlamaktadır. 
Anahtar kelimeler; postmodernizm, 21. yüzyıl, ses eğitimi, Türk sanat müziği ses icracıları

Abstract:
This study aims to reveal the effects of postmodernism on Turkish classical music vocal performers. With the influence of the 21st century, the melodic, rhythmic and verbal components of Turkish art music have caused metamorphosis, alienation and fusion and hybridization with the effect of changes and transformations, leaving traditionalism from time to time with the element of popular culture being at the forefront. The main axis of our study is to investigate the postmodern effects of the interpretations of Turkish classical music vocal performers through stage performances. In the 1st part of the study, modernism, postmodernism, music and its relations with Turkish music are discussed. In the meantime, the history, symptoms and important names of modernism are emphasized. In addition, the important names of postmodernism and postmodernism, the interpretation of views on Hassan's table of schematic differences, avant-garde, impressionism, expressionism, information was given on expressionism, cubism, futurism and dada. In general, information on modernism and postmodernism in music and Turkish music is included. In the 2nd part of the study, topics such as communication with culture, characteristics of culture, language, norms, values, cultural processes, acculturation, cultural diffusion, culture shock, elements of culture, material and spiritual culture are included. Subculture, high culture, mass culture, culture industry, communication, basic elements of the communication process, types of communication, mass communication, technology and Marshall McLuhan, culture, music and Turkish art music are covered. Vocal education in educational institutions in Turkish classical music, meşk system in Turkish music, vocal performance in Turkish art music, style and attitude, ornamental techniques were studied. In the context of genres, communication and music in Turkish music, artists, works, stages and audiences are discussed in Turkish music. Entire In the combination of these, it is mentioned that the level of social appreciation in Turkish music communication directs the artist. In the 3rd part of the study, the examination of the effects of postmodernism on the vocal performers of Turkish classical music today (21st century) was revealed through face-to-face and online interviews with vocal artists who are competent in this field. The artists in question are Ahmet Özhan, Melihat Gülses, Ayşe Taş, Zekai Tunca, Sinem Özdemir Göçeri, Yahya Geylan, Çiğdem Gürdal, Mine Geçi, Canan Sezgin Geylan and Sergin Kaya. While doing all these works, in addition to the postmodern approaches of the artists, postmodern approaches in clothing, clothing and posture, communication with the audience, sound performances and postmodern approaches in the programme details chosen by the artists were taken into consideration, and the works of the artists were schematised and given in the study. In general, this work is a pos that has influenced all art movements of the 21st century. It aims to contribute to musicologists who will work in this direction from now on by revealing the effect of postmodernism on Turkish art music vocal performers and explaining the effects of postmodernism on music in general but in Turkish art music in particular. 
Keywords; postmodernism, 21st century, voice education, Turkish classical music vocal performers.