Van ilinde yaşayan lepradan etkilenmiş kişilerin tıbbi ve sosyo-ekonomik açıdan değerlendirilmesi
Evaluation of medical and socio-economics aspects of " person affected  leprosy "whom are living in Van province
Yazar: İZZET ÇELEĞEN
Danışman: PROF. DR. AYŞE YÜKSEL
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Cüzzam = Leprosy ; Sosyoekonomik faktörler = Socio-economic factors ; Van = Van

Özet:
Bu çalışmada, Van ilinde yaşayan Lepradan Etkilenmiş Kişilerin ve aile bireylerinin tıbbi, sosyal ve ekonomik sorunlarının belirlenmesi,  bu sorunların çözümü için program yapılması, ilgili tüm kamu ve tüzel kurumlarla işbirliği yapılarak sorunların çözümünde danışmanlık, rehberlik yapılması amaçlanmıştır.
Bu çalışma tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir araştırmadır. 24 Haziran 2013 ile 24 Aralık 2013 tarihleri arasında Van il merkezi ve bağlı olan 10 ilçe ile 62 köyde yaşayan lepradan etkilenmiş 154 kişi evlerinde ziyaret edilerek gerçekleştirilmiştir. Göç ve ölüm nedeni ile ulaşılamayanların dışında 102 kişi çalışmaya katılmıştır. Araştırmaya katılanların yaş ortalaması 62,02±12,35'dir. Kadınların % 59 (n=13)'u erkeklerin % 50 (n=40)'si 61-80 yaş grubundadır. Kadınların % 86,4 (n=19)'ü, erkeklerin de % 63,8 (n=51)'i okuma yazma bilmemektedir. Her iki cinsiyette de 7-10 arası çocuğu olanların sayısı daha yüksektir. Araştırmaya katılanların % 39,2 (n=40)'sinin ailesinde lepradan etkilenmiş kişi bulunmaktadır. İkinci derece akrabalarının lepradan daha çok etkilendiği görülmektedir. GSS sonrası sosyal sigorta durumu incelendiğinde, bireylerin % 85,3 (n=87)'ü prim ödememektedir. Bireylerin % 19,6 (n=20)'sının yaşadıkları evin durumu yetersiz olarak değerlendirilmiştir. Kişilerin % 81,4 (n=83)'ü her hangi bir işte çalışmamaktadır. Çalışanların % 52,4 (n=10)'ü kendi işlerinden gelir elde etmektedir. Hane halkı ortanca gelir durumu erkeklerde aylık 300 lira, kadınlarda 230 liradır. Araştırmaya katılanların % 75,6 (n=65)'sının aylık geliri asgari ücretin altındadır. Erkeklerin % 61,3 (n=49)'ü, kadınların % 59,1 (n=13)'i devletten yardım almaktadır. Bireylerin % 58,8 (n=60)'inin hastalık tipi Lepromatöz lepra'dır. Bireylerin % 75,5 (n=75)'i BCG aşısı olmamıştır. Her iki cinsiyette de sakatlığı bulunanların çoğunluğunun ikinci derece sakatlığı bulunmaktadır. 40 yaş altı grupta sakatlığı olmayanların, 41-60 yaş grubunda 2.derece engeli olanların, 61-80 yaş grubunda 3. derece sakatlığı olanların sayısı daha fazladır. Eğitim düzeyi yükseldikçe sakatlık derecesi azalmaktadır. Stigma(damgalanma) yaşama durumu ile sakatlık arasında ters ilişki vardır. Sakatlık derecesi artıkça stigma yaşayanların sayısı azalmaktadır. Sakatlık derecesi artıkça bireylerin çalışma durumu azalmaktadır. Sakatlık derecesi artıkça devletten destek alma sayısı artmaktadır. Sakatlık derecesi azaldıkça kendi emeği ile gelir elde edenlerin sayısı artmaktadır. Asgari ücretin altında geliri olanların sakatlık derecesi daha fazla, asgari ücretin üstünde aylık geliri olanların sakatlık derecesi daha azdır. 
Sonuç olarak; Geçmişte yapılan çalışmalar sayesinde Lepra prevelansı 10,000'de birin altına düşürülmüş ve Lepra önemli bir sağlık sorunu olmaktan çıkmıştır. Lepradan Etkilenmiş Kişilerin önemli bir kısmı Van ilinde yaşamaktadır. Bu kişilerin birçoğunun eğitim düzeyi düşük, sosyo-ekonomik durumunun kötü olması ve önemli bir kısmının ikinci derece ya da üzeri sakatlığı bulunması nedeniyle çalışamamakta ve devlet yardımıyla geçinmektedirler.

Anahtar kelimeler: Van ili, Lepra, Sosyo-ekonomik

Abstract:
This work aims the social, medical and economical problems of family members of people living in Van province and who were affected by leprosy who are aided by programs to solve these problems and guide people and cooperate with relevant public and judicial organizations. 
	This work is a definitive and cross sectional research. People living in Van province and its 10 districts and 62 villages were visited between 24th of July 2013 and december 2013. 102 people joined this research, except those who migrated or died. The average age of participants is 62,02 ±12,35. %59 of females (n=13), and % 50 (n=40) of men  are in the age range 61–80. % 86,4 of women (n=19) and % 63,8(n=51) of men cannot read or write. In each sex, the number of people having children between ages 7–10 is higher. In the families of % 39.2 (n=40) of the participants are people affected by leprosy. It is observed that second degree relatives were more affected. By the evaluation of the state of General Health Insurance, it is found that % 85  (n=87) of people do not pay insurance premiums. Housing conditions of % 19,6 (n=20) of the people were regarded as unsatisfactory. Regarding the satis-faction conditions of the houses, no kitchen and bath in the houses of % 14 (n=15) of people was seen and there was no toilet in % 31,4 (n=32) and running water was absent in  % 23,5 (n=24) of the houses. % 81,4 (n=83) of people do not work anywhere. % 52,4 (n=10) of working people receive their incomes from their own work. Average income of families are: For men, 300 TL/month, for women: 230 TL/month. The monthly income of participants % 75,6 (n=65) is below minimum income level. % 61,3 (n=49) of men and % 59 ,1 (n=13) receice their incomes from the state. The typicel sickness of % 58,8 (n=60) of people is lepromatose leprosy, %75,5 (n=75) of people did not receive BCG vaccination. At both sexes, most of the people who are disabled in any kind do not have a second order of disability. The number of people increases with people who do not have any kind of disability and are below ge of 40, the number people of age group of 41–60 and who have 2. order of disability and people who are between ages 61–80 and do have a 3. order of disability. With increasing education level the degree of disability decreases. There is a reverse relation between stigma living level and disability. With increasing level of disability the number of people who have stigma lives decreases and with increasing level of disability the number of people getting support from the government also increases. With decreasing level of disability the number of people who earn their income themselves increases. Peaple who have a salary below minimum wage have also a higher degree of disability and people wohse incme is above minimum wage have also lower disabilities.   
As a result, the prevalence of leprosy has been dropped below 1 in 10,000 than to the past efforts and leprosy is no longer an important health problem any more. An imporkant part of people affected by leprosy live in Van province. Because of the fact, that the educational level of those people is low and their socio–economical situations are not good and that an important part of those people have a second or higher level disability they cannot work and depend on state supply.
 
Key Words: Van Province, Leprosy, Socio-economic