Pozitif duygu düzenleme ve iyilik hali arasındaki ilişkide temel psikolojik ihtiyaçların tatmini ve engellenmesinin aracı rolü üzerine bir günlük çalışması
A daily study on mediating role of the basic psychological need satisfaction and frustration in the relationship between positive emotion regulation and well-being
Yazar: GAMZE TAŞKİREÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAYE SOLMAZER
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu günlük çalışmasının amacı, pozitif duygu düzenleme ve öznel iyilik hali arasındaki ilişkide psikolojik ihtiyaç tatmini ve engellenmesinin rolünü incelemektir. Bu doğrultuda, günlük öznel iyilik halinin; günlük olumlu deneyimlerin tadını çıkarma/pozitif ruminasyon ile pozitif yönde ilişkili olacağı hipotez edilirken olumlu deneyimlerin tadını kaçırma ile ise negatif yönde ilişkili olacağı hipotez edilmektedir. Ayrıca, öznel iyilik hali ile pozitif ruminasyon/olumlu deneyimlerin tadını çıkarma arasındaki ilişkide psikolojik ihtiyaç tatmininin; öznel iyilik hali ile olumlu deneyimlerin tadını kaçırma arasındaki ilişkide ise psikolojik ihtiyaç engellenmesinin aracı rol oynadığı hipotez edilmektedir. Çalışmanın örneklemini 18-66 yaş arasındaki 176 birey oluşmaktadır. Katılımcılardan pozitif duygu düzenlemesini, öznel iyilik halini ve psikolojik ihtiyaç tatmini ve engellenmesini değerlendiren çevrimiçi anket bataryasını tamamlamaları istenmiştir. Pozitif duygu düzenlemesi iki farklı ölçüm kullanılarak değerlendirilmiştir (olumlu deneyimlerin tadını çıkarma/tadını kaçırma ve pozitif duygulara verilen tepkiler [pozitif ruminasyon ve olumlu deneyimlerin tadını kaçırma]) ve öznel iyilik hali; pozitif-negatif duygu ve yaşam doyumu temelinde hesaplanmıştır. Verilerin analizi için, Zhang, Zyphur ve Preacher'ın (2009) yöntemi doğrultusunda 1-1-1 çoklu düzeyli aracılık modeli kullanılmıştır. Sonuçlara göre, pozitif duygu düzenlemesi için kullanılan iki farklı ölçüm, benzer sonuçlar göstermekte ve tüm araştırma hipotezleri desteklenmektedir. Özellikle, günlük öznel iyilik halinin günlük olumlu deneyimlerin tadını çıkarma/pozitif ruminasyon ile pozitif yönde ve olumlu deneyimin tadını kaçırma ile negatif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Aracılık açısından, olumlu deneyimlerin 
tadını çıkarmanın/pozitif ruminasyonun, günlük psikolojik ihtiyaç tatmini aracılığıyla günlük iyilik halini yordadığı, günlük olumlu deneyimin tadını kaçırmanın ise günlük psikolojik ihtiyaç engellenmesi aracılığıyla günlük iyilik halini yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Literatürle uyumlu olarak, bu çalışmanın sonuçları pozitif duygu düzenlemesi ve öznel iyilik hali arasındaki ilişkide temel psikolojik ihtiyaçların aracılık rolüne ışık tutmaktadır.

Abstract:
The aim of the current daily study is to examine the role of psychological need satisfaction and frustration in the relationship between positive emotion regulation and subjective well-being. In this regard, it is hypothesized that daily subjective well-being is positively associated with daily savoring/positive rumination but negatively associated with daily dampening. It is also, hypothesized that psychological need satisfaction mediates the relationship between savoring/positive rumination and subjective well-being, while psychological need frustration mediates the relationship between dampening and subjective well-being. The sample of the study consists of 176 individuals between 18-66 years of age. These participants were asked to complete the online survey battery in which positive emotion regulation, positive and negative affect; life satisfaction, and psychological need satisfaction and frustration were assessed. In the current study, positive emotion regulation was assessed by using two different measurements (namely, savoring/dampening of positive experience and responses to positive affect [positive rumination and dampening of positive experience]) and subjective well-being was calculated based on positive-negative affect and life satisfaction. In analyzing the data, the 1–1–1 multilevel mediation model was used following the procedure by Zhang, Zyphur, and Preacher (2009). According to the results, two different measures used for the positive emotion regulation indicate similar results and all research hypotheses were supported. Specifically, daily subjective well-being was positively related to daily savoring/positive rumination but negatively related to daily dampening. Regarding mediation, daily savoring/positive rumination predicted daily subjective well-being through daily psychological need satisfaction, whereas daily dampening predicted daily subjective well-being through daily psychological need frustration. In line with the literature, the results of the present study provide insight the mediating role of basic psychological needs in the relationship between positive emotion regulation and well-being.