Toplumsal dayanışmanın afet yönetiminde kullanımı
The use of social solidarity in disaster management
Yazar: AYŞE YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. OĞUZ SANCAKDAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Afetler birey ve toplumlar üzerinde fiziksel, sosyal, ekonomik etkilere yol açan toplumun baş edemediği büyük çaplı olaylardır. Afetlerin etkilerini azaltmak veya ortadan kaldırmak için toplumun afet yönetim sürecine dahil olması gerekmektedir. Toplumu oluşturan bireylerin afet öncesi, sırası ve sonrası aktif bir şekilde rol alması bütünleşik afet yönetim sisteminde önem arz etmektedir.
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de afet yönetim sürecinde toplumsal dayanışmanın rolü ve önemini, afetlerde hangi sosyal ağların kullanıldığı, sosyal ağların afet yönetimine olan katkılarını ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olan durum analizi kullanılmıştır. Amaçlı örneklem yöntemi kullanılarak, AFAD, Kızılay ve mahalle afet gönüllüleri gibi sivil toplum kuruluşlarının da dahil olduğu toplumu oluşturan bireylerle ve afet yaşamış kişilerle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler durum analizi tekniği ile MAXQDA22 nitel analiz programında çözümlenmiştir. 
Yapılan nitel araştırma sonucunda; afetlerde toplumsal dayanışma ve iş birliği sağlanmadan süreci yürütmek mümkün görülmemektedir. Araştırma sürecinde 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş Depremi'nde toplumun her kesiminin afet bölgesinde veya bulunduğu bölgeden çalışmalara destek vermesi ve yardımlar göndermesi süreci olumlu yönde etkilemiştir. Araştırmada bireyler, yaşanan her krizde toplumun bir araya geldiğini ve dayanışma içerisinde sürecin yönetilebildiğini belirtmiştir. Bununla birlikte Türkiye'de afet öncesi dayanışma ve güven konusunda eksikliklerin olduğu araştırmamızda ortaya konmuştur. Sosyal ağların zayıflaması, güven duygusunun kalmamasına ve dayanışmanın azalmasına sebep olmaktadır. Bu bağlamda sosyal ağların afet yönetiminde ki katkılarını ortaya koyarak, sürdürülebilirlik konusunda önerilere çalışmamızda yer verilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda yaşanan afetlerde ki toplumsal dayanışma örnekleri ile toplumun afet yönetim sürecindeki rolü ve önemi ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Afet, Bütünleşik Afet Yönetimi, Toplumsal Dayanışma, Sosyal Ağ, Sosyal Sermaye.

Abstract:
Disasters are large-scale events that the society cannot cope with, causing physical, social and economic effects on individuals and societies. In order to reduce or eliminate the effects of disasters, society must be involved in the disaster management process. It is important in the integrated disaster management system that individuals who make up the society take an active role before, during and after the disaster.
The aim of this research is to reveal the role and importance of social solidarity in the disaster management process in Turkey, which social networks are used in disasters, and the contributions of social networks to disaster management. Situation analysis, one of the qualitative research methods, was used in the study. Using the purposeful sampling method, interviews were conducted with individuals who constitute the society, including non-governmental organizations such as AFAD, Red Crescent and neighborhood disaster volunteers, and people who have experienced disasters. The obtained data were analyzed with the situation analysis technique in the MAXQDA22 qualitative analysis program.
As a result of the qualitative research; It is not possible to carry out the process without providing social solidarity and cooperation in disasters. During the research process, the Kahramanmaraş Earthquake that occurred on February 6, 2023, had a positive impact on the process as all segments of the society supported the work and sent aid to the disaster area or from the region where it was located. In the research, individuals stated that the society came together in every crisis and the process could be managed in solidarity. However, it has been revealed in our research that there are deficiencies in pre-disaster solidarity and trust in Turkey. The weakening of social networks causes a lack of trust and a decrease in solidarity. In this context, our study includes suggestions on sustainability by revealing the contributions of social networks in disaster management. As a result of this study, examples of social solidarity in disasters and the role and importance of society in the disaster management process have been revealed.

Keywords:	Disaster, Integrated Disaster Management, Social Solidarity, Social Network, Social Capital.