Yasalar ve gelenekler ışığında Terentıus'un komedilerinde töre ve aşk çatışması
The conflict between custom and love in Terentian comedies in the light of laws and traditions
Yazar: ELİF BURCU ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. BEDİA DEMİRİŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı / Latin Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures
Dizin: Gelenekler = Traditions ; Roma Dönemi = Roman Period ; Roma hukuku = Roman law ; Roma tiyatrosu = Roman theatre ; Uzlaşma = Reconciliation

Özet:
Roma komedisi yazarlarından Publius Terentius Afer, yazdığı 6 komedi metnini Yunan Yeni komedisi yazarlarından Menandros'un, Diphilos'un ve Karystos'lu Apollodoros'un bazı eserlerini birtakım ilavelerle Latinceye çevirerek oluşturmuştur. Eski Yunanca asıllı bu metinleri Roma dünyasına aktarırken ailevi yasaları ve gelenekleri kendi idealindeki hümanist eğitim sisteminin unsurlarıyla harmanlayarak oyunlarına dâhil etmiştir. Gençlerin töreye (hukuk kurallarına ve geleneklere) uymayan aşk maceraları, bu konuda baba ile oğullar arasında ortaya çıkan fikir çatışmaları, uzlaşmayla veya olay örgülerinde yer alan beklenmedik gelişmelerle varılan mutlu sonlar Terentius'un metinlerinin özünü oluşturur. Terentius oyunlarında orijinal metinlerdeki Yunan düşüncesi kaynaklı yaklaşımları çoğu zaman korumuş, Helenistik eğitim sistemini kimi zaman Roma gelenekleriyle harmanlayarak sunmuştur. Çalışmanın amacı da Eski Yunan ve Roma toplumlarının altyapılarının ve törelerin ışığında Terentius'un metinlerini analiz etmek, ebeveynlerle oğulları arasındaki fikirsel çatışmayı, bu çatışmanın geleneksel ve hukuki sebeplerini ve oyunların sonunda yaşanan uzlaşmaları bu altyapılarla bağlantılı olarak ortaya koymaktır.

   Anahtar Kelimeler: Terentius, Roma Yasaları, Roma Gelenekleri, Eski Yunan 
                Yasaları, Eski Yunan Gelenekleri, Roma Komedisi.

Abstract:
Publius Terentius Afer, one of the Roman New comedy writers, created 6 comedy texts by translating some works of Menandros, Diphilos and Apollodoros of Karystos into Latin with several additions. While transferring these ancient Greek texts to the Roman world, he blended both family laws and traditions and the elements of his "humanistic education system" ideal into his own comedies. The essence of Terentius' texts is the adolescents' love adventures that contrast with the custom (legal rules and traditions), the conflicts between the fathers and the sons, finally happy ends that come true by agreement or unexpected developments that take place in the plots. Terentius has mostly preserved the Greek-based approaches in the original texts, and reflected Hellenistic education system, which he adopted as a principle, by blending it sometimes with Roman traditions. The aim of this study is to analyze Terentius' texts in the light of the infrastructures and customs of the Ancient Greek and Roman societies and to reveal the intellectual conflict between parents and their sons. Another aim is to reveal- related to this infrastructure-the traditional and legal reasons of this conflict and also the reconciliations that happen in the end of the plays.

   Keywords: Terence, Roman Laws, Roman Traditions, Ancient Greek Laws, 
                            Ancient Greek Traditions, Roman Comedy