Düzce kent merkezi yeşil altyapı bileşenlerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi
The determination and evaluation of green infrastructure components on Duzce urban center
Yazar: HAYRİYE TUNÇ
Danışman: PROF. DR. AYBİKE AYFER KARADAĞ
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Günümüz kentleri, çevre sorunları ve afetlerin en yoğun yaşandığı yerler olmakla birlikte, bu sorunların ana kaynaklarından biridir. Sorunu kaynağında çözmek ise, aslında tek gerçek çözümdür. Bu bağlamda sürdürülebilir kentlere ilişkin birçok yaklaşım, model, plan, vb. geliştirilmektedir. Yeşil altyapı planları bunlardan biridir. Yeşil altyapı planları; sürdürülebilir kent planların geliştirilmesi, uygun alan kullanım kararlarının verilmesi, çevre sorunlarını ve afet riskini azaltması, vb. katkılar sağlamaktadır. Bu tez, amaç dışı alan kullanımları, çevre sorunları ve afet riski olan Düzce kentinde yürütülmüştür. Tezin çıkış noktasını; sürdürülebilir ilkeler/yaklaşımlar temelinde üretilen bir kentsel planlamanın, çevre sorunları ve afet riskinin azaltılmasında etkili bir araçtır, fikri oluşturmaktadır. Bu bağlamda tezin amacı; Çalışma alanındaki kentsel planlamaya katkı sağlayabilecek ve aynı zamanda altlık oluşturacak yeşil altyapı sisteminin bileşenlerini belirlemek ve bu bileşenlerin mevcut durumunu ortaya koymaktır. Ayrıca yeşil altyapı sistemlerinin kente sağlayacağı olası katkılar ortaya konularak, yeşil altyapının geliştirilmesine ilişkin durum değerlendirilecektir. Bu amaç doğrultusunda, öncelikle kent ölçeğindeki farklı planlama yaklaşımları ışığında (imar, statip ve orman amenajman planları) yeşil altyapı bileşenleri belirlenmiştir. Bileşenlerin belirlenmesinde ArcGis 10.5 programı ve çakıştırma analizi kullanılmıştır. Bileşenlerin mevcut durumunun değerlendirilmesinde, koruma/hassasiyet açıdından beş kategori (5: Çok Fazla, 4: Fazla, 3: Orta, 2: Az, 1: Hiç) oluşturulmuştur. Yeşil altyapı planlarının geliştirilmesinin çalışma alanına sağlayacağı katkı; literatür temelinde hazırlanan bir ölçüm formu ile değerlendirilmiştir. Çalışma alanında bir yeşil altyapı planı uygulanabilik durumu ise GZFT (Güçlü, Zayıf, Fırsat, Tehdit) analizi ile irdelenmiştir. Elde edilen bulgular, çalışma alanındaki kentleşme ve kentsel yayılımın, yeşil altyapı bileşenlerini parçaladığını, tehdit ettiğini ortaya koymuştur. Bu durum çözüm yolunu, soruna dönüştürmektedir. Sonuç olarak, çalışma alanında yeşil altyapı bileşenleri belirlenerek, koruma-kullanım ilkesi temelinde öneriler getirilmiştir.

Abstract:
Although today's cities are the places where environmental problems and disasters are most intense, they are one of the main sources of these problems. Solving the problem at its source is actually the only real solution. In this context, many approaches, models, plans, etc. related to sustainable cities are being developed. Green infrastructure plans are one of them. Green infrastructure plans; developing sustainable city plans, making appropriate land use decisions, reducing environmental problems and disaster risk, etc. provides contributions. This thesis was carried out in the city of Düzce, which has misuse of land, environmental problems and disaster risk. The starting point of the thesis; It constitutes the idea that an urban planning produced on the basis of sustainable principles/approaches is an effective tool in reducing environmental problems and disaster risk. In this context, the aim of the thesis; The aim is to determine the components of the green infrastructure system that can contribute to the urban planning in the study area and at the same time form a base, and to reveal the current status of these components. In addition, the possible contributions of green infrastructure systems to the city will be revealed and the situation regarding the development of green infrastructure will be evaluated. In line with this purpose, first of all, green infrastructure components were determined in the light of different urban-scale planning approaches (zoning, statip and forest management plans). ArcGis 10.5 program and overlap analysis were used to determine the components. In the evaluation of the current status of the components, five categories (5: Very Much, 4: Excess, 3: Moderate, 2: Little, 1: Not at all) were established in terms of protection/sensitivity. The contribution of the development of green infrastructure plans to the field of study; evaluated with a measurement form prepared on the basis of the literature. The applicability of a green infrastructure plan in the study area was examined with SWOT (Strong, Weak, Opportunity, Threat) analysis. The findings revealed that urbanization and urban sprawl in the study area fragmented and threatened the green infrastructure components. This situation turns the solution into a problem. As a result, green infrastructure components were determined in the study area and suggestions were made on the basis of the protection-use principle.