COVID-19 pandemisi nedeniyle ağız, diş ve çene cerrahisi pratik eğitimini tamamlayamamış öğrencilerin stres ve bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of stress and knowledge levels of students WHO couldn't complete oral, dental and maxillofacial surgery practical training due to COVID-19 pandemic
Yazar: ABDULGHAFOOR M.ALI ABDULGHAFOOR AL ZAMO
Danışman: PROF. DR. ERTAN ALİ DELİLBAŞI
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; COVID 19 = COVID 19 ; Cerrahi-diş hekimliği = Dentistry-operative ; Pandemiler = Pandemics ; Stres = Stress ; Öğrenciler-dental = Students-dental

Özet:
Covid-19 pandemisi süresince alınan tedbirler nedeniyle, diş hekimliği 4 ve 5. sınıf öğrencilerinin pratik eğitimleri sekteye uğramıştır. Sözü edilen öğrenciler, genellikle "pratik" olarak ifade edilen ve hayati önem taşıyan pratik eğitimin yetersizliği nedeniyle ciddi bir gelecek kaygısı ve stres ile mezun olmaktadırlar. Pandemi öncesi pratik staj eğitimini başarı ile tamamlamış öğrencilerin kontrol grubunu oluşturduğu bu çalışmada, pratik eğitimini alamamış öğrenciler ile stres ve bilgi düzeylerinin farkını ortaya koymaktır.
Dişhekimliği klinik eğitiminin hangi önlemler eşliğinde verilmeye devam edebileceği konusu ile ilgili çalışmalar ve hazırlıklar henüz yapılmamıştır. Özellikle birden fazla ünitin aynı alanda kullanıldığı açık kliniklerde enfeksiyon riskinin devam edeceğinin öngürülmesi, diş hekimliği fakültelerinin tamamında kliniklerin yüksek enfeksiyon riski kategorisinde olduğunu göstermektedir. Bu çalışma; klinik eğitim eksikliğinin, geleceğin hekimlerinin bilgi düzeyi ve stres seviyesi açısından nasıl etkilendiğine ışık tutması ile birlikte konunun gündeme gelmesi durumunda alınacak kararlara katkıda bulunması amaçlanmaktadır.
Çalışmamızda Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi 4. Ve 5. sınıf öğrencilerinin COVID-19 pandemi sürecinde stres ve bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi amacıyla internet ortamında Google formlar üzerinden çevrimiçi olarak geliştirilen bir anket oluşturulmuştur. Araştırmaya katılmaları için seçilen bireylerden anket formu doldurmaları istenmiştir. 102 kişinin gönüllü olarak katıldığı çalışmada biri kontrol olacak şekilde 51er kişilik iki grup oluşturulmuştur. Anket formunda öncelikle kişilerin sosyodemografik özelliklerini değerlendirmeyi amaçlayan soruları,daha sonra stres seviyelerini belirlemek için hazırlanan sorulardan oluşan kısmı ve son olarak da Ağız Diş ve Çene cerrahisi alanında pratik bilgi düzeylerini gösteren soruları cevaplamaları istenmiştir. Anket sorularının cevaplandırılmasında beş aşamalı Likert değerlendirme skalası kullanılmıştır. Likert skalasında, katılımcılara deneyimlerini derecelendirecek, önceden belirlenmiş seçenekler sunulur. Bu seçenekler, "Kesinlikle Katılıyorum'dan" "Kesinlikle Katılmıyorum'a" kadar değişen beş aşamalı bir akış izler ve böylece katılımcıların görüşlerini bütüncül bir şekilde ortaya koyar.  Elde edilen verilerle pratik eğitimi alan kontrol grubunun ve pratik eğitimi almayan grubun stres düzeyi ve bilgi seviyeleri karşılaştırılmıştır. Araştırmada kullanılan anket uygulamaları ile toplanan verilerin analize hazırlanma ve kontrolünden sonra betimsel analiz aşamasına geçilmiştir. Verilerin analizi SPSS v25 paket programı (Version 24.0; IBM Corporation, Armonk, NY, USA) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Kategorik değişkenler (Sosyo-demografik) için tanımlayıcı istatistikler frekans ve yüzde olarak sunulmuştur.
Katılımcı öğrencilerin genel stres düzeylerinin pratik eğitim alıp almama, cinsiyet, öğrenci iken bir geliri olup olmadığı, sigara kullanımı, ailesinin gelir durumu, ailesinin eğitim durumu, üniversiteden önceki ikamet yeri, öğrenci iken kaldığı yer ve yaş değişkenleriyle anlamlı bir ilişkisi olup olmadığı incelenmiştir.

Abstract:
Due to the measures taken during the Covid-19 pandemic, the practical training of 4th and 5th grade students in dentistry has been interrupted. The aforementioned students graduate with serious future anxiety and stress due to the inadequacy of the vitally important practical education, which is often expressed as "practical". In this study, in which students who successfully completed their practical internship training before the pandemic formed the control group, it is to reveal the difference between the students who did not receive practical training and their stress and knowledge levels.
Studies and preparations on the subject of which dental clinical education can continue to be given with which measures have not been made yet. Predicting that the risk of infection will continue, especially in open clinics where more than one unit is used in the same area, indicates that the clinics in all dental faculties are in the high infection risk category. This work; It is aimed to shed light on how the lack of clinical education affects future physicians in terms of knowledge level and stress level, and to contribute to the decisions to be taken in case the issue comes to the fore.
In our study, a questionnaire developed online via Google forms was created in order to evaluate the stress and knowledge levels of Gazi University Faculty of Dentistry 4th and 5th grade students during the COVID-19 pandemic process. Individuals selected to participate in the study were asked to fill out a questionnaire. In the study in which 102 people voluntarily participated, two groups of 51 people were formed, one of which was the control. In the questionnaire form, they were asked to answer the questions aiming to evaluate the socio-demographic characteristics of the individuals first, then the part consisting of the questions prepared to determine the stress levels, and finally the questions showing their level of practical knowledge in the field of Oral and Maxillofacial surgery. A five-stage Likert evaluation scale was used to answer the questionnaire questions. On a Likert scale, participants are presented with predetermined options to rate their experience. These options follow a five-step flow ranging from "Strongly Agree" to "Strongly Disagree", thus presenting the participants' views holistically. The stress levels and knowledge levels of the control group who received practical training and the group who did not receive practical training were compared with the data obtained. After the preparation and control of the data collected by the survey applications used in the research, the descriptive analysis stage was started. Data analysis was performed using the SPSS v25 package program (Version 24.0; IBM Corporation, Armonk, NY, USA). Descriptive statistics for categorical variables (Socio-demographic) are presented as frequency and percentage.