Türkiye ve Almanya'daki ilköğretim ders kitaplarının karşılaştırılması
Comparison of primary school textbooks in Turkey and Germany
Yazar: BORA ÖZEN
Danışman: PROF. NAZAN ERKMAN
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2010
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Almanya = Germany ; Ders kitapları = Textbooks ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Türkiye = Turkey ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Eğitim hayatın tamamını kapsayan bir süreçtir. Eğitim şeklinde tanımladığımız süreç bütün bir yaşamı içerse de bu sürecin en önemli bölümünü okul yaşantısı oluşturur.Okul sürecinde eğitimi güçlendiren en önemli ders aracı ise kitaplardır. Bu kitaplar bir bütün olarak öğretime tam destek vermek zorundadır. Kitap içindeki yazılar, resimlemeler ve bunların birlikteliğini sağlayan düzenlemeler bu bütünü oluşturur.Ders kitapları eğitim araç ve gereçleri arasında en işlevsel, en kolay erişilebilen ve en sık başvurulan bir araç özelliği taşımaktadır. Kitabın içerdiği metinlerin ve resimlerin kimi davranışları kazandırmada örnek olma, kılavuz olma, öğrencinin bilgi düzeyini arttırma ve kişiliğini geliştirme gibi önemli işlevleri bulunmaktadır.İlköğretim Türkçe ders kitapları, çocukların anadillerini öğrendikleri en önemli kaynaklardan biridir. Anadilini ve okuma yazmayı kitabın getireceği yöntem ve sunumlarla öğrenecek olan çocuk, kitabın içerdiği olumlu ve olumsuz tüm getirilerin etkisinde kalacaktır.Ülkemizde, eğitim kurumlarında okutulan kitaplar incelendiğinde, hazırlanması ve geliştirilmesi konusunda büyük sorunların olduğu görülmektedir. Ders kitaplarının resimlemesi ve grafik tasarımı bu sorunların en önemli maddelerini oluşturmaktadır. Bu araştırma, bu sorunları irdelemek ve çözüm getirmeye çalışmak amacıyla hazırlanmıştır.Günümüzde okutulan ilköğretim ders kitaplarının resimlemeleri, tipografi ve sayfa tasarımlarına baktığımızda, birçok yanlışlarla karşılaşılmaktadır. Konu başlıklarındaki gereksiz düzenlemeler, sayfalarda nefes alınabilecek sağlıklı boşlukların olmayışı, her sayfadaki farklı düzen anlayışları, yanlış kullanılan yazı karakterleri, resimlemelerdeki beceriksizlikler ve özensizlikler çocuğun kitaba, dolayısıyla da derse olan ilgi ve sevgisini azaltmaktadır. Nitelikli resimlemeler ve tasarım bütünlüğü olan ders kitapları, çocuğun hayal dünyasını geliştirirken yaratıcı güçlerinin de ortaya çıkmasına olanak verecektir. Bütün bu sebeplerden dolayı sadece Türkiye'deki ders kitaplarının görsel ve biçimsel tasarım sorunlarını ortaya çıkarmak ve irdelemek, soruna ışık tutmakla birlikte gerçek bir çözüm önerisi getirmekten uzak olacaktı. Gelişmiş bir ülkenin (Almanya) aynı düzeydeki ders kitapları ile Türkiye'deki ilköğretim ders kitapları karşılaştırılarak sorunlar ve farkların daha kolay görülmesi amaçlanmıştır.Bütün bu araştırma ve karşılaştırmaların sonucunda da ortaya konulan eksikler ve yanlışlara çözüm olarak da yeni bir ders kitabı resimlemesi ortaya konulmuştur. Yapılan çalışma bugüne kadar ders kitaplarında hiç kullanılmamış olan kolaj tekniği ile gerçekleştirilmiştir. Burada amaçlanan, çocuğa estetik ve sanatsal bir yaklaşımla resimlemelerin ve görsellerin sunulmasıdır. Böylece teorik bilimsel bilgilerin sanatsal görsellerle birlikte sunulması amaçlanmıştır.Çocuğun kişilik, bilgi ve beceri gelişimine büyük katkıları olan ders kitaplarının onun eline geçmeden önceki aşamaları dikkatle titizlikle ve bilinçle ele alınmalıdır. İlköğretim basamağı, çocukların bilgi ve estetik birikimlerini oluşturdukları, anadil becerilerini kazandıkları yoğun bir dönemdir. Ders kitaplarının bu sebeplerden dolayı içerik, biçim ve tasarım açısından çağın gerektirdiği öğretim ilkeleri de göz önüne alınarak yapılandırılması ve üretilmesi zorunlu bir hal almaktadır.

Abstract:
Training covering the entire life is a process. We define education as a life process, including all but the most important part of that process creates school life. The most important lesson in the process of strengthening school education tool is the book. This book as a whole must give full support to education. Articles in books, illustration of the regulations and ensure that all of them together creates.Educational tools, textbooks and supplies among the most functional, most easily accessible and has the characteristics of the most frequently used tool. Some of the text in books and pictures are examples of behaviors to teach, to guide students to increase the knowledge level and has important functions, such as personality development.Turkish textbooks of primary school children learn their mother tongue is one of the most important resource. And bring the book to read and write native methods to learn with and serving the children, the book contains positive and negative returns will remain in effect. In our country, examined the books taught in educational institutions, the preparation and development are seen as major problems. Illustration and graphic design of textbooks that these problems constitute the most important items. This research examines these issues and is intended to try to bring solutions.Today, taught elementary school textbooks, to illustrate, look at typography and page design, we are faced with many wrong. Topics in the unnecessary regulations, pages breath can be taken a healthy gap the lack of each page a different layout concept, wrong font used for rendering affects the incompetence and negligence of children's books, so that class interest and affection diminishes. Illustration and design integrity is of qualified textbooks, children's imaginations while developing their creative powers will enable the emergence. All these reasons, only the visual and formal design of the textbooks in Turkey to uncover problems and to explore, but a real solution to the problem of light would fail to bring. A developed country (Germany) with the same level textbooks by comparing the problems in Turkey and the difference was to be seen more easily.All these comparisons of the results of research and put forward as a solution to the incomplete and inaccurate rendering of a new textbook was introduced. Studies to date have never been used in textbooks was carried out using the collage technique. Intended here, the child of the aesthetic and artistic and visual presentation of an approach is illustrated. So that scientific theory is to present information with the visual arts.Child's personality, knowledge and skills as a major contribution to the development of textbooks into his hands before the previous phase should be handled carefully and diligently, and with awareness. Primary step, they created the children's knowledge and aesthetic experience, their native language skills is an intense period. Because of that the content of textbooks, the teaching style and contemporary in design principles and configuration of taking into consideration the production has become mandatory.