Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin Türkçe dersi akademik başarıları ile dil bilgisine yönelik motivasyonları arasındaki ilişki
The relationship between the academic achievements in Turkish language course and motivations towards linguistic knowledge of 7th grade middle school students
Yazar: CEMAL ÜÇOĞLU
Danışman: PROF. DR. TAZEGÜL DEMİR ATALAY
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Dil; insanlar arasında iletişimi sağlayan, insanları bir araya getiren ve bir arada tutup bütünleştiren, duygu, düşüncelerini anlatmalarına olanak tanıyan, kültürle iç içe olup kültürün taşıyıcısı olan, anlatma ve anlama becerilerinin gelişmesini sağlayan, kendine ait kuralları olan, sistemli ve canlı bir varlıktır. Aynı zamanda dil; toplumsal ve bireysel yaşamın anahtarıdır. Dil bilgisi ise dilin; dinlemeden, konuşmadan, okumadan ve yazmadan oluşan dört temel dil becerisini destekleyip geliştiren, dilin içinde var olup dilin yapısı ve işleyişi ile bağlantılı olan; dilin ses, şekil, cümle yapılarıyla dili dil yapan unsurlarının incelenerek ortaya konan kurallar dizgesidir. Dil bilgisi, Türkçeyi sistematik ve kurallı bir temele dayandırarak Türkçenin doğru ve anlaşılır bir şekilde kullanılmasını sağlamaktadır. Dilin doğru ve anlaşılır bir şekilde kullanılmasını sağlamanın yollarından biri de Türkçe dersi içerisinde dört temel dil becerisi ile bir bütün olarak öğretilen dil bilgisine yönelik ortaokul öğrencilerinin motivasyon düzeylerini belirlemek ve motivasyon düzeylerinin nedensel temeline inerek durumlarının tespit edilmesidir. Alan yazın taraması yapıldığında hem dil bilgisi motivasyonuyla ilgili hem de bu konuyla ilgili herhangi bir sınıf düzeyine yönelik yapılmış çalışmanın olmadığı tespit edilmiştir. Bu çalışmanın amacı, ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin Türkçe dersi akademik başarıları ile dil bilgisine yönelik motivasyonları arasındaki ilişkiyle birlikte öğrencilerin demografik değişkenlerinin dil bilgisi motivasyonları ve Türkçe dersi başarıları üzerindeki etkisini ortaya koymak ve bunun için geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin Türkçe dersi akademik başarıları ile dil bilgisine yönelik motivasyonları arasındaki ilişkiyi ortaya koymak için ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 öğretim yılında Kars ilinin Merkez ve Digor ilçesindeki devlet okullarında öğrenim gören ortaokul 7. sınıf öğrencilerinden dil bilgisi motivasyon ölçeğini ve kişisel demografik bilgi formunu eksiksiz dolduran 500 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada basit-seçkisiz örneklem yöntemi kullanılmış olup motivasyonlarının akademik başarılarıyla ilişkisini ortaya koymak için öğrencilerin dönem sonu Türkçe not ortalamaları baz alınmıştır. Elde edilen veriler SPSS ve LISREL ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda öğrencilerin dil bilgisine yönelik motivasyonları ile Türkçe dersi akademik başarı puanları arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde yüzde bir oranında anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyet değişkeninin öğrencilerin Türkçe dersi akademik başarı puanları, yüksek motivasyonları ve düşük motivasyonları üzerindeki etkisine bakıldığında istatiksel olarak anlamlı bir farkın olduğu tespit edilmiştir. Kız ve erkek öğrencilerin aritmetik ortalamaları incelendiğinde cinsiyet değişkeni ile Türkçe dersi akademik başarı puanı ve yüksek motivasyon düzeyi arasındaki anlamlı farkın kız öğrencilerin lehine olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyet değişkeni ile düşük motivasyon düzeyi arasındaki anlamlı farkın ise erkek öğrencilerin lehine olduğu tespit edilmiştir. Anne eğitim durumu değişkeninin öğrencilerin Türkçe dersi akademik başarı puanları, yüksek motivasyonları ve düşük motivasyonları üzerindeki etkisine bakıldığında anne eğitim durumları ile öğrencilerin Türkçe dersi akademik başarı puanları ve düşük motivasyon düzeyleri arasında anlamlı bir farkın olduğu saptanırken yüksek motivasyon düzeyi ile anne eğitim durumları arasında anlamlı bir farkın olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Baba eğitim durumu değişkeninin öğrencilerin Türkçe dersi akademik başarı puanları, yüksek motivasyonları ve düşük motivasyonları üzerindeki etkisine bakıldığında ise baba eğitim durumları ile öğrencilerin Türkçe dersi akademik başarı puanları ve düşük motivasyon düzeyleri arasında anlamlı bir farkın olduğu saptanırken yüksek motivasyon düzeyi ile baba eğitim durumları arasında anlamlı bir farkın olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Language is a vital entity that enables communication among people, brings individuals together, unites them, allows them to express their emotions and thoughts, and is intertwined with culture, serving as a carrier of culture. It facilitates the development of expressive and comprehension skills and has its own rules, making it a systematic and dynamic entity. Furthermore, language is the key to social and individual life. Grammar supports and develops the four basic language skills of listening, speaking, reading, and writing. It is embedded within language and connected to its structure and functioning. Grammar comprises the rules derived from analyzing the elements that make up the language, such as sounds, forms, and sentence structures, ensuring that Turkish is used correctly and comprehensibly. One way to ensure the correct and comprehensible use of language is to determine the motivation levels of middle school students towards grammar, taught integrally with the four basic language skills in Turkish classes, and to identify the causal basis of their motivation levels. A literature review revealed no studies on grammar motivation or on any specific grade level related to this topic. The aim of this study is to investigate the relationship between the academic achievement in Turkish classes and motivation towards grammar among 7th-grade middle school students, and to develop a valid and reliable scale for this purpose. The study also aims to examine the effect of students' demographic variables on their motivation towards grammar and their academic achievement in Turkish classes. This research, using a relational survey model, involved 500 7th-grade students from state schools in the central and Digor districts of Kars province during the 2023-2024 academic year. These students completed the grammar motivation scale and personal demographic information form. A simple random sampling method was used, and the students' end-of-term Turkish grade averages were taken as the basis to determine the relationship between their motivation and academic achievement. The collected data were analyzed using SPSS and LISREL. The analysis revealed a positive but low-level significant relationship of one percent between students' motivation towards grammar and their academic achievement in Turkish classes. A statistically significant difference was found in the impact of gender on students' academic achievement in Turkish, high motivation, and low motivation. When examining the arithmetic means of male and female students, a significant difference favoring female students was observed between gender and academic achievement in Turkish and high motivation levels. The significant difference between gender and low motivation levels favored male students. Regarding the effect of mothers' education levels on students' academic achievement in Turkish, high motivation, and low motivation, a significant difference was found between mothers' education levels and students' academic achievement in Turkish and low motivation levels, while no significant difference was observed between high motivation levels and mothers' education levels. Similarly, a significant difference was found between fathers' education levels and students' academic achievement in Turkish and low motivation levels, but no significant difference was observed between high motivation levels and fathers' education levels.