Şifaü'l - Fuad li - Hazret-i Sultan Murad (Zeynel Abidin bin Halil) giriş - inceleme - metin - dizin /
Yazar: NECLA BALUKEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OSMAN ÖZER
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yeni Türk Dili Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil özellikleri = Language features ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlıca = Ottoman ; Tıp bilimleri = Medicine sciences ; Tıp tarihi = History of medicine ; Zeynel Abidin bin Halil = Zeynel Abidin bin Halil ; Şifa'ül-Fuad-li Hazret-i Sultan Murad = Şifa'ül-Fuad-li Hazret-i Sultan Murad

Özet:
Anadolu'da yazıldığı bilinen ilk Türkçe tıp yazmaları 14. yüzyıldan sonrasına aittir.
Ancak, şunu belirtmek gerekir ki, tıp bilimiyle ilgili çalışmalar çok daha eskilere
dayanmaktadır. 15. yüzyıldan başlayarak 18. yüzyılın sonlarına kadar birçok alanda Türkçe
eserlerin yazılması, Türkçenin yalnızca konuşma ve edebiyat dili değil, aynı zamanda bilim
dili olduğunu da gösterir.
Büyük bir kısmı halka hitap eden tıp eserleri, sanatsal kaygıdan uzak oldukları için,
ait oldukları dönemin dilini canlı bir biçimde yansıtmaktadır. Bundan dolayı bu eserlerin
her biri bir hazine değeri taşımaktadır. Aynı zamanda Osmanlı Türkçesi için olduğu kadar
genel anlamda Osmanlı tarihi üzerinde yapılan araştırmalar için de önemli bir kaynaktır.
Zeynel Abidin bin Halil tarafından 1628 yılında kaleme alınmış olan Şifāü'l-Fuād
li-Hażret-i Sulṭān Murād adlı eser 17. yüzyıl Osmanlı Türkçesine ait önemli tıp
metinlerinden biridir. Eser, 17. yüzyıl tıp bilimini günümüze yansıtması, dönemin dil
özelliklerini aktarması, Türk dilinin tarihi gelişiminin takip edilmesini sağlaması ve
barındırdığı kelime hazinesiyle önem taşımaktadır. Bir tıp metni olan bu eser, birçok
çalışmaya ışık tutabilecek niteliktedir. Eserin dört tane yurt dışı, 80 tane yurt içi olmak
üzere toplam 84 nüshasının bulunması eserin, döneminin tanınmış ve bilinen önemli bir
eseri olduğunu da göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: 
Şifāü'l-Fuād li-Hażret-i Sulṭān Murād, Zeynel Abidin bin
Halil, Dil incelemesi, Tıp tarihi.

Abstract:
The first known Turkish written source of medical manuscripts as belong to after
14th century in Anatolia. But for the interest, the work of medicine has been begun before
this time. From 15th century to late of 18th century, there has been a lot of written sources
of subjects, which shows us, Turkish is not just a written language, it is a sicentific
language at the same time.
Majority of the medicine compositions are targetting to the public, because of being
far from to literary anxiety, the written sources reflects the language's dynamics of these
times. Because of this reason each of them is treasure. At the same time it is important for
the Ottoman Turkish Language and the Ottoman history.
Şifāü'l-Fuād li Hażret-i Sulṭān Murād which is written in 1628 by Zeynel Abidin
bin Halil, is one of the important source of medicine from 17th century . It is important for,
reflecting the specialities of the 17th century's language, the evolution of Turkish language
and it includes a special vocabulary source. It is a kind of shed light on a lot of work. It has
been four abroad copies and eighty domestic copies (total eighty four copies) and it already
shows us that it is a well known and a famous medical source.

Key words: 
Şifāü'l-Fuād li Hażret-i Sulṭān Murād, Zeynel Abidin bin Halil, study
of language, history of medicine.