Öğretmenlerin okullara ilişkin örgütsel adalet algıları üzerinde sendikaların etkisi
The effect of unions on teachers' perceptions of organizational justice regarding schools
Yazar: FATMA KÜBRA GÖKKAYA
Danışman: PROF. DR. KEMAL KAYIKÇI
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Adalet algısı = Justice perception ; Eğitim sendikaları = Education unions ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Memur sendikacılığı = Public servants union ; Sendikalar = Unions ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışma sendikaların, öğretmenlerin okullara ilişkin örgütsel adalet algıları üzerindeki etkisini belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, öğretmenlerin eğitim örgütlerinde maruz kaldıkları, adaletsizlik yaratan olumsuz durumların belirlenmesi ve bu sorunlara bilimsel çözüm önerileri getirmek açısından oldukça önemlidir. Araştırmada nitel yöntem kullanılmakta olup çalışma fenomenoloji deseninde hazırlanmıştır. Araştırmanın evrenini 2020/2021 eğitim-öğretim yılı içinde Antalya ili Kepez ilçesinde yer alan ortaokul öğretmenleri oluşturmaktadır. Çalışma grubu ise ortaokul düzeyindeki okullarda çalışmakta olan 25 gönüllü öğretmendir. Çalışma grubunun oluşturulmasında gönüllülük dikkate alınmıştır.  Bu araştırmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılmıştır. 
Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma bulgularına ilişkin katılımcı teyidi sağlanmıştır. Sendikaların, öğretmenlerin okullara ilişin örgütsel adalet algıları üzerindeki etkisinin belirlendiği çalışmadan çıkan sonuç; öğretmenlerin okullarda sendikaların yarattığı adaletsiz uygulamalara maruz kaldığı yönünde olmuştur. Yetkili sendika üyesi öğretmenlerin örgütsel işleyişten memnun olduğu görülürken diğer sendikalara üye olan öğretmenler ile sendika üyeliği olmayan öğretmenlerin kendilerini baskı altında hissettiği, okul yöneticilerinin kendi üye oldukları sendika üyelerini okulda açıkça kayırdığı, özellikle ödül, ceza ve terfilerin dağılımı konusunda Türk Milli Eğitim sisteminin büyük bir çıkmazda olduğu görülmüştür.
Araştırmada öğretmenlerin bir kısmının öğrenilmiş çaresizlik durumu içinde olduğu görülmüştür. Yetkili sendika üyesi öğretmenlerin okullarda ayrı tutulduğu görüşünün, katılımcılar tarafından tekrar tekrar ifade edildiği belirlenmiştir.
Bu araştırma okullarda sendikaların sebep olduğu adaletsizliklerin öğretmenlerin örgütsel adalet algısını olumsuz yönde etkilediğini ortaya koymuştur. Örgütsel adalet algısındaki düşüklüğün, öğretmenlerin örgüte bağlılık düzeyleri ile örgütsel güven duygusunu zedeleyeceği bilinmektedir. Dolayısıyla okul yöneticileri ve üst düzey eğitim çalışanları sendikaların okullarda siyasi yapılar oluşturma çabasına engel olmalı, her öğretmenin hakkını koruma davranışı içinde olmalılardır.
Kendi çıkarlarını örgütün çıkarlarının önüne koyanların, birlikte yükseldiği ideolojik düşünce düşüşe geçtiğinde, bu düşünce ile birlikte düşüşe geçeceği ve hak etmeyerek elde ettikleri tüm kazanımların hesabını vermek durumunda kalacağı unutulmamalıdır.

Abstract:
This study aims to determine the effect of unions on teachers' perceptions of organizational justice towards schools. The study is very important in terms of determining the negative situations that teachers are exposed to in educational organizations and creating scientific solutions to these problems. Qualitative method is used in the research and it was prepared in the phenomenology pattern. The universe of the research consists of secondary school teachers in the Kepez district of Antalya province in the 2020/2021 academic year. The working group consists of 25 volunteer teachers working in secondary schools. Easy accessibility and voluntariness were taken into account in the formation of the working group. Maximum variation sampling, one of the purposive sampling methods, was used in this study.
A semi-structured interview form was used as a data collection tool. Participant confirmation of research findings was provided. The result of the study in which the effect of unions on teachers' perceptions of organizational justice regarding schools was determined; teachers were exposed to unfair practices created by unions in schools. While it is seen that the authorized union member teachers are satisfied with the organizational functioning, the teachers who are members of other unions and the teachers who are not union members feel themselves under pressure, school administrators openly favor their union members at school. has been found to be.
In the study, it was observed that some of the teachers were in a state of learned helplessness. It has been determined that the view that authorized union member teachers are kept separate in schools was repeatedly expressed by the participants.
This research revealed that injustices caused by unions in schools negatively affect teachers' perception of organizational justice. It is known that the low perception of organizational justice will damage teachers' levels of organizational commitment and organizational trust. Therefore, school administrators and senior education workers should prevent the unions' efforts to create political structures in schools and should act to protect the rights of every teacher.
It should not be forgotten that those who put their own interests before the interests of the organization will fall with this thought when the ideological thought that they have risen together will decline and they will have to account for all the gains they have gained undeservedly.