Nütrisyonel demir eksikliği anemisinde klasik ve günaşırı demir tedavisinin karşılaştırılması
Comparison of classical and alternate-day iron therapy in nutritional iron deficiency anemia
Yazar: SİNAN SAYLIK
Danışman: PROF. DR. VESİLE MELTEM ENERGİN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi genel pediatri polikliniğinde ve çocuk hematoloji polikliniğinde Ocak 2023 ve Temmuz 2024 tarihleri arasında nütrisyonel demir eksikliği anemisi tanısı ile günlük ve günaşırı demir tedavisi verilen 91 hastanın dosyaları retrospektif olarak incelendi. Hastaların klinik ve demografik bilgileri ile tedavi sürecinde alınan kan değerleri karşılaştırılarak, günlük ve günaşırı tedavinin etkinliği değerlendirildi. Çalışmada, hastaların demir parametreleri, tam kan sayımı, retikülosit, serum demir ve demir bağlama kapasitesi değerleri incelenmiş ve istatistiksel analizler yapıldı. İstatistiksel analizler için SPSS 18.0 programı kullanıldı ve p<0,05 olması anlamlı kabul edildi.
Elde edilen sonuçlara göre iki grup arasında tanı anında hemoglobin (Hb) seviyeleri arasında anlamlı fark olsa da 3 ayın sonunda yapılan ölçümlerde Hb seviyeleri arasında anlamlı fark görülmedi. Tanı anı ile 1. ay arasındaki Hb seviyesi değişimleri karşılaştırıldığında günlük tedavi alan grupta anlamlı olarak yüksek tespit edildi (p=0.004). 1. ay ile 3. ay arasında ki değişimlerde ise anlamlı fark saptanmadı (p=0,477). 10. günde retikülosit sayıları ve yüzdeleri karşılaştırıldığında ise günlük tedavi alan grupta anlamlı yüksek tespit edildi (sırasıyla p=0,003; p=0,008). Tedaviye cevabın bir diğer göstergesi olan ferritin değerleri arasında tanı anında, 1. ay ve 3. ay arasında anlamlı fark bulunmadı. Tedavi şekline bağlı olarak elde edilen veriler, demir eksikliği anemisi tedavisinde hangi yöntemin daha etkili olduğunu göstermede klinik önem taşımaktadır.
Bu çalışmanın sonucuyla nütrisyonel demir eksikliği anemisinde (DEA) klasik günlük oral demir tedavisi ile gün aşırı oral demir tedavisinin sonuçlarının hemen hemen benzer olduğunu, DEA tedavisinin 2-3 ay sürecek şekilde verilmesi göz önüne alındığında gün aşırı oral demir  tedavisinin verilmesinin uygun olacağını düşünüyoruz.

Abstract:
The records of 91 patients diagnosed with nutritional iron deficiency anemia who were given daily or alternate-day iron therapy at Necmettin Erbakan University Faculty of Medicine General Pediatrics and Pediatric Hematology Clinics between January 2023 and July 2024 were retrospectively analyzed. The clinical and demographic data of the patients were compared along with their blood test results during the treatment process to evaluate the effectiveness of daily versus alternate-day treatment. Parameters such as iron indices, complete blood count, reticulocyte count, serum iron, and total iron-binding capacity were examined, and statistical analyses were conducted. SPSS 18.0 was used for the statistical analyses, and p<0.05 was considered statistically significant.
The results showed that although there was a significant difference in hemoglobin (Hb) levels at the time of diagnosis between the two groups, no significant difference was found between the Hb levels at the end of three months. When comparing the changes in Hb levels between the time of diagnosis and the first month, a significantly higher increase was observed in the daily treatment group (p<0.001). However, no significant difference was detected between the first and third months (p=0.959). On the 10th day, the reticulocyte counts and percentages were also compared, and significant increase was found in the daily treatment group (p=0.003 and p=0.008, respectively). Additionally, there was no significant difference in ferritin levels between the time of diagnosis, the first month, and the third month. These findings provide clinically important insights into determining which treatment method is more effective in managing iron deficiency anemia.
Based on the results of this study, it appears that the outcomes of traditional daily oral iron therapy and alternate-day oral iron therapy in nutritional iron deficiency anemia (IDA) are nearly equivalent. Given that IDA treatment generally spans 2-3 months, alternate-day oral iron therapy may be considered a suitable option.