Stabil KOAH olgularında gündüz uykululuk eğilimi ve uyku kalitesinin öznel değerlendirilmesi
Excessive daytime sleepiness and subjective evaluation of sleep quality in patients with stable Chronic Cbstructive Pulmonary Disease
Yazar: BUKET BARUTÇU
Danışman: DOÇ. DR. ESEN KIYAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç: Stabil KOAH olgularında gündüz uykululuğunu ve uyku kalitesini değerlendirmek ve uyku kalitesinin yaşam kalitesi üzerine etkisini araştırmaktır.Materyal ve Metod: Çalışmaya son altı ayda uyku semptomlarına bakılmaksızın rutin olarak poligrafik uyku çalışması yapılmış olan orta, ağır ve çok ağır şiddette 51 stabil KOAH olgusu alındı. Olguların demografik özellikleri, poligrafik inceleme sonuçları ve son bir ay içinde stabil dönemde yapılmış spirometre değerleri kaydedildi. Her olguya gündüz uykululuk eğilimi için "Epworth Uykululuk Skalası (EUS)", uyku kalitesi için "Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ)", ve yaşam kalitesi için ?SF-36 yaşam kalitesi anketi" uygulandı. Non-parametrik verilerin istatistiksel analizi için ?Ki Kare Bağımsız testi?, korelasyon için ?Pearson korelasyon katsayısı? ve ?Mann-Whitney-U testi kullanıldı.Bulgular: KOAH olgularının %98'inde uyku kalitesi kötüydü (PUKİ>5) ve %5.9'unda gün içi artmış uykululuk vardı (EUS>10). SF-36 skalalarından genel sağlık ve fiziksel skala skorları diğerlerine göre belirgin düşüktü. PUKİ global skoru ve EUS skoru ile yaş, vücut kitle indeksi, FEV1, dispne şiddeti ve poligrafik parametreler arasında korelasyon saptanmadı. PUKİ global skoru ile SF-36 skala skorlarından fiziksel rol, genel sağlık, sosyal fonksiyon ve emosyonel rol arasında korelasyon saptandı. Apne-hipopne indeksi?10 olanlarda PUKİ gündüz disfonksiyon skoru daha yüksekti (p=0,009).Sonuç: Stabil KOAH olgularının çoğunda uyku kalitesi kötü saptanmıştır ve bu durum yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemiştir. Uyku kalitesine yönelik subjektif değerlendirme ile objektif nokturnal parametreler arasında korelasyon saptanmamıştır.

Abstract:
Aim: The aim of the study is to evaluate the daytime sleepiness and sleep quality in stable COPD patients. We also aimed to investigate the effect of sleep quality on health-related quality of life.Method: 51 moderate-severe-and very severe stable COPD patients, who had polygraphic sleep study in the last six month as a routine evaluation without searching sleep symptoms, were included in the study. Of patients, demographic characteristics and spirometry results, done in the last month while stable, were noted. Every patient had ?Epworth Sleepiness Scale? for daytime sleepiness, ?Pittsburgh Sleep Quality Index? for sleep quality and ?SF-36 Health Quality Survey? for quality of life. For non-parametric data, Chi-square test was used. For correlation, ?Pearson correlation coefficient? and ?Mann-Whitney-U Test? were used.Results: Of patients, 98% had poor sleep quality (PSQI global>5) and 5.9% had excessive daytime sleepiness (ESS>10). General health and physical scale scores were lower than the other scale scores of SF-36 Health Quality Survey. PSQI global score and ESS score showed no correlation with age, body mass index, FEV1, dyspnea severity, and polygraphic parameters. There was a correlation between PSQI and physical role, general health, social function, emotional role scales of SF-36. PSQI daytime dysfunction score was significantly higher in patients with apnea-hypopnea index ?10 (p=0,009)Conclusion: Most of the patients with stable COPD had poor quality of sleep and this situation impairs quality of life. There was no correlation between subjective evaluation of sleep quality and objective nocturnal parameters