Mekanın stres ile ilişkisi: Çocuk hasta odası
The relationship of space with stress: Children's patient room
Yazar: GÖNÜL ZENGİN
Danışman: PROF. DR. ŞENGÜL YALÇINKAYA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Çocuklar sağlık hizmeti alırken sınırlı yaşam deneyimleri, algı farklılıkları, öz kontrol ve strateji geliştirme açısından yetişkinlere göre daha fazla stresle karşı karşıya kalmaktadır. Bu süreçte ebeveyn tavrı, sağlık personelinin yaklaşımı, çocuğun konu ile ilgili bilgilendirilme faktörü kadar mekanın sahip olduğu fiziki özellikler çocuğun stresi dengelemesine yardımcı olur. Bu noktadan hareketle sağlık hizmeti alırken çocukların günlük yaşamlarından koptuğu, aile üyelerinden ve akranlarından ayrıldığı, sağlık sorunları nedeniyle ağrı, gerginlik hissettiği, çeşitli invaziv işlemlere maruz kaldığı hasta odası çalışma alanı olarak seçilmiştir. Hasta odası iç mekanı ile stres arasındaki ilişki literatürde ve saha verilerinde incelenmiştir. Bu amaçla alanyazında mekânın fiziksel koşulları, sosyal etkileşim ve boş zaman aktivite olanaklarının insan stres psikolojisi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. KTÜ Farabi Hastanesi Çocuk Servislerinde bulunan hasta odalarının üç farklı kullanıcı grubuna yarı yapılandırılmış görüşme formları uygulanmış ve kullanıcı deneyimine ait veri elde edilmiştir. Çocuk stresini dengelemeye yönelik alanyazın ve saha verileri birlikte analiz edilerek hasta odası tasarım stratejileri oluşturulmuştur. Bu stratejiler; çocuğun mekanda konforunun sağlanması, kendini ifade etmesi, oyalanması için olanak bulması, aidiyet geliştirmesi, güvende hissetmesi, keşif duygusuna hitap etmesi olmak üzere altı ana başlıkta sunulmuştur. Çocuk hasta odası bu stratejilerle tasarlandığında, çocuğun olumsuz duygularla baş edebilmesine ve stresini dengelemesine yardımcı olarak iyileşme sürecine dahil edilebilir.

Abstract:
When receiving health care, children face more stress than adults in terms of limited life experiences, differences in perception, self-control and strategy development. In this process, the parental attitude, the approach of the medical staff, the factor of informing the child about the subject, as well as the physical features of the place, help the child balance the stress. Based on this point, the patient room, where children are disconnected from their daily lives, separated from their family members and peers, feel pain and tension due to health problems, and are exposed to various invasive procedures, was chosen as the study area while receiving health care. The relationship between patient room interior and stress has been examined in the literature and field data. For this purpose, the effects of physical conditions of the place, social interaction and leisure activity opportunities on human stress psychology have been investigated in the literature. Semi-structured interview forms were applied to three different user groups of the patient rooms in KTÜ Farabi Hospital Pediatric Services and data on user experience was obtained. Patient room design strategies were created by analyzing literature and field data to balance child stress. These strategies; ıt is presented under six main headings: ensuring the child's comfort in the space, expressing himself, finding opportunities to entertain himself, developing belonging, feeling safe, and appealing to his sense of discovery. When the children's patient room is designed with these strategies, it can be included in the healing process by helping the child cope with negative emotions and balance his stress.