İstanbul camilerinde Hünkar kasırlarının tarihsel gelişimi ve Nusretiye Camii Hünkar Kasrı
Historical development of Sultan kiosks in İstanbul mosques and Sultan Kiosk of Nusretiye Mosque
Yazar: NURAN NAR
Danışman: PROF. DR. FÜSUN ALİOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Camiler = Mosques ; Hünkar Kasrı = Sultan Kiosk ; Nusretiye Cami = Nusretiye Mosque ; Rölöve = Building survey ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu çalışma, Osmanlı Devleti'nin başkenti İstanbul'da camilerde yapılan hünkar kasırlarının mimari açıdan incelenip değerlendirilmesini içermektedir. Hünkar kasırları, Osmanlı padişahları ve devlet yönetiminde söz sahibi olan valide sultanlar tararından kendi adlarına yaptırdıkları camilerde karşımıza çıkmaktadır. İlk olarak XVII. yüzyılda camilerle birlikte inşa edilmiş ve XIX. yüzyılın sonlarına kadar da bir gelenek olarak selatin camilerin (sultan camileri) hepsinde yapımı devam etmiştir. Birinci bölümde cami ve mahfil kavramlarından yola çıkılarak camilerdeki hünkar kasırlarının gelişimi anlatılmıştır. Yapıldıkları dönemde Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu siyasal ve ekonomik durum ile yönetim şeklinin hünkar kasırlarına etkisi anlatılmıştır. îkinci bölümde dönem sınırlaması yapılmadan İstanbul camilerindeki mevcut hünkar kasırları tespit edilerek bir liste oluşturulmuştur. Bu listeye göre kataloglar hazırlanmış ve çeşitli açılardan değerlendirilmeleri yapılmıştır. Üçüncü bölümde Nusretiye Cami Hünkar Kasrı detaylı olarak incelenip, rölöve ve restorasyon projesi hazırlanmış ve mimari yapısı, yapısal özellikleri, cephe özellikleri ve bezeme programı açısından değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde katalog listesini oluşturan hünkar kasırlarının sorunları ele alınarak korumaya ilişkin öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Hünkar Kasrı Mahfil Selatin Cami Nusretiye Cami Rölöve

Abstract:
This work contains the architectural side of The Sultan Kiosk that is built in Ottoman's Empire's capital 'Istanbul' of the Mosques. The Sultan Kiosk were built for the mother of a reigning sultans who have rights in Ottoman Empire to govern the people. The Sultan Kiosk were firstly built in 17th century and continued to be built till the end of the 19th century as a tradition in Selatin Mosques (Sultan's Mosque). In the first chapter, the development of The Sultan Kiosks were told due to the concepts of the mosque and elevated lodge in a mosque. Also the economical and political situations of the Ottoman Empire was told when The Sultan Kiosk exists and how The Sultan Kiosk affect the direction of the Empire. In the second chapter, without restiction in periods, the existing royal kiosks in Istanbul mosques were determined and were formed. Due to the lists, catalogs were prepared and evaluations were done from various angles. In the third chapter, Nusretiye Mosque Sultan Kiosk was examined detailly, the measured drawing and restoration project was prepared and architectural structure, structural properties and ornament program were evoluated. In the fourth chapter, The Sultan Kiosks problems were described which exist in catalogs list and suggestions were made for protection. Keywords: The Sultan Kiosk Elevated lodge in a mosque Sultan's Mosque Nusretiye Mosque Measured Drawing XI