Kronik kalp yetmezliği olan hastaların ilaç uyum düzeylerinin uyku ve yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of drug compliance levels on sleep and quality of life of patients with chronic heart failure
Yazar: CANSU ACAR DEMİREL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLHAN ÜNLÜ
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kalp = Heart ; Kalp destek cihazları = Heart assist devices ; Kalp fonksiyon testleri = Heart function tests ; Kalp hızı = Heart rate ; Kan basıncı = Blood pressure ; Kan basıncı ölçülmesi = Blood pressure determination ; Kardiyak debi = Cardiac output ; Kardiyak volüm = Cardiac volume ; Kardiyoloji = Cardiology ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease

Özet:
Bu araştırma kronik kalp yetmezliği hastalarının ilaç uyum düzeylerinin uyku ve yaşam kalitesine etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Çalışmamızın evrenini, Kırşehir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Mayıs 2022- Mayıs 2023 tarihleri arasında tedavi gören örneklemini ise 18yaş üstü olan kriterlere uyum sağlayan 140 hasta birey oluşturmuştur.
Çalışma verilerinin elde edilmesinde, Hasta tanıtım formu, İlaç Kullanımına İlişkin Sağlıkta İnanç Ölçeği, Minnesota Kalp Yetmezliği ile Birlikte Yaşama Anketi, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi kullanılmıştır. Veriler toplanmadan önce çalışmanın yapıldığı kurumdan kurum izni, etik kurul izni ve hastalardan onam alınmıştır. Verilerin toplanması yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Bağımsız gruplarda t testi, U=Mann-Whitney U testi, F = Tek yönlü varyans analizi, KW=  Kruskal Wallis korelasyon analizleri kullanılmıştır. İstatistik değerlendirmelerde p<0,05 değeri anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Örneklem grubunun yaş ortalaması 73.25+11.14'tür. Hastaların %54.3'ü kadın, %45,7'si erkektir. Hastaların %60'ı ilkokul, %67si emekli, %97.9'unun sağlık güvencesi vardır. %97.1 i koroner arter hastalığına yönelik ilaç tedavisi almaktadır ancak %46.4 ü ilaçlarını düzenli kullanmaktadır. Araştırmada yaşlanmayla birlikte ek hastalıkları olan, New York Kalp Cemiyeti'nin (NYHA) sınıflandırması kötü olan ve Ejeksiyon fraksiyonu EF yüzdeleri düşük olan hastaların, ilaca daha uyumsuz olmasının yanı sıra uyku ve yaşam kalitelerinin daha kötü olduğu saptanmıştır.
Sonuç olarak bu çalışmanın daha geniş bir örneklem alınarak farklı mekanlarda çalışılması, kalp yetersizliği olan hastaların ilaç uyum düzeylerini değerlendirilerek yükseltmesi için uygun destek ve bakımların uygulanması, sağlıklı yaşama biçiminin kazandırılması ve uyku kalitesini arttırmak için eğitimler verilmesi önerilebilir. Ayrıca hemşireler, hastalara verilecek hizmetler konusunda hastane yönetimi tarafından hizmet içi eğitimlerle desteklenebilir.
Anahtar kelimeler: Kalp Yetmezliği, İlaç Uyumu, Yaşam kalitesi, Uyku kalitesi, Hemşire

Abstract:
This research was conducted as a descriptive study to examine the effect of drug compliance levels on sleep and quality of life in patients with chronic heart failure. The scope of our study consisted of 140 patients who were treated at Kırşehir Training and Research Hospital between May 2022 and May 2023, and the sample was over 18 years old and complied with the criteria.
In obtaining study data; Patient identification form, Health Beliefs on Drug Use Scale, Minnesota Living with Heart Failure Coexistence Questionnaire, SF-36 Quality of Life Scale and Pittsburgh Sleep Quality Index were used. Before the data were collected, institutional permission, ethics committee permission and consent from the patients were obtained from the institution where the study was conducted. Data collection was carried out face to face. Descriptive statistics, t-test for independent groups, U=Mann-Whitney U test, F=One-way analysis of variance, KW=Kruskal Wallis correlation analyzes were used in the analysis of the data. The value of p<0.05 was accepted as significant in statistical evaluations.
The mean age of the sample group is 73.25+11.14. 54.3% of the patients were female and 45.7% were male. 60% of the patients are in primary school, 67% are retired, 97.9% have health insurance. 97.1% take medication for coronary artery disease, but 46.4% use their medication regularly. In the study, it was determined that patients with comorbidities with aging, poor NYHA (The New York Heart Association) classification, and low EF(Ejection Fractions) percentages were more drug-adherent, as well as worsening sleep and quality of life.
As a result, it can be suggested that this study should be studied in different places with a larger sample, appropriate support and care should be applied to evaluate and increase the drug compliance level of patients with heart failure, to gain a healthy lifestyle and to provide trainings to increase sleep quality. In addition, nurses can be supported by the hospital management with in-service training on the services to be provided to the patients.
Keywords: Heart Failure, Medication Compliance, Quality of Life, Quality of Sleep, Nurse