KOAH olgularında hastalık evresi ile sarkopeni ilişkisinin incelenmesi /
Yazar: ŞÜKRİYE GÜNDOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM YAKAR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Giriş ve Amaç: Kronik Obstruktif Akciğer Hastalığı (KOAH) zararlı partikül ve gazlara karşı akciğerlerin verdiği inflamatuar yanıtla karakterize bir hastalık olup dünya genelinde mortalite nedenlerinin başlarında gelmektedir. Oluşan inflamatuar yanıt sistemiktir ve sadece akciğerleri değil, iskelet kas sistemi ve kalp olmak üzere birçok organ ve sistemi etkilediği düşünülmektedir. KOAH'da gelişen nefes darlığı, egzersiz toleransında azalma, ek komorbiditeler, alevlenmeler kas iskelet sistemi disfonksiyonunu artırarak sarkopeni oluşmasına neden olmaktadır. Sarkopeni ise hayat kalitesini azaltmasının yanı sıra alevlenmeye eğilim yaratması gibi nedenlerle hastaneye başvuru sayısını artırıp KOAH'ın daha da ağırlaşmasına neden olarak kısır bir döngü oluşmasına neden olabilmektedir. Biz çalışmamızda primer olarak KOAH'lılarda ve kontrol grubunda sarkopeni sıklığının araştırılmasını, sekonder olarak Global Initiative For Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD) A-B-C-D subgrupları ile sarkopeni arasındaki ilişkinin değerlendirilmesini, ek olarak sarkopeni ile hastaların demografik özelliklerini ve ek hastalıklarının ilişkisini incelemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız prospektif olarak planlanmıştır. Çalışmaya, 20.02.2022 ile 20.08.2022 tarihleri arasında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları polikliniğine başvuran 43 KOAH tanılı hasta ve 40 kontrol grubu, toplam 83 kişi dahil edilmiştir. Katılımcılara ait demografik bilgiler, komorbiditeleri, solunum fonksiyon testi parametreleri, mMRC (Modifiye Medical Research Council) skoru, GOLD evresi, MNA (Mini Nutritional Assessment) skoru, Bioimpedans parametreleri, EDKK (el dinamometre kavrama kuvveti), laboratuvar parametreleri, 6DYT (6 dakika yürüme testi) sonucu, SARC-F (Strength, Assistance With Walking, Rise From A Chair, Climb Stairs And Fall) anketi puanı skorlaması değerlendirmeye alınmıştır. Hastalarda sarkopeni varlığı el dinamometre kavrama kuvveti ve 6DYT parametrelerine göre tespit edildi. Kategorik değişkenler yüzde olarak ifade edildi ve ki-kare testi ile karşılaştırıldı. KOAH hastalarında GOLD A-B-C-D evresi ve sarkopeni parametreleri ilişkisi için varyans analizi (ANOVA) kullanıldı. Sarkopenide el dinamometre kavrama kuvvetini etkileyen parametrik verilerin tespiti için pearson korelasyon analizi yapıldı.
Bulgular: KOAH grubunda, kontrol grubuna göre ortalama yaş, erkek cinsiyet, sigara öyküsü daha yüksek bulundu. Laboratuar parametreleri açısından analiz edildiğinde KOAH grubunda CRP düzeyi daha yüksek tespit edilirken, diğer kan parametreleri kontrol grubu ile benzerdi. Mini nütrisyonel anket puanı ve ek hastalık oranı ise her iki grup arasında benzer bulundu. KOAH grubunda ortalama vücut ağırlığı, ortalama EDKK, yaş ve cinsiyete göre düzeltilmiş el dinamometre kuvveti (YGDEDKK) kontrol grubuna göre daha düşük bulundu. KOAH
vgrubunda VKİ (vücut kütle indeksi), kas kütlesi, yağ kütlesi, FFM (fat free mass), üst kol ve baldır çapı daha düşüktü ancak istatiksel anlamlı değildi. KOAH olguları GOLD klavuzuna göre A-B-C-D subgruplarına ayrıldığında gruplar arasında tüm SFT parametreleri, alevlenme sayıları, hastane yatış oranları, mMRC dispne skoru ve 6DYT sonuçları anlamlı olarak farklı tespit edildi. SARC-F puanı KOAH grubunda daha yüksek olduğu görüldü. SDOC (Sarcopenia Definitions And Outcomes Consortium) kriterlerine göre KOAH grubunda 17 hastada (%39,5) sarkopeni tespit edildi ve kontrol (n=7) (%17,5) grubuna göre anlamlı yüksek bulundu. Ayrıca oransal olarak bakıldığında GOLD C ve D grubunda sarkopeni daha yüksek oranda tespit edildi. KOAH hastalarında EDKK ile MNA, kas kütlesi ve yağsız vücut kütlesi arasında pozitif korelasyon tespit edildi. EDKK ile solunum fonksiyon testi parametreleri ilişkisi incelendiğinde, FEV1, FVC ve 6DYT ile pozitif korele, mMRC skoru ile negatif korele bulundu. Ayrıca 6DYT, son bir yıldaki alevlenme sayısı ve hastane yatışı ile negatif korele bulundu.
Sonuç: KOAH ve sarkopeni birlikteliği olan hastalarda solunum fonksiyon parametrelerinin daha düşük olması, özellikle C ve D grubu KOAH' da sarkopeninin daha yüksek oranda görülmesi oldukça önemlidir. Bu noktada tüm KOAH hastalarının takibinde sarkopeninin erken teşhisi ve tedavisinin, KOAH hastalığının seyri açısından oldukça önemli olduğunu düşünüyoruz.
Anahtar kelimeler: KOAH, Sarkopeni, GOLD, kas iskelet disfonksiyonu, sistemik inflamasyon

Abstract:
ABSTRACT
Introduction and Aim: Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) is a disease characterized by the inflammatory response of the lungs to harmful particles and gases and is one of the leading causes of mortality worldwide. The resulting inflammatory response is systemic and is thought to affect not only the lungs but also many organs and systems, including the skeletal musculature and heart. Shortness of breath, decrease in exercise tolerance, additional comorbidities and exacerbations in COPD increase musculoskeletal dysfunction and cause sarcopenia. Sarcopenia, on the other hand, can lead to a vicious circle by increasing the number of hospital admissions and exacerbating COPD due to reasons such as decreasing the quality of life as well as creating a tendency to exacerbation. In our study, we aimed primarily to investigate the frequency of sarcopenia in COPD patients and in the control group, secondarily to evaluate the relationship between Global Initiative For Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD) A-B-C-D subgroups and sarcopenia, and to examine the relationship between sarcopenia and patients' demographic characteristics and comorbidities.
Materials and Methods: Our study was planned prospectively. 43 patients with COPD and 40 control group, totally 83 people who applied to Tokat Gaziosmanpaşa University Faculty of Medicine Chest Diseases polyclinic between 20.02.2022 and 20.08.2022 were included in the study. Demographic information of the participants, comorbidities, respiratory function test parameters, mMRC (Modified Medical Research Council) score, GOLD stage, MNA (Mini Nutritional Assessment) score, Bioimpedance parameters, EDKK (hand dynamometer grip strength), laboratory parameters, 6MWT (6 minutes) walking test), SARC-F (Strength, Assistance With Walking, Rise From A Chair, Climb Stairs And Fall) questionnaire score scoring was taken into consideration. Presence of sarcopenia in patients was determined according to hand dynamometer grip strength and 6MWT parameters. Categorical variables were expressed as percentages and compared with the chi-square test. Analysis of variance (ANOVA) was used to correlate GOLD A-B-C-D stage and sarcopenia parameters in COPD patients. Pearson correlation analysis was performed to determine parametric data affecting hand dynamometer grip strength in sarcopenia.
Results: The mean age, male gender, and smoking history were found to be higher in the COPD group than in the control group. When analyzed in terms of laboratory parameters, CRP level was found to be higher in the COPD group, while other blood parameters were similar to the control group. The mini-nutritional questionnaire score and comorbidity rate were similar between the two groups. In the COPD group, mean body weight, mean HGS, age and sex-adjusted hand dynamometer strength were found to be lower than the control group. BMI (body
vii
mass index), muscle mass, fat mass, FFM (fat free mass), upper arm and calf diameter were lower in the COPD group, but it was not statistically significant. When COPD cases were divided into subgroups A-B-C-D according to the GOLD guideline, all PFT parameters, exacerbations, hospitalization rates, mMRC dyspnea score and 6MWT results were found to be significantly different between the groups. SARC-F score was higher in the COPD group. According to SDOC (Sarcopenia Definitions And Outcomes Consortium) criteria, sarcopenia was detected in 17 patients (39.5%) in the COPD group and it was found to be significantly higher than the control (n=7) (17.5%) group. In addition, when viewed proportionally, sarcopenia was detected at a higher rate in the GOLD C and D groups. In COPD patients, a positive correlation was found between HGS and MNA, muscle mass and FFM. When the relationship between HGS and pulmonary function test parameters was examined, positive correlation was found with FEV1, FVC and 6MWT, and negative correlation with mMRC score. In addition, 6MWT was negatively correlated with the number of exacerbations and hospitalizations in the last year.
Conclusion: It is very important that respiratory function parameters are lower in patients with COPD and sarcopenia coexistence, and sarcopenia is seen at a higher rate especially in group C and D COPD. At this point, we think that early diagnosis and treatment of sarcopenia in the follow-up of all COPD patients is very important in terms of the course of COPD disease.
Keywords: COPD, Sarcopenia, musculoskeletal dysfunction, systemic inflammation