Yapay zekâ ve cezai sorumluluk
Artificial intelligence and criminal responsibility
Yazar: MÜMİN GÜNGÖR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZMİYE ÖZENBAŞ BOYDAĞ
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çağımızın önemli bir konusu, insan yaratıcılığının ortaya koyduğu yapay zekâdır. Yapay zekânın kullanımı ve entegrasyonu, sosyal yaşam da dâhil olmak üzere yaşamın çeşitli alanlarında giderek artmaktadır. Yapay zekânın etkisi hem olumlu hem de olumsuz sonuçları kapsayacak şekilde çok yönlüdür. Yapay zekâ, hukuk alanına faydalar sunarken aynı zamanda ele alınması gereken zorlukları da beraberinde getirmektedir. Bu zorluklar, bireylere ve topluma yönelik olası riskler, tehlikeler ve zararların yanı sıra temel hakların ve hukuk ilkelerinin ihlal edilmesi şeklinde olabilir. Ayrıca yapay zekânın suç işleyebilmesi, onun geliştirilmesinde ve konuşlandırılmasında yer alan kişi ve kuruluşların sorumlulukları hakkında soruları gündeme getirmektedir. Ceza hukukunun bu hususları göz önünde bulundurması ve yapay zekâ bağlamında özen ve dikkat yükümlülüğünün kapsamını belirlemesi gerekmektedir. Ayrıca, izin verilen riskin insan sorumluluğunu ne ölçüde etkileyeceği ve farklı sorumluluk türlerinin belirlenip belirlenmeyeceği de değerlendirilmelidir. Yapay zekânın hareketlerinin suç olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği veya doğrudan suç işleyip işleyemeyeceği belirsizliğini korumaktadır. Problemlerin çözümünde kilit noktayı hukukun yapay zekâya bakışı belirleyecektir. Hukukun yapay zekâyı içinde bulunduracağı hukuki statü, yapay zekânın ortaya çıkaracağı etkilere yüklenecek anlam ve sonuçları, yine sorumluluk ve yaptırım konularını da doğrudan belirleyecektir. Bu açıdan önümüzdeki dönemde yapay zekâya ilişkin problemlerle sıklıkla karşılaşacak olan hukukun ve ceza hukukunun yapay zekâya bakış açısının bu soruların cevaplarını belirleyeceğini ifade edebiliriz. Kısaca ceza hukuku, yapay zekâyla ilgili sorunların çözümünde çok önemli bir rol oynayacaktır. "Yapay Zekâ ve Cezai Sorumluluk" tezimiz, sorumluluk ilkeleri, sorumluluk teorileri, suçun unsurları ve kusurluluk gibi çeşitli ceza hukuku kavram ve kurumlarını inceleyerek bu hukuki sorunlara çözümler ve hipotezler önerecektir.

Abstract:
Artificial Intelligence is an important issue of our time, revealed by human creativity. The integration and use of Artificial Intelligence is widespread in various areas of life, including society. The impact of Artificial Intelligence is multifaceted and encompasses both positive and negative consequences. While Artificial Intelligence offers benefits to the field of law, it also brings challenges that need to be addressed. These challenges include possible risks, dangers, and harm to individuals and society as well as the possibility of violations of fundamental rights and legal principles. Additionally, the ability of Artificial Intelligence to commit crimes raises questions about the responsibilities of individuals and organizations involved in its development and deployment. Criminal law must consider these issues and determine the scope of the duty of care and attention in artificial Intelligence. The extent to which permissible risk affects human liability and whether different types of liability should be identified should also be considered. It is not yet known whether the actions of artificial Intelligence can be considered a crime or whether it can directly commit a crime. The key point in solving these problems is determined by the legal perspective on Artificial Intelligence. The positioning of artificial Intelligence by law, the legal status it will have, the meaning and consequences to be attributed to the effects of Artificial Intelligence, and the issues of liability and sanctions will be directly determined. In this respect, we can say that the law and criminal law's perspective on Artificial Intelligence, which will frequently encounter problems related to artificial Intelligence in the coming period, will also determine the answers. In short, criminal law plays an important role in solving problems related to Artificial Intelligence. In our thesis "Artificial Intelligence and Criminal Liability" we will examine various criminal law concepts and institutions, such as principles of responsibility, theories of responsibility, elements of crime, and culpability, and propose solutions and hypotheses for these legal problems.