Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin duygusal zeka ve stratejik liderlik davranışlarının incelenmesi
Investigation of emotional intelligence and strategic leadership behaviors of school principals according to teacher's perceptions
Yazar: AHMET UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. ATİLA YILDIRIM
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Yönetici davranışı = Manegerial behavior ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmen algılarına göre, okul müdürlerinin duygusal zeka ve stratejik liderlik davranışlarının incelenmesidir. Bu çalışma alan taramasına yönelik betimsel bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini Konya Büyüksehir Belediyesi sınırları içindeki öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırma örneklemini oluşturan 450 öğretmene Ergin'in (2008) uyarladığı Bar-on' un Duygusal Zeka Ölçeği ve Aydın'ın (2012) uyarladığı Psapia'nın geliştirdiği Stratejik Liderlik Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizi aşamasında Spss 16.0 istatistik programı kullanılarak betimsel istatistikler, t-testi, varyans analizi, korelasyon, regresyon analizi ve parametrik olmayan testler kullanılmıştır.
Araştırmada elde edilen verilere göre, okul müdürlerinin duygusal zeka düzeylerine ilişkin öğretmen algıları öğretmenlerin öğrenim durumları ve çalıştıkları alana göre anlamlı farklılık göstermektedir. Ancak cinsiyet, yaş, hizmet süresi, okul türü, yöneticilik deneyiminde bulunma ve yöneticiyle çalışma sürelerine göre anlamlı bir fark göstermemektedir. Öğretmenlerin %61' ine göre  okul müdürleri duygusal zeka becerilerine sahiptir ve okul müdürlerinin duygusal zeka  puan ortalaması 3.59 dur. Okul müdürlerinin duygusal zekanın en çok genel ruh durumu boyutuna sahip oldukları en az ise kişilerarası beceriler boyutuna sahip oldukları anlaşılmaktadır. Öğretmenlerin %60'ı okul müdürlerinin stratejik liderlik becerilerine sahip olduğunu düşünmektedir. Okul müdürlerinin stratejik liderlik puan ortalaması ise 3,61 dir. Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin en fazla puanı stratejik liderliğin  etik uygulamalar boyutundan, en az puanı ise dönüşümsel uygulamalar ve politik uygulamalar boyutlarından aldıkları ortaya çıkmıştır.
Okul müdürlerinin  stratejik liderlik becerilerine ilişkin öğretmen algıları yaş ve öğrenim durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermektedir ama; cinsiyet, çalıştıkları alan, hizmet süresi, okul türü,  yöneticilik deneyiminde bulunma ve yöneticileriyle çalışma sürelerine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Öğretmen algılarına göre duygusal zeka ile stratejik liderliğin politik uygulamalar, etik uygulamalar, yönetimsel uygulamalar ve dönüşümsel uygulamalar boyutu arasında yüksek düzeyde anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki vardır. Stratejik liderliğe ilişkin toplam varyansın yaklaşık %48'i duygusal zeka değişkeni ile açıklanmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre okul müdürlerinin stratejik liderlik davranışlarını sergileyebilme becerileri ile duygusal zeka düzeyleri arasında kuvvetli bir ilişki vardır ve bu ilişki okul müdürlerinin seçiminde bir kriter olabilr.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the level emotional intelligence (quotient) and strategic leadership skills among school principals according to the teachers' perceptions.This is a descriptive field research study. The population of the study consisted of teachers in the boundaries Konya Metropolitan. Bar-on's Emotional Intelligence Scale which was adapted by Ergin (2008) and Strategic Leadership Questionnaire which was developed by Psapia and adapted by Aydin (2012) were implemented to 450 teachers whom were the study sample. Descriptive, correlation, t-test, analysis of variance, nonparametric tests and regression analysis were used during data analysis by SPSS 16.0 statistical software. 
According to the data obtained in the study, the perception of teachers about the emotional intelligence level of school principals was significantly depended on the educational level and branches of the teachers. However, there was no significant difference according to the gender, age, occupational year, type of school, experience of administration and working period with the administrator.
In the light of our data, according to 61% of teachers, school principals have emotional intelligence skills and the mean emotional intelligence score of school principals was 3.59. According to the teachers' perceptions in light of the data we obtained in this study, school principals have general mood dimensions the most, and they have interpersonal skills the least. 60% of our teachers think that school principals have the strategic leadership skills. The mean strategic leadership score of school principals was 3.61. According to perceptions of teachers, school pirincipals have obtained maximum score from ethical practices dimension of the strategic leadership, while the minimum score from transformational and political practices dimensions.
The perceptions of teachers about strategic leadership skills of school principals, showed significant differences according to age and education level, however there was no significant difference according to gender, branch, occupational year, type of school, experience of principal and working period with the administrator. 
According to the perceptions teachers, there was a significant and positive correlation between emotional intelligence and political, ethical, administrative and transformative practices of strategic leadership. Approximately 48% of the total variance for strategic leadership was explained by the variable of emotional intelligence. As a result, there was a significant and strong relationship between emotional intelligence and strategic leadership skills among school principals according to the teachers' perceptions and it can be crition  in the seleciton of school principals.