Sağlığı geliştirme modeline göre yoksul ve yoksul olmayan kadınların pap smear yaptırma durumları ve etkileyen faktörlenin incelenmesi
Status of low income and non-low income women for taking pap smear in accordance with health promotion model and examination of affecting factors
Yazar: FERYAL İFLAZOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİHAL GÖRDES AYDOĞDU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Kadınlar = Women ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms ; Vajinal smirler = Vaginal smears ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Amaç: Sağlığı Geliştirme Modeline göre yoksul ve yoksul olmayan kadınların pap smear yaptırma durumları ve etkileyen faktörlerin incelenmesidir.
Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan bu çalışma Eylül 2014-Nisan 2015 tarihleri arasında İzmir İli Narlıdere Bölgesi'nde 30-65 yaş grubu kadınlarda yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini yoksul 52 ve yoksul olmayan 69 olmak üzere toplam 121 kadın oluşturmuştur. Çalışmanın bağımsız değişkeni yoksulluk, eğitim ve sosyal güvence, bağımlı değişkeni pap smear testi yaptırma durumudur. Veriler Sosyo-Demografik Özellikler Bilgi Formu, Sağlığı Geliştirme Modeli Sağlığı Geliştirme Planının Klinik Değerlendirmesi Formu ile toplanmıştır. Yoksul kadınları belirlemek için mutlak yoksulluk ölçümü yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde dağılımları ve ki-kare testi kullanılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya katılan kadınların sosyo-demografik özellikleri incelendiğinde; yaş ortalaması 42±9.30 olup ℅32.2'si ilkokul mezunu ve ℅95.9'u evlidir. Kadınların ℅92.6'sının sosyal güvencesi bulunmaktadır ve sadece %38.8'i düzenli olarak pap smear testi yaptırmaktadır. Sosyo-demografik özelliklerden yoksulluk ve eğitim seviyesi ile pap smear testi yaptırma arasında istatistiksel olarak anlamlı fark varken, pap smear testi yaptırma ile yaş ve sosyal güvence arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur. Kadınların sağlığı geliştirme modeline göre pap smear testi yaptırmaya yönelik algıları incelendiğinde; yoksul kadınların %69.7'si testin yararını bilmemekte, %42.4'ü gereksiz görmekte, %84.4'ü testi yaptırmada karşılarına çıkacak engelleri aşma konusunda kararsızdır. Yoksul kadınların %23.1'i testi yaptırınca kendini iyi hissederken, %19.3'ünün ailesinde bir kişi testi yaptırmasını istemekte ve %84.6'sının desteği bulunmamaktadır. Yoksul olmayan kadınların %46.3'sı testin erken teşhis için faydalı olduğunu düşünürken, %58'sinin testi yaptırmada engelinin olmadığı ve %68'i bu engelleri aşmada kararsız olduğu saptanmıştır. Test yaptırdığında kendini iyi hissedenlerin oranı %23.1 iken, %15.4 ailesinde test yaptırmasını isteyen bir kişi bulunmakta, %15.3'ünün arkadaşları sosyal destek sağlamaktadır. Yoksul olan kadınlar pap smear testi yaptırmak için devlet hastanesini tercih ederken, yoksul olmayan kadınlar daha çok üniversite hastanesine gitmek istemektedir. 
Sonuç: Gelir durumu ve eğitim seviyesi arttıkça pap smear testti yaptırma oranı artmakta ve pap smear testi yaptırmada kadınların algıları değişim göstermektedir. Yoksul kadınların pap smear testi ve serviks kanseri risk faktörleri hakkında bilgilendirilerek eğitim programları düzenlenmeli ve kadınların pap smear testine yönelik algılarının olumlu yönde geliştirilmesi sağlanmalıdır. 

Anahtar Kelimeler: Serviks Kanseri, Pap Smear Testi, Yoksulluk, Hemşirelik.

Abstract:
Object: It is to examine the status of low income and non low income women for taking pap smear in accordance with Health Promotion Model and the factors affecting these. 
Method: This descriptive study was conducted with 30-65 age group of women in Narlıdere Region of İzmir Province between the dates of September 2014 and April 2015. Sample of this study consisted of a total of 121 women, 52 being low income and 69 being non low income independent variables of the study are poverty, education and social insurance and dependent variable is taking pap smear test. Data are collected with Socio-Demographic Features Information Form, Health Promotion Model and Health Promotion Plan Clinic Assessment Form.  Absolute poverty measurement was performed to determine low income women. In assessment of the data, numbers, percent distributions and chi-square tests are used. 
Findings: When socio-demographic features of women attending the study are examined, it is found that average age is 42 ± 9.30 and 32.2% are primary school graduate and 95.9% are married. 92.6% of women have social insurance and only 38.8% take pap smear test regularly. There is a statistical significance between poverty and education level and taking pap smear test while there is no statistical significance between pap smear taking and age and social insurance. When perceptions relating to taking pap smear test according to health improvement model for women it is found that 69.7% low income women do not know the benefit of the test while 42.4% regard the test as unnecessary and 84.4% are hesitant about overcoming the obstacles to be encountered on taking the test.  23.1% low income women feel good for taking the test, 19.3% have a person each desiring her to take the test and 84.6% do not have any support. It is determined that 46.3% low income women think the test is beneficial for early diagnosis and 58% have no obstacle for taking the test and 68% are hesitant about overcoming the obstacles. The ratio of people feeling good when taking the test is 23.1%, there is one person desiring the subject to take the test in the family for 15.4% and friends for 15.3% provide social support. Low income women choose public hospital for taking pap smear test while non-low income women more preferably want to go university hospitals.
Conclusion: Pap smear testing is increased as income status and education level increase and the perception of women on taking pap smear test changes. Low income women should be informed about the pap smear test and cervix cancer risk factors by arranging education programs and perceptions of women relating to the pap smear test should be improved positively. 

Key Words: Cervix Cancer, Pap Smear Test, Poverty, Nursing.