11.sınıf biyoloji ders kitaplarında yer alan insan fizyolojisi ünitesine ait görsellerin bilimsel içerik açısından incelenmesi ve öğretmen görüşleri
Investigation of human physiology unit images in secondary education 11th grade biology textbooks in the context of scientific content and teachers opinions
Yazar: EZGİ ZEYNOĞLU PEHLİVAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER SEYFETTİN SEVİNÇ
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 2018-2023 eğitim-öğretim yıllarında okutulması planlanan, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim 11. Sınıf Biyoloji ders kitaplarında "İnsan Fizyolojisi" ünitesinde yer alan görsellerin bilimsel içerik açısından incelenmesidir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni ve doküman inceleme veri toplama tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın veri kaynaklarını 2018-2023 beş yıl süre ile eğitim-öğretim yıllarında okutulmak üzere onaylanan ortaöğretim 11. sınıf Biyoloji ders kitapları oluşturmaktadır. Ayrıca araştırmanın çalışma grubu, Düzce ili merkez ilçesinde bulunan devlet liselerinde görev almakta olan 17 biyoloji öğretmeninden oluşmaktadır. Veriler, 2021-2022 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde toplanmıştır. Biyoloji öğretmenlerine 11.sınıf biyoloji ders kitaplarındaki insan fizyolojisi ünitesinde yer alan görseller ile ilgili 11 adet açık uçlu soruların bulunduğu bir form uygulanmıştır. Açık uçlu 11 sorudan elde edilen verilerin değerlendirilmesinde içerik analizi kullanılmıştır. Ders kitaplarından elde edilen veriler, bilimsel içerik bakımından üç alan uzmanı tarafından betimsel analiz yapılarak incelenmiştir. İncelenen ders kitaplarındaki görsellerin uygunluklarının değerlendirilmesinde ulusal ve uluslararası referans kitaplardan yararlanılmıştır. Bir görselin neden tartışmalı veya hatalı olduğu, bu görsellerdeki ilgili ifadeler, terimler incelenerek doğru şekliyle birlikte sunulmuştur. İnceleme sonunda oluşturulan tablolarda, sayfa numaralarıyla birlikte görseller, tespit edilen hatalar, hatalarla ilgili açıklamalar yer almıştır. Araştırma sonuçlarına göre MEB Ortaöğretim 11. Sınıf Biyoloji ders kitaplarındaki İnsan Fizyolojisi Ünitesi bölümünde yer alan görsellerin sahip olduğu bilimsel içeriklerin taşıması gereken niteliklere tam olarak uygun bir şekilde oluşturulamadığı tespit edilmiştir. Biyoloji öğretmenlerinin ders kitabındaki görseller hakkındaki görüşleri de değerlendirilerek yorumlanmıştır. Tüm bu değerlendirmelerin ışığında ders kitaplarında yer verilen görsellerdeki eksik, hatalı gösterimlerin öğrencilerde yanlış öğrenmelere ve kavram yanılgılarına neden olacağından, ilgili görsellerin seçiminde gereken özenin gösterilmesi ve başta öğrenci seviyesine uygunluk ve bilimsellik açılarından olmak üzere ders kitaplarında yer alan görsellerin yeniden düzenlenmesi önerilmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the visuals of the "Human Physiology" unit in the Ministry of National Education Secondary Education 11th Grade Biology textbooks, which are planned to be taught in the 2018-2023 academic years, in terms of scientific content. In the research, case study design and document review data collection technique, which are qualitative research designs, were used. The data sources of the research consist of secondary school 11th grade Biology textbooks approved to be taught in the 2018-2023 five-year academic years. In addition, the study group of the research consists of 17 biology teachers working in public high schools in the central district of Düzce province. The data was collected in the second semester of the 2021-2022 academic year. A form containing 11 open-ended questions about the visuals in the human physiology unit in the 11th grade biology textbooks was applied to biology teachers. Content analysis was used to evaluate the data obtained from 11 open-ended questions. The data obtained from the textbooks were examined by three field experts by descriptive analysis in terms of scientific content. National and international reference books were used to evaluate the suitability of the visuals in the examined textbooks. The reason why an image is controversial or incorrect is presented in its correct form by examining the relevant expressions and terms in these images. In the tables created at the end of the review, visuals with page numbers, detected errors and explanations about the errors were included. According to the results of the research, it was determined that the visuals in the Human Physiology Unit section of the MEB Secondary Education 11th Grade Biology textbooks were not created in full compliance with the scientific contents required. Biology teachers' opinions about the visuals in the textbook were also evaluated and interpreted. In the light of all these evaluations, it is recommended that due care should be taken in the selection of the relevant visuals and that the visuals in the textbooks should be rearranged, especially in terms of suitability to the student level and scientificity, as incomplete and incorrect representations in the visuals in the textbooks will cause students to learn incorrectly and misconceptions.