Fen eğitiminde yapılandırıcı yaklaşıma dayalı araştırma soruşturma tabanlı öğretimin öğretmen adaylarının problem çözme becerileri, öz yeterlik düzeyleri ve başarılarına etkisi
The effect of inquiry-based science instruction according to the constructivist approach on pre-service teachers? problem solving skills, self-efficacy and achievements
Yazar: ÖNDER ŞENSOY
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AYDOĞDU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Yapılandırmacı öğrenme = Constructivist learning ; Yapılandırmacı öğretim yöntemi = Constructivist teaching method

Özet:
Bu çalışmanın amacı, aktif öğrenme ilkesine bağlı kalarak, öğrencilerin öğrenmeyi öğrenmesi gerektiği görüşüne dayanmaktadır. Bu yönde eğitim imkanı sağlayan araştırma soruşturma tabanlı öğrenme, fen bilgisi uygulama laboratuarları dersi kapsamında ele alınarak, öğrencilerin bilgi ve becerilerinin arttırılması amaçlanmıştır. Çalışma Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi öğretmenliği programına kayıtlı 95 öğretmen adayına uygulanmıştır. Bu çalışmada, yapılandırıcı yaklaşıma dayalı araştırma soruşturma tabanlı öğrenme yaklaşımının fen bilgisi öğretmen adaylarının akademik başarı, problem çözme ve öz-yeterlik inanç düzeylerine etkisi araştırılmış ve çalışma sırasında problem çözme ölçeği, fotosentez ünitesine yönelik akademik başarı ölçeği ve öz-yeterlik inanç ölçeği kullanılmıştır.Araştırmada yarı deneysel yöntem, deney-kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmada Fen Bilgisi Öğretmenliği A.B.D. üçüncü sınıf normal öğretim şubelerinden rasgele bir kontrol bir de deney grubu seçilmiştir. Kontrol grubunda 48, deney grubunda ise 47 öğrenci yer almaktadır. Deney grubunda araştırma soruşturma tabanlı öğrenme yaklaşımına uygun, kontrol grubunda ise geleneksel öğretim yöntemlerine uygun fen eğitimi uygulanmıştır.Araştırmada elde edilen sonuçlara göre; araştırmanın başında kontrol ve deney grubundaki öğretmen adaylarının fotosentez ünitesine yönelik akademik başarı, problem çözme ve öz-yeterlik inançları benzer düzeydedir. Bunun yanı sıra cinsiyet ve lise türüne göre de öğrencilerin benzer düzeyde oldukları tespit edilmiştir. Ancak araştırma sürecinin sonunda, deney grubundaki öğrencilerin, kontrol grubundaki öğrencilere kıyasla; fotosentez ünitesine yönelik akademik başarı, problem çözme ve öz-yeterlik inanç düzeyleri anlamlı düzeyde daha yüksektir. Bu sonuçlar, araştırma soruşturmaya dayalı öğrenme yaklaşımının geleneksel yöntemlerden daha etkili olduğunu ifade etmektedir. Ayrıca lise türü ve cinsiyet değişkenlerine göre öğretmen adaylarının fotosentez ünitesine yönelik akademik başarı, problem çözme ve öz-yeterlik inanç düzeyleri açısından anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür.Elde edilen verilere dayanarak yapılandırıcı yaklaşıma dayalı araştırma soruşturma tabanlı öğretim yönteminin, sürekli uygulandığında öğretmen adaylarının mesleğe hazırlanmada etkili bir yöntem olduğu söylenebilir. Bu nedenle araştırma soruşturma tabanlı öğrenme, gerek yaşamı ilgilendiren konularda, gerekse öğretmenden öğrenciye birçok katkı sağlayabilecek bir yaklaşımdır.

Abstract:
The aim of this study is based on the idea that students should learn how to learn sticking to the principle of active learning. The inquiry based instruction method which provides the afore-mentioned type of learning was employed within the context of science application laboratories course and it was targeted to enhance students? knowledge and skills. This study was conducted among 95 pre-service teachers enrolled at Gazi University, Gazi Education Faculty Primary School Science Teacher program. This study analyzed the effect of the inquiry based science instruction according to the constructivist approach on pre-service science teachers? academic achievements, problem solving skills and self efficacy and utilized problem solving skills scale, academic achievement scale regarding the unit on photosynthesis and self-efficacy about science teaching scale.In this study, a quasi experimental, pre-test post-test design was used. A control group and an experimental group were randomly selected among students studying in their 3rd year in Science Teacher preparation program. There were 47 students in the control group and 47 of them were in the experimental group. The experimental group was exposed to the inquiry based science instruction while the control group received science content according to the traditional instruction.According to the results of this study, pre-service science teachers? academic achievements, problem solving skills and self efficacy beliefs regarding the relevant photosynthesis unit in both the control and experimental group were observed to be at similar levels at the beginning of the study. In addition, students were also detected to be at similar levels in terms of sex and high-school type. However, at the end of the research phase, students? academic achievements, problem solving skills and self efficacy aimed at the relevant unit on photosynthesis proved to be at a higher level compared to those in the control group. These results suggest that the inquiry based instruction approach is more effective than the traditional instruction method. Besides, it was concluded that there was not any significant difference in pre-service teachers? academic achievements, problem solving skills and self efficacy aimed at the relevant unit on photosynthesis according to high school and sex variables.Based on the findings of this study, it can be said that the inquiry-based instruction method -in the case of its permanent implementation - is an effective means for pre-service teachers to prepare themselves for their profession. Thus, the inquiry based instruction is an approach which can be effective in daily life matters and provide many valuable contributions from teachers to students.