İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin sağlıklı beslenme ile ilgili tutumları, etiket okuma alışkanlıkları ve beslenme okuryazarlığının değerlendirilmesi
Evaluation of attitudes, label reading habits and nutrition literacy of İnönü University Faculty of Medicine students towards healthy eating
Yazar: BETÜL GÜLEŞ
Danışman: PROF. DR. GÜLSEN GÜNEŞ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Besin etiketi = Food label ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme okuryazarlığı = Nutrition literacy ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; Öğrenciler-tıp = Students-medical

Özet:
Amaç: Bu araştırma İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin sağlıklı beslenme ile ilgili tutumlarını ölçmek, etiket okuma alışkanlıklarını değerlendirmek, beslenme okuryazarlıklarını değerlendirmek ve etkileyen faktörleri belirlemektir.
Materyal ve Metot: Bu araştırma Kasım 2021-Aralık 2021 tarihleri arasında İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesinde okuyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 275 öğrenciye yapılmıştır. Kişisel Bilgiler, SBİTÖ, Etiket Okuma ile ilgili Sorular, YBOYDA başlıklarıyla sorular sorularak veriler toplanmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirmesinde tanımlayıcı veriler sayı ve yüzdeyle belirtilmiş, ki kare testi yapılmıştır. Ölçek puanlarının normal dağılıma uygunluğu kolmogorov smirnov testiyle yapılmış, normal dağılıma uymayan verilerde ortanca (minimum-maksimum) değerler verilmiş, Man Whitney U testi ve Kruskal Wallis varyans analizi yapılmıştır. Yanılma payı olarak p<0.05 seçilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların %58.5'i  kadın, %41.5'i erkek, %71'i normal BKİ aralığında, %45.8'i düzenli fiziksel aktivite yapmaktadır. SBİTÖ düzeyleri %76.4 yüksek, YBOYDA düzeyleri %94.9 yeterli bulunmuştur. Anne eğitim düzeyine göre SBİTÖ ve alt bölümlerinden beslenme hakkında bilgi ile aralarında anlamlı bir fark bulunmuştur. SBİTÖ alt bölümlerinden olumlu beslenme ile yaş, sınıf, kaldıkları yer, anne eğitim düzeyi ve sigara içme arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. YBOYDA alt bölümlerinden porsiyon miktarı ile cinsiyet, kaldıkları yer, aile geliri, kronik hastalık arasında olarak anlamlı bir fark bulunmuştur.
Sonuç: Çalışma sonuçlarına göre katılımcıların SBİTÖ düzeyleri büyük oranda yüksek aralıkta, YBOYDA düzeyleri yeterli seviyede, fiziksel aktivite yapma oranları yüksek ve çoğu normal BKİ aralığındadır. Katılımcılara sağlıklı beslenme ile ilgili daha çok eğitim verilmeli ve SBİTÖ düzeyleri ideal aralığa yükselmesi için desteklenmelidir.
Anahtar Kelimeler: Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği, Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği, Beslenme, Tıp Fakültesi, Etiket Okuma

Abstract:
Aim: This research was conducted to measure the attitudes of İnönü University Faculty of Medicine students for healthy nutrition, label reading habits and nutritional literacy levels.
	Material and Method: This research was conducted on 275 students who were studying at İnönü University Faculty of Medicine between November - December 2021. Data were collected by asking questions personal information, ASHN, questions about reading labels, EINLA. Number, percentage, chi-square tests were used in the statistical evaluation. The normality test was performed using KolmogorovSmirnov test. The median, min-max values are given because data don't normal distribution. Man WhitneyU test, KruskalWallis analysis of variance were performed. p<0.05 was chosen margin of error.
Results: 58.5% of the participants are female, 41.5% are male, 71% are within the normal BMI range, 45.8% are doing regular physical activity. ASHN levels were found to be high by 76.4%, EINLA levels by 94.9% were found to be sufficient. Significant difference was found between the knowledge about nutrition from ASHN and its subdivisions according to maternal education level. Significant difference was found between positive nutrition from ASHN subsections and age, class, place of residence, maternal education level and smoking. Significant difference was found between the portion amount of EINLA subsections and gender, place of residence, family income, and chronic disease.
Conclusion: According to the results of the study, ASHN levels of the participants were mostly in the high range, their EINLA levels were at a sufficient level, their physical activity rates were high, most of them were in the normal BMI range.
Keywords: Nutrition Literacy Scale, Attitude Scale for Healthy Nutrition, Faculty of Medicine, Label Reading