Diyabetik nefropatide prokalsitonin düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of procalcitonin levels in diabetic nephropathy
Yazar: MURAT DAĞDEVİREN
Danışman: DOÇ. DR. ESİN BEYAN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
AMAÇ: Sağlıklı popülasyon ile diyabetik, diyabetik nefropatili ve non diyabetik nefropatili 
hastaların serum prokalsitonin (PCT) düzeylerini karşılaştırarak bu hastalarda prokalsitoninin 
inflamasyonun bir göstergesi olup olamayacağını, inflamasyonun bir göstergesi ise kronik 
inflamasyon ile akut enfeksiyonun ayrımında ne düzeyde güvenilir olduğunu araştırmayı 
amaçladık. 
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları 
Servisi ve İç Hastalıkları, Nefroloji ve Endokrinoloji polikliniklerinde takip edilen 250 hasta 
ve/veya sağlıklı gönüllü dahil edildi. Bu katılımcılar 18 yaş üzerinde, aktif enfeksiyon 
bulgusu, otoimmün ve otoinflamatuvar hastalığı olmayan bireylerden seçildi. Katılımcılar 4 
gruba ayrıldı. Birinci grup diyabetik nefropatisi olan 75 kişiden, ikinci grup DM tanısı olup 
nefropatisi olmayan 75 kişiden, üçüncü grup diyabet dışı nedenlere bağlı nefropatisi olan 25 
kişiden oluşturuldu. Dördüncü grup ise DM tanısı ve nefropatisi olmayanlardan oluşan 75
kişilik kontrol grubu olarak planlandı. Tüm vaka ve kontrol gruplarının serum ve üriner 
kreatinin; serum CRP, HsCRP, prokalsitonin, beyaz küre, nötrofil ve üriner protein değerleri 
çalışmaya alındı. Vaka gruplarındaki bazı hastaların ise klinik endikasyonlarla ölçülen serum 
parathormon (PTH) ve HbA1c değerleri çalışmaya alındı. Üriner protein/kreatinin oranı ve 
eGFR hesaplandı.
BULGULAR: Çalışmamızın sonucunda kontrol grubunun ortalama PCT değeri 0.2±0.09, 
Nefropati Olmayan DM grubunun 0.22±0.14, Diyabetik Nefropati (DN) grubunun 0.24±0.15, 
Non-diyabetik Nefropati (NDN) grubunun 0.3±0.25 olarak belirlendi. Gruplar arasındaki PCT 
değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmedi. DN ve NDN grubunda GFR 
düzeyi ile PCT değerleri arasında negatif yönlü bir ilişki tespit edildi (p<0,001, r=-0.475). 
HbA1c düzeyi ile PCT değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmedi 
(p>0,05).
SONUÇ: Çalışmamızda gruplar arasında PCT değerlerinde anlamlı bir fark bulunmadı. Ancak 
nefropatili gruplarda GFR düzeyi ile PCT arasında anlamlı bir ilişki bulundu. Bu sonuç 
özellikle ileri evre böbrek yetmezliklerinde etiyolojik nedenlerden bağımsız olarak PCT 
düzeylerinin arttığını gösterdi.

Abstract:
OBJECTİVES: We investigated whether procalcitonin is a sign of inflammation via 
comparing serum procalcitonin (PCT) levels of healthy population and the patients with 
diabetic, non-diabetic nephropathy or diabetic nephropathy. Also, we aimed to investigate at 
what level procalcitonin is reliable in differentiation of chronic inflammation and acute 
infection if it is a sign of inflammation.
MATERIAL AND METHOD: 250 healthy volunteers and/or patients followed up in 
Internal Diseases Service and Internal Diseases, Nephrology and Endocrinology Polyclinic of 
Keçiören Training and Research Hospital were included in the study. These participants were 
chosen among the individuals who were over 18 years and without active infection signs, 
autoimmune and autoinflammatory disease. They were separated into four groups. First group 
was formed with 75 individuals with diabetic nephropathy, second group consisted of 75 
individuals having DM diagnosis without nephropathy. Third group included 25 individuals 
with nephropathy based on non-diabetic factors. Lastly, fourth group was planned as a control 
group with 75 individuals having no DM diagnosis and nephropathy. In all case and control 
groups, serum and urinary creatinine levels, serum CRP, HsCRP, procalcitonin, white blood 
cell, neutrophil and urinary protein levels were measured. In some patients of the case groups, 
serum parathormone (PTH) and HbA1c levels measured with clinical indications were 
included into the study. Urinary protein/creatinine ratio and eGFR were calculated. 
FINDINGS: According to the results of the study, average PCT levels were found as 
0.2±0.09, 0.22±0.14, 0.24±0.15 and 0.3±0.25 for control group, DM group without nephropathy, 
Diabetic Nephropathy (DN) group and Non-Diabetic Nephropathy (NDN) group, 
respectively. No statistically significant difference was observed between the groups in terms 
of PCT levels. A negative relationship was detected between GFR and PCT levels in DN and 
NDN groups (p<0.001, r=-0.475). There was no statistically significant relationship between HbA1c 
and PCT levels (p>0.05).
CONCLUSION: No significant difference was found between the groups in terms of PCT 
levels in the study. However, a significant relationship was observed between GFR and PCT 
levels in the group with nephropathy. This result particularly showed that PCT levels 
increased in advanced stages of renal failure regardless of etiological factors.