Tarım sektöründe çalışanların kimyasal risk etmenlerine maruziyetinin değerlendirilmesi
Assessment of exposure to chemical risk factors of agricultural workers
Yazar: SÜLEYMAN GÖKCE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM BULDUK
Uşak Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Ekonomik olarak tarım her ülke için önemli bir konumdadır. Teknolojik olarak ilerlemiş veya sanayileşmiş ülkelerdeki tarımın ekonomideki yeri azalsa bile, tarımı önemsemeyen hiçbir ülke yoktur. Ülkelerin gelişmişlik düzeyine göre tarımsal üretime katılan nüfus oranları değişmektedir. Az gelişmiş ülkelerde tarımsal nüfus fazla iken, sanayileşmiş ülkelerde durum bunun tam tersidir. Tarım sadece gıda ihtiyacı veya ekonominin bir tarafı ve istihdama katkısı olarak değerlendirilmez. Tarım aynı zamanda sanayiye hammadde sağlaması açısından da önemli ve stratejik bir önem taşımaktadır. Tarımın yaşadığı problemler, hastalık ve üretim güçlükleri artık sadece bulunduğu ülkeyi ilgilendiren konu olmaktan çıkıp uluslararası boyutta düşünülen bir sektör olmuştur. 
Dünya'da artan nüfus ile birlikte gıda ihtiyacının da giderek artması tarımı üzerinde daha çok düşünülen bir alan olarak ortaya çıkarmıştır. Tarımsal üretimin devamlılığı, ihtiyaçlara cevap verebilmesi, ürünlerin güvenle tüketilebilmesi, çalışanların refahı ve mutluluğu için İş Sağlığı ve Güvenliği büyük önem arz etmektedir.
Tarımın ülkemizde gelişmesi ve kendi kendine yetebilen bir ülke konumuna yükselebilmesi, tarımla uğraşan işçi ve diğer kısımların sağlık ve güvenliklerinin sağlanması ile sağlanabilecektir. Tarımın yiyecek ihtiyacı ile olan doğrudan bağlantısı, ekonomiye katkısı, endüstriyel hammadde temini, çalışanların istihdamdaki oranı, çevrenin korunması gibi konular başta olmak üzere tüm ülkeyi ilgilendiren sosyal ve ekonomik bir üretim alanı olma özelliğini korumaktadır. Ekonomik boyutu ve istihdamdaki büyük rolü nedeniyle tarım sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği büyük önem taşımaktadır.
Bu tez kapsamında, tarım sektöründe önemli bir yere sahip olan; tarımsal ilaç, etken madde ve müstahzarlarının, tarım çalışanlarına olan maruziyeti ve etkileri araştırılıp sınıflandırılmıştır. Ayrıca, bu tehlikeleri yok etmek ya da en aza indirmek için alınması gereken tedbirler, çalışanın sağlığını bu tehlikeli kimyasallardan nasıl korunmasın gerektiği listelenmiştir. Bu amaçla birinci olarak, piyasada bulunan tarımsal ilaç satışı yapan esnaf ile görüşülüp bir envanter çıkartılmıştır, çıkartılan bu envanterdeki tarımsal ilaçların etken maddeleri belirlenip ne tür bir kimyasal risk oluşturdukları araştırılmıştır. Literatürde taranarak yoğunlukla kullanılan pestisit, hormon, herbisit gibi kimyasallar ve etken maddeleri risk sınıfına uygun olarak listelenmiştir.

Abstract:
Economically, agriculture is important for every country. Even if the place of agriculture in technologically advanced or industrialized countries decreases in the economy, there is no country that does not care about agriculture. According to the level of development of countries, the proportion of population participating in agricultural production varies. While the agricultural population is high in the less developed countries, the situation is the opposite in industrialized countries. Agriculture is not only considered as a food need or a side of the economy and its contribution to employment. Agriculture also has an important and strategic importance in terms of providing raw materials to industry. The problems experienced by agriculture, disease and production difficulties are no longer the only issue that concerns the country in which it is located and it has been considered as an international dimension.
With the increasing population in the world, the increasing need for food has emerged as an area of higher interest in agriculture. Occupational Health and Safety is of great importance for the continuity of agricultural production, meeting the needs, consuming the products safely and for the welfare and happiness of the employees.

The development of agriculture in our country and being able to become a self-sufficient country can be ensured by providing the health and safety of agricultural workers and other parts. It maintains the distinction of being a social and economic production area that concerns the whole country, especially the direct connection with the food need, contribution to the economy, the supply of industrial raw materials, the ratio of employees in employment and the protection of the environment. Occupational Health and Safety is of great importance in the agricultural sector due to its economic size and employment.
Within the scope of this thesis, it has an important place in the agricultural sector; Exposure and effects of agricultural drugs, active substances and preparations to agricultural workers have been investigated and classified. In addition, the measures to be taken to minimize or minimize these hazards, how to protect the health of the workers from these dangerous chemicals are listed. For this purpose, first of all, an inventory was discussed with the tradesmen selling agricultural drugs in the market and the active substances of the agricultural drugs in this inventory were determined and what kind of chemical risks were determined. Pesticides, hormones, herbicides, chemicals and active substances are listed in accordance with the risk class.