Müzik eserlerinde ritmik analiz için yöntem önerisi: Silifke yöresi örneği
Method suggestion for rhythmic analysis in music work: The example of Silifke region
Yazar: YUSUF NİŞANCI
Danışman: DOÇ. DR. İLKER DENİZ BAŞUĞUR
ANKARA MÜZİK VE GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ / Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Teorileri Ana Bilim Dalı / Müzik Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Mersin-Silifke = Mersin-Silifke ; Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Müzik eğitimi = Music education ; Ritim = Rhythm

Özet:
Teknolojinin, müzik teorisi dahil her bilimsel alan ile temas halinde oluşu yadsınamaz bir gerçektir. Uluslararası literatür incelendiğinde, bilgisayar yazılımları ile yapılan müzikal analiz çalışmalarının özellikle son yıllarda ivme kazandığı, geliştirilen yeni yazılımların farklı veri tiplerine ulaşmayı mümkün kıldığı anlaşılmaktadır. Ülkemiz özelinde ise Türk Halk Müziği eserlerine yönelik yazılım destekli analiz çalışması sayısının yok denecek kadar az olduğu görülmektedir.
Bu çalışmada, Silifke yöresine ait olduğu tespit edilen 51 müzik eseri, Visual Basic for Applications programlama dilinde yazılan bir Microsoft Excel makrosu ile ritmik yönden analiz edilmiştir. Çalışmanın amacı, yörenin karakteristik ritmik yapısını ortaya çıkarmak olarak belirlenmiştir. Yöreye ait eserlerin notaları TRT repertuarı ve yayınlanmış makalelerden edinilmiştir. Analiz öncesinde verilerin dönüştürülmesi için "tartımların sayısal karşılıkları" başlığıyla oluşturulan çizelge esas alınmıştır. Analiz süreci, eserlerde kullanılan tartım adetlerini saptama ve tekrar eden ritmik yapıların tespiti amacıyla yapılan iki farklı işlemle gerçekleşmiştir. Araştırmanın devamında klasik yöntemler ile eserlerin ölçü işaretlerine göre dağılımı ve tempo bilgilerine ulaşılmıştır. Bulgular başlığı altında, elde edilen verilere dayanarak her eser kendi içinde yorumlanmıştır. Son bölümde, Silifke yöresi müzik eserlerinde sık tekrar eden ritmik yapılar başta olmak üzere; eserlerde kullanılan tartım tipleri, tempo bilgisi ve eserlerin ölçüsüne göre yüzdelik dağılımı bulgularından faydalanarak tüm yöre eserlerine genellenen çıkarımlarda bulunulmuştur. Bununla birlikte VBA programlama dili ile Türk Halk Müziği eserlerinin ritmik yönden analiz edilebildiği ve bu sayede belirli bir yöre özelindeki eserlerde tekrar eden ritmik yapıları tespit etmenin mümkün olduğu ortaya konulmuştur. Sonuç olarak elde edilen veriler yoluyla belirli bir yöreye ait müzik eserlerinin –bu çalışma özelinde ritmik- karakteristik yapısının ortaya çıkarıldığı görülmüştür.

Abstract:
It is an undeniable fact that technology is in contact with every scientific field, including music theory. When the international literature is examined, it is understood that musical analysis studies with computer software have gained momentum especially in recent years, and new software developed makes it possible to reach different data types. In our country, it is seen that the number of software-supported analysis studies on Turkish Folk Music works is almost non-existent.
In this study, 51 musical works determined to belong to the Silifke region were analyzed rhythmically with a Microsoft Excel macro written in Visual Basic for Applications programming language. The aim of the study is to reveal the characteristic rhythmic structure of the region. The notes of the works belonging to the region were obtained from the Turkish Radio and Television Institution repertoire and published articles. Before the analysis, the chart created with the title of "numerical equivalents of the meters" was used to transform the data. The analysis process was carried out with two different processes in order to determine the number of weighing used in the works and to determine the repetitive rhythmic structures. In the continuation of the research, the distribution of the works according to the measurement marks and tempo information were obtained with classical methods. Under the heading of findings, each work has been interpreted in itself, based on the data obtained. In the last part, especially the rhythmic structures that are frequently repeated in the musical works of the Silifke region; Inferences generalized to all local works were made by making use of the findings of the meter types used in the works, tempo information and the percentage distribution according to the time signature of the works. In addition, it has been revealed that Turkish Folk Music works can be analyzed rhythmically with the VBA programming language, and thus it is possible to detect repetitive rhythmic structures in works specific to a particular region. As a result, it has been seen that the characteristic structure of musical works belonging to a certain region – in this study, rhythmic- is revealed through the data obtained.