Masa başı çalışan bireylerde beslenme durumunun ve fiziksel aktivite seviyesinin sağlıkla ilişkili yaşam kalitesine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of nutrition and physical activity level on health-related quality of life in white collar workers
Yazar: BÜŞRA MELTEM ECERTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAL ZEKİYE ERDEM
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diyet = Diet ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Sağlık = Health ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Bu çalışma masa başı çalışan bireylerin, beslenme durumu ve fiziksel aktivite seviyesinin
yaşam kalitesiyle arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla, İstanbul ilinde masa başı çalışan 19-
65 yaş aralığındaki 208 bireyle yapılmıştır. Yaşam kalitesini değerlendirmek için Kısa From-
36 (KF-36), fiziksel aktivite seviyesini değerlendirmek için Uluslararası Fiziksel Aktivite
Anketi (UFAA) uygulanmış olup, beslenme durumunu değerlendirmek için de bireylerden
kayıt tutma yöntemiyle alınan üç günlük besin tüketim kaydı ile Sağlıklı Yeme İndeksi-2015
(SYİ) hesaplanmıştır. Erkeklerin ernerji, karbonhidrat, yağ ve sodyum alımları kadınlara göre
yüksek bulunmuştur (p<0,05). Ortalama sağlıklı yeme indeksi puanı kadınlarda 46,7±13,
erkeklerde 41,4±12,8'dir, cinsiyetle SYİ puanları arasında istatistiksel olarak önemli fark
bulunmamıştır (p>0,05). Bireylerin %64,9'u kötü diyet kalitesine sahipken, %35,1'i normal
diyet kalitesine sahiptir. Sağlıklı yeme indeksinin bazı bileşenleri ve cinsiyet arasında
istatistiksel olarak önemli farklılıklar mevcuttur (p<0,05). Kısa Form-36 bileşenlerinden,
fiziksel fonksiyon, emosyonel rol güçlüğü ve mental sağlık puanları erkeklerde kadınlara göre
daha yüksek bulunmuştur (p<0,05).Vücut kütle indeksi azaldıkça KF-36'nın fiziksel fonksiyon
bileşen puanı artmaktadır (p<0,05). Beslenme eğitimi alan bireylerin KF-36 genel sağlık
bileşeni puanları daha yüksektir (p<0,05). Bireylerin beslenme durumları ile fiziksel aktivite
seviyeleri ve yaşam kalitesi bileşenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki
bulunamamıştır (p>0,05). Günümüzde masa başı çalışanların sağlıklı beslenme ve fiziksel
aktiviteye teşvik edilerek hem mevcut iş verimi arttırılabilir hem de çalışanların bazı kronik ve
mesleki hastalıklardan korunması sağlanarak toplumsal sağlık masraflarının da azaltılmasına
yardımcı olunabilir.
Anahtar kelimeler: Diyet kalitesi, Masa başı çalışan, Sağlıklı yeme indeksi-2015, Yaşam
kalitesi

Abstract:
This study was conducted with 208 individuals between 19-65 years of age working in Istanbul
province in order to determine the relationship between individuals' nutritional status and
physical activity level with quality of life. Short From-36 (KF-36) was used to evaluate the
quality of life, International Physical Activity Questionnaire (UFAA) was used to evaluate the
level of physical activity, and Healthy Eating Index-2015 (HEİ-2015) with a three-day food
consumption record taken from individuals to evaluate nutritional status is calculated. Men's
intake of energy, carbohydrates, fat and sodium was higher than women (p<0,05). The average
healthy eating index score was 46,7±13 in women and 41,4±12.8 in men, and no statistically
significant difference was found between gender and SYI scores (p>0,05). While 64,9% of
individuals have poor diet quality, 35,1% of them have a diet quality normal. There are
statistically significant differences between some components of the healthy eating index and
gender (p<0,05). Among the Short Form-36 components, physical function, emotional role
difficulty and mental health scores were higher in men than in women (p<0,05). As the body
mass index decreases, the physical function component score of KF-36 increases (p<0,05).
Individuals who received nutrition education had higher KF-36 general health component
scores (p<0,05). No statistically significant relationship was found between individuals'
nutritional status, physical activity levels and quality of life components (p>0,05). Today, by
promoting desk workers to healthy nutrition and physical activity, both their current work
efficiency can be increased and employees can be protected from certain chronic and
occupational diseases, thus reducing social health costs.
Key words: Diet quality, Healthy Eating Index-2015, Quality of life, White collar worker