Travma harici hastane dışı kardiyak arrest hastalarında spontan dolaşımın geri dönüşünü ve erken dönem tekrarlayan arresti öngören kan gazı parametrelerinin araştırılması
Investigation of blood gas parameters predicting return of spontaneous circulation and early recurrent arrest in non-trauma out-of-hospital cardiac arrest patients
Yazar: ATAKAN YÜKSEKBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR DİKME
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Kalp durması = Heart arrest ; Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; Kardiyopulmoner reanimasyon = Cardiopulmonary resuscitation ; Laktatlar = Lactates ; Yaşam destek sistemleri = Life support systems

Özet:
Amaç: Hastane dışı kardiyak arrest (HDKA) hastalarında ilk başvurudaki kan gazı parametreleri ile spontan dolaşımın geri dönüşünün (SDGD) öngörülebilirliğini ve SDGD olgularda dönüş ile ilk kan gazı parametrelerinin karşılaştırılması ile rearrestin öngörülebilirliğini araştırmak amaçlandı. 
Gereçler ve yöntem: Retrospektif, kesitsel, tanımlayıcı çalışma 01/07/2016 ile 01/07/2021 tarihleri arasında başvuran HDKA hastalarında yapıldı. İlk kan gazı parametreleri, SDGD durumu, SDGD sonrası kan gazı parametreleri, delta kan gazı değerleri, rearrest durumu, mortalite durumu ve acil servis sonlanımı kaydedildi. Çalışma grubu "SDGD (+)" ve "SDGD (-)" olarak ikiye ayrıldı. SDGD sağlanan hastalar "Rearrest (+)" ve "Rearrest (-)" olarak ikiye ayrıldı. Birincil amaç travma dışı HDKA hastalarında ilk kan gazı parametrelerinin SDGD'yi öngörme durumunu araştırmak; ikincil amaç SDGD sağlananlarda dönüş kan gazı parametreleri ile rearresti öngörme durumunu araştırmak idi.
Bulgular: Belirlenen sürede başvuran 508 hasta çalışmaya alındı. "SDGD (+)" 243 (%47,8) ve "SDGD (-)" 265 (%52,2), "Rearrest (+)" 96 (%39,5) ve "Rearrest (-)" ise 147 (%60,5) hasta mevcuttu. Hastaların 332'si (%65,4) erkekti. Yaş ortalamaları 66,9±14,7 yaş idi. 343 (%67,5) hastada ölüm gerçekleşti. Yaş ortalaması ve cinsiyet SDGD, mortalite ve rearrest açısından anlamlı fark göstermedi. SDGD (+) grupta laktat, anyon gap, sodyum, methemoglobin ve pCO2 daha yüksek, pH ve SBE ise daha düşük idi. Mortalite gelişen grupta laktat, anyon gap, potasyum ve sodyum daha yüksek, pH, HCO3, SBE ve COHb ise daha düşük idi. Rearrest gelişen grupta anyon gap ve potasyum daha yüksek, HCO3 ve SBE ise daha düşük idi. Delta incelendiğinde; rearrest grupta laktat, anyon gap, HCO3, SBE, potasyum ve pCO2 daha yüksek, pH, hemoglobin ve hematokrit ise daha düşük idi.
Sonuç: HDKA hastalarında ilk kan gazı laktat, anyon gap düşüklüğünün, pH, SBE yüksekliğinin SDGD'yi öngörebileceğini; laktat, anyon gap yüksekliğinin, pH, HCO3, SBE düşüklüğünün ise mortaliteyi öngörebileceğini düşünmekteyiz. 
Anahtar kelimeler: Acil servis, kardiyopulmoner arrest, spontan dolaşımın geri dönüşü, rearrest, kan gazı, laktat.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the predictability of return of spontaneous circulation (ROSC) with blood gas parameters taken at emergency admission in out-of-hospital cardiac arrest (OHCA) patients, and to investigate the predictability of rearrest by comparing return blood gas parameters and admission blood gas parameters in cases with ROSC.
Materials and methods: A retrospective, cross-sectional, descriptive study was conducted in OHCA patients who applied to the ED between 01/07/2016 and 01/07/2021. The time and parameters of first blood gas collection, CPR duration, ROSC status, blood gas time and parameters taken after ROSC, delta blood gas values, rearrest status, mortality status and ED outcome were recorded. The study group was divided into "ROSC (+)"and "ROSC (-)" patients. Patients with ROSC were divided into "Rearrest (+)"and "Rearrest (-)". The primary aim was to investigate whether initial blood gas parameters predict ROSC in OHCA patients. The secondary aim was to investigate the prediction of rearrest by return blood gas parameters in those with ROSC.
Results: 508 patients admitted to the ED were included in the study. "ROSC (+)" was 243 (47,8%) and "ROSC (-)" was 265 (52,2%) patients, "Rearrest (+)" was 96 (39,5%) and "Rearrest (-)" was 147 (60,5%) patients. 332 (65,4%) of them were male. The mean age was 66,9±14,7 years. Death occurred in a total of 343 (67,5%) patients. Mean age and gender did not differ significantly in terms of ROSC, mortality and rearrest. Lactate, anion gap, sodium, methemoglobin and pCO2 were higher, pH and SBE were lower in the ROSC (+) group. Lactate, anion gap, potassium, sodium were higher, pH, HCO3, SBE, COHb were lower in the mortality group. Anion gap, potassium were higher, HCO3, SBE were lower in the rearrest group. When the delta value is examined; lactate, anion gap, HCO3, SBE, potassium, pCO2 were higher, pH, hemoglobin, hematocrit were lower in rearrest group.
Conclusion: In non-traumatic OHCA patients, low lactate and anion gap in the first blood gas, and high pH and SBE can predict SDGD; high lactate and anion gap, low pH, HCO3 and SBE can predict mortality.
Key words: Emergency Department, Cardiopulmonary Arrest, Return of Spontaneous Circulation, Rearrest, Blood Gas Analysis, Lactate.