Sinus frontalis'in bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi ve klinik önemi
Evaluation of  sinus frontalis  with computed tomography and clinacal significance
Yazar: SALİHA ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER ŞEKER
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Anatomi = Anatomy

Özet:
Sinus frontalis orta hattın iki tarafında ve tüm sinuslerin en üstünde yerleşmiş olan dört ana sinusden biridir. Çok fazla varyasyon gösteren sinus olması kimliklendirme çalışmalarında tercih edilmesini sağlamaktadır. Çalışmamızda sinus frontalis morfometrisini ve anatomik varyasyonlarını tanımlayarak, kraniyofasiyal yapı ile sinus frontalis'in morfolojisini, cinsiyet, yaş ve lateralizasyon ile arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlandı. Bu retrospektif çalışmada 2020-2022 yılları arasında çekilmiş, herhangi bir patolojisi olmayan Head Paranasal Bilgisayarlı Tomografi görüntüleri tarandı. 18-65 yaş aralığında, toplam 370 (225 kadın, 145 erkek) bireye ait görüntü belirlendi. ITK-Snap programında kraniometrik ölçümler, sinus frontalis metrik ölçümleri, hacim ölçümleri,  pnömatizasyonu,  varyasyonları,  simetrisi, tarak sayıları ve septa oluşumları incelendi. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS 21.0 programı ile analiz edilerek cinsiyet, yaş grupları ve lateralizasyona göre değerlendirildi. Kraniometrik ve sinus frontalis ölçümlerinin hepsinin erkeklerde kadınlara göre istatistiksel olarak anlamlı daha büyük olduğu tespit edildi. Sinus frontalis hacmi erkeklerde ortalama sağ tarafta 4,59±2,32 mm³, sol tarafta ise 4,73±2,66 mm³, kadınlarda sağ tarafta 2,48±1,58 mm³,  sol tarafta ise 2,77±1,73 mm³  bulundu. Sinus frontalis pnömatizasyon değerlendirmesi sonucunda her iki cinsiyette orta büyüklükte sinus en fazla görülürken, erkeklerde en fazla hiperplazi, kadınlarda hipoplazi olarak saptandı. Erkek bireylerde sol taraf Kuhn 4 hücresi en fazla görülürken, kadınlarda sağ taraf Kuhn 3 hücresi en fazla görüldü. Sinus frontalis dominatlık toplam 193 (%52,2) kişide sol baskın çıktı. Sinus interfrontal septal hücre erkeklerde % 59,3, kadınlarda % 48,4 bulundu. Sağ ve sol agger nasi hücresi kadınlarda erkeklerden daha yüksek orandaydı. Sağ sinus frontalis taraklama en fazla 5 taraklı, sol sinus frontalis taraklama en fazla 6 taraklıydı. Septa varlığı toplam olarak 252 (% 68,1) kişide görüldü. Sinus frontalis ölçüm parametrelerinin tümünün %73, kraniometrik ölçümlerin %74 , sinus frontalis ve kraniometrik ölçümlerin birlikte %73 oranında cinsiyet tahmininde doğruluk sağladığı tespit edildi. Sinus frontalis anatomisinin iyi bilinmesi tedavi öncesinde, operasyonda ve tedavi sonrasında kulak burun boğaz uzmanları ve bölgeyle ilgili cerrahların tedavi başarısını artıracaktır. Bununla birlikte varyasyonların önceden belirlenmesi operasyon komplikasyonlarını azaltacaktır.

Abstract:
Frontal sinus (FS) is one of the four main sinuses located on both sides of the midline and at the top of all sinuses. The fact that the sinus shows a lot of variation makes it preferred in identification studies. In our study, we aimed to define the morphometry and anatomical variations of the FS and to determine the relationship between the craniofacial structure and the morphology of the FS and gender, age and lateralization. In this retrospective study, Head Paranasal Computed Tomography images taken between 2020-2022, which did not have any pathology, were scanned. Images of a total of 370 individuals (225 women, 145 men) between the ages of 18-65 were identified. Craniometric measurements, FS metric measurements, volume measurements, pneumatization, variations, symmetry, comb numbers and septa formations were examined in the ITK-Snap program. Statistical analyzes of the data were analyzed with the SPSS 21.0 program and evaluated according to gender, age groups and lateralization. Craniometric and FS measurements were all found to be significantly larger in men than in women. The average FS volume in men is 4.59±2.32 mm³ on the right side and 4.73±2.66 mm³ on the left side, and in women it is 2.48±1.58 mm³ on the right side and 2.77±1.73 on the left side. mm³ and the difference between them was statistically significant and greater in men. As a result of the evaluation of FS pulmonization, medium-sized sinuses were most common in both genders, followed by hyperplasia in men and hypoplasia in women. While left-side Kuhn 4 cells were most common in men, right-side Kuhn 3 cells were most common in women. FS dominance was left dominant in a total of 193 (52.2%) people. Sinus interfrontal septal cells were found in 59.3% of men and 48.4% of women, with a higher rate in men. Right and left agger nasi cells were found to be higher in women than men, the number of sinus frontalis combs was found to be at most 5 combs in the right sinus frontalis comb, and at most 6 combs in the left FS comb. The presence of septa was seen in a total of 252 (68.1%) people. While all sinus frontalis measurements gave a gender prediction accuracy rate of 73%, all craniometric measurements gave a gender prediction accuracy rate of 74%, and a combination of both FS and craniometric measurements gave a gender prediction accuracy rate of 73%. Knowing the anatomy of the FS well before, during and after the treatment paves the way for successful treatment for ear, nose and throat specialists and surgeons. However, determining the variations in advance prevents complications during the operation.