Anakronik bir olgu olarak büyü ve Van'da büyü uygulamaları üzerine bir araştırma
A research on magic as an anachronistic phenomenon and magic practices in Van
Yazar: BİLAL ÖZTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. FETHİ DEMİR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Büyü = Incantation ; Büyücü = Magician ; Dinler tarihi = History of religions ; Halk bilimi = Folklore ; Van = Van

Özet:
İnsanlık tarihi kadar eski olan büyü ve büyüsel uygulamalar, kitabî-semavi dinlerden çok önce ortaya çıkmıştır. Bu çok eski uygulamalar, değişen dinler, toplumlar ve coğrafyalara rağmen günümüzde de varlığını sürdürmektedir. Modernleşme, kentlileşme, dijital çağ, küreselleşme gibi yaşamı radikal biçiminde dönüştüren tüm gelişmelere karşın arketipsel bir olgu olarak kimi form değişikliklerine uğramakla birlikte zamanın ruhuna meydan okurcasına canlılığını korumaktadır. Anakronik bir biçimde hala uygulayıcısı, talep edeni, ritüelleri ve dolayısıyla pazarı olan büyü olgusu, içinde yaşadığımız postmodern çağın eklektik, melez, karnavalesk, oyunsu, amorf atmosferine denk düşmektedir. Elbette, edebiyattan folklora, resimden tiyatroya, sinemadan müziğe, kültürden sosyolojiye, teolojiden toplumsal psikolojiye kadar birçok alanda izdüşümleri ve etkileri olmaktadır. Öte yandan büyü uygulamaları, sosyal ortamların yanı sıra yazılı ve görsel basında da ciddi biçimde yer bulmaktadır. Büyü ve buna bağlı uygulamalar birçok toplumda görülmektedir. Fakat toplumun sosyal, kültürel, ekonomik ve dini yapısına göre çeşitlilikler göstermektedir. Sayılan faktörlere bağlı olarak büyünün toplumdaki yaygınlığı ve yoğunluğu da değişmektedir.
Bu çalışmada büyü ve büyüsel uygulamaların tespitine çalışılacak ve çalışma Van ili ile sınırlandırılacaktır. İslam inancında kesin bir dille yasaklanmış olan büyü uygulamalarının, çok büyük bir kısmı Müslüman olan bir şehirdeki varlığı ve varlık sebepleri ortaya konmaya çalışılacaktır. Ayrıca genel olarak büyünün tarihsel arka planı ile büyünün Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam dinlerindeki yeri ile günümüzdeki durumu ele alınacaktır.

Abstract:
Magic and magical practices that are as old as human history emerged long before the ephemeral-celestial religions. These ancient practices still exist today despite changing religions, societies and geographies. Despite all the developments that radically transformed life such as modernization, urbanization, digital age, and globalization, it has undergone some form changes as an archetypal phenomenon, and preserves its vitality in a defiance of the spirit of the time. The phenomenon of magic, which is anachronistically still its practitioner, demander, rituals and therefore a market, adds color to the eclectic, hybrid, carnivalesque, playful, amorphous atmosphere of the postmodern age we live in. Of course, it has projections and effects in many areas from literature to folklore, from painting to theater, from cinema to music, from culture to sociology, from theology to social psychology. On the other hand, magic practices take place seriously in print and visual media as well as in social settings. Magic and related practices are seen in many societies. However, it varies according to the social, cultural, economic and religious structure of the society. Depending on the factors listed, the prevalence and intensity of magic in society also varies.
In this study, magical and magical applications will be determined and the study will be limited to the province of Van. The existence and the reasons for existence of the magic practices, which are strictly prohibited in the Islamic belief, in a city where a great majority of them are Muslim will be tried to be revealed. In addition, the historical background of magic, its place in Judaism, Christianity and Islamic religions and its historical background will be discussed.