Yöneticilerin duygusal zekâ ve kişilik tiplerinin iş tatminlerine etkisi: Eskişehir örneği
Managers' emotional intelligence and personality types on the effect of job satisfaction: Eskisehir example
Yazar: ÖZGÜL ÖRSAL
Danışman: PROF. DR. ALİYE MAVİLİ AKTAŞ
Türk Hava Kurumu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Kişilik = Personality ; Kişilik tiplemeleri = Personality types ; Tip A kişilik = Type A personality ; Tip B kişilik = Type B personality ; Yöneticiler = Managers ; Ölçekler = Scales ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Günümüzde yönetim anlayışının değişimi sonucu iş yaşamında duyguların önemi daha iyi anlaşılmıştır. Yöneticilerin yeterlilikleri ve becerileri yanında duygusal zekâ ile kişilik tipleri iş ortamını dolayısıyla iş tatminini etkilemektedir. Özellikle yöneticilerin iş tatmininin etkileri, rekabetin ağırlaştığı günümüz örgütlerinin en büyük ihtiyacı; cesur, değişimin gereklerini yerine getiren, öğrenmeye açık, vizyon ve değerleri olan ve bunları diğerleriyle paylaşan, güçlü motivasyon duygusuna sahip, etrafına güven duygusu aşılayan, yetenekli yöneticiler açısından irdelenmelidir. Bu rekabet ortamında örgütlerin üstünlük elde edebilmeleri, verimliliklerini artırmaya, iş yaşamının niteliğini ve tatmininin yükseltilmesine bağlıdır. Yöneticiler, üstlendikleri görev, yetki ve sorumluluklar nedeniyle sağlıklı çalışma ortamlarının oluşturulması, iş doyumu ve işte kalmalarının sağlanmasında önemli konumdadır. Ayrıca, sahip oldukları liderlik rolleri ile sağlık bakım kurumlarındaki kültürünün oluşturulmasında kilit role sahiptir. O yüzden yöneticilerin kendi profesyonel değerlerinin ve iş tatmini düzeylerinin farkında olmaları; gerçek, beklenen ve algılanan kalite olgularını doğru değerlendirmeleri, hizmet performanslarını geliştirmeleri ve çalışanların işte kalmalarının sağlanması adına önemlidir. 
Doğuştan gelen, geliştirilmesi zor ya da minimal bir düzeyde geliştirme sağlayabileceğimiz bilişsel zekâ yerine geliştirilebilen ve iş tatmininde daha etkili olduğu çalışmalarla ortaya konan kişilik tipleri ile duygusal zekâ düzeyi ve bileşenlerinin yöneticilerin iş tatmininde ne kadar etkili olduğunu belirleyen çalışmalar sınırlı sayıdadır. Araştırmamızın sonuçlarının literatüre katkı sağlayacağı ve gelecek çalışmalar için referans oluşturacağı düşünülmektedir.
Bu çalışma yöneticilerin duygusal zekâsı ve kişilik tiplerinin iş tatminlerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.Araştırmada yöneticilerin, demografik özellikler (yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi), kişilik tipleri göz önüne alınarak duygusal zekâ düzeyleri ve iş tatmin düzeyleri arasındaki ilişki ortaya konulmaya çalışıldı. 
Araştırma örneklemini Eskişehir ilindeki sağlık hizmeti veren 17 kurumdaki tüm üst yöneticisi 103 kişi (Hastane yöneticisi. Müdür, Başhekim. Genel sekreter. Başhekim yardımcısı. Müdür yardımcısı) oluşturdu. Bu kapsamda 103 kişiden sözlü onamları alınarak araştırmayı kabul eden 84 kişi çalışma gurubunu oluşturmaktadır. Kesitsel tipte yapılan bu çalışmada Minnesota İş Doyumu Ölçeği, A ve B kişilik Ölçeği, Duygusal Zekâ Ölçeği kullanılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Yönetici, İş Doyumu, Duygusal Zekâ, A Tipi Kişilik, B Tipi Kişilik tipi .

Abstract:
Today, as a result of the change in management approach, the importance of emotions in business life is now better understood. In addition to the qualifications and skills of the managers, the emotional intelligence and the personality type also affects the business environment and thus the job satisfaction. Importantly, the effects of the job satisfaction of the managers should be addressed in terms of the greatest need of the organizations in an intense competition – that is, brave and skilled managers meeting the requirements of change, open to learning, having a vision  that are shared with others, having an intense motivation, and giving others the impression of being trustworthy. In this competitive environment, it is important for organizations to increase the productivity, the quality of working life and the job satisfaction in order to come out on top. Managers have an important role in providing a healthy work environment, job satisfaction and continuation of the employees due to their duties, authorities and responsibilities.  Additionally, they have leadership roles that have a key role in creating a culture in healthcare institutions. Therefore, it is important that managers should be aware of their professional values and job satisfaction to evaluate the actual, expected and perceived quality cases, to develop the performance of the service, and to provide the employees to continue to working.  Instead of innate and difficult to develop or that we can provide a minimal level of development.
Previous studies have reported that rather than the cognitive intelligence that is innate and difficult or impossible to be developed, the personality type –that can be developed- is more effective on job satisfaction. However, there are limited number of studies on the effect of personality type and emotional intelligence on the job satisfaction of managers. Therefore, results of present study will contribute to the literature and will be reference to future studies. This study aimed to evaluate the effects of emotional intelligence and personality type on the job satisfaction of managers. It was attempted to reveal the relationship between job satisfaction and emotional intelligence levels by giving consideration to the demographic characteristics (age, gender, marital status, educational level) and personality types of the managers.
Study sample included a total of all 103 senior managers (hospital administrator, Director, Chief Physician, General Secretary, vice-chief physician and Submanager) in 17 health care institutions in the province of Eskisehir. In this context, 84 of these 103 individuals were agreed to participate in the study and gave verbal informed consent were included in the study. In the present cross-sectional study, Minnesota Job Satisfaction Scale, Type-A and –B Personality Scale and Emotional Intelligence Scale were used.



Keywords: Emotional Intelligence, Manager, Job Satisfaction, Type A Personality, Type B Personality.