İnsan kaynakları uygulamalarının bireysel ve örgütsel çıktıları: Liderin rolü üzerine turizm sektöründe bir araştırma
Individual and organizational outcomes of the human resources practices: A research on the role of the leader in hospitality industry
Yazar: LÜTFİ SÜRÜCÜ
Danışman: PROF. DR. HARUN ŞEŞEN
European University of Lefke / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Lider-üye etkileşimi = Leader-member exchange ; Liderler = Leaders ; Turizm sektörü = Tourism sector ; Zorunlu vatandaşlık davranışı = Compulsory citizenship behaviour ; İnsan kaynakları = Human resources ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management ; İş stresi = Job stress

Özet:
İnsan kaynakları yönetim uygulamalarının (İKYU) bireysel ve örgütsel çıktılar üzerindeki etkilerinin araştırıldığı tez çalışmasının temel amacı; hizmet sektöründe faaliyet gösteren otellerin uyguladığı İKYU içerisinde en etkili uygulamaları belirlemek ve bu uygulamaların bireysel ve örgütsel çıktılara olan etkisini incelemektir. Bireysel ve örgütsel çıktılar olarak; zorunlu vatandaşlık davranışı, iş stresi, yenilik ve girişimci davranışlar esas alınmıştır. Bu değişkenler hizmet sektöründe başarı veya başarısızlığa sebep olabilecek temel değişkenlerdir.
Araştırma, İKYU'nun çıktılar üzerindeki etkilerini daha iyi anlamak ve böylelikle hizmet kalitesini geliştirmek için İKYU ve lider üye etkileşimini içeren kavramsal bir model önermektedir. Araştırma kapsamına uygun evren olarak KKTC'de faaliyet gösteren ve İKYU'nun etkin olarak uygulanıldığı değerlendirilen beş yıldızlı oteller tercih edilmiştir. Araştırmanın örneklemi 302 beş yıldızlı otel çalışanı oluşturmaktadır. Elde edilen veriler regresyon analizi ve yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçları İKYU'nun çoklu yapısının otel çalışanlarında; zorunlu vatandaşlık davranışını azalttığı, girişimci davranışları artırdığını ve lider üye etkileşiminin bu ilişkilerde aracı rolü olduğunu göstermektedir. Bu bulgulara ilave olarak İKYU'nun çoklu yapısının otel çalışanlarında yeniliği ve iş stresini arttırdığı fakat bu ilişkide lider üye etkileşiminin aracı rolünün olmadığı tespit edilmiştir. Araştırma, İKYU'yu tüm alt boyutları ile inceleyerek literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Araştırma literatüre katkı sağlamanın yanı sıra, emek yoğun özelliğiyle insan kaynağının etkin kullanılması gereken hizmet sektörünün yöneticilerine yönelik pratik bilgiler sunmaktadır.

Abstract:
The main purpose of the thesis examining the effects of HRMP on individual and organizational outcomes is that determining the most effective practices in HRMP applied by hotels operating in the service sector and to examining the impact of these practices on individual and organizational outputs. As individual and organizational outputs; compulsory citizenship behaviors, work stress, innovation and entrepreneurial behaviors have been taken into consideration. These variables are the main variables that may lead to success or failure in the service sector.
This research proposes a conceptual model involving HRMP and leader member exchange to better understand the impact of HRMP on outcomes and thereby improve service quality. Five-star hotels operating in the TRNC which are considered to be effectively implemented by HRMP are preferred as the universe in accordance with the scope of the research. The sample of the study consists of 302 five-star hotel employees. The data obtained were analyzed using regression analysis and structural equation modeling. According to the results of the analysis, the multiple structure of HRMP reduces compulsory citizenship behaviors, increases innovation and entrepreneurial behaviors among hotel employees, and shows that leader member exchange plays a mediating role in these relationships. In addition to these findings, it has been found that the multiple structure of HRMP increases work stress in hotel employees but there is no mediating role of leader member exchange in this relationship. This research aims to contribute to the literature by examining all sub-dimensions of HRMP. In addition to contributing to the literature, the research provides practical information for the managers of the service sector, which should use human resources efficiently with its labor intensive feature.