Öğretmen adaylarının sosyobilimsel konular hakkındaki görüş ve tutumları ile dünya vatandaşlığına dair değer yargılarının incelenmesi
Investigation of the preservice teachers' attitudes towards socioscientific issues and their character and values as global citizens
Yazar: FİKRET TÜRKSEVER
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK KARIŞAN KORUCU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE YENİLMEZ TÜRKOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Değer yargısı = Value judgment ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Küresel vatandaşlık = Global citizenship ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada fen bilgisi ve sosyal bilgiler öğretmenliği öğrencilerinin sosyobilimsel konular hakkındaki görüş ve tutumları ile dünya vatandaşlığına dair değer yargıları çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Öğretmen adaylarının yaşadığımız dönemin güncel konularından olan küreselleşme sonucunda ortaya çıkan dünya vatandaşlığı kavramı ile bilim ve teknolojideki gelişmelerin toplum üzerindeki olumlu ve olumsuz etkilerinin değerlendirildiği sosyobilimsel konular hakkındaki görüşleri araştırılmıştır. Çalışmanın örneklemi Ege Bölgesindeki iki farklı üniversitede  1., 2., 3. ve 4. sınıf  fen bilgisi (219 kadın 62 erkek) ve sosyal bilgiler (217 kadın 60 erkek) öğretmenliği anabilim dalında kayıtlı olan 558 (395 kadın, 163 erkek) öğretmen adayından oluşmaktadır. Çalışmada Dünya Vatandaşlığı İçin Karakter ve Değerler Ölçeği ve Sosyobilimsel Konular Hakkındaki Görüş ve Tutumlar Ölçeği ile veri toplanmıştır. Verilerin analizinde normallik şartlarının sağlanma durumuna göre PASW-21 paket programı kullanılarak Bağımsız Örneklemlerde T-Testi, Mann Whitney U korelasyon testi ve ANOVA testlerinden uygun olanları kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda fen bilgisi ve sosyal bilgiler öğretmenliği bölümlerinde öğrenim görmekte olan öğrencilerin sosyobilimsel konulara yönelik tutum ve görüşlerinin öğrenim gördükleri bölüme göre değişmediği ancak sınıf seviyesi ve cinsiyete göre farklılık gösterdiği, sınıf seviyesi arttıkça tutumlarının daha pozitif olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında kız öğrencilerin erkeklere göre dünya vatandaşlığı ile ilgili daha olumlu değer yargılarına sahip oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının sosyobilimsel konular hakkındaki tutum ve görüşleri ile dünya vatandaşlığı karakter ve değer yargıları arasında pozitif yönlü ilişki bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, preservice science and social studies teachers opinions and attitudes towards socioscientific issues and value judgments about global citizenship was examined in terms of various variables. The opinions of the preservice teachers on the concept of global citizenship that emerged as a result of globalization, which is one of the current issues of the period we live in, and socioscientific issues in which the positive negative effects of the developments in science and technology on the society were investigated. The sample of the study consisted of 558 (395 female, 163 male) preservice teachers enrolled in 1st, 2nd, 3rd and 4th grades in two different universities at the department of science education (219 female, 62 male) and social sciences (217 female, 60 male) teaching. In the study, data was collected with the Character and Values as Global Citizens Assesment Questionnarie and Attitudes Toward Socioscientific Issues Questionnaire. PASW 21.0 program was used to operate Independent Samples t Test, Mann Whitney U and ANOVA tests according to the condition of normality. Result showed that department has no significant effect on preservice teachers' attitudes and opinions towards SSI. However grade level and gender has significant effect. As the grade level incrases the attitude get more positive. Also female students had more positive attitudes towards socioscientific issues than male students. Moreover, female students had more positive value judgments about global citizenship than male students. In addition, it has been concluded that there is a positive relationship between preservice teachers attitudes and opinions about socioscientific issues and global citizenship character and value judgments.