Afyonkarahisar ili süt sığırcılığı işletmelerinde hayvan refahının barınak ve yetiştirme şartları yönünden değerlendirilmesi
Evaluation of animal welfare in dairy enterprises of Afyonkarahisar in the aspects of barns and breeding conditions
Yazar: ERSEN ŞAHANOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. SERDAR KOÇAK
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Afyonkarahisar = Afyonkarahisar ; Hayvan barınakları = Animal housisng ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Hayvanlar = Animals ; Süt inekleri = Dairy cows ; Süt sığırcılığı = Dairy herds ; Sığırlar = Cattles

Özet:
Afyonkarahisar İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinde Hayvan Refahının Barınak ve Yetiştirme Şartları Yönünden Değerlendirilmesi.
Bu çalışma, sığırcılık işletmelerinde barınak ölçüleri, ekipman, sıcaklık, nem, gazlar ve bazı yetiştirme işlemlerinin hayvan refahı yönünden incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2013 yılında Afyonkarahisar ilinde bulunan 101 adet sığırcılık işletmesinde yürütülmüştür. İşletmelerde yapılan ölçüm, gözlem ve bildirimler inceleme formuna kayıt edilmiştir.
İncelenen işletmelerde ahır tipinin kapalı bağlamalı (% 98), serbest dolaşımlı (% 1) ve yarı açık (% 1) olduğu tespit edilmiştir. Ahır, pencere ve baca alanı ortalamaları sırasıyla; 184.0, 5.3 ve 1.2 m2 'dir. Yemlik yüksekliği ve genişliği 59.4 ve 46.2 cm' dir. Otomatik suluk bulunduran işletmelerin oranı %18,8' dir. Barınak içi sıcaklık, nem, amonyak ve karbondioksit ortalamaları sırasıyla; 16.7 0C, % 59.3, 7.4 ppm ve 1049.7 ppm' dir.
Buzağılar; kapalı grup (% 95), kapalı bireysel (% 3) ve buzağı kulübesinde (% 2) yetiştirilmektedir. Grup yetiştirmede buzağılara ortalama 4,9 m2 /baş alan ayrıldığı tespit edilmiştir. Buzağılarda sütten kesim yaşı ortalama 108,2 gündür. İşletmelerde kastrasyon ve kuyruk kesme yoktur. 
Tüm işletmelerde sağlık kontrolü ve aşı programı uygulanmaktadır. Sığırların normal kondisyonda ve çok kirli oldukları tespit edilmiştir. İşletmelerde çalışan personelin % 32,7'sinin sığırcılık, % 3'ünün ise hayvan refahı ile ilgili eğitim aldıkları belirlenmiştir.
Sonuç olarak incelenen işletmelerde; kapalı bağlı yetiştirme, suluk, gezinti alanı, durak, altlık, ahır temizliği ve personel eğitimindeki yetersizliğin hayvan refahını olumsuz yönde etkileyeceği söylenebilir.

Anahtar kelimeler: Hayvan refahı, işletme, sığır, barınak,

Abstract:
Evalation of animal welfare in dairy enterprises of Afyonkarahisar in the aspects of barns and breeding conditions.
The aim of this study was to investeategate animal welfare with the aspects of barn measurements, equipment, temperature, humidity, gasses and some breeding operations in Afyonkarahisar dairy enterprises. This research was carried out in 101 dairy cattle enterprises in 2013. 
Barn types were determined as tie-stall (98%), free-stall (1%) and semi open (1%) in cattle enterprises.  Means for barn, windows and chimney area were determined; as 184.0, 5.3 and 1.2 m2, respectively. Feeders height and width were 59.4 and 46.2 cm. Means for temperature, humidity, ammonia and carbon dioxide were determined; as 16.7 0C, 59.3%, 7.4 ppm and 1049.7 ppm, respectively.
Calves were bred, indoor group (95%), indoor individual (3%) and calf hutch (2%). Group breeding area was determined as 4.9 m2/head for calves. It was determined cattle enterprises are given colostrum were fed to calves in all. Age of weaning calves was 108.2 days. There were no castration and tail cut in cattle enterprises. It was determined that 32.7 % and 3 % staff in cattle enterprises have been educated in cattle breeding and animal welfare respectively.
As a result, animal welfare could have been negative affected for tie-stalls, waterers, loafing area, stall, bedded, floor cleaning and stockmanship training deficiencies in cattle enterprises.

Key words: Animal welfare, enterprice, cattle, barns,