İmmuno-enzimatik yöntemle ticari köpek ve kedi mamalarında akrilamid belirlenmesi
Determination of acrylamide using immuno-enzymatic method in commercial dog and cat food
Yazar: NİMET KILIÇ
Danışman: PROF. DR. BİLAL CEM LİMAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Akrilamitler = Acrylamides ; Kedi maması = Cat food ; Kediler = Cats ; Köpekler = Dogs ; İmmünoenzim teknikleri = Immunoenzyme technics

Özet:
Günümüzde insan himayesinde yetiştirilen pet hayvanlarının gıdalarını pek de seçebilme şansı yoktur. Bu yüzden insanın kedi ve köpek besleme konusunda yapacağı hatalar hayvanın sağlığını olumsuz yönde etkileyecektir. Kedi köpek mamasının üretimi esnasında çeşitli aşamalarda yüksek ısı uygulamaları mevcuttur. Kedi, köpek mamasının yapısında nişasta ihtiva etmesi sebebiyle olası Maillard reaksiyonu sonucu akrilamid oluşabileceği öngörülmektedir.  Bu çalışmanın amacı piyasada mevcut farklı firmalara ait kuru kedi ve köpek yeminde akrilamid kalıntısını immuno-enzimatik olarak belirlemektir. Böylece kedi ve köpek sağlığı için varsa olası tehdit tespit edilecek, ayrıca bu yöntemle ilk defa mamalarda akrilamid düzeyi belirlenerek yöntemin uygulanabilirliği test edilecektir. 
Bu amaçla piyasada çeşitli firmalara ait 42 adet kedi ve köpek maması rastgele toplanmış ve çeşitli aşamalardan geçirilerek teste hazır hale getirilmiştir. Immunoenzimatik yolla gıdalardaki akrilamid kalıntısı test edilmiş ve sonuç olarak kuru kedi ve köpek mamalarında analiz edilen örneklerin yaklaşık  % 33'ünde (14 örnek) akrilamid  varlığına rastlanmıştır,  bu örneklerde ortalama akrilamid yoğunluğu  87.35 ppb dir. Bulgulara göre en yüksek akrilamid yoğunluğu 155 ppb, en düşük yoğunluk ise 45 ppb olup, toplam örnek sayısının (n) % 67'sinde ise akrilamid tespit edilememiştir. 
Sonuç olarak, immunoenzimatik metodun kedi ve köpek mamalarında standart bir teknik olarak kullanılabilmesi için bundan sonra daha geniş çaplı araştırmalar tarafından desteklenmesi gerekmektedir. Yine koruyucu olarak gıdalarını seçme şansı bulunmayan pet hayvanlarının yemlerinin hazırlanması esnasında akrilamid oluşumuna neden olan Maillard reaksiyonunu sınırlandırmak için formülasyonun ve proses parametrelerinin değiştirilmesi, özellikle Ekstrüzyon ve diğer ısı gerektiren işlemlerin özenle yapılması önerilebilir.


Anahtar Kelimeler: Kedi, köpek, kuru mama, akrilamid, immuno-enzimatik yöntem

Abstract:
Nowadays the pets which are grown in human auspices have no chance to choose their food. So mistakes that people make about food of their cats and dogs will adversely affect the health of animals in a negative way. During the production of cat and dog food, high temperature applications at different stages are available. As result of the starch containing structure of the cat and dog food, it is foreseen that acrylamides may be present in the food   because of Maillard reaction. The aim of this study is to detect acrylamides in dry cat and dog food which are currently available in the market with a new method which is immunoenzymatic method. In this way potential health risks for cats and dogs will be detected, for the first time using this method acrylamides levels will be detected and applicability of this method is going to be tested.
For this purpose, from a variety of firms in the market 42 cat and dog food were randomly collected and passed through several stages for testing. Residual acrylamide in food was tested using immunoenzymatic method and as a result analyzed dry cat and dog food samples, 33% (14 samples) presence of acrylamide have been found, in these samples average acrylamide density is 87.35  ppb. According to the findings the highest acrylamide density is 155 ppb and the lowest is 45 ppb, in 67% of total samples acrylamide was not detected. 
Consequently, ımmunoenzymatic method can be used as a standart technique on cat and dog food but it must be supported by a wider range of research. Again it can be advised that while preparing food for pets without the chance of food selection formulation changes,  process paremeter changes and specially extrusion and other heat related stages can be done more carefuly  to limit Maillard reaction which causes acrylamide in food.

Key words: Cat, dog, dry feed, acrylamide, ımmuno-enzymatic method