Beş faktör kişilik özelliklerinin dışa dönüklük ve nevrotizm özelliklerini taşıyan bireylerde kaygı ve bilişsel esneklik düzeylerinin incelenmesi
Examination of anxiety and cognitive flexibility levels of five factor personality traits in individuals with extraversion and neuroticism traits
Yazar: DİREN ZORLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE CEYLAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Mevcut araştırmada beş faktör kişilik özelliklerinin dışa dönüklük ve nevrotizm boyutları ile kaygı ve bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. "Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi (SDKT)", "Beck Anksiyete Envanteri (BAE)", "Bilişsel Esneklik Envanteri (BEE)" ve "Demografik Bilgi Formu (DBF)" aracılığı ile veri toplama işlemi gerçekleştirilmiştir. Araştırma 18-35 yaş aralığında 130 erkek, 220 kadın olmak üzere toplam 350 kişinin katılımıyla yürütülmüştür. Çalışma grubunu oluşturacak yaş grubuna ulaşmak için kolay ulaşılabilir ve kartopu örnekleme yöntemi kullanılmış ve veriler 'Google forms' aracılığı ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 26.0 paket programı kullanılmış olup, çoklu doğrusal regresyon analizi ve Pearson korelasyon analizinden faydalanılmıştır. 18-35 yaş aralığındaki bireylerin nevrotizm, dışa dönüklük, kaygı ve bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkilere bakıldığında; nevrotizm ile kaygı düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki, dışa dönüklük ile bilişsel esneklik düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki, nevrotizm ile bilişsel esneklik düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki ve son olarak kaygı düzeyleri ile bilişsel esneklik düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Pearson korelasyon analizine göre dışa dönüklük ile kaygı düzeyleri arasında zayıf düzeyde, negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülürken regresyon analizinde kaygı değişkeninin dışa dönüklük değişkenini anlamlı olarak yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In the current research, it was aimed to examine the relationship between the five-factor personality traits, extraversion and neuroticism, anxiety and cognitive flexibility levels. Data collection was carried out through the "Adjective-Based Personality Test (ABPT)", "Beck Anxiety Inventory (BAI)", "Cognitive Flexibility Inventory (CFI)" and "Demographic Information Form (DIF)". The research was carried out with the participation of a total of 350 people, 130 men and 220 women, between the ages of 18 and 35. An easily accessible and snowball sampling method was used to reach the age group that will form the study group, and the data were collected via 'Google Forms." The SPSS 26.0 package program was used in the analysis of the data, and multiple linear regression analysis and Pearson correlation analysis were used. When the relationships between the neuroticism, extraversion, anxiety, and cognitive flexibility scores of individuals between the ages of 18 and 35 are examined, There is a positive significant relationship between neuroticism and anxiety scores, a positive significant relationship between extraversion and cognitive flexibility scores, a negative significant relationship between neuroticism and cognitive flexibility scores, and finally A significant negative correlation was found between anxiety scores and cognitive flexibility scores. According to the Pearson correlation analysis, it was observed that there was a weak, negative, and significant relationship between extroversion and anxiety scores, while in the regression analysis, it was concluded that the anxiety variable did not significantly predict the extraversion variable.