Sağlık çalışanlarında mutluluk korkusunun kişilik özellikleri, kendini sabotaj ve aleksitimi ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between fear of happiness and personality characteristics, self-sabotage and alexithymia in health care workers
Yazar: SENA GÜLTEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA FERDA KANSU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada sağlık çalışanlarında mutluluk korkusunun kişilik özellikleri, kendini sabotaj ve aleksitimi ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın örneklem grubunu Ankara ilinde yer alan özel ve devlet hastanelerinde çalışan yaşları 21 ile 63 arasında değişen 332'si kadın, 74'ü erkek olmak üzere toplam 406 sağlık çalışanı oluşturmaktadır. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu çalışma nicel bir araştırmadır. Araştırmada veriler toplanmadan önce katılımcılara araştırma hakkında bilgi verilmiş ve araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden kişilerden sözlü ve yazılı onam alınmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak ''Demografik Bilgi Formu'', ''Mutluluk Korkusu Ölçeği'', ''Hızlı Büyük Beşli Kişilik Testi'', ''Kendini Sabotaj Ölçeği'' ve ''Toronto Aleksitimi Ölçeği'' kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analizleri SPSS 27.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Pearson Korelasyon analizi ile değişkenler arasındaki ilişki düzeyi ve yönü incelenmiştir. T-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) yapılarak sosyodemografik değişkenlere göre ölçeklerin farklılaşıp farklılaşmadığı analiz edilmiştir. Gruplar arasındaki farklılığı anlayabilmek için Post-Hoc testi yapılmıştır. Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerinde yordayıcı etkisini anlamak için regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular incelendiğinde mutluluk korkusu ile beş faktör kişilik özellikleri içerisinde bulunan dışa dönüklük ve duygusal denge kişilik boyutları arasında negatif bir ilişki bulgulanmıştır. Mutluluk korkusu ile kendini sabotaj ve aleksitimi değişkenleri arasında pozitif yönlü bir ilişki bulgulanmıştır. Beş faktör kişilik özellikleri ile kendini sabotaj ve aleksitimi arasında negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Kendini sabotaj ile aleksitimi arasında pozitif yönde bir ilişki bulgulanmıştır. Yapılan regresyon analizinde aleksitimi bağımsız değişkeninin mutluluk korkusunu anlamlı düzeyde yordadığı ve varyansın %15'ini açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Yine regresyon analizi sonuçları duygusal denge kişilik özelliğinin mutluluk korkusunun anlamlı bir yordayıcısı olduğunu, dışa dönüklük kişilik özelliğinin ise anlamlı bir yordayıcı olmadığını göstermektedir. Bu iki kişilik özelliğinin mutluluk korkusundaki varyansın %6'sını açıkladığı ortaya konulmuştur. Kendini sabotaj ve yaş değişkeninin ise mutluluk korkusundaki varyansa bir katkısının olmadığı ve toplamda bu beş değişkenin varyansın %21'ini açıkladığı sonucuna varılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Sağlık çalışanları, mutluluk korkusu, kişilik özellikleri, kendini sabotaj, aleksitimi.

Abstract:
This study aims to examine the relationship between fear of happiness and personality traits, self-sabotage and alexithymia in healthcare workers. The sample group of the study consists of 406 health care workers, 332 female and 74 male, aged between 21 and 63, working in private and public hospitals in Ankara. This study, in which the relational survey model was used, is a quantitative research. Before the data were collected, the participants were informed about the study and verbal and written consent was obtained from the people who voluntarily agreed to participate in the study. ''Demographic Information Form'', ''Fear of Happiness Scale'', ''Fast Big Five Personality Test'', ''Self-Sabotage Scale'' and ''Toronto Alexithymia Scale'' were used as data collection tools. The data were analyzed using SPSS 27.0 program. Pearson Correlation analysis was used to examine the level and direction of the relationship between variables. T-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) were used to analyze whether the scales differed according to sociodemographic variables. Post-Hoc test was performed to understand the differences between the groups. Regression analysis was performed to understand the predictive effect of independent variables on dependent variables. When the findings obtained from the research were analyzed, a negative relationship was found between fear of happiness and the personality dimensions of extraversion and emotional balance within the five factor personality traits. A positive relationship was found between fear of happiness and self-sabotage and alexithymia variables. A negative relationship was found between five-factor personality traits and self-sabotage and alexithymia. A positive relationship was found between self-sabotage and alexithymia. In the regression analysis, it was concluded that the independent variable alexithymia significantly predicted fear of happiness and explained 15% of the variance. Again, the results of the regression analysis show that emotional stability personality trait is a significant predictor of fear of happiness, while extroversion personality trait is not a significant predictor. It was revealed that these two personality traits explained 6% of the variance in fear of happiness. It was concluded that self-sabotage and age variables did not contribute to the variance in fear of happiness and these five variables explained 21% of the variance in total.

Keywords: Health care workers, fear of happiness, personality characteristics, self-sabotage, alexithymia.