TFRS 15 müşteri sözleşmelerinden hasılat standardının petrol ve gaz endüstrisi üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
Assessment of the impact of the revenue standard from TFRS 15 customer contracts on the oil and gas industry
Yazar: UĞUR KARAKULLUKCU
Danışman: DOÇ. DR. NEVRAN KARACA
Sakarya Üniversitesi / İşletme Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal raporlama standartları = Financial reporting standarts ; Gaz endüstrisi = Gas industry ; Hasılat = Revenue ; Petrol endüstrisi = Petroleum industry ; Türkiye Finansal Raporlama Standardı = Turkish Financial Reporting Standards ; Uluslararası Finansal Raporlama Standartları = International Financial Reporting Standarts

Özet:
İşletmelerin olağan faaliyetleri sonucunda elde etmiş olduğu hasılat, işletme performansının belirlenmesinde en önemli finansal tablo unsurlarından birisidir. İşletme tarafından ilgili hasılat tutarlarının doğru tutarlar üzerinden ve doğru zamanda finansal tablolarda raporlanması yapılacak olan performans analizleri üzerinde son derece etkili olacaktır.
IASB tarafından Mayıs 2014'te yayımlanan IFRS 15 Müşterilerle Yapılan Sözleşmelerden Doğan Hasılat "Revenue from Contracts with Customers" standardı, işletmelerin müşterileriyle yapmış olduğu sözleşmelerden kaynaklı gelirler için finansal raporlamaya ilişkin esasları içermekte ve daha önce yayımlanan IAS 18 Hasılat standardındaki bazı belirsizlik ve yetersizlikleri ortadan kaldırmış olup hasılatın finansal tablolarda raporlanmasına ilişkin birçok rehberlik içermektedir. Hasılatın tanınmasında izlenen ilke ve yöntemler üzerinde etkili olacak olan standart, birçok sektör üzerinde değişken etkilere sahip olmaktadır. Bu sektörlerden birisi de petrol ve gaz endüstrisidir.
Sermaye yoğunluğu yüksek olan petrol ve gaz endüstrisinde faaliyet gösteren işletmeler müşterileri ile karmaşık sözleşme düzenlemelerine girmektedirler. İşletmelerin bu tür sözleşmelerden doğan hasılatın tanınma zamanlaması ve ilgili hasılat tutarlarını hesaplaması üzerinde IFRS 15'in birçok etkisi olmaktadır. Ayrıca üretim paylaşım düzenlemeleri, ürün değişimleri, üretim ve satışa dayalı telif hakları, gemide masrafsız teslim (FOB) gibi petrol ve gaz sektörüne özgü konular üzerinde de IFRS 15'in birçok etkisi söz konusudur.
Bu çalışmada, IFRS 15'in hasılatın ölçümüne ilişkin getirmiş olduğu beş aşamalı model çerçevesinde, sektöre özgü konuların finansal raporlamaya dair etkilerinin örnek uygulamalar çerçevesinde açıklanması amaçlanmıştır.

Abstract:
The revenue that businesses have obtained as a result of their ordinary activities is one of the most important financial statements in determining the performance of the business. It will be extremely effective on performance analysis, which will be reported in the financial statements at the right time and at the right time by the entity.
The IFRS 15 "Revenue from Contracts with Customers" standard published by IASB in May 2014 contains the principles regarding financial reporting for the revenues arising from the contracts that businesses have with their customers, and has eliminated some uncertainties and inadequacies in the IAS 18 Revenue standard that was previously published. It contains many guidance. The standard, which will have an impact on the principles and methods of identification of the disease, has varying effects on many sectors. One of these sectors is the oil and gas industry.
Enterprises operating in the oil and gas industry with a high capital density enter into complex contractual arrangements with their customers. The IFRS 15 has many effects on the recognition timing of the revenue arising from such contracts and the calculation of the related revenue amounts. In addition, IFRS 15 has many effects on issues such as production sharing arrangements, product changes, copyrights based on production and sales, and on-board delivery (FOB).
In this study, it is aimed to explain the effects of industry-specific issues on financial reporting within the framework of the five-step model of IFRS 15 regarding the measurement of revenue.