Uluslararası liman etkinlik ve rekabet göstergelerinin ekonomik büyümeye etkisi
The impact of international port efficiency and competition indicators on economic growth
Yazar: NERMİN AKARÇAY
Danışman: PROF. DR. HALİL TUNALI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Büyüme teorilerinde Schumpeter'in yenilikçi içsel büyüme teorisi ve Cobb-Douglas üretim fonksiyonundan yola çıkılarak yapılan bu çalışmada kurulan büyüme modeline deniz taşımacılığı verileri eklenerek, dünyada yapılan denizyolu taşımacılığının ve limanların etkisinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi de ayrıca incelenmiştir. Dünya ülkeleri için kurulan modellerde ülkeler gelir gruplarına göre ayrılmış ve teknoloji, beşerî sermaye değişkenlerinin ve deniz taşımacılığının etkisi dinamik panel veri yöntemiyle incelenmiştir. Uygulanan sistem GMM yöntemine göre farklı gelir gruplarında farklı sonuçlar çıkmıştır. Yüksek gelirli ülkelerde etkiler pozitif çıkarken alt gelir gruplarında negatif etkinin olduğu sonucuna varılmıştır. 
Bugüne kadar deniz taşımacılığına ilişkin birçok çalışma yapılmıştır. Fakat yapılan çalışmalarda özellikle ulaşım sektörü için kamu harcamaları, alt yapı yatırımları veya karayolu, demir yolu gibi ulaşım çeşitleri üzerinde yoğunlaşılmıştır.  Son yıllarda ise mikro bazda yapılan çalışmaların aksine verimli ve sürdürülebilir bir deniz taşımacılığına doğru bir kayış vardır. Bu yüzden bu çalışmada deniz taşımacılığının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi incelenmiştir. Dünyada genel geçer kabul görmüş birtakım denizcilik verileri kullanılarak ülkelerin ekonomik gelişmesine ne oranda katkı sağladığı incelenmek amaçlanmıştır. Yapılan diğer çalışmaların aksine makro anlamda dünya üzerinde denizcilik sektörü ile uğraşan ülkelerin elde ettikleri denizcilik faaliyetlerinin ekonomileri üzerinde nasıl bir etkisinin olduğu dinamik panel veri yöntemiyle ele alınarak bölgesel yapılan çalışmalardan farklı olarak ortaya çıkan etkileri ele alınan ülke grupları için incelenmiştir. Bu nedenle literatüre farklı bakış açısıyla bakarak bu çalışma ile bazı ülkelere denizcilik alanında bazı politikalar geliştirilmesine katkı sağlanması düşünülmektedir.

Abstract:
This study contributes to the field of economic growth theory by integrating maritime transportation data into the growth model established in accordance with Schumpeter's innovative endogenous growth theory and Cobb-Douglas production function. Additionally, the impact of maritime transportation and ports on economic growth at the global level is examined. In the models established for countries around the world, countries are divided according to income groups. The effects of technology, human capital variables, and maritime transportation are then analyzed by means of a dynamic panel data method. The GMM method, when applied, yielded disparate results across income groups. While the effects were found to be positive in high-income countries, a negative effect was observed in lower-income groups.
To date, numerous studies have been conducted in the field of maritime transportation; however, these investigations have primarily centered on the examination of publicly-funded initiatives pertaining to the maritime transportation sector, infrastructure investments, and transportation modes such as highways and railways. In recent years, there has been a notable shift in focus towards the examination of efficient and sustainable maritime transportation, in contrast to micro-based studies. In light of this, this study aims to investigate the impact of maritime transportation on economic growth. To this end, the study will examine the extent to which maritime transportation contributes to the economic development of countries, utilizing a range of accepted maritime data from around the globe. This study differs from previous research in that it employs a dynamic panel data method to analyze the macroeconomic effects of maritime activities on countries engaged in the maritime sector. Unlike regional studies, this approach allows for a more nuanced understanding of the effects that arise. By examining the literature from a different perspective, this study aims to contribute to the development of policies in the maritime field for some countries.