Bilimsel gelişmelerin Kur'ân meâllerine yansıması
The reflection of scientific developments on Qur'an meanings
Yazar: ZEYNEP AKBUDAK
Danışman: PROF. DR. VEYSEL GÜLLÜCE
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Bilim = Science ; Tefsir = Commentary

Özet:
"Bilimsel Gelişmelerin Kur'ân Meâllerine Yansıması" adlı bu çalışmamız giriş, üç bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır.
Giriş kısmında araştırmanın konusu, önemi, amacı, kap¬samı ve kaynakları ve Kur'ân'ın içeriğine dair yaptığımız tahlil ele alındı. Ayrıca çalışmamızı tanıtan ve araştır-mamızın temeli sayılabile¬cek bilgiler özet olarak verildi.
Birinci bölümde; öncelikli olarak meâl, tercüme, tefsir ve te'vîl kavramları ile arala-rındaki farklar incelendi. Bu bölüm; "Cumhuriyet, Osmanlı ve Osmanlı Öncesi Dönem Meâl Tarihçiliği"; "Kur'ân Meâllerinde Karşılaşılan Genel Problemler" ve "Bilimsel Tef-sir" olarak dört başlık hâlinde ele alındı. Bilimsel Tefsir başlığı altında; "Bilimsel Tefsir Kavramı", "Bilimsel Tefsirin Mahiyeti ve Tarihî Süreci", "Bilimsel Tefsirin Sınırları", "Bilimsel Tefsirin Meâle Yansıtılmasının Usul ve Ölçüleri" alt başlıklarından oluşan ko-nulara fikrî bir ön hazırlık olarak kısaca değinildi. 
"Tarihî Süreçte Astronomi ve Yaratılışla İlgili Kur'ân Ayetlerinin Yorumu" ana başlığından oluşan ikinci bölüm, Astronomi, Tıp ve Biyoloji alt başlıkları altında tespit edilen konuyla ilgili ayetler ayrıntılı tahlile tabi tutuldu.
"Tarihî Süreçte Kur'ân'da Diğer İlimlerle İlgili Ayetlerin Yorumu" başlıklı üçüncü bölümde kevnî ayetlerde geçen kavramların, 15. yy'dan günümüze kadar yazılmış olan meâllerde nasıl ifade edildiği ve tarihî süreç boyunca nasıl bir değişime uğradığı ele alındı. 
Çalışmanın sonuç kısmında elde edilen bulguların ge¬nel bir değerlendirmesi yapı-larak çalışma sonlandırıldı.

Abstract:
Our study, "The Reflection of Scientific Developments on Qur'ânic Translations", consists of an introduction, three development chapters and a conclusion.
In the introduction; the subject, importance, aim, scope and sources of the research and our analysis of the content of the Qur'an were discussed. In addition, the information that introduces our study, which can be considered as the basis of our research, is summari-sed.
In the first chapter, the concepts of Qur'ânic meâl, translation, tafsir, ta'wil and the dif-ferences between them were analysed. This chapter is analysed under four headings: "Re-publican Period", "Ottoman and Pre-Ottoman Period Meâl Historiography," "General Prob-lems Encountered in Qur'ânic Meâls", and "Scientific Tafsir". Under the title of "Scientific Tafsir", the subjects under the subheadings of "The Concept of Scientific Tafsir", "The Natu-re and Historical Process of Scientific Tafsir", "The Limits of Scientific Tafsir", "The Proce-dures and Measures of Reflecting Scientific Tafsir to the Meaning" were briefly mentioned to provide an intellectual preparation.
In the second chapter, which consists of the main title "Interpretation of the Qur'anic Verses on Astronomy and Creation in the Historical Process", the relevant verses identified under the subheadings of "Astronomy", "Medicine" and "Biology" were subjected to detai-led analysis.
In the third chapter titled "The Interpretation of Verses Related to Other Sciences in the Qur'an in the Historical Process", how the concepts mentioned in the Qur'anic verses are expressed in the meâls written from the 15th century to the present day and how they have changed throughout the historical process are discussed.
In the conclusion part of the study, a general evaluation of the findings obtained was made and the study was finalised.
Keywords: Qur'ân, Meâl, Tafsir, Scientific Tafsir, Science