Mevsimlik tarım işçisi kadınların sağlık okuryazarlığı düzeylerinin ve sosyal destek algılarının meme kanseri erken tanı davranışlarına etkisi
The effect of the health literacy levels and social support perceptions of seasonal female agricultural workers on breast cancer EARLY detection behaviors
Yazar: ELİF ŞEYMA GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ERSİN
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Erken teşhis = Early diagnosis ; Kadınlar = Women ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Mevsimlik işçiler = Seasonal workers ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Sosyal destek = Social support ; Tarım işçileri = Agricultural workers

Özet:
Bu çalışmanın amacı mevsimlik tarım işçisi kadınların sağlık okuryazarlığı düzeylerinin ve sosyal destek algılarının meme kanseri erken tanı davranışları üzerine etkisini incelemektir. Çalışma, tanımlayıcı tiptedir ve Şanlıurfa Eyyübiye ilçesinde bulunan 01 Nolu Harran Kapı Aile Sağlığı Merkezi'ne bağlı bölgede Kasım 2020-Haziran 2021 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini 20 yaş üstü 353 mevsimlik tarım işçisi kadın oluşturmuştur. Araştırma verileri; Birey Tanılama Formu, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Tanımlayıcı istatistiklerden sayı, yüzde, ortalama değerler kullanılmış olup ayrıca ki kare testi, Mann Whitney U testi ve bağımsız gruplarda t testi yapılmıştır. Çalışmanın yapılabilmesi için gerekli izinler alınmıştır. Kadınların %38.5'inin kendi kendine meme muayenesi yaptığı, %30,6'sının klinik meme muayenesi yaptırdığı, 49.2'sinin mamografi çektirdiği saptanmıştır. Katılımcıların sağlık okuryazarlığı ölçeği toplam puan ortalamalarının 94.64 (±19,62), çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeği toplam puan ortalamalarının 59.84 (± 15.93) olduğu belirlenmiştir. Kadınların kendi kendine meme muayenesi yapma durumu ile çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeği (t= 3.085, p=0.002) ve Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (t=2.173, p=0.031) puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır. Mevsimlik tarım işçisi kadınların sağlık okuryazarlığı düzeylerinin ve sosyal destek algılarının istenen düzeyde olmadığı görülmüştür. Sağlık okuryazarlığı ve sosyal destek algılarının arttırılması ve sürekliliğinin sağlanmasına yönelik eğitim programlarının planlanması ve uygulanması önerilebilir.Anahtar Kelimeler: Mevsimlik tarım işçisi kadınlar, sağlık okuryazarlığı, sosyal destek algısı, meme kanseri erken tanı davranışları.

Abstract:
The aim of study is to examine the the effects of health literacy levels and Social support perceptions of seasonal female agricultural workes on breast cancer early detection behaviors. This is a descriptive study and it was carried out between November 2020- June 2021 in the region of Harran Kapı Primary Health Center No:1 in Şanlıurfa Eyyübiye district. The study based on 353 seosanal female agricultural workers over the age of 20. Research data was obtained by using the Individual Identificatian Form, The Healt Literacy Scale and The Multidimensional Perceived of Social Support scale. In addition to using number, percentage, mean values from descriptive statistics, on independent grpoups run a chi-square test, Mann Whitney U test and t test. To be carried out the study necessary permissions were obtained. It was determined that 38.5% of the women did breast self-exam, 30.6% had clinical breast examinition, 49.2% had mammography. It was determined that the total mean scare of the portici pants health literacy scale was 94.64 (±19.62) and the total mean scare of the multidimensional perceived social support scale was 59.84 (±15.93) A statistically significant difference was found between women's breast self-examination and the mean scares of the multidimensional perceived social support scale (t= 3.085, p=0.002) and the health literacy scale (t= 2.173, p=0.0031).It has been observed that the health literacy levels and Social support perceptions of seasonal agricutural workers are not at the desired level. It can be recomended to plan and implement training programs to increase health literacy and Social support perceptions and to ensure their continvity.Keywords: Seaosonal female agricultural workers, health literacy, perception of social     support, early detection behaviors on breast cancer