Manda sütü ve ürünlerinden staphylococcus aureus izolasyonu ve enterotoksin genlerinin belirlenmesi
Isolation of staphylococcus aureus from water buffalo milk and dairy products and detection of enterotoxin genes
Yazar: ERDEM SAKA
Danışman: PROF. DR. GÖKNUR TERZİ GÜLEL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology
Dizin: Besin kirlenmesi = Food contamination ; Enterococcus = Enterococcus ; Enterotoksinler = Enterotoxins ; Genler = Genes ; Manda sütü = Buffalo milk ; Mandalar = Buffaloes ; Metisilin = Methicillin ; RNA = RNA ; Staphylococcus aureus = Staphylococcus aureus ; Süt = Milk

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Samsun bölgesinden temin edilen çiğ manda sütü, kaymak ve peynirlerde S. aureus'un izolasyonu, elde edilen izolatların enterotoksijenik özelliklerinin belirlenmesi ve metisiline dirençlilik profillerinin fenotipik ve genotipik olarak tespiti amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Kasım 2012 - Mayıs 2013 tarihleri arasında Samsun ilinde çeşitli manda çiftliklerinden temin edilen 100 adet manda sütü, 50 adet manda kaymağı ve 50 adet manda peyniri olmak üzere toplam 200 adet örnek materyal olarak kullanıldı. S.aureus'un izolasyon ve identifikasyonu EN ISO 6888-1-2:1999'de belirtilen yönteme göre yapıldı. İdentifiye edilen S. aureus izolatları 16S rRNA ve nuc genleri varlığı yönünden PCR ile doğrulandı. S. aureus izolatlarında enterotoksin genlerin varlığı (sea, seb, sec, sed ve see) multipleks PCR ile incelendi. İzolatların metisilin dirençliliği fenotipik olarak disk difüzyon ve E-test ile, genotipik olarak ise mecA geni varlığı yönünden PCR ile belirlendi.
Bulgular: İncelenen 100 manda sütü örneğinin 30'unda (%30), 50 manda kaymağının 9'unda (%18), 50 manda peynirinin de 17'sinde (%34) S. aureus identifiye edildi. Elde edilen 99 izolatın tamamının 16S rRNA ve nuc genlerini içerdiği belirlendi. 99 izolatın 12'sinin (%12) en az bir enterotoksin ürettiği tespit edildi. Beş izolatın SEA (5/12; 41,6%), iki izolatın SEC (2/12; 16,6%), bir izolatın SED, (1/12; 8,3%), bir izolatın (1/12; 8,3%) SEE ve üç izolatın SEC+SED (3/12; 25%) ürettiği belirlenirken örneklerin hiçbirinde SEB tespit edilemedi. Antibiyotik dirençlilik testleri sonucunda izolatların %16'sının fenotipik olarak, %9'unun ise mec A geni içererek genotipik olarak metisiline dirençli olduğu belirlendi.
Sonuç: Manda sütü ve ürünlerinde enterotoksijenik ve metisiline dirençli S. aureus'ların tespit edilmesi halk sağlığı açısından önemli olarak değerlendirilmiştir. Bu nedenle üreticilerin iyi üretim teknikleri, sütün pastörize edilmesi ve bilinçsiz antibiyotik kullanımı konusunda eğitilmeleri önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: 16s rRNA; enterotoksin; metisilin; nuc; S. aureus

Abstract:
Aim: The aim of this study was to detect S.aureus in water buffalo raw milk, cream and cheese obtained from Samsun region and to assess the presence of enterotoxigenic characteristic and detection of phenotypic and genotypic methicillin resistance profiles of isolates.
Material and Method: A total of 200 sample consisting of 100 water buffalo milk, 50 water buffalo cream, and 50 water buffalo cheese were obtained from several water buffalo farms in Samsun city between November 2012-May 2013, was used as a material. Isolation and identification of S. aureus were carried out according to EN ISO 6888-1-2: 1999. S. aureus isolates were confirmed for the presence of the of 16S rRNA and nuc genes by PCR. The presence of enterotoxins genes of S. aureus isolates (sea, seb, sec, sed and see) was determined by multiplex PCR. The methicillin resistance was determined by disc diffusion and E-test as phenotypically. Genotypic methicillin resistance was evaluated using PCR for the mecA gene
Results: S. aureus was identified in 30 of 100 water buffalo milk (30%), 9 of 50 water buffalo cream (18%), and 17 of 50 water buffalo cheese (34%). A total of 99 isolates were confirmed as S. aureus included 16S rRNA and nuc genes by PCR. The enterotoxigenic S. aureus was identified in 12 out of 99 (12%) isolates. Five isolates produced staphylococcal enterotoxins SEA (5/12; 41.6%), two isolates produced SEC (2/12; 16.6%), one isolate produced (1/12; 8.3%) SED, one isolate produced (1/12; 8.3%) SEE and three isolates produced SEC+SED (3/12; 25%). None of the samples were positive for SEB. As a result of antibiotic resistance tests, it has been determined that %16 of isolates as phenotypic, %9 of isolates as genotypic by including mecA gene was found to be resistant to methicillin.
Conclusion: The presence of enterotoxigenic and methicillin-resistant S. aureus in milk and dairy products is significant for public health. It is recommended to apply good manufacturing techniques in production and proper pasteurization of milk and to avoid unconscious antibiotic use.
Key Words: 16s rRNA; enterotoxin; methicillin; nuc; S. aureus