Yapı Kredi Sermet Çifter kütüphanesi y-29 numarada kayıtlı 18. yüzyıla ait bir mecmûa (Yk.160b-227a) çevriyazılı metin-inceleme
A mecmûa registered in Yapı Kredi Sermet Çifter Library, number Y-29 and belongs to 18th century (Pages between 160b-227a) the transcription text-analyze
Yazar: MEDİHA FETTAHLIOĞLU
Danışman: PROF. DR. MÜJGAN ÇAKIR
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
ÖZET
Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan "Mecmûʻa-ı Eş'âr"adlı mecmûʻa, Yapı Kredi Sermet Çifter Kütüphanesinde 29 numarada kayıtlı olup tasnif numarası 112'dir. Ciltsiz olan eser toplam 219 varaktan oluşmaktadır. Bu teze konu olan varaklar 160b-227a arası olup mecmûʻanın son bölümüdür. 18. yüzyılda istinsah edildiği düşünülen eserin dili Türkçedir ve mecmûʻada eserin mürettibi ile ilgili kayıt bulunmamaktadır.
Eserin ilgili bölümü üzerinde bugüne kadar herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Dolayısıyla bu çalışmada; mecmûʻada 160b-227a arasında yer alan şiirleri transkripsiyon alfabesine aktarmak, vezin ve nazım biçimlerinibilimsel yöntemle incelemek ve mecmûanın Klasik Türk edebiyatındaki yerini ortaya koymak amaçlanmıştır.
Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. "Giriş" bölümünde mecmûʻanın fizikî ve tertip özellikleri, mecmûʻada bulunan şairler ve şiirlerinin sayıları, muhteva özellikleri, mecmûʻada incelenen bölümle ilgili bazı tespitler, metnin kuruluşunda izlenen yöntem ve 7 alt başlık altında incelediğimiz nazım şekilleri bölümleri yer almaktadır. Çalışmanın ikinci bölümü olan "Metin"de 160b-227a varakları arasında bulunan şiirler transkribe edilmiştir. Bu kısımda üzerinde çalışma yapılan şairlerin şiirleri arasında dipnotlarla mukayese yoluna da gidilmiştir. "Sonuç" bölümünde ise eser hakkında ulaşılan sonuçlar ve değerlendirmeler yer almaktadır. Çalışmada son olarak eser hakkında MESTAP (Mecmûʻaların Sistematik Tasnifi Projesi) tablosu hazırlanmıştır.
İncelediğimiz bölümde 15, 16, 17 ve 18. yüzyıllara âit bazı şâirlerin gazel, rubâi, kıt'a, nazm müfred, tahmis, müseddes ve tarih olmak üzere çeşitli nazım şekilleri bulunmaktadır. Nazım şekillerinin çeşitliliğinden dolayı her bir nazım şekli ayrı başlıklar altında incelenmiş, şair ve şiir numaraları için ayrı tablolar oluşturulmuş ve bölümlerdeki şiirler için ayrı ayrı numaralandırma yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Klasik Türk edebiyatı, mecmûʻa, mecmûʻa-i eş'âr, şair, şiir.

Abstract:
ABSTRACT
The mecmua named "Mecmua-ı Eşar" prepared as a master's thesis is registered at number 29 in Yapı Kredi Sermet Çifter Library and its classification number is 112. The work without binding is consisted of a total of 235 leaves. The leaves subject of this thesis are between 160b and 227a and this section is the last part of the mecmua. The language of the work which is thought to copied in the 18th century is Turkish and there is no record in the mecmua about the compositor of the work.

Any study has been done on the mentioned part of the work up to the present. Therefore, in this study; It is aimed to reflect the poems between 160b-227a in the mecmua to the transcription alphabet, to examine vezin and poetry forms with a scientific method and to expose the place of the mecmua in Classical Turkish literature.

The study is consisted of three main parts. In the "Introduction" part of the study, there are physical and organizational features of the mecmua, poets in the mecmua and the number of their poems, content features, some detection about the section examined in the mecmua, method followed in the construction of the text and the section for poetry forms that we examined under 7 subheadings. In "Metin" that is second part of the study the poems between leaves 160b-227a were transcribed. In this section, a comparison was also made through footnotes among the poems of the poets examined. In the "Conclusion" section, the conclusions and assesments about the work are involved. In the study, eventually, MESTAP (Systematic Classification of Mecmuas Project) table was prepared about the work.

In the section we examined, there are various poetry forms of some poets from the 15th, 16th, 17th and 18th centuries that are gazel, rubai, kıta, nazm, mufred, tahmis, museddes and tarih. Due to the diversity of poetry forms each of them was examined under separate headings, separate tables were created for poets and poem numbers, and the poems in the section are numbered seperately.

Key Words: Classical Turkish literature, mecmua, mecmua-i eşar, poet, poetry.