Öğretilebilir zihinsel özürlü çocuklar için özel eğitim okulları kullanıcı ihtiyaçları ve fiziki mekan özellikleri /
Yazar: SEMA TOS
Danışman: DOÇ. DR. OYA PAKDİL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1994
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Mimarlık = Architecture
Dizin: Fiziksel mekan = Physical space ; Kullanıcı gereksinimleri = User requirements ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Bu çalışma, eğitim yapılarından öğretilebilir zihinsel özürlü çocuklar için özel eğitim okullarının tasarımına veri oluşturmak amacıyla yapılmıştır. İstanbul ili sınırları içinde kullanım halindeki üç öğretilebilir çocuklar okulunun paralelinde farklı ülke özel eğitim okulları incelenmiş ve bu konu ile ilgili yapılmış çalışmalar değerlendirilmiştir. Çalışmanın bir diğer amacı da mevcut binalar ile ilgili sorunların belirlenmesi ile gelecekte yapılacak binalara veri oluşturacak bilgi birikimini sağlamaktır. Çalışma kapsamında seçilen yöntem ve teknikler gözlem, görüşme, anket, literatür araştırması, plan, şema, fotoğraf ve krokilerle yapılan tespitlerdir. Çalışma 4 bölüm, sonuç ve eklerde sunulmuştur. 1. Bölümde problemin tanımı yapılmış, zihinsel özürlü çocukların genel özellikleri üzerinde durulmuş, esas konumuz olan öğretilebilir çocuk tanıtılmıştır. 2. Bölümde zihinsel özürlü çocukların eğitim ilkeleri ve eğitimlerinin tarihçesi anlatılmış, bu çocukların eğitimi için hizmet veren kurumlar ve çalışma yöntemlerine değinilmiş, öğretilebilir çocuklar okulunun genel özellikleri anlatılmıştır. 3. Bölümde farklı ülkelerden özel eğitim okulu örneklerine yer verilmiş, kullanıcı ihtiyaçları ve mekan özellikleri değerlendirilmiştir. 4. Bölümde değerlendirme çalışması kapsamında incelenen, İstanbul ili sınırları içindeki üç öğretilebilir çocuklar okulunda yapılan alan çalışması aktarılmış, bu okullarda mekan kullanımı, kullanıcı özellikleri ve ihtiyaçları incelenmiş, özel eğitim okulları tasarımı için veri oluşturulmaya çalışılmıştır. Sonuç bölümünde de İstanbul ili sınırlan içinde alan çalışması yapılan üç öğretilebilir çocuklar okulu ile diğer ülkelerden incelenen özel eğitim okulları belirli mekanlar ve diğer özellikleri yönünden kıyaslanarak anlatılmıştır. Ekler bölümünde, alan çalışmasında kullanılan soru cetveli, bazı istatistiki veriler, zihinsel özürlü çocuklar için özel sınıf öneri plan şeması, I. Özel Eğitim Konseyinde alınan kararlar ve İstanbul ili ile farklı ülkelerden incelenen özel eğitim okulları planlarmdakı mekanlar çizelgesi yer almaktadır.

Abstract:
This study was designated to form data basis for design of special purpose training schools for mentally retarded trainable children within the scope of educational facilities. In conjunction with three schools designed for mentally retarded trainable children within the Metropolitan İstanbul for which field studies were executed, variable training facilities of different States were exemined as well as assessments made involving other studies prepared for the a/m purpose. The other aim of this study is to amass data and know-how relating to buildings to be designed in the future by means of specifying the relevant problems in regards to the existing buildings. The methodology and tecnical means chosen for this study comprised determinations made by observation, prospect and anticipation, interviews, research on involving literature, planning, schemes, photographs and drawings. The entire study was comprised of four Chapters, a conclusion part and riders thereto. Thr First Chapter introduces the problem, analysing generic issues and characteristics of mentally retarded children, and delineates the main topic the trainable mentally retarded children. The Second Chapter narrates training principles of the mentally retarded children in contemporary and archival points of view, mentioning institutions charitable or otherwise taking care of and train such children; their methods and principles were detailed, and general characteristics of the school for trainable mentally retarded children were duly revealed. The Third Chapter set forth information regarding prototypes and other models for special training schools for mentally retarded children, also mentioning user's specifications and space characteristics. In the Fourth Chapter which mainly reserved for assessments, related the site study executed at three schools for trainable mentally retarded children in Istanbul, usage of space, user- characteristics and requirements were duJy investigated to created applicable data for design of such training institutions. In the conclusion part comparisons were made beetween special training schools of different countries as studied and the three Turkish institutions of the same designation for trainable children at which field studies were conducted in terms of space, evironment and other relevant characteristics. The questionnaire, statistical data, the proposed design drawings for special classroom for mentally retarded trainable children, decisions taken at die lth. Training Council, and drawing of space pertaining to scaitinised deteails of special training schools in Istanbul and at other countries, as used for field study, were duly covered by the riders. VI