Hipertansif bireylerin sağlık okuryazarlığı düzeylerinin farmakolojik ve non-farmakolojik tedaviye uyumu üzerine etkisi
The effect of health literacy levels on adaptation to pharmacological and non-pharmacological treatment in hypertensive patients
Yazar: FİLİZ HALICI
Danışman: DOÇ. DR. CENK AYPAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Hipertansiyon = Hypertension ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Ölçekler = Scales

Özet:
AMAÇ: Hipertansiyon tüm dünyadaki yetişkin nüfusun yaklaşık üçte birini etkileyen kronik bir hastalıktır. Birinci basamakta çalışan hekim ve sağlık personeli tarafından en çok gözlenen kronik hastalıkların başında gelmektedir. Hipertansiyon önlenebilir ve kontrol altına alınabilir bir hastalıktır.
Tedavi alan hipertansif hastalarda yetersiz fonksiyonel sağlık okur yazarlığı düzeylerinin farmakolojik ve non-farmakolojik tedaviye uyumu üzerine etkisi olup olmadığını araştırmak için böyle bir çalışma yapmayı amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza hipertansiyon tanısı ile takip edilen 214 hasta alındı. Hastalar rastgele örneklem yöntemi ile seçildi.  Çalışmaya alınan tüm hipertansiyon hastalarına oluşturulan anket ile demografik bilgiler, farmakolojik ve non-farmakolojik tedaviye uyum, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile ilgili sorular ve Hill-Bone Yüksek Tansiyon Tedavisine Uyum Ölçeği Anketi ve Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği Türkçe Uyarlaması (ASOY-TR) soruları yüz yüze görüşme tekniği ile soruldu. 
BULGULAR: Çalışmaya katılan tüm katılımcıların Hill-bone total puan ortalamasının 7,59±5,35, medikal alt grup puan ortalamasının 5,17±4,07, beslenme alt grup puan ortalamasının 1,82±1,77, SOY total puan ortalamasının 25,73±10,82 olduğu görülmüştür. Çalışmaya katılan hastaların %48,1'inin SOY durumlarının yetersiz olduğu, %28,5'inin sorunlu-sınırda olduğu görülmüştür. Çalışmaya katılan kişilerin ayrı ayrı sağlık okur yazarlığı düzeyi ile eğitim durumları ve gelir düzeyleri arasındaki ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı. Ancak Hill-bone total puanları, SOY durumu gruplarında nümerik farklılıklar gösteriyor olsa da bu fark istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. 

SONUÇ: Çalışmamızda SOY ile tedaviye uyum arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı bu sebeple daha fazla sayıda ve farklı eğitim düzeylerinde katılımcının  dahil olacağı çalışmalar yapılmalıdır. Bunun yanı sıra müdahale çalışmaları planlanarak SOY durumunun düzelmesiyle tedaviye uyumda farklılık olup olmadığı tespit edilmelidir. Çalışmamızda tedaviye uyum oranları düşük bulunmuş ve bunların sebepleri arasında eğitim düzeyi, gelir durumu gibi bir çok faktörün rol oynadığı tespit edilmiştir. Bu açıdan da daha geniş katılımlı çalışmalar yapılmalıdır. Birinci basamak sağlık hizmetleri düzeyinde etkili şekilde hipertansiyon ile mücadele edilmek isteniyorsa, hastalar değerlendirilirken sağlık okur yazarlığı düzeyleri ve tedaviye uyumlarının da incelenerek, her hastanın bu iki bağlamda bireysel ihtiyacı belirlenip bu yönlerden de hastalarımızı desteklememiz gerektiğinin önemi açıktır

Abstract:
Aim: Hypertension is a chronic disease affecting approximately one third of the adult population worldwide.
	We aimed to conduct such a study to investigate whether insufficient functional health literacy levels affect compliance with pharmacological and non-pharmacological treatment in hypertensive patients receiving treatment
        Material and methods: 214 hypertensive patients who have been using medication for at least one year were included in our study. Patients were selected by random sampling method. All hypertensive patients included in the study were asked questions about demographic information, compliance with pharmacological and non-pharmacological treatment and healthy living habits with a questionnaire created by us. The Hill-Bone Hypertension Treatment Compliance Scale Questionnaire and the Turkish Adaptation of the European Health Literacy Scale (ASOY-TR) were administered using a face-to-face interview technique.
	Results:  It was observed that the average Hill-bone total score of all participants in the study was 7.59±5.35, the medical subgroup mean score was 5.17 ± 4.07, the nutritional subgroup mean score was 1.82±1.77, and the average total score for health literacy was 25.73±10.82. It was found that 48.1% of the patients participating in the study had inadequate health literacy, and 28.5% were at the borderline -problematic. It was found that the relationship between individual health literacy levels, education and income levels of the participants in the study was statistically significant. However, although Hill bone total scores show numerical differences in health literacy status groups, this difference was not found to be statistically significant.
	Concluison: In our study, no significant relationship was found between HF and treatment adherence. Therefore, studies that include more participants with different education levels should be conducted. In addition, intervention studies should be planned and it should be determined whether there is a difference in compliance with the treatment with the improvement of the health literacy condition. In our study, treatment compliance rates were found to be low, and it was determined that many factors such as education level and income status played a role among the reasons. In this respect, studies with wider participation should be done. If it is desired to combat hypertension at the level of primary health care effectively, it is obvious that we should determine the individual needs of each patient in these two contexts and support our patients in these aspects by examining their health literacy levels and their compliance with treatment while evaluating the patients.