Parkinson demanslı yaşlı bireylerde yapılandırılmış bilişsel tasklı egzersiz programının dikkat, yürütücü işlevler, fonksiyonellik, denge ve yaşam kalitesine etkisi
Effect of structured cognitive task exercise program on attention, executive functions, functionality, balance and quality of life in elderly individuals with parkinson's dementation
Yazar: LALE MIRAGHAZADE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRAY BUDAK
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Parkinson Demansında bilişsel ve fiziksel bozulmalar, denge sorunları ve düşmeler için önde gelen bağımsız risk faktörleridir ve tedavisi farmakolojik tedavi gibi konservatif yöntemlerin yanı sıra egzersiz ve ikili görev eğitimi gibi spesifik yöntemleri de içermelidir. Günlük yaşam aktivitelerinde ikili görev ile karşı karşıya kalan, fiziksel ve bilişsel bozukluğu olan Parkinson Demanslı Bireyler için bu görevler zorlayıcı ve faydalı olabilir. Bu çalışmanın amacı, Parkinson demanslı yaşlı bireylerde yapılandırılmış bilişsel tasklı egzersiz programının dikkat, yürütücü işlevler, mobilite, denge,  yaşam kalitesi ve fonksiyonelliğe etkisini incelemekti. Çalışmaya 65-7-0 yaş aralığında Parkinson Demansı tanısı almış 30 birey dahil edildi. Katılımcılar 4 haftalık farmakolojik tedavilere devam ederek kontrol sürecinden (t0); 4 hafta yapılandırılmış egzersiz protokolünü uygulayarak egzersiz tedavisi sürecinden (t1) ve 4 hafta boyunca yapılandırılmış egzersiz protokolüne ek olarak bilişsel tasklar uygulayarak ikili görev eğitimi sürecinden (t2) geçtiler. Bireyler çalışmanın başlangıcında, müdahalenin 4. haftasında ve çalışmanın sonunda dikkat için Weschler İleri ve Geri Sayı Menzili Testi ile, yürütücü işlevler için Stroop Testi ile, mobilite ve denge için Berg Denge Ölçeği ve Zamanlı Kalk ve Yürü Testi ile ve yaşam kalitesi için Kısa Form 36 ile değerlendirildi. Çalışmamızın sonucunda bilişsel tasklı egzersiz programının olumlu yöndeki etkisi ile tüm parametrelerde pozitif doğrultuda gelişim ve değişimler saptandı. Elde ettiğimiz sonuçlara göre Parkinson Demanslı Katılımcılarda fiziksel aktivite rutinine ek olarak uyguladığımız bilişsel task programının bireylerin bilişsel (Stroop Test p= < 0.001; Weschler İleri ve Geri Sayım Menzili Testi p= < 0.001) ve fiziksel (BDÖ p= 0.002; Zamanlı Kalk ve Yürü Testi p= <0.001 ) sağlığını olumlu yönde etkileyip fonksiyonel durum ve yaşam kalitesinin (Kısa Form 36 p= <0.001; p= <0.001; p= 0.002; p= <0.001; p= 0.002; p= 0.003; p= <0.001) iyileşmesine katkıda bulunduğu tespit edildi. Çalışmamız sonucunda ulaştığımız veriler, bilişsel ve fiziksel sağlıkta gelişimin ve iyileşmenin, konservatif yöntemlerin bilişsel tasklı egzersiz ile desteklenmesi sonucunda büyük oranlarda gerçekleştiğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Cognitive and physical impairments are the leading independent risk factors for balance problems and falls in Parkinson's Dementia, and its treatment should include conservative methods such as pharmacological treatment as well as specific methods such as exercise and dual-task training. These tasks can be challenging and beneficial for Individuals with Parkinson's Dementia who are faced with dual tasks in their daily living activities and have physical and cognitive impairments. The aim of this study was to examine the effects of a structured cognitive task exercise program on attention, executive functions, mobility, balance, quality of life and functionality in elderly individuals with Parkinson's dementia. Thirty individuals diagnosed with Parkinson's Dementia between the ages of 65-70 were included in the study. Participants continued 4 weeks of pharmacological treatments and passed the control period (t0); they went through the exercise therapy process (t1) by applying the structured exercise protocol for 4 weeks and the dual-task training process (t2) by applying cognitive tasks in addition to the structured exercise protocol for 4 weeks. Subjects at the beginning of the study, at the 4th week of the intervention, and at the end of the study, performed the Weschler Forward and Backward Number Range Test for attention, the Stroop Test for executive functions, the Berg Balance Scale and the Timed Up and Go Test for mobility and balance, and the Short Form 36 for quality of life. As a result of our study, positive developments and changes were detected in all parameters with the positive effect of the exercise program with cognitive task. According to the results we obtained, it was determined that the cognitive task program that we applied in addition to the physical activity routine in the participants with Parkinson's Dementia positively affected the cognitive (Stroop Test p= < 0.001; Forward and Backward Number Range Test p= < 0.001) and physical health (BBS p= 0.002; TUG p= <0.001) of the individuals and contributed to the improvement of their functional status and quality of life (SF36 p= <0.001; p= <0.001; p= 0.002; p= <0.001; p= 0.002; p= 0.003; p= <0.001). The data we have reached as a result of our study reveal that the development and improvement in cognitive and physical health is realized at great rates as a result of supporting conservative methods with cognitive task exercise.