Primer sjögren sendromu olan hastalarda arteriyel sertlik ve kardiyak fonksiyonların değerlendirilmesi /
Yazar: JALE ZEYNEP YILDIZ GÖNENÇER
Danışman: PROF. DR. ÖNDER KIRIMLI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Kardiyoloji = Cardiology ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Arterioskleroz = Arteriosclerosis ; Arterler = Arteries ; Diastol = Diastole ; Kalp fonksiyon testleri = Heart function tests ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Sjögren sendromu = Sjogren's syndrome

Özet:
Giriş ve Amaç: Primer Sjögren sendromu(PSS) ekzokrin bezlerin lenfosittik infiltrasyonu ile
seyreden kronik otoimmun bir hastalıktır. Farklı kalp tutulumları nadir durumlarda PSS de
görülebilir. Bununla beraber bu hastalarda subklinik kardiyak ve vasküler tutulum
düşünülenden daha sık olabilir. PSS hastalarının sıklıkla kardiyak tutulumu perikardiyal
efüzyon, pulmoner arter basıncında(PAB) artma ve diyasyolik disfonksiyon şeklindedir. Bu
çalışmadaki amacımız PSS hastaları ve kontrol grubu arasında arteriyel sertlik ve kardiyak
fonksiyonlar açısından farklılık olup olmadığını saptamaktır.
Çalışma Planı: Çalışmamıza 1 Haziran 2013-1 Haziran 2014 tarihleri arasında Dokuz Eylül
Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Romatoloji polikliniğine başvuran daha önceden PSS
tanısı almış 45 hasta dahil edildi. Benzer demografik özelliklerde 45 sağlıklı gönüllü kontrol grubuna dahil edildi. Her hastadan kolestrol düzeyleri, eritrosit sedimentasyon hızı(ESH) ve C-reaktif protein(CRP) düzeyi için kan örnekleri alındı. Kardiyak fonksiyonlar özellikle sol ventrikül diyastolik fonksiyonları ile sağ ventrikül diyastolik fonksiyonları ekokardiyografi aracılığıyla değerlendirildi. Arteriyel sertlik paramtreleri: augmentasyon indeksi(Aİ), nabız dalga hızı(NDH), santral kan basıncı(CKP), augmentasyon basıncı(AP) Sphygmocor® aplanasyon tonometresi aracılığıyla ölçüldü.
Bulgular: PSS li hastaların yaş ortalaması 51(15) ve ortalama hastalık yılı süresi
8.1(minumum:1, maximum:25)yıl idi. PSS li grupta sadece 1 erkek hasta vardı, diğer tüm
hastalar kadındı(44). Yaş, cinsiyet, sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı, kalp hızı ve sigara kullanımı açısından PSS ve kontrol grubu arasında herhangi bir farklılık yoktu. Yapılan analiz sonucunda PSS li grupta NDH, Aİ ve AP kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek saptandı(p<0.001). PSS li grupta ekokardiyografik parametrelerden mitral geç diyastolik doluş hızı(A), pulmoner arter basıncı(PAB), sol atrium alanı(LAA), sağ ventriküler miyokardiyal performans indeks(RV-MPİ), sol ventriküler miyokardiyal performans
indeks(LV-MPİ) anlamlı olarak yüksek, mitral erken diyastolik doluş hızı(E), E/A oranı, sol
ventrikül sistolik hareket hızı(LVSm), sağ ventrikül sistolik hareket hızı(RVSm) anlamlı olarak düşük, E dalgasının deselerasyon zamanı(EDT) anlamlı olarak uzamış saptandı(p<0.05).
Gruplar arasında sol ventrikül E/Em, triküspit halka düzleminde sistolik hareket(TAPSE), sağ atrium alanı(RAA) açısından istatistiksel farklılık saptanmadı(p>0.05).PSS li grupta 4
hastada, kontrol grubunda 1 hastada hafif perikardiyal efüzyon izlendi. Arteriyel sertlik ve diyastolik disfonksiyon arasında yapılan korelasyon analizinde ikisi arasında anlamlı ilişki saptandı(p<0.001)
Sonuç: PSS hastalarında artmış arteriyel sertlik, sol ventrikül sistolik ve diyastolik
disfonksiyonu ile sağ ventrikül sistolik ve diyastolik disfonksiyonu arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Bu hastalarda erken tanı subklinik kardiyak olayların takip ve tedavisi için yol gösterici olabilir

Abstract:
Introduction and aim: Primary Sjogren's syndrome(PSS) is an autoimmune disease
characterized by chronic lymphocytic infiltration of the exocrine glands. Distinct heart
disease is rare condition in PSS. Nonetheless subclinical cardiac and vascular involvement
may be more common in these patient. Frequently cardiac findings of PSS are pericardial
effusion, left ventricular diastolic dysfunction and pulmonary hypertension are seen in
patients. İn this study our aim is determine if there is any difference in aortic stiffness(AS) and cardiac function between patients diagnosed as PSS and healthy control groups.
Methods: 45 patients were included to our study who admitted Dokuz Eylül University
Rheumatology department and previously diagnosed PSS between 1 June 2013 and 1 June
2014. 45 healthy volunteers with similar demographic characteristics enrolled as the control group. Blood samples were taken from each patient to asses blood cholesterol levels and ESR and CRP. Cardiac functional parameters were evaluated by echocardiography with special focus on left ventricular diastolic functions and right ventricular functional parameters. AS was evaluated by Sphygmocor® applanation tonometry; augmentation index(AI), pulse wave velocity(PVW), central blood pressure(CBP), augmentation pressure(AP) were recorded in each patient.
Results: Patient with PSS had a mean age of 51(±10.5) and mean disease duration of 8.1
years(min:1 year, max:25 year). There was only one male patient among thıs group, all other
patients were female(44). There was no statistically significant difference between PSS and
control groups in respect of age, sex, systolic blood pressure, diastolic blood pressure, heart rate, smoking ratio. Our results showed that patient with PSS had higher PWV, AI and AP compared to control group(p<0.001). Among echocardiographic parameters, pulmonary
artery pressure(PAB), left atrium area(LAA), right ventricle myocardial performance
index(RV-MPI), left ventricle myocardial performance index(LV-MPI), mitral late diastolic
filling velocity(A) were significantly higher; mitral early diastolic filling velocity(E), left ventricular systolic motion(LVSm), right ventricular systolic motion(RVSm) and E/A were significantly lower and deceleration time(DT) was significantly longer in patient with PSS. There was no difference between groups in respect of left ventricle(LV) E/Em, tricuspid annular plane systolic excursion (TAPSE), right atrium area(RAA). Four patient had mild pericardial effusion in PSS group and there was one patient with pericardial effusion in the control group. In the analysis of the correlation between arterial stiffness and diastolic dysfunction was a significant relation between them (p <0.001)
Conclusion: There is a significant association between increased AS, left ventricular systolic and diastolic dysfunction, right ventricular systolic and diastolic dysfunction, in patients with PSS. Early recognition of subclinical cardiovascular involvement is important in follow-up and treatment of these patients.