Çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları yataklı servisinde tedavi gören ergenlerde cinsel istismar öyküsünün nörobilişsel işlevlere etkisi
The Impact of Sexual Abuse History on Neurocognitive Functions in Adolescents Receiving Treatment in a Child and Adolescent Mental Health Inpatient Unit
Yazar: CEREN GÖKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SEVAY ALŞEN GÜNEY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Klinik Sinirbilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Nöroloji = Neurology ; Nöropsikoloji = Neuropsychology ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı çocuk ve ergen psikiyatri servisinde yatarak tedavi gören ergen hasta popülasyonunda cinsel istismarın öğrenme, hafıza, dikkat, görsel-uzamsal beceriler gibi nörobilişsel işlevler üzerindeki etkisini araştırmaktır.
Araştırma kapsamında, katılımcılara detaylı bir klinik değerlendirme yapılabilmesi için KSADS-PL (Çocuk ve Ergenler için Yapılandırılmış Klinik Değerlendirme) kullanılmıştır. Ayrıca, Çocuklar için Travma Sonrası Tepki Ölçeği, Travma Sonrası Stres Belirtileri Şiddet Ölçeği Çocuk Formu ve Çocuklar için Global Değerlendirme Ölçeği (ÇGDÖ) gibi ölçekler uygulanmıştır. Türkçe geçerlik ve güvenilirlik çalışmaları yapılmış olan Nöropsikolojik testler (Stroop Testi, Wisconsin Kart Eşleme Testi (WKET), Sayı Dizisi Öğrenme Testi (SDÖT), Rey İşitsel Sözel Bellek Süreçleri Testi (Auditory Verbal Learning Test: RAVLT), İz Sürme Testi (Trail Making Test)) ise çeşitli bilişsel becerileri değerlendirmek amacıyla uygulanmıştır.
Çalışmamızda, yataklı serviste tedavi gören ergenler arasında cinsel istismar öyküsü ile nörobilişsel işlevler arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Ancak cinsel istismarın bazı yönleri, yani istismarın türü, istismara maruz kalma süresi, istismarın üzerinden geçen süre ve istismarcı ile mağdurun yakınlığı gibi faktörlerin nörobilişsel işlevler üzerinde olumsuz etkileri olabileceği görülmüştür. Özellikle, bu faktörler, bilişsel esneklik ve yürütücü işlevleri değerlendiren Stroop testi ve WCST testlerinin bazı alt testlerinde daha düşük performansla ilişkilendirilmiştir. Ayrıca, Travma Sonrası Stres Bozukluğu tanısı alan çocuk ve ergenlerde TSSB şiddeti arttıkça, sözel öğrenmeyi ölçen nörobilişsel testlerde daha kötü performanslar gözlenmiştir.
Bu çalışma, yatarak tedavi gören cinsel istismara maruz kalan ergen hastaların nörobilişsel işlevlerini inceleyen az sayıdaki çalışmalardan biridir. Çocuklarda kötü muamele ve istismarın beyin ve bilişsel işlevlere etkisi daha çok çalışılmış olsa da, bu çalışmaların çoğu ayaktan tedavi gören çocuklarla yapılmıştır. Çalışmamızda yatarak tedavi gören çocuklar örneklemi oluşturmakta ve bu yönüyle yapılan diğer çalışmalardan farklılık göstermektedir

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effect of sexual abuse on neurocognitive functions such as learning, memory, attention, visuospatial skills in an adolescent patient population hospitalised in a child and adolescent psychiatry service.
Within the scope of the study, the KSADS-PL (Structured Clinical Assessment for Children and Adolescents) was used to provide a detailed clinical assessment to the participants. In addition, scales such as Posttraumatic Reaction Scale for Children, Posttraumatic Stress Symptoms Severity Scale Child Form and Global Assessment Scale for Children (GASC) were administered. Neuropsychological tests (Stroop Test, Wisconsin Card Matching Test (WKET), Numerical Sequence Learning Test (SDLT), Rey Auditory Verbal Memory Processes Test (RAVLT), Trail Making Test (Trail Making Test)), for which Turkish validity and reliability studies were conducted, were applied to evaluate various cognitive skills.
In our study, no significant relationship was found between the history of sexual abuse and neurocognitive functions among adolescents treated in inpatient services. However, it was observed that some aspects of sexual abuse, namely the type of abuse, the duration of exposure to abuse, the time elapsed since the abuse and the closeness of the abuser and the victim, may have negative effects on neurocognitive functions. In particular, these factors were associated with lower performance on some subtests of the Stroop test and WCST tests, which assess cognitive flexibility and executive functions. Moreover, as the severity of PTSD increased in children and adolescents diagnosed with PTSD, worse performances were observed in neurocognitive tests measuring verbal learning.
This study is one of the few studies examining the neurocognitive functions of inpatient sexually abused adolescent patients. Although the effects of maltreatment and abuse on brain and cognitive functions in children have been studied more, most of these studies have been conducted with outpatient children. In our study, inpatient children constitute the sample and it differs from other studies in this respect.