Otistik bozukluğu olan çocukların beslenme durumlarının tanımlanması ve ailelere verilen beslenme eğitiminin etkisinin belirlenmesi
Determination of nutritional status of autistic children and effect of nutrition education of families
Yazar: AYŞE GÖKÇE ALP
Danışman: PROF. DR. AYLA GÜLDEN PEKCAN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme eğitimi = Nutrition education ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Otizm ve Otizm spektrum bozukluğu (OSB), genellikle çeşitli derecelerde zorlu sosyal etkileşimlere, sözel ve sözel olmayan iletişime ve tekrarlayan davranışlara yol açan. yaşam boyu süren bir bozukluk olup, geniş bir yelpazeye yol açan bir nörogelişimsel problematik davranış bozukluğudur. Bu çalışmanın amacı, Gaziantep'te özel bir eğitim kurumunda eğitim gören otistik çocukların; beslenme durumlarının, antropometrik ölçümlerinin belirlenmesi  ve ailelere verilen beslenme eğitiminin etkisinin belirlenmesidir. Çalışma 3 ay süreli müdahale çalışması olarak Hasan Kalyoncu Üniversitesi Özel Eğitim ve Araştırma Merkezi'nde eğitim gören 4-9 yaş grubu (ortalama±S: 7,2±1,37 yaş) 10 erkek ve 4 kız otistik çocukta yürütülmüştür. Ailelere  başlangıçta. 1., 2. ve 3. aylarda sağlıklı beslenme eğitimi verilmiştir. Çocukların sorukağıdı ile demografik özellikleri ve beslenme alışkanlıkları belirlenmiştir. Çalışmanın başlangıcında  ve 3. ayda birbirini izleyen 7 gün süre ile 24 saatlik besin tüketim kaydı alınmıştır.  Başlangıçta ve her ay çocukların antropometrik ölçümleri yapılmış, vücut bileşimi belirlenmiştir. Beden kütle indeksi (BKİ), bel/kalça çevresi oranı (BKO), bel çevresi/boy uzunluğu (BBO) oranı hesaplanmıştır. Çalışmanın sonunda ailelere "Çocuklarda Yeme Davranışı Ölçeği (Children's Eating Behaviour Inventory-CEBI)" ve "Gastrointestinal Şikayet İndeksi (Gastointestinal Severity Index-GI)" sorukağıtları uygulanmıştır. Çocukların enerji, posa, D ve B1, folat vitaminleri, demir ve kalsiyum alım miktarları günlük önerilen miktarlardan düşük bulunmuştur. Yağdan gelen enerji yüzdesi yüksektir. Çocukların boy uzunluğu, vücut ağırlığı, boyun ve baş çevresi, vücut  yağ kütlesi ve vücut yağ yüzdesi ortalama değerleri 3 ayda önemli artış göstermiştir (p<0,05). CEBI puan ortalaması 102,8±7,9'dur. CEBI'ye göre yemek sırasında olumsuzluk puanı kızlarda erkeklere göre daha fazladır(p<0,05). 4-6 yaş grubunda 7-9 yaş grubuna (p<0,05) göre daha yüksek bulunmuştur. GI Duyarlılık İndeksi'ne göre  çocukların %53.1'inde en az bir semptomun görüldüğü belirlenmiştir. Ortalama puan 5,6'dır. Çocuklarda en sık görülen semptomlar diyare (%64,3), gaz şikayeti (%57,1), abdominal ağrı (%50,0) ve konstipasyondur (%35,7). OSB'li çocuklarda ailelere verilen beslenme eğitimi ile olumlu gelişme sağlandığı gözlenmiştir. OSB'li çocukların ailelerinin beslenme farkındalığının arttırılması için ekipte diyetisyen varlığı sağlanmalıdır.

Abstract:
Autism and Autism spectrum disorder (ASD) are a neurodevelopmental problematic behavior that leads to a wide spectrum, which is a lifelong disorder that usually leads to various difficult social interactions, verbal and nonverbal communication and repetitive behaviors. The aim of this study was to determine the nutritonal status, anthropometric measurements of autistic children and the effect of nutrition education given to parents in a private educational centre in Gaziantep, Turkey. A 3-month intervention study was held in Hasan Kalyoncu University Special Education and Research Center on 10 male and 4 female autistic children, 4-9 years age (mean±S: 7,2±1,37 years). Nutrition education was given to families at the beginning, 1st, 2nd and 3rd months. Demographic characteristics and nutritional habits of children were determined by a questionnaire. At the beginning and on the 3rd month of the study. 24- hour dietary intakes for 7 consecutive days were assessed. Anthropometric measurements and body composition were assessed at the beginning and on the 1st, 2nd and 3rd months. Body mass index, waist / hip circumference ratio (WC), waist circumference / height (WC) ratio were calculated. At the end of the study, "Children's Eating Behavior Inventory (CEBI)" and "Gastrointestional Severity Index (GI)" questionnaires were applied to families. Energy, fibre, vitamins D, B1, folate, iron and calcium intakes were found below the daily recommended levels. Percentages of energy contribution of fat were found high. Mean differences between height, body weight, hip, neck and head circumferences, body fat mass and body fat percentages were found statistically significant within 3 months (p <0,05).Cebı score was found 102,8±7,91. CEBI scores for negative eating behavior was found higher in girls than boys (p<0,05) and 4-6 years age than 7-9 years (p<0,05). Overall, 53,1% of children had at least one GI symptom. Mean score was 5,6. The most common symptoms were diarrhea (64,3%), bloating (57,1%), abdominal pain (50,0%) and constipation (35,7%). Positive outcomes of nutrition education were determined in ASD children. For enhancing families nutrition awareness of autistic children dietitian's role in the team should be ensured.