Özel yetenekli bireylerde benlik saygısı iyimserlik ve yaşam doyumunun incelenmesi
The investigation of self esteem optimism and life satisfaction among gifted individuals
Yazar: ELİF SAN
Danışman: DOÇ. DR. BERNA GÜLOĞLU
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Ölçekler = Scales ; Üstün yetenek = Gifted ; İyimserlik = Optimism

Özet:
Bu araştırmanın amacı özel yetenekli genç yetişkinlerin yaşam doyumlarının yordayıcısı olarak benlik saygısı ve iyimserlik eğiliminin rolünü incelemektir. Araştırmanın diğer amacı ise; özel yetenekli genç yetişkinlerin yaşam doyumlarının cinsiyetlerine, Türkiye'de ve yurtdışında yaşamalarına, özel yetenekli olduklarını ne zaman öğrendiklerine göre, özel yetenekli olmayı ayrıcalıklı bulup bulmamalarına, özel yetenekli çocuk sahibi olmayı isteme durumlarına, özel yetenekli olmanın genel yaşamlarına etkisini değerlendirme biçimlerine ve özel yetenekli olmayı istememe sıklıklarına göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Bu amaçlar doğrultusunda veri toplama aracı olarak Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, İyimserlik Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Özel yetenekli genç yetişkinlerin benlik saygısı ve iyimserlik eğilimlerinin yaşam doyumlarını yordayıp yordamadığı Çoklu Regresyon Analizi ile sınanmıştır. Aynı zamanda özel yetenekli genç yetişkinlerin yaşam doyumlarını incelemek için grup karşılaştırmalarında; Bağımsız Örneklemler için t-testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi Testi kullanılmıştır. Bulgular, özel yetenekli genç yetişkinlerin benlik saygısı ve iyimserlik eğilimin, yaşam doyumlarını anlamlı şekilde yordadığını göstermiştir. Buna göre, benlik saygısı ve iyimserlik eğilimi birlikte yaşam doyumunun %21,9 'unu açıklamaktadır. Bunun yanı sıra benlik saygısının yaşam doyumu üzerinde tek başına anlamlı bir yordayıcı olduğu; iyimserlik eğiliminin ise yaşam doyumu üzerinde tek başına anlamlı bir yordayıcı olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca özel yetenekli genç yetişkinlerin yaşam doyumlarının, özel yetenekli çocuk sahibi olmayı istemelerine ve özel yetenekli olmanın genel yaşamları üzerindeki etkisini değerlendirmelerine göre farklılaştığı bulunmuştur: Buna göre özel yetenekli çocuk sahibi olmayı istemediğini belirten ve özel yetenekli olmanın genel yaşamı üzerinde olumsuz etkisi olduğunu belirten katılımcıların yaşam doyumlarının daha yüksektir. Elde edilen sonuçlar alan yazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The main goal of this research was to examine the predictive role of self esteem and optimism on life satisfaction in gifted young adults. In addition to this main purpose, the another aim of the research was to investigate the differences in life satisfaction of gifted young adults in terms of gender, their living in Turkey or abroad, the time they learn that they are gifted, whether they find it privileged to be a gifted, their desire to have a gifted child, the effect of being gifted on their general life and wish for whether being a gifted or not. For the purposes of this research, the data were collected by using the Rosenberg Self Esteem Scale, the Optimism Scale, the Life Satisfaction Scale and the Personel Information Form. Whether the self esteem and optimism tendencies of gifted young adults predict their life satisfaction was tested by Multiple Regression Analysis. At the same time, in group comparisons to examine the life satisfaction of gifted young adults; Independent Samples t-test and One Way Anova were used. The results revealed that self-esteem and optimism predicted life satisfaction in gifted young adults. The self-esteem and optimism %21,9 percent accounted for the life satisfaction in gifted young adults. In addition, self-esteem is a significant predictor of life satisfaction on its own; on the other hand, it was determined that optimism tendency was not a significant predictor on life satisfaction by itself. At the same time, it was yielded that the life satisfaction of gifted young adults differed according to their desire to be a gifted, and ther evaluation of the effect of being gifted on their general life: Participants who stated that they did not want to have a gifted child and that being gifted had a negative impact on their general life were found to have higher life satisfaction. The results are discussed in the light of the literature.