Sinop Balatlar Kilise kazısında ortaya çıkartılan 5–20.yüzyıllar arasına tarihlenen Hristiyan mezarlarının tipoloji ve buluntu açısından değerlendirilmesi
The evaluation of the typology and findings of christian  graves which were discovered in the excavation of the  Sinop Balatlar Church
Yazar: SANEM SOYLU YILMAZ
Danışman: PROF. DR. GÜLGÜN KÖROĞLU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Batı Sanatı ve Çağdaş Sanat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Balatlar Kilisesi = Balatlar Church ; Hristiyanlar = Christianies ; Hristiyanlık = Christianity ; Kiliseler = Churchs ; Mezarlar = Graves ; Mezarlıklar = Cemeteries ; Sinop = Sinop ; Ölüm = Death

Özet:
Sinop ili merkezinde bulunan Balatlar Kilisesi'nde Prof.Dr.Gülgün Köroğlu başkanlığında, 2010 yılında başlayan arkeolojik kazılarda, sözü edilen yapı topluluğunun Roma dönemi imparatorluk hamamı olduğu belgelenmiştir. Yapının çeşitli bölümlerinin farklı dönemlerde,  geç 4-5.yüzyıldan-20.yüzyıla dek kilise ve etrafının mezarlık alanı olarak kullanıldığı anlaşılmıştır. 
Bu çalışmada, Balatlar Kilise olarak tanınan yapı topluluğunda 2020 yılına dek yapılan kazılarda ortaya çıkartılan Hristiyan mezarlarının yüzyıllar içerisinde, değişen tarihi ve kültürel farklılıklar da göz önünde bulundurularak tipoloji ve mezar buluntuları değerlendirilmiştir. Kazılarda geç 4.-5.yüzyıla tarihlenmekte olan üstü mozaik kaplı mezarlar, 6.-7.yüzyıla tarihlendirilmekte olan tonozlu mezar hücreleri, 12-13.yüzyıla tarihlendirilebilen az sayıda Bizans mezarının yanı sıra 17.yüzyıl sonu-20.yüzyıl başına kadar geçen sürece tarihlendirilen sayısız Osmanlı Rum mezarı bulunmuştur. Bulunan mezarlar kronolojik sıraları ile tipoloji ve buluntuları açısından benzer dönem örnekleriyle karşılaştırılmış ortaya çıkan sonuçlar değerlendirilmiş ve kaleme alınmıştır. Böylelikle kentin yüzyıllar içinde geçirmiş olduğu kültürel ve sosyal dönüşüm anlaşılmaya çalışılmıştır. Yapılan çalışmanın sonucunda Sinop şehrinin zengin arkeolojisine katkı sağlanması amaçlanmıştır.

Abstract:
The excavations led by  Prof.Dr.Gülgün Köroğlu since 2010 at the Balatlar Church located in the center of Sinop, revealed a bath dating from the Roman Imperial Era. Parts of this structure were subsequently used as a church, while its surroundings served as a Christian graveyard in different periods from the late 4th-5th centuries to the beginning of the 20th century. 
This study evaluates the typology of graves and their finds, unearthed in the excavations until 2020, taking into account the changing historical and cultural differences over the centuries. The excavations revealed mosaic-covered tombs from the late 4th -5th centuries, vaulted tombs from 6th - 7th, a few Byzantine tombs dated to 12th -13th centuries were found as well as countless Ottoman – Greek graves dated to 18th and early 20th centuries. This thesis presents the tombs and graves in chronological order in such a way to compare their typology and finds to similar examples of the same period from different geographies. Thus, it attempts to understand the cultural and social transformation of the city over the centuries. As a result, this study contributes to the knowledge about the rich archaeological heritage of the city of Sinop.