Bireysel kullanıcıların açık bankacılık uygulamalarına yönelik eğilimlerinin incelenmesi
Examining the tendency of individual users towards open banking applications
Yazar: AHMET MESUT BÜYÜKSARIKULAK
Danışman: PROF. DR. BİLGE AFŞAR
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
Teknolojinin hızla gelişmesi hayatın her alanını önemli ölçüde etkilemektedir. Bu etki finans sektörünün en önemli unsuru olan bankacılık sektöründe de kendini göstermektedir. Bankalar teknolojik gelişmeleri her zaman yakından takip etmekte, ürün ve hizmetlerine bu gelişmeleri hızlı bir şekilde uygulamaktadır. Otomatik para çekme makineleri ile başlayan teknoloji kullanımı, zamanla telefon bankacılığı, internet bankacılığı, mobil bankacılık süreçlerinden geçerek son yıllara kadar gelmiştir. Son yıllarda ise ortaya çıkan ve hızlanan dijital dönüşüm ile açık bankacılık kavramı ön plana çıkmaya başlamıştır. Bu tez çalışmasının amacı da bireysel kullanıcıların açık bankacılık kullanımına ilişkin davranışsal niyetine etki eden faktörleri belirleyebilmektir. Bu doğrultuda Teknoloji Kabul Modeli referans alınmış; Teknoloji Kabul Modelinde yer alan değişkenlere yenilikçilik, öznel norm, güven ve algılanan risk değişkenleri eklenerek araştırma modeli oluşturulmuştur. 384 kişiden elde edilen verilerin analizinde Yapısal Eşitlik Modeli kullanılmıştır. Analiz sonucunda davranışsal niyet üzerinde tutum ve algılanan kullanışlılığın etkisi anlamlı iken; öznel norm ve algılanan riskin etkisi anlamlı değildir. Tutum, algılanan kullanışlılığa göre davranışsal niyet üzerinde daha büyük bir etkiye sahiptir. Algılanan kullanışlılık, güven ve öznel normun, tutum üzerindeki etkisi anlamlı; algılanan kullanım kolaylığının tutum üzerindeki etkisi anlamlı değildir. Yenilikçiliğin algılanan kullanışlılık üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı, algılanan kullanım kolaylığı üzerinde ise anlamlı etkisinin olduğu belirlenmiştir. Ortaya çıkan bu sonucun açık bankacılık uygulamalarını geliştirecek olan kuruluşlara olumlu katkı sağlaması beklenmektedir.

Abstract:
The rapid development in technology affects every area of life dramatically. This effect might as well be seen in banking which is one of the most significant sectors of finance. Banks consistently follow the technological advances closely, and instantly apply these to their products and services. The use of technology, which started with automated teller machines, has reached the modern day after going through the stages of phone banking, internet banking and mobile banking. Finally in recent years, open banking concept has started to emerge with the appearance and growth of digital transformation. The purpose of this thesis study is to be able to identify the factors which influence the behavioural intention of the individual users relating the use of open banking. With this aim, the study takes technology acceptance model as reference; and the research model is formed by adding innovation, trust and perceived risk taking variables to the ones already present in technology acceptance model. The results of the analysis has revealed that attitude and perceived usefulness have a significant effect on behavioural intention, whereas the effects of subjective norm and perceived risk are not significant. Attitude has greater influence on behavioural intention than perceived usefulness. The effects of perceived usefulness, trust and subjective norm on attitude are significant, while the effect of perceived ease of use is not. It has been determined that innovation has no significant effect on perceived usefulness; however, it has a significant effect on perceived ease of use. The results of the present study are expected to be beneficial for the institutions that are to develop open banking applications.