Karaciğer sirozunda malnütrisyon ve böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi; klasik ve yeni kuşak yöntemlerin karşılaştırmalı analizi
Evaluation of malnutrition and renal function in hepatic cirrhosis; comparison of classic and new methods
Yazar: TOLGAHAN AKCA
Danışman: PROF. DR. İNCİ SÜLEYMANLAR
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Çalışmamızda kronik karaciğer hastalarında malnütrisyon sıklığını, malnütrisyonun böbrek fonksiyonları üzerine etkilerini, kreatinin ve kreatinin klirensi gibi bilinen rutin yöntemler ile yeni kuşak yöntemlerin böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesindeki güvenilirliklerini karşılaştırmayı amaçladık.
Çalışmamız renal parankimal veya vasküler hastalığı olmayan 66 kronik karaciğer hastası ve 22 sağlıklı birey ile yapıldı. Hastalar Child- Pugh evreleme sistemine göre Child A (n:22), Child B (n:22) ve Child C (n:22) olarak üç gruba ayrıldı. Biyoelektriksel impedans analizi yöntemi ile çalışan özel bir tartı aleti kullanılarak olguların vücut ağırlıkları, vücut kitle indeksleri, vücut yağ oranları, vücut kas oranları, vücut total su yüzdeleri ve visseral yağ oranlarına bakıldı. Aynı zamanda nütrisyonel laboratuvar verileri olan albümin, prealbümin, transferrin, retinol bağlayıcı protein ve lenfosit sayısı çalışıldı. Böbrek fonksiyonun değerlendirilmesi için referans yöntem olarak çalışmadaki tüm bireylere Tc-99m DTPA ile GFH ölçümü yapıldı. BUN, kreatinin, sistatin C, beta trace protein (BTP), idrar NAG, idrar beta 2 mikroglobülin ve kreatinin klirensi değerleri bakıldı. Kreatinin ve sistatin C temelli GFH formülleri de hesaplanarak referans yöntemle karşılaştırıldı.
Hasta ve kontrol grubunun nütrisyonel klinik verilerinin karşılaştırılmasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmazken, nütrisyonel laboratuvar verileri hasta grubunda anlamlı olarak düşük saptandı. Hasta grubunda kontrol grubuna göre renal parametrelerden sistatin C ve BTP anlamlı olarak yüksek bulunurken, kreatinin klirensi ve Tc-99m DTPA ile GFH ölçümü ise anlamlı olarak düşük saptandı. Renal parametrelerle referans yöntem arasındaki ilişki incelendiğinde, sistatin C ile Tc-99m DTPA arasında yüksek korelasyon mevcuttu. Tahmini GFH formüllerinden sistatin C temelli olan CKD-EPI Cys ve CKD EPI Cys-Cr formülleri Tc-99m DTPA ile en kuvvetli korelasyon gösteren formüller olarak bulundu.
Sonuç olarak karaciğer sirozlu hastalarda kreatinin değeri normal olsa bile renal yetmezlik bulunabilmektedir. Sirozlu hastalarda böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesinde CKD EPI Cys-Cr ve CKD EPI Cys formüllerinin referans yöntem ile tutarlılıkları yüksek bulunmuştur. Bu formüllerin böbrek fonksiyonlarının izlenmesi açısından önemli ve doğru bir tanı aracı olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar kelimeler: Siroz, Malnütrisyon, Glomerüler Filtrasyon Hızı, Sistatin C

Abstract:
In our study, we aimed to investigate the prevalence of malnutrition in patients with chronic liver disease, the effects of malnutrition on renal function and compare the reliability of several methods to assess renal function such as routine methods like creatinine and creatinine clearance against new generation methods in patients with chronic liver disease.
Sixty six patients with chronic liver disease without any renal parenchymal or vascular disease and twenty two healthy controls were included in this study. Patients were divided into three groups according to Child-Pugh classification as Child A (n:22), Child B (n:22) and Child C (n:22). Patients' weights, body-mass indexes, body fat ratios, body muscle ratios, total body water ratios and visceral fat ratios were measured using a bioelectrical impedance scale. Albumin, prealbumin, transferrin, retinol binding protein and lymphocyte counts were used as nutritional laboratory measurements. All patients underwent Tc-99m DTPA renal scintigraphy to assess renal function to be used as reference. BUN, creatinine, cystatin C, beta trace protein (BTP), urinary NAG, urinary beta-2 microglobulin and creatinine clearance was compared with the reference method. Glomerular filtration rate calculations based on creatinine and cystatin C measurements were used for comparison as well.
Patient and control groups were similar on nutritional clinical data, however, nutritional laboratory measurements were significantly lower in patients with chronic liver disease. Patients had significantly higher cystatin C and BTP levels, whereas creatinine clearance and Tc-99m DTPA based glomerular filtration rate was significantly lower than control group. There was a significant correlation between cystatin C and Tc-99m DTPA scans when the reference method and other renal parameters were compared. In estimated GFR formulas, cystatin C based CKD-EPI Cys and CKD-EPI Cys-Cr formulas were found the be most significantly correlated to Tc-99m DTPA scans.
In conclusion, patients with liver failure may have renal insufficiency even if they have normal creatinine levels. In these patients, CKD EPI Cys-Cr and CKD EPI Cys formulas were found to be significantly consistent with the reference method. These formulas could be used as an important and accurate diagnostic method for renal insufficiency in patients with chronic liver failure.

Key words: Cirrhosis, Malnutrition, Glomerular Filtration Rate, Cystatin C