Acil sağlık hizmeti çalışanlarının beyaz kod uygulamalarına bakış açılarının incelenmesi: Sivas 112 örneği
Investigation of emergency health service workers' perspectives on white code applications: Sivas 112 example
Yazar: ALİME GÜL ERKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH MISIRLIOĞLU
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Kuruluşları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management

Özet:
İnsanlığın varoluşuyla beraber hastalık kavramının hayatın bir parçası olarak karşımıza çıkmaktadır. Milattan önceki dönemde geleneksel tıp yöntemleri kullanılmakta iken gelişen teknoloji ve eğitim seviyesinin gözle görülür şekilde artmasıyla bilimsel tıp yöntemleri hayata geçmişti. Sağlık hayatımızın her alanını etkilemektedir. Kişilerin yaşam kalitelerini artırmak için hükümetlerin genel politikası sağlık ve sağlık çalışanlarının üzerinden yürütülmektedir. Bir yandan halka verilen hizmetin etkinliği, kalitesi, güvenilirliği en üst düzeyde tutulmaya çalışılırken diğer yandan sağlık hizmeti sunucularından yüksek düzeyde performans, sabır ve özverili çalışmaları beklenmektedir. Verilen hizmet içi eğitimlerin sunulan sağlık hizmetinin önemi çok büyük yere sahip olsa da hizmet alıcıların da bu hizmetin yeterli düzeyde sağlanabilmesi için karşılıklı güven esasına dayalı iletişime olanak sağlaması gerekmektedir.
Dünya sağlık örgütüne (WHO) göre sağlığın tanımı; "Sağlık sadece hastalık ve sakatlığın olmayışı değil, bedence, ruhça ve sosyal yönden tam iyilik halidir." (World Health Organization (WHO), 1948) Sağlık hizmeti sunulan kişiler ve hasta yakınları, psikolojik ve sosyokültürel sebeplerden dolayı öfke kontrolü yönetimini iyi kullanamamakta, tahammül seviyesi oldukça düşmektedir. 
Acil Sağlık Hizmetleri hastanın hastaneye ulaşmadan önce ilk yardım ve acil bakımları için öncelikli olarak karşılaştıkları ilk basamak olmaktadır. Ülkemizde tek numara hizmetiyle 112'yi aradığınızda sizden ücret talep etmeden olay yerinde triyaj, ön tanı, ilk ve acil yardım hizmeti sunulmaktadır. Çoğu olayın kargaşası yaşanırken olay yerinde olmaları sebebiyle kişilerin yaşamış olduğu travmaya birebir şahit olup, çoğu zaman yaşanılan tablodaki öfke ve saldırılara da maruz kalmakta sağlık hizmeti sunucusu iken mağdur taraf olmaktadırlar.
Bilimsel yayın taramalarında, yapılan çalışmaların geneli hastane içi çalışan personelle ilgili olduğu görülmekte iken Acil Sağlık Hizmetleri çalışanları konusunda yayınlanmış tez ve makale azlığı dikkat çekmektedir. Günümüzde çeşitli kamu spotu ve reklamlarla Acil Sağlık Hizmetlerinin tanıtımı yaygınlaştırılması hedefi var olsa da konu halk açısından tam bilinç oluşturularak hareket edilmemektedir. Acil Sağlık Hizmetlerinin asıl amacı hızlı ve erken müdahaledir. Acil Servis ve 112 ekiplerinin koordinasyonu ile yürütülmesi gereken bir sistem olması gerekirken hizmet alıcılarının bilinçsiz olması nedeniyle poliklinik hizmetini yirmi dört saat alması gibi yanlış bir algı üzerinden gitmekte, hasta teslimi yapmaya çalışan 112 personelleri ile Acil Servis personeliyle de karşı karşıya gelinmektedir. 112 ekipleri hasta elemesi yapamamakta, karşılaşılan vakanın Acil Servise gitmesi gerekmediğini ifade etmesi üzerine çeşitli tartışmalar çıkmakta ve yirmi dört saat esasına göre çalışan personelin bir sonraki vakaya sanki hiçbir şey yaşamamış gibi çıkış yapması beklenmektedir. Hastane çalışma sisteminde çalışan personelin yerine takviye personelle hizmet sunumu devam ederken Acil Sağlık Hizmetlerinde mağdur personel çalışmaya devam etmektedir. Çeşitli Genelge, Yönetmelik ve Yönergelerle koruma altına alınmaya çalışılmış olsa da davalar "Devlet Memurlarına Karşı İşlenen Suçlar" kapsamına alınmamakta bireysel davalar olarak devam etmektedir. Ayrıca çeşitli kurumlarla hazırlanan protokoller uygulamada hayata geçmemektedir. Karşılaşılan olayların çoğunda sağlık personelinin de bir birey olduğu unutulmaktadır.
Beyaz Kod uygulaması hayata geçtiğinden itibaren yapılan yasa ve yönetmeliklerle sağlık çalışanlarının hukuki hakları korunmaya çalışılmaktadır. Onların çalışma hayatına devam eden her kişi gibi mesleğinin gereklerini yerine getirirken öncelikle güvenliğin sağlandığı bir ortamda çalışma hakkı vardır. 
2020 yılında başlayan Covit-19 pandemi süreciyle beraber sağlık hizmetlerinin önemi bir kez daha görülmüştür. Sağlık çalışanlarının halkın yaşamış olduğu panik ve kargaşaya rağmen yaklaşık iki yıl süren pandemi şartlarında hizmet sunumunu en yüksek performansla çalıştığı tüm mecralar tarafından gözlemlenmiştir. Olağan dışı bir durum yaşanmasına rağmen sağlık çalışanlarına şiddet olayları hızla artmış ve ölümle sonuçlanan birçok vaka yaşanmıştır. Acil Sağlık Hizmetlerinde gerekli tedbir ve önlemlerin azlığı sebebiyle şiddet olaylarına her geçen gün biri yenisi eklenmektedir.
Tez çalışmamın gerekçesi; Beyaz Kod uygulamalarının Acil Sağlık Hizmetlerinde ne kadar etkin olduğu, yaşanılan şiddet vakalarında Sağlık Bakanlığının bu uygulamasıyla çalışan personelin memnuniyet düzeyini ne kadar iyileştirdiğini ele almak, çalışma ortamının güvenliğini ortaya koymak, uygulamanın eksik yönlerinin farkındalığını artırmak amacıyla hazırlanmıştır.
Anahtar sözcükler: Beyaz Kod, Şiddet, Acil Sağlık Hizmetleri

Abstract:
With the existence of humanity, the concept of disease has been a part of life. While traditional medical methods were used in the period before Christ, scientific medical methods were put into practice with the developing technology and the noticeable increase in the level of education. Health affects every aspect of our lives. In order to improve the quality of life of individuals, the general policy of governments is carried out through health and health workers. While on the one hand, the efficiency, quality and reliability of the service provided to the public is tried to be kept at the highest level, on the other hand, high levels of performance, patience and self-sacrifice are expected from health service providers. Although in-service trainings have a great importance in the health service provided, service recipients should also enable communication based on mutual trust in order to provide this service at an adequate level.
According to the World Health Organization (WHO), the definition of health is: "Health is not only the absence of disease and infirmity, but a state of complete physical, mental and social well-being." (World Health Organization (WHO), 1948) People who are provided with health services and their relatives cannot use anger control management well due to psychological and sociocultural reasons, and the level of tolerance decreases considerably.
Emergency Health Services are the first step that patients primarily encounter for first aid and emergency care before reaching the hospital. In our country, when you call 112 with the single number service, triage, preliminary diagnosis, first and emergency aid services are provided at the scene without charging you. Since they are at the scene during the chaos of most incidents, they witness the trauma experienced by the people and are often exposed to the anger and attacks in the picture experienced, and they are the victimized party while they are the health service providers.
In scientific publication scans, it is seen that most of the studies are related to personnel working in hospitals, while the scarcity of theses and articles published on Emergency Health Services employees draws attention. Today, although there is a goal to promote Emergency Health Services with various public spots and advertisements, the issue is not acted by creating full awareness for the public. The main purpose of Emergency Health Services is rapid and early intervention. While it should be a system that should be carried out with the coordination of the Emergency Service and 112 teams, due to the lack of awareness of the service recipients, it goes through a false perception that the outpatient clinic service is available twenty-four hours a day, and 112 personnel trying to deliver patients are confronted with Emergency Service personnel. 112 teams are not able to screen patients, various discussions arise upon the statement that the case encountered does not need to go to the Emergency Department, and the personnel working on a twenty-four hour basis are expected to leave for the next case as if nothing had happened. In the hospital working system, service delivery continues with reinforcements to replace the personnel who are working, while victimized personnel continue to work in Emergency Health Services. Although various Circulars, Regulations and Directives have tried to protect them, the cases are not included in the scope of "Crimes Against Public Servants" and continue as individual cases. In addition, protocols prepared with various institutions are not implemented in practice. In most of the incidents encountered, it is forgotten that healthcare personnel are also individuals.
Since the implementation of Code White, laws and regulations have been enacted to protect the legal rights of healthcare professionals. Like every person who continues their working life, they have the right to work in an environment where security is ensured while fulfilling the requirements of their profession.
With the Covit-19 pandemic process that started in 2020, the importance of health services has been seen once again. Despite the panic and chaos experienced by the public, it has been observed by all channels that healthcare professionals worked with the highest performance in the pandemic conditions that lasted for nearly two years. Despite the extraordinary situation, incidents of violence against healthcare workers increased rapidly and there were many cases resulting in death. Due to the lack of necessary measures and precautions in Emergency Health Services, a new one is added to the incidents of violence every day.
The rationale of my thesis study; It was prepared in order to address how effective Code White applications are in Emergency Health Services, how much the Ministry of Health has improved the satisfaction level of the personnel working with this application in cases of violence, to reveal the safety of the working environment, and to raise awareness of the missing aspects of the application.
Key words: Code White, Violence, Emergency Health Services