Korneal skarlı olgularda descemet membran endotelyal keratoplasti (DMEK) cerrahisi
Descemet membrane endothelial keratoplasty (DMEK) surgery in cases with corneal scarring"
Yazar: ELİF SARI
Danışman: DOÇ. DR. BURAK TANYILDIZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Kornea = Cornea ; Korneal hastalıklar = Corneal diseases

Özet:
Amaç: Çalışmamızda korneal skarı bulunan primer endotel yetmezliği
vakalarında DMEK cerrahisinin görsel ve fonksiyonel sonuçlarını PK cerrahisi
sonuçlarıyla kıyaslayarak etkinliğini değerlendirmek amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya, cerrahi öncesi korneal skarı
olup endotel yetmezliği nedeniyle Descemet membran endotelyal keratoplasti
(DMEK) (Grup 1) veya penetran keratoplasti (PK) (Grup 2) uygulanmış olgular
alındı. Grupların cerrahi öncesi ve sonrasında 1., 3., 6., 9. ve 12. aydaki
muayenelerinde en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK) , santral kornea
kalınlığı (SKK), endotel hücre yoğunluğu (EHY), refraktif sferik ekivalan değeri
(SE) ve gelişen komplikasyonlar kaydedildi.
Bulgular: Çalışmaya 50 olgunun (27 DMEK, 23 PK) 50 gözü dâhil edilmiş
olup, DMEK grubunun %74,1'i, PK grubunun ise %65,2'si kadındı. Cerrahi öncesi
dönemde iki grubun ortalama EİDGK arasında anlamlı fark saptanmadı (DMEK:
1,71 ± 0,83 logMAR; PK: 2,17 ± 0,78 logMAR). EİDGK değerlerinde kontrol
vizitlerinde her iki grupta da giderek anlamlı bir artış gözlendi ve 12. ayda ulaşılan
EİDGK iki grupta (DMEK: 0,45 ± 0,32 logMAR; PK: 0,38 ± 0,19 logMAR) benzer
bulundu. DMEK grubunun 1. ay (-0,27 ± 1,89 D) ve 1. yıl (0,84 ± 1,92 D) ortalama
SE değerleri kıyaslandığında hiperopik kayma olduğu görülmüş olup (p;0.001), 1.
yılda ölçülen ortalama SE değeri PK grubundan (-2,40 ± 2,26 D) anlamlı olarak daha
düşük saptandı (p<0.001). Preoperatif dönemde ortalama SKK benzer olan iki
grubun, 1. yılda ölçülen ortalama SKK değerleri anlamlı olarak 553,15 ± 80,50 ve
549,35 ± 35,04 μm'a gerileyerek iki grubun değerleri benzer bulundu (p<0.001).
Ortalama donör EHY (DMEK: 2792 ± 413 hücre/mm 2 ; PK: 2724 ± 343 hücre/mm 2 )
benzer bulunan iki grubun 1. yılda ortalama EHY değerleri (1285 ± 144; 1402 ± 366
hücre/mm 2 ) arasında da fark görülmedi. DMEK grubunda stromal skarı olan 5
hastada (%18,5) greft ayrılması nedeniyle rebubbling gereksinimi olmakla beraber 1.
yılın sonunda %85 olguda korneal saydamlık elde edildi.
Sonuç: Korneada subepitelyal fibrozis ve ön stromal skarlaşmanın
görülebildiği Fuchs korneal endotelyal distrofi ve psödofakik büllöz keratopati gibi
endotel yetmezliği olgularında DMEK cerrahisiyle, PK cerrahisine sekonder görülen
yüksek astigmatizma, sütür problemleri gibi komplikasyonlardan kaçınarak tatmin
edici sonuçlar alınabilmektedir.
Anahtar kelimeler: subepitelyal fibrozis, korneal skar, descemet membran
endotelyal keratoplasti, penetran keratoplasti

Abstract:
Objective: The study aimed to evaluate the efficacy of Descemet membrane
endothelial keratoplasty (DMEK) by comparing its visual and functional outcomes
with penetrating keratoplasty (PK) in cases of primary endothelial failure with
corneal scarring.
Materials and Methods: This retrospective study included patients with
preoperative corneal scarring and endothelial failure who underwent either DMEK
(group 1) or PK (group 2). Best-corrected visual acuity (BCVA), central corneal
thickness (CCT), endothelial cell density (ECD), spherical equivalent (SE) and
postoperative complications were recorded at preoperative and postoperative months
1, 3, 6, 9 and 12.
Results: The study included 50 eyes of 50 patients (27 in the DMEK group,
23 in the PK group) with 74,1 % and 65,2% being female, respectively. Preoperative
mean BCVA showed no significant difference between the groups (DMEK: 1,71 ±
0,83 logMAR; PK: 2,17 ± 0,78 logMAR). BCVA improved significantly in both
groups during follow-up visits with comparable BCVA at 12 months (DMEK: 0,45 ±
0, 32 logMAR; PK: 0,38 ± 0,19 logMAR). In the DMEK group, a hyperopic shift
was observed between 1 month (-0,27 ± 1,89 D) and 1 year (0,84 ± 1,92 D)
(p<0.001). The mean SE value at 1 year was significantly lower in the PK group (-
2,40 ± 2,26 D) (p<0.001). Preoperative mean CCT values were similar between the
groups; however, both groups showed significant reductions by 1 year (DMEK:
553,15 ± 80,50 µm; PK: 549,35 ± 35,04 µm) with no significant difference between
them. Mean donor ECD values were comparable (DMEK: 2792 ± 413 cells/mm²;
PK: 2724±343 cells/mm²), and no significant difference in ECD was observed at 1
year (DMEK: 1285±144 cells/mm²; PK: 1402 ± 366 cells/mm²). In the DMEK
group, 5 patients (18,5%) with stromal scarring required rebubbling due to graft
detachment, but 85% achieved corneal clarity by the end of the first year.
Conclusion: In cases of endothelial failure, such as Fuchs' endothelial
corneal dystrophy and pseudophakic bullous keratopathy, which may involve
subepithelial fibrosis and anterior stromal scarring, DMEK surgery offers
satisfactory outcomes while avoiding complications like high astigmatism and
suture-related problems commonly associated with PK surgery.
Keywords: subepithelial fibrosis, corneal scar, Descemet membrane
endothelial keratoplasty, penetrating keratoplasty