Türkiye'de popülist muhafazakâr söylemin makbul vatandaş kurgusu: Muhafazakâr düşüncenin vatandaşlık söylemi üzerine bir inceleme
The fiction of ideal citizenship of the populist conservative discourse in Turkey: An analysis of citizenship discourse of conservative opinion
Yazar: DİDEM DENİZ
Danışman: DOÇ. DR. İSMET PELİN DÜNDAR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Muhafazakarlık = Conservatism ; Neo-muhafazakarlık = Neo-conservatism ; Söylem = Discourse ; Vatandaşlık = Citizenship

Özet:
Vatandaşlık sadece devlet ile birey arasındaki ilişkiyi tanımlayan bağ değildir, aynı zamanda toplumla birey arasındaki ilişkinin de önemli bir boyutunu oluşturmaktadır. Tarihsel süreç içerisinde vatandaşa atfedilen değer ve idealize edilmiş vatandaşlık, vatandaşın ?devlete olan ödev ve sorumlulukları? ile ?hak ve özgürlükleri? arasındaki denge/dengesizlik ile belirlenmiştir. Bu dengenin nasıl olması gerektiği yönünde ortaya atılan düşünceler liberal ve toplulukçu kuram üzerinden ele alınmıştır.
Devletin ideolojisi ya da egemen gücün düşüncesi, kendi devamlılığını sağlamak adına vatandaşın hak ve sorumluluklarını belirleme yoluna gitmiştir. Bu şekilde idealize edilen vatandaş tipi, gerek anayasa ve hukuki metinler gibi düzenleyici yapıdaki eserler aracılığıyla, gerek eğitim kitaplarının ve ideolojik boyut taşıyan eserlerin okullarda okutulması vasıtasıyla, gerekse diğer ideolojik aygıtlar yoluyla vatandaşa aktarılmaktadır. Gazetelerin bilgi verme ve kamusal alan tartışmalarını yayma misyonunu kaybedip devletin ya da ekonomik/ siyasal güce sahip başka bir kurumun yani kısaca egemen gücün ideolojik aygıtına dönüşmesi, bu güç tarafından idealize edilmiş makbul vatandaşlığın medya aracılığıyla yayılmasına imkan sağlamaktadır. 
Egemen gücün kendi görüş ve çıkarları doğrultusunda geliştirmiş olduğu idealize yapıyı muhafaza edip yayma isteği ile şekillenen makbul vatandaşlık tezin ana temasını oluşturmaktadır. Hem ideolojik hem de tutumsal açıdan muhafazakârlaşmış olan gazetelerin nasıl bir vatandaşı makbulleştirdiklerini saptama amacında olan bu tez muhafazakâr oldukları düşünülen Cumhuriyet, Hürriyet ve Zaman gazetelerini incelemektedir. Tez, Nisan 2007 ile Aralık 2012 tarihleri arasında ana sayfada yer alan haberler doğrultusunda bahsi geçen bu gazetelerin idealize ettiği makbul vatandaş kurgusunu incelemektedir.



Anahtar Kelimler: Makbul Vatandaşlık, Muhafazakârlık, Neo-Muhafazakârlık, Söylem, Vatandaşlık

Abstract:
Citizenship is not only a bond that defines the relationship between the state and the individual, but also constitutes a significant dimension of the relationship between society and the individual. The value attributed to the citizen and the idealized notion of citizenship have been determined throughout history with the balance/unbalance between the citizen?s ?obligations and responsibilities towards the state? and his ?rights and freedoms?. The thoughts introduced so far about how this balance should be have been discussed from the perspective of liberal and communitarian theory. 
State ideology or the judgment of the dominant power has always sought to determine the rights and responsibilities of citizens in order to sustain their own existence. The ideal type of citizenship shaped in this manner is transferred to the citizen either through regulatory works such as the constitution and legal texts, or education books and ideological works assigned in schools, as well as other ideological apparatuses. When newspapers lose their mission of giving information and communicating public debates, and turn into ideological apparatuses of the state or another institution holding the economic/political power, i.e. the dominant power; the ideal type of citizenship idealized by this power is propagated via the media. 
Ideal citizenship shaped by the dominant power?s will to conserve and spread the idealized structure developed in line with its own notion and interests constitutes the main theme of this thesis. In this respect, this thesis aims to determine the type of citizenship propagated by Cumhuriyet, Hürriyet and Zaman which are considered to have become conservative in terms of both ideology and attitude. The thesis focuses on the analysis of the construction of ideal citizenship idealized by the above mentioned newspapers through front page news published between April 2007 and December 2012.




Key Words: Ideal Citizenship, Conservatism, Neo-Conservatism, Discourse, Citizenship