Plasental toksik metal ve iz element düzeyleri
Placental toxic metals and trace elements levels
Yazar: ÖZTAN ÖZGÜR
Danışman: PROF. DR. GÜLAY KURTAY
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Atomik soğurma spektrometri = Atomic absorption spectrometry ; Bakır = Copper ; Kadmiyum = Cadmium ; Kurşun = Lead ; Plasenta = Placenta ; Çinko = Zinc

Özet:
Toksik metaller plasental iz elementlerle hormon ve enzimlerin üretimi, salıverilmesi ile besin maddeleri ve atıkların taşınması ile bunlara bağlı olarak hücrelerin büyümesi ve fötusun gelişmesi ile etkileşirler. Plasenta sadece fötusun gereksinim duyduğu besinleri sağlamakla kalmayıp aynı zamanda toksik metallerinde aralarında bulunduğu birçok ksenobiyotiğin fötal dolaşıma geçmesini engeller. Kadmiyum ve kurşun çevrede çok bulunan metaller olduğundan besinler, su ve diğer maruziyet yolları ile alınarak vücudun iz element dengesini etkiler ve sağlık sorunlarına neden olur. Bu nedenle plasentadaki metal düzeyleri fötal maruziyetin belirlenmesi yanında aynı bölgede yaşayan bireylerin çevresel maruziyetinin de biyogöstergesi olarak kabul edilmektedir.Bu çalışmada Ankara ve çevresinde yaşayan annelerin plasentalarında kadmiyum, kurşun, çinko ve bakır düzeyleri ölçülmüştür. Çalışma kapsamındaki 18'i sigara içmekte olan 81 annenin doğum yaşı, gebelik öyküsü yaşam şekilleri ile ilgili bilgiler alınmıştır. Plasenta örnekleri, altı farklı bölgeden eşit miktarda alınarak birleştirilmiş ve mikrodalga fırında nitrik asitle yakılmıştır. Kadmiyum ve kurşun konsantrasyonları grafit fırınlı atomik absorbsiyon spektrometrede, çinko ve bakır ise alevli atomik absorbsiyon spektrometrede ölçülmüştür. Plasentalardaki ortalama kurşun düzeyleri 11.03±1.13 ppb, kadmiyum düzeyleri 34.27±1.87 ppb, çinko düzeyleri 3.89±0.16 ppm, ve bakır düzeyleri 23.14±1.35 ppm olarak bulunmuştur. Sigara içen annelere ait plasentalarda içmeyenlerinkine göre kadmiyum ve kurşun düzeyleri anlamlı şekilde (p<0.05) yüksek bulunurken, çinko ve bakır düzeylerinde bir etki görülmemiştir. Plasental kadmiyum ve kurşun düzeyleri anne yaşıyla anlamlı şekilde artmaktadır (p<0.05).Bu çalışma sonucunda Ankara'nın endüstriyel bir şehir olmamasına karşın bireylerin toksik metallere maruziyetinin ve plasentalarında toplanmanın sözkonusu olduğu ancak bunun bebeklerin sağlığı ile ilgili belirlenebilen bir olumsuzluğa neden olmadığı sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Bakır, Çinko, Kurşun, Kadmiyum, Plasenta, AAS

Abstract:
Toxic metals may interfere with placental trace elements and functions such as production and release of hormones and enzymes, transportation of nutrients and waste products, cellular growth and maturation of fetus. The placenta not only provides nutritional elements that the fetus needs but also it prevents entrance of most of the xenobiotics including toxic metals into fetal blood vessels. Both cadmium and lead are ubiquitous in the environment, and exposure through food and water as well as occupational sources can disturb the homeostasis of trace elements in the body, causing disease. For this reason, metal levels measured in the placenta determines fetal exposure, and at the same time it can be considered as a biomarker of environmental exposure of the people living in a certain area.This study has been carried out on cadmium, lead, zinc, and copper levels in human placenta of mothers living in Ankara district. Among the 81 mothers included in the study, 18 were smokers, their age, parity, gestational age, pregnancy history, and lifestyle data were obtained by questionnaire interview. Placenta samples were taken from 6 different lobuli and mixed, then samples were ignited in microwave oven with nitric acid before the analysis. Lead and cadmium concentrations were determined by Graphite Furnace Atomic Absorption Spectrometry, copper and zinc concentrations were determined by Flame Atomic Absorption Spectrometry. Average lead level in placental tissue was found as 11.03±1.13 ppb, cadmium was found as 34.27±1.87 ppb, zinc was found as 3.89±0.16 ppm, and copper was found as 23.14±1.35 ppm. Smokers had significantly higher cadmium and lead concentrations in placenta (p<0.05) than non-smokers, but there is no smoking impact on the zinc and copper levels in the placental tissues. Placental cadmium and lead concentrations significantly increased with gestational age (p<0.05). In conclusion, eventhough Ankara is not an industrial region, there is environmental exposure to toxic metals when considering the metal accumulations in placenta. On the otherhand, Any negative effects on baby health was observed.Key Words: Copper, Zinc, Lead, Cadmium, Placenta, AAS