Duygusal zeka ve duygusal zekanın gelişimine katkıda bulunan etkenler
Emotional intelligence and factors contributing to the development of emotional intelligence
Yazar: FİRDEVS MABOÇOĞLU
Danışman: Y.DOÇ.DR. ÖZNUR ÖZDOĞAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Duygusal zeka; kendini tanıma, duygularını idare edebilme ve başkalarınıanlayarak dengeli ve uyumlu bir yaşam sürebilme yeteneklerini tanımlayan birkavramdır.Psikoloji alanındaki araştırmalarda, duygularımızın zeka üzerindeki etkisi1980'lere kadar dikkate alınmıyordu. H. Gardner, 1983 yılında yayınlanan?Frames of Mind? adlı eseriyle, IQ tarzı düşünmeye karşı bir mücadelebaşlatmıştır. Bu kavramın şöhret olması, ancak 1995'de psikoloji alanındadoktoralı gazeteci-yazar Daniel Goleman'ın "Duygusal Zekâ" kitabını yayınlamasıile olmuştur.D. Goleman, Salovey'in, H. Gardner'in kişisel zeka yetenekleri kavramınıkendisi duygusal zeka kavramının içine katmış ve bu yetenekleri beş başlık altındatoplamıştır. Duygusal zeka yeteneklerini şöyle sıralayabiliriz; özbilinç, duygularıidare edebilmek, kendini harekete geçirmek, başkalarının duygularını anlamak(empati) ve ilişkileri yürütebilmekIQ ve duygusal zeka birbirine karşıt değil, birbirinden ayrı yetilerdir.Duygusal zeka IQ'ya bir alternatif değil, sadece bir ilavedir.Doğuştan gelen zemin müsait ise çok kolay bir şekilde duygusal zekaarttırılabilir. Özellikle aile ortamı ve anne babanın kişilik özellikleri de duygusalzekanın gelişiminde önemlidir.Duygusal zekanın gelişimiyle ilgili şimdiye kadar yapılan araştırmalarda,değerlerin ve ruhsallığın, duygusal zekanın gelişimi açısından önemi gözardıedilmiştir. Bu tezde; değerlerin, özellikle dinsel değerler ve ruhsallığın duygusalzekayı geliştirdiğini ortaya koymaya çalıştık. Ancak duygusal zekanın gelişiminietkileyen diğer faktörleri de (aile, çevre vd.) ele aldık.

Abstract:
The term emotional intelligence defines the abilities of leading a harmonicand balanced life through knowledge of self, control of emotions, andunderstanding of others.The influences of our emotions on intelligence were ignored inpsychological studies until the 1980?s. With the publication of H. Gardner?s book"Frames of Mind" in 1983, a campaign against an understanding based on IQwas started. The term became famous, however, in 1995 with the publication of?Emotional Intelligence? by the journalist and writer Daniel Goleman, who has aPh.D in psychology.D. Goleman integrated Salovey?s and H. Gardner?s idea of personalintelligence abilities into his concept of emotional intelligence and collected theseunder five categories. We can list the abilities based on emotional intelligence asfollows: Self-knowledge, control of emotions, self-motivation, understandingothers (empathy), and maintaining relationships.IQ and emotional intelligence do not oppose each other; they are mentalpowers independent from each other. Emotional intelligence is not an alternativeto IQ, it is only complementary.Especially family life and parents? traits are important in the developmentof emotional intelligence.However, so far studies on the development of emotional intelligence havedisregarded the importance of values and of mental health with regards to thedevelopment of emotional intelligence. In this thesis we have shown thatemotional intelligence is developed by values, especially religious values and byspritual. However we also have looked at other factors contributing to thedevelopment of emotional intelligence (such as family, environment, etc.).