Uluslararası sözleşmeler ve yargı kararları ışığında Türk iş hukukunda toplu eylem hakkı
The right of collective action in Turkisch labor law in accordance with international conventions and judicial decisions
Yazar: BÜŞRA CANSU SAYGINER
Danışman: PROF. DR. MEHMET MÜJDAD ŞAKAR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Eylem = Action ; Grev = Strike ; Grev hakkı = Strike right ; Toplu eylem hakkı = Right of collective action ; Türk iş hukuku = Turkish labor law ; Uluslararası sözleşmeler = International conventions ; Yargı kararları = Judicial decisions ; İş hukuku = Labour law

Özet:
İfade özgürlüğünün İş Hukukundaki kollektif görünümü biçimi, demokratik
toplum olmanın bir gereği olarak kabulü gereken bir insan hakkı olan toplu eylem hakkı,
işçilerin ekonomik, sosyal ve çalışma menfaatlerini ilgilendiren durumlara karşı
kullandıkları bir direnme hakkıdır. İlk olarak Avrupa Sosyal Şartı'nın, Türkiye tarafından
çekince konulmuş 6. maddesinde " grev de dahil toplu eylem hakkı" denilmek suretiyle
üst bir kavram niteliğinde olduğu vurgulanarak ifade bulmuştur. Sendikal hakların
bütünselliği ilkesi gereği, toplu eylem hakkı işçilere tanınmadan, işçilerin menfaatlerinin
tam anlamıyla korunacağından söz etmek mümkün olmayacaktır. Toplu eylem hakkı
işçilere özgü bir hak olarak düşünülse de, Avrupa Sosyal Şartı düzenlemesinden
işverenlerin de toplu eylem hakkı olduğu, işverenlerin toplu eylem hakkını lokavt olarak
kullandığı ifade edilmektedir. Hukuki temelleri uluslararası normlar, denetim ve yargı
organı kararları olan toplu eylem hakkı, Türk İş hukukunda, Anayasa m.90/5
düzenlemesiyle iç hukukla çatışma halinde olan uluslararası hukukun esas alınmasının
emredilmesi sebebiyle, Yargıtay kararlarıyla yakın zamanda kabul edilmeye başlanmıştır.
Çalışmamızda toplu eylem hakkı, uluslararası normlar ve kararlarla Türk iç hukukundaki
düzenlemeler kıyaslanarak, yargı kararları ışığında ele alınmaktadır.

Abstract:
The collective view of freedom of expression in Labor Law, right of collective
action which should be recognized as a necessity of being a democratic society, is a right
of resistance used by workers against situations that concern their economic, social and
work interests. First of all, in the 6th article of the European Social Charter, in which
Turkey made a reservation, it has been emphasized that it is a superior concept by saying
"collective action right including strike". Due to the principle of the integrity of union
rights, it will not be possible to talk about the full protection of the interests of workers
without the right to collective action. Although collective action right is considered as a
right specific to workers, It is stated in the regulation of the European Social Charter that
employers also have the right to collective action and employers use the collective action
right as a lockout. The right to collective action, whose legal foundations are international
norms, inspection and judicial decisions, has been recently started to be accepted with the
decisions of the Supreme Court, due to the order in Turkish labor law to be based on
international law, which is in conflict with domestic law (with the regulation art.90/5 of
the Constitution). In our study, the collective action right is discussed in the light of
judicial decisions by comparing international norms and decisions with the regulations in
Turkish domestic law