Laparotomi uygulanan jinekoloji operasyonlarında minimal ve yüksek akım anestezi uygulamasının optik sinir çapı üzerine etkisi
Effect of minimal and high flow anesthesia on optic nerve diameter in gynecology operations with laparotomy
Yazar: ANIL ONUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL ERKAN SAYAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Jinekoloji = Gynecology ; Laparotomi = Laparotomy ; Optik sinir = Optic nerve ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Çalışmamızda laparotomi uygulanan jinekolojik operasyonlarda minimal ve yüksek akım anestezi tekniklerinin perioperatif dönemde ölçülen ekspiryum/inspiryum oksijen ve karbondioksit fraksiyonu değerlerinde ve hemodinamik parametrelerde oluşturabileceği değişikliklerin optik sinir çapına olan etkisini ultrasonografi (USG) ile ölçmeyi amaçladık.
Materyal Metod: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde kadın hastalıkları ve doğum kliniğinde laparotomi yöntemiyle jinekolojik cerrahi geçiren 18-65 yaş arası, 80 hasta prospektif olarak değerlendirildi. Genel anestezi yönetiminde 2 lt/dk yüksek akım ve 0,5 lt/dk minimal akım olmak üzere iki farklı taze gaz akımı uygulanmış olan bu 80 olgu; uygulanan taze gaz akımı miktarına göre iki farklı grupta değerlendirildi. Tüm hastalara volüm kontrol modda mekanik ventilasyon uygulandı. Rutin anestezi yönetimimizde çalışmaya dahil edilen hastalar kapalı zarf tekniği ile rastgele 2 gruba ayrıldı; Grup 1 (n=40) operasyon süresince 2 lt/dk %50 oksijen (O2) - %50 hava ve desfluran ile minimum alveolar konsantrasyon (MAC) 1.1 olacak şekilde yüksek akım anestezi altında opere oldu. Grup 2 (n=40) anestezi idamesinde 2 lt/dk %50 O2 - %50 hava ve desfluran ile 10 -15 dk devam edilip MAC 1.1 olduktan sonra 0.5 lt/dk %50-60 O2 - %40-50 hava ve desfluran ile minimal akıma geçildi. Cerrahi bitimine 10 dk kala 2 lt/dk %50 O2 - %50 hava ile yüksek akıma geçildi. Hastaların ameliyat öncesi ve ameliyat boyunca belirlenen zaman aralıklarında ( T0: Uyanıkken, T1: İndüksiyon sonrası yüksek taze gaz akımı 10.dk, T2: İnhalasyon anestezisi 30.dk, T3: İnhalasyon anestezisi 60.dk, T4: İnhalasyon anestezisi 90.dk, T5: Ekstübasyon öncesi ) kalp atım hızı (KAH), sistolik kan basıncı (SKB), diyastolik kan basıncı (DKB), ortalama kan basıncı (OKB), periferik oksijen satürasyonu (SpO2), ekspiryum sonu karbondioksit basıncı (EtCO2), ekspiriyum sonu pozitif basınç (PEEP), hava yolu tepe basıncı (PEAK), MAC, inspire edilen oksijen fraksiyonu (FiO2) ve sol-sağ optik sinir çapı (OSÇ) ölçümleri kaydedildi.

Bulgular: Yüksek akım grubu 40 ve minimal akım grubu 40 olmak üzere 80 hasta değerlendirmeye alındı. Yüksek ve minimal akım grupları demografik özellikler, ASA ve anestezik süresi açısından benzer bulunmuştur. KAH'daki 30., 40., 50., 60. dakikalarda düşüşler minimal akım grubunda daha fazla bulunmuştur. İki grubun OKB değişimleri ölçüm zamanlarında birbirine benzerdir. SpO2 ölçümleri de normal sınırlardadır. Yüksek akım grubunda MAC değerleri cerrahi boyunca ilk 10 dk da ölçülen dışında minimal akım grubuna göre daha yüksek bulunmuştur. MAC değerinin en yüksek olduğu yüksek akım grubu 60.dk ve minimal akım grubu 10. dk'da OSÇ ile ters yönlü zayıf düzeyde anlamlı korelasyon bulunmuştur. PEAK ve  OSÇ değerleri açısından gruplar arasında anlamlı fark görülmemiştir. Her iki grupta da sol ve sağ OSÇ ölçümlerinin 60. dak. EtCO2 ile pozitif yönlü ancak zayıf düzeyde anlamlı ilişki gösterdiği saptanmıştır. Minimal akım grubunun FiO2 ölçümleri yüksek akım grubuna göre son ölçüm zamanı dışında tüm zaman dilimlerinde daha düşük bulunmuştur. Hiçbir ölçümde FiO2 %32'nin altına düşmemiştir. Hastalarda perioperatif  ve uyanma odasındaki komplikasyonlar benzer olup gruplar arasında farklılık görülmemiştir.
Sonuç: Çalışmamızda minimal akım anestezi uygulamasının hemodinamik değişiklikler, perioperatif komplikasyonlar, FiO2, EtCO2, SpO2 açısından en az yüksek akım anestezisi kadar güvenli olduğu sonucuna varılmıştır. FiO2 değerleri minimal akım grubunda neredeyse tüm zaman dilimlerinde düşük seyretse de intrakranial alanın noninvaziv monitorizasyon yöntemi olarak son zamanlarda popüler olan OSÇ ölçümünde yüksek akım grubuyla benzer sonuçlar bulunması minimal akım güvenilirliği açısından destekleyici niteliktedir. Minimal akım anestezisinin etkinliği ve güvenilirliği ile ilgili hala pekçok çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Minimal akım anestezi, ultrasonografi,  optik sinir çapı

Abstract:
Effect of Minimal and High Flow Anesthesia on Optic Nerve Diameter in Gynecology Operations with Laparotomy
Objective: In our study, we aimed to evaluate the effects of changes in the expiratory/inspiratory oxygen and carbondioxide fraction values and hemodynamic parameters measured in the perioperative stage, which may be caused by minimal and high flow anesthesia techniques in gynecology operations with laparotomy, on optic nerve diameter by ultrasonography.
Material and Methods: 80 patients aged between 18-65 years, who underwent gynecological surgery with laparotomy technique in the University of Health Science Bursa Yuksek Ihtisas Training and Research Hospital, department of gynecology and obstetrics were evaluated prospectively. These 80 patients, who underwent two different fresh gas flows, 2 L/min high flow and 0.5 L/min minimal flow, under general anesthesia management, were evaluated in two distinct groups according to the amount of fresh gas flow applied. Mechanical ventilation in volume control mode was provided to all patients. Patients included in the study with our routine anesthesia management were randomly divided into two groups via closed envelope technique; Group 1 (n = 40) was operated under high flow anesthesia with a minimum alveolar concentration of 1.1 with 50% oxygen - 50% air and desflurane at 2 L/min during the operation. In Group 2 (n = 40), anesthesia maintenance was continued with 50% O2 - 50% air and desflurane at 2 L/min for 10-15 min and after MAC being 1.1, minimal flow was started with 50-60% O2 - 40-50% air and desflurane at 0.5 L/min. High flow was started with 50% O2 - 50% air at 2 L/min 10 minutes before the end of the operation. Measurements of heart rate, systolic blood pressure, diastolic blood pressure, mean blood pressure, peripheral oxygen saturation, end-tidal carbon dioxide pressure, positive end-expiratory pressure, peak inspiratory pressure, MAC, inspired oxygen fraction and left-right optic nerve diameter of the patients were recorded before and after the operation in determined time intervals (T0: awake, T1: High fresh gas flow after induction 10 min, T2: Inhalation anesthesia 30 min, T3: Inhalation anesthesia 60 min, T4: Inhalation anesthesia 90 min, T5: pre-extubation).
Results: 80 patients, 40 in the high flow group and 40 in the minimal flow group were included in the study. High and minimal flow groups were found to be similar in terms of demographic characteristics, ASA and anesthetic duration. Decreases in HR at 30, 40, 50, 60 minutes were found to be higher in the minimal flow group. Changes in MBP of both groups were similar at the measurement times. SpO2 measurements were also within normal limits. In the high flow group, MAC values were found to be higher than the minimal flow group except for the first 10 minutes during surgery. A weakly significant inverse correlation was found in OND of the high flow group at 60 min where MAC value is the highest and the minimal flow group at 10 min. There was no significant difference between the groups in terms of PEAK and OND values. It was found that in both groups, left and right OND measurements showed a positive but weakly significant correlation with EtCO2 at 60 min. The FiO2 measurements of the minimal flow group were found to be lower than the high flow group in all time periods except the last measurement time. FiO2 values were not fall below 32% in any measurement. The perioperative and recovery room complications in the patients were similar and there was no difference between the groups.
Conclusion: In our study, it was concluded that minimal flow anesthesia application was as safe as high flow anesthesia in terms of hemodynamic changes, perioperative complications, FiO2, EtCO2, SpO2. Although FiO2 values were low in the minimal flow group in almost all time periods, the fact of finding the same results with the high flow group in OND measurement, which is recently popular as a noninvasive monitoring method of the intracranial area, is supportive in terms of minimal flow reliability. Many studies are still needed regarding the efficacy and safety of minimal flow anesthesia.
Keywords: Minimal flow anesthesia, ultrasonography, optic nerve diameter