Multipl skleroz ve Parkinson hastalarında neopterin düzeyi ve kinürenin yolağını inflamasyon ve nörodejenerasyon üzerine etkisi
The effects of neopterin levels and the kynurenine pathway on inflammatory and neurodegeneration in Multiple sclerosis and Parkinson's disease
Yazar: İRFAN YAVAŞ
Danışman: PROF. DR. MERYEM ASLI TUNCER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Nörolojik Bilimler ve Psikiyatri Ana Bilim Dalı / İleri Nörolojik Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Santral sinir sisteminin iki kronik nörolojik hastalığı olan multıpl skleroz ve Parkinson hastalığının patogenezinde inflamasyon ve nörodejenerasyon yer almaktadır. Pteridin ve kinürenin yolağının inflamasyon ve nörodejenerasyondaki rolünü değerlendirmek amacıyla yaptığımız bu çalışmada Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi nöroloji kliniğine başvuran hastalar arasından, çalışmaya dahil olma kriterlerini karşılayanlardan onam alınarak üç grup oluşturulmuştur. 37 multıple skleroz, 29 Parkinson hastası ve 21 kontrolden oluşan üç grup çalışılmıştır. Multıple skleroz grubu kendi içinde primer progresif, sekonder progresif, relapsing remitting ve naif multıple skleroz hastaları olarak alt gruplara ayrılmıştır. Parkinson grubu ise idiopatik olanlar, GBA mutasyonu ve PARKN mutasyonu olanlar şeklinde alt gruplara ayrılmıştır. İdrarda neopterin, yüksek basınçlı sıvı kromatografi tekniğiyle, serum örneklerinde neopterin, triptofan, kinürenin, kinolinik asit ve kinürenik asit düzeyleri ise enzim aracılıklı immünosorban assay yöntemi ile değerlendirilmiştir. Bakılan metabolitlerde grublar arasında anlamı bir fark bulunmamıştır. Multıple skleroz hastalığında hastalık özürlülük oranı ile serum kinürenin/triptofan oranı arasında anlamlı korelasyon olduğu bu oranın idrar neopterin düzeyi ile doğru orantılı olduğu görülmüştür. Multıpl skleroz grubunda hastalık özürlülük oranı ile kinolinik asit düzeyi arasında da negatif yönde ilişki bulunmuştur. Parkinson hastalığı riskini etkileyen parametreler arasında kinürenin/triptofan ve neopterin düzeyi anlamlı bulunmuştur. Parkinson grubunda hoehn yahr evresi ile triptofan arasında negatif ilişki olduğu gösterilirken idrar neopterin düzeyi ile yaş arasında negatif, serum kinürenik asit ve kinolinik asit düzeyi arasında pozitif yönde korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Her iki hastalıkta ortak olarak kinürenin/triptofan oranı anlamlı olarak ilişkili çıkmıştır.

Abstract:
Inflammation and neurodegeneration are involved in the pathogenesis of two chronic neurological diseases of the central nervous system, multiple sclerosis and Parkinson's disease. In this study, which we conducted to evaluate the role of pteridine and kynurenine pathway in inflammation and neurodegeneration, three groups were formed among the patients who applied to the neurology clinic of Hacettepe University Faculty of Medicine, by obtaining consent from those who met the inclusion criteria for the study. Three groups of 37 multiple sclerosis, 29 Parkinson's patients and 21 controls were studied. The multiple sclerosis group is subdivided into primary progressive, secondary progressive, relapsing remitting and naive multiple sclerosis patients. The Parkinson group is divided into subgroups as idiopathic, GBA mutation and PARKN mutation. Neopterin in urine was evaluated by high pressure liquid chromatography technique, and neopterin, tryptophan, kynurenine, quinolinic acid and kynurenic acid levels in serum samples were evaluated by enzyme-mediated immunosorbent assay method. There was no significant difference between the groups in the metabolites examined. It has been observed that there is a significant correlation between the disease disability rate and the serum kynurenine/tryptophan ratio in multiple sclerosis disease, and this rate is directly proportional to the urinary neopterin level. In the multiple sclerosis group, a negative correlation was found between the rate of disease disability and the level of quinolinic acid. Among the parameters affecting the risk of Parkinson's disease, the ratio of kynurenine/tryptophan and neopterin were found to be significant. While it was shown that there was a significant correlation between hoehn yahr scale and tryptophan in the Parkinson group, a negative correlation was found between urinary neopterin level and age, and a positive correlation between serum kynurenic acid and quinolinic acid levels.