Matematik kaygısını gidermeye yönelik etkinliklerin diskalkuli riskli çocukların matematik performansına, matematik kaygısına ve çalışma belleğine etkisi
The effect of activities designed to remove mathematics anxiety on the mathematics performance, mathematics anxiety and working memory of children at risk of dyscalculia
Yazar: İHSAN SÖYLEMEZ
Danışman: PROF. DR. LEVENT AKGÜN ; DOÇ. DR. YILMAZ MUTLU
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Diskalkuli olan çocuklar, genel zeka düzeyleri akranları ile eşit olmasına rağmen, sayı kavramını anlama konusunda belirgin zorluklar yaşarlar. Standart matematik testlerinde, yaş, zeka ve eğitim düzeyleri dikkate alındığında, bu çocukların matematik performansı tipik gelişim gösteren akranlarından yaklaşık iki yıl geri kalmaktadır. Ayrıca, yüksek matematik kaygısı bu çocukların karakteristik özelliklerinden biridir ve bu durum, onların çalışma belleği performansının da akranlarına göre yaklaşık bir yıl geri olmasına neden olmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışma, diskalkuli riski taşıyan çocukların matematik performansını, matematik kaygısını ve çalışma belleğini iyileştirmeyi hedefleyen, literatüre dayalı bir müdahale yönteminin etkililiğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Yöntem: Diskalkuli riskli ilkokul öğrencileri ile gerçekleştirilen bu çalışmada ön test/son test ve kalıcılık testini içeren tek denekli yarı deneysel tasarımlardan, denekler arası çoklu yoklama deseni kullanılmıştır. Araştırmada, ilkokul üçüncü sınıf düzeyinde eğitim alan dört kız ve iki erkek öğrenci yer almıştır. Diskalkuli riski taşıyan öğrencilerin tespitinde, matematik başarı testi sonuçlarının alt %10'luk dilimde olması kriter olarak belirlenmiştir. Bu kriteri karşılayan öğrencilere Raven Zeka Testi uygulanmıştır. Test sonuçlarına dayanarak seçilen sekiz öğrenci hakkında, sınıf öğretmenleri ve Öğrenci Tanıma Formu üzerinden ek bilgiler toplanmıştır. Okuma yazma veya sağlık problemleri bulunan iki öğrenci çalışmanın dışında tutulmuştur. Geri kalan altı öğrenciye matematik kaygısını azaltmaya yönelik etkinlikler uygulanmıştır. Araştırmanın verileri, Matematik Başarı Testi, Matematik Kaygı Ölçeği, Çalışma Belleği Ölçeği ve Kazanım Testleri kullanılarak toplanmıştır.
Bulgular: Matematik kaygısı ölçeğiyle ilgili bulgular, beş öğrencinin matematik kaygı seviyelerinde düşüş olduğunu, bir öğrencinin ise kaygı seviyesinde bir değişiklik olmadığını göstermiştir. Matematik başarı testi sonuçlarına göre, altı öğrencinin de puanlarında artış gözlemlenmiştir. Çalışma belleği ölçeğine ilişkin sonuçlarda, dört öğrencinin çalışma belleği kapasitesinde iyileşme saptanırken, iki öğrencinin performansında herhangi bir değişiklik tespit edilmemiştir.
Sonuçlar: Araştırmadan elde edilen bulgular, matematik kaygısını azaltmaya yönelik müdahale yönteminin, öğrencilerin matematik kaygısı, matematik performansı ve çalışma belleği kapasitesi üzerinde genel olarak olumlu bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bulgular, matematik kaygısını gidermeye yönelik etkinliklerin, çocukların kaygı düzeylerini düşürmekle kalmayıp, aynı zamanda matematik performanslarını ve çalışma belleği kapasitelerini de iyileştirdiğini göstermektedir.

Abstract:
Purpose: Children with dyscalculia have significant difficulties in understanding the concept of numbers, even though their general intelligence level is equal to their peers. When age, intelligence and education levels are taken into account on standardized mathematics tests, the mathematics performance of these children is approximately two years behind their typically developing peers. In addition, high math anxiety is one of the characteristic features of these children, causing their working memory performance to be approximately one year behind their peers. In this context, this study aims to evaluate the effectiveness of a literature-based intervention method that aims to improve the mathematics performance, mathematics anxiety and working memory of children at risk of dyscalculia.
Method: In this study conducted with primary school students at risk of dyscalculia, an inter-subject multiple probe design, one of the single-subject quasi-experimental designs including pre-test/post-test and retention test, was used. Four female and two male students studying at the third-grade level of primary school participated in the study. In identifying students at risk of dyscalculia, the criterion was determined to be in the bottom 10% of their mathematics achievement test results. Raven Intelligence Test was applied to students who met this criterion. Additional information was collected about the eight students selected based on the test results, through their classroom teachers and the Student Identification Form. Two students with literacy or health problems were excluded from the study. Activities to reduce mathematics anxiety were applied to the remaining six students. The study data were collected using the Mathematics Achievement Test, Mathematics Anxiety Scale, Working Memory Scale, and Attainment Tests.
Findings: Findings regarding the mathematics anxiety scale showed that there was a decrease in the mathematics anxiety levels of five students, while there was no change in the anxiety level of one student. According to the mathematics achievement test results, an increase in the scores of all six students was observed. In the results regarding the working memory scale, an improvement was detected in the working memory capacity of four students, while no change was detected in the performance of two students.
Conclusions: Findings from the study reveal that the intervention method to reduce mathematics anxiety has a generally positive effect on students' mathematics anxiety, mathematics performance, and working memory capacity. These findings show that activities aimed at relieving math anxiety not only reduce children's anxiety levels but also improve their math performance and working memory capacity.