Konut ve çatılı işyeri kira sözleşmelerinde kira bedelinin belirlenmesi ve arabuluculuk yoluyla çözümü
Determination of the rental price in residential and roofed workplace lease agreements and solution through mediation
Yazar: TUBA BABAOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKKI MERT DOĞU
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kira = Rent ; Kira bedeli = Rental price ; Kira sözleşmesi = Lease agrement ; Kiralık işyeri = Rental workplace ; Kiralık konut = Rental housing ; Konut = Dwelling house ; İşyeri = Work place

Özet:
Kişilerin en temel gereksinimleri olan barınma veya çalışma ihtiyaçlarını karşılayabilmek için bir konut veya bir işyeri edinmeleri zaruridir. Ancak ekonomik koşullar her zaman kişilerin ihtiyaç duydukları konut veya işyerinin mülkiyetini edinmelerine izin vermez. Bu sebepten ihtiyaç duyulan konut veya işyeri kiralama yöntemi ile edinilir. Kira sözleşmesi kullanma ve yararlanma amacı güden sözleşmelerin en başında gelir. Konut ve çatılı işyeri kira sözleşmesi uygulamada en sık karşılaşılan kira sözleşmesi türüdür. 
Konut ve çatılı işyeri kira sözleşmesinin esaslı unsurlarından biri kira bedelidir. Kira bedeli sözleşmenin kurulması sırasında taraflarca özgürce belirlenebilir. Sözleşmenin uzayan dönemlerinde uygulanacak kira bedellerinin belirlenmesine ise belirli sınırlamalar getirilmiştir. Konut ve çatılı işyeri kira sözleşmesinde kira bedelinin belirlenmesi Türk Borçlar Kanunu m. 344 hükmünde düzenlenmiştir. 
Kiracı ve kiraya verenin kira bedeline ilişkin yaşadıkları uyuşmazlıklara uygulamada sıkça karşılaşılmaktadır. Bu uyuşmazlıkların yargı yolu ile çözümü baki olmakla birlikte, tarafların iradesi doğrultusunda arabuluculuk ile çözümü de mümkündür. 
Çalışmada kira bedelinin belirlenmesi, kira bedelinin belirlenmesine getirilen sınırlamalar, Türk Borçlar Kanunu'na 7409 Sayılı Kanun ile eklenen ve yeni bir düzenleme olan Geçici Madde 1 detaylı olarak incelenmektedir. Bununla birlikte kira bedelinin belirlenmesi uyuşmazlığının arabuluculuk sürecinde çözümü, Türk Borçlar Kanunu'nda öngörülen sınırlamaların arabuluculuk anlaşması bakımından değerlendirilmesi yapılarak incelenmektedir.

Abstract:
It is essential for people to acquire a residence or a workplace to meet their most basic needs, which are their housing or work needs. However, economic conditions do not always allow people to acquire the property of the residence or workplace they need. For this reason, the required housing or workplace is obtained by the leasing method. Rental contract is one of the most important contracts that aim to use and benefit. Housing and roofed workplace rental agreement is the most common type of rental agreement in practice.
One of the essential elements of the residential and roofed workplace rental agreement is the rental price. The rental price can be freely determined by the parties at the time the contract is concluded. Certain restrictions have been imposed on the determination of the rental prices to be applied during the extended periods of the contract. The determination of the rental price in the residential and roofed workplace rental agreement is regulated in article 344 of the Turkish Code of Obligations.
Disputes between the tenant and the lessor regarding the rental price are frequently encountered in practice. Although resolving these disputes through the judiciary is perpetual, it is also possible to resolve them through mediation in line with the parties' will.
In this study, the determination of the rental price, the limitations imposed on the determination of the rental price, and Temporary Article 1, a new regulation added to the Turkish Code of Obligations with Law No. 7409, are examined in detail. In addition, the resolution of the dispute regarding the determination of the rental price in the mediation process is examined by evaluating the limitations stipulated in the Turkish Code of Obligations in terms of the mediation agreement.