Sürdürülebilir mimarlık çerçevesinde bir tasarım yöntemi: Demontaja uygun tasarım -DUT
A design method in the context of sustainable architecture: Design for disassembly - DFD
Yazar: YEŞİM ÇİLOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BİRGÜL ÇOLAKOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Ortamında Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İnşaat endüstrisi diğer tüm endüstrilerden daha fazla enerji tüketmektedir. Her yıl milyonlarca ton yapım ve yıkım atığı, kontrolsüz bir şekilde doğaya terk edilmekte ve onarılması güç çevre sorunlarına neden olmaktadır. Sürdürülebilirlik, devam edebilme kapasitesidir. İnşaat ve mimarlık alanında, geleneksel tasarım ve yapım yöntemleri sürdürülemez niteliktedir. Demontaja Uygun Tasarım (DUT), sürdürülebilirliğe katkıda bulunacak bir tasarım yöntemi olarak ortaya çıkmaktadır. Mimaride DUT, bir binanın yaşam döngüsü süresince geçireceği tüm aşamaların, erken tasarım evresinde planlanmasını gerektirir. Bu sayede, bina bileşenleri, alt bileşenleri, malzemeleri, hatta binanın tümü ikinci bir yaşam şansına sahip olabilecektir. DUT, yeni malzeme tüketimini ve atıkları azaltmayı, olumsuz çevre etkilerinden kaçınmayı, binaların yaşam sürelerinin arttırılmasını ve yaşam süresi sona eren binaların yeni binalar için malzeme stoğu olmasını amaçlamaktadır. DUT, yıkıma karşı alternatif bir yöntemdir.DUT, geleneksel inşaat süreçlerine ilave olarak yaşam sonu senaryolarını da içerdiğinden daha titiz bir planlama ve kontrol gerektirmektedir. Yapısı itibarıyla, bir çok bileşenden meydana gelen, çok katmanlı, çok sayıda katılımcının dahil olduğu tasarım ve inşaat süreçlerinin kontrolü, ancak sistematik bir yaklaşımla mümkün olabilmektedir. Bu sistematik yaklaşım, Yapı Bilgi Sistemleri (YBS)'nin DUT'a entegre edilmesi ile mümkün olabilir. YBS bir binanın yaşam döngüsü boyunca türetilen tüm bilgilerinin, sistematik olarak bir arada tutulduğu, bütünleşik bir süreçtir. Proje üzerinde çalışan tüm profesyonellerin eşzamanlı olarak çalışmalarına imkan tanıyan YBS, disiplinlerarası koordinasyon sağlamaktadır. Değişikliklerinin veritabanında işlenerek anında tüm projeye yansıtılması, zaman ve kaynak israfına neden olan hataları önlemektedir. DUT'un en önemli savlarından biri olan sürdürülebilirliğe ulaşmada süreç kontrolunün sağlanması bakımından YBS kullanımı çok büyük avantaj sağlamaktadır.Bu tezin amacı DUT yönteminin mimari çevrelerde kabul görmesi ve yaygınlaşması için rehber niteliğinde bir yayın hazırlamaktır.

Abstract:
Construction industry consumes more energy than any other sector. Every year million tons of construction and demolition waste are being dumped and are leading to environmental problems which are difficult to restore. Sustainability is the capacity to endure. In the construction and architecture area, conventional methods of design and construction are unsustainable. Design for Disassembly (DfD) arises as a method that contributes sustainability. In architectural area, DfD requires planning life cycle of a building in the early stage of design. Thus, building assemblies, sub-assemblies, materials, even the whole building could have a chance of second life. DfD aims to reduce new mateial consumption and waste amounts, to avoid negative environmental impacts, to increase the lifespan of buildings and to be a material stock for buildings which have come to the end of their lifespans. DfD is an alternative methode versus demolition.In addition to conventional construction processes, DfD requires more careful and meticulous design and control because it also involves end of life scenarios. Since it is composed of numerous constituents, has a lot of levels and involves numerous participants, control of the design and construction processes can only be possible with a systematic approach. This systematic approach can be possible by integrating Building Information Modelling (BIM) into DfD. BIM is an integrated process in which all the information generated during the life cycle of a building is gathered sistematically. BIM provides interdisciplinary coordination by enabling all the professionals to work concurently. Revisions which are processed in the database are simoultaneously corrected and this prevents errors which cause delays and source wastage. As one of the most important arguments of DfD; reaching sustainability by the aid of BIM has many advantages to provide control of processThe aim of the thesis is to prepare a guide which will help DfD to gain recognition and become a widespread method in the area of architecture.