Olay yeri incelemelerinde bulunan sakızdan alkol analizi ve değerlendirilmesi
Evaluation of alcohol in chewing gum found in crime scene
Yazar: EMİRHAN DEMİRAY
Danışman: PROF. DR. ALİ RIZA TÜMER
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Alkol içme = Alcohol drinking ; Alkoller = Alcohols ; Kan = Blood ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Olay yeri inceleme = Crime scene experts ; Sakız = Chewing gum ; Tükürük = Saliva

Özet:
Adli olaya karışan bir kişinin olay sırasında alkollü olup olmadığının tespiti adli tıp uygulamalarında sıklıkla karşılaşılan ve güncelliğini en çok koruyan konuların başında gelmektedir. Bir kişinin alkollü olup olmadığının tespitinde kan, tükürük, idrar ve saç gibi materyaller halihazırda kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında alkollü bir kişinin çiğnediği sakızdan alkol tespiti ile geçmişe yönelik kan ve tükürük alkol miktarının tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 21 erişkin ve sağlıklı gönüllü, alkol miktarı 1 g/kg olacak şekilde alkollü içeceği 15 dakika içerisinde tüketmiş ve belirli zaman aralıklarında kan, tükürük, idrar ve çiğnedikleri sakızlar analiz için alınmıştır. Örnekler alınır alınmaz analiz için hazırlanmış, aynı gün analiz edilmeye çalışılmış, aynı gün analiz edilemeyen örnekler +4 °C'de en fazla 1 gün saklanmış ve sonrasında analiz edilmiştir. Alkol tespiti için Headspace-Gaz Kromatografisi cihazı kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda 1.,2, 4., 6., ve 8. saatlerde sakızdan alkol tespiti yapılabildiği, 2. saat hariç olmak üzere tüm bu saatlerde sakızdaki alkol miktarları ile aynı saatlerdeki kan ve tükürük alkol miktarlarının korele olduğu bu korelasyon kullanılarak sakızdaki alkol miktarından kan ve tükürükteki alkol miktarının tespit edilebileceği gösterilmiştir. Alanında ilk olan bu çalışma ile olay yerinde bulunan ya da olay yerinde mevcut olan kişilerden elde edilen sakızın da alkol analizinde alternatif bir numune olarak kullanılabileceği, sakızdan geçmişe dönük kan ve tükürük alkol seviyelerinin tahmin edilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Determining whether a person involved in a forensic incident was under the influence of alcohol is one of the most frequently encountered and up-to-date issues in forensic medicine practice. Biologic materials such as blood, saliva, urine and hair are already used to determine whether a person has consumed alcohol or not. In this thesis, it is aimed to predict the amount of alcohol in blood and saliva by means of detecting alcohol in the chewing gum of a person who recently consumed alcohol. 21 adult and healthy volunteers enrolled in the study, consumed 1 g/kg amount of alcoholic beverage within 15 minutes and then blood, saliva, urine and chewed gum were taken for analysis at certain time intervals. Once taken, samples were prepared for analysis, most of which were analyzed on the same day, and the samples that could not be analyzed on the same day were stored at +4 °C with a maximum delay of 1 day and then analyzed. Headspace-Gas Chromatography device was used for alcohol detection. As a result of the analysis, came out the potential for detection of alcohol in the chewing gum at the 1st, 2nd, 4th, 6th, and 8th hours. The amounts of alcohol in the chewing gum were correlated with the amounts of alcohol in blood and saliva, except for the 2nd hour. It is revealed that the amount of alcohol in blood and saliva could be predicted by means of the amount of alcohol in the chewing gum. This premier study unveils that chewing gum found at a crime scene, or a chewing gum collected from an individual present at a crime scene can be used as alternative sample for alcohol analysis, and that the level of blood and saliva alcohol can be predicted retrospectively using the chewing gum.