Sema Kaygusuz'un eserlerine feminist eleştiri merkezli bir yaklaşım
A feminist criticism centered approach to the works of Sema Kaygusuz
Yazar: İLKNUR GÖRÜR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA APAYDIN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ekofeminizm = Ecofeminism ; Feminist Eleştiri Kuramı = Feminist Criticism Theory ; Feminizm = Feminism ; Kaygusuz, Sema = Kaygusuz, Sema

Özet:
18.yüzyılın sonları ile 19.yüzyılın başlarında ortaya çıkan feminizm ataerkil gelenek içinde kadınlara yönelik bu cinsiyetçi sömürü ve baskıyı ortadan kaldırmayı amaçlayan bir harekettir. Feminizm kadını tahakküm altına alan bu baskı mekanizmalarından kurtulmak için kadının kamusal ve özel alandaki yerini görünür kılma için mücadelesi vermiştir. Feminist eleştiri ise ataerkil gelenek içindeki erkek egemen ideolojilerin, cinsiyetçiliğin yazı üslubunda da görünür hale geldiğini, eril dilin edebiyat eserlerine de yansıdığını ve kadınların aşağılandığını, hor görüldüğünü belirtir. Bu sebeple feminist eleştiri edebiyat yapıtlarında kadınlara karşı olan erkek egemen kodları ortaya çıkarmayı amaçlar.
Bu çalışmada, Türk edebiyatının güçlü kalemlerinden Sema Kaygusuz'un eserleri feminist eleştiri yöntemiyle incelenmiştir. Feminist eleştirel yaklaşımla incelenen eserlerde feminist unsurlar ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Sema Kaygusuz'un eserlerinde eril zihniyetin kadına biçtiği rolleri, kadının doğayla olan yakın ilişkisini, heteronormativitenin koyduğu normların dışında kalan bireylere karşı gelişen homofobik, saldırgan tutumu, dilde var olan cinsiyetçi üslubun kadınlar üzerindeki olumsuz etkilerini feminist bir yaklaşımla irdelediği görülmüştür.

Abstract:
Feminism, which emerged at the end of the 18th century and the beginning of the 19th century, is briefly a movement that aims to eliminate the sexist exploitation and oppression of women who are oppressed, ignored and seen as a secondary species within the patriarchal milieu. It bears significant importance as it eliminates and expresses these negativities towards women who are under male hegemony in terms of creating a more just and livable society for everyone. This movement have been reflected in literature as a theory of feminist criticism. Feminist criticism, on the other hand, states that male-dominated ideologies and sexism in the patriarchal milieu have also become visible in the writing style, the masculine language is also reflected in literary works, and women are humiliated and despised through language. For this reason, feminist criticism aims to reveal male-dominated codes against women in literary works.
In this study, the works of Sema Kaygusuz, one of the valuable pen of Turkish literature, have been analyzed with the feminist criticism method. Feminist aspects have been tried to be revealed in the studied works within the scope of feminist criticism theory. It has been ascertained that Sema Kaygusuz 's works examines the roles that the masculine mentality assigns to women, the close relationship of women with nature, the homophobic and aggressive attitude that develops against individuals outside the norms set by heteronormativity, and the negative effects of the sexist style in language on women within a feminist framework.