Lojistik performans ile uluslararası ticaret arasındaki ilişki ve ülkelerin rekabet güçlerine etkisi: Kavramsal bir model önerisi
The relationship between logistics performance and international trade and its effect on countries' competitiveness: A conceptual model proposal
Yazar: SUZAN OĞUZ
Danışman: PROF. DR. FAHRİYE MERDİVENCİ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ulaşım = Transportation
Dizin: Lojistik = Logistics ; Lojistik performans endeksi = Logistics performance index ; Performans analizi = Performance analysis ; Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Uluslararası rekabet = International competition ; Uluslararası ticaret = International trade ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Yol analizi = Path analysis

Özet:
Uluslararası ticaret, ekonomik büyümeyi yönlendirdiği, verimliliği artırdığı, yenilikçiliği ve teknolojik ilerlemeyi teşvik etmeye yardımcı olduğu için küresel ekonomide kritik bir rol oynamaktadır. Dünya ticaretindeki gelişim ve büyümeye paralel olarak lojistik hizmetler de giderek önem kazanmaktadır. Güçlü lojistik sistemler, ürünlerin ve insanların verimli bir şekilde taşınması için gerekli olmakla birlikte bir ekonominin genel işleyişi için zorunluluk haline gelmiştir. Ülkeler ve işletmeler lojistik performanslarını güçlendirerek ülke içine yatırım çekmekte, ürünlerini geliştirmekte, yenilik yapmakta ve ihracat rakamlarını artırarak dünya piyasasında söz sahibi olmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, lojistik performans ile uluslararası ticaret arasındaki ilişkiyi ve ülkelerin rekabet gücüne etkisini ülkelerdeki doğrudan yabancı yatırım ve patent aracılık rolleri ile incelemektir. Bu kapsamda OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü) ve seçilmiş 6 Asya ülkesinin 2010, 2012, 2014, 2016 ve 2018 yıllarına ait verileri kullanılarak Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) ile analiz yapılmıştır. Lojistik performansın uluslararası ticaret ve küresel rekabet gücü üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerini incelemek üzere bir model önerisi sunularak YEM yol analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda lojistik performansın uluslararası ticaret ve küresel rekabet gücü üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca çalışmanın bulguları, doğrudan yabancı yatırımların lojistik performans ile uluslararası ticaret ve küresel rekabet gücü arasındaki ilişkide, patentlerin ise lojistik performans ile uluslararası ticaret arasındaki ilişkide kabul edilen modelin yol analizi sonuçlarıyla uygun bir şekilde aracılık ettiğini göstermektedir.
Küresel pazarlarda lojistik hizmetler, maliyet, güvenilirlik, zamanında teslim ve müşteri memnuniyeti açılarından ülkelerin ticaret performansını etkilemekte, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını ülkeye çekmekte ve teknolojik yenilikler sağlayarak ülkelere rekabet gücü kazandırmada önem arz etmektedir.

Abstract:
International trade plays a critical role in the global economy as it drives economic growth, increases productivity, and helps stimulate innovation and technological progress. In parallel with the development and growth in world trade, logistics services are also gaining importance. While strong logistics systems are essential for the efficient transport of goods and people, they have become imperative for the overall functioning of an economy. Countries and businesses strengthen their logistics performance, attract investments, develop their products, innovate and have a say in the world market by increasing their export figures.
The aim of this study is to examine the relationship between logistics performance and international trade and the effect of countries on competitiveness, with foreign direct investment and patent intermediation roles in countries. In this context, the OECD (Organization for Economic Cooperation and Development) and 6 selected Asian countries were analyzed with Structural Equation Modeling (SEM) using data from 2010, 2012, 2014, 2016 and 2018. In order to examine the direct and indirect effects of logistics performance on international trade and global competitiveness, a model proposal was presented and SEM path analysis was performed. As a result of the analysis, it was concluded that logistics performance has a positive and significant effect on international trade and global competitiveness. In addition, the findings of the study show that foreign direct investments mediate the relationship between logistics performance, international trade and global competitiveness, and patents mediate the relationship between logistics performance and international trade in a manner appropriate with the results of the path analysis.
In global markets, logistics services affect the trade performance of countries in terms of cost, reliability, on-time delivery and customer satisfaction, attract foreign direct investments to the country, and provide competitiveness to countries by providing technological innovations.