Obsesif kompulsif bozukluğu olan hastalarda içselleştirilmiş damgalanma ve sosyal işlevsellik düzeyine etkisi
The effect of internalized stigma and social functioning level in patients with obsessive compulsive disorder
Yazar: GÜLŞAH BAYAR
Danışman: PROF. DR. SELMA DOĞAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Kendini damgalama = Self stigmatization ; Obsessif davranış = Obsessive behavior ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Toplumsal etkileşim = Social interaction

Özet:
Bu çalışma ile Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) tanısı alan hastalarda içselleştirilmiş damgalanma düzeyini belirlemek, hastaların bireysel ve hastalık özellikleri yönünden içselleştirilmiş damgalanma düzeyindeki farklılıkları belirlemek, içselleştirilmiş damgalanmanın sosyal işlevsellik düzeyine etkisini ortaya koymak amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. 
       Çalışmanın örneklemini, İstanbul'da bulunan büyük bir Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Hastanesi' nde izlenen OKB tanısı almış toplam 80 hasta oluşturmuştur. Veriler Şubat-Haziran 2019 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmada; çalışmaya katılan bireylere Tanıtıcı Bilgi Formu, Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği (RHİDÖ) ve Sosyal İşlevsellik Ölçeği (SİÖ) uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzde, T-testi, Tek yönlü (One way) Anova testi ve ileri analiz için Scheffe testi kullanılmıştır. İki değişken arasındaki ilişkinin belirlenmesinde Pearson Korelasyon analizi ve iki değişken arasındaki neden sonuç ilişkisini belirlemek için lineer regresyon analizi kullanılmıştır.  
       Araştırmaya katılan hastaların; %37,5'inin hafif, %31,2'sinin orta ve %22,5'inin ciddi düzeyde içselleştirilmiş damgalanma yaşadıkları belirlenmiştir. RHİDÖ genel puan ortalaması x̄: 76,163±17,839 olarak ortanın üzerinde bulunmuştur. Hastalardan 41 yaş ve üzeri, ilköğretim mezunu, gelir düzeyi düşük olanlar ile altı yıl ve daha fazla süredir hasta olup, daha önce hastanede yatmış olanların RHİDÖ puan ortalaması diğerlerinden yüksek bulunmuştur. Hastaların SİÖ genel puan ortalaması x̄: 99,800±36,681 olarak orta düzeyin altında bulunmuştur. Hastaların Sosyal İşlevsellik toplam puanı ile İçselleştirilmiş Damgalanma toplam puanları arasında negatif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=-0,622; p<0.05). İçselleştirilmiş damgalanmanın hastaların sosyal işlevselliğine etkisini belirlemek amacıyla yapılan regresyon analizi sonunda, içselleştirilmiş damgalanmanın ve sosyal işlevsellik üzerinde negatif yönde anlamlı etkisi olduğu bulunmuştur (F=46,003; p=0,000). 
       Sonuç olarak; Obsesif Kompulsif Bozukluğu olan hastalarda içselleştirilmiş damgalanma düzeyi yüksek olup, içselleştirilmiş damgalanma hastaların sosyal işlevsellik düzeyini olumsuz yönde etkilediği söylenebilir. Buna bağlı olarak hastaların sosyal işlevselliklerini artırmak için içselleştirilmiş damgalanmayı azaltmaya yönelik önlemler alınmalıdır.

Abstract:
This study,was,carried out descriptively in order to determine the level of internalized stigmatization in patients diagnosed with Obsessive,Compulsive Disorder (OCD), to determine the differences in the level of internalized stigmatization in terms of individual and disease characteristics of patients, and to demonstrate the effect of internalized stigmatization on the level of social functionality.
       The sample of the study,consisted of a total of 80 patients diagnosed with OCD, who were followed up at a large Mental Health and Neurological Diseases Hospital in Istanbul. The data were collected between February and June 2019. In the study; The Sociodemographic Data Form, Internalized Stigma of Mental Illness Scale and Social Functioning Scale were applied to the individuals who participated in the study. Percentage, T-test, One-way Anova test and Scheffe test were used for further analysis. Pearson Correlation analysis was used to determine the relationship between the two variables and linear regression analysis was used to determine the cause and effect relationship between the two variables.
        Patients participating in,the research; It was determined that 37.5% of patients experienced mild stigmatization, 31.2% moderate stigmatization and 22.5% experienced severe internalized stigmatization. The overall mean score of the patients with Internalized Stigma of Mental Illness Scale was found to be above the middle as x̄: 76,163 ± 17,839. Patients aged 41 and over, primary school graduates, those with low income levels, and patients who have been in hospital for six years ore more, had a higher mean score on the Internalized Stigma of Mental Illness Scale than the others. The overall mean score of the patients with Social Functioning Scale was found to be under the middle as  x̄: 99,800 ± 36,681. A negative correlation was found between the Social Functionality total score of the patients and the Internalized Stigma total scores  (r =-0,622;p <0.05). As a result of the regression analysis performed between the internalized stigmatization level and the social functionality level, a negative correlation was found between internalized stigmatization and social functionality (F= 46,003; p=0,000). 
       As a result; It has been found that the internalized stigmatization level is high in patients with Obsessive Compulsive Disorder and the internalized stigmatization negatively affects the social functionality level of the patients. Accordingly, measures should be taken to reduce internalized stigmatization in order to increase the social functionality of patients.