Koroner arter hastalığı tanısı alan hastalarda MMP-1 (-1607 1G/2G), MMP-2 (-1306 C/T), MMP-3 (-1171 5a/6a) gen varyasyonları ve serum demir, bakır, çinko düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between MMP-1 (-1607 1G/2G), MMP-2 (-1306 C/T), MMP-3 (-1171 5A/6A) gene variations and serum iron, copper, zinc levels in patients diagnosed with coronary artery disease
Yazar: ESRA ERGİN
Danışman: DOÇ. DR. ARZU AY
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyofizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyofizik = Biophysics
Dizin: Genetik varyasyon = Genetic variation

Özet:
"Koroner arter hastalığı tanısı alan hastalarda MMP-1 (-1607 1G/2G), MMP-2 (-1306 C/T),
MMP-3 (-1171 5A/6A) gen varyasyonları ve serum demir, bakır, çinko düzeyleri arasındaki
ilişkinin incelenmesi", Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyofizik Anabilim
Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Edirne, 2024.
Giriş ve Amaç: Koroner Arter Hastalığı (KAH), tüm dünyada hem çevresel hem de genetik
etkiler sebebiyle, her yıl binlerce erişkini etkileyen ve en sık görülen hastalıklardan biridir.
Hastalığın patolojisini anlamak adına bu gen varyasyonlarının belirlenmesi oldukça
önemlidir. KAH riski taşıyan kişilerde erken tanı için, gen varyasyonları ile eser elementleri
birlikte değerlendirerek klinik açıdan önlemler alınmasına önemli katkılar sağlayabileceği
düşünülmektedir. Çalışmamızda; KAH tanısı alan hastalarda MMP-1 (-1607 1G/2G), MMP-
2 (-1306 C/T), MMP-3 (-1171 5A/6A) gen varyasyonları ve serum demir (Fe), bakır (Cu),
çinko (Zn) düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi ve KAH'a sebep olabileceği düşünülen
olası risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya, 110 KAH hastası ve 110 kontrol grubu dahil edilerek,
periferik venöz kandan elde edilen DNA örneklerinden gen varyasyonları genotip dağılımları
polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) ve restriksiyon fragment uzunluk polimorfizmi yöntemleri
uygulanarak genetik yatkınlık saptandı. Serum eser element ölçümleri için titrisol standart
solüsyonundan çözeltiler hazırlandı. Her elemente uygun hava-asetilen gaz karışımı Atomik
Absorbsiyon Spektrofotometresi'ne (Shimadzu AA-6800) standart çözeltiler verilerek
elementlerin konsantrasyon-kalibrasyon grafikleri çizildi. Her grubun serum örneklerinden
Fe, Cu ve Zn düzeyleri belirlendi.
Bulgular: Koroner arter hastalığı tanısı almış bireyler grubu ve sağlıklı kontrol grubu
arasında, MMP-1 (-1607 1G/2G) gen varyasyonu hasta grubunda 2G/2G daha yüksek
bulunurken kontrol grubunda 1G/2G daha yüksek, MMP-2 (-1306 C/T) gen varyasyonu hasta
grubunda TT genotipi daha yüksek bulunurken kontrol gubunda CC genotipinin daha yüksek
olduğu, MMP-3 (-1171 5A/6A) hasta grubunda 5A/6A genotipinin kontrol grubuna göre daha
yüksek, kontrol grubunda 5A/5A genotipinin daha yüksek olduğu bulundu. MMP-1 (-1607
1G/2G), MMP-2 (-1306 C/T), MMP-3 (-1171 5A/6A) gen varyasyonlarının genotip
dağılımları ile serum Fe, Cu, Zn düzeyleri ve Cu/Zn oranı istatiksel olarak
değerlendirildiğinde; MMP-3 (-1171 5A/6A) gen varyasyonlarının 5A/6A-6A/6A
genotipleriyle serum Zn düzeyleri arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmamızda sonuç olarak; KAH tanısı almış olan hasta grubu için, diabetes
mellitus, hipertansiyon, kolesterol ve sigara kullanımı hastalık için risk faktörleri
olabileceklerini, MMP-1 (-1607 1G/2G) gen varyasyonunun 2G/2G, MMP-2 (-1306 C/T) gen
varyasyonunun TT ve MMP-3 (-1171 5A/6A) gen varyasyonunun 5A/5A genotiplerini
taşıyan bireylerin KAH'a yakalanma olasılığının daha yüksek olabileceğini, serum Fe, Cu, Zn
düzeyleri ve Cu/Zn oranının KAH'da takip edilmesi gereken değerler olabileceğini, MMP-3
(-1171 5A/6A) gen varyasyonunun 5A/6A-6A/6A genotiplerinin Zn ile birlikte
değerlendirilerek klinik açıdan KAH riski taşıyan kişilerde hastalığa yakalanmadan gerekli
önlemlerin alınmasına katkı sağlayabileceğini, KAH riski taşıyan bireylerde, hastalık ortaya
çıkmadan önce gen varyasyonları ve eser elementleri bir arada değerlendirmenin, klinik
açıdan önleyici tedbirler alınmasına önemli katkılar sağlayabileceğini ifade edebiliriz.
Anahtar kelimeler: Koroner arter hastalığı, MMP-1 (-1607 1G/2G), MMP-2 (-1306 C/T),
MMP-3 (-1171 5A/6A) gen varyasyonları, eser elementler.
Destekleyen Kurum: Bu çalışma, Trakya Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi
tarafından desteklenmiştir. Proje No: 2023/41

Abstract:
"The relationship between MMP-1 (-1607 1G/2G), MMP-2 (-1306 C/T), MMP-3 (-1171
5A/6A) gene variations and serum iron, copper, zinc levels in patients diagnosed with
coronary artery disease", Trakya University, Institute of Health Science, Biophysics
Department, Master Thesis, Edirne, 2024.
Background and Aim: Coronary Artery Disease (CAD) is one of the most common diseases
that affects thousands of adults every year due to both environmental and genetic influences
all over the world. It is very important to identify these gene variations in order to understand
the pathology of the disease. It is thought that evaluating gene variations and trace elements
together can make significant contributions to taking clinical precautions for early diagnosis
in people at risk of CAD. In our study; examining the relationship between MMP-1 (-1607
1G/2G), MMP-2 (-1306 C/T), MMP-3 (-1171 5A/6A) gene variations and serum iron (Fe),
copper (Cu), zinc (Zn) levels in patients diagnosed with CAD and It was aimed to determine
possible risk factors that are thought to cause CAD.
Material and Methods: 110 CAD patients and 110 control groups were included in the
study, and genetic predisposition was determined by applying gene variations, genotype
distributions, polymerase chain reaction (PCR) and restriction fragment length polymorphism
methods from DNA samples obtained from peripheral venous blood. For serum trace element
measurements, solutions were prepared from titrisol standard solution. Concentrationcalibration
graphs of the elements were drawn by applying standard solutions to the Atomic
Absorption Spectrophotometer (Shimadzu AA-6800) with air-acetylene gas mixture suitable
for each element. Fe, Cu and Zn levels were determined in the serum samples of each group.
Results: Between the group of individuals diagnosed with coronary artery disease and the
healthy control group, the MMP-1 (-1607 1G/2G) gene variation was found to be 2G/2G
higher in the patient group, while 1G/2G was higher in the control group and MMP-2 (-1306
C/T) ) gene variation, while the TT genotype was found to be higher in the patient group, the
CC genotype was found to be higher in the control group, the 5A/6A genotype was found to
be higher in the MMP-3 (-1171 5A/6A) patient group than the control group, and the 5A/5A
genotype was found to be higher in the control group. Genotype distributions of MMP-1 (-
1607 1G/2G), MMP-2 (-1306 C/T), MMP-3 (-1171 5A/6A) gene variations and statistical data on serum Fe, Cu, Zn levels and Cu/Zn ratio. When evaluated as; A statistically
significant difference was found between the 5A/6A-6A/6A genotypes of MMP-3 (-1171
5A/6A) gene variations and serum Zn levels.
Conclusion: As a result of our study; For the patient group diagnosed with CAD, diabetes
mellitus, hypertension, cholesterol and smoking may be risk factors for the disease, MMP-1 (-
1607 1G/2G) gene variation 2G/2G, MMP-2 (-1306 C/T) gene variation. Individuals carrying
TT variation and MMP-3 (-1171 5A/6A) gene variation 5A/5A genotypes may be more likely
to develop CAD, and serum Fe, Cu, Zn levels and Cu/Zn ratio may be values that should be
monitored in CAD, 5A/6A-6A/6A genotypes of MMP-3 (-1171 5A/6A) gene variation can be
evaluated together with Zn and may contribute to taking the necessary precautions before the
disease occurs in individuals at clinical risk of CAD. We can state that evaluating these and
trace elements together can make significant contributions to taking clinical preventive
measures.
Keywords: Coronary artery disease, MMP-1 (-1607 1G/2G), MMP-2 (-1306 C/T), MMP-3
(-1171 5A/6A) gene variations, trace elements.
Financial Support: The study was supported by the Coordinatorship of Scientific Research
Projects of Trakya University. Project No: 2023/41