Aytül Akal'ın çocuk romanlarının söz varlığı açısından incelenmesi
Examining Aytül Akal's children's novels in terms of vocabulary
Yazar: MERVE AY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UMAY ÇAKIR
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Roman = Novel ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Uncu Akal, Aytül = Uncu Akal, Aytül ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Dil, toplumların geçmiş ile geleceklerini birbirine bağlayan bir köprü, yazılı ve sözlü kültürün taşıyıcısı ve aynası, insanoğlunun duygu ve düşüncelerini ifade etme ihtiyacını gideren önemli bir vasıtadır. Bireylerin kendini doğru ifade etmesinde, çevresiyle sağlıklı ilişkiler kurmasında en önemli faktör ana dilidir. Ana dilini iyi kullanabilen bireyler toplumla da sağlıklı iletişim kurarlar. Ana dilini iyi kullanmak, dilin gramerini, telaffuzunu doğru bilmek ve uygulamakla birlikte bireyin kişisel sözcük dağarcığının zengin olması ile de mümkündür. Dil felsefesine önemli katkıları bulunan Ludwing Wittgenstein'ın da dediği gibi, "Dilimin sınırları dünyamın sınırlarıdır." 
Kişisel sözcük dağarcığını geliştirmek için başta "okuma" eylemi olmak üzere eğitimciler tarafından pek çok teklif sıralanmaktadır. Ancak sıralanan bütün tekliflerin hayata geçirileceği iki yer okul ve ailedir. Okul ve aile öğrencinin sözcük dağarcığının gelişmesi için kitap okuma alışkanlığını ona kazandırmakla birlikte aynı zamanda hangi kitapları okuyacağı konusunda da bilinçli olmalıdır. Seçilen kitaplarda geçen deyimler, atasözleri vb. dil kullanımlarının öğrencinin sözcük dağarcığını geliştirmesine katkıda bulunup bulunmayacağına dikkat etmeli, buna göre kitaplar seçmelidir. Özellikle de okul yaşantısında bireylerin kelime hazineleri/söz varlıklarını geliştirmesinde Türkçe dersine büyük görev düşmektedir. Gerek Türkçe ders kitapları gerekse öğrencilere önerilen okuma kaynaklarının söz varlığı açısından zengin olmaları gerekmektedir. Yapılan araştırmalar da Türkiye'de ortaokulu bitiren çocukların sözcük dağarcığının diğer ülkelerde anaokulunu bitiren çocukların söz dağarcığıyla sayısal eşitliğe sahip olduğunu göstermektedir. Bu durum onlara okutulan ders kitaplarının da sınırlı bir söz varlığıyla yazıldığı anlamına gelmektedir. Bütün bu sebeplerden dolayı söz varlığı ile ilgili güncel durum tespiti yapan daha çok araştırma yapılmalı; öğrencilerin ders kitapları, bu kitapların içindeki okuma parçaları, evde ve okulda okutulan hikâye, roman vb. edebiyat ürünlerinin seçimi onların gelişim düzeylerine göre sözcük dağarcıklarını geliştirebilecekleri yönde yapılmalıdır.
Bu çalışmada bir çocuk edebiyatı yazarı olan Aytül Akal'ın Süper Gazeteciler Serisi'nden seçilen Süper Gazeteciler 1 ve Süper Gazeteciler 2 Parktaki Esrar adlı çocuk romanlarının söz varlığı argo ve kaba sözler, atasözleri, deyimler, doldurma sözler, ikilemeler, kalıp sözler, lakaplar, terimler, yabancı sözcükler başlıkları altında doküman analizi yoluyla incelendi. Serinin Türkçe öğretiminde söz varlığını geliştirici materyal olarak kullanılabilir olup olmadığı konusu sayısal veriler ve içerik analiziyle yorumlandı. Çalışmada bir çocuk edebiyatı yazarının çocuk romanı serisinin söz varlığı ortaya konularak söz konusu yazarın eserlerinin öğrencilerin söz varlığına katkıda bulunup bulunmayacağının tespit edilmesi hedeflendi.

Anahtar Kelimeler: Aytül Akal, çocuk edebiyatı, sözcük dağarcığı, Süper Gazeteciler

Abstract:
Language is a bridge that connects the past and future of societies, the bearer and mirror of the written and verbal culture, and an important means that satisfies the need for human being to express their feelings and thoughts. The most important factor for individuals to express themselves correctly and to establish healthy relationships with their environment is their native language. İndividuals who can use their native language well establish a healthy communication with the society. Using the native language well means knowing and applying the grammar and pronunciation of the language correctly, as well as having a rich personel vocabulary. As Ludwing Wittgenstein said, who made important contributions to the philosophy of language, "The limits of my language are the limits of my world." 
Many proposals are listed by educators, especially the act of "reading", to improve personal vocabulary. However, the two places where all the listed proposals will be implemented are school and family. The school and the family should be aware of which books to read, as well as gaining the habit of reading books for the development of the student's vocabulary. Idioms, proverbs etc. İn selected books. Should pay attention to whether their use of language will contribute to the development of the student's vocabulary and select books accordingly. Especially in school life, the Turkish lesson has a great role in improving the vocabulary/ vocabulary of individuals. Both Turkish textbooks and reading resources suggested to students should be rich in vocabulary. Research in other countries of the kindergarten children who finish secondary school graduates in Turkey with the children's vocabulary shows that have numerical equality. This means that the textbooks that are taught to them are also written with a limited vocabulary. For all these reasons, more research should be done to determine the current status of vocabulary, students textbooks, the readings in these books, stories, novels etc. used at home and at school. The selection of literary products should be made in a way that they can improve their vocabulary according to their level of development.
 In this study, the vocabulary of the childrens novels Super Journalists 1 and Super Journalists 2 selected from the Super Journalists Series of Aytül Akal, a childrens literature writer, were slang and vulgar words, proverbs, idioms, stuffed word, dilemmas, phrases, nicknames, the terms were analyzed under the headings of foreign word through document analysis. The issue of whether the series can be used as a material to improve vocabulary in Turkish teaching was interpreted with numerical data and content analysis. In the study, it was aimed to determine whether the works of the writer in question would contribute to the vocabulary of the students by presenting the vocabulary of a childrens novel series of a childrens literature writer.

Keywords: Aytül Akal, Super Journalists, childrens literature, vocabulary