Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara iletişim becerilerinin öğretiminde özel eğitim öğretmenlerine sunulan meslektaş koçluğu paketinin etkililiği
Effectiveness of the peer coaching intervention package presented to special education teachers in teaching communication skills to children with ASD
Yazar: AHMET ALPEREN YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. VEYSEL AKSOY
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran koçluğu = Peer coaching ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu çalışmada araştırmacı tarafından meslektaş koçlarına (MK) sunulan Meslektaş Koçluğu Mesleki Gelişim Paketi'nin (MKMGP) MK'lerin koçluk uygulama becerilerini öğrenmeleri sürdürmeleri ve genellemeleri üzerindeki etkisini incelemek amaçlanmıştır. Buna ek olarak MK'lerin öğrendikleri koçluk becerilerini kullanarak hazırladıkları ve alan dışı öğretmenlere (ADÖ) sundukları Alan Dışı Öğretmen Mesleki Gelişim Paketi'nin (ADÖMGP) öğretmenlerin talep etme model olmayla öğretimi (TEMO) öğrenmeleri ve sürdürmeleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. ADÖ'lerin uyguladıkları TEMO'nun otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocukların sözlü nesne isteme becerilerini öğrenmeleri, sürdürmeleri ve genellemeleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. MK'lerin, ADÖ'lerin, OSB olan çocukların annelerinin ve kurum yöneticilerinin araştırma sürecine ilişkin görüşlerini incelemek amaçlanmıştır. Araştırmada, MK (özel eğitim bölüm mezunu öğretmen), ADÖ ve OSB olan çocuklar olmak üzere üç farklı katılımcı grubu yer almaktadır. Tüm katılımcı grupları için tek-denekli araştırma yöntemlerinden katılımcılar arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları MK'lere uygulanan "MKMGP"; ADÖ'lere uygulanan "ADÖMGP" ve OSB olan çocuklara uygulanan TEMO'nun tüm katılımcı grupları üzerinde etkili olduğunu, katılımcıların edindikleri bu becerileri bir, iki ve dört hafta boyunca sürdürdüklerini ortaya koymuştur. Ayrıca MK'ler farklı ortama ve araç-gereçlere, çocuklar ise farklı kişilere edindikleri becerileri genellemiştir. MK'ler, ADÖ'ler, çocukların anneleri ve kurum yöneticilerinin tamamı araştırma süreci ve elde edilen sonuçlarla ilgili olumlu görüş belirtmişlerdir.
Anahtar Sözcükler: Meslektaş koçluğu, Talep etme model olma, Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar, İletişim becerileri, Koç yetiştirme, Bilimsel dayanaklı uygulamalar.

Abstract:
EFFECTIVENESS OF THE PEER COACHING INTERVENTION PACKAGE PRESENTED TO SPECIAL EDUCATION TEACHERS IN TEACHING COMMUNICATION SKILLS TO CHILDREN WITH ASD
Ahmet Alperen YAVUZ
Department of Special Education, Program in Education of the Mentally Disabled Anadolu University, Graduate School, June 2024
Advisor: Assoc. Prof. Dr. Veysel AKSOY
In this study, the researcher aimed to examine the impact of the Peer Coaching Professional Development Package ("PCPDP") offered by the researcher to peer coaches (PCs) on PCs' learning, maintenance and generalization of coaching practice skills. In addition, the effect of the Non-Field Teacher Professional Development Package (NFDPP), which was prepared by the PCs using the coaching skills they learned and presented to the non-field teachers (NFTEs), on the teachers' learning and maintenance of the skills of demand modeling (DM) implementation was examined. In addition, the effect of the DM implemented by the NFTEs on the learning, maintenance and generalization of verbal object requesting skills of children with autism spectrum disorder (ASD) was examined. Finally, it was aimed to examine the views of the PCs, NFTEs, mothers of children with ASD, and institutional administrators on the research process. There were three different participant groups in the study: PCs (teachers graduated from special education departments), NFTEs, and children with ASD. For all participant groups, a multiple probe model with a probe phase between participants was used, which is one of the single-subject research methods. The results of the study revealed that "PCPDP" applied to PCs, "NFDPP" applied to NFTEs, and DM applied to children with ASD were effective on all participant groups, and that the participants maintained these skills for one, two and four weeks. In addition, PCs generalized the skills they acquired to different environments and materials, and children with ASD generalized the skills they acquired to different people. PCs, NFTEs, mothers of children with ASD, and institutional administrators all expressed positive opinions about the research process and the results obtained.
Keywords: Peer coaching, Mand model, Children with autism spectrum disorders, Communication skills, Coach training, Evidence-based practices, Professional development.