Bireysel ve takım sporcularının zihinsel dayanıklılık ve performans stratejilerinin karşılaştırılması
The comparison of mental toughness and performance strategies of the athletes in individual and team sports
Yazar: SUAT UTKAN ÇALIK
Danışman: PROF. DR. LATİF AYDOS
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmada, bireysel ve takım sporcularının zihinsel dayanıklılık ve performans stratejilerinin karşılaştırılması, ilaveten bazı değişkenler kapsamında incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma konusu çerçevesinde sorulara derinlemesine cevap bulabilmek için nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli benimsenmiştir. Araştırmada 11 maddelik kişisel bilgi formu yanında Performans Stratejileri Ölçeği (Test of Performance Strategies) ile Sporda Zihinsel Dayanıklılık Ölçeği (Sport Mental Toughness Questionnaire-14) veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Bu doğrultuda, son iki yıl içinde elit seviyede aktif olarak müsabakalara katılan 198 bireysel ve 106 takım sporcusu araştırmaya katılmış, tüm katılımcılara veri toplama araçları uygulanmıştır. Araştırma verilerinin elde edilmesinden sonra SPSS istatistik paket programından yararlanılmış, bulguların çarpıklık ve basıklık değerleri doğrultusunda normal dağılım gösterip göstermedikleri incelenmiş, normal dağılım göstermedikleri için parametrik olmayan testler kullanılmıştır. Analizlerde anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Analizler neticesinde; bireysel ve takım sporcularının SZD ölçeği ve alt faktörlerinde gruplar arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir (p>0.05). TOPS ölçeği antrenman boyutu hedef belirleme ve uyarılma, yarışma boyutunun ise gevşeme alt faktöründe bireysel sporcuların takım sporcularından daha yüksek puan aldığı tespit edilmiştir (p<0.05). SZD ve TOPS arasındaki alt boyutlarınıda kapsayan korelasyon analizinde çok zayıf, zayıf ve düşük seviyelerde aynı yönlü ilişkiler tespit edilmiştir. Kişisel bilgi formları ile elde edilen değişkenlere yönelik yapılan incelemelerde ise literatüre katkı sağlayacak sonuçlara ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, we assessed the relationship between mental toughness and athletes' use of psychological performance strategies of individual and team athletes, at the same time it is aimed to examine within some variables. In order to find in-depth answers to the questions within the framework of the research, the screening model, one of the quantitative research methods, was adopted.  11-item personal information form prepared by the researchers, the Performance Strategies Scale (TOPS) and Sport Mental Toughness Questionnaire- SMTQ-14 were used as a data collection tool in the study. Accordingly, 198 individual and 106 team athletes who actively participated in competitions at the elite level in the last two years participated in the study and data collection tools were applied to all participants. After the research data were obtained, the SPSS statistical package program was used, and it was examined whether the findings showed a normal distribution in line with the skewness and kurtosis values, and nonparametric tests were used because they did not show a normal distribution. The significance level was accepted as p<0.05 in the analyses. As a result of the analyses, no significant difference was found between the groups in the SMTQ-14 scale and sub-factors of individual and team athletes (p>0.05). Results of TOPS analyses revealed that goal setting, arousal strategies in practice scope and relaxation strategies in competition scope were determined that individual athletes had a significant relationship with team athletes by getting higher scores (p<0.05). In the correlation analysis including the sub-dimensions between SZD and TOPS, same-directional relationships were found at very weak, weak and low levels. In the analysis of the variables obtained through personal information forms, results that will contribute to the literature were obtained.