Prodromal alzheimer hastalarında ileri glikasyon son ürünleri ve reseptörü
Advanced glycation end products and receptor in prodromal alzheimer patients
Yazar: ZEHRA SİMİN ATAÇ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM HAKAN GÜRVİT
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Genler = Genes ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Reseptörler = Receptors

Özet:
Alzheimer hastalığı (AH); kronik, ilerleyici ve dejeneratif bir beyin hastalığı olup, demans şiddetine ulaşan kognitif bozuklukların en yaygın görülen tiplerindendir. Seyri boyunca şiddetlendiğinde kognisyonun yanı sıra, fonksiyon ve davranışta da bozulmaya neden olan ilerleyici bir hastalıktır. Hafif kognitif bozukluk (HKB) ise AH'nin muhtemel prodromal aşaması olup, HKB tanısı almış kişilerde demans geliştirme riski yüksek olarak kabul edilir. İleri glikasyon son ürünleri reseptörü (RAGE) hücre yüzey moleküllerinden olan Ig süperailesine ait multiligand bir reseptördür. RAGE'in Aβ'nın kan beyin bariyerinden beyine geçişinde rol aldığı ve beyindeki amiloid plakların patolojik birikimine katkıda bulunduğu gösterilmiştir. Çözünebilir RAGE (sRAGE), RAGE'in çözünebilen türüdür ve periferde Aβ'yi toplayan bir nevi hazne görevi görerek RAGE-AGE etkileşimini engeller ve Aβ'nin beyne girişini durdurur. Çalışmalarda, dolaşımdaki sRAGE miktarı, RAGE geni AGER G82S polimorfizmi ve  hastalığın ilerlemesi arasında bağlantı saptanmıştır. Bu çalışmamızda, elimizdeki AH, HKB ve kontrol grubu dahilinde benzer bir bağlantıyı ülkemiz populasyonunda araştırmak istedik. Çalışmamız dahilinde AH, HKB ve kontrol gruplarının serum sRAGE düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçülmüş ve DNA'ları G82S polimorfizmi için gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PZR) ile taranmıştır. 82S varyantının her üç grup için de sRAGE düzeyini nispeten düşürdüğünü gördük. Beklentimizin tersine nispeten yüksek sRAGE düzeyine sahip grup AH olarak saptandı. Çalışmamız Türk toplumu için bir ilk ve öncü çalışma niteliğindedir. Bu nedenle, daha büyük gruplarla gelecekte yapılacak benzer çalışmalar, sonuçlarımızı aydınlatma açısından faydalı olacaktır.

Abstract:
Alzheimer's disease (AD) is a chronic, progressive and degenerative type of brain disease resulting in dementia and characterized by impairment in cognition, function and behavior. Mild cognitive impairment (MCI) is accepted as the probable prodromal stage of AD. MCI patients are thought to be at high risk of developing dementia. Receptor for advanced glycation end products (RAGE) is a multiligand receptor which belongs to Ig superfamily from the cell surface molecules. RAGE mediates Aβ transfer accross the blood brain barrier and it is responsible for the pathologic accumulation of amyloid peptide in brain. Soluble RAGE (sRAGE) is the soluble isoform of RAGE. sRAGE collects peripheral Aβ by acting as a sink, prevents both RAGE-AGE interaction and transfer of Aβ into brain. The relationship among circulating sRAGE level, RAGE gene AGER G82S polymorphism and the progression of the disease was demonstrated in a few studies before. We aimed to find a similar relationship among our AD, MCI and control groups in Turkish population. The final aim of this study is to clarify whether sRAGE levels can be used as a biomarker to predict the progression from MCI status to dementia. In this study, serum sRAGE levels are measured by ELISA and DNA's are screened for G82S polymorphism by real time PCR. We observed that 82S variant decreased serum sRAGE levels. The highest sRAGE levels were detected in AD subjects. This is the first and preliminary study for Turkish population. Therefore, further studies with larger groups are needed to elucidate our results.