Etkileşimli kitap okumanın eleştirel okuma, okuduğunu anlama becerilerine ve okuma motivasyonuna etkisi
The effects of interactive book reading on critical reading, reading comprehension skills and reading motivation
Yazar: PERİHAN EFE
Danışman: PROF. DR. İRFAN BAŞKURT
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı; araştırmacı tarafından gerçekleştirilen Etkileşimli Kitap Okuma (EKO) uygulamalarının ilkokul 4. sınıf öğrencilerin, eleştirel okuma, okuduğunu anlama becerilerine ve okuma motivasyonlarına etkisini belirlemektir. İç içe karma modelin kullanıldığı bu araştırmanın nicel boyutu yarı deneysel desen, nitel boyutu durum çalışması olarak tasarlanmıştır. Araştırma iki aşamada yürütülmüştür. Araştırmanın ilk aşamasında veri toplama araçları geliştirilmiştir. Bu aşamada çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Bu bağlamda araştırmanın katılımcılarını 2020-2021 eğitim öğretim yılında Diyarbakır ili merkez ilçelerine bağlı resmî okullarda öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın ikinci aşamasında deneysel işlem yapılmıştır. Bu aşamada çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında katılımcıları, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Diyarbakır ili Kayapınar ilçesinde resmî bir ilkokulda bulunan 40 öğrenci (20 deney, 20 kontrol grubu) oluşturmaktadır. Nicel veri toplama boyutunda araştırmacı tarafından geliştirilen, okuduğunu anlama başarı testi, eleştirel okuma testi ve okuma motivasyonu ölçeği kullanılmıştır. Okuduğunu anlama başarı testinin puanlanmasında Yanlış Analizi Envanteri kullanılmıştır. Nitel veri toplama boyutunda yarı yapılandırılmış görüşme, araştırmacı günlüğü, öğrenci günlükleri, doküman analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda, deney ve kontrol gruplarına uygulanan ön-test ve son-test puan karşılaştırmaları Mann-Whitney U testi ile yapılmıştır. Ön-test son-test karşılaştırmalarında ise Wilcoxon İşaretli Sıralar testi kullanılmıştır. Nitel analizler, Maxqda paket programı ile yapılmıştır. Araştırma sonunda, deney grubunda bulunan öğrencilerin eleştirel okuma, okuduğunu anlama becerileri ve okuma motivasyonları düzeylerinin kontrol grubundaki öğrencilere göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca nitel bulgulara dayanarak uygulama öncesinde, öğrencilerin ve sınıf öğretmeninin EKO'ya ilişkin farkındalıklarının olmadığı; uygulama sonunda ise EKO'yu sevdikleri, benimsedikleri ve uyguladıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aims to determine the effect of "Interactive Book Reading (IBR)" applications carried out by the researcher on the 4th-grade students' critical reading, reading comprehension skills, and reading motivation.  The quantitative dimension of this research, in which the nested mixed model was used, was designed as a quasi-experimental design and the qualitative dimension was designed as a case study. The research was carried out in two stages. In the first stage of the research, data collection tools were developed. At this stage, the study group was determined using the maximum variation sampling method which is one of the purposive sampling methods. In this context, the participants of the research are students studying in public schools in the central districts of Diyarbakır in the 2020-2021 academic year. The experimental procedure was carried out in the second stage of the research.  At this stage, the study group was determined using the convenient sampling method which is one of the purposive sampling methods. In the second phase of the research, 40 students (20 experimental, 20 control group) in a public primary school in Kayapınar district of Diyarbakır province constitute the participants in the 2021-2022 academic year. Reading comprehension achievement test, critical reading test and reading motivation scale developed by the researcher were used for quantitative data collection.  Error Analysis Inventory was used to score the reading comprehension achievement test. In the qualitative data collection dimension, semi-structured interviews, researcher diaries, student diaries and document analysis techniques were used. In the quantitative dimension of the study, the pre-test and post-test score comparisons applied to the experimental and control groups were made with the Mann-Whitney U test. Wilcoxon Signed Ranks test was used for pre-test and post-test comparisons. Qualitative analyzes were made with the Maxqda package program. At the end of the research, it was concluded that the students in the experimental group had higher levels of critical reading, reading comprehension skills and reading motivation than the students in the control group. In addition, based on the qualitative findings, it was determined that the students and the classroom teacher were unaware of IBR before the application; at the end of the application, it was concluded that they liked, adopted and applied IBR.