Hemşirelik öğrencilerinde ruh sağlığı okuryazarlığı ile yardım arama tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between mental health literacy and help seeking attitudes in nursing students
Yazar: MEHTAP YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ŞEYDA ÖZBIÇAKÇI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Bu araştırma hemşirelik öğrencilerinin ruh sağlığı okuryazarlığı ile yardım
arama tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı,
kesitsel ve analitik tipteki araştırma, 2022-2023 Eğitim Öğretim Yılı Bahar
Döneminde Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesinde öğrenim gören hemşire
öğrencilerden basit rastgele örneklemle seçilen gönüllü 803 öğrenciye uygulanmıştır.
Araştırma verileri anket yöntemiyle yüz yüze görüşülerek toplanmıştır.
Verilerin toplanmasında 'Sosyo-demografik Veri Formu', 'Ruh Sağlığı
Okuryazarlığı Ölçeği (RSOY)' ve 'Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği
(PYTÖ-K)' kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesi bilgisayar ortamında SPSS
26.00 programı kullanılarak araştırmacılar tarafından yapılmıştır. Öğrencilerin verileri
normal dağılıma uyup uymadığı Kolmogorov-Smirnov testi ile analiz edilmiştir.
Karşılaştırmalar Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis H Testi, Posthoc Testleri ile
yapılmıştır. Sürekli değişkenler arasındaki ilişki Spearman's Korelasyon ile
değerlendirilmiştir. Verilerin analizi %95 güven aralığında (p=0,05) incelemeye
alınmıştır. Evrenin %80'nine ulaşılmıştır. Katılımcıların %68,4'ünün kadın,
%31,6'sının erkek olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin %27,5'inin 1.sınıf, %26,2'sinin
2.sınıf, %22,9'unun 3.sınıf ve %23,4'ünün 4.sınıfta eğitim gördüğü tespit edilmiştir.
Öğrencilerin Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği toplam puanları (15,09 ± 3,66) ile
Psikolojik Yardım Aramaya İlişkin Tutum Ölçeği toplam puanları (69,93 ± 9,70)
arasında pozitif yönlü orta düzey ilişki saptanmıştır (r=0,456; p<0,05). RSO ölçeğinin
tüm alt boyutlarında kadın öğrencilerin puanları erkek öğrencilere göre yüksek
bulunmuştur (p<0,05). Öğrencilerin sınıf derecesi arttıkça RSO artmış olup,
3.sınıflarda en yüksektir (p<0,05). Yaş, ekonomik durum faktörleri hem RSO hem de
PYTÖ-K ölçeklerinde anlamlıdır (p<0,05). Duygusal/davranışsal sorun yaşayan
öğrencilerin psikolojik yardım alma durumu sorun yaşamayanlara göre düşüktür
(p<0,05). RSO ile yardım arama tutumları arasında anlamlı ilişki vardır (p<0,05).
Sonuç olarak RSO ve yardım arama tutumları hemşirelik öğrencilerinin
toplumların sağlığı ile doğrudan ilişkili meslek grubu olduğundan hemşirelik
müfredatlarına eklenerek, kademeli olarak farkındalık arttırılabilir. Bu konuda
girişimsel çalışmalar yapılması önerilir.
Anahtar Kelimeler: Ruh Sağlığı Okuryazarlığı, Yardım Arama, Damgalanma,
Hemşire, Öğrenci

Abstract:
This research was conducted to examine the relationship between mental health
literacy and help-seeking attitudes among nursing students. The descriptive, crosssectional, and analytical study was applied to 803 voluntary students selected through
simple random sampling from the nursing students studying at Dokuz Eylül University
Nursing Faculty during the Spring Term of the 2022-2023 Academic Year. The
research data were collected through face-to-face interviews using a questionnaire
method.
The 'Socio-demographic Data Form', 'Mental Health Literacy Scale (MHLS)',
and 'Attitudes Towards Seeking Psychological Help Scale (SPHS-S)' were used for
data collection. The data were analyzed by the researchers using the SPSS 26.00
program. The normality of the students' data distribution was analyzed with the
Kolmogorov-Smirnov test. Comparisons were made using the Mann Whitney U Test,
Kruskal Wallis H Test, and Posthoc Tests. The relationship between continuous
variables was evaluated with Spearman's Correlation. Data analysis was examined at
a 95% confidence interval (p=0.05). 80% of the population was reached. It was found
that 68.4% of the participants were female, and 31.6% were male. Of the students,
27.5% were in the first year, 26.2% in the second year, 22.9% in the third year, and
23.4% in the fourth year. A positive moderate relationship was found between the
students' total scores on the Mental Health Literacy scale (15.09 ± 3.66) and the
Attitudes Towards Seeking Psychological Help scale (69.93 ± 9.70) (r=0.456; p<0.05).
Female students' scores were higher than male students in all sub-dimensions of the
MHLS (p<0.05). Mental health literacy increased with the students' class level, with
the highest being in the third year (p<0.05). Age and economic status were significant
factors in both the MHLS and ATSPHS scales (p<0.05). Students experiencing
emotional/behavioral problems were less likely to seek psychological help compared
to those not experiencing problems (p<0.05). There is a significant relationship
between mental health literacy and help-seeking attitudes (p<0.05).
In conclusion, as mental health literacy and help-seeking attitudes are directly
related to the health of the communities that nursing students will serve, it is suggested
that these topics be included in nursing curricula to gradually increase awareness. It is
recommended to conduct interventional studies on this subject.
vi
Keywords: Mental Health Literacy, Help-Seeking, Stigma, Nurse, Student