Lomber disk ameliyatı olacak hastalara ameliyat öncesi verilen yatak içi dönme ve mobilizasyon eğitiminin ameliyat sonrası ilk hareketlilik düzeyine etkisi
The effect on the first mobility of i̇nside bed rotation and mobilization training to patients who will be lumbar disc surgery
Yazar: HATİCE AKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE AYHAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hareketlilik = Mobility ; Hasta eğitimi = Patient education ; Omurga = Spine ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; İntervertebral disk = Intervertebral disc ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Bu araştırmanın amacı, lomber disk ameliyatı olacak  hastalara ameliyat öncesi dönemde demonstrasyon yöntemi ile verilen yatak içi dönme ve mobilizasyon eğitiminin, ameliyat sonrası hastanın ilk hareketlilik düzeyine etkisinin incelenmesidir. Bu araştırma randomize kontrollü, tek kör bir klinik çalışmadır. Araştırmanın evrenini, Ocak- Kasım 2019 tarihleri arasında lomber disk hernisi tanısı ile ameliyat olan 19 müdahale, 21 kontrol olmak üzere toplam 40 hasta oluşturdu. Hastalar randomizasyon tablosuna göre kontrol ya da müdahale grubuna alındı. Kontrol grubunda yer alan hastalar rutin klinik bakım alırken müdahale grubundaki hastalara araştırmacı tarafından ameliyattan bir gün önce planlı eğitimle yatak içi dönme ve mobilizasyon eğitimi verildi. Hastaların  sosyodemografik ve klinik özellikleri, mobilizasyon öncesi ağrı ve ayağa kalkma isteklilik puanları, hasta hareketlilik ve gözlemci hareketlilik ölçeği puanları, durumluk ve sürekli kaygı puanları kaydedildi. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Shapiro-Wilk Normallik Testi, Ki-kare Testi, Student t-Testi, Mann Whitney U Testi kullanıldı. Mobilizasyon öncesinde de müdahale grubundaki hastaların anksiyete düzeylerinin, kontrol grubundaki hastalara göre daha düşük olduğu bulundu (p<0,05). Ameliyat sonrası hasta hareketlilik ölçek puanı müdahale grubunda, kontrol grubuna göre daha düşük olup, aradaki fark istatistiksel olarak da anlamlı bulundu (p<0.05). Bu araştırmanın sonucuna göre lomber disk ameliyatı olacak hastalara ameliyat sonrası ilk dönme ve mobilizasyon sırasında ağrı ve anksiyetenin azaltılması için, ameliyat öncesi dönemde eğitim verilmesi, eğitim aracı olarak resimli yatak içi dönme ve mobilizasyon materyalinin kullanılması tavsiye edilmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effect on the first mobility of inside bed rotation and mobilization training to patients who will be lumbar disc surgery. This study is a randomized controlled clinical trial. The sample of this study consisted of 40 operated with the diagnosis lumbar disc herniation patients that 19 of which were intervention and 21 of which were control patients between January-November 2019. The patients were taken to the table randomization method in the study. While the patients in the control group received routine clinical care, the patients in the intervention group received in-bed rotation and mobilization training with planned training one day before the operation. Sociodemographic and clinical characteristics, pain and willingness to stand up before mobilization scores, patient mobility score and observer mobility scale and state-trait anxiety scores of patients were recorded. Descriptive statistics, Shapiro-Wilk Normality Test, Ki-kare Test, Student t-Test, Mann Whitney U Test were used in the analysis of the data. Before mobilization, it was found that the anxiety levels in the intervention group were lower than in the control group (p<0,05). Postoperative patient mobility scores were lower in the intervention group compared to the control group and the difference was significant (p<0.05).  According to the results of this study, preoperative training increased the patient's willingness and decreased the level of pain and strain and anxiety during mobilization. It is recommended that patients lumber disc surgery should be educated with illustrated in  bed rotation and mobilization material and demonstration method.