Sosyotropi-otonomi kişilik özelliklerine göre tükenmişlik düzeyleri ve başa çıkma yolları üzerine bir araştırma: Mülki İdare Amirleri örneği /
Yazar: MURAT GİRGİN
Danışman: PROF. DR. SAİD KINGIR
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; İşletme = Business Administration
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Mülki idari amirler = Governars at the provincial level ; Sosyotropik özellik = Sociotrophic personality ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Özerklik = Autonomy

Özet:
Bu çalışmada, mülkî idare amirlerinin sosyotropi-otonomi kişilik özelliklerini ve tükenmişlik düzeylerini saptamak, sosyotropi-otonomi kişilik özellikleri ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve tükenme sorununa çözüm önerileri getirmek amaçlanmıştır.
Araştırma mevcut durumu saptamaya yönelik tanımlayıcı bir çalışmadır. Veri toplamada, mülkî idare amirlerinin kişisel ve mesleki bilgileri içeren Tanıtıcı Bilgi Formu, Beck'in Sosyotropi-Otonomi Ölçeği (SOSOTÖ) ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ) kullanılmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde, SPSS 20.0 programından yararlanılmıştır. Frekans (f), yüzde (%), aritmetik ortalama (X ̅), bağımsız t- testi, tek yönlü varyans (ANOVA) analizi, Tukey testi ve Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır.
Mülkî idare amirlerinin en çok karşılaştıkları üç stresör; yerel siyasilerin müdahalesi ve talepleri, niteliksiz personel kadrosu ve mobbing olarak saptanmıştır. 
Mülkî idare amirlerinin sosyotropi-otonomi boyutlarından aldıkları puan ortalamaları incelendiğinde, orta düzeyde sosyotropi kişilik özellikleri ve orta düzeyin biraz üzerinde otonomi kişilik özellikleri gösterdikleri tespit edilmiştir. Tükenmişlik düzeyleriyle ilgili sonuçları değerlendirdiğimizde, duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı boyutlarında mülkî idare amirlerinin orta düzeyde tükenmişlik yaşadıkları bulunmuştur.
Mülkî idare amirlerinin, sosyotropi kişilik özellikleri ile duygusal tükenme ve duyarsızlaşma puan ortalaması arasında, otonomi kişilik özellikleri ile duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı puan ortalamaları arasında zayıf düzeyde çift yönlü pozitif bir ilişki olduğu bulunmuştur.
Bu çalışmayla elde edilen veriler, tespit edilen bulgular ve değerlendirmeler; mülkî idare amirlerinin sosyotropi-otonomi kişilik özelliklerinin birlikte geliştirilmesinde, tükenmişliği önleme ve baş etme için strateji ve eğitim programları geliştirmede mülkî idare amirlerine ve İçişleri Bakanlığına yol gösterecektir.



Anahtar Sözcükler
Tükenmişlik Sendromu, Sosyotropi, Otonomi, Mülkî İdare Amiri

Abstract:
The aim of this study is to identify the sociotropic-autonomic personality features and burnout levels of district governors, to evaluate the relationship between some variables and the sociotropic-autonomic personality features and the burnout levels of district governors and to create solutions to deal with the burnout problem.
This research is a descriptive study to determine the present situation. The research is conducted on data collected from the district governor's Identifier Information Form, 'Beck's Sociotropy-Autonomy Scale' and 'Maslach Bornout Scale'.
For data analysis following methods were used: frequency, percentage, mean, Kolmogorov-Smirnov, independent t-test, one way analysis of variance (ANOVA), Tukey test and Pearson Correlation.
The three most stressful factors at work for district governors are; inappropriate interferences of local politicians, unskilled staff and mobbing.
When we examine the scores the district governors obtained in the Sociotropy-Autonomy Scale; it was found that the district governors have an intermediate level of sociotropy personality features and an upper-intermediate level of autonomy personality features. Generally, district governors have an intermediate level of burnout in emotional exhaustion, depersonalization and personal accomplishment subscales.
There is a weak positive correlation between sociotropic personality features and the average points for emotional exhaustion and depersonalization. There is a weak positive correlation between autonomic personality features and the average points for emotional exhaustion, depersonalization and personal accomplishment. These relations were found to be statistically significant.
The data and findings obtained through this study will guide the district governors and Ministry of Interior in developing collectively the sociotropic-autonomic personal features and developing strategy and training programs to prevent and cope with burnout.




Key words
Burnout Syndrome, Sociotropy, Autonomy, District Governors