Domates atığının topraksız tarımda kullanılan ticari yetiştirme ortamlarına alternatif olarak kullanılabilirliği
Usuability of tomato waste as an alternative to commercial growing media  used in soilless farming
Yazar: ESİN YÖRÜK
Danışman: DOÇ. DR. HARUN ÖZER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, domates atığının iki farklı şekilde (doğrudan ve ön işlem görmüş) kullanımının, topraksız tarımda kullanılan yetiştirme ortamlarına ( hindistan cevizi lifi ve torf- perlit) alternatif olarak kullanım durumları belirlenmiş, ele alınan yetiştirme ortamlarının domates verim ve kalite üzerine etkileri karşılaştırılmıştır.
         Dört farklı yetiştirme ortamının (D.A;domates atığı, Ö.D.A; ön işlem görmüş domates atığı, T+P; Torf+Perlit, K; kokopit- hindistan cevizi lifi) araştırıldığı çalışmada Bandita F1 domates çeşidine ait hazır fideler kullanılmıştır. Tüm ortamlarda topraksız yetiştiriciliğe uygun Hoogland besin reçetesi domates bitkisinin farklı evrelerine göre revize edilerek kullanılmıştır.
         Çalışmada en yüksek bitki boyu (368 cm), stoma iletkenliği (138.7 mmol m-2 s-1), ortalama meyve ağırlığı (86.7 g), verim (3.96 kg bitki-1) ve SÇKM (% 4.8) değerleri hindistan cevizi lifi ortamından elde edilmiştir. Ancak özellikle stoma iletkenliği ve verim değerleri arasında üç farklı ortamda (Ö.D.A, T+P, K) da benzer değerler elde edilmiştir. En iyi meyve kabuk rengi değerleri (L;42.8, hueo; 0.54) T+P ortamından elde edilmiştir. En yüksek titre edilebilir asitlik (4.9 g sitrik asit 100 mL-1) ve C vitamini (21.7 mg 100 g-1) değerleri ise D.A ortamından elde edilmiştir.
        Yapılan çalışma sonucunda, geleneksel olarak kullanılan yetiştirme ortamlarının öne çıkmış olması, tercih nedenlerini ortaya koymaktadır. Ancak, özellikle ön işlem görmüş domates atığı ortamının verim ve kalite açısından istatistiki olarak ticari yetiştirme ortamlarıyla benzerlikler göstermesi, oluşturulan yetiştirme ortamının üretim maliyetlerini önemli oranda düşürme potansiyeli Ön işlem görmüş domates atığı ortamını ticari yetiştirme ortamlarına karşı ön plana çıkarmıştır.

Abstract:
In this study, the effects of using tomato wastes in two different ways (direct and pre-treated) as an alternative to the growing media (coconut fiber and peat + perlite) used in soilless agriculture on yield and quality in tomato cultivation were investigated.
       In the study in which four different growing media (D.A; direct, Ö.D.A; pretreated, T + P; Peat + Perlite, K; coconut fiber) were investigated, ready-made seedlings of the Bandita F1 tomato tomato variety were used. The Hoogland food recipe suitable for soilless cultivation in all environments was prepared in accordance with the revised amounts according to the different stages of the tomato plant.
      As a result of the results obtained, the highest plant height (368 cm), stomatal conductance (138.7 mmol m-2 s-1), average fruit weight (86.7 g), yield (3.96 kg plant-1) and SSC (4.8%) values ​​were in India. It was obtained from coconut fiber medium. However, similar values ​​were obtained especially between stomatal conductivity and efficiency values ​​in three different environments (Ö.D.A, T + P, K). The best fruit skin color values ​​(L; 42.8, hueo; 0.54) were obtained from T + P medium. The highest titratable acidity (4.9 g citric acid 100 mL-1) and vitamin C (21.7 mg 100 g-1) values ​​were obtained from D.A medium.
    As a result of the study, the prominence of traditionally used growing environments reveals the reasons for preference. However, it showed statistically similarities in terms of yield and quality, especially of pre-treated tomato waste media. It has come to the fore thanks to the potential of the cultivation environment created to significantly reduce production costs.
 
 
 
 
 
Keywords: Soilless Culture, Tomato Waste, Compost, Growing Media