Sınıf öğretmenlerinin iletişim becerileri ve öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarının incelenmesi
Analysis of primary school teachers' communication skills and attitudes regarding the teaching profession
Yazar: İLKNUR SEKMAN
Danışman: PROF. DR. AHMET KARA
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mesleki tutum = Vocational attitude ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Sınıf öğretmenliği = School teachers ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers ; Öğretmenlik = Teaching ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Bu araştırmanın amacı; sınıf öğretmenlerinin iletişim becerileri ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarını incelemek ve aralarındaki ilişkiyi tespit etmektir. Araştırmada nicel araştırma türü olan tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma 2018-2019 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde Malatya ili merkez ilçelerindeki 15 ilkokulda görevini sürdüren 350 sınıf öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplamak için sınıf öğretmenlerinin iletişim becerilerini ölçmek amacıyla Korkut Owen ve Demirbaş Çelik tarafından geliştirilen "İletişim Becerileri Ölçeği" (2014) ile öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarını ölçmek amacıyla Ünişen ve Demirel (2018) tarafından geliştirilen "Öğretmenlerin Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutum Ölçeği" isimli iki 5'li likert tipi ölçekler kullanılmıştır. Araştırmaya katılım sağlayan sınıf öğretmenlerinin iletişim becerileri ve öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları bazı değişkenler açısından incelenmiştir. İncelenen değişkenler cinsiyet, mezun olunan yükseköğretim kurumu, mesleki kıdem, okutmakta oldukları sınıf düzeyi ve sahip oldukları iş doyumu düzeyidir. İstatistiksel olarak farkların anlamlı düzeyde olup olmadığını tespit etmek için yapılan testler ise, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H ve Pearson Korelasyon testleridir. 
Test sonuçlarına göre, sınıf öğretmenlerinin iletişim becerilerinde, cinsiyetleri ve mezun oldukları fakülte açısından anlamlı farklar bulunmamıştır. Sınıf öğretmenlerinin iletişim becerilerinde mesleki kıdemleri açısından ise, iletişime özen gösterme, iletişim kurmaya isteklilik, iletişim ilkelerine uyma, etkin dinleme ve sözel olmayan iletişim alt boyutlarında anlamlı düzeyde farklar tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları incelendiğinde ise cinsiyetleri ve sahip oldukları iş doyumu seviyesi açısından bütün alt boyutlarda anlamlı düzeyde farklar olduğu belirlenmiştir. Sınıf öğretmenlerinin mezun oldukları yükseköğretim kurumu ve okutmakta oldukları sınıf düzeyi açısından ise farkların anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Sınıf öğretmenlerinin öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarında mesleki kıdemleri açısından değer verme, mesleki gelişime açıklık ve mesleki tükenmişlik alt boyutlarındaki farkların anlamlı düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinden mesleki kıdemleri fazla olan öğretmenlerin mesleğe yönelik tutumlarının diğerlerine göre daha iyi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmenlerinin öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarının ise olumlu olduğu ve tutum puanlarının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin iletişim becerileri ile öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları arasında pozitif yönlü zayıf düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. 
Araştırmanın sonuçlarından yola çıkarak sınıf öğretmenlerinin iletişim becerilerinin iyileştirilmesi için eğitim destekleri verilmeli ve öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarını olumlu yönde geliştirmek için ise özellikle iş doyumunu artırmaya yönelik düzenlemeler yapılması gerekmektedir. Tüm bu sonuçlar doğrultusunda sınıf öğretmenlerinin iletişim becerileri ve öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları yorumlanıp, uygulayıcı ve araştırmacılara bu alanlarda önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Sınıf Öğretmeni, İletişim Becerisi, Öğretmenlik Mesleği, Tutum

Abstract:
The purpose of this research; to examine primary school teachers' communication skills and their attitudes towards the teaching profession and to determine the relationship between them. The survey model, which is a quantitative research type, was used in the study. The research was carried out with 350 primary school teachers working in 15 primary schools in the central districts of Malatya in the second semester of the 2018-2019 academic year. In order to collect data, two 5-point Likert-type scales, "the Communication Skills Scale" (2014) developed by Korkut Owen and Demirbaş Çelik to measure the communication skills of primary school teachers and "the  Attitude Scale of Teachers towards the Teaching Profession" (2018) developed by Ünişen and Demirel to measure their attitudes towards the teaching profession, were used. The communication skills and attitudes of the classroom teachers who participated in the study were examined in terms of some variables. The variables examined are gender, higher education institution from which they graduated professional seniority, their class level and their job satisfaction. The tests performed to determine whether the differences are statistically significant are independent groups t-test, one-way analysis of variance, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis H and Pearson Correlation tests. 
According to the test results, no significant differences were found in the communication skills of primary school teachers in terms of their gender and the faculty they graduated from. In terms of professional seniority in communication skills of primary school teachers, significant differences were found in the sub-dimensions of being attentive to communication, willingness to communicate, obeying communication principles, active listening, and non-verbal communication. When the attitudes of primary school teachers towards the teaching profession were examined, it was determined that there were significant differences in all sub-dimensions in terms of their gender and their job satisfaction level. It was determined that the differences were not significant in terms of the higher education institution they graduated from and the grade level they were taught.
Primary school teachers' attitudes towards the teaching profession were found to be significantly different in the sub-dimensions of valuing their professional seniority, openness to professional development, and professional burnout. It has been concluded that primary school teachers with higher professional seniority have better attitudes towards the profession than others. Primary school teachers' attitudes towards the teaching profession were found to be positive and their attitude scores were high. A weak positive correlation was found between primary school teachers' communication skills and their attitudes towards the teaching profession.
Based on the results of the study, educational support should be given to improve the communication skills of primary school teachers, and regulations should be made especially to increase job satisfaction in order to improve their attitudes towards the teaching profession in a positive way. In line with all these results, primary school teachers' communication skills and attitudes towards the teaching profession were interpreted, and suggestions were made to practitioners and researchers in these areas.

Keywords: Primary School Teacher, Communication Skill, Teaching Profession, Attitude