Ahmet Ümit'in masal kitaplarının metinsellik ölçütleri bağlamında incelenmesi
An analysis of Ahmet Ümit's tales in the context of textuality criteria
Yazar: SERDAR AKSOY
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÇİÇEK
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Masal kitapları = Tale books ; Masallar = Tales ; Metinsellik = Textualization ; Ümit, Ahmet = Ümit, Ahmet

Özet:
Her edebî eser ortaya çıktığı ortamdan bir şeyler taşır. Edebiyatın önemli bir türü olan masallar da içinden çıktığı kültür ortamından birçok kültür ögesini bünyesinde barındırmaktadır. Başta dil ve dilin olanakları olmak üzere kültürel anlamda birçok bilgi, masallar aracılığı ile okuyucuya taşınır. Bu durum nesilden nesile devam eder. Türk edebiyatında yazdığı polisiye romanlar ile tanınan Ahmet ÜMİT, annesinden dinlediği halk masallarından yola çıkarak iki masal kitabı kaleme almıştır. Yazarın bu masalları, masal bölümleri, masal ögeleri ve Kamil İŞERİ (2011)'nin oluşturduğu metinsellik ölçütleri ölçeğine göre incelenmiştir. Kitaplar üç bölümden oluşan ölçekteki "Metin Merkezli Özellikler", "Okur Merkezli Özellikler" ve "Diğer Özellikler" başlıkları altında yer alan ölçütlere göre tek tek incelenmiştir. Çalışmanın amacı, Ahmet Ümit'in halk masallarından yola çıkarak oluşturduğu iki yapıtı, masal bölümleri, masal ögeleri ve metinsellik ölçütleri ölçeğine göre incelemektir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda masalların metinsellik ölçütleri açısından nitelikli olduğu, ölçekteki birçok maddeye uygun olduğu ancak ölçek maddelerinden biri olan okunabilirlik ölçütleri bağlamında 13 yaş ve üzerindeki yaş gruplarına hitap ettiği tespit edilmiştir.   
Anahtar sözcükler: Ahmet Ümit, masal, masalın bölümleri ve ögeleri,  metinsellik ölçütleri, çocuk ve kitap.

Abstract:
Every literary text carries something from the environment it is born into. Tales, as an important literary genre, involves many cultural aspects of the culture it arises. Many cultural knowledge, basically the language and its facilities, are carried to the reader via tales. This goes on from generation to generation. Ahmet ÜMİT who is well known for his detective stories in Turkish Literature, setting out from the folk tales his mother told him, wrote two tale books. These two tales are studied in the view of Parts of Tales, Constituents of Tales and Kamil İŞLERİ's (2011) Textuality Criteria Scale. The books are analyzed one by one according to the criteria stated in the scale under three headlines: text based features, reader based features and the other features. The aim of this study is to analyze the certain two novels Ahmet ÜMİT wrote facilitating from the folk tales in the view of Parts of Tales, Constituents of Tales and Textuality Criteria Scale. As a qualitative analysis method, the document analysis method is applied in this study. By the end of the study it is seen that the tales are well qualified in terms of textuality criteria; it is appropriate for the many items in the scale; however it is only appropriate for the 13 and over age groups in terms of the readability.
Key Words: Ahmet Ümit, tale, parts and constituents of tales, textuality criteria, child and book.