Lacancı psikanalitik yöntem ışığında Iris Murdoch'un romanları
Iris Murdoch's novels in the light of Lacanian psychoanalytical method
Yazar: SEDA ARIKAN
Danışman: PROF. DR. MUKADDER ERKAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Felsefe = Philosophy ; İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Linguistics and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Lacan, Jacques = Lacan, Jacques ; Murdoch, Iris = Murdoch, Iris ; Psikanaliz = Psychoanalysis ; Roman = Novel ; İngiliz edebiyatı = English literature

Özet:
Yirminci yüzyıl İngiliz edebiyatının önde gelen yazarlarından ve filozoflarından biri olan Iris Murdoch'un insanı anlama ve anlamlandırma çabasında psişik yaşamdaki zihinsel işleyişlere verdiği önem, onu aynı amaçla hareket eden psikanaliz alanına sıklıkla yaklaştırır. Bu çalışmanın temel amacı da Murdoch'un hem felsefesinde hem romanlarında, genelde, temeli Sigmund Freud tarafından atılan psikanalizin, özelde ise, Freud'dan sonra psikanalizin en önemli ikinci ismi olarak görülen Jacques Lacan'ın kuramlarının yansımalarını incelemektir.Felsefe-psikanaliz ortak paydasında buluşan ve aynı yüzyılı paylaşan iki düşünür olarak Murdoch ve Lacan'ın insan doğasını, onun davranışlarını, bilinçdışı güdülenmelerini ve zihinsel işleyişlerini anlamlandırma sürecinde değindikleri noktalar, kimi zaman birbirleriyle oldukça kesişen kimi zaman ise belirli yerlerde birbirlerinden ayrılan hususlar içerir. Bu çalışmanın amacı bu iki düşünürün görüşlerinin kesişen ve ayrılan noktalarını ortaya koyarak, onların insanı ve yaşamı anlamlandırma süreçlerine ışık tutabilmektir. Murdoch ve Lacan, psikenin zihinsel işleyişlerini, insanın davranış ve düşüncelerini irdelemenin yanında, yirminci yüzyılda yeniden ele alınan dil, hakikat, kuram gibi kavramları da sorgulamışlardır. Bu bağlamda, Lacancı psikanalizin kuramlaştırdığı görüşler, Murdoch'un felsefi yazılarında ve kurgusunda ortaya koyduğu görüşler ile karşılaştırmalı olarak incelenecektir.

Abstract:
The importance Iris Murdoch, one of the prominent writers and philosophers of the twentieth century English Literature, gives to the mental mechanism in psychic experience to comprehend and explain human, approximates her frequently to the area of psychoanalysis which acts with the same aim. The main target of this study is to examine the reflections, in general, of psychoanalysis founded by Sigmund Freud, and in particular, of the theories of Jacques Lacan who is accepted as the second important name of psychoanalysis after Freud, on both the philosophy and the fiction of Iris Murdoch.As two thinkers who meet on the common-ground of philosophy and psychoanalysis, the points that Murdoch and Lacan refer to give meaning to the human nature, her/his behaviours, unconscious motivations and mental mechanisms sometimes intersect to some extent and sometimes diverge from each other. The aim of this study, by demonstrating the intersecting and diverging points of the views of those two intellectuals, is to bring light to the process of their comprehending and explaining human. Besides examining the mental mechanisms of psyche and the behaviours and thoughts of human, Murdoch and Lacan questioned some concepts which were reconsidered in the twentieth century such as language, Truth and theory. In this context, the views that were theorized by Lacanian psychoanalysis will be examined in this study comparatively with the views that were brought up in Murdoch's philosophical works and fiction.