Öğrenmeye ilişkin sorunlar yaşayan ve yaşamayan ilköğretim öğrencilerinin ebeveyn kabul-red algılarının özkavramı üzerindeki etkisinde olumsuz otomatik düşüncelerin aracı rolünün değerlendirilmesi
The mediating role of negative automatic thoughts in the effect of parental acceptance-rejection perceptions on self-concept among fifth- and sixth-grade children with learning problems and typical children
Yazar: BUKET YALÇIN
Danışman: PROF. HATİCE GÜLSEN ERDEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Olumsuz duygulanım = Negative mood ; Otomatik düşünce = Automatic thoughts ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öz Kavram Envanteri = Self Description Questionnaire ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yetersizlikleri = Learning insufficiencies ; Öğrenme yetisi = To have a genius for learning ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı özgül öğrenme güçlüğü belirtilerine benzer öğrenme sorunları yaşayan, tanı almamış ancak bozukluk açısından risk grubunda olan çocukların algıladıkları ebeveyn kabul-reddinin özkavramı (benlik ) ve otomatik düşünceler ile ilişkisini araştırmaktır. 
Araştırmanın örneklemini 10–13 yaş grubu; 209'u kız, 146'sı erkek olmak üzere 355 çocuk oluşturmaktadır. Veri toplamak amacıyla Çocuk/Ergen Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği/Kontrol: Anne (Çocuk/Ergen EKRÖ/K), Çocuk/Ergen Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği/Kontrol: Baba (Çocuk/Ergen EKRÖ/K), Çocuklar İçin Bilişsel Üçlü Envanteri (Ç-BÜE) ve Piers-Harris Çocuklarda Öz-Kavramı Ölçeği (PH) kullanılmıştır. Bunun yanı sıra anne-baba ve öğretmenlerin doldurmaları için Öğrenme Bozukluğu Belirti Tarama Listesi (ÖBBTL) kullanılmıştır. 
Bu araştırmanın amacı doğrultusunda yapılan 2 (kız, erkek) X 2 (risk grubu, karşılaştırma grubu)  iki yönlü varyans analizi (MANOVA) sonuçlarına göre; risk grubunda olan çocukların hem annelerinden hem de babalarından  daha fazla red, soğukluk, düşmanlık, kayıtsızlık ve ihmal  ve ayrışmamış red algıladıkları görülmüştür. Benzer şekilde, risk grubunda olan çocukların benlik algılarının daha olumsuz olduğu ve olumsuz otomatik düşüncelerinin daha fazla olduğu görülmüştür. Bunlara ek olarak;  risk grubunda olan (ve olmayan) çocukların EKAR (anne-baba) toplam puanlarının benlik algılarını yordadığı ve bu ilişkide otomatik düşüncelerin kısmi aracı rolünün olduğu görülmüştür. 
Araştırma sonuçlarının; anne-baba-çocuk ilişkisinin çocuğun benlik kavramı ve bilişsel yapısına katkısının belirlenmesine yardımcı olarak aile eğitimlerine rehberlik edebilir.



Anahtar Kelimeler: Ebeveyn Kabul/Red Algısı, Öz-Kavramı, Bilişsel Yapı ve Otomatik Düşünceler, Özgül Öğrenme Güçlüğü

Abstract:
This  study was conducted to investigate the relationship between perceived parental acceptance-rejection and self concept and automatic thoughts among children who have difficulty learning in a typical manner and at risk to develop the disorder, but are not officially diagnosed with a learning disability yet. 
The sample of the study was consisted of children who are between the age of 10-13 (N = 355; 209 female, 146 male). Several inventories including Parental Acceptance-Rejection/Control Questionnaire (PARQ/C): Mother, Parental Acceptance-Rejection/Control Questionnaire (PARQ/C): Father, Cognitive Triad Inventory for Children (CTI-C), and Piers – Harris Children's Self- Concept Scale were used to obtain information from children. In addition, Learning Disability Symptom Checklist were filled out by both mothers and fathers as well as teachers. 
A two-way  MANOVA was used to test the research hypotheses, and it was found that children in the risk group reported perceiving more  rejection, coldness, hostility, neglect, and undifferentiated rejection from both their mothers and fathers in comparison to children in the control group. Similarly, the results showed that children in the risk group had more negative self-concept and more negative automatic thoughts than children in the control group. In addition, the total score of both father and mother on PARQ/C predicted the self concept scores of children in both groups; and in this association, automatic thoughts were found to play a mediator role. 
Taken together, the results of this study could be used as a reference/guide to explain the effect of parent-child relationship on the child's cognitions and perceived self-concept.



Key words: Perceived Parent Acceptance/Rejection, Self-Concept, Cognitive Structure And Automatic Thoughts, And Learning Disability