Tüketicilerin kişilik özellikleri ile sembolik tüketim ve gönüllü sadelik eğilimi arasındaki ilişki: Z kuşağı üzerine bir araştırma
The relationship between consumers' personality traits with symbolic consumption and voluntary simplicity tendency: A research on generation z
Yazar: AHMET ERYEŞİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL CELEP
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
2000 yılı ve sonrasında doğan Z kuşağı bireyler, göreceli olarak kendilerinden önceki kuşaklardan hem sosyolojik hem kültürel hem de teknolojik açıdan daha farklı bir ortamda dünyaya gözlerini açmışlardır. Bu durum Z kuşağı bireylerin kişilik özelliklerini, yaşama bakış açılarını ve yaşam tarzlarını doğrudan veya dolaylı olarak etkilediği gibi, tüketim tarzlarını da etkilemiştir. Şöyle ki Z kuşağı bireyler, diğer kuşaklarla karşılaştırıldığında göreceli olarak; daha hırslı, daha bağımsız, daha tatminsiz ve daha maddeci gibi çeşitli kişilik özellikleri ile karakterize edilmektedirler. Tüketim davranışları açısından ise, Z kuşağı; çoğunlukla plansız ve anlık satın alan, hızlı tüketen, şekil ve sembollere önem veren ve rol modelini takip eden bireylerden oluşmaktadır. Ancak bu ifade edilen kişilik özelliklerine ve tüketim davranışlarına karşın, Z kuşağının aynı zamanda planlı ve kontrollü hareket eden, sorumluluk sahibi olan, risk alma ve şiddete yönelme ihtimali düşük ve geleneklerine bağlı olma gibi çeşitli kişilik özelliklerine sahip ve tüketim davranışları açısından da çevre dostu mal ve hizmetleri tercih eden ve yerel kaynaklı, adil ticareti savunan ve ekolojik bilinci yüksek işletmeleri destekleyen bireyler de oldukları yapılan araştırmalar ile ortaya koyulmuştur. Bu bağlamda araştırmanın temel amacı, Z kuşağı tüketicilerin kişilik özellikleri ile sembolik tüketim ve gönüllü sadelik eğilimi arasındaki ilişkinin araştırılıp incelenerek test edilmesidir. Bu amaç doğrultusunda kişilik özellikleri ile sembolik tüketim ve gönüllü sadelik eğilimi arasındaki ilişkiyi ölçmek için Siirt Üniversitesi'nde öğrenim gören ve kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenen 381 lisans öğrencisi üzerinde bir anket çalışması uygulanmıştır. Bu çalışma kapsamında elde edilen verilerin istatiksel yöntemlerle değerlendirilmesi sonucu ortaya çıkan bulgulara göre; kişilik özellikleri ile sembolik tüketim ve gönüllü sadelik eğilimi arasında ve sembolik tüketim ile gönüllü sadelik eğilimi arasında istatiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Ayrıca sembolik tüketim ile aylık ortalama harcama düzeyi arasındaki ilişkide ve kişilik özellikleri ile cinsiyet ve yaş faktörü arasındaki ilişkide istatiksel açıdan anlamlı bir farklılık olduğu da görülmektedir.

Abstract:
Born in 2000 and after, generation Z individuals have been born in an environment that is relatively different from their predecessors in terms of sociological, cultural and technological aspects. This situation has directly or indirectly affected the personality traits, perspectives on life and lifestyles of generation Z individuals, as well as their consumption styles. Compared to other generations, generation Z individuals are characterized by various personality traits such as more ambitious, more independent, more dissatisfied and more materialistic. In terms of consumption behaviors, generation Z consists of individuals who mostly buy unplanned and instantly, consume fast, attach importance to shapes and symbols and follow their role models. However, despite these stated personality traits and consumption behaviors, it is stated that the Z generation also has various personality traits such as planned and controlled, responsible, less likely to take risks and turn to violence, and adhere to their traditions. In addition, it has been revealed by the researches that they are individuals who prefer environmentally friendly goods and services in terms of consumption behaviors and who support local-sourced, fair trade and ecologically conscious businesses. In this context, the main purpose of the research is to investigate and test the relationship between the personality traits of the Z generation consumers, symbolic consumption and voluntary simplicity tendency. For this purpose, a survey study was conducted on 381 undergraduate students studying at Siirt University and determined by convenience sampling method to measure the relationship between personality traits with symbolic consumption and voluntary simplicity tendency. According to the findings that emerged as a result of the evaluation of the data obtained within the scope of this study with statistical methods; there is a statistically significant relationship between personality traits and symbolic consumption and voluntary simplicity tendency, and between symbolic consumption and voluntary simplicity tendency. In addition, it is seen that there is a statistically significant difference in the relationship between symbolic consumption and the monthly average expenditure level, and in the relationship between personality traits and gender and age factor.