Ankara kentsel gelişiminin Mogan ve Eymir gölleri sulak alan ekosistemi üzerindeki etkileri
The effects of Ankara urban development on the Mogan and Eymir lakes wetland ecosystem
Yazar: ÖZLEM UĞURLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET SOMUNCU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Ankara = Ankara ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Ekosistem = Ecosystem ; Eymir Gölü = Eymir Lake ; Kentsel gelişme = Urban development ; Mogan Gölü = Mogan Lake ; Sulak alanlar = Wetlands

Özet:
Sulak alan ekosistemleri çevresinde bulunan insanlar için üretici, düzenleyici ve sosyal-kültürel pek çok hizmet sunmaktadır. Bu sebeple sulak alanlar geçmişten bugüne dek insanlarla içiçe olmuş doğal ekosistemlerdir. Fakat bu doğal alanlar etrafında gelişen kentleşme ve nüfus yoğunlukları bu alanların üzerinde çeşitli baskı ve tehditler oluşturmaya başlamıştır. Sulak alanlar üzerindeki baskının artması zaman içinde bu alanların yok olmasına sebep olacaktır. Sulak alanların yok olmasıyla biyolojik çeşitlilik zarar görecek bu sebeple ekonomik, sosyal ve kültürel yıkımlar yaşanacaktır. Bu araştırma kapsamında Ankara kenti içinde bulunan eşsiz doğal özelliklere sahip Mogan ve Eymir Gölleri sulak alan ekosisteminin kente sunduğu ekosistem hizmetleri ve bu hizmetlerin kentsel gelişim ve nüfus artışından etkilenme durumları değerlendirilmiştir. Araştırmada kentsel politik ekoloji yaklaşımı benimsenerek göllerin kente katkısı ve kent gelişiminin göllere etkisi karşılıklı olarak analiz edilmiştir. Bu çerçevede araştırma soruları belirlenerek sorulara yanıt bulmak için karma araştırma tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında; haritalar oluşturulmuş ve alan ziyaretçileriyle anket tekniğiyle görüşmeler yapılmıştır. Nitel analiz kısmında ise alanın yönetilmesi konusunda ilgili paydaş gruplarıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş ve sahada gözlemler yapılmıştır. Elde edilen tüm sonuçlar yorumlayıcı ve betimsel analiz yöntemleriyle topluca değerlendirilmiştir.  Ulaşılan sonuçlarda Ankara kent gelişiminin ve göller çevresinde gelişen yapılaşmanın göllerin ekosistemleri üzerinde oldukça olumsuz etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Alanın akılcı koruma ilkelerine bağlı olarak sürdürülebilirliğinin sağlanması için göllerin havzasının bütüncül koruma yaklaşımlarıyla yönetilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Wetland ecosystems provide many productive, regulatory and social-cultural services for the people around them. For this reason, wetlands are natural ecosystems that have been intertwined with humans from the past to the present. However, the urbanization and population densities that developed around these natural areas began to create various pressures and threats on these areas. Increasing pressure on wetlands will lead to the extinction of these areas over time. With the extinction of wetlands, biodiversity will be damaged and therefore economic, social and cultural destruction will be experienced. Within the scope of this research, the ecosystem services offered by the Mogan and Eymir Lakes wetland ecosystem, which has unique natural features in the city of Ankara, and the effects of these services on Urban Development and population growth were evaluated. The research adopted an approach of urban political ecology and the contribution of lakes to the city and the impact of urban development on the lakes were mutually analyzed. In this context, research questions were identified and mixed research techniques were used to find answers to the questions. In the quantitative part of the research, maps were created and interviews were conducted with area visitors using survey technique. In the qualitative analysis section, in-depth interviews were conducted with the relevant stakeholder groups about the management of the area and observations were made in the field. All results were evaluated collectively by interpretive and descriptive analysis methods. In the results reached, it was determined that the development of the city of Ankara and the building around the Lakes had very negative effects on the ecosystems of the lakes. It was concluded that the watershed of the lakes should be managed with holistic conservation approaches in order to ensure the sustainability of the area in accordance with rational conservation principles.