Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı, fiziksel aktivite ve beslenme durumunun incelenmesi
Investigation of social media addiction, physical activity and nutritional status of university students
Yazar: ZEYNEP ŞEYDA TUT
Danışman: PROF. DR. SUPHİYE MİNE YURTTAGÜL
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Bağımlılık = Dependency ; Beslenme = Nutrition ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Medya = Media ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Sosyal medya = Social media ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Günümüzde sosyal medya insanların yaşamının ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Ancak sosyal medya kullanma alışkanlığı zamanla bağımlılığa dönüşebilmektedir. Sosyal medya bağımlılığı bireylerin fiziksel sağlık, psikolojik sağlık ve beslenme davranışları üzerinde zararlı bir etkiye sahip olabilmektedir. Bu araştırma, üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığını saptamak ve sosyal medya bağımlılığının beslenme durumu ve fiziksel aktivite üzerine olan etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma korelasyonel (illişkisel) bir çalışmadır. Çalışmaya gönüllü 406 üniversite öğrencisi katılmıştır. Veriler online anket formu ile toplanmıştır. Bu araştırmada öğrencilerin demografik özellikleri, beslenme durumu, fiziksel aktivite düzeyleri sorgulanmış ve sosyal medya bağımlılığını değerlendirmek için 'Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği' ve beslenme durumunu belirlemek için 'Akdeniz Diyeti' ne Uyum Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin %25.6'sı erkek, %74.4'ü kız olup yaş ortalamaları 21.07±3.06'dır. Öğrencilerin %66.0'sı iki ana öğün tüketmektedir ve en çok atlanan öğün öğle öğünüdür. Erkek öğrencilerin %59.6'sının; kız öğrencilerin %57.9'unun Akdeniz Diyeti' ne uyumları orta düzeydedir. Sağlık Bilimleri Fakültesi'nde eğitim gören öğrencilerin Akdeniz Diyeti' ne uyumları diğer fakültedeki öğrencilerden daha yüksektir (p<0.05). Ana öğün tüketirken öğrencilerin %6.3'ü her zaman, %20.0'ı sıklıkla sosyal medya kullanırken %18.9'u ana öğün tüketirken hiç sosyal medya kullanmamaktadır. Öğrencilerin %63.8'inde farklı düzeylerde sosyal medya bağımlılığı saptanmıştır. Öğrencilerin %45.6'sı hafif aktivite düzeyindedir. Akdeniz Diyeti' ne uyum azaldıkça sosyal medya bağımlılığında artış olmaktadır (p<0.05).  Fiziksel aktivite düzeyi ve SMBÖ puanı arasında ilişki bulunamamıştır (p>0.05). Sonuç olarak sosyal medya bağımlılığı öğrencilerin sağlıklı beslenme durumlarını etkilemektedir. Öğrencilerin sosyal medya kullanımı esnasında yemek yememe, ana öğün tüketirken sosyal medya kullanmama, sosyal medya kullanırken atıştırmalık tüketmeme ve doğru beslenme alışkanlıkları kazanma konusunda bilinçli olmaları sağlanmalıdır.  En sağlıklı beslenme şekli olarak kabul edilen Akdeniz Diyeti' ne uyumlu beslenmeleri konusunda eğitilmelidir ve sağlık üzerine etkileri konusundaki farkındalıkları artırılmalıdır.

Abstract:
Nowadays, social media has become an integral part of people's lives. However, the habit of using social media may turn into an addiction over time. Social media addiction can have a detrimental effect on individuals' physical health, psychological health, and nutritional behaviour. This research was conducted to determine social media addiction among university students and the effect of social media addiction on nutritional status and physical activity. The research is a descriptive cross-sectional study, to which 406 university students have voluntarily participated. Data were collected with an online questionnaire. In this study, demographic characteristics, nutritional status, physical activity levels of students were questioned and the 'Social Media Addiction Scale (SMAS)' was used to assess social media addiction and the 'Mediterranean Diet Quality Index' was used to determine nutritional status. 25.6% of the students participating in the study were males, 74.4% were females and their mean age was 21.07±3.06. 66.0% of the students consume two main meals, and the most skipped meal is lunch. The adaptation of 59.6% of male students and 57.9% of female students to the Mediterranean Diet is moderate. Students studying at the Faculty of Health Sciences are more likely to adapt to the Mediterranean diet than students at other faculties. (p<0.05). During the consumption of the main meal, 6.3% of the students always use social media, 20.0% often use social media; while 18.9% do not use social media. Different levels of social media addiction were detected at 63.8% of students. 45.6% of the students have low physical activity levels. Social media addiction increases (p<0.05) as the adherence to the Mediterranean Diet decreases. No correlation was found between physical activity levels and SMAS score (p>0.05). As a result, social media addiction affects students' healthy nutritional status. Students should gain awareness of not eating during the use of social media, not using social media during the consumption of the main meal, not consuming snacks while using social media, and acquiring healthy eating habits. They should be educated on their diet to comply with the Mediterranean diet, which is considered to be the healthiest form of nutrition, and awareness should be increased on this diets' effects on health.