İlkokul öğretmenlerinin yılgınlıklarının ve bireysel çözüm yollarının incelenmesi
Study of burnout of elementary school teachers and individiual solutions
Yazar: AYNUR YEŞİL
Danışman: PROF. DR. AYŞEN BAKİOĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilkokul öğretmenlerinin yılgınlığını gidermeye yönelik uygulamaları incelemektir. Bu amaç doğrultusunda alt problemler oluşturulmuş ve öğretmenlerin yılgınlık nedenleri belirlenerek, öğretmenlerin yılgınlıkla mücadelede bireysel olarak hangi yöntemleri uyguladıkları, yılgınlığı önlemek için çevrelerinden (ailelerinden, yöneticilerden, iş arkadaşlarından ve kurumlarından) ne tür beklentileri olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada nitel araştırma modeli kullanılmıştır.
Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul ili Avcılar ilçesinde resmi ilkokullarda çalışan 31 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Görüşmeler 2012-2013 öğretim yılında gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada veriler, yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Bu nedenle görüşme yöntemine ilişkin literatür bilgilerinden ve uzman görüşlerinden yararlanılarak, araştırmanın amacını yansıtacak yarı yapılandırılmış bir görüşme formu hazırlanmıştır. Görüşme formunun geçerliliğini sağlamak için pilot uygulama yapılmış ve uzman görüşlerinden yararlanılarak görüşme sorularının son şekli oluşturulmuştur. Görüşmelerden elde edilen veriler birçok kez okunarak kategorilere ayrılmış, içerik analizi yapılarak değerlendirilmiştir.
Araştırma sonucunda, iş arkadaşlarıyla iletişimsizlik, yanlış eğitim politikaları, fiziksel koşulların yetersizliği, öğrencilerin ilgisizliği ve sorumsuzluğu, ücret yetersizliği öğretmenlerin yılgınlık yaşamalarına neden olan etkenler olarak ortaya çıkmıştır. Öğretmenler, dinlenme, işe eğlence katma, ders işleme yöntemlerini değiştirme gibi sınıf içinde uygulanacak yöntemlerin yanı sıra okul dışında kültürel ve sportif etkinliklere katılma, tatil yapma gibi faaliyetlerle yılgınlığa karşı kişisel önlemler almaktadırlar. Yılgınlığı önlemede; yöneticileri tarafından desteklenmek, kurumlarınca kişisel ve mesleki gelişimlerini sağlayacak olanakların sağlanması, iş arkadaşlarından destek, eğitim fakültelerinde öğretmen adaylarının sonradan karşılaşacakları problemlere karşı daha donanımlı olarak yetiştirilmesi, öğretmenlerin eğitim sistemindeki değişikliklerde karara katılımlarının sağlanması ise öğretmenlerin çevreden bekledikleridir. Bu sonuçlar doğrultusunda öğretmenlere, öğretmenlerdeki yılgınlığın fark edilerek, önlenmesi ve giderilmesi için eğitim politikalarını hayata geçiren kurumlara ve yöneticilere yönelik önerilere yer verilmiştir. Buna göre ;Öğretmenlerin rahatlama egzersizleri yapmaları, meslektaşları ile görüş alış verişinde bulunmaları, yöneticilerin öğretmenleri takdir etmeleri, öğretmenlerin eğitim sistemindeki değişikliklerde karar mekanizmalarına katılımlarının sağlanması, fiziksel koşulların ve ücretin iyileştirilmesi, eğitim fakültelerinde öğretmen adaylarının daha çok uygulamalı eğitim almaları, hizmet içi eğitim seminerlerinin öğretmenlerin ihtiyaçlarına cevap verebilecek şekilde düzenlenmesi önerilmektedir. Yılgınlığın önlenmesi veya giderilmesine dönük yapılabileceklerin araştırılması açısından diğer araştırmacılar için de öneriler bulunmaktadır. Yapılan araştırmaların sonuçlarının öğretmenlere bildirilmesi, konuyla ilgili nitel araştırmalara daha çok yer verilmesi diğer araştırmacılara önerilmektedir.

Anahtar kelimeler: Yılgınlık, Öğretmenlerde Yılgınlık, Yılgınlığı Önleme

Abstract:
The purpose of this research is to examine the applications devoted to remove the crestfallenness of elementary school teachers. In accordance with this purpose, sub problems were created and the crestfallenness reasons of teachers were determined. In addition, which methods teachers applied individually in struggling with crestfallenness and what kind of expectations they had from their environments (their families, executives, associates and institutions) in avoiding crestfallenness were determined. Qualitative research model was employed in this research. 
31 class teachers who work for the state elementary schools in the province of Istanbul, county of Avcılar constitute the study group of the research. The interviews were carried out in the 2012-2013 school year. 
In the research, data was collected by using the face to face interview method. That is why a semi-structured interview form that would reflect the purpose of the research was prepared. In the preparation process of this form, technical literature information and expert opinions were utilized. In order to provide the validity of the interview form, pilot scheme was executed and the final shape of the interview questions were given by utilizing expert opinions. The data obtained from the interviews were read many times and were split into categories. They were also evaluated by carrying out content analysis.
As a result of the research, lack of communication with associates, wrong education policies, inadequacy of physical circumstances, lack of interest and irresponsibility of students and inadequacy of wages came in sight as the factors that cause teachers experience crestfallenness. Teachers take personal precautions against crestfallenness by methods that are applicable in the classroom such as taking a rest, adding fun to the job and changing the teaching methods as well as by activities such as joining cultural and sport activities outside the school and taking a vacation. In avoiding crestfallenness, being supported by one?s executives, the providing of the opportunities by one?s institutions that will secure his/her personal and professional development, the support from associates, the well-supported improvement of candidate teachers in the faculties of education against the problems they will encounter afterwards and the providing of teachers participating the decisions regarding the changes in the system of education are the things that teachers expect from the environment. In line with these results, suggestions are provided to the institutions and executives who put into practice the education policies that realize the crestfallenness in teachers and that avoid and remove it. According to this ; it is recommended that teachers should do relaxing exercises,  conference with the collleagues, appriciation of teachers by executives, the providing of teachers participating the decisions regarding the changes in the system of education, enhancement of physical circumstances and wages, candidate teachers in the faculties of education should face more applied training, in service trainings should be designed as satisfying teachers? needs. There are also suggestions for other researchers in the sense of researching the things that can be done to avoid or remove crestfallenness. It is recommended to the other researchers that having techers informed about the outcome of the research and slotting  more qualitative researhes about the subject.

Keywords: Burnout, Teachers? Burnout, Avoiding Burnout