Kızıltepe halk hukuku uygulamaları
Kiziltepe folk law practices
Yazar: SEBRA GÜNDOĞDU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAKİRE BALIKÇI
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
İnsanlar ve toplumsal gruplar sosyal yaşamda diğer bireylerle ve gruplarla olan ilişkilerini sözler ve davranışlarla göstermektedir. Bireylerden sosyalleşme ihtiyacını karşılarken içinde bulundukları topluluğa uyum sağlayacak davranış kalıplarına göre davranması ve topluluğun kurallarına uyması beklenmektedir. Bir topluluğun yaşam biçimini, folklorik unsurlarını, sözlü kültür öğelerini anlamlandırmak için o topluluğun kolektif yaşam içinde oluşturduğu ve nesilden nesile aktardığı örf, âdet, gelenek ve göreneklerin bilinmesine ihtiyaç vardır. Halk hukuku, grupların birbirleriyle ilişkilerinin sonucu olarak doğan sözlü şekilde genelleşmiş kurallardır. Kültürel aktarım yoluyla yöreden yöreye değişkenlik gösteren halk hukuku unsurları; töre, örf, âdet, gelenek, görenek, teamül gibi kaynaklarla şekillenmektedir. Anadolu'nun pek çok bölgesinde olduğu gibi araştırma sahasında da İslam hukukunun etkisi halk hukuku uygulamalarında kendini göstermektedir. Kızıltepe sahasında halk hukukuna ilişkin unsurlar bölgenin geleneksel toplum düzenini yansıtmakla birlikte günümüzde de uygulanmaya devam ettirilmektedir. Kızıltepe halkının geçmişteki örf, âdet, gelenek ve göreneklere olan bağlılığı halk hukuku uygulamalarındaki geçmiş uygulamalarının izleri şeklinde sirayet etmektedir. Çalışma, Kızıltepe'nin sosyal yaşamla değişen folklor unsurlarındaki halk hukuku yansımalarının derlenip irdelenmesi ve bölgenin unutulmaya yüz tutan örf ve âdetlerinin bölgedeki hukuki düzeni sağlamadaki önemini ortaya koyması bakımından önem arz etmektedir. Çalışmada geçiş dönemlerinin, toplumsal ilişkilerin ve aile içi ilişkilerin düzenlenmesinde başvurulan halk hukuku kurallarına, cezai yaptırımlarına yer verilerek bu kural ve yaptırımların sözlü kültür ürünlerine yansımaları irdelenmiştir.

Abstract:
People and social groups show their relationships with other individuals and groups in social life through words and behaviors. While meeting the need for socialization, individuals are expected to behave according to behavioral patterns that will adapt to the community they are in and to comply with the rules of the community. In order to make sense of a community's lifestyle, folkloric elements, and oral culture elements, there is a need to know the customs, traditions, and customs that that community created in collective life and passed on from generation to generation. Folk law is verbally generalized rules that arise as a result of the relationships of groups with each other. Folk law elements that vary from region to region through cultural transmission; It is shaped by sources such as customs, traditions, customs and traditions. As in many regions of Anatolia, the influence of Islamic law is evident in folk law practices in the research field. Elements of folk law in the Kızıltepe area reflect the traditional social order of the region and continue to be implemented today. The devotion of the Kızıltepe people to their past customs, traditions and customs is reflected in the form of traces of their past practices in folk law practices. The study is important in terms of compiling and examining the reflections of folk law in the folklore elements of Kızıltepe that change with the social life and revealing the importance of the forgotten customs and traditions of the region in ensuring the legal order in the region. In the study, folk law rules and criminal sanctions used in the regulation of transition periods, social and family relations are included, and the reflections of these rules and sanctions on oral cultural products are examined.