Hedef maliyetlemeyle maliyet düşürme, faaliyete dayalı maliyetleme algısı, sınırsız iyileşme ve şirket performansı arasındaki ilişki: Libya petrol şirketlerinde bir araştırma
The relationship among target cost and cost reduction, activity-based cost, unlimited improvement and company performance: A research in Libya petroleum companies
Yazar: ABDULWAHAB SAHIRI HASAN LAGAA
Danışman: PROF. DR. ORHAN ÇAĞLAYAN
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration

Özet:
Modern yönetim muhasebesi araçları olarak hedef maliyetleme sistemi, faaliyet tabanlı maliyetleme sistemi beraberinde sınırsız iyileştirme ve kurumsal performans analizi çalışmaları işletmelerin rekabet ve sürdürülebilirlikleri bakımından çok önemlidir. Bu sistemlerin teorik çerçevelerini, avantajlarını ve dezavantajlarını incelemek kadar firmaların en yüksek kaliteye, en düşük maliyete zamanında ulaşmasını sağlamak amacı ile yapılan çalışmalar, sınırsız iyileşme ve kurumsal performansın temelini oluşturmaktadır. Araştırma, Libya petrol şirketlerinde hedef maliyet sistemi kullanılarak maliyet düşürme, faaliyete dayalı maliyetleme sistemi, sınırsız iyileştirme ve kurumsal performans arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. En yüksek kaliteyi, en düşük maliyeti elde etmek ve tam zamanında üretmek için bu değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemenin yanı sıra bu çalışmada maliyet azaltımı konusu da diğer değişkenlerle birlikte ele alınmıştır. Tümevarım yönteminin kullanımına dayanan araştırmada bu ilişkileri incelemek için yapılandırılmış, önceden geçerliği ve güvenirliği test edilmiş olan ölçeklerden yararlanılmıştır. Çalışma evrenini, Libya petrol şirketlerinin mali yönetim, mühendislik ve pazarlama yönetiminin her birinde muhasebeciler, mühendisler ve yöneticiler ile tüm Libya petrol şirketlerinin genel müdürleri oluşturmaktadır.
Çalışma sonucunda hedef maliyetin sınırsız iyileşmeyi, firma performansı ve sınırsız iyileşmenin de maliyet azaltımını etkilediği belirlenmiştir. Bu araştırmanın Libya petrol şirketlerinde bu değişkenler arasındaki ilişkinin netleştirilmesine ve bu ilişkiden maliyetlerin düşürülmesinde ve kalitenin artırılmasında yararlanılmasına katkı sağlaması ve araştırmacılara yol göstermesi beklenmektedir.
ANAHTAR KELİMELER: Hedef Maliyetleme, Maliyet Düşürme, Faaliyete Dayalı Maliyet, Sınırsız İyileşme ve Şirket Performansı

Abstract:
As modern management accounting tools, target costing system, activity-based costing system along with unlimited improvement and corporate performance analysis studies are very important for the competitiveness and sustainability of businesses. In addition to examining the theoretical frameworks, advantages and disadvantages of these systems, the studies carried out with the aim of ensuring that companies reach the highest quality and lowest cost on time form the basis of unlimited improvement and corporate performance. The research aims to examine the relationship between cost reduction, activity-based costing system, unlimited improvement and corporate performance in Libyan oil companies using target costing system. In addition to examining the relationship between these variables in order to obtain the highest quality, the lowest cost and produce just in time, the issue of cost reduction is also discussed together with other variables in this study. In the research based on the use of the inductive method, structured scales whose validity and reliability were tested were used to examine these relationships. The universe of work consists of accountants, engineers and managers in each of the financial management, engineering and marketing management of Libyan oil companies, as well as general managers of all Libyan oil companies.
As a result of the study, it was determined that target cost affects unlimited improvement, firm performance and unlimited improvement affects cost reduction. It is expected that this research will contribute to the clarification of the relationship between these variables in Libyan oil companies and to benefit from this relationship in reducing costs and increasing quality, and will guide researchers.
KEYWORDS: Target Costing, Cost Reduction, Activity Based Cost, Unlimited Improvement and Company Performance