Hemşirelik öğrencilerinde bilinçli farkındalık programının klinik stres, klinik karar verme ve kişilik özellikleri üzerine etkisi: randomize kontrollü çalışma
The effect of mindfulness programme on clinical stress, clinical decision making and personality traits in nursing students: a randomised controlled study
Yazar: FATMA BETÜL ÖZ DAMKALI
Danışman: PROF. DR. NAİLE BİLGİLİ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma bilinçli farkındalık programının  hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulama stresi, klinik karar vermede özgüven, anksiyete ve kişilik özellikleri üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla ön test-son test randomize kontrollü bir araştırma olarak yapılmıştır. Araştırma Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü ikinci Sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Dahil olma kriterlerini karşılayan öğrenciler basit randomizasyon ile Girişim ve kontrol gruplarına atanmıştır. Araştırmanın örneklemini 37 Girişim 37 kontrol grubu olmak üzere toplam 74 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Klinik Stres Anketi, Klinik Karar Vermede Özgüven ve Anksiyete Ölçeği, On Maddeli Kişilik Özellikleri Ölçeği ve Algılanan Stres Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Girişim grubundaki öğrencilere sekiz oturumdan oluşan bilinçli farkındalık programı uygulanmış ve her bir oturum yaklaşık 45 dakika sürmüştür.Veri analiz sürecinde normal dağılıma uygunluk için Shapiro Wilk testi ile çarpıklık ve basıklık değerleri incelenmiştir. Grup ve zamana göre ölçek puanlarının karşılaştırılmasında Genelleştirilmiş Lineer Model yöntemi kullanılmıştır.Analizler sonucunda klinik stres anket puanı, klinik karar vermede özgüven ve anksiyete puanı, on maddeli kişilik özellikleri ölçeği, algılanan stres ölçek puanlarının grup ve zamana göre arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yoktur (p>0,005). Sonuç olarak sekiz oturumdan oluşan bilinçli farkındalık programının klinik stres, klinik karar vermede özgüven ve anksiyete, on maddeli kişilik özellikleri, algılanan stres üzerinde etkili olmadığı belirlenmiştir. Araştırmanın sekiz haftalık oturum sürecinde karma desenli araştırma olarak yapılması önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted as a pre-test-post-test randomised controlled trial to examine the effect of the mindfulness program on nursing students' clinical practice stress, self-confidence in clinical decision-making, anxiety, and personality traits. The study was conducted with second-year students of Gazi University, Faculty of Health Sciences, Department of Nursing. Students who met the inclusion criteria were assigned to the intervention and control groups by simple randomization. The sample of the study consisted of 37 intervention and 37 control groups, totaling 74 students. Data were collected using the Personal Information Form, Clinical Stress Questionnaire, Self-Confidence and Anxiety Scale in Clinical Decision Making, Ten-Item Personality Traits Scale, and Perceived Stress Scale. The mindfulness program consisting of eight sessions was applied to the students in the intervention group, and each session lasted approximately 45 minutes.In the data analysis process, the Shapiro Wilk test and skewness and kurtosis values were examined for compliance with normal distribution. The generalized linear model method was used. As a result of the analyses, there was no statistically significant difference (p≥0.005) between the clinical stress questionnaire score, self-confidence and anxiety score in clinical decision-making, decadent personality traits scale, and perceived stress scale scores by group and time. As a result, it was determined that the mindfulness program consisting of eight sessions was not effective on clinical stress, self-confidence and anxiety in clinical decision making, ten-item personality traits, and perceived stress.It is recommended that the research be conducted as a mixed design research in the eight-week session process.