Dicle Üniversitesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran hastaların ruhsal hastalıklara yönelik inanç ve tutumlarının değerlendirilmesi
The evaluation of the beliefs and attitudes of patients towards mental diseases who applied to Dicle University Family Medicine Outpatient Clinic
Yazar: ZAFER ULAŞ KARAKOÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PAKİZE GAMZE ERTEN BUCAKTEPE
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Ruhsal hastalık bireylerin ilişkilerini, mesleki hayatını, iş gücünü etkileyen, sosyal damgalama, ekonomik sıkıntı, hastanın sosyal çevresi için zorluklar oluşturan önemli bir durumdur. Ruhsal hastalığı olan bireyler toplum tarafından olumsuz inanç ve tutumlara maruz kalmaktadır. Bu çalışmanın amacı Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği poliklinik hastalarının, ruhsal hastalıklara yönelik inanç ve tutumlarını değerlendirmektir.
Materyal ve Metod: Çalışma kesitsel tanımlayıcı tarzda planlanmıştır. Çalışma için etik kurul onayı alınmıştır. Çalışmaya 265 hasta katılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik özellikleri, Ruhsal Hastalıklara İlişkin İnanç Ölçeği (RHİİÖ) ve Ruhsal Sorunları Olan Bireylere Yönelik Toplum Tutumları Ölçeği'ni (RSTTÖ) içeren anket uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 27.0 kullanılarak yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmamıza katılanların %64,5'i erkek, %58,9'u evli, %84,9'u şehirde yaşamakta, %42,6'sı memur ve yaş ortalamaları 34,9±10,3 idi. Katılımcıların RHİİÖ'den aldıkları toplam puan ile cinsiyet, eğitim düzeyi, yaşadıkları yer, çalışma durumu, meslek ve ruhsal hastalıklar ile ilgili bilgi sahipliği arasında anlamlı düzeyde fark bulunmuştur (sırasıyla p<0,001, p<0,001, p=0,037, p=0,014, p=0,003, p<0,001). Buna göre kadınların, eğitim düzeyi daha iyi olanların daha olumlu inanç sergiledikleri tespit edilmiştir. Katılımcıların RSTTÖ'den aldıkları toplam puan ile cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, çalışma durumu, meslek, daha önce ruhsal hastalık öyküsü, mevcut ruhsal hastalık öyküsü, yakınında ruhsal hastalık öyküsü, ev içi ruhsal hastalığı olan bireyle yaşama durumu ve ruhsal hastalıklar ile ilgili bilgi sahibi olma durumu arasında anlamlı düzeyde fark bulunmuştur (sırasıyla p=0,023, p=0,034, p=0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p=0,001, p<0,001, p<0,001, p<0,001). Buna göre erkeklerin, eğitim düzeyi daha iyi olanların daha olumlu tutum sergiledikleri tespit edilmiştir. Yaş ile RHİİÖ ve RSTÖÖ'den alınan toplam puanlar arasında anlamlı düzeyde pozitif korelasyon bulunmuştur (sırasıyla r=0,131, p=0,033; r=0,287, p<0,001).
Sonuç ve Öneriler: Katılımcıların genel olarak ruhsal hastalıklara yönelik olumsuz bir inanca sahip oldukları ancak olumlu bir tutum gösterdikleri belirlenmiştir. Eğitim ile ruhsal hastalıklara yönelik toplumsal farkındalık sağlanmalıdır. Bu konuda başta birinci basamak çalışanları olmak üzere tüm sağlık çalışanlarına büyük sorumluluk düşmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ruh Sağlığı, Ruhsal Hastalık, İnanç, Tutum, Aile Hekimliği

Abstract:
Introduction and Aim: Mental diseases is an important condition that affects individuals' relationships, professional life and workforce, creates social stigma, economic distress, and difficulties for the patient's social environment. Individuals with mental disease are exposed to negative beliefs and attitudes by society. The aim of this study is to evaluate the beliefs and attitudes of Dicle University Faculty of Medicine Family Medicine outpatients' beliefs and attitudes towards mental diseases.
Material and Methods: The study was planned in a cross-sectional descriptive style. Ethics committee approval was obtained for the study. Two hundred sixty-five patients participated in the study. A questionnaire including sociodemographic characteristics, Beliefs on Mental Illness Scale (BMIS) and Community Attitudes Towards Mental İllness Scale (CAMIS) was applied to the participants. Statistical analysis of the data was performed using SPSS 27.0.
Results: Of the participants in our study, 64.5% were male, 58.9% were married, 84.9% lived in the city, 42.6% were civil servants, and their mean age was 34.9±10.3 years. Significant differences were found between the total score obtained by the participants from the ISMI and their gender, education level, place of residence, employment status, and knowledge of occupational and mental illnesses (p<0.001, p<0.001, p=0.037, p=0.014, respectively, p=0.003, p<0.001). Accordingly, it has been determined that women, those with higher education levels exhibit more positive beliefs.  There was a significant difference between the total score obtained by the participants in the RSTTS and gender, marital status, education level, employment status, occupation, previous history of mental illness, current history of mental illness, history of mental illness in a relative, living with an individual with mental illness at home, and the state of having knowledge about mental illnesses (respectively p=0.023, p=0.034, p=0.001, p<0.001, p<0.001, p<0.001, p=0.001, p<0.001, p<0.001, p<0.001).  Accordingly, it has been determined that men and those with better education have more positive attitudes. A significant positive correlation was found between age and the total scores of ISMI and RSQS (r=0.131, p=0.033; r=0.287, p<0.001, respectively).
Conclusion and Recommendations: According to the highest scores of the participants from BMI and CAMI, it was determined that participants had a negative belief about mental diseases but showed a positive attitude. Social awareness of mental illnesses should be provided through education. In this regard, all health workers, especially primary care workers, have a great responsibility.
Key Words: Mental Health, Mental Disease, Belief, Attitude, Family Medicine