Mobil sağlık uygulama kullanılabilirliğinin davranışsal niyet üzerindeki etkisinde e-memnuniyetin aracılık rolü: E-Nabız örneği
The mediating role of e-satisfaction in the effect of mobile health application usability on behavioral intention: The case of E-Nabız
Yazar: BURHAN KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. YAKUP DURMAZ
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Davranışsal niyet = Behavioral intention ; Elektronik memnuniyet = Elektronic satisfaction ; Kullanılabilirlik = Availability ; Mobil sağlık = Mobile health

Özet:
Mobil teknolojilerin gelişmesiyle sağlık tüketicilerin ihtiyaç listesi her geçen gün daha da artmaktadır. Bu ihtiyaçlar karşısında geliştirilen mobil sağlık uygulamalarının da kullanım kolaylığı ve memnuniyet düzeyleri her daim ölçülmelidir. Çünkü iyi tasarlanmamış veya tüketici memnuniyeti düşünülmeden geliştirilen bir sağlık uygulaması tüketicilerde olumsuz düşünceler oluşturarak, tavsiye etme ve tekrar tercih etme niyetini değiştirebilmektedir. Bu çalışmanın amacı ise mobil sağlık uygulama kullanılabilirliğinin davranışsal niyet üzerindeki etkisinde e-memnuniyet kavramının aracılık rolünün belirlenmesidir. Çalışma örneklemini, Türkiye genelinde E-Nabız uygulamasını kullanan 18 yaş ve üzeri sağlık tüketicileri oluşturmaktadır. Kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak anket yoluyla elde edilen 889 kişilik veride ana hipotezler için AMOS programı ile yapısal eşlik modeli, alt hipotezler için ise SPSS programı ile farklılık analizleri uygulanmıştır. Araştırmada ilk olarak geçerlilik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Daha sonra veriler faktör analizlerine ve normal dağılım analizlerine tabi tutulmuştur. Elde edilen sonuçların normal dağılım göstermesiyle de araştırma amaçları doğrultusunda ölçülen farklılık analizleri için parametrik testler olan t testleri ve tek yönlü ANOVA testleri uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla da korelasyon analizi yapılmıştır. Yapısal eşlik modeli değerlendirme sonucunda ise mobil uygulama kullanılabilirliğinin davranışsal niyet üzerinde doğrudan anlamlı bir etkisi bulunmazken, e-memnuniyet kavramının tam aracılık rolü ile dolaylı etki gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca mobil uygulama kullanılabilirliğinin alt boyutları olan pozitif ve negatif kullanımların davranışsal niyet üzerinde e-memnuniyetin aracılık rolüne bakılmış, bu durumda pozitif kullanımın da davranışsal niyet üzerindeki etkisinde e-memnuniyetin tam aracılığı olduğu ancak negatif kullanımın davranışsal niyet üzerinde doğrudan veya dolaylı olarak etkisinin olmadığı görülmüştür. Son olarak alt hipotezlerin değerlendirilmesinde mobil uygulama kullanılabilirliği, e-memnuniyet, davranışsal niyet ve alt boyutlarının sosyo-demografik özelliklere göre anlamlı farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
With the development of mobile technologies, the list of needs of health consumers is increasing day by day. The ease of use and satisfaction levels of mobile health applications developed in the face of these needs should always be measured. Because a health application that is not well designed or developed without considering consumer satisfaction can create negative thoughts in consumers and change their intention to recommend and choose again. The aim of this study is to determine the mediating role of e-satisfaction concept in the effect of mobile health application usability on behavioral intention. The study sample consists of health consumers aged 18 and over who use the E-Nabız application throughout Turkey. In the data of 889 people obtained by survey using convenience sampling method, structural equation modeling with AMOS program for the main hypotheses and difference analysis with SPSS program for the sub-hypotheses were applied. First, validity and reliability studies were conducted. Then, the data were subjected to factor analysis and normal distribution analysis. When the results showed normal distribution, t tests and one-way ANOVA tests, which are parametric tests, were applied for the difference analyzes measured in line with the research objectives. Correlation analysis was also performed to determine the relationship between the variables. As a result of the structural parity model evaluation, it was determined that mobile application usability has no direct significant effect on behavioral intention, while the concept of e-satisfaction has an indirect effect with a full mediation role. In addition, the mediating role of e-satisfaction on the behavioral intention of positive and negative uses, which are the sub-dimensions of mobile application usability, was examined, and in this case, it was seen that e- satisfaction fully mediated the effect of positive use on behavioral intention, but negative use had no direct or indirect effect on behavioral intention. Finally, in the evaluation of the sub-hypotheses, it was found that mobile application usability, e-satisfaction, behavioral intention and their sub-dimensions showed significant differences according to socio-demographic characteristics.