Mısır bitkisinde yaprakların ve tepe püskülünün verim ve verim unsurlarına etkisinin belirlenmesi
Effect of leaf and tassel defoliation applications on kernel yield and yield compenets in different phenological periods in corn plants
Yazar: İREM YETİŞTİ
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN SOYLU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma 2018 yılında Karaman-Kazımkarabekir ekolojik şartlarında mısır bitkisinde farklı dönemlerde yaprak ve tepe püskülü koparılmasının verim ve verim unsurlarına etkisinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Tesadüf Bloklar Deneme Desenine göre dört tekerrürlü olarak yürütülen araştırmada, Pioneer 0573 hibrit mısır çeşidi materyal olarak kullanılmıştır. Araştırmada 10 farklı uygulamanın (U1: Kontrol (Bitkilerde herhangi bir uygulama yapılmamıştır. U2: Mısır 6 yaprak olduğunda alttan 4 yaprak kesmek, U3; Mısır 10 yaprak olduğunda alttan 4 yaprak kesmek, U4: Tepe püskülü çıkmadan önce koçanın altındaki yaprakları kesmek,  U5: Tepe püskülü çıktıktan hemen sonra koçan üstündeki yaprakları kesmek, U6: Tepe püskülü çıktıktan hemen sonra koçan altındaki yaprakları kesmek,  U7: Tepe püskülü çıktıktan hemen sonra koçan altındaki yapraklar kesmek ve tepe püskülünü kesmek, U8: Süt olum döneminde koçanın altındaki yaprakları kesmek, U9: Süt olum döneminde koçan altındaki yapraklar kesmek ve tepe püskülünü kesmek,  U10: Sarı olum döneminde koçan altı yaprakları kesmek) etkisi incelenmiştir. Araştırmada incelenen uygulamaların tane verimi, koçanda tane sayısı, koçan uzunluğu, koçan çapı, koçanda sırada tane sayısı, bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, koçanda sıra sayısı, bin tane ağırlığı, tane/koçan oranı, hasatta tane nemi ve hektolitre özellikleri üzerine etkileri tespit edilmiştir.
Araştırma sonucunda mısır bitkisinde farklı dönemlerde yaprak ve tepe püskülünün kesilmesinin tane verimi, koçan uzunluğu, koçan çapı, koçanda tane sayısı ve sırada tane sayısı üzerine etkisi istatistik olarak önemli bulunmuştur. Araştırmada en yüksek tane verimi, 2006 kg/da ile kontrol parsellerinde, en düşük tane verimi ise tepe püskülü çıktıktan hemen sonra koçan üstünden tüm yaprakların kesildiği U5 uygulama parsellerinde belirlenmiştir. Farklı dönemlerde yaprak ve tepe püskülü koparılması kontrol uygulamasına göre tane verimini %13 (U8) - %42 (U5) arasında değişen oranlarda olumsuz etkilemiştir. Sonuç  olarak mısır yetiştiriciliğinde hastalık ve zararlı gibi çeşitli nedenlerden dolayı yaprakların zarar görmesinin etkileri konusunda bu araştırma sonucunda mısır bitkisinde yaprakların sağlıklı olmasının özellikle koçan oluşumundan sonra tane verimi açısından çok daha önemli olduğu ortaya konulmuştur.

Abstract:
This research was conducted in 2018 in order to detemine the effect of leaf and tassel defoliation at different periods on yield and yielde components in the ecological conditions of Karaman-Kazımkarabekir Pioneer 0573 hybrid corn variety was used as a material in the study, which was carried out in four replications according to the Randomised Block Design. In the study, 10 different applications (U1: Control (No application was done on plants, U2: defoliation 4 leaves from the bottom when there are 6 leaves of corn, U3: defoliation 4 leaves from the bottom when there are 10 leaves of corn, U4: defoliation the leaves under the ear before the tasseling, U5: defoliation leaves on the ear immediately after the tasseling has emerged, U6: defoliation the leaves under the ear immediately after the tasseling comes out, U7: defoliation  the leaves under the ear immediately after the tassel comes out and defoliation off the tassel, U8: defoliation the leaves under the ear during the milk maturation period, U9: defoliation the leaves under the ear durring the milk ripening period and defoliation of the tasseling, U10: defoliation the leaves under the ear during the doug hripening period) has been investigated. The effects of the applications examined in the study on the grain yield, the number of kemel in the ear, the length of the ear, the diameter and the number of kemel per row of the ear, plant height, first ear height, the number of row in the ear, thousand grain weight grain/ear  rate, grain moisture at harvest and hectoliter weight were determined.
As a result of the research, the effects of leaf and tassel defoliation at different periods on the grain yield, ear length, ear diameter, number of kemels in the ear and the number of kemels in the row were found to be statistically significant. In the study, the highest grain yield was determined in 2006 kg/da in the control plots, and the lowest in the U5 application plots where all the leaves were defolations from the top of the ear just after the tassel has emerged. Leaf and tassel defoliations at different periods affected the grain yield negatively between %13 (U8) - %42 (U5) depending on the control application. As a result of this research on the effects of damage to the leaves due to various reasons such as diseases and pests in corn cultivation, it has been revealed that the health of the leaves in the corn plant is much more important in terms of grain yield, especially after the formation of the ear.