Primer beyin tümörü nedeniyle cerrahi tedavi uygulanan hastalarda yaşanan semptomlar ve şiddetinin belirlenmesi
Identify the symptoms and determine the severity of the symptoms seen in patients WHO underwent surgery for primary brain tumors
Yazar: EDA KURAL
Danışman: DOÇ. DR. FATMA CEBECİ ; PROF. DR. YUSUF İZCİ
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Beyin hastalıkları = Brain diseases ; Beyin neoplazmları = Brain neoplasms ; Cerrahi = Surgery ; Hemşirelik = Nursing ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Semptomlar ve genel patoloji = Symptoms and general pathology

Özet:
Amaç:Bu çalışma, primer beyin tümörü nedeniyle ameliyat edilen hastalarda görülen semptomlar ve bu semptomların şiddetinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel türde bir çalışmadır. ÇalışmaMart- Kasım 2016 tarihleri arasında Ankara'da bir eğitim ve araştırma hastanesinin nöroşirürji kliniğinde cerrahi tedavi uygulanan ve araştırmaya dahil olma kriterlerine uyan 90 hasta ile yapılmıştır.Veriler, kişisel bilgi formu ve M.D. Anderson Beyin Tümörü Semptom Envanteri (MDA-BTSETR) kullanılarak, hastalarla yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Verilerin analizi, SPSS 23 programı ile sayı, yüzde, ortalama, standart sapma Kolmagorov Smirnow, Kruskal-Wallis, Bonnferroni düzeltmeli Mann Whitney U, t testi, ki kare, faktör analizi ve Cronbach alfa güvenirlik katsayısı kullanılarak yapılmıştır.
Bulgular: Hastaların %37.8 (n:34) kadındır. Yaş ortalaması 41.5±14.58 yıldır. Olguların % 25.6 (n:23) sına evre 1'de tanı konmuştur. %28.9 (n:26)  ile frontal lob en sık görülen tümör lokasyondur. Dışkılama alışkanlığı, ağrı, bitkinlik, görünüş değişikliği en sık görülen semptomlardır ve bu semptomlar duygu durumunu, iş yaşamını ve günlük aktivitelerini daha çok etkilemektedir.Semptomlar ve şiddetleri lokalizasyon ve evrelerine gore ayrı ayrı değerlendirilmiştir.Tümör lokalizasyonu ile semptom ve şiddeti arasındaki ilişki incelendiğinde; uyku hali, ağız kuruluğu, kusma, hissizlik, güçsüzlük, anlama güçlüğü, konuşma güçlüğü, konsantrasyon güçlüğü, görme bozukluğu, görünüş değişikliğinde  günlük aktivitesini engelleme durumu, duygu durumunu engelleme durumu ve yürümesini engelleme durumu semptomlarında lokalizasyonla istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). Tüm semptom ve şiddetlerinin evre 4 hastalarda daha fazla olduğu izlenmiştir. 
Sonuç: Primer beyin tümörü tanısı alan hastalarda cerrahi tedavi sonrası yaşanan semptomlar ve şiddetinin sağlık profesyonelleri tarafından bilinmesi ve yönetimi hastaların yaşam konforunu anlamlı şekilde arttırabilir.

Abstract:
Aim: This study was conducted to identify the symptoms and determine the severity of the symptoms seen in patients who underwent surgery for primary brain tumors.
Material and Methods: Research was descriptive and cross-sectional. The study was conducted with 90 patients who underwent surgical treatment in a neurosurgical clinic of an education and research hospital in Ankara between March-November 2016 and met the inclusion criteria. The data were collected by face-to-face interviews with patients, using personal information form and M.D. Anderson Brain Tumor Symptom Inventory (MDA-BTSI). The data were analyzed with SPSS 23 program, using number, percentage, mean, standard deviation, Kolmogorov Smirnov, Kruskal-Wallis, Bonnferroni corrected Mann Whitney U, t test, chi square, factor analysis and Cronbach alpha reliability coefficient. 
Results:37.8% (n: 34) of the patients were female. The average age is 41.5 ± 14.58 years. 25.6% (n: 23) of the cases were diagnosed at stage 1. The most common tumor location was frontal lobe and the rate was 28.9% (n: 26). Defecation habits, pain, fatigue, appearance changes are the most common symptoms and these symptoms affect the emotional state, work life and daily activities more. Symptoms and severity were assessed separately according to localization and stage.It was found that there was a statistically significant relationship between localizations and symptoms which were sleepiness, xerostomia, mood swings, vomiting, numbness, weakness, comprehension difficulty, speech difficulty, concentration weakness, visual impairment, appearance change, daily activity inhibition, emotional disturbance state, and walking disturbance when the relationship between tumor localization and symptom and severity was examined (p<0.05). All symptoms and severity were observed to be greater in stage 4 patients. 
Conclusion:The awareness and management of symptoms and severity after surgery by health professionals in patients who are diagnosed with primary brain tumor, may significantly improve the patients quality of life.