Tip-2 diyabetes mellitus tanılı hastalarda dapagliflozinin nötrofil lenfosit oranı üzerine etkisi
The effects of dapagliflozin on neutrophil lymphocyte ratio in patients with type-2 diabetes mellitus
Yazar: SÜLEYMAN BAŞ
Danışman: PROF. DR. FUNDA MÜŞERREF TÜRKMEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Dapagliflozin = Dapagliflozin ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Lenfositler = Lymphocytes ; Nötrofiller = Neutrophils

Özet:
Amaç: DM, yüksek morbidite ve mortalitenin görüldüğü kronik bir hastalıktır. Diyabetin komplikasyonlarının ortaya çıkmasında yetersiz glisemik kontrol ve kronik inflamasyon önemli rol oynar. NLO diyabetin komplikasyonlarında inflamasyon belirteci olduğu gösterilmiştir. Ayrıca yapılan çalışmalarda Tip2DM hastlarında glisemik kontrol ile NLO arasındaki ilişkilerden bahsedilmektedir. Dapagliflozin Tip2DM hastalarında glisemik kontrol için kullanılan bir SGLT2-i'dir. Biz de çalışmamızda Tip2DM tanılı hastalarda başlanan dapagliflozinin NLO üzerine etkisini araştırmayı amaçladık.

Gereç ve yöntem: Bu çalışmaya, Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları polikliniklerinde 10 mg dapagliflozin başlanıp en az 12 hafta kullanmış 98 Tip2DM tanılı hasta alındı. Hastalar ile ilgili veriler hastanemizin otomasyon sisteminden retrospektif olarak tarandı. Kontrol grubu ise 86 sağlıklı gönüllü bireylerden oluşturuldu. Çalışmaya 18-75 yaş arasında olup kronik karaciğer hastalığı, kronik böbrek yetmezliği, enfeksiyonu, inflamatuar hastalığı olmayanlar ile kemik iliğini etkileyen ilaç kullanmayanlar dahil edildi. Veri analizi ve  istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı.

Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 54,34±7,96 yıldır. Hastaların % 61,2'si (n=60) kadın, % 38,8'si (n=38) erkektir. Dapagliflozin tedavisi öncesi ve sonrası değerler karşılaştırıldığında glukoz ve HbA1c değerlerinde istatistiksel olarak düşme saptanırken(p<0,001), lökosit(p=0,018), nötrofil(p=0,027) değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı artış saptandı. Lenfosit ve NLO değerlerinde de artış saptanmış olup bu artış istatistiksel olarak anlamlı değildi(p>0,05). 

Sonuç: Literatürde lökosit, nötrofil, lenfosit ve NLO değerlerinin glisemik kontrol ile ilişkisini gösteren çalışmalar vardır. Bizim çalışmamızda ise literatürlerdeki çalışmalardan farklı bir durum ortaya çıktı. Dapagliflozin ile glukoz ve HbA1c düzeylerinde anlamlı düşüş saptanmış olmasına rağmen lökosit, nötrofil, lenfosit ve NLO ortalama değerlerinde artış tespit edildi. Bu artış lökosit ve nötrofil ortalama değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı olup lenfosit ve NLO ortalama değerlerinde ise istatistiksel olarak anlamlı değildi. Bu durum bize dapagliflozin kullanan hastalarda glisemik kontrolü değerlendirmek için lökosit, nötrofil ve NLO parametrelerin kullanılmaması gerektiği düşündürmektedir. Bu konuda yapılacak ek çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar kelimeler: Dapagliflozin, Nötrofil/lenfosit oranı (NLO), Tip 2 Diabetes Mellitus (Tip2DM)

Abstract:
Purpose: Diabetes Mellitus is a chronic disease with high morbidity and mortality. Inadequate glycemic control and chronic inflammation has an important role in the development of complications of diabetes. NLR has been shown to be an inflammatory marker in the complications of diabetes. In addition to that, there are studies showing that glycemic control in the Type 2 DM patients and NLR are related. Dapagliflozin is a SGLT-2 inhibitor, used for glycemic control in Type 2 diabetes patients. In this study, we aimed to search the effect of Dapagliflozin on NLO in patients with Type 2 DM.
        
Materials and Methods: This study included 98 patients with Type 2 DM , who had started 10 mg Dapagliflozin  at Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital outpatient clinics and used it for at least 12 weeks. Patient data were reviewed retrospectively from the automation system of our hospital. The control group consisted of 86 healthy volunteers. The study included patients between 18-75 years of age who had not chronic liver disease, chronic renal failure, infection, inflammatory disease and who did not use drugs affecting bone marrow. IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Turkey) was used for data analysis and statistical analysis.  

Results: The mean age of patients was 54,34±7,96 years. 61,2% (n=60) of the patients were female and 38,8%(n=38) were male. There was a statistically significant decrease in glucose and HbA1c values (p<0,001), and leukocyte (p=0,018) and neutrophil (p=0,027) values were significantly increased before and after dapagliflozin treatment. Lymphocyte and NLR values were also increase, but this increase was not statistically significant (p>0,05).


Conclusions: In the literature, there are studies showing the relationship between leukocyte, neutrophil, lymphocyte and NLR values with glycemic control. In our study, a different situation emerged from the studies in the literature. Although there was a significant decrease in glucose and HbA1c levels with dapagliflozin, leukocyte, neutrophil, lymphocyte and NLR mean values were şncreased. This increase was statistically significant in leukocyte and neutrophil mean values but not statistically significant in lymphocyte and NLR mean values. This suggests that leukocyte, neutrophil and NLR parameters should not be used to evaluate glycemic control in patients receiving dapagliflozin. Additional studies are needed on this subjest.

Keywords: Dapagliflozin, Neutrophil/lymphocyte ratio (NLR), Type 2 Diabtes Mellitus (Type 2 DM)