Ahmed-i Dâ'î tercüme-i Tefsîr-i Ebü'l- Leys-i Semerkandî Yûnus ve Hûd sureleri [114b/12-151b/01] (metin-dizin-tıpkıbasım)
Ahmed-i Da'i, interpretation´s translation to become Ebü'l Leys-i Semerkandi´s, Yunus and Hud Suras,[114b/12-151b/01](metin-dizn-tipkibasim)
Yazar: ÜLVİYE UĞURSAL
Danışman: PROF.DR. GÜLDEN SAĞOL YÜKSEKKAYA
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalısma Tercüme-i Tefsîr-i Ebü'l-Leys-i Semerkandî adlı eserin NuruosmâniyeKütüphanesi'ndeki 297,1=94,35 numarasında kayıtlı bulunan 141 numaralı cildinin 114b/12-151b/01 sayfaları üzerinde yapılmıstır. Eser Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait olupAhmed-i Dâ'î tarafından tercüme edilmis, hicrî 1024/1026 yıllarında brahim bin Yûsuftarafından istinsah edilmistir. XIV. yüzyıl sonu ile XV. yüzyıl Eski Anadolu Türkçesi ürünüolan tercümenin II. cildinde bulunan Yûnus ve Hûd sureleri 37 varaktan olusmaktadır.Ayetlerin altında tefsirleri verilerek meydana getirilmis eserin tamamı harekesizdir.Bu çalısma metin, dizin ve tıpkıbasım olmak üzere üç bölümden olusmaktadır.Giris bölümü eserin mütercimi, müellifi, nüshaları ve tavsifi, Kur'an tefsiri ve Yûnusile Hûd sureleri hakkındaki bilgiler ile ayet meali, konuları ve tercümesinden olusmaktadırayrıca Eski Anadolu Türkçesi metnin kelime hazinesi, imla ve fonetik özellikleri ile metninyapı özellikleri yer almaktadır.Metin bölümünde metnin transkripsiyonu yer almaktadır. Ayrıca surelerinanlasılmasını kolaylastırmak amacıyla ilave olarak yardımcı bilgiler de verilmistir.Dizin bölümünde bütün kelimeler ve birlesik sekiller yer almaktadır. Bu kısımalfabetiktir. Türkçe ve diger dillere ait sözcüklerin mensei bulunabildigi kadarıylabelirtilmistir. Ayrıca kök ve eklerin ayırımı da yapılmıstır.Tıpkıbasım bölümünde, üzerinde çalıstıgımız metnin tıpkıbasımı verilmistir.

Abstract:
This study has been done from the recorded pages (297.1=94,35) of the study of thetranslation of interpretation of Ebu'l-Leys-i Semerkandi, and on pages 114b/12-151b/01 in141 edition. This study that is from ancient time of anatolia has been written by Ahmed-i Dâ'îand copied by brahim bin Yusuf in 1024/1026. The language, which is used in thetranslation, belongs to the XIV. and XV. centuries Anatolia. It occupies 37 pages in the firstvolume of the book. The exegesis is provided under the Arabic verses. There is novocalization mark in the entire text.This study has four different parts: Text, index and prints.Introduction is about the translator, author, copys and qualitys, Koran commentarywith chapter of the Koran is Yûnus and Hûd about knowledges, verse of the Koran meaning,translation and subjects, Anatolia text vocabulary, spelling and features of the language andbuilding peculiaritys.In the study, there is a transcription of the text. I have also put supplement helperexperts when required to make the understanding of the Arabic text easier for the readers.The prints section that contain whole words and combined figures, are interpreted asmuc carefully as possible word by word. The vocabulary is in alphabetic order. If a word isborrowed from Turkish and another languages, the origin of the word is also mentioned.All the words which has the same meaning is shown in the whole text where it takeplace.