Stratejik insan kaynakları yönetimi uygulamaları, rekabetçi örgüt kültürü oryantasyonları ile firma ve çalışan performansı arasındaki ilişki: Türkiye'de faaliyet gösteren katılım bankaları üzerinde bir araştırma
Strategic human resource management practices, competitive organizational culture orientations relationship between the company and employee performance: A research on the participation banks operating in Turkey
Yazar: DOĞAN BAŞAR
Danışman: PROF. DR. CEMAL ZEHİR
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Faizsiz bankacılık = Interest-free banking ; Firma performansı = Firm performance ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Performans = Performance ; Rekabet = Competition ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management ; İslami bankacılık = Islamic banking

Özet:
Teknolojinin her geçen gün kurumlar üzerindeki etkisinin artarak devam ettiği bu yüz yılda, pazarda rekabet farklılığını oluşturan etkenler bu duruma bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Türkiye'de bankacılık sektöründe giderek pazar payını artıran katılım bankalarında bu durumun ne yönde olduğunu araştırmak birçok açıdan literatüre önemli katkılar sağlayacaktır. Ayrıca gerek devlet bankalarının gerekse de diğer konvansiyonel bankaların bu alana girecek olması nedeniyle çalışma pazarda ki büyük resmi görebilmemiz açısından da önemli olacaktır.
Türkiye'de faaliyet gösteren katılım bankalarında stratejik insan kaynakları yönetimi ve uygulamaları, rekabetçilik oryantasyonları ve firma-çalışan performansı arasında pozitif ilişki olduğu ön görülmektedir. Anket yönteminin kullanıldığı araştırma, katılım bankalarında görev yapan 283 çalışan üzerinde yapılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 11.00 İstatistik paket programı kullanılarak tanımlayıcı analiz, faktör analizi, güvenilirlik analizine, korelasyon analizi ve regresyon analizine tabi tutulmuştur. Ayrıca AMOS programı ile de yapısal eşitlik modeli uygulanarak aracı değişken etkisi analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda Rekabetçi örgüt kültürü oryantasyonlarından olan pazar odaklılık SİKY ile aracı değişken etkisi oluşturmamakta, SİKYU ile de kısmı aracı değişken etkisi oluşturarak firma performansını pozitif yönde etkilemektedir. Öğrenme odaklılık ve girişim odaklılık ise firma performansı ile hem SİKY hem de SİKYU aracı değişken vasıtasıyla pozitif yönde etkilemiştir. Yapılan ikili regresyonlarda rekabetçi örgüt kültürü oryantasyonları alt boyutları ile ele alınmış olup, bunların kurumsal performans ile ilişkilendirildiği hipotezler büyük oranda reddedilmişti. Ancak aracı değişken etkisinde rekabetçi örgüt kültürü oryantasyonları alt boyutları ile değil 3 ana boyut ile analiz edilmiştir. Sonuç olarak rekabetçi örgüt kültürü oryantasyonları pazar odaklılık düşük olmak üzere SİKY ve SİKYU vasıtası ile firma performansını pozitif yönde etkilemiştir.

Abstract:
As continuously growing impact of technology on companies in this century, diversifying factors of the competition show change dependent on this situation. To explore in what extend the participation banks which are increasing their market share in Turkish Banking Sector are affecting from this situation will contribute to literature in many aspects. 
It is observed that there is a positive relation among strategic human resource management, competitiveness orientations, and company-employee performance over the participation banks in business in Turkey. The study which was used in survey method, was examined on 283 employees who are working in participation banks in Turkey. The acquired data were subjected to descriptive analyses, factor analyses, reliability analyses, correlation analyses, regression analyses and structural equation modeling by using the statistic pack programs SPSS 11.00 and Amos. The results of the analyses are showed that market orientation which is one dimension of a competitive organizational culture orientation is not forming a median variable with SHRM, on the other hand, by impacting company performance positively, it forms a partial median variable with SHRMA. Ultimately, learn orientation and enterprise orientation are affecting company performance positively by forming a median variable with both SHRM and SHRMA. In the binary regressions, competitive organizational culture orientations are approached with its subdimensions and the hypothesis which are relating this subdimensions with organizational performance are almost refused. However, in the median variable effect, competitive organizational culture orientations are analyzed with its 3 main dimensions rather its subdimensions. Consequently, competitive organizational culture orientations is positively impacting on company performance via SHRM and SHRMA nevertheless low effect of market orientation.