Silahsız savaş; Psikolojik harekat ve propaganda
Unarmed war; Psychological operations and propaganda
Yazar: GÜNGÖR ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN FIĞLALI
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Savunma Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Savunma Teknolojileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies

Özet:
Dünya Tarihi sürekli olarak insanoğlunun birbiri ile mücadelesine tanıklık etmiştir. Tarihin hemen hemen hiçbir dönemi herhangi bir savaş olmaksızın geçmemiş, aksine aslında her savaş kendisinden sonraki savaşın sebebi ve hazırlayıcısı olmuştur. Aynı zamanda uygarlığın gelişmesine, insan toplumlarının birbirleri ile iletişimlerinin artmasına ve gelişen toplumların yeni kaynak arayışlarına paralel olarak bu savaşların ve çatışmaların meydana geldiği ve etkilediği alanlar genişlemiş ve bu savaşları yapan ordular da aynı paralelde sürekli olarak kendilerini yenilemişlerdir.
Özellikle son 500 yıllık süre içinde, uluslararası düşmanlıklarını sergilemek için insan ve hayvan kaslarının gücüyle sınırlı silahların kullanılmasından başlayıp, kimyasal enerji aracılığıyla dünyayı yok edebilecek bir konuma gelinmiştir. Stimson'ın atom bombasını ilk duyduğu zaman söylediği sözler, "yok etme gücü korkunç bir silahtan da öte... psikolojik bir silah" , tahmin ettiğinden daha doğru çıkmıştır. Nükleer ikilem tüm düşünen bireyleri, devlet adamlarını, bürokratları ve daha da önemlisi profesyonel asker sınıfını, kendi başlarına açtıkları bu beladan kurtulmak için çıkar yol bulmak çabasına zorlamıştır.
Birinci bölümde; tarihsel süreç içerisinde genel olarak 1nci Dünya Savaşına kadar olan sürede savaş sanatında meydana gelen gelişmeler kısaca özetlenmeye ve bu bağlamda 1nci Dünya Savaşı, 2nci Dünya Savaşı, Soğuk Savaş Dönemi ve Soğuk Savaş Sonrasında Savaşın şiddetinin ulaştığı korkunç nokta belirtilmeye çalışılmıştır. Buradan hareketle 21nci yüzyılın başladığı günlerden itibaren olabilecek muhtemel çatışmaların sebepleri, bölgeleri ve kullanılacak kuvvetler kısaca değerlendirilmiştir.
Bilginin toplanması, işlenmesi, aktarımı, kullanımı ve üretilmesine yönelik olarak ortaya çıkan teknolojilerde son yıllarda dev sıçramalar yaşanmıştır. Bu teknolojiler Bilgi Teknolojileri olarak isimlendirilirken, oluşmaya başlayan yeni toplum düzeni de Bilgi Toplumu olarak adlandırılmıştır. Henüz gelişmekte olan ve bu teknolojik gelişmenin gerisinde kalan devletler, sözü edilen teknolojik devrimde başı çeken ülkelere gittikçe artan bir oranda bağımlı olmaya başlamışlardır. Bu bağımlılık, ekonomik, psiko-sosyal, kültürel, bilimsel ve teknolojik güç gibi milli güç unsurlarından hemen her birini etkiler durumda iken, askeri güç söz konusu olduğunda daha da büyük bir önem kazanmaktadır.
Bilgi çağının üretim sürecini ve bireylerin yaşam şeklini değiştirdiği gibi, günümüz harplerini de oldukça radikal bir biçimde etkilediği görülmektedir. Gelişen teknoloji bugün silahlı kuvvetlerin tüm sistemlerine yansımış, geçmişte strateji teknolojiyi belirlerken, bir çok düşünür günümüzde teknolojinin stratejiyi belirlediğini tartışır olmuştur. 
İkinci bölümde; bu yaklaşımla,  incelemenin nazari temelleri kapsamında kavram ve kapsam olarak bilgi harbi ve prensipleri, bilgi harbinin bölümleri, bilgi harbinin araçları, 21inci yüzyılda Bilgi Harbi yöntemlerinin geliştirilmesi ile bilimsel ve teknolojik gelişmelerin bu konuya etki ve katkıları dünyadaki bilgi harbi uygulamalarıyla açıklanmıştır. 
Tarih boyunca milletler milli hedef ve menfaatlerini gerçekleştirmek amacıyla sıcak savaş metotlarına başvurmuşlardır. Ancak, son yıllarda dünyada meydana gelen sosyo-ekonomik ve kültürel değişiklikler, sıcak savaşın büyük can ve mal kayıplarına neden olması, gelişen savaş teknolojisinin daha büyük tahribatlara yol açması ve beklenilen faydayı sağlayamaması sonucu "Sıcak Savaş" yerini daha az kaynakla sürdürülebilen hedefi sadece insan ve insan kitleleri olan "Psikolojik Harp"lere bırakmıştır.
Üçüncü bölümde; tarihte de psikolojik harekattan yararlanıldığını gösteren örnekler,  ilgili tanımlar, psikolojik harekat seviyeleri, amacı, uygulama teknikleri incelenmiştir.
Bilgi Çağında, alışılmış harp yöntemlerinde önemli değişiklikler meydana gelmiş, medya vasıtası ile günümüz harplerinin neredeyse naklen izlenir olması, medyanın bir psikolojik harp vasıtası olarak kullanılmasını gündeme getirmiştir. Hızla küreselleşen dünyamızda medya, barış zamanı da kitleleri manipüle edebilen önemli bir araç haline gelmiştir.
Gelişmiş teknolojik imkanlarını kullanan devletler ve büyük şirketler medya aracılığı ile büyük insan kitlelerini etkileyebilmekte ve kamuoyunu istedikleri gibi yönlendirebilmektedirler. Özellikle Körfez Savaşı ve sonrasında yapılan Bosna, Kosova ve Afganistan Harekatlarında bilgilendirme harekatı kapsamında yapılan psikolojik harekat faaliyetleri neredeyse icra edilen askeri harekatın önüne geçmiştir. ABD'de meydana gelen 11 Eylül terör eylemleri bütün dünyadan naklen izlenmiş, olaylar karşısında süper güç durumu zarar gören ABD, yine medyayı kullanarak dünya kamuoyunun desteğini sağlamak maksadıyla büyük bir kampanya icra etmiş, kendi halkına da tekrar güven aşılamaya çalışmıştır. Buna karşı Usama Bin Laden ve Taliban yönetimi El Cezire televizyonu vasıtası ile karşı propaganda yürütmüştür.
Dördüncü bölümde; düşmanı en az miktarda kan dökerek bozguna uğratmak için kullanılan bir araç olan propagandanın üzerinde durulmaktadır.
Bilginin kullanılması ve internet vasıtasıyla bu bilgiye dünyanın her yerinden anında erişilebilmesi sadece büyük devletlerin değil teknolojiyi uygun kullanabilen herkesin bu savaşta  yerini alacağını göstermiştir.  
Her çeşit harekatta olduğu gibi, psikolojik harekatın başarısında da temel etken iyi bir planlamadır. Bu plan; ayrıntılı, uzun vadeli ve yaratıcı olmalıdır. Psikolojik harekat planlaması; yaratıcılık ve azim gerektiren, etkin bir propagandayı öngören, düşmanın zayıf noktalarından ya da çıkan fırsatlardan yararlanmak maksadıyla yüksek derecede esnekliğe gerek duyan devamlı bir işlemdir. Planlama psikolojik hedefler veya hedef toplumu etkileyen yeni durum ve koşulların getirdiği ani değişikliklere cevap verecek şekilde olmalıdır.
Beşinci bölümde; herhangi bir çatışma ve/veya mücadelenin psikolojik boyutunun önemi, çatışma veya mücadelenin nihai sonucu üzerindeki etkisi; planlanması, icrası ve kitle iletişim araçlarının psikolojik harekat uygulamalarında kullanılması incelenmiştir.
Çağımızda, demokratik yöntemler ve kamuoyunun rolü çok açıktır. Özellikle gelişmiş toplumlarda, artık halkın inanmadığı, desteklemediği olayları gerçekleştirmek kolay değildir. Kanunlar sayesinde bazı faaliyetleri gerçekleştirmek mümkünse de, halkın desteği sağlanamadığı sürece uzun vadede yeni tepkiler ve sorunlarla karşılaşılacağı bir gerçektir. Bu bakımdan, halkın görüş ve inançları dikkate alınarak bir şeyler yapabilmek, ancak hedef kitlenin görüş ve inançlarını etkilemekle mümkün olur. Günümüzde bu etki, şüphesiz ki ancak etkin bir medya desteği ile sağlanabilir.  
Altıncı bölümde; temel iletişim kavramıyla birlikte kitleleri etkileyip yönlendirmedeki önemi  yasama, yürütme ve yargıdan sonra dördüncü güç olarak kabul edilen medyanın bireysel ve toplumsal yaşamda artan önem ve ağırlığı incelenmektedir. 
Teknolojik gelişmelerle ortaya çıkan Bilgi Harbi geleneksel savaşı ve Psikolojik Harekatı ortadan kaldırmamış; ancak şeklini değiştirerek bu faaliyetlerin sadece askeri alanda değil ekonomik alanda da yaşamsal bir öneme ulaşmasını sağlamıştır. 
Uluslararası ilişkilerde güç ve rekabet mücadelesinin bilinen araçları, diplomasi, ticaret ve savaştır. Ancak, milyonlarca insanın hayatına, büyük ve telafisi zor yıkımlara sebep olan iki dünya savaşını yaşayan yüzyılımızın özellikle ikinci yarısından sonra, güç ve rekabet mücadelesi için diplomasi ve ticaretin yeterli olmadığı, savaşa başvurmanın ise bütün insanlığın yok olması sonucunu doğuracağı gerçeği karşısında, üçüncü bir araç ihya edilmiş ve hemen hemen bütün devletlerce kamu hizmeti niteliğine kavuşturulacak açık veya örtülü şekilde örgütlendirilmiş ve kullanılmaya başlanılmıştır. Bu araç, Psikolojik Harp'tır.
Yedinci bölümde; devletlerin güç ve rekabet mücadelesinde, zora başvurmadan, rakipleri içindeki hedef kitlelerin düşünce, davranış ve eylemlerini önceden planlanmış hedefler doğrultusunda yönlendiren amaç ve çıkarları açıklanmıştır. Dost, müttefik ve tarafsız ülke kamuoyları üzerinde uygulanacak bu gibi faaliyetlerle dış politikanın destekleneceği, güçlendirileceği ortaya konmuştur.
Bilgi teknolojileri ve bu teknolojileri kullanarak yapılan psikolojik harekat yurt içinden veya dışından yıkıcı ve bölücü unsurlarca da kullanılmaya başlanmıştır. Özellikle internet vasıtası ile yapılan bu faaliyetlere karşı yapılan harekatta başarıya, yine bilgi teknolojilerine hakimiyet ve bu konulardaki bilinçlenme ile ulaşılacaktır. 
Türkiye, dünyadaki hızlı değişiklikler karşısında, pek çok sorunla baş etmek zorundadır. Bunlar içinde en yaşamsal olanı, teknolojideki çağ değişimini yakalayabilme sorunudur. Türkiye, sanayi toplumları yeni bir çağa, enformasyon ve bilgi çağına geçerken, hem sanayileşme alanındaki tarihsel açığını kapatma, hem de yeni çağ değişimini yakalayabilme sorunu ile karşı karşıyadır. Bu ikili sorunu aynı zaman diliminde çözmede göstereceği başarı, Türkiye'nin geleceğini belirleyecektir.
Sekizinci bölümde; elde edilen bulgular ışığında psikolojik harekatın toplumların siyasal ve sosyal yapılarında oynadığı önemli rolü değerlendirilerek sonuçlara ve tekliflere yer verilmiştir.

Abstract:
The mankind has continuously contended with each other since the world history started. None of the historical periods has passed away without a war, on the contrary, every war has, in fact, led the subsequent war. In the same time, because of the development of civilization, increase of the communication of communities to each other and that developing communities search for new sources, the areas in which wars and combats occurred and on which these wars and combats had deep impacts extended and armies experiencing these wars renovated themselves.  
Especially in the last 500 years` period, they first used human and animal power and limited armament in order to show their international hostility and then happened to destroy the world completely by means of chemical energy. What Stimson said when he first heard about atom bomb "Completely destroying power is worse than a dreadful weapon…a psychological weapon." turned out to be correct unexpectedly. Nuclear dilemma forced all thinking individuals, statesmen, bureaucrats and even professional soldiers to get rid of this troublesome caused by themselves. 
In the first part, generally, in historical process, it is tried to summarize shortly the developments in war art during the period up to the First World War and it is tried to clarify the terrible point of the severity of war during the First World War, Second World War, Cold War Period and Post-Cold War. Therefore, the reasons, regions and used forces of possible fights that could occur since those days when the 21st century started are shortly evaluated.
During the recent years giant leaps have been seen in the technology rising towards gathering, treating, transmitting, using and producing information. While these technologies are called as Information Technologies, the newly formed order of community is named as information community. The states newly developing or unaware of this technological development have started increasingly to be dependent up on those states having the most active role in this technological revolution. While this independence has an effect on the each element of national power such as economical, psycho-social, cultural, scientific and technological power, on the other hand, it gets higher importance in terms of military power.
It is seen that the age of information has not only changed the production process and lifestyles of individuals, but also affected the current wars radically. Developing technology has been reflected to the all systems of armed forces. While strategy determined technology in the past, many intellectuals now have happened to discuss technology determines strategy.
In the second part, by means of this approach, including the theoretical principles of examination, the information war and principles as concept and scope, the sections of information war, the means of information war, the development of the methods of information war in the 21st century, the effects and contributions of scientific and technological developments on this subject, are all studied by means of information war practices in the world.
Along the history, people have used hot war methods in order to realize their national aims and benefits. But as a result of the socio-economical and cultural changes that occurred in the world during recent years, great losses of life and property caused by hot war and developing war technologies which gave way to huge damages but not providing the expected benefit, Hot War left its place to psychological wars which can   carry on with much less sources and whose aim is only the human and human masses.
In the third part, the studied points are the examples showing the fact that they used psychological operations even in the pre-history, relevant definitions, levels of psychological operations, aims and practice techniques. 
In the age of information important changes happened in the usual methods of war, and today's battles' ability to be watched almost live has put the media as a means of psychological war on the agenda. In our world that goes global rapidly, the media that can manipulate  masses also in the peace – time has been an important means. 
Countries and companies using their technological opportunities , by using the media, can impress big masses of  people and orient the public opinion as they wish. The psychological operations activities of information in Bosnia, Kosovo and Afghanistan and especially during and after the Gulf war have almost initiated the performed military operation. The terrorist activities in United States in 11th September is watched live by whole world, United States whose super power feature is damaged, started a big promotion to get the support of worldwide authority by using media, tried to give a confidence again to it's people. On the other hand Usama Bin Laden and Taliban conducted a counter propaganda via El Cezire media channel.
In the fourth part, a propaganda is mentioned about and it is a means used to defeat enemies killing minimum people. 
Usability and availability of information in a very short time via internet all around the world showed that not only the big governments but everyone who can use the information can take place in this war.
As in every operation, the main factor in psychological operations` success is a good planning. This plan should be detailed, long term and creative. Psychological operations planning is a constant process that needs creativity and determination, suggests a dynamic propaganda and needs high flexibility in order to make good use of weak points of enemies or opportunities. Planning should be done in such a way that it could respond to the sudden changes caused by psychological aims or new circumstances affecting the target community.
In the fifth part, the studied points are the importance of psychological dimension of any combat and / or fight, the effect on the final result of combat and fight, planning and executing and the usage of mass media in psychological operation practices.
Today, it is very clear that democratic methods and public opinion have great roles. It is not easy to do what people do not believe and support anymore especially in developed communities. Although it is possible to do some activities by means of laws, it is obvious to be up against new reactions and problems in long term without having public support. In this respect, doing something is possible only taking the opinions and believes of the target community into consideration. Today this effect can be provided undoubtedly by means of an effective media.
In the sixth part, the studied points are basic communication, its importance on effecting and orienting masses, the increasing importance of media on individual and social life that is considered as the fourth power following legislation, execution and adjudication. 
The information war that appeared by technological developments have not put an end to the traditional war and the psychological operation but by reshaping these activities it made them reach a vital importance in not only military area but in economical area as well.
Wellknown means of power and rivalry fight are diplomacy, trade and war. However, especially after the second half of the century during which we experienced two world wars causing millions of people's lives to end and big destructions that couldn't be compensated. Because of the fact that diplomacy and trade are not enough for power and rivalry fight and applying to war would cause all human beings` lives to end, a third means has been created as a public service by most of the states and it has been organized obviously or obscurely and used. This is "Psychological War". 
In the seventh part, the studied points are the aims and self interests of the states orienting the thoughts, behaviour and actions of target masses in terms of pre-planned aims. It is put forward that foreign policy is to be supported and powered by means of such activities practiced on the public opinion of friend, allied and neutral states. 
Information technologies and the psychological operation which is done by using these technologies, were started to be used by terrorist groups from inside or outside of the country. The success will be achieved against to these operations especially done by internet, again will be achieved by mastering and getting more competent in these information technologies. 
Turkey has to deal with many problems because of the rapid changes in the world. The most vital one among these is the problem of catching the change of age in technology. Turkey is facing the problem of closing its historical gap both in getting industrialized and catching new age change, while the industry communities going towards information age. The succes in solving this doubled problem at the same time, will define future of Turkey.
In the eight part, the important role psychological operations played on political and social structures of communities is evaluated and results and suggestions are discussed.