Kent mobilyalarının tasarım süreçlerinin ergonomi kriteri açısından incelenmesi: Türkiye kapsamında 3 büyük şehir örneği
Examination of the design process of city furniture in terms of ergonomic criteria: Examples of 3 big cities in
Yazar: SEÇİL ÇATALYÜREKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YENER ALTIPARMAKOĞULLARI
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı / Endüstri Ürünleri Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design
Dizin: Bilişsel ergonomi = Cognitive ergonomics ; Endüstriyel tasarım = Industrial design ; Ergonomi = Ergonomics ; Evrensel tasarım = Universal design ; Kent mobilyası = Urban furniture ; Üretim süreci = Production process ; Ürün-kullanıcı ilişkileri = Product-user relationship

Özet:
Kentte estetik ve bütünlük kazandıran kent mobilyaları, kentlilerin hem fizyolojik hem de estetik ihtiyaçlarını karşılamak amacı ile üretilir. Kent mobilyaları bu amaç için üretilirken kent kimliği, kentlilerin düşünce ve inanç sistemleri, mobilyanın dayanıklılığı gibi birçok değişken işe koşularak üretim yapılır. Ancak bu değişkenlerin en önemlilerinden bir tanesi kent mobilyasının ergonomisidir. Bu çalışmada genel olarak kent mobilyası üreticilerinin kent mobilyası kavramı ve üretim sürecine yönelik uygulamaları ve düşünceleri üzerinde durulmuştur. Üretim süreci genel olarak incelenirken, üreticilerin kent mobilyasının ergonomisi için ne gibi çalışmalar yaptıklarında odaklanılmıştır. Ayrıca kent mobilyası kullanıcıları olan kentlilerin kamusal alanlarda yer alan kent mobilyaları ile ilgili düşüncelerinin tespiti de çalışmanın bir diğer amacıdır. Araştırma nitel yaklaşımla gerçekleştirilmiş ve durum çalışması deseni benimsenmiştir. Bu araştırma kapsamında veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Tasarımcıların kent mobilyası üretim sürecinde bulunmaları ölçüt olarak belirlenmiş ve ölçüt örnekleme yöntemi ile katılımcılar belirlenmiştir. Verilerin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları Marmara, Ege ve İç Anadolu'da yer alan üç farklı büyük şehirde kent mobilyası üretimi yapan 10 tasarımcı; kent mobilyası kullanan ve tasarımcılar ile aynı bölgelerde yaşayan 20 kentliden oluşmaktadır. Katılımcı olan tasarımcıların tamamı kent mobilyası tasarım ve üretim sürecinde görev almaktadır.  Araştırmanın genel sonucu; kent mobilyaları tasarımcılarının kuramsal olarak verdikleri bilgiler literatür ile paralellik göstermektedir. Ancak uygulama sürecinde tasarımın önemli öğelerinden olan ergonomi ve antropometri ile ilgili ürün geliştirme süreçlerinin olmadığı tespitine ulaşılmıştır. Benzer şekilde kent mobilyası kullanıcısı olan kentlilerin büyük bir kısmı da kent mobilyalarının tasarımlarını ergonomik bulmamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Kent Mobilyası, Kent Mobilyası Tasarımı, Ergonomi, Kent Mobilyası Üretim Süreci.

Abstract:
Urban Furniture which brings aesthetics and integrity to the city is produced with the aim of meeting both the physiological and aesthetic needs of the citizens. While urban furniture is produced for this purpose, many variables such as the urban identity, the thought and belief systems of the citizens, and the durability of the furniture are used in production. However, one of the most important of these variables is the ergonomics of urban furniture. In this study, the concept of urban furniture and the practices and thoughts of urban furniture manufacturers regarding the production process are generally emphasized. While the production process is examined in general, it is focused on what kind of work the manufacturers do for the ergonomics of urban furniture. In addition, the determination of the thoughts of the urban furniture users about the urban furniture in the public spaces is another aim of the study. The research was carried out with a qualitative approach and a case study pattern was adopted. Within the scope of this research, semi-structured interview forms were used in the data collection process. The designers' presence in the urban furniture production process was determined as a criterion and the participants were determined by the criterion sampling method. Descriptive analysis was used in the analysis of the data. The participants of the research are 10 designers who produce urban furniture in three different big cities in Marmara, Aegean and Central Anatolia; consists of 20 citizens who use urban furniture and live in the same regions as the designers. All of the participating designers are involved in the urban furniture design and production process. The general result of the research; The theoretical information given by the designers of urban furniture shows parallelism with the literature. However, it has been determined that there are no product development processes related to ergonomics and anthropometry, which are important elements of design in the application process. Similarly, most of the urban furniture users do not find the designs of urban furniture ergonomic.
Keywords: Urban Furniture, Urban Furniture Design, Ergonomics, Urban Furniture Production Process.