Geçiş ekonomilerinde sosyal ve ekonomik sorunlar: Rusya Federasyonu örneği
Social and economic problems in transition economies: The case of the Russian Federation
Yazar: NURAN KARPUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ REMZİ BULUT
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik sorunlar = Economic problems ; Geçiş ekonomisi = Transition economies ; Rusya = Russia

Özet:
Sovyetler Birliği'nin Batı Bloku ile girdiği silahlanma yarışında yenilgi ile sonuçlanması, ekonomide sıkıntılı sürecin başlamasına neden olmuştur. Devlet merkezli ekonominin ağırlıkta olması, mal ve hizmetlerde fiyatlandırma sisteminin bozulması ve bunun sonucunda toplumda kargaşa oluşmasına sebebiyet vermiştir. Eski sosyalist ülkeler sosyal, kültürel, politik, askeri alanda ve ekonomi alanında yaşanılan sıkıntılı süreci aşmak için sistem arayışları içerisinde bulunmuşlar ve çare olarak piyasa ekonomisine geçmeyi tercih etmişlerdir. 1990'lı yılların başında, Sovyetler Birliği'nin dağılması sonucu, merkezi planlı iktisadi yapısını terk ederek, piyasa ekonomisini benimsenmişlerdir. Doğu Bloku ülkelerin, geçiş sürecinde ekonomik ve sosyal sorunların, farklı zamanlarda meydana gelmesi, süreçlerin farklı yıllarda yaşanmasına neden olmuştur. Yaşanan ekonomik sıkıntıları çözme aşamasında olan ülkeler 'geçiş ekonomisi' terimi kullanmaya başlamışlardır. Geçiş ekonomisi, devlet denetiminde olan ekonominin (planlı ekonomi), serbest piyasa ekonomisine geçiş yapmakta olan, ülke ekonomilerine verilen özel isimdir. SSCB ülkelerinden biri olan Rusya Federasyonu'nun, geçiş ekonomisi aşamasında, sosyal ve ekonomik reformlarla yeni düzeni benimsemeye çalışmıştır.
 Bu çalışmada, Rusya Federasyonu'nda ekonometrik büyümeyi etkileyen faktörler incelenmiştir. Çalışmanın temel hipotezi, Rusya Federasyonu'nda gelir artışını sağlayan değişkenlerin net dış ticaret, kamu harcamaları, işsizlik ve sanayi üretimi olduğu üzerine kurulmuştur. Bu nedenle dış ticaret fazlasının, kamu harcamalarının ve sanayi üretiminin GSYİH ile ilişkisi ARDL modeliyle tahmin edilmiştir. Rusya Federasyonu ekonomisinde kamu harcamalarının katkısının büyük olduğu görülmektedir. İşsizlik oranı gelir üzerinde negatif etkiye sahiptir. GSYİH üzerinde sanayi üretiminin anlamlı bir etkisinin bulunmadığı söylenebilir.

Abstract:
The defeat of the Soviet Union in the arms race with the Western Bloc led to the start of a troubled period in the economy. The predominance of the state-centered economy led to the deterioration of the pricing system in goods and services and, as a result, to chaos in the society. Former socialist countries have been in search of a system to overcome the troubled process in the social, cultural, political, military and economic fields and have preferred to switch to the market economy as a solution. In the early 1990s, as a result of the disintegration of the Soviet Union, they abandoned their centrally planned economic structure and adopted the market economy. The fact that the Eastern Bloc countries experienced economic and social problems at different times during the transition period caused the processes to be experienced in different years. Countries that are in the process of solving their economic problems have started to use the term 'transition economy'. Transition economy is the special name given to the economies of the countries that are in transition from the state-controlled economy (planned economy) to the free market economy. The Russian Federation, one of the USSR countries, tried to adopt the new order with social and economic reforms in the transition economy stage.
   In this study, the factors affecting econometric growth in the Russian Federation were examined. The main hypothesis of the study is based on the fact that the variables that increase income in the Russian Federation are net foreign trade, public expenditures, unemployment and industrial production. For this reason, the relationship of foreign trade surplus, public expenditures and industrial production with GDP was estimated with the ARDL model. It is seen that the contribution of public expenditures to the economy of the Russian Federation is great. The unemployment rate has a negative effect on income. It can be said that industrial production does not have a significant effect on GDP.