Tükenmişlik ve duygusal emek ilişkisi: Akdeniz Bölgesinde görev yapan turist rehberleri üzerine bir araştırma
Emotional labor and burn out relationship: E research on tourist guides working in the Mediterranean region
Yazar: OZAN AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. ALİYE AKIN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Akdeniz bölgesi = Mediterranean region ; Duygusal emek = Emetional labor ; Turist rehberi = Tourist guides ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level

Özet:
Turist rehberlerinin turizm sektöründeki diğer çalışanlara göre, farklı kültürlere ve karakterlere sahip turistlerle daha fazla iletişim halinde oldukları bilinmektedir. Nitekim çok sayıda turistin yer aldığı turları seyahat sırasında yönettikleri ve organize ettikleri düşünüldüğünde, turist rehberlerinin yoğun duysal emek harcadıklarını söylemek mümkündür. Dolayısıyla bu tez çalışmasının temel amacı, Akdeniz Bölgesinde Antalya Rehberler Odası'na bağlı olarak görev yapan turist rehberlerinin duygusal emek ve tükenmişlik düzeylerini inceleyerek, duygusal emek ve tükenmişlik kavramları arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Çalışmada Antalya Rehberler Odası'na kayıtlı 1289 eylemli turist rehberi olup bu rehberlerden ve 312 tanesi çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. 2019 Aralık, 2020 Ocak ve 2020 Şubat aylarında turist rehberleri ile yüz yüze görüşülerek anketlerin doldurulması sağlanarak veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 18 (Statistical Package for Social Sciences) paket programı ile analizi edilmiştir. Çalışmada ölçümün güvenilirliğini saptamak için Cronbach's Alpha Katsayısı hesaplanmıştır. Ayrıca ölçeklerin verilerinin faktör analizine uygunlukları kontrol için Örneklem Yeterliliği Testi (Kaiser-Meyer-Olkin) ve değişkenler arasındaki korelasyon seviyesini belirlemek için Barlett Küresellik Testi kullanılmıştır. Duygusal emek ile demografik değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla t testi ve Anova testi yapılmıştır. Öte yandan tükenmişlik ile demografik değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla ise Man Whitney u testi ve Kruskal Wallis testi uygulanmıştır. Son olarak duygusal emek ile tükenmişlik ölçekleri ve alt boyutları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla korelasyon analizi yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda profesyonel turist rehberlerinin duygusal emek düzeylerinin orta ve yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, tükenmişlik düzeylerinin düşük ve orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte duygusal emek ile tükenmişlik arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Turist rehberi, Duygusal emek, Tükenmişlik

Abstract:
It has been determined that tourist guides are more in contact with tourists with different cultures and characters than other employees in the tourism industry. As a matter of fact, it is possible to say that many tourists are thought to manage and organize tours at your place, and that tourist guides make intensive sensory labor. The main purpose of this guide study is to determine the relationship between emotional labor and burnout concepts by examining the emotional labor and burnout relations of the tourist guides working in the Antalya Region Chamber of Antalya Guides. In the study, there are 1289 action tourist guides registered in Antalya Guides Chamber and 312 of these guides are the sample of the study. In December 2019, January 2020 and February 2020, tourist guides were interviewed face-to-face and the questionnaires were filled and data were collected. The data obtained were analyzed with SPSS 18 (Statistical Package for Social Sciences) package program. In the study, Cronbach's Alpha Coefficient was calculated to determine the reliability of the measurement. In addition, the Sample Sufficiency Test (Kaiser-Meyer-Olkin) was used to check the suitability of the data of the scales for factor analysis and the Barlett Sphericity Test was used to determine the correlation level between the variables. In order to determine the relationships between emotional labor and demographic variables, t test and Anova test were conducted. On the other hand, Man Whitney u test and Kruskal Wallis test were used to determine the relationships between burnout and demographic variables. Finally, correlation analysis was conducted to determine the relationship between emotional labor and burnout scales and sub-dimensions. As a result of the study, it was concluded that the emotional labor levels of professional tourist guides are at medium and high levels. In addition, burnout levels were found to be low and medium level. However, a negative relationship was found between emotional labor and burnout.

Keywords: Tourist guide, Emotional Labor, Burnout