Okul yöneticilerinin otantik liderlik özellikleri ile çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişki
The relationship between the authentic leadership characteristics of school administrators and organizational citizenship behavior of employees
Yazar: ÖZCAN ÖZDEN
Danışman: DOÇ. DR. İZZET DÖŞ
Zirve Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Otantik liderlik = Authentic leadership ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior

Özet:
Bu çalışmanın amacı, okul yöneticilerinin otantik liderlik özellikleri ile çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın evrenini, Adana ili merkez ilçelerdeki 270  ilkokulda, yöneticiler dışında görev yapan öğretmen, memur, hizmetli ve diğ. tüm çalışanlar oluşturmaktadır. Resmi rakamlara göre Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğünün beş merkezi ilçede bulunan ilkokul kurumlarında; okul yöneticileri dışında toplam 6305 kişi çalışmaktadır. Araştırma ölçekleri, 270 ilkokul içinden rastgele (random) yöntemle (%10'u) seçilmiş 27 ilkokulda hazır bulunan yöneticiler dışındaki tüm çalışanlara uygulanmış ve toplam 422 kişilik bir örneklem gurubuna ulaşılmıştır.
Korelasyonel araştırma yöntemlerinden ilişkisel araştırma yöntemi ile yapılan bu araştırmanın verilerinin toplanmasında, Otantik Liderlik Ölçeği ve Örgütsel Vatandaşlık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin öncelikle; frekans ve yüzde hesaplamaları yapılmış, cinsiyet, yaş, medeni durum, meslekteki çalışma yılı, kurumdaki çalışma yılı, kurumdaki görev, öğrenim durumu ve kurumun bağlı bulunduğu merkezi ilçe değişkenlerinde katılımcıların görüşlerinin ortalamalarına, standart sapmalarına ve gruplar arasındaki ilişkisel durumlarına bakılmıştır. Bu ilişkide iki gruba sahip olan (cinsiyet ve medeni durum) değişkenlerde t-testi, ikiden fazla grubu olan değişkenlerde ise ANOVA ve Scheffe testi yapılmıştır. Bu istatistikî işlemler faktör ve toplam madde boyutunda ortalamaları ele alınarak analiz edilmiştir. Sonra okul yöneticilerinin çalışanlarca algılanan otantik liderlik düzeyleri ile çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkiyi incelemek üzere korelasyon analizi yapılmıştır. 
Araştırma sonucunda okul yöneticilerinin çalışanlarca algılanan otantik liderlik puan ortalamalarının yalnızca "Cinsiyet", "Meslekteki çalışma yılı/Kıdem" ve "Merkezi ilçe" değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermiştir. Çalışanların Örgütsel Vatandaşlık puan ortalamalarının ise yalnızca  "Cinsiyet" ve "Yaş" değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği görülmüştür. Okul yöneticilerinin otantik liderlik özellikleri ile okul çalışanlarının örgütsel vatandaşlık davranışları arasında; okul yöneticilerinin otantik liderlik özellikleri ile okul çalışanlarının örgütsel vatandaşlık davranışı alt bileşenleri arasında; okul yöneticilerinin otantik liderlik özelliklerinin alt bileşenleri/boyutları ile okul çalışanlarının örgütsel vatandaşlık davranışı arasında, orta düzeyde, pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. İki değişken arasında yapılan Regresyon analizi, okul çalışanlarınca algılanan okul yöneticilerinin otantik liderlik özelliklerinin çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışlarının anlamlı bir yordayıcısı olduğunu göstermiştir.

Abstract:
The purpose of this study, school administrators with the features of authentic leadership employees is to explore the relationship between organizational citizenship behavior. The research universe, located in the District of Adana province 270 primary school, administrators other than teachers, civil servants and all other employees. According to official figures, five elementary schools in the District of Adana province, central institutions; 6305 people out of a total of school administrators. Research scales, 270 elementary school from which the random (random) way (10%) selected 27 non-administrators who were present in primary school to all employees has been applied and has a total of 422 people a sample group.
Korelasyonel research methods of the relational research method in the collection of the data from this survey made with authentic Leadership Scale and organizational citizenship Scale were used. The statistical analysis of the data obtained from the study; frequency and percentage calculations are made, gender, age, marital status, years of the occupation, years of study at the institution, the task of the organization, education and the institutions affiliated to the central district of variables mean the opinions of the participants, analyzed the relational status between the groups in the standard deviation. Having two groups in this relationship (gender and marital status) variables in the t-test, while the variable with more than two groups, ANOVA and Scheffe test was performed. This statistical procedure was analyzed by considering the factors and the total size. School employees with authentic leadership perceived by employees of executive level correlation analysis was conducted to examine the relationship between organizational citizenship behaviors.
Authentic leadership scores of school administrators perceived by employees of the research "Gender", "Severance" and "central district" according to the variable; working points of the organizational citizenship "Gender" and "Age" showed significant differences according to the variant. Authentic leadership of school administrators and school staff between organizational citizenship behavior; authentic leadership of school administrators and school employees subcomponents between organizational citizenship behavior; subcomponents of the authentic leadership of school administrators / moderate size with the school employees and organizational citizenship behavior, positive and significant correlation was detected. As a result of regression analysis, the employees of authentic leadership qualities displayed by its employees showed that school principals perceived as a significant predictor of organizational citizenship.