COVİD-19'un kan şekeri seviyeleri ve böbrek fonksiyonlarının bozulması üzerindeki etkisi: ırak'ın al-diwaniya şehrinde karşılaştırmalı bir çalışma
COVİD-19 impact on blood sugar levels and renal function deterioration: a comparative study in al-diwaniya city, iraq
Yazar: HUSSEIN ALI MASHKOOR MASHKOOR
Danışman: PROF. DR. FATİH ŞEN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19), SARS-CoV-2 virüsünün neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. Bilinen ilk vaka Aralık 2019'da Çin'in Wuhan kentinde tespit edildi. Hastalık hızla dünya çapında yayılarak COVID-19 salgını ile sonuçlandı. COVID 19'un semptomları değişkendir ancak sıklıkla ateş, öksürük, baş ağrısı, yorgunluk, nefes almada zorluk, koku kaybı ve tat kaybını içerir..
Diyabet, pankreas yeterli insülin üretmediğinde ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Önceki çalışmalara göre diyabet ile Covıd-19 arasında iki yönlü bir ilişki var. Bir yandan diyabetin Covıd-19 ile enfeksiyon riskinde ortalama bir kişiye göre dört kat artışa yol açtığı bulundu. Öte yandan Covıd-19 enfeksiyonu diyabeti olmayan hastalarda diyabete neden olabilir.
Böbrek fonksiyon bozukluğu, önceki çalışmalara göre böbreklerin artık atık ürünleri kandan yeterince filtreleyemediği, Covıd-19 ile enfekte olanların üçte birinden fazlasının akut böbrek fonksiyon bozukluğuna sahip olduğu ve enfekte olanların% 15'inin diyaliz gerektirdiği tıbbi bir durumdur.
Hastalardan 160 örnek, normal örnek sayısı 60, anormal örnek sayısı 60 olan örnekler toplandı. Tüm numuneler için aşağıdaki analizler yapıldı (PCR. Ferritin, LDH, D. Dimer, S. Kreatinin, B. Üre, Albümin, S, Glikoz).
Covıd 19'da virüsün vücutta varlığını teşhis etmek için aşağıdaki üç analiz seçildi: PCR, Ferritin, LDH, D. Dimer.
Diabetes mellitusta bu hastalık için aşağıdaki analizler seçildi. Bu analizler, diyabet teşhisi için en doğru analizler arasındadır: S, Glikoz.
Böbrek yetmezliğinde, böbreklerin iş ve işlevlerinin etkinliğini teşhis etmek için en önemli üç analiz seçildi: S. Kreatinin, B.ÜRE ve Albümin.
Numuneler ferritin, LDH ve D-dimer ve FBS ile ilgili Bağımsız T testi ile test edildiğinde, COVID-19'dan etkilenen numuneler ile COVID-19'dan enfekte olmayan numuneler arasında anlamlı fark yoktu. Kreatinin, Üre ve Albümin iken COVID-19'dan etkilenen örnekler ile COVID-19'dan etkilenmeyen örnekler arasında önemli farklılıklar vardır.
Bu nedenle Covıd_19, diyabet ve böbrek fonksiyon bozukluğu arasında bir ilişki vardır ve Covıd 19 virüsü ile güçlü bir enfeksiyon olduğunda bu ilişki böbrek fonksiyon bozukluğuna veya diyabete neden olabilir.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, böbrek fonksiyonu, diyabet, PCR, CRP. D. Dimer, Ferritin

Abstract:
Coronavirus disease 2019 (COVID-19) is a contagious disease caused by the virus SARS-CoV-2. The first known case was identified in Wuhan, China, in December 2019. The disease quickly spread worldwide, resulting in the COVID-19 pandemic. The symptoms of COVID 19 are variable but often include fever, cough, headache, fatigue, breathing difficulties, loss of smell, and loss of taste. 
Diabetes is a chronic disease that occurs when the pancreas does not produce enough insulin. According to previous studies, there is a two-way relationship between diabetes and Covid-19. On the one hand, it was found that diabetes leads to a fourfold increase in the risk of infection with Covid-19 than the average person. On the other hand, infection with Covid-19 can cause diabetes in patients who do not have diabetes.
Kidney function impairment, is a medical condition in which the kidneys can no longer adequately filter waste products from the blood, According to previous studies, more than a third of those infected with Covid-19 had acute kidney function impairment, and that 15% of those infected required dialysis.
Samples were collected from patients, which numbered 160 samples, the number of normal samples was 60, and the number of abnormal samples was 60. The following analyzes were performed for all samples (PCR. Ferritin, LDH ,D. Dimer, S. Creatinine, B. Urea, Albumin , S, Glucose ).
In Covid 19, the following three analyzes were chosen to diagnose the presence of the virus in the body: PCR, Ferritin, LDH, D. Dimer.
In diabetes mellitus, the following analyzes were selected for this disease. These analyses are among the most accurate analyzes for diagnosing diabetes which is: S, Glucose.
In renal failure, the three most important analyses were chosen to diagnose the efficiency of the work and functions of the kidneys: S. Creatinine, B.UREA, and Albumin.
When samples were tested by Independent T-test regarding ferritin, LDH and D-dimer, and FBS, there were no significant differences between samples that were affected by COVID-19 and samples that were not infected by COVID-19. While Creatinine, Urea, and Albumin, there are significant differences between samples that are affected by COVID-19 and samples that are not infected by COVID-19.
Thus, there is a relationship between Covid_19, diabetes and kidney function impairment, and this relationship whenever there is a strong infection with the Covid 19 virus may result in kidney function impairment or diabetes.
Keywords: COVID19, renal function, diabetes, PCR, CRP. D. Dimer, Ferriti