Biber gazı uygulamasının hava yolu üzerine histopatolojik etkisinin deneysel olarak araştırılması
Histopathologic effect of pepper sprey on respiratory tract: An experimental study
Yazar: TAHİR TULGA
Danışman: YRD. DOÇ. SENEM ÇENGEL KURNAZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Enflasyon = Inflation ; Gazlar = Gases ; Histopatoloji = Histopathology ; Kapsaisinoidler = Capsaicinoids ; Nazal mukoza = Nasal mucosa ; Nöropeptidler = Neuropeptides ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Sıçanlar = Rats ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, tekrarlayan biber gazı uygulamasının hava yolunda gösterdiği etkilerin histopatolojik olarak gösterilmesidir.Metod: Çalışmada, 42 adet Sprague-Dawley cins rat kullanıldı. Hayvanlar 3 gruba ayrıldı. 6 ratın yer aldığı Kontrol Grubuna tek doz serum fizyolojik uygulanırken, 18 ratın yer aldığı Tek Doz Grubu'na tek doz biber gazı, 3 Doz Grubu'nda yer alan 18 rata da 6 saat arayla 3 doz biber gazı uygulandı. Kontrol grubundaki ratlara, serum fizyolojikten 12 saat sonra ötenazi uygulandı. Çalışma grubundakiler ise biber gazının son dozunu takip eden 12. , 24. ve 48. saatlerde, her seferinde 6 rat olmak üzere ötenazi uygulandı. Bu ratlara otopsi yapılarak doku örnekleri alındı ve bunlardan hazırlanan parafin bloklardan kesitler alınarak Hematoksilen-Eozin ile boyama yapıldı. Histopatolojik değerlendirmede burun, larenks, trakea ve akciğerler değerlendirildi. Değerlendirmede enflamasyon, dejenerasyon, hiperemi ve ödeme bakıldı. Bulgular semikantitatif olarak derecelendirildi. İstatistik değerlendirmede Pearson Ki-Kare ve Fischer Exact Test kullanıldı.Bulgular: Burun, larenks, trakea ve akciğerden elde edilen doku örnekleri incelendiğinde, belirgin enflamasyon, dejenerasyon ve hiperemi olduğu görüldü. Artan dozla bulgularda belirgin artış mevcuttu (p<0,05). Burun, larenks ve trakeada ödeme rastlanmazken, akciğerde tekrarlayan uygulamalarla artan ödem olduğu gözlendi (p<0,05). Bulguların süreyle olan ilişkisi değerlendirildiğinde, süre arttıkça hava yolu boyunca enflamasyonda anlamlı değişiklik yoktu (p>0,05), ancak dejenerasyon düzeylerindeki değişimin anlamlı olduğu görüldü (p<0,05). Burun ve trakeada hipereminin süreyle ilişkisi gözlenmezken (p>0,05), larenks ve akciğerde hipereminin süreyle ilişkili olduğu gözlendi (p<0,05). Akciğerde gözlenen ödem düzeyinin süreyle ilişkili olduğu görüldü (p<0,05). Burun, larenks ve trakeada tek doz grubunda maksimum etki 12. saatte gözlenirken, artan dozlarla bu etki enflamasyon açısından 24. saate kaydığı, hiperemi açısından ise sadece larenks ve trakeada 24. saate kaydığı gözlendi. Akciğerdeki bulgular değişkendi.Sonuç: Hava yolu boyunca doku örneklerinde enflamasyon, dejenerasyon ve hiperemi gözlenmektedir. Tekrarlayan dozlar bulgularda da artmaya neden olmaktadır. Bütün bu bulgular 48. saate kadar gözlenmektedir. Ödem yalnızca akciğerde gözlendi. Akciğerdeki ödem, 3 doz grubunda daha belirgindi ve 24. saate kadar uzamıştı. Tekrarlayan uygulamalarla bulguların düzeyinde artış olduğu gibi bazı bulgular için maksimal etki 12. saate gözlenirken, bunu 24. saate kaydırmıştır. Bu da artan dozlarla bulguların süresinin uzayabileceğini düşündürdü. Bu bulgular ışığında, biber gazına maruz kalan kişilerde en az 48 saat gözlem yapmak, oluşabilecek yakınmalara karşı önlem almak gerekir.

Abstract:
Objective: The purpose of this study is to show the histopatolojic effects of pepper sprey on respiratory tract at repeated use.Methods: 42 Sprague-Dawley rat were used in this study. The animals were divided into three groups. Serum physiologic was administrated to 6 rats that forms Control Group. One dose of pepper sprey was administrated to 18 rats and they formed the Single Dose Group. Three doses of pepper sprey with the time interval of 6 hours were administrated to 18 rats and they formed the Three Doses Group. The Control Group rats were euthanased at 12th hour after serum physiologic administration. The rats in pepper sprey administrated group were euthanased at 12th, 24th and 48th hour following the last dose as to be 6 rats in each period. The respiratory tract was dissected en bloc from the autopsy material. Parafine blocks were prepared from tissue samples and the sections were dyed with Hemotoxylene-Eosine. Nose, larynx, trachea and lungs were evaluated histopatologically. Inflammation, degeneration, hyperemia and odema were evaluated with a semiquantitative scale. Statistical evaluation was made with Pearson Ki-Kare ve Fischer Exact Test.Results: When the tissue samples from nose, larynx, trachea and lung were evaluated, obvious inflammation, hyperemia and degeneration are found (p<0,05). There was obvious edema at lung samples which was increasing with recurrent doses of pepper sprey (p<0,05), on the other side there wasn?t any evidence of edema at nose, larynx and trachea samples. When we evaluate the relation of time and findings, there wasn?t any relation between time and inflammation level (p>0,05), but the changes at degeneration level were significant (p<0,05). While there wasn?t any relation between time and hyperemia at nose and trachea (p>0,05), there was obvious relation at larynx and lung (p<0,05). The odema seen at lung was related with time interval (p<0,05). The maximum effect of pepper sprey at nose, larynx and trachea was observed at 12 hours at Single-Dose Group, but by the increasing doses (Three-Dose Group) the peak level of inflammation was observed at 24 hour. Hyperemia in the three-dose group made a peak at 24th hour only in larynx and trachea.Conclusion: We observed obvious inflammation, degeneration and hyperemia at all the respiratory tract. The increasing dose caused increased findings at respiratory tract. All these finding can be seen even at 48 hours. The odema was seen only at lung. The edema at lung was obvious at the three-doses group and by the increasing doses its maximum effect extends beyond 24 hours. While we see higher level of findings by increasing doses, the maximum effect of pepper sprey extends from 12 hours to 24 hours. These results show us that duration of effects lengthens by increased doses. So that, patients exposed to pepper spray must be kept under observationit has to be taken measure against possible lethal side effects.