Değişen iklim kuşağında doğrusal programlama yaklaşımı ile tarımsal su yönetimi
Agricultural water management with linear programming approach in the changing climate zone
Yazar: UMUT MUCAN
Danışman: PROF. DR. MURAT YILDIRIM ; PROF. DR. KEMAL SULHİ GÜNDOĞDU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kuraklık = Drought

Özet:
Bu çalışmada, Çanakkale Biga Cihadiye Kaynarca göleti sulama sahasında yer alan
tarımsal işletmeler için optimum bitki deseni belirlemeyi çalışılmıştır. Sulama sahasında
yetiştirilen bitkilerin güvenilir yağış koşullarında mevsimlik su ihtiyacı CropWat 8.0
programında hesaplanmış ve sulama programları belirlenmiştir. Sulama sahasının
büyüklüğü, yetiştiriciliği planlanan bitkilerin maksimum ve minimum alanları, birim alan
için brüt kar miktarları göz önüne alınarak, Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ortamında doğrusal
programlama yöntemiyle optimum bitki deseni belirleyen bir yazılım geliştirilmiştir.
Geliştirilen yazılım sayesinde çiftçilerin yetiştirmek istekleri bitki tercihlerini dikkate alarak
optimizasyon sonucunu tarımsal işletmelere dağıtmıştır. Bitkinin su ihtiyacı tamamen
karşılandığı S1 (%100) seviyesinde sulama suyu miktarı belirlenerek kısıt konuları S2 (%70)
ve S3 (%50) konuları oluşturulmuştur. Su kaynağındaki miktar belirli aralıklarla azaltılarak
senaryolar oluşturulmuş ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Geliştirilen optimum bitki deseni
modeli, CBS altyapısından da faydalanılarak geleneksel programlara göre daha hızlı
sonuçlandırmış ve sahip olunan su kaynağına göre harita üzerinde önerilen bitki deseni
üretici parsellerine dağıtılmıştır. Bu çalışmada su kaynağının yetersiz olduğu durumda karar
vericilere bilginin daha hızlı iletilmesini sağlamayı hedeflemiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the optimum cropping pattern for agricultural
enterprises located in Çanakkale Biga Cihadiye Kaynarca pond irrigation area. The seasonal water
requirement of the plants grown in the irrigation area under reliable rainfall conditions was calculated
in CropWat 8.0 programme and irrigation schedules were determined. Considering the size of the
irrigation area, the maximum and minimum areas of the plants planned to be cultivated, and the gross
profit amounts per unit area, a software that determines the optimum plant pattern by linear
programming method in Geographical Information System (GIS) environment was developed.
Thanks to the developed software, the optimization result was distributed to agricultural enterprises
by taking into account the plant preferences of the farmers. By determining the amount of irrigation
water at S1 (100%) level, where the water requirement of the plant is fully met, constraint subjects
S2 (70%) and S3 (50%) were applied. Scenarios were created by decreasing the amount in the water
supply at certain intervals and the results were evaluated. The developed optimum plant pattern
model was finalised faster than traditional programmes by making use of GIS infrastructure and the
proposed plant pattern on the map was distributed to the producer parcels according to the available
water resource. In this study, it is aimed to provide faster transmission of information to decision
makers in case of insufficient water supply.