Çocuk ceza adaleti sisteminde uygulanan yaptırımların onarıcı adalet çerçevesinde değerlendirilmesi
Evaluation of sanctions applied in the juvenile criminal justice within the framework of restorative justice
Yazar: KIVANÇ ŞENTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. SERCAN GÜRLER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kriminoloji ve Ceza Adaleti Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza = Punishment ; Ceza adaleti sistemi = Criminal justice system ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Onarıcı adalet = Restorative justice ; Suç = Crime ; Suçlu çocuklar = Delinquent children ; Yaptırımlar = Sanctions ; Çocuk adalet sistemi = Juvenile justice system

Özet:
Çocuklar tarafından işlenen suçlara yetişkinler tarafından işlenen suçlarla aynı tepkinin verilmemesi gerektiği, üzerinde neredeyse tamamen uzlaşı sağlanmış bir konudur. Öte yandan hapis cezasının suçlulukla mücadelede yeterince etkili bir araç olmadığı da çok uzun yıllardır kabul edilmiş bir olgudur. Bununla birlikte ceza adaleti sistemimizde hâlâ ilk kez suç işleyen ve işlediği suç şiddet içermeyen çocuklar için dahi hapis cezası verilebilmektedir.
Herhangi bir cezaya çarptırılmak bir kenara sadece resmi ceza adaleti sistemine girmek bile çocuklar açısından olumsuz etkiler doğurabilmektedir. Bu nedenle tezimizde onarıcı adaletin çocuk ceza adaleti sisteminde uygulanabilirliği konusu ele alınmıştır. Mevcut ceza adaleti yerine onarıcı adalet uygulamalarının çocuk suçluluğuna verilecek tepki bakımından daha yerinde olacağını ortaya koymak amacıyla: Birinci bölümde, teorik ve ampirik çalışmalar ışığında çocuk suçluluğunu etkileyen nedenler üzerinde durulmuş, çocuklar tarafından sıklıkla işlenen suçların tam da onarıcı adalet anlayışıyla ele alınabilecek suçlar olduğunun ortaya konulması için ülkemizdeki çocuk suçluluğu istatistikleri paylaşılmıştır. Öte yandan onarıcı adalet paradigması hakkında temel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde ise Türk ceza hukukunda suça sürüklenen çocuklar hakkında uygulanan yaptırımlar ele alınmıştır. Son bölüm olan üçüncü bölümde, karşılaştırmalı hukukta uygulanan onarıcı adalet programlarından, bu programlar sonunda karar verilen yaptırımlardan bahsedilmiş ve çocuk ceza adaleti sistemimizde onarıcı adalet çerçevesinde yapılabilecek düzenlemelere ilişkin öneriler getirilmiştir.

Abstract:
It is almost entirely agreed upon that crimes committed by children should not be treated in the same way as crimes committed by adults. On the other hand, it has been accepted for many years that imprisonment is not an effective tool in fight against crime. However, in our criminal justice system, even children who commit a crime for the first time and whose crime does not contain violence can still be sentenced to imprisonment.
Aside from being sentenced to any kind of punishment, even entering the official criminal justice system can have negative effects on the children. For this reason, the applicability of restorative justice in juvenile justice system has been discussed in our thesis. In order to demonstrate that restorative justice practices instead of current criminal justice would be more appropriate in terms of reaction to juvenile delinquency: In the first part, the factors affecting juvenile delinquency are studied, and juvenile delinquency statistics of our country are shared to reveal that the crimes frequently committed by children are crimes that can be treated with restorative justice. On the other hand, fundamental information was given about the restorative justice paradigm. In the second part, the sanctions in the Turkish criminal law which applied about children who commit a crime are explained. In the third part, the restorative justice programs applied in comparative law and the sanctions applied at the end of these programs are mentioned. Again, in the third section, suggestions are made regarding the regulations that can be made within the framework of restorative justice in our juvenile criminal justice system.