Dökme yük ve petrol gemilerindeki kapalı ve sınırlandırılmış mahallerde oluşabilecek iş kazalarının risk analizi
Risk analysis of occupational accidents in confined and enlosed spaces on bulk carrier and oil tankers
Yazar: ZELİHA OYA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. CAN ELMAR BALAS
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Denizcilik = Marine

Özet:
Deniz ticaretinde önemli ölçüde iş kazası ve ölümler yaşanmaktadır. İstatistiksel analizler, deniz taşımacılığındaki iş kazalarına yol açan başlıca nedenlerin kayma, tökezleme ve düşme olduğunu belirtirken, önemli bir kısmının gemilerdeki kapalı alanlarda meydana geldiğini göstermektedir. Sıkı iş güvenliği düzenlemelerine rağmen, denizciler ve liman çalışanları arasında tehlike farkındalığını ve güvenlik kültürünü artırma bu nedenle önem kazanmaktadır. Bu çalışma, dökme yük ve petrol tankeri gemilerindeki kapalı alanların potansiyel tehlikelerini tanımlamayı ve bu alanlardaki tehlike algı seviyelerini "Hata Türü ve Etkileri Analizi" (FMEA) ile belirleyerek iki gemi tipi arasındaki kapalı mahal risk algılarını ölçmeyi içermektedir. Çalışma sırasında toplamda dökme yük gemisinde 44 petrol tankerinde 48 tehlike tanımlanmış ve analiz edilerek her biri için risk öncelik sayıları (RÖS) hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular sonrası en kritik riskler irdelenmiş ve dökme gemisinde toksik gaz cepleri ve yetkisiz girişlere bağlı tehlikeler ile tanker gemisinde yüksekten düşme ve elektrik çarpması tehlikeleri ile ilişkilendirilmiştir. Alınan önlemlerle analiz sonucunda ortalama RÖS'lerde dökme yük gemisinde %30.8, petrol tankerinde %32 iyileşme sağlanmıştır. Öneriler arasında sabit gaz sensörlerinin kurulumu, kapalı alan denetimleri için uzaktan kumandalı ekipmanların kullanımı ve geliştirilmiş eğitim programlarının oluşturulması yer almaktadır. Dökme yük gemisi personeli ve liman çalışanları için bu gemilerde taşınan yükler ve kapalı alanların oluşturduğu benzersiz risklere odaklanılması gerektiği tespit edilmiştir. Düzenli güvenlik talimleri ve sağlam bir güvenlik yönetim sisteminin uygulanması, ortaya konan riskleri daha da azaltacaktır. Bu çalışmanın bir diğer çıktısı olarak araştırma konusu dökme yük gemisine özel hazırlanan kapalı mahal listesinin, donatana ait diğer dökme yük gemileri için de örnek alınarak her bir gemi özelinde sirküle edilmesi sağlanmıştır. Araştırmayla birlikte dökme yük gemilerindeki kapalı mahal iş kazası oranlarını azaltmak, güvenlik standartlarının iyileştirilmesine katkı sağlamak ve gelecekteki benzer çalışmalara referans oluşturmak hedeflenmektedir.

Abstract:
Maritime transportation involves significant incidents of occupational accidents and fatalities. Statistical analyses indicate that slips, trips, and falls are the primary causes of reported injuries and deaths, with a notable proportion occurring in enclosed spaces on ships. Despite stringent occupational safety regulations, there is a critical need to enhance hazard awareness and safety culture among seafarers and port workers. This study includes identifying the potential hazards of enclosed spaces on bulk carriers and oil tankers and measuring the enclosed space risk perceptions between two ship types by determining the hazard perception levels in these areas through "Failure Mode and Effects Analysis" (FMEA). During the study, a total of 44 hazards and failures were identified in the bulk carrier and 48 hazards and failures in the oil tanker and risk priority numbers (RPNs) were calculated for each. By the findings, the most critical risks were examined and associated with the hazards of toxic gas pockets and unauthorized entry on the bulk carrier and the hazards of falling from height and electric shock on the tanker ship. As a result of the analysis with the measures taken, an improvement of 30.8 % was achieved in the average RPN for the bulk carrier and 32 % for oil the tanker. Preventive measures include the installation of fixed gas sensors, the use of remote-controlled equipment for confined space inspections, and enhanced training programs. It has been determined that bulk carrier crews and port workers need to focus on the unique risks posed by the cargo and enclosed spaces carried on these vessels. Regular safety drills and implementing a robust safety management system can further mitigate these risks. As another output of this study, the enclosed space list prepared specifically for the bulk carrier subject to the research was taken as an example for other bulk carriers belonging to the ship owner and circulated for each ship. The aim of the research is to reduce the rate of enclosed space accidents on bulk carriers, contribute to the improvement of safety standards and provide a reference for similar studies in the future.