Mezial temporal sklerozlu hastalarda entorinal korteks ve hipokampal volum ölçümlerinin karşılaştırılması
Comparison of entorhinal cortex and hippocampal volume measurements of patients with mesial temporal sclerosis
Yazar: NAZAN CANBULAT
Danışman: PROF.DR. İBRAHİM BORA
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
ÖZETAmaç: Çalışmamızda, EK (Entorinal korteks) atrofisinin TLE'li (Temporallob epilepsi) hastalardaki sıklığını, nöbet odağının belirlenmesinde diğer tanıyöntemlerine katkısını ve hipokampal atrofi bulgusu izlenen ve izlenmeyenTLE'li hastalardaki tanı değerini göstermeyi amaçladık.Gereç ve Yöntem: Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji KliniğiVideo-EEG Monitorizasyon Bölümünde izlenerek video-EEG kayıtları venöropsikometrik değerlendirilmesi yapılmış 12'si erkek ,11'i kadın toplam 23temporal lob epilepsili olgu ile 10'u kadın, 7'si erkek 17 kişilik kontrol olgusuçalışmaya katıldı. TLE'li hastalar ilk MR görüntülemelerinde hipokampal atrofiizlenen hastalar ve hipokampal atrofi izlenmeyen hastalar olaraksınıflandırılıp, her iki hasta grubundaki demografik farklar, epilepsi ile ilişkiliolabilecek risk faktörleri,sözel ve görsel bellek testlerindeki bozukluklar ve herbir nöbet için video görüntülerinden edinilen gözlemler ile EEG kayıtları ile eşzamanlı değerlendirilerek, nöbet odağına göre lateralizasyonu veya dominanthemisfer ile ilişkisi gruplara göre kaydedildi. Bütün hastalarda hipokampusve EK düzeylerinden 3D-T1 volum sekansları sağ ve sol olarak iki taraflıçalışılıp volüm değerleri ortalamaları ölçüldü. Video-EEG monitorizasyondaizlenmiş 2 hastanın 3D-T1 volumetrik ölçümleri teknik nedenlerle yapılamadı.Bulgular:Hastaların demografik verileri ve nöbetle ilişkili olabilecek riskfaktörleri her iki hasta grubunda da benzer bulundu. Lateralizasyonbulgularından versiv baş deviasyonu, ipsilateral otomatizma ile kontrlateraldistonik postür birlikteliği ve 4 işareti' nin hastaların önemli bir kısmındanöbet odağının kontrlateralini, konuşmanın durmasının ise dominanthemisferi lateralize ettiği saptandı. Hipokampal atrofi izlenen ve hipokampalatrofi izlenmeyen hasta gruplarında lateralizasyon bulgularının sıklığıaçısından istatistiksel fark saptanmadı. Her iki hasta grubunda EK atrofiiisıklığı istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Hipokampal atrofi izlenen hastagrubundaki EK volüm değerlerindeki küçülme sıklığı hipokampal atrofiizlenmeyen hasta grundan daha yüksekti Hipokampal atrofi izlenen vehipokampal atrofi izlenmeyen her iki hasta grubunda da sıklıkla bilateral EKatrofisi izlenmekle birlikte nöbet odağının ipsilateralindeki EK volümdeğerlerinde daha fazla küçülme olduğu saptandı. Hasta gruplarında sözelve görsel bellek testlerindeki bozulmaların nöbet odağı ile ilişkisi istatistikselolarak anlamlı bulunmadı.Sonuç: Çalışmamızda TLE'li hastaların önemli bir kısmında EK atrofisininbulunduğu gösterildi. Bulgularımız EK'nin patogenezde önemli bir yapıolabileceğini ancak EK ölçümlerinin nöbet odağının lateralizasyonununbelirlenmesinde tek başına yeterli olmadığını düşündürmektedir. Ancakhipokampal atrofinin izlenmediği hastalarda veya TLE ile ETLE'li(Ekstratemporal lob epilepsi) hastaların ayırtedilemediği problemli olgularda,özellikle frontal ve temporal nöbetlerin ayırt edilemediği durumlarda EK volumölçüm değerlerinin video-EEG ve nöropsikometrik testlerle birliktedeğerlendirilmesinin nöbet odağının lateralizasyonuna yardımcı olabileceğidüşünüldü.Anahtar kelimeler:Epilepsi, mezial temporal skleroz, hipokampus, atrofi,entorinal korteks, lateralizasyon bulguları, nöropsikometrik değerlendirmeiii

Abstract:
SUMMARYComparison of Entorhinal Cortex and Hippocampal VolumeMeasurements of Patients with Mesial Temporal SclerosisAim of investigation: The aim of this study is to evaluate the frequencyof EC (Entorhinal Cortex) atrophy in patients with TLE (Temporal LobeEpilepsy), and the contribution of this evaluation to other diagnostic methodsfor identifying seizure focus and demonstrate the diagnostic value in patientswith or without hippocampal sclerosis.Materials and Methods: 23 patients, 12 male and 11 female with TLEwho were observed and had Video-EEG recordings in the Video-EEGmonitorization section of ULUDAG UNIVERCITY Neurology departmentunderwent neuropsychometric testing, and a control group of 17 patients, 7male 10 female were involved in the study. Patients with TLE were dividedinto two subgroups according to the existance of hippocampal sclerosis intheir first MRI examination. In both groups differences betweendemographic data, risc factors related with epilepsy, disturbances in verbaland visual memory tests, video recordings of seizures with syncronized EEGrecordings were evaluated and laterilization of the seizure focus or therelation with the dominant hemisphere were recorded. 3D-T1 secans from leftand right hippocampus and EC layers were calculated and mean volumewere calculated. 3D-T1 volumetric measurements of 2 Video-EEG monitoredpatients could not be performed due to technical problems.Results: Demographic data and risc faktors that may be related withseizures were smilar in both groups. The lateralization signs; versiv headdeviation, concurrency of ipsilateral otomatism with contralateral dystonicposture and the 4 sign were found to lateralize the contralateral of theivseizure focus, while speech arrest lateralize the dominant hemisphere.Therewere no differences in the frequency of lateralization signs between thegroup of patients with hippocampal sclerossis and the other group withouthippocampal sclerossis. n both of the patient groups , frequency of ECatrophy was statistically significant. The reduction of EC volume in the groupof patients with hippocampal sclerossis, was greater than the group withouthippocampal sclerossis. Although reduction of EC volumes were frequentlybilateral in both groups, EC volumes were found to be smaller at theipsilateral seizure focus. There were no statistical correlation between thedisturbance of verbal and visual memory tests with seizure focus.Conclusion: The present study demonstrated that most of the patientswith TLE had EC atrophy. Our results indicate that EC can be an importantfactor in pathogenesis, however EC measurements alone are not sufficentenough for the lateralization of the seizure focus. EC volume measurementswith Video-EEG monitoring and neuropsychometric tests can be useful inlateralization of seizure focus for patients without hippocampal atrophy or insome circumstanses where its difficult to distinguish between TLE andETLE( Extra Temporal Lobe Epilepsy) and especially to distinguish frontaland temporal seizures.Keywords: Epilepsy, mesial temporal sclerosis, hippocampus, atrofi,entorhinal cortex, lateralization signs, neuropsychometric testsv