Fichte felsefesinde Wissenschaftslehre'nin temel ilkelerine göre hukuk ve ahlak arasındaki ayrım
The distinction between right and morality according to the principles of the Wissenschaftslehre in Fichte's philosophy
Yazar: EMRE BİLGİÇ
Danışman: DOÇ. DR. EYÜP ALİ KILIÇASLAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Sistematik Felsefe ve Mantık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Fichte, Johann Gottlieb = Fichte, Johann Gottlieb ; Hukuk = Law ; Hukuk felsefesi = Law philosophy ; Wissenschaftslehre = Wissenschaftslehre

Özet:
Bu tez Fichteci hukuk-ahlak ayrımını ve bunun ne gibi katkılar sunabileceğini araştırmıştır. Fichte'nin hem ahlak hem de hukuk felsefesi Wissenschaftslehre'nin temel ilkelerine dayandığından, tezin ilk hedefi bu temel ilkeleri anlaşılır kılmak olmuştur. Bu amaçla, birinci bölüm Fichte'nin temel ilkesini hangi problemlere çözüm olarak koyutladığına odaklanmış ve ikinci bölüm Wissenschaftslehre'nin temel ilkelerini bütün yönleriyle incelemiştir. Üçüncü bölüm ise, ilk iki bölümde yapılan tartışmayı temel alarak, Fichte'nin hukuk ve ahlak felsefesini, ayrılık tezini ve bu tezin katkılarını ele almıştır. Bu çalışma şu sonuçlara ulaşmıştır: i) Fichte'nin ayrılık tezinin kökeninde, temel ilkenin kendi antitezini içermesi yatar; ii) bu ayrılık tezi sadece hukuken izin verilen bir alanda ahlaki eyleme müsaade eder; iii) bu tez, özellikle ahlak ve hukuk arasında bir takip sırası oluşturması açısından, çağdaş ayrılabilirlik tezlerine bir alternatif sunar; iv) birtakım bireysel ve toplumsal katkılarda bulunabilir; bunlardan en önemlisi kişiyi kendi "ahlaksızlığıyla" barıştırmasıdır; v) kürtaj, ötanazi ve hayvan hakları gibi güncel etik problemler için alternatif bakış açıları getirir; ve vi) bu ayrılık tezi bir eylemde bulunurken hem kural faydacılığını hem de Kantçı ahlakı takip etmemiz gerektiğini ve ikisi çatıştığında kural faydacılığını seçmemiz gerektiğini ima eder.

Abstract:
This thesis investigates the Fichteian distinction between right and morality, and what kind of contributions it can offer. Since both his philosophy of right and ethical theory are based on the principles of the Wissenschaftslehre, the first aim is to clarify these principles. For this purpose, the first section focuses on the problems to which Fichte postulates his fundamental principle as a solution, and the second section examines the fundamental principles of the Wissenschaftslehre in their entirety. Taking into consideration the analysis of the Wissenschaftslehre in the first and second sections, the third section deals with Fichte's philosophy of right and ethical theory, his separation thesis, and its contributions. Thereby the following conclusions have been drawn: i) what underlies Fichte's separation thesis is that the fundamental principle contains its own antithesis; ii) the separation thesis permits a moral action only if it is compatible with law; iii) the separation thesis offers an alternative to contemporary separability theses, for it forms an order of precedence between right and morality; iv) it has certain substantial outcomes both at the individual and social level; the most notable one is to reconcile between individual/person with his/her own "immorality"; v) it brings different points of view to current ethical problems such as abortion, euthanasia and animal rights; and vi) the separation thesis implies that we should follow both Kantian ethics and rule utilitarianism at the same time, and that we should choose rule utilitarianism in case there arises a conflict between them.