Türkiye'de yaşayan göçmenlerin sosyo-kültürel adaptasyonu: İranlı göçmenler üzerine bir araştırma
Socio-cultural adaptation of immigrants living in Turkey: A study on Iranian immigrants
Yazar: FATEMEH SARVARİ KOHNEHSHAHRİ
Danışman: PROF. DR. FÜSUN TOPSÜMER ; PROF. DR. MİKAİL BATU
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler Ana Bilim Dalı / İletişim Araştırmaları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations

Özet:
Tarihsel olarak uzun bir geçmişe sahip olan göç eyleminin, en önemli sonuçlarından, iki farklı tolumun bireylerini yanyana getirerek sosyo-kültürel değerlerin yayılmasına neden olmaktır. Bu çerçevede göçü sadece bir coğrafi sınırın ve mekanın değişimi olarak görünmemesi önem arz etmektedir. Teknoloji, iletişim, ulaşım araçlarının gelişimi ve dünya çapında hızla büyüyen küreselleşmenin yanı sıra toplumlarda yaşanan savaşlar, sosyal ve politik baskılar, ekonomik istikrarsızlık, kaynaklara erişim eşitsizliği vb. göç eylemlerini hızlandırmaktadır.  Bu doğrultuda göçte tür, süreç, amaç vb. ayrımlar yapılmasına rağmen göçmenlerin nihayı amacı daha iyi yaşam koşullarına ulaşmaktır. 
Yukarda ifade edilen bilgilere ek olarak iletişim ve sosyal bilimler alanında göç ve göçmen konusu olarak araştırma başlığı ele alınmasında dikkat edilmesi gereken en önemli  husus, farklı kültürel değerlere sahip insanları (göçmen) ve göç ettiği toplumun bireylerinin sosyo-kültrel değerlerinin yanyana veya karşıkarşıya getirmektir. Bu bilgiler doğrultusunda ele alınan araştırma göçmenlerin, göç ettği toplumun kültürüne adaptasyon ve uymunu inceleyen bir çalışmadır. Araştırmada Türkiye'de yaşayan İran'lı göçmenlerin sosyo-kültürel adaptasyonları ve onu etkileyen faktörlerin tespiti ana amaç olarak belirlenmektedir.  Araştırmanın amacı çerçevesinde nicel yöntemden yola çıkarak korelasyon desen kullanılmıştır. Veri toplama tekniği olarak 21 madde ve 5 boyuttan olaşan ankketten (SCAS-R) ve araştırma değişkenlerine uygun hazırlanan demografik sorulardan yararlanarak Türkiye'de yaşayan 392 İran'lı katılımcıdan elde edilmiştir.
Verilerin analizi için Spss (Statistical Package for the Social Sciences) 25.0 paket programından faydalanarak araştırma konusuna ilşkin oluşturulan hipotezlerin testlerine uygun analizlere tabi tutulmuştur. Analizler sonucunda göçmenlerin sosyo-kültürel adaptasyonlar ile cinsiyet, eğitim düzeyi, ikamet türü ve süreci, enik kökenleri ve göç edilen toplumun dilline hakimiyet arasında farklılık saptanmıştır.
Göçmen bir araştırmacı tarafından yürütülen bu çalışma, bulgulara dayalı olarak literatür alanında yeni bilgilere katkı sağlaması bakımından önemli bir adım olacaktır.

Abstract:
One of the most important results of the migration phenomenon is the expansion of values and socio-cultural components by bringing together people from two different societies. In this context, it is important not to consider migration simply as a change in borders and geographic location. In addition to developments in technology, communication and transportation, as well as rapidly growing globalization, factors such as wars, social and political pressures, economic instability, and inequality in access to resources accelerate international migration. Despite the differences in the type of migration, the duration of migration, the purpose of migration, etc., the ultimate goal of immigrants is to achieve better living conditions.
In addition to the information mentioned above, the most important aspect that should be considered in dealing with immigration and immigrants in social and communication sciences is the encounter of people with different cultural values (immigrants) with the socio-cultural values of the host society. is .
 In accordance with this, this research is a investigation that examines the adaptation of immigrants to the culture of the society to which they immigrate. The main purpose of this research is to identify the socio-cultural adaptation of Iranian immigrants living in Türkiye and the factors affecting this adaptation. In this research, quantitative method using correlation design is used. Data were collected from 392 Iranian participants living in Turkey through a survey (SCAS-R) consisting of 21 items and 5 dimensions, as well as demographic questions prepared according to the research variables.
The data was analyzed using SPSS software (Statistical Package for Social Sciences) 21.0 to perform analyzes related to testing hypotheses related to the research topic. Analyzes revealed differences in sociocultural adaptation among immigrants in relation to gender, education level, type and duration of residence, ethnic background, and proficiency in the language of the host community.
This study, conducted by an immigrant researcher, represents an important step in contributing new knowledge to the literature based on the findings.