Ortaöğretim öğrencilerinin demokratik vatandaşlık tutum düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
The investigation of the level of high school students' democratic citizenship attitudes with regards to some variables
Yazar: OZAN KARTOL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK ILGAZ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Demokratik vatandaşlık = Democratic citizen ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaöğretim öğrencilerinin demokratik vatandaşlık tutum düzeylerini bazı değişkenler (cinsiyet, sınıf düzeyi, okul türü, anne eğitim düzeyi ve baba eğitim düzeyi) açısından incelemektir. Bu çalışmada betimsel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada bağımlı değişken olan ortaöğretim öğrencilerinin demokratik tutum düzeyi ile bağımsız değişkenler olan cinsiyet, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, okul türü ve sınıf düzeyi arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Erzurum ilinde bulunan ortaöğretim kurumlarında 10. ve 11. sınıfta öğrenim gören 879 öğrenci oluşturmaktadır. Öncelikle kümeli örnekleme yöntemi her lise türünü kapsayacak şekilde her lise bir küme olarak düşünülerek liseler belirlenmiş; daha sonra belirlenen okullarda basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile 888 öğrenciye "Demokratik Vatandaşlık Tutum Ölçeği" uygulanmıştır. Sağlıklı doldurulduğu düşünülmeyen 9 öğrencinin ölçeği analizlere dâhil edilmemiştir. Araştırmadan elde edilen veriler cinsiyet ve sınıf türü arasındaki farkın anlamlılık analizinde bağımsız örneklemler t testi; anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi ve okul türü değişkenlerinin farklarının anlamlılık düzeyini belirlemek için ise tek yönlü ANOVA kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda ortaöğretim öğrencilerinin demokratik vatandaşlık tutum düzeylerinin okul türü, anne eğitim düzeyi ve baba eğitim düzeyi açısından anlamlı düzeyde farklılaştığı; cinsiyet ve sınıf düzeyi açısından ise anlamlı düzeyde bir farklılaşmanın olmadığı ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucunda okul türü ile anne-baba eğitim düzeylerinin ortaöğretim öğrencilerinin demokratik vatandaşlık tutum düzeyleri üzerinde etkili faktörler olduğu söylenebilir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the level of high school students' democratic citizenship attitudes from the point of some variances (gender, class level, school type, mother's and father's education levels). In this study, the descriptive research method has been used. In the study, the relationship between the high school students' democratic attitude level which is the dependent variable and the independent variables such as gender, parents' education levels, school type and class level has been investigated. The sample consists of 879 students of 10th and 11th grade in the high school in Erzurum in 2018-2019 academic year. Primarily, with the cluster sampling method, considering each high school as a cluster, the schools have been determined. Afterwards, "Democratic Citizenship Attitude Scale" has been applied to 888 students by simple random sampling method at the determined school in advance. The scales of the nine students have not been taken into consideration because of not being considered to be healthy. The data obtained from the study has been analysed by using independent sample t test for analysis of the significance between the gender and the class type and by using single factorial ANOVA in order to determine the level of significance of the difference between the mother and father education level and school type variables. According to the results of the study, it is clearly seen that the democratic citizenship attitude levels of the students differ greatly in terms of the school type, mother's and father's education level. On the other hand, there is no significant difference in terms of the gender and class level. According to the investigation results, It can be said that the school type and the level of education of the parent are two effective factors on the level of democratic citizenship attitudes of the high school students.