Çocukluk çağı tedavisi bitmiş Akut Lenfoblastik Lösemi hastalarında antrasiklin tedavisinin arteriyel damar sertliği üzerine olan etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of anthracycline treatment on arterial atherosclerosis in Acute Lymphoblastic Leukemia patients with completed childhood treatment
Yazar: ESRA ÜRKMEZ KILINÇ
Danışman: DOÇ. DR. DERYA AYDIN ŞAHİN
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı akut lenfoblastik lösemi hastalarında antrasiklin tedavisinin arteriyel damar sertliği üzerine etkisini değerlendirmektir. Arteriyel damar sertliğini değerlendirmek için osilometrik NDH monitörizasyonu kullanıldı. Sağlıklı kontrol grubu ile hasta grup karşılaştırılarak arteriyel damar sertliğini değerlendirmek, eşzamanlı yapılan 2D EKO, M Mode ekokardiyografi ve Doku Doppler Ekokardiyografi ile miyokard fonksiyonlarını göstermek hedeflendi. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Kliniği'nde ALL tanısı alan, antrasiklin tedavisini tamamlamış ve idame tedavi protokolünün ilk 1. yılında olan 25 hasta dahil edildi. Kontrol grubu olarak Çocuk Kardiyoloji Kliniğine masum üfürüm nedeniyle başvuran, kalp hastalığı öyküsü negatif olan ve herhangi bir kronik hastalığı olmayan 25 sağlıklı çocuk dahil edildi. Fizik muayene ve ekokardiyografik değerlendirmeler aynı çocuk kardiyoloji uzmanı tarafından yapıldı. Kontrol ve hasta gruplarının nabız dalga analizi otomatik osilometrik cihaz kullanılarak yapıldı. Tüm olgulara aynı çocuk kardiyoloji uzmanı tarafından 2D EKO, M-mode EKO ve Doku Doppler EKO yapıldı.
Bulgular: Hasta grubunda çevresel direnç, yansıtma büyüklüğü, augmentasyon indeksi değeri ve pwv değerlerinin kontrol grubuna göre sırası ile istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edildi (p<0,001, p<0,001, p=0,002, p<0,001). Hasta ve kontrol grupları arasında IVCT, IVRT, ET, MPI, S dalgası, MV E' Vel, MV A' Vel ve MV E/A' Ratio, CIMT SAĞ ve CIMT SOL değerleri açısından anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). 
Sonuç: Çalışmamızda NDA cihazı ile yapılan osilometrik ölçümlerde antrasiklin tedavisi alan lösemi hastaları ile kontrol grubu arasında arteriyel sertlik açısından anlamlı düzeyde farklılık saptandı. CIMT verilerinde kontrol ve hasta grupları arasında anlamlı bir farklılık yoktu. Yapılan doku doppler EKO ve 2D EKO'da hasta ve kontrol grupları arasında anlamlı bir fark saptanmadı. EKO ve CIMT verilerinde fark saptanmamasının nedeni olgu sayısının az olması ve kemoterapiden hemen sonraki ilk 1 yıl içinde değerlendirme yapılması olabilir. NDH verilerinde arteriyel sertlik lehine bulgu saptanırken EKO ve CIMT verilerinin normal olması; kemoterapi bitiminin erken döneminde arteriyel sertlik tespit edilebileceği fakat kardiyolojik etkilenmenin kemoterapi sonrası daha uzun bir zaman geçtikten sonra oluşabileceği kanısı uyandırdı.

Anahtar Kelimeler: Akut Lenfoblastik Lösemi, Arteriyel Damar Sertliği, Nabız Dalga Hızı, Antrasiklin, Çocukluk Çağı

Abstract:
Purpose: The aim of our study is to evaluate the effect of anthracycline treatment on arterial atherosclerosis in patients with acute lymphoblastic leukemia. Oscillometric NDH monitoring was used to evaluate arterial atherosclerosis. It was aimed to evaluate arterial vascular stiffness by comparing the healthy control group with the patient group, and to demonstrate myocardial functions with simultaneous 2D ECO, M Mode echocardiography and Tissue Doppler Echocardiography.
Materials and Methods: 25 patients diagnosed with ALL, who completed anthracycline treatment and were in the first year of the maintenance treatment protocol at Gaziantep University Şahinbey Research and Application Hospital Pediatric Hematology and Oncology Clinic were included in the study. As a control group, 25 healthy children who applied to the Pediatric Cardiology Clinic with an innocent murmur, had a negative history of heart disease and did not have any chronic disease were included. Physical examination and echocardiographic evaluations were performed by the same pediatric cardiologist. Pulse wave analysis of the control and patient groups was performed using an automatic oscillometric device. 2D ECHO, M-mode ECHO and Tissue Doppler ECHO were performed in all cases by the same pediatric cardiologist.
Results: It was determined that environmental resistance, reflection size, augmentation index value and pwv values were statistically significantly higher in the patient group than in the control group, respectively (p<0.001, p<0.001, p=0.002, p<0.001). There was no significant difference between the patient and control groups in terms of IVCT, IVRT, ET, MPI, S wave, MV E' Vel, MV A' Vel and MV E/A' Ratio, CIMT RIGHT and CIMT LEFT values (p>0.05).
Conclusion: In our study, a significant difference in arterial stiffness was detected between leukemia patients receiving anthracycline treatment and the control group in oscillometric measurements made with the NDA device. There was no significant difference in CIMT data between control and patient groups. No significant difference was detected between the patient and control groups in the tissue Doppler ECHO and 2D ECHO. The reason for not detecting a difference in ECHO and CIMT data may be the small number of cases and the evaluation within the first year immediately after chemotherapy. While there were findings in favor of arterial stiffness in NDH data, ECHO and CIMT data were normal; It led to the conclusion that arterial stiffness can be detected early after the end of chemotherapy, but cardiological effects may occur after a longer period of time after chemotherapy.

Key Words: Acute Lymphoblastic Leukemia, Arterial Atherosclerosis, Pulse Wave Velocity, Anthracycline, Childhood