Ukrayna krizi sonrası NATO'nun sert güç unsurlarında değişim: Güvence ve uyum tedbirleri
Transformation in NATO's hard power means after Ukraine crisis: Assurance and adaptation measures
Yazar: MUSTAFA DOĞUKAN GÜNÖZ
Danışman: PROF. DR. YAŞAR ONAY
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Strateji ve Güvenlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı  / Güvenlik Araştırmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Güvence = Assurance ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Ukrayna = Ukraine ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Uyum = Adjustment

Özet:
İkinci Dünya Savaşı sonrasında uluslararası ortamda bir tarafta ABD diğer tarafta SSCB'nin olduğu bir güç dengesi ortaya çıkmış ve bu dönemde kurulan uluslararası örgütlerin etkisi ile büyük çaplı bir çatışma yaşanmamıştır. 1949 yılında Avrupa-Atlantik bölgesinde kalıcı barış ve huzur ortamının sağlanması maksadıyla kurulan NATO, zaman içerisinde izlediği dönüşüm ve genişleme adımları ile varlığını sürdürmeyi başarmıştır. İttifak için Soğuk Savaş dönemi boyunca SSCB en büyük tehdit durumundayken, Soğuk Savaşın sona ermesi ile bu tehdit ortadan kalkmış ve ittifak uluslararası terörizme odaklanmıştır. 2008 Gürcistan Krizi ile Rusya'nın siyasi, ekonomik ve askeri alanlardaki güçlü durumu NATO'nun dikkatini çekmiş ve 2014 Ukrayna Krizi ile Rusya tekrar NATO için tehdit algılamalarında birinci sıraya yükselmiştir. İttifak, Galler Zirvesinde kabul edilen Hazırlık Eylem Planı çerçevesinde, Avrupa-Atlantik bölgesinin güvenliğini sağlamak için uyum ve güvence tedbirlerini uygulamaya başlamıştır. Bu araştırmanın amacı Hazırlık Eylem Planı doğrultusunda NATO kuvvet yapısında meydana gelen değişikliklerin ve uyum ve güvence olarak adlandırılan tedbirlerin alınmasının nedenlerini ortaya koymaktır.

Araştırma; realist paradigma ve Kopenhag ekolünün güvenlikleştirme kavramına dayandırılmıştır. Kaynak tarama ve mülakat yöntemleri izlenerek yapılan çalışmada; resmi kurumların yayınlamış oldukları raporlar, NATO Kuvvet yapısında komutanlık yapmış kişiler ile yapılan mülakatlar ve alanda yapılan akademik çalışmalar gibi birincil ve ikincil kaynaklar kullanılmıştır. Hazırlık Eylem Planı sonrasında değişen askeri kuvvet yapısı ve alınan yeni tedbirler ile ittifakın Rusya tehdidine karşı müttefiklerinin güvenliğini sağlayacak kapasiteye ulaştığı hipotezi test edilmiş ve belirli bir seviyeye kadar ittifakın caydırıcılık sağlayabilmesine rağmen, ağır işleyen karar mekanizması, ittifak içi tartışmalar ve geliştirilmeye muhtaç planlamalardan dolayı mevcut Rusya tehdidine cevap veremeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: NATO, Ukrayna Krizi, NATO Mukabele Gücü, Hazırlık Eylem Planı, Galler Zirvesi

Abstract:
After the World War II, a balance of power -in one side USSR and the other USA- was emerged in the international environment, and establishment of the international organizations prevent a wide range conflict in this period. NATO, which was founded in order to provide sustainable peace in the Euro-Atlantic zone in 1949, could be able to exist by the transformation and enlargement steps. In the Cold War period, most important threat for the alliance was USSR. By the end of the Cold War, Russian threat disappeared and NATO focused on international terrorism. However, NATO realized that Russia has become stronger both in political, economical and military domains since the Georgia Crisis in 2008 and after the Ukraine Crisis in 2014, Russia has achieved the top priority threat as in the past. According to the Readiness Action Plan which was approved in Wales Summit, NATO began to implement assurance and adaptation measures to ensure security of Euro-Atlantic zone. The aim of this research is to explain reasons of adaptation and assurance measures taken for ensuring reliability of updates and alliance in the NATO Force Structure IAW the Readiness Action Plan.

The research is based on realist paradigm and securitization concept of Copenhagen School. In the research; primary and secondary sources such as reports produced by official foundations, interviews with the soldiers who had served as a commander in the NATO Force Structure and scientific studies were used by using source scanning and interview methods. In this research; hypothesis as NATO with the updated NATO Force Structure and recent measurements according to the Readiness Action Plan has attain the capacity of providing security for the allied against Russia was tested and it is concluded that although NATO could be able to provide a deterrence with a limited level, it could not be able to cope with Russian threat according to ungainly decision-making process, inner discussions and plans which has to be updated.

Keywords: NATO, Ukraine Crisis, NATO Response Force, Readiness Action Plan, Wales Summit