Yeniden işlevlendirilen tarihi hanların incelenmesi: Gaziantep Şirehan örneği
Examination of the refunctionalized historical inns: A case study of Gaziantep Şirehan
Yazar: KADRİYE BEYZA ÖZTÜZÜN
Danışman: PROF. DR. YUSUF GÜRÇINAR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Gaziantep = Gaziantep ; Hanlar = Inns ; Yeniden işlevlendirme = Refunctioning ; Yeniden yapılanma = Restructuring

Özet:
Gelecek kuşaklara bırakılacak en değerli tarihî miraslardan biri şüphesiz yapılardır. Yeniden işlevlendirme ile sürdürülebilirlik çalışmaları, tarihî yapıların en etkin biçimde gösterilmesi ve kullanılması imkânını sunmaktadır. Yapılar, fiziksel ve sosyal açıdan inşa edildikleri dönemden pek çok bilgiyi bizlere sunar. Yapılar, ayrıca çevrenin tanınması, geleneklerin ve kültürlerin sonraki nesillere aktarılması, dönemden gelen bilgilerin saklanması ve geçmişe ışık tutması bakımdan önemlidir. 
Gaziantep, coğrafi konumundan dolayı geçmiş yıllarda birçok medeniyete ev sahipliği yapmış bir kenttir. Sosyal ve kültürel zenginliği, bölgeyi küresel anlamda değerli kılmaktadır. Dünyaca ünlü ticaret yolu olan İpek Yolu'nun kent üzerinden geçmesi bölgenin ticaret merkezi olarak gelişmesini sağlamıştır. Ticaretin bu denli yoğun olması kentte fazla sayıda yolcu ve iş hanının inşa edilmesini sağlamıştır.
Güneydoğunun en büyük yolcu ve iş hanı olan, 1885 yılında Gaziantep'te kullanıma açılan Şirehan (Belediye Hanı), 1994 yılındaki büyük yangın sonucunda tahribata uğramış ve restore edilerek 2013 yılında topluma kazandırılmıştır. 
Çalışmada İpek Yolu'nun önemli kavşaklarından biri olan Gaziantep'in kentsel dokusuna ticari faaliyetlerin yansımalarının mimari açıdan incelenmesi, kentte yeniden işlevlendirilen tarihî hanların mekânsal değişimlerinin tespiti, güneydoğunun en büyük yolcu ve iş hanı olan Şirehan'ın restorasyon ve yeniden işlevlendirme çalışmasında etkin olan faktörleri, yapısal ve fiziksel mimari müdahaleleri, eski-yeni işlev değişiklikleri ve oluşturulan yeni iç mekân atmosferinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Bu çalışma ile atıl durumda kalan tarihî değere sahip binalara yeni işlev verilip kullanılarak korunmasında bilinç geliştirilmesi ve bu alanda kaynak oluşturulması hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Gaziantep'te Tarihî Hanlar, Yeniden İşlevlendirme, Yeniden Yapılanma, Reintegrasyon

Abstract:
Undoubtedly, one of the most valuable historical legacies left to future generations is buildings. Re-function and sustainability studies provide opportunities to showcase and use historic buildings in the most effective ways. Buildings provide us with a great deal of information from the period in which they were built, both physically and socially. Buildings are also important in recognizing the environment, passing on traditions and cultures to the next generations, preserving the information from that time, and shedding light on the past.
Due to its geographical location, Gaziantep is a city that has hosted many civilizations in the past years. Its social and cultural wealth makes the region valuable worldwide. The Silk Road, the world-famous trade route, passed through the city and enabled the region to develop into a trade center. The fact that trade was so intense has allowed the construction of a large number of passenger and office buildings in the city.
The Şirehan (Municipal Inn), the largest passenger and business inn in the Southeast, opened in Gaziantep in 1885, was destroyed by the great fire in 1994, and was restored and handed over to society in 2013.
In this study, the architectural examination of the reflections of commercial activities on the urban fabric of Gaziantep, which is one of the important points of the Silk Road, the determination of the architectural changes of the historical inns that were re-functioned in the city, and the factors that were effective in the restoration and refunctioning of Şirehan, the largest passenger and business inn in the southeast, It is aimed to evaluate the structural and physical architectural interventions, old-new function changes and the new interior space created.
This study seeks to protect inactive buildings with historic value by giving them a new function, using them to raise preservation awareness and create resources in the area.

Key Words: Historic inns in Gaziantep, Refunctioning, Reconstruction, Reintegration