Sporu seyretmede güdülenmeyi etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of the factors that affecting motivation in watching sports
Yazar: GÖKHAN KARAKUŞ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN BİROL YALÇIN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Spor = Sports
Dizin: Motivasyon = Motivation ; Seyirciler = Audiences ; Spor = Sports ; Spor müsabakaları = Sport competitions ; Tüketici davranışı = Consumer behavior

Özet:
Bu araştırma, spor seyircilerinin sporu seyretmede ki güdülerini etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu doğrultuda, spor seyircilerinin yaşları, cinsiyetleri, medeni durumları, aktif olarak spor yapıp yapmama durumları, ilgilendikleri spor dalı, gelir durumları, öğrenim durumları ile sporu seyretme nedenlerinin belirlenmesi arasında bir ilişkinin olup olmadığı anlaşılmaya çalışılmıştır.
Bu araştırmada, gerekli verilerin istatistiksel analize uygun olarak toplanabilmesi bakımından betimsel araştırma yöntemlerinden biri olan genel tarama modeli ve betimsel istatistik modeli kullanılmıştır. Veri toplama yöntemi olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Yapılan literatür taraması sonucunda Trail tarafından 2008 yılında geliştirilen spor tüketim ölçeği anket formu kullanılmıştır. Ölçeğin alt boyutları ve güvenirlilik katsayıları; başarı (0,89), estetik (0,89), drama (0,82), kaçış (0,85), bilgi (0,92), yetenek (0,91), sosyal etkileşim (0,93), fiziksel çekicilik (0,78), agresiflikten hoşlanma (0,79) olarak belirlenmiştir.
Araştırmanın evreni, Hitit Üniversitesi'nde 2011-2012 akademik yılında lisans ve lisansüstü düzeyinde öğrenim gören toplam 4421 kız ve 5093 erkek öğrenciden oluşmuştur. Örneklem grubu ise bu öğrenciler arasından basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 153 kız 371 erkek öğrenciden oluşmuştur.
Araştırma sonuçlarına göre, erkek spor seyircileri sporu seyretme nedenleri göz önüne alındığında, başarı, drama, bilgi, yetenek ve agresiflikten hoşlanma alt boyutlarında kadın spor seyircilerine göre daha fazla güdülendikleri saptanmıştır. Kadın spor seyircilerinin ise fiziksel çekicilik alt boyutunda erkek seyircilere göre daha fazla güdülendikleri saptanmıştır.
Cinsiyet farklılıkları incelendiğinde, estetik, kaçış ve sosyal etkileşim alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı farka rastlanmamıştır.
Gelir durumu grupları açısından incelendiğinde, tüm gelir gruplarındaki spor seyircilerinin spor müsabakalarını/yarışmalarını izleme nedenleriyle sporu seyretme güdüleri arasında hiçbir alt boyutta istatistiksel olarak anlamlı farka rastlanmamıştır. 
Medeni durum farklılıklarından elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, bilgi alt boyutunda, bekar spor seyircileri lehine anlamlı farklılık saptanmıştır. 
Spor seyircilerinin öğrenim durumuna göre dağılımlarından elde edilen sonuçlar incelendiğinde, başarı alt boyutunda lisans öğrencileri lehine istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. 
Yaş durumları arasındaki farklılıklardan elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, tüm alt boyutlarda istatistiksel olarak bir fark saptanmamıştır. 
Spor seyircilerin aktif olarak spor yapıp yapmama durumlarının karşılaştırılmasından elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, estetik, drama, bilgi ve yetenek alt boyutlarında spor yapan seyirciler lehine istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır.
Spor seyircilerinin en çok seyrettikleri üç branş arasındaki farklılıklardan elde edilen sonuçlar incelendiğinde, en çok takip seyrettikleri futbol, basketbol ve voleybol branşlarından yalnızca fiziksel çekicilik F(1,522=4,96; P˂0,05) alt boyutunda voleybol branşında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: 
Spor tüketicisi, Sporda tüketici davranışı, Spor seyircisi, Spor katılımcısı, Güdülenme

Abstract:
This research was conducted to investigate the factors influencing the motives of sports spectators' watching the sport. In this respect, it has been tried to understand whether there is a relationship between age, sex, marital status of sports viewers, their status of whether or not to do sports actively, the frequency of doing the sport, the sport in which they are interested, their income status, their education levels and determining the causes of watching sports.
In this research, the general screening model which is one of the descriptive research methods and descriptive statistics model were used so that the necessary data can be collected in accordance with the terms of the statistical analysis. The questionnaire method was used as the method of collecting data. As a result of the literature survey, the sports consumption scale questionnaire, which was developed in 2008 by Trail, was used. Sub-dimensions of the scale and reliability coefficients; success (.89), aesthetic (.89), drama (.82), escape (.85), information (.92), ability (.91), social interaction (.93), physical attractiveness (.78), aggressiveness (.79) is defined as liking.
Research of the universe, the Hittites in the 2011-2012 academic year at the University studying at undergraduate and postgraduate level consists of a total of 4421 girls and 5093 boys. The sample group of these students were selected by simple random sampling method was composed of 153 female 371 male students.
According to the research results, considering men spectators' reasons success, drama, knowledge, skill and liking aggressiveness it's determined that they are more motivated than women in those sub dimensions. Considering women spectators' reasons physical appeal it's determined that they are more motivated than men in that sub dimension.
When the data analyzed in terms of income status groups, there is no meaningful difference was found between the reason of watching any sport competitions and motivation of watching any sport competitions.
When gender differences were analyzed, statistically meaningful difference wasn't found in aesthetics, escape and social interaction sub dimensions.
When the results which gathered from marital status analyzed in knowledge sub dimension statistically meaningful difference was found in countenance men.
When the data which gathered from sport spectators' income status dispersion analyzed in success sub dimension statistically meaningful difference was found in countenance BA students.
When the data which gathered from age differences analyzed, statistically meaningful difference wasn't found in any sub dimension.
When the data which gathered from sports spectators' actively doing sports or not analyzed, in aesthetics, drama, knowledge and skill sub dimensions dimension statistically meaningful difference was found in countenance spectators who are doing sports.
When the data which gathered from differences between 3 major sports that spectators watch analyzed, in football, basketball and volleyball branches only in volleyball branch in physical appeal F(1,522=4.96; P˂0.05) sub dimension statistically meaningful difference was found.

Key Words: 
Sport consumers, Consumer behaviour in sports, Sports spectator, Sports participants, Motivation