Pamukta (Gossypium hirsutum L.) farklı koza pozisyonlarına ilişkin olarak bazı tarımsal ve teknolojik özelliklerin saptanması
Determination of some agricultural and technological properties related to different boll positions in cotton (Gossypium hirsutum L.)
Yazar: ABDURRAHMAN TOPRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR AKIŞCAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Pamuk = Cotton

Özet:
Bu çalışma, Amik ovası koşullarında bölünmüş parseller deneme deseni uyarınca 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada 3 pamuk (Astoria, Flash ve Gloria) çeşidi materyal olarak kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, çeşitler yönünden, lif uzunluğu özelliğinin istatistiksel olarak P<0.01; çırçır randımanı, lif inceliği, kısa lif oranı ve lif esnekliği özelliklerinin ise P<0.05 düzeyinde önemli farklılık gösterdiği saptanmıştır. Koza pozisyonu yönünden, koza kütlü ağırlığı, koza lif ağırlığı, koza tohum ağırlığı, çırçır randımanı ve yüz tohum ağırlığı özelliklerinin istatistiksel olarak P<0.01; lif inceliği ve lif esnekliği özelliklerinin ise P<0.05 düzeyinde önemli farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Çeşit x koza pozisyonu interaksiyonu yönünden ise yüz tohum ağırlığı özelliği için istatistiksel olarak P<0.01; lif eğrilebilme yeteneği ve kısa lif oranı özellikleri için P<0.05 düzeyinde önemli farklılık olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, meyve dallarının 1. pozisyonlarında yer alan kozaların diğer koza pozisyonlarına göre koza kütlü ağırlığı, koza lif ağırlığı, koza tohum ağırlığı, çırçır randımanı ve yüz tohum ağırlığı özellikleri yönünden daha yüksek değerlere sahip olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, gerek tarımsal gerekse teknolojik özellikler yönünden, çeşitlere ilişkin ortalama değerlere en yakın sonuçları 4., 5., ve 6. meyve dallarının 2. koza pozisyonundaki kozaların verdiği saptanmıştır. Bu nedenle, yukarıda belirtilen kozaların değerlendirilmesi, çeşitlerin koza özellikleri hakkında daha güvenilir sonuçlar elde edilmesini sağlayacağından, ileride yapılacak çalışmalar için yararlı olacaktır.

Abstract:
This study was carried out with 3 replications according to the split plots trial design in Amik plain conditions. In the study, 3 cotton (Astoria, Flash and Gloria) varieties were used as material. As a result of the study, it was determined that the varieties were significantly different in terms of fiber length (P<0.01), for ginning turnout, fiber fineness, short fiber ratio and fiber elongation (P<0.05). Furthermore, the boll positions caused significant difference on seedcotton yield per boll, fiber yield per boll, seed yield per boll, ginning turnout and 100 seed weight at the level of P<0.01, it was also caused significant difference on fiber fineness and fiber elongation at P<0.05 level. It was also determined that variety x boll position interaction caused significant difference at P<0.01 level in terms of 100 seed weight, on spinning consistency index and short fiber ratio at P<0.05. The obtained results show that bolls in the 1st positions of fruit branches have higher values in terms of seedcotton weight per boll, fiber weight per boll, seed weight per boll, ginning turnout and 100 seed weight. Also, in terms of both agricultural and technological features, bolls in the 2nd boll position of the 4th, 5th and 6th fruit branches were found to have the value closest to the plant average. Therefore, assessing the above mentioned bolls would be useful in future studies in order to obtain more reliable results on boll properties of varieties.