Veri zarflama analizi yöntemi kullanılarak Türkiye'deki kamu, özel ve yabancı sermayeli bankaların etkinliklerinin incelenmesi
The investigation of public, private and foreign capital banks' efficiency in Turkey by using data envelopment analysis
Yazar: EMİN KARATAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SEZGİN IRMAK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonometri = Econometrics
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Etkinlik = Efficiency ; Kamu bankaları = Public banks ; Teknik etkinlik = Technical efficiency ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Verimlilik = Productivity ; Yabancı bankalar = Foreign banks ; Özel bankalar = Private banks

Özet:
Günümüzde teknolojinin hızla gelişmesi, ihtiyaçların ve hizmet türlerinin artması, uluslararası rekabeti artırmış; ürün ve hizmet sektörlerinin performanslarını sürekli iyileştirmelerini zorunlu hale getirmiştir. Bu süreçte, firmaların performans ölçüm kriterlerinden "etkinlik kavramı" önem kazanmıştır. Firmalar, ellerindeki kaynaklarından en etkin ve verimli bir şekilde yararlanarak müşteri gereksinimlerini en iyi şekilde karşılama çabası içindedirler. Bu çalışmada da etkinlik kavramından ve hizmet sektörlerinde etkinliğin nasıl kullanıldığından bahsedilerek, etkinlik ölçüm yöntemlerinden Veri Zarflama Analizi (VZA) üzerinde durulacaktır. 
Doğrusal programlamanın özel bir uygulama biçimi olan (VZA), benzer hedef ve amaçlara sahip işletmelerin göreceli olarak etkinliğini ölçmede kullanılan bir yöntemdir. Bu açıdan, VZA işletmeler arası göreli etkinlik ölçümünde, çeşitli mağazaların performans ölçümünde, hastanelerin veya illerin göreli etkinliklerinin karşılaştırılmasında, eğitim sektöründe, sigortacılık sektöründe ve bankacılık sektöründe yaygın olarak kullanılmaktadır. 
Türkiye'deki bankacılık sektörünün işleyişine de ışık tutacak olan bu çalışmanın amacı, bankacılık sektöründe etkinlik kavramının detaylandırılması, konuya ilişkin literatür çalışmalarının taranması ve Türkiye'deki kamu, özel ve yabancı sermayeli bankaların Türkiye Bankalar Birliği'nin internet sitesinden alınan belirli veriler kullanılarak; 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ilişkin bankaların etkinliklerini ölçmek suretiyle; bankalar arasında karşılaştırma yapmaktır. Çalışmanın uygulama bölümünde, Türk bankacılık sistemi bünyesinde faaliyet gösteren kamu, özel ve yabancı sermayeli bankalarının etkinlikleri ölçülerek yıllar içerisinde bankaların etkinliklerinde ne tür farklılıklar ortaya çıktığı gözlemlenmiştir. Ayrıca kamu, özel ve yabancı sermayeli bankalar arasında en etkin banka grubu tespit edilmiş, etkin olmayan bankalar için ise iyileştirme önerilerinde bulunulmuştur. Yapılan analizlerden elde edilen sonuçlara göre Türk bankacılık sektöründe etkin olmayan çıktıların mevcut olduğu ve ticari bankaların aynı miktarda girdi ile daha fazla çıktı üretme imkanına sahip oldukları söylenebilir.

 
Anahtar Kelimeler: Veri Zarflama Analizi (VZA), Etkinlik, Verimlilik, Bankacılık, Kamu, Özel ve Yabancı Sermayeli Bankalar, Bankacılıkta Etkinlik Kavramı, Türkiye
JEL Sınıflaması: G14, G21

Abstract:
Today, due to the rapid development of technology, and rising needs and types of services, international competition has increased thus continuous improvement of the performance of the product and the service sectors has become mandatory. In this process, the concept of efficiency from which is one of the performance measurement criteria of the companies, has gained importance. Firms are in the best possible effort to meet the customer requirements by using the resources they have with the most effective and efficient way. The study will focus on Data envelopment analysis (DEA) that is one of the efficiency measurement methods by mentioning the concept of efficiency and how the effectiveness used in the service sector. 
	 DEA is a special application form of linear programming, are used to measure the relative effectiveness of the companies which have the same goals and objectives. DEA is used in the relative efficiency measurement between businesses, and performance measurement of a variety of shops, the comparison of the relative efficiency of hospitals and widely used in the education sector, and the insurance sector and the banking sector.
	The purpose of this study which also shed light on the operation of banking sector in Turkey, is explaining the concept of efficiency in terms of the banking sector, giving place to the literature studies on this subject; by measuring the efficiency of banks regarding 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 and 2015 years; to make comparisons between the public capital banks, private capital banks and foreign capital banks in Turkey using certain data received from the website of The Banks Association of Turkey. In the application part of the study, by measuring the effectiveness of the public, private and foreign capital banks operating in the Turkish banking system, what kind of differences occur in the efficiencies of the banks will be observed over the years. Also among the public, private and foreign capital banks the most efficient banking group will be identified, and for the inefficient banks improvement suggestions will be made. According to the results obtained in the analysis, the presence of inefficient output is available in the Turkish banking system. Banks have better chance to produce more output using the same amount of input.



Keywords: Data Envelopment Analysis (DEA), Effectiveness, Efficiency, Public, Private and Foreign Capital Banks, the Concept of Efficiency in the Banking Sector, Turkey.
JEL Classification: G14, G21