Ekosistem hizmetleri arasındaki bağlantılılığın peyzaj planlama süreci açısından değerlendirilmesi: Şanlıurfa Karacadağ örneği
Evaluation of the connectivity between ecosystem services in terms of landscape planning: The case study of Sanlıurfa Karacadağ
Yazar: KEVSER SENA CEYLAN
Danışman: PROF. DR. NİLGÜL KARADENİZ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
21. yüzyılın önemli konulardan biri, artmakta olan dünya nüfusunun ihtiyaçlarını karşılamak için yeterli ve güvenilir temel ekosistem hizmetlerinin sağlanmasıdır. Toplumların ihtiyacı karşılanırken aynı zamanda doğal sistemlerin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve böylelikle ekosistem hizmetlerinin dengeli bir şekilde işlemesi, esnek peyzajların planlanmasına bağlıdır. Ekosistem hizmetleri yaklaşımının peyzaj planlama sürecinde kullanılması konusunda küresel ve ulusal ölçekte eksiklikler bulunmaktadır. Bunun yanında gerçek dünyada işleyen çoklu ekosistem hizmetleri arasındaki bağlantılılığın planlama sürecinde nasıl kullanılacağı ve dolayısı ile esnek peyzajlar yaratılmasında nasıl ele alınacağı konusu irdelenmesi gereken temel bir problem alanı olarak öne çıkmaktadır. Öte yandan böylesi bir konu, bozkır ekosistemleri gibi kıymetli ancak kırılgan olan sistemlerin sağlıklı işleyebilmesi için peyzaj planlama sürecine dâhil edilebilecek bir araçtır.
Tez çalışması kapsamında tedarik hizmetleri, düzenleyici hizmetler ve kültürel hizmetler çok katmanlı bir yapı ile değerlendirilmiş ve Şanlıurfa Karacadağ bozkırları için çoklu ekosistem hizmetleri ağı oluşturulmuştur. Ağ içinde yüksek bağlantıya sahip olan düğüm noktalarının her birine, ekosistemdeki esnekliği destekleyici ve peyzaj planlama sürecinde yönlendirici olabilecek görevler atanmıştır.

Abstract:
One of the important issues of the 21st century is the provision of adequate and reliable fundamental ecosystem services to meet the needs of the growing world population. Ensuring the sustainability of natural systems while meeting the needs of communities, and thus the functioning of ecosystem services in a balanced way, depends on the planning of resilience landscapes. There are deficiencies in using the ecosystem services approach in the landscape planning process on the global and national scale. In addition, the issue of how the interconnection between multiple ecosystem services operating in the real world can be used in the planning process and thus how it will be dealt with in while creating resilience landscapes stands out as a major problem area to be examined. However, no study has been conducted in this respect in Turkey yet. On the other hand, this is a tool that can be included in the landscape planning process for the well functioning of valuable but fragile systems such as steppe ecosystems.
Within the scope of the thesis; providing ecosystem services, regulating ecosystem services and cultural ecosystem services have been evaluated with a multiple-layered structure and a multiple ecosystem services network has been created for Şanlıurfa Karacadağ steppes. Each of the nodes that have high connectivity within the network has been assigned tasks that support resilience in the ecosystem and can guide the landscape planning process.