Safra kesesi taşı bulunan diyabetli hastalarda oksidatif stres ve serum kompleman protein düzeyleri
Oxidative stress and serum complement protein levels of diabetic patients with gallbladder stone
Yazar: GÖZDE ÇEBER
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE BAŞAK ENGİN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: 8-hidroksi deoksiguanozin = 8-hydroxy deoxyguanosine ; Albüminler = Albumins ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Kolelityaz = Cholelithiasis ; Kompleman sistem proteinleri = Complement system proteins ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Safra kesesi = Gallbladder

Özet:
Safra kesesi taşı hastalığı riski; başta diyabet olmak üzere, kadın cinsiyeti olması ve diyet gibi çok sayıda faktöre bağlı olarak artmaktadır. Bu risk faktörleri arasında en önemli grubu diyabet ve bununla ilişkili sorunlar oluşturmaktadır. Safra kesesi taşı hastalığı olan hastalarda diyabet sıklığı, safra kesesi taşı olmayanlara nazaran 2,4 kat daha fazladır. Diyabetin safra kesesi taşı hastalığının ilerlemesi ve diyabet olmayan hastalara göre daha yüksek oranda belirti vermesi ve ameliyata gereksinim göstermesi konusu hala tartışılmaktadır. Oksidatif stres ve kronik inflamasyonun safra kesesi taşı ve diyabetin komplikasyonlarının oluşmasında önemli rolü bulunmaktadır. İnflamatuvar yanıtta kompleman sistemi ile diyabet arasında ilişki bulunduğuna dair birçok bulgu vardır. Bu çalışmanın amacı, diyabet olmayan-safra kesesi taşı hastalığı olan (ND) olgularda inflamasyona bağlı oksidatif stresle, diyabetli-safra kesesi taşı hastalığı olan (D) olgulardaki protein oksidasyonu ile ortaya çıkan oksidatif stresin değerlendirilmesidir. Gazi Üniversitesi Hastanesi'ne başvuran ve çalışmaya alınma kriterlerine uygun 70 hasta randomize olarak araştırmaya dahil edildi. ND, D ve Kontrol grubunun vücut kitle indeksi hesaplandı, AST, ALT, alkalenfosfotaz, albumin, serum kreatinin, total bilirubin, kan glukoz, HbA1c, hemoglobin düzeyleri, nötrofil, monosit, lökosit ve lenfosit sayıları Gazi Üniversitesi Hastanesi Biyokimya ve Hematoloji laboratuvarlarında otomatize yöntemlerle ölçüldü. Safra kesesi taşı çapı ve safra kesesi duvar kalınlığı histopatolojik olarak Gazi Üniversitesi Patoloji Anabilim Dalı'nda değerlendirildi. Hastaların serumlarında 8-hidroksideoksiguanozin (8-OHdG)  miktarı, kompleman bileşenleri C1q ve CD59 ELISA kiti, nitrit ve nitrat (NOx) düzeyleri ise Griess yöntemi ile ölçüldü. ND olgularda kontrollere göre NOx düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı artarken (p<0,05), 8-OHdG ve albümin düzeylerinde anlamlı bir değişiklik gözlenmedi. Ancak, hem CD59, hem de C1q düzeylerinin oksidatif stresten etkilendiği tespit edildi. Kontrol grubuna göre D olgularda inflamasyona bağlı oksidatif streste NOx üretimindeki artış istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). Ancak hiperglisemiye bağlı protein glikasyonu sonucu albümin-ilişkili antioksidan kapasitede azalma (p<0,05), hemoglobinde azalma (p<0,05), HbA1c'de artma (p<0,05), CD59 glikasyonu sonucu MAC oluşumunda artma ve C1q'da azalma hücre hasarında ve safra kesesi taşı hastalığının ilerlemesinde daha fazla etkilidir.

Abstract:
The risk of gallbladder stone disease increases due to several factors, including, as the most prominent one, diabetes and related complications, in addition to female gender and diet status. The frequency of diabetes is 2,4 times higher in the gallbladder stone disease patients compared to the patients without gallbladder stone. The promotion of progressing of gallbladder stone disease by diabetes and more symptomatically proceeding with the increased urge for surgical operation of in these patients in comparison to the cases without diabetes is still under debate. Oxidative stress and chronic inflammation play important roles in the development of complications of gallbladder stone diseases and diabetes. There are several evidences regarding the association between diabetes and complement system activation in the inflammatory response. The aim of this study was to evaluate the inflammation related oxidative stress in the gallbladder stone disease patients without diabetes (ND) and the protein oxidation resultant oxidative stress in the diabetic gallbladder stone disease patients (D). The patients who admitted Gazi University Hospital and fill the inclusion criteria, were randomly included into the study. The body mass index of ND, D and control groups were calculated and their AST, ALT, alkaline phosphatase, albumin, serum creatinine, total bilirubin, blood glucose, HbA1c, hemoglobin levels, neutrophil, monocyte, leukocyte and lymphocyte counts were determined by automated methods in Gazi University Hospital Biochemistry and Hematology Laboratory. The gallbladder stone diameter, gallbladder wall thickness was histopathologically evaluated in Gazi University, Pathology Department. Serum 8-hydroxydeoxyguanosine (8-OHdG), complement components C1q and CD59 were measured by ELISA, while serum nitrite and nitrate (NOx) concentrations were determined by Griess method. Despite the statistically significant increase in NOx levels in ND patients (p<0,05), 8-OHdG and albumin did not alter. However, both CD59 and C1q concentrations were affected by oxidative stress. Compared to the controls, inflammation associated elevation in NOx synthesis was not statistically significant (p>0,05). On the other hand, as a result of protein glycation in hyperglycemia the decrease in album related antioxidant capacity and hemoglobin levels, increase in HbA1c and increment in MAC formation due to the glycation of CD59 and decline in C1q were more influential in the cell damage and progression of the gallbladder stone disease.