Baş ağrısı yakınması ile gelen hastalarda çekilen beyin MRG' de nonspesifik ak madde lezyonları saptanan ve saptanmayan hastalarda baş ağrısı özelliklerinin karşılaştırılması
Comparison of headache characteristics in patients with and without nonspecific white matter lesions detected in brain mri performed in patients presenting with headache complaints
Yazar: ÇAĞATAY ŞENOL
Danışman: PROF. CANAN YÜCESAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Amaç: Baş ağrısı olan hastalarda sekonder nedenleri dışlamak için yapılan beyin MR görüntülemelerinde non-spesifik akmadde lezyonlarına rastlanılabilmektedir. Non-spesifik ak madde lezyonlarının migren hastalarında daha sık görüldüğüne dair bildirimler mevcuttur. Bu çalışmanın birincil amacı Beyin MR'de nonspesifik lezyonu olan ve olmayan hastalarda baş ağrısının özelliklerini karşılaştırmaktır. 
Gereç ve Yöntem: 01.01.2010 ile 01.06.2021 tarihleri arasında İbni Sina Hastanesi Nöroloji polikliniğine baş ağrısı şikayeti ile başvuran ve bu nedenle kranial MR çekilen hastaların dosyaları taranmıştır. Nonspesifik ak madde lezyonunu açıklayabilecek başka hastalıkları olan hastalar dışlanmıştır. Çalışmaya 55 yaşında veya daha genç olan, kranial MR'sinde non-spesifik ak madde lezyonu olan 119 hasta ve olmayan 126 hasta olmak üzere toplam 245 hasta dahil edilmiştir. Hastaların baş ağrısı özellikleri, MR bulguları, ek hastalıkları, kullandığı ilaçlar hastane kayıt sisteminden bakılarak retrospektif olarak taranmıştır. Hastaların baş ağrısı tipleri Uluslararası Baş Ağrısı Tanı Kriterleri (2018) temel alınarak konulmuştur. 
Bulgular: MR lezyonu olan grubun yaş ortalaması 36.18±9.46; olmayan grubun yaş ortalaması 36.50±9.44 idi (p=0.939). MR lezyonu olan grupta migren oranı %58, gerilim tipi baş ağrısı oranı % 42 iken; MR'si normal olan grupta migren tipi baş ağrısı % 61.9, gerilim tipi baş ağrısı oranı %38.1 idi. Aradaki fark istatiksel olarak anlamlı değildi (p=0.531). Baş ağrılarının karakteri, ağrı süresi, sıklığı, şiddeti, lokalizasyonu ve hastalık süresi açısından da gruplar arasında fark bulunmadı (her biri için p>0.05). Yaş, baş ağrısı süresi, sıklığı, şiddeti, tipi ve hastalık süresinin etkisinin değerlendirildiği regresyon analizinde MR lezyonuna yol açabilecek bağımsız bir yordayıcı bulunmadı.
Sonuç: MR'de lezyona yol açabilecek başka hastalığı olmayan migren ve gerilim tipi baş ağrısı hastalarında MR'de nonspesifik ak madde lezyonlarının görülme olasılığı benzerdir. Bu hastalarda MR'de lezyonu olan ve olmayanlar arasında baş ağrısının özellikleri açısından fark yoktur.

Abstract:
Aim: Non-specific white matter lesions may be observed in brain MRI scans performed to exclude secondary causes in patients with headache. There are reports that nonspecific white matter lesions are more common in migraine patients. The primary aim of this study is to compare the characteristics of headache in patients with and without nonspecific white matter lesions on brain MRI.
Materials and methods: The files of patients who applied to Ibni Sina Hospital Neurology outpatient clinic with headache complaints and therefore underwent cranial MRI between 01.01.2010 and 01.06.2021 were reviewed. Patients with other diseases that could explain the nonspecific white matter lesion were excluded. A total of  245 patients aged 55 years or younger, 119 patients with non-specific white matter lesions on cranial MRI and 126 patients without, were included in the study. The patients' headache characteristics, MRI findings, comorbidities, and medications were retrospectively scanned by looking at the hospital registry system. The patients' headache types were determined based on the International Headache Diagnostic Criteria (2018).
Results: The average age of the group with MRI lesions was 36.18±9.46; the average age of the group without was 36.50±9.44 (p=0.939). In the group with MRI lesions, the migraine rate was %58 and the tension-type headache rate was %42. In the group with normal MRI, the rate of migraine-type headache was %61.9 and tension-type headache was %38.1. The difference was not statistically significant (p = 0.531). There was no difference between the groups in terms of the character of the headaches, pain duration, frequency, severity, localization and disease duration (p>0.05 for each). In the regression analysis, which the effects of age, headache duration, frequency, severity, type, and disease duration were evaluated, no independent predictor that could lead to MR lesion was found.
Conclusions: The probability of seeing nonspecific white matter lesions on MRI is similar in migraine and tension-type headache patients who do not have any other disease that can cause lesions on MRI. Moreover, there is no difference in terms of headache characteristics between those with and without nonspecific white matter lesions on MRI.