Gastronomi ve mutfak sanatları öğrencilerinin ortoreksiya nervoza eğilimlerinin belirlenmesi
Determining the tendency of orthorexia nervosa among gastronomy and culinary arts students
Yazar: FATİH KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SEDAT İPAR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Bu araştırma, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü öğrencilerinin ortoreksiya nervoza eğilimlerini incelemektedir. Ortoreksiya nervoza, sağlıklı beslenme konusunda aşırı ve zaman alıcı bir saplantıyı ifade eden bir yeme bozukluğudur ve bu saplantı sosyal işleyişin bozulmasına yol açabilir. Araştırmada ele alınan problem, gastronomi ve mutfak sanatları öğrencilerinin ortoreksiya nervoza eğilimlerinin düzeyini ve bu eğilimlerin çeşitli faktörlerle ilişkisini belirlemektir. Çalışmanın amacı, öğrencilerin ortoreksiya nervoza eğilimlerinin düzeyini saptamak ve bu eğilimlerin cinsiyet, sağlık durumu, ilaç kullanımı, profesyonel diyet uygulamaları ve vitamin-mineral takviyesi kullanımı gibi faktörlerle olan ilişkisini değerlendirmektir.
Araştırmada kullanılan yöntem, ORTO-15 ölçeği ile yapılan kesitsel bir çalışmadır. Bulgular, öğrencilerin genel olarak ortalama düzeyde ortoreksiya nervoza eğilimlerine sahip olduğunu göstermiştir. Öğrencilerin besin seçimlerinde sağlık odaklı endişe ve dikkat gösterdikleri, ancak bu eğilimin aşırı düzeyde olmadığı belirlenmiştir. Hipotezler doğrultusunda yapılan analizlerde, cinsiyet, hastalık durumu, ilaç kullanımı ve vitamin-mineral takviyesi kullanımı ile ortoreksiya nervoza eğilimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Ancak, profesyonel diyet uygulayan öğrencilerin ortoreksiya nervoza eğilimlerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Bu bulgular, gastronomi ve mutfak sanatları öğrencilerinin mesleki eğitimleri süresince sağlıklı beslenme konusundaki farkındalıklarının artmasının önemli olduğunu ortaya koymaktadır. Gelecek araştırmalarda, farklı demografik gruplar ve kültürel etkiler, uzun dönemli takip çalışmaları ve nitel araştırmalar ile bu konunun daha derinlemesine incelenmesi önerilmektedir. Ayrıca, öğrenciler için sağlıklı beslenme ve ortoreksiya nervoza konusunda eğitim programlarının etkinliği değerlendirilmelidir.
Bu çalışma, gastronomi ve mutfak sanatları öğrencileri arasında ortoreksiya nervoza eğilimlerinin düzeyini belirleyerek, bu alanda önemli veriler sunmakta ve öğrencilerin mesleki bilinçlerini artırmayı amaçlamaktadır.

Abstract:
This study examines the tendencies towards orthorexia nervosa among students of the Department of Gastronomy and Culinary Arts at Eskişehir Osmangazi University, Faculty of Tourism. Orthorexia nervosa is an eating disorder characterized by an excessive and time-consuming obsession with healthy eating, which can impair social functioning. The problem addressed in the research is to determine the level of orthorexia nervosa tendencies among gastronomy and culinary arts students and to evaluate the relationship of these tendencies with various factors. The aim of the study is to identify the level of orthorexia nervosa tendencies among students and to assess their relationship with factors such as gender, health status, medication use, professional diet practices, and the use of vitamin-mineral supplements.
The method used in the study is a cross-sectional survey using the ORTO-15 scale. The findings showed that students generally have a moderate level of orthorexia nervosa tendencies. It was determined that students exhibit health-focused concern and attention in their food choices, but this tendency is not excessive. According to the hypotheses presented in the study, no statistically significant difference was found between orthorexia nervosa tendencies and gender, health status, medication use, and the use of vitamin-mineral supplements. However, it was found that students who follow professional diet practices have higher tendencies towards orthorexia nervosa.
These findings highlight the importance of increasing awareness about healthy eating among gastronomy and culinary arts students during their professional education. Future research should explore this issue in more depth through studies involving different demographic groups and cultural impacts, longitudinal follow-up studies, and qualitative research. Additionally, the effectiveness of educational programs on healthy eating and orthorexia nervosa for students should be evaluated.
This study aims to provide significant data on the level of orthorexia nervosa tendencies among gastronomy and culinary arts students and to enhance their professional awareness in this field.