İktisadi büyüme sürecinde yatırımlara yönelik devlet yardımlarının etkinliği : Türkiye uygulaması
Effectiveness of state aid for investments in the 
process of economic growth : Turkish case
Yazar: MEHMET AKYOL
Danışman: PROF. DR. AHMET İNCEKARA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Devlet yardımı = State aid ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik gelişmeler = Economic developments ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Yatırımlar = Investments

Özet:
İktisadi büyüme kavramı, iktisat biliminin bir bilim dalı olarak ortaya çıkışından
günümüze kadar geçen süre zarfında iktisadi çalışma konuları içerisinde önemli bir
yer edinmiştir. Özellikle Birinci Dünya Savaşı boyunca savaşa taraf olan ülkelerin
yaşadıkları iktisadi ve toplumsal yıkım, savaş sonrası dönemde kendisini derinden
hissettirmiş ve 1929 yılında küresel düzeyde yaşanan ekonomik buhran ile zirve
yapmıştır. Yaklaşık çeyrek asırlık bir durgunluk süresini kapsayan bu dönemde bahsi
geçen iktisadi sorunların çözümü için hükümetler, çeşitli politikalar geliştirmek
zorunda kalmışlardır.
İktisadi büyüme ve gelişimin sağlanması, gelirin yeniden bölüşüme ve
yoksulluğun giderilmesi amacıyla devlet tarafından birey ve tüzel kişilere çeşitli
destekler sağlanmaktadır. Bunlar arasında vergi ve sigorta primi destekleri, transfer
harcamaları, ihracat sübvansiyonları, tarım destekleri ve yatırımlara yönelik destekler
gösterilebilir.
Bu çalışmada eski ve yeni iktisadi büyüme kuramlarından yola çıkılarak devlet
tarafından özellikle yatırımlara sağlanan yardımların büyüme üzerinde ne yönde ve ne
oranda etkili olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Gayri safi katma değerin bağımlı
değişken, hem iktisadi hem de sosyal değişkenlerin bağımsız değişken olarak analize
dahil edildiği bu çalışmada Türkiye geneli, gelişmiş bölgeler ve az gelişmiş bölgeler
gruplandırması çerçevesinde modeller kurulmuştur. Panel veri analizinin kullanıldığı
söz konusu çalışmada Ekonomi Bakanlığı tarafından sunulan teşvikli sabit yatırım ve
teşvikli yatırım belgesi desteklerinin Türkiye geneli, gelişmiş ve az gelişmiş
iv
bölgelerde gayri safi katma değer üzerinde olumlu bir etki oluşturduğu sonucuna
ulaşılmıştır.

Abstract:
Economic growth concept has important place in the field of economics since it
is started to studied as a social science. Particularly after economic and social
destruction has been deeply perceived during the Great War, by the sides who were
centered and most suffered, and then in the postwar period in 1929 when global
economic crisis peaked. Therefore, in the upcoming years the governments had
developed new economic policies in order to solve the increasing economical
problems. They support various policies in order to ensure sustainable economic
growth and development to individuals and legal entities by providing, sometimes
redistributing, public funds. Usually, those funds are tax and insurance premium
payments relieves, transfer expenditures, trade and agricultural subsidies, and
investment supports.
This research investigates effectiveness of the governments aids on economic
growth, specifically by focusing investment supports, and to determine what direction
and rate it takes under growth theories. In this research, the gross added value is
dependent, and economical and social ones are selected as independent variables. And
then they are included to the model, which focuses on Turkey by classifying regions
as developed and less developed. The model uses panel data analysis. The findings are
supports that, in Turkey include both developed and less developed regions,
Department of Economics' subsidized investment documents and fixed investment
subsidies have positive effect on the gross added value.