Müzik eğitiminin ortaöğretim öğrencilerinin şiddet eğilimlerine etkisi
Effect of musical training on high school students? violence tendency
Yazar: TANER ULUÇAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERSAN ÇİFTCİ
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Müzik = Music
Dizin: Lise öğrencileri = High schools students ; Müzik eğitimi = Music education ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırmanın amacı; ''15?18 yaş aralığında yer alan, öğrenim gördüğü ortaöğretim kurumunda müzik eğitimi almış ve almamış olan lise öğrencilerinin şiddet eğilimleri üzerinde Müzik Eğitimi'nin etkisi var mıdır?'' sorusuna cevap aramaktır.Bu çalışma; bağımlı değişken olarak öğrencilerin şiddet eğilimlerinin, bağımsız değişken olarak öğrencilerin okul türü, müzik eğitimi ve müzik yaşantı durumlarının test edildiği bir çalışmadır.Bu çalışma; yoğun müzik eğitimi alan Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi Müzik Bölümü öğrencileri ile yoğun müzik eğitimi almayan Genel Lise öğrencilerinin şiddet eğilim düzeyleri ile müzikal yaşantıları arasındaki ilişkinin araştırılması sonucunda elde edilen bulguların; milli eğitim sistemi, okul yapılanması, gelecekte yapılacak çalışmalara ışık tutması ve barış temelli bir toplum oluşması amacında kullanılabilirliği bakımından önem taşımaktadır.Araştırmada İstanbul, İzmir, Mersin, Ankara, Trabzon, Erzincan, Adıyaman illerinde 2010-2011 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören güzel sanatlar ve spor liselerinin müzik bölümü ve genel lise 9, 10, 11, 12. sınıf öğrencilerine Müzik Yaşantısı Anketi ve Şiddet Eğilim Ölçeği uygulanması ile gerekli veriler elde edilmiştir.Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Türkiye ortaöğretim kurumlarından Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi (GSSL) müzik bölümü öğrencileri ile Genel Lise öğrencileri arasındaki şiddet eğiliminin ölçüldüğü ve müzik eğitiminin öğrencilerin şiddet eğilimlerine etkisini ortaya koymak üzere yapılan bu çalışma, İlişkisel Tarama modeline uygun bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini, Türkiye'de 2010?2011 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 89 Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi Müzik bölümü öğrencileri (5800 öğrenci) ile 3327 Genel Lise (2002076 öğrenci) öğrencileri oluşturmaktadır (Milli Eğitim İstatistikleri, Örgün Eğitim, 2011).Araştırmanın örneklemini 2010?2011 eğitim-öğretim yılında eğitim-öğretim yürüten, Türkiye'nin yedi farklı bölgesinde yer alan 7 güzel sanatlar lisesi müzik bölümü öğrencileri ile aynı illerde yer alan 7 genel lise öğrencileri oluşturmaktadır. İllerin ve okulların belirlenmesinde seçkisiz (basit, tesadüfî) örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Seçkisiz örneklemde temel alınan birimlerin örneklem için seçilme olasılıkları eşittir (Büyüköztürk, Çakmak, Akgün, Karadeniz, Demirel, 2011: 99).Örneklem hesaplanırken Karatay (2007) tarafından verilmiş olan örneklem hesaplama formülü kullanılmış ve elde edilen sonuçlar, Karatay tarafından verilmiş olan evren-örneklem tablosundaki + 5% hata payı ile alınabilecek örneklem sayıları ile karşılaştırılmıştır.Veri toplama aracı olarak; Göka, Bayat, Türkçapar, tarafından 1995 yılında Milli Eğitim Bakanlığı adına yapılan `'Orta öğrenim kurumunda okuyan öğrencilerin saldırganlık ve şiddet eğilimleri'' kullanılmak üzere geliştirilmiş ve 1997 yılında Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu tarafından yapılmış olan `'Aile içinde ve toplumsal alanda şiddet `' başlıklı çalışmada kullanılmak üzere Göka ve Bayat tarafından yeniden değerlendirilerek temel yapısı bozulmadan geliştirilen Şiddet Eğilim Ölçeği (Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu, 1998) ve araştırmacı tarafından geliştirilmiş Müzik Yaşantısı Anketi kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 17.00 programı kullanılmıştır.Araştırma sonucunda Genel Lise öğrencilerinin şiddet eğilimi düzeylerinin, Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi Müzik Bölümü öğrencilerinin şiddet eğilimi düzeylerine göre daha yüksek olduğu, ilköğretimde alınan müzik eğitiminin her iki okul öğrencilerinin şiddet eğilimleri üzerinde etkisi olduğu, ortaöğretimde alınan müzik eğitimi yoğunlaştıkça öğrencilerin şiddet eğilim düzeylerinin düştüğü görülmüştür. Ortaöğretimde alınan müzik eğitimi okul türlerine göre değerlendirildiğinde; öğrencilerinin şiddet eğilimleri üzerinde her hangi bir etkisinin olmadığı, okul dışında alınan özel müzik eğitiminin genel lise öğrencilerinin şiddet eğilimleri üzerinde etkisinin olduğu ve özel müzik eğitimi alma durumu arttıkça şiddet eğilim düzeyinin düştüğü bulunmuştur. Özel müzik eğitiminin GSSL Müzik Bölümü öğrencilerinin şiddet eğilimleri üzerinde ise her hangi bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Müzik kültürü durumunun öğrencilerin şiddet eğilimleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu ve müzik kültürü arttıkça şiddet eğilim düzeyinin düştüğü görülmüştür. Öğrencilerin dinledikleri müzik türlerinin de şiddete eğilimlerini etkilediği, içeriğinde umutsuzluk öğesini yoğun olarak barındıran Arabesk müzik dinleyenlerin şiddet eğilimlerinin yüksek olduğu ve bu müzik türünün ağırlıklı olarak Genel Lise öğrencileri tarafından dinlendiği sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin müzik eğitimi alma ihtiyacı durumunun GSSL Müzik bölümü ile Genel Lise öğrencilerinin şiddet eğilimleri üzerinde etkisinin olduğu, ayrı ayrı okul türlerine göre ise anlamlı etkisinin olmadığı görülmüştür. Sınıf durumu değişkenine bağlı olarak bakıldığında, Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi öğrencilerinin sınıf durumlarının şiddet eğilimi düzeyini etkilemediği, Genel Lise öğrencilerinde ise sınıf durumlarının, şiddet eğilimi düzeyleri üzerinde anlamlı bir fark oluşturduğu ve 9. sınıf öğrencilerinin şiddet eğilimi düzeylerinin 12. sınıf öğrencilerinin şiddet eğilim düzeylerine göre düşük olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Şiddet, Şiddet Eğilimi, Sanat Eğitimi, Müzik Eğitimi, Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi, Genel Lise.

Abstract:
The purpose of this study is to seek an answer to the question of ?If there is an effect of Musical Training on who takes musical training and who do not take at high school between the ages of 15-18??In this study; dependent variable is the violence tendency of students and independent variables are the type of school, musical training and place of music in students? lives.In this study, the findings on violence tendency of students with intense musical training from Fine Arts and Sports High school and students with no intense musical training from Public High School are searched and the findings plays an important role on national education system, school structure, shed lights on the future studies and a society on the basis of peace.In the research, data about having Musical Experience Survey and Violence Tendency Scale from students of 2010-2011 education period in Fine Arts and Sports High Schools and Public High Schools grades of 9, 10, 11 and 12 in provinces of Istanbul, Izmir, Mersin, Ankara, Trabzon, Erzincan and Adıyaman.In the study, scanning model is used. The study which aims to highlight the effect of musical trainings effects on students? violence tendency and measure the rate of tendency to violence between Fie Arts and Sports High Schools? students and Public High Schools? students is appropriate for relational scanning model. The research?s nature is a compilation of 5800 students from 89 Fine Arts and Sports High Schools 2002076 students from 3327 Public High Schools in the 2010-2011 educational years. (National Education Statistics, formal training, 2011).The sample of research is a compilation of 7 Fine Arts and Sports High Schools from 7 different region and 7 Public High Schools from the same provinces. For the determination of provinces and schools, random sample method is used. The units for the random sample method have equal chance for sample. (Büyüköztürk, Çakmak, Akgün, Karadeniz, Demirel, 2011: 99)During the sample?s calculation the formula of calculating sample, Karatay (2007) and the results gotten from Karatay, compared with the results gotten at the end of the calculation with + 5% error margin.As a data collection tool, Violence Tendency Scale, Göka, Bayat, Türkçapar, which is developed without losing the basics from old model by Göka and Bayat which is also used in Undersecretary of Family Affairs? study on ?Violence in family and social life? in the year 1997 and in 1995 the research called ?Violence tendency of High School Students? done in the name of National Education Ministry and the survey called ?Musical Experience Survey? is used which is developed by the researcher. SPSS 17.00 Programme is used for the analysis of data.At the end of the research it is seen that the tendency for violence is higher in Public High School students when it is compared with the students from Fine Arts and Sports High School and the training given in secondary school has a real impact on both student groups and as the training getting intense in high schools, the tendency of violence is declining. When the musical training is evaluated on the basis of school types, the musical training in high schools has no effects on students? violence tendencies, the musical trainings apart from the school education has impact on Public High School students and it is observed that as the trainings getting intense the tendency for violence declining. It is seen, private music training has no influence on Department of Music students violence tendencies. And it leads us to music culture state has a meaningful effect on students? violence tendencies and with the increase of music culture level, students? violence tendencies do show decline, type of music listened by the students effects the students? tendency to violence, students which listen arabesque, a music type contains high amount of despair shows violence tendencies much more than other students and this type of music is mostly listened by the Public High School students. Level of students? need to take musical training has impact on Fine Arts and Sports High School students? and Public High School students? violence tendency and it has no meaningful effect on separately in different schools. When it is evaluated by class status dependents, the status of class is not effecting the students of Fine Arts and Sports High Schools and for the Public High School students the class status has a meaningful difference in the field of tendency of violence and 9th grade students has less tendency of violence than 12th grade students in Public High Schools.Key Words: Violence, Violence Tendency, Art Training, Musical Training, Fine Arts and Sports High School, Public High School.