Erken Cumhuriyet döneminde Türk basınının gözüyle Türkiye-İngiltere ilişkileri (1929-1939)
Turkey-England relations through the eyes of the Turkish press in the Early Republican period (1929-1939)
Yazar: SİBEL FÜGAN VAROL
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR YASİN ASAL
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Türk dış politikası = Turkish foreign policy

Özet:
Bu tez çalışmasında, 1929-1939 arası dönemdeki Türkiye-İngiltere ilişkileri Türk basınındaki yansımalarıyla ele alınmıştır. Bu dönemde, iki ülke arasındaki ilişkilerin seyri, Cumhuriyet gazetesinde yayınlanan İngiltere'yle ilgili haberler üzerinden tespit edilmeye çalışılmıştır. 
Araştırmanın örneklemini, gazetelerin Türkçe harflerle çıkmaya başladığı 1929 yılı başından II. Dünya Savaşı'nın başlangıcı olarak kabul edilen 2 Eylül 1939 tarihine kadarki Cumhuriyet gazeteleri oluşturmuştur. Türkiye'nin o dönemdeki en yüksek tirajlı gazetesi olan Cumhuriyet'in ilgili tarih aralığındaki sayılarına "İstanbul Üniversitesi Gazeteden Tarihe Bakış Projesi" dijital arşivinden ulaşılmıştır. Cumhuriyet gazetesinin ilgili döneme ait 3603 sayısı üzerinde bir çerçeveleme analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında, taranan gazetelerde İngiltere'nin görünürlük oranı, İngiltere'ye yönelik ve bu tutumla dönemin Türk dış politikasının ne ölçüde uyumlu olduğu sorgulanmıştır. Yanlılık ihtimalini en aza indirmek ve karşılaştırmalı değerlendirme yapabilmek amacıyla, aynı gazetelerde Sovyet Rusya'yla ilgili haberler de aynı kriterler üzerinden incelenmiştir. Sovyet Rusya'nın millî mücadele döneminden itibaren Türkiye'yle yakın ilişki içinde olması, incelenen dönemde başını İngiltere'nin çektiği Batılı ülkelere karşı mesafeli tutumu ve Türkiye-İngiltere yakınlaşmasının en somut adımlarından biri olan Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nden doğrudan etkilenmesi İngiltere'yle ilgili karşılaştırmalı verilere ulaşmak için bu ülkenin seçilmesini anlamlı kılmıştır.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, 1929-1939 yılları arasında yayınlanan Cumhuriyet gazetelerinde İngiltere'ye ve Sovyet Rusya'ya yönelik haberlerin görünürlüğünün Türkiye'nin bu ülkelerle ilişkilerinin yakınlığına paralel olarak artış gösterdiğini ortaya çıkarmıştır. Aynı şekilde, İngiltere ve Sovyet Rusya'yla ilgili haberlerde kullanılan olumlu ve olumsuz çerçeve sayısının Türkiye'nin bu ülkelere ilişkin tutumuna bağlı olarak değişim gösterdiği, ilişkilerin mesafeli olduğu dönemlerde olumsuz çerçevelerin, ilişkilerin yakınlaştığı dönemlerdeyse olumlu çerçevelerin sayısının arttığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, incelenen dönemde, Cumhuriyet gazetesinde Türk dış politikasına ilişkin haberlerde uygulanan yayın politikasının dönemin Türk dış politikasıyla genel olarak uyumlu bir seyir izlediğini, İngiltere ve Sovyet Rusya'ya yönelik dış politika değişikliklerinin de çoğu kez eş zamanlı olarak gazetenin yayın politikasına yansıdığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this thesis, Turkey-England relations in the period between 1929 and 1939 were analysed through their reflections in the Turkish press. In this period, the course of relations between the two countries was analysed through the news about England published in the newspaper Cumhuriyet. 
The sample of the study consisted of Cumhuriyet newspapers from the beginning of 1929, when the newspapers started to be published in Turkish letters, until September 2, 1939, which is accepted as the beginning of World War II. The issues of Cumhuriyet, the newspaper with the highest circulation in Turkey at the time, were accessed from the digital archive of Istanbul University called "A Look to History through Newspapers Project". In this archive, a framing analysis was conducted on 3603 issues of Cumhuriyet published in the said period. Within the scope of the study, the visibility rate of the news about England in the scanned newspapers, the attitude adopted towards England in these news articles and the compatibility of this attitude with the Turkish foreign policy of the period were questioned. In order to minimize the possibility of bias and to make a comparative evaluation, the news articles about Soviet Russia in the same newspapers were also analysed using the same criteria as those used for England. Soviet Russia's close relations with Turkey since the period of national struggle, its distant attitude towards the Western countries led by England during the period under study, and its direct influence on the Montreux Convention, one of the most concrete steps of the rapprochement between Turkey and England, made it meaningful to choose this country to reach comparative data on England.
As a result of the study, it was determined that the visibility of England and Soviet Russia in Cumhuriyet newspapers published between 1929 and 1939 increased in line with the closeness of Turkey with these two countries. Likewise, it was also revealed that the number of positive and negative frames used in the news items about England and Soviet Russia varied depending on Turkey's attitude towards these countries, and that the number of negative frames increased when relations were distant while the number of positive frames increased when relations were closer. Therefore, it was concluded that the editorial policy applied in Cumhuriyet in the news during the period analysed was generally in line with the Turkish foreign policy of the period, and that the changes in Turkish foreign policy towards England and Soviet Russia were often reflected in the editorial policy of the newspaper mostly simultaneously.