Acil servise başvuran geriatrik göğüs travmalı hastalarda mortaliteyi ve morbiditeyi etkileyen faktörler
Factors affecting mortalitiy and morbidity in geriatric patients with chest trauma admitted to emergency department
Yazar: AHMET DURSUN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA İÇER
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Geriatri = Geriatrics ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Geriatri = Geriatrics ; Göğüs yaralanmaları = Thoracic injuries ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality

Özet:
Yaşlılıkta travmaya verilen fizyolojik yanıttaki değişikliklerle birlikte komorbiditelerin artması ve fizyolojik rezervin azalması geriatrik mortaliteyi artıran başlıca nedenlerdir. Yaşlı hastaların, hastane başvurularının artması ve yüksek mortaliteye sahip olmaları nedeniyle sağlık çalışanları için önemli ve zor bir vaka grubunu oluşturmaktadır. Travma hastalarının tanı ve tedavi sürecine yönelik çalışmalar genellikle genç nüfusa odaklanmakta ve geriatrik travma hastalarında yaralanma mekanizmaları, skorlama sistemleri, resüsitasyon değişkenleri, ileri tedavi basamakları ve diğer birçok konuda yeterli araştırma yapılmamaktadır. Bu durum bilim çevreleri tarafından anlaşılmaya başlanmış ve bu konudaki çalışmalar hız kazanmaya başlamıştır. Bu çalışmanın amacı geriatrik travma hastalarında erken mortalite tahmini sağlayabilecek değişkenleri belirlemektir.
01.01.2015-01.10.2020 tarihleri arasında acil servise başvuran 65 yaş üstü cinsiyet farkı gözetmeksizin göğüs travmalı hastalar üzerinde retrospektif çalışma yapıldı. 226 hasta değerlendirildi. Dosyalarına ulaşılamayan ve eksik bilgileri olan hastalar, 65 yaş altı hastalar, yanık ve elektrik çarpmaları, göğüs travması olmayan hastalar ve arrest olarak gelen hastalar  çalışma dışı bırakıldı. Hastane yönetim bilgi sistemi üzerinden hemogram, biyokimya, kan gazı, koagülasyon parametreleri ve göğüs tomoğrafisi, diğer görüntülemeler, hasta dosyası ve takip formları değerlendirildi. Çalışmadan elde edilen veriler, SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 18.0 paket programı kullanılarak değerlendirildi ve p<0,05 değeri istatiksel olarak anlamlı kabul edildi. 
Bu çalışmayla GKS, RTS, ISS, TRISS, GTOS skorlarının mortaliteyi etkilediğini tespit ettik. Ayrıca eşlik eden sistem yaralanması varlığında mortalitenin arttığını gözlemledik. Genç hastalara göre basit bir travma olan düşmede bile mortalitenin olabildiğini gözlemledik. Ve anormal Ca, hb, hct, laktat gibi kan parametreleri varlığında mortalitenin arttığını tespit ettik.
Hayat  standartlarının gelişmesiyle ülkemizde de yaşlı nüfus giderek artmakta ve buna paralel olarak acil servise başvuran geriatrik travma hasta sayısı artmaktadır. Geriatrik travma hastaları yüksek mortalite ve morbiditeleri sebebiyle acil serviste multidispliner bir yaklaşım ve tedaviye ihtiyaç duyarlar. Çok yönlü ve multidisipliner yaklaşımla hastanede kalış süresi kısalır ,mortalite azalır. Böylece ekonomik yük, zaman ve işgücü kaybı da önlenmiş olur.
Anahtar kelimeler; Acil servis, geriatrik göğüs travması, mortalite

Abstract:
The changes in the physiological response to trauma in old age, together with the increase in comorbidities and the decrease in physiological reserve, are the main reasons that increase geriatric mortality. Elderly patients constitute an important and difficult case group for healthcare professionals due to the increase in hospital admissions and high mortality. Studies on the diagnosis and treatment process of trauma patients generally focus on the young population and there is not enough research on injury mechanisms, scoring systems, resuscitation variables, advanced treatment steps and many other subjects in geriatric trauma patients. This situation has begun to be understood by the scientific community and studies on this subject have started to gain momentum. The aim of this study is to determine the variables that can provide early mortality estimation in geriatric trauma patients.
A retrospective study was conducted on patients over the age of 65 with chest trauma, regardless of gender, who applied to the emergency department between 01.01.2015 and 01.10.2020. 226 patients were evaluated. Patients whose files could not be accessed and with incomplete information, patients under 65 years of age, patients without burns and electric shocks, patients without chest trauma, and patients with arrest were excluded from the study.Hemogram, biochemistry, blood gas, coagulation parameters and chest tomography, other imaging, patient file and follow-up forms were evaluated through the hospital management information system. The data obtained from the study were evaluated using the SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 18.0 package program and and a p value of <0.05 was considered statistically significant.
	In this study, we determined that GKS, RTS, ISS, TRISS, GTOS scores affect mortality. We also observed that mortality increased in the presence of concomitant system injury. We observed that mortality can occur even in falling, which is a simple trauma compared to young patients. And we found that mortality increased in the presence of abnormal blood parameters such as Ca, hb, hct, lactate.
With the development of living standards, the elderly population is increasing in our country, and in parallel, the number of geriatric trauma patients who apply to the emergency department is increasing. Geriatric trauma patients need a multidisciplinary approach and treatment in the emergency department due to their high mortality and morbidity. With a versatile and multidisciplinary approach, the length of stay in the hospital is shortened and mortality is reduced. Thus, the economic burden, loss of time and labor is prevented.
Keywords; Emergency department, geriatric chest trauma, mortality