Instagram'da Kazakistan anlatımı: Seyahat içeriği üreten Türk sosyal medya fenomenlerinin Kazakistan'a ait fotoğraflarının göstergebilimsel bağlamda incelenmesi
Kazakhstan narration on instagram: A semiotic analysis of Kazakhstan photos of Turkish social media influencers producing travel content
Yazar: ASSEM ARYSTANBAYEVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM ÇALAPKULU
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Teknolojik gelişmelerin beraberinde medya alanında da gelişmeler yaşanmıştır. Bu gelişmelerin sonucunda bir medya türü olarak yeni medya ortaya çıkmış ve ardından yaygın bir hale gelmiştir. Dijitalleşen iletişim sayesinde, fotoğraf, yazı ve video gibi içeriklerin çevrimiçi ortamlarda paylaşımının kolaylaşmasının paralelinde sosyal medya ortaya çıkmıştır. Her an her yerde kullanılabilen sosyal medya mecralarında, bazı sosyal medya kullanıcıları ürettikleri içerikler ile geniş takipçi kitlelerine erişmeyi başarmışlardır. Bu durum sosyal medya fenomenliği kavramını ortaya çıkartmıştır.  Belirli konular çerçevesinde, kişisel deneyimlerine dayalı içerik paylaşan ve bu paylaşımlar üzerinden geniş sayıda takipçi sayısına ulaşan bireyler sosyal medya fenomeni olarak ifade edilmektedir. Pek çok konu üzerine sosyal medya için içerik üreten sosyal medya fenomenlerinin ele aldığı konulardan birisi de seyahat içeriğidir. Aynı zamanda kendilerini gezgin olarak da tanımlayan ve gezdikleri yerlerdeki seyahat deneyimlerini sosyal medyadaki takipçilerine aktaran bu sosyal medya fenomenleri gittikleri ülkelere dair ürettikleri içerikleri sık sık takipçileri ile paylaşmaktadırlar. Özellikle tarihi ve kültürel olarak zengin Orta Asya ülkeleri gezgin/ sosyal medya fenomeni kişilerin ilgisini çeken destinasyonlardandır. Bu çerçevede tez çalışmasının odağına Orta Asya ülkelerinden Kazakistan alınmıştır.  Bu bağlamda çalışmanın odaklandığı nokta Türkiye'deki seyahat içeriği paylaşımı yapan sosyal medya fenomenlerinin Kazakistan ziyaretlerinde takipçileri ile paylaştıkları fotoğrafların Kazakistan'ı nasıl temsil ettiğini ortaya koymaktır. Çalışmanın örneklemine ulaşabilmek için tüm seyahat içeriği üreten Türk sosyal medya fenomenlerinin Instagram sayfaları tespit edilmiştir. Ulaşılan 67 adet seyahat içeriği üreten sosyal medya fenomenini çalışmanın evrenini oluşturmuştur. Tüm bu 67 adet seyahat içeriği üreten Instagram sayfaları incelenmiş ve Kazakistan'ı ziyaret edip etmedikleri tespit edilmiştir. Bu inceleme sonucunda Kazakistan'ı ziyaret edip oradan gönderi paylaşımı yapan 6 sosyal medya fenomenine rastlanmıştır. Bu bağlamda araştırmanın bulgularına ulaşmak amacıyla seyahat içeriği paylaşımı yapan sosyal medya fenomenleri arasından Rotasız Seyyah (@rotasizseyyah), Yol Günlükleri (@yolgunlukleri), Burak Durgun (@buraakdurgun), Vizesiz Geziyorum (@ vizesizgeziyorum), Baya İyi (@baya_iyi), Çok Okuyan Çok Gezen (@cokokuyancokgezen) örnekleme uygun olarak tespit edilmiş ve her birinden Kazakistan'a ait fotoğraflardan iki fotoğraf incelemeye alınmıştır. Seyahat içeriği üreten sosyal medya fenomenlerinin Instagram hesaplarından elde edilen Kazakistan fotoğrafları göstergebilimsel yöntem ile incelenmiş ve sosyal medyada sunulan Kazakistan temsili ortaya konmuştur. Bu inceleme Roland Barthes tarafından ortaya konan düz anlam/yan anlam düzeyiyle incelenmiştir. İnceleme sonucunda seyahat içeriği üreten sosyal medya fenomenlerinin, Kazakistan'ı çoğunlukla, dağlar, göller, bozkırlar gibi doğal güzelliklerin ağırlıklı olduğu kırsal destinasyon biçimi ile temsil ettiği görülmüştür. Bu bağlamda Kazakistan'a ait kültürel zenginliklerin ve tarihi değerlerin, sosyal medya fenomenleri tarafından yeterince aktarılmadığı dikkat çekmiştir. Ulaşılan sonuçlar bağlamında Türkiye'deki sosyal medya fenomenleri tarafından Kazakistan'ın tarihi ve kültürel değerlerinin daha fazla tanıması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Böylelikle Kazakistan' a ait kültürel zenginlikler ve tarihi değerler, daha fazla insana, daha doğru bir biçimde anlatılması mümkün olabileceği ön görülmektedir.

Abstract:
Along with technological developments, there have also been developments in the field of media. As a result of these developments, new media emerged as a media type and then became widespread. Thanks to digitalized communication, social media emerged in parallel with the ease of sharing content such as photographs, texts and videos in online environments.In social media channels that can be used anywhere at any time, some social media users have succeeded in reaching large followers with the content they produce. This has led to the emergence of the concept of social media influencer. Individuals who share content based on their personal experiences within the framework of certain topics and reach a large number of followers through these posts are referred to as social media influencers. Social media influencers, who produce content for social media on a wide range of topics, are also known for their travel content. These social media influencers, who also define themselves as travelers and share their travel experiences with their followers on social media, often share the content they produce about the countries they visit to their followers. Especially the historically and culturally rich Central Asian countries are among the destinations that attract the attention of travelers/social media influencers. In this framework, Kazakhstan, one of the Central Asian countries, is taken as a basis in this thesis.In this context, the focus of the study is to reveal how Kazakhstan is represented in the photos that shared by travel themed social media influencers with their followers who lives in Turkey during their visits to Kazakhstan. With this purpose of the thesis, Kazakhstan photos obtained from the Instagram accounts of social media influencers who produce travel content were analyzed with the semiotic method and the image of Kazakhstan presented in social media was revealed. In this context, the focus of the study is to reveal how the photos shared by social media influencers sharing travel content in Turkey with their followers during their visits to Kazakhstan represent Kazakhstan. In order to reach the sample of the study, Instagram pages of all Turkish social media influencers producing travel content were identified. The 67 social media influencers producing travel content constituted the universe of the study. All these 67 travel content producing Instagram pages were analyzed and it was determined whether they had visited Kazakhstan. As a result of this examination, 6 social media influencers who visited Kazakhstan and shared posts from there were found. In this context, in order to reach the findings of the research, Rotasız Seyyah (@rotasizseyyah), Yol Günlükleri (@yolgunlukleri), Burak Durgun (@buraakdurgun), Vizesiz Geziyorum (@ vizesizgeziyorum), Baya İyi (@baya_iyi), Çok Okuyan Çok Gezen (@cokokuyancokgezen) users were identified among the social media influencers who share travel content and two photographs of Kazakhstan from each of them were examined.Kazakhstan photos obtained from the Instagram accounts of social media influencers who produce travel content were analyzed with the semiotic method and the representation of Kazakhstan presented in social media was revealed. This analysis is based on Roland Barthes' model of semiotics. As a result of the analysis, it was seen that social media influencers who produce travel content, mostly represent Kazakhstan as a rural destination where natural beauties such as mountains, lakes and steppes are dominant. In this context, it is noteworthy that the cultural richness and historical values of Kazakhstan are not sufficiently shown by social media influencers. In the context of the results, it was concluded that the historical and cultural values of Kazakhstan should be recognized more by social media influencers in Turkey. In this way, it is foreseen that it will be possible to explain the cultural richness and historical values of Kazakhstan to more people in a more accurate way.