Farklı materyaller kullanılarak yapılan süt dişi amputasyonlarının klinik, radyografik ve histolojik olarak değerlendirmesi
Clinic, radiographic and histological evaluation of primary teeth pulpotomies using different pulpotomy materials
Yazar: ÖZGE EYÜBOĞLU
Danışman: DOÇ.DR. YÜCEL YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu çalışmanın amacı, formokrezol (FK), kalsiyum hidroksit (KH), demir sülfat(DS) ve mineral trioxide aggregate (MTA) amputasyonları yaş, cinsiyet, çene, diş tipi, kökrezorpsiyon seviyesi ve materyal faktörlerine göre, klinik ve radyografik olarak sonuçkriterleri ve sağ kalımları açısından; klinik ve radyografik olarak başarı ve başarısızlıksergileyen dişleri histolojik olarak; ayrıca, amputasyonlardan sonra üst restorasyon olarak2 farklı siman tipi ile simante edilen PÇK'lerde meydana gelen değişiklikleri vebasitleştirilmiş-oral hijyen indeksi (OHI-S), plak indeksi (Pİ), gingival indeks (Gİ) vesulkus derinliklerindeki değişiklikleri değerlendirmektir.Bu amaçla, 6-8 yaşları arasındaki (ort. 7,12 ± 0,8 yıl) 108 çocuğun (53 kız, 55erkek) toplam 210 adet süt I. veya II. azı dişine amputasyon [FK=53 (kontrol), KH=57,DS=50, MTA=50] uygulanmıştır. Amputasyonlu dişler 3'er aylık klinik ve 6'şar aylıkradyografik kontroller ile 27 aya varan sürede değerlendirilmişlerdir. Histolojik olarak 26diş, dentin köprüsü, dentin köprüsü kalitesi, iltihap, nekroz yaygınlığı, odontoblasttabakasının devamlılığı, dejenerasyon, internal rezorpsiyon ve irritasyon dentini birikimikriterlerine göre ışık mikroskobu altında incelenmiştir.Diş tipi ve yaş hariç, diğer faktörlere göre amputasyon uygulamaları arasındaistatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (P<0,05). Amputasyonlu dişlerin sağkalım oranları arasındaki farklılık yaş ve çene faktörlerine göre anlamlıdır (P<0,05).Histolojik olarak, amputasyon materyalleri arasında; dejenerasyon kriterine göre anlamlı(P<0,05), diğer faktörlere göre anlamsız farklılık bulunmuştur (P>0,05). PÇK'lerdegörülen yüzey değişimleri açısından siman tipleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur(P<0,05). Hastaların başlangıç OHI-S skorları, kontrollerdeki skorlardan istatistiksel olarakfarklıdır (P<0,05). PÇK'li dişler ile kontrol dişleri arasında Pİ ve Gİ açısından farklılıkanlamlı (P<0,05); sulkus derinliği açısından ise, anlamsız bulunmuştur (P>0,05).Amputasyon materyalleri arasında Gİ değerleri açısından farklılık anlamlı (P<0,05); Pİ vesulkus ölçüm değerleri açısından anlamsız bulunmuştur (P>0,05). Amputasyonmateryalleri, 27 aya varan değerlendirmelerde, benzer klinik, radyografik ve histolojik(dejenerasyon hariç) sonuçlar sergilemişlerdir. FK grubu, Gİ skorlarının iyileşmesinigeciktirmiştir. Sonuç olarak, diğer amputasyon materyalleri FK'ye alternatif olarakkullanılabilir.Anahtar Kelimeler: Formokrezol, kalsiyum hidroksit, demir sülfat, mineral trioksit agregat, süt dişiamputasyonu, diş eti indeksleri.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate clinically and radiographically result criteriaand survival rates of formocresol (FC), calcium hydroxide (CH), ferric sulfate (FS) andmineral trioxide aggregate (MTA) pulpotomies with respect to age, gender, jaw, tooth type,root resorption level and material factors; to evaluate the successful and unsuccessful teethhistologically; to evaluate the changes of stainless steel crowns (SSCs) cemented with twodifferent cements; and to evaluate the changes in Simplified Oral Hygiene Index (OHI-S),plaque index (PI), gingival index (GI) and sulculer depth.For this aim, 210 pulpotomy [FC:53 (control), CH:57, FS:50 and MTA:50)] wasperformed on first or second primary molars in 108 child (53 girls; 55 boys) within 6-8years (mean age: 7,12 ± 0,8 years). Pulpotomized teeth were followed up to 27 monthswith 3-month clinic and 6-month radiographic time intervals. 26 teeth were evaluatedhistologically at light microscope for dentin bridge, quality of dentin formation in dentinbridge, inflamation, extension of necrosis, regularity of odontoblastic cell layer,degeneration, internal resorption and irritation dentin deposition criteria.The differences among the pulpotomies according to all factors except age andtooth type were statistically insignificant (P>0.05). The survival time of pulpotomiesshowed a significant difference with respect to age and jaw (P<0.05). Histologicalevaluation was showed that, the difference between pulpotomy materials was significant interms of the degeneration criteria (P<0.05). The difference between cements wassignificant with respect to surface changes on SSCs (P<0.05). The baseline OHI-S levelwas statistically different from the follow-up OHI-S levels (P<0.05). The differencebetween SSCs and control teeth was statistically significant in terms of PI and GI scores(P<0.05), but insignificant with respect to sulculer depth (P>0.05). The differences amongthe pulpotomy materials were statistically significant in terms of GI (P<0.05), butinsignificant in terms of PI and sulculer depth (P>0.05).Pulpotomy materials showed similar clinical, radiographic and histological (exceptdegeneration criteria) results at the end of 27 months. FK material delayed the improvingof GI scores. In conclusion, the other materials can be use as alternative for FC.Keywords: Formocresol, calcium hydroxide, ferric sulfate, mineral trioxide aggregate, primary toothpulpotomy, gingival index