Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ve Türkiye'de kadınların siyasete katılımının tarihsel seyri
The Republican People's Party and a historical overview of women's participation in politics in Turkey
Yazar: ZELİHA SAĞNIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEZHER YÜKSEL
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cumhuriyet Halk Partisi = Cumhuriyet Halk Party ; Kadınlar = Women ; Siyasal katılma = Political participation ; Siyasi parti programları = Polical party manifests ; Siyasi partiler = Political parties ; Siyasi temsil = Political representation

Özet:
Bu çalışmanın amacı Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) üyesi kadın milletvekillerinin, siyasal alandaki temsilini incelemektir. CHP Türkiye'de cumhuriyetin kurucusu ve parlamentoda en uzun süre temsil edilen parti olarak kadınların siyasal yaşama katılımında da önemli rol oynamıştır. Bu çalışmada Cumhuriyet Halk Partisi'nden 1935-2018 yılları arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) seçilen 173 kadın milletvekilinin toplumsal özellikleri ve parlamento faaliyetleri ele alınmaktadır. Bu çerçevede milletvekillerine ait doğum yeri ve seçim bölgesi, eğitim düzeyi, meslek bilgisi, Türkçe dışında bilinen yabancı dil, meclise girmeden önce yaptıkları işler ve medeni durum gibi veriler derlenmiştir. Bunun yanı sıra kadın milletvekillerinin yasama ve yürütme faaliyetleri de derlenerek dönemler itibariyle parlamento faaliyetlerinin genel görünümü ve varsa zaman içerisindeki değişimleri ortaya konulmuştur. Bu araştırmada kullanılan veriler Türkiye Büyük Millet Meclisi resmi internet sayfası ve arşivlerinden elde edilmiştir. Dört bölümden oluşan bu çalışmanın ilk bölümünde kadınların siyasal temsilinin tarihsel seyri incelenmiştir. Kadınların siyasal temsilini etkileyen faktörler ve temsil düzeyini artırmaya yönelik uygulanan stratejiler de ilk bölümde ele alınan konular arasındadır. İkinci bölüm Türkiye'de kadın hareketi ve kadınların siyasete katılımını tartışmaktadır. Bu çerçevede tarihsel bir bağlam içerisinde kadınların siyasete katılımı ve siyasal temsiline ilişkin bir değerlendirme yapılmıştır. Üçüncü bölümde Cumhuriyet Halk Partisi'nin Türkiye siyasal tarihi içindeki yeri ve partinin kadın politikaları ele alınmıştır. Son bölümde CHP üyesi kadın milletvekillerinin toplumsal özellikleri ile parlamentodaki yasama ve yürütme faaliyetleri incelenmiştir.

Abstract:
This study aims to examine the political representation of women deputies of the Republican People's Party (RPP). The founding political party of the Turkish Republic with the longest history of representation in the parliament, the RPP has played a significant role in women's participation in political life. This study sheds light on the social characteristics and the activities in the parliament of 173 women deputies of the RPP, who were elected to the Turkish Grand National Assembly between 1935 and 2018. In this context, the following data is presented: place of birth, electoral area, educational level, profession, knowledge of languages other than Turkish, their jobs prior to their election to the Parliament, and marital status. Moreover, a general overview of the legislative and executive activities of women deputies --and its change, if there is any-- is provided on the basis of their terms in the Parliament. The data used in this research is derived from the website and archive of the Turkish Grand National Assembly. This article is divided into four sections. The first section provides a historical account of women's political representation. This section also goes into an examination of the factors that affect women's political representation and the strategies that aim to raise the level of their representation. The second section investigates women's movement and political participation in Turkey. In this context, women's participation in politics and their political representation is examined from a historical point of view. The third section goes into an analysis of the place and role of the RPP in Turkish politics in general, and its policies regarding women, in particular. Finally, the last section throws light on the social characteristics as well as legislative and executive activities of the RPP's female members of parliament.