Grupla psikolojik danışma programının tutuklu ve hükümlü gençlerin sosyal becerilerine ve özsaygı düzeylerine ilişkin algılarına etkisi
The effect of a group counseling program on convicted and detained youth's perception of their levels of social skills and self-esteem
Yazar: ŞİRİN YATKIN
Danışman: DOÇ. DR. SERAP NAZLI
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Ceza infaz kurumları = Prisons ; Grupla psikolojik danışma = Group counselling ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal beceri eğitimi = Social skills training ; Suçlu ergenler = Delinquent adolescents ; Suçlu gençler = Delinquet Juveniles ; Tutuklular = Prisoners

Özet:
Bu araştırmanın amacı, grupla psikolojik danışma programının, tutuklu ve hükümlü gençlerin sosyal becerilerini ve özsaygı düzeylerini arttırmaya yönelik etkisini incelemektir. 
Araştırmaya katılan denekler, Ankara ili Sincan Çocuk ve Gençlik Kapalı Cezaevi?nde kalan 18-20 yaş arası tutuklu ve hükümlü erkekler arasından seçilmiştir. Araştırmada deney ve kontrol gruplu ön test, son test modeline dayalı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkeni, ön test ve son test arasında deney grubuna uygulanan grupla psikolojik danışma programıdır. Araştırmanın bağımlı değişkenleri ise, tutuklu ve hükümlü gençlerin sosyal becerileri ve özsaygı düzeyleridir.
15 oturumluk grupla psikolojik danışma programı deney grubundaki tutuklu ve hükümlü gençlerin özellikleri dikkate alınarak tasarlanmıştır. Programda yer alan etkinlikler çalışma grubunun özellikleri ve ilgili alan yazın incelenerek hazırlanmıştır. Programda Wellman ve Moore?un taksonomisi dikkate alınarak 36 kazanım belirlenmiştir. Oturumlar 90 dakika sürmüş ve oturumlarda danışanlara sosyal beceri kazandırmaya, kendilerini kabul etmeye ve kendilerine saygı duygusunu geliştirmeye, bilişsel çarpıtmalarını fark etmelerine yönelik çeşitli etkinlikler yer almıştır. Program deney grubuna 24.Aralık.2010?21.Şubat.2011 tarihleri arasında uygulanmıştır. Program uygulanmadan önce ve uygulandıktan sonra hem deney grubuna, hem kontrol grubuna bağımlı değişkenlerle ilgili ön testler ve son testler uygulanmıştır.
Bağımlı değişkenlere ilişkin veriler, Bacanlı ve Erdoğan (2002) tarafından Türkçe?ye uyarlanan Mattson Çocuklar İçin Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeği (MESSY) ve Bogenç tarafından 1998 yılında geliştirilen Kendine Saygı Ölçeği (KSÖ) ile elde edilmiştir. Söz konusu ölçekler araştırma başlangıcında ve sonunda hem kontrol hem de deney grubuna uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde deney grubunun öntest sontest karşılaştırması için parametrik olmayan testlerden ilişkili ölçümler için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi; deney ve kontrol gruplarının son test karşılaştırmaları için de yine parametrik olmayan testlerden ilişkisiz ölçümler için Mann Whitney- U Testi uygulanmıştır.	
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, grupla psikolojik danışma oturumlarına katılan deneklerin sosyal beceri düzeylerinde ve özsaygı düzeylerinde uygulama öncesi ölçümlere oranla anlamlı düzeyde (p<.05) yükselme olduğu bulunmuştur. Ayrıca uygulama sonrası ölçümlere bakıldığında uygulamaya katılan grubun sosyal beceri düzeylerinde ve özsaygı düzeylerinde, uygulamaya katılmayan grubun sosyal beceri düzeyleri ve özsaygı düzeylerine göre anlamlı düzeyde (p<.05) bir artış bulunmuştur. 


Anahtar Kelimeler: Tutuklu genç, hükümlü genç, sosyal beceri, öz saygı, grupla psikolojik danışma programı, cezaevi.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effect of group counseling program on social skills and self-esteem levels of arrested and imprisoned young people. 
The subjects participating to the research are selected among arrested and imprisoned males with ages between 18 and 20 staying in Ankara city Sincan Child and Youth Closed Prison. In the research, an initial test with experiment and control group and experimental pattern depending on final test is used. The independent variable of the research is the counseling program applied to the only experiment group between initial and final tests. The dependent variables of the research are the social skills and self-esteem levels of arrested and imprisoned young people. 
Group counseling program including 15 sessions is designed based on the (humanistic) theory of counseling. The program was prepared by taking the properties of the study group (their being in prison, education levels and etc.) in consideration and examining related field literature. Taking into account the acquisition of Wellman and Moore?s taxonomy 36 recoveries were determined in the program. The sessions lasted for 90 minutes and The program includes various activities that will gain the social skills, feelings of self-acceptance and self-esteem to the counselees and to let them realize their cognitive distortions. The program was applied with the experiment group between 24th.12.2010 and 21th.02.2011. The program was only applied to the experiment group but before and after the application initial and final tests were applied to both of experiment and control groups related with the dependent variables.  
The data related with dependent variables, were obtained from Mattson Social Skill Evaluation Scale for children which was adapted to Turkish by Bacanlı and Erdoğan (2002) and self Esteem Scale developed by Bogenç in 1998. These scales were applied to both of the experiment and control groups at the beginning and end of the research. In the analysis of the obtained data, for the intial test ? final test comparison of the experiment group, Wilcoxon marked sequences test (which is non-parametric) is used for related measurements and for the initial test comparison of the experiment and control groups Mann Whitney- U Test is used for related measurements 	
According to the obtained findings at the end of the research, it was found out that there is a significant increase in the social skill levels and self-esteem levels compared with the measurements made before the application (p<.05). It was also found out that the social skill and self-esteem levels of the group participating to the application was significantly higher than the  compared group which did not participate to the application (p<.05).


Key Words: Imprisoned young, arrested young, social skills, self-esteem, group counseling program, prison.