Kafein alımı ve ağızda çalkalanmasının kadın sporcularda kuvvet ve dikey sıçrama performansına etkisi
The effect of caffeine intake and mouth rinse on strength and vertical jump performance in women athletes
Yazar: MUHAMMED UYGAR SERTKAYA
Danışman: DOÇ. DR. RACİ KARAYİĞİT
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı / Spor ve Sağlık Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Spor = Sports
Dizin: Dikey sıçrama = Vertical jumping ; Gıda takviyesi = Food supplement ; Spor performansı = Athletic performance

Özet:
Kafein alımı ve ağızda çalkalanmasının fiziksel performans üzerinde etkilerine dair çeşitli sonuçlar literatürde bulunmaktadır. Bunun yanında her iki kafein takviye formunun kombine kullanılıp kuvvet ve dikey sıçrama performansının incelendiği çalışma bulunmamaktadır. Ayrıca kadın sporcular üzerine yapılan çalışmaların sayısı oldukça azdır. Bu araştırmanın amacı, farklı kafein tüketim sıklıklarına sahip kadın sporcularda 3 mg/kg kafein alımı, 300 mg kafein çalkalanması ve her ikisinin kombine edilmesinin kuvvet ve dikey sıçrama performansı üzerine etkilerinin incelenmesidir. Araştırmaya toplam 35 kadın sporcu katılmıştır. Katılımcılar kafein tüketim sıklıklarına göre 2 gruba ayrılarak toplam 5 test gününe katılım sağlamışlardır: hiçbir alım ve çalkalanma olmayan kontrol denemesi, plasebo alımı ve plasebo çalkalama, kafein alımı ve plasebo çalkalama, plasebo alımı ve kafein çalkalama, kafein alımı ve kafein çalkalama. Katılımcılar kafein alımlarının ardından 60 dakikalık bekleme süresi sonrasında her test denemesi öncesi ağızda 10 saniye kafein çalkalaması yapılmıştır. Test denemeleri 2 el-pençe, 2 sırt-bacak ve 1 dikey sıçrama (eller belde 15 saniye tekrarlı) şeklinde yapılmıştır. Ayrıca test protokolü sonunda katılımcılara algılanan zorluk dereceleri ve solüsyon tahminleri sorulmuştur. Sonuç olarak kafein alımının, çalkalanmasının ve her ikisinin kombine edilmesinin kuvvet performansı ve algılanan zorluk derecesi üzerinde anlamlı etkileri görülmemiş ancak kafein alımının dikey sıçrama performansında zirve güç çıktısını artırdığı; kombine denemesinin ise maksimal sıçrama yüksekliği, zirve güç çıktısı ve yorgunluk indeksini artırdığı ortaya çıkmıştır. Katılımcıların normal hayatlarındaki kafein tüketim sıklıklarının, kafeinin ergojenik etkisini bu çalışma özelinde etkilemediği görülmüştür.

Abstract:
There are various results in the literature regarding the effects of caffeine intake and mouth rinse on physical performance. In addition, there is no study examining the strength and vertical jump performance of both caffeine supplement forms in combination. Moreover, the number of studies on female athletes is very scarce. The aim of this study is to examine the effects of 3 mg/kg caffeine intake, 300 mg caffeine mouth rinse and the combination of both on strength and vertical jump performance in female athletes with different caffeine consumption frequencies. A total of 35 female athletes participated in this study. Participants were divided into 2 groups according to their caffeine consumption frequency and participated in a total of 5 test days: control trial with no intake and no rinse, placebo intake and placebo rinse, caffeine intake and placebo rinse, placebo intake and caffeine rinse, caffeine intake and caffeine rinse. Participants were rinsed for 10 seconds in the mouth before each test trial, after a 60-minute waiting period after their caffeine intake. Test trials were carried out in the form of 2 hand-grip, 2 back strength and 1 vertical jump (repeated for 15 seconds with hands on the waist). In addition, at the end of the test protocol, the participants were asked about their perceived exertion and solution estimates. As a result, caffeine intake, rinsing and combining both did not increase strength performance and perceived exertion level but caffeine intake increased peak power output in vertical jump performance; It was revealed that the combined trial also increased the maximal jump height, peak power output and fatigue index. It was observed that the frequency of caffeine consumption of the participants in their normal lives did not affect the ergogenic effect of caffeine in this study.