Geçici elektromanyetik yöntem ile termal ilçesi ve civarının sığ kesimlerinin özdirenç yapısının araştırılması
Investigation of the shallow-resistivity structure of termal district and vicinity with transient electromagnetic method
Yazar: ESER EREN
Danışman: DOÇ. DR. ERTAN PEKŞEN
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Jeofizik; depremleri inceleyen, yeraltı kaynaklarını, arkeolojik ve kültürel kalıntıları arayan, fizik yasaları gereğince matematik ve jeolojiyi kullanarak yeraltının yapısının anlaşılmasını sağlayan, yeraltını görüntüleyerek araştıran ve dinamik davranışlarını belirleyen bir bilim dalıdır. Elektromanyetik yöntemler, yer içerisindeki doğal kaynakların yerlerinin tespit edilmesinde, yer altının sığ ve derin bölgelerinin araştırılmasında sıklıkla kullanılan bir jeofizik yöntemdir. Özellikle sığ derinliklerdeki iletkenlerin saptanmasında elektromanyetik yöntemler başarılı bir şekilde uygulanmaktadır. Termal ilçesi sahip olduğu termal kaynak nedeniyle uzun yıllardır sağlık ve turizm sektörlerinde hizmet vermektedir. İlçede devlete ve özel sektöre ait birçok termal tesis bulunmaktadır. Bölgede jeotermal kaynağın kullanımından olduğu düşünülen birçok sismik aktivite meydana gelmektedir. Bu sismik aktivitelerin en yükseği ve en dikkat çekeni 2014 yılının Ağustos ayında olan deprem etkinliğidir. Söz konusu bu dönemde bölgede bulunan deprem istasyonlarınca büyüklüğü 1 ile 4 arasında değişen 6219 adet deprem kaydedilmiştir. Bu çalışma kapsamında depremlerin meydana geldiği Termal ilçesi ve civarında 36 noktada TEM ölçüsü alınmış, ölçülen verilere JOINTEM programı ile ters çözüm uygulanmış, ters çözüm sonucu elde edilen özdirenç ve derinlik değerleri kullanılarak MATLAB programında yazılan kod yardımı ile çalışma alanının 2 boyutlu ve 3 boyutlu özdirenç seviye haritaları elde edilmiş, elde edilen seviye haritaları bölgenin jeolojisi ile ilişkilendirilerek bölgenin sığ kesimlerinin özdirenç yapısı ortaya çıkarılmıştır.

Abstract:
Geophysics; It is a branch of science that studies earthquakes, searches for underground resources, archaeological and cultural remains, enables understanding of the structure of the underground using mathematics and geology in accordance with the laws of physics, researches the underground by imaging and determines its dynamic behavior. Electromagnetic methods are a geophysical method that is frequently used in determining the location of natural resources in the ground and in the investigation of shallow and deep underground regions. Electromagnetic methods are applied successfully, especially in detecting the conductors at shallow depths. Thermal district has been serving in health and tourism sectors for many years due to its thermal resources. There are many thermal facilities belonging to the state and private sector in the district. Many seismic activities occur in the region, which are thought to be due to the use of geothermal resources. The highest and most noteworthy of these seismic activities is the earthquake activity in August 2014. During this period, 6219 earthquakes varying between 1 and 4 were recorded by the earthquake stations in the region. TEM measurement was taken at 36 points in the Termal district where the earthquakes occurred and its vicinity, the inverse solution was applied to the measured data with the JOINTEM program, using the resistivity and depth values obtained as a result of the inverse solution with the help of the code we wrote in the MATLAB program. 2-dimensional and 3-dimensional resistivity level maps of the study area were obtained, and the resistivity structure of the shallow parts of the region was revealed by associating the obtained level maps with the geology of the region.