Cengiz Dağcı'nın eserlerinde sembolik anlatım
Symbolic expression in the works of Cengiz Dağcı
Yazar: GÜLHAN SOLMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE KÜBRA UYGUR
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anılar = Memories ; Dağcı, Cengiz = Dağcı, Cengiz ; Deneme = Essay ; Hikaye = Story ; Kırım = Crimean ; Roman = Novel ; Sembolik anlatım = Symbolic expression ; Sürgün = Exile ; Vatan = Homeland ; Özlem = Yearning

Özet:
Cengiz Dağcı'nın eserlerinin ana teması, ömrü boyunca ayrı kaldığı ve hasretini çektiği dili, kültürü, insanı, yaşam tarzı ve coğrafyasıyla geniş bir anlam kazanan vatanı Kırım'dır. Cengiz Dağcı'nın eserleri, 1944 yılında vatanından sürülen ve vatanlarına bir daha dönemeyen Kırımlıların ve özelde kendisinin yaşadığı olayların birer özeti gibidir. Dağcı'nın gerçek olaylardan yola çıkarak oluşturduğu kurgusal eserlerinin temelinde Kırım sürgünü ve bu sürgünün yarattığı vatan hasreti yatmaktadır. Kırım savaşı, 1944 yılında Kırım'dan toplu bir şekilde sürgün edilen Kırım halkı ve bu sürgünün yarattığı sorunlar; Cengiz Dağcı'nın ömrü boyunca vatanı Kırım'ı anlatmasına neden olur. Çok uzun yıllar vatanından uzak kalan ve vatanına bir daha dönemeyen yazar için Kırım'ı ve yaşatılanları anlatmanın tek yolu ise yazmak olur. Cengiz Dağcı'nın eserleri incelendiğinde, eserlerinin ana temasını oluşturan "Kırım, vatan, sürgün ve hasret" kavramlarının ön plana çıktığı ve bu kavramların sembolik anlatımın olanağından yararlanılarak aktarıldığı fark edilmiştir. Bu bağlamda Cengiz Dağcı'nın daha çok bu kavramlar etrafında şekillendirdiği eserleri ele alınıp çalışmaya dahil edilmiştir. Böylece Cengiz Dağcı'nın eserlerinde kullanmış olduğu sembolik anlatım dili incelenmeye değer görülmüş, sembolik anlatımın hangi kavramlar üzerinden hangi değerlere karşılık geldikleri tespit edilmeye çalışılmıştır.
Cengiz Dağcı'nın eserlerinde kullanılan sembolik anlatımın incelenmesini esas alan çalışmamız giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Her üç bölümde de geniş bir literatür çalışması yapılarak Cengiz Dağcı ile ilgili yapılan tüm çalışmalar incelenmiş, konuyla örtüşen kaynaklar çalışmaya dahil edilmiştir. Bunun yanında sembolik anlatımın ne olduğu ve Dağcı'nın eserlerine nasıl yansıdığı incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda eserlerde sembolik anlatımıyla ön plana çıkan kavramlar üzerinden o kavramla bağlantılı kültürel, dini, mitolojik, sosyolojik ya da toplumsal olgular ortaya konmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sembolik anlatım, Kırım, vatan, sürgün, hasret.

Abstract:
The main theme of Cengiz Dağcı's works is his homeland, Crimea, to which he was separated and longed for throughout his life. The works of Cengiz Dağcı are like a summary of the events experienced by the Crimean people who were exiled from their homeland in 1944 and could not return to their homeland and in particular himself. The basis of Dağcı's fictional works based on real events is the exile of Crimea and the homesickness created by this exile. The Crimean war, the people of Crimea who were exiled from Crimea processionally in 1944 and the problems created by this exile caused Cengiz Dağcı to talk about his homeland of Crimea throughout his life. For the writer, who has been away from his homeland for many years and cannot return to his homeland, the only way to tell about Crimea and what has been lived is to write. When Cengiz dağcı's works were examined, it was noticed that the concepts of "Crimea, homeland, exile and longing", which constitute the main theme of his works, came to the fore and these concepts were conveyed by using the possibility of symbolic expression. In this context, the works of Cengiz Dağcı, which are mostly shaped around these concepts, are discussed and included in the study. Thus, the symbolic expression language used by Cengiz Dağcı in his works has been deemed worthy of examination and it has been tried to determine which values the symbolic expression corresponds to through which concepts.
	Our study, which is based on the analysis of the symbolic expression used in the works of Cengiz Dağcı, consists of an introduction and three parts. In all three chapters, a wide literature study was conducted and all the studies on Cengiz Dağcı were examined and the sources that overlapped with our subject were included in our study. In addition, what the symbolic expression is and how it is reflected in Dağcı's works has been examined. As a result of this examination, it has been tried to reveal the cultural, religious, mythological, sociological or social facts related to that concept through the concepts that come to the fore with their symbolic expression in the works.
Keywords: Symbolic expression, Crimea, homeland, exile, longing.