Burdur ili Osmanlı dönemi kitabeleri
Inscriptions of Ottoman period in Burdur province
Yazar: SENEM KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. BAHATTİN YAMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: El Sanatları = Crafts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Burdur = Burdur ; Camiler = Mosques ; Mezar kitabeleri = Grave epigraphies ; Mezar taşları = Tambstones ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı sanatı = Ottoman art ; Yazıtlar = Inscriptions ; Çeşmeler = Fountains

Özet:
Tez çalışması kapsamında; Burdur İli'nde Osmanlı Dönemine ait günümüze kadar kitabeleri ile birlikte gelen mezar taşları, cami, çeşme ve sivil konut örnekleri incelenmiştir. Burdur İli sınırları içerisinde bulunan yirmi dört adet cami, dört adet mezar anıtı, üç adet kütüphane, dokuz adet hamam, yirmi iki adet çeşme, beş adet ticari yapı tespit edilmiştir. Doğal ve beşeri faktörlerden dolayı çoğu yapıtlarımızın kitabeleri günümüze intikal edememiştir. Araştırmalarımız doğrultusunda; Müze, Yenice, Eski Değirmen, Üçdibek, Sinan, Mahallesi ve Yeşilova İlçesi Niyazlar Köyü Niyazi Baba Türbe Haziresi'nde bulunan mezar taşlarının, Değirmenler ve Pazar Mahallesi'nde bulunan cami kitabelerinin, Yukarı Pazar, Üçdibek, Akıncı, Değirmenler, Yeni Hamam Caddesi, İstiklal Caddesi Çay Boyun'da bulunan çeşme kitabeleri ve tarihi konak olan Taş Oda'daki pencere alınlık kitabelerinin günümüze kadar gelebildiği tespit edilmiştir. Burdur İli'nde bulunan mezar taşları, cami, çeşme kitabelerinin geneli Osmanlı Dönemi' ne aittir.
Mezar taşlarında küfeki taşı kullanılmıştır. Ağıl mezarlığındaki mezar taşları diğerlerinden farklı olarak kitabeleri baş taşı üzerine sonradan monte edilen mermer levha üzerine yazılmıştır. Nadir rastlanan bir örnektir. Mezar taşlarının genelinde süsleme unsurlarına yer verilmemiştir. Mezar taşlarının genelinde, celî sülüs hattı kullanılmıştır. Kitabelerinde şahısların, ölüm yılları, isimleri, dua, şiir, unvan ve meslekleri hakkında bilgiler mevcuttur.
Cami, çeşme ve sivil yapılarda kesme moloz taş, mermer, ahşap ve kerpiç kullanılmıştır. Kitabelerinde yapının tarihi, yaptıran kişi ve mimarisini yapan usta hakkında bilgiler yer almaktadır. Genel olarak yazı türü tâlik ve celi sülüs dür.
Bu kapsamda günümüze kadar yok olmadan gelebilen yapıların yerleri tespit edilip, fotoğrafları çekilerek, çizimleri yapılmış, kitabelerinin hem orijinal metni hem transkiripsiyonu yapılarak incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kitabe, Osmanlı, Mezar, Cami, Çeşme

Abstract:
In this thesis; the examples of gravestones, mosques, fountains and civilian dwellings reached today with their inscriptions from the Ottoman period in Burdur are examined. Twenty-four mosques, four grave monuments, three libraries, nine baths, twenty-two fountains and five commercial buildings within the borders of Burdur Province are identified.
It is seen that due to natural and human factors, the inscriptions of most of our historical subject matters have not been reached today. In line with our research; it is detected that Museum, Yenice, Eski Değirmen, Üçdibek, Sinan, Neighborhood and Baba Niyazi Tomb, Tomb graves in Niyazlar Village near Yeşilova District, mosques inscriptions in the Değirmenler and Pazar Quarter, Yukarı Pazar, Üçdibek, Akıncı, Değirmenler, Yeni Hamam Street, It was found that the fountain inscriptions on the Çay Boyu on İstiklal Street and the window frontal inscriptions in the Stone Room, the historical mansion, still survive to the present day. The gravestones, mosques and fountain inscriptions found in Burdur belong to the Ottoman Period.
Küfeki stone was used in tombstones. Unlike the others, the gravestones in the Ağıl cemetery are inscribed on the marble slab which was later mounted on the headstone. It is a rare example. Ornamental elements are not included in the tombstones. In general, celul sülüs line was used throughout the gravestones. The inscriptions contain information about individuals' years of death, names, prayer, poetry, titles and professions.
Cut rubble stone, marble, wood and adobe were used in mosques, fountains and civil buildings. The inscriptions contain information about the history of the building, the person who built it and the master who made the architecture. Typically the font is talic and cell thuluth.
In this context, the locations of the structures that could survive until today were determined, their photographs were taken, their drawings were made and both the original text and transcription of the inscriptions were examined.
Keywords: Inscription, Ottoman, Grave, Mosque, Fountain.