Ebeveynlerin beslenme tarzının çocuklarda ekran bağımlılığına ve okumaya yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesi
Examining the effect of parents' nutritional style on children's screen addiction and attitudes towards reading
Yazar: SEHER AZILIOĞLU
Danışman: PROF. DR. NURHAN ÜNÜSAN
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; Çocuk gelişimi = Child development

Özet:
Günümüzde beslenme ile ilişkili alışkanlıkları ve çocuklarda dijital ekran bağımlılığına odaklanan araştırmalarda; çocuklarda obezite görülme sıklığının hızla arttığı belirtilmektedir. Dijital cihaz kullanımının artmasının, çocukların okuma alışkanlıklarını da değiştirdiği bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı; ebeveynlerin besleme tarzının, çocuklarda ekran bağımlılığına ve okumaya yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesidir. Çalışmada; demografik değişkenlere göre beslenme alışkanlığı, dijital ekran bağımlılığı ve okumaya yönelik tutumlar arasında farklılık oluşup oluşmadığı analiz edilmiştir. Bu temel amaç doğrultusunda; ilişkisel tarama modeli uygulanmıştır. Çalışma grubu; 7-12 yaş aralığında olan, dijital cihaz kullanan, araştırmaya katılımı için ebeveyn onayı alınan çocuklar ve ebeveynlerdir (N=109). Çalışmada "Demografik Bilgi Formu", "Dijital Ebeveynlik Ölçeği", "Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği" uygulanmıştır. Bunların yanı sıra "Ebeveynlerin Beslenme Tarzlarına İlişkin Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ile ebeveynlerin beslenmeyle ilişkili görüşleri alınmıştır. Elde edilen verilerin normal dağılıma uygunluğu test edilmiş ve sonra tüm veriler için betimleyici istatistikleri yapılmıştır. Verilerin frekans, ortalama, standart sapma değerleri ayrı tablolar halinde düzenlenmiştir. Çocukların ekran kullanımı ile okumaya yönelik tutumları, t testi ile analiz edilmiştir. Gruplar arasında anlamlı düzeyde farklılaşmanın olup olmadığını test etmek amacıyla, Anova testi yapılmıştır. Araştırma sonunda; ebeveynlerin öğrenim düzeyinin dijital ebeveynlik uygulamalarını etkilediği belirlenmiştir. Ilkokul düzeyinde eğitimi olan annelerde, maddi geliri düşük olan ailelerde ve tek ebeveynli ailelerde dijital ebeveynlik toplam puanları düşüktür. Dijital medyanın etkili kullanımını onaylama alt boyutu ve akademik okuma alt boyutu ortalamalarının; çekirdek aile ve tek ebeveynli ailelerde, farklı olduğu belirlenmiştir. Okumaya yönelik tutum kızlarda daha yüksektir. Araştırma sonunda beslenme alışkanlıkları, dijital ekran bağımlılığı ve okumaya yönelik tutumların geliştirilmesiyle ilgili öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Today, research focuses on nutrition-related habits and digital screen addiction in children; It is stated that the prevalence of obesity in children is increasing rapidly. It is known that the increased use of digital devices also changes children's reading habits. The purpose of this study; The aim of this study is to examine the effect of parents' feeding style on children's screen addiction and their attitudes towards reading. In the study; It was analyzed whether there were differences between eating habits, digital screen addiction and attitudes towards reading according to demographic variables. In line with this basic purpose; Relational scanning model was applied. Working group; They are children and parents who are between the ages of 7-12, use digital devices, and have received parental consent to participate in the research (N=109). "Demographic Information Form", "Digital Parenting Scale" and "Attitude Towards Reading Scale" were applied in the study. In addition, parents' opinions regarding nutrition were taken with the "Semi-Structured Interview Form on Parents' Nutritional Styles". The compliance of the obtained data with normal distribution was tested, and then descriptive statistics were made for all data. Frequency, mean and standard deviation values of the data are arranged in separate tables. Children's attitudes towards reading using screens were analyzed with a t test. ANOVA test was performed to test whether there was a significant difference between the groups. At the end of the research; It has been determined that the education level of parents affects digital parenting practices. Total digital parenting scores are low in mothers with primary school education, in families with low financial income, and in single-parent families. The averages of the sub-dimension of approving the effective use of digital media and the academic reading sub-dimension; It has been determined that it is different in nuclear families and single-parent families. Attitudes towards reading are higher in girls. At the end of the research, suggestions were presented regarding the development of eating habits, digital screen addiction and attitudes towards reading.