Primer siliyer diskinezili, kistik fibrozisli ve sağlıklı çocuklarda nıox-mıno yöntemiyle nazal nitrik oksit ölçümü
Nasal nitric oxide level measurement in primary ciliary dyskinesia, cystic fibrosis and healhty children with niox-mino
Yazar: ELİF GÜNEY
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE UĞUR ÖZÇELİK
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kistik fibroz = Cystic fibrosis ; Nazal mukoza = Nasal mucosa ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Siliyer motilite bozuklukları = Ciliary motility disorders ; Çocuklar = Children

Özet:
Primer siliyer diskinezi (PSD) nadir görülen genetik bir hastalıktır. Hava yollarında ve vücudun diğer yerlerinde bulunan silyanın yapısındaki ve/veya fonksiyonlarındaki bozukluk sonucu mukosiliyer klirens bozulur. PSD, tekrarlayan üst ve alt solunum yolu enfeksiyonları ve infertilite ile karakterizedir. PSD hastalığında olan genel bulgular diğer birçok hastalıkta da görülebildiğinden hastalığın tanısı gecikmektedir. Kemilüminesans yöntemi ile nazal nitrik oksit (nNO) değerlerinin ölçülmesi PSD tanısında kullanılan önemli bir testtir. NIOX-MINO (Aerocrine AB, Solna, İsveç) kolay taşınabilir, non-invaziv, kolay uygulanıp hızlı sonuç veren, kemilüminesans yöntemlerle korelasyon gösteren bir alettir. Henüz sağlıklı çocuklarda NIOX-MINO yöntemi ile nNO düzeylerine ait yayınlanmış büyük bir seri yoktur. Bu çalışmada birincil amaç; nNO ölçümünde kolay uygulanabilir bir yöntem olan NIOX-MINO  yönteminin PSD'li, hastaların tanısında yerinin araştırılması, tanısal sınır değerinin (cut-off) belirlenmesidir. Ayrıca sağlıklı çocuklarda normal nNO düzeylerinin saptanması ve nNO düzeyinde düşüklüğe neden olabilecek bir diğer hastalık olan kistik fibroziste (KF), KF tanılı çocuklarda aynı yöntem ile sonuçların değerlendirilmesi ve PSD'li hastalar ile karşılaştırılması çalışmanın ikincil amaçlarıdır. Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Ünitesi'nde takip edilen, 5-18,5 yaşlarında 46 PSD'li, 44 KF tanılı hasta ve 200 sağlıklı çocuk (SÇ) çalışmaya dahil edildi. Çalışma, ölçümlerin hava kirliliği ve ortamdaki nitrik oksitten (NO) etkilenmesini en aza indirmek için, ısıtmanın kullanılmadığı Mayıs - Eylül 2012 tarihleri arasında ve Nisan – Haziran 2014 tarihleri arasında yapıldı. Çocukların ölçüm sırasında nezle, üst solunum yolu enfeksiyonu geçirmemesi, astım ve alerjik rinitlerinin olmaması, antibiyotik, inhale ve nazal steroid kullanılmaması çalışmaya alınma kriterleriydi. Ortalama nNO ölçümleri PSD'lilerde 10,4 ppb (2,5-42,0), KF'lilerde 22,8 ppb (2,5-81,0) ve SÇ'larda 21,0 ppb (7,0–48,0) bulundu. PSD'lilerde, KF ve kontrol gruplarına göre nNO düzeyi istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu (p<0,05).
Bu çalışmada, PSD'nin tanısal sınır değeri (cut-off) %83,6 özgüllük ve %67,4 duyarlılık ile 11,5 ppb olarak bulundu. NIOX-MINO yöntemi ile nNO taraması PSD tanısından şüphelenilen hastalarda mukozal biyopsi öncesi erken tanı konmasını, dolayısıyla erken tedavi ile morbiditelerin önlenmesini ve sağ kalım süresinin uzamasını sağlar.

Abstract:
Primary ciliary dyskinesia (PCD) is a rare, inherited disorder. The defects of ciliary structure and/or function in respiratory tract and in other areas of the body lead to impaired mucociliary clearance. Characterized by recurrent upper and lower respiratory tract infections and infertility. Since the common symptoms of PCD disease can be seen in many other diseases as well, the diagnosis of the disease is delayed. The measurement of nasal nitric oxide (nNO) with chemiluminescence method is an important test for the diagnosis of PCD. NIOX-MINO (Aerocrine AB, Solna, Sweeden) is a portable, non-invasive, easily operated fast response device that shows correlation to chemiluminescence methods. As yet, there is not any wide case series published about nNO levels in healthy children with NIOX MINO method. The first aim of this study is to investigate the place of NIOX-MINO method, which is an easily applicable way of measuring nNO, in the diagnosis of patients with PCD and to define diagnostic cut-off levels. Furthermore, the second aim of this study is to determine the normal limits of nNO in healthy children and to evaluate the children with cystic fibrosis (CF), which is an another disease that may cause low levels of nNO, with the same method and to compare to the PCD children. The children included in this study are between 5 to 18,5 years old, 46 of them have PCD, 44 have CF and 200 are healthy and all are followed in Hacettepe University İhsan Doğramacı Children Hospital Pulmonary Medicine.  In order to reduce the effect of air pollution and the effect of NO in the air, nNO is measured starting from May 2012 and including spring, summer and autumn seasons in which the heating systems were not used. Inclusion criteria of the children were, during the study subjects had no cold, acute respiratory tract infection, asthma or allergic rhinitis and were not receiving any antibiotics, inhale and nazal steroids. Mean nNO levels are found as 10,4 ppb (2,5-42), 22,8 ppb (2,5-81,0) and 21,0 ppb (7,0-48,0) in PCD, CF and healthy children, respectively. The nNO levels were found significantly lower in PCD than children with CF and healthy control groups (p<0,05). In this study, the diagnostic nNO cut-off level of PCD is determined to be 11,5 ppb. with %83,6 specificity and %67,4 sensitivity. The screening of nNO with NIOX-MINO method, provides early diagnose before mucosal biopsy of patients who are suspected to be PCD and therefore, prevents co-morbidities and prolongs survival with early treatment.