Acil servise renal kolik ile başvuran hastalarda analjeziğe ek olarak verilen farklı miktarlardaki sıvı tedavilerinin ağrıya etkilerinin vizüel (görsel) analog skala'ya göre karşılaştırılması
Comparison between effects of intravenous fluid on different amounts given additional to analgesic treatment  on pain levels measured by visual analog scale (VAS) of the patients who presented to the emergency departement with flank pain.
Yazar: LEBİBE ÇELEBİ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE ECMEL ONUR
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Analjezi = Analgesia ; Analjezikler = Analgesics ; Ağrı = Pain ; Böbrek = Kidney ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek taşları = Kidney calculi ; Ölçekler = Scales ; Üriner taşlar = Urinary calculi

Özet:
Amaç 
Renal kolik acil serviste sık görülen tanılardan biridir. Bu ağrı üriner taşın etrafında oluşan obstrüksiyon ve  üreter spazmına bağlı olarak üreter, pelvikalisyel sistem ve böbrek kapsülünde gerilim sebebiyle ortaya çıkar. Klasik prezentasyonu bel kısmında başlayan ani ağrıdır. Biz bu çalışmada acil servise yan ağrısı ile başvuran ve ürolitiazis saptanan hastalarda uygulanan analjeziğe ek olarak verilen farklı miktarlarda intravenöz sıvılarla, hastaların Vizüel Analog Skala (VAS)'ya göre değerlendirilen ağrılarında  fark olup olmayacağını araştırmayı amaçladık.
Gereçler ve yöntem
Bu araştırma, Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp ABD acil servisine belirlenen süre içerisinde yan ağrısı şikayetiyle başvurup renal kolik tanısı konan hastalarla prospektif, randomize çift kör olarak yapıldı. Üç gruba randomize edilen hastalardan, 1. gruptaki hastalara intramusküler (im) 75 mg diklofenak sodyum  ve intravasküler (IV) 3 mg morfin, 2. gruptakilere 75 mg diklofenak sodyum im, 3 mg morfin IV ve 100 cc/saat %0,9 serum fizyolojik (SF) infüzyonu, 3. gruptakilere ise 75 mg diklofenak sodyum, 3 mg morfin IV ve 500 cc/saat %0,9 SF infüzyonu verildi.  Hastanın ağrısının gerilemediği gerekli durumlarda ek doz IV morfin kurtarma tedavisi olarak uygulandı. Hastaların ağrıları, 6 saat süresince belirli aralıklarla VAS'a göre kaydedildi. Sürekli değişkenlerin gruplar arasındaki karşılaştırmaları varyans analizi ile, kategorik değişkenlerin gruplar arasındaki karşılaştırmaları Fischer'in kesin testi ile yapıldı.
Bulgular
Çalışmamıza toplam 201 hasta alınmış olup, bu hastaların 171'i erkek, 30'u kadın hastadır. Değerlendirilen tüm hastaların ortalama yaşları 36,16 ± 9,85 olarak bulunudu. Acil servise ağrı atağı ile başvuran hastaların özgeçmişlerinde de ürolitiazis tanısı sık olarak saptandı. Tüm hastaların 60, 90 ve 120. dakikalarda VAS değerleri incelendi. 60. dk'da  VAS ortalamaları 1. grupta 3,55 ± 1,24, 2. grupta 4,42 ± 1,87 ve 3. grupta 5,02 ± 1,92 olarak bulunup bu değerlerin istatiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi.  Sıvı verilmeyen grupta ağrının diğer iki gruba göre daha hızlı azaldığı, 240. dakikada 3 grubun VAS ortalamalarının benzer olduğu tespit edildi. 
Tartışma
Çalışmamız sonucunda diğer çalışmalarda gösterildiğl gibi hastanemiz acil servisine ürolitiazis sebebiyle başvuran hastaların yaş ortalamalarının genelde 30-40 yaş arası olduğu ve erkek hastalarda ağrı ile acil servis başvurusunun daha sık olduğu görülmüştür. Daha önce ürolitiazis tanısı olan hastalarda başvuruların daha sık olduğu saptanmıştır. Literatürde renal kolikle acil servise başvuran hastalara intravenöz sıvı verilmesinin hastaya faydası olduğu genel kanısı mevcut olmakla beraber, kılavuzlarda bununla ilgili net bir bilgi yeralmamaktadır. Bizim çalışmamızda ağrı nedeniyle acil servise başvuran hasta grubunda verilen sıvı tedavisinin akut ağrı üzerine etkisi olmadığı, aksine erken dönemde ağrı cevabının sıvı verilen hastalarda daha kötü olduğu saptanmıştır. Bu sonuç, üreterde artan hidrostatik basınç nedeniyle, analjeziklerin konsantrasyonlarının dilüsyonu ya da taşın sıvı ile yerinden oynamasından kaynaklanmış olabilir. 
Sonuç 
Çalışmamız sonucunda acil servise ürolitiazise bağlı ağrı sebebiyle başvuran hastalarda, verilen intravenöz sıvı miktarının ağrı giderilmesine bir fayda sağlamadığı, aksine intravenöz sıvı almayan hastalarda analjezik cevabının daha erken alındığı görülmüştür. 
Anahtar kelimeler
Renal kolik, yan ağrısı, böbrek taşı, VAS, analjezik

Abstract:
Renal colic is one of the most commun diagnoses in the Emergency Department. This pain occurs as a result of obstruction of the urinary tract by calculi and ureteral spasm which cause irritation on ureter, pelvicalyceal system and kidney capsule. The classic presentation includes sudden onset of severe pain in the flank. In this study we aim to evaluate if intravenous fluid on different amounts will make a significant difference on pain levels measured by Visual Analog Scale (VAS) of the patients who presented to the emergency departement with flank pain.

Method

This prospective, randomized controlled, double blind study was conducted among 201 patients who presented with renal colic pain complaint at the  Marmara University Department of Emergency Medicine. Subjects  were randomly assigned into three groups to receive  intramuscular (im) injection of 75 mg diclofenac sodium and 3 mg intravenous (IV) morphine in first group, intramuskular (im) injection of 75 mg diclofenac sodium, 3 mg intravenous (IV) morphine and 100cc/h salin infusion in the second group, intramuscular (im) injection of 75 mg diclofenac sodium, 3 mg intravenous (IV) morphine and 500cc/h salin infusion in third group.  As a rescue therapy, morphin IV was applied. Pain was assessed by using VAS ruler in 6 hours.
The collected data were analyzed by the SPSS, and using statistical tests including Chi-square, ANOVA, descriptive and categorical data by Fisher's exact test.


Results

201 patients were included (171 males, 30 females). Mean age was 36,16 ± 9,85. Among the patients with renal colic complaint most subjects had a history of stone.  VAS scores from all subjects at 60th, 90th and 120th minutes were examined. At 60th minute VAS mean scores in first group was 3,55 ± 1,24, in the second group 4,42 ± 1,87 and in the third group 5,02 ± 1,92. The results showed that there is a statistically significant difference between three groups. In the group fluid not given, pain decrease was faster than other groups. At 240th minute mean VAS scores were similar.

Discussion

The results of this study indicated that mean age of the patients addmitted to the emergency department of our hospital was between 30 to 40 and that most participants were male.The use of intravenous fluid  in renal colic has known to be beneficial on most emergency departments but there is no certain information in the guidelines. In this study, it was found that administration of  intravenous fluid therapy does not have a significant effect on the renal colic pain. On the contrary the results of this study revealed that pain respons in fluid administrated groups was worse. This result  can be explained by the increased hydrostatic pressure, dilution of analgesic concentration or due to movement of calculi.

Conlusion

Results of this study indicate that intravenous fluid administered to patients with renal colic pain was not effective in  pain relief. On the contrary, analgesic response was more early in patients who did not receive fluid therapy.

Key words: Renal colic, loin pain, kidney stone, visual analog scale, analgesic, nephrolithiasis