Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında yaşanan öğrenci çatışmalarının nedenleri ve öğretmenlerin kullandıkları çatışma çözüm stratejileri
The reasons of the conflicts which the students are living and the conflicts solution strategies which the teachers are using in the professional and technical education schools
Yazar: SEÇİL GÜLŞEN
Danışman: PROF. DR. SEMRA ÜNAL
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Teknoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖZETMesleki Ve Teknik Ortaöğretim Kurumlarında Yaşanan ÖğrenciÇatışmalarının Nedenleri Ve Öğretmenlerin Kullandıkları ÇatışmaÇözüm Stratejileri21. yüzyılda bilim ve teknoloji hızla gelişip ilerlerken, ister gelişmiş ister azgelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde bireylerin eğitimlerine önem verilmekte vebireylerin eğitimden yararlanabilmeleri için çalışılmaktadır. Türk Milli EğitimSisteminin de amaçladığı gibi mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının da hedefi;bir yandan öğrencilere gerekli bilgi ve becerileri kazandırıp, mesleklerinde ustalaşmışbireyler yetiştirmek, bir yandan da öğrencilerin ailelerine, topluma uyumlu, yararlı veistendik davranışlar gösteren bireyler haline getirmektir.Her canlı gibi, öğrenci devamlı olarak çevresine uyum etkinliği içindedir.Öğrenci sürekli sorunlarla karşılaşır. Bu sorunlarını çözmek ve ihtiyaçlarını doyurmakiçin devamlı öğrenmek zorundadır. Öğrencinin sorunlarını ve gereksinmelerinibilmeden öğrenmesini sağlamak da olanaksızdır (http://yayim.meb.gov.tr/dergiler/158/katkat .htm).Mesleki ve teknik eğitim veren ortaöğretim kurumlarında da farklı geçmişyaşantılarına sahip, algıları, beklentileri ve ihtiyaçları farklı, aile, kültür ve sosyoekonomik durumları farklı öğrenciler bulunmaktadır. Ergenlik çağlarının da getirdiğikimlik arayışları, ihtiyaçlarının karşılanması istekleri, bir arkadaş grubuna veyabulunduğu ortama ait olma duygusu, sevgi, değer görme, saygı duyulma, dinlenilme,paylaşma ve işbirliği içinde olma gibi duyguları yoğun oranda hissetmek isterler.Bunun yanı sıra diğer öğrencilerle, öğretmenleriyle, okul yönetimiyle sürekli iletişimve etkileşim halinde olan öğrenciler, beklentileri, istekleri, amaçları gerçekleşmediğizaman ise gerek kendi içlerinde gerekse diğer bireylerle kendilerini çatışma halindebulurlar.Öğrencilerin çatışmalarını çözmede yardımcı olma görevi ise geleneksel olaraköğretmenlere veya yöneticilere yüklenir. Genellikle de öğrenciler arasındakiçatışmaların çözümünde öğretmenler veya yöneticiler hakem rolü oynayarak bir kararavarırlar ve öğrencilerin bu karara uymalarını isterler. Yaşanan çatışmaların çözümündekullanılan geleneksel yöntemler istenen barışçıl, demokratik bir ortamınsağlanabilmesine yetmemektedir (Öner, 1999, s.190).Çatışma durumunda, öğrencinin istenilen davranışları kazanmasını hedefleyenöğretmenlerimizin gerektiği aşikardır. Bu yardımı almak istemeyen veya alamayanöğrenciler veya çatışmanın çözümü için yanlış yöntem seçimi; öğrencilerin sorunlarınıkendi yöntemleriyle çözmeye çalışmasına ve var olan problemlerin daha da büyüyerekyıkıcı sonuçlara ortaya çıkmasına sebep olabilmektedir.Eğitimin istenilen düzeyde verilmesi ve eğitimin amaçlarına ulaşabilmesi içintoplumsal yaşamın bir parçası olarak kabul ettiğimiz çatışmaların kişi veya kişilerinlehine çevrilmesi gerekmektedir. Çatışma her ne kadar olumsuz bir kavram olarakalgılansa da çatışma anında verilen tepkiler, kullanılan çözüm yöntemleri çatışmalarınsonucunu olumsuz veya olumlu yöne çevirebilir.Bu nedenlerle öğrencilerin yaşadıkları bu çatışmaların sebeplerine inilmeli,kızgınlığa, öfkeye hatta şiddete dönüşmeden çözüm sağlanmalıdır.Yapılan bu araştırma için anket çalışmalarına başlanılmadan önce, literatürtaraması yapılarak öğrencilerin kendi içlerinde, arkadaşlarıyla, öğretmenleriyle veokul yönetimiyle yaşayabileceği veya yaşadığı sorunlar belirlenmiştir. Çatışmalaragetirilebilecek çözüm stratejileri araştırılmıştır. Tüm bu literatür taramasından sonraöğrencilere yaşadıkları çatışmaların sebeplerine ve öğretmenlerin karşılaştıklarıçatışmalara getirdikleri çözüm stratejilerine ilişkin anket soruları oluşturulmuştur. Buanketler, çeşitli okullarda 511 adet bilgisayar- elektronik- elektrik bölümü öğrencisineve 256 adet öğretmene uygulanmıştır.Uygulanan anketlerin SPSS 13.0 programında istatistikleri çıkartılmış veçatışmaların sebeplerine ve getirilen çözüm stratejilerine ilişkin sonuçlar ortayaçıkarılmıştır. Öğrenciler genellikle özgürlükleri kısıtlandığında, sürekli denetimaltında tutulduklarında, tehdit edildiklerinde, ihtiyaçları karşılanmadığında, istekleriniyerine getiremedikleri zaman, kendilerini değerli, saygı ve sevgi duyulan biri olarakhissetmediklerinde, bunun yanı sıra iletişim eksikliği, ait olmama duygusu, güveneksikliğinde, paylaşım ve işbirliği içinde olunmayışından kaynaklanan çatışmalaryaşadıkları görülmüştür. Öğretmenlerin ise öğrencilerin yaşadıkları çatışmalara,öğrencilerin saygı ve güvenlerini kaybetmeden, onlarla fikirlerini bütünleştirerek,ortak beklentileri karşılayacak çözümler arayarak, onlarla iletişim kurmaya çalıştıklarıve sorunlarını doğru ve net anlamalarına yardımcı olarak çözüm getirmeye çalıştıklarıve okul yönetimi, diğer öğretmenler ve aileleriyle birlikte sorunlara çözüm aradıklarıgörülmüştür.Eylül 2006 Seçil GÜLŞEN

Abstract:
ABSTRACTThe Reasons Of The Conflicts Which The Students Are Living AndThe Conflicts Solution Strategies Which The Teachers Are Using İnThe Professional And Technical Education SchoolsAs the scihence and the technology keeps going on in the 21th Century,whether developing, or non-developed or developed countries importance has beengiven to education of individuals and studies are ongoing to support the individuals tobenefit from. As Turkish National Education system has targeted the aim of theprofessional and technical middle schools' goal are to provide necessary knowledgeand skills to students, and to grow up individuals who are mastered in theirprofessions, and also make them individuals who are helpful for their parents, fit forsociety and showing helpful and desired attitutudes.Like as every living being, the student is allways activity to accompany to hissurrounding. The student allways faces troubles. He has to learn continuosly to solvethis problemns and to satisfy his demands. it is impossible to have the student learnunless knowing the problems and needs of the student (http://yayim.meb.gov.tr/dergiler/158/katkat.htm).There are students who have different socio cultural and economic situations,who have different pasts, perceptions, expectations and needs in the Professional andtechnical education schools. They want to feel strongly the emotions of identityseeking, demand for satisfying needs, desiring to belong to firend group, desiringrespect, sharing, being listened and cooperation needs coming from being teenage .Also they find themselves in a conflict situation with other students, teachers, schoolmanagement by being continiously in contact with them when their expectations,needs, goals are not completed.Traditionally the duty of solving the conflict is charged for teachers ormanagers. And generally teacher or managers play the role of an arbitrator andconcludes a decision which they expect the students to accept. The traditionalsolutions used in the ongoing conflicts are not satisfying a democratic and peacefulstiuation as it is demanded (Öner, 1999, s.190).In the case of a conflict, it is crystal clear that we need to teachers help goalingfor students to gain the desired attitudes. If the students do not or can not get this helpor if we choose wrong solutions for the problems the students try to solve theproblems by their own methods and this causes the present problems to increase andresults worse situations.To give the education in the desired standarts and to achieve the goals we havemake conflicts which are accepted as a part of social life have to solved in our benefit.Althoug the conflict is taken negatively the reactions given during the conflict can turnthe results good or bad.For these reasons the real reasons of the conflicts shall be figured out and shallbe solved before it goes to fury and violance.Before starting querie studies, a literatür scan shall be performed and theproblems that students can have between eachother, with friends, teachers and schoolmanagement. The solution strategies have been examined. After this literatüre scan thestudents have been asked for querie questions regarding the reasons of this conflictsand the solutions of teachers to these problems. These enqueriees have been appliedfor 256 teacher and 511 computer-electronic-electricity students.The statistics of the applied queriees have been analyzed by SPSS 13.0program and the results have been found out for the solution strategies. The generalreasons when students are in conflict are when their freedom is limited, when they areallways supervised, threatened, when their demands are not satisfıed, when they dontfeel they are respected or beloved . Its seen that teachers are in some situations makecorporate ideas with students, and try to commonicate with them and try to solve theproblems and some times theachers get help from school management and theirfamilies.Eylül 2006 Seçil GÜLŞEN