Yuvarlak örme makinelerinde bazı üretim parametrelerinin tasarım sürecine etkisi
Some production parameters in circular knitting machines and the use of these parameters in the design process
Yazar: ARZU ARSLAN
Danışman: PROF. DR. BANU HATİCE GÜRCÜM
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: El Sanatları = Crafts ; Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Giysi tasarımı = Clothing design ; Tasarım = Design ; Yuvarlak örme makineler = Circular knitting machine ; Örme kumaşlar = Knitted fabrics ; Örme makineleri = Knitted machinery ; Üretim parametreleri = Production parameters

Özet:
Bu tezin amacı yuvarlak örme makinelerinde bazı üretim parametrelerinin örme tasarımlar üzerindeki etkisinin ortaya konması yönünde bir araştırma yapmaktır. Bu bağlamda araştırmada iki temel amaç mevcuttur. Bu amaçların birincisi atkılı örme kumaş üretiminde kullanılan farklı makine inceliklerine sahip elektronik ve mekanik jakar makinelerinde en sıkı ayardan en gevşek ayara doğru kapak ilmek ayarında yapılacak değişikliklerin süprem ve jakarlı kumaşlar üzerindeki etkisini bilimsel bir yaklaşımla ortaya koymaya çalışmaktır. Araştırmanın ikinci amacı farklı iplik tansiyon ayarlarının ribana, interlok, kaşkorse ve torba jakar kumaşların tuşelerinde ve görünümlerinde yarattığı değişimleri ortaya koymaktır. Bu amaçlar doğrultusunda planlanan deneysel çalışmaların ilkinde 10E ve 7E mekanik jakar makinelerinde süprem kumaş, 18E ve 20E elektronik jakar makinelerinde jakarlı kumaş üretilmiştir. İki farklı makine türünde ve dört farklı makine inceliğindeki yuvarlak örme makinelerinde kapak ilmek ayarı en sıkıdan en gevşeğe doğru 5 farklı ayarda değiştirilerek elde edilen örme kumaşlar görsel ve dokunsal açıdan incelenmiştir. Bu kumaşlar arasında yalnızca 20E elektronik jakar makinesinde beşinci ayarda kumaş üretimi gerçekleştirilememiştir. Üretilen 19 adet numunenin duyusal algı özelliklerini belirleyebilmek amacıyla altı kriterden oluşan ölçme aracının pilot uygulaması Ankara ve Giresun/Şebinkarahisar'da yapılmış, ölçme aracı son şeklini aldıktan sonra 43 katılımcıya uygulanarak veriler elde edilmiş ve sonuçlar puan tabloları şeklinde sunulmuştur. Tezin ikinci aşamasında ise farklı iplik tansiyon ayarlarında ribana, interlok, kaşkorse ve torba jakar kumaşlar üretilmiştir. İplik tansiyon ayarları 4 farklı kademede en sıkı ayardan en gevşek ayar yönünde değiştirilerek toplam 16 adet numune kumaş üretilmiştir. Numunelerin duyusal algı özelliklerini belirleyebilmek amacıyla iki kriterden oluşan ölçme aracı Giresun/Şebinkarahisar'da 31 katılımcıya uygulanarak veriler elde edilmiş ve sonuçlar puan tabloları şeklinde sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this thesis is to conduct a research to reveal the effect of some production parameters in circular knitting machines on knitted designs. In this context, the research has two main aims. The first of these aims is to try to reveal the effect of the changes to be made in the cover knot setting from the tightest setting to the loosest setting on single jersey and jacquard fabrics with a scientific approach in electronic and mechanical jacquard machines with different machine thicknesses used in the production of weft knitted fabrics. The second aim of the research is to reveal the changes created by different yarn tension settings in the palpation and appearance of rib, interlock, camisole and bag jacquard fabrics. In the first of the experimental studies planned for these purposes, single jersey fabric was produced on 10E and 7E mechanical jacquard machines, and jacquard fabric was produced on 18E and 20E electronic jacquard machines. The knitted fabrics obtained by changing the cover knot setting from the tightest to the loosest in circular knitting machines with two different machine types and four different machine thicknesses were examined visually and tactilely. Among these fabrics, fabric production could not be realized only in the fifth setting in the 20E electronic jacquard machine. In order to determine the sensory perception characteristics of the 19 samples produced, the pilot application of the measurement tool consisting of six criteria was made in Ankara and Giresun/Şebinkarahisar, after the measurement tool took its final shape, it was applied to 43 participants, data were obtained and the results were presented in the form of score tables. In the second stage of the thesis, rib, interlock, camisole and bag jacquard fabrics were produced in different thread tension settings. A total of 16 sample fabrics were produced by changing the thread tension settings from the tightest to the loosest at 4 different levels. In order to determine the sensory perception characteristics of the samples, the measurement tool consisting of two criteria was applied to 31 participants in Giresun/Şebinkarahisar, and the data were obtained and the results were presented in the form of score tables.