Havalimanı yer hizmetleri binalarında temizlik işlerinin ergonomik risk analiz yöntemleri ile incelenmesi
Investigation of cleaning employees in airport ground services buildings by ergonomic risk analysis methods
Yazar: NERGİS ÇANAKÇI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜGE ENSARİ ÖZAY
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Binalar = Buildings ; Ergonomi = Ergonomics ; Hava alanları = Airports ; Hava alanları yer hizmetleri = Airport ground arrangemets ; Risk analizi = Risk analysis ; Risk azaltma yöntemleri = Risk reduction methods ; Temizlik personeli = Cleaning staff ; İşçiler = Workers

Özet:
Ülkemizde son yıllarda önemi vurgulanan iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı gereğince çalışılan her alanda çalışma şartlarını iyileştirici, çalışan sağlığını ve güvenliğini ön planda tutan bir anlayış yaygınlaşmaya başlamıştır. İşyerlerinde meydana gelen iş kazaları ve meslek hastalıklarının sebebi işin çalışana uyumlu olmaması ve çalışanın fiziksel olarak işe uyum sağlamaya zorlanmasıdır. Ergonomik çalışma şartlarının sağlanamaması çalışan sağlığını tehlikeye atarak kas ve iskelet sistemi hastalıklarının oluşma riskini arttırmaktadır. Bu tez çalışmasının amacı, havalimanı yer hizmetleri binalarında görev alan temizlik çalışanlarının temizlik işlerini yaparken meydana gelen çalışma duruşlarını, kullanılan makine, ekipman ve mekan da dikkate alınarak ergonomik risk analiz yöntemleri ile değerlendirmektir.  Temizlik çalışmalarının gözlemlenmesi yerinde ve çalışma saatleri içerisinde yapılmıştır. Çalışma duruşlarının değerlendirilmesinde REBA, RULA ve Snook tabloları ergonomik risk analiz yöntemleri kullanılarak analizler yapılmış, elde edilen veriler birbirleriyle kıyaslanarak çözüm ve öneriler sunulmuştur. Günlük iş planı içerisinden seçilen 13 farklı başlık altında tanımlanan 18 temizlik işi için yapılan analizlerden elde edilen bulgular yapılan çalışmaların büyük çoğunluğunun kas ve iskelet sistemi hastalıkları ile karşılaşılmasının yüksek risk seviyesinde olduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda çalışanın hem çalışma hayatının hem de günlük hayatının refahı için uygulanması gereken ergonomik düzenlemeler tartışılarak, belirlenen iş tanımları için iyileştirme önerileri yapılmıştır. Çalışanların verimli ve konforlu bir çalışma ortamına sahip olmasını ve iş kazası ya da meslek hastalığı yaşama korkusu olmadan çalışabilmesini hedefleyen ergonomi, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı açısından zorunluluk olmaktan çıkarak iş süreçlerine dahil edilmeli hem işveren hem de çalışan tarafından benimsenmelidir.
Anahtar Kelimeler: Ergonomi, Temizlik Çalışanları, REBA, RULA, İş Sağlığı ve Güvenliği

Abstract:
In our country, an understanding that improves working conditions and prioritizes employee health and safety in all areas of work has started to spread in accordance with occupational health and safety legislation, which has been emphasized its importance in recent years. The cause of work accidents and occupational diseases in the workplaces is the fact that the work is not compatible with the employee and the employee is forced to physically adapt to the job. Failure to meet ergonomic working conditions jeopardizes employee health and increases the risk of musculoskeletal disorders. The aim of this thesis is to evaluate the working stances of cleaning staff working in airport ground handling buildings with ergonomic risk analysis methods considering the machinery, equipment and space used. The monitoring of the cleaning activities was carried out on-site and during working hours. In the evaluation of the working stances, REBA, RULA and Snook tables were analyzed using ergonomic risk assessment methods, the data obtained were compared with each other and solutions and suggestions were presented. The findings obtained from the analyzes conducted for 18 cleaning jobs defined under 13 different titles selected from the daily work plan reveal that the majority of the studies are at high risk of musculoskeletal diseases. In this direction, ergonomic regulations that should be applied for the welfare of both the working life and daily life of the employee were discussed and improvement suggestions were made for the defined job descriptions.
Ergonomics aims to ensure that employees have an efficient and comfortable working environment and that they can work without fear of occupational accidents or occupational diseases. It should be adopted by both the employer and the employee by being included in the business processes and not being a necessity in terms of occupational health and safety legislation.
Keywords: Ergonomic, Cleaning Workers, REBA, RULA, Occupational Health and Safety