Ferula elaeochytris korovin ve ferula communis L. bitkilerinin farmakognozik açıdan araştırılması ve ferula elaeochytris korovin bitkisinden hazırlanan ekstrelerin erektil disfonksiyon üzerinde etkisinin in vivo ve in vitro araştırılması
Pharmacognostic investigation of ferula elaeochytris korovin and ferula communis L. and in vivo and in vitro investigation the effect of extracts prepared from ferula elaeochytris korovin on erectile dysfunction
Yazar: ALİ RİFAT GÜLPINAR
Danışman: PROF. DR. MURAT KARTAL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Bitki özütü = Plant extract ; Cinsel işlev bozukluğu-fizyolojik = Sexual dysfunction-physiological ; Erektil disfonksiyon = Erectile dysfunction ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Ferula L. = Ferula L. ; Ferula communis = Ferula communis ; Ferula elaeochytris = Ferula elaeochytris ; İn vitro = In vitro ; İn vivo = In vivo

Özet:
Ülkemizde ve dünyada gün geçtikçe artan bir şekilde bitkiler ve bitkilerden hazırlanan ürünler çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Ancak yetkin olmayan, bilgisiz kişilerin fırsatçılıkları ve internet üzerinden satışlarla birlikte ortaya çıkan bilgi kirliliği tıbbi amaçlı bitki kullanımında bilimsel bilginin önemini daha da artırmaktadır. Bu doğrultuda öncellikle ülkemizde yetişen ve cinsel güç artırmak amacıyla halk ilacı olarak yaygın bir şekilde kullanılan F. elaeochytris ve doğal habitat olarak daha geniş alana yayılan ve kültüre elverişlilik açısından önem teşkil eden F. communis bitkilerinin toprakaltı kısımlarının potansiyelleri fitokimyasal olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca F. elaeochytris bitkisinin toprak altı kısımları biyoaktivite yönünden (in vitro ve in vivo testlerle) değerlendirilmiştir. Ferutinin Ferula türlerinin afrodizyak etkisinden sorumlu majör bileşik olarak düşünülmektedir. YPSK ile yapılan miktar tayini analizlerinde F. elaeochytris köklerinin %4,79 oranında ferutinin içerdiği ve bu madde açısından zengin bir kaynak olduğu bulunmuştur. F. communis köklerinde ise %0,018 ferutinin bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak YPSK ile kumarin türevi olan ferulenolun varlığının tespit edilmesi F. communis'in toksik olabileceğini düşündürmektedir. F. elaeochytris köklerinden ferutinin ve ferutinol p-kumarat izole edilmiş ve yapı tayinleri KS ve NMR teknikleri ile gerçekleştirilmiştir. Daha önce F. rigidula ve F. communis'te tespit edilen ferutinol p-kumarat, F. elaeochytris köklerinden ilk kez izole edilmiştir. F. elaeochytris köklerinden hazırlanan PE ve PE⇒EtOH ekstreleri ve köklerden izole edilen ferutinin ve ferutinol p-kumarat sağlıklı ve STZ ile diyabet oluşturulmuş Sprague-Dawley sıçanlarına intrakavernozal yolla verilerek ED üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Yine deney hayvanlarından çıkarılan kavernozal dokulardan in vitro organ banyosunda alınan gevşeme yanıtları değerlendirilmiştir. Bu çalışmada F. elaeochytris üzerinde yapılmış olan gerek fitokimyasal araştırmalar, gerekse biyolojik testler bu bitki ve ana bileşeni olan ferutininin ED tedavisinde bir seçenek olma potansiyelini göstermesi açısından önemli bulgular içermektedir.

Abstract:
In our country and in the world, plants and herbal products are increasingly used in the treatment of various diseases. However, the opportunism of inexperienced and unknowledgeable people and the information pollution that occurs with sales on the internet increases the importance of scientific knowledge in the use of medicinal plants. In this direction, the potentials of the underground parts of F. elaeochytris, which is widely used as a folk medicine to enhance sexual power and grows naturaly in our country and F. communis which spread to a wider area as a natural habitat and which is important for cultural convenience, were investigated by phytochemical methods. Also the underground parts of F. elaeochytris was investigated by bioactivity tests (in vivo and in vitro). Ferutinin is thought to be the major compound responsible for the aphrodisiac effect of Ferula species. In quantitative HPLC analysis, F. elaeochytris roots were found to contain 4,79% ferutinin and to be a rich source of ferutinin. It was found that 0.018% ferutinin was present in F. communis roots. However, the detection of the presence of the coumarin derivative ferulenol by HPLC suggests that F. communis may be toxic. Ferutinin and ferutinol p-coumarate were isolated from the roots of F. elaeochytris and their structure was determined by MS and NMR techniques. Ferutinol p-coumarate, which was previously detected in F. rigidula and F. communis, was isolated for the first time from the roots of F. elaeochytris. The effects on the ED of PE and PE⇒EtOH extracts prepared from the roots of F. elaeochytris and ferutinin and ferutinol p-coumarate isolated from the roots of F. elaeochytris were investigated intracavernosally on healthy and STZ-induced diabetic Sprague-Dawley rats. In addition, relaxation responses from the cavernosal tissues isolated from the experimental animals in in vitro organ bath were evaluated. In this study, both phytochemical studies and biological tests on F. elaeochytris and ferutinin includes important findings that this plant and its major component ferutinin, have the potential to be an alternative for the treatment of ED.