Sanal ortamda finansal işlem yapan farklı kuşaklardaki tüketicilerin teknolojik risk farkındalığı ile satın alma kararı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relationship between siber risk awareness and purchasing decision for customers of different generations who engage in online financial transactions
Yazar: DİDEM KAYALIDEREDEN
Danışman: PROF. DR. ALİ ŞEN
İstanbul Kültür Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kuşaklar = Generations ; Risk = Risk ; Risk algılaması = Risk Perception ; Sanal alışveriş = Virtual shopping ; Sanal ortamlar = Virtual environments ; Satın alma kararı = Purchasing decision ; Çevrimiçi alışveriş = Online shopping ; Çevrimiçi sistemler = Online systems ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu doktora tezinin temel amaçları; ülkemizde 2000'li yıllardan itibaren günlük hayatın
bir parçası haline gelen internetin yarattığı riskleri ele alarak, finansal kurumların
müşterisi olacak kadar kredibilitesi olan ve en az bir kez online finansal işlem yapan
tüketicilerin sessiz kuşak, bebek bombardımanı, X, Y ve Z kuşağı oluşuna göre
teknolojik / siber güvenlik algısı ile satın alma davranışı hatta özellikle online satın
alma kararı vermesi ile ilişkisini araştırmaktır. Çıktıları; teknoloji nedeniyle oluşan
riskler sonucu meydana çıkan siber güvenlik farkındalığı ve algısının farklı yaş
gruplarındaki kişilerin satın alma kararında yaratması beklenen değişiklikleri çeşitli
hipotezler kurarak tespit edip, bu bağlamda uygun stratejiler oluşturmak ve hem
bireysel kullanıcıya hem de kurumsal şirketlere bu risk ve satın alma karar süreci
konularında farkındalığı artıracak akademik yaklaşımlar sunmaktır. Araştırmanın ana
kütlesi, Türkiye'de bulunan ve internetten en az 1 kez finansal işlem veya alışveriş
yapmış olan 18 yaşından başlayarak tüm kuşaklardan tüketicilerdir. Maliyet ve zaman
kısıtlarından dolayı online ve basılı anket uygulanmıştır. Örneklem türlerinden
"Kolayda" ve "Kartopu Örnekleme" metodları kullanılmıştır. İstatistiksel analizler
için SPSS 25 ve AMOS 23 programı kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre
incelenen temel değişkenler olan siber risk algısıyla online satın alma kararının %88.8
ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Bu değişkenlerin kuşaklar aracılığında incelendiğinde
de anlamlı farklar yarattığı gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: İnternet, Online Ödeme, Siber Güvenlik, Kuşaklar, Algılanan Risk, Satın Alma Kararı

Abstract:
The main aim of this dissertation is to examine the purchasing decisions of users from
the silent gen, baby boomers, generation X, Y and Z who are credible as a customer of
financial institutions and have made any online financial transaction (such as bill
payment or EFT etc.) at least once. Universe of this research is the consumers of all
generations in Turkey who had ever done at least one financial transaction or shopping
from the internet. Due to cost and time constraints, an online and printed questionnaire
was applied, and convenience sampling and snowball sampling were used and the
answers are analyzed with AMOS 23 and SPSS 25. The findings of the study showed
that generation works as the mediator factor while using internet and all 5 subdimensions
of cyber security perception and payment method are interrelated with the
online transaction decision. Considering the results of the this research, it is seen that
there is a strong and significant relationship between personal cyber security
perception and online purchasing decision due to a high determination rate of 88.8%.

Key Words: Internet, Online Payment, Cyber Security, Generations, Perceived Risk, Purchasing Decisions