Edinilmiş mallara katılma rejiminde denkleştirme
Equalization in the regime of participation in acquired property
Yazar: BEYZA GÜRBİLEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BANU BİLGE SARIHAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
01.01.2002 tarihinde yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile edinilmiş mallara katılma
rejimi yasal mal rejimi olarak kabul edilmiştir. Eşlerden birinin ölümü, başka bir mal rejimini seçilmesi,
evliliğin boşanma, iptal sebebiyle sona ermesi veya mahkeme kararıyla mal ayrılığına geçilmesine karar
verilmesi hallerinde edinilmiş mallara katılma rejimi sona erer. Sona erme ile birlikte mal rejiminin tasfiyesi
aşamasına geçilmektedir. Mal rejiminin tasfiyesinde katılma alacağı hesabında adaletli bir sonuç elde edilmesi
için eşlere tanınan haklarından biri de denkleştirme müessesesidir. Edinilmiş mallara katılma rejiminde bir
eşin kendi mal varlığı grupları arasında meydana gelen intikaller veya yapılan katkılar neticesinde katılma
alacağında meydana gelebilecek adaletsizlikleri önlemek amacıyla kanun koyucu tarafından TMK m.230'da
mal gruplarının denkleştirmesi hükme bağlanmıştır. Bir eşin kişisel mallarına ilişkin borçları edinilmiş
mallardan veya edinilmiş mallara ilişkin borçları kişisel mallarından ödenmesi halinde, tasfiye esnasında
denkleştirme istenebilmesi mümkündür.
TMK m.230/f.1'de yer alan klasik denkleştirmeye göre bir eşin kişisel malları ile edinilmiş mallara
ait borcu ödenmişse veya aksi halde bir ödeme yapılmışsa meydana gelen değer artış veya azalışları dikkate
alınmaksızın denkleştirme gerçekleştirilir. TMK m.230/f.3'e göre bir eşin mal gruplarından birine ait
malvarlığının edinilmesi, iyileştirilmesi veya korunmasına yönelik olarak diğer mal grubundan katkı
sağlanmışsa değişken denkleştirme uygulama alanı bulmaktadır.
Çalışmada ilk olarak, mal rejimine ilişkin genel bilgilerin ardından edinilmiş mallara katılma
rejimine yönelik açıklamalara yer verilmiştir. Ardından edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi
açıklanarak çalışmanın konusunun önem arz ettiği tasfiye örneklerle birlikte açıklanmıştır. Çalışmanın son
bölümünde ise denkleştirmenin özellikleri ve çeşitlerine Yargıtay kararlarından yararlanılarak değinilmiştir.
Denkleştirme miktarının hesaplanması ve usul hükümleri başlıkları altında çeşitli ihtimaller dahilinde
değerlendirme yapılarak tez sonuçlandırılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır.
Çalışmanın mal rejiminin tasfiyesinde denkleştirme uygulamasında doktrine katkı sağlaması
amaçlanmaktadır.
ANAHTAR KELİMELER: Edinilmiş mallara katılma rejimi, denkleştirme, tasfiye, edinilmiş mal, kişisel
mal

Abstract:
The regime of participation in acquired property has been accepted as a legal property regime
with the Turkish Civil Code No. 4721, which entered into force on 01.01.2002. The regime of
participation in acquired property ends in the event of the death of one of the spouses, the selection of
another property regime, the end of the marriage due to divorce or annulment, or a court decision to
separate property. With the termination, the phase of liquidation of the property regime begins. In order
to obtain a fair result in the calculation of the participation receivables in the liquidation of the property
regime, one of the rights granted to the spouses is the institution of equalization. In order to prevent
injustices that may occur in the participation receivables as a result of transfers or contributions made
between the groups of assets of a spouse in the regime of participation in acquired property, the legislator
has stipulated in Article 230 of the TMK that property groups should be equalized. If the debts of a
spouse regarding their personal property are paid from the acquired property or the debts regarding the
acquired property are paid from their personal property, equalization may be requested during the
liquidation. According to the classical equalization in TMK Art.230/f.1, if the debt of a spouse's personal
property and acquired property has been paid or otherwise a payment has been made, equalization is
carried out without taking into account the increase or decrease in value. According to TMK Art.230/f.3,
if a contribution has been made from the other property group for the acquisition, improvement or
protection of the property belonging to one of the property groups of a spouse, variable equalization is
applied.
First, general information on the property regime is given in the study, followed by
explanations on the acquired property participation regime. Then, the liquidation of the acquired
property participation regime is explained and the liquidation that the subject of the study is important
is explained with examples. In the last section of the study, the characteristics and types of equalization
are mentioned by using the decisions of the Supreme Court of Appeals. The thesis is concluded by
making an evaluation within various possibilities under the headings of calculating the amount of
equalization and procedural provisions. Qualitative research method was used in the research. It is
aimed that the study contributes to the doctrine in the application of equalization in the liquidation of
the property regime.
KEY WORDS: Participation in acquired property regime, equalization claim, liquidated
acquired property, personal property.