Yönetim sürecinde yöneticilerin sergilediği davranışların  
çalışanların motivasyonuna etkisi:Eğitim kurumlarında bir uygulama: Kadıköy  örneği
Effects of managers' manners in administration process upon  
workers' motivation: A praxis at educational institutions: 
Kadikoy sample
Yazar: ADEM KIRIŞTI
Danışman: PROF. DR. ADİL ÇAĞLAR
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Çalışanların motivasyonunun iş verimini doğrudan etkileyen bir faktör olduğu açıktır. Çalışanların motivasyonu üzerinde en önemli etkenlerden birisi de yönetici davranışlarıdır. Bu araştırma, bu gerçeklerden hareketle öğretmenlerin motivasyon düzeylerini ve yönetici davranışlarından memnuniyet düzeylerini ölçerek yöneticilerin öğretmenlerin motivasyonunu olumlu ve varsa olumsuz yönde etkileyen davranışlarını tespit etmek, motivasyonu artıran yönetici davranışlarının tanınmasına ve yaygınlaştırılmasına katkı sağlamak üzere yapılmıştır.Bu araştırmada ilköğretim ve liselerde görev yapan öğretmenlerin görüşlerine dayalı olarak, yönetici davranışlarından memnuniyet düzeyleri ve motivasyon düzeyleri öğretmenin cinsiyetine, yaşına, branşına, kıdemine, medeni durumuna, öğrenim düzeyine, okulda çalıştığı süreye, yöneticinin kadro durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır.Araştırmanın evrenini, 2012-2013 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Kadıköy ilçesindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi 26 ilk ve ortaokul, 77 lisede görev yapan 4237 öğretmen oluşturmaktadır. Bu doğrultuda ölçekler, bu evrenden tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilmiş toplam 308 öğretmene uygulanmıştır.Yönetici Davranışlarını değerlendirmek üzere Gündüz (2009) tarafından hazırlanan 49 soruluk Yönetici Davranışları Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek karar verme, planlama, örgütleme, iletişim, eşgüdümleme, etki, değerlendirme başlıklı 7 alt boyut ve 49 maddeden oluşmaktadır. Motivasyon düzeylerini belirlemek için ise yine Gündüz (2009) tarafından hazırlanan 18 maddelik Motivasyon Düzeyi Belirleme Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS 15.0 paket programı kullanılarak demografik özelliklerin frekans ve yüzde değerleri incelenmiş, ölçeklerden alınan puanlara göre öğretmenin cinsiyetine, medeni durumuna ve branşına göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için Bağımsız Gruplar T Testi, bu test ile anlamlı farklılık bulunduğunda dağılımın homojenliğini tespit etmek üzere Levene Testi, farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek üzere Tamhane's Sheffe Testi, öğretmenin yaşına, öğrenim düzeyine ve kıdemine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek üzere Kruskal Wallis H testi ve bu test sonucunda anlamlı farklılık bulunduğunda farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek üzere Mann Whitney-U testi yapılmıştır. Öğretmenin okuldaki çalışma süresine göre puanların farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmek için ANOVA (Tek Yönlü Varyans Analizi), müdürün kadro durumuna göre puanların farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmek için Mann Whitney U Testi, Yönetici Davranışları ile Öğretmenlerin Motivasyon Düzeyi arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını tespit etmek için ise Pearson Momentler Çarpımı analizi uygulanmıştır.
Elde edilen veriler bilgisayar ortamında kodlanmış, SPSS 15.0 (Statistical Package for the Social Sciences) programında çözümlenmiş, anlamlılık minimum p<,05 düzeyinde sınanmış, diğer anlamlılık düzeyleri ayrıca belirtilmiş ve bulgular araştırmanın amaçlarına uygun olarak tablolar halinde sunulmuştur.Araştırma sonucunda Yönetici Davranışı Değerlendirme Ölçeği'nin planlama, örgütleme, iletişim, eşgüdümleme, etki, değerlendirme alt boyutlarında öğretmenin cinsiyeti, yaşı, branşı, kıdemi, medeni durumu, öğrenim düzeyi, okulda çalıştığı süre ve yöneticinin kadro durumunun etkili değişkenler olmadığı, karar verme alt boyutunda ise yaşa, öğrenim düzeyine, medeni duruma, branşa, kıdeme ve okuldaki çalışma süresine göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Yöneticinin Davranışları Değerlendirme Ölçeği'nin Planlama, Örgütleme, İletişim, Eşgüdümleme, Etki ve Değerlendirme alt boyutlarından alınan puanlarla Motivasyon Düzeyi puanları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Bu alt boyutlardan alınan puanlar yükseldikçe motivasyon düzeyi puanları da yükselmektedir. Yöneticinin Davranışları Değerlendirme Ölçeği'nin Karar Verme alt boyutu puanları ile Motivasyon Düzeyi puanları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir.  Araştırma sonunda öğretmenin cinsiyeti ve müdürün kadro durumu değişkenlerinin öğretmenlerin algıladığı yönetici davranışları ve motivasyon düzeyleri üzerinde anlamlı fark yaratacak düzeyde etkili değişkenler olmadıkları tespit edilmiştir.



Kullanılan Anahtar Kelimeler: İlkokul, Ortaokul, Lise, Öğretmen, Yönetici, Davranış, Motivasyon

Abstract:
It is obvious that workers? motivation is direct action factor on productivity. One of the most important effect on workers? motivation is managing manners. With reference to these facts, this study is done to determine managers? manners which effects teachers? motivation in positive and ?if there is ? negative direction, to make managing manners that improve motivation to come into prominence and to popularize by measuring teachers? motivation and gratitude levels. In this study, predicated on elementary and high school teachers? opinions, it is examined whether there is statistically significant difference between gratitude levels about managers? attitudes and motivation levels according to teachers? gender, age, field of study, seniority, marital status, educational level, working duration at school, manager?s personnel status. Descriptive scan model is used in the research. Total field under survey consist of 4237 teachers who works in 2012-2013 academic year at official 26 primary and secondary schools and 77 high schools that are under management of Ministry of Education, located in Kadıkoy district of  Istanbul. Accordingly scales are applied to 308 teachers in total chosen from that field by random method.49-question Manager Behavioral Assessment Scale evolved by Gunduz (2009) is used to evaluate managers? attitudes. Scale is composed of 7 subdimensions as decision making, planning, organising, communication, coordinate, effect, assessment and 49 clauses. To evaluate motivation levels Motivation Level Specification Scale, composed of 18 clauses,  again evolved by Gunduz (2009)  is used.
To analysis the input data, frequency and percent values of demographic features are examined by using SPSS 15.0 Package Programme; Independent Groups T Test is used to define whether points taken from scales differs or not as per teacher?s gender, marital status and field of study; in case there is significant difference according to this test, Levene Test is used to determine homogeneity of distribution; Tamhane?s Sheffe Test is used to specify in between which groups this difference occurs; also Kruskal Wallis-H Test is used as to whether points differ as per teacher?s age, education level and seniority; if there is significant difference in consequence of Kruskal Wallis-H Test analysis, Mann Whitney-U Test is done to determine between which groups it differs. ANOVA (Unidirectional Variance Analysis) is used to determine whether points differ as per teacher?s working duration at school; Mann Whitney U Test is used for defining if points differ or not as per manager?s personnel status; Pearson Moments Multiplication analysis is applied to establish if there is significant interrelation between Manager Attitude and Teachers? Motivation Level.Acquired datas are encoded in computer environment, are resolved in SPSS 15.0 Programme (Statistical Package for the Social Sciences), significance is tested minimum at p<,05 level, other significance levels are specified separately and findings are presented in tables suitable for the purposes of survey.In research result, teacher?s gender, age, field of study, seniority, marital status, educational level, working duration at school and manager?s personnel status are not effective factors in Manager Behavioral Assessment Scale?s planning, organising, coordinate, effect, assessment subdimensions, but due to age, educational level, marital status, field of study and working duration at school significant differences are defined in decision making subdimension.Significant interrelation is determined between points taken from Planning, Organising, Communication, Coordinating, Effect and Assesments subdimensions of Manager Behavioral Assessment Scale and Motivation Level points. When points these are taken from these subdimensions increase motivation level points increase accordingly. No significant interrelation is defined between decision making subdimension of Manager Behavioral Assessment Scale points and motivation level points.At the end of research teacher?s gender and manager?s personnel status are established as non effective factors on creating significant difference in manager behaviours that teachers perceived and motivation levels.



Keywords: Primary School, Seondary School, High School, Teacher, Manager, Behaviour, Motivation