Sema Soykan'ın romanlarında kurgusal ve tematik yapı
Fictional and thematic structure in Sema Soykan's novels
Yazar: BEYZA GÜRDAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR AY
Amasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Roman, kurgu unsurları açısından düzenlenmiş anlamlı bir yapıdır. Yazar, seçtiği temel bir iletiye göre olay örgüsü, kişi, zaman, mekân, anlatıcı ve bakış açısı gibi unsurları düzenleyerek romanın kurmaca dünyasını oluşturur. Dil aracılığıyla belirli bir bakış açısından sunulan bu kurmaca dünya, yazarın iletisinin somutlaşmasını sağlar. Bu çalışmada Sema Soykan'ın romanlarında kurgusal yapı unsurları ve ele aldığı temalar incelenmiştir. İncelemeye konu olan romanlar; "Adsız Roman", "Keşke" ve "Kilit Taşı"dır. "Kilit Taşı" romanı, yazarın "Aşk Her Kadına Yakışır" adlı ilk romanının temel kurgusu değiştirilmeden bazı eklemelerle okura yeniden sunulmuş halidir. Sema Soykan'ın incelediğimiz romanlarında kurgusal açıdan bazı özellikler dikkat çeker. Sema Soykan, romanlarında olay örgüsünü bölümlere ayırarak okura sunmuştur. Romanlarda bağımsız gibi görünen birçok olayın bir noktada birbiriyle kesiştiği ya da birbirinin içinde yer aldığı görülür. Yazar romanlarında kişi kadrosunu, amacına uygun olarak olabildiğince kalabalık bir şekilde oluşturmuştur. Kişiler; başkişi, norm, kart ve fon karakterler açısından incelenmiştir. Romanlarda zamanın sunumu, kronolojik akışın dışında geriye dönüşler, ileriye gidişler ve özetlemeler ile çok yönlü olarak tasarlanmıştır. Yazarın romanlarında mekânı, gerçek yaşamla ilişkili olarak kurguladığı tespit edilmiştir. Romanların içerdiği tarihî ve sosyal olayların atmosferine uygun olarak düzenlenen mekân, çevresel ve algısal mekânlar olarak ele alınmıştır. Romanlar anlatıcı ve bakış açısı bakımından oldukça zengin tasarlanmıştır. Tanrısal konumlu bakış açısının yanı sıra romanlarda anı ve günlüklere yer verilmesiyle birlikte özne anlatıcının da hâkim olduğu ve böylece çoklu bakış açısının bir arada kullanıldığı görülmüştür. Yazar romanlarında yalın ve anlaşılır bir dil kullanmıştır. Okur tarafından rahatlıkla anlaşılmak ve okura birtakım bilgiler vermek isteyen yazar; bu amacını açık ve samimi bir üslûp ile gerçekleştirmiştir. Romanlarda mektup-günlük, anlatı içinde anlatı, montaj gibi anlatım teknikleri işlevsel olarak kullanılmıştır. Toplumsal ve tarihî olaylara karşı yüksek duyarlılığa sahip olan Sema Soykan, aşk, umut, cesaret, pişmanlık, öfke gibi bireysel temaların yanı sıra eğitim, kadın, sürgün, töre gibi toplumsal temalara da yer vermiştir. Dolayısıyla bu çalışmada yazarın romanlarında kurgusal yapının oluşumu ve bu yapıda temaların işlenişine dair tespitler ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The novel is a meaningful structure organized in terms of fictional elements. The author creates the fictional world of the novel by organizing elements such as plot, character, time, place, narrator and point of view according to a basic message she chooses. This fictional world presented from a certain point of view through language enables the author's message to become concrete. In this study, the fictional structure elements and themes addressed in Sema Soykan's novels were examined. The novels subject to the examination are; "Adsız Roman", "Keşke" and "Kilit Taşı". The novel "Kilit Taşı" is the author's first novel, "Aşk Her Kadına Yakışır", presented to the reader with some additions without changing the basic fiction. Some features draw attention in terms of fiction in Sema Soykan's novels that we have examined. Sema Soykan presents the plot to the reader by dividing it into sections in her novels. It is seen that many events that seem independent in the novels intersect at some point or are included in each other. The author has created the cast of characters in her novels as crowded as possible in accordance with her purpose. The characters were examined in terms of the main character, norm, card and background characters. The presentation of time in the novels was designed in a multi-faceted way with flashbacks, forwards and summaries outside of the chronological flow. It was determined that the author constructed the setting in her novels in relation to real life. The setting, which was arranged in accordance with the atmosphere of the historical and social events included in the novels, was considered as environmental and perceptual spaces. The novels were designed quite richly in terms of narrator and point of view. In addition to the divine positioned point of view, it was seen that the subject narrator was also dominant in the novels with the inclusion of memories and diaries, and thus multiple points of view were used together. The author used a plain and understandable language in her novels. The author, who wanted to be easily understood by the reader and to give some information to the reader, achieved this aim with a clear and sincere style. Narrative techniques such as letter-diary, narrative within the narrative, montage and explanation were used functionally in the novels. Having a high sensitivity to social and historical events, Sema Soykan has included individual themes such as love, hope, courage, regret, anger as well as social themes such as education, women, exile, and customs. Therefore, in this study, it has been tried to reveal the formation of the fictional structure in the author's novels and the determinations regarding the processing of themes in this structure.