Isparta ilinde yetiştirilen buğdaylardaki tohum kaynaklı fungusların belirlenmesi
Determination of the seed borne fungi on wheat grown in Isparta province
Yazar: ELİF ACAR
Danışman: PROF. DR. GÜRSEL KARACA
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada Isparta'da yetiştirilen buğday tohum örneklerinde bulunan tohum kökenli fungusların belirlenmesiamaçlanmıştır. Bu amaçla Isparta'nın buğday yetiştiriciliği yapılan tüm ilçelerinden ekiliş alanlarına göre 8 farklı çeşide ait toplam 30 tohum örneği temin edilmiştir. Tohum örneklerinde bulunan funguslar I.S.T.A. prosedürleri çerçevesinde nemli hücre yöntemi, agar yöntemi, derin dondurma yöntemi, tohum yıkama yöntemi ve embriyo ekstaksiyon yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. 

Araştırma sonucunda, ele alınan tohum örneklerinde toplam 15 farklı cinse ait 22 tür belirlenmiştir. İncelenen buğday tohum örneklerinde Nemli hücre, Agar ve Derin dondurma yöntemleri sonucu en sık olarak görülen fungus cinsleri; Alternaria, Cladosporium, Aspergillus ve Nigrospora olarak belirlenmiştir. Ayrıca Botrysporium spp., Curvularia spp., Drechslera spp., Epicoccum nigrum, Fusarium spp., Penicillum spp., Rhizopus stolonifer, Stemphylium herbarum, Sordaria fimicola,Ulocladium atrumve Verticillum sp. fungusları da izole edilmiştir. Derin dondurma yöntemiyle incelenen tohumlarda Yalvaç ilçesinden alınan Gerek-79 çeşidine ait tohum örneğinden daha önce Türkiye'den bildirilmemiş olan Curvularia prasadii fungus türü izole edilmiştir.

Tohum yıkama yöntemiyle incelenen 30 adet tohum örneğinde sürmehastalığına neden olan Tilletia caries ustilosporlarının varlığına %43 oranında rastlanılmıştır. Embriyo ekstraksiyon yöntemiyle incelenen buğday tohumu embriyolarında rastık hastalığı etmenine rastlanılmamıştır.

Abstract:
The aim of this study was, to determine the seed borne fungi on wheat seed samples grown in Isparta province. For this purpose, a total of 30 seed samples of 8 different varieties were obtained from all districts of Isparta where wheat cultivation has been performed. Fungi on the seed samples were determined according to I.S.T.A. procedures by using blotter, agar, deep freezing blotter, seed washing and embryo extraction methods. 

As a result of the study, 22 species belonging to 15 different genera were determined from the seed samples. The most common fungus species as a result of blotter, agar and deep freezing blotter methods were; Alternaria, Cladosporium, Aspergillus and Nigrospora. Botrysporium sp., Curvularia spp., Drechslera spp., Epicoccumnigrum, Fusarium spp., Penicillum sp., Rhizopus stolonifer, Stemphylium herbarum, Sordaria fimicola, Ulocladium atrum and Verticillium sp. fungi were also isolated. From a seed sapmles belonging to Gerek-79 cultivar taken from Yalvaç district, Curvularia prasadi was isolated by deep freezing method, it way a first report for Turkey.

Tilletia spp. ustilospores were determined on 43% of the 30 seed samples, which were examined by seed washing method. Wheat smut agent was not found in the embriyos of any of the seed samples examined by embryo extraction method.