Tek parti dönemi tarih anlayışı ve öğretimi
History understanding and teaching of single party period
Yazar: FAİK YILMAZCAN
Danışman: PROF. DR. RIFAT ÖNSOY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Tarih öğretimi = History teaching ; Tek Parti Dönemi = Single Party Period

Özet:
Atatürk, modern Türk devletini kurduktan sonra peş peşe büyük inkılapları gerçek leştirirken, eğitim alanındaki reformlara özel bir önem verdi. Özellikle 1928 yılından sonra, kendini tarih çalışmalarına eğildi. Böylece reformların yeni cumhuriyet nesil leri tarafından kısa sürede benimsenmesi ümit ediliyordu. 1928 yılından itibaren yürütülen çalışmaların sonuçlan 1931 yılından itibaren okul larda öğretilmeye başlandı. Tarih çalışmaları sonucunda dünyaya medeniyet, Türkle rin eski vatanı olan Orta Asya'dan Türkler vasıtasıyla taşındığı iddia edildi. Yakın doğu medeniyetine önemli katkı sağlayan Sümerler, aslında Orta Asya'dan göç ede rek gelmişlerdi. Tek parti döneminde Türk Tarihi inceleme kurulu (Türk Tarihini Tetkik Heyeti) kurulması kararlaştırılmış 4/6/1930'da çalışmalarına başlamıştır. 15/4/1931'de ise Türk tarihi inceleme derneği kurulmuştur. Aslında Atatürk bir millet bilinci oluşturmak itiyordu. Bunun yanında kökeni Avrupa olan ve Türkleri ikinci sınıf ve ilkel insan topluluğu sayan görüşleri, yine Avrupalıla rın tarihten referans alarak Anadolu topraklarında hak iddia eden fikirlere cevap ve rilmek isteniyordu. Bunun içinde en ciddi araç tarih idi ve en kısa zamanda bu yeni görüşler Türk çocuklarına aktarılmalıydı. İnönü döneminden itibaren bu iddialardan uzaklaşılmaya başlandı. Çünkü bu tartış ma götürür fikirler hedefine ulaşmıştı. Avrupalıların, tarih içindeki bu gelişmelerin temelinde hümanizm vardı. Aynı aşamalardan Türkler de geçmeliydi. Artık eğitimde ve tarih öğretiminde asıl olan hümanizmdi. Çünkü Latin ve Yunan kaynaklarına Av rupalılar gibi ulaşılmalıydı. Buna uygun olarak da liselerde Latince öğretilmeye baş landı. Tarih kitaplarında Yunan tarihine daha çok ağırlık verildi.Atatürk'ün ölümünden sonra siyasi gücü elinde tutan siyasal partiler ve kimliklerde sıkça tarih anlayışını kendi ideolojileri doğrulusunda değiştirmeye ve bunu mümkün olduğunca eğitim ve öğretime yansıtmaya çalıştığı görülmüştür.

Abstract:
Atatürk, while putting the big revolutions into action after establishing the modern Turkey, gave a special emphasise to the reformations in the field of Education. After 1928 he was especially considered with the history studies, thus in a short time, the reforms could be assimilated by the new generations of the Turkish Republic. The results of the efforts that had begun in 1928, started to be thought at schools from 1931. As a results of the history studies, the civilisation, was carried to the world-wide by Turks from their old motherland, "Central Asia". The Hittites, the Sumerians and the Frigs that had big roles in the world civilisation, originally mi grated from Central Asia. During the Single Party period, the "Turkish History Examination Council" had been formed in 1930. In 1931, The Association of Turkish History Examination had also been founded. In fact, Atatürk aimed to create a national consciousness. The thoughts originated from Europe, which were considered in Turks as a lower class and primitive society, and claimed rights in Anatolia by referring History were to be answered. Among the all, the most serious tool was history and these new ideas should reach to Turkish children as soon as possible. To move away from these claims started in inönü period because these critical ideas reached their goal. Humanity was the base of the European civilisation in history. Turks should have gone through these steps, too. Humanity was the base to Educa tion and History teaching because the Latin and Greek sources should be examinedas Europeans did. According to this principle, the Latin alphabet started to be thought at high schools. The Greek history was given more place in the history books. After Atatürk's death, it was seen that the political parties and personalities which had political power started to change the concept of history according to their own ideology and then reflected this application in the education system and teaching methods in a great extent.