İstanbul'da yaşayan bireylerin ruh sağlığı okuryazarlığı ve mental iyi oluş durumlarının belirlenmesi: Esenyurt ve Adalar ilçelerinin karşılaştırmalı analizi
Determination of mental health literacy and mental well-being status of individuals living in Istanbul: Comparative analysis of Esenyurt and Adalar districts
Yazar: PINAR ÜNKÜR
Danışman: DOÇ. DR. MUZAFFER AKDOĞAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; İstanbul ilinin en yüksek nüfuslu Esenyurt ve en düşük nüfuslu Adalar ilçesinde yaşayan bireylerin ruh sağlığı okuryazarlığı ve mental iyi oluş durumlarının belirlenmesi, elde edilen veriler üzerinden karşılaştırmalı analiz yapılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma kesitsel tipte yürütülmüştür ve çalışmaya 448 kişi katılım sağlamıştır. Çalışmada ölçme aracı olarak; araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formu, Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği ve Mental İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan veriler; SPSS programında KMO-Barlett's örneklem yeterlilik düzeyi testi, frekans analizi, güvenilirlik analizi, korelasyon analizi, bağımsız örneklem T testi ve tek yönlü ANOVA testi kullanılarak analiz edilmiştir. 
Bulgular: Araştırmada nüfusun ruh sağlığı okuryazarlığı üzerinde anlamlı bir etki oluşturmadığı ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte Adalar ilçesinde yaşayan bireylerin mental iyi oluş durumları, Esenyurtta yaşayanlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Çalışmaya katılan kadın katılımcıların, ruhsal sağlık sorunlarına karşı ilaç tedavisi görenlerin, eğitim amaçlı faaliyetlerle ruhsal bilgilere ulaşanların, öğretmenlerin, sağlık çalışanlarının, lisansüstü eğitim seviyesine sahip olanların ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyi anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Evli katılımcıların, kişinin kendisinde ve ailesinde herhangi bir ruhsal hastalığı olmayanların, akademik kaynaklardan ruhsal bilgi edinenlerin ve asgari ücret üzerinde gelir seviyesine sahip olanların mental iyi oluş durumları anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. 
Sonuç: Araştırmada mental iyi oluş ve ruh sağlığı okuryazarlığı arasında pozitif yönlü ilişki görülmüştür. Katılımcıların gelir durumu ile mental iyi oluşları, yaş ve eğitim durumları arasında olumlu düzeyde ilişki saptanmıştır. İstanbul'da yaşayan bireylerin ruh sağlığı okuryazarlığı ve mental iyi oluş durumlarının sosyodemografik değişkenlerden anlamlı düzeyde etkilendiği görülmüştür.

Abstract:
Aim: In this study; it is aimed to determine the mental health literacy and mental well-being of individuals living in Esenyurt, which is the most populated district of Istanbul, and Adalar, which is the lowest populated district, and to make a comparative analysis on the obtained data.
Materials and Methods: This research was conducted in cross-sectional type and 448 people participated in the study. As a measurement tool in the study; Sociodemographic data form prepared by the researcher, Mental Health Literacy Scale and Mental Well-Being Scale were used. Data collected; it was analyzed by using KMO-Barlett's sample adequacy level test, frequency analysis, reliability analysis, correlation analysis, independent sample T test and one-way ANOVA test in SPSS program.
Results: The study revealed that there was no significant effect on the mental health literacy of the population. In addition, mental well-being of individuals living in Adalar district was found to be significantly higher than those living in Esenyurt. The mental health literacy level of female participants participating in the study, those receiving medication for mental health problems, accessing mental information through educational activities, teachers, health workers, and those with postgraduate education was found to be significantly higher. Mental well-being of the married participants, those who do not have any mental illness in themselves and in their families, those who obtained mental information from academic sources and those with an income level above the minimum wage were found to be significantly higher.
Conclusion: In the study, a positive relationship was observed between mental well-being and mental health literacy. A positive correlation was found between the income status of the participants and their mental well-being, age and educational status. It was observed that the mental health literacy and mental well-being of individuals living in Istanbul were significantly affected by sociodemographic variables.