Preeklampsinin takip eden gebeliklerde görülme sıklığı ve etkileri
The ocurrence rate and effects of preeclampsia on subsequent pregnancies
Yazar: ULAŞ ÇOBAN
Danışman: DOÇ. DR. HALİL ASLAN
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Anne ölümleri = Maternal mortality ; Gebelik = Pregnancy ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Preeklampsi = Pre-eclampsia ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Amaç: Hastanemizde preeklampsi tanısı ile doğum yapan hastaların takip eden gebeliklerinde preeklampsi görülme sıklığı ve takip eden gebelik sonuçlarının değerlendirilmesi.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2010- Şubat 2015 yılları arasında, Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi (Mayıs 2011 öncesi adı ile Bakırköy Kadın Doğum ve Çocuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi ) Kadın Doğum Kliniği'nde preeklampsi tanısı ile doğum yapan ve tekrar gebelikleri olan ve yine hastanemizde sonuçlandıran, kayıtlarına eksiksiz ulaşılabilen 126 preeklamptik gebe dahil edilmiş ve retrospektif olarak her hastanın en az iki gebeliği incelenmiştir. Çalışmaya dahil edilen gebelerin mevcut olan en az iki gebeliğinde, önceki obstetrik öyküleri (abort, küretaj, ölü doğum hikayesi, geçirilmiş preeklampsi hikayesi) sözel olarak ifade ettikleri şekilde incelendi. Aynı zamanda preeklampsi saptanan gebeliğin parite sırası, gebelikteki yaşı,  her iki gebelikte gebeliğin sonucu, paritesi, maternal yoğun bakım ihtiyacı, kan basıncı ölçümleri, idrarda protein ölçümleri, hemogram ve biyokimya sonuçları, preklampsinin derecesi, eklampsi ve HELLP sendromu varlığı, doğum şekli, gestasyonel haftası, preterm doğum varlığı, fetüsün ağırlığı, APGAR skorları ve bebek cinsiyetleri incelendi. Takip eden gebeliği abort veya istemli kürtaj ile sonuçlananlar ayrıca belirtilip preeklampsi olmayan kategoriye alındı.  Çalışma verilerinin istatistiksel değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metodlar (Ortalama, standart sapma, Minimum, Maksimum ve frekans) kullanıldı. Gebelik komplikasyonları ve bazı verilerin dağılımları yüzde oranlar olarak belirtildi. Verilerin hesaplanmasında Microsoft Excel programı kullanıldı. Hastanemizdeki veriler literatürdekilerle karşılaştırıldı.
Bulgular: Retrospektif planlanan bu çalışmada incelenen hastaların preeklampsi saptanan gebeliklerinde yaş aralığı 17 ile 40 arasında değişmekte olup ortalama 27 yaş olarak bulundu. Preeklampsi görülme oranı %2,1, çalışmaya dahil edilen preeklamptik gebelerde, preeklampsinin nulliparlarda görülme oranı %65,8, multiparlarda görülme oranı ise %34,1 olarak tespit edildi. Preeklampsi tekrarlama oranı, takip eden ilk gebelikte; ilk gebeliğinde preeklampsi saptananlarda %59,7, multipalarda ise %62,1 olarak ve toplam görülme riski ise %54,7 olarak bulundu. Takip eden 2.gebelikte oran %62,5 bulundu. 
Çalışmaya dahil edilen 126 preeklamptik hastanın ortalama sistolik kan basıncı 165mmHg, ortalama diastolik kan basıncı ise 106mmHg bulunmuştur.
Takip eden ilk gebelikte abort oranı %7,9 olarak saptandı, %1,6 oranında da istemli küretaj uygulandığı tespit edildi. Preeklamptik hastalarda ölü doğum oranı %6,3 olarak, takip eden ilk gebelikteyse bu oran %7,1 olarak tespit edildi. Preeklamptik hastalarda neonatal mortalite %2,4 olarak tespit edildi. Gestasyonel haftaları 20 ile 41 hafta arasında olup ortalama 33 hafta olarak tespit edildi. Takip eden ilk gebelikte gestasyon haftası ortalaması 35 hafta olarak tespit edildi. Bununla alakalı olarak preterm doğum oranı preeklamptik gebelikte %77,8 ve bu oranın %48,4'ü erken preterm doğum, %29,4'ü geç preterm doğum olarak saptandı. Takip eden ilk gebelikte, preterm doğum oranı %47,4 ve bu oranın %30,7'si erken preterm doğum, %16,7'si geç preterm doğum olarak saptandı. 
Preeklampsi saptanan gebelikte normal spontan doğum oranı %30,2, sezeryan ile doğum oranı ise %69,8 olarak bulundu. Preeklampsi saptanan gebelikte doğumda 1. dakika APGAR skoru ortalalaması 6; 5. dakika APGAR skoru ortalaması 8 olarak bulundu. Preeklampsi saptanan gebelikte kız bebek cinsiyeti %52,4, erkek bebek cinsiyeti %47,6 olarak, takip eden ilk gebelikte ise sırasıyla %47,4 ve %52,6 olarak belirlendi. 
Çalışmaya dahil edilen preeklamptik hastalarda, ağır kriterlere sahip olmayan preeklampsi oranı %16,7, ağır preeklampsi oranı %83,3 olarak tespit edildi. Takip eden ilk gebelikte, preeklampsi saptanan hastalar arasında, ağır kriterlere sahip olmayan preeklampsi oranı %44,2, ağır preeklampsi oranı %55,7 olarak tespit edildi. Preeklampsi saptanan gebelikte HELLP sendromu oranı %10,3, takip eden ilk gebelikte ise preeklamptikler arasında bu oran %4,2 bulundu. Preeklampsi saptanan gebelikte eklampsi oranı %2,4, takip eden ilk gebelikte, preeklamptikler arasında bu oran %4,2 bulundu. 
Preeklampsi saptanan gebelikte hemoglobin ortalaması 11g/dL, hematokrit ortalaması %33,4, trombosit sayısı ortalaması 173,0 10e3/uL, kan üre ortalaması 25mg/dL, kreatinin ortalaması 0,6mg/dL, AST ortalaması 52U/L, ALT ortalaması 37U/L, LDH ortalaması 569U/L olarak tespit edildi.
Sonuçlar: Preeklamptik gebelerde, tekrar preeklampsi gelişme riski daha önce preeklampsi geçirmeyenlere göre anlamlı derecede yüksek bulunmuş, parite sayısı arttıkça tekrarlama riskinin de arttığı görülmüştür. Preeklampsinin nullipar gebelerde multiparlara göre daha sık geliştiği izlenmiştir. Preeklampsinin maternal ve fetal mortaliteyi ve morbiditeyi artıracak şekilde gebeliği etkilediği, preterm doğum ve IUGG oranını arttırdığı, eklampsi, HELLP sendromu gelişimine neden olup, maternal yoğun bakım ihtiyacına kadar gidebilen multi organ hasarına neden olabildiği izlenmiştir.

Abstract: