Behçet ve multipl skleroz hastalıklarında huzursuz bacaklar sendromu: sıklık, ilişkili olduğu durumlar, klinik özellikler
Restless legs syndrome in patients with behcet's disease and multiple sclerosis: prevalence, associated conditions, clinical features
Yazar: AYŞENUR ÖNALAN
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA MATUR
İstanbul Bilim Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Behçet sendromu = Behcet syndrome ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Huzursuz bacak sendromu = Restless legs syndrome ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis

Özet:
Huzursuz bacaklar sendromu (HBS); bacaklarda dayanılmaz hareket ettirme dürtüsü ile karakterize, akşam ve gece saatlerinde istirahat etmekle kötüleşen sensörimotor bir hastalıktır. Hastalığın tanısını koyacak herhangi bir tetkik olmayıp klinisyenin değerlendirmesi ve geliştirilen tanı ölçütlerine göre konulmaktadır. Bu çalışmada Behçet Hastalığı (BH), Nöro-Behçet sendromu ve Multipl Sklerozda (MS) HBS sıklığı ve özellikleri araştırılmıştır.
Poliklinikten takipli 96 BH (yaş ortalaması 39,9±11,8; 51'i erkek), 97 MS (yaş ortalaması 34,97±4,1; 24'ü erkek) hastası ardışık olarak onamları alındıktan sonra çalışmaya alındı. Bu iki gruba benzer yaş ve cins dağılımı gösteren, bilinen periferik ve santral sinir sistemi hastalığı olmayan 100 kişiyle (yaş ortalaması 36,18±11,10; 46'sı erkek) kontrol grubu oluşturuldu. Demografik bilgiler, öz ve soygeçmiş özellikleri sorgunlandı, nörolojik muayeneleri yapıldı, HBS tanı kriterleri sorgulandı. HBS'si olanlarda HBS'nin özellikleri ve şiddeti değerlendirildi. BH ve MS hastaların klinik ve görüntüleme bulguları dosyalarından derlendi. HBS, en sık MS grubunda (%22,8) ve Nöro-Behçet (%22) gruplarında olup kontrol grubuyla (%10) kıyaslandığında anlamlı fark bulundu (sırayla p değerleri 0,004 ve 0,029). Nöro-Behçet'i olmayan BH'larda ise HBS oranı (%10,9) kontrol grubundakine yakındı. Özürlülüğü daha az olan MS hasta grubunda HBS daha sıktı. Demir eksikliği anemisi MS grubunda en sık (p=0,008) olmakla birlikte bu grupta HBS ile korelasyonu yoktu. Behçet hastalarında ise HBS ile demir eksikliği anemisi arasındaki korelasyon anlamlı düzeydeydi (p=0,004). HBS semptomları MS grubunda en ağırdı. MS grubunda uyku bozukluğu daha fazla ve bu hastaların uykuya dalma süreleri daha uzundu. Stres tüm gruplarda HBS'yi arttıran faktör olmakla birlikte MS grubunda en fazlaydı (p=0,011). Hem MS hem de Nöro-Behçet grubunda MR lezyonlarının dağılımı ile HBS arasında anlamlı korelasyon saptanmamıştır. 
Her tür nöropati, miyelinopati ve Parkinson Hastalağı başta olmak üzere HBS'nin periferik ve santral sinir sistemini etkileyen hastalıklara eşlik edebileceği bilinmektedir. Bu çalışmada MS ve Nöro-Behçet Sendromunun da HBS için hem bir risk faktörü oluşturduğu hem de semptomların daha ağır seyretmesine neden olduğu gösterilmiştir.

Abstract:
The restless legs syndrome is a sensorimotor disorder characterized by irresistible urge to move one's legs, which further deteriorates at night and the evening hours during rest. There is no testing method to diagnose this condition, and the diagnosis is based on assessment of the clinician and use of diagnostic criteria. The present study investigated the prevalence and characteristics of RLS in patients with Behcet's Disease (BD), Neuro-Behcet's Disease, and Multiple Sclerosis (MS).
A total of 96 consecutive patients with BD (mean age 39.9±11.8; 51 males) and 97 patients with MS (mean age 34.97±4.1; 24 males) followed in the outpatient clinic were included in the study after an informed consent was obtained from the patients. Age- and gender-matched 100 subjects without a known peripheral or central nervous system disorder were included in the control group (the mean age was 36.18±11.10; 46 males). Demographic features, past medical history of family history were questioned, and all patients underwent neurological examination. The patients were evaluated for the presence of diagnostic criteria for RLS. The characteristics and the severity of RLS were evaluated in patients with RLS. The clinical and radiological findings of patients with BD and MS were retrieved from the medical charts. RLS was most prevalent in MS (22.8%) and Neuro-Behcet (22%) groups compared to the control group (10%) (p = 0.004 and 0.029, respectively). The prevalence of RLS in patients with BD without Neuro-Behcet's disease was close to the prevalence in the control group (10.9%). The prevalence of RLS was higher in patients with MS, which is associated with less disability. Although iron deficiency anemia was the most prevalent in the MS group (p=0.008), there was no correlation with RLS in this group. In patients with Behcet's disease, there was a significant correlation between iron deficiency anemia and RLS (p=0.004). The most severe RLS symptoms were observed in the MS group. The rate of sleep disorders was higher and the sleep onset latency was longer in the MS group. Although stress appeared to be a factor worsening RLS in all groups, the prevalence was higher in the MS group (p=0.011). There was no correlation between the distribution of MR lesions and RLS in both MS and Neuro-Behcet groups. 
It is well established that RLS can accompany disorders affecting peripheral and central nervous system such as all types of neuropathy, myelinopathy, and Parkinson's disease. The present study showed that MS and Neuro-Behcet's disease are a risk factors for RLS, and these conditions are associated with more severe symptoms.