İstatistiksel tahmin yöntemleri kullanılarak kanser hastalarının sağlık harcamalarının değerlendirilmesi
Statistical methods of using the evulation of health spending forecast of cancer patients
Yazar: SEVAL BÜLBÜL GÖKÇEK
Danışman: DOÇ. DR. ESMA UZUNHİSARCIKLI ; PROF. DR. HATİCE ERKEKOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomedikal Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering

Özet:
Kanser; toplumları biyolojik, psikolojik, sosyal ve ekonomik anlamda etkileyen, toplumlarda hem maddi hem de manevi kayıplara neden olan bir hastalıktır. Kanserin dünya genelinde hızla yayılması kanser hastalığına karşı önlemler alınmasını gerekli kılmıştır.
Kanserin kontrol altına alınması hususunda önceliklerin belirlenmesi için insidans (Hastalığın görülme sıklığı) ve mortalitelerinin (Hastalığa bağlı ölüm oranı) tahmin edilmesi gerekmektedir. Ancak Türkiye'de kanser harcamaları, kanser insidans ve mortalitelerine yönelik kapsamlı bir veri havuzu bulunmamaktadır.
Bu çalışmada; Türkiye ile seçilmiş OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) ülkelerinin kanser hastalığının maliyetinin değerlendirilmesi, kanser insidans ve mortalitelerine etki eden faktörlerin tespiti ve tahmini amacıyla karşılaştırmalı çoklu doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Ülkelerin tıbbi ekipman ve sayıları ile gelişmişlik düzeyleri arasındaki ilişki istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın diğer bir bölümde ise kanser hastalığına yeni bir umut olduğu düşünülen proton terapi merkezlerinin tanıtımı yapılmış ve Türkiye'de kurulması durumunda ülkemize sağlayacağı kazanımlar hakkında bilgi verilmiştir.
Bu çalışma ile dünya ve Türkiye'de, hem maddi hem de manevi kayıplara neden olan kanser hastalığına dikkat çekilerek, bu hastalık hakkında kapsamlı ve güvenilir bir veri tabanı oluşturulduğunda, hastalığın maliyetinin tahmin edilebileceği ve maliyeti azaltıcı faktörlerin belirlenebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Cancer is a disease that affects societies biologically, psychologically, socially and economically and it causes tangible and intangible loss. Cancer's rapid spread across the world and the insufficiency of preventive policies obliged measures to be taken against cancer in the world and Turkey.
For priorities to be detected in respect of controlling the cancer, incidence and mortality have to be calculated. But the cancer expenditures in Turkey fail to find a comprehensive database regarding incidence and mortality.
In this work, analyses of OECD countries' that are chosen with Turkey comparative statistics were made. In a section of this work, multiple dimension regression analysis were made in order to detect and calculate the factors that affect cancer incidence and mortalities as well as assessing the financial burden of cancer disease. In another section of this work the relation between the countries' medical equipment, their numbers and the countries' development level was evaluated. In a segment of this work, an introduction of proton therapy centers which is thought to be a new hope for curing cancer was made and information was given regarding the tangible, intangible gain in case of an establishment.
With this work, attention was drawn to cancer which causes moral and material loss. It was concluded that when comprehensive work was done regarding cancer and a reliable database was made, the burden of the disease can be anticipated and the factors that reduce this burden can be determined.