Psikolojik yardım alma tutumu ile stresle başa çıkma yöntemleri, denetim odağı ve benlik saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between psychological help-seeking attitudes, methods ofcoping with stress, locus of control and self-esteem
Yazar: HURİYE ÖZGE DİNÇBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN DUMAN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı; bireylerin psikolojik yardım arama tutumlarının stresle başa çıkma biçimleri, denetim odağı ve benlik saygısı ile ilişkisini incelemektir. Araştırmanın örneklemini ratsgele olmayan kolaylı örnekleme tekniği ile seçilmiş 18- 65 yaş arası 385 yetişkin birey oluşturmaktadır. Araştırmada, veri toplama araçları olarak "Demografik Bilgi Formu", "Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği- Kısa Formu", "Stresle Başa Çıkma Yöntemleri Ölçeği", ve "Kontrol Odağı Ölçeği" ve "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği" kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkinin yönünü ve derecesini bulgulayabilmek için Pearson Korelasyon Analizi, bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki etkisini ve yönünü tespit edebilmek için Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi ve sosyodemografik değişkenler arasındaki farklılıkları incelemek için 2 gruplu değişkenlerde bağımsız örneklem t-test, 3 ve daha fazla gruplu değişkenlerde tek yönlü ANOVA analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; stresle başa çıkma yöntemleri, denetim odağı ve benlik saygısı arasında anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Bununla birlikte değişkenlerin demografik özelliklere göre farklılıklar gösterdiği ortaya çıkmıştır. Aynı zamanda psikolojik yardım almaya ilişkin tutumunun denetim odağı ve benlik saygısı tarafından yordandığı, profesyonel destek arama boyutu dışında stresle başa çıkma yöntemleri tarafından yordanmadığı saptanmıştır. Araştırma bulguları ilgili literatür ışığında değerlendirilerek tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum, Stresle Başa Çıkma Yöntemleri, Denetim Odağı, Benlik Saygısı

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between individuals' psychological help-seeking attitudes and their coping styles with stress, locus of control and self-esteem. The sample of the study consists of 385 adult individuals between the ages of 18-65 selected by non-random convenience sampling technique. In the study, "Demographic Information Form", The Attitudes Towards Seeking Psychological Help Scale of Short Form", "Coping Response Inventory", "Locus of Control Scale" and "Rosenberg Self-Esteem Scale" were used as data collection tools. Pearson Correlation Analysis was used to determine the direction and strength of the relationship between variables, Multiple Linear Regression Analysis was used to determine the effect and direction of independent variables on dependent variables, independent sample t-test was used for variables with 2 groups and one- way ANOVA analysis was used for variables with 3 or more groups to examine the differences between sociodemographic variables. According to the results of the research; it was seen that there were significant relationships between stress coping methods, locus of control and self-esteem. However, it was revealed that the variables showed differences according to demographic characteristics. At the same time, it was found that the attitude towards seeking psychological help was predicted by locus of control and self-esteem, but not by stress coping methods except for the dimension of seeking professional support. The research findings were evaluated and discussed in the light of the relevant literature.