Moda tasarımı öğrencilerinin tasarım biliş türlerinin belirlenmesi
Determination of the design cognition types of the fashion design students
Yazar: SEMA ÇAĞLAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA VAROL
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstriyel Sanatlar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: Biliş = Cognition ; Moda tasarımı = Fashion design ; Tasarım süreci = Design process ; Yaratıcılık = Creativity

Özet:
Bilim insanları yıllardır merak edilen yaratıcılık ve düşüncenin kaynağını tasarım araştırmalarıyla keşfetmeye çalışmaktadır. Araştırmalar, tasarımın zihinsel düşünce süreçleri ile gerçekleştiğini göstermektedir. Bu süreçlere ayrılan zaman ve öncelik sıralaması tasarım biliş türlerini ortaya çıkarmaktadır. Tasarımcının tasarım biliş türünü ölçek uygulamasıyla belirlemek mümkündür Halen yurtdışı kaynaklı akademisyenler tarafından yürütülen tasarım biliş türü analizlerinin yurtiçinde de yapılmasına öncülük edecek ve moda tasarımı alanının bu açıdan ele alınmasında bir adım olabilecek bu çalışmanın, Türkiye'de tasarım araştırmaları açısından büyük bir öneme sahip olduğu düşünülmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, moda tasarımı öğrencilerinin tasarım süreçlerini şekillendiren tasarım biliş türlerinin, örneklemde yer alan üniversitelere ve öğrenim düzeyine göre incelenmesidir. Araştırmada, betimsel tarama yöntemi ile nicel veri toplama aracından yararlanılmıştır. İlgili literatür taranmış ve öğrencilerin tasarım sürecinde neye odaklanarak tasarımlarını oluşturduklarının belirlenmesi amacıyla, 5'li likert tipinde 20 maddelik bir anket uygulaması yapılmıştır. Örneklemdeki öğrencilerin, üniversitelere ve öğrenim düzeylerine göre tasarım biliş türü tercihlerine yönelik bulgular değerlendirilmiş ve tasarım süreçlerinde genel olarak sorun odaklı tasarım biliş türüne odaklandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Örneklemin öğrenim düzeylerine göre tasarım biliş türü tercihleri de sorun odaklı tasarım biliş türüne yöneliktir. Üniversitelere ve üniversitelerin öğrenim düzeylerine göre ise farklı tasarım biliş türü tercihlerinin olduğu görülmektedir.

Abstract:
Scientists have been trying to discover the source of the creativity and thought with the help of design research. Research shows that design is realized through mental thought processes. The time and prioritization of these processes reveals the design cognition types. It is possible to determine the Designer's design computing type of scale application.  This study leading to applying the design cognition analysis still carried out by foreign-sourced academics and may be a step in the fashion design field be addressed from this perspective is thought to have a great importance in terms of design research in Turkey. The main purpose of this research is to examine the design cognitions that shape the design processes of fashion design students according to the sample universities and education level. In the research, quantitative data collection tool was used with descriptive scanning method. The related literature was reviewed and a 20-item Likert-type questionnaire was applied to determine what the focal point of students' designs in the design process. The findings of the students in the sample were evaluated for design cognition preferences according to universities and education levels and it was concluded that they focused on the problem-driven design cognition in the design processes in general. Design cognition preferences according to the educational level of the sample are also directed to the problem-driven design cognition. It is seen that there are different design cognition preferences according to universities and university education levels.