Sınıf öğretmenlerinin uzunluk ölçme ve çevre uzunluğu konuları hakkındaki öğretimsel matematik bilgilerinin dörtlü bilgi modeli'ne göre incelenmesi
Investigation of primary school teachers' mathematical knowledge in teaching for length measurement and perimeter topics with the knowledge quartet model
Yazar: SÜMEYRA DOĞAN COŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. MİNE IŞIKSAL BOSTAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dörtlü bilgi modeli = Knowledge quartet ; Dörtlü bilgi modeli = Knowledge quartet ; Matematik = Mathematics ; Matematik okuryazarlığı = Mathematical literacy ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Öğretimsel gelişim = Instructional development ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin uzunluk ölçme ve çevre uzunluğu konuları hakkındaki öğretimsel matematik bilgilerini Dörtlü Bilgi Modeli'ne göre incelemektir. Bu çalışmada nitel araştırma desenlerinden birisi olan durum çalışması (case study) kullanılmıştır. Bütüncül çoklu durum deseninde gerçekleştirilen bu çalışma, uygun örnekleme yöntemi ile seçilen ve Ankara ili Keçiören ilçesinde görev yapan iki sınıf öğretmeni ile yürütülmüştür. Çalışmanın verileri sınıf öğretmenlerinin derslerinde yapılan gözlemler, sonrasında gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler, bu gözlem ve görüşmelerin video kamera kayıtları ve gözlem notları ile toplanmıştır. Toplanan veriler Dörtlü Bilgi Modeli bileşenleri olan Temel Bilgi, Dönüşüm Bilgisi, İlişki Kurma Bilgisi ve Beklenmeyen Olaylar Bilgisi altında yer alan kodlara göre analiz edilmiştir. Çalışma bulgularının daha ayrıntılı incelenebilmesi için sınıf öğretmenlerinin uzunluk ölçme ve çevre uzunluğu konularının öğretimi iki ders saati şeklinde bölümlere ayrılarak sunulmuştur. Öğretmenlerin öğretimsel matematik bilgilerini örneklendirmek için doğrudan alıntılar ya da ders kesitleri de ayrıca kullanılmıştır. Çalışmanın bulguları, sınıf öğretmenlerinin uzunluk ölçme ve çevre uzunluğu konularının kazanımlarının farkında olmasına rağmen, bu kazanımları işlemlere odaklanan bir öğretim ile öğrencilere kazandırmaya çalıştıklarını göstermektedir. Ayrıca, öğretmenlerin öğrencilerinin yapabilecekleri hataların farkında olduğu; fakat hataların düzeltilmesi noktasında yetersiz kaldıkları bulunmuştur. Sınıf öğretmenleri öğrencilerinin seviyesini dikkate alarak örnek seçmeye çalışmakta ve özellikle gösterimlerine dikkat etmeye çalışmaktadır. Buna rağmen, öğretmenlerin örneklerin çözümlerinde farklı gösterimlerden yararlanarak modelleme yapmaları sınırlıdır. Sınıf öğretmenleri konuların öğrenciler için kavramsal olarak uygun olmasına dikkat etmiş olmakla birlikte, konular ve işlemler arasında yeterince ilişki kuramamıştır. Sınıf öğretmenleri öğrencilerinin fikirlerine yanıt vermeye çalışmış olmakla birlikte, bu cevapların yetersiz olduğu görülmüştür. Ayrıca sınıf öğretmenlerinin bazı durumlarda planladıkları derslerinde değişiklik yaptıkları ve bu olayları fırsata dönüştürdükleri görülmüştür.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate primary school teachers' mathematical knowledge in teaching on length measurement and perimeter topics with the Knowledge Quartet Model. Case study, one of the qualitative research designs, was used in this study. Multiple holistic case study design was carried out with conveniently selected two primary school teachers working in the Keçiören district, Ankara. The data of the study was collected via observations, semi-structured interviews, video recordings and the field notes. The data was analyzed according to the dimensions of the Knowledge Quartet Model which were Foundation, Transformation, Connection, and Contingency. To analyze the findings of the study in detail, primary school teachers' length measurement and perimeter instruction was presented in two-hour segments. Direct quotations or lesson sections were also used to exemplify the primary school teachers' mathematical knowledge in teaching. The findings of the study show that although the primary school teachers was aware of the objectives of the length measurement and perimeter topics, they tried to make their students gain these objectives by instruction focusing on procedures. Moreover, it was found that the teachers were aware of their students' errors; however, they were inadequate to overcome these errors. The primary school teachers tried to choose examples according to their students' levels and to be careful about their demonstrations. However, the teachers' modelling by means of different demonstrations during the examples' solutions was limited. Although the primary school teachers were careful about the conceptual appropriateness of the topics for the students, they could not make connection between the topics and the procedures. In addition, the primary teachers tried to respond to their students' ideas; however, it was seen that their answers were limited. It was seen that the primary teachers made some changes in their planned instruction and turned these events into opportunities.