Bitirilmemiş işler ile öfke, suçluluk, utanç ve affetme arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Relationships among unfinished business, anger, guilt, shame and forgiveness
Yazar: CEM MALAKCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER HAVVA VOLTAN ACAR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağışlama = Forgiveness ; Bitirilmemiş işler = Unfinished business ; Gestalt yaklaşımı = Gestalt approach ; Suçluluk = Criminality ; Utanma duygusu = Shame ; Öfke = Anger ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bitirilmemiş işler Gestalt terapinin temel kavramlarından biridir. Bu araştırmada bitirilmemiş işler, öfke, suçluluk, utanç ve affetme arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Kişilerin bitirilmemiş işlerini ölçen bir ölçme aracına rastlanmadığından, araştırma kapsamında öncelikle Bitirilmemiş İşler Ölçeği (BİÖ) geliştirilmiştir. Araştırmanın tüm çalışma grupları Hacettepe Üniversitesi Beytepe Yerleşkesi'ndeki bölümler arasından rastgele seçilen bölümlerin öğrencilerinden oluşmuştur. Pilot çalışma ile son hali verilen madde havuzunu içeren deneme formu, BİÖ'nün yapı geçerliğini ve BİÖ'den elde edilen puanların güvenirliğini belirlemek üzere, 1035 (611 kadın, 424 erkek) öğrenciye uygulanmıştır. BİÖ'nün yapı geçerliği, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleriyle desteklenmiştir. Güvenirlik analizleri sonucunda, BİÖ'nün tabakalı alfa iç tutarlılık güvenirlik katsayısı 0.95; alt ölçeklere ait Cronbach alfa katsayıları ise 0.68 ile 0.92 aralığında çıkmıştır. Ayrıca, BİÖ'nün farklı gruplara iki, üç ve dört hafta aralıklarla uygulanması sonucunda, test-tekrar test güvenirlik değerleri 0.54 ile 0.78 aralığında hesaplanmıştır. Araştırmanın ikinci bölümü için, BİÖ ile birlikte kısa bir bilgi formu, Çok Boyutlu Öfke Ölçeği'nin 'Öfkeyle İlişkili Düşünceler' alt ölçeği, Sürekli Utanç ve Suçluluk Ölçeği, Heartland Affetme Ölçeği bir set halinde 604 (370 kadın, 234 erkek) öğrenciye uygulanmıştır. Yapısal eşitlik modeli ve yol analizleriyle, bu ölçme araçlarının ölçtüğü değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Modelde yer alan değişkenler arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Katılımcıların öfke, suçluluk, utanç ve affetme puanları bitirilmemiş işler puanları tarafından yordanmıştır. Ayrıca, katılımcıların affetme puanları, suçluluk puanları tarafından yordanmıştır. Araştırma bulguları Gestalt terapi kuramsal temelinde tartışılmış, araştırmanın bulgularına dayalı olarak araştırmacılara ve psikolojik danışmanlara çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Unfinished business is one of the fundamental concepts of Gestalt therapy. In this research, relationships among unfinished business, anger, guilt, shame, and forgiveness were analyzed. Unfinished Business Scale (UBS) was developed beforehand, since there has not been any scale to measure one's unfinished business. All study groups were randomly selected from departments placed in Beytepe Campus of Hacettepe University. After the pilot study, finalized item pool was given to 1035 (611 women, 424 men) students to analyze construct validity of the UBS and reliability of its scores. Scale validity was supported by the explanatory and confirmatory factor analyses. The total scale internal consistency (stratified alpha) of the UBS was calculated as 0.95 and subscale Cronbach alpha coefficients ranged between 0.68-0.92. Test-retest reliability of the UBS total scale and subscale scores was also calculated within 0.54-0.78 interval in two, three- and four-weeks intervals. For the second part, a booklet that includes UBS with brief information form, 'Cognitions about Anger' subscale of Multidimensional Anger Scale, Trait Guilt and Shame Scale, and Heartland Forgiveness Scale was given to 604 (370 women, 234 men) students. Utilizing structural equation modeling and path analyses, relationships among constructs measured by these scales were analyzed. In conclusion, statistically significant correlations were found between model variables. Results also showed that unfinished business scores predicted anger, guilt, shame and forgiveness scores; furthermore, guilt scores predicted forgiveness scores. Results were discussed from theoretical perspective of Gestalt therapy. Based on the results, several recommendations for researchers and psychological counselors were also included.