Kraft selüloz hamurunun biyolojik deklorinasyonu
Biodechlorination of the kraft cellulose pulp
Yazar: ARZU TAŞPINAR
Danışman: PROF. DR. NAZİF KOLANKAYA
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Kraft selüloz hamuru = Kraft cellulose pulp

Özet:
Bu çalışmada SEKA-Dalaman selüloz kağıt fabrikasından temin edilen klorla ağartılmış selüloz hamurunun enzimik deklorinasyonu araştırıldı. Denenen diğer 6 beyaz-çürükçül fungus arasında Trametes (Coriolus) versicolor kültür süpernatanının daha yüksek lakkaz aktivitesine (409.25±0.1 U/g organizma kuru ağırlığı) sahip olduğu gösterildi. Ayrıca ağartılmış selüloz hamurundan en yüksek klor giderimi (922.57±0.2 uM) T. versicolor kültür süpernatanının enzim kaynağı olarak kullanılmasıyla elde edildi. Klor giderimi için optimum koşullar inkübasyon zamanı olarak 15 dakika, sıcaklık 37 °C ve pH 5.0 olarak saptandı. Deney koşullarında optimum deklorinasyon için gerekli selüloz hamuru kuru ağırlığı 50 mg olarak saptandı. Klor iyonu uzaklaştırmasının ortamdaki lakkaz enzim aktivitesi ile doğru orantılı olduğu bulundu. Lakkaz aktivitesine bağlı olarak ortamdaki oksijen tüketimi deklorinasyonun 15. dakikasına kadar artış gösterdi. Ortamdaki klor iyonu konsantrasyonu artan enzim muamelesi sayışma bağlı olarak bir azalma gösterdi. Ağartmanın Eı ekstraksiyon aşamasından alman selüloz hamuru ile yapılan çalışmada 6. kez enzim muamelesinden sonra klor iyonu konsantrasyonu ortamda 402.88±0.1 uM'a düşerken, ağartmanın E2 aşaması ve SO2 muamelesinden alman selüloz hamurlan ile yapılan çalışmalarda sırasıyla 5. ve 4. enzim muamelesinden sonra bu miktar sıfır değerine ulaşmaktaydı. Hijyenik kadınbağı (Orkid), bebek bezi (Prima), kağıt mendil (Selpak), tuvalet kağıdı (Silen) ve sigara kağıdı (Kastamonu-SEKA) enzim muamelesine tabi tutulduğunda, en fazla serbest klor iyonu oluşumu (1959.59±0.2uM) kağıt mendilin substrat olarak kullanıldığı deneyde elde edildi.

Abstract:
In this study, enzymic dechlorination of cellulose pulp bleached with chlorine treatment, provided from SEKA-Dalaman pulp and paper factory, was investigated. The culture supernatant of Trametes (Coriolus) versicolor was shown to have higher laccase activity (409.25±0.1 U/g, dry weight of organism) than that of the other 6 white-rot fungal cultures tested. On the other hand, highest chlorine removal (922. 57±0.2 uM) from bleached pulp was obtained when crude supernatant of T. versicolor culture was used as laccase enzyme source. Optimum conditions for chlorine removal were determined as 15 minutes incubation time, 37 °C temperature and pH 5.0. Amount of dry bleached pulp for optimum dechlorination was 50 mg in experimental conditions. The extent of chlorine ion removal was found to be proportional to laccase enzyme activity. Due to laccase activity, the oxygen consumption in the medium increased up to 15th minute of dechlorination period. The chlorine ion concentration declined as number of enzyme treatment increased. The chlorine ion concentration in incubation medium decreased to 402.88±0.1 uM after 6 times of enzyme treatment for pulp provided from E! extraction stage of bleaching whereas it reached zero value for the pulps provided from E2 stage of bleaching and SO2 treatment, after the 5th and 4th enzyme treatment respectively. When papers of hygenic women pad (Orkid), baby diaper (Prima), tissue (Selpak), toilet paper (Silen) and cigarette paper (Kastamonu-SEKA) were subjected to enzyme treatment, the highest amount of chlorine ion release (1959.95±0.2 uM) was obtained in experiment when the tissue was used as substrate.