A, X, Beta ve ZSM-5 zeolitlerinin sentezi ve yüzey asitliklerinin belirlenmesi
Synthesis and determination of surface acidity of A, X, Beta and ZSM-5 zeolites
Yazar: ÖZGE KANIK
Danışman: DOÇ. DR. CEYDA BİLGİÇ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Kimyasal Teknolojiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering
Dizin: Beta zeoliti = Beta zeolite

Özet:
Zeolitler kurutma, yoğuşma, adsorpsiyon, ayırma gibi kimyasal işlemlerin yer aldığı endüstriyel uygulamalarda, adsorban, iyon değiştirici ve katalizör olarak  kullanılmaktadır. Bu sebeple zeolit yüzeyinin asitlik özelliğinin belirlenmesi metodları ve bu metodların uygulanabilirlik ve güvenilirliği birçok araştırmacı tarafından incelenmiş ve yorumlanmıştır.

Katı yüzeylerin asitlik-bazlıklarını tanımlamak için Bronsted ve Lewis asit-baz tanımları kullanılmaktadır. Katı yüzey asit-baz miktarı, susuz aprotik çözücü ortamında görünen renk (Hammett) indikatörü, kalorimetrik, spektroskopik ve adsorpsiyon-desorpsiyon gibi yöntemler ile belirlenmektedir. Diğer fizikokimyasal yöntemlerden en çok kullanılanları ise; asidik ve bazik özelliklerdeki çözücü moleküllerinin adsorpsiyonunun spektroskopik ölçümlerle (IR) belirlendiği yöntem, X ışını fotoelektron spektroskopisi (XPS), sıcaklık programlı desorpsiyon (TPD) yöntemi ve çözücü gazların adsorpsiyonuna dayanan kalorimetrik yöntem ya da ters gaz kromatografisi (TGK) yöntemi olarak sayılabilir.
	 
	Bu çalışmada; üç ayrı zeolit  (Zeolit X, Zeolit Ave Zeolit β)  türü hidrotermal sentez yöntemi kullanılarak sentezlendi. Sentezlenen zeolitlerin yüzey asitlikleri TGK  yöntemi kullanılarak incelendi. Ayrıca elde edilen zeolitlerin bileşimini, şeklini ve morfolojisini belirlemek için birçok geleneksel teknik kullanılmıştır. Bu teknikler; X-ışını Floresans spektroskopisi (XRF), X- ışını Kırınım Dağılımı (XRD) yöntemi ve Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) yöntemleridir.

Abstract:
Zeolites are used as adsorbent, ion exchanger and catalyst in industrial applications where chemical processes such as drying, condensation, adsorption and separation are involved. Therefore, the methods of determining the acidity properties of zeolite surface and the applicability and reliability of these methods have been examined and interpreted by many researchers. 

Bronsted and Lewis acid-base definitions are used to identify the acidity-bases of solid surfaces. The amount of solid surface acid-base is determined by the color (Hammett) indicator visible in the anhydrous aprotic solvent medium, such as calorimetric, spectroscopic and adsorption-desorption. Other physicochemical methods are the most used; The method in which the adsorption of the solvent molecules with acidic and basic properties is determined by spectroscopic measurements (IR) can be counted as X-ray photoelectron spectroscopy (XPS), the temperature programmed desorption (TPD) method and the calorimetric method based on the adsorption of the solvent gases or the inverse gas chromatography (TGK) method. 

In this study; three different zeolites (Zeolite X, ZeoliteA and Zeolite β) were synthesized using the hydrothermal synthesis method. Surface acidity of synthesized zeolites was investigated by using the TGK method. In addition, many conventional techniques will be used to determine the composition, form and morphology of the obtained zeolites. These techniques; X-Ray Fluorescence spectroscopy (XRF), X-ray diffraction distribution (XRD) method and Scanning Electron Microscope (SEM) methods.