Okul çağı çocuklarda kekeme konuşmaya yönelik tutumların fizyolojik ve psikometrik belirteçler ile ilişkisi
The relationship of physiological and psychometric markers of stuttered speech and attitudes toward stutturing in school-age children
Yazar: MERT ANARAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ÖGE DAŞDÖĞEN
İstinye Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Dil ve konuşma terapisi = Speech therapy ; Galvanik deri cevabı = Galvanic skin response ; Kalp hızı = Heart rate ; Kekemelik = Stuttering ; Konuşma = Speech ; Okul çağı dönemi = Latency period ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuklar = Children

Özet:
Kekemelik, bireylerin konuşma sırasında deneyimlediği konuşma akıcısızlıklarıyla birlikte kuvvetli bir sosyal karşılığa sahiptir. Toplumun genelinde kekemelik ve kekemeliği olan bireylere ilişkin negatif stereotipler ve olumsuz tutum hakimdir, alanyazındaki araştırmalarda kekeme konuşmanın akıcı konuşmaya kıyasla farklı dinleyici tepkilerine yol açtığı bildirilmiştir. Bu araştırmayla akıcı konuşan okul çağındaki çocukların kekemeliğe yönelik fizyolojik ve psikometrik tepkilerini belirlemek ve bu tepkilerin; birbirleriyle ilişkisini, bireylerin genel kaygı düzeyiyle ilişkisini, kekemeliğe yönelik tutumlarıyla ilişkisini saptamak amaçlanmıştır. Herhangi bir dil ve konuşma bozukluğu olmayan 9 – 12 yaş aralığındaki 15 katılımcı çalışmaya katılmıştır. Araştırma amacı doğrultusunda katılımcıların anlık ve genel kaygı düzeyleri Durumluk – Sürekli Kaygı Envanteri kullanılarak ölçülmüş; katılımcıların kekemeliğe yönelik tutumları ise İnsan Niteliklerine İlişkin Kamu Görüşü Anketi-Kekemelik/ Çocuk (POSHA-S/Çocuk) kullanılarak ölçülmüştür. Katılımcıların sunulan akıcı, kekeme, maskelenmiş konuşma örneklerine verdikleri fizyolojik tepkiler (elektrodermal aktivite ve kalp atış aralığı tepkileri) Empatica E4 bileklik kullanılarak ölçülmüş; katılımcıların konuşma örneklerine verdikleri subjektif rahatlık seviyesi tepkileri ise oluşturulan Subjektif Rahatlık Seviyesi Derecelendirme ölçeği kullanılarak ölçülmüştür. Fizyolojik tepkilerin konuşma örnekleri arasındaki farkı Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi uygulanarak, araştırmada kullanılan ölçekler arasındaki ilişki varlığı ve düzeyi ise Spearman korelasyon analizi uygulanarak istatistiksel olarak incelenmiştir. Araştırma sonucunda akıcı, kekeme, maskelenmiş konuşma örneklerine verilen fizyolojik tepkilerin birbirinden anlamlı düzeyde farklı olmadığı saptanmış; fizyolojik tepkiler ile subjektif rahatlık seviyesi tepkileri, fizyolojik ve subjektif rahatlık düzeyi tepkileri ile kekemeliğe yönelik tutumlar ve sürekli kaygı düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bulgular neticesinde, kekemeliğe yönelik verilen olumsuz dinleyici tepkilerinin temel sebebinin kekemelik anlarına eşlik eden ikincil davranışlardan kaynaklanıyor olabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
Stuttering is a fluency disorder characterized by stuttering-type disfluencies of speech that individuals experience while speaking; besides that, it has an intense social aspect in both the individual's life and society. Negative stereotypes and negative attitudes toward stuttering and individuals with stuttering are dominant in society in general, and studies in the literature have reported that stuttered speech causes different listener reactions compared to fluent speech. With this research, it is aimed to determine the physiological and psychometric responses of fluent school-age children to stuttered speech and to determine these responses' relationships with each other, their relationship with the general anxiety level of individuals, and their relationship with their attitudes toward stuttering. 15 participants between the ages of 9 and 12 without any language or speech disorders participated in the study. In line with the purpose of the research, the instantaneous and general anxiety levels of the participants were measured using The State-Trait Anxiety Inventory for Children; participants' attitudes toward stuttering were measured using The Public Opinion Survey of Human Attributes–Stuttering/Child POSHA-S/Child). Participants' physiological responses (Electrodermal Activity and Interbeat-Interval Responses) to the presented fluent, stuttered and masked speech samples were measured using the Empatica E4 wristband; The subjective comfort level responses of the participants to the speech samples were measured using the Subjective Comfort Level Rating scale. The difference in physiological responses between speech samples was analyzed statistically by applying the Wilcoxon Signed-Rank Test, and to determine the existence and level of relationship between the scales, Spearman correlation analysis was used. As a result of the research, it was determined that the physiological responses to fluent, stuttered and masked speech samples were not significantly different from each other; no significant relationship was found between physiological responses and subjective comfort level responses, attitudes toward stuttering, and trait anxiety levels. As a result of the findings, it is thought that the main reason for the negative listener reactions to stuttering might stem from the secondary behaviors accompanying the stuttering moments.