Lise 9. sınıf öğrencilerinin zorbalık düzeylerinin problem çözme becerisi ve boyun eğici davranışları ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the level of 
bullying, problem solving skills and submissive behavior 
among 9th grades students
Yazar: ZEYNEP SEDA KUTLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERHAT ARMAĞAN YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Boyuneğicilik = Submissive ; Lise öğrencileri = High schools students ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Zorbalık = Bullying ; Öğrenci davranışı = Behavior of student

Özet:
Bu araştırma, 9.sınıf öğrencilerinin zorbalık düzeylerinin problem çözme
becerisi ve boyun eğici davranışları ile ilişkisinin değerlendirilmesi amacıyla
yapılmıştır. Ayrıca zorbalık düzeyleri, problem çözme becerisi ve boyun eğici
davranışlar; yaş, cinsiyet, algılanan akademik başarı, kardeş sayısı, ailenin
algılanan gelir düzeyi, ebeveynlerin hayatta olup olması, anne ve babanın eğitim 
durumu,zorbaca davranma, zorbalığa uğrama, zorbalığa uğrama sıklığı, kimler tarafından
zorbalığa uğradığı, zorbalığı paylaşıp paylaşmadığı, zorbalığa tanık olup olmadığı ve
zorbalıkla karşılaşıldığında ne yapıldığı değişkenleri açısından incelenmiştir.
Araştırmanın örneklemini İstanbul ili Gaziosmanpaşa ilçesinin 9.sınıflarında
öğrenim gören 307 öğrenci oluşturmaktadır. Bu çalışmada öğrencilere Koç (2006)
tarafından geliştirilen "Öğrenci İlişkileri Tutum Ölçeği", Şahin, Şahin ve Heppner
(1993) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Problem Çözme Envanteri" ve Şahin ve
Hisli-Şahin tarafından Türkçeye uyarlanan "Boyun Eğici Davranışlar Ölçeği"
uygulanmıştır (Şahin ve Şahin, 1997; akt.Savaşır ve Şahin, 1997). Bunlara ek olarak
öğrencilerin zorbaca davranışları ile demografik ve ailevi özelliklerini saptamak için
araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır.
Verilerin analizinde parametrik tekniklerden Pearson Moment Korelasyon
Katsayısı, İlişkisiz grup t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi ve non-parametrik
tekniklerden Mann Whitney U, Kruskal Wallis testi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, Öğrenci İlişkileri Tutum
Ölçeği'nin tüm alt boyutları ile Problem Çözme Envanteri toplam puanı arasında
anlamlı ilişki bulunmuştur. Öğrenci İlişkileri Tutum Ölçeği'nin Zorba Kişilik alt
boyutu ve Kendine Güven alt boyutu ile Problem Çözme Envanteri puanları arasında
pozitif; Öğrenci İlişkileri Tutum Ölçeği'nin Zorbalıktan Kaçınma alt testi puanı ile
Problem Çözme Envanteri puanları arasında negatif, Boyun Eğici Davranışlar Ölçeği
puanları arasında ise pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Problem Çözme
Envanteri ile Boyun Eğici Davranışlar Ölçeği puanları arasında da pozitif yönde
anlamlı bir ilişki saptanmıştır.
Erkek öğrencilerin Zorba Kişilik ve Kendine Güven alt ölçek puanları, kız
öğrencilerin puanlarından anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Ayrıca zorbalıkla
karşılaşıldığında "hiçbir şey yapmam" cevabını veren öğrencilerin zorba kişilik alt
boyutu puanları "yardım etmeyi düşünürüm" ve "bir şekilde yardım ederim"
cevabını veren öğrencilerin puanlarından anlamlı olarak daha yüksektir.
Anahtar Kelimeler: Zorbalık, Problem Çözme Becerisi, Boyun Eğici Davranışlar

Abstract:
This study was conducted to evaluate the relationship between bullying,
problem solving and submissive behavior for 9.graders. Besides, bullying, 
problemsolving and submissive behaviors were examined in terms of their age, 
gender,perceived academic achievement, number of siblings, perceived 
socio-economicallevel, if parents alive or not, parent's educational level, 
bullying behavior, exposureto bullying behavior, the frequency exposure to 
bullying behavior, exposure tobullying behavior by whom, telling/not telling
exposure to bullying behavior,witness/not witness to bullying behavior and 
what they do when are faced with bullying.
The sample of the study is composed of 307 students attending 9th grades in
high school in Gaziosmanpaşa, Istanbul. The students were administered "Students
Relations Attitude" scale which was developed by Koç (2006), "Problem Solving
Inventory" scale which was adapted to Turkish by Şahin, Şahin, Heppner (1993) and
"Submissive Acts Scale" scale was adapted to Turkish by Şahin and Şahin (1997;
akt.Savaşır, Işık, 1997). In addition, to this examination "Personal Information
Form" which was prepared by the researcher was also used to define demographical,
family and bullying behaviors characteristics of students.
Parametric Pearson Moment Correlation Coefficient, Independent Samples t
Test, One Way ANOVA and non-parametric Mann Whitney-U, Kruskal Wallis H
tests were used to analyse the data.
According to the results of the study, there is significant relationship between
Students Relations Attitude's all of the subscales and Problem Solving Inventory. It
is found that there is significant positive relationship between Students Relations
Attitude's subscales which are Bully Personality, Self Confidence and Problem
Solving Inventory. There is significant negative relationship between Students
Relations Attitude's subscales which is Avoidance from Bullying and Problem
Solving Inventory, and significant positive relationship between Avoidance from
Bullying and Submissive Acts Scale. Also, it is found that there is significant
positive relationship between Problem Solving Inventory and Submissive Acts Scale.
Males' scores are significant higher than females' Bully Personality and Self
Confidence subscales scores. Furthermore, Bully Personality subscales scores of the
students who say "I do nothing" when are faced with bullying, are significantly
higher than the scores of the students who say "I think about helping" and "I help in
some way".
Keywords: Bullying, Problem Solving Skills, Submissive Behaviors