Kültürel aidiyet bilinci kazandırılmasında din kültürü ve ahlak bilgisi derslerinin rolü (Sivas ili örneği)
The role of religious culture and moral knowledge courses in achieving cultural commitment consciousness (Sivas city example)
Yazar: HÜSEYİN KASIM KOCA
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN YILMAZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Aidiyet duygusu = Sense of belonging ; Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi = Religious culture and moral knowledge lesson ; Din-kültür ilişkileri = Religious-culture relations ; Kültür = Culture ; Kültürel kimlik = Cultural identity ; Toplumsal aidiyet = Social belonging ; İslam kültürü = Islamic culture

Özet:
Bireyin içinde bulunduğu kültürel yapıya uyum sağlaması olarak adlandırılabilecek kültürel aidiyet kazanımı Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerinin önemli bir hedefidir. Bu araştırma ülkemizde okutulmakta olan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerinin öğrencilere kültürel aidiyet bilinci kazandırma yönüyle fonksiyonelliğini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Kalabalıkların toplum haline gelebilmesini sağlayan kültürel aidiyet bilinci, toplumsal birlik ve dayanışmanın önemli bir unsurudur. Çok farklı ırkların, mezheplerin ve kimliklerin bir arada yaşadığı toplumsal yapımızda bireylerin kültürel aidiyet bilinci kazanımı, yarınlarımız için hayati öneme sahiptir. 
Kültürel değerlerimizin oluşmasında dini yapımızın etkisi büyüktür. Mimarimizden musikimize, edebiyatımızdan günlük konuşmalarımıza, giyim kuşamımızdan düğünlerimize kadar hayatımızın birçok alanında var olan kültürel öğelerde İslam dininin izleri görülebilmektedir. Toplumsal birliğimizin sağlanması noktasında kültürel değerlerimizi koruyarak gelecek kuşaklara aktarabilmemizin önemli bir yolu ise eğitimdir. Bu noktada ise Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerine önemli görevler düşmektedir. 
Araştırmamızda kütür kavramı üzerinde durulduktan sonra İslam kültürü hakkında bilgi verilmektedir. Ardından Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi öğretim programı ve ders kitaplarının kültürel aidiyet bilinci kazandırması açısından fonksiyonelliği doküman incelemesi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Son olarak ortaöğretim seviyesinde 8 farklı okul türünden 1008 öğrenciye uygulanan ölçek ile Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerinin kültürel aidiyet bilinci kazandırma yeterliliklerinin ne oranda olduğu belirlenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Eğitim Öğretim, Din Öğretimi, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Kültür, Kültürel Aidiyet Bilinci

Abstract:
The ability to gain a sense of cultural belonging, which can be defined as adapting to the cultural structure of the individual, is an important goal of the Religious Culture and Ethics lessons. This research was conducted in order to determine the functionality of the Religious Culture and Ethics courses, which are taught in our country, in terms of providing students with a sense of cultural belonging.
A sense of cultural belonging, which enables crowds to become a society, is indispensable for social unity and solidarity. In our social structure where many different races, sects and identities live together, it is of vital importance for our future for individuals to gain a sense of cultural belonging.
Our religious structure has a great impact on the formation of our cultural values. From our architecture to our music, from our literature to our daily speeches, from our dressing up to our weddings, the effects of the religion of Islam can be seen in all aspects of our lives. At the point of establishing our social unity, an important way for us to preserve our cultural values and pass them on to future generations is education. At this point, important tasks fall on the Religious Culture and Ethics lessons.
In our research, after focusing on the concepts of culture and civilization, information was given about Islamic culture. Then, the functionality of the Religious Culture and Ethics course curriculum and textbooks was evaluated with the method of document analysis in order to gain awareness of cultural belonging. Finally, with the scale applied to 1008 students from 8 different school types at the secondary education level, it was tried to determine the extent of the competence of the Religious Culture and Ethics lessons to gain a sense of cultural belonging.

Keywords: Education, Religious Education, Religious Culture and Moral Knowledge, Culture, Awareness of Cultural Belonging