Sağlık kuruluşlarında risk değerlendirme ve bir üniversite hastanesinde risk azaltma çalışması
Risk assessment in healthcare organizations and a study in a university hospital
Yazar: CELAL AYDINLI
Danışman: PROF. DR. BİLÇİN TAK
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hastaneler = Hospitals ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Hata türleri ve etkileri analizi = Failure mode and effect analysis ; Risk = Risk ; Risk azaltma yöntemleri = Risk reduction methods ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Sağlık hizmeti veren organizasyonlarda süreçler, aşırı derecede karmaşık, birbirine bağlı, iç içe geçmiş, hatta birleşmiş durumdadır, ayrıca değişken girdiler, zaman kısıtları, hiyerarşik bir kültür ve insan müdahalesine bagımlılık, organizasyon bütünündeki süreçlerdeki hata riskini arttırmaktadır. Bu bağlamda hasta ve çalışanları tehdit eden tehlikelerin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi ve mümkün olan kontrol ve önleme yöntemlerinin devreye alınması hayati önem teşkil etmektedir.Risk Değerlendirme; herhangi bir tehlike ortaya çıkmadan önce bu tehlikenin ortaya çıkarabileceği, şiddetin büyüklüğünü ve ortaya çıkma olasılığını tahmin etme işlemidir.Dünyada kullanılan 150'den fazla risk değerlendirme metodolojisi bulunmaktadır. Kuruluşların ürünün, hizmetin hatta sektörün ihtiyaçlarına uygun bir yöntem seçimi çok önemlidir, mümkün olduğunca kalitatif yöntemler yerine kantitatif yöntemleri tercih etmeleri önerilmektedir. Uygulamada yönetimin desteği, kuruluşun kalite geliştirme çalışmaları ile entegrasyon ve multi-disipliner takım çalışması başarı için olmazsa olmazlardır. Bu şekilde yapılan çalışmalar sağlam temeller üzerine oturacak ve tüm riskleri ortadan kaldırmak mümkün olmasa da, riskler olabildiği kadar sıfıra yakınsayacaktır.Çalışmanın konusu sağlık kuruluşlarında hasta ve çalışanları tehdit eden tehlikelerin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi ile kontrol ve önleme yöntemlerinin devreye alınması için en uygun yöntemin belirlenmesidir. Yöntem olarak, uzun yıllardır imalat sanayinde kullanılan ve son yıllarda giderek sağlık sektöründe kabul gören Hata Türleri ve Etkileri Analizi (HTEA) seçilmiştir. Uygulama; bir üniversite hastanesinde yapılmış ve riskleri azaltmak için faaliyetleri belirlenmiştir.Yapılan HTEA sonucunda Tıbbı Gaz Merkezi'nin 9 hizmeti için toplam 35 değişik hata türü, bu hata türleri için de 122 hata nedeni tespit edilmiştir. RÖS'sı 100'ün üzerinde olanlar için risk azaltıcı faaliyetler önerilmiştir. Önerilen faaliyetlerin gerçekleştirilmesi durumunda tespit edilen risklerin RPN'lerinde %71,16 gelişim olacağı öngörülmektedir.

Abstract:
Processes in healthcare organizations are extremely complex, interconnected, intertwined and even combined, furthermore variable inputs, time constraints, hierarchical culture, and dependence on human intervention, increases the risk of error in the entire organization?s processes. In this context, identification of the dangers threatening patients and staff, assessment of the risks and introducing possible control and prevention methods are vital.Risk Assessment; is the estimation of a danger could happen and its severity and likelihood before any hazard occursThere are more than 150 risk assessment methodologies used in the world. Selection of a method suitable to the product, service and even to the needs of the sector is very important, quantitative rather than qualitative methods are recommended. Management support, integration with the organization's quality improvement efforts and multi-disciplinary team work are crucial for the success of the implementation. Studies conducted with satisfying these conditions, will be on a solid foundation, and even if is not possible to eliminate all risk, they will converge to zero.Subject of this study is to determine the most appropriate method for identification of hazards threatening patients and staff in healthcare institutions, risk assessment and establishment of control and prevention methods. Failure Mode and Effects Analysis (FMEA); which is used in manufacturing industry for many years and recognized by the health sector in recent years, is selected as the method. Study is made in a university hospital and activities to reduce the risk were determined.As a result of the FMEA conducted for the 9 services supplied by The Medical Gas Centre of the hospital; 35 failure modes and 122 root causes for theses failure modes were identified. Risk reduction activities were suggested for the ones that has a RPN more than 100. It is projected that after these activities are done, an improvement of 71.16 % is expected in the RPN?s of the risk identified.