Delici-kesici alet yaralanmalarına maruz kalan sağlık çalışanlarında maruziyet sonrası duygu durum değerlendirilmesi
Assessment of emotional status after injury in healthcare workers exposed to sharp object injuries
Yazar: SEVAL TÜFEKÇİ
Danışman: DOÇ. DR. SELMA ATEŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hastane Enfeksiyonları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Sağlık personeli = Health personnel ; Stres = Stress ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-bıçak = Wound-stab ; Yaralar-delici = Wounds-penetrating

Özet:
Bu araştırma, sağlık çalışanlarının delici-kesici aletle yaralanma (DKAY) sonrasındaki yaşadıkları duygudurumunu değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma, delici-kesici alet yaralanmasına (DKAY) maruz kalan, maruziyetlerini iş yeri hemşiresine bildiren, gönüllülük esasına dayalı olarak çalışmaya katılmayı kabul eden sağlık elemanları ile birebir görüşülerek, kurumlardan gerekli izin ve onamlar alınarak uygulanmıştır.
Araştırma Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Araştırma Uygulama Hastanesi (KSÜ SUAH), Kahramanmaraş Göksun ve Afşin ilçe devlet hastanelerinde (GİDH, AİDH) çalışmakta olan DKAY'ı olan sağlık elemanlarını kapsamaktadır. Çalışmanın tipi retrospektif tanımlayıcıdır. Araştırma, çalışmaya katılmayı kabul eden 60 sağlık elemanı ile gerçekleştirildi. Araştırma verileri iki bölümden oluşan anket formu ile toplandı. Anket formunun birinci bölümünde; kişisel bilgileri içeren 11 soru, ikinci bölümünde ise DKAY  sonrası duygu durumunu değerlendirmeye yönelik  21 soru bulunmaktadır. 
Araştırmanın verilerinin değerlendirilmesinde; sağlık çalışanlarının %56.7'si (n=34) kadın, %43.3'ü (n=26) erkek cinsiyet olarak saptandı. Çalışanların mesleki dağılımları %56.7 (n=34) temizlik personeli, %36.7 (n=22) hemşire, %5 (n=3) doktor ve geriye kalan %1.6 (n=1) anestezi teknikeri olduğu tespit edildi. Yaralanmanın bildirildiği ünite dağılımları; %30 (n=18) ameliyathane, %23.3 (n=14) yoğun bakım üniteleri, %23.3 (n=14) acil servis, %15 (n=9) kan alma, %8.4 (n=5) karma servisten oluşmaktadır. Çalışanların duygu durumlarına yönelik çeşitli değişkenlerin incelendiği çalışmada; mesleki DKAY'ı olan 7 saat ve altında (15.89±6.89) uyuyan sağlık çalışanlarında stres puan ortalamasının 8 saat ve üzeri (11.39±5.09) uyuyanlara göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmaya katılan mesleki DKAY'ı olan sağlık çalışanları haftalık total çalışma sürelerine göre değerlendirildiğinde depresyon, anksiyete, stres puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Yaşa göre stres puanları istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermiştir (p<0.05). Buna göre 33 yaş ve üzeri (16.06±7.53) olan grubun stres puan ortalamasının 32 yaş ve altı (12.38±5.09) olan gruba göre daha yüksek olduğu görülmüştür.
Sonuç olarak DKAY'a maruz kalan sağlık çalışanlarında; uyku saati az olanların stres düzeylerinin yüksek olduğu belirlendi. Ek olarak, sağlık çalışanlarının yaşı arttıkça stres düzeylerinin arttığı belirlenmiştir. Sağlık çalışanlarının haftalık çalışma süresi arttıkça anksiyete düzeyinin de arttığı belirlenmiştir. Sağlık çalışanlarında mesleki maruziyet riskinin DAS üzerine etkili olduğu belirlendi. Mesleki risklerin azaltılması; sağlık çalışanlarının sağlığının korunması açısından, gerekli önlemlerin alınması önemlidir

Abstract:
This study aims to evaluate the moods experienced by healthcare professionals after exposure to needlestick and sharp injuries (NSIs). This study was carried out by face-to-face interviews with the healthcare workers who were exposed to needlestick and sharp injuries (NSIs), who reported their exposure to the workplace safety nurse, and who agreed to participate in the research on a voluntary basis, after obtaining the necessary permits and approvals from the institutions.
The research includes the healthcare professionals working in Kahramanmaraş Sütçü Imam University Health Research Application Hospital (KSU SUAH), and Kahramanmaraş Göksun and Afşin district public hospitals (GIDH, AIDH). The study is a retrospective descriptive type research. The study was conducted with 60 healthcare professionals who agreed to participate in the research. The data of the study were collected by a questionnaire consisting of two parts. In the first part of the questionnaire, there are 11 items containing personal information, and in the second part there are 21 items for assessing post-NSI mood.
In the evaluation of the study data, 56.7% (n=34) of the healthcare professionals was female, and 43.3% (n=26) was male. According to the occupational distributions of the employees, 56.7% (n=34) was cleaning staff, 36.7% (n=22) was nurse, 5% (n=3) was a physician and the remaining 1.6% (n=1) was anesthesia technician. The distribution of the units with reported injuries include operating rooms by 30% (n=18), intensive care units by 23.3% (n=14), emergency rooms by 23.3% (n=14), blood collection by 15% (n=9), and mixed services by 8.4% (n=5). In the study, which investigated various variables related to employee mood, the stress score average of healthcare professionals with occupational NSIs who sleep 7 hours a day and below (15.89±6.89) was found to be higher than those who sleep 8 hours and over daily (11.39±5.09). Considering the total weekly working time of the healthcare professionals participated in the study, there was no statistically significant difference between depression, anxiety, stress scores (p>0.05). Stress scores were statistically different according to age (p<0.05). According to this, the average stress score of the 33 years and over age group (16.06±7.53) was higher than the 32 years and under age group (12.38±5.09).
As a result, the healthcare professionals who were exposed to NSIs and have shorter sleep duration were found to have higher stress levels. Additionally, it was determined that stress levels increase as healthcare professionals' age increases. It was also found that the level of anxiety among healthcare professionals increases as their weekly working time increases. Occupational exposure risk in healthcare professionals was found to be effective on depression, anxiety and stress. It is of importance to take the necessary measures in terms of reducing occupational risks and protecting the health of healthcare professionals