Seyhan ve Ceyhan havzalarının iklimi ve kuraklık analizi
Climate and drought analysis of the Seyhan and Ceyhan basins
Yazar: MUHARREM UZUNKOL
Danışman: PROF. DR. MURAT KARABULUT
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Adana-Ceyhan = Adana-Ceyhan ; Adana-Seyhan = Adana-Seyhan ; Ceyhan havzası = Ceyhan basin ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Coğrafya = Geography ; Kuraklık = Drought ; Seyhan havzası = Seyhan basin ; Yağışlar = Rainfall ; İklim değişikliği = Climate change ; İklim özellikleri = Climate properties

Özet:
Çalışma alanımızı oluşturan Seyhan ve Ceyhan havzası, tarımsal faaliyetler açısından önemli bir bölgedir. Havzaların yaklaşık %40'lık bir kısmının tarıma ayrılmış olması, bölgedeki mevcut iklimin, iklimsel değişimlerden nasıl etkilendiğinin bilinmesini önemli kılmaktadır. Bu sebeple havzalarda ve havzaların yakın çevresinde yer alan 17 istasyona ait 1970-2011 ölçüm aralığını kapsayan yağış ve sıcaklık verileri kullanılarak havzanın detaylı olarak iklimi belirlenmiş ve kuraklık analizi yapılmıştır. Bu çalışmada sırasıyla Thornthwaite İklim Sınıflandırması, Erinç Kuraklık İndisi, UNCCD kuraklık indisi ve SPI yöntemleri kullanılmıştır.
Elde edilen bulgulara göre, Adana, Karataş, Ulukışla, Niğde, Ceyhan, Kozan ve Elbistan istasyonlarının Aridite İndisine göre kuraklık riskinin olduğu bölgeler arasında olduğu düşünülmektedir. Kullanılan yöntemlerdeki sonuçlar genellikle birbiriyle paralellik göstermektedir.
SPI yöntemiyle 1970-2011 yılları arasındaki yağış serilerinin mevsimlik ve yıllık bazdaki indisleri ve bu indisler kullanılarak grafikleri oluşturulmuştur. Elde edilen bu grafiklerle yağışın yıllara göre dağılımı incelenmiş ve kurak geçen yılların incelenmesi sağlanmıştır. 12 aylık (yıllık) SPI'ye göre kuraklık değerlerinde gittikçe artan bir trend izlenmiş ancak 2008-2011 yılları arasında yağışlı bir devrenin yaşandığı izlenmiştir. 3 aylık (mevsimlik) SPI değerleri incelendiğinde kurak dönemlerin sadece yaz mevsiminde yaşanmadığı farklı yıllarda farklı mevsimlerde de kuraklığın yaşandığı tespit edilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Aridite İndisi, Erinç Kuraklık İndisi, İklim, Kuraklık,Seyhan-Ceyhan Havzası, Standart Yağış İndisi, Thornthwaite.

Abstract:
The Seyhan and Ceyhan basins, which constitutes our study area, are important regions in terms of agricultural activities. Approximately 40% of the basins are allocated to agriculture, making it important to know how the existing climate in the region is affected by climatic changes. Therefore, the climate of the basins was determined in detail and drought analysis was carried out using the rainfall and temperature data covering the 1970-2011 periodthat were obtained from 17 meteorological stations located in the basins and near environment. The methods including Thornthwaite Climate Classification, Erinç Drought Index, UNCCD Drought Index and SPI were used in this study, respectively.
According to the Aridity Index values obtained from Adana, Karataş, Ulukışla, Niğde, Ceyhan, Kozan and Elbistan stations, these regions are considered as the regions with drought risk. The results obtained from these different research methods are usually parallel to each other.
Seasonal and yearly indices of precipitation series between 1970 and 2011 were obtained by the SPI method, and then the relevant graphs were created using these indices.The precipitation distribution over the years was examined using these graphs, and the arid years were analyzed. An increasing trend in drought values has been observed according to the 12-month (annual) SPI, however a rainy period has been determined between 2008 and 2011. According to the 3-month (seasonal) SPI values, dry periods do not occur only in summer, butthe drought also occurs in different seasons of different years.


Key words: Aridity Index, Climate, Drought, Erinç Drought Index, SeyhanCeyhanBasin, Standardized Precipitation Index, Thornthwaite.