Endüstriyel tasarım eğitiminde sanal gerçeklik teknolojilerinin kullanımına yönelik deneysel bir çalışma
An experimental study on the use of virtual reality technologies in industrial design education
Yazar: DAMLA AKDAŞ
Danışman: PROF. DR. ALPER ÇALGÜNER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design

Özet:
Tasarım sürecinde kavramsallaştırma aşaması, tasarımcının hızlı ve esnek bir şekilde çok sayıda ürün konsepti oluşturduğu yaratıcı ve yinelemeli bir süreçtir. Tasarım eğitiminde ve uygulamalarında da özellikle üç boyutlu çizim ve modelleme araçlarının kullanımı, tasarım sürecinin sağlıklı işleyebilmesini sağlayarak tasarım eğitiminin kalitesini artırır. Ancak, söz konusu aşamada bilgisayar destekli tasarım araçları genellikle tasarımcının ihtiyaçlarını tam olarak karşılayamaz. Sanal gerçeklik teknolojileri, iki boyutlu ekranlar ve ara yüzlerle sınırlı kalmak yerine tasarımcılara etkileşimli ve sürükleyici bir üç boyutlu deneyim sunarak ve gerçek boyutlu görselleştirme sağlayarak, tasarımcıların geometriyi tam olarak anlamalarını kolaylaştırır. Nesneler doğrudan üç boyutta algılanıp deneyimlendiği için uzamsal ilişkiler ve buna bağlı olarak tasarım fikirleri geleneksel yöntemlere göre daha iyi ve daha hızlı anlaşılabilir. Literatürde sanal gerçeklik teknolojilerinin endüstriyel tasarım eğitimde kullanımına yönelik çalışmaların sınırlı olduğu ve tasarım aşamasının son evrelerine yoğunlaştığı görülmektedir. Bu çalışmada sanal gerçeklik uygulamaları için bir uzaktan eğitim modeli kurgulayarak söz konusu teknolojilerin kavramsal tasarım evresinde kullanımının alternatif sayısı, çeşitlilik, yenilik ölçekleri ve bilişsel tasarım eylemleri ve tasarım düşüncesi türleri üzerinden bilgisayar destekli tasarım araçları ile karşılaştırılarak avantajlarının ortaya konması ve elde edilecek sonuçlar doğrultusunda söz konusu teknolojilerin endüstriyel tasarım eğitimine entegrasyonu ile ilgili çıkarımlarda bulunulması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda kurgulanan çalışmada literatür taramasını takiben ön araştırma ve ana çalışma olmak üzere iki aşamalı bir süreç yürütülmüştür. Toplamda 23 katılımcı ile Fusion 360 ve Gravity Sketch sanal gerçeklik uygulaması karşılaştırılarak yürütülen araştırma sonucunda, Gravity Sketch uygulamasının birçok avantajı ortaya konmuş ve endüstriyel tasarım eğitimine etkin bir şekilde dahil edilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The conceptualization phase in the design process is a creative and iterative process where the designer quickly and flexibly creates multiple product concepts. The use of three-dimensional drawing and modeling tools in design education and applications increases the quality of design education by ensuring that the design process can function properly. However, at this stage, computer-aided design tools often cannot fully meet the designer's needs. Instead of being limited to two-dimensional screens and interfaces, virtual reality technologies make it easier for designers to fully understand geometry by providing an interactive and immersive three-dimensional experience and life-size visualization. Since objects are perceived and experienced directly in three dimensions, spatial relationships and design ideas can be understood better and faster than traditional methods. In the literature, it is seen that the studies on the use of virtual reality technologies in industrial design education are limited and concentrate on the last stages of the design phase. In this study, by constructing a distance education model for virtual reality applications, the use of these technologies in the conceptual design phase is compared with computer aided design tools over the number of alternatives, diversity, innovation scales and cognitive design actions and types of design thinking, It is aimed to make inferences about the integration of technologies into industrial design education. In the study, which was designed for this purpose, a three-stage process was carried out for the preliminary and main studies, following the literature review. As a result of the research conducted by comparing Fusion 360 and Gravity Sketch virtual reality application with a total of 23 participants, many advantages of the Gravity Sketch application were revealed and it was concluded that it could be effectively included in industrial design education.