Türkiye'de kamusal alan, kadın ve din: Fatma Barbarosoğlu örneği
Public sphere, woman and religion in Turkey: The case of Fatma Barbarosoğlu
Yazar: SÜMEYYE ERYILMAZ
Danışman: PROF. DR. İHSAN TOKER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Barbarosoğlu, Fatma = Barbarosoğlu, Fatma ; Din = Religion ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dindarlık = Religiousness ; Kadınlar = Women ; Kamusal alan = Public space ; Modernleşme = Modernization ; Sekülerleşme = Secularization ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bu tez Türkiye'deki dindar kadınların kamusal alan ve modern hayattaki durumlarını 
Fatma Barbarosoğlu'nun bakış açısıyla incelemeyi amaçlamaktadır.  İlk modernleşme 
hareketlerinin başladığı Osmanlı'nın son döneminden günümüze kadar geçen sürece 
bakıldığında; Müslüman kadınların kamusal alanda var olma talepleri ve modern 
hayattaki yaşantıları da değişim göstermiştir. Fatma Barbarosoğlu'na göre Cumhuriyet'in 
hegemonik kamusal alanından dışlanan dindar kadınlar 1980'li yıllara kadar hayatlarını 
samimiyet ve dava bilincinin olduğu alternatif kamusal alanlarda sürdürmüşlerdir. Ancak 
1990 yıllardan sonra dindar camia kamusal alanda var olmayı bayraklaştırarak 
savunmaya başlamışlardır. Ona göre çok da ahlaki olmayan kamusal alanda kadınların 
başörtüleriyle illa var olma talebi Müslümanların tebliğ şuurunun azalmasına ve yok 
olmasına neden olmuştur. Ayrıca, Barbarosoğlu kamusal alan yasakları sürecinde dindar 
kadınların tesettürü Batı kaynaklı "feminizm" ve "insan hakları" kavramlarıyla 
savunmasının tesettürün "ontolojik duruşu"na zarar verdiğini ifade etmiştir. Bu sürece 
paralel olarak dindar camia moderniteye direnmekten vazgeçmiş, kamusal alanı 
kendilerince yorumlayarak her şeyin Müslümancasını üretmişlerdir. Böylece, Müslüman 
kadınlar dinin önem verdiği mahremi yok sayıp şova öncelik vermiş ve uhrevi olandan 
dünyevi olana doğru bir eksen kayması yaşanmıştır.  Bu çerçevede, "mümin ve müsrif", 
"şatafat ve takva", "tesettür ve moda"  gibi İslam'a uymayan ve birbiriyle çelişen melez 
tanımlar meydana gelmiştir.

Abstract:
This thesis aims to investigate positions of religious women in public sphere and modern 
life from the viewpoint of Fatma Barbarosoğlu.  When the process from Late Ottoman 
Period, in which first modernization movements started, to present is viewed, Muslim 
women's demands of existing in public space and living in modern life has changed. 
According to Fatma Barbarosoğlu; until 1980s, religious women excluded from 
Republic's hegemonic public space maintained their life in alternative public spheres 
which have sincereness and consciousness of cause. However, after 1990s, religious 
community has started to defend appearing in public space firmly. In her view, women's 
demand of taking place in public sphere, which is not moral, with their headscarves has 
led to decrease and loss of Muslim's proclamation consciousness. Besides, Barbarosoğlu 
stated that in the process of public sphere prohibitions, women's defending veiling by 
western terms like "feminism" and "human rights harmed "ontological attitude" of 
veiling.  In parallel with this process, religious community has given up standing against 
modernity and generated everything in a Muslim way by interpreting public place in their 
opinion. Thus, Muslim women have ignored privacy to which the religion gives 
importance by giving priority to show and axis shift has occurred from ethereal towards 
earthly. In this context, blending combinations which are non-religious and conflicting 
with each other such as "Muslim and extravagant", "flashiness and piousness" and 
"veiling and fashion" have come into existence.