Üniversite öğrencilerinin tasarım ürününe ilişkin estetik yaklaşımlarının belirlenmesi: Kahve bardağı örneğinde bir ön test çalışması
On the design product of university students determination of aesthetic approaches: A pre-test study in the case of coffee
Yazar: BİLGE UĞUR SİVUK
Danışman: PROF. BİRNUR ERALDEMİR
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Bardaklar = Glasses ; Estetik = Aesthetics ; Estetik duyarlılık = Aesthetics sensivity ; Kahve = Coffee ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics ; Tasarım = Design ; Üniversite öğrencileri = University students ; Ürün tasarımı = Product design

Özet:
Günlük yaşantımızın neredeyse tamamında kullandığımız, hayatımızı kolaylaştıran her türlü ürün, hayatımıza yenilik ve kolaylık sağlayan, estetik duyularımıza seslenen objeler, kullanımımıza sunulan eşyalar endüstriyel tasarım ürünleridir. Su içtiğimiz bardak, yemek yediğimiz tabak okuduğumuz gazete, her tür medya, giysilerimizin modelleri, desenleri, telefonumuz, sandalyemiz, arabamız, trafik levhaları, ürün logoları, oyuncaklar… Farkında olmasak da, fonksiyonellik, kullanım kolaylığı, ergonomi gibi özellikler taşıyan eşyalarımız sadece yaşamımızı kolaylaştırmazlar, görünümleriyle de estetik yaşantıyı deneyimlememize katkı sunarlar. Estetik özlemler insan psikolojisinin ayrılmaz parçalarıdır. Kişinin pratik işlev ile yetinmeyip, nesnenin biçimsel niteliklerini güzellik kavramlarıyla uyuşturmaya yönelmesi bu özlemler sonucudur.  Bu bağlamda düşünüldüğünde estetik olabilme niteliği, teknoloji ve sanat arasında önemli bir ayrıcalığı da ortaya koymaktadır.
	Ürün tasarımının ürün tercihleri üzerinde yaratacağı etki farkındalığının artmasına rağmen, insanların tasarıma nasıl tepki verdiklerini veya estetik yanıtların nasıl oluştuğunu anlamamıza yardımcı olan tasarım veya estetik kuramın şaşırtıcı derecede az olduğu söylenebilir. Bu sorunun nedenlerinden birisi tüketici davranışlarını ve taleplerini araştırmanın daha çok pazarlama bilgi alanın konusu olduğu varsayımıdır. İkinci neden ürün estetiğinin, ürün tasarımında çok önemli olmasına rağmen, felsefe, sanat eleştirisi, sanat tarihi, psikoloji, antropoloji, deneysel estetik gibi disiplinlerdeki ürün estetiği çalışmalarının tasarım estetiğine saygı duymakla birlikte, uzun yıllar boyunca tutarlı bir teori oluşturmamasıdır.  Bir başka neden tasarım ve estetik ilişkisindeki ilkelerin belirsizliğiyle ilişkilidir. Öncelikle, "iyi" tasarımın oldukça keyfi bir mesele olduğu izlenimini veren söylem tasarımcılar tarafından da kabul edilmektedir. 
	Ayrıca tasarlayan-tüketici-ürün ilişkisi karmaşık bir ilişkidir. Bu karmaşa, günlük olarak etkileşime girdiğimiz ürünler daha karmaşık hale geldiğinden, gittikçe de artmaktadır. Bu araştırma üstesinden gelinmesi gereken bir takım engeller olmasına rağmen, tüketicinin estetik deneyimlerinin belirlenmesine yönelik araştırmaların ürün tasarımı çalışması yapan disiplinlerin katkısı olmadan eksik kalacağı ya da çok disiplinli yapılmasının daha verimli sonuçlar doğuracağı görüşünü benimsemektedir.      Pazarlama bilgi alanının araştırma deneyimlerinden de yararlanan bu araştırmada tüketici- ürün bağlamı üniversite öğrencileri ve kahve bardağıdır. Farklı estetik yaklaşımlarla tasarlanan bardaklar öğrencilerin yoğun olarak bulunduğu kafelerde kullanıma sunulmuş ve onların tercihlerinin hangi biçimsel/estetik özelliklere yönelik olduğu ve bu yönelimi sağlayan koşulların belirlenip belirlenemeyeceği incelenmiştir.

Abstract:
The tools and appliances that we use daily, that make our lives easier, that touch our sense of esthetics are results of industrial design. The glass that we use to drink water, the newspaper that we read, the plate which we eat out of, all sorts of media, designs of our clothing, product logos, toys… even though we may not be fully aware, products that are ergonomically designed, and that have properties such as functionality not only make our lives easier but also contribute to our lives with their esthetics. Longing for esthetics is a part of human psychology, and as such is the reason why humans chose products that are not only functional but also esthetically pleasing. In this regard, having an aptitude to be esthetic, creates this dichotomy difference 
Even though there exits an awareness that design of products has an effect on product selection by customers, there is little scientific knowledge concerning how humans react to design and how their understanding of and reaction to esthetics come about. One reason for this lack know knowledge is that, generally it is assumed that consumer behavior and consumer demands fall in the realm of marketing research. Second reason for this lack of scientific knowledge is, though product esthetic is an indispensable part of product design, fields such as philosophy, art critique, art history, psychology, anthropology, and experimental esthetics have failed to produce viable theories concerning product esthetics. Another reason is concerned with the uncertainty in regards to the principals governing the relationship between design and esthetics. Primarily, subjectivity of the answers to the question, what is a 'good' design?" remains to be accepted among designers. Moreover, it is evident that the relationship between the designer, the product, and the consumer is a complex one, and is becoming more complicated as the end products themselves become more complex. This paper adopts the view that research concerning consumer experiences with product designs should be multidisciplinary and should involve disciplines that are involved in product design. However, this paper also uses information provided by marketing research. For the purposes of this paper, coffee cup has been chosen as the product and the consumers are the university students. Different cups designed according to different esthetic approaches have been used in different cafeterias, in order to figure out which esthetic properties have been decisive in students' choosing of the cups and what conditions pushed these students to make the choices that they made.