Tralleis Antik Kenti kazısı Geç Antik Çağ metalleri
Tralleis Ancient City excavation late ancient metals
Yazar: ALPER ATAY
Danışman: PROF. DR. NURETTİN ÖZTÜRK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Tralleis Antik Kenti Aydın ilinin kuzeyinde,  Kestane (Mesogis) Dağ'larının güney eteklerinde, Menderes Nehri'nin kuzeyinde ovaya hâkim bir plato üzerinde konumlanmaktadır. 2000 yılından 2022 yılına kadar yapılan kazı çalışmalarında birçok metal buluntu ele geçmiştir. Metal buluntular arasında tıp aletleri ve terazi kefeleri başka bir tez ve kitap çalışmasına konu olduğu için çalışmaya dâhil edilmemiştir. Tralleis arsenal buluntuları konteks vermediği için benzer örnekler ile karşılaştırma yapılarak tarihlendirilmiştir. Gymnasium ve konut alanında ele geçen buluntuların kontekslerinin yanı sıra benzer örneklerine bakılarak tarihlendirme yapılmıştır. Tralleis metal buluntularının çoğunluğu gymnasium ve konut alanından elimize geçmiştir. Buluntuların bu alanlarda yogun olarak bulunması üretim atölyelerinin ve dükakkanların bulunmasından kaynaklanmaktadır. Konut alanında üretim atölyellerinde kalıplara rastlanması kentin yerel üretimde geliştiğini göstermektedir. Kazı çalışmalarında ayrıca özel üretim atölyelelerinde üretilen ithal metal buluntular da ele geçmiştir. Yüzey buluntularının büyük bir bölümünün benzer örneği bulunmadığı için kesin tarihlendirme yapılmamıştır. Tralleis'te ele geçen metal buluntulardan tez çalışmasına dâhil edilenlerin yaklaşık % 80'i bronzdan üretilmiştir. Metal buluntular kentte yaşayan halkın sosyo-ekonomik durumları ve günlük yaşantıları hakkında bilgi vermektedir. Metal buluntuların erken dönemlere tarihlenenleri bulunmakla birlikte çoğunluğu MS 1. – 7. yüzyıl arasına tarihlenmektedir. Erken dönemlere ait buluntular arsenal dolgusundan gelirken MS 1.- 7. yüzyıl buluntuları ise genellikle gymnasium ve konut alanından ele geçmiştir. Benzer örnekleri bulunmayan eserler buluntu konteksine ve yakınında bulunan buluntular yardımıyla tarihlendirilmiştir. Buluntular korozyona maruz kalmasına rağmen oldukça iyi korunmuştur. Tez çalışması kapsamında 129 adet metal eser incelenmiştir. Bu metal eserlerin çoğunluğunu kişisel kullanım eşyaları içerisinde değerlendirilen farklı model ve özelliklere sahip kemer tokaları oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Tralleis, Metal, Bronz.

Abstract:
The ancient city of Tralleis is located in the north of Aydın, on the southern skirts of the Chestnut (Mesogis) Mountains, on a plateau overlooking the plain in the north of the Menderes River. During the excavations carried out from 2000 to 2022, many metal finds were found. Among the metal finds, medical instruments and scale pans were not included in the study as they were the subject of another thesis and book study. Since the finds of Tralleis arsenal do not give context, they were dated by comparison with similar examples. Dating was made by looking at similar examples as well as the contexts of the finds found in the gymnasium and residential area. Most of the Tralleis metal finds were recovered from the gymnasium and the residential area. The abundance of finds in these areas is due to the presence of production workshops and shops. The presence of molds in the production workshops in the residential area shows that the city has developed in local production. Imported metal finds produced in special production workshops were also found during the excavations. Since most of the surface finds do not have similar examples, a precise date cannot be made. Of the metal finds unearthed in Tralleis, approximately 80% of those included in the thesis were made of bronze. Metal finds provide information about the socio-economic status and daily life of the people living in the city. Although there are some metal finds dating to early periods, most of them are dated between the 1st and 7th centuries AD. While the finds belonging to the early periods came from the arsenal filling, the finds of the 1st-7th century AD were generally obtained from the gymnasium and residential area. Artifacts with no similar examples were dated with the help of the find context and the finds found nearby. The finds are quite well preserved despite being subject to corrosion. Within the scope of the thesis study, 129 metal works were examined. The majority of these metal works are belt buckles with different models and features, which are considered as personal use items.

Keywords: Tralleis, Metal, Bronze.