1828-29 Osmanlı Rus savaşı'nın mali sonuçları
Fiscal consequences of the Ottoman Russian war of 1828-29
Yazar: MEHMET AKİF YALÇIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEVKET KAMİL AKAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics ; Tarih = History
Dizin: Ekonomi tarihi = Economic history ; Finansal sorunlar = Financial problems ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı-Rus Savaşı = Ottoman-Russian war ; Rusya = Russia ; Tazminat = Compensation

Özet:
Bu yüksek lisans tezi çalışması 1828-1829 Osmanlı-Rus savaşının mali sonuçlarına odaklanmaktadır. Savaş sonunda mağlup olan Osmanlı Devleti çok ağır şartlar içeren Edirne Antlaşması'nı imzalamak durumunda kalmış, bu antlaşma ile Osmanlı Devleti ticaret tazminatı ve savaş tazminatı olmak üzere iki tür tazminat ödemeye mahkûm edilmiştir. Bu tazminat ödemeleri doğurduğu mali sonuçlar itibarıyla çalışmanın odağını teşkil etmektedir. İlk bölümde savaşa giden süreç, savaşın cereyanı ve savaşın sonuçlanması ele alındıktan sonra; ikinci bölümde ticaret tazminatı, üçüncü bölümde de savaş tazminatı Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivindeki belgelerden yararlanılarak irdelenmiştir. Bu bölümlerde; tazminat ödemelerinin finansmanı, ödemelerde yaşanan sorunlar ve ödemeler çerçevesinde gelişen siyasi ilişkiler üzerinde durulmuştur. Çalışmada; savaş nedeniyle zaten mali bir bunalım yaşayan Osmanlı Devleti'nin savaş sonrasında karşı karşıya kalınan bu tazminatı ödemekte oldukça zorlandığı ve politik bağımlılık ilişkileri kurmak zorunda kaldığı görülmüştür. Bu bağlamda tazminat ödemeleri sürerken mali sorunlar derinleşmiş, tağşişler nedeniyle Osmanlı para sistemi oldukça istikrarsızlaşmış ve Mısır valisi Mehmet Ali Paşa'nın isyanı karşısında devlet kendini savunamayacak hale gelmiştir. Siyasi açıdan kritik bir konjonktürde ödenmek zorunda kalınan tazminat kamu maliyesine ciddi bir yük getirdiği gibi tazminat konusu Rusya tarafından Osmanlı Devleti üzerinde finans politik bir baskı aracı olarak kullanılmıştır. Mısır Sorunu nedeniyle Rusya'nın hamiliğiyle sonuçlanan bu süreç İngiltere'nin Osmanlı'ya yönelik dış politikasında önemli bir rota değişikliğine sebep olmuştur. Rusya'nın siyasi baskılarından bu şekilde kurtulan Osmanlı bürokratları dikkatlerini Tanzimat reformlarına çevirebilmişlerdir.

Abstract:
This master's thesis focuses on the fiscal consequences of the 1828-29 Ottoman-Russian war. The defeated Ottoman Empire had to sign the Treaty of Adrianople which contained very harsh terms and was required to pay two types of reparations: war reparations and trade reparations. These reparations are the central focus of this study in terms of the fiscal consequences they created. The first chapter deals with the background to the war, how the war happened, and how it ended. The second chapter is about trade reparations and the third is about war reparations, both of which are examined through documents from the Ottoman Archives of the Presidency of Turkey. These chapters explore how the payments were financed, the problems experienced in making the payments, and the political relationships that were developed around the payments. The study shows that the Ottoman Empire, which was already experiencing economic problems because of the war, had a very hard time in paying the reparations after the war, and was forced to build relationships of political dependency. In this context, fiscal problems got deeper throughout the payment process of reparations, debasements of coinage made the Ottoman currency system very unstable, and the state was unable to defend itself during the rebellion of Muhammad Ali Pasha of Egypt. The reparations, which had to be paid during a critical juncture, not only placed a heavy burden on state finances but also was used by Russia as a tool of political pressure. The fact that the Egyptian crisis resulted in Russia's tutelage led to an important shift in Britain's foreign policy regarding the Ottoman Empire. Ottoman bureaucrats, who were able to break free from Russia's political pressures as a result of this, were able to shift their attention on Tanzimat reforms.