Koronavirüs (COVID-19)) pandemisinde polimeraz zincir reaksiyonu (rRT-PCR) testi veren adölesanları video ile bilgilendirmenin anksiyete üzerine etkisi: randomize kontrollü çalışma
The effect of video informing adolescents having polymerase chain reaction (rRT-PCR) test on anxiety during the coronavirus (COVID-19) pandemic: A randomized controlled study
Yazar: ZÜHAL ARTUVAN
Danışman: PROF. DR. HACER ÇETİN
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma Polimeraz Zincir Reaksiyonu (rRT-PCR) testi veren adölesanları videoyla
bilgilendirmenin anksiyete üzerine etkisini belirlemek amacıyla tek kör, randomize kontrollü,
deneysel araştırma tasarımında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini bir Devlet Hastanesine rRTPCR
test numunesi veren adölesanlar, örneklemini ise, ilk kez rRT-PCR testi veren 272 adölesan
oluşturmuştur. Katılımcılar yaş ve cinsiyete göre tabakalı blok randomizasyon uygulanarak
gruplara rastgele atanmıştır. Veriler Çocuk/Ebeveyn Bilgi Formu, Durumluk ve Sürekli Kaygı
Envanteri, Koronavirüs Anksiyete Ölçeği'yle toplanmıştır. Araştırmada çalışma grubundaki
adölesanlara işlemden beş dakika önce, animasyonlu bilgilendirme videosu izlettirilmiştir.
Kontrol grubundaki adölesanlara herhangi bir bilgilendirme yapılmaksızın kurum politikası
doğrultusunda numune alımı gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler Ki kare, Bağımsız Örneklem
t testi, Bağımlı Örneklem t testi, Tek yönlü varyans analizi, Parametrik Olmayan Bağımsız
Örneklem t testi, post hoc LSD testi, Spearman korelasyon testleriyle değerlendirilmiştir. Veriler
incelendiğinde çalışma ve kontrol grubu adölesanların tanımlayıcı özellikleri bakımından
istatiksel olarak benzer olduğu saptanmıştır (p>0,05). Adölesanların orta düzeyde anksiyete
yaşadığı belirlenmiştir. Adölesanların çoğunluğunda akrabalarında (%83,1) ya da aynı ev
içerisinde COVID-19 pozitif hastası olmadığı (%82,7), okulunda pozitif arkadaşlarının olduğu
(%56,2) ancak sınıfında olmadığı (%61,4), pozitif arkadaşları ile temasının olmadığı (%69,1)
belirlenmiştir. Video ile bilgilendirilen adölesanların işlem sonrası durumluk kaygı düzeyi
38,76±10,77 iken, kontrol grubu adölesanların kaygı düzeyi 41,68±11,92 olarak bulunmuştur.
Video ile bilgilendirme adölesanların kaygı düzeyini istatistiksel olarak anlamlı düzeyde
azaltmıştır (p=0,035). Çalışma grubunda cinsiyet ve sosyal güvence durumunun işlem sonrası
durumluk kaygı düzeyine etkisi olduğu belirlenirken, kontrol grubunda kardeş sayısının kaygı
düzeyini etkilediği belirlenmiştir (p≤0,05). COVID-19 ile ilgili hastalık özelliklerinin çalışma ve
kontrol grubunun işlem sonrası durumluk kaygı düzeyine etkisinin olmadığı saptanmıştır
(p>0,05). Araştırma sonucunda, videoyla bilgilendirmenin işlem sonrası durumluk kaygısını
azalttığı bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda özellikle pandemi sürecinde
adölesanların kaygı düzeyinin yükselebileceği, ilk kez karşılaştıkları invaziv işlem öncesi
bilgilendirilmeleriyle kaygı düzeylerinin azaldığı saptanmıştır. Bu doğrultuda, hemşirelik bakımı
kapsamında tüm adölesanların video ile işleme hazırlanması, birçok invaziv işlem öncesi bu
yöntemle bilgilendirmelerin etkinliğinin değerlendirildiği başka çalışmaların yapılması önerilir.

Abstract:
The research was carried out as a single-blind, randomized parallel-controlled,
experimental study to determine the effect of video informing adolescents who gave Polymerase
Chain Reaction (rRT-PCR) test on anxiety. The population of the study consisted of adolescents
who gave rRT-PCR test samples to a State Hospital, and the sample consisted of 272 adolescents
who gave rRT-PCR test for the first time. Participants were randomly assigned to groups by
applying stratified block randomization according to age and gender. Data were collected using
Child/Parent Information Form, State and Trait Anxiety Inventory, Coronavirus Anxiety Scale. In
the study, the adolescents in the study group were shown an animated informative video five
minutes before the procedure. Sampling was carried out in line with the institutional policy
without informing the adolescents in the control group. The obtained data were evaluated using
Chi-square, Independent Sample t test, Paired Sample t test, One Way Anova, Mann Whitney U,
post hoc LSD test, Spearman correlation tests. When the data were examined, it was determined
that the adolescents in the study and control groups were statistically similar in terms of their
descriptive features (p>0.05). It was determined that adolescents experienced moderate anxiety.
Most of the adolescents did not have relatives (83.1%) or COVID-19 positive patients in the same
house (82.7%), had positive friends at school (56.2%) but were not in class (61.4%), had positive
friends It was determined that there was no contact (69.1%). While the state anxiety level of the
adolescents informed by video was 38.76±10.77, the anxiety level of the adolescents in the
control group was 41.68±11.92. Informing with video significantly decreased the anxiety level of
adolescents (p=0.035). While it was determined that gender and social security status had an
effect on the post-procedural state anxiety level in the study group, it was determined that the
number of siblings affected the anxiety level in the control group (p≤0.05). It was determined that
the disease characteristics related to COVID-19 had no effect on the post-procedural state anxiety
level of the study and control groups (p>0.05). As a result of the research, it was found that
informing with video reduces post-procedural state anxiety. In line with the results obtained, it
was determined that the anxiety level of adolescents may increase especially during the pandemic
process, and their anxiety levels decreased when they were informed before the invasive
procedure they encountered for the first time. In this direction, it is recommended to prepare all
adolescents for video processing within the scope of nursing care, and to conduct other studies
that evaluate the effectiveness of informing with this method before many invasive procedures.