Üniversite öğrencilerinin spor farkındalık düzeyleri ile spora özgü başarı motivasyon düzeylerinin belirlenmesi
Determination of university students' sports awareness levels and sports-specific success motivation levels
Yazar: VOLKAN GEZGİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ULUKAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, Üniversite Öğrencilerinin Spor Farkındalık Düzeyleri İle Spora Özgü Başarı Motivasyon Düzeylerinin Belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada, betimsel araştırma yöntemlerinden biri olan genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi'nde eğitim gören 374 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama araçları üç bölümden oluşmaktadır. Birinci kısım araştırmacıların hazırladığı "Kişisel Bilgi Formu'', ikinci kısım Willis vd. (1982) tarafından geliştirilen Türkiye'deki geçerlilik ve güvenilirlik çalışması da Tiryaki ve Gödelek tarafından yapılan (1997) "Spora Özgü Başarı Motivasyonu Ölçeği" ve üçüncü kısım Uyar (2019) tarafından geliştirilen "Spor Farkındalığı Ölçeği" şeklindedir. Araştırmada elde edilen bulgular SPSS 25.0 paket programı ile %95 güven aralığında değerlendirilmiştir. Çalışmada veri toplama araçlarının güvenilirliği Cronbach alpha ile tespit edilmiştir. Verilerin normal dağılımdan gelip gelmediği hem Kolmogrov Smirnov analiziyle hem de basıklık çarpıklık katsayılarına bakılarak karar verilmiş ve verilerin normal dağılım sağlamadığı görülmüştür. Bağımlı ve bağımsız değişken arasındaki ilişkinin belirlenmesinde spearman korelasyon testi uygulanmıştır. Betimsel verilerin analizinde İstatistiksel açıdan üçten az kategorilerde Mann Witney U analizi, üç ve üçten fazla kategorilerde Kruskal Wallis H testi, frekans analizi, yüzde hesaplamaları yapılmıştır. Analiz yapılırken %95 güven aralığına göre analiz yapılmıştır. 
Bulgular: Araştırma bulgularında spora özgü başarı motivasyonu ile spor farkındalığı ölçek ortalaması arasında zayıf yönlü anlamlı ve pozitif ilişki olduğu tespit edilirken, katılımcıların spor farkındalığının spor bilgisi ve bilgiyi ayırt etme alt boyutu ile yaş değişkeni arasında zayıf yönlü anlamlı ve pozitif ilişki olduğu, spor farkındalığının sosyal ve bireysel fayda alt boyutu ile yaş değişkeni arasında çok zayıf yönlü anlamlı ve pozitif ilişki olduğu, spor farkındalığı ortalama puanı ile yaş değişkeni arasında çok zayıf yönlü anlamlı ve pozitif ilişki olduğu, katılımcıların spora özgü başarı motivasyonları ile spor geçmişleri arasında sadece başarıyı yakalama güdüsü alt boyutunda çok zayıf yönlü anlamlı ve pozitif ilişki olduğu tespit edilmiştir. 
Sonuç: Gerçekleştirilen analiz sonucunda; bu çalışmada spor farkındalığı ve spora özgü başarı motivasyonları arasında anlamlı ilişkiler ve farklılıklar tespit edilmiştir. Spor farkındalığının sosyal ve bireysel fayda alt boyutlarında 2. sınıf öğrencilerinin 4. sınıf öğrencilerinden daha yüksek puanlar aldığı, ancak genel başarı motivasyon düzeylerinde anlamlı bir farklılık gözlemlenmediği bulunmuştur. Ayrıca, serbest zaman değerlendirme biçimine göre spor farkındalığı ve spor bilgisi arasında anlamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlar, spor farkındalığı ve başarı motivasyonunun, eğitim sürecindeki sınıf düzeyi ve serbest zaman aktiviteleri ile ilişkilendirilebileceğini, ancak bu ilişkilerin detaylı bir şekilde incelenmesi gerektiğini göstermektedir.

Abstract:
Objective: This study aims to determine the levels of sports awareness and sport-specific achievement motivation among university students.
Material and Methods: A descriptive research method, specifically a general survey model, was employed in this study. The study group comprised 374 students from the Faculty of Sports Sciences at Aydın Adnan Menderes University. The data collection tools consist of three parts: the first part is a "Personal Information Form" prepared by the researchers, the second part is the Sport-Specific Achievement Motivation Scale developed by Willis et al. (1982) and validated in Turkey by Tiryaki and Gödelek (1997), and the third part is the "Sports Awareness Scale" developed by Uyar (2019). The data collected were analyzed using SPSS 25.0 software with a 95% confidence interval. The reliability of the data collection tools was assessed using Cronbach's alpha. The normality of the data was examined using the Kolmogorov-Smirnov test and skewness-kurtosis coefficients, and it was found that the data did not follow a normal distribution. The Spearman correlation test was used to determine the relationship between dependent and independent variables. Descriptive data were analyzed using Mann-Whitney U test for categories of fewer than three, Kruskal-Wallis H test for three or more categories, frequency analysis, and percentage calculations. Analyses were conducted with a 95% confidence interval.
Results: The study found a weak but significant positive relationship between sport-specific achievement motivation and the average score of the sports awareness scale. A weak but significant positive relationship was also observed between sports awareness and the sub-dimension of sports knowledge and differentiation with the age variable, as well as a very weak significant positive relationship between sports awareness and the social and individual benefit sub-dimension with age. Additionally, there was a very weak significant positive relationship between the average score of sports awareness and age. Among the participants' sport-specific achievement motivations, only the achievement-oriented motivation sub-dimension showed a very weak significant positive relationship with sports history.
Conclusion: The analysis revealed significant relationships and differences between sports awareness and sport-specific achievement motivation. It was found that 2nd-year students had higher scores than 4th-year students in the social and individual benefit sub-dimensions of sports awareness, although no significant difference was observed in general achievement motivation levels. Furthermore, significant differences in sports awareness and sports knowledge were identified based on the type of leisure activities. These findings suggest that sports awareness and achievement motivation are associated with the educational level and leisure activities, indicating a need for a more detailed examination of these relationships.