Larenks ve hipofarenks karsinomlu hastalarda boyun metastazında ekstrakapsüler yayılımı etkileyen faktörler
Factors affecting extracapsular spread in neck metastasis in patients with laryngeal or hypopharyngeal carcinoma
Yazar: ABDÜLKADİR İMRE
Danışman: PROF. DR. İSMAİL SEMİH ÖNCEL
Sağlık Bakanlığı / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Ülkemizde Sağlık Bakanlığı verilerine göre; larenks kanseri dördüncü en sık görülen kanser türüdür. Kanser tedavisinde erken tanı ve tedavinin önemi bilinmektedir.Larenks kanserinde bir çok prognostik faktör bildirilmesine karşın, rekürrens ve sürviyi etkileyen en önemli porgnostik faktör servikal lenf nodu metastazı olması ve zaman içinde bu metastatik hastalığın ekstranodal hale gelmesidir. Ekstrakapsüler yayılım ameliyat esnasında gözle görülebilecek şekilde makroskopik olabilir; prevertebral fasyaya, karotise veya cilde fikse kitle ile karşımıza çıkabilir ya da mikroskopik olabilir.Bu çalışmada larenks ve hipofarenks skuamöz hücreli kanserlerindeki servikal lenf nodu metastazında ekstrakapsüler yayılım insidansı ve bununla ilişkili klinik ve patolojik faktörler araştırılmıştır. Çalışmaya Temmuz 2001 ile Ekim 2006 tarihleri arasında İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi 3.KBB kliniğinde skuamöz hücreli larenks ve hipofarenks kanseri nedeniyle larenjektomi ve boyun diseksiyonu uygulanmış hastalar alındı. Klinik olarak hangi parametrelerin ekstrakapsüler yayılımla ilişkili olduğunu araştırdığımızda; tümör lokalizasyonu, klinik ve patolojik N evresi, metastatik lenf nodu sayısı ve kontralateral metastazla arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p<0.05). İleri N evrelerinde (N2 ve N3), 3 ve daha fazla metastatik lenf nodu varlığında ekstrakapsüler yayılım insidansı artmaktaydı.Özellikle 3 ve daha fazla metastatik lenf nodunun olması ekstrakapsüler yayılım riskini 11.6 kat arttırmaktaydı (p<0.05). İpsilateral lenf nodu metastazında ekstrakapsüler yayılım olmasının kontralateral metastaza etkisi araştırıldığında istatiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p<0.05) ve ipsilateral lenf nodu metastazında ekstrakapsüler yayılım olan hastaların %66.7'de kontralateral metastaz mevcuttu. Sonuç olarak, boyun diseksiyonu sırasında makroskopik ekstrakapsüler yayılım saptanırsa artmış okkult metastaz insidansı nedeniyle kontralateral boyun diseksiyonu aynı seansta ya da ikinci bir operasyon şeklinde uygulanmalıdır. Bu hastalar bekle gör protokolü uygulanarak riske edilmemelidir. Aynı şekilde ipsilateral boyun diseksiyonu sırasında multipl lenf nodu mevcut ve bunlardan yapılan frozen  pozitif ise artmış ekstrakapsüler yayılım insidansı nedeniyle kontralateral boyun diseksiyonu bu hastalarda akılda tutulmalıdır.

Abstract:
Laryngeal cancer is the fourth common cancer in our country according to statistics of Ministry of Health. Early diagnosis and treatment is important in the management of cancer. There are reported various prognostic factors in laryngeal cancer. However, extracapsular spread is the most important prognostic factor that associated with recuurence and survival in patients with laryngeal carcinoma. Extracapsular spread can be either microscopic or macroscopic. Microscopic extracapsular spread can be recognized during surgery as a mass fixed to the prevertebral space, carotid artery or skin. In this study, incidence of extracapsular spread and, relationship between extracapsular spread and clinico-pathologic factors in squamous cell carcinoma of the larynx and hypopharynx are investigated. Patients  who underwent laryngectomy and combined neck dissection for laryngeal or hypopharyngeal carcinoma between July 2001 and October 2006 at Izmir Ataturk Trainig Research Hospital were included in this study. When we investigated the parameters which are asoociated with extracapsular spread, we found that tumor site, clinical and pathologic N stage, number of metastatic lymph nodes and contralateral metastasis were significantly associated with extracapsular spread (p<0.05). Extracapsular spread was higher in advanced N stage (N2 and N3) and  presence of 3 or more metastatic nodes. Furthermore, presence of 3 or more metastatic lymph nodes was increased the risk of extracapsular spread 11.6 fold (p<0.05). When we investigated the effect of extracapsular spread in ipsilateral lymph nodes on contralateral metastases, we found that there were significant association between extracapsular spread and contralateral metastases and, 66.7% of patients with ipsilateral extracapsular lymph node metastasis presented contralateral metastasis. In conclusion, if macroscopic extracapsular spread is observed during neck dissection, contralateral neck dissection should be performed at the same time or at another session due to increased risk of occult metastases in the contralateral neck. These patients should not be endangered by choosing 'wait and see' policy.  Similarly, contralateral neck dissection should be kept in mind in patients with ipsilateral multiple metastatic lymph nodes proved by frozen section during neck dissection due to increased risk of occult metastases and extracapsular spread.