Nörojenik disfajili hastalarda baş ve boyun propriyosepsiyonu ile disfaji şiddeti arasındaki ilişkinin incelenmesi.
Investigation of the relationship between head and neck proprioception and severity of dysphagia in patients with neurogenic dysphagia.
Yazar: MAHMUT SEVİM
Danışman: DOÇ. DR. SELEN SEREL ARSLAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörolojik Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nöroloji Fizyoterapistliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Boyun = Neck ; Farkındalık = Awareness ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kafa = Head ; Propriyosepsiyon = Proprioception ; Yutma = Deglutition ; Yutma bozuklukları = Deglutition disorders

Özet:
Bu çalışmanın amacı, nörojenik disfajili hastalarda baş ve boyun propriyosepsiyonun disfaji şiddeti ile ilişkisini incelemektir. Çalışmaya 26 nörolojik tanılı hasta dahil edildi. Hastaların disfaji şiddeti Modifiye Baryum Yutma Çalışması sonucuna göre puanlanan Penetrasyon Aspirasyon Skalası (PAS)'na göre belirlendi. Hastalar PAS'a göre disfajisi olan (n=15) ve olmayan (n= 11) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Hastaların boyun normal eklem hareketi (NEH) ve kas kuvveti ölçümü yapıldı. Servikal bölge propriyosepsiyon ölçümü hastaların kafasına yerleştirilen laser işaretleyici ile yapıldı ve orta hedeften sapma miktarı santimetre cinsinden not edildi. Baş ve boyun farkındalığını belirlemek için Fremantle boyun farkındalık anketi kullanıldı. Gruplar arasında cinsiyet, yaş, boy, kilo, tanı, boyun NEH açıklığı ve kas kuvveti açısından fark yoktu (p>0,05). Disfaji şiddeti ile boyun fleksiyon, ekstansiyon ve sol rotasyon propriyosepsiyon ölçüm sonuçları arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki bulundu (sırasıyla, r=0,48, p=0,01; r=0,58, p=0,002; r=0,42, p=0,02). Gruplar arasında boyun fleksiyon, ekstansiyon ve sol rotasyon propriyosepsiyon ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p<0,05). Disfaji şiddeti ile boyun farkındalığı arasında ilişki tespit edilmedi (p=0,72). Gruplar boyun farkındalığı açısından benzer bulundu (p=0,65). Sonuç olarak; nörojenik disfajili hastalarda baş ve boyun propriyosepsiyon etkileniminin olduğu ve disfaji yönetiminde baş ve boyun propriyosepsiyonun göz önünde bulundurulması gerektiği düşünüldü.

Abstract:
The aim of this study was to examine the relationship between head and neck proprioception and dysphagia severity in patients with neurogenic dysphagia. 26 patients with neurological diagnosis were included in the study. Dysphagia severity of the patients was determined according to the Penetration Aspiration Scale (PAS) which was scored according to the result of the Modified Barium Swallowing Study. Patients were divided into two groups according to PAS as with dysphagia (n=15) and without dysphagia (n=11). Patients' range of motion (ROM) and muscle strength of neck were measured. Proprioception measurement of cervical region was performed with a laser marker placed on the head of the patients, and the deviation from the middle target was noted in centimeters. Fremantle neck awareness questionnaire was used to determine head and neck awareness. There was no difference between groups in terms of gender, age, height, weight, diagnosis, ROM and muscle strength of neck (p>0.05). A moderate positive correlation was found between dysphagia severity and the proprioception results of neck flexion, extension, and left rotation (r=0.48, p=0.01; r=0.58, p=0.002; r=0.42, p=0.02, respectively,). There was a statistically significant difference in proprioception measurements of neck flexion, extension and left rotation between groups (p<0.05). No relationship was found between dysphagia severity and neck awareness (p=0.72). The groups were similar in terms of neck awareness (p=0.65). As a result; it was thought that head and neck proprioception is affected in patients with neurogenic dysphagia, and head and neck proprioception should be considered in dysphagia management.