Duygusal manipülasyonun yordayıcıları olarak ebeveynden algılanan psikolojik kontrol ve romantik ilişki temalı obsesyon ve kompulsiyonlar
Perceived parental psychological control and relationship focused obsessions and compulsions as predictors of emotional manipulation
Yazar: ZEYNEP ÇELİK
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KEKLİK
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Duygusal manipülasyon, bireyin çıkarlarını gerçekleştirmek adına örtük şekilde başkalarının duygu, düşünce ve davranışlarını etki altına almasıdır. Duygusal manipülasyon kavramının ilişkili olduğu değişkenleri ortaya koymak fenomenin belirlenmesi ve önleyici çalışmaların gerçekleştirilmesi adına önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı ebeveynden algılanan psikolojik kontrolün ve romantik ilişki temalı obsesyon ve kompulsiyonların, duygusal manipülasyonu yordayıp yordamadığını incelemektir. Çalışmada ilişkisel desen kullanılmıştır. Çalışma grubunu uygun örnekleme yoluyla erişilen romantik ilişki geçmişi olan veya en az üç aydır devam eden ilişkiye sahip olan genç yetişkin bireyler oluşturmuştur. Çalışma grubunda 259 katılımcı bulunmaktadır (%81.5 kadın, %18.5'i erkek). Veriler, Duygusal Manipülasyon Ölçeği (DMÖ), Psikolojik Kontrol Ölçeği (PKÖ), Romantik İlişki Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği (RİOKÖ) ve Partnere İlişkin Obsesif-Kompulsif Belirtiler Ölçeği (PİOKBÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde çoklu doğrusal regresyon, bağımsız örneklemler t testi ve tek yönlü ANOVA kullanılmıştır. Çoklu regresyon analizi sonucunda yordayıcı değişkenlerin duygusal manipülasyon varyansının eş zamanlı olarak %15.9'unu açıkladığı bulunmuştur. Ayrıca duygusal manipülasyon puanı cinsiyete göre anlamlı şekilde farklılaşırken ilişki memnuniyetine göre farklılaşmadığı ortaya konulmuştur. Bulgular, sınırlılıklar ve araştırmacı ve uygulayıcılar için öneriler tartışılmıştır.

Abstract:
Emotional manipulation refers to implicitly influencing others' feelings, thoughts and behaviors in order to realize one's own interests The identification of variables associated with emotional manipulation is important for understanding the phenomenon and conducting preventive interventions. Thus, the aim of the study was to investigate whether the perceived parental psychological control and romantic relationship-oriented obsessions and compulsions significantly predict emotional manipulation or not. The study utilized a relational design. Participants were selected by convenience sampling method. Participants of the study, who were young adults who had a romantic relationship history or who were currently in a romantic relationship for at least three months. The sample comprised 259 individuals (81.5% female, 18.5% male). The Emotional Manipulation Scale (EMS), the Psychological Control Scale (PCS), the Relationship Obsessions and Compulsion Inventory (ROCI), and the Partner-Related Obsessive-Compulsive Symptoms Inventory (PROCSI) were used as data collection instruments. Multiple linear regression, One Way ANOVA and independent samples t test were utilized for analysis of the data. Result of multiple linear regression indicated that predictor variables explained the 15.9% of the variance in emotional manipulation. Further, it was observed that there was no significantly difference in emotional manipulation scores according to relationship satisfaction however there was a significantly difference in emotional manipulation scores according to gender. Findings, limitations and implications for both researchers and practitioners were discussed.