Antalya Körfezi'nin suyunda ve körfezde yaşayan kolyoz (Scomber japonicus Houttuyn, 1782)'un kas, karaciğer ve solungaçlarındaki bazı ağır metal düzeylerinin belirlenmesi
The determination of levels of some heavy metals in Antalya Bay?s seawater and muscle, liver and gills of chub mackerel (Scomber japonicus Houttuyn, 1782) inhabiting Antalya Bay
Yazar: NURŞAH AKTAN
Danışman: DOÇ. DR. SELDA TEKİN ÖZAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Ekim 2009?Temmuz 2010 tarihleri arasında gerçekleştirilen bu çalışmada Antalya Körfezi'nin suyunda ve körfezde yaşayan kolyozun kas, karaciğer ve solungaçlarındaki As, Ba, Co, Cd, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni ve Zn seviyelerinin mevsimsel değişiminin incelenmesi, doku ve organlardaki metal miktarları ile balık boyu ve ağırlığı arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Arazi çalışmaları esnasında deniz suyunun bazı fiziko-kimyasal parametreleri ölçülmüştür. Deniz suyunun sıcaklığı 17.77-27.76oC, pH değeri 7.79-10.52, çözünmüş oksijen miktarı 7.28-12.83 mg/lt, elektriksel iletkenlik değerleri 37898-53512 µs/cm ve tuzluluk oranı ise ? 21.05-?33.84 arasında değişiklik göstermiştir. Suda yapılan analizler sonucunda Co, Cd, Cr, Fe ve Mn sonbahar mevsiminde, As, Co, Cd, Cr ve Ni ise kış mevsiminde belirlenememiştir. Suda en fazla belirlenen metal Fe, en az belirlenen ise Cr olmuştur. Sudaki metal miktarlarının ilkbahar ve yaz aylarında arttığı, sonbahar ve kış aylarında azaldığı saptanmıştır. Kolyozda yapılan ağır metal analizleri sonucunda As, Ba, Cu, Fe ve Zn her mevsim tüm dokularda tespit edilmiştir. Co sonbahar ve kış mevsimlerinde hiçbir dokuda, ilkbahar ve yaz mevsimlerinde ise sadece karaciğerde, Cd sonbaharda hiçbir dokuda, kışın ise kas ve karaciğerde belirlenememiştir. Diğer mevsimlerde tüm doku ve organlarda tespit edilmiştir. Cr sonbahar, kış ve yaz mevsiminde karaciğerde tespit edilemezken diğer doku ve organlarda her mevsim belirlenmiştir. Mn tüm mevsimlerde, Ni ise sonbahar ve kış mevsiminde karaciğerde tespit edilememiştir. Metallerin karaciğerde, solungaç ve kasa göre daha fazla biriktiği belirlenmiştir. Doku ve organlardaki metal miktarının genel olarak yaz mevsiminde artış gösterdiği belirlenmiştir. Balıklardaki metal seviyeleri ile balıkların ağırlık ve boyları arasında genel olarak negatif bir ilişki olduğu belirlenmiştir.Anahtar kelimeler: Antalya Körfezi, kolyoz, ağır metal, birikim, su kirliliği2011, 69 sayfa

Abstract:
This study which was carried out between October 2009-July 2010 aimed to determine the seasonal variations of As, Ba, Co, Cd, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni and Zn in water and muscle, liver and gill of chub mackerel, the relationship between metal levels in tissue and organs with fish weight and lenght. During the field work, some physico-chemical parameters had been measured. The temperature varied between the temperature varied between 17.77 and 27.76 ºC; the pH between 7.79 and 10.52; the dissolved oxygen between 7.28 and 12.83 m/l, conductivity between 37898 and 53512 µs/cm and the salinity between 21.05? and 33.84?. As a result of analysis in water, Co, Cd, Cr, Fe and Mn in autumn, As, Co, Cd, Cr and Ni in winter were not determined. Fe was the highest and Cr was the lowest in water. It had been determined that the metal levels in water increased in spring and summer months, decreased in autumn and winter months. As a result of analysis of heavy metals in chub mackerel As, Ba, Cu, Fe and Zn were determined in all seasons in all tissues. Co in all tissues in autumn and winter, in liver in spring and summer, Cd in all tissues in autumn, in muscle and liver in winter were not determined. In the other seasons they were determined in all tissues and organs. While Cr was not determined in liver in winter and summer, it was determined in in all seasond in the other seasons. Mn in all seasons, Ni in autumn and winter were not determined in the liver. The highest metal levels were found in liver compared with gill and muscle. The metal levels in tissues and organs increased in summer, generally. Negative relationships were determined between metal levels in fish with fish weight and lenght.Key words: Antalya Bay, chub mackerel, heavy metal, accumulation, water pollution2011, 69 pages