Etkinlik temelli öğretim yaklaşımıyla okul öncesi öğrencilerinde çevresel farkındalık geliştirme - eylem araştırması
Development of environmental awareness in preschool students with activity-based intervention - an action research
Yazar: EBRU AZİME ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. FATMA BELGİN TANRIVERDİ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aktiviteye dayalı öğretim = Activity based teaching ; Etkinlik = Efficiency ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevresel farkındalık = Environmental awareness ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmada, etkinlik temelli öğretim yaklaşımına dayalı olarak okul öncesi öğrencilerinde toprak kavramına yönelik çevresel farkındalığın geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması modeli kullanılmıştır. Araştırma, Kocaeli ilinin Kartepe ilçesindeki bir devlet okulunun anasınıfında öğrenim gören 11 öğrenci ile yürütülmüştür. Eylem araştırmasına başlamadan önce uygulanacak çevre eğitiminin konusunu belirlemek amacıyla etkinlikler düzenlenmiş, elde edilen verilerin analizi sonucu konunun "Toprak" olmasına karar verilmiştir. Konu belirlenmesinin ardından öğrencilerin toprak konusundaki çevresel farkındalıkları, "Toprak ile İlgili Kart Eşleme" ve "Zihin Haritası" etkinlikleri ile tespit edilmiştir. Ön etkinliklerin sonuçları, okul öncesi dönem öğrencilerinin gelişim özellikleri ve ilgili alanyazın göz önünde bulundurularak toprağın yapısı, toprak çeşitleri, toprağın kullanım alanları, yaşamdaki görevleri, toprak kirliliği ve toprağın korunması başlıklarına yönelik olarak 11 kazanım belirlenmiştir. Belirlenen kazanımlar doğrultusunda etkinlik temelli öğretim ilkelerine dayanarak dokuz etkinlik tasarlanmıştır. Eylem planı kapsamında etkinlikler uygulandıktan sonra, öğrencilerin çevresel farkındalıklarını test etmek için öğrencilere kart eşleme ve zihin haritası oluşturma etkinlikleri tekrarlanmıştır. Veriler nitel araştırma yöntemine uygun olarak içerik analiziyle çözümlenmiştir. Araştırma soruları ışığında bulgular incelendiğinde, okul öncesi dönem öğrencilerinin çevresel farkındalıklarında olumlu artışlar olduğu, öğrencilerin toprak konusuna yönelik kavram yanılgılarının/yanlışlarının düzeldiği ve toprağın önemine dair farkındalıklarının oluştuğu gözlemlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda etkinlik temelli öğretime göre düzenlenen çevre eğitimi etkinliklerinin öğrencilerin çevresel farkındalıklarını geliştirmede etkili olduğu söylenebilir. Bu bağlamda araştırmacı, eğitimci ve program geliştirme uzmanlarına araştırmanın; okul öncesi dönemde çevre eğitimi programlarının hazırlanmasında, düzenlenmesinde ve uygulanmasında model olarak kullanılması, farklı değişkenlerin sürece dahil edilerek öğretimin etkililiğinin incelenmesi, boylamsal çalışmalarla öğretimin öğrencilerin çevresel farkındalıklarına etkisinin incelenmesi önerilebilir.

Abstract:
In this study, it is aimed to develop environmental awareness about the soil term preschool students based on activity based teaching approach. In the research, action research model, one of the qualitative research methods, was used. The study was conducted with 11 students studying in the kindergarten of a public school in Kartepe province of the city of Kocaeli. Before starting the action research, activities were organized in order to determine the subject of environmental education to be applied and it was decided that the issue should be the Soil, as a result of the analysis of the data obtained. Following the determination of the subject, the environmental awareness of the students about the soil was determined by the mind map and card matching activities. Taking into consideration the results of the preliminary activities, the development characteristics of preschool students and the related literature, 11 outcomes were determined for the soil, soil types, land use areas, soil pollution and soil protection. In line with the determined outcomes, nine activities were designed based on the principles of activity-based teaching. After the implementation of activities within the scope of the action plan, card matching and mind mapping activities were repeated to test the students' environmental awareness. The data were analyzed by content analysis in accordance with the qualitative research method. When the findings were examined in the light of the research questions, it was observed that there was a positive increase in the environmental awareness of preschool students, that the students' misconceptions related to the soil issue improved and the awareness of the importance of the soil occurred. According to the findings, it can be said that environmental education activities organized according to activity-based intervention is effective in improving students' environmental awareness. In this context, research, educators and program development experts; ıt can be suggested to use as a model in the preparation, regulation and implementation of environmental education programs in the preschool period, to examine the effectiveness of teaching by including different variables, and to examine the effect of teaching on the environmental awareness of students through longitudinal studies.