Üremeye yardımcı tedavi uygulamaları yapılan kadınların gebeliğe uyumunun belirlenmesi
Determination of adaptation to pregnancy among pregnancies after application of assisted reproduction treatment
Yazar: ŞÜKRAN BAŞGÖL
Danışman: PROF. DR. NEZİHE KIZILKAYA BEJİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Gebelik = Pregnancy ; Kadınlar = Women ; Stres = Stress ; Üreme = Reproduction ; Üreme teknikleri = Reproduction techniques

Özet:
Bu çalışma, üremeye yardımcı tedavi uygulamaları (ÜYTU) sonrası gebe kalan kadınlar ile spontan gebe kalan kadınların, gebeliğe uyumları ile depresyon, anksiyete ve stres durumlarını belirlemek amacıyla prospektif tipte, karşılaştırmalı-tanımlayıcı bir çalışma olarak planlandı.
Çalışmanın evrenini Haziran 2015- Haziran 2016 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Reproduktif Endokrinoloji ve İnfertilite Bilim Dalı'na başvurup ÜYTU sonrası gebe kalan tüm kadınlar ile Antenatal Polikliniği'ne gebelik takibi için başvuru yapan tüm kadınlar oluşturdu. Örneklemini ise evrende açıklanan grup içinden araştırmaya alınma kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı gönüllü kabul eden ÜYTU sonrası gebe kalan 69 kadın ve spontan gebe kalan 139 kadın oluşturdu. 
Veri toplama aracı olarak Tanıtıcı Bilgi Formu, Prenatal Kendini Değerlendirme Ölçeği, Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği, Tanıtıcı Bilgi Formu- 2.Trimester, Tanıtıcı Bilgi Formu- 3.Trimester kullanıldı. Kadınların birinci, ikinci ve üçüncü trimesterlerinde ölçekler tekrar uygulandı. 
Spontan gebe kalan kadınların gebeliğe uyumları birinci trimesterde ÜYTU sonrası gebe kalan kadınlara göre daha iyi düzeyde olduğu belirlendi. Spontan gebe kalan kadınlarda depresif belirtiler birinci ve üçüncü trimesterde ÜYTU sonrası gebe kalan kadınlara kıyasla daha fazla iken, ÜYTU sonrası gebe kalan kadınlarda anksiyete ve stres belirtileri birinci ve üçüncü trimesterde spontan gebe kalan kadınlara kıyasla daha fazladır. İkinci trimesterde ise gebeliğe uyumda gruplar arası fark yoktur. Tüm kadınların gebeliğe uyumu en fazla ikinci trimesterde iken; bunu üçüncü ve birinci trimester izlemektedir. ÜYTU sonrası gebe kalan kadınların infertilite süresi, infertilite tedavi süresi, ÜYTU deneme sayısı, çocuk sahibi olma isteme yılı, gebelik kaybı yaşama durumu, infertilite nedeni değişkenlerinin gebeliğe uyumu etkilemediği belirlendi. Eğitim düzeyi üniversite ve üzeri olan ÜYTU sonrası gebe kalan kadınların birinci trimesterde gebeliğe uyumlarının daha iyi olduğu saptanırken, gebeliğin ikinci ve üçüncü trimesterinde spontan gebe kalan kadınlardan çalışanların gebeliğe uyumlarının daha iyi belirlendi. 
Sonuç olarak, ÜYTU sonrası gebe kalan kadınların anksiyete ve stres belirtileri, spontan gebe kalan kadınlara kıyasla daha fazladır. Sağlık profesyonelleri bu gebelerin anksiyete ve stres durumlarını azaltma yönünde girişimlerde bulunmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Gebeliğe uyum, üremeye yardımcı tedavi uygulamaları, depresyon, anksiyete, stres

Abstract:
It is a prospective, comparative-descriptive study was designed to determine pregnancy adaptation, depression, anxiety and stress conditions between the women who were pregnant after application of assisted reproduction treatment and the women who were spontaneously pregnant.
Target population of the study was pregnant women who applied to the Istanbul University Istanbul Medical Faculty Reproductive Endocrinology- Infertility Department and Antenatal Polyclinic between June 2015 and June 2016. The participants were 69 women who were pregnant after application of assisted reproduction treatment and 139 women who were spontaneously pregnant, who met the research criteria and volunteer to participate in the study.
The data were collected through Personal Identification Form, The Prenatal Self- Evaluation Questionnaire, Depression-Anxiety-Stress Scale, Personal Identification Form- 2.Trimester, Identification Form- 3.Trimester. The scales were reapplied in the first, second and third trimester of women. 
It was determined that women who were spontaneously pregnant, pregnancy adaptation is better in firt trimester according to The Prenatal Self- Evaluation Questionnaire total scores. Depressive symptoms are higher in spontaneously pregnant, in the first and third trimester than women who were pregnant after application of assisted reproduction treatment. Anxiety and stress levels are higher in women who were pregnant after application of assisted reproduction treatment in first and third trimester than spontaneously pregnant women. In the second trimester, there is no difference between groups in pregnancy adaptation. All women have the greatest adaptation to pregnancy in second trimester and it is followed by the third and first trimester. It was determined that the duration of infertility, duration of infertility treatment, number of trials, year of wanting to have children, pregnancy loss experience, infertility reason variables did not affect pregnancy adaptation. The level of education is university and over in women who were pregnant after application of assisted reproduction treatment have better adaptation to pregnancy in the first trimester. Spontaneous pregnancies who worked or retired have better adaptation to pregnancy in the second and third trimester of pregnancy. 
In conclusion, the anxiety and stress levels are higher in women who were pregnant after application of assisted reproduction treatment than spontaneously pregnant. Health professionals should have initiatives to reduce anxiety and stress levels of these pregnants. 

Key Words: Adaptation to pregnancy, applications of assisted reproduction treatment, depression, anxiety, stress