'Astronomi ve uzay' konularının ilkokul fen bilimleri ders kitaplarındaki içerik sunumlarıyla ilgili sınıf öğretmenlerinin görüşleri: Burdur örneklemi
Opinions of class teachers on the content presentations of 'astronomy and space' in primary school science books: The sample of Burdur
Yazar: SAMET BAĞÇALI
Danışman: PROF. DR. SALİH CEYLAN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences

Özet:
Ülkeler ve şirketler tarafından büyük bir öneme sahip olan astronomi ve uzay, tüm dünya tarafından merak edilen ortak bir alan haline gelmiştir. Bunun en büyük nedeni, geniş bir alana sahip olması ile beraber getirdiği avantajlardır. Bu geniş alana hâkim olmak ve avantajlardan yararlanmak için gerekli olan en temel amaç, bu alan hakkında gelişmek ve geliştirmektir. Bu yüzden bu alanın ilköğretim düzeyine indirgenmesiyle birlikte gelecek için bilim insanı, astronot, uzay mühendisi yetiştirmek büyük öneme sahiptir.
Bir zorunluluk haline gelen astronomi ve uzay eğitimi, özellikle ülkemiz adına son yıllarda önem verilen bir eğitim alanıdır. İlkokul Fen Bilimleri ders kitapları içeriğine eklenen astronomi ve uzay konuları, ilgili eğitim düzeylerinde okutulmaktadır. Bu bağlamda ders kitaplarında yer alan konu içeriğine hâkim olan öğretmenler tercih edilerek, bu konuların içerik durumu hakkında dönütler alınmıştır.
Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen tercih edilmiştir. Verilerin elde edilmesinde ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme formu, Burdur ili merkezinde görev yapan ve görev yılı en az 10 yıl olan sınıf öğretmenlerine uygulanmıştır. Uygulama sonucu elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir.
Araştırma sonunda içerik sunumunun öğrenci seviyesinde olduğu, öğrencilerin ilgisini çektiği ve içerik sunumunun 2018 Fen Bilimleri öğretim programı ile örtüştüğü tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra içerik sunumunda teknik kelimeler ve bilgilerin yeteri kadar yer aldığı; etkinlikler, sorular ve değerlendirmeler ile desteklendiği fakat bu destekleyen ögelerin yeterliliği bakımından sınıf öğretmenlerinin fikir ayrılığı yaşadığı görülmektedir. Özellikle içerik sunumunun günlük yaşamla bağlantılı ve içerik sunumunda yer alan konuların güncel olduğu sonucuna varılmakla beraber konuların güncellik bakımından yetersiz kaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca bu çalışmada 2013 ve 2018 Fen Bilimleri öğretim programlarıyla hazırlanan ilkokul Fen Bilimleri ders kitapları da karşılaştırılmış olup; içerik sunumunun öğrenci seviyesine uygunluğu, öğretim programıyla örtüşmesi, öğrencilerin ilgisini çekme düzeyi, etkinlikler-sorular-değerlendirmeler ile desteklenmesi, günlük yaşamla bağlantı düzeyi, içerik sunumunda güncel konuların ve konu ile ilgili teknik kelimeler ve bilgilerin yer alma düzeyleri bakımından her bir başlık altında 2018 Fen Bilimleri öğretim programı ile hazırlanan içerik sunumunun daha iyi hazırlandığı tespit edilmiştir. Son olarak içerik sunumunun öğrencilerin meslek seçimini etkileme düzeyi bakımından etkin rol üstlendiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak içerik sunumunda güncelleme yapılarak eksik noktalarının iyileştirilmesi gerektiği, en güncel olarak hazırlanmış içerik sunumunun önceki içerik sunumlarına göre daha iyi hazırlandığı ve içerik sunumunun öğrencilerin meslek seçimini etkilediği fakat bu etkileme düzeyinin artırılabileceği sınıf öğretmenleri tarafından dile getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Astronomi, Ders Kitapları, Eğitim, Sınıf Öğretmenleri, Uzay.

Abstract:
Astronomy and space, which are of great importance by countries and companies, have become a common field that is wondered by the whole world. The biggest reason for this is the advantages it brings with its large area. The most basic purpose required to dominate this wide area and take advantage of the advantages is to develop and improve on this area. Therefore, with the reduction of this field to the level of primary education, it is of great importance to train scientists, astronauts and space engineers for the future.
Astronomy and space education, which has become a necessity, is a field of education that has been given importance especially for our country in recent years. Astronomy and space subjects added to the content of primary school science textbooks are taught at the relevant education levels. In this context, teachers who have a good command of the subject content in the textbooks were preferred, and feedback was received on the content status of these subjects.
In this study, phenomenological design, one of the qualitative research methods, was preferred. A semi-structured interview form was used to obtain the data. The interview form was applied to the classroom teachers who work in the city center of Burdur and whose working year is at least 10 years. The data obtained as a result of the application were analyzed by descriptive analysis method.
At the end of the research, it was determined that the content presentation was at the student level, attracted the attention of the students, and the content presentation coincided with the 2018 Science curriculum. In addition, technical words and information are sufficiently included in the content presentation; activities, questions and evaluations, but it is seen that the class teachers differ in terms of the adequacy of these supporting elements. Although it was concluded that the content presentation is related to daily life and the topics included in the content presentation are up-to-date, it has been determined that the topics are insufficient in terms of actuality. In addition, in this study, primary school science textbooks prepared with 2013 and 2018 Science curriculum were also compared; 2018 Science under each heading in terms of the suitability of the content presentation for the level of the student, its overlap with the curriculum, the level of interest of the students, the level of support with activities-questions-evaluations, the level of connection with daily life, the level of inclusion of current topics and technical words and information about the subject in the content presentation. It has been determined that the content presentation prepared with the science curriculum is better prepared. Finally, it was concluded that content presentation plays an active role in terms of the level of influencing students' choice of profession.
As a result, it was stated by the classroom teachers that the missing points should be improved by updating the content presentation, the most up-to-date content presentation was prepared better than the previous content presentations, and the content presentation affected the students' choice of profession, but this level of influence could be increased.

Keywords: Astronomy, Classroom Teachers, Education, Space, Textbooks.