Vergi uyuşmazlıklarının çözüm yolları, yargısal çözüm yolunun Edirne Vergi Mahkemesi örneğinde değerlendirilmesi
Solution ways of tax conflicts, evaluation of judicial solution way in Edirne Tax Court example
Yazar: OSMAN ALA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN SABRİ ÇELİKYAY
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Vergi mahkemeleri = Tax courts ; Vergi uyuşmazlıkları = Tax conflicts ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes

Özet:
Vergilendirme işlemini tesis eden vergi idaresi ile bu işlemlerden menfaatleri ihlal olunan vergi mükellefleri arasında ortaya çıkan vergi uyuşmazlıklarının çözümü noktasında mükelleflerin başvurabileceği iki yol bulunmaktadır. Bu çözüm yollarından ilki; barışçıl çözüm yolları olarak da adlandırılan idari çözüm yolu iken, ikincisi ise uyuşmazlıklarda nihai çözüm yolu olarak da kabul edilen yargısal çözüm yoludur.
Tarafların karşılıklı olarak barışması anlamına gelen idari çözüm yolunun teorik olarak yargısal çözüm yoluna kıyasla her iki tarafa da önemli avantajlar sunması ve bu anlamda uyuşmazlıkların önemli kısmının idari aşamada çözümlenerek dava sayısının azalması gerekmekteyse de, Türkiye örneğinde idari çözüm yollarının yeterince etkin ve işlevsel olarak kullanılamadığı ve dava sayısının yıllar itibariyle artış gösterdiği, öte yandan uyuşmazlıkların yargısal aşamada çözümü noktasında da önemli sorunların bulunduğu görülmektedir.
Yapılan çalışmada Edirne Vergi Mahkemesi'nde 2010 ila 2015 yılları arasında açılan dava sayıları, dava türleri ve verilen karar türleri bakımından yapılan analizler sonucu elde edilen veriler ışığında vergi uyuşmazlıklarının çözümü noktasında bir takım öneriler sunulmaya çalışılmış, gelinen noktada, gerek vergilendirme işleminin ilk olarak tesis edildiği aşamada, gerek idari çözüm yolları aşamasında, gerekse de yargısal çözüm yolunda çok kapsamlı sorunların olduğu ve bu sorunların çözümü noktasında lokal önlemler almak yerine, öncelikli olarak vergi idaresinin hukuk devleti ilkesine uygun olarak hareket etmesi suretiyle vergi uyuşmazlıklarının ortaya çıkmaması daha sonra ise alınan önlemlere rağmen ortaya çıkan uyuşmazlıkların mükellefler ile idare arasında barışçıl çözüm yollarıyla ortadan kaldırılması ve son aşamada da yargıya intikal eden uyuşmazlıkların kısa sürede ve adaletli olarak çözüme kavuşturulmasına yönelik kapsamlı reformların yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.


Anahtar Kelimeler:Vergi uyuşmazlıklarının çözüm yolları, yargısal çözüm yolu, Edirne Vergi Mahkemesi

Abstract:
There are two ways that the taxpayer can appeal when there is a conflict between tax office and taxpayer. First of these is the administrative way which is the peaceful way that is based on the agreement of the sides. Second of these is the judicial way which is accepted as the ultimate solution way.
In developed countries, it is seen that solving conflicts in the administrative level presents some advantages to the sides which include time, labor and cost. In Turkey, it is seen that administrative solution ways are not used effectively and conflicts are continuously carried on to the judicial level, besides, it is seen that there are some problems in the solution of conflicts in the judicial level.
In the study, some suggestions are presented in the light of datas gathered from Edirne Tax Court between years 2010 - 2015, like case numbers, case types and decision types. As a result of these datas, it is seen that there are comprehensive problems in the first level of taxing, administrative solution ways of tax conflicts and judicial solution ways of tax conflicts. Comprehensive reforms should be put into practice, such as, instead of taking local precautions, firstly, tax administration should act according to the "state of law" principle, thus, lower number of conflicts will occur, secondly, conflicts that occur should be eliminated in peaceful ways between the tax administration and taxpayer, and finally, conflicts that are.


Keywords: Solution ways of tax conflicts, judicial solution way, Edirne Tax Court