Seyfuddîn el-Âmidî'nin nesih anlayışı
Seyfuddin el-Amidi's understanding of naskh
Yazar: REMZİ ERTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET BAHATTİN ALPHAN
Hakkari Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Araştırmaya medar olan bu çalışma, hem ulum-u İslâmiye hem de ulum-u akliye sahasında kendisini ispatlamış Seyfuddîn el-Âmidî'nin usûl düşüncesinin bir paradigması olan nesih nazariyesi hakkında yapılmıştır. Hicri VII. Miladi XIII. asırda yaşayan Âmidî, ilk tahsiline doğduğu yer olan Diyarbakır'da başlamıştır. Daha sonra İslami ilimler sahasında derinlik kazanmak adına Bağdat, Şam, Hama ve Mısır gibi diyarlara ilmi seyahatler gerçekleştirmiştir. Gazzâlî gibi felsefe ve mantık ilimleriyle de meşgul olmayı tercih eden Âmidî, "Hikmet, müminin yitik malıdır; onu nerede bulursa almaya daha hak sahibidir." şiarıyla hareket ederek Yahudi ve Hristiyan bilginlerinden aklî ilimler olan felsefe ve mantık dersleri almıştır. Böylece hem dini sahada hem de aklî sahada bir otorite olduğunu ortaya koymuştur. 
Bu çalışmada Seyfuddîn el-Âmidî'nin usûl düşüncesini merkeze alarak Seyfuddîn el-Âmidî'nin nesih ile alakalı kendine özgün görüşleri tespit edilip ortaya konmaya çalışılmıştır. Seyfuddîn el-Âmidî'nin nesih anlayışı adlı konunun tercih edilmesinin sebebi ise Türkiye'de Seyfuddîn el-Âmidî ekseninde bu konuyla alakalı kapsamlı bir çalışmanın olmaması ve nesih konusunun tartışmalı bir mesele olması hasebiyle olmuştur. Bu sebeple yapılan bu çalışmada Seyfuddîn el-Âmidî gibi önemli bir ilim adamının kendi metodolojisinde nesih konusuna nasıl yaklaştığı, konuyu nasıl ele aldığı ve konuyu nasıl değerlendirdiği araştırılıp ortaya konmuştur.

Abstract:
This study, which is the basis of the research has been made about the naskh theory that is a paradigm of Seyfuddin el-Amidi's procedural thought who proved himself in the field of both Islamic scienses and mental scienses. Amidi, who lived in Hijri VII and Gregorian XIII centuries, started his primary education where he was born. Then, he made scientific travels to the lands such as Baghdad, Damascus, Hama and Egypt in order to gain depth in the field of Islamic scienses. Amidi, who prefered to engage in philosophy and logic scienses like al-Ghazali, took courses in philosophy and logic, which are mental scienses, from Jewish and Christian scholars acting with the principle of 'Wisdom, valuable informations are believer's lost property, he is the holder of right to take it'. Thus, he revealed that he was the authoritarian in both the religious and the mental field.
In this study, it has been tried to reveal by determining Seyfuddin el-Amidi's idiocratic opinions about the naskh centering on his idea of procedural. The reason why the topic named Seyfuddin el-Amidi's understanding of naskh has been prefered is the absence of such a study on this topic on Seyfuddin el-Amidi's axis in Turkey and the consequence of being a controversial issue of naskh topic. Therefore, in this study, it has been revealed that how Seyfuddin el-Amidi, who was such an important scientist, approached, handled and evaluated the topic of naskh in his methodology.