Buz müzeleri ve Atatürk Üniversitesi Buz Müzesi konseptinin değerlendirilmesi
Ice museums and the evaluation of the concept of Atatürk University Ice Museum
Yazar: SERAP TOY
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA BULAT
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Modern müzecilik = Modern museology ; Sanat müzeleri = Art museums ; Tasarım müzesi = Design museum ; Özel müzeler = Private museums

Özet:
Amaç: Sayısı ve türü hızla artan müzelere eklenen yeni sayılabilecek bir müze türü de
buz eserler müzeleridir. Dönemlik ya da yıl boyu buzdan yapılan sanat eserlerinin iç ya
da dış mekanda sergilenmesi temeline dayanan buz müzeleri önemli sayılabilecek bir
sanatsal etkiyi yaratmış, ziyaretçi kitlesini genişletmiş ve coğrafi olarak da dünya
üzerinde farklı ülke ve kentlerde kendilerine yer bulmuştur. Bu müzelerden biri olan
Atatürk Üniversitesi Buz Yontu Eserler Müzesi 2018 yılında devlet destekli bir proje ile
üniversite bünyesinde kurulmuştur. Müze gelişimini hızla sürdürürken sergilediği
eserlerin miktar ve kalitesi de hızla artmaktadır. Dünyadaki örneklerine göre oldukça yeni
olan ve kamu eliyle üniversite bünyesinde kurulmuş tek örnek olan Ata Buz Müzesinin
üniversite bünyesinde sanatsal gelişime, Erzurum kenti özelinde turist ve ziyaretçi
çekiciliğine ve ekonomik katkıya, ülke genelinde ise tanıtım ve prestije neden olacağı ve
bu yolda hızla ilerlediği görülmektedir. Bu tez çalışmasının amacı, dünyada sınırlı sayıda
bulunan ve sergiledikleri eserlerin yapı materyali, sergileme teknikleri, bina yapıları ve
ziyaretçileri açısından farklılık gösteren buz müzelerinin özelliklerini dünya
örneklerinden yola çıkarak değerlendirmek, bu özelliklere dair standart bir gösterge seti
elde etmek ve Atatürk Üniversitesi Buz Eserler Müzesinin hem bu kriterler doğrultusunda
hem de kullanıcı anketlerinin sonuçlarına göre değerlendirilerek müzenin gelecek
dönemdeki gelişimi için önerilerde bulunmaktır.
Yöntem: Tez çalışması kapsamında dünyanın farklı bölgelerinde kurulmuş buz eser
müzeleri literatürden ve web ortamından taranmış ve en fazla bilgi kaynağına ulaşılan 7
müzenin özellikleri sınıflandırılmıştır. Ata Buz Müzesi kullanıcılarına yönelik 22 soruluk
bir ziyaretçi anketi uygulanarak müze hakkındaki görüşleri ve gelecek dönemlere dair
beklenti ve istekleri sorulmuştur. Dünya örneklerinden ve anketlerden elde edilen
sonuçlar Ata Buz Müzesi özelinde değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışma sonucunda dünyadaki benzerlerine göre Ata – Buz Müzesinin
gelişiminin iyi olduğu, kamu eliyle üniversite bünyesinde bulunan tek müze olduğu,
ziyaretçilerin müzenin genel kurumsal yapısından ve sergilenen eserlerden memnun
kaldığı belirlenmiştir.
Sonuç: Ata Buz Müzesinin sanatsal, kurumsal ve ekonomik olarak sürdürülebilirliğinin
sağlanarak gelecek dönemlerde bölgesel, ulusal ve uluslararası anlamda katkı vermesi
için yapılması gerekenler önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Müze, buz eserler müzesi, Ata Buz Müzesi, Turizm, ziyaretçi anket

Abstract:
Purpose: One relatively new type of museum that has emerged, alongside the increasing
number and variety of museums, is the ice sculpture museum. Ice museums which are
based on the concept of exhibiting seasonal or year-round ice artworks in indoor or
outdoor settings, create a significant artistic impact, expand their popularity among
visitors and find their place in different countries and cities around the world. One of
these museums is the Atatürk University Ice Sculpture Museum, which was established
within the university through a government – financed project in 2018. While the museum
continues to develop rapidly, the quantity and quality of the exhibited artworks are also
increasing. Being relatively new compared to its counterparts worldwide and established
by a public institution within a university, the Ata Ice Museum is seen to contribute to
artistic development within the university, attract tourists and visitors to the city of
Erzurum, provide economic benefits and contribute to the promotion and prestige of the
nation. The purpose of this thesis study is to evaluate the characteristics of ice museums,
which are present in limited number worldwide and vary in terms of the materials used
for artworks, exhibition techniques, building structures and visitors, based on
international examples. It was also aimed to obtain a standardized set of indicators for
these characteristics and provide recommendations for the future development of the
Atatürk University Ice Sculpture Museum, considering both these criteria and the results
of visitor questionnaire.
Method: In the scope of the research, ice sculpture museums founded in various parts of
the world were reviewed through the literature and web pages and the properties of 7
museums about which the largest data sources were accessed were categorised. In
addition, a visitor questionnaire was prepared and applied for Ata Ice Museum involving
22 questions to gain insights, future suggestions and expectations of visitors about the
museum. Results obtained from the examples in the world and questionnaire survey were
evaluated for Ata Ice Museum.
Findings: As a result of the study, it was determined that Ata Ice Museum's development
is satisfactory compared to similar museums worldwide, it is the only museum established
by a public institution within a university and visitors are satisfied with the museum's
overall institutional structure and exhibited artworks.
Results: Activities to be undertaken were suggested for the museum's artistic,
institutional and economic sustainability and its regional, national and international
contributions in future terms.
Keywords: Museum, ice art museum, Ata Ice Museum, tourism, visitor questionnaire