Diyabetli bireylerde hastalığa psikososyal uyumunun belirlenmesi
Determination of psychosocial adjustment to disease in individuals
Yazar: TUĞÇE TÜRTEN
Danışman: PROF. DR. NURAN AKDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Psikososyal özellikler = Psychosocial features ; Sosyal destek = Social support ; Uyum düzeyi = Adjustment level

Özet:
Araştırma, diyabetli bireylerin hastalığa psikososyal uyumunu belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Ankara Üniversitesi İbn-i Sina Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları servisinde yatarak tedavi gören hastalar ile aynı hastanenin polikliniğine başvuran toplam 122 hasta oluşturmuştur. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından literatür taranarak geliştirilen "Hasta Tanıtım Formu", "Hastalığa Psikososyal Uyum?Öz Bildirim Ölçeği" ve "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis Testi ve Spearman Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, diyabetli bireylerin hastalığa psikososyal uyumlarının orta düzeyde (ortalama=45) olduğu belirlenmiştir. Psikososyal uyumun en çok etkilendiği alanların sağlık bakımına oryantasyon, mesleki çevre, cinsel yaşam ve psikolojik baskı alanı olduğu belirlenmiştir. Hastanın öğrenim durumu, mesleği, kontrole gelme sıklığı, diyet ve egzersiz durumu psikososyal uyumu etkilemektedir (p<0.05). Hastanın yaşı, diyabet yılı, insüline ek olarak oral antidiyabetik kullanımı psikososyal uyumu etkilememektedir (p>0.05). Diyabetli bireylerin sosyal destekleri arttıkça toplam psikososyal uyumlarının ve sağlık bakımına oryantasyon, aile çevresi, geniş aile ilişkileri, sosyal çevre, psikolojik baskı alanlarına uyumlarının arttığı belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda diyabetli bireylerin sorun yaşadığı psikososyal uyum alanlarına yönelik gerekli eğitim ve danışmanlık desteğinin sağlanması, diyabetli bireylere verilen eğitim içeriğinin mesleki çevre, cinsel yaşam ve psikolojik baskıyı kapsayacak şekilde düzenlenmesi, bireylerin sosyal destek kaynaklarının psikososyal uyumda etkin rol almasının sağlanması önerilmiştir.Anahtar kelimeler: Diyabet, psikososyal uyum, sosyal destek

Abstract:
study has been conducted descriptively in order to determine the psychological adjustment of the diabetic patients to the disease. The sample of the study consists of 122 patients who are inpatients in the Ankara University İbn-i Sina Hospital Department of Endocrinology and Metabolic Diseases and who reported to the polyclinic of the same hospital. The research data has been collected by using the ''Patient Identification Form'' and ''Psychosocial Adjustment to Illness Scale-Self Report (PAIS-SR)'' and ''The Multidimensional Scale of Perceived Social Support''. Mann Whitney U Test, Kruskal Wallis Test and Spearman Correlation Coefficient have been used as well the descriptive statistics in the evaluation of the research data. As a result of the study, it has been determined that the psychosocial adjustment of the diabetic patients is at medium level (average=45). Orientation to health care, vocational environment, sexual relationships and psychological distress have been determined as the areas where the psychosocial adjustment is mostly affected (p<0.05). The age of the patient, diabetic year and oral antidiabetic use in addition to insulin do not affect the psychosocial adjustment (p>0.05). It has been found that as the social supports of the diabetic individuals increase, their total psychosocial adjustment as well as adjustment to the fields of orientation to health care, domestic environment, extended family relationships, social environment and psychological distress. It has been recommended in line with the results obtained from the research that the necessary education and consultancy support for the psychosocial adjustment fields where the diabetic patients have problems should be provided, that the content of the education given to the diabetic patients should be arranged in a way covering vocational environment, sexual relationships and psychological distress and that the social support resources of the individuals should have effective roles in psychosocial adjustment.Key words: Diabetes mellitus, psychosocial adjustment, social support.