Doğaya uygun yaşam ölçeğinin geliştirilmesi ve sınanması
Development and testing of a scale for living in harmony with nature
Yazar: HÜSEYİN ANUR
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜNDOĞDU
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, insan davranışlarının doğasına (ortaya çıkma tarzına) ilişkin bir tanım yapıldıktan sonra bu tanımlamanın bileşenleri ayrı ayrı ele alınmış ve yapılan spekülatif çıkarımdan elde edilen sonuçlarla ortaya bir sağlıklı/işlevsel (makbul) insan tarifi çıkarılarak nihayetinde tarifi yapılan sağlıklı (makbul) insanın ampirik yollarla varlığının kanıtlanması amaçlanmıştır. Tanımı yapılan sağlıklı/makbul (doğaya uygun yaşayan) insanın varlığının kanıtlanması amacıyla "doğaya uygun yaşam ölçeği" geliştirilmiştir. Geliştirilen ölçeğin Kozmik Boyut ve Yaşama Dönüklük Boyutu olmak üzere iki alt boyutu bulunmakta ve her iki alt ölçekten alınan puanlar toplandığında ortaya doğaya uygun yaşam puanı çıkmaktadır. Ölçek geliştirme çalışmasının ardından geliştirilen ölçeğin yapısını daha iyi anlamak maksadıyla ikinci bir çalışma yapılmıştır. Yapılan bu ikinci araştırmada Doğaya Uygun Yaşam Ölçeği (DUYÖ) ile Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PİOÖ) ve Depresyon, Anksiyete, Stres Ölçeği Kısa Formu (DASS- 21) kullanılmıştır. Araştırmanın bir diğer alt problemi geliştirilen "Doğaya Uygun Yaşam Grupla Psikolojik Danışma Programı (DUYGPDP)" aracılığıyla bireylerin doğaya uygun yaşam düzeylerinin arttırılıp arttırılamayacağıdır. Bu problemi cevaplamak için bir yarı-deneysel (ön-test, son- test ve deney-kontrol gruplu araştırma deseni) çalışma yapılmıştır. Yapılan çalışmalardan elde edilen verilere uygulanan; faktör, korelasyon, kümeleme ve ayrıştırma vb. analizler IBM SPSS 22 paket programıyla yapılmıştır. Elde edilen bulgular; DUYÖ'nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu, DUYÖ'nden alınan puanların üç farklı grupta (Bilge, Depresif, Mutlu) kümelenebildiğini ve geliştirilen DUYGPDP'nın psikolojik sağlığı pozitif yönde etkilediğini göstermiştir. Nihayetinde araştırma bulguları kuramsal çerçeve ve ilgili araştırmalar ışığında tartışılarak ruh sağlığı uygulayıcılarına ve gelecekte yapılacak araştırmalara ilişkin öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this research, after making a definition of the nature of human behavior (the way it emerges), the components of this definition are discussed separately, and with the results obtained from the speculative inference, a healthy/functional (acceptable) human being is defined, and finally, it is aimed to prove the existence of the described healthy (acceptable) human being empirically. In order to prove the existence of a healthy/acceptable (living in accordance with nature) person, the "Living in Harmony with Nature Scale" was developed. The developed scale has two subscales, the Cosmic Dimension and the Life Orientation Dimension, and when the scores obtained from both subscales are summed, a life in harmony with nature score emerges. Following the scale development study, a second study was conducted to better understand the structure of the developed scale. In this second study, the Life in Harmony with Nature Scale (LHNS), Psychological Well-Being Scale (PWBS) and Depression, Anxiety, Stress Scale Short Form (DASS-21) were used. Another sub-problem of the research is whether the level of individuals' living in harmony with nature can be increased through the "Life in Harmony with Nature Group Psychological Counseling Program (LHNGPCP). To answer this problem, a quasi-experimental study (research design with pre-test, post-test and experimental-control group) was conducted. Factor, correlation, clustering and discrimination etc. analyses applied to the data obtained from the studies were performed with IBM SPSS Statistics 22 package program. The findings obtained showed that the LHNS is a valid and reliable measurement tool, the scores obtained from the LNHS can be clustered in three different groups (Wise, Depressed, Happy), and the developed LHNGPCP positively affects psychological health. Finally, the research findings were discussed in the light of the theoretical framework and related research, and recommendations for mental health practitioners and future research were presented.