İş kazaları sonrası tarafların sorumlulukları ve yükümlülükleri
Responsibilities and obligations of the parties after work accidents
Yazar: SEFA AVŞAR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN BEKİR YILDIZ
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kazalar = Accidents ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Yargıtay kararları = Supreme court decisions ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Küreselleşmenin etkilerinin dünya genelinde yaşanması ve teknolojinin gün geçtikçe daha da önem kazanmasıyla birlikte birçok alanda makineleşme artmış ve bununla birlikte üretim faaliyetleri daha da hızlı bir şekilde gerçekleştirilmeye başlamıştır. Üretim süreçleri ve kullanılan sistem ne kadar değişirse değişsin çalışma ortamı her zaman çalışanın sağlığına ve güvenliğine ilişkin bir takım riskleri barındırmaktadır. Çalışma ortamında görülen tehlike ve riskler süreç içerisinde bulunan bütün taraflara hem maddi hem de ruhsal yönden birçok konuda zarar verebileceği gibi aynı zamanda iş gücü kaybına da neden olabilmektedir. Çalışma ortamında bulunan tehlike ve riskler dikkat edilmediği ya da gereken iş sağlığı ve güvenliği önlemleri alınmadığında iş kazalarına ve meslek hastalıklarına neden olabilmektedir. Kaza ani ve kontrol dışı gerçekleşen ve bireylere istenmedik şekilde zarar veren bütün her şeydir.
İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin alınan her türlü önlem ve tedbirin temelinde çalışanların iş kazaları ve meslek hastalıklarından korunmalarını sağlamak yatmaktadır. Türkiye'de bu alanda yapılan çoğu mevzuat değişiklikleri ve çalışanların kendi açılarında hak araması bu amaç içindir.  Çünkü hiçbir çalışan ya da kanun koyucular kimsenin yaralanmasını, hastalanmasını ya da ölmesini istemez. Bu nedenle iş kazalarının ne olduğunun bilinmesi, hangi durumların iş kazası olarak kabul edilmesi hukuksal olarak oldukça önemlidir. Bu çalışmada belirli dönemlerde meydana gelen ve iş sağlığı ve güvenliği kapsamında ele alınan ölümlü iş kazalarına yönelik olarak yargı kararları incelenmiştir. Bu sayede Türk hukuku kapsamında iş kazaları nasıl değerlendirilmiş ve buna karşın verilen kararların kusur sorumluluğu açısından mı yoksa kusursuz sorumluluğu açısından mı ele alındığı incelenmiştir.
Bir işverenin herhangi bir iş kazasından dolayı sorumlu olabilmesi için öncelikli olarak gerçekleşen kaza sonucunda ortaya çıkan zarar ve işverenin herhangi bir eylemi ya da tutumu arasındaki illiyet bağı bulunması bir gerekliliktir. İş kazası kapsamında açılan davaların tamamında öncelikli olarak bu bağın varlığı araştırılmaktadır. Ölüm ile sonuçlanan iş kazalarına ilişkin Yargıtay kararlarına bakıldığında; işverenin taksirle adam öldürme suçuyla yargılandığı, işverenin aynı zamanda dikkat ve özen yükümlülüğünü göstermesi gerektiği ve failin davranışı sonucunda meydana gelen zarar sonucu arasında nedensellik bağının olması gerektiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte işveren ve çalışan arasındaki iş sözleşmesinin niteliği ve işverenin iş kazalarındaki sorumluluklarının sınırlarının da önemli olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
With the effects of globalization happening around the world and technology becoming more and more important, mechanization has increased in many areas and with this, production activities have started to be carried out even faster. No matter how much the production processes and the system used change, the working environment always carries a number of risks related to the health and safety of the employee. The dangers and risks seen in the working environment can harm all parties in the process, both financially and spiritually, as well as cause loss of labor. The dangers and risks in the working environment can cause occupational accidents and occupational diseases if attention is not paid or necessary occupational health and safety measures are not taken. The accident is all that happens suddenly and unintentionally and causes unintentional harm to individuals.
Occupational accidents and occupational diseases are among the most important factors that form the basis of occupational health and safety. Most legislative changes made in this field in Turkey and the rights of employees in their own respects are for this purpose.  Because no employee or legislator wants anyone to get hurt, sick or die. Therefore, it is very important legally to know what occupational accidents are and which situations are considered occupational accidents. In this study, judicial decisions regarding fatal occupational accidents that occur in certain periods and are covered within the scope of occupational health and safety are examined. In this way, it was examined how occupational accidents were evaluated within the scope of Turkish law and whether the decisions made were handled in terms of defect responsibility or in terms of perfect responsibility.
In order for an employer to be liable for any work accident, it is a necessity to have a relationship between the damage caused primarily as a result of the accident and any action or attitude of the employer. The existence of this link is primarily investigated in all cases filed within the scope of occupational accident. Looking at the Supreme Court decisions regarding occupational accidents resulting in death; it has been determined that the employer is charged with manslaughter by instalment, that the employer must also show the obligation of attention and care, and that there should be a causality link between the damage caused as a result of the perpetrator's behavior. However, it has been determined that the nature of the employment contract between the employer and the employee and the limits of the employer's responsibilities in occupational accidents are also important.