Lösit ve nefelin siyanitin değerlendirilmesi ve diş porseleni yapımı
Utilization of leucite and nepheline ciyanide minerals and production of dental porcelain
Yazar: MURAT ÖZKAN
Danışman: PROF.DR. ABDULLAH ÇOBAN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
iLÖS T VE NEFEL N S YAN T N DEĞERLEND R LMES VED Ş PORSELEN YAPIMIMurat ÖZKANErciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri EnstitüsüYüksek Lisans Tezi,Temmuz 2005Tez Danışmanı:Prof. Dr. Abdullah ÇobanÖZETDiş porselen tozu porselen diş üretiminde kullanılır, ağırlıklı olarak SiO2 ve Al2O3ihtiva eder. Birisi cam faz ve diğeri de cam faz içerisine düzgün bir şekilde dağılmışolan lösit kristal fazı olmak üzere iki faz vardır. Diş porseleninin en önemli kısmı bulösit kristalleridir. Diş porseleni minimum %10 lösit kristali ihtiva etmelidir. Bu oran%20'ye kadar değişebilir. Lösit kristalleri diş porseleninin direncini ve şeffaflığınıartırır.Diş porselenindeki lösit kristalleri %20'yi aştığı zaman porselen çok kırılgan birhale gelir. Bu nedenle de lösit kristali miktarı %10-20 olmalıdır. ki çeşit lösit kristalfazı vardır. Bunlar tetragonal ve kübik fazlarıdır. Bu çalışmanın amacı diş porseleniüretmek ve aynı zamanda Kırşehir'in sabeyli köyü yakınlarında bulunan lösit venefelin minerallerini değerlendirmekti. Bu araştırmanın birinci bölümünde laboratuvarkimyasalları üreten firmalardan alınan kimyasal maddelerden diş porseleni üretmekolmuştur. Bu karışım silindir şeklinde peletlenmiş ve sonra 750-950 ºC sıcaklıkaralığında 3 saat süreyle ısıtılmıştır. Bu ısıtma esnasında karışım erimiş lösit kristalleriihtiva eden katı kütle meydana gelmiştir. Bu katı kütleler tekrar kırılıp öğütüldüktensonra peletlenmiştir. Bu peletler bu defa özel bir fırında 935 ºC de 5 dakika süreyletekrar yeni bir ısıl işleme tabi tutulmuşlardır. Bu ikinci ısıl işlemden sonra bu peletleringerilme ve sıkışma dirençleri tayin edilmiştir. Elde edilen sonuçlar ticari dişporseleninden üretilen peletlerinkilerle karşılaştırılmıştır. Üretilen diş porselenlerinin veticari diş porseleninin lösit konsantrasyonları XRD ile tayin edilmiştir. Ticari dişporseleninin lösit konsantrasyonu %11, üretilen bu diş porselenlerininki yaklaşık %10dur. Üretilen diş porseleninin lösit konsantrasyonunu artırabilmek için bu dişporselenine saflaştırılmış lösit minerali ilave edilmiştir. Saflaştırılmış lösit ilavesinin dişporseleninin gerilme ve sıkışma dirençlerini artırdığı tesbit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Diş porseleni, lösit, diş porselenindeki lösit, nefelin siyanit

Abstract:
iUTILIZATION OF LEUCITE AND NEPHELINE CIYANIDE MINERALS ANDPRODUCTION OF DENTAL PORCELAINMurat ÖZKANErciyes University, Graduate School of Natural and Applied SciencesM.S. Thesis, July 2005Thesis Supervisor: Prof.Dr. Abdullah ÇOBANABSTRACTDental porcelain powder is used for the production of porcelain dental crone. It mainlycontains SiO2 and Al2O3. There are two phases. First phase is a glass matrix and thesecond phase is leucite crystals uniformly distributed in the glass matrix. Mostimportant part of the dental porcelain is the leucite crystals. Dental porcelain shouldcontain at least 10% of leucite. Leucite crystals increase the strength and translucency ofthe dental crone. If the amounts of leucite crystals in dental porcelain exceed 20%,dental porcelain becomes very brittle. There are two types of leucite crystals phasestetragonal and cubic. The aim of this study was to produce dental porcelain powder andalso utilize the natural leucite and nepheline minerals found near Isabeyli Village ofKırşehir City. In the first part of this research artificial dental porcelain was producedfrom the chemicals bought from the laboratory chemicals producing companies. Themixture is pelleting into cylindrical shape then heating different temperatures rangingfrom 750 ºC up to 950 ºC for three hours. During heating it melts and leucite crystalsdevelop and becomes solid bulk. These solid bulks are crushed, pulverized and pelleted.The pellets are heat treated again at 935 ºC for 5 minutes in a special furnace. After thesecond heat treatment tensile strength and crushing strength of the pellets weredetermined. The results obtained were compared with the commercial dental porcelain?sstrength. The leucite concentrations of the dental porcelain produced and commercialdental porcelain were determined by XRD. The leucite concentration of commercialdental porcelain was about 11%. The dental porcelain produced contained about 10%leucite. In order to increase the leucite content of the dental porcelain produced, thepurified leucite mineral were added to the dental porcelain. It was found that addition ofthe purified leucite increase the tensile and crushing strength of the dental porcelain.Keywords: Dental porcelain, leucite, leucite in dental porcelain, nepheline cyanite