2000'li yıllar Türk sinemasında tepkisel bir tarz olarak melodram
Melodrama as a reactional style (Modality) in 2000's Turkish cinema
Yazar: AYLA KARLI TEZGÖREN
Danışman: PROF. DR. HASAN AKBULUT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Melodram = Melodrama ; Sinema = Cinema ; Sinema tarihi = Cinema history ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Batı edebiyatında ve sinemasında yapılan çalışmalar, melodramın modernleşme ile toplumsal düzenin ya da dengenin bozulmasına; kutsal olanın kamudan çekilmesi, adalet, eşitlik, özgürlük konularına ilişkin sınıfsal ve ahlaki bir kaygıyı açığa vuran tepkisel bir tür (tür olarak etkinliğini yitirdiğinde de  tarz / kip /modalite olarak) dola-şıma girdiğini - ortaya koyar. 
Melodramın bu tepkiselliği, Türk sinemasında da geçerli olur. Cumhuriyetin kurulma-sıyla büyük değişikliklere uğrayan toplumsal düzen, laikleşme/sekülerleşme ve kutsal olanın büyük oranda kamusal alandan çekilmesinin yarattığı etki, her alanda bir an önce batılılaşma çabasıyla gelenekten kopma gibi kaygılar (özellikle 1960'lı ve 1970'li yıllarda) melodramın etkin bir tür (tarz/kip) olmasına sebep olur.
Nitel bir araştırma desenine sahip olan tezin birinci bölümünde; "literatür taraması" ile melodramın tanımı, kökenleri, tarihsel gelişimi incelenmiş, özellikle de Hollywood sinemasındaki işlevi ortaya konularak, film çalışmalarındaki yerine,  türsel yaklaşımla-ra değinilmiş, bir tarz (kip/modalite)  olarak dolaşımda kalmaya devam eden  melod-ramın  kültürel olarak modernizmin yarattığı arzular, kaygılar ve korkularla ilişkisine yer verilmiştir. İkinci bölümde aynı şekilde melodramın bu kez Türk sinemasındaki tarihsel ve toplumsal süreçleri  ele alınmıştır.
Üçüncü bölümde ise 2000'li yıllardan sonra yüksek gişe yapmış veya ses getirmiş 4 film- Beyaz Melek (Kırmızıgül, 2007), Üç Maymun (Ceylan, 2008), Aşk Tesadüfleri Sever (Sorak, 2011) ve İftarlık Gazoz (Aksu, 2016)- metin çözümlemesi  ve semptoma-tik okumaya tabi tutularak derinlemesine incelenmiş, bu dönemde yaşanan toplumsal değişmelerle hala devam eden ancak artık yön değiştirmiş toplumsal arzuların, korku-ların ve kaygıların tepkisel bir  tarz olarak melodram yoluyla nasıl ifade edildiği analiz edilmiştir.

Abstract:
Studies conducted on western literature and cinema suggest that melodrama is a reac-tional modality which reveals classificational and moral anxiety to the issues of justi-ce, equality and freedom, against to the degeneration of the social  order  or balance  as a consequence of  modernization, withdrawal of the divinity from the public. 

The reactional modality of the melodrama is also applicable for the Turkish Cinema. Such concerns  as social system in Turkey modified with the establishment of the republic system and the effect of the laicism/secularity and withdrawal of the divi-nity from the public and the  separation from the tradition  with the endeavour of  modernization cause  that the melodrama  is an effective reactional modality (especi-ally in 60s and 70s).

In the first part of  the thesis designed by quantitative approach, defination and origins of melodrama was examined by the literature review and the revealed  the importance in Hollywood Cinema, also modality approach and its relation with passions, anexieties and fears created by the cultural modernization. In the second part, similarly this time the historical and  social process of the melodrama was discussed in Turkish Cinema.

In the third part, 4 Films with high box office success  after 2000's, "Beyaz Melek  (by Kırmızıgül, 2007), Üç Maymun (by Ceylan, 2008), Aşk Tesadüfleri Sever (by Sorak,  2011) ve İftarlık Gazoz (by Aksu, 2016)",  were deeply analysed by  text analysis and symptomatic reading methods, and also how the social variations in that period and  desires, fears and concerns which have been still continuing but sligthly chahged direc-tion have been  conveyed, were examined.