Mobil uygulama destekli akılcı düşünme eğitim programının üniversite öğrencilerinin akılcı ve akılcı olmayan düşüncelerine etkisi
The effect of mobile application-supported rational belief education program on rational and irrational beliefs of university students
Yazar: FEDAİ KABADAYI
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜVEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı mobil uygulama destekli akılcı düşünme eğitim programının üniversite öğrencilerinin akılcı ve akılcı olmayan düşüncelerine etkisinin incelenmesidir. Araştırmada ilk olarak üniversite öğrencilerinin akılcı ve akılcı olmayan düşüncelerini belirlemek amacıyla iki ayrı formdan oluşan Akılcı ve Akılcı Olmayan Düşünceler Ölçeği geliştirilmiştir. Akılcı Düşünceler Formu 4 boyut ve 30 maddeden oluşmakta iken Akılcı Olmayan Düşünceler Formu ise 4 boyut ve 24 maddeden oluşmaktadır. Araştırmada, deney ve kontrol gruplarından oluşan ön-test, son-test ve izleme testi ölçümlü yarı-deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkeni mobil uygulama destekli akılcı düşünme eğitim programı iken bağımlı değişkeni akılcı ve akılcı olmayan düşüncelerdir. Araştırmanın çalışma grubunu yaşları 19 ile 24 arasında değişen ve üniversite öğrenimi gören 16 deney ve 16 kontrol grubu olmak üzere toplamda 32 katılımcı oluşturmaktadır. Deney grubu ile bu çalışma kapsamında geliştirilen ve 8 oturumdan oluşan mobil uygulama destekli akılcı düşünme eğitim programı yürütülmüş ve kontrol grubuna herhangi bir müdahale programı uygulanmamıştır. Deney ve kontrol gruplarından 14'er katılımcı ön-test, son-test ve izleme testi ölçümlerini tamamlamıştır. Ölçümler tamamlandıktan sonra kontrol grubu ile mobil uygulama destekli akılcı düşünme eğitim programının kısaltılmış 6 oturumluk versiyonu yürütülmüştür. Araştırma bulguları deney grubunun ön-test ve son-test akılcı olmayan düşünce puanları karşılaştırıldığında anlamlı düzeyde bir düşüşün olduğunu göstermiştir. Son-test ve izleme testi puanları karşılaştırıldığında ise anlamlı düşüşün devam ettiği belirlenmiştir. Deney grubunun ön-test ve son-test akılcı düşünce puanları karşılaştırıldığında anlamlı düzeyde bir artışın olduğu tespit edilmiştir. Son-test ve izleme testi puanları karşılaştırıldığında ise anlamlı düzeyde bir artışın devam ettiği tespit edilmiştir. Kontrol grubunun hem akılcı olmayan düşünce hem de akılcı düşünce ön-test, son-test ve izleme testi puanları arasında anlamlı bir farkın olmadığı bulunmuştur. Elde edilen bulgular alanyazın çerçevesinde tartışılmış, uygulamacı, araştırmacı ve politika yapıcılara bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of the present study is to examine the effect of a mobile application-supported rational belief education program on the rational and irrational beliefs of university students. In the research, firstly, the Rational and Irrational Beliefs Scale, which consists of two separate forms, was developed to determine the rational and irrational beliefs of university students. While the Rational Beliefs Form consists of 4 dimensions and 30 items, the Irrational Beliefs Form consists of 4 dimensions and 24 items. In the research, a pre-test, post-test, and follow-up test quasi-experimental design consisting of experimental and control groups were used. While the independent variable of the research is the mobile application-supported rational belief education program, the dependent variable is rational and irrational beliefs. The study group consists of 32 participants, 16 experimental and 16 control groups, aged between 19 and 24, and studying at university. A mobile application-supported rational belief education program developed within the scope of the present study and consisting of 8 sessions was conducted with the experimental group, and no intervention program was applied to the control group. 14 participants from the experimental and control groups completed the pre-test, post-test, and follow-up test measurements. After the measurements were completed, a shortened 6-session version of the mobile application-supported rational belief education program was conducted with the control group. The research findings showed that there was a significant decrease in the pre-test and post-test irrational belief scores of the experimental group. When the post-test and follow-up test scores were compared, it was determined that the significant decrease continued. When the pre-test and post-test rational belief scores of the experimental group were compared, it was determined that there was a significant increase. When the post-test and follow-up test scores were compared, it was determined that a significant increase continued. It was found that there was no significant difference between the irrational and rational belief pre-test, post-test, and follow-up test scores of the control group. The findings were discussed within the framework of the literature, and some suggestions were made to practitioners, researchers, and policymakers.