Uluslararası örgütler bağlamında global sağlık politikaları
Global health policies context of the international organizations
Yazar: HİLAL ÜNALMIŞ DUDA
Danışman: PROF. DR. RAUF VERSAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; Dünya Sağlık Örgütü = World Health Organization ; Sağlık = Health ; Sağlık Bakanlığı = Ministry of Health ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sağlık politikası = Health policy ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası sözleşmeler = International conventions ; Uluslararası örgütler = International organizations

Özet:
Bir bütün olarak insan ve çevre sağlığı artık sadece ülkelerin sınırları içinde değil uluslararası boyutta bir konu olarak karşımızdadır. Uluslararası örgütlerin ürettikleri sağlık politikaları sayesinde bir çok sağlık problemi ile başa çıkılmakta yine uluslararası boyuttaki şirketlerin ürünleri ile sağlık hizmetleri yürütülmektedir. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra Dünya Sağlık Örgütü devreye girmiştir. Avrupa Birliği ise son yıllarda sağlık konusuna yaklaşmış ve ortak politikalar üretmiştir. Güneydoğu Asya Uluslar Birliği, Şanghay İşbirliği Örgütü gibi bölgesel örgütlerin yanı sıra, Uluslararası Kızılhaç Örgütü ve Türk Kızılayı gibi sivil örgütler de aktif durumdadır.Sağlıklı yaşamak temiz sudan aşıya, ilaçtan radyasyona, organ naklinden ambargoya, nükleer bombadan barışa çok geniş bir yelpazede olumlu ya da olumsuz bir çok faktöre bağlıdır.21. Yüzyılda sağlık farklı bir yöne gitmekte, genetik şifrelerin çözümü, organların yenilenmesi, belli genetik özellikleri taşıyan ırkların yok edilmesini amaçlayan biyolojik silahlar gibi konular gündemdedir. Ancak asıl olan, 21. yüzyılda da ekonomik ve siyasi anlamda gelişmekte olan ve gelişmemiş ülkelerin, sağlık konusunda gelişmiş ülkelere ve çok uluslu şirketlere bağımlı olacağıdır. Hükümetler arası bölgesel örgütlerin bütçeleri büyük görünmektedir. Sivil toplum kuruluşları diye adlandırdığımız örgütler genellikle farkında olmayı sağlayıcı, harekete geçirici bir rol oynamakta, ama bütçe yetersizliğinden başlayıp iktidarların tutumuna, yasal mevzuata kadar uzanan çok çeşitli nedenlerden dolayı etkileri sınırlı kalmaktadır.Dünya Sağlık Örgütü'nün tavsiyeyi çok aşamayan yaptırım gücü sorunları çözmeye yeterli olamamaktadır. Dolayısıyla 21. yüzyılda hükümetler üstü kuruluşların, bölgesel örgütlerin, sivil toplum örgütlerinin insan ve çevre sağlığına zarar verecek hareketleri çok ciddi kontrol etmesi ve yaptırım uygulaması gerekmektedir.

Abstract:
Health, be it on a personal or an environmental level, is no longer limited by geographical borders; instead, it is being discussed and practiced on international platforms. Health policies of international organisations and products of international companies are being used to deal with matters of the health. World Health Organisation was established after the 2nd World War. In the last couple of years, European Union has been focusing more on heath issues and has initiated various common policies for the member nations. Along with regional organisations such as Association of Southeast Asian Nations and Shanghai Cooperation Organization, civil foundations like International Red Cross and Turkish Red Crescent are also active international establishments.Leading a health life depends on a broad number of both positive and negative factors around us. Anything from clean water to vaccination, medicine to radiation and embargos can have effect on the quality of a health life.The boundaries of `health? are being reshaped in the 21st century through genetic de-coding, organ transplantation and biological weapons aiming to extinguish certain races with particular genetic properties. What must be noted above all is the fact that in the 21st century, on health issues, developing and underdeveloped countries will be dependent on developed nations and multi-national companies. Though civil organisations can create awareness and support taking actions, their impact is limited due to various reasons such as limited monetary support, legal regulations and the policies of governments.The limited and more of a suggestion-like sanction power of the World Heath Organisation is also not strong enough to pose solutions. All in all, the support of non-governmental and civil organisations is needed more than ever in controlling actions and behaviour that can damage our and our surroundings? health.