hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Ali Şir Nevayi'nin eserlerinde yardımcı fiiller
Auxiliary verbs in Ali-Shir Nava'i's works
Yazar: RABİA POLAT
Danışman: DOÇ. DR. HACER TOKYÜREK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Ali Şir Nevai = Ali Şir Nevai ; Dil bilgisi-eylem = Grammar-verb ; Dil bilgisi-yardımcı eylem = Grammar-auxiliary verb ; Dilbilgisi = Grammar ; Edebi eserler = Literary works ; Eski Türkçe = Old Turkish ; Çağatayca = Chagatay language

Özet:
Tezimizde Çağatay döneminin en önemli şairlerinden biri olan Ali Şir Nevayi'nin eserlerinde geçen yardımcı fiiller tespit edilmiş,  yapı bakımından sınıflandırılmış ve eserlerden örnekler verilerek açıklanmıştır.
Çalışmamızın giriş bölümünde Çağatay Türkçesi ve Ali Şir Nevayi hakkında bilgi verilmiş, ele alınan eserler özetlenmiş ve birleşik fiil tanımı ve tasnifi hakkında kısa açıklamalar  verilmiştir.
Çalışmamızın inceleme bölümünde ise Ali Şir Nevayi'nin Leyli vü Mecnûn, Lisänü't-Tayr, Sedd-i İskenderî, Ferhäd ü Şîrîn eserlerindeki yardımcı fiiller tespit edilerek sınıflandırılmış ve Çağatay Türkçesinin dil özelliklerini taşıyan bu dört eserdeki örnekler günümüz Türkçesine çevrilmiştir. Değerlendirme ve sonuç bölümünde de çalışmamızın sonucunda elde edilen bulgular değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Çağatay Türkçesi, Ali Şir Nevayi, yardımcı fiiller

Abstract:
In our thesis, the auxiliary verbs in the works of Ali-ShirNava'i, one of the most important poets of Chagatai period, were identified, classified in terms of structure and explained by giving examples from the works. In the introduction part of the study, information about Chagatai Turkicand Ali-Shir Nava'i was given, the works discussed were summarized and short explanations were given about the definition and classification of the combined verb.
In the analysing section of our study, the auxiliary verbs in the works of Ali-Shir Nava'i's Layli va Majnun (Layli and Majnun) Lisonut-Tayr, Sadd-i Iskandari (Alexander's Wall), Farhad va Shirin (Farhad and Shirin) were identified and classified and the examples in these four works bearing the characteristics of Chagatai Turkic were translated intomodern Turkish. In the evaluation and conclusion section, the findings obtained from our study were evaluated.
Keywords: Chagatai Turkic, Ali-Shir Nava'i, auxiliary verbs
Türkiye ve Avrupa Birliği ülkeleri arasındaki dış ticaret dengesi belirleyicilerine yönelik ekonometrik bir uygulama
Predicting determinants of trade balance between turkey and European Union with bounds test approach
Yazar: ERTUĞRUL ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. HALİL ALTINTAŞ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Dış ticaret dengesi = Foreign trade balance ; Dış ticaret dengesi = Foreign trade balance ; Ekonometri = Econometrics ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ticaret = Trade ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de 2003-2017 dönemi aylık verileriyle parasalcı, elastikiyet ve massetme yaklaşımlarında kullanılan dış ticaret hadleri, yurt içi ve yurt dışı gelir, reel döviz kuru, parasal büyüklük (M2) değişkenleri yardımıyla dış ticaret dengesi belirleyicilerinin kısa ve uzun dönem ilişkileri tahmin edilmeye çalışılmıştır. Ekonometrik model tahminlemesinde ARDLyöntemi kullanılmış, ticaret dengesi ve belirleyicileri arasında uzun dönemde eşbütünleşme ilişkisinin varlığına ulaşılmıştır.

Uzun dönemde Avrupa Birliği(AB) modelinde,  ticaret dengesiyle dış ticaret hadleri arasında pozitif, reel döviz kuruyla negatif, reel para arzıyla pozitif, reel yurt içi gelirle negatif, reel yurt dışı gelirle ise pozitif sonuçlar elde edilmiştir. Sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı ve iktisadi beklentilerle uyumludur. Seçilmiş AB ülke modellerinde de benzer test sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
In this sudy, the short and the long run relationships among determinants of trade balance are predicted with foreign trade rate, real domestic and foreign incomes, real exchange rates, income and money  supply (M2) variables by using monthly data for the period 2003-2017 in the case of Turkey.to estimating the econometric model, autoregressive distributed lag (ARDL) method has been used and  a long run cointegration relationship has been reached between trade balance and determinants.  
 
According to the long term European Union (EU) results, we have obtained positive relationship between trade balance, foreign trade rates, real money supply and foreign incomes;  negative relationship between trade balance,  real exchange rates and real domestic incomes. The results are statistically significant and compatible with econonomic expectations and also similar with selected countries in the European Union.
Yasal önalım hakkı, hakkın kullanılması ve sonuçları
Legal preempti̇on ri̇ght, the use of right and the results
Yazar: SERKAN AKBEL
Danışman: PROF. DR. MURAT DOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Medeni Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Paylı mülkiyet = Joint ownership ; Türk Medeni Kanunu = Turkish Civil Code ; Türk medeni hukuku = Turkish civil law ; Yasal müdahale = Legal intervention ; Şufa hakkı = Pre-emption

Özet:
Tezimizin konusu yasal önalım hakkıdır. Yasal önalım hakkı, taşınmaz mülkiyetinin kısıtlamaları başlığı altında Türk Medeni Kanunu'nun 732 ile 734. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Yasal önalım hakkının kullanılabilmesi için paylı mülkiyette paydaşlardan birinin payını ortaklık dışındaki üçüncü bir kişiye satması veya payın ekonomik olarak satışa eşdeğer bir işleme konu edilmesi gerekmektedir. Yasal önalım hakkı, dava yoluyla kullanılabilen yenilik doğuran bir haktır.
Çalışmamız üç ana bölümden ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde yasal önalım hakkının tanımı, kaynağı, amacı, hukuki niteliği, konusu incelenmiş ve benzer haklarla yasal önalım hakkı karşılaştırılmıştır. İkinci bölümde yasal önalım hakkının kullanılması için gereken şartlar üzerinde durulmuş, önalım davası ve önalım hakkında muvazaa kavramı incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise yasal önalım hakkının kullanılması ve sonuçları üzerinde durulmuştur. Sonuç bölümünde ise çalışmanın sonuçları özetlenmiş, konu ile ilgili öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Subject of our thesis is legal preemption right. The legal preemption rightis regulated under articles 732 to 734 of the Turkish Civil Code under the title of restrictions on immovable property.In order to exercise the right of legal preemption, one of the stakeholders in the joint ownership must sell its share to a third partyor economically equivalent to a transaction outside the partnership.The right to legal pre-emption is a right that can be exercised through litigation.
Our study consists of three main sections and conclusion part. In the first part of our study, the definition, source, aim, legal quality and subject of the legal preemption right were examined and similar rights were compared to the right of legal preemption.In the second part, the conditions required for the using of the right of legal preemption were emphasized, the case of preemption and collusion at legal preemption right were examined. In the third section, the use of the right of legal preemption and its consequences were discussed.In the conclusion section, the results of the study were summarized and suggestions on the subject were presented.
Irak Cumhuriyet Dönemi Türkmen romanı
The Turkmen narrative in the Iraqi Republic Era
Yazar: MUSTAFA SABER
Danışman: DOÇ. DR. MÜMTAZ SARIÇİÇEK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Irak = Iraq ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türkmen edebiyatı = Turkoman literature ; Türkmenler = Turkomans ; Yazarlar = Authors ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Roman, Irak Türkmenlerinin çağdaş edebiyatının temel unsurlarından biri olmaktadır. Irak Türkmenleri ilk romanlarını Osmanlı döneminin son yıllarında 1915'te Hayrettin Faruki tarafından "Kadın Kalbi" adında yazmıştır. Türkmen edebiyatı yüz yıl boyunca sürekli siyasetin kurbanı olmuştur. Türkmen romanı 20.yüzyıl başlarında yazılmış olsa da ardı gelen yıllarda birçok nedenlerden dolayı kesintiye uğramıştırIrak Cumhuriyeti 1958 yılında kurulduktan sonra Türkmenlerinin kısıtlı bir şekilde kültürel haklarını tanımıştır ve edebiyat bakımından büyük gelişmeler elde etmişlerdir. Roman bakımından küçük adımlarla ilerlemişlerdir. Yazarlar romanlarında Türkmen milletinin durumlarını, başlarına gelen ve geçen olayları ellerinden geldikçe eserlerinde yansıtmışlardır. Bu tezde Irak Cumhuriyet dönemi Türkmen romanına ışık tutmaktadır ve tez çalışmasının konusu olarak belirlenmiştir. Türkmen romanlarının içerik bakımından tahlilini ve romanların özelliklerinin değerlendirilmesini içerir.

Abstract:
Novel, Becomes one of the basic elements of contemporary literature for Turkmens of iraq. The first novel for iraq Turkmens was written in the last year of ottoman period in 1915 by hayrettin faruki entitled "kadın kalbi" Turkmen literature has been throughout a hundred years and continuously a victim of politics. Although the Turkmen novel was written in the beginning of twentieth century, but the Years that followed and for many reasons was exposed to interruption. And after the establishment of republic Iraq in the Year 1958 the cultural rights of Iraq Turkmen was recognized but in a restrictively manner, and from the literary perspective they have achieved great improvements, from the novel perspective they have progressed slowly in small steps. The Turkmen authors reflected in their novels and works as much as possible the situation of Turkmen people and the events that they've been through.
Es-Senedü' l-Muhkem fi Tercümeti's-Süllem(Latinizasyonu ve değerlendirmesi)
The transliteration and the evaluation of es-Senedu' l-Muhkem fi Tercumeti's-Sullem
Yazar: MESUT BERBEROĞLU
Danışman: PROF. DR. AHMET KAYACIK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Mantık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahderi = Ahderi ; Felsefe = Philosophy ; Felsefe tarihi = Philosophy history ; Mahmud Nedim Paşa = Mahmud Nedim Pasha ; Mantık = Logic ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Çeviri = Translation

Özet:
Bu çalışma, Ahderi'nin meşhur Süllem adlı Arapça manzum mantık eseri üzerine, Osmanlı'nın son dönemlerinde yaşamış Kureyşizade Mahmut Nedim tarafından yapılmış tercüme ve şerhi olan, es-Senedü'l-Muhkem fi Tercümeti's-Süllem  (1903) isimli eserin Latinizasyonunu ve değerlendirilmesini hedeflemektedir. Tarih boyunca Ahderi'ninSüllemi hakkında pek çok şerhler yazılmıştır.

Bizim çalışmamız da mantık alanında Osmanlı Türkçesi ile yazılmış bir eserin günümüz Türkçesine kazandırılması ve klasik mantık konuları açısından incelenmesi şeklindedir.


    Anahtar Kelimeler: Mantık, Süllem, Mahmut Nedim, Şerh, Tercüme, es-Senedü'l-Muhkem.

Abstract:
The aim of thisstudy is to evaluate and to rephrase es-Senedü'l-Muhkem fi Tercümeti's-Süllem (1903), which is a translation and commentary on Ahderi's famous Arabic logic poetry work by Kureyşizade Mahmut Nedim in actual Turkish. Kureyşizade lived in the late Ottoman period and naturally write his works in Ottoman Turkish. Süllem of Ahderi has numerous commentaries.

We try to rephrase Kureyşizade's work in actual Turkish and topresent it to benefit of logicians in our work.

Keywords: Logic, Süllem, Mahmut Nedim, Commentary, Translation, Essenedü'l-Muhkem.
Çoklu popülasyon tabanlı metasezgisel algoritma ile yapay sinir ağlarının eğitilmesi
Training of artificial neural networks with multi population based meta heuristic algorithm
Yazar: CİHAT KIRANKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LATİFE GÖRKEMLİ AYKUT
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Son yıllarda yapay zeka hayatın her alanında kendine yer bulmaya başlamıştır. En etkili yapay zeka tekniklerinden biri olan yapay sinir ağları, insan beyninden esinlenerek insanın öğrenme ve yorumlama kabiliyetlerinin bilgisayarlara kazandırılıp anlamlı sonuçlar üretilmesinde oldukça başarılıdır. Yapay sinir ağlarının etkili sonuçlar üretebilmesi ağın ne şekilde eğitildiği ile doğrudan ilişkilidir. Yapay sinir ağlarını eğitmek için kullanılan geleneksel algoritmalar karmaşık problemlerde ve gerçek hayat problemlerinde her zaman başarılı sonuçlar vermemektedir. 
Metasezgisel algoritmalar çözümü zor ve uzun zaman alan problemleri, kısa zamanda ve optimuma yakın sonuçlar elde ederek çözmek için geliştirilmiş etkili yöntemlerdir. Bu çalışmada yapay sinir ağlarının etkin bir şekilde eğitilebilmesi için son yıllarda birçok problem çeşidinin çözümünde kullanılan yapay arı kolonisi algoritması tercih edilmiştir. Algoritmanın yerel optimumlara takılmadan arama yapabilmesi için alt popülasyonlar kullanılarak farklı değişim stratejileri tercih edilmiş ve her alt popülasyonun farklı parametreler ile arama yapması sağlanarak daha etkin bir yapı kurulmaya çalışılmıştır. Önerilen model farklı veri setleri üzerinde uygulanmış sonuçlar analiz edilmiştir.

Abstract:
In recent years, artificial intelligence has started to find its place in every aspect of life. Artificial neural networks, which is one of the most effective artificial intelligence techniques, are very successful in producing meaningful results by acquiring computer's learning and interpretation abilities inspired by the human brain. The ability of artificial neural networks to produce effective results is directly related to how the network is trained. Traditional algorithms used to train artificial neural networks do not always produce successful results in complex and real life problems.
Metaheuristic algorithms are effective methods for figure out difficult and time consuming problems in short time and close to optimum results. In this study, artificial bee colony algorithm, which is used in the solution of many kinds of problems in recent years, has been preferred in order to effectively train artificial neural networks. Different exchanging strategies have been preferred by using subpopulations so that the algorithm can search without locating to the local optimizations, and each subpopulation has been tried to establish a more effective structure by enabling it to search with different parameters. The proposed model was applied on different data sets and the results were analyzed.
Euler tipindeki ikinci mertebeden lineer diferansiyel denklem sınıfı için rectıfıable ve unrectıfıable saalınımlar
Rectifiable and unrectifiable oscillations for a class of second – order linear differential equations of Euler type
Yazar: ERCAN TAHİROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. PAKİZE TEMTEK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tez dört bölümden oluşmaktadır. Tez çalışmamızın birinci bölümünde gerekli temel tanım ve kavramlar verilmiştir. İkinci bölümde, iyi bilinen Euler Diferansiyel Denklemleri de dâhil olmak üzere ikinci mertebeden lineer diferansiyel denklemler içinde oluşturulan rectifiable ve unrectifiable da denilen yeni bir salınım çeşidine dikkat çekilmiştir. Bu salınım çeşidinin, uygun bir sınır bölge koşulunun yanı sıra verilen denklemin aykırı (singülar) teriminde görülen bir pozitif reel parametreye bağlı olduğu gösterilecektir.  Üçüncü bölümde, lineer diferansiyel denklemlerin aykırı (singülar) nokta komşuluğunda çözümlerin aykırı  (singülar) davranışları ve salınımlı çözümlerinin ilişkisi çalışılmıştır. Dördüncü bölümde, sonuç ve öneriler verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Diferansiyel denklem, salınım, rectifiable salınım, unrectifiable salınım

Abstract:
That thesis consists of four chapters. Essential definition and notions are expressed in the first chapter of our thesis. In the second chapter, a new kind of oscillation is paid attention so-called rectifiable and unrectifiable oscillations, which occur in a class of linear second-order differential equations, including famous linear Euler differential equation. It will be shown that this kind of oscillations only depends on a positive real parameter which appears in a singular term of the main equation as well as in a suitable boundary-layer condition. İn the third chapter, connections of singular behaviors of solutions and oscillations solution are studied in singular point near of linear differential equations. In the fourth chapter, results and suggestions are expressed. 
Key Words: Differential Equation, Oscillation, Rectifiable Oscillation, Unrectifiable Oscillation.
Çağdaş sanat yapıtlarında izleyici katılımı
Audience participation in contemporary art works
Yazar: ESRA YAKANER
Danışman: PROF. NURDAN GÖKÇE
Erciyes Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Katılım = Participation ; Kavramsal sanat = Conceptual art ; Modern sanat = Modern art ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat eserleri = Artistic works ; İzleyici davranışı = Audience behavior ; İzleyici tutumu = Audience attitudes ; İzleyiciler = Audiences

Özet:
Bu araştırmada yaratıcı özne, nesne, alımlayıcı özne ile ilişkili kuram ve görüşler
ele alınarak, izleyicinin sanat yapıtının oluşum sürecine dâhil edilmesi bağlamında; bir
tür ifade yöntemi olarak katılım olgusunun alternatif sanat formları ve yapıtlarında ne
şekilde ele alındığı ile bunların sanatçı, sanat yapıtı, izleyici üzerinde meydana getirdiği
değişimlere açıklık getirilmeye çalışılmıştır.
Yapılan araştırmada 20. Yüzyıl'ın ilk çeyreğinde görülen sanat yapıtlarında
izleyici katılımı örnekleri ile başlayan sürecin devamında katılım olgusunun; çağdaş
sanat yapıtlarında sıklıkla kullanılan bir yöntem haline geldiği görülmüştür. Özellikle
1950'lerden sonraki yıllarda sanatçı-izleyici, izleyici-sanat yapıtı arasındaki sınırların
eritilmeye çalışılması ile izleyicinin de aktif katılımına olanak tanıyan happening, fluxus,
enstalasyon vb. alternatif sanat formlarında; izleyici rolü ve konumunun değişmeye
başladığı gözlemlenmiştir. İzleyicinin sanat yapıtını belli bir mesafeden pasif bir
biçimde seyreden konumundan, yapıtın oluşum sürecine katılan, iş birliği yapan, üreten
aktif bir konuma taşınması ile izleyici katılımcıya dönüşmüştür.
Anahtar kelimeler: Katılım, İzleyici, Çağdaş Sanat

Abstract:
In this research, in the context of the inclusion of the audience in the formation
process of the art work, the theories and opinions related to the creative subject, object,
receptor subject are discussed; As a kind of expression method, it is tried to clarify how
the phenomenon of participation is handled in alternative art forms and works and their
changes on the artist, the artwork and the audience.
In the research, it was seen that the continuation of the process which started
with the examples of audience participation in works of art seen in the first quarter of
the 20th century, has become a method which is frequently used in contemporary art
works. Particularly in the years following the 1950s, it was observed that the role of the
audience began to change in Happening, Fluxus, Installation and other alternative forms
of art, which enabled the active participation of the audience by trying to remove the
boundaries between the artist-audience and the viewer-artwork. By moving the audience
from the position of passively watching the artwork from a distance, to a position that
takes part in the formation process of the artwork, cooperates, produces and is actively
involved, the audience has become a participant.
Keywords: Participation, Audience, Contemporary Art
48 Numaralı Mühimme Defteri'nin transkripsiyon ve değerlendirilmesi (S. 254-380)
The transcription and evaluation of Mühimme Register No 48 "Mühimme Book"
Yazar: SÜMEYRA TATAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET İNBAŞI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Defterler = Registers ; Eşkiyalık = Banditry ; Murad III = Murad III ; Mühimme Defterleri = Mühimme Registration Books ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history

Özet:
Osmanlı Devleti'nin siyasî, sosyal, idarî alanlarda aldığı kararların kaydedildiği defterlere Mühimme Defterleri denilmektedir. Osmanlı Devleti'nin araştırılmasında birçok alana ışık tutabilecek nitelikte bir kaynaktır. Transkripsiyon ve Değerlendirmesini yaptığımız 48 Numaralı Mühimme Defteri III. Murad (H.990-991/ M. 1582-1583) dönemine dair bilgiler vermektedir. Defterde genel olarak eşkıyalık faliyetleri, İstanbul ihtiyaçlarının temini, sürgün faliyetleri, imar ve tamir gibi konular mevcuttur. Çalışmanın sonuna indeks ve 48 Numaralı Mühimme Defteri'nin (s.254-380) fotokopisi eklenmiştir.

Anahtar Kelimeler: III. Murad, Eşkıyalık, Mühimme Defterleri

Abstract:
The books in which the decisions taken in political, social, and administrative subjects by the Ottoman Empire were recorded are called Mühimme Books. It is a source that can shed light on many areas in the study of the Ottoman Empire. The number 48 Mühimme Book, which we transcribed and evaluated, gives information about Murad III Period (H.990-991/ M. 1582-1583) Generally, there are issues such as banditry actions, supply of İstanbul's needs and banishment activities. Index and photocopy of the number 48 Mühimme Book ( pp. 254-380) were added at the end of the study.
Key Words: Murad III, Banditry, Mühimme Books