Beş faktör kişilik özelliklerinin akıl hocalığı (Mentorluk) eğilimi üzerine etkisi (Psikolojik danışman ve rehber öğretmenler üzerinde bir araştırma)
Influence of five-factor personality traits over the trend of mentorship (a study on psychological counsellors and consultant teachers)
Yazar: AYDIN AK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEZİRE DERYA ERGUN ÖZLER
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mentorluk = Mentoring ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Rehber öğretmenler = Guidance teacher

Özet:
Bilim insanları kişilik özelliklerinin tespiti konusunda genel olarak bir uzlaşma sağlamış ve büyük beşli ya da beş faktör kişilik özellikleri olarak adlandırabileceğimiz; nevrotiklik, dışa dönüklük, gelişime açıklık, uyumluluk ve öz-disiplin özelliklerinin insanlarda ortak kişilik özellikleri olduğu sonucuna varılmışlardır. 
Bireysel ya da kurumsal bilgi, tecrübe ve uygulama biçimlerinin yeni kuşaklara aktarılması konusunda yaşanan güçlükler uygulanmaya yönelik bilgi aktarımına olan ihtiyacı artırmıştır. Türkçeye akıl hocalığı olarak çevrilen mentorluk kavramı bu boşluğu doldurmak üzere kavramsallaştırılmış ve günümüzde birçok alanda uygulamaya konulmuştur. 
Beş faktör kişilik özelliklerinin akıl hocalığı eğilimi üzerine etkisini incelemeyi amaçlayan bu çalışmada evren, Türkiye'de mentorluk potansiyeline sahip meslek gruplarının başında gelen 3910 psikolojik danışman ve rehber öğretmenden oluşmaktadır. 6 farklı ilde 692 personele kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılmış ve anketler yüz yüze görüşülerek gerçekleştirilmiştir.
Yapılan analizler, beş faktör kişilik özellikleri ile akıl hocalığı eğilimi alt boyutları arasında ilişki olduğunu göstermektedir. Akıl hocalığının kariyer geliştirme desteği ile psikolojik destek alt boyutlarının her ikisine de beş faktör kişilik özellikleri alt boyutlarından öz-disipilin, dışa dönüklük ve gelişime açıklık boyutlarının etkisinin olduğu, nevrotiktik ve uyumluluğun ise etkisinin olmadığı görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Beş Faktör Kişilik Özellikleri, Mentorluk, Akıl Hocalığı, Psikolojik Danışman ve Rehber Öğretmen.

Abstract:
Scientists have reached a consensus over the detection of personality traits and achieved the conclusion that the traits called neuroticism, extroversion, openness for improvement, accommodativeness and self-discipline, which we can name as five-factor personality traits or big-five, are common personality traits for humans.
Difficulties in transferring individual or organizational knowledge, experience and types of practice to the new generation have increased the need to the information transfer for applicability. The concept of mentorship, which can be translated as "akıl hocalığı" to Turkish, has been conceptualised to fill in this gap and been put into practice in many fields recently. 
In this study, which aims at examining the influence of five-factor personality traits over the trend of mentorship, the universe consists of 3910 psychological counsellors and consultant teachers, who are among the top professionals having the capacity of mentorship in Turkey. 692 counsellors and consultants from 6 different cities were reached via convenience sampling method and the surveys were performed with face to face interviews.
The analyses carried out afterwards show that there is relation between five-factor personality traits and sub-dimensions of the trend of mentorship. It has been seen that the sub-dimensions of self-discipline, extroversion and openness to improvement belonging to five-factor personality traits have influence over the sub-dimensions of carrier-developing support and psychological support belonging to mentorship, whereas neuroticism and accommodativeness have no influence.

Key Words: Five-factor personality traits, Mentorship, Psychological Counsellor and Consultant Teacher.