Yapısal kırılmaların varlığında milli gelir ve bütçe dengesi arasındaki ilişki (Türkiye örneği)
The relationship between national income and budget balance in the existence of structural breaks (Türkiye example)
Yazar: UFUK SÜLEYMAN OFLAZ
Danışman: PROF. DR. UFUK SELEN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Maliye = Finance

Özet:
Maliye politikalarının geleneksel amaçlarından biri de ekonomik istikrarı
sağlamaktır. Maliye politikası araçlarından olan kamu gelirleri ve kamu
harcamalarının sonucunda oluşan bütçe gerçekleşmesindeki yapısal değişim
dönemlerinin, milli gelirdeki yapısal değişim dönemleriyle benzerlik gösterme
eğilimi tespit edilmeye çalışılmıştır.
Yapısal Değişim dönemleri incelenirken Lee – Strazicich (2003) İki Kırılmalı Birim
Kök Testi ve Bai-Perron Çoklu Yapısal Kırılma Testi yöntemleri uygulanmıştır.
Çalışmanın birinci bölümünde Milli gelir kavramı teorik olarak incelenmiş milli
gelir kavramı, milli gelir hesaplanması, ekonomik denge ve ekonomik dengeye etki
eden faktörler, ekonomik konjonktür modelleri incelenmiştir.
Çalışmanın ikinci bölümünde kamu kesimi finansman dengesi ve bütçe dengesi,
bütçe açığına ilişkin tanımlamalar, bütçe açıklarının ekonomik etkilerine ilişkin
teorik yaklaşımlar incelenmiştir.
Çalışmanın üçüncü bölümünde araştırma amacı ve yöntemi, milli gelir ve/veya
bütçe dengesi üzerine yapılmış çalışmaların literatür incelemesi ve ekonometrik
analizlere ilişkin teorik bilgiler incelenmiş ve ekonometrik analizler uygulanmıştır.
Lee – Strazicich (2003) İki Kırılmalı Birim Kök Testinde serilerdeki birim kökün
varlığı ve yapısal kırılma dönemleri araştırılmıştır. Kırılma dönemlerinin Türkiye
ekonomisinde önemli etkilerin meydana geldiği dönemler olduğu sonucuna
ulaşılmıştır. Bai – Perron Çoklu Yapısal Kırılma Testinde serilerdeki değişim dönemleri
istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş ve kırılma dönemlerinin Türkiye
ekonomisinde önemli değişimlerin yaşandığı dönemler olduğu sonucuna ulaşılmıştır
Anahtar Sözcükler: National Income, Budget Balance, Budget Deficit, Structural
Break

Abstract:
One of the traditional aims of fiscal policies is to ensure economic stability. It has
been tried to determine whether the periods of structural change in the budget
realization resulting from public revenues and public expenditures, which are fiscal
policy instruments, tend to be similar to the periods of structural change in national
income.
While examining Structural Change periods, Lee – Strazicich (2003) Two-Break
Unit Root Test and Bai-Perron Multiple Structural Break Test methods were
applied.
In the first part of the study, the concept of national income was examined
theoretically, the concept of national income, national income calculation, economic
balance and factors affecting economic balance, and economic conjuncture models
were examined.
In the second part of the study, public sector financing balance and budget balance,
definitions regarding the budget deficit, and theoretical approaches regarding the
economic effects of budget deficits were examined.
In the third part of the study, the research purpose and method, literature review of
studies on national income and/or budget balance, and theoretical information
regarding econometric analyzes were examined and econometric analyzes were applied. In Lee – Strazicich (2003) Two-Break Unit Root Test, the existence of unit
root in the series and structural break periods were investigated. It has been
concluded that the breaking periods are the periods when significant effects occur
on the Turkish economy.
In the Bai – Perron Multiple Structural Break Test, the change periods in the series
were found to be statistically significant and it was concluded that the break periods
were periods in which significant changes were experienced in the Turkish economy.
Key Words: National Income, Budget Balance, Budget Deficit, Structural Break