Su örneklerinden izole edilen amipler üzerine sodyum hipokloritin etkisi
The effect of sodium hypochloride against amoeba isolated from water samples
Yazar: BÜŞRA DEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZUHAL ZEYBEK
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyoloji = Biology ; Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Yüzme havuzları içerdikleri patojen mikroorganizmalar nedeniyle insanlarda infeksiyonlara sebep olan oldukça uygun su çevreleridir. Bu mikroorganizmaların eliminasyonu için sıklıkla kullanılan madde klor bileşikleridir. Ülkemizde sağlıklı yüzme havuz sularına ait özellikler Sağlık Bakanlığı'nın yayınladığı (15.11.2011) yönetmelikte belirtilmiştir. Ancak bu yönetmelikte henüz yer almayan "özgür yaşayan amipler" hem kendi patojeniteleri hem de bakterilere konaklık etmeleri nedeniyle oldukça önemli rollere sahiptirler. Bu nedenle bu çalışmada, piyasada yüzme havuz sularının dezenfeksiyonunda kullanılan NaClO'nun farklı konsantrasyonlar ve temas sürelerinde bu hücreler üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yüzme havuzlarında dezenfeksiyon için kullanılan etkili klor konsantrasyonu sudaki serbest yüzen patojen bakterilerin ölümüne yol açarken özgür yaşayan amipler üzerinde aynı etkiyi göstermeyebilir. Bu nedenle amipler üzerine etkili olan dezenfektan (örneğin; klor) dozunun bilinmesi gerekmektedir. Bu dozun bilinmesiyle hem patojen olan özgür yaşayan amiplerin hem de içerisinde barındırdıkları bakterilerin ortadan kaldırılması sağlanmış olacaktır.
Bu proje kapsamında, yüzme havuz suyu örneklerinden izole edilmiş 4 adet çevresel Acanthamoeba izolatının (A10, A13, A14, A20) trofozoitleri ile 1 adet standart Acanthamoeba ATCC 50373 suşunun kist ve trofozoitleri kullanılmıştır. Bu hücreler üzerinde NaClO'nun farklı konsantrasyonlarının (1, 3, 5 ppm)  farklı temas sürelerindeki (0, 30, 240 dk) etkisi En Muhtemel Sayı (EMS)  tekniğine göre araştırılmıştır. 1, 3, 5 ppm'lik NaClO konsantrasyonlarının 30 ve 240 dk'lık temas süresince 3T3 fibroblastları üzerinde sitotoksik etkisinin araştırılması Methylthiazolyldiphenyl-tetrazolium bromide (MTT) metoduna göre yapılmıştır. 
Uygulanan 1 ve 3 ppm'lik serbest NaClO konsantrasyonunda hiçbir suşun trofozoitleri üzerinde 3 log'luk azalma görülmemiştir. Bu konsantrasyonlara 240 dakikalık temas süresinde en duyarlı suş A20 suşu olarak tespit edilmiştir. 5 ppm NaClO 240 dk'lık temas süresinde çevresel A13 ve A14 suşlarının %99.92'sini inhibe etmiştir. Uygulanan klor konsantrasyonları hiçbir suşun tamamen ölmesine (%100) neden olmamıştır. Denenen Acanthamoeba ATCC 50373 kistleri 5 ppm NaClO karşısında çok az (0.017) logaritmik azalma göstermiştir. Klorun inhibe edici etkisi hem klor konsantrasyonunun hem de temas süresinin arttırılmasıyla artmıştır ve suşlara göre farklılık göstermiştir. 1 ve 3 ppm NaClO'nun 30 dk'lık temas süresi sonunda sitotoksik etki göstermediği (p>0.05) halde 5 ppm'lik NaClO'nun sitotoksik etki gösterdiği (p<0.05) tespit edilmiştir.
 Bu çalışmadan elde edilen veriler, NaClO'nun etkisinin daha fazla sayıda Acanthamoeba trofozoiti ve kistleri üzerinde denenmesi için yeni çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Bu sayede Sağlık Bakanlığı'nın ilgili yönetmeliğinde özgür yaşayan amiplerin de yer alması için ilgili otoritelerin uyarılması mümkün olacaktır.

Abstract:
Swimming pools are quite appropriate environment that cause infections in humans because they contain pathogenic microorganisms. Chlorine compounds are the most commonly used to eliminate these microorganisms. In our country, the characteristics of healthy swimming pool water is indicated in guide book issued (15.11.2011) by the Ministry of Health. However, Free-Living Amoeba that do not take any place in the guide book are very important roles because of both their pathogenicity and hosting other bacteria.  For this reason, in this study it was aimed to investigate the effect of different concentration and contact time of NaClO that are found in market and used for disinfection of against these microorganisms.
Although effective chlorine concentration used for disinfection of swimming pools leads to death of free floating pathogenic bacteria,  it  may not show the same effect on free living amoebae. So, it is necessary to know the effective concentration of disinfectant  (e.g.; chlorine) against free living amoeba. It would be possible to eliminate both pathogen free living amoebae and intracellular bacteria within these free living amoebae by knowing this dose.
In this project, it was used 4 environmental Acanthamoeba (A10, A13, A14, A20) trophozoites isolated from swimming pools and 1 standard Acanthamoeba ATCC 50373 strains trophozoit and cyst. The effect of different concentrations (1, 3, 5 ppm) and contact time (0, 30, 240 min.) of  NaClO on these microorganisms was investigated by MPN method. For the evaluations of  cytotoxic effect of 1, 3, 5 ppm (exposure time 30, 240 min.) in 3T3 fibroblast was used MTT method.
It was determined that none of tested strains showed 3-log reduction against 1 and 3 ppm NaClO and A20 was the most sensitive strains in this study. 5ppm NaClO inhibited %99.92 of the environmental strains A13 and A14. But all tested doses of NaClO did not cause totally death (100%) on all tested strains. In this study, antiamoebal effect of NaClO is increased respectively 1, 3, 5 ppm levels and with  0, 30, 240 minutes. It was determined that although 1 and 3 ppm NaClO did not showed cytotoxic activity (p>0.05), 5  ppm NaClO showed this activity (p<0,05) at 30 minutes. 
The data pbtained from this study showed the necessary of the new studies fort he testing the effectiveness NaClO against much more Acanthamoeba trophozoites and cysts. Thus it will be possible to caution relevant authorities to take place Free living amoeba in guide book of Ministery of Health. Therefore it will be realized to contribute to public health.