Beden eğitimi ve spor dersinde uygulanan biçimlendirici değerlendirmenin öğrencilerin öğrenme çıktıların etkisi
The effect of formative assessment applied in physical education and sports lesson on students' learning outcomes
Yazar: RAŞİT KARACA
Danışman: DOÇ. NEVİN GÜNDÜZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education and training ; Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Biçimlendirmeci değerlendirme = Formative assesment ; Öğrenme = Learning

Özet:
Bu çalışmanın amacı, beden eğitimi ve spor dersinde uygulanan biçimlendirici değerlendirmenin, öğrencilerin öğrenme çıktılarına etkisini incelemektir. Araştırmada konu olan problem durumunu açıklayabilmek ve verileri elde etmek için nicel ve nitel verilerin toplandığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda veri toplamak için kontrol gruplu ön test- son test yarı deneysel desen kullanılmıştır. Nitel boyutunda ise durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Kırıkkale'de bir ortaöğretim dokuzuncu sınıfında öğrenim gören 46 öğrenciden oluşturmuştur. Okulda, dokuzuncu sınıflarda iki şube bulunmaktadır. Dokuzuncu sınıf şubelerinden biri kontrol grubu diğeri deney grubu olmak üzere olarak belirlenmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda görüşmeler, deney ve kontrol gruplarında deneysel işlemleri gerçekleştiren beden eğitimi ve spor dersi öğretmeni ve deney grubunda yer alan öğrenciler içerisinden amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Görüşmeler gönüllü olarak seçilen 9 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak ise; beden eğitimi dersine yönelik tutum ölçeği, beden eğitimi ve spor dersine yönelik çoktan seçmeli test, beden eğitimi ve spor dersine yönelik dereceli puanlama anahtarı ve araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel bulgular; bilgi boyutunda deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı sonuç elde edilmiştir, beceri ve tutum boyutlarında ise istatistiksel olarak anlamlı sonuç elde edilememiştir. Araştırmadan elde edilen nitel bulgular biçimlendirici değerlendirmenin dört öğesi dikkate alınarak oluşturulmuştur. Araştırmanın nitel bulguları; biçimlendirici değerlendirme uygulamalarının öğrenciye etkisi, öğrenme hedefleri ve başarı ölçütlerinin açıklanmasının öğrenciye etkisi, etkili geri bildirim kullanılmasının öğrenciye etkisi, öz değerlendirme formlarının kullanılmasının öğrenciye etkisi gibi temalardan oluşturulmuştur. Buna göre verilen yanıtların içerik analizinde oluşan kategoriler ve kodlar oluşturulmuştur. Kodlar incelendiğimde biçimlendirici değerlendirme uygulamaları ile öğrencilerin; bilgilerinin arttığını, becerilerinin arttığını, olumlu tutum geliştirdiklerini, derse karşı istekli olduklarını, iletişimin geliştiğini, değerlendirmenin daha adil olduğunu ifade etmişlerdir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of formative assessment applied in physical education and sports lessons on students' learning outcomes. In order to explain the problem situation in the research and to obtain the data, a mixed method was used in which quantitative and qualitative data were collected. The pretest-posttest quasi-experimental design with control group was used to collect data in the quantitative dimension of the study. In the qualitative dimension, the case study design was used. The research group consisted of 46 students studying in the ninth grade of a secondary school in Kırıkkale in the 2021-2022 academic year. In the school, there are two branches in the ninth grades. One of the ninth grade branches was determined as the control group and the other as the experimental group. In the qualitative dimension of the research, the easily accessible sampling method, one of the purposeful sampling methods, was used among the physical education and sports teacher who performed the experimental procedures in the experimental and control groups, and the students in the experimental group. Interviews were conducted with 9 students selected voluntarily. As a data collection tool; Attitude scale for physical education lesson, multiple choice test for physical education and sports lesson, rubric for physical education and sports lesson and semi-structured interview questions prepared by the researcher were used. Quantitative findings obtained from the research; Statistically significant results were obtained in favor of the experimental group in the knowledge dimension, but no statistically significant results were obtained in the skills and attitude dimensions. The qualitative findings obtained from the research were formed by considering the four elements of formative assessment. Qualitative findings of the research; The effects of measurement and evaluation practices on students, the effects of explaining learning goals and success criteria on students, the effects of using effective feedback on students, and the effects of using self-assessment forms on students. Accordingly, the categories and codes formed in the content analysis of the answers were created. When the codes were examined, with the formative evaluation practices, the students; They stated that their knowledge increased, their skills increased, they developed a positive attitude, they were enthusiastic about the lesson, communication improved, and the assessment was more fair.