Üsküdar'ın sosyal ve iktisadi hayatı ile ilgili Üsküdar kadı sicillerindeki kayıtların tesbit ve analizi (954-980
1547-1573) / The findings and analysis of the records in Üsküdar Kadi registers related to the social and economic life of Üsküdar (H.954-980/AC. 1547-1573)
Yazar: KENAN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ERÜNSAL
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management ; Tarih = History

Özet:
Kadı Sicilleri Osmanlı Tarihi Araştıramalarında temel kaynaklardan birisini teşkiletmektedir. Siciller sosyal, iktisadi, hukuki ve diğer Osmanlı Tarihi ile ilgili sahalar için eşsizverileri ihtiva ederler.Bu çalışmada, Üsküdar Kadı Sicillerinden 22 tanesi incelenmiştir. Bunlar, 15-36 noludefterler arasındakiler olup h. 954-980 / m. 1547-1573 tarihlerini kapsamaktadır. Sicillerdehüccetler yer aldığı gibi, merkezi idare (Divan-ı Hümayun), beylerbeyi, defterdar gibi diğeridareciler ve kadı arasındaki yazışmalar (ferman, berat, buyruldu vd.) da bulunmaktadır.Çalışma kapsamına giren 22 sicilden 3'ü (21, 24 ve 28 nolu olanlar), Arapça olupdiğerleri Osmanlı Türkçesi ile tutulmuştur. Bu sebeple, Arapça olanlar çalışma dışı tutulmuşve diğer 19 sicil üzerinde çalışılmıştır. Çalışılan bu 19 defter, 2305 varak ve 15.000'inüzerinde kaydı ihtiva etmektedir. Çalışmaya bu kayıtlar tek tek okunarak başlanmıştır.Okunan bu kayıtlar daha sonra ilgili olduğu başlık altında tasnif edilmiştir. Her bir kayıtincelemesinde o kaydın tarihi, varak ve hüküm nosu ve gerekli durumlarda hükümle ilgili kısabir açıklama verilmiştir.Sicillerin taranması aşamasından sonra, kayıtlar konularına göre tasnif edilmiştir. Bütünhüccetler Özel Hukuk ve Kamu Hukuku genel başlıkları ile bunların alt başlıkları altında tarihsırasına göre listelenmiş ve veriler yıllarına göre grafiklerle gösterilmiştir.Önsözde kadı sicillerinin önemine değinilmiş, Giriş bölümünde kadıların görevleri,kadı sicillerinin Osmanlı araştırmaları için neden önemli olduğu ve bunlarla ilgili olarakyapılmış bazı çalışmalar hakkında kısa bilgi verilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Kadı registers are one of the basic sources in the Ottoman history studies. They includeunique data for social, economical, juridical studies and other areas related to Ottomanhistory.In this study, 22 kadi registers of Uskudar Court have been examined. These booksinclude between 15-36 which cover the years of H. 954-980 / AC. 1547-1573. They includeboth the judgements of the era?s kadis (hüccet) and the correspondences between the centraladministration (Divan-ı Humayun), other administrators (defterdar. Beylerbeyi etc.) andUskudar Court (berat, ferman, buyruldu etc.).Three of these 22 books (numbered 21, 24 and 28) are in Arabic, others in OttomanTurkish. Therefore, the Arabic ones have been kept out of this study and the other 19 onesexamined. Those 19 books compose of 2305 pages (leaf) and of over 15.000 records. Thisstudy has been started by reading of those records one by one. Then every record has beenclassified under related headings. While doing this, the date, page number, judgement numberand a short explanation of every record have been noted.After reading the registers, the records have been classified according to their subjects.All the judgements have been listed cronologically under the general headings of `private law?and ` public law?, and their subtitles. Furthermore all the data has been demonstrated in thegraphics according to the years they belong.In the foreword, the importance of the kadi registers has been mentioned; and in theintroduction part has tried to be given short information about the duties of kadis, why thekadi registers are important for the Ottoman studies and a few studies related to kadi registers