Prostat kanseri tanısı ile radikal radyoterapi uygulanan hastaların tedavi sonuçlarının retrospektif değerlendirmesi
Results of radical radiotherapy in the treatment of patients diagnosed with prostate cancer a retrospective study
Yazar: PINAR ÇOLAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞİMAY GÜROCAK
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Karsinoma = Carcinoma ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tedavi = Treatment

Özet:
İnönü Üniversitesi Radyasyon Onkolojisi AD'na Mayıs 2004- Mayıs 2010 tarihleri arasında prostat adenokarsinoma tanısı alarak başvuran hastalar arasında radikal radyoterapi almış 57 hasta retrospektif olarak değerlendirilmiştir.Tanı yöntemi, tümör evresi, neoadjuvan ve/veya adjuvan hormonoterapi, perinöral invazyon, lenf nodu tutulumu, seminal vezikül invazyonu, ekstraprostatik yayılım, Gleason skoru, başlangıç PSA düzeyi değerlendirilmiştir.Medyan yaş 67 (48-81)'dir. Hastaların tanı anındaki PSA değeri medyan 39.9 (4-150) ng/ml'dir. Oniki hastada (% 21.1) PSA ?10ng/ml ,19 (% 33.3) hastada PSA 10-20 ng/ml ve 26 (% 45.6) hastada PSA ? 20 ng/ml olarak bulunmuştur.Tüm hastaların patolojik tanısı adenokarsinomdur.İki hasta (% 3.5) Evre I, 48 hasta (% 84.2) Evre II, 4 hasta (% 7) Evre III ve 3 hasta (% 5.3) Evre IV'tür.Medyan Gleason değeri 6 (3-10)'dır. Yirmibeş hastada (% 43.8) Gleason skoru 7'nin altında, 11 hastada (% 19.4) Gleason skoru 7'nin üzerinde, 21 hastada (% 36.8) Gleason skoru 7 olarak değerlendirilmiştir.Olguların tedavi öncesi PSA değerleri, Gleason skoru ve klinik evreleri göz önüne alınarak National Comprehensive Cancer Network (NCCN)'e göre üç risk grubu belirlenmiştir. Buna göre olgular düşük risk (Tlc-2a ve Gleason ?6 ve PSA<10 ng/ml), orta risk (T2b, T2c ve Gleason =7, PSA 10-20 ng/ml) ve yüksek risk (T3 veya Gleason ?8 veya PSA> 20 ng/ml) gruplarına ayrılmıştır. Risk gruplarına göre dağılım; 8 (% 14) hasta düşük, 42 hasta (% 73.7) orta ve 7 hasta (% 12.3) yüksek risk grubu şeklindedir.Kırkiki (% 73.7) hastaya transrektal iğne biyopsisi (TRİB), 15 hastaya (% 26.3) transüretral rezeksiyon (TURP) uygulanmıştır.Histopatolojik özellikler değerlendirildiğinde 5 (% 8.8) hastada ekstraprostatik yayılım, 4 (% 7) hastada seminal vezikül invazyonu, 2 (% 3.5) hastada bölgesel lenf nodu tutulumu ve 22 (% 38.6) hastada perinöral invazyon mevcuttur.Yirmisekiz hastada (% 49) prostat karsinoma dışında hipertansiyon, diabetes mellitus, iskemik kalp hastalığı, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, böbrek yetmezliği gibi ek hastalık öyküsü bulunmaktadır.Radyoterapi öncesi ortalama hemoglobin değeri 13,4 gr/dl, ALP düzeyi 143 ve LDH düzeyi 256 olarak belirlenmiştir.Üç boyutlu konformal radyoterapi 38 (% 66.7) hastaya uygulanmıştır. Ondokuz hasta (% 33.3) konvansiyonel yöntemle tedavi edilmiştir.Yirmiüç hastaya (% 40.4) pelvik radyoterapi, 8 (% 14) hastaya prostat yatağına yönelik radyoterapi, 26 (% 45.6) hastaya prostat ve seminal veziküllere yönelik radyoterapi uygulanmıştır.Ellialtı hastaya ortalama 68 Gy eksternal radyoterapi uygulanmıştır. Bir hasta 36 Gy radyoterapi uygulandıktan sonra tedaviye devam etmemiştir.Kırkdokuz (% 86) hastaya neoadjuvan hormonal tedavi, 51 (% 89.5) hastaya adjuvan hormonal tedavi uygulanmıştır. Kırkdokuz hasta (% 86.0) neoadjuvan ve adjuvan hormonal tedavi almıştır. Bir hastaya (% 1.7) sistemik kemoterapi uygulanmıştır.Beş yıllık genel sağkalım %80, hastalıksız sağkalım % 79 olarak bulunmuştur.Genel sağkalım açısından Gleason skoru (p=0.024), ekstraprostatik yayılım (p=0.0001), seminal vezikül invazyonu (p=0.0001), perinöral invazyon (p=0.04), risk grupları (p=0.0001) ve tümör evresi (p=0.008) ele alındığında her iki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.Hastalıksız sağkalım açısından başlangıç PSA düzeyleri (p=0.047), Gleason skoru (p=0.007), seminal vezikül invazyonu (p=0.0001), ekstraprostatik yayılım (p=0.0001), lenf nodu tutulumu (p=0.004), risk grubu (p=0.0001), tümör evresi (p=0.0001) ele alındığında her iki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.Neoadjuvan ve adjuvan hormonal tedavinin genel sağkalım ve hastalıksız sağkalım üzerinde olumlu etkisi gösterilememiştir.Çok değişkenli analiz sonucunda genel sağkalım açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark görülmezken hastalıksız sağkalıma göre evre (p=0.047, p<0.05) anlamlı sonuç vermiştir.Sonuç olarak verilerimiz literatür verileri ile uyumludur.

Abstract:
The 57 patients with prostatic adenocarcinoma were evaluated retrospectively, have received radical radiotherapy in İnönü University Department of Radiation Oncology between May 2004- May 2010.Diagnostic modality, tumor stage, neoadjuvant or adjuvant hormonotherapy, perineural invasion, lymph node involment, seminal vesicle invasion, extraprostatic extension, Gleason score, initial PSA level were evaluated.The median age was 67 (48-81). The median PSA level of the patients at diagnosis was 39.9 (4-150) ng/ml. The PSA level was found in 12 patients (21.1 %) PSA?10 ng/ml, in 19 patients (33.3 %) the PSA level was 10-20 ng/ml and in 26 patients (45.6 %) PSA ?20 ng/ml.Pathological diagnosis of all patients were adenocarcinoma.Two patients (3.5 %) were stage I, 48 patients (84.2 %) were stage II, 4 patients (7 %) were stage III and 3 patients (5.3 %) were stage IV.Median Gleason value was 6 (3-10). In 25 patients (43.8 %), Gleason score was under 7, in 11 patients (19.4 %) over 7, and in 21 patients (36.8 %) Gleason score was 7.According to National Comprehensive Cancer Network (NCCN); theree risk groups were determined with pretreatment PSA levels, Gleason score and clinical stages. Due to this patient were seperated to low risk (T1c-2a, Gleason score ?6 and PSA <10 ng/ml), intermediate risk (T2b-T2c and Gleason score 7, PSA 10-20 ng/ml) and high risk groups (T3 or Gleason ?8 and PSA >20 ng/ml). Distribution of risk groups was 8 (14 %) patients low, 42 (73.7 %) patients intermediate, and 7 (12.3 %) patients in high risk group.Transrectal needle biopsy was applied to 42 (73.7 %) patients and transurethral resection performed to 15 (26.3) patients.When the histopathologic properties were, 5 (8.8 %) patients have extraprostatic extension, 4 (7 %) patients have seminal vesicle invasion, 2 (3.5 %) patients have regional lymph node metastases and 22 (38.6 %) patients have perineural invasion.Twenty-eight patients (49 %) with carcinoma of the prostate has a history of additional disease like hypertension, diabetes mellitus, ischemic heart disease, chronic obstructive pulmonary disease, renal failure.The median hemoglobin value before radiotherapy was determined like 13.4 gr/dl, ALP level 143 and LDH level as 256.Three dimensional conformal radiotherapy was treated 38 (66.7 %) patients. Nineteen (33.3 %) patients were treated with convansional methods.Pelvic radiotherapy was treated 23 (40.4 %) patients, 8 (14 %) patients was treated with radiotherapy to prostatic bed, and 26 (45.6 %) patients was treated with radiotherapy to prostate and seminal vesicul.Fiftysix patients have taken median 68 Gy external beam radiotherapy. One patient didn?t continue to treatment after the application of 36 Gy radiotherapy.Fortynine (86 %) patients were applied neoadjuvant hormonotherapy, 51 (89.5 %) patients were received adjuvant hormonotherapy. Fortynine (86 %) patients were received both neoadjuvant and adjuvant hormonotherapy. One patient (1.7 %) was given systemic chemotherapy.Five year overall survival was found 80 % and disease free survival was 79 %.For overall survival Gleason score (p=0.024), extraprostatic extension (p=0.0001), seminal vesicul invasion (p=0.0001), perineural invasion (p=0.04), risk groups (p=0.0001) and tumor stage (p=0.008) were examinated the difference between the two groups and found staistically significant.For disease free survival initional PSA level (p=0.047), Gleason score (p=0.007), seminal vesicul invasion (p=0.0001), extraprostatic extension (p=0.0001), lymph node involvemed (p=0.004), risk groups (p=0.0001), tumor stage (p=0.0001) were examined the difference between the two groups and found statistically significant.The positive effect of neoadjuvant and adjuvant hormonal treatment on overall and disease free survival could not shown.As a result of multivariate analysis for overall survival difference between the groups there was no statistically significant, but for the stage the disease free survival was resulted statistically significant (p=0.047, p<0.05).As a result of the treatment were found to be compatible with the world as a result.