Acil servisten olası/kesin Covid-19 nedeni ile yoğun bakıma yatan hastaların demografik özellikleri ve mortalite ile ilişkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the demographic charecteristic and the relationship with mortality of the pati̇ents hospitalized in intensive care because of possible/definite Covid-19 from the emergency department
Yazar: UĞUR AKAR
Danışman: PROF. DR. FATİH ESAD TOPAL ; UZMAN PINAR YEŞİM AKYOL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Giriş ve Amaç: COVİD-19 virüsü solunum yollarının şiddetli tutulumlarında hayati risk 
oluşturan hafif bir üst solunum yolu enfeksiyonundan bilateral multilober tutulum yapan 
pnömoniye kadar geniş bir klinik yelpazeye sahiptir. Kritik hastalık durumlarında mortalite % 
2,3'tür. Çalışmamızda Covid-19 tanısı ile yoğun bakıma yatan hastalarda mortaliteyi etkileyen 
faktörleri belirlemeyi ve mortalite oranları yüksek hastaları tespit etmeyi, bu hastaların yakın 
takip ve erken müdahale ile mortalite oranlarını azaltmayı amaçladık.
Materyal ve Method: Kesitsel ve retrospektif olarak planlanan çalışmamız yıllık hasta 
başvuru sayısı yaklaşık 400.000 olan İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve 
Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğinde ve tek merkezli olarak planlandı. Etik kurul onayı 
alındıktan sonra 2020 yılı içerisinde hastanemiz acil servisi'ne başvuran hastalardan U07.3 ICD10 tanı kodu ile yoğun bakıma yatan 18 yaş üstü hastalar retrospektif olarak hastane bilgi yönetim 
sisteminden (HBYS) tarandı. 18 yaş altı, gebe, travma hastaları, HBYS de bilgileri eksik olan, 
yoğun bakım takibinde yapılan testlerle kesin tanısı değişen hastalar çalışmadan dışlandı. 
Çalışmaya alınan hastaların demografik özellikleri, laboratuar değerleri, görüntüleme bulguları, 
tedavi, yatış süreleri ve sonlanımları kaydedildi. Elde edilen tüm veriler istatistiksel olarak analiz 
edildi. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Araştırmamıza acil servisimizden olası/kesin Covid 19 tanısı ile yoğun bakıma 
yatışı yapılan 150 hasta dâhil edildi. Hastaların %57,3'ü erkek, %42,7'si kadındı. Hastaların yaş 
ortalaması 72.1±13.9 yıl idi. Çalışmamıza dahil ettiğimiz hastaların %92,0'ında komorbidite 
bulunmaktadır. Hastaların %62,0'ı sigara ve %42,0'ı alkol tüketmektedir. Hastaların lenfosit 
ortalaması 1,3±1,2, Crp ortalaması 120,2±96,7 iken hemoglobin ortalaması 11,3±2,8'dir. 
Çalışmamızdaki hastalarda en sık görülen kan grubu %38,0 ile A+ olup ikinci sırada %20,0 ile 
0+ yer almaktadır. Hastaların mortalite oranı %86,7 olarak saptandı. Hastaların yoğun bakımda 
ortalama yatış süreleri 11,5±13,5 gündü. Araştırmamızdaki hastaların lenfosit, CRP ve kreatinin 
değerleri ile sonlanım şekilleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edildi(p<0,05). Ex olan 
hastalarda lenfosit değerlerinin anlamlı düzeyde düşük, CRP ve kreatinin değerlerinin ise anlamlı 
düzeyde yüksek olduğu belirlendi (p<0,05).
Sonuç: Mortalite açısından ileri yaş, erkek cinsiyet ve ek hastalıkları olan risk grubu 
hastalarında ve lenfosit değerlerinin düşük, CRP ve kreatinin değerlerinin yüksek olduğu 
hastalarda değişiklikler yakın takip edilmeli ve bunlara erken müdahale edilmelidir.
Anahtar kelimeler: Acil Servis, Covid-19, Yoğun Bakım, Mortalite

Abstract:
Introduction and Purpose: The COVID-19 virus has a wide clinical spectrum from a 
mild upper respiratory tract infection to pneumonia with bilateral multilobar involvement. 
Mortality in critically ill cases is 2.3. In our study, we aimed to determine the factors affecting 
mortality in patients hospitalized in the intensive care unit with the diagnosis of Covid-19, to 
identify patients with high mortality rates, and to reduce the mortality rates of these patients with 
close follow-up and early intervention.
Material and Method: This cross-sectional and retrospective study was planned in 
İzmir Katip Çelebi University Atatürk Training and Research Hospital Emergency Medicine 
Clinic with an annual patient admission of approximately 400,000. After the approval of the 
ethics committee, patients over the age of 18 who were admitted to the emergency department 
of our hospital in 2020 with the diagnosis code U07.3 ICD-10 were retrospectively scanned from 
the hospital information management system (HIMS). Patients under the age of 18, pregnant, 
trauma patients, patients with incomplete information in HBYS were excluded from the study. 
Demographic characteristics, laboratory values, imaging findings, treatment, hospitalization 
times and outcomes of the patients included in the study were recorded. All obtained data were 
analyzed statistically. P<0.05 was considered statistically significant.
Results: 150 patients admitted to the intensive care unit with the diagnosis of 
possible/definite Covid 19 from our emergency department were included in our study. 57.3% 
of the patients were male and 42.7% were female. The mean age of the patients was 72.1±13.9 
years. Comorbidity was present in 92.0% of the patients included in our study. 62.0% of the 
patients consume cigarettes and 42.0% consume alcohol. The mean lymphocyte of the patients 
was 1.3±1.2, the mean Crp was 120.2±96.7, while the mean hemoglobin was 11.3±2.8. The most 
common blood group in our study was A+ with 38.0%, and 0+ with 20.0%. 86.7% of the patients 
died. The mean hospital stay of the patients in the intensive care unit was 11.5±13.5 days. It was 
determined that there was a significant correlation between the lymphocyte, CRP and creatinine 
values of the patients in our study and their outcome (p<0.05). In patients who died, lymphocyte 
levels were found to be significantly lower, and CRP and creatinine levels were found to be 
significantly higher (p<0.05).
 Conclusion: In terms of mortality, changes should be closely followed and early 
intervention should be made in patients with advanced age, male gender, and risk group patients 
with additional diseases and low lymphocyte levels, and high CRP and creatinine levels.
XII
Keywords: Emergency department, Covid-19, Intensive care, Mortality