Programlama eğitimi araştırmalarında bilimsel eğilimler: Bir içerik analizi örneği
Scientific trends in programming education research: A content analysis
Yazar: BÜŞRA YİĞİT
Danışman: PROF. DR. SERHAT BAHADIR KERT
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kodlama = Coding ; Programlama = Programming ; Programlama dilleri = Programming languages ; Programlama öğretimi = Programming instruction ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Günümüzde teknoloji ve eğitim bilimlerindeki gelişimlerle birlikte programlamaya olan bakış açısı da zamanla değişmiştir. Dünyada ve Türkiye'de programlama eğitimlerinin oldukça ilgi çektiği ve tartışıldığı bu günlerde alandaki araştırmaların durumunun bütünsel şekilde ortaya konulup yansıtılması alandaki ilerlemelerin gideceği yönün belirlenmesi açısından önem arz etmektedir.  Bu araştırmanın amacı programlama eğitimi alanındaki bilimsel eğilimleri belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda içerik analizi ile programlama eğitimini konu alan ve 2009-2020 yılları arasında yayınlanan uluslararası çalışmalar dahil etme ve hariç bırakma kriterlerine göre toplanmış ve 305 çalışmaya ulaşılmıştır. Çalışmalar araştırmacı tarafından oluşturulan veri toplama aracı ile toplanmış ve demografik özellikleri, metodolojik özellikleri, öğrenme ortamı özellikleri ve uygulama süreçleri bakımından betimsel olarak analiz edilmiştir. Bulgulara göre uluslararası çalışmalarda net bir artış gözlemlenmezken Türkiye'deki çalışmalarda artış olduğu görülmektedir. Alanda en fazla yayın sırasıyla Amerika Birleşik Devletleri, uluslararası çalışmalar ve Türkiye'dedir. Araştırmalardaki yöntemsel eğilimlere bakıldığında en fazla nitel yaklaşım kullanılırken son yıllarda karma yaklaşımda bir artış olduğu ve en fazla deneysel desenin tercih edildiği görülmektedir. Programlama eğitimi alanındaki çalışmalarda katılımcı eğilimlerine bakıldığında en fazla üniversite öğrencileri ile çalışıldığı görülmektedir. Eğitimlerde genelde sınıf içi yüz yüze eğitimlerin tercih edildiği, en fazla metin tabanlı diller ile çalışıldığı ve programlama dili özelinde metin tabanlı dillerden en fazla Java, blok tabanlı dillerden ise Scratch ile çalışıldığı görülmektedir. Yıllara göre bakıldığında metin tabanlı programlama dilleri kullanımı azalış eğilimi gösterirken, blok tabanlı programlama dilleri kullanımı ise artış eğilimi göstermektedir. Araştırmalar uygulama süreçleri boyutunda öğrencilerin en fazla sınavlarla değerlendirildiğini göstermektedir. Kullanılan veri toplama araçları incelendiğinde en fazla anketin tercih edildiği görülmektedir. Araştırmada bulgular diğer çalışmalarla karşılaştırmalı olarak tartışılmıştır. Araştırmanın sonucunda programlama eğitimi alanında dünyadaki ve Türkiye'deki durumun ortaya konulması ile araştırmacılara yeni çalışmalar için yol gösterici olması beklenmektedir.

Abstract:
Currently, the perspective on programming has also changed over time along with the developments in technology and educational sciences. Particularly, in these days during which programming education is found to be very interesting and discussed topic in the world and Turkey, it is important to reveal and reflect the status of research in the field in a holistic way in terms of determining the trends in the future studies. The purpose of this research is to determine scientific trends in the field of programming education. For this purpose, international studies on programming education published between 2009-2020 were collected according to the inclusion and exclusion criteria and 305 studies were reached utilizing content analysis methodology. The studies were collected with the data collection tool created by the researcher and analyzed descriptively in terms of demographic characteristics, methodological characteristics, learning environment characteristics and implementation processes. According to the findings, while the international studies has been observed not to change significantly, there is an increase in studies in Turkey. The number of publications in the field are ranked starting with those in the United States, international studies, and Turkey. Considering the methodological trends in the research, it is seen that while the qualitative approach is used the most, there has been an increase in the mixed approach in recent years and the experimental design is preferred the most. Considering the participant tendencies in studies in the field of programming education, the studies are mostly conducted with university students. In the trainings, (a) in-class face-to-face trainings are preferred and (b)mostly text-based languages are used. The studies as the program language mostly utilized Java which is a text-based language  and Scratch which is block-based language. Considering the years, the use of text-based programming languages shows a decreasing trend, while the use of block-based programming languages displays an increasing trend. Studies show that students are mostly evaluated through exams in terms of implementation processes. When the data collection tools used are examined, the questionnaires are observed to be mostly preferred. The findings of the study were discussed regarding the other studies. It is expected that the results of the research will guide researchers for new studies by revealing the current state in the world and Turkey in the field of programming education.