Kanserli çocuk ve ergenlerde psikiyatrik hastalıklar ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Psychiatric disorders in child and adolescent patients with cancer and their effects on quality of life
Yazar: HİLAL ADALETLİ
Danışman: DOÇ. DR. BEHİYE ALYANAK
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Onkoloji = Oncology ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ergen psikiyatrisi = Adolescent psychiatry ; Ergenler = Adolescents ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikiyatrik değerlendirme = Psychiatric analysis ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology ; Çocuk psikiyatrisi = Child psychiatry ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Kanser erken tanı ve tedavisindeki yenilik ve ilerlemelerle ölümcül bir hastalık olmaktan çıkmış, beklenen yaşam süresi uzamış, kronik bir hastalık olarak tanımlanmaya başlamıştır. Ancak yaşam süresinin uzamasıyla birlikte kanserli hastalarda uzun dönemli başka fiziksel ve ruhsal bozukluklar gelişebilmektedir. Hastalar kanserin uzun süreli endokrin, metabolik, ikincil kanser gelişimi ve organ yetmezliklerine yönelik iyi bir şekilde izlenirken, ruhsal bozukluklar açısından yeterince değerlendirilmemekte ve uygun yardım alamamaktadırlar. Biz çalışmamızda kanserli çocuklarda gözlenen psikiyatrik hastalıkları tanımlamayı ve ruhsal hastalıklara yatkınlık oluşturan risk faktörlerini ortaya çıkarabilmeyi hedefledik.Yöntem: Çalışmaya İstanbul Tıp Fakültesi Onkoloji Enstitüsü Pediatrik Hematoloji ve Onkoloji bilim dalı ile Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji-Onkoloji bilim dallarında yatarak ve ayaktan tedavi gören, zekası normal olan, kanser tanısıyla izlenen, 6-18 yaşlar arasındaki 47 çocuk ve ergen alınmıştır. Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli (ÇDŞG-ŞY) ile çocuklar ruhsal hastalıklar açısından değerlendirilmiş, yaşam kalitesini değerlendirmek amacıyla çocuk ve ebeveynlere Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) doldurtulmuştur.Bulgular: ÇDŞG-ŞY'e göre yaşam boyu ruhsal hastalık tanı alma sıklığı %80,9, şimdi tanı alma sıklığı %57,4, geçmişte tanı alma sıklığı %53,2 olarak saptandı. Olguların %23,4'ü şimdi duygudurum bozukluğu tanısı alırken, %10,6'sında depresif uyum güçlüğü, %42,6'sında anksiyete bozukluğu, %36,2'sinde yıkıcı davranım bozukluğu bulunmaktaydı. En sık gözlenen tanılar sırasıyla SF(%23,4), MDB(%14,9), Mixt tip DEHB(%14,9), depresif uyum güçlüğü(%14,9)ve SAB(%10,6)'dır. Yıkıcı davranım bozukluğu hem anksiyete hem de depresyonla sıklıkla birliktelik göstermekteydi. Vakaların %23,4'ü, 3 ya da daha çok psikiyatrik tanı almaktaydı. Uyku ve iştah problemleri bulunması, semptomların başlaması ile kanser tanısı konmasına kadar süre ve hastanede toplam yatış süresi ruhsal hastalıkla ilişkili bulundu. Ruhsal bozukluk saptanan çocukların tedavi uyumu ve yaşam kalitesi ölçek puanları anlamlı derecede daha düşük saptandı.Sonuç: Kanserli çocukların ruhsal açıdan değerlendirilmeleri önemlidir. Bu çocuklar duygudurum, anksiyete ve yıkıcı davranım bozuklukları açısından risk altındadır. Özellikle çocuklarda yıkıcı davranım bozukluğu semptomları görülüyorsa, hastalık tanısı konmasına kadar geçen süre ve hastanede yatarak tedavi gördüğü süre uzadıkça, uyku ve iştah problemleri belirginleştikçe ruhsal hastalık gelişimi riski artmaktadır. Bu çocuklar ruhsal hastalık gelişimi açısından daha dikkatli izlenmelidirler.

Abstract:
Introduction and Objective: With the innovation and progress in early diagnosis and treatment cancer is defined not as a deadly disease but a chronic disease with much longer expected life span. However, with increased life span in cancer patients some long-term physical and other mental disorders may develop. While patients are successfully followed up for long-term endocrine, metabolic, secondary cancer development and organ disfunction, they are not evaluated enough for mental disorders aspect and they are not getting professional assistance. The aim of our study was to define psychiatric disorders observed in children with cancer and to demonstrate the predisposing risk factors which cause mental illness.Method: 47 Children and adolescent with normal intelligence, between the ages 6-18 years diagnosed with cancer, recieving either outpatient or inpatient treatment in Istanbul University, Istanbul Medical School, Department of Pediatric Hematology-Oncology and Pediatric Hematology-Oncology Department of Oncology Institute were included in our study. Children reviewed in terms of mental illness with Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School Age Children ? Present and Lifetime Version (K-SADS-PL). Children and parents were filled Health Related Quality of Life Scale for children (HRQL) with a view to evaluated the quality of life.Results: According to K-SADS-PL the rate of life time mental illness diagnosis was 80.9%, present time diagnosis was 57.4%, past time diagnosis was 53.2%. 23.4% of the patients receiving a diagnosis of mood disorder, 10.6% diagnosis depressive adjustment disorder, 42.6% anxiety disorder and 36.2% are find to develop destructive conduct disorder. The most frequently observed diagnoses in decreasing order are SF (23.4%), MDB (14.9%), Mixt type ADHD (14.9%), depressive adjustment disorder (14.9%) and SAB (10.6%). Disruptive behavioural disorder was observed with both depression and anxiety. 23.4% of all cases received 3 or more psychiatric diagnoses. The presence of sleep and appetite problems, time elapsed between the appearance of symptoms until diagnosed with cancer and duration of hospitalization was associated with mental illness. Compliance to treatment of children with mental disorder and scores scale quality of life were significantly lower.Conclusion: It is important to assess the mental health of children suffering from cancer. These children are increased risk of developing anxiety, mood and disruptive conduct disorder. Children with Disruptive behavioral disorder, those diagnosed late and hospitalized for a long period and finally children having sleep and appetite problems should be followed more carefully.