İnflamatuar bağırsak hastalığı ile takip edilen hastalarda yağlı karaciğer hastalığı sıklığı, klinik ve laboratuar değerlerinin incelenmesi
Investigation of fatty liver disease frequency, clinical and laboratory values in patients followed up with inflammatory bowel disease
Yazar: ÖMER TOPRAK
Danışman: DOÇ. OĞUZHAN YILDIRIM
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Giriş ve Amaç: İnflamatuar bağırsak hastalığı (İBH), Bunlar Ülseratif Kolit (ÜK) ve Crohn hastalığı (CH) olmak üzere iki ana hastalıktan oluşmaktadır. ÜK sıklıkla kolonu etkiler ve mukozal tabakanın inflamasyonu ile karakterizedir. CH ise transmural inflamasyon yapar ve oral kaviteden, perianal bölgeye kadar gastrointestinal sistemin herhangi bir bölümünü tutabilir. Bu çalışmadaki amacımız, İnönü Üniversitesi İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları polikliniğinde, İBH ile takipli hastaların klinik, antropometik, laboratuvar ve fibroscan ile görüntülenmelerini ve bu hastalarda yağlı karaciğer sıklığını prospektif olarak inceledik.
Gereç ve yöntem: Malatya İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları polikliniğine Haziran 2022- Ekim 2022 tarihinde başvuran İBH tanısı olan 135 hastayı prospektif olarak inceledik. İBH tanısı alan hastaların; laboratuvar verileri, antropometik ölçümleri, hastalık tanı yılı, tedavi süresi, kullanılan tedavi, fibroscan ile yağlanma değerlendirilmesi incelendi.
Bulgular: Çalışmaya 37'si Crohn ve 78'i ÜK olmak üzere toplam 115 hasta dâhil edilmiştir. Crohn hastalarının %56,8'i kadın ve %43,2'si erkektir. ÜK hastalarının ise %41'i kadın ve %59'u erkektir. Crohn hastalarının yaş ortalaması 41,8±14,2 olup ÜK hastalarının yaş ortalaması ise 40,3±12,1 yıldır. Erkeklerde yağlanma görülme oranı (%58,1) kadınlarda yağlanma görülme oranından anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,017). Yağlanma görülenlerin yaş ortalaması yağlanma olmayanların yaş ortalamasından anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Yağlanma görülen hastaların boy, kilo, VKİ, bel çevresi, sistolik ve diastolik basıncı yağlanma olmayanların değerlerinden anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Yağlanma görülen hastaların AST, ALT ve GGT değeri yağlanma olmayanların değerlerinden anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Yağlanma görülen hastaların tedavi süresi yağlanma olmayanların süresinden anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,016). Metabolik sendromu olanların %72,2'sinde, 1 komponent olanların %40'ında, 2 komponent olanların %57,7'sinde ve metabolik sendrom olmayanların ise %36,1'inde yağlanma görülmüş ve metabolik sendrom arasında yağlanma varlığı açısından anlamlı farklılık görülmüştür (p=0,043).
Sonuç: Bu bulgular ile birlikte, İBH'nın, klinik, laboratuvar, görüntüleme ve antropometik özelliklerini bilmek, bu hastalarda karaciğer yağlanmasının sıklığını tespit etmemizi sağlayabilir. Erken tanı ile hastalığın prognozunun düzeltilmesinde kullanılabilir.

Abstract:
Introduction and Aim: Inflammatory bowel disease (IBD) consists of two main diseases: Ulcerative Colitis (UC) and Crohn's disease (CH). UC often affects the colon and is characterized by inflammation of the mucosal layer. CH causes transmural inflammation and can involve any part of the gastrointestinal tract from the oral cavity to the perianal region. Our aim in this study was to prospectively investigate the clinical, anthropometic, laboratory and fibroscan imaging of patients followed up with IBD in Inonu University Inflammatory Bowel Diseases outpatient clinic and the frequency of fatty liver in these patients.
Materials and methods: We prospectively investigated 135 patients diagnosed with IBD who applied to Malatya İnönü University Faculty of Medicine Inflammatory Bowel Diseases outpatient clinic between June 2022 and October 2022. Patients diagnosed with IBD; Laboratory data, anthropometic measurements, year of disease diagnosis, duration of treatment, treatment used, evaluation of adiposity with fibroscan were examined.
Results: A total of 115 patients, 37 of whom were Crohn's and 78 were UC, were included in the study. 56.8% of Crohn's patients are female and 43.2% are male. On the other hand, 41% of UC patients are female and 59% are male. The mean age of Crohn's patients is 41.8±14.2 years, and the mean age of UC patients is 40.3±12.1 years. The prevalence of adiposity in men (58.1%) was found to be significantly higher than in women (p=0.017). The mean age of those with adiposity was found to be significantly higher than the mean age of those without adiposity. Height, weight, BMI, waist circumference, systolic and diastolic pressure of patients with adiposity were found to be significantly higher than those without adiposity (p<0.05). The AST, ALT and GGT values of patients with adiposity were found to be significantly higher than those without adiposity (p<0.05). The duration of treatment of patients with adiposity was found to be significantly higher than the duration of patients without adiposity (p=0.016). Adiposity was observed in 72.2% of those with metabolic syndrome, 40% of those with 1 component, 57.7% of those with 2 components and 36.1% of those without metabolic syndrome, and a significant difference was observed between metabolic syndrome in terms of the presence of adiposity. (p=0.043)
Conclusion: With these findings, knowing the clinical, laboratory, imaging and anthropometic features of IBD may enable us to determine the frequency of fatty liver in these patients. It can be used to improve the prognosis of the disease with early diagnosis.