COVİD-19 öncesi, kapanma dönemi ve post-COVİD dönemin çocukluk çağı obezitesi üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of pre-COVID-19, closure period and post-COVID period on childhood obesity
Yazar: IRMAK TUNA
Danışman: DOÇ. DR. JÜLİDE GÜLİZAR YILDIRIM DUMAN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Çocuk obezitesi = Pediatric obesity

Özet:
Giriş-Amaç: Tarih boyunca görülmüş tüm bulaşıcı hastalıklar bireylerin yaşam stili davranışlarının değişmesinde etkili oldu. Covid-19'un da çocukların davranışlarını etkiyerek çocukluk çağındaki obezitenin artmasında önemli bir etkiye sahip olduğu öngörüldü. Bu çalışma, covid-19 öncesi, covid-19 kapanma dönemi ve post-covid-19 dönemin çocukluk çağı obezitesi üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla yürütüldü. 
Gereç-Yöntem: Bu çalışma, vaka kontrol türünde bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemini İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Çocuk Endokrinoloji Polikliniğe başvuru yapan ve herhangi bir ilaç tedavisi başlanmayan normal kilolu (n=126), fazla kilolu ve obez (n=130) toplam 256 çocuk oluşturdu. Veriler tanımlayıcı özellik, antropometrik ve klinik veriler, literatür taraması ile elde edilen çocukların ve ebeylerin davranışları ile ilgili sorular ve "Yaşam Stili Davranışları Kontrol Listesi" ölçek formu ile toplandı.
Bulgular: Bulgular: Çocukların yaş ortalaması 10.72 ±2.66 (dağılım, 6-15 yıl) idi. Covid-19 kapanma dönemi persentil ortalaması 77.93±2.45 (dağılım, 30->95th) kilo, VKİ (vücut kütle indeksi) ve persentil açısından ise benzer olmadığı saptandı (p<0.05). Covid-19 kapanma dönemi sırasında tüm çocukların "Yaşam Stili Davranışları Kontrol Listesi" puanları (54.22±14.17) arttı. Post-covid-19 dönemde normal kilolu çocuklarda yaşam stili davranışlarında anlamlı bir değişim olmadı. Obez çocuklarda ise covid-19 dönemde arttı ancak post-covid-19 dönemde değişim yaşanmadı. Covid-19 kapanma döneminde tüm çocukların VKİ değerleri önemli ölçüde arttı (p<0.005). Fazla kilolu-obez çocukların açlık kan şekeri düzeyleri (AKŞ) covid-19 kapanma döneminde arttı ve referans aralığının sınırındaydı. Tüm çocukların post-covid-19 dönem, kapanma dönemi ve post-covid dönem ileri varyans karşılaştırmalarında yaşam stili davranışları kontrol listesi puan ortalaması, percentil ortalamaları, HOMAIR, insülin, açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptandı (p<0.05). Bu anlamlılık fazla kilolu ve obez grupta biraz daha fazla iken normal kilolu grupta fazla bir değişim olmadı.  
Sonuç: Covid-19 kapanma döneminde tüm çocukların vücut kitle indeksi (VKİ) ve persentil değerlerinde saptandı. Covid-19 dönemi hem fazla kilolu-obez çocukların hem de normal kilolu çocukların yaşam stili davranışlarında önemli değişimlere neden olduğu gözlenmektedir.
Anahtar Kelimeler: obezite, çocukluk dönemi, bulaşıcı hastalık, pandemi

Abstract:
Aim: All infectious diseases throughout history have been effective in changing the lifestyle behaviors of individuals. It was predicted that Covid-19 would have a significant impact on the increase in childhood obesity by affecting the behavior of children. This study was conducted to examine the effects of the pre-covid-19, covid-19 closure period and post-covid-19 period on childhood obesity.
Materials and Methods: This study is a case-control type research. The sample of the study consisted of 256 normal, overweight and obese children and their parents who applied to the Pediatric Endocrinology Polyclinic at Izmir Tepecik Training and Research Hospital. Data were collected with descriptive characteristics, anthropometric and clinical data, questions about the behaviors of children and parents obtained through literature review, and the "Lifestyle Behaviors Checklist" (child and parent form) scale form.
Results: The average age of the children was 10.72 ±2.66 (range, 6-15 years). The mean Covid-19 percentile was 77.93±2.45 (range, 30th->95th) and weight, BMI (body mass index) and percentile were not similar (p<0.05). During the Covid-19 lockdown period, all children's "Lifestyle Behaviors Checklist" scores increased (54.22±14.17). There was no significant change in lifestyle behaviors in normal weight children in the post-covid-19 period. It increased in obese children during the covid-19 period, but there was no change in the post-covid-19 period. During the Covid-19 lockdown period, BMI values of all children increased significantly (p<0.005). Fasting blood glucose levels (FPG) of overweight-obese children increased during the covid-19 lockdown period and were at the limit of the reference range. In the post-Covid-19 period, the closure period and the post-Covid-19 period forward variance comparisons of all children, a statistically significant difference was found in terms of Life Style Checklist mean scores, percentile means, HOMAIR, insulin (p<0.05). While this significance was slightly higher in the overweight and obese group, there was not much change in the normal weight group.  
Conclusion: There was an increase in BMI and percentile values of all children during the Covid-19 closure period. The Covid-19 period caused significant changes in the lifestyle of both overweight and obese children and normal weight children.
Keywords: obesity, childhood, infectious disease, pandemic