60+tazelenme üniversitesi öğrencilerinin kayıp ve yas üzerine tutumları: Ölçek geliştirilmesi ve uygulanması
Attitudes of 60+refreshment university students on loss and mourning: Development and application of scale
Yazar: ASLIHAN KARATAĞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA CİHAN CAMCI
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Gerontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Kayıp = Loss ; Yas = Mourning ; Yaşlılık = Old age ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Ölüm = Death ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Mevcut araştırma, Akdeniz Üniversitesi 60+Tazelenme Üniversitesine kayıtlı 60 yaş üstü bireylerin yaşadıkları bir kaybın ardından gelen yas sürecinde gelişen tutumlarını incelemeyi konu edinmektedir. Bu doğrultuda araştırma, 60+Tazelenme Üniversitesi'nde eğitim gören 60 yaş ve üzeri bireylerin, yas sürecinde yaşadıkları kayba karşı tutumlarını öğrenmek ve bu kişilerin tutumları arasındaki farkı ortaya koymayı amaç edinir. 
Yöntem: Araştırmada nicel araştırma yönteminden ve verilerin elde edilmesinde anket uygulamasından yararlanılmıştır. Anket formunda; sosyo-demografik özellikler bilgi formu, kayba ilişkin bilgiler formu ve Kayıp Sonrası "Yas Süreci Değerlendirme Ölçeği" yer almaktadır. Verilere Kolmogorov Smirnov normallik testi uygulanmış ve normal dağılıma rastlanılmamıştır (p<0,05). Analiz için Kruskal Wallis ve Mann Whitney U testleri uygulanmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya katılan katılımcıların yaş ortalaması 66,31±4.25 (min:60; max;95) olarak hesaplanmıştır. Araştırma analizinde sosyo-demografik bilgiler ve kayba ilişkin özellikler ile yas sürecinde gelişen tutumların ilişkisi incelenmiştir. Cinsiyet değişkeni hariç diğer sosyo-demografik özellikler ve yas arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Vefat olayına ilişkin özelliklerde ise yakın zamanda bir vefat deneyimi olması, vefatın ani ya da beklenen bir durum olması, vefattan bu yana geçen süre, hayatın anlamı, profesyonel yardıma veya tıbbi ilaç desteğine başvurma ile yas arasında anlamlı bir ilişki olduğuna ulaşılmıştır.
Sonuç: Demografik değişkenler değerlendirildiğinde kaybın ardından gelişen olumsuz yas reaksiyonları üzerinde cinsiyet değişkeni önemli bir risk faktörüdür. Kadınların erkeklere nazaran ölümle sonuçlanan kayıplardan daha çok etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır. Vefata ilişkin değişkenlere bakıldığında, yakın zamanda yakınlarından birisinin kaybını yaşayıp yaşamaması durumu, ani kayıp olup olmaması, vefatın üstünden geçen süre, hayat görüşünün değişmesi, profesyonel yardım alımı ve tıbbi ilaç kullanımı gibi değişkenler yas sürecinde geliştirilen olumsuz tutumlar için önemli bir risk oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Yas, Kayıp, Ölüm, Yaşlılık, Kayıp Sonrası Davranış Bozuklukları

Abstract:
Aim: This study aims at analyzing the attitudes that occur over 60 years old after the death of relatives or close friends. The participants are the students attending Refreshment University which is a part of Akdeniz University. In this study, it is also analyzed that the students' changing attitudes such deaths.
Method: As a method, quantitative research design was used, and the data were collected via questionnaire. In that questionnaire, there are questions that  are related to the death person, socio-demographic features. Besides, for evaluating the process, 'sorrow process evaluation scale' was used. After the normality test (Kolmogorov Smirnov), it was seen that the data was not normally scattered. So, Kruskal Wallis and Mann Whitney U analyses were administrated.
Findings: Participants age mean were 66,31±4.25 (min:60; max;95). In this study, demographic variables (except gender), features related to the death and the changing attitudes during the sorrow process. In the study there was no significant relationship between demographic variables and attitudes during the sorrow duration. But, it was found significant relationship between the variables, the time passing after the death event, experiencing similar death event before, whether the death even sudden ones or expected, meaning of life, needing professional or medical help and sorrow.
Results: When demographic variables were analyzed, gender is an important factor that affects sorrow process. Female ones more affected than male ones such death events. The variables, the time passing after the death event, experiencing similar death event before, whether the death even sudden ones or expected, changing ideas related to the meaning of life, needing professional or medical help are potential risks on developing negative attitudes.

Key Words: Grief, Lose, Death, Aging, Behavioral Disorders After Experiencing One's Death