Isparta Orman Bölge Müdürlüğü ormanlarında yangın sorunu, yangınların dağılımı ve mücadele organizasyonu
Fire problem, distribution of fires and control organization in Isparta Forest Regional Directorate forests
Yazar: FİKRET HÜRYAŞAR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AVCI
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışma, Isparta Orman Bölge Müdürlüğü'ne bağlı ormanlarda 1998–2017 yılları arasında çıkan yangınlar, yangınların dağılımı ve Orman İşletme Müdürlükleri ve İşletme Şeflikleri bazında yangın risk analizinin yapılarak alınabilecek tedbirler ve mücadele organizasyonunu ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. 
 
Isparta Orman Bölge Müdürlüğü ormanlarında 1998-2017 yıllarını kapsayan 20 yıllık dönemde toplam 1.210 adet orman yangını meydana gelmiş ve toplam 1.466,91 ha alan yanmıştır. En fazla yangın sırasıyla 284 adedi Eğirdir (%23,5), 222 adedi Bucak (%18,4), 191 adedi Gölhisar (%15,8), 183 adedi Sütçüler (%15,1), 136 adedi Isparta (%11,2), 127 adedi Burdur (%10,5), 67 adedi Dinar (%5,5) Orman İşletme Müdürlüklerinde meydana gelmiştir. Toplam yanan alanın 450,29 ha'ı Eğirdir (%30,7), 400,10 ha'ı Bucak (%27,3), 163,72 ha'ı Burdur (%11,1), 159,62 ha'ı Sütçüler (%10,9), 121,67 ha'ı Isparta (%8,3), 100,96 ha'ı Gölhisar (%6,9), 70,55 ha'ı Dinar (%4,8) Orman İşletme Müdürlüklerinde meydana gelmiştir.

En fazla yangın sırasıyla Eğirdir (108 adet, %8,9), Isparta (84 adet, %6,9) ve Bucak (67 adet, %5,5), en az ise Sipahiler (6 adet, %0,5), Pazarköy (5 adet, %0,4) ve Kemer (4 adet, %0,3) Orman İşletme Şefliklerinde çıkmıştır. Toplam yanan alan en fazla Eğirdir (272,95 ha, %18,6), Çamlık (171,24 ha, %11,6) ve Melli (115,46 ha, %7,8), en az ise Sipahiler (0,11 ha, %0,007) Orman İşletme Şefliklerinde meydana gelmiştir. 
 
Yangınların aylara göre dağılımı incelendiğinde yangın sezonunun haziran-ekim dönemini kapsayan beş ay olduğu sonucu çıkmaktadır. Bölge Müdürlüğü'nde incelenen dönem boyunca çıkan yangınların %77'sine insanların sebep olduğu ortaya çıkmıştır. Yıldırım nedeniyle çıkan yangınların oranı ise %23'dür. 
 
Isparta Orman Bölge Müdürlüğü ormanlarında çıkan (1998-2017 dönemi) yangınların meydana geldiği yerler incelendiğinde yangınların bazı alanlarda yoğunlaştığı, bazı ormanlarda da hiç yangın çıkmadığı görülmektedir. Bunu etkileyen faktörler olarak yerleşim yerleri ve nüfus dağılımı, yol güzergâhları, yeryüzü şekli ve orman yapısının etkili olduğu belirlenmiştir. 

Isparta, Eğirdir, Sütçüler, Burdur ve Bucak Orman İşletme Müdürlüklerinin yangına 1. Derece En Çok Tehlikeli olduğu, Gölhisar ve Dinar Orman İşletme Müdürlüklerinin ise yangına 2. Derece Çok Tehlikeli İşletme Müdürlüğü olduğu belirlenmiştir. 

İşletme Şeflikleri bazında incelendiğinde ise; Isparta, Eğirdir, Aşağıgökdere, Sütçüler, Çandır, Karadağ, Söğütdağı, Burdur, Ağlasun, Bucak, Çamlık, Melli, Pamucak Orman İşletme Şeflikleri yangına 1. Derece En Çok Tehlikeli Orman İşletme Şeflikleri olarak belirlenmiştir. Yukarıgökdere, Şarkikaraağaç, Yalvaç, Tota, Yeşilova, Kestel, Uğurlu, Gölhisar, Gölova, Tefenni ve Dinar Orman İşletme Şeflikleri 2. Derece Çok Tehlikeli Orman İşletme Şeflikleri olarak belirlenmiştir. Kızıldağ Milli Parkı, Kovada Gölü Milli Parkı, Keçiborlu, Senirkent, Aksu-Avşar, Sipahiler, Çamoluk, Kemer, Dirmil, İbecik, Başmakçı ve Dazkırı Orman İşletme Şeflikleri 3. Derece Orta Tehlikeli İşletme Şeflikleri olarak belirlenmiştir. Kuzukulağı ve Pazarköy Orman İşletme Şeflikleri ise 4. Derece Çok Az Tehlikeli İşletme Şeflikleri olarak belirlenmiştir.
 
Anahtar Kelimeler: Isparta, Orman yangını, Hassas alanlar, Ekolojik faktörler

Abstract:
This study was carried out to determine the precautions and the organization of the fires in the forests of Isparta Forest Regional Directorate between 1998 and 2017 by the distribution of fires and the fire risk analysis based on Forest District Directorates and Forest Sub-district Directorates.

A total of 1,210 forest fires occurred in the forests of Isparta Regional Directorate of Forestry during the 20-year period covering the years 1998-2017 and a total area of 1.466,91 ha was burned. The highest number of fires, respectively, 284 Eğirdir (23.5%), 222 Bucak (18.4%), 191 Gölhisar (15.8%), 183 Sütçüler (15.1%), 136 Isparta (11.2%), 127 Burdur (10.5%), 67 Dinar (5.5%) occurred in the Forest District Directorates. The total burning area, 450,29 ha in Eğirdir (30.7%), 400,10 ha in Bucak (27.3%), 163,72 ha in Burdur (11.1%), 159,62 ha in Sütçüler (10.9%), 121.67 ha in Isparta (8.3%), 100.96 ha in Gölhisar (6.9%), 70,55 ha in Dinar (4.8%) Forest District Directorates.

The most number of fires occurred in Eğirdir (108, 8.9%), Isparta (84, 6.9%) and Bucak (67, 5.5%), the least number of fires in Sipahiler (6, 0.5%), Pazarköy (5, 0.4%) and Kemer (4, 0.3%) in the Forest Sub-district Directorates. The most amount of total burning area are in Eğirdir (272.95 ha, 18.6%), Çamlık (171.24 ha, 11.6%) and Melli (115.46 ha, 7.8%), and the least amount of total burning area is in Sipahiler (0.11 ha, 0.007%) the Forest Sub-district Directorates.

When the distribution of fires by months is examined, it can be concluded that the fire season is five months covering June-October period. It was found out that 77% of the fires during the period examined in the Regional Directorate were caused by people. The rate of fires caused by lightning is 23%.

When the places where the fires occurred in the forests of Isparta Forest Regional Directorate (1998-2017 periods) are examined, it is seen that the fires are concentrated in some areas and there are no fires in some forests. The factors affecting this were determined as settlement areas and population distribution, road routes, land shape and forest structure.

It is determined that Isparta, Eğirdir, Sütçüler, Burdur and Bucak Forest District Directorates are the first degree most dangerous to fire and Gölhisar and Dinar Forest District Directorates are the second degree very dangerous district directorate.

When it is examined on the basis of Forest Sub-district Directorates; Isparta, Eğirdir, Aşağıgökdere, Sütçüler, Çandır, Karadağ, Söğütdağı, Burdur, Ağlasun, Bucak, Çamlık, Melli and Pamucak Forest Sub-district Directorate were determined to be the first degree most dangerous as Forest Sub-district Directorates. Yukarıgökdere, Şarkikaraağaç, Yalvaç, Tota, Yeşilova, Kestel, Uğurlu, Gölhisar, Gölova, Tefenni and Dinar Forest Sub-district Directorate were determined as 2nd Degree Very Dangerous Forest Sub-district Directorates. Kızıldağ National Park, Kovada Lake National Park, Keçiborlu, Senirkent, Aksu-Avşar, Sipahiler, Çamoluk, Kemer, Dirmil, İbecik, Başmakçı and Dazkırı Forest Sub-district Directorate were determined as 3rd Degree Medium Dangerous Forest Sub-district Directorates. Kuzukulağı and Pazarköy Forest Directorates are designated as 4th Degree Very Low Dangerous Forest Sub-district Directorates.

Keywords: Isparta, Forest fire, Sensitive areas, Ecological factors