Aksu ve Köprüçay nehirlerinin acısu zonunda yaşayan balık tür çeşitliliğinin karşılaştırılması
Comparison of fish species diversity living in estuary zones of Aksu and Koprucay rivers
Yazar: DENİZ İNNAL
Danışman: PROF. DR. FÜSUN ERKAKAN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, Antalya Körfezi'ne dökülen Aksu ve Köprüçay Nehir sistemlerininacısu zonu balık faunasının saptanması ve karşılaştırılması amaçlanmıştır.Uygulanan sabit avlama gücüyle Aksu Nehri acısu zonunda 19 (H´= 2.051); acısuzonu ile ilişkili tatlısu zonunda 19 (H´= 2.074); kıyısal deniz zonunda 63 tür (H´=3.617); Köprüçay Nehri acısu zonunda 19 (H´= 1.876); acısu zonu ile ilişkili tatlısuzonunda 12 (H´= 1.754); kıyısal deniz zonunda 67 tür (H´= 3.583) tespit edilmiştir.Umbrina cirrosa (Linnaeus, 1758); Tinca tinca (Linnaeus, 1758); Sparus aurataLinnaeus, 1758; Sardinella aurita Valenciennes, 1847; Pygocentrus nattereri Kner,1858; Liza saliens (Risso, 1810); Liza ramado (Risso, 1810); Dicentrarchuspunctatus (Bloch, 1792); Dicentrarchus labrax (Linnaeus, 1758) ve Chelon labrosus(Risso, 1827) türleri Aksu Nehri; Umbrina cirrosa (Linnaeus, 1758); Sparus aurataLinnaeus, 1758; Oncorhynchus mykiss (Walbaum, 1792); Liza saliens (Risso, 1810);Liza ramado (Risso, 1810); Engraulis encrasicolus (Linnaeus, 1758); Chelonlabrosus (Risso, 1827); Carassius gibelio (Bloch, 1782); Carassius carassius(Linnaeus, 1758); Carassius auratus (Linnaeus, 1758); Atherina boyeri Risso, 1810ve Alosa fallax (Lacepède, 1803) türleri ise Köprüçay Nehri için yeni kayıtniteliğindedir.Her iki nehir sisteminin acısu zonunda tespit edilen tür kompozisyonu % 84,4benzerlik göstermektedir (Spearman cor.)Aksu ve Köprüçay Nehri'nde avlanan balık türlerinin populasyon yoğunluğu vebiyokütle değerleri alana ve zamana bağlı olarak değişim göstermektedir.Aksu ve Köprüçay Nehri acısu zonunda çalışma süresince en sık rastlanan türlerDicentrarchus labrax, Liza aurata, Mugil cephalus ve Vimba vimba'dır. Her iki nehirsisteminin acısu zonunda, en fazla birey ile temsil edilen tür Mugil cephalus'dur.Her iki nehir sisteminin acısu zonunda (II). Kategori (deniz türleri) daha fazla sayıdatür, birey sayısı ve biyokütle ile temsil edilmektedir.Aksu ve Köprüçay Nehirleri'nde bulunan balık türlerinin dağılım durumuna çevreseldeğişkenlerin farklı etkileri tespit edilmiş ve tuzluluk değişkeni türlerin alansaldağılımını etkileyen en önemli etken olarak belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Aksu Nehri, Köprüçay Nehri, Antalya Körfezi, Acısu zonu, Balıktür çeşitliliği, ekolojik kategoriler, CPUE, CCA.

Abstract:
The main aim of this study is to detect and compare fish species diversity inestuary zones of Aksu and Köprüçay River systems flowing into the Antalya Gulf.19 (H´= 2.051) species from estuary zone, 19 (H´= 2.074) species from freshwaterzone relating with estuary zone, 63 species (H´= 3.617) from coastal marine zone ofAksu river and 19 (H´= 1.876) species from estuary zone, 12 (H´= 1.754) speciesfrom freshwater zone relating with estuary zone, 67 species (H´= 3.583) from coastalmarine zone of Köprüçay River were detected with similar fishing effortsUmbrina cirrosa (Linnaeus, 1758); Tinca tinca (Linnaeus, 1758); Sparus aurataLinnaeus, 1758; Sardinella aurita Valenciennes, 1847; Pygocentrus nattereri Kner,1858; Liza saliens (Risso, 1810); Liza ramado (Risso, 1810); Dicentrarchuspunctatus (Bloch, 1792); Dicentrarchus labrax (Linnaeus, 1758) ve Chelon labrosus(Risso, 1827) species are new faunistical records for Aksu River and Umbrinacirrosa (Linnaeus, 1758); Sparus aurata Linnaeus, 1758; Oncorhynchus mykiss(Walbaum, 1792); Liza saliens (Risso, 1810); Liza ramado (Risso, 1810); Engraulisencrasicolus (Linnaeus, 1758); Chelon labrosus (Risso, 1827); Carassius gibelio(Bloch, 1782); Carassius carassius (Linnaeus, 1758); Carassius auratus (Linnaeus,1758); Atherina boyeri Risso, 1810 ve Alosa fallax (Lacepède, 1803) species arenew faunistical records for Köprüçay River too.Detected fish species composition of estuary zones of both river systems exhibits84,4% similarity (Spearman cor.).Population density and biomass of fish species, which are catched from Aksu andKöprüçay Rivers change due to the area and time.During the research, Dicentrarchus labrax, Liza aurata, Mugil cephalus and Vimbavimba are most commonly catched species from estuary zones of Aksu andKöprüçay Rivers. Mugil cephalus is represented by the most specimens in estuaryzones of both river systems.Category (II) (marine species) is represented by more species, specimens andbiomass than other categories in estuary zones of both river systems.Different effects of enviromental factors on distribution status of fish species in Aksuand Köprüçay rivers were detected and salinity variation was determined as themost important factor on zonal distributions of species.Key words: Aksu River, Köprüçay River, Antalya Gulf, Eustary zone, Fish speciesdiversity, Ecological categories, CPUE, CCA.