Hedonik (hazcı), faydacı ve gösterişçi tüketim bağlamında bireylerin satın alma tercihlerinin incelenmesi
Investigation of individuals' purchasing preferences in the context of hedonic, utilitarian and conspicuous consumption
Yazar: HATİCE MİNE YAYLA
Danışman: DOÇ. DR. MAKBULE EVRİM GÜLSÜNLER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Faydacılık = Utilitarianism ; Gösterişçi tüketim = Conspicuous consumption ; Hedonizm = Hedonism ; Otomobil = Automobile ; Satınalma davranışı = Purchasing behavior ; Satınalma niyeti = Purchase intention ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketici tercihleri = Consumer preferences ; Tüketim = Consumption ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours

Özet:
Küreselleşmenin getirdiği yoğun rekabet ortamında işletmelerin ayakta kalabilmesinin yolu; tüketicilerin isteklerinin ve ihtiyaçlarının doğru analiz edilmesinden geçmektedir ve bunun için de tüketicilerin ihtiyaçlarına en uygun ürün ve hizmetlerin karşılanması gerekmektedir. İnsanların ihtiyaçlarının zamanla değişmesi, gelirlerinin ve boş zamanlarının artması tüketicilerin satın alma davranış biçimlerinin de değişmesine neden olmuştur. Bu satın alma davranış biçimlerinin arasında gösterişçi, faydacı ve hedonik tüketim davranışı bulunmaktadır. Gösterişçi tüketim davranışı sergileyen tüketiciler; statüsü yüksek olan grubun kullandığı ürün ve hizmetleri kullanmakta ve bu gruba ait olmak istemektedir. Faydacı tüketim davranışı sergileyen tüketiciler; kendi ihtiyaçlarına en uygun olan ve fayda sağlayacak ürün ya da hizmetleri satın almaktadır.  Hedonik tüketim davranışı yapan tüketiciler ise; kendilerine haz veren ve duygusal boyutuna hitap eden ürün ve hizmetleri satın almakta ve kullanmaktadır.
Bu doktora çalışmasında tüketicilerin otomobil satın alırken, otomobilin hedonik,  faydacı ve gösterişçi özelliklerini dikkate alıp almadıklarını; gösterişçi, faydacı ve hedonik tüketim davranışlarına ve otomobil satın alma niyetlerine göre hangi kümelerde toplandığı incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, otomobil satın alımında tüketici davranışları bakımından alım gücü yüksek tüketici, gösterişçi tüketici ve faydacı (rasyonel) tüketici olmak üzere üç tüketici kümeye ayrıldığı ortaya çıkmıştır. 
Anahtar kelimeler: Tüketici Davranışı, Hedonik (Hazcı) Tüketim Davranışı, Faydacı Tüketim Davranışı, Gösterişçi Tüketim Davranışı, Satın Alma Niyeti, Otomobil

Abstract:
The only way for the companies that they can survive in the intense competitive environment brought about by globalization; passes through the correct analysis of the wishes and needs of the consumers and for this, products and services that best suit the needs of consumers must be met. The change in people's needs over time and the increase in their income and leisure time have caused the purchasing behavior of consumers to change. Among these purchasing behavior styles, there is conspicuous, utilitarian and hedonic consumption behavior. The consumers exhibiting conspicuous consumption behavior; uses the products and services used by the group with high status and wants to belong to this group. Consumers exhibiting utilitarian consumption behavior; They purchases products or services that best suit their needs and will benefit. Consumers engaged in hedonic consumption behavior; They buy and use products and services that are pleasurable to them and appeal to their emotional dimension.
In this doctoral study, it was determined whether the consumers take into account the conspicuous, utilitarian and hedonic features of the automobile when purchasing a car; In which clusters are collected according to conspicuous, utilitarian and hedonic consumption behaviors and automobile purchase intentions. According to the results of the analysis, it has been revealed that automobile purchasing is divided into three consumer clusters in terms of consumer behavior, namely the consumer with high purchasing power, the conspicuous consumer and the utilitarian (rational) consumer. 
Keywords: Consumer Behavior, Hedonic Consumption, Utilitarian Consumption, Conspicuous Consumptıon, Purchase Intention, Automobile