Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne başvuran hastaların tütün ürünleri ile ağız sağlığı arasındaki ilişki farkındalığının değerlendirilmesi
Evaluation of awareness of the relationship between tobacco products and oral health of patients attended to Ege University Faculty of Dentistry
Yazar: BETÜL ÇALIŞKAN BATI
Danışman: DOÇ. DR. PINAR MERİÇ
Ege Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Ağız = Mouth ; Ağız sağlığı = Oral health ; Bilgi = Knowledge ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Tütün = Tobacco ; Tütün ürünleri = Tobacco products

Özet:
Amaç: Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne başvuran hastaların tütün ürünleri kullanımı sonucu ortaya çıkabilecek ağız içi sorunlar hakkında bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamızda değerlendirilmek üzere 18 yaşından büyük ve herhangi bir şikayet ile Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne Haziran-Ekim 2019 tarihleri arasında başvurmuş toplam 501 hastaya 40 soru içeren anket yapıldı. Google Forms altyapısı kullanılarak sanal hale getirilen anket formu, araştırmaya tahsis edilmiş tablet üzerinden ve her hasta için aynı tablet kullanılarak tek araştırmacı tarafından uygulandı. Anketin ilk bölümünde demografik özelliklere dair sorular, ikinci bölümünde tütün ürünü kullananlara yönelik sorular, son bölümde ise tütün kullanımı ve farkındalık ile ilgili sorular yer aldı. Hastalardan elde edilen tüm veriler SPSS analiz programı (SPSS Inc. version 21 IBM, Chicago, ABD) kullanılarak istatistiksel olarak değerlendirildi. Gruplar arası ölçülebilen verilerin karşılaştırmasında Mann Whitney-U testi kullanıldı. Ordinal ve nominal anket verilerinde ise Ki Kare Testi ile gruplar arası karşılaştırmalar yapıldı. İstatistiksel anlamlılık için üst sınır 0,05 olarak alındı.
Bulgular: Çalışma grubunun %36,3'ü tütün ürünü kullanmaktadır, cinsiyetler arası dağılım benzerdir. Tütün ürünü kullananların aktif olarak çalıştığı görüldü (%62). Hergün kahvaltı yapma oranı (%88,7) ve bilinen bir hastalığı olanların oranı (%41,1) tütün kullanmayan bireylerde daha fazla belirlendi (%89). Hiç spor yapmama (%54,4), kötü uyku düzenine sahip olma (%36,6) ve alkol kullanımı oranı (%57,7) tütün kullanan grupta daha yüksek bulundu. Ailede tütün ürünü kullanan oranı (%76,9) , evde sigara içilme oranı (%52,2) ve yakın arkadaşların tütün ürünü kullanma oranı (%91,8) tütün ürünü kullanan grupta daha fazladır. Tütün ürünü kullananların %64,3'ü bırakmayı düşünmektedir. Tütün kullanımını bırakmak için ilaç kullanım oranı (%86,6) yüksektir. Katılımcılar yaklaşık yarısı (%46,7) diş hekiminin tütün alışkanlığından kurtulma konusunda yardımcı olabilmesiyle ilgili herhangi bir fikre sahip değilken, %40'ı diş hekimlerinin yardımcı olabileceğini düşünmektedir. Daha önce bir diş hekimi tarafından tütün kullanımını bırakması tavsiye edilen kişi oranı %26'dır. Katılımcıların çoğunluğu, tütün ürünü kullanımı ile çürük (%62), dişeti hastalıkları (%77), kötü ağız kokusu (%82), dişetlerinin rengini koyulaştırma (%69), dişleri boyama (%61), ağız kanseri riskinde artış (%53) arasında ilişki olduğunu düşünmektedir. Diş kaybı riskini arttırdığını düşünenlerin oranı daha düşüktür (%46). Tütün ürünü kullananların, tütünün ağız içi etkileri konusunda farkındalığı daha düşüktür. Tütün ürünü kullanmayanların %96,2'si, tütün ürünü kullananların ise %76,4'ü kapalı alanlarda asla sigara içilmemesi gerektiğini düşünmektedir.
Sonuç: Tütün ürünü kullanan kişilerin, tütün ürünlerinin ağız içi etkileriyle ilgili farkındalığı daha düşüktür. Diş hekimleri hastalarını tütün ürünleri konusunda bilgilendirmek için daha fazla zaman ayırmalıdır. Kişiler, diş hekimlerinin tütün kullanımını bıraktırma konusunda yardımcı olmasına olumlu bakmaktadır.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate the level of knowledge about oral problems that may occur as a result of the use of tobacco products by the applicants to Ege University Faculty of Dentistry.
Material and Method: June-October 2019, a total of 501 adults who were older than 18 years of age and visited Ege University Faculty of Dentistry were surveyed with 40 questions for evaluation in our research. The questionnaire, made virtual using the Google Forms infrastructure, was administered via the tablet allocated to the study and by a single researcher using the same tablet for each patient. The first part of the survey included questions about demographics, the second part included questions about tobacco product users, and the last part included questions about tobacco use and awareness. The analysis was performed using SPSS software (SPSS Inc. version 21 IBM, Chicago, ABD). The Mann Whitney-U and The Chi Square analyses were used to find the possible associations. (p<0,05)
Results: 36.3% of the sample were using tobacco products, gender distribution is similar. Tobacco product users were seen to be actively working (62%). The rate of eating breakfast daily (88,7%) and the rate of those with a known disease (41,1%) were higher in individuals who did not use tobacco (89%). No sports (54,4%), poor sleep patterns (36,6%) and the rate of alcohol use (57,7%) were higher in the tobacco-using group. The rate of tobacco product use in the family (76,9%), the rate of smoking at home (52,2%) and the rate of tobacco product use in closest friends (91,8%) were higher in the tobacco product users. 64,3% of tobacco product users consider quitting. The rate of drug use (86,6%) for quitting tobacco use was high. Nearly half (46,7%) of respondents had no idea that dentists could help get rid of the tobacco habit, while 40% of respondents thought dentists could help. The rate of people previously advised by a dentist to stop using tobacco was 26%. The majority of respondents believe that using tobacco product correlates with caries (62%), gum disease (77%), bad breath (82%), darkening of gums (69%), tooth staining (61%), and increased risk of oral cancer (53%). The percentage of those who think it increases the risk of tooth loss was lower (46%). People who use tobacco products have a lower awareness of the oral effects of tobacco. 96,2% of those who do not use tobacco products and 76,4% of those who use tobacco products think they should never smoke indoors.
Conclusion: Lower awareness of the oral effects of tobacco products in people who use tobacco products suggests that dentists should inform their patients about tobacco products more. People are positive about the help of dentists to stop tobacco use.