Yansıtıcı düşünme etkinlikleri ile desteklenmiş web tabanlı öğrenme ortamlarının problem çözme üzerine etkisi
The effect of web-based learning environments supported with reflective thinking activities to problem solving
Yazar: GONCA KIZILKAYA
Danışman: PROF. DR. PETEK AŞKAR
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Problem çözme = Problem solving ; Web tabanlı eğitim = Web based education ; Yansıtma = Reflecting ; Yansıtıcı öğretme = Reflective teaching

Özet:
Bu araştırma, web tabanlı öğrenme ortamında yansıtıcı düşünme becerilerinin problem çözme üzerine etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada aynı zamanda yansıtma niteliği ve cinsiyetin, problem çözmenin anlamlı bir yordayıcısı olup olmadığı incelenmiştir.Araştırma, son test kontrol gruplu deneysel desene göre tasarlanmıştır. Çalışma, Ankara ili Çankaya ilçesinde bulunan iki devlet okulunda öğrenim gören 7. Sınıf öğrencileri üzerinde yürütülmüştür. Araştırmaya Okul A'dan 59'u kız, 86'sı erkek olmak üzere 145 öğrenci katılırken diğer uygulama okulu olan Okul B'den 27'si kız, 20'si erkek olmak üzere 57 öğrenci katılmıştır. Araştırma kapsamında çalışma grubunu oluşturan öğrenci sayısı toplam olarak, 86'sı kız 106'sı erkek olmak üzere 202'dir. Araştırmada problem çözme başarısı bağımlı, web tabanlı öğrenme ortamı ve cinsiyet bağımsız değişken olarak incelenirken bağımlı değişken üzerinde etkisi olabileceği düşünülen yansıtıcı düşünme becerileri de kontrol değişkeni olarak ele alınmıştır.Araştırma kapsamında, biri yansıtıcı düşünme etkinlikleri ile desteklenmiş diğeri desteklenmemiş olmak üzere iki web tabanlı öğrenme ortamı geliştirilmiştir. Bu ortam, Öğrenme Etkinlik Yönetim Sistemi olan LAMS (Learning Activity Management System) üzerinde öğrencilere sunulmuştur. Kontrol ve deney grubu, iki ayrı öğrenme ortamını 6 hafta (Haftada 1 ders saati) süreyle kullanmışlardır. İlk hafta, araştırmada kontrol değişkeni olarak ele alınan yansıtıcı düşünme becerileri ölçeği, son hafta ise son test olarak problem çözme başarı testi uygulanmıştır.Araştırmadan elde edilen verilerin incelenmesinde iki faktörlü ANCOVA analizi kullanılmıştır. Yansıtma niteliği ve cinsiyetin problem çözme başarısını yordamasının belirlenmesinde, iki okuldan elde edilen verilere ayrı ayrı regresyon analizi uygulanmıştır.Araştırma sonuçlarına göre, Okul A'dan elde edilen verilerde web tabanlı öğrenme ortamının öğrencilerin problem çözme başarı testi puanları üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür [F(1,68)=8,217, p< ,05]. Okul B'den elde edilen verilere göre ise öğrenme ortamının öğrencilerin problem çözme başarı testi puanları üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür [F(1,42)=1,270, p> ,05].Okul A'dan elde edilen sonuçlara göre, yansıtma niteliğinin problem çözmenin anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenirken cinsiyetin problem çözme başarısını yordamadığı gözlenmiştir. [F(2, 58)=14,499; p<0,01; R= 0,577; R2=0,333]. Okul B'nin analiz sonuçlarına göre hem cinsiyetin hem de yansıtma niteliğinin problem çözme başarısının anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir [F(2, 58)=4,606; p<,05; R= 0,617; R2toplam=0,380, R2cinsiyet=0,214, R2yan.nit=0,166].Anahtar Sözcükler: yansıtıcı düşünme, yansıtıcı öğrenme, yansıtma, problem çözme, web tabanlı öğrenme

Abstract:
The purpose of this research is revealing the effect of reflective thinking skills in web-based learning environment on problem solving. This research also examined whether reflection quality and gender were significant predictors of problem solving.This research was designed according to posttest control group experimental design model. It was carried out with 7th grade students in two public elementary schools (school A and school B), located in Ankara province, Çankaya district. Research group consisted of 202 students (86 female, 106 male), where 145 students (59 female and 86 male) from school A and 57 students (27 female and 20 male) from school B. Problem solving was considered as dependent variable in the research and web based learning environment and gender were considered as independent variables. Reflective thinking skills were taken as control variable which may have had impact on dependent variable.In the scope of the research, two web-based learning environment were developed where as one was supported with reflective activities and the other was not. Control and experimental group used this learning environment for six weeks (1 class hour per week). Reflective thinking scale, which was controlling variable, was applied to students on the first week and problem solving achievement test was applied on the last week.The data obtained from the research was analyzed with using two-factor ANCOVA. Regression analyses also applied to the data to examine whether reflection quality and gender were predictors of problem solving achievement or not.According to the results of the study, data derived from School A showed that web-based learning environment had a significant effect on students? problem-solving achievement test scores [F(1,68)=8,217, p< ,05]. The data derived from School B indicated that learning environment had no significant effect on students? problem-solving achievement test scores [F(1,42)=1,270, p> ,05].In agreement with the results derived from School A, reflection quality was a significant predictor of problem solving where as gender was not. [F(2, 58)=14,499; p<0,01; R= 0,577; R2=0,333]. According to the results derived from School B both reflection quality and gender was significant predictors of problem solving. [F(2, 58)=4,606; p<,05; R= 0,617; R2sum=0,380, R2gender=0,214, R2ref. qual. =0,166].Keywords: reflective thinking, reflective learning, reflection, problem solving, web based learning