Kocaeli ili Karamürsel ilçesi Ereğli mahallesi kentsel sit alanı geleneksel mimari dokusunun korunması bağlamında incelenmesi
Investigation of Kocaeli province Karamursel district Ereğli neighborhood urban protected area in the context of protection of traditional architectural texture
Yazar: ALEYNA BAŞARAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BANU ÇELEBİOĞLU YERGÜN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kocaeli ili Karamürsel ilçesinin bir mahallesi olan Ereğli yerleşimi, sahip olduğu 
geleneksel mimari konut dokusuyla kentsel sit alanı ilan edilmiştir. 1921 yılında 
Yunanlılar tarafından yakılan belde 1922 yılından itibaren yeniden inşa edilmiş, bu 
süreçte geleneksel sivil mimarlık konutları örnek alınarak yapılan evler, koruma 
altına alınmadıkları için yok olmaya başlamıştır. Çalışmanın amacı kentsel sit 
alanındaki fiziksel çevrenin özelliklerini ayrıntılı olarak incelemek, belgelemek ve 
koruma önerileri sunmaktır. Mevcut 18 tescilli yapıdan ikisinin yıkıldığı tespit 
edilmiştir. Sit alanı içerisinde 15 adet tescilli yapı mevcuttur. Yapılar terk edildiği 
için bakımsız kalıp zaman içerisinde birçoğu strüktürel bozulmaya uğrayarak 
yıkılmıştır. Ereğli'nin sahip olduğu kültür mirasının korunması için yerel yönetim 
ile paralel, değişen kent gereksinimlerine cevap verebilecek bir düzenlemeye 
ihtiyaç duyulmaktadır. Yerel halkın bilinçlendirilmesi, kültür varlıklarının ve 
geleneksel konut dokusunun korunması konusunda gerekli ortam ve uygulama 
olanakları yaratılması gerekmektedir. Sınırlar içerisinde yer alan yeni yapılar da 
tarihi yapılarla uyum içinde tasarlanmalı, farklı aktör ve uzmanlarla bütüncül bir 
koruma anlayışı oluşturulmalıdır.Tez çalışmasının ilk bölümünde literatür özeti, amaç ve hipotez bulunmaktadır. İkinci bölümünde Ereğli'nin tarihsel gelişimi, günümüzdeki durumu ve koruma, 
planlama çalışmalarıyla ilgili bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümünde, kentsel sit alanı 
çalışma bölgesi olarak sınırlandırılmış ve analizler yapılmıştır. Geleneksel 
konutların envanter fişleri hazırlanmış, yapıların özellikleri detaylı olarak 
belgelenmiştir. Plan ve cephe tipolojileri çıkarılmıştır. Dördüncü bölümünde, 
yapılan gözlemler sonucunda yapıların bozulma nedenleri ve şekilleri ele alınmıştır. 
Beşinci bölümünde ise, çalışma alanı olarak seçilen Hürriyet Caddesi'nde rölöve 
çalışmaları yapılmış, yapılar detaylı olarak incelenmiştir.

Abstract:
Eregli settlement, a neighborhood of Karamursel district of Kocaeli province, has 
been declared an urban protected area with its traditional architectural housing 
texture. The town, which was burnt by the Greeks, was rebuilt after 1922, and in 
this process, the houses built by taking traditional civil architecture houses as an 
example vanish because they were not taken under protection. The purpose of the 
study is to thoroughly examine, document, and propose conservation measures for 
the physical environment features of the urban conservation area. It has been 
detected that two of the 18 existing registered buildings have been 
demolished.There are 15 registered buildings within the protected area. Since the 
buildings were abandoned, they were neglected and many of them were demolished 
over time due to structural deterioration. In order to protect the cultural heritage of 
Eregli, an arrangement is needed in accordance with the local administration that 
can respond to the changing urban needs. It is necessary to raise awareness of the 
local people and to create the appropriate environment and implementation 
opportunities for the protection of cultural assets and traditional housing texture. 
New buildings located within the boundaries should be designed in harmony with the historical buildings, and integrated conservation approach should be established with different actors and experts.  The first chapter of the thesis includes, summary of the literatüre objective and 
hypothesis. In the second chapter the historical development of Eregli, its current 
situation and information on conservation and planning studies are given. In the 
third chapter, the urban protected area was delimited as the study area and the study 
area was analyzed. Inventory slips of traditional houses were prepared and the 
characteristics of the buildings were documented in detail. Plan and facade 
typologies were drawn. In the fourth section, the causes and forms of deterioration 
of the buildings are discussed as a result of the observations made. Fifth chapter, 
building survey studies were carried out on Hurriyet Street, which was selected as 
the study area, and the buildings were examined in detail.