Gammarus spp.y-aminolevulinik asit dehitrataz enziminin kurşun ile olan inhibisyonu ve bazı biyokimyasal özellikleri
Biochemical properties of gammarus spp.y-amino levulinik acid dehydratase
Yazar: MEHTAP KUTLU
Danışman: PROF. DR. YALÇIN ŞAHİN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1996
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Enzimler = Enzymes ; Gammarus = Gammarus ; Kurşun = Lead ; Su tespih böceği = Gammarus ; İnhibisyon = Inhibition

Özet:
ö- Amino Levulinik Asit Dehidrataz (ALAD; porfobilinojen sentetaz, E.C.4.2.1.24), canlılarda porfobilinojen ve hemoglobin oluşumunda rol oynayan bir enzimdir. Bu enzim iki molekül aminolevulinik asidin porfobilinojene dönüşümünü katalize etmektedir. Son yıllarda, çevre ve ağır metal, özellikle kurşun kirliliğinin bir belirleyicisi olarak ALAD enzimi incelenmeye başlanmıştır. Bu çalışmada, omurgasız canlılardan Gammarusspp. Marda bulunan ALAD enziminin kurşun ile olan inhibisyonu ve enzimin biyokimyasal özellikleri saptanmıştır. Bu amaçla Gammarus spp. için kurşunun EC50 değeri saptanmış, 2.8x10-3 mM olarak bulunmuştur. EC50 değeri Gammarus spp.'lara uygulanarak, kurşunun in vivo'da ALAD üzerine olan inhibe edici etkisi saptanmış ve zamana göre değişimi incelenmiştir. ALAD inhibisyonunun, zamana bağlı olarak arttığı, Gammarus spp.' lardaki kurşun içeriğinin de atomik absorbsiyon spektrofotometresi ile belirlenerek, paralel bir artışın olduğu saptanmıştır.Gammarus spp. ALAD'ının optimum aktivitesi pH; 8 civarında, sıcaklık 37 °C olarak bulunmuş ve enzimin ısıya duyarlı olduğu gözlenmiştir. Kinetik analizler sonucu Km=0.043- 0.058 mmol/reak.karışımı, Vmax ise 1 7.6 nmolPBG/saat/mg olarak bulunmuştur. Enzimin inkübasyon periyoduna bağlı değişimi incelendiğinde, inkübasyon sürecinin artışına paralel olarak aktivitenin de arttığı gözlenmiştir. Rat karaciğer ALAD'ının Zn+2 iyon konsantrasyonu artışına paralel aktivitenin de arttığı, Gammarus spp. ALAD aktivitesinin ise bu iyondan etkilenmediği bulunmuştur. Diğer katyonların etkisine bakıldığında, Gammarus spp. ve rat ALAD'ı aktivitesi üzerine Mn+2 ve Mg+2 iyonlarının aktiviteyi arttırıcı bir etkide bulunduğu, EDTA (Etilendiamin tetra asetik asit)'nın ise rat karaciğer ve Gammarus spp. ALAD'ı üzerine önemli ölçüde enzim aktivitesini engellediği gözlenmiştir.

Abstract:
Y-Aminolevulinic Acid Dehydratase (ALAD,porfobilinojen sentetaz, E.C 4.2.1.24) is an enzyme that plays role in establishing porphobilinogen and hemoglobin in living beings. In recent years ALAD enzyme has been increasingly analysing as a determinant of environmental and heavy metal,especially lead pollution., In this study inhibition of ALAD enzyme with lead and biochemical features of the enzyme in one of invertebrates, namely in Gammarus spp, has been determined. For this purpose EC50 value of lead has been calculated as 2.8x1 0-3 mM Leads' inhibitory effect on in vivo ALAD's and its changings during time has been analysed by applying EC50 value to Gammarus spp. It has been founded that ALAD inhibition has increased by time and lead amount in Gammarus spp.,which has determined by using atomic absorption spectrofotometer, has increased in a parallel manner. In the study optimum activity of Gammarus spp ALAD has been founded around pH:8 and the enzyme has been observed as resistant to heat. As a result of kinetic analyses mmol/react.mixture Km=*0.043 -0.058 mmol/reak.karışımı and Vmax value has been founded as 1 7.6 nmolPBG/hour/mg.VII As changing of the enzyme by incubation period analysed, increasing activity has been observed in a parallel manner of increasing in incubation period. It has been founded that activity has increased in a parallel manner of increasing in ALAD Zn+2 ion concentration while ALAD activity of Gammarus spp has beervneffected by this ion. As for the effect of other cations, it has been observed that Mn+2 and Mg+2 ions has increasing effect on ALAD activity and EDTA (Etilendiamin tetra acetic acid) has important intervening effect on rat liver and Gammarus spp ALAD.