Öğretmen adaylarının temel astronomi konularında bilgi seviyeleri ile bilimin doğası ve astronomi öz-yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The analyze of the relation between astronomy knowledge with the nature of science and the astronomy self-efficacy belief of pre-service teachers
Yazar: GÖKHAN GÜNEŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEDAT UÇAR
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Astronomi = Astronomy ; Bilgi gereksinimleri = Information requirements ; Bilimin doğası = Nature of science ; Eğitim = Education ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Yapılan bu araştırma, Fen ve Teknoloji Öğretmenliği (FTÖ) ile Sosyal Bilgiler Öğretmenliği (SBÖ) bölümlerindeki öğretmen adaylarının astronomi konularındaki bilgi seviyeleri ile bilimin doğası ve astronomi öz-yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma, Çukurova Üniversitesi FTÖ bölümünden 55 (36 kız, 19 erkek), SBÖ bölümünden ise 72 (21 kız, 51 erkek) olmak üzere toplam 127 katılımcı ile yapılmıştır. Veri toplama araçları 2009-2010 bahar döneminde uygulanmıştır. Temel Astronomi Bilgi (TAB) Testi; Zeilik(1998), Trumper(2000) ve Kalkan (2007) ın uyguladıkları başarı testlerinden faydalanılarak geliştirilmiş ve testin KR-20 sonucu 0.64 hesaplanmıştır. Riggs ve Enochs (1990) tarafından geliştirilen öz-yeterlilik inanç ölçeği Özkan, Tekkaya ve Çakıroğlu (2002) tarafından Türkçeye çevrilmiş ve bu araştırmada astronomi öz-yeterliliği veri toplama aracı olarak kullanılmış, cronbach alpha değeri ise 0.80 bulunmuştur. Son veri toplama aracı ise Rubba ve Andersen (1978) tarafından geliştirilen, Kılıç, Sungur, Çakıroğlu ve Tekkaya (2005) tarafından Türkçeye çevrilen bilimsel bilginin doğası ölçeğidir, ölçeğin cronbach alpha değeri 0.84 bulunmuştur.Araştırmada, katılımcıların genel astronomi başarı seviyeleri %40 civarında bulunurken, astronomi öz-yeterlilikleri orta seviyede, bilimsel bilginin doğası düşünceleride orta seviyenin biraz üzerinde olduğu saptanmıştır. Astronomi başarısı ile astronomi öz-yeterliliği arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki tespit edilirken, astronomi başarısı ile bilimsel bilginin doğası düşünceleri arasında korelâsyon olmadığı bulunmuştur. Ayrıca astronomi öz-yeterliliği ile bilimsel bilginin doğası düşünceleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişkiye rastlanmıştır. Öte yandan astronomi başarısının yordanmasında, astronomi öz-yeterliliği ve bilimin doğası görüşlerinin ortak etkisi olmadığı bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Astronomi Eğitimi, Bilimin Doğası, Astronomi Öz-yeterlilik İnancı, Öğretmen Eğitimi

Abstract:
The aim of this research is analyzing the relation between astronomy knowledge with the nature of science and the astronomy self-efficacy belief of pre-service teachers from science & technology department and the social studies department. The research carried out with a total of 127 participants from Çukurova University. They were 55 (36 female, 19 male) pre-service science & technology teachers and 72 (21 female, 51 male) pre-service social studies teachers. Instruments were applied during the spring semester of 2009-2010 education year. Basic Astronomy Knowledge Test was developed from using of tests which applied by Zeilik(1998), Trumper(2000) and Kalkan (2007) and the KR-20 result was calculated 0.64. Another instrument was astronomy self-efficacy belief scale that developed by Riggs & Enochs (1990) and translated into Turkish by Özkan, Tekkaya ve Çakıroğlu (2002). The cronbach alpha value was found 0.80. Nature of Scientific Knowledge scale was the last instrument developed by Rubba & Andersen (1978) and translated into Turkish by Kılıç, Sungur, Çakıroğlu & Tekkaya (2005), the cronbach alpha value was 0.84.In this research, the general success of astronomy was nearly 40%, also level of astronomy self- efficacy belief is middle and the nature of science thoughts a little bit higher than middle level. While there was statistically meaningful relation between astronomy successes and the astronomy self-efficacy belief, there was not found correlation between the astronomy successes and the nature of science. Moreover, there was determined that statistically meaningful relation between the astronomy self-efficacy and the nature of science. However, there were no co-efficient of astronomy self-efficacy beliefs and the nature of science on the astronomy success found.Keywords: Astronomy Education, Nature of Science, Astronomy Self-efficacy Beliefs, Teacher Education