Araştırma-Sorgulama stratejisine dayalı etkinliklerin ortaokul kaynaştırma öğrencilerinin fen kavramlarını öğrenmelerine etkisi
The effect of activities based on the inquiry-based strategy on the learning of science concepts by middle school inclusive students
Yazar: MERVE YÜCEL
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN YAMAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, rehberli sorgulama yaklaşımına uygun olarak hazırlanan öğretim sürecinin altıncı sınıfa devam eden kaynaştırma öğrencileri ve olağan gelişim gösteren öğrencilerin 'Ses ve Özellikleri' ünitesine ait üç kazanımı edinmelerine ve araştırma-sorgulamaya yönelik tutumlarına olan etkisini belirlemektir. Araştırmada çoklu yöntem araştırma deseni kullanılmıştır. İki bölüm olarak tasarlanan araştırmanın ilk bölümünde zayıf deneysel desenlerden tek grup ön test-son test deseni, ikinci bölümünde ise tek denekli desenlerden denekler arası çoklu yoklama deseni kullanılmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim-öğretim yılının bahar yarıyılında Karadeniz Bölgesinde yer alan bir büyükşehrin merkez ilçelerinden birinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya iki farklı ortaokuldan olağan gelişim gösteren 15 öğrenci ile hafif düzeyde zihinsel yetersizlik tanısı almış 5 kaynaştırma öğrencisi katılmıştır. Ses ve Özellikleri ünitesinin ilk üç kazanımına yönelik rehberli sorgulama yaklaşımına uygun olarak etkinliklerle kazanım modülleri tasarlanmıştır. Veri toplama aracı olarak Ses ve Özellikleri Başarı Testi, Kazanım Odaklı Paralel Testler, Araştırma-Sorgulamaya Dönük Tutum Ölçeği ve Sosyal Geçerlik Formu kullanılmıştır. Elde edilen bulgularda, olağan gelişim gösteren öğrencilerin başarı ve tutumlarında son testler lehine anlamlı bir farklılık elde edilmiştir. Kaynaştırma öğrencilerinden elde edilen bulgularda ise öğrencilerin her birinin kazanımı edinim düzeylerinde olumlu yönde artış meydana gelmiş ancak grupla öğretime katılan kaynaştırma öğrencilerinin puanları bireysel uygulamalara katılan kaynaştırma öğrencilerinin puanlarına göre daha düşük seviyede kalmıştır. Sonuç olarak araştırma-sorgulama stratejisinin bir çeşidi olan rehberli sorgulama yaklaşımının kaynaştırma öğrencileri ve olağan gelişim gösteren öğrenciler üzerinde etkili bir yaklaşım olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ilgili literatürle birlikte tartışılarak gerekli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study aims to evaluate the impact of a guided inquiry-based teaching process on the acquisition of three key outcomes from the "Sound and Characteristics" unit and on the research-inquiry attitudes of sixth-grade mainstream students and typically developing students. The research utilized a multi-method design, divided into two parts. The first part employed a single group pretest-posttest design, categorized as a weak experimental design, while the second part used an inter-subject multiple probe design, a type of single-subject design. Conducted during the spring semester of the 2022-2023 academic year in a central district of a metropolitan city in the Black Sea Region, the study included 15 typically developing students and 5 mainstreaming students diagnosed with mild mental retardation from two different secondary schools. For the first three outcomes of the Sound and Characteristics unit, activities and modules were crafted following the guided inquiry approach. Data collection instruments included the Sound and Characteristics Achievement Test, Attainment-Oriented Parallel Tests, the Research-Inquiry Attitude Scale, and a Social Validity Form. The results indicated a significant improvement in the success and attitudes of typically developing students in favor of the post-tests. Among the mainstreaming students, each showed a positive increase in achievement levels. However, those who participated in group teaching scored lower than those who received individual applications. Ultimately, the findings suggest that the guided inquiry approach, a form of inquiry strategy, is effective for both inclusive and typically developing students. The study's findings were analyzed in conjunction with relevant literature, and appropriate recommendations were provided.