Öğretmenlerin örgüt kültürüne ilişkin görüşleri ile eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişki (Muğla ili örneği)
The relationship between teachers' views on organizational culture and ciritical thinking tendencies
Yazar: BEKİR YAĞIZ ANASIZ
Danışman: PROF. DR. AYCAN ÇİÇEK SAĞLAM
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Okul kültürü = School culture ; Örgüt kültürü = Organizational culture

Özet:
Öğretmenlerin okul kültürü kapsamında paylaştığı değer ve normların neoliberal politikalar doğrultusunda şekillendiği savunulabilir. Öğretmenler artan rekabet koşullarından kaynaklı olarak çalışma koşullarındaki dönüşümü yakından hissetmektedir. Yaşanan bu dönüşüm onların toplumsal, sosyal, ekonomik ve psikolojik yönlerini etkilemektedir. Çeşitli yönlerden neoliberal politikaların etkisinde kalan öğretmenlerin düşünme biçimleri de farklılaşmaktadır. Bu düşünme biçimi okul kültüründen kaynaklı olarak ya neoliberalizmin oluşturduğu ortama tamamıyla uyum sağlamayı ya da yine okul kültüründen kaynaklı olarak neoliberal sorunlara eleştirel yaklaşabilmeyi içermektedir. Bu kavramsallaştırma çerçevesinde örgüt kültüründe yaşanan dönüşümün oluşturduğu sorunların anlaşılabilmesi ve mevcut sorunlara olası çözümler üretilebilmesi için öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilimlerine sahip olması gerektiği düşünülmektedir. Örgüt kültürünün öğretmenlerin eleştirel düşünebilmesinde etkili olduğu varsayımı dikkate alınarak mevcut araştırmada öğretmenlerin örgüt kültürüne ilişkin görüşleri ile eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişki incelenecektir. 
Mevcut araştırmada öğretmenlerin örgüt kültürüne ilişkin görüşleri ile eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini 2021-2022 eğitim öğretim yılında Muğla il merkezi ve ilçelerinde bulunan ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenler oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini evreni temsil edecek %95 güven düzeyi için 377 öğretmen oluşturmuştur. Araştırma tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Terzi (2005) tarafından geliştirilen okul kültürü ölçeği ve Ertaş Kılıç ve Şen (2014) tarafından geliştirilen Florida Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler ve regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularında öğretmenlerin örgüt kültürüne ilişkin görüşleri ve eleştirel düşünme eğilimleri tüm alt boyutlarda orta düzeydedir. Öğretmenlerin örgüt kültürüne ilişkin görüşleri demografik değişkenlere göre farklılaşmamaktadır. Yalnızca eleştirel düşünme eğilimleri katılım boyutunda cinsiyet değişkeni anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Örgüt kültürünün; başarı ve görev boyutları eleştirel düşünme eğilimlerinin katılım alt boyutunun anlamlı bir yordayıcısıdır. Örgüt kültürünün; destek, başarı, bürokratik ve görev boyutları eleştirel düşünme eğilimlerinin bilişsel olgunluk boyutunun anlamlı bir yordayıcısıdır. Örgüt kültürünün; başarı, bürokratik ve görev boyutları eleştirel düşünme eğilimlerinin yenilikçilik boyutunun anlamlı bir yordayıcısıdır.

Abstract:
It can be argued that the values and norms shared by teachers within the scope of school culture are shaped in line with neoliberal policies. Teachers are closely feeling the transformation in their working conditions due to increased competition. This transformation affects their social, economic, and psychological aspects. The thinking patterns of teachers, who are affected by neoliberal policies in various ways, are also changing. This way of thinking involves either fully adapting to the environment created by neoliberalism due to school culture or being able to critically approach neoliberal problems again due to school culture. Within this conceptualization, it is thought that teachers need to have critical thinking skills in order to understand the problems caused by the transformation in organizational culture and to produce possible solutions to existing problems. Considering the assumption that organizational culture affects teachers' ability to think critically, the current research will examine the relationship between teachers' views on organizational culture and critical thinking tendencies.
The aim of the current study is to determine the relationship between teachers' views on organizational culture and critical thinking tendencies. The universe of the research consists of teachers working in public primary, secondary, and high schools located in the city center and districts of Muğla during the 2021-2022 academic year. The sample of the study consists of 377 teachers to represent the universe at a 95% confidence level. The research is designed in a survey model. The school culture scale developed by Terzi (2005) and the Florida Critical Thinking Tendencies Scale developed by Ertaş Kılıç and Şen (2014) were used as data collection tools in the research. Descriptive statistics and regression analysis were used in the analysis of the data. As results, teachers' views on organizational culture and critical thinking tendencies are at the medium level in all sub-dimensions. Teachers' views on organizational culture do not differ according to demographic variables. Only the gender variable differs significantly in the critical thinking tendencies participation dimension. Organizational culture's achievement and task dimensions are significant predictors of the participation dimension of critical thinking tendencies. Organizational culture's support, success, bureaucratic and task dimensions are significant predictors of the cognitive maturity dimension of critical thinking tendencies. Organizational culture's achievement, bureaucratic and task dimensions are significant predictors of the innovativeness dimension of critical thinking tendencies.