Ev ve okul kültürü kesişiminde sınıf içi İngilizce öğrenme yaşantılarının biçimlenmesinde toplumsal sınıfla toplumsal cinsiyetin rolü
The role of social class and gender in in-class English learning experiences at the intersection of home and school culture
Yazar: ASUMAN FULYA SOĞUKSU
Danışman: PROF. DR. FATMA BIKMAZ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları Ana Bilim Dalı / Eğitimde Program Geliştirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Güç ilişkileri = Power relations ; Kültürel etki = Cultural effect ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Sosyal sınıf = Social class ; Sınıf içi etkileşim = In-class interaction ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; İngilizce = English ; İngilizce dersi = English lessons

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ev ve okul kültürü kesişiminde sınıf içi etkileşim bağlamında toplumsal sınıf ve toplumsal cinsiyetin etkisiyle İngilizce öğrenme yaşantılarının nasıl biçimlendiğini ortaya koyarak tartışmaktır. Eleştirel etnografi biçiminde kurgulanan araştırma, derinlemesine veri oluşturma ve çözümleme sürecini olanaklı kılacak biçimde bir anadolu lisesinde tek bir sınıfta uzun süreli alan çalışmasına dayalı olarak yürütülmüştür. Alan çalışması süresince veri oluşturmak amacıyla okul ve sınıf gözlemleri, yapılandırılmamış ve yarı yapılandırılmış bireysel görüşmeler ve odak grup görüşmelerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 34 onuncu sınıf öğrencisi, 12 veli, dört İngilizce öğretmeni, iki yönetici ve bir rehber öğretmen oluşturmuştur. Çalışma grubu maksimum çeşitliliği sağlamaya yönelik amaçlı örneklemeden yararlanılarak belirlenmiştir. Araştırma bulguları, öğrencilerin evlerindeki ve okuldaki kültürel bağlamın ve bu bağlamlarda işleyen dinamikler olarak toplumsal sınıfla toplumsal cinsiyetin sınıf içi İngilizce öğrenme yaşantılarının biçimlenmesinde etkili olduğunu ortaya koymuştur. İlgili sınıf bağlamında yine toplumsal sınıfla toplumsal cinsiyetin etkili olduğu sınıf içi güç ilişkileri ve normlar da İngilizce öğrenme yaşantılarını biçimlendirmektedir. Bununla birlikte, sınıf içi etkileşim bağlamında ev ve okul kültüründen gelen etkilerle sınıf içi güç ilişkilerine ve normlara uyumun yanı sıra direncin de var olduğunu gözlemlenmektedir. Böylelikle İngilizce öğrenme yaşantılarının, bu araştırma odağında ev ve okul kültürü olmak üzere sınıf duvarları dışındaki toplumsal ve kültürel bağlamların ve sınıf içindeki güç ilişkilerinin etkisiyle biçimlenmenin yanı sıra bu etkiye karşı koymaya ve onun üretiminin ve sürdürülmesinin önüne geçmeye yönelik alanlar açtığı görülmektedir. Araştırma sonuçları İngilizce dersinde sınıf içi uygulamalara, İngilizce öğretmenlerinin hizmet öncesinde aldıkları eğitim ve mesleki gelişim süreçlerine ve İngilizce eğitimine ilişkin araştırma pratiklerine yönelik önerilerde bulunmayı olanaklı kılmıştır.

Abstract:
This research investigates how social class and gender shape English learning experiences in the classroom context at the intersection of home and school culture. Critical ethnography is used to enable a thorough data generation and analysis process based on prolonged fieldwork in one classroom in an anatolian high school. The fieldwork draws on school and classroom observations, informal and formal interviews and focus group discussions. The participants of the research are 34 tenth graders, 12 parents, four English language teachers, two administrators and one school counsellor. The participants are determined through maximum variation sampling. The research reveals that social class and gender operate as social constructs that have an impact on the meaning attached to English language learning in home and school contexts, which reflects in learning experiences in the English language classroom. In addition, these experiences are influenced by the power relations and norms operating in the classroom, the formation of which is also affected by social class and gender within this peculiar classroom context. It is seen that the effects of home and school culture coming from the outside of the classroom or the power relations and norms operating within the classroom are accommodated or resisted by students. Thus English language learning experiences are not only influenced by these effects, relations or norms, but also function as a space to challenge them and to prevent production and reproduction of them. These indicate possible implications for teaching practices in English language classrooms, pre-service education and professional development of English language teachers and research practices.