Fen eğitiminde eleştirel düşünmeye dayalı öğretimin öğrencilerin fen başarısına etkisi: Bir meta-analiz çalışması
The effect of critical thinking-based teaching on students' academic achievements in science education: A meta-analysis study
Yazar: MAVİYE ALDIRMAZ
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM KORAY ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SERHAT GÖZÜTOK
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada fen eğitiminde eleştirel düşünme öğretiminin öğrencilerin fen başarılarına etkisini belirlemeye yönelik bir meta-analiz çalışması yapılmıştır. Bu doğrultuda, 2006-2022 yılları arasında ulusal düzeyde yayımlanan, eleştirel düşünmeye dayalı öğretimin fen başarısına etkisini inceleyen, deneysel ve yarı deneysel araştırma desenlerinin kullanıldığı araştırmalar bu meta-analiz çalışması kapsamına alınmıştır. Alanyazın taraması kapsamında meta-analize dahil edilen bireysel araştırmalara YÖK Ulusal Tez Merkezi, Dergipark, ERIC, Web of Science, Proquest Dissertations & Theses Global veri tabanları ve Google Akademik arama motoru kullanılarak ulaşılmıştır. Alanyazın taraması sonucunda 15 yüksek lisans tezinden, 10 doktora tezinden ve 3 araştırma makalesinden oluşan toplam 28 çalışma meta-analize dahil edilmeye uygun bulunmuştur. Meta-analiz kapsamındaki istatistiksel analizler Comprehensive Meta-Analysis yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Etki büyüklüğü ölçüsü olarak standartlaştırılmış ortalamalar farkını gösteren Hedges g değerleri kullanılmıştır. Rastgele etkiler modeli ile yapılan analizlerden elde edilen sonuçlar eleştirel düşünmeye dayalı öğretimin öğrencilerin fen başarıları üzerinde yüksek düzeyde pozitif etkisi olduğunu göstermiştir (g=0.886). Etki büyüklükleri arasındaki heterojenliği açıklamak amacıyla yapılan meta-regresyon ve alt gruplar analizleri sonucunda, etki büyüklüklerinin çalışma grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı ve yayın yılının etki büyüklüğünü istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur. Çalışmalar arasındaki etki büyüklüklerinin farklılaşmasında, Ennis tipolojisi, çalışma türü, araştırma yöntemi, uygulama dönemi, uygulama süresi, ölçme aracı türü ve kontrol grubu uygulaması türü istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.

Abstract:
In this research, a meta-analysis study was conducted to investigate the impact of critical thinking-based teaching on students' science achievement in science education. Experimental and quasi-experimental studies examining the effect of critical thinking-based teaching on science achievement, published nationally between 2006 and 2022, were synthesized. The primary sources within the scope of this research were accessed through searches of the YÖK National Thesis Center, Dergipark, ERIC, Web of Science, Proquest Dissertations & Theses Global and Google Academic databases. A total of 28 studies, consisting of 15 master's theses, 10 doctoral theses and 3 research articles, were found suitable to be included in the meta-analysis. Meta-analysis was conducted utilizing Comprehensive Meta-Analysis software. Hedges g was used as an effect size measure. The results of the random-effects model analysis revealed that critical thinking-based teaching had a high positive effect on students' science achievement (g = 0.886). The results of the meta-regression and subgroup analyses showed that the effect sizes differed statistically significantly by the study group and year of publication. However, the Ennis typology, study type, research method, duration of intervention, intervention period, measurement tool type and intervention used in control group were not found to be statistically significant in the differentiation of effect sizes between studies.