Ergenlerin umutsuzluk düzeylerinin problem çözme becerileri ve sosyal destek açısından incelenmesi
Reviewing the hopelessness grades of adolescents in terms of problem solving skills and social support
Yazar: DERYA AKÇAY
Danışman: PROF. DR. COŞKUN ARSLAN
Selçuk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Sosyal destek = Social support ; Umutsuzluk = Hopelessness

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, ergenlerin umutsuzluk düzeylerinin problem çözme becerileri ve sosyal destek açısından incelemektir. Araştırmanın örneklemini 2018–2019 eğitim öğretim yılında Konya ili merkez ilçelerinde ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören 15–18 yaş aralığında bulunan toplam 555 ergen oluşturmaktadır. Araştırmada umutsuzluk düzeyini belirlemek için "Beck Umutsuzluk Ölçeği", problem çözme becerisini belirlemek için "Kişilerarası Problem Çözme Envanteri", sosyal desteği belirlemek için "Algılanan Sosyal Destek Ölçeği" ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modeline uygun olarak yapılmıştır. Veri setinin parametrik testler için gerekli olan tek değişkenli ve çok değişkenli normallik kriterlerini karşıladığının belirlenmesinden sonra SPSS 22.00 ve LISREL 8.51 paket programları aracılığıyla istatistiksel analizler yapılmıştır. Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu, Aşamalı Regresyon analizi, bağımsız örneklem için t testi ve ANOVA verilerin analizinde yararlanılan temel istatistikler olmuştur.
Umutsuzluk düzeyi gelecekle ilgili duygular ve beklentiler, motivasyon kaybı ve umut alt boyutları ile  problem çözme beceri düzeyi; yapıcı problem çözme, ısrarcı–sebatkar alt boyutlarıyla negatif yönlü ve anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Umutsuzluk düzeyi gelecekle ilgili duygular ve beklentiler, motivasyon kaybı ve umut alt boyutları ile  problem çözme beceri düzeyi;  kendine güvensizlik, sorumluluk almama, probleme olumsuz yaklaşım alt boyutları ile  pozitif yönlü ve anlamlı ilişkilerin olduğu tespit edilmiştir. Umutsuzluk düzeyi; gelecekle ilgili duygular ve beklentiler, motivasyon kaybı ve umut alt boyutları   ile  sosyal destek düzeyi; aile desteği, arkadaş desteği, öğretmen desteği alt boyutlarıyla negatif yönlü ve anlamlı ilişkilerin olduğu görülmektedir. Araştırmanın varyansa yaptığı katkı açısından, problem çözme becerisi ve sosyal destek düzeyinin umutsuzluk düzeyi ile anlamlı düzeyde ilişkiye sahip olduğu bulunmuştur. Ergenlerin umutsuzluk düzeyleri toplam puanlarına bakıldığında cinsiyet, yaş ve sınıf değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaşmanın olmadığı görülmektedir. Ergenlerin umutsuzluk toplam puan ortalamalarının okul türlerine göre ise anlamlı düzeyde farklılaşma gösterdiği bulunmuştur. Araştırma sonuçlarıyla elde edilen bulguların literatürle tutarlılığı ve sonuçlar üzerinde etkili olabilecek diğer değişkenler tartışılmış ve çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to review the hopelessness grades of adolescents in terms of problem solving skills and social support.  555 adolescents aged 15-18 studying  in secondary education institutions in the academic year of 2018-2019 in central districts of Konya province creates the sampling of research. 'Beck Hopelessness Scale'  to determine the level of hopelessness in research , 'Interpersonal  Problem-Solving Inventory' to identify problem solving skills, perceived Social Support Scale and 'Personal Information Form' to determine social support were used. The research was done in accordance with the relational screening model. The statistical analyzes were done with package softwares like SPSS 22.00 and LISREL 8,51. These analyzes were done after determining to meet univariate and multivariate normality criteria required for parametric tests of the data set.  Pearson Moment Product Correlation, Progressive Regression Analysis, T-test for the independent sample had been basic statistics which were benefitted  in the analysis of ANOVA  data.
The level of hopelessness has been determined to have negative and meaningful relationships with feelings and expectations about the future, motivation loss and hope sub–dimensions and problem solving skills; constructive problem solving, persistence and persistence sub-dimensions. The level of hopelessness has been determined to have positive and meaningful relationships with feelings and expectations about the future, motivation loss and hopelessness sub-dimensions and problem solving skills level; self-confidence, lack of responsibility, negative attitude to the problem and negative attitude to the problem. The level of despair; social support, family support, friend support, teacher support, negative aspects and meaningful relationships are observed with the feelings and expectations about the future, motivation loss and hope sub-dimensions, social support level, family support, friend support, teacher support sub-dimensions. It was found that problem solving skills and level of social support have a significant relation with the level of hopelessness in terms of the contribution of research to variance.  When it is looked at the total scores of adolescents'  negativity levels  there is no significant differentiation as gender, age and class variables.  It was found that the total score average of adolescents' hopelessness varied by school type at a meaningful level. Findings obtained as a result of the  research were discussed whether they were consistent with the literature.  The other variables which might be effective on results were also discussed. Finally various suggestions were offered in this direction.