Beden fenomenolojisinden başkalık etiğine
From the phenomenology of body to the ethics of alterity
Yazar: MÜGE TEPEYURT
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE EJDER JOHNSON
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Algı = Perception ; Başkalık = Alterity ; Beden = Body ; Etik = Ethics ; Fenomenoloji = Phenomenology ; Husserl fenomenolojisi = Husserl phenomenology ; Kendilik = Self ; Kırılganlık = Vulnerability ; Ötekilik = Otherness ; Öznellik = Subjectivity

Özet:
Bu çalışma, Edmund Husserl'in Avrupa Bilimlerinin Krizi ve Transandantal Fenomenoloji adlı eserindeki kültür krizini ve bu krizin başkası sorunu zemininde fenomenolojik,ontolojik ve etik bir mesele olarak irdelenmesini ön plana almaktadır. Bu doğrultuda
çalışmanın ilk bölümü, bahsi geçen dört düşünürü kavramsal olarak takip edebilmek adına önemli bir yol gösterici olacaktır. Bunun akabinde ikinci bölümde kendilik ve öznel(l)ik odaklı soruşturma için hem fenomenolojik bir gerekçe hem de ontolojik bir
öncelik olarak dünya-içinde-olma (In-der-Welt-sein) nosyonu, Merleau-Ponty'nin algısal varoluş mefhumu ile birlikte okunacaktır. Bu güzergah, ben'in başkası ile bedenler-arası karşılaşmasında mevcudiyeti ve varoluşu imlemesi bakımında yeni bir eleştirel tavrı ortaya çıkarmakta olup, başkasının başkalığı'nı etik ve fenomenolojik olarak iki ayrı perspektiften tartışmaya açık hale getirmektedir. Odağa alınan meselenin hareket noktası olan felsefi varsayımların irdelenmesiyle beraber, söz konusu düşünürlerin "başka"lığa dair özgün yorumları eşliğinde etik yaralanabilirliğe dair bir değerlendirme imkanı yakalanmış olmaktadır. Çalışma, bu açıdan başkalık problemini temelde bir kendilik krizi olarak belirlemenin yanı sıra, söz konusu krizin fenomenolojik, ontolojik, etik açıdan yeniden irdelenmesini amaçlamaktadır. Bir kriz olarak ortaya konulan kendilik krizinin özne ve öznellik mefhumlarını ne bakımdan dönüştürdüğü ve çözülmeye uğrattığı da bu çalışma kapsamında yer almaktadır. Bu noktada Merleau-Ponty'nin tenin anonimliğinde tersine-çevrilebilir ve karşılıklılık esaslı simetrik bedenler-arasılığı, Levinas'ın aksine bir konumlanış olarak, alter-ego'nun sorunsallaştırılması için önemli bir alan açar. Bu, ben-olmayan'a yönelik indigenemez farkın nerede yakalanacağı sorusunu gündeme getirmektedir. Bu soru, aynı zamanda başkası-içinlikte ve başkasına karşı sonsuz etik sorumlulukta ben'in yaralanabilirliğini de değerlendirmeye açar. Son olarak başkası ile etik ilişkinin parakdoksal yapısı, Judith Butler'ın kırılganlık mefhumu üzerinden değerlendirilmeye açılmaktadır.

Abstract:
This study aims to examine Edmund Husserl's "The Crisis of European Sciences and Transcendental Phenomenology " and its reflection in the question of alterity, which has been conducted on the ground of phenomenological, ontological and ethical approach. First section of the thesis has the characteristics of a generic guide in the way of undertanding the referred philosophers' concepts and notions. Following this, second section explores Heidegger's notion of In-der-Welt-Sein and Merleau-Ponty's the primacy of perception in order to provide a basis for the investigation of subjectivity/selfhood. The referred aim of the study is implemented with the help of phenomenological and ethical perspectives as bidirectional line. In this way, an encounter with the Other on inter-bodyness word implies sort of presence and existence that reveals a critical position based on Levinas's notion of alterity. While this thesis determines the problems of alterity at the heart of selfhood-crisis, simultaneously, focused matter and its own arguments will also be questioned.However, essence of the matter changes the direction from selfhood/subjectivity to the ethics of alterity that is also addressed by the mentioned philosophers' different, authentic approaches to the question of alterity. Lastly, Merleau-Ponty's notion of Inter-subjectivity will clearly distinguished from Levinas's, which will help to re-examine alter-ego via concept of alterity or otherness. Within this context, this issue which will revive the question of the irreducible difference of otherness of the Other will allow to investigate about an ethical relationship with the Other and the potential vulnerabilities in this encounter with the self and the Other.