Azerbaycan ve Türkiye'de devletin ekonomiye müdahale araçları ve bu araçların liberal/kapitalist ve sosyalist ekonomi yaklaşımları açısından etkinliği
State intervention instruments in Azerbaijan and Turkey and their effectiveness in terms of liberal/capitalist and socialist economic approaches
Yazar: HASAN KONUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHİR ÖZHAN
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Bu yüksek lisans tezi, liberal/kapitalist ve sosyalist ekonomilerin kendi ekonomik yaklaşımlarını dikkate alarak Azerbaycan ve Türkiye'de devlet müdahale araçlarının etkinliğini incelemektedir. Çalışma, devlet müdahalesinin ekonomik performans üzerindeki etkisine ilişkin içgörü sağlamayı ve bu araçların farklı ekonomik sistemlerdeki sonuçlarını karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Araştırma, maliye politikası, para politikası, sanayi politikası, ticaret politikası ve altyapı geliştirme dahil olmak üzere çeşitli devlet müdahale araçlarına odaklanmaktadır. Tez, karşılaştırmalı bir analiz kullanarak, bu araçların etkinliğini ekonomik büyüme, istihdam oranları, gelir dağılımı ve sosyal refah sonuçları açısından değerlendirmektedir. Bulgular, devlet müdahale araçlarının her ülkede değişen derecelerde etkililiğe sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Türkiye'de, hedeflenen devlet müdahalesi sürdürülebilir ekonomik büyümeye, artan istihdama ve iyileştirilmiş gelir dağılımına katkıda bulunmaktadır, ancak gelir eşitsizliği ve kaynak tahsisi ile ilgili zorluklar devam etmektedir. Azerbaycan'da kapsamlı devlet müdahalesi, kaynak yönetimini ve kilit endüstrilerin gelişimini kolaylaştırarak, sosyal refah programları ve yoksulluğu azaltma çabaları açısından olumlu sonuçlara yol açmaktadır. Ancak, çeşitlendirme, şeffaflık ve pazar odaklı reformlar gibi zorluklar tespit edilmiştir. Araştırma, devlet müdahalesini piyasa güçleriyle birleştiren, yönetişimi ve şeffaflığı geliştiren ve hem liberal/kapitalist hem de sosyalist ekonomik yaklaşımlarda devlet müdahale araçlarının etkinliğini artırmak için piyasa odaklı reformları destekleyen dengeli bir yaklaşım önererek sona ermektedir. Bu çalışma, devlet müdahale araçlarının etkililiğini etkileyen bağlamsal faktörlere ilişkin karşılaştırmalı bir analiz, politika önerileri ve görüşler sunarak alana katkıda bulunmaktadır. Devlet müdahalesinin ve bunun ekonomik performans üzerindeki etkisinin kapsamlı bir şekilde anlaşılması için karşılaştırmalı analizi daha fazla ülkeyi kapsayacak şekilde genişletmek, boylamsal araştırmalar yürütmek ve nitel araştırma yöntemlerini dahil etmek için gelecekteki araştırmaları gerektirir.

Abstract:
This master thesis examines the effectiveness of state intervention tools in Azerbaijan and Turkey, considering their respective economic approaches of liberal/capitalist and socialist economies. The study aims to provide insights into the impact of state intervention on economic performance and compare the outcomes of these tools within different economic systems. The research focuses on various state intervention tools, including fiscal policy, monetary policy, industrial policy, trade policy, and infrastructure development. By employing a comparative analysis, the thesis evaluates the effectiveness of these tools in terms of economic growth, employment rates, income distribution, and social welfare outcomes. The findings reveal that state intervention tools have varying degrees of effectiveness in each country. In Turkey, targeted state intervention contributes to sustained economic growth, increased employment, and improved income distribution, but challenges related to income inequality and resource allocation persist. In Azerbaijan, extensive state intervention facilitates resource management and the development of key industries, leading to positive outcomes in terms of social welfare programs and poverty reduction efforts. However, challenges such as diversification, transparency, and market-oriented reforms are identified. The research concludes by recommending a balanced approach that combines state 
intervention with market forces, improves governance and transparency, and promotes market-oriented reforms to enhance the effectiveness of state intervention tools in both liberal/capitalist and socialist economic approaches. This study contributes to the field by providing a comparative analysis, policy recommendations, and insights into the contextual factors influencing the effectiveness of state intervention tools. It calls for future research to expand the comparative analysis to include more countries, conduct longitudinal studies, and incorporate qualitative research methods for a comprehensive understanding of state intervention and its impact on economic performance.