Ön-sürgünlendirilmiş tohumluk patates (solanum tuberosum l.) yumrularının dikim pozisyonlarının verim ve verim unsurları üzerine etkileri
The effects of planting positions on yield and yield components of pre shooting seed potato tubers
Yazar: MURAT KAMİL ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. KEMALETTİN KARA
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki çeşitliliği = Plant variety ; Patates = Potato ; Verim = Yield ; Verim ögeleri = Yield components

Özet:
Tohumluk patates yumruların dikim pozisyonlarının verim ve verim unsurları üzerine etkilerini araştırmak amacı ile bu çalışma 2007 yılında Erzurum'da yürütülmüştür. Üç dikim pozisyonu (yumrunun taç kısmının yukarı, yan ve aşağı) ile üç çeşidin (Agria, Marfona ve Cycloon) yer aldığı bu faktöriyel çalışma ?Şansa Bağlı Tam Bloklar? deneme deseninde ?Bölünmüş Parseller Düzenlemesine? göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Denemede, çıkış oranı, bitki boyu, bitki başına sap ve yumru sayısı, ocak başına ve dekara yumru verimi, dekara büyük, orta, küçük ve ıskarta yumru verimi, yumrunun özgül ağırlığı, kuru madde, nişasta ve protein oranı, cips verimliliği ile cipsin yağ çekme oranları incelenmiştir. Denemeden elde edilen sonuçlara göre; tohumluk yumruların dikim pozisyonlarının patatesin incelenen karakterleri üzerine etkisi olmamıştır. Ayrıca, denemede kullanılan çeşitlerin incelenen karakterlerden çıkış oranı, bitki başına sap sayısı ve cipsin yağ çekme oranı hariç diğer karakterler üzerine etkisi önemli olmuştur. Çeşitler içerisinde Cycloon çeşidinin incelenen karakterler yönünden diğer çeşitlerden daha üstün olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; tohumluk yumruların dikim pozisyonları yönünden incelenen özelliklere etkisi olmamıştır. Ocak usulü dikim yapılacaksa tohumluk yumruların taç kısmının yukarı doğru ve çeşit olarak da Cycloon çeşidinin dikilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This research was conducted to determine the effects of planting positions on the yield and yield components of seed potato tubers in Erzurum 2007. This factorial experiment with three planting position (up, side and down of plant apical end) and three varieties (Agria, Marfona, and Cycloon) was designed as fully randomized as split plot blocks with three replications. Vigor rate, plant height, stem and tuber numbers, tuber yield per hill and big, medium an small tuber yield, specific gravity of tuber, dry matter, starch and protein rate, chips yield and oil absorption rate of chips were investigated in the experiment. According to the results of the study, planting positions of seed potato tubers had no effects on investigated all of the characters. Moreover the effects of variety was found significant on the all investigated characters except for vigor ratio, stem number and oil absorption rate of chips number per capita and oil absorption rate. Cycloon variety was better than the other varieties with respect to investigated properties. As a consequent there were no effects of planting positions on investigated properties of seed potato tubers. if hill planting style is chosen, it can be suggested that apical end of seed tubers should be up and variety should be Cycloon,