2005 ve 2018 yılı sosyal bilgiler dersi öğretim programları ve ders kitaplarının coğrafya içerikleri bağlamında karşılaştırılması
Comparison of social studies course curricula and textbooks in the context of geography contents in 2005 and 2018
Yazar: SEVİM KOÇAL
Danışman: PROF. DR. YILMAZ GEÇİT
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Coğrafya = Geography ; Ders kitapları = Textbooks ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, coğrafya içerikli konuların 4-7. sınıflarda okutulan 2005-2018 yılı sosyal bilgiler dersi öğretim programlarında ve ders kitaplarında belirlenen kriterler doğrultusunda ne ölçüde yer aldığı ve nasıl bir değişim geçirdiğini tespit etmektir. Bu doğrultuda çalışma nitel araştırma yaklaşımına uygun olarak yürütülmüştür. Veriler doküman analizi ile elde edilmiş ve betimsel analize tabi tutulmuştur. Araştırma sonucunda 2005 ve 2018 yılı sosyal bilgiler dersi öğretim programlarında toplam amaçların 1/3'ünün coğrafya ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. 2005 programından 2018 programına geçişte toplam kazanım sayısında ciddi bir azalma olmasına karşın coğrafya içerikli kazanım sayısında büyük oranda bir değişimin olmadığı görülmüştür. Coğrafya disiplini ile ilişkili becerilerin bir kısmının ders kitaplarında ele alınan temalar bakımından dengeli bir dağılım gösterdiği; bir kısmının ise dengeli bir dağılım göstermediği saptanmıştır. Çalışma sonucunda ulaşılan bulgular ışığında, kazanımların sınıf düzeyi ve öğrenme alanlarına dengeli bir şekilde dağıtılması; programda bulunan coğrafya disiplini ile ilişkili becerilerin yeniden gözden geçirilerek ders kitaplarında eksik ve yetersiz bir şekilde aktarılan becerilere daha fazla yer verilip incelenmesi önerilmiştir. Ayrıca ders kitaplarında bulunan becerilerin öğrenme alanlarına dengeli bir şekilde dağıtılarak belli bir standarda uyulması da diğer bir öneri olarak sunulmuştur.

Abstract:
The primary purpose of this study is to examine 4th–7th-grade geography-related topics in the 2005–2018 social studies course curriculum and textbooks, how they were integrated with the criteria determined in the social studies curriculum and books, and what kind of change they have undergone. The study was conducted using a qualitative research approach in line with this purpose. The data were obtained through document analysis and subjected to descriptive analysis. As a result of the research, it was determined that one-third of all objectives in the 2005 and 2018 social studies course curricula were related to geography. The number of standards associated with geography remained primarily unchanged during the transition from 2005 to the 2018 program, despite a significant drop in the overall number of standards in other disciplines. Some of the skills related to geography show a balanced distribution in terms of the themes covered in the textbooks; nevertheless, some still need to do so. In light of the findings obtained from this study, the standard distribution should be balanced based on the class level and learning areas. Furthermore, the skills related to the geography discipline in the curriculum should be reviewed, and there should be more room for the inadequately transferred skills in the textbook. In addition, we recommend that the skills in the textbooks be distributed in a balanced way among the learning areas and comply with a certain standard.