Eskikaraağaç Köyü evsel atıksularının dip akışlı yapay sulak alan arıtma yöntemiyle arıtılması
The treatment of Eskikaraağaç Village domestic waste water by subsurface constructed wetland treatment system
Yazar: SERAP KURTMAKAS SARAÇOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. FEZA KARAER
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Bitki örtüsü = Vegetation ; Su kalitesi = Water quality

Özet:
Dogal sulakalanların su kalitesinin iyilestirilmesi üzerine pek çok arastırmayapılmıstır. Yapılan arastırmalar sonucunda, dogal sulakalanlardan esinlenerekatıksuların arıtılması için yapay sulakalan sistemleri tasarlanmıs ve uygulanmıstır.Yapay sulakalanlar, akıs özelliklerine göre; dip akıslı ve yüzey akıslı olmak üzere ikisekilde tasarlanmıstır. Bu çalısmada, arıtma sistemleri olarak yapay sulakalansistemleri, özellikleri ve yurtdısında yapılmıs olan çesitli sulakalan arıtması uygulamaçalısmaları incelenmistir. Dünyada uygulanan yapay sulakalan arıtma sistemleriuygulamalarının ısıgında, bölgemizde uygulamaya alınan pilot ölçekli dip akıslı yapaysulakalan arıtma sisteminin su kalitesini iyilestirme verimliligi arastırılmıstır.Bu çalısmada uygulama alanı olarak Eskikaraagaç köyü seçilmistir. Köye aitevsel atıksuların arıtılması için, dip akıslı yapay sulakalan arıtma sistemi seçilerek,sistemin mühendislik tasarımı Köy Hizmetleri Bölge Müdürlügü'nce yapılmıstır.Uluabat gölü kıyısında yer alan sisteme, insaatı tamamlandıktan sonra bitki ekimiyapılmıstır. Sisteme ekimi yapılan bitkiler, yöreye ait bitkiler olup sistemin yanındakiUluabat gölü'nden alınan, saz (Typha) cinsi bitkilerdir. Sistemde bitki ekim isleminintamamlanmasından sonra bir senelik izleme periyodu ile sistem girisinden ve arıtmasonrası, sistem çıkısından numuneler alınmıs ve atıksuların analizleri yapılmıstır.Yapılan analizlerde; su sıcaklıgı, pH, elektriksel iletkenlik ve çözünmüs oksijendegerleri ile askıda katı madde, toplam katı madde, biyolojik oksijen ihtiyacı, kimyasaloksijen ihtiyacı, azot, fosfor fraksiyonları ile koliform parametrelerine bakılmıstır.Kirletici parametrelerine ait giderim verimleri, azot için %30-60, fosfor için %10-40,BOI için %35-85, katı madde için %20-80 ve toplam koliform % 60-70 arasıbulunmustur. Yapılan analizler ve arastırmalar sonrasında evsel atıksulardan kirleticiparametrelerin giderimi için, dip akıslı yapay sulakalan arıtma sistemlerinin güvenilir veverimli sistemler oldukları gözlenmistir. Bu sistemlerin yapım maliyetleri ve bakımmasrafları, konvensiyonel arıtma sistemlerine göre çok daha düsüktür. Dogal çevreylebütünlük saglayan sistemlerdir ve peyzajı artırmaktadırlar. Bu nedenlerle küçük nüfusluyerlesim yerleri için evsel atıksuların arıtımında güvenle kullanılabilecekleribelirtilebilir.Anahtar Kelimeler: Dogal Sulakalanlar, Yapay Sulakalan Arıtımı, Evsel AtıksuArıtımı, Su Kalitesi, Vejetasyon

Abstract:
It is reported that there are so many research completed so far on improvingwater quality in natural wetland areas, which is resulted in envision and then applicationof ?constructed wetlands systems? in order to clean waste waters. Based on flowingcharacteristics, the related constructed wetlands are designed as ?subsurface flow? onesand ?surface flow? ones.In this study, constructed wetland treatment systems and their characteristics aswell as certain studies done abroad on the application of these related systems areexamined. Additionally, in the light of constructed wetland treatment systemapplications all over the world, it is searched how a pilot project on ?subsurface flowconstructed wetland treatment systems? applied in our region affects the efficiency ofwater quality improvement.This pilot project is applied in Eskikaraagaç village. As stated above, subsurfaceflow constructed wetland treatment system engineered by Village Affairs RegionalDirectorate is chosen to treat the domestic wastewaters in this village. As soon ascompleting the establishment of this treatment system near Lake Uluabat, certain kindsof plants as a part of vegetation process of the system are sowed around. The plants aremostly peculiar to the region, called Typha. After vegetation completed, samples aretaken before and after treatment process throughout 1 year follow up period and then therequired waste water analysis are conducted accordingly to check water temperature,pH, electrical conductivity (EC) as well as dissolved oxygen levels, pending solidsubstance, biological oxygen needs, chemical oxygen needs and nitrogen, phosphorus,coliform parameters. Based on the results, eliminating rates of contaminatingparameters in domestic waste waters are reported as 30-60% for nitrogen, 10-40% forphosphorus, 35-85% for BOI, 20-80% for solid substance and 60-70% for totalcoliform, as indicators of the efficiency of the related treatment system.As a result of the related research and analysis, it is seen that ?subsurface flowcostructed wetland treatment systems? are quite efficient and reliable ones to eliminatecontaminating parameters from domestic wastewaters. Moreover, it is proved that thesesystems are much more economical in terms of establishment and maintenance coststhan conventional treatment systems. Also, due to their running procedures convenientiiiwith natural environment, ?subsurface flow constructed wetland treatment systems? canbe used reliably for treatment domestic wastewaters in small settlements.Key Words: Natural Wetlands, Constructed Wetland Treatment, Domestic WasteWater Treatment, Water Quality, and Vegetation.