Borun farklı duyarlılıktaki arpa çeşitlerinde bor içeriği ile bazı verim ve kalite özelliklerine etkisi
Effects of boron content and some yıeld and quality components of barley varieties havıng different response level
Yazar: DERYA ÖZEN
Danışman: PROF.DR. RIFAT YALÇIN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZETDoktora TeziBORUN FARKLI DUYARLILIKTAK ARPA ÇEŞ TLER NDE BOR ÇER ĞLE BAZI VER M VE KAL TE ÖZELL KLER NE ETK SDerya ÖZENAnkara ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüToprak Anabilim DalıDanışman: Prof. Dr. S. Rıfat YALÇINBu çalışmada, topraktan uygulanan bor (B) düzeylerinin (0, 1.5, 3, 4.5, 6 kg B da-1) sapa kalkmabaşlangıcında yaprakta, başaklanma döneminde bayrak yaprağında ve tanede saptanmasına ekolarak uygulanan B (boraks, Na2B4O7.10H2O)'un arpa çeşitlerinin (Tarm-92, Bülbül-89, Yesevi-93,Hamidiye ve Aydanhanım) verim ile bazı verim ve kalite özelliklerine etkisinin belirlenmesiamaçlanmıştır. Bu amaçla, Ankara-Haymana ekolojik koşullarında iki yıl süreyle tesadüfbloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü tarla denemeleriyürütülmüştür. Ayrıca, uygulamaların sapa kalkma başlangıcında yaprakta başaklanma dönemindeise bayrak yaprağında ve tanede besin maddeleri (B, N ve P) içeriğine etkisi araştırılmıştır.Çalışma sonunda, toprağa artan düzeyde uygulanan B'un arpa çeşitlerinin tane verimini, fertilbaşak sayısını ve bitki boyunu azalttığı, başaklanma gün sayısını, kış zararı ve soğuk zararınıartırdığı belirlenmiştir. Kalite özelliklerinden bin tane ve hektolitre ağırlığı ile elek analiziüzerine önemli etkisi bulunmamıştır. Protein oranında ilk ürün yılında en yüksek düzeyin (6 kgB da-1) uygulandığı alanda artma görülürken, ikinci ürün yılında iklimin ve genotipin etkisindeprotein oranında artma ve azalmalar saptanmıştır.Toprağa artan düzeyde uygulanan her bor düzeyinin, arpa çeşitlerinde sapa kalkma başlangıcıdöneminde yaprakta, başaklanma döneminde bayrak yaprağında ve tanede B içeriğini artırdığısaptanmıştır. Danenin azot (N) ve fosfor (P) içeriğinde uygulanan bora, iklime ve çeşit özelliğinebağlı olarak azalma ve artmalar belirlenmiştir.2006, 117 sayfaAnahtar Kelimeler: Topraktan bor gübrelemesi, arpa, verim, verim ve kalite özellikleri, gelişimdönemleri, besin maddesi içeriği, bor (B), azot (N) ve fosfor (P)

Abstract:
ÖZETDoktora TeziBORUN FARKLI DUYARLILIKTAK ARPA ÇEŞ TLER NDE BOR ÇER ĞLE BAZI VER M VE KAL TE ÖZELL KLER NE ETK SDerya ÖZENAnkara ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüToprak Anabilim DalıDanışman: Prof. Dr. S. Rıfat YALÇINBu çalışmada, topraktan uygulanan bor (B) düzeylerinin (0, 1.5, 3, 4.5, 6 kg B da-1) sapa kalkmabaşlangıcında yaprakta, başaklanma döneminde bayrak yaprağında ve tanede saptanmasına ekolarak uygulanan B (boraks, Na2B4O7.10H2O)?un arpa çeşitlerinin (Tarm-92, Bülbül-89, Yesevi-93,Hamidiye ve Aydanhanım) verim ile bazı verim ve kalite özelliklerine etkisinin belirlenmesiamaçlanmıştır. Bu amaçla, Ankara-Haymana ekolojik koşullarında iki yıl süreyle tesadüfbloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü tarla denemeleriyürütülmüştür. Ayrıca, uygulamaların sapa kalkma başlangıcında yaprakta başaklanma dönemindeise bayrak yaprağında ve tanede besin maddeleri (B, N ve P) içeriğine etkisi araştırılmıştır.Çalışma sonunda, toprağa artan düzeyde uygulanan B?un arpa çeşitlerinin tane verimini, fertilbaşak sayısını ve bitki boyunu azalttığı, başaklanma gün sayısını, kış zararı ve soğuk zararınıartırdığı belirlenmiştir. Kalite özelliklerinden bin tane ve hektolitre ağırlığı ile elek analiziüzerine önemli etkisi bulunmamıştır. Protein oranında ilk ürün yılında en yüksek düzeyin (6 kgB da-1) uygulandığı alanda artma görülürken, ikinci ürün yılında iklimin ve genotipin etkisindeprotein oranında artma ve azalmalar saptanmıştır.Toprağa artan düzeyde uygulanan her bor düzeyinin, arpa çeşitlerinde sapa kalkma başlangıcıdöneminde yaprakta, başaklanma döneminde bayrak yaprağında ve tanede B içeriğini artırdığısaptanmıştır. Danenin azot (N) ve fosfor (P) içeriğinde uygulanan bora, iklime ve çeşit özelliğinebağlı olarak azalma ve artmalar belirlenmiştir.2006, 117 sayfaAnahtar Kelimeler: Topraktan bor gübrelemesi, arpa, verim, verim ve kalite özellikleri, gelişimdönemleri, besin maddesi içeriği, bor (B), azot (N) ve fosfor (P)