Helikal tomoterapide çene genişliğinin doz dağılımına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of JAW width on dose distribution in helical tomotherapy
Yazar: YUSUF TARHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FÜSUN ÇETİN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Fiziği Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology
Dizin: Beyin neoplazmları = Brain neoplasms ; Glioblastoma = Glioblastoma ; Homojenlik = Homogenity ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tedavi = Treatment ; Tomoterapi = Tomotherapy ; Çene = Jaw

Özet:
Bu retrospektif çalışmada15 GBM tanılı hasta için 2,5 ve 5 cm'lik iki farklı çene genişliği kullanarak 30 farklı tedavi planlaması yapılmıştır. Planlarda modülasyon ve pitch faktörü sabit tutulmuştur. Planlarda modülasyon faktörü 2 pitch faktörü ise 0.287'dir. Doz hacim histogramlarından hedef ve kritik organların aldığı dozlar karşılaştırılmıştır. Her iki çene genişliği için homojenite ve konformite indeksi hesaplanmış tedavi süreleri ve monitör Unit değerleri de gösterilerek karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda elde edilen bulguların değerlendirilmesi SPSS programı ile yapılmıştır. Tezde T testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır.
Çalışmanın istatistiksel analizi sonucunda 2,5 cm'lik çene genişliği kullanıldıktan sonra modülasyon ve pitch faktörü sabit tutularak sadece çene genişliği 5 cm olarak değiştirildiğinde kritik organların yüzde doz artışı beyin sapı, optik sinir, kiazma, gözler ve sağ lens için artmıştır. Fakat bu istatistiksel olarak anlamılı değildir (p>0,05). Sol lens için maksimum doz ortalaması %17,54 artmış ve bu fark, istatistilsel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,038). 2,5 ve 5 cm'lik çene genişliği kullanarak planlanan GBM hastaların planlanan hedef hacimdeki doz homojenliği ve konformalliği arasında anlamlı bir fark istatistiksel olarak tespit edilmiştir (p=0,001) (p=0.028). 2,5 cm'lik çene genişliği kullanılarak yapılan planda dozun tümördeki dağılımının daha homojen olduğu ve tedavi edilen hedefi daha iyi sardığı gözlenmiştir. 5 cm'lik çene genişliğinde monitör unit değerinin daha düşük ve tedavi süresi daha kısa olduğu için 5 cm'lik çene genişliğinin daha avantajlı olduğu gözlenmiştir. 
Bu çalışmanın sonucunda GBM tedavisinde 2,5 cm'lik çene genişliği hedef için daha iyi doz homojenliği ve konformalliği sağladığı ayrıca kritik organlarında daha az doz aldığı görülmüştür. Fakat tedavi süresi bakımından 5 cm'lik çene genişliğine göre daha uzun sürdüğü için özellikle yaşlı hastalarda sıkılma ve hareket etme durumundan kaynaklı önerilemeyeceği gözlenmiştir.

Abstract:
In this retrospective study, 30 different treatment plans were made for 15 patients with GBM using two different jaw widths of 2.5 and 5 cm. Modulation and pitch factor are kept constant in the plans. The modulation factor in the plans is 2 and the pitch factor is 0.287. The doses received by target and critical organs were compared from dose volume histograms. The homogeneity and conformity indexes for both jaw widths were calculated and compared by showing the treatment times and monitor unit values. Evaluation of the findings obtained as a result of the study was made with the SPSS program. T test and Mann-Whitney U test were used in the thesis.
As a result of the statistical analysis of the study, when the chin width of 2.5 cm was used and only the chin width was changed to 5 cm by keeping the modulation and pitch factor constant, the percentage dose increase for the critical organs increased for the brain stem, optic nerve, chiasma, eyes and right lens. But this is not statistically significant (p>0.05). The mean maximum dose for the left lens increased by 17.54%, and this difference was statistically significant (p=0.038). A statistically significant difference was found between dose homogeneity and conformity in the planned target volume of GBM patients planned using 2.5 and 5 cm jaw widths (p=0.001) (p=0.028). It has been observed that the distribution of the dose in the tumor is more homogeneous and better envelops the treated target in the plan made using a 2.5 cm jaw width. It has been observed that 5 cm chin width is more advantageous because the monitor unit value is lower at 5 cm chin width and the treatment time is shorter.
As a result of this study, it has been seen that 2.5 cm jaw width provides better dose homogeneity and conformity for the target in GBM treatment, and it takes less dose in critical organs. However, it has been observed that it cannot be recommended due to the tightening and movement conditions, especially in elderly patients, since it takes longer than the 5 cm chin width in terms of treatment time.