İnflamatuar bağırsak hastalığı olan çocuklarda insülin direnci
Insulin resistance in children with inflammatory bowel disease
Yazar: NEVZAT BAŞKAYA
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ALİ YÜKSEKKAYA
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Crohn hastalığı = Crohn disease ; Sitokinler = Cytokines ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Amaç: İnflamatuar bağırsak hastalığı (İBH); kronik, tekrarlayıcı, intestinal inflamatuar
hastalık grubunu tanımlar. İBH; Crohn hastalığı, ülseratif kolit ve indetermine form olarak üç klinik tabloda görülür. Alevlenmeler ve remisyonlarla seyreder. Tedavide sıklıkla steroidler kullanılır. Çalışmamızda pediatrik İBH'da insülin direnci olup olmadığını
göstermeyi ve ayrıca lipid profilini değerlendirmeyi amaçladık.
Yöntem: Çalışmamıza inflamatuar bağırsak hastalığı nedeniyle takipli 44 hasta ve kontrol grubu olarak 25 sağlıklı çocuk alındı. Plazma insülin, glikoz, total, HDL, LDL kolesterol ve trigliserit seviyeleri ölçüldü. Hastalar medikal tedavide steroid kullanan ve kullanmayan olarak 2 gruba ayrıldı ve ayrıca PUCAI ya da abbrPCDAI skorlarına göre aktif veya remisyonda olarak sınıflandırıldı. HOMA-IR yöntemiyle insülin direnci hesaplandı. İstatistiksel analizde SPSS 20 programı kullanıldı. 
Bulgular: Hasta ve kontrol grubunun demografik ve antropometrik ölçüm özellikleri benzerdi. Hasta grubunda insülin ve HOMA-IR değerleri kontrol grubuna göre anlamlı yüksek bulundu(p=0.01). Glikoz ve serum lipid düzeylerinde anlamlı fark yoktu. Hasta grubunda en yüksek insülin ve HOMA-IR değerleri ülseratif kolitte, en düşük indetermine kolitte bulundu, ancak hasta grupları arası fark istatistiksel anlamlı düzeyde değildi. Steroid kullanmayan hastalarda da kontrol grubuna göre yüksek insülin ve HOMA-IR değerleri bulundu(sırasıyla p=0.03, p=0.02). Aktif dönem hastalarda insülin direnci kontrol grubuna göre yüksekti(p=0.01). Sonuç: Pediatrik inflamatuar bağırsak hastalığında insülin direnci kontrol grubuna göre artmıştır. İnsülin direnci hastalığın alevli olduğu olgularda daha belirgindir.

Anahtar Kelimeler: Pediatrik inflamatuar bağırsak hastalığı, insülin direnci, HOMA-IR

Abstract:
Aim: Inflammatory bowel disease(IBD) defines a group chronic, recurrent, intestinal
inflammatory diseases. IBD occurs in three clinical presentation such as Crohn's disease,
ulcerative colitis and indeterminate form. It presents with exacerbations and remissions.
Steroids are often used for treatment. In our study, we aimed to determine whether insulin
resistance and also evaluate lipid profile in pediatric IBD.
Method: 44 patients who followed up with inflammatory bowel disease and 25 healty
children as control group were included in our study. Plasma insulin, glucose, total, HDL,
LDL cholesterol and triglyceride levels were measured. Patients were divided into 2
groups as using and not using steroids in medical treatment and also classified as active
or in remission according to PUCAI or abbrPCDAI scores. Insulin resistance was calculated
by HOMA-IR method. SPSS 20 program was used for statistical analysis.
Results: Patient and control groups were similar in demographic characteristics and
anthropometric measurements. In patient group insulin and HOMA-IR values were
significantly higher than control group(p=0.01). There was no significant difference in
glucose and serum lipid levels. In patient groups, highest insulin and HOMA-IR levels
found in ulcerative colitis and lowest levels found in indeterminate colitis, but the
difference between the patient groups was not statistically significant. There was no
significant difference between patient groups in glucose and serum lipid levels. Also
patiens who do not use steroids have higher insulin and HOMA-IR levels than control
group(respectively p=0.03,p=0.02). Insulin resistance was higher in active IBD patients
than control group(p=0.01).
Conclusion: Insulin resistance increased in pediatric inflammatory bowel disease
compared with controls. Insulin resistance is more noticeable in cases when disease is in
active stage.

Key words: Pediatric inflammatory bowel disease, insulin resistance, HOMA-IR