Firma kredi derecelendirmelerinin belirleyicileri olarak finansal rasyolar üzerine bir analiz
An analysis on financial ratios as determinants of corporate credit ratings
Yazar: MEHMET FERİDUN SEZER
Danışman: PROF. DR. HAKAN KAHYAOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Finansal İktisat ve Bankacılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Belirsizlik = Uncertainty ; Finansal oranlar = Financial rates ; Kredi derecelendirme = Credit rating ; Kredi riski = Credit risk ; Makroekonomik faktörler = Macroeconomic factors ; Parasal şoklar = Monetary shocks ; Rasyolar = Ratios ; Temerrüt riski = Default risk ; Türkiye Finansal Raporlama Standardı = Turkish Financial Reporting Standards ; Uluslararası Finansal Raporlama Standartları = International Financial Reporting Standarts

Özet:
Firmaların kredi ihtiyaçlarının karşılanma sürecinde, kurumsal kredi derecelendirme (rating) en önemli aşamayı oluşturmaktadır. Bu aşamada elde edilen ve temerrüt olasılıklarını içeren firma kredi derecelendirme notları, kredilerin fiyat (faiz) ve teminat gibi özelliklerini belirlemesinin yanı sıra bankaların BASEL-sermaye yükümlülüklerinin ve UFRS 9-kredi zarar karşılıklarının da hesaplanmasında kullanılmaktadır.
BASEL'in ve UFRS 9'un getirdiği güncel uygulamalar, kredi riskinin modellenmesinde beklenmeyen kayıplar (şok), makroekonomik değişkenler ve öngörü gibi kavramları daha önemli hale getirmiştir. Özellikle UFRS 9 uygulamasıyla birlikte, kredi riskindeki önemli değişimlerin tahmin edilme ve/veya öngörülme ihtiyacı daha da artmıştır.
Dolayısıyla, ilgili literatür ve bankacılık uygulamaları-ihtiyaçları doğrultusunda, çalışmamızda, finansal rasyolar ve makroekonomik değişkenlerin, kredi riskinin bir göstergesi olan firma kredi derecelendirme notları üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Tobit regresyon yöntemi kullanılarak yapılan analiz çalışmamızda, genelden özele doğru birden çok gruplama (tüm firmalar, segment, ihracatçı firmalar, sektörel gibi) yapılmış ve çeşitli analiz sonuçlarına ulaşılarak kredi risk izleme komitelerine yol gösterici modeller türetilmiştir. 
Analiz sonuçlarımıza göre, finansal rasyolardan özellikle karlılık ve finansal yapı rasyolarının kredi derecelendirme notlarının temel belirleyicileri oldukları bulgusuna ulaşılmış ve makroekonomik şokların (belirsizliklerin) kredi derecelendirme notlarını azalttığı (negatif etkilediği) tespit edilmiştir. Bununla birlikte diğer bulgularımıza göre, ihracatı ve KOBİ'leri teşvik/destekleyici politikaların, makroekonomik şoklara karşı duyarlılığı azaltarak finansal istikrara katkıda bulunması beklenmektedir. Diğer taraftan verimlilik artırıcı politikaların, firmaların sermaye piyasalarına açılmasının, borçların uzun vadeye yayılması ve özkaynak artırıcı şirket politikalarının not artışlarını tetikleyebileceği tahmin edilmektedir. Sektörel modellerimize göre ise ekonomideki likidite sıkışıklıklarında ve makroekonomik şoklarda kağıt, kimya, mobilya, inşaat malzemeleri ve gıda sanayilerinin desteklenmesinin kredi riskini azaltarak finansal istikrara katkıda bulunulabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In the process of meeting the credit needs of firms, corporate credit rating is the most important stage. The corporate credit ratings, which include the probability of default, are used to calculate the BASEL-capital liabilities and IFRS 9-loan loss provisions of banks in addition to determining loan features, such as price (interest) and collateral.
The recent implementations of BASEL and IFRS 9 have made the concepts of "unexpected credit losses (shock)", "macroeconomic variables" and "forecasting" more important in modeling credit risk. Especially with the implementation of IFRS 9, the need for estimating and/or forecasting significant changes in credit risk has increased.
Therefore, in this work in accordance with the relevant literature and banking practices, the impact of financial ratios and macroeconomic variables on corporate credit ratings, which is an indicator of credit risk, was analyzed. 
In our analysis using Tobit regression method, multiple groups were formed from general to specific (all firms, segment, exporter firms, sectoral). With the help of these groupings, models that guide the credit risk monitoring committees were derived.
According to the results of our analysis, it was found that financial ratios, especially profitability and financial structure ratios, were the main determinants of the credit ratings and that macroeconomic shocks (uncertainties) decreased credit ratings.
Furthermore, according to other findings, incentives/supporting policies for exporters and SMEs are expected to contribute to financial stability by reducing the sensitivity to macroeconomic shocks. On the other hand, it is estimated that the efficiency-enhancing policies, the entering of firms to capital markets, the long-term spread of debts and the equity-enhancing company policies may trigger the increase of the credit ratings. According to our sectoral models, it is thought that supporting paper, chemistry, furniture, construction materials and food industries in the liquidity squeezes and macroeconomic shocks may contribute to financial stability by reducing credit risk.