Eğitim yapılarında pedagojik ve mekânsal konfigürasyonu anlamaya yönelik model önerisi
A model proposal for understanding pedagogical and spatial configuration in educational buildings
Yazar: BÜŞRA GÖKSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERNA GÜÇ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Eğitim yapıları = Educational buildings

Özet:
Gelişen teknoloji ve çağdaş yaşam gereksinimleri; öğrenme alışkanlıklarını değiştirmiş, öğrenmeyi sınıflarla sınırlı kalmayıp, hemen hemen her yerde gerçekleştirilebilecek bir faaliyet haline dönüştürmüştür. Öz yönelimli öğrenme, informel öğrenme, yaşam boyu öğrenme gibi kavramlarla birlikte öğrenme mekânlarının yeniden şekillenmesi gündeme gelmiştir. Öğrenme biçimine bağlı olarak mimarlık eğitimi, diğer disiplinlerden farklı mekân tasarımını gerektirmekte, geçmişten günümüze usta-çırak ilişkisi ile aktarılmaktadır. Mezuniyet sonrasında eğitim, isteğe bağlı katılımla birlikte yarışmalarda informel olarak devam etmektedir. Yarışmalar, farklı fikirlerin tasarlandığı ve başarının ödüllendirildiği üretim ortamlarıdır. Tarafsız, eşit rekabet ortamı sunarak özgün ve iyi çözümlerin keşfedilebilmesini sağlar. Bu nedenle çalışma; hem yarışmanın güncel tarihi nedeniyle hem de tarafsız olarak derecelendirilen geniş bir örneklem olması sebebiyle "Pamukkale Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi ve Yakın Çevresi Mimari Proje Yarışması" adıyla açılan, yarışmada ödül almış projeler üzerinden yürütülmüştür. 
Araştırma farklı mekânsal kurguların mekân, eğitim ve sosyallik performanslarını incelemeye yönelik bir model oluşturmaktadır. Mekânın desteklediği öğrenme biçimleri (geleneksel veya yeni nesil öğrenme) ve mekân analizleri ile çağımız eğitim anlayışına uygunluğu tartışılmıştır. Araştırma yöntemi, asamblaj teorinin alt yapısını kullanarak Dovey ve Fisher tarafından geliştirilen bir plan okuma tekniğini ve mekân dizim yöntemini kullanarak projeleri analiz eder, Bernstein'ın eğitim kodları teorisiyle destekleyerek yorumlar. Burada ölçülmeye çalışan ölçüt, mekânsal kurgunun insanları bir araya getirme, eylemleri gerçekleştirebilme potansiyelleri ile mekânın yapısında desteklenen öğrenme biçimlerini anlayabilmektir. Kısaca, çalışma, bir eğitim yapısının öğrenme mekânlarını analiz etmeye ve o mekânlarda desteklenen eğitim biçimlerini yorumlamaya yönelik bir modeldir.
Araştırma sonuçları mekânın desteklediği eğitim biçiminin mekân dizim analizleriyle doğrudan ilişkisi olduğunu ve mekânın potansiyelini önceden tahmin edebilmenin mümkün olabileceğini göstermiştir. Yeni nesil öğrenme mekânları ve geleneksel öğrenme mekânlarının sağladığı imkânlar birbirinden farklı olduğu için öğrenci ve öğretmen merkezli pedagojiler arası mekânsal dönüşümü gerçekleştiren esnek-akışkan mekânların önemi açığa çıkmıştır. Geçmişten günümüze pedagojik kodlardaki değişim ve dönüşümün eğitim yapılarına mekânsal olarak yansımaları değerlendirilmiş, öğrenci-öğretmen arasındaki sınırların bulanıklaşması ile mekânların daha işbirlikçi yaklaşımlarla tasarlandığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
Developing technology and contemporary living requirements has changed learning habits, turning learning into an activity that is not limited to classrooms but can be performed almost anywhere. Reshaping of learning spaces has come to the fore with concepts such as self-directed learning, informal learning and lifelong learning. Depending on the learning style, architectural education requires a different space design than other disciplines and it is transferred from past to present with a master-apprentice relationship. After graduation, education continues informally in competitions with optional participation. Competitions are production environments where different ideas are designed and success is rewarded. It ensures that original and good solutions can be discovered by providing an impartial, equal competition environment. Therefore; the study was carried out on projects that received awards in the competition opened under the name of "Pamukkale University Faculty of Architecture and Design and Its Close Environment Architectural Project Competition", both because of the current history of the competition and because it is a large sample that is objectively rated.
The research creates a model for examining the spatial, educational and social performances of different spatial constructs. The learning styles supported by the space (traditional or new generation learning) and its appropriateness to the modern understanding of education were discussed with space analyzes. The research method analyzes the projects using a plan reading technique and space syntax method developed by Dovey and Fisher using the infrastructure of the Assemblage theory and interprets them with the support of Bernstein's theory of education codes. The criterion tried to be measured here is to understand the potentials of spatial constructs to bring people together, to perform actions and to understand the learning styles supported in the structure of the space. In short, the study is a model for analyzing the learning spaces of an educational structure and interpreting the educational styles supported in those spaces.
The results of the research showed that the education style supported by the space has a direct relationship with the space syntax analysis and it is possible to predict the potential of the space. Since the opportunities provided by the new generation learning spaces and traditional learning spaces are different from each other, the importance of flexible-fluid spaces that realize the spatial transformation between student and teacher-centred pedagogies has become clear. Spatial reflections of change and transformation in pedagogical codes from past to present on educational structures were evaluated and it was observed that spaces were designed with more collaborative approaches with the blurring of the boundaries between student and teacher.