Obez ve normal ağırlıklı çocuklarda serum D vitamini düzeylerinin bazı hormon, biyokimyasal bulgular ve beslenme durumları ile ilişkisi
Relationship of serum vitamin D levels with some hormones, biochemical parameters and nutritional status in obese and non-obese children
Yazar: KÜBRA ESİN
Danışman: PROF. DR. NEVİN ŞANLIER
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Adipokinler = Adipokines ; Beslenme = Nutrition ; Obezite = Obesity ; Vitamin D = Vitamin D ; Çocuklar = Children ; İrisin = Irisin

Özet:
Obez ve normal ağırlıklı çocuklarda serum D vitamini düzeylerinin bazı hormon, biyokimyasal bulgular ve beslenme durumları ile ilişkisini incelemek amacıyla yapılan bu çalışma, yaşları 6-10 yıl arasında değişen 44 obez (BKİ ≥ 97. persentil) ve 36 normal ağırlığa sahip toplam 80 çocuk üzerinde yürütülmüştür. Çocukların genel özellikleri, beslenme alışkanlıkları, besin tüketim durumları ve fiziksel aktivite düzeyleri anket formu ile saptanmıştır. Ayrıca çocukların antropometrik ölçümleri ve vücut bileşimleri alınmıştır. Serum 25 hidroksi vitamin D ve bazı biyokimyasal testler ile hormon (leptin, adiponektin, irisin) analizleri yapılmıştır. Obez çocukların % 65,9'unun, normal ağırlıktaki çocukların %63,9'unun D vitamini düzeyi yeterli (25(OH)D ≥ 20 ng/dL) bulunmuştur (p>0,05). İnsülin direnci olan çocukların D vitamini düzeyi insülin direnci olmayanlara göre daha düşüktür (p<0,05). Serum D vitamini düzeyi ile BKİ ve antropometrik ölçümler arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır. Günlük diyetle alınan kalsiyum, fosfor, D vitamini ile serum D vitamini düzeyi arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Obez çocukların leptin değeri (13,0 ng/mL) normal ağırlıktaki çocuklarınkinden (1,7 ng/mL) daha fazla olup gruplar arası fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Adiponektin düzeyleri insülin direnci olanlarda 6,2±1,79 𝜇g/mL, olmayanlarda 8,0±2,56 𝜇g/mL olarak belirlenmiştir (p<0,05). Obez çocukların serum irisin düzeyi (6,7 ng/mL) ile kontrol grubunun irisin düzeyi (6,5 ng/mL) arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Kontrol grubunda irisin ile fiziksel aktivite düzeyi arasında pozitif ilişki (r:0,526) olduğu görülmüştür (p<0,05). Sonuç olarak bu çalışmada çocukların çoğunluğunun D vitamini düzeyinin yeterli olduğu, obez çocuklarda leptin düzeylerinin yüksek, adiponektin düzeylerinin düşük olduğu ve gruplar arası irisin düzeylerinin farklılık göstermediği saptanmıştır. Ancak çocuklarda bu konu ile ilgili yapılan çalışmalar yeterli olmadığından daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
This study is carried out in order to determine the relationship between serum vitamin D levels and some of the hormones, biochemical parameters and nutritional status in obese and nonobese, consisting of 44 obese children (BMI ≥ 97 percentile) and 36 normal-weight children between the age of 6 and 10 with a total number of 80 children. The survey was prepared to determine the demographic status, nutritional status and habits, physical activity levels of children. In addition, anthropometric measurements and body composition analysis were taken. Several biochemical tests including serum 25-hydroxy vitamin D and hormones (leptin, adiponectin, irisin) were measured.  Vitamin D levels of 65.9% of obese children and 63.9% of normal-weight children were found adequate (25(OH)D ≥ 20 ng/dL) (p>0,05). The children with insulin resistance had lower vitamin D levels compared to children with no insulin resistance (p<0,05). There was no significant relationship between serum vitamin D levels and BMI and anthropometric measurements. Daily diet calcium, phosphorus and vitamin D intake had no significant relationship with serum vitamin D levels (p>0,05). Leptin values of the obese children (13,0 ng/mL) were higher than that of normal-weight children (1,7 ng/mL) and this difference was found to be statistically significant (p<0,05). Adiponectin levels were found as 6,2±1,79 𝜇g/mL in children with insulin resistance and 8,0±2,56 𝜇g/mL in ones with no insulin resistance. There was no statistically significant relationship with serum irisin levels of obese chidren (6,7 ng/mL) and that of control group children (6,5 ng/mL) (p>0,05). A positive relationship (r:0,526) between irisin and physical activity level was found in the control group (p<0,05). As a result of this study, it was determined that most of the children had adequate vitamin D levels, leptin levels were high but adiponectin levels were low in obese children and irisin levels were not different from each other. However, more studies are needed to be carried out on this subject due to the lack of studies in children.