Multipl miyelom hastalarında tanı anındaki kreatinin ve LDH yüksekliğinin otolog periferik kök hücre nakli sonuçlarına etkisi
THE EFFECT OF ELEVATED CREATININE AND LDH LEVELS AT DIAGNOSIS ON AUTOLOGOUS PERIPHERAL STEM CELL TRANSPLANTATION OUTCOMES IN MULTIPLE MYELOMA PATIENTS
Yazar: MEHMET DAVUT YÜCEDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLDANE CENGİZ SEVAL
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Hematoloji = Hematology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Multipl miyelom (MM), plazma hücrelerinin malign proliferasyonu sonucu gelişen hematolojik bir neoplazmdır. Hastalığın tedavisinde yüksek doz kemoterapi ile otolog kök hücre nakli (OKHN) uygun hastalarda standart tedavinin bir parçasıdır. MM'de görülen uç organ hasarlarından böbrek hasarının göstergesi olan kreatinin yüksekliği ve hastalık prognozu açısından önemi gösterilen ve evreleme skorlamalarına dahil edilen laktat dehidrogenaz (LDH) yüksekliği hastalığın tedavi ve takip süreçlerinde önem arz eden parametrelerdir. Böbrek hastalığı veya ileri evre hastalık günümüzde OKHN için tek başına engel teşkil etmez. Ancak kreatinin ve LDH düzeyinin OKHN sonuçlarına olan etkisini araştıran çalışmaların sayısı kısıtlıdır. Bu çalışmamız tanı anında kreatinin ve LDH yüksekliği olan MM hastalarının OKHN sonrası erken dönem sonuçlarını değerlendirilmek üzere tasarlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Ocak 2012 ile Aralık 2023 yılları arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı'nda MM tanısıyla OKHN yapılmış hastalar retrospektif olarak değerlendirildi. Tanı anında kreatinin değeri ≥2mg/dl olan hastalar ve kreatinin değeri <2mg/dl olan hastalar belirlendi ve sonuçlar açısından iki grup karşılaştırıldı. Tanı anında LDH değeri normalin üst sınırında veya daha yüksek olan hastalar ve LDH değeri normal olan hastalar belirlendi ve sonuçlar açısından iki grup karşılaştırıldı.
Bulgular: LDH yüksekliği olan grupta medyan yaş 60, LDH yüksekliği olmayan grupta medyan yaş 57'dir. (p=0,007) LDH yüksekliğinin Revize Edilmiş Uluslararası Skorlama Sistemi (R-ISS) evreleme kriterlerinden biri olması nedeniyle LDH yüksek olan grupta R-ISS evre 1 hasta yoktur. Kreatinin >2mg/dl olan hasta grubunun hepsinde izlenen beta-2 mikroglobulin düzeyi yüksekliği yine bu grupta R-ISS evre 1 hasta olmamasıyla sonuçlanmıştır. Diğer parametreler açısından gruplar arasında anlamlı fark izlenmemiştir. Primer sonlanım noktası olan OKHN sonrası 100. gün yanıtlarında gruplar arasında anlamlı fark izlenmemiştir. LDH değeri yüksek olan hastaların medyan genel sağkalım süresi 71 ay, LDH değeri normal olan hastaların medyan genel sağkalım süresi 130 ay olarak saptanmıştır ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. (p=0,008)
Sonuç: Çalışmamızın sonuçları, yeni tanı konulmuş MM hastalarında saptanan kreatinin ve LDH düzeyi yüksekliğinin OKHN sonuçlarına anlamlı etkisi olmadığını göstermektedir. OKHN'nin uygun hastalarda standart tedavi olma özelliğini koruduğu günümüzde tedavi kararı verirken tek başına bu parametrelerin kullanımı sakıncalı olabilir. LDH yüksekliği olan hastaların OKHN sonrası medyan genel sağkalım sürelerinin, LDH yüksekliği olmayan hastalardan kısa olması, bu hastalarda OKHN sonrası dönemde farklı tedavi modalitelerine ihtiyaç olduğunu gösterebilir ancak bu tedavi basamakları bu çalışmada değerlendirilmediği için kesin yargıya varmak için başka çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Multipl miyelom, LDH, Kreatinin

Abstract:
Aim: Multiple myeloma (MM) is a hematological neoplasm that develops due to the malignant proliferation of plasma cells. In the treatment of the disease, high-dose chemotherapy followed by autologous stem cell transplantation (ASCT) is part of the standard treatment for eligible patients. Elevated creatinine levels, which indicate kidney damage and are significant for disease prognosis, along with elevated lactate dehydrogenase (LDH) levels, which are included in staging scores, are important parameters in the treatment and follow-up processes of MM. Currently, kidney disease or advanced-stage disease does not alone constitute a barrier to ASCT. However, the number of studies investigating the impact of creatinine and LDH levels on ASCT outcomes is limited. This study is designed to evaluate the early outcomes after ASCT in MM patients with elevated creatinine and LDH levels at the time of diagnosis.
Materials and Methods: Between January 2012 and December 2023, patients who underwent autologous stem cell transplantation (ASCT) with a diagnosis of multiple myeloma (MM) were evaluated retrospectively at the Hematology Department of Ankara University Medical School. Patients with a creatinine level of ≥2 mg/dL at the time of diagnosis and those with a creatinine level of <2 mg/dL were identified, and the outcomes of the two groups were compared. Additionally, patients with an LDH level at or above the upper limit of normal at diagnosis and those with normal LDH levels were identified, and the outcomes of these two groups were also compared.
Results: In the group with elevated LDH, the median age was 60, while in the group without elevated LDH, the median age was 57 (p=0.007). Since elevated LDH is one of the Revised International Staging System (R-ISS) staging criteria, there were no patients in R-ISS stage 1 in the group with elevated LDH. The high levels of beta-2 microglobulin observed in all patients with creatinine >2 mg/dL also resulted in no patients in R-ISS stage 1 in this group. No significant differences were observed between the groups for other parameters. There was no significant difference in the response rates between the groups at the 100-day mark after ASCT, which was the primary endpoint. The median overall survival for patients with elevated LDH was found to be 71 months, while for patients with normal LDH, it was 130 months, and this difference was statistically significant (p=0.008).
Conclusion: The results of our study indicate that elevated creatinine and LDH levels in newly diagnosed multiple myeloma (MM) patients do not have a significant impact on ASCT outcomes. Given that ASCT remains the standard treatment for eligible patients, relying solely on these parameters when making treatment decisions may be problematic. The shorter median overall survival for patients with elevated LDH compared to those without suggests that different treatment modalities may be needed for these patients in the post-ASCT period. However, since these treatment options were not evaluated in this study, further research is necessary to draw definitive conclusions.
Key Words: Multiple myeloma, LDH, Creatinine