Acil serviste pulmoner emboli tanısı alan hastalarda pulmoner emboli prognozunu öngörmede perfüzyon indeksinin PESI skoru ile karşılaştırılması
Comparison of perfusion index with PESI score in predicting pulmonary embolism prognosis in patients diagnosed with pulmonary embolism in the emergency department
Yazar: CEMRE İPEK ESEN
Danışman: PROF. DR. SALİM SATAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Emboli = Embolism ; Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Perfüzyon = Perfusion ; Prognoz = Prognosis ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Pulmoner emboli (PE) en sık görülen akut, ölümcül olabilecek kardiyovasküler hastalıklardan birisidir. Günümüzde pulmoner embolide hastalık şiddetini öngörmede en sık etkinliği kanıtlanmış PESI skorlaması kullanılmaktadır. Non invaziv şekilde nabız oksimetre ile ölçülen ve doku perfüzyonunun gücünü gösteren bir belirteç olan perfüzyon indeksi (PI), pulmoner tromboembolide mortaliteyi ve kötü sonuçlanımı öngörmede etkili olabilir. Bu çalışmanın amacı acil serviste PE tanısı alan hastalarda perfüzyon indeksi ve PESI skorunun hastaların prognozunun ön görülmesindeki etkinliğinin karşılaştırılmasıdır.

	Gereç ve Yöntem: Çalışma prospektif gözlemsel vaka serisi olarak planlanmıştır. Çalışmaya 6 Mart 2021-6 Mart 2022 tarihleri arasında, SBÜ Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisinde PE tanısı alan, 18 yaş üstü hastalar alınmıştır. Acil servise PE şüphesi ile başvuran tüm hastalarda nabız oksimetre ile perfüzyon indeksi ölçüldü. Hastalara tedavi başlanmadan önce şikayetleri, demografik özellikleri, komorbiditeleri, vital bulguları, laboratuvar sonuçları, PI, PESI skoru, şok indeksleri veri formuna kaydedildi. Hastaların takip sürecinde aldığı trombolitik, inotrop ve oksijen tedavileri, yatırıldıkları bölüm, yatış gün sayıları ve 30 günlük mortalite kaydedildi. 

	Bulgular: Çalışmaya 54'ü kadın (%57.4), 40'ı erkek (%42.6) toplam 94 hasta katıldı. Hastaların %20.2'si (n=19) göğüs hastalıkları servisine, %78.7'si (n=74) yoğun bakım ünitesine yattı, 1 hasta acil serviste exitus oldu. Hastaların ortalama yatış gün sayısı 11.1±9.8 idi. Hastaların %28.7 'si (n=27) mortal seyrederken, %71.3'ü (n=67) taburcu oldu. Mortal seyreden hastaların nabız sayısı, şok indeksi, PESI skoru ve laktat değeri (sırasıyla p=0.001, p=0.017, p<0.001, p=0.002) daha yüksekti, PI istatistiksel anlamlı olarak daha düşüktü (p=0.034). Mekanik ventilatör ihtiyacı, inotrop ve trombolitik tedavi ihtiyacını saptamada hem PESI hem PI etkili bulundu. 5 parametrenin de mortaliteyi öngörme yeteneğinin ROC analizine göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi. PESI skorunun mortaliteyi öngörme gücü (AUC:0.787, %95 GA 0.688-0.886, p<0.001) perfüzyon indeksinden (AUC:0.668, %95 GA 0.543-0.793, p=0.011) yüksekti.

	Sonuç: Çalışmamızda acil serviste pulmoner emboli tanısı alan hastalarda, başvuru anında ölçülen PI ve PESI skoru; 30 günlük mortalite, mekanik ventilasyon ihtiyacı, trombolitik ve inotrop tedavi ihtiyacını öngörmede etkili bulunmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Pulmoner emboli, perfüzyon indeksi, PESI skoru, mortalite

Abstract:
Purpose: Pulmonary embolism (PE) is one of the most common acute, potentially fatal cardiovascular diseases. Today, PESI scoring with proven effectiveness is used most frequently to predict disease severity in pulmonary embolism. Perfusion index (PI), which is an indicator of the strength of tissue perfusion measured by pulse oximetry non-invasively, may be effective in predicting mortality and poor outcome in pulmonary thromboembolism. The aim of this study is to compare the effectiveness of perfusion index and PESI score in predicting the prognosis of patients diagnosed with PE in the emergency department.
	Material and method: The study was planned as a prospective observational case series. Patients over the age of 18 who were diagnosed with PE in the emergency department of SBU Adana City Training and Research Hospital between 6 March 2021 and 6 March 2022 were included in the study. The perfusion index was measured by pulse oximetry in all patients admitted to the emergency department with suspected PE. Before starting the treatment, the patients' complaints, demographic characteristics, comorbidities, vital signs, laboratory results, PI, PESI score, shock indexes were recorded in the data form. The thrombolytic, inotropic and oxygen treatments received by the patients during the follow-up period, the department they were admitted to, the number of days of hospitalization and 30-day mortality were recorded.
	Findings: 421 patients were included in the study. Of the patients, 20.2% (n=19) were hospitalized in the chest diseases service, 78.7% (n=74) in the intensive care unit, 1 patient died in the emergency department. The mean number of hospitalization days of the patients was 11.1±9.8. While 28.7% (n=27) of the patients were mortal, 71.3% (n=67) were discharged. Pulse rate, shock index, PESI score and lactate value (respectively p=0.001, p=0.017, p<0.001, p=0.002) were higher in patients who died, and PI was statistically significantly lower (p=0.034). Both PESI and PI were found to be effective in determining the need for mechanical ventilators, inotropic and thrombolytic therapy. It was determined that the ability of all 5 parameters to predict mortality was statistically significant according to the ROC analysis. The power of the PESI score to predict mortality (AUC: 0.787, 95% CI 0.688-0.886, p<0.001) was higher than the perfusion index (AUC: 0.668, 95% CI 0.543-0.793, p=0.011).
	Conclusion: In our study, the PI and PESI scores measured at the time of admission in patients diagnosed with pulmonary embolism in the emergency department; It was found to be effective in predicting 30-day mortality, need for mechanical ventilation, and need for thrombolytic and inotropic therapy. 

Keywords: Pulmonary embolism, perfusion index, PESI score, mortality