Ömer bin Mustafa'nın Risâle fî Kavâʿid Kıraʾâti'l-Kurʾân adlı eserinin tahkîk ve tahlîli
Evaluation and analysis of Ömer bin Mustafa's work called Risâle fî Kavâʿid Kiraʾâti'l-Kurʾân
Yazar: SEDAT AYDINLI
Danışman: DOÇ. DR. HARUN ABACI
Pamukkale Üniversitesi / İslami İlimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion
Dizin: 17. yüzyıl = 17. century ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Hemze = Hamza ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Risale = Pamphlet ; Tefsir = Commentary ; Çeviriyazı = Transcription ; Ömer bin Mustafa = Ömer bin Mustafa ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada on yedinci yüzyılda yaşadığı düşünülen Kefeli Ömer bin Mustafa'nın Risâle fî Ḳavâʿid Ḳıraʾâti'l-Ḳurʾân adlı eseri çeviri yazıya aktarılarak incelenmiştir. Üç ana bölümden oluşan bu tezin giriş bölümünde çalışmanın amacı, önemi, yöntemi ve konusu ele alınmaktadır. Bununla birlikte eserin müellife aidiyeti sorunu gündeme getirilmiş ve bir takım tespitlerde bulunulmuştur. Ayrıca eserin biçim tanıtımı yapılmış, transkripsiyon ve incelenmesinde takip edilen yöntemlerin sınırları çizilmiştir.
Birinci bölümde müellif Ömer bin Mustafa ve müstensih Çorumlu Hacı Ömer b. Ahmed b. Muhammed b. Mustafa'nın hayatı, müellifin eseri yazma amacı ve Resm-i Mushaf imlâsı noktasındaki hassasiyetine değinilmiştir.
İkinci bölümde Resm-i Osmânî imlâsına ait hazif, ziyâde, maktûʿ, mevsûl gibi bazı konuların incelemesi yapılmış ve bu konulara dair verilen örnekler tablolar halinde dizayn edilmiştir. Bununla birlikte Kurʾânda yer alan lafz-ı müşâbih âyetler ele alınmış, ayrıca Hafs rivâyetine göre bazı tecvid konularına da yer verilmiştir.
Üçüncü bölüm ise risâlenin tam transkripsiyonlu metnine ayrılmış önemli görülen yerlerin açıklaması dipnotlarda belirtilmiştir. Çalışma esnasında ulaşılan bilgiler 'Sonuç' bölümünde değerlendirilirken çalışmada istifade edilen eserler 'Kaynakça' bölümünde sunulmuştur. Ömer Bin Mustafa'nın Risâle fî Ḳavâʿid Ḳıraʾâti'l-Ḳurʾân Adlı Eserinin Tahkîk ve Tahlîli başlıklı bu çalışmanın Resm-i Osmânî imlâsı tarihindeki yerini alması ve alana katkı sağlaması amaçlanmaktadır.

Abstract:
In this study, the work called Risâle fî Ḳavâʿid Ḳıra'âti'l-Ḳur'ân of Kefeli Ömer bin Mustafa, who is thought to have lived in the seventeenth century, has been analyzed by translating it into text. In the introduction part of this thesis, which consists of three main parts, the aim, importance, method and subject of the study are discussed. In addition to this, the problem of belonging to the author of the work has been brought to the agenda and some determinations have been made. In addition, the format of the work was introduced, and the boundaries of the methods followed in transcription and analysis were drawn.
In the first part, the author Ömer bin Mustafa and the copyist Hacı Ömer b. Ahmed b. Muhammed b. Mustafa's life, the author's purpose of writing the work and his sensitivity about the spelling of the Official Mushaf are mentioned.
In the second part, some subjects such as hasif, ziyâde, maktûʿ, mawsûl belonging to the official Ottoman spelling were examined and the examples given on these subjects were designed in tables. In addition to this, the literal mushabih verses in the Qur'an are discussed, and some tajwid issues are also included according to the Hafs narration.
The third section is devoted to the fully transcripted text of the treatise, and the explanations of the important places are indicated in the footnotes. While the information obtained during the study is evaluated in the 'Conclusion' section, the works benefited from in the study are presented in the 'References' section. It is aimed to take its place in the history of Official Osmani orthography and to contribute to the field of this study, titled "Takîk and Analysis" of Ömer Bin Mustafa's Risâle fî Ḳavâʿid Ḳıraʾâti'l-Ḳurʾân.