Tip 2 diyabetli bireylerin hastalıklarını kabulleri, duygusal endişeleri ve yaşam kalitelerinin beslenme durumları üzerine etkisi
The effect on nutrition status of acceptance of illness, emotional distress and quality of life in individulas with type 2 diabetes
Yazar: BÜŞRA ÖZYALÇIN
Danışman: PROF. DR. NEVİN ŞANLIER
Ankara Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hastalık = Disease ; Kabullenme = Acceptance ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmanın amacı; tip 2 diyabetli bireylerin hastalığı kabul, duygusal endişe ve yaşam kalitelerinin  beslenme durumları üzerine etkisinin değerlendirilmesidir. Çalışmaya, Ankara'da yaşayan 20-65 yaş arası 145 (73 erkek, 72 kadın) tip 2 diyabetli gönüllü birey katılmıştır. Katılımcıların verileri araştırmacı tarafından hazırlanan ve yüz yüze uygulanan soru formu ile toplanmıştır. Bireylerin genel bilgileri, antropometrik ölçümleri, sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite, beslenme (besin tüketim kaydı ve Sağlıklı Yeme İndeksi-2010 (SYİ-2010)), hastalığı kabul (Hastalığı Kabul Ölçeği (HKÖ)), duygusal endişe (Diyabetle İlgili Sorunlu Alanlar (DİSA) Ölçeği), depresyon durumları (Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ)) ile yaşam kaliteleri (Kısa Form-36 (SF-36)) Ölçeği) değerlendirilmiştir. Bireylerin %50.3'ü erkek ve %49.7'si kadın olup, çoğu (%93.8) 46-65 yaş arasındadır. Katılımcıların %48.3'ü hafif şişman, %47.6'sı ise obezdir ve HKÖ'den ortalama 30.2±5.62 puan almışlardır. Bireylerin %35.9'unun duygusal endişe yaşadığı ve %37.2'sinin hafif, %12.5'inin orta ve %2'sinin şiddetli depresyon belirtileri gösterdiği tespit edilmiştir. Kadınların yaşam kalitesi erkeklere göre daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Bireylerin %37.9'u kötü, %58.6'sı iyileştirilmesi gerekli ve %3.5'i iyi diyete sahiptir. Bu durum da bireylerin diyet kalitelerinin düşük olduğunu göstermiştir. SYİ-2010 ile HKÖ, DİSA, BDÖ ve SF-36 arasında anlamlı bir ilişki saptanmamış, ancak bu ölçekler arasında ilişkiler bulunmuştur. Bu nedenle tip 2 diyabetli bireylere, beslenmelerinin iyileştirilmesi ve beslenmenin önemini fark etmeleri için beslenme eğitimi verilmeli ve eğitim sırasında bireyin beslenmesini tedavinin bir parçası olarak görüp görmediği değerlendirilmelidir. Tip 2 diyabetlilerin beslenmelerini etkileyen faktörler varsa belirlenerek, bireye özel beslenme tedavisinin diyetisyen tarafından oluşturulması fayda sağlayacaktır.

Abstract:
The aim of this study is evaluate the effect of acceptance of the illness, emotional distress and quality of life on nutritional status of individuals with type 2 diabetes. 145 (73 male, 72 female) volunteers with type 2 diabetes, aged 20-65, living in Ankara participated in the study. The data of the participants were collected using a questionnaire prepared by the researcher and applied face to face. General information, anthropometric measurements, health information, nutritional habits, physical activity, nutrition (food consumption record and Healthy Eating Index-2010 (HEI-2010)), acceptance of the illness (Acceptance of Illness Scale (AIS)), emotional distress (Problem Areas in Diabetes (PAID) Scale), depression (Beck Depression Inventory (BDI)) and quality of life (Short Form-36 (SF-36)) of the individuals were evaluated. 50.3% of the individuals are men and 49.7% are women, most of them (93.8%) are between the ages of 46-65. 48.3% of them are overweight and 47.6% are obese and they got an average score of 30.2±5.62 from the AIS. It was found that 35.9% of the participants experienced emotional distress and 37.2% of them showed mild, 12.5% moderate and 2% severe depression symptoms. The quality of life of women is lower than that of men (p<0.05). 37.9% of the individuals have a bad diet, 58.6% need improvement and 3.5% have a good diet. This has shown that the diet quality of individuals is low. There was no significant correlation between HEI-2010 and AIS, PAID, BDI and SF-36, but relationships were found between these scales. For this reason, individuals with type 2 diabetes should be given nutritional education to improve their nutrition and realize the importance of nutrition, and it should be evaluated whether the individual considers nutrition as a part of the treatment during the education. Factors affecting the nutritions of people with type 2 diabetes, if any, should be determined and it will be beneficial to create an individual nutrition treatment by a dietician.