Denizcilik sektöründe bir kamu iktisadi teşebbüsü: Denizcilik Bankası Türk Anonim Ortaklığı (1952-1983)
A state economic enterprise in the maritime sector: Maritime Bank Turkish Joint Stock Company (1952-1983)
Yazar: MEHMET SAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT KORALTÜRK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Deniz işletmeciliği = Maritime business ; Denizcilik Bankası = Denizcilik Bank ; Denizcilik sektörü = Maritime sector ; Ekonomi tarihi = Economic history ; KİT = State Economic Enterprises

Özet:
Bu çalışma, temeli 1844 yılında kurulan Hazine-i Hassa Vapurları İdaresi'ne dayanan Denizcilik Bankası Türk Anonim Ortaklığı'nı konu edinmiştir. Denizcilik Bankası Türk Anonim Ortaklığı, Demokrat Parti döneminde milli iktisat, milli savunma, sosyal zorunluluk bakımından gerekli olduğu ve deniz ulaştırma sektörünü kalkındırmak düşüncesiyle 1951 yılında 5842 sayılı kanunla kurulmuş, 1952 yılında faaliyetlerine başlamış ve 1983 yılında ise tasfiye edilmiştir. Dolayısıyla faaliyet süresi Demokrat Parti dönemi, planlı dönem ve piyasa ekonomisine geçiş dönemi olmak üzere Türkiye iktisat tarihinin üç özel dönemini kapsamıştır. Bu bakımdan incelenmeyi hak eden bir konu olmuştur.
Çalışmanın amacı, incelenen dönemlerin siyasi ve iktisadi gerçekliklerini dikkate alarak Denizcilik Bankası TAO'nun deniz ulaştırması alanındaki faaliyetlerini ve deniz ulaştırması sektörüne katkılarını incelemektir. Çalışmanın konusundan dolayı kronolojik bir dönem sırası takip edilerek birincil kaynaklardan elde edilen arşiv belgeleri ve dökümanlarla ikincil kaynaklardan ulaşılan dökümanların analizi üzerinden betimleyici bir yöntem kullanılmıştır. Çalışmanın konusu olan Denizcilik Bankası Türk Anonim Ortaklığı, faaliyet dönemi boyunca deniz ulaştırma sektörü üzerinden ülke ticaretinin ve sanayisinin gelişimine, sektörün beşeri sermayesinin yükselmesine ve ülkede deniz ulaştırmasının daha iyi temellere oturmasına katkı sunmuştur.

Abstract:
This study have examined Maritime Bank Turkish Joint Stock Company, which was founded in 1844 by the Private Treasury of The Ottoman Sultan Ferries Administration. Maritime Bank Turkish Joint Stock Company was established in 1951 with the thought of developing the maritime transport sector, as it was necessary in terms of national economy, national defense and social necessity during the Democrat Party period, started its activities in 1952 and was liquidated in 1983. Therefore, its activity period covered three special periods of the Turkish economic history, namely the Democratic Party period, the planned period and the transition period to the market economy. In this respect, it has been a topic that deserves to be examined.
The aim of the study is to examine the activities of Maritime Bank Turkish Joint Stock Company in the field of maritime transport and its contributions to the maritime transport sector, taking into account the political and economic realities of the examined periods. Due to the topic of the study, a descriptive method was used through the analysis of archive documents and documents obtained from primary sources and documents reached from secondary sources by following a chronological period order. Maritime Bank Turkish Joint Stock Company, which is the topic of the study, has contributed to the development of the country's trade and industry through the maritime transport sector, to the increase of the human capital of the sector, and to the establishment of maritime transport in the country on better foundations throughout its activity period.