Farklı sıcaklıkların avcı böcek Cheilomenes propinqua (Mulstant) (Coleoptera:Coccinellidae)'nın gelişme ve üreme gücüne etkileri
The effect of various temperatures on development and fecundity of Cheilomenes propinqua (Mulsant)(Coleoptera:Coccinellidae)
Yazar: FERDA YARPUZLU
Danışman: PROF. DR. NEDİM UYGUN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoloji = Biology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Türkiye'de ilk kez 2002 yılında saptanan avcı böcek, Cheilomenes propinqua (Mulsant) (Coleoptera:Coccinellidae) ile ilgili gerek yurt içinde gerekse yurt dısında birkaç faunistik-sistematik çalısmadısında baska bir çalısmaya rastlanmamaktadır. Ancak biyolojik mücadelede bu gibi türlerdenyararlanabilmek için biyolojisi, ekolojisi vb. özelliklerinin çok iyi bilinmesi gerekmektedir. Bunedenle çalısma 2003-2004 yılları arasında ele alınmıs olup, ilk asamada C. propinqua'nın farklısıcaklıklarda ergin öncesi dönemlerin gelisme süreleri, ölüm oranları ile erginlerin preovipozisyon,ovipozisyon, postovipozisyon süreleri, günlük ve ömür boyu toplam bıraktıkları yumurta sayıları vb.bazı biyolojik özelliklerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıstır. Bunun için üretim kafeslerinden alınan0-1 gün yaslı yumurtalar ayrı ayrı 15, 20, 25, 30, 35ºC sabit, 25-35ºC (günün 12 saati 25, diger 12 saati35ºC) degisken sıcaklıklara ve %60±10 orantılı nem içeren iklim odalarına alınmıstır. Denemesüresince C. propinqua bakla bitkisi (Vicia faba L.) üzerinde üretilmis bakla yaprak biti, Aphis fabae(Blanchard) ile beslenmistir. Ergin öncesi dönemlerin gelisme süreleri 9.75 gün ile en kısa 35°C'de,44.06 gün ile en uzun 15°C'de gerçeklesmistir. Ölüm oranları ise %87.6 ile en fazla 35°C'de, en azise 25-35°C degisken sıcaklıkta %28.4 olarak belirlenmistir. En kısa preovipozisyon süresi 30 °C'de1.2 gün, en uzun süre 20°C'de 9.3 gün; en uzun ovipozisyon süresi 75.3 gün ile 20°C'de görülürken,en kısa süre 35 °C'de 19.4 gün; postovipozisyon süresi ise 14.6 günle yine en uzun 20°C'de, en kısa5.0 günle 30°C' de kaydedilmistir. Yumurta verimi en fazla günlük 17.6 ve toplam 1233.6 adet olarak25°C'de bırakılmıstır. C. propinqua'nın ergin öncesi gelisme süreleri, ölüm oranları ile erginlerinyasam süreleri ve bıraktıkları yumurta sayılarına dayanarak avcı böcegin net üreme gücü (Ro), kalıtsalüreme yetenegi (rm) ve ortalama döl süresi (To) hesaplanmıs olup en uygun sıcaklıgın 25°C olduguortaya çıkarılmıstır.C. propinqua'nın gelisme esigi, etkili sıcaklılar toplamı ve teorik döl sayısı sırasıyla 9.71, 208ve 16.06 olarak bulunmustur.Anahtar Kelimeler: Cheilomenes propinqua, farklı sıcaklıklar, biyolojik özellikler, yasam çizelgeleri

Abstract:
Until now, there was no any study except faunistic-systematic study of predatory insect, Cheilomenespropinqua (Mulsant) (Coleoptera: Coccinellidae) which was determined the first time in 2002 inTurkey. However, biology, ecology, etc., characteristics of as these predatory species have to beknown for using in biological control. It was aimed that to determine of the immature stage?sdevelopment time, mortality rate, preoviposition, oviposition, postoviposition time of adult, thenumbers of egg laid daily and totally and some biological characteristics in different temperatures inthis study during 2003-2004. For these reason, the eggs at 0 and 1 day old taken from rearing cageskept in the climatic rooms, at 15, 20, 25, 30, 35ºC in stabil temperatures, 25-35ºC (12 hours at 25ºC,12 hours at 35ºC) in variable temperatures and %60±10 humidity. C. propinqua was fed by Aphisfabae (Blanchard) which was reared on Vicia faba L. The results indicated that the shortest immaturestage?s development time was at 35ºC in 9.75 days, the longest was at 15ºC in 44.06 days. The highestmortality rate was occured at 35ºC with 87.6 %, the lowest was at 25-35°C in variable temperatureswith 28.4%. The shortest preoviposition time was observed at 30°C in 1.2 days, the longest was at20°C in 9.3 days. The shortest oviposition time was obtained at 35°C in 19.4 days, the longest was at20°C in 75.3 days. The shortest postoviposition time was determined at 30°C in 5.0 days, the longestwas at 20°C in 14.6 days. The highest fecundity was found at 25°C daily 17.6 eggs and totalty 1233.6eggs. Net production rate (Ro), Intrinsic rate of increase (rm) and mean generation time (To) ofpredatory insect was calculated according to the immature stage?s of development time, mortality rate,adult longevity, the numbers of egg laid by female and the optimum temperature for the predator wasfound as 25ºC.The developmental threshold, the total of effective temperatures and the number ofgenerations of C. propinqua was 9.71, 208°C and 10.06 respectively.Key Words: Cheilomenes propinqua, different temperatures, biological characteristics, life table