Türkiye'de enerji bağımlılığının cari işlemler açığı üzerine etkisi
The affect of energy depency of Turkey on it's trade deficit
Yazar: KAZIM OĞUZ ÇİN
Danışman: DOÇ. DR. CEM BERK
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Cari açık = Current account deficit ; Dış açık = External deficit ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Enerji = Energy ; Enerji tüketimi = Energy consumption

Özet:
Enerji bir ülkenin kalkınmasında rol oynayan en önemli unsurlardan bir tanesidir. Türkiye ekonomisi ve Türkiye ekonomisine benzer yapıda enerji yoğun şekilde gelişen ülkelerde büyüme, cari açık ve nüfus unsurları enerji faktörünü etkileyen kilit etmenlerdir. Bu etmenlerin neler olduğuna dair bilimsel çalışmalar referans gösterilerek analizler yapılmıştır. Bu çalışmanın ikinci bölümünde enerji'nin tanımı yapılarak enerji kaynaklarının tarihsel süreç boyunca ekonomi üzerine etkileri incelenmiştir. Dünya ve Türkiye'deki enerji kaynakları bu enerji kaynaklarının ekonomi üzerine etkileri incelenmiştir. Üçüncü bölümde makroekonomik sorunlar ve ödemeler dengesi ve enerji açığı ve fazlası veren ülkelerin durumları analiz edilmiştir.4.bölümde Türkiye'deki enerji tüketimi ve ekonomik büyüme ilişkisi ekonometrik model ile analiz edilmiştir. Enerji tüketimi nüfus ve cari açık yıllık olarak 1970-2014 dönemi verisi temel alınarak analiz edilmiştir. Enerji tüketimi, nüfus ve cari açık arasındaki ilişkiler Granger nedensellik analizi, birim kök testi ve hata düzeltme modelleri kullanılarak incelenmiştir. Granger nedensellik testi sonucunda cari açık enerji tüketimi arasında çift yönlü nüfus cari açık arasında tek yönlü nüfus enerji tüketimi arasında 'da yine tek yönlü nedensellik ilişkisi saptanmıştır.

Abstract:
Energy industry is one of the most important elements in the development of countries. In the Turkish economy and economies similar to the Turkish economy, energy industry affects the economic growth, trade deficit and population growth. The details of these affects are shown in the relevant references. In the second part of this thesis, definition of energy is provided and energy's historical affect on the process is explained and energy resources in the world and in Turkey and the affects of these energy resources on the economy are explained. In the third part of this thesis, macroeconomic problems, balance of payment, energy surplus and deficit of various countries are analyzed. In the fourth part, the energy consumption in Turkey and its relationship with the economic growth is analyzed by using an econometric model. Energy consumption, population and trade deficit are analyzed in a data sample from a period of 1970 until 2014. The relationship between energy consumption, population and trade deficit are analyzed by using "Granger causality analysis", "Unit Roots Test" and "Error Correction Models". As a result of the "Granger Causaility Analysis", it is determined that there is a quadratic relationship between energy consumption and trade deficit and a linear relationship between population and trade deficit and between population and energy consumption.