Adana ili besi sığırcılığında uygulanan sözleşmeli üretim modelinin değerlendirilmesi
Evaluation of contract farming model applied in beef cattle farming in Adana province
Yazar: HASAN BURAK AĞIR
Danışman: PROF. DR. CUMA AKBAY
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Türkiye hayvancılık faaliyetleri için gerekli koşullara sahip olmasına rağmen ulusal tarım politikasındaki tutarsızlıklar, yaşanan teknik ve ekonomik sorunlar nedeniyle hayvansal üretim halen istenilen seviyede değildir. Kırmızı et üretiminde itici güç olan besi sığırcılığı işletmeleri serbest piyasa koşullarından olumsuz etkilenmekte ve üretimde sorunlar yaşanmaktadır. Kırmızı et üretiminde yaşanan bu istikrarsızlığı azaltmak, üretimi artırmak ve besi sığırcılığı yapan işletmelerin rekabet gücünü geliştirmek üzere çeşitli alternatif araçlar kullanılmaktadır. Bu araçların en önemlilerinden biri sözleşmeli üretim modelidir. 
Araştırmanın temel amacı uygulanan sözleşmeli üretim modelinin üretici gelirleri üzerine etkisini ortaya koymaktır. Bu temel amaç yanında üreticilerin sözleşmeli üretim yapmalarında etkili faktörler saptanmış ve işletmelerin ekonomik analizi yapılmıştır. Araştırma Doğu Akdeniz Bölgesinde besi sığırcılığının yoğun olarak yapıldığı Adana İlinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada 61 sözleşmeli üretim yapan ve 94 sözleşmeli üretim yapmayan olmak üzere toplam 155 üretici ile yüz yüze anket çalışması yapılmıştır. Çalışmada sözleşmeli üretim modelinin üretici karı üzerine etkisinin belirlenmesinde Eğilim Skoru Eşleştirme yöntemi kullanılmıştır. 
Elde edilen sonuçlara göre, üreticilerin sözleşme yapmalarında etkili olan faktörler; eğitim, işletme tipi, besi performans ölçütleri, fiyat, desteklerden yararlanma durumu ve mera varlığıdır. Ayrıca sözleşme yapan üreticilerin brüt karının sözleşme yapmayan üreticilere göre 311.41 TL/baş daha fazla olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Turkey has conditions for livestock production but due to the technical and economic problems and inconsistencies in the national agriculture policy livestock production is not at the desired level. Beef cattle farms are adversely affected by free market conditions and that causes problems in production. To reduce this instability experienced in meat production there are several alternative systems to improve the competitiveness of beef cattle farms and increase production. Contract farming is one of the most important model of these systems. 
The aim of this research is to determine the impact of contract farming on farmers' income. In addition the factors affecting contract farming decision were determined and economic analyses of beef cattle farms were made. The research conducted in Adana which is the most important province in beef production in Eastern Mediterranean Region. 155 surveys that 61 contracted and 94 noncontracted carried out with beef cattle farmers. To determine the effectiveness of contract farming on farmers profit Propensity Score Matching method is used. 
According to the results, factors affecting producer's decision to participate contract farming are; education, type of firm, fattening performance criteria, price, agricultural subsidies and presence of grassland. In addition it is determined that the gross profit of contracted farmers is 311.41 TL/head more than the noncontracted farmers.