Kilit denetim konularının içerik analizi: İmalat sektörü uygulaması
Content analysis of key audit issues: Manufacturing sector application
Yazar: MAİDE NUR KOÇ
Danışman: PROF. DR. AYDIN KARAPINAR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Küreselleşen dünyada finansal tablo kullanıcılarının farklılaşması ile bağımsız denetim sürecinde elde edilen bulguların sadece uygun olup olmadığı bilgisi yetersiz kalmıştır. Ayrıca yaşanan ekonomik krizler ve muhasebe hilelerinin ortaya çıkması ile finansal tablolara ve denetim sürecine olan güven sarsılmıştır. Finansal raporlardan beklenilen şeffaf, tarafsız ve doğru bilgiyi sunma görevi bağımsız denetim raporlarının değişmesine öncü olmuş, Uluslararası Denetim ve Güvence Standartları Kurulu (IAASB) bu beklentilerin karşılanması amacıyla çalışmalarda bulunarak IAS 701 "Kilit Denetim Konularının Bağımsız Denetçi Raporunda Bildirilmesi" standardını oluşturmuştur. Ülkemizde Bağımsız Denetim Standardı (BDS) 701 ile yeniden şekillendirilen bağımsız denetim raporları, içerisinde yer alan bilgilerin finansal tablo okuyucularına ayrı bir paragraf içerisinde denetim başlangıcından bitişine kadar olan süreç ile ilgili bilgi sağlayarak kilit denetim konuları başlığı altında denetçilerin finansal tablo kalemlerinin denetiminde en önemli gördüğü konular hakkında bilgi vermektedir. Bu çalışmada, Kamuyu Aydınlatma Plaftormu tasnifine göre imalat sektöründe yer alan şirketler araştırmaya konu edilmiştir. Bu şirketlerden, BİST 100'de yer alan 25 adet imalat sektörü şirketinin tümü incelemeye alınmış. BİST 500'de yer alan 181 İmalat sektörü şirketinden ise rastsal olarak 49 adeti seçilmiştir. Firmaların 2018-2020 yıllarına ait bağımsız denetim raporları incelenerek içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kilit denetim konuları denetim görüş türü, alt sektörler, bağımsız denetim firmaları ve denetçi değişikliği itibariyle karşılaştırılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre kilit denetim konusu sayısı bağımsız denetim raporu görüşüne göre farklılık göstermemektedir. Ancak 2020 yılında sınırlı olumlu görüş ve olumlu görüşte yer alan kilit denetim konusu sayısı bakımından anlamlı bir farklılık belirlenmiştir. İmalat alt sektörlerinde yer alan firmalar ile kilit denetim konusu sayıları arasında anlamlı bir fark bulunmadığı sonucuna ulaşılırken dört büyük denetim firması ve diğer denetim firmaları bakımından anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. 2018, 2019 ve 2020 yıllarından 2019 ve 2020 yıllarında dört büyük denetim firması ve diğerleri arasında kilit denetim konusu sayısı açısından anlamlı bir farklılık bulunurken 2018 yılında bulunmamaktadır. Bağımsız denetçi değişimi bakımından kilit denetim konusu sayısı anlamlı bir farklılık göstermemektedir.

Abstract:
In the globalized world, with the differentiation of financial statement users, the information on whether the findings obtained in the independent audit process are only appropriate or not has become insufficient. In addition, the economic crises and the emergence of accounting fraud have shaken the trust in financial statements and the audit process. The task of presenting transparent, objective and accurate information expected from financial reports has led to changes in independent audit reports, and the International Auditing and Assurance Standards Board (IAASB) has worked to meet these expectations and established IAS 701 "Disclosure of Key Audit Matters in the Independent Auditor's Report". Independent audit reports, which have been reshaped with the Independent Auditing Standard (BDS) 701 in our country, provide information to the readers of the financial statements in a separate paragraph about the process from the beginning to the end of the audit and provide information about the issues that the auditors consider most important in the audit of the financial statement items under the title of key audit matters In this study, companies in the manufacturing sector according to the classification of the Public Disclosure Platform are the subject of the research. Among these companies, all 25 manufacturing companies in the BIST 100 were included in the analysis. Among the 181 manufacturing sector companies in the BIST 500, 49 companies were randomly selected. The independent audit reports of the companies for the years 2018-2020 were examined and content analysis was carried out. In the study, key audit matters were compared in terms of audit opinion type, sub-sectors, independent audit firms and auditor change. According to the results of the research, the number of key audit matters does not differ according to the independent audit report opinion. However, in 2020, a significant difference was determined in terms of the limited unqualified opinion and the number of key audit matters included in the unqualified opinion. While it was concluded that there was no significant difference between the number of key audit matters and the companies in the manufacturing sub-sectors, a significant relationship was found for the big four audit firms and other audit firms. In 2018, 2019 and 2020, there is a significant difference between the big four audit firms and other audit firms in 2019 and 2020, but not in 2018. The number of key audit matters does not show a significant difference in terms of the change of independent auditors.