Grafik tasarımda fon ve arka plan malzemesi olarak soyut fotoğraf ve uygulamaları
Abstract photography and applications as background and background material in graphic design
Yazar: MUHAMMED EMİN ALBAYRAK
Danışman: PROF. ERGÜN TURAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Fotoğraf = Photograph ; Fotoğraf sanatı = Photography art ; Gestalt yaklaşımı = Gestalt approach ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Soyut fotoğraf = Abstract photography ; Soyut sanat = Abstract art ; Tasarım = Design

Özet:
Bu çalışmanın birinci bölümünde grafik tasarım ürünlerinde görsel algı çerçevesinde, 20. yy.'ın ortalarında Almanya'da ortaya çıkan "Gestalt" prensipleri tüm bileşenleriyle ele alınmıştır. Görsel sanatların çoğunda görmezden gelinemez bir geçerliliğe sahip olan Gestalt prensiplerinin, önemli bir bileşeni olan figür-zemin ilişkisi üzerinde ise ayrıca analizler yapılmış ve örneklerle açıklamalarda bulunulmuştur.
İkinci bölümde, bir grafik tasarım ürününde mesajın eksiksiz ve açıkça algılanabilmesi için gerekli olan fon ve arka plan uygulamaları değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmelerde renk ve doku başlıkları üzerinde durulmuştur. Renk ve doku uygulamalarının sanat tarihi içerisinde resim sanatındaki yansımaları ve kullanım amaçlarına değinilmiş, ayrıca bu bağlamdaki tercihlerin algıyı ve mesajı ne şekilde etkilediği örneklerle açıklanmıştır.
Üçüncü bölüm grafik tasarım ve fotoğraf ilişkisi üzerine kurulmuştur. Birçok grafik tasarım ürününün temel unsuru olan fotoğrafın bir tasarım içerisindeki işlevi ve uygulama biçimleri değerlendirilmiş; konu, ilgili örneklerle detaylıca irdelenmiştir. 
Dördüncü bölümde fon ve arka plan malzemesi olarak soyut fotoğraf ele alınmış ve kendi içerisindeki tüm yönleri örneklerle açıklanmıştır. Fotoğraf sanatı içinde, grafik tasarım anlayışına en yakın bakış açısına sahip türlerden birisi olan "soyut fotoğraf"ın, türleri ve teknikleri madde madde incelenmiş, her maddeye örneklik teşkil edecek fotoğraflar üzerinden analizlere yer verilmiştir. Teorik bilgi ve örnek analizlerin ardından, soyut fotoğraf üretme mantığı üzerine makaleler yazarak sahaya bir takım teoriler kazandıran Cemal Ekinci ile gerçekleştirilen röportaj yine üçüncü bölümde yer almaktadır.
Beşinci bölüm, tüm çalışmanın araştırma ve değerlendirmelerinin sonuçlandırıldığı ve eserler üretilerek örneklendirildiği bölümdür. Bu bölümde bir sivil toplum kuruluşu olan "Tema Vakfı" için toplam 13 adet afiş ve poster üretilmiştir. Bu üretim esnasında, önceki bölümlerde ele alınan konular çerçevesinde her afiş ve poster için öncelikle fon ve arka planda kullanılmak üzere soyut fotoğraflar çekilmiştir. Tasarım aşamasında, çekilen fotoğraflardan 10 adeti hiçbir değişikliğe tabi tutulmadan kullanılırken, diğer 5 adeti renk ve doku olarak çeşitli alternatifler oluşturacak şekilde tasarlanmıştır. Böylelikle sadece fon kullanımına bağlı olarak görsel algı üzerinde meydana gelebilecek değişiklikler ortaya konmuştur.
Anahtar kelimeler: Soyut Fotoğraf, Gestalt Prensipleri, Figür-Zemin ilişkisi, Arka Plan, Tasarım

Abstract:
In the divisiont of this study, in grafic desing products that have been appeared in Germany in 20th century "Gestald" pricibles have been discussed with its all components in the light of visual perception. Gestalt principles which have an invaluable validity in most of the visual arts, are also analyzed and explanations are made on the figure-ground relationship which is an important component.
In the second divisition of that study, background and background demonstrations are necessary for the complete and clear perception of the message in a graphic design product which have been evaluated. Color and texture titles have been focused in those evaluations. Reflection of color and texture demostrations of paint art towards art of history have been mentioned and the preferences of this context how effects message and sense have been explained with examples.
In third division of this study was based on the relationship between graphic design and photography. The function of photography in a design and its demostration forms, which are the basic elements of many graphic design products, were evaluated; The subject has been examined in detail with related examples.
In the fourth divison, an abstract photography was focused as background material and phon and explained with its relevant examples. The types and techniques of abstract photography which is one of the genres that is the closest perspective to the concept of graphic design's genres and techniquies have been examined. Each items are analyzed as an example through all photographs. After the theoretical knowledge and sample analysis, Cemal Ekinci who wrote thesis over the logic of producing abstract photographs and via those studies he contributed some theories to the siciece. The interview with Cemal Ekinci is in the third division.
Fith division of this study is the last division of the researchs and evaluations of the whole study are finalized and the Works have been produced and sampled. In this division totally 13s posters have been prepared for the foundation. For each posters and their backgrounds have been taken abstract photographs in the light of the subjects which have been examined previously. During the design phase, 10 of the photographs have been used without any touch and the rest of 5 photograpsh have been designed to create various alternatives in color and texture. In this way, the changes have been revealed which the cause of only using phon, can effect the visual perception.
Keywords: Abstract Photography, Gestalt Principles, Figure-Ground Relationship, Background, Design