İdari yargı kararları kapsamında deprem nedeniyle idarenin kusur sorumluluğu
Liability of the administration for faults due to earthquake within the scope of administrative jurisdiction decisions
Yazar: MELİKE ÇOLAKOĞLU
Danışman: PROF. DR. SÜHEYLA SUZAN GÖKALP
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İdare Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Deprem = Earthquake ; Deprem kayıpları = Earthquake loss ; Kamu hukuku = Public law ; Yargı kararları = Judicial decisions ; İdare hukuku = Administrative law ; İdari sorumluluk = Administrative responsibility ; İdari yargı = Administrative justice

Özet:
Dünya var olduğundan beri yeryüzündeki fay hareketleri nedeniyle deprem doğal afeti meydana gelmektedir. Eski zamanlarda depremin ne zaman ve nerede olacağını bilemeyen toplumlar, doğal afet neticesinde çok zarara uğramışlardır. Ancak ilerleyen, gelişen teknoloji, bilim sayesinde depremin hangi bölgelerde ne sıklıkla olabileceği tam olarak belirlenemese dahi yüksek oranda tahmin edilmeye başlanmıştır. Günümüz toplumlarında pek çok yetkiyi bünyesinde barındıran idarenin depremler hakkında da bilgi sahibi olması gerekmektedir. Bu konu yaşam ve mülkiyet hakları ile doğrudan ilgilidir. Bu çerçevede, kişilerin yaşam ve mülkiyet haklarını göz önünde tutması ve depremlerin hangi gölgelerde yıkıcı etkiye sahip olacağını bilmesi gereken idare, bu durum için gerekli önlemleri almak zorundadır. Üzerine düşen bu yükümlülükleri yerine getirmeyen idarenin, idare hukuku açısından sorumlu kabul edilmesi kaçınılmaz olacaktır. Anayasa gereğince eylem ve işlemlerinden sorumlu olduğu kabul edilen idarenin, yapmakla yükümlü olduğu eylemleri yapmamasından sorumlu tutulması ve meydana gelen zararları tazmin etmesi gerekmektedir. İdare hukukunda önemli bir başlık olan idarenin sorumluluğu kavramı idarenin fiili ve meydana gelen zarar arasındaki illiyet bağı ile de ilgilenmektedir. Danıştay'ın da bu konuyla alakalı pek çok kararı bulunmaktadır. Kararlar incelendiğinde deprem gerçekleşmeden önce idarenin üzerine düşen eylemleri yerine getirmediği ve zarara sebebiyet verdiği hallerde tazminata hükmedilmiş; diğer durumda ise mücbir sebebe ya da illiyet bağı yoksunluğuna karar verilmiştir. Çalışmada Türkiye'deki önemli depremlere, ilgili mevzuata, yetkili kamu kurumlarına, idarenin sorumluluğuna ve bu konuyla alakalı açılmış davalar ve değerlendirmelere yer verilmiştir.

Abstract:
Since the world has existed, earthquake natural disasters have occurred due to fault movements on the earth. Societies who did not know when and where an earthquake would occur in ancient times suffered a lot as a result of natural disasters. However, thanks to the advancing and developing technology and science, although it is not possible to determine exactly how often the earthquake will occur in which regions, it has begun to be predicted at a high rate. The administration, which has many powers in today's societies, should also have information about earthquakes. This issue is directly related to life and property rights. In this framework, the administration, which should consider the life and property rights of individuals and know in which shadows earthquakes will have a devastating effect, has to take the necessary measures for this situation. It will be inevitable that the administration, which does not fulfill these obligations, will be considered responsible in terms of administrative law. The administration, which is accepted to be responsible for its actions and transactions in accordance with the Constitution, should be held responsible for not performing the actions it is obliged to do and should compensate for the damages incurred. The concept of the responsibility of the administration, which is an important title in administrative law, is also concerned with the causal link between the act of the administration and the resulting damage. There are many decisions of the Council of State regarding this issue. When the decisions were examined, compensation was ruled in cases where the administration did not fulfill its actions before the earthquake occurred and caused damage; in the other case, it was decided that there was no force majeure or causal link. In the study, important earthquakes in Turkey, the relevant legislation, authorized public institutions, the responsibility of the administration and the lawsuits and evaluations filed related to this issue are included.