Kentsel mekanda doğayla tasarım: Ankara-Bademlidere örneği
Design with nature in urban areas: The case of Ankara-Bademlidere
Yazar: MURAT ZÜBEYİR MEMLÜK
Danışman: PROF. DR. METİN BAŞAL
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Peyzaj planlama = Landscape planning ; Peyzaj tasarımı = Landscape design

Özet:
Günümüz kentlerinde, yoğun yapılaşma ve çalışma temposu kentlileri doğadan ve doğal yaşam ortamlarından uzaklaştırmakta, doğal mekanlara gün içinde ulaşımı olanaksız duruma getirmektedir. Bu nedenle kent yakın çevresindeki doğal özelliğini kaybetmemiş ve kentsel gelişimin baskısı altındaki alanların, kentlilerin rekreasyon gereksinimlerini karşılamak üzere, rezerv ve tampon açık alanlar olarak korunması ve geliştirilmeleri zorunlu duruma gelmiştir.Kent içinde kalmış ve doğal özelliklerini henüz kaybetmemiş Bademlidere'nin bugünkü statüsünü süreç içinde korunması, çevreden gelen baskı ve işgallere dayanması olanaksız duruma gelmiştir. Konumu, özellikleri, mülkiyet yapısı ve yüksek peyzaj değerleri ile öne çıkan Bademlidere'de, Ian L. McHarg'ın 1969'da ?Design with Nature? kitabıyla ortaya koyduğu yöntem kullanılarak, günümüz teknolojik olanakları ve bilgisayar yazılımlarından yararlanılarak, doğal-kültürel ve ekonomik envanterler çıkartıldıktan sonra yapılan analiz çalışmalarıyla koruma-kullanma dengesi de gözetilerek alan kullanım önerileri geliştirilmiştir.Yapılan bu çalışmada, ?Doğayla Tasarım? kriterleri çerçevesinde alanı imar baskısından kurtaracak kentsel yenileme önerileri üretilmiş, alan çevresindeki mahallelere uygulanan anket çalışması ile beklentiler ortaya konulmuş, anket sonuçlarının değerlendirilmesinden sonra yapılan odak grup toplantısı ve ağırlıklı çakıştırma yöntemiyle hazırlanan uygunluk haritalarının çakıştırılmasıyla peyzaj planı elde edilmiştir. Son aşamada, ortaya konulan peyzaj planı lekelerinin ?doğayla tasarım? kriterleri doğrultusunda değerlendirildiği ve Bademlidere'nin, ?rekreasyon alanı? fonksiyonu üstlendiği bir sonuç projesi geliştirilmiştir.

Abstract:
Intensive urbanism and fast working schedules cause alienation of urban citizens to the nature and to natural habitats and it is becoming harder to reach rural environments within the day in today?s cities. Thus, protecting peri-urban areas, which still keep their natural characteristics despite pressure of urbanism, as reserved and buffer zones have become necessary in order to meet the recreational demands of the urban citizens.Still keeping its natural characteristics, Bademlidere is located within the city and thus, is under the pressure of urbanism which makes it harder to protect the area?s current status. This study aims to implement Ian McHarg?s principles of ?design with nature? (1969) in the research area using current technological tools and softwares, to develop land use decisions within the context of sustainability, and to ensure future generations will inherit the research area?s natural characteristics and it?s rich step flora with respect to Bademlidere?s location, characteristics, property structure and high landscape value.In this research using principles of ?nature with design?; urban regeneration ideas were developed in order to protect the research area from development pressure, expectations of local people who reside in the neighborhood were determined by questionnaire survey, following the survey assessment focus group meeting was held, and the meeting?s results and weighted overlay analyses were used to develop a final landscape plan. Finally, the landscape plan was detailed in context of ?design with nature? principles and a final project was developed where Bademlidere functions as an important ?protected recreation site? for Ankara?s citizens.