Majör depresif bozuklukta antidepresan tedavilere verilen klinik yanıt ile bilişsel işlevler arasındaki ilişki
The relationship between neurocognitive functions and clinical response to antidepressant treatments in major depressive disorder
Yazar: ESAT FAHRİ AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA GÜLEÇ
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Agomelatin = Agomelatine ; Antidepresif ajanlar = Antidepressive agents ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Fluoksetin = Fluoxetine ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: Majör depresif bozuklukta dikkat, bellek ve yürütücü işlevler gibi nörokognitif işlevler önemli ölçüde bozulmaktadır. Antidepresan ilaçların depresyonda nörokognitif işlevleri ne kadar düzeltebildiği ve hangi grup antidepresanın daha fazla düzelme yaptığı önemli bir konudur. Biz de bu çalışmada serotonerjik ve melatonerjik/serotonerjik antidepresanların majör depresif bozuklukta nörokognitif işlevleri ne kadar düzelttiğini tespit etmeyi amaçladık.
Materyal ve Metot: Bu çalışmada fluoksetin 20 mg/gün (n:24) ve agomelatin 25 mg/gün (n:24) tedavisi başlanacak, ilaç kullanmayan MDB hastaları tedavi başlamadan hemen önce ve tedavinin altıncı haftasında depresyon ve nörokognitif fonksiyonlar yönünden değerlendirildi. Hamilton Depresyon Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri, Uykusuzluk Şiddeti Ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, Klinik Global İzlenim Ölçeği, Kent-EGY ve Porteus Labirentleri, Edinburgh El Tercihi Skalası, Rey Sözel Öğrenme ve Bellek Testi, İşitsel Üçlü Sessiz Harf Sıralama Testi, Kontrollü Kelime Çağrışım Testi, Sayı Menzili Testi, İz Sürme Testi, Stroop Testi ve Wisconsin Kart Eşleştirme Testi hastalara tedavinin başında ve altıncı haftasında uygulandı.
Bulgular: Fluoksetin ve agomelatin depresyon tedavisinde anlamlı derecede etkili sonuçlar verdiler (p<0,05). Depresyon tedavisinde ilaçların etkinlikleri arasında önemli bir fark yoktu (p>0,05). Her iki tedavi de nörokognitif işlevlerde anlamlı düzelmeler sağladılar (p<0,05). İki tedavi arasında sadece Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi?nin öznel uyku kalitesi bölümünde ve İz Sürme B Testi?nde agomelatin lehine anlamlı bir fark mevcuttu (p<0,05).
Sonuç: Monoamin sistemini etkilemesinin yanında sirkadiyen ritim düzenleyici özelliği de bulunan agomelatonin depresyon tedavisinde bir seçiçi serotonin geri alım inhibitörü kadar etkili, uyku kalitesinde ve yürütücü işlev testinde ondan daha etkili bulunmuştur. Bu sonuçların daha yüksek sayıda hasta içeren çalışmalarla tekrardan değerlendirilmesi gerekmektedir.
Anahtar kelimeler: Depresyon, fluoksetin, agomelatin, nörokognitif işlevler.

Abstract:
Aim: In major depressive disorder, neurocognitive functions like attention, memory, and executive functions are significantly impaired. How much antidepressant medications can improve neurocognitive functions or which group of antidepressants can improve more is an important topic. In this study, we aimed to evaluate how much serotonergic and melatonergic/serotonergic antidepressants improve neurocognitive functions.
Material and Method: Fluoxetine 20 mg/day and agomelatine 25 mg/day were administered to drug free major depressive patients. Depression severity and neurocognitive functions were evaluated before treatment and at the sixth week of treatment via administering Hamilton Rating Scale for Depression, Beck Depression Inventory Scale, Insomnia Severity Index, Pittsburgh Sleep Quality Index, Clinical Global Impression Scale, Kent-EGY and Porteus Labyrinths Tests, Edinburgh  Handedness  Inventory, Rey Auditory Verbal Learning and Memory Test, Auditory Consonant Trigram Test, Controlled Word Association Test, Digit Span Test, Trail Making Test, TBAG form of Stroop Test, and Wisconsin Card Sorting Test. 
Results: Fluoxetine and agomelatine were significantly efficacious in the treatment of depression. There was no sifnificant difference in both of their efficacy (p<0.05). Both of the treatments improved neurocognitive functioning significantly (p<0.05). Only in terms of subjective sleep quality part of  Pittsburgh Sleep Quality Index and Trail Making Test B evaluation agomelatine was superior to fluoxetine (p<0,05). 
Conclusion: In addition to affecting the monoamine system, agomelatine also has a circadian rhythm regulator feature. In this study, agomelatine was found as efficacious as a selective serotonin reuptake inhibitor in the treatment of depression and had superior efficacy than the selective serotonin reuptake inhibitor in terms of sleep quality and executive functioning. These results should be further evaluated in studies with larger samples.
Key words: Depression, fluoxetine, agomelatine, neurocognitive functions