Okul yöneticilerinin vizyoner liderlik yeterlikleri ile öğretmenlerin işe tutkunlukları arasındaki ilişki
The relationship between visionary leadership competence of school principals' and teachers' work engagement
Yazar: MUSTAFA CANER KOÇER
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR BOZKURT BOSTANCI
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim liderliği = Education leadership ; Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Vizyoner liderlik = Visionary leadership ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers ; İşe gönülden adanma = Work engagement ; İşe tutulma = Job engagement ; İşle bütünleşme = Work engagement

Özet:
Bu araştırmada okul yöneticilerinin vizyoner liderlik yeterlikleri ile öğretmenlerin işe tutkunlukları arasındaki ilişkileri belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modeliyle desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini, 2019-2020 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar ili Dinar ve Sandıklı ilçelerindeki kamu okullarında görev yapan 1323 öğretmen oluşturmaktadır.  Araştırmanın örneklemi kolay ulaşılabilir örnekleme tekniği ile seçilen 450 öğretmendir. Araştırmada veriler  "Vizyoner Liderlik Yeterlikleri Ölçeği" ve "İşe Tutkunluk Ölçeği" ile toplanmıştır. Verilerin normal dağılım gösterdiği belirlenmiş ve bu sebeple analizlerde bağımsız örneklem t-Testi,  tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson Momentler Çarpımı Korelâsyonu ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır.
Araştırmanın sonuçlarına göre, okul yöneticilerinin vizyoner liderlik yeterliklerine yönelik öğretmen algı düzeyleri yüksek olarak saptanmıştır. Araştırma sonucuna göre, okul yöneticilerinin öğretmenler tarafından algılanan vizyoner liderlik yeterlikleri, öğretmenlerin çalıştıkları okul düzeyi değişkeni bakımından farklılık göstermemektedir. Araştırmada kullanılan diğer demografik değişkenler: cinsiyet ve kıdem yılı bakımından,  öğretmenlerin okul yöneticilerinin vizyoner liderlik yeterliklerine yönelik algıları arasında erkek öğretmenler ve kıdemli öğretmenler lehine farklılaşmalar görülmüştür. Öğretmenlerin çalıştıkları okuldaki öğretmen sayısı ve aynı okulda çalışma süresi değişkenine göre okul yöneticilerinin algılanan vizyoner liderlik yeterlikleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. 
Öğretmenlerin işe tutkunluk düzeylerine ilişkin sonuçlara göre ise, öğretmenlerin işe tutkunluklarının dinçlik boyutu ve toplam işe tutkunluk algılarının çok yüksek, adanmışlık ve yoğunlaşma boyutuna ilişkin algılarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin işe tutkunluk düzeyleri çalıştıkları okuldaki öğretmen sayısına göre farklılaşmamıştır. Erkek öğretmenlerin işe tutkunlukluk düzeyleri kadın öğretmenlere göre daha yüksek bulunmuştur. Kıdem yılı ve eğitim düzeyi değişkenine göre öğretmenlerin işe tutkunlukluk algıları kıdemli ve lisansüstü eğitim düzeyindeki öğretmenler lehine farklılaşmıştır. Aynı okulda en uzun süre görev yapan öğretmenlerin işe tutkunluk düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Okul yöneticilerinin vizyoner liderlik yeterlilikleri ile öğretmenlerin işe tutkunlukları arasında arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Regresyon analizi sonucunda, okul yöneticilerinin vizyoner liderlik yeterliklerinden vizyoner düşünme ve karar verme boyutlarının, öğretmenlerin işe tutkunluk düzeylerini istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yordadığı görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Eğitim Liderliği, Vizyoner Liderlik,  İşe Tutkunluk, Çalışmaya Tutkunluk

Abstract:
In this study, it is aimed to find out the relationship between the visionary leadership competence of school principals' and teachers' work engagement. Correlational survey model is used in the study. Population of the study is 1332 teachers that worked at the Afyonkarahisar Province Sandıklı, Dinar districts and public schools at the educational year of 2019-2020. Study's sample is 450 teachers that were chosen by convenience sampling. "Visionary Leadership Competence Scale" and "Work Engagement Scale" are used to collect data in this study. It is obtained that data was distributed homogeniusly: unpaired t test, one-way analysis of variance(ANOVA), Pearson product-moment correlation, multiple regression analysis are used.  Teachers' perception of the school principals' visionary leadership competence are high and don't change upon their school level, number of colleagues variables. But unlike, the other demographic variables such as gender and seniority/length of service, changes their perceptions. Women teachers found their school principals less adequate for visionary leadership. Also senior teachers find their school principals more adequate in visionary leadership.
Teachers' work engagement's levels of total work engagement, vigor are very high, dedication and absorption are high. Also teachers'level of work engagement become different according to variances like gender, seniority, and length of service in the same school. Men teachers' work engagement levels are higher than the women's. The senior teachers levels are also higher. Teachers work engagement levels don't become different according to number of colleagues in their school but teachers become more engaged to their work after 7 years of work experience in the same school.
There is positively medium level of correlation between teachers' work engagement and their perceptions about their school principals' visionary leadership competence. Regression analysis shows that, school principals' visionary leadership competencies' lower dimensions such as visionary thinking, deciding are predict the teachers' work engagement levels significantly.Key Words: Educational Leadership, Visionary Leadership, Work Engagement.