Bursa bölgesinde faaliyet gösteren üç adet broyler işletmesinin karbon ve su ayak izlerinin hesaplanması ve çevresel sürdürülebilirliğinin belirlenmesi
Calculation of carbon and water footprints of three broiler operations in bursa region and determination of their environmental sustainabilities
Yazar: BÜŞRA YAYLI
Danışman: DOÇ. DR. İLKER KILIÇ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Bursa'da faaliyet gösteren üç adet broyler işletmesinde (Kümes-1 [K1], Kümes-2 [K2], Kümes-3 [K3]), 1 kg beyaz et olarak belirlenen fonksiyonel birim başına işletme sınırları içerisinde karbon ayak izi, su ayak izi ve çevresel sürdürülebilirliklerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 

Karbon ayak izinin değerlendirilmesi üç farklı yöntem ile gerçekleştirilmiştir. Gaz konsantrasyonu verileri ile hesaplama yönteminde; karbon ayak izi fonksiyonel birim başına K1, K2, K3 için sırasıyla 2,2, 3,4 ve 3,0 kg CO2 eşdeğerliği elde edilmiştir. IPCC'nin geliştirmiş olduğu Tier-1 yöntemi ile N2O, CH4 ve CO2 emisyonları ayrı ayrı hesaplanmış ve toplam kg CO2 eşdeğerliği cinsinden belirtilmiştir. Buna göre işletmelerde fonksiyonel birim başına 5,1 kg CO2 eşdeğerlik gaz emisyonu oluştuğu ortaya konulmuştur. Karbon ayak izinin değerlendirildiği son yöntemde CCaL2 bilgisayar yazılımı kullanılmıştır. Yazılım sonuçlarına göre işletmelerin fonksiyonel birim başına oluşturdukları emisyonlar sırasıyla K1, K2 ve K3 için 2,3, 3,6 ve 3,1 kg CO2 eşdeğerlik olduğu ortaya konulmuştur.

Çalışmanın ikinci amacı; işletmelerde su ayak izlerinin belirlenmesidir. İşletmelerin mavi su ayak izi CCaL2 bilgisayar yazılımı ile değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre 1 kg beyaz etin üretiminde hayvanların içme suyu ve kullanım su miktarları dikkate alındığında 0,003 m3su / fonksiyonel birim elde edilmiştir.

Çalışmanın diğer bir amacı olarak işletmelerin çevresel sürdürülebilirlikleri değerlendirilmiştir. Küresel ısınma potansiyeli, NH3 kullanımı, alan kullanımı ve enerji kullanımı olmak üzere 4 adet çevresel gösterge parametresi seçilmiştir. Buna göre tüm işletmeler için NH3 emisyonu ve küresel ısınma potansiyeli sürdürülemez sınırlarda gözlemlenirken alan kullanımı ve enerji kullanımı ise tüm işletmeler için sürdürülebilir sınırda olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to evaluate carbon footprint, water footprint and environmental sustainability within operational boundaries per functional unit determined as 1 kg of white meat production in three broiler enterprises operating in Bursa (House-1 [H1], House-2 [H2], House-3 [H3]).

The evaluation of the carbon footprint was performed by three different methods. In the calculation method with gas concentration data; 2,2, 3,4 and 3,0 kg CO2 equivalents were obtained for the carbon footprint functional units for H1, H2, H3, respectively. With the Tier-1 method developed by IPCC, N2O, CH4 and CO2 emissions were calculated separately and expressed in terms of total kg CO2 equivalents. Accordingly, it has been shown that 5,1 kg CO2 equivalent gas emission per functional unit occurs in the enterprises. According to the results, the emissions generated by the enterprises per functional unit were found to be 2,3, 3,6 and 3,1 kg CO2 equivalents for H1, H2 and H3 respectively.

The second objective of the study was the determination of water footprints in all three enterprises. Blue water footprint of enterprises was evaluated with CCaL2 software. According to the results, 0,003 m3 water / functional unit was obtained by considering the drinking water and usage water amount in the production.

As a comprehensive objective of the study, environmental sustainability of enterprises was evaluated. Four environmental indicator parameters were selected including global warming potential, NH3 use, area usage and energy use. It was found that, NH3 emissions and global warming potential were observed within unsustainable limits for all enterprises, while land and energy use were within sustainable limits for all enterprises.