Kahramanmaraş ili atmosferik fungus sporlarının belirlenmesi ve volümetrik analizleri
Determination of atmospheric fungus of Kahramanmaras and volumetrical analysis
Yazar: ALİ İMRAN KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. HASAN AKGÜL
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, Kahramanmaraş atmosferinde yer alan fungus sporları Ocak 2014-Aralık 2015 tarihleri arasında Hirst tipi örnekleyici ile toplanmıştır. 2014-2015 yılı içerisinde atmosferde yer alan sporların ait oldukları taksonlar ve konsantrasyonları saptanmıştır. Ayrıca tespit edilen fungus sporlarının meteorolojik faktörler (sıcaklık, yağış, nem ve rüzgâr) ile ilişkileri belirlenmiştir. 2014 ve 2015 yıllarında Kahramanmaraş atmosferinde Ascomycota divizyosuna ait 46 takson ve tek septalı askosporlar, Basidiomycota divizyosuna ait 12 takson, Oomycota divizyosuna ait 1 takson, Myxogastria sporları ve hif parçalarına ait toplam 181209 spor/m3 belirlenmiştir. Cladosporium (% 51,56), Ustilaginales tipi sporlar (% 18,77), Alternaria (% 6,69), Pucciniales tipi sporlar (% 1,54) ve Agrocybe (% 1,32) sporları atmosferde dominant olarak saptanmıştır. Belirlenen fungus sporlarının konsantrasyonları, özellikle günlük ortalama sıcaklık ile kuvvetli pozitif ilişki gösterirken, günlük bağıl nem ve yağış miktarı ile değişen ilişkilerinin de olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca spor yoğunluğu ile rüzgâr hızı arasında önemli bir korelasyonun olmadığı tespit edilmiştir. Her taksonun 1 m3 havadaki spor miktarlarının günlük, haftalık, aylık, yıllık ve mevsimsel değerleri çizelgeler halinde verilerek, spor takvimleri çıkarılmıştır.

ANAHTAR KELİMELER: Aerobiyoloji, Atmosferik mantar sporları, Volümetrik metod, Spor takvimi, Kahramanmaraş, Türkiye

Abstract:
In this study, fungus spores in the Kahramanmaraş atmosphere were collected with Hirst type sampler between January 2014 and December 2015. The taxa and concentrations of the spores in the atmosphere were determined during the year 2014-2015. In addition, the relationship between the detected fungus spores and meteorological factors (temperature, precipitation, humidity and wind) was determined. A total of 181209 s/m3 belonging to Ascomycota divisio, 12 taxa belonging to Basidiomycota divisio, 1 taxa belonging to Oomycota divisio, Myxogastria spores and hyphal fragments were determined in Kahramanmaraş atmosphere in 2014 and 2015. Cladosporium (51,56%), Ustilaginales type spores (18,77%), Alternaria (6,69%), Pucciniales type spores (1,54%) and Agrocybe (1,32%) spores were detected to be dominant in the Kahramanmaraş atmosphere. It has been determined that concentrations of the determined fungus spores showed a strong positive correlation with the average daily temperature, and varying correlations with the daily relative humidity and precipitation amount. In addition, it was found that there is no significant correlation between spores intensity and wind speed. The daily, weekly, monthly, yearly and seasonal values of 1 m3 of aerodynamic quantities of each taxon are given in schedules. It was determined that the relation of spores to meteorological factors and a spore calendar was prepared for Kahramanmaraş atmosphere.

KEYWORDS: Aerobiology, Atmospheric fungal spores, Volumetric method, Spores calendar, Kahramanmaraş, Turkey