Pandemi döneminde 6-18 yaş grubundaki özel gereksinimli çocukların annelerinin tükenmişlik düzeyleri ve aile işlevselliğinin incelenmesi
Investigation of burnout levels and family functioning of mothers of children with special needs in the age group 6-18 during pandemic period
Yazar: EYLÜL SEVİMLİ
Danışman: PROF. DR. EMİNE NİLGÜN METİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile işlevleri = Family functions ; Anneler = Mothers ; COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Pandemiler = Pandemics ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
çevrimiçi form aracılığı ile Gönüllü Katılım Formu, Kişisel Bilgi Formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Aile Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Çocukların yaşı, cinsiyeti, özel gereksinim alanı, annenin yaşı, çalışma durumu, öğrenim durumu, çocuk sayısı ve ekonomik düzey ile annelerin tükenmişlik durumu ve aile işlevselliği arasındaki değişime bakılmıştır. Ayrıca annelerin çevreden aldığı sosyal desteğe göre tükenmişlik ve aile işlevselliği durumları incelenmiştir. Dağılıma ait homojenliğin test edilmesinde Kolmogorov–Smirnov Testi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde; Bağımsız Örneklemler t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Bonferroni Post-Hoc Testi kullanılmıştır. İki ölçekten elde edilen puanların arasındaki ilişkininin yönü ve boyutunu belirlemek için de Pearson Korelasyon analizi uygulaması yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, tükenmişlik ile aile işlevselliği arasında ilişki saptanmıştır. Tükenmişlik yaşayan annelerin aile işlevsellik durumlarının olumsuz etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır. Özel gereksinimli çocuğun yaşı, cinsiyeti, özel gereksinim alanı ile annelerin tükenmişlik düzeyleri ve aile işlevselliği arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Annenin yaşı, çalışma ve öğrenim durumu, çocuk sayısı ve ekonomik düzeyi ile tükenmişlik ve aile işlevselliği arasında ilişki elde edilmiştir. Özel gereksinimli çocuğa sahip annelerin çevreden sosyal destek alması ise daha az tükenmişlik yaşadıkları sonucunu ortaya koymuştur. Sosyal destek alan annelerin daha sağlıklı aile işlevlerine sahip olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between the burnout levels of mothers of children with special needs aged 6-18 years and family functionality during the pandemic period. The participants of the study are located in Mardin city center and its districts; It consists of the mothers of 201 children with special needs, 42 of whom were diagnosed with autism, 35 down syndrome, 51 intellectual disability, 24 physical disability, 20 cerebral palsy and 29 other special needs types. To the participants; Due to the pandemic conditions, Volunteer Participation Form, Personal Information Form, Maslach Burnout Scale and Family Evaluation Scale were applied via the online form. The change between children's age, gender, special needs area, mother's age, employment status, education level, number of children and economic level, and mothers' burnout and family functionality were examined. In addition, burnout and family functionality were examined according to the social support received by the mothers from the environment. The Kolmogorov–Smirnov Test was used to test the homogeneity of the distribution. In the analysis of the obtained data; Independent Samples t-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Bonferroni Post-Hoc Test were used. Pearson Correlation analysis was applied to determine the direction and size of the relationship between the scores obtained from the two scales. As a result of the research, a relationship was found between burnout and family functionality. It has been concluded that the family functionality of mothers with burnout is negatively affected. Significant differences were found between the age, gender, special needs area of the child with special needs, and the burnout levels of mothers and family functionality. A relationship was found between the mother's age, employment and education status, number of children and economic level, and burnout and family functionality. The fact that mothers with special needs children received social support from the environment revealed that they experienced less burnout. It has been determined that mothers who receive social support have healthier family functions.