Türkiye'deki bazı peloidlerin fiziko-kimyasal ve mineralojik özellikleri
Physcochemical and mineralogical properties of some peloids in Turkey
Yazar: PELİN ÖZAY
Danışman: DOÇ. DR. MİNE KARAGÜLLE
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Ekoloji ve Hidroklimatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tıbbi Ekoloji ve Klimatoloji = Medical Ecology and Climatology
Dizin: Fizikokimyasal özellikler = Physicochemical properties ; Mineraller = Minerals ; Mineralojik analiz = Mineralogical analysis ; Peloidler = Peloids ; Türkiye = Turkey ; Çamur tedavisi = Mud therapy

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Türkiye'de, tedavideki etkinliği ampirik olarak bilinen ve kullanılan çamurlarıniçeriklerini, belirli analizler temelinde bilimsel olarak araştırmaktır. Materyal ve metot: Bunun için Gölemezli-Denizli (G1), Dalyan-Muğla (D2), Köprüköy-Erzurum (E3), Gökçeada-Çanakkale (G4) ve Dikili-İzmir (D5) olmak üzere Türkiye?nin 5 farklı yöresinden çamur örnekleri alındı. Çamurların fiziko-kimyasal ve mineralojik analizleri yapıldı. Bu analizlerde çamurların 1) kalitatif mineral içeriği; 2) renk, koku, kıvam, yoğunluk gibi fiziksel özellikleri; 3) hümik asit, bitümünöz maddeler, çözünmüş karbonhidrat, hemiselüloz ve selülöz, lignin hümin olmak üzere organik madde miktarları; 4) su içerikleri ve su tutma kapasiteleri; 5) inorganik madde, hidrojen sülfid, katyon, anyon ve eser elementler; 6) kirlilik belirten zehirli madde içerikleri ve miktarları ölçüldü. Sonuçlar: İncelenen çamurlar oluşum şekilleri, bulundukları ortamın koşulları ve analiz sonuçlarını göz önünde bulundurularak sınıflandırıldı. Gölemezli peloidi organik içeriği yüksek kronejen peloid (kaynak batak) olarak sınıflandırıldı. Diğer taraftan Dalyan peloidi oluşum ortamına göre delta balçığı; su tutma kapasitesi ve mineral içeriğine göre de toplam mineralizasyonu yüksek moor toprağı olarak değerlendirildi. Tuzlu göl ortamında oluşan Gökçeada peloidi ise yüksek sülfat içerikli liman balçığı özellikleri göstermektedir. Köprüköy peloidi oluşum şekline göre krojen şifalı batak, su tutma kapasitesi ve mineral içeriğine göre de moor toprağı olarak sınıflandırılabilir. Dikili peloidi ise kil mineralince zengin şifalı toprak olarak değerlendirilebilir. Tartışma: Yapılan çalışma ile farklı bölgelerden peloid örnekleri incelenmiş ve çeşitli içerikler ortaya konmuştur. Bu da Türkiye?nin peloid kaynakları açısından zenginliğini ve çeşitliliğini gözler önüne sermektedir. Kaynakların ortaya çıkarılması ve araştırılması sağlık amaçlı kullanımlarını arttırarak bu zengin potansiyelin değerlendirilmesine olanak sağlayacaktır.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to research some muds from different parts of Turkey, whose therapeutic effects are known amprically and used as therapatic mud. Method: To perform this study, mud samples are collected from 5 different place of Turkey. These places are Gölemezli-Denizli (G1), Dalyan-Muğla (D2), Köprüköy-Erzurum (E3), Gökçeada-Çanakkale (G4) and Dikili-İzmir (D5). Physico chemical and mineralogical analysis of muds are carried out. In these analysis 1) qualitativeminerl content, 2) physical properties such as the color, flavor, texture, density, 3) amounts of organic matter, including humin, humic acid, bituminous substances, dissolved carbohydrates, hemicellulose and  cellulose, lignin, 4) watercontent andwater-holding capacity, 5) contents and amounts of inorganic material, hydrogensulfide, cation, anion, and trace elements; 6)contents and amounts of toxicmatter indicatingpollution of mud samples are measured. Results: The researched muds are classified according to their formation process, the habitat which they occur and results of analysis. Gölemezli peloid is classified as crenogenic peloid with high organic content. According to formation enviroment Dalyan peloid is a marine peloid; but according to its water retention capacity and mineral content it is a moorland (sedentary peloid) with high total mineralisation. Peloid of Gökçeada,  which is occur in a salty lake, shows properties of a liman peloid with high sulphate (SO42). Köprüköy peloid can be classifes as crenogenic peloid according to its formation enviroment, but according to its water retention capacity and mineral content, it can be classified as moorland. Dikili peloid can be classified as para-peloid with rich mineral content. Conclusion: In this study, peloid sources from different locations are researched and their various content is put forward. Richness and diversity of peloid sources of Turkey is presented in this study. Searching out the peloid sources and research their uses in health purposes will provide an opportunity to make use of their rich potency.