Forex piyasasında ARCH-GARCH modelleri ile döviz kuru tahmini
Estimation the exchang rate with ARCH-GARCH models in the forex market
Yazar: ELHAM KHAKİPOUR DİJAZ
Danışman: PROF. DR. ŞEREF KALAYCI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Finansı Ana Bilim Dalı / Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: ARCH model = ARCH model ; Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru tahmini = Exchange rate forecasting ; Foreks piyasası = Forexs market ; GARCH model = GARCH model ; Tahmin = Estimation ; Tahmin modelleri = Estimation models

Özet:
Döviz piyasası (FOREX), dünyanın en büyük ve likit piyasasıdır. BIS'in (Uluslararası Ödemeler Bankası) Nisan  2013'daki raporuna göre, FOREX piyasasındaki günlük işlem hacmi 5.3 trilyon ABD dolarıdır. Bu pazarda hakim olan oynaklık ve dalgalanma, tedbir alınmasını çok karmaşık bir hale getirmesinden dolayı piyasada bulunan yatırımcı ve spekülatörlerin çok dikkatli işlem yapmasını gerektirir.
Finansal serilerde, taşıdıkları özellikler nedeniyle doğrusal zaman serisi yerine, doğrusal olmayan koşullu değişen varyans modellerinin kullanılması giderek daha yaygın hale gelmiştir. Bu nedenle çalışmada, doğrusal olmayan koşullu değişen varyans modellerinden ARCH, GARCH modelleri ile Forex piyasasında  döviz kur tahmin  modellenmesi ve alternatif modeller arasından en iyi performansı gösteren modelin saptanması amaçlanmıştır. Çalışmada 2 Ocak 2013 ve 27 Aralık 2014  tarihleri arasında   USD/ TRY günlük satış fiyatları kullanarak öncelikle döviz kuru durağan olup olmadığı ADF testi ile araştırılmış ve serisinin birim kök içermediği yani durağan olduğu saptanmıştır. Daha sonra alternatif otoregresif modeller arasında en iyi ortalama denklem modelinin ARIMA(3,3) olduğuna karar verilmiştir. Bunun yanı sıra ortalama denklemin artıklarının ARCH etkisine sahip olduğu ARCH LM testi yapılarak belirlenmiştir. Seri  ARCH etkisine sahip olduğundan koşullu değişen varyans modelleri ARCH(4,0), GARCH(2,1), ile tahmin edilmiştir ve en iyi tahmin  modelinin GARCH(2,1) olduğu saptanmıştır.



Anahtar Kelimeler: Forex piyasası, döviz kuru tahmini, ARIMA, ARCH, GARCH

Abstract:
Foreign exchange market or FOREX is the biggest and the most liquid financial market in the world. According to the latest report of  BIS (Bank for International Settlements) announced in April 2013, the daily trading size in the FOREX is about 5.3 trillion dollars. The dominating volatility and fluctuation in this market made it a complicated business for policy makers and consequently caused investors and speculators to be very cautious in their trading strategies. 
 
In financial series, instead of using linear time series because of its features, using nonlinear conditional variance models are becoming widespread because of its characteristics. With this, the aim of this study is to determine the best model within the exchange rate estimation modelling and alternative models in FOREX marketplace with using the non-linear  conditioned variables of variance  ARCH and GARCH modelings. In the study between January 2, 2013, and December 27, 2014 using USD / TRY selling prices per day, primarily exchange rate was investigated by the ADF test series is not stationary and is found to be so stable that the inclusion of a unit root. Then, the best mean equation model inside the alternative autoregresive models has been chosen as the ARIMA (3,3) model. In addition, it has been seen that the residual of mean equation model has the effect of ARCH, which has been determined by making ARCH LM test. Because of the serie has an ARCH effect, conditional variable variance models has been predicted with ARCH(4,0), GARCH(2,1) and the best forecast model between them has been appointed as GARCH (2,1).


Keywords: Forex Market, Foreign Exchange Rates Forecast, ARIMA, ARCH,GARCH