Nizip yağlık zeytin (Olea europaea L.) yapraklarının fenolik bileşenlerinin belirlenmesi ve antioksidan aktivitesi ile kolinesteraz enzimleri üzerine inhibisyon etkilerinin araştırılması
Determination of phenolic components of Nizip yaglık olive leaves (Olea europaea L.) and with antioxidant activity investigation of their inhibition effects on cholinesterase enzymes
Yazar: FEYZA KAYGISIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİFE KAYA ; DOÇ. DR. MUSTAFA ABDULLAH YILMAZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik ve Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyomühendislik = Bioengineering

Özet:
Bu çalışmada üç farklı yükselti ve dört farklı mevsimden toplanan Gaziantep İli Nizip ilçesinin yağlık zeytin ağacı çeşidinin yapraklarının fenolik bileşenlerinin belirlenmesi ve antioksidan aktivitesi ile kolinesteraz enzimleri üzerine inhibisyon etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Ekstrelerin antioksidan aktiviteleri; DPPH serbest radikalleri ve ABTS•+ radikali giderme aktivitesi, bakır (II) iyonu indirgeme kapasitesi (CUPRAC) ve demir indirgeme gücü yöntemleri ile belirlenmiş olup sonuçlar; BHA, BHT, troloks ve α-tokoferol gibi doğal ve sentetik antioksidanlarla karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Toplam fenolik ve flavonoit bileşik miktarlarının belirlenmesinin yanısıra LC-MS/MS metodu ile fenolik bileşiklerin kalitatif ve kantitatif analizleri ve kolinesterazlar [(asetilkolinesteraz (AChE) ve bütirilkolinesteraz (BChE)] üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Farklı mevsim ve yükseltilerden toplanan Nizip yağlık zeytin yaprağının kolinesteraz enzimleri üzerine inhibisyon etkilerinin araştırıldığı ilk çalışmadır.
Tüm antioksidan metotlarda, zeytin yaprağı ekstreleri arasında kış mevsimi Kocatepe lokasyonu (K3) örneği en yüksek antioksidan aktivite göstermiştir. Kış mevsimi Kerzin (K1) ve ilkbahar mevsimi Kocatepe (İ3) lokasyonu örneklerinin en yüksek toplam fenolik ve flavonoit bileşik miktarları sırasıyla 155.17±3.398 mg GAE/g ekstre ve 166.69±1.003 mg QE/g ekstre olarak belirlendi. LC-MS/MS analiz sonuçlarına göre siranosit, kinik asit, genistin, kozmosin, rutin, genistin, nikotiflorin, hesperedin ve kersetin fenolik bileşikleri en yüksek oranlarda belirlendi.
Çalışmada kullanılan zeytin yaprağı ekstrelerinin AChE ve BChE enzimi üzerindeki etkisi Ellman metoduna göre spektrofotometre kullanılarak belirlendi. İlkbahar mevsimi İkizce lokasyon (İ2) örneği en yüksek, sonbahar mevsimi Kerzin lokasyon (S1) örneği en düşük AChE inhibisyonu gösterirken, ilkbahar mevsimi Kocatepe lokasyonu (İ3) örneği en yüksek ve sonbahar mevsimi Kerzin lokasyonu (S1) örneği ise en düşük BChE inhibisyonu gösterdi.
Çalışma verileri sonucunda Nizip yağlık zeytin yaprağının antioksidan aktivite yönünden yüksek, fenolik bileşik açısından zengin bir içeriğe sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yüksek enzim inhibisyonu göstermesi de ileride tedavi amaçlı üretilebilecek ilaçların ham maddesi olarak kullanılabileceğine ve yapılacak in vivo çalışmalara önemli katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This study aimed to determine the phenolic components of the leaves of the yaglık olive tree variety of Nizip district of Gaziantep Province, collected from three different altitudes and four different seasons, and with antioxidant activity investigation of their inhibition effects on cholinesterase enzymes. The antioxidant activities of the extracts were determined by the methods of DPPH free radicals and ABTS•+ radical removal activity, copper (II) ion reduction capacity (CUPRAC) and iron reduction power, and the results; BHA was evaluated by comparing with natural and synthetic antioxidants such as BHT, trolox and α-tocopherol. In addition to the determination of total phenolic and flavonoid compound amounts of the extracts, qualitative and quantitative analyses of phenolic compounds by LC-MS/MS method and the effect on cholinesterases [(acetylcholinesterase (AChE) and butyrylcholinesterase (BChE)] enzymes were investigated. This is the first study to investigate the inhibitory effects of olive leaf oil collected from different seasons and elevations on cholinesterase enzymes.
Among all the antioxidant methods, the winter season Kocatepe location (K3) sample showed the highest antioxidant activity among olive leaf extracts. The highest total phenolic and flavonoid compound amounts were determined as 155.17±3.398 mg GAE/g extract and 166.69±1.003 mg QE/g extract respectively in the winter season Kerzin (K1) and spring season Kocatepe (I3) location samples. According to the LC-MS/MS analysis results, cyranoside, quinic acid, genistin, cosmosin, rutin, genistin, nicotiflorin, hesperidin and quercetin phenolic compounds were determined at the highest rates.
The effect of olive leaf extracts used in the study on AChE and BChE enzyme was determined using spectrophotometer according to Ellman method. The spring season İkizce location (I2) sample showed the highest, the autumn season Kerzin location (S1) sample showed the lowest AChE inhibition, while the spring season Kocatepe location (I3) sample showed the highest and the autumn season Kerzin location (S1) sample showed the lowest BChE inhibition.
As a result of the study data, it was determined that Nizip yaglık olive leaf has a high content of antioxidant activity and a rich content of phenolic compounds. In addition, it is believed that the high enzyme inhibition may be used as the raw material of drugs that may be produced for therapeutic purposes in the future and will make an important contribution to in vivo studies.