Liberal demokrasinin krizine bir çözüm önerisi olarak radikal demokrasi projesi üzerine bir inceleme
A study on the radical democracy project as a solution to the crisis of liberal democracy
Yazar: HATİCE SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. FARUK ATAAY
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Liberal demokrasi = Liberal democracy ; Radikal demokrasi = Radical democracy ; Radikal demokrasi = Radical democracy

Özet:
İlk uygulamaları Antik Yunan Dönemi'ne dayanan demokrasi kavramının, tanımı üzerinde uzlaşılamadığı gibi birçok modeli de bulunmaktadır. Elde edilen bilgiler doğrultusunda demokrasinin ilk uygulama örneği, Antik Yunan polislerinden biri olan Atina'da doğrudan demokrasi şeklinde görülmektedir. Burada yaklaşık iki yüzyıl uygulanan demokrasi, Makedon hakimiyeti sonrası uzunca bir süre tarih sahnesinden silinmiştir. Demokrasi, iki bin yıllık yok oluşunun ardından 17. yüzyılda düşünsel olarak, 19. yüzyılda da temsili demokrasi olarak uygulamada yerini almıştır. Yeniden ortaya çıkan demokrasinin eksikliklerinin giderilmesi için ortaya farklı model önerileri atılmıştır. Modern dönemde kapitalizmin de gelişmesine paralel olarak karar alma süreçlerinde temsile dayanan liberal demokrasi modeli genel kabul görmüştür. Ancak liberal demokrasi, 20. yüzyılın sonlarından itibaren temsil, meşruiyet ve yönetilemezlik gibi konularda eleştiriye maruz kalmıştır. Öncelikle sosyal demokrasi; liberal demokrasinin eksikliklerine karşı alternatif bir model geliştirmiş, ancak uygulamaya geçirilememiştir. Liberal demokrasinin krizde olduğu konusunda hemfikir olan bir başka model de Radikal Demokrasi kuramcılarıdır. Radikal Demokrasi savunucularına göre, postmodern olarak adlandırılan günümüz dünyasında, hem devlet hem de devlet-sivil toplum ilişkileri değişim ve dönüşüm içerisindedir. Ancak mevcut demokrasi modeli, bu değişim ve dönüşümlere uyum sağlayamadığı için alternatif demokrasi modeline ihtiyaç vardır. Bu kuramcılar, liberal demokrasiye karşı öne sürdükleri çözüm önerileri bakımından birbirlerinden ayrılmaktadırlar. Bu çalışma kapsamında radikal demokrasi başlığı altında, Jürgen Habermas yorumuyla müzakereci demokrasi modeli önerileri ve Chantal Mouffe'un öncülüğündeki agonistik demokrasi modeli ve ilgili tartışmalar ele alınacaktır. Habermas'ın geliştirdiği müzakereci demokrasi kuramı ile liberal demokrasi krizinin aktif yurttaş katılımı, sivil toplum, kamusal tartışma aracılığıyla aşılabileceğini savunmaktadır. Uzlaşı temelli olan müzakereci demokrasi, uzlaşının gerçek demokrasiyi ortadan kaldırdığını düşünen Mouffe tarafından eleştirilir. Chantal Mouffe'un agonistik demokrasi modeli, farklılıkların siyasallaşması düşüncesini esas alır. Tezin yöntemi liberal demokrasi, müzakereci demokrasi ve agonistik demokrasi modelleri ve onların eleştirilerinin betimleyici bir analiz yöntemi kullanılarak tartışılmasıdır.

Abstract:
The concept of democracy, which originated in the Ancient Greek period, has many controversial definitions and types. Its original type was a direct democracy and this original form was first used in classical Athens. Democracy, which was practiced there for almost two centuries, vanished from the stage of history at large after the Macedonian invasion. Almost two thousand years after its extinction, democracy arose once more at both intellectual/political philosophical level in the 17th century and at the practical level in the 19th century — but this time in a different form, what is called representative democracy. A great deal of divergent types of democracy have been developed and proposed as alternatives to and remedies for overcoming the deficiencies of democracy's representative form. In other words, liberal democracy, whose decision making process is mainly based on a representative model, has been regarded as the most suitable form of democracy to attain some essential goals and values in modern times with the development and growing predominance of capitalism. Liberal democracy, however, has also been subjected to severe criticisms in terms of its problematic aspects regarding, i.e. representation, legitimacy and manageability since the end of the 20th century. Social democracy has first been developed as an alternative model to overcome the deficiencies of liberal democracy, but those proposals have not been comprehensively implemented. Another cluster of theorists who agree on the view that liberal democracy is in a crisis is the proponents of radical democracy. According to the supporters radical democracy, in today's postmodern world, both the concept of state itself and state-civil society relations have been experiencing change and transformation in many respects. The existing dominant and prevalent model(s) of democracy, however, lags behind these changes and transformations, so an alternative type of democracy is needed. Proponents of radical democracy have divergent theoretically, normatively or institutionally related ideas and proposals for addressing the crisis of liberal/representative democracy. In this thesis, essential theoretical and normative tenets of radical democracy are examined by focusing on Jürgen Habermas' deliberative democracy and Chantal Mouffe's agonistic democracy. It is argued that while Habermas's deliberative democracy is based on the idea that the crisis of liberal democracy can be overcome by initiating an idea of active citizenship, civil society and public debate; Mouffe criticises deliberative democracy on the grounds that the idea of consensus supported by radical democrats is against the essential ideas and values of democracy. Mouffe's agonistic democracy, on the other contrary, is based on the idea of politicization of differences. Methodologically, this thesis aims to examine deliberative democracy and agonistic democracy as alternative models provided to address the crisis of liberal/representative democracy in a theoretical and descriptive manner.