Döviz kuru dalgalanmalarının ve Amerikan Merkez Bankası (FED) faiz kararlarının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası faiz kararları üzerine etkisi
The effect of exchange rate fluctuations and federal reserve system interest rate policies on Central Bank of the Republic of Turkey interest rate policies
Yazar: TAHSİN AYATA
Danışman: DOÇ. DR. FATMA NUR YORGANCILAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru oynaklığı = Exchange rate volatility ; Döviz piyasası = Currency market ; FED = Federal Reserve Bank ; Faiz = Interest ; Faiz oranları = Interest rates ; Faiz politikaları = Interest rate politics ; Fiyat hareketi = Price movement ; Merkez Bankası = Central Bank ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Ülkemizde son yıllarda döviz kurlarında yaşanan hareketlilik hemen dikkat çekmektedir. Ayrıca küreselleşme, dünyada sınırları ortadan kaldırarak uluslararası ekonomik faaliyetlerin çok hızlı bir şekilde gerçekleşmesine sebep olmaktadır. Böyle bir ortamda gerek Amerika Birleşik Devletleri ekonomisinin büyüklüğü gerekse Amerikan dolarının uluslararası ticarette oynadığı rol bakımından Amerikan Merkez Bankası (FED) kararları dünyayı etkisi altına aldığı gibi Türkiye'yi de etkilemektedir. Döviz kurlarında yaşanan gelişmeler ile FED kararları karşısında Türkiye'de para politikasını yöneten kurum olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)'nin nasıl bir politika yürüteceği merak konusu olmuştur. 
Buradan hareketle çalışmada TCMB'nin piyasayı etkilemede temel politika aracı olarak kullandığı politika faizine, döviz kuru ve FED faiz kararlarının etkisi incelenecektir. 2005-2017 dönemini kapsayan çalışmada aylık olarak bir hafta repo faizi, gösterge döviz satış kuru ve efektif federal fon oranı verileri kullanılmıştır. Değişkenler üzerinde ilk önce ADF birim kök sınaması yapılmıştır. Ardından Johansen eş bütünleşme analizi ile değişkenlerin uzun dönemli ilişkileri tespit edilmiştir. Son olarak değişkenler arasındaki nedensellik durumunun tespiti için Granger nedensellik testi uygulanmıştır. Çalışma sonucunda değişkenlerin birinci fark durağan oldukları gözlemlenmiştir. Ayrıca döviz kuru ve efektif federal fon oranlarının uzun dönemde TCMB politika faiziyle ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: TCMB Faizi, Döviz Kuru, Efektif Federal Fon Oranları

Abstract:
In our country, the exchange rate movements in recent years draw immense attention. Besides, globalization leads to quick realization of international economic activities by eliminating borders in the world. In such an environment, the decisions of the Federal Reserve System (FED) influence Turkey as well as the world due to both the magnitude of the US economy and the role of American Dollar in international commerce. It has been wondered what a policy the Central Bank of Turkey (CBT), which is the institution managing the monetary policy of Turkey, will pursue against the decisions of FED together with the developments in exchange rates. 
In this study, the effect of the exchange rate and the interest rate decisions of FED on the policy interest used by the CBT as the main policy instrument to affect the market will be investigated. In the study covering the period 2005-2017, weekly repurchase interest, benchmark selling rate of exchange and effective federal fund rate data were used in monthly terms. First, the ADF unit root test was applied on the variables. Afterwards, the long-term relationships of the variables were determined through the Johansen cointegration analysis. Finally, the Granger causality test was used to specify the causality between the variables. As a result of the study, the variables were observed to be first difference stationary. Furthermore, it has been concluded that the exchange rate and the effective federal fund rates were associated with the CBT policy rate in the  long-term.

Key Words: TCMB Interest Rates, Exchange Rate and Effective Federal Funds Rate