Bilgisayar destekli mil tasarımı ve veri tabanı hazırlanması
Computer aided shaft design and preparing database
Yazar: LEVENT ÖZBAŞARAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜDAYİM BAŞAK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Bu çalışmada, üzerinde güç iletim elemanlarını (dişli çarklar) bulunduranmillerin çap hesabını veren veri tabanı Excel programında hazırlanmıştır.Ayrıca, Excel ortamında mil çapı hesaplarını yapan bir program hazırlanmıştır.Hazırlanan veri tabanıyla yapay zekâ teknikleri (yapay sinir ağları, bulanıkmantık vb.) kullanılarak mil çapı bulmada alternatif metotlargeliştirilebilmesinin olanaklı olup olmayacağı tartışılmıştır. Veri tabanı veprogram, üzerinde 3 adet dişli çark ve 2 adet rulman bulunan milin çapınıhesaplamaktadır. Hazırlanan sistemde, düz, helis ve konik dişli çarklarkullanılmıştır. Veri tabanı, her biri içinde 5 adet Excel çalışma sayfasıbulunduran 27 adet Excel dosyasından oluşmaktadır. Mil üzerinde bulunan 3adet dişli çarkın türünün (Düz dişli - Helis dişli - Konik dişli) değişimi bir Excelkitabını oluşturmaktadır. Excel kitaplarının içerisindeki çalışma sayfalarınınoluşturulmasında, mil üzerindeki elemanların aralarındaki sıralaması(Örneğin; dişli ? rulman ? dişli ? rulman - dişli) dikkate alınmıştır. Excelçalışma sayfalarının sütunlarında sırasıyla mil çapı hesabı için gerekli girdiler,hesaplamayla ilgili işlemler ve mil çapı sonucu yer almakta, her bir satırdadeğişik girdilere göre mil çapı bulunmaktadır. Ayrıca, veri tabanınkullanılabilirliğini arttırmak için; sadece girdi ve sonuç değerlerinin bulunduğuExcel çalışma sayfaları ve metin dosyaları hazırlanmıştır. Excel çalışmasayfasında en fazla 65536 satır kullanılabildiğinden veri tabanının girdilerindevsınırlama yapılmıştır. Her biri yaklaşık 60000 satır içeren 135 Excel çalışmasayfası oluşturulmasına rağmen oluşan veri tabanı yapılan sınırlamalardandolayı dar bir alanı kapsamıştır. Program veri tabanını destekleyici olarakhazırlanmıştır. Programın görselliği üzerinde çalışılmıştır.

Abstract:
In this study a database giving measurements of diameters of the shafts thathave power transmission elements (gears) on have been prepared in the ExcelProgramme. Besides, a programme which is calculating shafts diameters hasbeen prepared in the medium of Excel. With this database by using techniquesof artificial intelligence (artificial neural networks, fuzzy logic) alternativemethods can be developed to measure shaft diameters. The database and theprogramme calculate the diameter of the shaft on which there are three gearsand two bearings. In this system spur, helical and bevel gears have been used.The database consists of 27 Excel files in which each has 5 Excel worksheet. Thechanges of the three types of gears on the shaft (spur gear-helical gear-bevelgear) has formed one Excel book. While constructing the worksheets in theExcel books, the order of the elements on the shaft is taken into consideration(e.g. Gear - Bearing - Gear ? Bearing - Gear). On the columns of Excelworksheets, the necessary inputs for the measurements of shaft diameter,calculations for measurements, and the result of shaft diameter have takenplace and on each line there is shaft diameter for different inputs. Additionally,in order to increase the utilization of the database, Excel worksheets and textfiles which have only input and result values have been prepared. The inputs ofthe database have been limited for the reason that on the Excel worksheetmaximum 65536 lines can be used. Although 135 Excel worksheets, which eachviiincludes almost 60000 lines, have been constructed, the database covers alimited area due to the limitations. The programme has been prepared tosupport the database. On the visualization of the programme has been studied.