Türkiye'de para talebinin analizi
Analyzing money demand in Turkey
Yazar: SALTUK AĞIRALİOĞLU
Danışman: PROF.DR. ERİŞAH ARICAN
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
TEZİN BAŞLIĞI: TÜRKİYE'DE PARA TALEBİNİN ANALİZİYAZAR ADI: SALTUK AĞIRALİOĞLUÖZETPara politikasını belirlemek ülkelerdeki merkezi yönetimlerin veya merkezbankalarının ana görevlerinden biridir. Para talebini etkileyen faktörler makroiktisadın üzerinde durduğu ve birçok araştırmacının üzerinde çalıştığı ve teorilergeliştirdiği konulardandır. Para talebinin genel kuralları her ülkede birbirine benzerolmakla birlikte para talebini etkileyen faktörler ülkeden ülkeye bazı farklargösterebilir. Bu ülkelerin gelişmişlik derecesine bağlı olabilir. Hatta aynı ülkedefarklı dönemlerde para talebini etkileyen faktörler değişebilir.Bu çalışmada Türkiye'de para talebini etkileyen faktörlerin belirlenmesi vepara talebinin tahmini için bir model denemesi yapılmıştır. Model denemelerindeyarı-logaritmik model uygulanmıştır. Bu analizlerin yapılması için SPSS programıkullanılmıştır. Model çalışmalarında para talebini etkileyen faktörler olarak reelgelir, tasarruf mevduatı faiz oranı, reeskont faiz oranı, interbank faiz oranı, hazinebonosu, borsa endeksi, enflasyon ve dolar dikkate alınmıştır. Bu değişkenlere ait1989-2005 yılının verileri kullanılmıştır. Bu verilerle farklı dönemlere ait modellemedenemeleri yapılmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak para talebine pozitif veya negatifetki eden çeşitli parametrelerin katsayıları bulunmuştur. Buna ek olarak modellerinanlamlılık testleri yapılmıştır. Hemen hemen tüm modellerde borsa endeksinin paratalebinin üzerinde etkili olmadığı bulunmuştur.ANAHTAR KELİMELER: Para talebi tahmini, Türkiye, regresyon analizi,reel gelir, tasarruf mevduatı faiz oranı, reeskont faiz oranı, interbank faiz oranı,hazine bonosu, borsa endeksi, enflasyon ve dolar.

Abstract:
THESIS NAME: ANALYZING MONEY DEMAND IN TURKEYAUTHOR: SALTUK AĞIRALİOĞLUABSTRACTDetermination of money policy is one the main function for governments or centralbanks of countries. Parameters affecting on money demand are subjects of Macroeconomics.Many investigators have been studying on these parameters and develop some theories.Parameters which affect on money demand can be different from one country to another,although the general principles of money demand are mainly the same in all countries. Therelationships between money demand and some independent variables could be also differentfor different periods in the same countries.In this study, parameters affecting on money demand in Turkey are investigated usinga semi-logarithmic regression model. In this model SPSS program is used. Parameters suchas real GDP, wholesale price index, treasury bill, interbank over-night rate, discount rate,exchange rate (dollar), stock-exchange rate, time-deposit rate are selected as independentvariables in the model. Data which are collected from different sources, includes termbetween 1989-2005. Some different periods are also applied between these years. For eachmodel positive and negative coefficients of parameters are determined. It is seen that in allmodel stocks exchange doesn?t affect on money demand.As a conclusion this study estimates some consistent parameters which affect on moneydemand in Turkey and passes some statistical tests.KEYWORDS: Estimating money demand, regression model, Turkey, real GDP,wholesale price index, treasury bill, interbank over-night rate, discount rate, exchange rate(dollar), stock-exchange rate, time-deposit rate.