Cer Atölyesi'nin Sivas'ın sosyo-ekonomik, sosyo-kültürel yapısına etkileri ve basındaki yansımaları
The effects of Sivas traction factory on the socio-economic, socio-cultural structure of Sivas and its reflections in press
Yazar: EROL CESUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OZAN ÖZPAY
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Basın = Press ; Cer Atölyesi = Cer Atolyesi ; Demir yolları = Railways ; Kültürel etki = Cultural effect ; Sivas = Sivas ; Sosyoekonomik etki = Socio-economic impact ; Sosyoekonomik yapı = Socio-economic structure ; Sosyokültürel etki = Socio-cultural impact ; Sosyokültürel yapı = Socio-cultural structure ; Yerel basın = Local press

Özet:
18. yüzyılın ikinci yarısında, ekonomik ve sosyal hayatı geri döndürülemez şekilde etkileyen birinci sanayi devrimi insanların yaşam standardını, tüketim alışkanlıklarını, eğitimde öncelikli alanları ve nüfus hareketlerinin yönünü değiştirdiği gibi, ulaşım teknolojisini tetikleyerek yolcu ve yük taşımacılığında yeni bir sistemin kurulmasını zorunlu hale getirmiştir. Makinelerin kullanılmasıyla artan üretim kapasitesi ve ürün çeşitliliğiyle birlikte atların çektiği yük araçları, insan ve rüzgâr gücüyle hareket eden gemiler yaygın pazarlama ağının gereksinimlerine cevap vermekte yetersiz kalmıştır. Tek seferde daha fazla yük taşıyabilecek bir sistem arayışı, demiryollarının ve demiryolu araçlarının gelişmesinin önünü açmıştır. 
Cer Atölyesi'nin kuruluşundan itibaren tarihsel gelişimi, şehir kültürünün oluşmasına katkı sunan sinema salonu, çırak okulu, Demirspor Kulübü ve sağlık hizmetinin önemli aktörlerinden Demiryolu Hastanesi ile şehir ekonomisinin itici gücünü oluşturan atölyenin istihdam potansiyeli ve göç hareketlerine etkisi, elektrik santrali, kömür organizasyonu ve şehrin doğalgazla buluşmasına olan katkısı çalışmanın ana başlıklarını oluşturmaktadır. Bu çalışmada ayrıca, sanayi devrimlerinin itici gücüyle gelişen demiryollarının ve demiryolu araçlarının tarihsel seyri, Türkiye demiryollarının bu süreçteki gelişimine de kısaca yer verilmiştir. Türkiye'de demiryolu ağının batıdan doğuya doğru genişlemesiyle ülkenin doğusunda kullanılan demiryolu araçlarının tamir ve bakım işlerinin kullanıldığı bölgede yapılabilmesi için Sivas'ta kurulan Cer Atölyesi'nin şehrin sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel yapısında nasıl bir etki yarattığı dönemin gazete haberleri incelenerek ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışma hazırlanırken belge niteliği taşıyan gazete haberleri, tarihi fotoğraflar, resmi kayıtlar ve işçi sendikası çalışma raporları, Sivas Cer Atölyesi faaliyet raporları, vaziyet planları analiz edilmiş, emekli ve halen çalışmakta olan personelle yüz yüze görüşmeler yapılmış, yerel dergilerdeki makalelerden, Sivas'ın tarihine ilişkin anı kitaplarından faydalanılmıştır. Elde edilen bilgilerle, Sivas Cer Atölyesi özelinde 1939'dan günümüze Sivas'ın sosyal ve kültürel hayatı incelenmiştir.

Abstract:
As the first industrial revolution in the second half of the 18th century has affected the economic and the social life, life standards, consumption habits, prior education trends and changed migration routes in an irreversible way, it also created a must in cargo and passenger transportation technologies to develop a new system. Horse, wind or man powered carrying vehicles were unable to meet the demands of increasing production capacities and product varieties. The need for carrying massive amounts of loads in one time led to an improvement in railways and vehicles run on it.
The historical development of Cer Atolyesi since its establishment, the movie theater that contributed to the formation of the city culture, the apprentice school, the Demirspor Club and the Railway Hospital which is one of the important actors of the health service and the employment potential of the workshop which constitutes the driving force of the city economy and its impact on migration movements, the power plant, the coal organization and the city's Its contribution to meeting with natural gas constitutes the main headings of the study. In this thesis, powered by the industrial revolution, the developments and its progress of railways and its vehicles are studied and scanned both worldwide and about Turkey. As the railway network was spreading through the east from the west of Turkey, how the Cer Atolyesi (Maintenance and Production Factory of Freight Cars) changed Sivas city where it was built in socio-economic and socio-cultural ways is studied and followed from the newspapers of those days. During the preparation, documental news, historical photos, official records, worker syndicate reports, Cer Atolyesi production reports were analysed, retired and still working personnel were reviewed, local magazines and chronicles were used. With all this data, since 1939 social and cultural life of Sivas is stuied in parallel to Cer Atolyesi.