Radyoterapi alan hastalarda integral doz farklılıklarının tedavi cihaz ve tekniklerine göre mosfet ve TLD dozimetrisi ile in vivo doz değerlerinin karşılaştırılması
Receiving radiation therapy patients comparison of in vivo dose values for dose distribution differences outside of the treatment volume according to different treatment devices and techniques using Mosfet and TLD dosimetry
Yazar: EMİNE IŞIK
Danışman: PROF. DR. AYŞE HİÇSÖNMEZ ; DOÇ. DR. NİYAZİ MERİÇ
Ankara Üniversitesi / Nükleer Bilimler Enstitüsü / Medikal Fizik Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Radyoterapi kanser tedavisinin önemli bir parçası olmakla beraber kanser gelişimine de
neden olabilmektedir. Geçen 10 yıl içinde radyoterapinin, ikincil kanser gelişimine
küçük ama istatistikî olarak anlamlı katkıda bulunduğu gösterilmiştir. Hedef doku
dışındaki dokuların almış olduğu doz olarak tanımlanan integral dozdaki artış uzun
dönem yaşayan hastalarda radyoterapiye bağlı ikincil kanser risklerinin artışına neden
olmaktadır. Radyoterapi sırasında tedavi alanı dışında ikincil radyasyonun oluşumu
biliniyor olmasına rağmen yeni tedavi tekniklerine bağlı farklılıklar dozimetrik olarak
tam değerlendirilmemiş ve hala hipotetik düzeyde kalmıştır.
Bu çalışmada farklı cihaz ve tedavi teknikleri (3 Boyutlu Konformal Radyoterapi,
Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi, Yoğunluk Ayarlı Ark Terapi) ile uygulanan
radyoterapide, alan dışında oluşan integral dozun in vivo dozimetrik olarak ölçülmesi
ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bunun için in vivo dozimetri sistemlerinden
Termolüminesans Dozimetre (TLD) ve Metal Oxide Silicon Field Effect Transistors
(MOSFET) dozimetre kullanılarak karşılaştırma yapılmıştır. Yüksek enerjinin daha çok
kullanıldığı ve yüksek doz uygulamalarının daha çok yapıldığı pelvik bölge, hedef
tedavi alanı olarak seçilmiştir. Farklı tedavi teknikleri ile yapılan uygulamalara özel
tedavi planlaması sonrasında rando fantomda belirlenen hacim beş ayrı cihazda
ışınlanmıştır. Tedavi alanı dışındaki 11 lokalizasyona in vivo dozimetri yerleştirilmiştir.
Alan dışı bölgelerde yer alan organların maruz kaldığı dozlar belirlenmiştir. Yapılan
planlamalar rando fantom üzerinde MOSFET ve TLD dozimetrelerinden okunan doz
değerleri ile karşılaştırılmıştır.
İntegral dozun ölçümünde TLD-100 dozimetre sisteminin MOSFET dozimetre
sistemine göre daha doğru ve anlamlı sonuçlar verdiği çıkarılmıştır. Elde edilen
sonuçların literatür ile uyumlu olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: 3 Boyutlu Konformal Radyoterapi, Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi,
Yoğunluk Ayarlı Ark Radyoterapi, Termolüminesans Dozimetre, MOSFET Dozimetre,
İntegral doz

Abstract:
Although radiotherapy is a major modality for cancer treatment on the other hand it may
cause the development of the cancer. During the past decade, radiation-induced
secondary malignancies have become a major concern and recent studies have shown
that radiotherapy treatment is associated with a small, though statistically significant
enhancement in the risk of secondary cancers. Integral dose is described as a deposited
dose of the outside the treatment field; increasing of the integral dose have been a cause
of radiation–induced secondary malignancies especially in long term surviving patients.
Although consisting of the secondary radiation has been known during radiotherapy
treatment, differences because of the new treatment techniques haven't been evaluated
dosimetrically and still maintained hypothetical level.
In this study, measurement and comparison of integral dose outside of the treatment
field was made by using different devices and techniques (3 Dimensional Conformal
Radiotherapy, Intensity Modulated Radiotherapy, Volumetric Modulated Arc Therapy)
as in vivo dosimetric. For this purpose, comparision was made using with TLD and
Mosfet dosimetry which are one of the in vivo dosimetric systems. Thus, pelvic region
was chosen as a target treatment site because of applicability of high doses. Different
radiation devices and treatment techniques were used for radiation treatment plans. All
here were performed in a rando phantom and irradiated by five different devices. In
vivo dosimetry systems were located at 11 localizations outside of the treatment field.
Doses were calculated at the organs localizated outside of the treatment field. Values of
the doses were compared between treatment plans of rando phantom and using
MOSFET and TLD dosimeters.
In measuring the integral dose with TLD-100 dosimeters are compared with MOSFET
dosimeter system and it is found that more accurate and meaningful results are obtained
with TLD dosimeters. The results obtained were found consistent with the literature .

Key words: 3 Dimensional Conformal Radiation Therapy, Intensity Modulated
Radiation Therap, Volumetric Modulated Arc Therapy, Thermoluminescent Dosimetry,
MOSFET Dosimetry, Integral dose