Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Bedirhan Aşireti
Bedi̇rhan Tribe from Ottomans to the Republic
Yazar: FİRDEVS GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN BOLAT
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Tarih = History
Dizin: Aşiretler = Tribes ; Bedirhan Bey = Bedirhan Bey ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; Kürtler = Kurdish ; Tarih = History ; Yakın Çağ = Modern Times ; İsyanlar = Rebellions

Özet:
Çalışmamızın konusu Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Bedirhan Aşireti'dir. "Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Bedirhan Aşireti" adlı bu tez çalışması üç ana bölüm ile giriş ve sonuç bölümlerinden meydana gelmektedir. Kürt aşiretleri arasında öneli bir yeri olan Bedirhan Bey ve aşireti üzerinde hassasiyetle ve titizlikle çalışılması gereken konulardan biridir. Günümüzde Kürt sorununun geldiği noktayı daha iyi görebilmek ancak; bu konunun geçmişteki dinamiklerinin iyi bir şekilde okunmasıyla mümkündür.
Kürt Aşiretleri, XVI. yüzyıldan XIX. yüzyıla kadar olan dönemde Osmanlı Devleti sınırları içinde kaza ve sancaklar dahilinde yarı–özerk bir biçimde varlıklarını sürdürmüşlerdir. Ancak II. Mahmud dönemiyle birlikte başlayan ve Tanzimatla doruk noktasına ulaşan merkezileşme politikası Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki aşiretler için de yeni bir safhanın başlangıcı anlamına gelmekteydi. Cizre emiri olan Bedirhan Bey bulunduğu bölgede devlet adına yıllarca mütesellim olarak görev yapmış ve devlet adına vergi toplamıştır. Tanzimatın getirdiği yeniklikçi yapı ile birlikte Bedirhan Bey bulunduğu bölgede redif miralaylığı görevini üstlenmiştir. 1840'tan itibaren uygulamaya konulan Tanzimat kanunları ile birlikte yönetimde birtakım değişiklikler yapılmasıyla daha önceden Diyarbakır eyaletine bağlanan Cizre'nin bu kez de Musul'a bağlanmasının söz konusu olması üzerine Bedirhan Bey ayaklanma hareketine girişmiştir. Osmanlı Devleti'nin merkezileşme politikasına tepki olarak başlayan bu isyan hareketi, ardından gelen Nasturi katliamıyla Avrupa devletleri arasında dahi büyük ses getiren bir kıyım harekatına dönüşmüştür. Hadisenin uluslararası boyuta taşınmasıyla ayaklanma bastırılmış Bedirhan Bey de tutuklanarak Girit Adası'na sürgüne gönderilmiştir.1869'da ise Suriye'de vefat etmiştir. Bedirhan Bey'den sonra oğulları ve torunlarının bir kısmı devlet hizmetinde bulunurken bir kısmı da bulundukları bölgede münferit ayaklanmalar ve kurdukları dernek ve cemiyetler aracılığıyla Kürtçülük faaliyetlerine girişmişlerdir. Bunların yanısıra yaptıkları yayın faaliyetleriyle Kürt  kültür ve edebiyatına büyük katkılarda bulunmuşlardır.

Anahtar Kelimeler: 
Osmanlı Devleti,  Bedirhan Aşireti, Tanzimat Fermanı.

Abstract:
The subject of the study is the Bedirhan Tribe from Ottomans to Turkish Republic. The thesis study named "Bedirhan Tribe from Ottomans to Republic" is consisted of theree  main chapters and containing introduction and conclusion sections. The breaking point of Bedirhan Bey and his tribe among various Kurdish tribes is a topic need to be worked in precisely and carefully. To see the  point where the Kurdish problem became today is only possible with a good reading of the dynamics of this issue in the past.
The Kurdish Emirates survived in a semi–autonomous form which are organized as counties and towns that are subject to state policing during the period from 16th to 19th century in Ottoman Empire. However, the centralization  policy starting with Mahmoud the 2nd and reaching the peak with the Tanzimat was also meaning the beginning of a new phase for the tribes in Eastern and Southeastern Anatolia Regions. Bedirhan Bey, the Emir of Cizre, worked as an (exciseman) in behalf of the government and collected tax. Bedirhan Bey undertook the recruit colonel mission of his region along with the innovative structure brought about by Tanzimat. Bedirhan Bey embarks a rebellion movement as a response to the fact that Cizre's connecting to Mosul which used to be connected to Diyarbakır state with a number of government amendments put into practice with Tanzimat laws since 1840. The rebel movement in response to the Ottoman Empire centralization policies followed by the massacre of Nestorian brought great sound among European countries and turned into a slaughter action. Dimension, Rebellion was suppressed  and Bedirhan Bey was sent to exile to Crete Island and he died in 1869 in Syria. After Bedirhan Bey, some of his sons and grandsons worked in the civil service but some of others engaged to Kurdism activities with some regional riots and associations established  by them. In addition they contribute to the development of Kurdish literature with their publishing activities.

Key words: 
Ottoman Empire,  Bedirhan Tribe, Tanzimat.