Sütçü keçilerin gebelik dönemi kortizol konsantrasyonlarının farklı biyobelirteçler kullanılarak belirlenmesi
Determination of cortisol concentrations of dairy goats using different biomarkers during pregnancy period
Yazar: FATMA MİRA GÜVEN
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN PEHLİVAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Zootekni Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada 1,5 yaşlı 5 baş (primapar) ve 3,5 yaşlı 4 baş (multipar) olmak üzere toplam 9 baş dişi Akkeçi'de gebelik döneminde ortaya çıkan kronik stresi değerlendirmek amacıyla serum ve kıl kortizol konsantrasyonları belirlenmiştir.  Bu amaçla sürüye teke katıldığı tarihten itibaren Ekim, Kasım, Aralık aylarında ve doğum sonrası ilk 12 saat içerisinde (1., 2., 3. ve 7. örnek alımlarında) kıl örnekleri toplanmış, Ocak, Şubat ve Mart aylarında (4., 5., ve 6. örnek alımlarında) ise yeterli örnek büyümesi/uzaması gerçekleşmediği için kıl örneği toplanamamıştır. Kan örnekleri ise gebelik süresince Ekim ve Mart ayları arasında aylık olarak ve doğum sonrası ilk 12 saat içerisinde alınmıştır. Alınan kan ve kıl örnekleri laboratuvara getirilerek hormon analizi için hazır hale getirilmiştir. Serum ve kıl örneklerinde kortizol analizleri Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü'nde bulunan Üreme Biyolojisi ve Hayvan Fizyolojisi Laboratuvarı'nda enzim immunoassay (EIA) yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Yapılan istatistik analiz sonucunda serum matrisinde kortizol bakımından ne dönemin ne de grupların seviye ortalamaları arasındaki farklar istatistik olarak önemli bulunmamışken, kıl matrisindeki kortizol düzeyleri bakımından sadece dönemlerin seviye ortalamaları arasındaki farklar istatistik olarak önemli (p<0.01) bulunmuştur. Sonuç olarak, Akkeçilerde gebelik döneminde saptanan kıl kortizol konsantrasyonlarının serum kortizol konsantrasyonlarına göre uzun vadeli stresin belirlenmesinde daha uygun bir biyobelirteç olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, serum and hair cortisol concentrations were determined in a total of 9 female Akkeci goats, including 5 primiparous (1.5 years old) and 4 multiparous (3.5 years old) goats, to evaluate chronic stress during the pregnancy period. For this purpose, hair samples were collected in October, November, and December from the date the bucks were introduced to the herd and within the first 12 hours postpartum (at the 1st, 2nd, 3rd, and 7th sample collections). Hair samples were not collected in January, February, and March (at the 4th, 5th, and 6th sample collections) due to insufficient sample growth/length. Blood samples were collected monthly between October and March during pregnancy and within the first 12 hours postpartum. The collected blood and hair samples were prepared for hormone analysis in the laboratory. Cortisol analyses in serum and hair samples were performed using the enzyme immunoassay (EIA) method in the Reproductive Biology and Animal Physiology Laboratory at the Department of Animal Science, Faculty of Agriculture, Ankara University. Statistical analysis revealed no significant differences in cortisol levels between periods or groups in the serum matrix, whereas significant differences were found only between period mean levels in the hair matrix (p<0.01). Consequently, it was concluded that hair cortisol concentrations detected during pregnancy in Akkeci goats are a more suitable biomarker for determining long-term stress compared to serum cortisol concentrations.