Ankara bölgesinde yaşayan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Dahiliywe Polikliniklerine başvuran postmenopozal osteoporozlu kadınlarda D vitamini eksikliği görülme oranı
Frequency of vitamin D deficiency in women with postmenopausal osteoporosis who live in Ankara region and who were seen in the outpatient clinics of the department of internal medicine Ankara University Shool of Medicine
Yazar: ZEYNEP KENDİ ÇELEBİ
Danışman: PROF. DR. ALİ RIZA UYSAL
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahiliye Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Güneş ışığı = Sunlight ; Osteoporoz-postmenopozal = Osteoporosis-postmenopausal ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
Osteoporoz tedavisinin temel taşlarından biri olan D vitamini vücutta kalsiyummetabolizmasında rol alır. Eksikliğinde osteoporoz, osteopeni ve osteomalazi gelişir.Dünya genelinde yapılan çalışmalarda postmenapozal osteoporozlu kadınlardaD vitamini seviyesi yaş, enlem, mevsim, besinlerle alınan D vitamini miktarındanetkilenmekle birlikte değişik oranlarda D vitamini eksiliği bildirlmektedir.Postmenapozal kadınlarda D vitamini eksikliği sıklığını belirlenmesi içinyaptığımız bu çalışmada 131 kadın çalışmaya alındı ve kadınlar Dexa ile taranarakDünya Sağlık Örgütü'nün belirlediği tanı kriterleri doğrultusunda osteoporoz,osteopeni ve kontrol grubu olarak 3'e ayrıldı. Hasta viziti sırasında hastalarıngiyimleri ve günlük aldıkları güneş ışığı miktarı 1'den 4'e kadar skorlandı. Bukadınlarda D vitamini, PTH, osteokalsin, DPD, kalsiyum, fosfor, ALP seviyelerikarşılaştırıldı.Kadınların %29,8'inde osteoporoz, %45,8'inde osteopeni saptandı. 48 kadında(%36,6) ağır D vitamini eksikliği (25-OH-D<10ng/ml), 38 kadında (%29) ortadereceli D vitamini eksikliği (10?25-OH-D<20 ng/ml arası), 22 kadında (%16,8)hafif D vitamini eksikliği (20?25-OH-D<30 ng/ml arası) saptandı. Kadınların sadece%17,6'sında D vitamini 30 ng/ml'nin üzerinde bulundu. Giyim skoru arttıkça Dvitaminin azaldığı ve PTH'nın arttığı gösterildi. Vaka sayısının az gelmesi nedeniylegüneş maruziyetinin D vitamini seviyesine etkisi gösterilemedi.D vitamini seviyesi azaldıkça PTH seviyesinde artış olduğu gösterildi. Dvitamini eksikliği için eşik değer 16,3 ng/ml saptandı. Bu eşik değerine göre Dvitamini eksikliği prevalansı %54,9 olarak bulundu.Kemik belirteçleri ve D vitamini ilişkisi incelendiğinde D vitamini ileosteokalsin arasında negatif ilişki saptandı. Kemik belirteçlerinde ALP veosteokalsin ile PTH arasında pozitif ilişki saptandı.Epidemiyolojik olarak D vitamini eksikliği olan ülkeler bulunmaktadır. Dvitaminin kanser , hipertansiyon , diabetes mellitus gibi kronik hastalıklardankoruyucu etkileri araştırılmaya devam ederken , düşme ve kırık riskini azalttığıbilinirken ülkemizde de D vitamini eksikliği ile ilgili epidemiyolojik çalışmalarsürdürülmelidir. Ortaya çıkacak verilere göre besinlere, örneğin süte D vitaminitakviyesi yapılmasına karar verilebilir.Anahtar Sözcükler : D Vitamini Eksikliği, Giyim, Güneş Işığı,Postmenapozal Osteoporoz, Sekonder Hiperparatiroidizm.

Abstract:
Vitamin D, being one of the major elements of osteoporosis treatment, isinvolved in the calcium metabolism of the body. Vitamin D deficiency causesosteoporosis, osteopenia and osteomalacia.In studies conducted all over the world, it has been reported thatpostmenopausal women with osteoporosis have various degrees of vitamin Ddeficiency; vitamin levels varying according to age, geographical latitude, seasons,the amount taken in through the diet.In this study that we conducted to define the frequency of vitamin D deficiencyin postmenopausal women, 131 were observed and in conformity with the diagnosticcriteria of the World Health Organization, they were scanned with Dexa to be dividedinto 3 groups;namely osteoporosis, osteopenia, and the control group. Duringmedical visits, patients' clothing habits, and daily sunlight exposure rates have beenscored from 1 to 4. Vitamin D, PTH, osteocalcin, DPD, calcium, phosphorus, ALPlevels of the groups were compared.29.8 % of the women had osteoporosis, and 45.8 % had osteopenia. 48 women(36.6 %) were reported to have severe vitamin D deficiency (25-OH-D<10ng/ml), 38women (%29) moderate vitamin D deficiency (10?25-OH-D<20 ng/ml), and 22women (%16,8) mild vitamin D deficiency (20?25-OH-D<30 ng/ml). Only 17.6 %of the women were reported to have vitamin D levels higher than 30 ng/ml. It wasalso observed that the higher the clothing habits score(or in other words, the greaterthe area of skin covered by clothing), the lower vitamin D levels. Since the numberof cases was insufficient, it was not possible to determine the impact of sun exposureto vitamin D levels.It was observed that as the vitamin D levels dropped, PTH levels increased. Thethreshold 25-OH-D level under which secondary hyperparathyroidism occurs wasestimated as 16,3 ng/ml. If this threshold level is accepted to denote vitamin Ddeficiency, the fraction of vitamin D deficient women amounts to the 54,9% of oursample of postmenopausal women.When the relation between the bone markers and vitamin D was examined, anegative relation was observed between vitamin D and osteocalcin and a positiverelation was observed between ALP, osteocalcin and PTH.There are countries associated with vitamin D deficiency from anepidemiological point of view. Since the research to find out preventive effects ofvitamin D on chronic diseases such as cancer, hypertension, diabetes mellitus areunderway; and since it is already known that vitamin D reduces the risk of falls andfracture, further epidemiological studies concerning vitamin D should be done also inTurkey. Depending on the results, it may be concluded that nutrients such as milkshould be enriched with vitamin D.Key Words: Clothing, postmenopausal osteoporosis, secondaryhyperparathyroidism, sunlight, vitamin D deficiency.