Sternbergia sicula tineo ex guss. bitkisinin kalite kontrol açısından değerlendirilmesi
Quality control evaluation of sternbergia sicula tineo ex guss.
Yazar: DERYA ÇİÇEK POLAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. G. İREM KAYA
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Amaryllidaceae = Amaryllidaceae ; Kalite kontrol = Quality control ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Likorin = Lycorine ; Sternbergia sicula = Sternbergia sicula

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de yabani olarak yetişen bir Sternbergia türü olan Sternbergia sicula Tineo ex Guss. bitkisi, üç farklı açıdan incelenmiştir.Botanik çalışmalarda, bitki tayininde yararlanılabilecek ve muhtemel monografilerde yer alabilecek anatomik ve mikroskobik özellikleri araştırılmıştır.Kalite kontrol ve miktar tayini çalışmalarının yapıldığı araştırmalarda, çiçekli ve meyveli vejetasyon dönemlerindeki bitkilerden ayrı ayrı hazırlanan drog örneklerinde nem, total kül, hidroklorik asitte çözünmeyen kül ve sülfat külü deneyleri yapılmış ve sonuçlar % değerler halinde belirtilmiştir. Bu drogların teşhis ve saflık kontrollerinde yararlanmak amacıyla ince tabaka kromatogrofisi (İ.T.K.) çalışmaları da yapılmıştır. Ayrıca bu droglarda total alkaloit miktar tayini yapılmış ve sonuçlar verilmiştir. İlave olarak, bu genusun önemli alkaloitleri arasında yer alan galantamin ve likorin'in incelenen örneklerdeki miktarı, Yüksek Basınç Sıvı Kromatografisi (HPLC) ile tayin edilmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak galantamin'in bitkide kantitatif olarak hesaplanabilecek miktarda bulunmadığı anlaşılmıştır. Likorine miktar tayini sonucunda ise, en yüksek likorin miktarı Sternbergia sicula bitkisinin çiçekli dönemine ait toprak üstü kısmında saptanmıştır.Bunlara ilaveten, drog örneklerinden hazırlanan total alkaloit ekstrelerinin asetilkolinesteraz inhibitör aktiviteleri in vitro Elman yönteminden yararlanılarak saptanmıştır.

Abstract:
In this study, Sternbergia sicula Tineo ex Guss., which is a wild-growing Sternbergia species of Turkey, has been thoroughly investigated by three different approaches.In botanical investigations carried out on the plant, anatomical and microscobical characteristics, which may be used in the determination of the species and may be included in a prospective monograph about this plant drug, were investigated.In the course of studies on the quality control and assays, humidity, total ash, acid- insoluble ash and sulphated ash were determined for drug specimens prepared separately from plants in flowering and fruiting stages, and the results were reported as percentage values. Thin Layer Chromatographic (T.L.C.) studies were carried out with the aim of their utilization in the identification and purity control of these plant drugs. Assays were conducted for the total alkaloidal content and results were presented. Moreover, the investigated speciments were quantitatively analyzed for two of the principle alkaloids of this genus, galanthamine and lycorine, by using High Pressure Liquid Chromatography (HPLC). Results show that galanthamine is not present in the plant in amounts sufficient for a meaningful assay. For the lycorine, the highest lycorine quantity is determined in the aeriel parts of Sternbergia sicula, collected during the flowering period.Moreover, acetylcholinesterase inhibitory activing of the total alkaloidal extracts prepared from drug specimens were determined by using in vitro Elman method.