Keban baraj gölü Koçkale bölgesinden avlanılan bazı balık türlerinde endohelmintlerin hematolojik ve patolojik etkilerinin araştırılması
Investigation of hematological and pathological effects of endohelminths on some fish species caught from the Keban dam lake Koçkale region
Yazar: ZÜHAL KARAMAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA DÖRÜCÜ ; PROF. DR. HATİCE ERÖKSÜZ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışmada, Keban Baraj Gölü Koçkale Bölge'sinden avlanılan balıklar parazitolojik olarak incelendi. parazitli ve parazitli olmayan balık örneklerinin hematokrit değerleri, eritrosit ve lökosit sayıları, hemoglobin miktarı, ortalama eritrosit hacmi (MCV), ortalama eritrosit hemoglobini (MHC) ve ortalama eritrosit hemoglobini konsantrasyonu (MCHC) değerleri belirlendi. Bu değerler arasında herhangi bir farklılığın olup olmadığı araştırıldı. Ayrıca bu çalışmada, endohelmintlerin konakçı balığın doku ve organlarında oluşturduğu patolojik bulgular saptandı.   
Çalışmada, Cyprinus carpio, Capoeta trutta, Capoeta umbla ve Luciobarbus mystaceus balık türlerine ait 191 balık endohelmint yönünden incelendi ve 78 balıkta 3 tür parazite rastlandı. Söz konusu örneklerde: Cyprinus carpio'nun ve Capoeta trutta'nın göz sıvısında Diplostomum sp. metaserkeri ve bağırsakta Neoechinorhynchus rutili; Capoeta umbla ve Luciobarbus mystaceus'un göz sıvısında Diplostomum sp. metaserkeri ve yine Luciobarbus mystaceus'un bağırsağında Ligula intestinalis tespit edildi.
Bu çalışmada enfekte olan Cyprinus carpio türüne ait bireylerin enfekte olmayan bireylere göre bütün kan parametre değerleri arasındaki farkın istatistiksel olarak önemsiz (p>0,05) olduğı belirlendi. Enfekte olan Capoeta trutta ve Capoeta umbla bireylerinin enfekte olmayan bireylere göre MHC değerlerinin daha yüksek olduğu ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak önemli (p<0,05) olduğu görüldü. Enfekte olan Luciobarbus mystaceus bireylerinin enfekte olmayan bireylere göre hemoglobin değerleri ile MCHC değerlerinin daha yüksek olduğu ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak önemli (p<0,05) olduğu saptandı.
Sonuç olarak, hematolojik parametrelerin paraziter enfeksiyonlara bağlı olarak değişim gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca enfekte olan balıkların doku örnekleri histopatolojik olarak incelenmiş ve bu incelemeler sonucunda balıkların göz merceğinde şişme ve bulanıklık, bağırsak kesitlerinde eozinofil lökosit filtrasyonu, bağırsak villuslarında ise epitel nekrozlar tespit edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Koçkale Bölgesi, Enfekte balık, Enfekte olmayan balık, Hematoloji, PatolojiKan

Abstract:
In this study, fish that caught from Keban Dam Lake Koçkale Region were examined parasitologically. Hematocrit values, erythrocyte and leukocyte counts, hemoglobin amount, mean erythrocyte volume (MCV), mean erythrocyte hemoglobin (MHC) and mean erythrocyte hemoglobin concentration (MCHC) values of infected and uninfected fish samples were determined. It was investigated whether there was any difference between these values. Also in this study, pathological findings of endohelminths in tissues and organs of host fish were determined.
In the study, 191 fish belonging to Cyprinus carpio, Capoeta trutta, Capoeta umbla and Luciobarbus mystaceus fish species were examined in terms of endohelminth and 3 species of parasites were found in 78 fish. In the mentioned examples: Diplostomum sp. in the eye fluid of Cyprinus carpio and Capoeta trutta. Neoechinorhynchus rutili in the metacercariea and intestine; Diplostomum sp. in the eye fluid of Capoeta umbla and Luciobarbus mystaceus. Ligula intestinalis was detected in the intestine of metacercariea and Luciobarbus mystaceus.
In this study, it was determined that the difference between all blood parameter values of infected Cyprinus carpio species compared to non-infected individuals was statistically insignificant (p>0,05). It was observed that infected Capoeta trutta and Capoeta umbla individuals had higher MHC values compared to non-infected individuals and the difference between them was statistically significant (p<0,05). It was determined that infected Luciobarbus mystaceus individuals had higher hemoglobin values and MCHC values compared to non-infected individuals, and the difference between them was statistically significant (p<0,05).
As a result, it was found that hematological parameters changed due to parasitic infections. In addition, tissue samples of infected fish were examined histopathologically and as a result of these examinations, swelling and turbidity in the eye lens of the fish, eosinophil leukocyte filtration in intestinal sections and epithelial necroses in intestinal villi were detected.

Keywords: Koçkale Region, Infected fish, Noninfected fish, Hematology, Pathology Blood parameters, Reproduction period, Catfish