Salihli alaşehir otoyol kenarındaki bağlarda bazı ağır metal (cd, ni, pb) içeriklerinin incelenmesi
Investigation of some heavy metal (cd, ni, pb) contents in vineyards along the salihli alaşehir highway
Yazar: ASGAR BABAYEV
Danışman: PROF. DR. ŞENAY AYDIN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ağır metallerin verimlilik açısından bazıları gerekli, bazıları gelişimi uyarıcı ancak yüksek dozlarda hepsi toksik etki yapmaktadır. Bunlardan Fe, Zn, Cu, Mo, Mn, Co, Cr, Ni, Cd gibi bazıları bitki ve hayvanlar için önemli elementler iken bazıları ise yüksek dozlarda toksik etkiye sahiptir. 
Kadmiyum (Cd), nikel (Ni) ve kurşun (Pb) toprak, bitki, atmosfer ve çevreye dolaylı yollarla yayılmakta ve  besin zinciri ile bitki, hayvan ve insana geçmektedir. Bu bağlamda özellikle bu ağır metallerin insan sağlığına olumsuz etkilerinden yola çıkarak araştırmamızda motorlu araç trafiğinin yoğun olduğu Salihli ve Alaşehir arasında bulunan bağlardan toprak, bitki örnekleri alınarak ağır metal içeriklerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, Salihli-Alaşehir otoyolu güzergahındaki topraklarda ve bağ yapraklarında ağır metal kirliliğinin boyutlarını belirlemektir.
Ağır metaller jeotermal ve termik santral bacalarından çevreye yayılan kirleticiler içinde Ni gibi toksik ağır metaller rüzgar yardımı ile çevreye dağılırlar. Özellikle bacasından toksik ağır metal salınımının olduğu tesislerde hakim rüzgar yönündeki topraklarda ağır metallerin daha fazla biriktiği görülmektedir. Hakim rüzgarların şiddetine ve bölgenin topografyasına bağlı olarak uçucu küller uzun mesafelere taşınarak toprakların kirlenmesine yol açmaktadır.
Bu amaçla Sultani Çekirdeksiz üzüm çeşidinin (Vitis vinifera L.) yoğun olarak yetiştirildiği bu otoyol kenarındaki bağlardan (Kabazlı, Yeşilova, Göbekli, Kavaklıdere, Gürsu, Piyadeler) (yaklaşık olarak 3 km'de bir örnekleme yapılmış) alınan 6 adet toprak (0-30 cm) ile aynı bağlardan 6 adet yaprak örnekleri alınmış ve Pb,Cd ve Ni gibi ağır metal analizleri yapılarak daha önce araştırıcıların standart sınır değerleriyle (toprak ve bitki için) karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar değerlendirilip, çevre kirliliğinin boyutları saptanmıştır.
Yapmış olduğumuz araştırma sonuçları göre; toprak ve bağ yaprak örnekleri aldığımız bağlar arasında, bitki örneklerinde kadmiyum (Cd) eser miktarda bulunurken, toprak örneklerinde kadmiyum (Cd) miktarı 6 No'lu bağda en yüksek miktarda bulunmuş, hem toprak hem yaprak örneklerinde Ni, Pb açısından yine 6 No'lu bağda en yüksek miktarlar saptanmıştır. Ayrıca almış olduğumuz örneklerde ağır metal miktarı sınır değerlerin altında saptanmıştır. Bu durumda Salihli-Alaşehir otoyol kenarındaki incelenen bağlarda hem toprak ve yaprak örneklerinde ağır metal kirliliğinin olmadığı yada başlamadığını göstermektedir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the extent of heavy metal pollution in soils and vineyard leaves on the Salihli-Alaşehir highway route.
For this purpose, 6 soil surface samples (0-30 cm) were taken from the vineyards (one sample per 3 km) on the side of this highway (Kabazlı, Yeşilova, Göbekli, Kavaklıdere, Gürsu, Piyadeler) where Sultani Çekirdeksiz grape variety (Vitis vinifera L.) is intensively grown, and 6 leaf samples were taken from the same vineyards.
Based on the negative effects of Cd, Ni and Pb on soil, plants, atmosphere, environment, and indirect effects on the food chain, especially on human health, our study aimed to determine these heavy metal contents in the vineyards (soil, plants) between Salihli and Alaşehir, where motor vehicle traffic is intense.
For this reason, heavy metal analyses such as Pb, Cd and Ni were performed in the soils where pollution occurred due to the reasons explained above and compared with the standard limit values previously given by researchers (for soil and plants), then the results were evaluated, and the extent of environmental pollution was determined.
In our research, total analyses of Cd, Ni and Pb heavy metals originating from motor vehicle traffic in the vineyards on the side of the highway between Salihli and Alaşehir were performed both in the soil and in the leaves.
When the obtained results were evaluated, it was observed that the soils were below the permitted limit values for cadmium (Cd), nickel (Ni), and lead (Pb). This suggests that there is no heavy metal pollution in the soils of the study area.
According to the results of our research; among the vineyards where we took soil and vineyard leaf samples, cadmium (Cd) was found in trace amounts in plant samples, while the highest amount of cadmium (Cd) in soil samples was found in vineyard No. 6, and the highest amounts of Ni and Pb were also found in vineyard No. 6 in both soil and leaf samples. In addition, the amount of heavy metals in the samples we took was found to be below the limit values. In this case, it shows that there is no or has not started heavy metal pollution in both soil and leaf samples in the vineyards examined on the side of the Salihli-Alaşehir highway.