Periferik veno-arteriyel ECMO'da Harlequin sendromunun mekanizması ve Yönetilmesi
Mechanism and management of Harlequin syndrome in peripheral veno-arterial ECMO
Yazar: HASAN HÜSEYİN DERE
Danışman: PROF. DR. ALİ KOCAİLİK
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Perfüzyon Ana Bilim Dalı / Perfüzyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery

Özet:
Kardiyopulmoner bypass cihazının keşfi ve kullanımıyla beraber vücut dışı dolaşım destek sistemlerinin araştırmaları sürekli devam etmekte ve günümüzde ECMO (Extracorporeal Membrane Oxygenation) adı verilen vücut dışı kardiyak ve pulmoner destek sistemi, kardiyak ve solunumsal problemi olan hastalarda, tedaviye köprüleme amacıyla  kullanılmaktadır. ECMO desteği sırasında birçok komplikasyon gerçekleşebilir. Özellikle Periferik VA – ECMO (Veno arteriyel ECMO) sırasında Harlequin sendromu, kuzey güney sendromu ya da mavi adam olarak bilinen ve serebral dolaşım ile koroner dolaşımı doğrudan etkileyip geri dönüşümü olmayacak hasarlara neden olabilecek bir spesifik komplikasyon gerçekleşebilir. Periferik VA – ECMO sırasında hastadan alınan venöz kanın oksijenlendirilip hastaya femorel arterden retrograd akımla verilmesiyle, dolaşım desteğinin sağlanması sırasında, hastanın zamanla kardiyak fonksiyonlarının düzelmesi ile beraber gelişen, akciğer fonksiyon bozukluklarının eşlik ettiği ve kalbin yeterli oksijenlenmemiş kanı, antegrad dolaşımla sol ventrikülden aorta pompalamasıyla, periferik VA – ECMO devresinden gelen oksijenlenmiş kan ile zaman zaman aortun farklı pozisyonlarında bir watershed oluşturur. Bu watershed pozisyonuna göre hastanın serebral dolaşımına  ve koronerlerine büyük oranda deoksijenize kan sunumu gerçekleşir. Ve bu deoksijenize kan zamanla serebral dolaşımla beyin fonksiyonlarını, koroner dolaşımla kardiyak fonksiyonları bozup, uygulanan periferik VA – ECMO desteğini, boşuna çıkarır ya da geri dönüşümü olmayan ciddi hasarlar ile ölüme varabilecek durumlara neden olabilir. Bunun önlenmesi ve bu olaya zamanında müdahale edilmesi için bir takım tanı yöntemleri ve çözüm yolları gerekir. Sözü edilen bu komplikasyonun daha iyi anlaşılıp yönetilmesi için, bu tez araştırmasında periferik VA – ECMO' da harlequin sendromunun mekanizması açıklanıp, tanı ve çözüm yöntemleri anlatılmıştır.

Abstract:
With the discovery and use of the cardiopulmonary bypass device, research on extracorporeal circulatory support systems continues, and today, the extracorporeal cardiac and pulmonary support system called ECMO (Extracorporeal Membrane Oxygenation) is used as a bridge to treatment in patients with cardiac and respiratory problems. Many complications can occur during ECMO support. Especially during Peripheral VA - ECMO (Veno arterial ECMO), a specific complication known as Harlequin syndrome, north south syndrome or blue man may occur, which can directly affect the cerebral circulation and coronary circulation and cause irreversible damage. During peripheral VA - ECMO, the venous blood taken from the patient is oxygenated and given to the patient with retrograde flow from the femoral artery. During the provision of circulatory support, the heart pumps the inadequately oxygenated blood from the left ventricle to the aorta with antegrade circulation, which is accompanied by lung function disorders that develop over time with the improvement of the patient's cardiac functions. It creates a watershed at different positions of the aorta from time to time with the oxygenated blood coming from the VA – ECMO circuit. According to this watershed position, largely deoxygenated blood is delivered to the patient's cerebral circulation and coronaries. And over time, this deoxygenated blood disrupts brain functions with cerebral circulation and cardiac functions with coronary circulation, making the applied peripheral VA - ECMO support useless or causing serious irreversible damage and situations that can lead to death. In order to prevent this and intervene in time, some diagnostic methods and solutions are required. In order to better understand and manage this complication, in this thesis research, the mechanism of harlequin syndrome in peripheral VA - ECMO is explained and diagnosis and solution methods are explained.