Metilentetrahidrofolat redüktaz gen polimorfizmi olan gebe kadınlarda antenatal depresyon ve bazı aminoasitlerle ilişkisi
Antenatal depression in women with methylenetetrahydrofolate 
reductase gene polymorphism and its relationship with some aminoacids
Yazar: ÇİĞDEM TUBA GÜNEBAK
Danışman: PROF. DR. HALİT TANJU BESLER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Amino asitler = Amino acids ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Biyokimyasal olaylar = Biochemical phenomena ; Depresyon = Depression ; Gebelik = Pregnancy ; Metilentetrahidrofolat = Methylenetetrahydrofolate ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Teşhis teknikleri-kadın doğum = Diagnostic techniques-obstetrical and gynecological

Özet:
Günebak, Ç.T. Metilentetrahidrofolat Redüktaz Gen Polimorfizmi Olan Gebe
Kadınlarda Antenatal Depresyon ve Bazı Aminoasitlerle İlişkisi. Hacettepe Üniversitesi
Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beslenme ve Diyetetik Programı Doktora Tezi, Ankara,
2014. Metilentetrahidrofolat Redüktaz (MTHFR), sitozolik serin hidroksimetiltransferazın
ürünü olan 5,10-metilentetrahidrofolatı homosisteinin remetilasyonu için gerekli olan 5-
metiltetrahidrofolata dönüştüren enzimdir. MTHFR gen polimorfizmi, homosistein
metabolizması ile ilişkili konjenital bozukluklardan birisidir. Hem hiperhomosisteineminin
anne ve fetüs sağlığı üzerine muhtemel olumsuz etkileri, hem de homosisteinin depresyon
etiyolojisindeki rolü anneyi antenatal depresyona yatkın hale getirebilmektedir. Bu çalışma,
MTHFR gen polimorfizmi olan ve olmayan gebe ve gebe olmayan kadınların besin
tüketimleri aracılığıyla aldıkları aminoasit başta olmak üzere, çeşitli besin ögelerinin, plazma
(14., 24., 32. gestasyon haftalarında ve doğumda anneden venöz ve umblikal korddan alınan)
B12 vitamini, folat, demir, çinko, Tiroid Stimüle eden Hormon konsantrasyonları ve apgar
skorları arasındaki ilişkiyi saptayarak, bu ilişkinin antenatal depresyon üzerindeki olası
etkisini değerlendirmek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Çalışmanın sonucunda, tüm
alt polimorfizm gruplarındaki bireylerin yaklaşık olarak yarısının Beck Depresyon Envanteri
(BDE) skorlarının depresyon tanısı alabilecek düzeyde olduğu ve tüm alt polimorfizm
gruplarındaki bireylerin yaklaşık üçte birinin hafif ya da orta düzeyde anksiyetesinin olduğu
belirlenmiştir. MTHFR gen polimorfizminin varlığı ile yaşayan canlı doğum sayısı (p=0.000,
<0.05), 10 ila 22. gestasyon haftası arasındaki abortus sayısı (p=0.008, < 0.05), bebek doğum
ağırlığı (p=0.003, p<0.05), toplam gebelik sayıları (p=0.003, <0.05), ilk gebelik öyküleri
(p=0.000, <0.05) arasındaki ilişkinin istatistiksel açıdan anlamlı olduğu saptanmıştır.
Umblikal kord kanlarında analiz edilen folat ve B12 vitamini değerleri ile sırasıyla 14.
gestasyon haftasındaki demir alım miktarı (p=0.013, <0.05) ve 24. gestasyon haftasındaki
folat alım miktarları (p=0.008, <0.05) arasında anlamlı ilişki belirlenmiştir. Postnatal 1. ve 5.
dakikada apgar skoru değerleri ile annenin 14., 24. ve 32. gestasyon haftalarındaki besin
ögesi alımları arasında (p<0.05) istatistiksel açıdan anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Gebe
bireylerin MTHFR gen polimorfizmlerine göre gebelikleri süresince sosyal destek alma
durumları ile Beck Depresyon Envanteri sonuçları arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki
olduğu görülmüştür (p=0.006, <0.05). Çalışmanın sonucunda maternal beslenmenin
yenidoğanın Apgar skorunu ve kan parametrelerini etkileyebildiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Günebak, Ç.T. Antenatal Depression in Women With Methylenetetrahydrofolate
Reductase Gene Polymorphism and Its Relationship with Some Aminoacids. Hacettepe
University Health Sciences Institute Nutrition and Dietetics Programme PhD Thesis,
Ankara, 2014. Methylenetetrahydrofolate Reductase (MTHFR) is the enzyme converting
5,10-methylenetetrahydrofolate (product of cytosolic serine hydroxymethyltransferase) to 5-
methyltetrahydrofolate for homocysteine remethylation. MTHFR gene polymorphism is
one of the congenital disorders related with homocysteine metabolism. Both
hyperhomocysteinemia's possible negative effect on woman and fetal health, and
homocysteine's role in depression etiology makes woman prone to antenatal
depression. This research is planned for determining amount of nutrients, mainly
aminoacids, consumed by pregnant and non-pregnent women with or without
MTHFR gene polymorphism, for determining plasma vitamin B12, folate, iron,
thyroid stimulating hormone concentrations in maternal venous (14th, 24th, 32nd
gestational weeks, at birth) and umblical cord blood and determining apgar scores
and the relationship between these parametres and effect of these parametres on
antenatal depression. Therefore, we determined that half of the subjects at all subpolymorphism
groups had Beck Depression Inventory (BDI) scores convenient for
taking depression diagnosis, and one third of the subjects at all sub-polymorphism
groups had mild or midgrade anxiety. MTHFR gene polymorhism was statistically
related to live birth number (p=0.000, <0.05), number of abortus at 10th and 22nd
gestation weeks (p=0.008, < 0.05), birth weight (p=0.003, p<0.05), total pregnancy
number (p=0.003, <0.05), and first pregnancy history (p=0.000, <0.05). Umblical
cord blood folic acid and vitamin B12 values were statistically related to 14th
gestation week iron consumption (p=0,013, <0,05) and 24th gestation week folic acid
consumption (p=0,008, <0,05). Postnatal first and fifth minute apgar score was
statistically related to and 32nd gestation weeks (p<0,05). Socia support taking
situation of pregnant women with MTHFR gene polymorphism was statistically
related to BDI scores (p=0.006, <0.05). In conclusion, maternal nutrition can effect
newborn's Apgar score and blood parametres.