Kent içi raylı ulaşım istasyonlarının yapısal ve mimari tasarım kriterleri, iyileştirme ve uygulama örnekleri
Structural and architectural design criteria, improvement and application examples of urban railway stations
Yazar: MERT KARAAĞAÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEYFETTİN UMUT UMU ; DOÇ. DR. MEHMET METE ÖZTÜRK
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Raylı Sistemler Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ulaşım = Transportation
Dizin: Akıllı taşıma sistemleri = Intelligent transportation system ; Demir yolu taşımacılığı = Railway transportation ; Metro istasyonu = Metro station ; Sürdürülebilir ulaşım = Sustainable transport ; Tren istasyonu = Train station ; Yolcu taşımacılığı = Passenger transportation ; Şehiriçi ulaşım = Urban transport

Özet:
Kent içi raylı ulaşım sistemlerinde istasyonlar kamusal niteliğe sahip mekanlar olarak değerlendirilmektedir. Yolcu taleplerine hizmet edecek ve yolcuların ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde düzenlenmesi gereken istasyonların, istasyona bağlı mekanların ve çevresel unsurların daha kullanışlı ve göze hitap edecek hale getirilmesi, yolcuların istasyonlara ulaşılabilirliğinin kolaylaştırılması gibi çalışmalar istasyonları tercih ve odak noktası konumuna getirmek amacıyla yapılmıştır.
Bu tez çalışmasında, kent içi raylı ulaşım sistem istasyonlarının çevre planlamasına, istasyonların mekân organizasyonuna, istasyon tasarımında kullanıcıyı etkileyecek ögelere, istasyon konumlandırılmasına yönelik yer seçimini etkileyen parametrelere, engelli yolcular için gerekli tasarımlara ve istasyonların kapasitelerine ilişkin başlıklar ile kent içi raylı ulaşım istasyonlarının yapısal ve mimari tasarım kriterleri incelenmiştir. Ayrıca metro istasyonlarının kapasitelerinin hesaplanmasına yönelik kullanılan ölçütler sıralanmış ve kapasite hesabının temel akış süreci aktarılmıştır.
Kent içi raylı ulaşım istasyonlarında kullanıcıyı rahatlatacak ve yolcu trafiğine katkıda bulunacak mevcut standartlar kapsamında tasarım kriterleri incelenerek kent içi raylı ulaşım istasyonları üzerinde yapılabilecek iyileştirme ve öneriler geliştirilmesini sağlamak tez çalışmasındaki amaçlardan biridir. Bu sayede kent içerisinde yaşanan ulaşım sorunlarını çözerek toplu ulaşımda en uygun sistemin seçilmesi hedeflenmiştir.

Abstract:
In urban rail transportation systems, stations are considered as public spaces. Studies such as making the stations, station-related spaces and environmental elements more useful and appealing to the eye, facilitating the accessibility of passengers to the stations, which should be arranged to serve passenger demands and meet the needs of passengers, have been carried out in order to make the stations a preferred and focal point.
In this thesis, the structural and architectural design criteria of urban rail transportation stations are examined with the titles related to the environmental planning of urban rail transportation system stations, the spatial organization of stations, the elements that will affect the user in station design, the parameters affecting the site selection for station positioning, the designs required for disabled passengers and the capacities of stations. In addition, the criteria used to calculate the capacities of metro stations are listed and the basic flow process of capacity calculation is explained.
One of the objectives of this thesis is to provide improvements and suggestions that can be made on urban rail transportation stations by examining the design criteria within the scope of existing standards that will relieve the user and contribute to passenger traffic in urban rail transportation stations. In this way, it is aimed to select the most appropriate system in public transportation by solving the transportation problems experienced in the city.