Kentsel açık yeşil alanların ekonomik değerinin seyahat maliyet yöntemi ile belirlenmesi: 100. Yıl Parkı örneği
Determination of the economic value of benefitting urban open green areas by travel cost method: Example of 100. Yil Park
Yazar: NAZLI MİNE YURDAKUL
Danışman: DOÇ. DR. ELİF BAYRAMOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Teknikleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Kentsel peyzaj = Urban landscape ; Kentsel yeşil alanlar = Urban green areas

Özet:
Doğal ve fiziksel yaşam alanımız olarak nitelendirdiğimiz kentler, yüzyıllar boyunca sürekli olarak insanların istek ve ihtiyaçları doğrultusunda değişim ve gelişim göstermiştir. Bu hızlı değişim özellikle kentsel açık yeşil alanlar ve yakın çevresinin ekonomik-ekolojik bakımdan değer kazanmasına neden olmaktadır. Kentsel açık yeşil alanların bireyler üzerindeki yaşam kalitesini arttırmaya yönelik bu işlevleri ekonomik değer açısından da mekan yaratmayı amaçlamaktadır. Ekonomik değer ve kullanıcı tercihlerine göre belirlenen açık yeşil alanların planlama ve yönetim yaklaşımları bu açıdan değer kazanmaktadır.
Araştırma Trabzon 100. Yıl Parkı'nda rekreasyon amacıyla ekonomik değerin belirlenmesine yönelik yapılmıştır. Bu amaçla çalışma alanında 468 kişi ile yüz yüze anket yöntemi yapılarak ekonomik değerin hesaplamaya yönelik Seyahat Maliyet Yöntemi çalışması yapılarak ekonomik değeri uygulanmıştır. Anket sonuçları doğrultusunda gerekli veriler elde edilerek istatistiksel analizler yapılmıştır. Analizler doğrultusunda bağımlı-bağımsız değişkenler belirlenerek yarı logaritmik denklem elde edilmiştir. Bağımlı değişken olarak ziyaretçi sayısı, bağımsız değişken olarak ise; ziyaretçi yaşı, kullanılan gün, kullanım sıklığı, parkın rekreasyonel yeterliliği, park için yapılan toplam maliyet, yapılan maliyetten memnuniyettir. Çalışma sonucunda bir kişi başına düşen tüketici rantı 183.65 TL, 100. Yıl Parkı'nın rekreasyonel amaçlı kullanım bedeli 11.955.615 TL/yıl olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda çalışma sonucunda kentsel açık yeşil alanların rekreasyonel açıdan sürdürülebilirliğin sağlanması amacıyla bütüncül planlama-yönetim kararları doğrultusunda alternatifler geliştirilmesine dair öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The cities, which define as our natural and physical living spaces, have continuously changed and developed in line with the desires and needs of people for centuries. This rapid change causes the urban open green areas and their immediate surroundings to gain value in terms of economy and ecology. These functions of urban open green spaces, which aim to increase the quality of life of urban open green spaces, aim to create space in terms of economic value. The planning and management approaches of open green spaces determined according to economic value and user preferences gain value in this respect.
The research was carried out to determine the economic value for recreation in Trabzon 100. Yıl Park. For this purpose, face-to-face survey method was conducted with 468 people in the study area and Travel Cost Method was applied to calculate the economic value. In line with the survey results, the necessary data were obtained and statistical analyzes were made. The semi-logarithmic equation was obtained by determining the dependent-independent variables in line with the analyzes. The number of visitors as a dependent variable, and as an argument; visitor age, days used, frequency of use, recreational adequacy of the park, total cost for the park, satisfaction with the cost incurred. As a result of the study, the consumer surplus per capita was determined as 183.65 TL, and the recreational use cost of 100. Yıl Park was 11.955.615 TL / year. In this context, suggestions were developed to develop alternatives in line with holistic planning-management decisions in order to ensure the recreational sustainability of urban open green spaces.