İbn Sînâ'nın doğa felsefesinde sonsuzluk
Infinity in Ibn Sīnā's natural philosophy
Yazar: FURKAN FİDAN
Danışman: DOÇ. DR. EŞREF ALTAŞ
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / İslam ve Türk Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Bölünme = Division ; Büyüklük = Size ; Cisimler = Fields ; Doğa felsefesi = Nature philosophy ; Felsefi düşünce = Philosophical thought ; Hareket = Motion ; Sonsuzluk = Infinity ; Zaman = Time ; İbn Sina = Ibn Sina ; İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
Bu yüksek lisans tezinde, İbn Sînâ'nın sonsuz kavramını doğa felsefesi sınırları
içerisinde nasıl ele aldığı araştırılmaktadır. Çalışmamızın iddiası, İbn Sînâ'nın
geliştirdiği özgün sonsuzluk yaklaşımıyla kendisinden önce çözülemeyen problemleri
çözmüş olmasıdır. Bunun için öncelikle ilk bölümde sonsuz kavramının İbn Sînâ
öncesi dönemde geçirdiği önemli dönüşümler ve bu dönüşümler esnasında çözümsüz
kalan problemler ele alınmaktadır. Daha sonra ikinci bölümün ilk kısmında, İbn
Sînâ'nın sonsuz kavramına yaklaşımı ele alınmaktadır. İkinci kısmında ise İbn
Sînâ'nın cismin bölünme ve ekleme bakımından sonsuzluğuna yaklaşımı araştırma
konusu kılınmaktadır. Üçüncü kısmında cismin en genel iki arazından biri olan
hareketin bölünme ve ekleme bakımından sonsuzluğunun İbn Sînâ felsefesinde ele
alınış biçimi araştırılmaktadır. İkinci bölümün son kısmında ise İbn Sînâ tarafından
hareketin ölçüsü olarak nitelenen zamanın bölünme ve ekleme bakımından sonsuzluğu
araştırma konusu kılınmaktadır. Her üç kısımda da araştırılan kavramların bölünme
bakımından sonsuzluğu ilgili kavramın mahiyetiyle doğrudan ilişkili olduğu için ilgili
bölümlerde kavramların mahiyeti ve bölünme bakımından sonsuzluğu birlikte ele
alınmakta ve çalışma böylece sonlandırılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: İbn Sînâ, doğa felsefesi, büyüklük, bölünme, ekleme, cisim,
hareket, zaman, sonsuzluk.

Abstract:
This master's thesis examines how İbn Sīnā treats infinity within the borders of natural
philosophy. The main claim of our work is that İbn Sīnā with his original infinity
approach solved the problems that could not be solved before him.
For this purpose, firstly, the important transformations of the concept of infinity in the
pre-İbn Sīnā period and the problems that remain unsolved during these
transformations are discussed. Then, in the first part of the second chapter, İbn Sīnā's
approach to the concept of infinity is discussed. In the second part, the approach of İbn
Sīnā to the infinity of the bodies in terms of division and addition is made the subject
of research. In the third part, the infinity of the movement, one of the two most general
accidents of the body, in terms of division and addition, is handled in the philosophy
of İbn Sīnā. In the last part of the second chapter, the eternity of time, which is
described as the measure of movement by İbn Sīnā, in terms of division and addition,
is made the subject of research. Since the infinity of the concepts explored in all three
parts in terms of division is directly related to the nature of the relevant concept, the
concept and the infinity of the concepts in terms of division are handled together and
the study is concluded.
Key Word: İbn Sīnā, natural philosophy, magnitude, division, addition, movement,
time, infinity.