9-24 aylık bebeklerde anne sütü alım süresi ile 9.ay hemogram parametreleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between duration of breast milk intake and 9th month hemogram parameters in infants aged 9-24 months
Yazar: EBRU KOCATÜRK GÜLLÜ
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile bebeklerin ilk 6 ay sadece anne sütü alım durumları ile 9. ay hemogram parametreleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği polikliniğine 13.09.2023 – 12.10.2023 tarihleri arasında başvuran 9-24 aylık bebeklerin annelerine veri toplama formu uygulanmıştır. Anket formunun içeriğinde sosyodemografik verilerin yanı sıra bebeğin anne sütü ve tamamlayıcı beslenme sürecine dair sorular yer almaktadır. Sonrasında bebeğin güncel yaşı, doğum boy/kilo/ baş çevresi ve 9.ay boy/kilo/baş çevresi ve 9.ay Hb ve MCV
değerleri kaydedilmiş ve Mentzer indeksi hesaplanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 25.0 programı ile yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda, bebeklerin %51,4'ünün (n=56) kız ve %74,3'ü (n=81) sezaryen doğum olduğu görülmektedir. Annelerin %50,5'inin (n=55) lise ve altı eğitim durumuna sahip olduğu,% 64,2'sinin (n=70) ev hanımı olduğu, %41,3'ünün (n=45) gelirinin giderine eşit olduğu ve %90,8'inin (n=99) çekirdek aile olduğu saptanmıştır. Yalnızca anne sütü alım süresi ortalaması 4,33 +/- 1,76, ilk 6 ay tek başına anne sütü alanların oranı %35,8'dir. Çalışmamızda anemi prevalansı %37,6'dır. 9.Ay hemoglobin değerleri ile tek başına anne sütü verilme süresi (ay) değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (Rho=-0.053, p=0.669). Anemi olan ve olmayan grup ile "İlk 9 ayda inek sütü verildi mi?" Sorusu (p<0.001), "Demir profilaksisi kullanımı" (p=0.011) ve "İlk 6 ay sadece anne sütü ile mi beslendi?" sorusu (p=0.002) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır. DEA lehine Grup ile "İlk 9 ayda inek sütü verildi mi?" Sorusu (p<0.001), "Demir profilaksisi kullanımı" (p=0.049) ve "İlk 6 ay sadece anne sütü ile mi beslendi?" Sorusu (p=0.012) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Lojistik regresyon
analizine göre ek gıdaya başlangıç zamanı 4-6 ay olanların (O.R:4.68, p=0.045) ve ilk 9 ayda inek sütü verilenlerin (O.R:17.34, p<0.001) anemi olma açısından riskli olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Çalışmamız anne sütü alım süresi ve anemi ilişkisinde bebeğe ait faktörler dışında annenin gebelik ve laktasyon dönemindeki demir düzeyi ve takviye alımının da etkili olabileceğini düşündürtmektedir
Anahtar Kelimeler: anne sütü, anemi, demir

Abstract:
Objective: This study aimed to investigate the relationship between infants exclusive breastfeeding status during the first 6 months and hemogram parameters at 9 months.
Materials and Methods: A data collection form was applied to the mothers of 9-24 month old babies who applied to Şişli Hamidiye Etfal Health Application and Research Center Family Medicine polyclinic between 13.09.2023 - 12.10.2023. In the content of the survey form, alongside sociodemographic data, there are questions related to the baby's breastfeeding and complementary feeding process. Afterwards, the baby's current age, birth height/weight/head circumference, 9th month height/weight/head circumference, and 9th month Hb and MCV values were recorded and the Mentzer index was calculated. Statistical analyzes were performed with SPSS 25.0 program.
Results: In our study, 51.4% (n=56) of the babies were girls and 74.3% (n=81) were born by cesarean section. 50.5% (n=55) of the mothers had an education level of high school or less, 64.2% (n=70) were housewives, and 41.3% (n=45) had an income equal to their expenses. and 90.8% (n=99) were found to be nuclear families. The average duration of exclusive breastfeeding is 4.33 +/- 1.76, and the rate of those receiving exclusive breastfeeding for the first 6 months is 35.8%. In our study, the
prevalence of anemia was 37.6%. No statistically significant relationship was found between 9th month hemoglobin values and exclusive breastfeeding duration (month) values (Rho=-0.053, p=0.669). With and without anemia, the question "Was cow's milk given in the first 9 months?" (p<0.001), "Use of iron prophylaxis" (p=0.011) and "Was he/she fed exclusively with breast milk for the first 6 months?" A statistically significant difference was found between the question (p=0.002). With the Group in favor of DEA, "Was cow's milk given in the first 9 months?" (p<0.001), "Use of iron
prophylaxis" (p=0.049) and "Was he/she fed exclusively with breast milk for the first 6 months?" A statistically significant difference was found between the question (p=0.012). According to logistic regression analysis, it was determined that those who started supplementary food at 4-6 months (M:R:4.68, p=0.045) and those who were given cow's milk in the first 9 months (M:17.34, p<0.001) were at risk for anemia.
Conclusion: Our study suggest that, in addition to baby factors, the mother's iron level and supplement intake during pregnancy and lactation may also be effective in relationship between duration of breastfeeding and anemia.
Key Words: breast milk, anemia, iron