İç mekânlarda ses yutum malzemesi olarak kullanılan dokuma kumaşların kenevir lifi ile akustik özelliklerinin iyileştirilmesi
Improving the acoustic properties of woven fabrics used as sound-absorbing material in interiors with hemp fiber
Yazar: AYCAN YAYLA
Danışman: DOÇ. DR. FATİH SÜVARİ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Kenevir, sahip olduğu özellikler ile petrol ve petrokimyanın kullanıldığı sektörlerde alternatif sürdürülebilir bir ürün olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmada, kenevir bitkisinin çevresel avantajları göz önüne alınarak, iç mekânlarda ses yutumu amacıyla kullanılmak üzere, bezayağı dokuma kumaşlar üretilmiştir. Atkı ipliklerinde ağartılmış kenevir şönil iplikler kullanılan kumaşlar ve bunlara muadil %100 polyester kumaşlar farklı atkı sıklıklarında dokunmuştur. Böylece sonuçlar karşılaştırma yapılarak değerlendirilmiş ve kenevir lifi kullanımının getireceği potansiyel iyileşme tespit edilmiştir. Yapılan ölçümler sonucunda, atkı ipliğinde ağartılmış şönil kenevir ipliği kullanılan, 11,33 atkı/cm atkı sıklığınadaki bezayağı dokuma kumaşın 1000Hz – 6000Hz frekans aralığında en yüksek ses yutum katsayısına sahip olduğu görülmüştür. En düşük ses yutum katsayısı ise 7,33 atkı/cm atkı sıklığındaki %100 polyester bezayağı dokuma kumaşta gözlemlenmiştir. Ardından % 7,5 konsantrasyonda 0,5 ml PVA çözeltisi kullanılarak 5 mm, 8 mm ve 10 mm kalınlıklardaki poliüretan süngerlere lamine edilen aynı kumaşların ses yutum katsayıları karşılaştırlmıştır. 1000 Hz – 6000 Hz frekans aralığında en yüksek ses yutum katsayısına 10 mm kalınlığında poliüretan sünger ile lamine edilmiş 11,33 atkı/cm atkı ipliği sıklığındaki kenevir içerikli bezayağı dokuma kumaşın sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Bu lamine yapının ses yutum katsayısı 4800 Hz'de en yüksek değeri olan 0,98'e kadar ulaşmıştır. Aynı frekans aralığında en düşük ses yutum katsayısına, 5 mm kalınlığında poliüretan sünger ile lamine edilmiş 7,33 atkı/cm cm atkı sıklığındaki %100 polyester bezayağı dokuma kumaşın sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sonuçlar, iç mekânlarda kullanılmak üzere ses yutum amacıyla üretilen bezayağı kenevir dokuma kumaşların, aynı iplik numarasına sahip %100 polyester kumaşlara eşdeğer alternatifler olabileceği hipotezini desteklemektedir.

Abstract:
Hemp is considered as an alternative and sustainable product in sectors utilizing petroleum and petrochemicals, due to its unique characteristics. In this study, woven plain weave fabrics were produced, taking into account the environmental advantages of the hemp plant, for the purpose of sound absorption in indoor spaces. Fabrics with bleached hemp chenille yarns in the weft, along with their equivalent 100% polyester fabrics, were woven at different weft densities to compare and evaluate the potential improvements brought by the use of hemp fibers. As a result of the measurements, it was seen that the plain woven fabric using bleached chenille hemp yarn in the weft yarn, with a weft density of 11,33 picks/cm, had the highest sound absorption coefficient for frequencies ranging from 1000 Hz to 6000 Hz. The lowest sound absorption coefficient was observed in the 100% polyester plain weave fabric with a weft density of 7,33 picks/cm. Then, the sound absorption coefficients of the same fabrics laminated with 5 mm, 8 mm, and 10 mm thick polyurethane foam using a 0.5 ml PVA solution with a concentration of 7.5% were compared. It was concluded that the plain weave fabric with a weft density of 11,33 picks/cm and laminated with 10 mm thick polyurethane foam exhibited the highest sound absorption coefficient in the frequency range of 1000 Hz to 6000 Hz, reaching a value of 0.98 at 4800 Hz. It was concluded that the %100 polyester plain weave fabric with a weft density of 7.33 picks/cm and laminated with 5 mm thick polyurethane foam had the lowest sound absorption coefficient in the same frequency range. These results support the hypothesis that plain hemp woven fabrics produced for sound absorption purposes for use in interior spaces can be equivalent alternatives to 100% polyester fabrics with the same thread count.