Meta-analizler için güç değerlendirmesi
Evaluation of the power for meta-analyses
Yazar: NAZLI TOTİK
Danışman: PROF. DR. ZELİHA NAZAN ALPARSLAN
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoistatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics
Dizin: Biyoistatistik = Bioistatistics ; Etki diyagramı = Influence diagram ; Meta analizi = Meta analysis ; Sabit etki = Fixed effect ; İstatistik = Statistics

Özet:
Meta-analiz, birbirinden bağımsız benzer konulardaki çalışmaları bir araya getirerek sonuçlarındaki çeşitliliği açıklamak, daha güvenilir ve doğru sonuçlara ulaşılmasını sağlamak amacıyla kullanılan bir yöntemdir. Meta-analizlerde nitelik göstergesi olan en önemli husus güçtür ve bu güç, heterojenliğin varlığına göre sabit etki ya da rastgele etki modeli olmak üzere kullanılan iki yaklaşım altında değerlendirilir. Yapılan güç değerlendirmeleri etki büyüklüğü, makalelerdeki minimum örnek büyüklüğü ve çalışma sayılarından etkilenir. Çalışmada belirli etki büyüklüğünde kabul edilebilir bir güce ulaşmak adına makalelerdeki minimum örnek büyüklüğünün ve makale sayısının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Sabit etki ve rastgele etki modelleri altında etki büyüklüğü için tanımlanan belirli aralıklar (0.1-0.2, 0.20001-0.3, 0.30001-0.4, 0.40001-0.5 ve 0.50001-0.7) ve hasta kontrol oranları (1:1, 1:2 ve 1:3) göz önüne alınarak 1000 tekrarlı simülasyon çalışması ile farklı makale sayıları (2, 5, 7, 10, 15 ve 18) ve örnek büyüklükleri için güç değerlerinin ortalama ve standart sapmaları belirlenmiştir.
	Yapılan simülasyon çalışması ile sabit etki, düşük, orta ve yüksek heterojen rastgele etki modellerinde elde edilen güç değerlendirmeleri için, gereken örnek sayısı heterojenliğin daha fazla olduğu modeller için yüksek bulunmuştur. Hasta kontrol oranlarındaki bozulma da iyi bir güç için gereken örnek sayısını arttırmıştır.
Yapılan çıkarsamalar ile gücü etkileyen faktörler göz önüne alınarak iyi bir güce ulaşılması adına araştırıcılara öneriler sunulmuştur. Belirli etki büyüklüğünde kabul edilebilir bir güç için kaynak israfı olmadan gerekli örnek büyüklükleri ve çalışma sayıları belirlenmiştir.

Abstract:
Meta-analysis is a method used to compound independent studies to explain their diversity and to ensure more reliable and accurate results. The most important issue, which is a sign of quality in meta-analyses, is power, and this power is assessed under two approaches: Fixed effect or random effect model with the existence of heterogeneity. Evaluation of power is influenced by effect size, sample size at smallest study and number of studies.
It was aimed to determine the minimum sample size and number of studies in order to reach an acceptable power in this study.
The mean and standard deviations of power values for different number of studies (2, 5, 7, 10, 15 and 18) and minimum sample sizes were determined with 1000 replication simulation studies taking into consideration different effect sizes (0.1-0.2, 0.20001-0.3, 0.30001-0.4, 0.40001-0.5 and 0.50001-0.7), different case-control rates (1:1, 1:2 and 1:3) under fixed and low, medium and high heterogeneous type random effect models.
For the power evaluations obtained with the simulated study, the fixed effect, low, medium and high heterogeneous random effects models, the number of samples required was found to be higher for the models with more heterogeneity. Deterioration in case-control rates also increased sample size required for good power. By taking into consideration the factors that affect the power researchers can be guided to reach an acceptable quality in their studies.