Kültürel sermayenin bireyin mekan tercihine etkisi: Konya/Meram İlçesi kafe örneği
The effect of cultural capital on the space choice of the individual: Cafe example of Konya/Meram district
Yazar: BERİVAN BAYKAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE BUDAK
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kafe = Cafe ; Konya-Meram = Konya-Meram ; Kültürel sermaye = Cultural capital ; Mekan = Space ; Mekan tercihleri = Spatial preferences

Özet:
Birey içerinde bulunduğu aile ve çevrenin etkisiyle kültürel bir birikim elde etmektedir. Kişinin sahip olduğu beğeni ve tercihlerin temelinde yatan en önemli faktörlerden biri edinmiş olduğu kültürel sermayesidir. Bireyin giyimi, yediği yemekler, edindiği arkadaşlar, eğitim hayatındaki başarısı ve sahip olduğu meslek gibi birçok unsurda kültürel sermayenin etkisi bulunmaktadır. Kültürel sermaye kişiden önce ailesinin sahip olduğu nitelikleri de içine alan geniş bir kavram olarak sosyal bilimlerde önemli bir yer edinmiştir. Kişiye özgü görünen fakat toplumsal niteliği bulunan birçok tercih kültürel sermayenin sonucunda oluşmuştur. Toplumsal nitelik taşıyan ve beğeni-imkan doğrultusunda kullanım çeşitliliği gösteren alanlardan biri de mekandır. Mekan gündelik hayatın en önemli alanlarından biridir. Aile, iş, sosyal yaşamın tamamı mekan içinde sürdürülmektedir. Bireyler ev ve iş dışında zaman geçirmek için mekan tercihinde bulunurken mekanların temel özellikleri (uzak-yakın, sıcak-soğuk ) dışında farklı nitelikleri göz önünde bulundurmaktadır.  Bunun temel nedeni mekanın oluşumunun tesadüfi değil bir sisteme dayalı olmasıdır. Bu araştırmada mekanın toplumsal bir nitelik taşıdığı görüşünden hareketle, mekanlarda oluşan farklılaşmanın ve bu mekanları tercih eden bireylerin mekan tercihinde kültürel sermayesinin etkisinin analizinden oluşmaktadır. Araştırma, betimleme amaçlı olması nedeniyle nitel araştırma teknikleri kullanılmıştır. Araştırma farklı sosyal sınıfları içinde barındıran Konya'nın merkez ilçesi Meram'da gerçekleştirilmiştir. Meram'da farklı mahallelerde yer alan kafe mekanları ve bu mekanları kullananlar örneklemi oluşturmaktadır. Farklı tarz ve gelir seviyesine hitap eden on kafede toplam otuz kişi ile mülakat (görüşme) yapılmıştır. Katılımcıların demografik bilgileri ve mekan beklentilerine yönelik yarı yapılandırılmış sorular sorulmuştur. Mülakatlar sonucunda yapılan analizlerde, katılımcıların mekan tercihlerinde aile ve çevrenin etkisinin bulunduğu,  bireylerin mekanda bulunan diğer kişilerde kendilerine benzer statü ve kimlik beklentisinin olduğu verileri elde edilmiştir. Katılımcılar mekan beklentilerinde kendi kültür ve gelir seviyesine uygun gördükleri fiziksel özellikleri belirtmiştir. Mekanlarda bu özellikleri buldukları takdirde, o mekanı rahat ettikleri yer olarak tanımladıkları ve mekanı tekrar kullanmaya devam ettikleri sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The individual acquires a cultural accumulation with the influence of his family and environment. One of the most important factors underlying the tastes and preferences of a person is the cultural capital he has acquired. Cultural capital has an effect on many factors such as the way an individual wears, the food he eats, the friends he makes, his success in education and his profession. Cultural capital has gained an important place in social sciences as a broad concept that includes the qualities of the family before the person. Many preferences that seem personal but have a social character have been formed as a result of cultural capital. One of the areas that has a social character and that shows a variety of use in line with taste and possibility is space. Space is one of the most important areas of daily life. All of family, work and social life are carried out within the space. While individuals choose places to spend time outside of home and work, they consider different qualities apart from the basic characteristics of spaces (far-close, hot-cold). The main reason for this is that the formation of the space is not accidental but based on a system. Based on the view that space has a social character, this research consists of an analysis of the differentiation that occurs in spaces and the effect of cultural capital on the space preference of individuals who prefer these spaces. Qualitative research techniques were used because the research was for descriptive purposes.The research was carried out in Meram, the central district of Konya, which hosts different social classes. Cafes in different neighborhoods in Meram and those who use these places constitute the sample. A total of thirty people were interviewed (interviews) in ten cafes that cater to different styles and income levels. Semi-structured questions were asked about the demographic information and venue expectations of the participants.In the analyzes made as a result of the interviews, the data were obtained that the family and the environment had an effect on the place preferences of the participants, and that the individuals had similar status and identity expectations from the other people in the space. Participants stated the physical features that they consider appropriate for their own culture and income level in their space expectations.If they find these features in the spaces, it is concluded that they define that space as the place where they are comfortable and continue to use the space again.