Bakteriyel ve viral kaynaklı pnömoni ayırımında ortalama trombosit hacminin rolü
The role of mean platelet volume in discrimination of bacterial and viral pneumonia
Yazar: NERİMAN YÜREK
Danışman: YRD. DOÇ. MELİKE EMİROĞLU
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Pnömoni = Pneumonia ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential

Özet:
Amaç: Toplum kökenli pnömoni, erken çocukluk döneminde hastaneye yatışın ciddi ve sık bir nedenidir. Çalışmamızda toplum kökenli pnömonilerde bakteriyel ve viral ayırımında daha ekonomik ve erişilebilir olması açısından rutin çalışılan hemogram testindeki ortalama trombosit hacminin (MPV) yerini belirlemek amaçlandı.
Yöntem:Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı poliklinik ve servislerinde 01.01.2013 ile 31.06.2016 tarihleri arası, alt solunum yolu enfeksiyonuyla başvuran veya izlenen 500 hasta tarandı. Primer ve sekonder immün yetmezliği, kronik hastalığı, ko-enfeksiyonuolanlar ve yetersiz sayıda olması nedeniyle 60 aydan büyüklerçalışmadan çıkarıldı. Aynı tarihler arasında enfeksiyon dışı nedenlerle polikliniklerine başvurup fizik muayenede aktif enfeksiyon bulgusu olmayan, hasta grubu ile benzer yaş ve cinsiyetlerdeki sağlıklı 368 çocuk kontrol grubunu oluşturdu. Hastalarınhemogram, CRP (C reaktif protein) ve solunum yolu paneli sonuçları ile kontrol grubunun hemogram ve CRP sonuçları retrospektif olarak incelenip kaydedildi.
Bulgular:Solunum yolu paneli incelendiğinde viral etkenler %62,6 oranla daha fazla bulundu. Viral etkenler arasında en sık %21,4 oranla respiratuvar sinsisyal virus A-B, %19,7 oranla rinovirus ve sitomegalovirus görülürken, en az %0,5 oranla parekovirus saptandı. Bakteriyel etkenler incelendiğinde ise H. influenzae %31,4, S. pneumoniae %30,6 ve Moraxella catarhalis %22,8 oranlarında bulunurken Mycoplasma pneumoniae %0,7 oranında bulundu. Hastalarda koronavirus 229E ve Salmonella spp. saptanmadı.MPV değerleri ortalaması bakteriyel grubun 7,07±1,19 fL, viral grubun 7,19±1,23 fL ve kontrol grubunun 7,46±1,40 fL olarak tespit edildi. Gruplar arasında MPV değerleri açısından istatistiki olarak anlamlı fark bulunmadı (p:0,197). Hasta grubunun kontrol grubuna göre karşılaştırılmasında lökosit, trombosit, plateletkrit, nötrofil, lenfosit ve CRP değerleri daha yüksek bulundu(p:0,000). Hasta grubunun kontrol grubuna göre karşılaştırılmasında daha düşük bulunanlar ise hematokrit ve hemoglobin olarak belirlendi (p:0,000). Ortalama eritrosit hacmideğerine bakıldığında viral grupta kontrol grubuna göre daha düşük olduğu saptandı (p:0,015). Bakteriyel ve viral enfeksiyon gruplarının kendiarasında karşılaştırmasında ise laboratuvar parametreleri açısından istatistiki olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0,005).

Sonuç: Bakteriyel ve viral pnömoni ayrımını yaparken hiçbir tanı yönteminin tek başına yeterli olmadığı anlaşıldı. MPV değerlerinin klinik faydası ve önemi henüz netleşmemiş olmasına rağmen literatürde inflamasyonda kullanılabileceği bildirilmektedir. MPV, trombosit fonksiyonu ile korelasyon gösterdiği için birden çok hastalıkta trombosit sayımından daha sensitif bilgi verebileceği düşünülmesine rağmen bizim çalışmamızda anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. 

Anahtar Sözcükler: Ortalama trombosit hacmi; Solunum yolu paneli; Toplum kökenli pnömoni.

Abstract:
Aim: Community-acquired pneumonia is a serious and frequent reason for hospitalization in early childhood period. In this study, it is aimed to define the place of mean platalet volume (MPV) in routine hemogram test since it is more economic to differentiate bacterial and viral pneumonia.  
Method: 500 patients with lower respiratory tract infection applied to our clinics at Selcuk University Faculty of Medicine Pediatrics department between 01.01.2013 and 31.06.2016. The patients over 60 months old, primary and secondary immune deficiency, chronic diseases, and co-infections were excluded from the study. The control group was consisted of 368 healthy children applied to our clinic during the same time period with complaints rather than infection and had no active infection during the physical examination. The hemogram, CRP (C reactive protein), and respiratory tract panel results of both groups were analyzed and recorded retrospectively.   
Findings: When the respiratory tract panel was examined, viral factors were found to be 62,6% more. While respiratory syncytial virus A-B with 21,4%  and rhinovirus and cytomegalovirus with 19,7% were among the most commonly seen viral factors, parechovirus with 0,5% was the least determined one. When the bacterial factors were examined, while H. influenzae was found as %31,4, S.pneumonia  as 30,6% and M.catarhalis as 22,8%,  M.pneumoniae was found as 0,7%. Coronavirus 229E and Salmonella spp. were not determined. Average MPV values were determined as 7,07±1,19 fL for bacterial group, 7,19±1,23 fL for viral group and 7,46±1,40 fL for control group. There was no statistically meaningful difference among the groups in terms of MPV values (p:0,197). When values of the patient group were compared to those of control group, leukocyte, thrombocyte, plataletcrit, neutrophil, lymphocyte and CRP values were determined to be higher  (p:0,000). However, hematocrit and hemoglobin values were defined to be lower (p:0,000). When compared to that of the control group,  Mean corpuscular volüme value was determined to be lower in the viral group (p:0,015). When bacterial and viral groups were compared with each other, no statistically meaningful difference was found among laboratory parameters  (p>0,005).

Results: While differentiating bacterial and viral pneumonia, it is understood that not any diagnosis method alone is sufficient. Although clinical significance and benefit of MPV values have not been proven yet, it is stated in the literature that it can be used for inflammation. Although it is thought that it can provide sensitive information about thrombocyte counting in many diseases since MPV is correlated with thrombocyte function, no meaningful difference was determined in our study.    

Key Words:Community-acquired pneumonia;Mean platelet volume; Respiratory tract panel.