Dekspantenolün sıçanlardakı̇ mcfarlaneflep beslenmesı̇ üzerı̇ne etkı̇lerı̇
Dekspantenolün siçanlardaki̇ mcfarlaneflep beslenmesi̇ üzeri̇ne etki̇leri̇
Yazar: MAHİR GÖKBULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKER ÜSÇETİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi = Plastic and Reconstructive Surgery

Özet:
Plastik cerrahide çeşitli yaralanmalar, malignite ve malformasyonların
ekstirpasyonu sonrası flepler sıklıkla kullanılmakta ve birçok klinik durumda en iyi
rekonstrüktif seçeneği oluşturmaktadır. İskemik nekroz fleplerin kullanılmasında
başlıca korkulan komplikasyondur. Bu komplikasyonun önlenmesi için fleplerin ilk
kullanılmaya başladığı periyoddan itibaren altında yatan mekanizma çözülmeye
böylece etkili önleyici ve tedavi edici modaliteler geliştirilmeye çalışılmıştır ancak
şimdiye kadar en öngörülebilir ve en etkili faydayı gösteren flep geciktirme (delay)
yöntemine eş etkinlikte bir farmakolojik tedavi modalitesi bulunamamıştır.
Bu maddenin arayışı yolunda dekspentanol, PA, karbonhidrat, kolesterol,
steroid ve ilaç metabolizmasında kofaktör görevi gören koenzim A'nın sentezini
arttırır. Pantotenik asit, piruvat dehidrojenaz ve sitrat sentaz enzimleri tarafından
katalize edilen reaksiyonlarda yer aldığından çoğunlukla doku rejenerasyonu ve yara
iyileşmesi ile ilişkilendirilmiştir. Ek olarak, indirgenmiş glutatyon (GSH) ve hücre içi
ATP düzeylerinde artışa aracılık ettiği için antioksidan ve antiinflamatuar etkileri
bilindiğinden gözümüze çarpmış olup, flep nekrozundaki patofizyolojik
mekanizmlarla birlikte ele alındığında flep yaşayabilirliği üzerine olumlu etkileri
olacağı düşünülmüştür.
Çalışmada McFarlane tarafından tanımlanmış rat dorsal flep modeli kullanıldı.
Hayvanlar her bir grupta 8 hayvan olacak şekilde kontrol, topikal, intraperitoneal ve
T+İP olacak şekilde 4 grup olarak çalışma planlandı. İlaç grubundaki hayvanlara
postoperatif dönemde topikal ilaç uygulnan gruplara günde 2 defa flep üzerine krem
uygulması intraperitoneal ilaç verilen gruplara ise günde bir defa 500 mg/kg
intraperitoneal olarak ilaç uygulması yapıldı. Kontrol grubuna ise aynı hacimde serum
fizyolojik oral gavaj verildi.
Post operatif 7. günde nekroze flep alanı makroskobik olarak milimetrik asetat
kağıdına aktarıldı ve fotoğraflandı. Nekroze alan yüzdeleri image-J programı
kullanılarak dijital olarak hesaplandı ve karşılaştırıldı. Flep yaşayan alan oranı
makroskopik incelemede istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar alınmasada
dekspentanol uygulanan gruplarda kontrol grubuna göre daha az nekroz saptandı.
Yine 7. günde genel anestezi altında flep tüm hayvanlarda flep tüm fleplerin proksimal

ix

kısmının distal 1x3 cm'lik kısımları patolojik değerlendirmeye örnekler alınarak
hemotoksilen-eosin boyamasında nötrofil yoğunluğu, ödem, fibrozis, kalsifikasyon,
apopitotik hücre, mikrovasküler yoğunluk ve granülasyon parametreleri
değerlendirildi. Her bir parametre için gruplar arasında ortalamalar istatistiksel olarak
anlamlı farklılık açısından karşılaştırıldı ve nötrofil infiltrasyonu, granülasyon,
kalsifikasyon, mikrovasküler yoğunluk ve apopitotik hücre nekroz paremetlerinde
özellikle intraperitoneal ilaç uygulanan grupta kontrol grubuna kıyasla flep
yaşayabilirliği üzerine olumlu etkisi olduğunu gösterecek şekilde istatiksel olarak
anlamlı sonuçlar elde edilmiştir (p<0,05).
Ülser, fibrozis ve ödem gibi nekroz parametleri gruplar arasında istatistiksel
olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Dekspentanol klinik olarak yara iyileşmesinde,
bağırsak motilite ve tonüs kaybında kullanımı olan ilacın özellikle yapılan çalışmalar
sonrası ortaya konan antinflamaturar ve antioksidan etkisinden dolayı flep yaşayabiliği
üzerine olumlu etkisi olduğu görülmüştür. Yapılacak daha geniş çalışmalar sonucunda
dekspentanolün dozu, uygulama sıklığı ve süresi değiştirilerek flep sağkalımı üzerine
ek çalışmalar yapılıp daha detaylı bilgilere ulaşılabilir.

Abstract:
In plastic surgery, flaps are frequently used for reconstruction following
excision of various injuries, malignancies, and malformations, often representing the
optimal reconstructive option in many clinical scenarios. Ischemic necrosis remains a
major concern with flap usage. Efforts have been made to elucidate the underlying
mechanisms since the early use of flaps, aiming to develop effective preventive and
therapeutic modalities. However, to date, no pharmacological treatment modality has
shown efficacy comparable to flap delay, which has demonstrated the most predictable
and effective benefit.
In this pursuit, dexpentanol enhances the synthesis of pantothenic acid,
pyruvate dehydrogenase, and coenzyme A, which are primarily associated with tissue

regeneration and wound healing. Additionally, it is noted for its antioxidant and anti-
inflammatory effects by mediating increases in reduced glutathione (GSH) and

intracellular ATP levels. Considering the pathophysiological mechanisms of flap
necrosis, these properties suggest potential positive effects on flap viability.
The study utilized the rat dorsal flap model as described by McFarlane.
Animals were divided into four groups: control, topical application, intraperitoneal
administration, and combined topical plus intraperitoneal administration (T+IP).
Animals in the drug groups received either topical cream twice daily or intraperitoneal
administration of 500 mg/kg daily postoperatively, while the control group received
equivalent volumes of saline orally.
On postoperative day 7, necrotic flap areas were transferred to acetate paper,
photographed, and digitally analyzed using Image-J software to calculate necrotic area
percentages. Although statistically significant results were not obtained in
macroscopic examination of flap survival rates, less necrosis was observed in groups
treated with dexpentanol compared to the control group. Furthermore,
histopathological evaluation of proximal and distal 1x3 cm sections of all flaps
revealed statistically significant differences among groups in parameters including
neutrophil density, edema, fibrosis, calcification, apoptotic cells, microvascular
density, and granulation. Particularly, intraperitoneal drug administration showed
statistically significant improvements in neutrophil infiltration, granulation,

xi

calcification, microvascular density, and apoptotic cell necrosis parameters, indicating
a positive effect on flap viability (p<0.05).
Parameters such as ulceration, fibrosis, and edema did not show statistically
significant differences among groups. The beneficial effect of dexpentanol on flap
viability is attributed to its clinical use in wound healing and intestinal motility,
supported by its anti-inflammatory and antioxidant effects identified in this study.
Further extensive studies are warranted to optimize dexpentanol dosage, frequency,
and duration of administration to gain more detailed insights into its effects on flap
survival.