Özlem duygusu ve problem türlerinin beyin fırtınasında yaratıcılığa  etkisi
Effects of longing and problem type on brainstorming creativity
Yazar: ESRA VURAL
Danışman: PROF. DR. HAMİT COŞKUN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Genel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beyin fırtınası = Brainstorming ; Manipülasyon = Manipulation ; Yaratıcılık = Creativity ; Ölçekler = Scales ; Özlem = Yearning

Özet:
İnsanoğlu yaşamında pek çok şeye (birey, durum, zaman vb.) özlem duyar. İnsanın özlem duyduğu şeylerden biri de sıla özlemi ve okul özlemidir. Literatürde sıla özleminin psikolojik sağlıkla ve iyi oluşla ilişkisi konusunda araştırmalar olmasına rağmen, yaratıcılık üzerindeki etkisi henüz bilinmemektedir. Pilot çalışmada sıla özleminin (sıla özlemi belirgin ve kontrol koşulu) yaratıcılığa olan etkisi problem türü ile birlikte incelenmiştir. İlk çalışmaya katılan toplam 119 üniversite öğrencisi dört koşula seçkisiz olarak atanmıştır: sıla özlemi koşulu/ilişkisel problem türü, sıla özlemi koşulu/mekanik problem türü, kontrol koşulu/ilişkisel problem türü ve kontrol koşulu/mekanik problem türü. Sıla özlemi manipülasyonu sonrası, katılımcılar atandıkları problem türünde (ilişkisel veya mekanik) beyin fırtınasına tabi tutulmuşlardır. İki yönlü varyans analizine (ANOVA) göre, ilişkisel problem türünde katılımcıların ürettikleri esnek düşünce sayısı daha fazladır. Ayrıca, sıla özlemi ile problem türü arasında ortak etki, sıla özlemi koşulundaki katılımcıların ilişki problem türünde daha çok esnek düşünce ürettiğine işaret etmektedir.
Gerçekleştirilen ikinci çalışmada pandemi sürecinde okul özleminin yaratıcılık üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu araştırmada toplam 99 üniversite öğrencisi dört koşula atanmıştır: okula özlem koşulu/ilişkisel problem türü, okula özlem koşulu/mekanik problem türü, kontrol koşulu/ilişkisel problem türü ve kontrol koşulu/mekanik problem türü. Okul özlemi manipülasyonu sonrası, katılımcılar ilk araştırmada olduğu gibi farklı problem türlerine (ilişki ve mekanik) atanarak beyin fırtınasına tabi tutulmuşlardır. İki yönlü varyans analizi (ANOVA), okul özlemi ve problem türünün özgün düşünce ve derin düşünce sayısında ortak etkisi olduğunu göstermiştir. Okul özlemi, ilişkisel konularla ilgili yaratıcılığı artırmaktadır. Bu bulgular yaratıcılıkla ilgili yaklaşımlar çerçevesince açıklanmıştır.

Abstract:
Human longs for many things (individual, situation, time, etc.) in their life. One of the things that people yearn for is the longing for school and homesickness. Although there are studies in the literature on the relationship of homesickness with psychological health and well-being, its effect on creativity is not yet known. In the pilot study, the effect of homesickness (manipulated homesickness and control condition) on creativity was examined together with the problem type. A total of 119 university students participating in the first study were randomly assigned to four conditions: homesickness condition/relational problem type, homesickness condition/mechanical problem type, control condition/relational problem type, and control condition/mechanical problem type. After homesickness manipulation, the participants were brainstormed on the type of problem they were assigned (relational or mechanical). The two-way analysis of variance (ANOVA) showed that the participants in the relational problem type generated a higher number of flexible ideas than those in the mechanical one. Also, the interaction effect between homesickness and problem type indicated that participants in homesickness conditions generated more flexible ideas than control ones in the relational problem type.
In the second study, the effect of school-craving on creativity during the pandemic was examined. In this study, a total of 99 university students were assigned to four conditions: school-craving condition/relational problem type, school-craving condition/mechanical problem type, control condition/relational problem type, and control condition/mechanical problem type. After school- craving manipulation, the participants were brainstormed by assigning them to different problem types (relationship and mechanics) as in the first study. The two- way analysis of variance (ANOVA) showed that school-craving and problem type had an interaction effect on the number of original ideas and deep ideas. Missing school increases creativity in relational issues. These findings are explained within the framework of approaches to creativity.