Koroner arter hastalığı ciddiyeti ile aortik akım ilerleme hızı ve ayak bileği-kol basınç indeksi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
An assessment of the relation of coronary artery disease severity with aortic flow rate and ankle-arm pressure index
Yazar: BARIŞ AYGÜÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ARİF ARISOY
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Aort = Aorta ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Ayak bileği = Ankle ; Kan akış hızı = Blood flow velocity ; Kan basıncı = Blood pressure ; Kol = Arm ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Sistol = Systole

Özet:
Amaç: Koroner arter hastalığı (KAH) tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de mortalite ve morbiditenin başta gelen nedenleri arasında yer almaktadır. Hastaların çoğunda klinik bulgular görülmeye başladığında artık son organ hasarları gerçekleşmiş olmaktadır. KAH'ın önemli bir bölümü ateroskleroz zemininde gelişir. Ateroskleroza bağlı hastalıklar henüz ortaya çıkmadan, subklinik ateroskleroz yaşamın erken dönemlerinde başlar ve yaşam boyu devam eder. Aterosklerozun subklinik evrede tespit edilmesi ile uygulanabilecek yaşam şekli değişikliği ve medikal tedavi gibi yaklaşımlarla hastalığın seyri yavaşlatılabilir ve hastalar yaşamlarını sağlıklı bir şekilde sürdürebilirler. Biz çalışmamızda aterosklerozun erken dönemde tespit edilmesi ve son organ hasarının önlenebilmesi için yeni, invaziv olmayan ve kolay uygulanabilir bir metod olan aortik akım ilerleme hızı (AAİH) ve ayak bileği-kol basınç indeksi (AKBİ) ile KAH kompleksitesi arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçladık.
Çalışma planı: Çalışmaya Gaziosmanpaşa Üniversite Hastanesi Kardiyoloji polikliniğine kararlı anjina pektoris kliniği ile başvuran, koroner anjiyografi yapılma kararı alınan 38'i kadın, 52'si erkek olmak üzere toplam 90 hasta alındı. Çalışmaya alınan hastaların, koroner anjiyografiye hazırlık aşamasında KAH açısından risk faktörleri sorgulandı, rutin biyokimyasal ve hematolojik test sonuçları, rutin ekokardiyografi ölçümleri, AAİH ve AKBİ değerleri tespit edildi. Hastaların bağımsız uzmanlar tarafınca femoral arter yoluyla judkins yöntemi kullanılarak koroner anjiyografileri yapıldı. Daha sonra hastalar KAH ciddiyetine göre üç gruba ayrıldı. Birinci grup %50 ve üzeri koroner arter darlığı mevcut olan 40 hastadan, ikinci grup KAH olan ancak koroner arter darlığı %50 altında olan 24 hastadan, üçüncü grup ise normal koroner arter çıkan 26 hastadan oluşturuldu. Üç grubun demografik özellikleri, kan basıncı, ekokardiyografi, laboratuvar, AKBİ, AAİH verileri ve birinci gruptaki hastaların SYNTAX (SYNergy between PCI with TAXUS and Cardiac Surgery) skoru hesaplanarak grup içindeki hastaların AAİH ve AKBİ değerlerinin SYNTAX skoru ile olan ilişkisi karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmamızda gruplar arasında AAİH değeri grup 1'de 55.2±7.4 cm/sn, grup 2'de 69.2±6 cm/sn, grup 3'te 77.2±5.4 cm/sn olup, KAH ciddiyeti arttıkça AAİH değerinin düştüğü görüldü (p<0.001). Gruplar arasında AKBİ değerleri grup 1'de 0.84±0.09, grup 2'de 1.02±0.14, grup 3'te 1.14±0.05 olup, AAİH'de olduğu gibi KAH ciddiyeti arttıkça AKBİ değerinin düştüğü, istatiksel olarak gruplar arasında AKBİ değerleri açısından anlamlı fark olduğu görüldü (p<0.001). Ayrıca, obstrüktif KAH olan grup 1' de SYNTAX skoru 21[10-28] olarak bulundu. Bu grup içinde SYNTAX skoru yükseldikçe AAİH'nın düştüğü görüldü. SYNTAX skoru ile AAİH arasında orta dereceli negatif korelasyon olduğu tespit edildi (r= -0.695; p<0.001). Ayrıca, çalışmamızda subklinik ateroskleroz göstergelerinden olan AKBİ değeri ile AAİH arasında önemli derecede pozitif korelasyon izlendi (r=0.829, p<0.001).
Sonuç: Çalışmamızda KAH şiddeti ile AAİH ve AKBİ değerleri arasında anlamlı ilişki tespit ettik. AAİH KAH şiddetini tespit etmede non-invaziv bir tanı yöntemi olabilir. Bu konuda ek çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar sözcükler: Ateroskleroz, Koroner arter hastalığı, Aortik akım ilerleme hızı, Ayak bileği-kol basınç indeksi

Abstract:
Purpose: Coronary artery disease (CAD) is among the leading causes of mortality and morbidity in our country, as well as in the whole world. When patients present with clinical signs, it can be observed that majority of them have already developed end organ damage. A significant part of CAD develops on the basis of atherosclerosis. Even before development of the diseases associated with atherosclerosis, subclinical atherosclerosis begins at early ages and progresses for the lifetime. When atherosclerosis can be diagnosed at subclinical stage, therapeutic approaches such as lifestyle changes and medical treatment can slow down the disease course and patients can live healthier lives. In the present study, we aimed to evaluate the relation of the complexity of coronary artery disease with aortic propagation velocity (APV) and ankle-brachial index (ABI) as non-invasive and practical methods to identify atherosclerosis at early stages and prevent end organ damage.
Study plan: A total number of 90 patients, including 38 women and 52 men, who referred to the Cardiology polyclinics of Gaziosmanpasa University Hospital with a clinical picture of stable angina pectoris and scheduled for coronary angiography, were included into the study. During preparations for coronary angiography, risk factors for CAD were questioned, and routine biochemistry and hematologic test results, routine echocardiographic findings, as well as APV and ABI measurements were obtained from all patients. Coronary angiography was performed by independent specialists through femoral artery using Judkins method. Subsequently, patients were divided into three groups based on the severity of CAD. The first group consisted of 40 patients with at least 50% coronary artery stenosis, the second group consisted of 24 patients with CAD but less than 50% coronary artery stenosis, and the third group consisted of 26 patients with healthy coronary arteries. Demographical characteristics, blood pressure, echocardiography findings, laboratory results, APV and ABI values of all three groups, and SYNTAX (SYNergy between PCI with TAXUS and Cardiac Surgery) score of the patients in the first group, were calculated and the relation of SYNTAX score with APV and ABI was analyzed for the patients in the first group.
Findings: APV values were 55.2±7.4 cm/sec, 69.2±6 cm/sec and 77.2±5.4 cm/sec in groups 1, 2 and 3, respectively; and APV value decreased as the severity of CAD increased (p<0.001). ABI values were 0.84±0.09, 1.02±0.14 and 1.14±0.05 in groups 1, 2 and 3, respectively; and similar to APV, ABI also decreased as the severity of CAD increased. APV was significantly different between the study groups (p<0.001). In addition, group 1, which consisted of patients with obstructive CAD, had a SYNTAX score of 21[10-28]. Within this group, APV decreased as SYNTAX score increased. A moderate and negative correlation was noted between SYNTAX score and APV (r=-0.695; p<0.001). Moreover, our findings indicated a significant positive correlation between APV and ABI value, a marker of subclinical atherosclerosis (r=0.829, p<0.001).
Conclusion: We foud a significant relation of CAD severity with APV and ABI in our study. APV can be a non-invasive diagnostic method in determination of CAD severity. There is a need for further studies on this topic.
Keywords: Atherosclerosis, Coronary artery disease, Aortic propagation velocity, Ankle-brachial index