Liberal yurttaşlık düşüncesinin cemaatçi yaklaşım açısından eleştirisi
The communitarian critics of liberal citizenship
Yazar: VEYSEL KURT
Danışman: DOÇ. DR. İNCİ Ö. KERESTECİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Bireysellik = Individualism ; Cemaatçilik = Communitarianism ; Liberal demokrasi = Liberal democracy ; Liberalleşme = Liberalization ; Milli kimlik = National identity ; Milliyetçilik = Nationalism ; Toplum = Society ; Vatandaşlık = Citizenship

Özet:
Bu tezin temel tartışma odağı olan yurttaşlık, siyaset düşüncesinin önemli ve güncel tartışma konularından birisi olarak, antik döneme kadar geri gitmektedir. Teorik tartışmaları Aristo'ya dayanan bu düşüncenin en önemli ve ilk uygulama alanı ise Roma'dır. Antik dönem düşüncesi nezdinde birey, bir yurttaş olarak devlet ve toplumun taşıyıcısıdır. Bu dönemden itibaren gerek teorik bağlamda, gerekse uygulama biçiminde çok köklü dönüşüm geçiren yurttaşlığın en önemli teorik kırılması, modern düşünce biçiminin hâkim paradigma olarak yerleşmesi ile paraleldir. Aydınlanma düşüncesi ile beraber birey, -Antik dönemin aksine- hem toplum hem de devlete önceliği olan, hak sahibi özerk bir varlık olarak tasavvur edilmiştir. Buna göre yurttaşlık da bireyin hak ve özgürlüğünün öncelenmesi durumunda anlam kazanır. Her bireyin eşit doğal haklara sahip olduğu savunusu da, bu düşüncenin evrensel yanını oluşturur. Modern dönemin bir ürünü olan ulus-devletin, yurttaş olarak kabul ettiği herkese eşit haklar tanıdığı iddiası, bireycilik ideolojisi ile bütünlük arz etmektedir. Ancak son yıllarda kültürel kimliklerin politik bir özne olarak görülmesi ile beraber, hem bireycilik ideolojisi, hem de ulus düşüncesi köklü eleştirilere maruz kalmıştır. Her iki kategoriye birden ?bireycilik ve ulus- eleştirel bir tutum takınan cemaatçilik düşüncesi farklı bir yurttaşlık kavrayışı konusunda ipuçlarını barındırmaktadır.

Abstract:
Citizenship, as the focus of this thesis, is one of the most important and contemporary debates of political theory though it goes back to the ancient times. The concept of citizenship goes back to Aristotle in theory and to ancient times in practice in guiding today?s citizenship understanding. Individual in the ancient political thought is seen as an agent in the state and societal matters. Citizenship has been exposed to a number of deep transformations in both theoretical and practical senses, but the most important rupture came as the modern political thought emerges as a dominant political paradigm. Together with the rise of the Enlightenment thought as opposed to the ancient times, the individual started to be seen as a being with an independent existence prior to both the state and the society and entitled with certain inalienable rights. In accordance with this idea, citizenship gained a new meaning which gives priority to individual rights and freedoms. Accordingly, the belief that every individual has equal natural rights becomes the universal aspect of this thought. The claim that nation-state, as a product of the modern era, entitles everyone who is regarded as a citizen with equal rights corresponds to the ideology of individualism. However, as the cultural identities come to the front as political agents, both the ideology of individualism and the idea of the nation faced deep rooted critiques. Communitarianism which is critical of both categories, individualism and the idea of nation, gives clues about a different conception of citizenship.