Türkiye'de yaşayan psikososyal yardım talebinde bulunan suriyeli mültecilerde algılanan ayrımcılık ve göç sonrası yaşam zorluklarının ruh sağlığına etkisi
The effect of perceived discrimination and post migration living difficulties on the mental health of syrian refugees living in turkey and requesting psychosocial assistance
Yazar: AYLİN EVECEN KARAYTUĞ
Danışman: DOÇ. DR. ONUR DURMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ayrımcılık = Discrimination ; Depresyon = Depression ; Göçler = Migrations ; Mülteciler = Refugees ; Stres = Stress ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic

Özet:
Amaç: Göç, insanlık tarihi boyunca toplumu etkileyen en önemli olaylardan biridir. Uluslararası göçmen sayısı her geçen gün artmaktadır. Türkiye, uluslararası koruma altındaki 4 milyona yakın mülteci ve sığınmacıyla üst üste dokuz yıldır dünyanın en büyük mülteci nüfusuna ev sahipliği yapmaktadır. Yapılan çalışmalarda mültecilerin ruhsal bozukluk yaygınlıklarının, mülteci olmayan nüfusa göre önemli ölçüde daha yüksek olduğu bilinmektedir. Mülteci ruh sağlığı ile ilişkili faktörler; göç öncesi, göç sırası ve göç sonrası süreç ile ilişkili faktörler olmak üzere 3 temel kısımda ele alınmaktadır. Giderek artan mülteci sayısı ile etki edebileceğimiz bir alan olarak göç sonrası yaşam zorluklarının ruh sağlığı ile ilişkisinin incelenmesi, gelecek psikososyal müdahale alanlarının bilinmesi için önemlidir. Bu çalışmada Türkiye'de yaşayan ve psikososyal yardım talebinde bulunan Suriyeli mültecilerin, algılanan ayrımcılık ve göç sonrası yaşam zorluklarının ruh sağlığı ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kesitsel ve gözlemsel bir çalışmadır. Araştırmaya SBÜ Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi psikiyatri polikliniğine ve Sultanbeyli Mülteciler Derneği psikiyatri polikliniğine ve psikososyal yardım merkezine, Mart 2023-Mayıs 2023 tarihleri arasında başvuran, dahil etme ve hariç tutma kriterlerini karşılayan, araştırma hakkında bilgilendirilen ve araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul ederek aydınlatılmış onam formunu imzalayan, 60 Suriyeli mülteci dahil edilmiştir. Çalışmaya araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formu, Algılanan Bireye Yönelik Ayrımcılık Ölçeği (ABAÖ) ve Algılanan Gruba Yönelik Ayrımcılık Ölçeği (AGAÖ) uygulanmış; Göç Sonrası Yaşam Zorlukları Kontrol Listesi (Post-migration Living Difficulties Checklist PMLDC), DSM-5 için Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi (PCL-5), Depresyon, Anksiyete, Stres Ölçeği (DASÖ-21) öz bildirim ölçeği olarak uygulanmıştır.
Bulgular: Göç sonrası yaşam zorluklarının, anksiyete, stres ve TSSB belirtileri ile aynı yönlü ilişki gösterdiği saptanırken (p<0,05), depresyon belirtileri ile anlamlı ilişki saptanmadı. Göç sonrası yaşam zorlukları kontrol listesinin alt maddeleri incelendiğinde ise; özellikle yalnızlık, can sıkıntısı ve izolasyon alt maddesinin depresyon, stres ve TSSB belirtileri ile anlamlı ilişki gösterdiği bulundu (p<0,001). Gruba yönelik algılanan ayrımcılık düzeyi arttıkça tüm alanlarda (depresyon, anksiyete, stres ve TSSB) ruhsal bozukluk belirtileri artarken (p<0,05), bireye yönelik algılanan ayrımcılık düzeyinin artmasının artan TSSB ve stres belirtileri ile ilişkili olduğu saptandı (p<0,05). 
Sonuç: Araştırmalarımıza göre; çalışmamız Türkiye'de yaşayan Suriyeli mültecilerde algılanan ayrımcılığın ruh sağlığı ile ilişkisini inceleyen ilk çalışmadır. Ayrıca göç sonrası yaşam zorlukları alt maddelerinin de ruh sağlığı ile ilişkisi incelenmiştir. Sonuçlar artan algılanan ayrımcılığın ve artan göç sonrası yaşam zorluklarının artan ruhsal bozukluk belirtileri ile ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Bu ilişkinin daha iyi anlaşılabilmesi için hastalarda uzunlamasına izlem çalışmalarıyla beraber daha fazla örneklem grubunu içeren araştırmalara ihtiyaç vardır. Ayrıca çalışmamız mültecilere yönelik kapsamlı psikososyal hizmetlerin uygulanabileceği terapötik alanlara işaret etmektedir.

Abstract:
Objective: Migration is one of the most important historical events affecting society. The number of international immigrants is increasing day by day. Turkey has been hosting the world's largest refugee population for nine consecutive years, with nearly 4 million refugees and asylum seekers under international protection. Studies have shown that the prevalence of mental disorders in refugees is significantly higher than in the non-refugee population. Factors associated with refugee mental health are discussed in three main parts: pre-migration, during migration, and post-migration process. As an area where we can influence the increasing number of refugees, examining the relationship between post-migration living difficulties and mental health is essential to know future psychosocial intervention areas. This study aimed to examine the relationship between perceived discrimination and post-migration living difficulties and the mental health of Syrian refugees living in Turkey who requested psychosocial assistance.
Materials and Methods: Our research is a cross-sectional and observational study. The participants who applied to the SBU Erenköy Mental and Neurological Diseases Training and Research Hospital psychiatry polyclinic and Sultanbeyli Refugees Association psychiatry polyclinic and psychosocial assistance center between March 2023 and May 2023, met the inclusion and exclusion criteria, were informed about the research and voluntarily agreed to participate in the research. 60 Syrian refugees who signed the informed consent form were included. The sociodemographic data form prepared by the researcher, the Perceived Individual Discrimination Scale (PIDS), and the Perceived Group Discrimination Scale (PGDS) were applied. Post-migration Living Difficulties Checklist (PMLDC), Post-Traumatic Stress Disorder Checklist for DSM-5 (PCL-5), Depression, Anxiety, Stress Scale (DASS-21) were applied as self-report scales.
Results: While post-migration living difficulties were found to have a significant association with anxiety, stress and PTSD symptoms (p<0.05), no significant association was found with depression symptoms. When the sub-items of the post-migration living difficulties checklist were examined, it was found that especially the loneliness, boredom, and isolation sub-items showed a significant relationship with depression, stress, and PTSD symptoms (p<0.001). While the level of perceived discrimination against the group increased, mental disorder symptoms increased in all areas (depression, anxiety, stress, and PTSD) (p<0.05), while the increase in the level of perceived discrimination against the individual was found to be associated with increased symptoms of PTSD and stress (p<0.05).
Conclusions: According based on our literature review research, our study is the first to examine the relationship between perceived discrimination and mental health in Syrian refugees living in Turkey. In addition, the relationship between post-migration living difficulties sub-items and mental health was examined. Results suggest that increased perceived discrimination and post-migration living difficulties are associated with increased mental disorder symptoms. In order to understand this relationship, better longitudinal follow-up studies on patients as well as studies with larger sample groups groups are needed. Additionally, our study points to therapeutic areas where comprehensive psychosocial services for refugees can be applied.