Teknoloji temalı belgesellerin sosyal medya okuryazarlığının geliştirilmesindeki rolü: Türkiye'de eğitim gören üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma
The role of technology-themed documentaries in developing social media literacy: A study on university students in Turkey
Yazar: ALAA AHMED KHALİL İBRAHIM MADİ
Danışman: DOÇ. DR. CEM GÜZELOĞLU
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Belgesel film yapımcıları sadece gerçekleri sunmayı veya izleyicileri eğlendirmeyi
amaçlamakla kalmaz, aynı zamanda genellikle sunulan konuyla ilgili izleyicilerin
farkındalıklarını artırmak için bir mesaj iletmeyi hedeflerler. Buradan hareketle tez
çalışmasında, belgesel filmlerin üniversite öğrencileri üzerindeki etkisi ve izleyicilerin sosyal
medya kullanımındaki fikir ve inançları üzerine etkisi incelenmektedir. Bu çalışmanın konusu,
özellikle üniversite öğrencileri ve yetişkinlerin aşırı sosyal medya kullanımına maruz kaldığı
düşünüldüğünde önemli bir araştırma konusudur. Bu çalışmanın temel amacı, belgesellerin
içeriğinin hedef kitlenin sosyal medya hakkındaki farkındalığı ve düşüncesi üzerindeki etkisini
incelemek, analiz etmek ve açıklamaktır. Teknolojik belgesellerin üniversite öğrencilerinin
sosyal medyanın olumlu ve olumsuz yönlerini anlama üzerindeki etkisini incelemektir.
Araştırmanın örneklemi, farklı milletlerden 10 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır; bunların
5'i erkek, 5'i kadındır. Sosyal medya kullanımına yönelik bakış açılarına odaklanarak seçilen
örneklem üzerindeki etkileri göstermek ve değerlendirmek üzere 5 belgesel seçilmiştir: Sosyal
İkilem (2020), Childhood 2.0 (2020), Büyük Hack (2019), The Creepy Line (2018), Teens,
Social Media, and Technology (2014). Bu araştırma, medya çalışmalarında kullanılan en
önemli yöntemlerden biri olan odak grup yönteminin kullanımına dayanmaktadır. Tezin
içeriğiyle ilgili eğilimleri belirlemek için odak aracına güvenerek, seçilen belgeseller izlenmiş
ve örneklem araştırma konusu hakkında bir dizi soru sorulmuştur. Bu doğrultuda, Araştırma,
içeriği sosyal medya ile ilişkili olan teknolojik belgesellerin, sosyal medyanın olumlu ve
olumsuz yönleri konusunda farkındalık oluşturmadaki rolünü tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Belgesel, Film, Okuryazarlık, Genç, Sosyal Medya

Abstract:
Documentary filmmakers not only aim to present facts or entertain audiences, but they
also usually aim to convey a message to raise viewers' awareness of the subject matter
presented. Hence, in this thesis, examines the impact of documentary films on university
students and their opinions and beliefs on social media use. The topic of this study is an
important research topic, especially considering that university students and adults are exposed
to excessive social media use. Bu çalışmanın temel amacı, belgesellerin içeriğinin hedef kitlenin
sosyal medya hakkındaki farkındalığı ve düşüncesi üzerindeki etkisini incelemek, analiz etmek
ve açıklamaktır. The aim of the study is to examine the impact of technological documentaries
on university students' understanding of the positive and negative aspects of social media. The
sample consists of 10 university students of different nationalities, 5 of whom are male and 5
of whom are female. Five documentaries were selected to illustrate and evaluate the effects on
the selected sample, focusing on their perspectives on social media use: The Social Dilemma
(2020), Childhood 2.0 (2020), The Great Hack (2019), The Creepy Line (2018), Teens, Social
Media, and Technology (2014). This research is based on the use of the focus group method,
one of the most important methods used in media studies. By relying on the focus tool to
determine trends about the content of the thesis, the selected documentaries were watched, and
the sample was asked a set of questions about the research topic.The research determined the
role of technological documentaries, whose content is related to social media, in raising
awareness about the positive and negative aspects of social media.
Keywords: Documentary, Film, Literacy, Youth, Social Media