Dindarlık ve iş stresi ilişkisi (Samsun örneği)
The relationship between religiosity and job stress (Samsun example)
Yazar: ELİF ELİFOĞLU ÇURUM
Danışman: PROF. DR. ALİ RIZA AYDIN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Psychology of religion ; Dindarlık = Religiousness ; Psikolojik etki = Psychological effect ; Samsun = Samsun ; Stres = Stress ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş stresi = Job stress

Özet:
Bu çalışma, aktif iş yaşamında yer alan kamu ve özel sektör çalışanlarının dindarlık düzeyleri ile yaşadıkları iş stresi arasındaki ilişkiyi açıklamayı amaçlamaktadır. Araştırma, 2012 yılında Samsun il merkezinde 18-65 yaş aralığında bulunan ve rastgele olarak seçilen 235 kamu ve özel sektör çalışanı üzerinde yapılmıştır. Çalışmada, bireylerin dindarlık ve iş stresi düzeyleri üzerinde etkili olduğu düşünülen cinsiyet, yaş, medeni durum, meslek grubu, öğrenim durumu, gelir grubu ve mesleki doyum (iş memnuniyet düzeyi) olmak üzere yedi bağımsız değişken ele alınmıştır. Çalışmada bağımlı değişkenleri oluşturan, dindarlık ve iş stresi düzeylerini ölçmek için "Dindarlık Envanteri",  "İş Stresi Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Anketi" kullanılmıştır. Araştırma dört bölümde sunulmuştur. Birinci bölümde araştırmanın amacı, problem ve alt problemler, hipotezler, temel kavramlar ve ilgili çalışmalar yer almaktadır. İkinci bölümde iş stresi ve dindarlık kavramlarıyla ilgili kuramsal açıklamalar ve aralarındaki ilişkiden bahsedilmektedir. Üçüncü bölüm yöntem ve uygulamadan oluşmakta, dördüncü bölümde ise bulgular ve yorum yer almaktadır. Sonuç kısmında, araştırma bulguları ile ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır. Araştırma verilerinin istatistiksel analizi SPSS 16.0 (Statistical Package for Social Sciences) paket programı ile yapılmış; hipotezlerin test edilmesinde ise varyans analizi (ANOVA-F Testi) kullanılmıştır. Sonuçların anlamlılık düzeyinde en çok 0.05 hata payı olarak kabul edilmiştir. Sonuç olarak, bireylerin ait oldukları meslek grubu, sahip oldukları gelir durumu ve öğrenim durumlarıyla dindarlık düzeyleri arasında ters orantı olduğu ortaya çıkmıştır. Aynı zamanda yaşadıkları iş stresi düzeyi ile, meslek grupları, öğrenim durumları ve yaşadıkları iş doyumunu (iş memnuniyet düzeyi)arasında ters orantılı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Dindarlık düzeyinin yükselmesinin, bireylerin yaşadıkları iş stresiyle mücadele etme veya stresi düşürme konusunda önemli bir etken olduğu görülmüştür.


Anahtar Kelimeler: Din, Dindarlık, Stres, İş Stresi, İş Doyumu.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the levels of religiosity and job stress of the public an private sector employees in terms of some independent variables ant to set for the relationship between them. This study was done over 235 people who were chosen by randomly from age 18-65 in the centre of Samsun, in 2012. In the study, seven independent varibles that were thought to be effective on the levels of religiosity an job stress of individuals were used. These independent variables were included the following: Sex, age, marital status, occupation, level of income, level of education and level of job satisfaction. In order to test the levels of religiosity and job stress of people, three questionnaries were used: These were "The Inventory of Religiosity", "The Inventory of Job Stress" and "Personal Questions". The study consists of four chapters: The first chapter includes the aim of the study, the problem and sub-problems of the study, hyphotesis, some basic concepts and related studies. The second chapter is related to the stress, job stress and religiosity as concepts and the relationship between religiosity and job stress. The third chapter is about the method and application of the study. The last and fourth chapter deals with findings and their implications. The conclusion summaries the findings and gives some advices for the future studies. In the study, SPSS 16.0 (Statistical Package for Social Sciences) programme was used for the analysis. In addition, in order to hypothesis, a multifactor analysis of variance was used. For the level of significance of the results, as an error rate at the most level, 0.05 error rate was accepted. In conclusion, it is found out that individuals' occupation, as well as their levels of income and education affect their respective religiosity. Furthermore, it is also revealed that the level of work-related stress that they experience is significantly affected by their occupation, levels of income and job satisfaction. It is also observed that religiosity is an important factor in coping with or reducing work-related stress.


Key Vocabulary: Religion, Religionsity, Stress, Work-Related (Job) Stress, Job Satisfaction.