Antrenörlerin stresle başa çıkma tarzları
Coaches? ways of coping with stress
Yazar: ERSİN BALLIKAYA
Danışman: PROF. DR. M. ŞEFİK TİRYAKİ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Stres = Stress

Özet:
Bu çalışmanın amacı antrenörlerin stresle başa çıkma tarzlarını belirlemektir. Araştırmaya 31'i futbol, 37'si basketbol, 37'si voleybol, 20'si atletizm, 13'ü güreş ve 33'ü tenis antrenörü olmak üzere toplam 171 antrenör katılmıştır. Antrenörlerin 136'sı erkek, 35'i kadındır. Yaş dağılımı en küçük 20 en büyük 59 ve ortalama yaş 34.44'tür. Antrenörlerin 41'i lise ve 130'u üniversite mezunudur. Antrenörlerin aktif olarak çalıştıkları lig düzeyleri bölgesel ve ulusal olarak sınıflandırılmıştır. Buna göre 126'sı bölgesel, 45'i ulusal ligde çalışmaktadır.Katılımcılara Folkman ve Lazarus (1980) tarafından geliştirilmiş ve Türkiye uyarlaması Şahin ve Durak (1995) tarafından yapılmış olan ?Stresle Başa Çıkma Tarzları Envanteri? uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen ortalama puanlar bağımsız gruplar için t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile değerlendirilmiştir. Spor türü, yaş durumu, lig düzeyi ve spor dalı değişkenlerine göre antrenörlerin stresle başa çıkma tarzları arasında anlamlı fark bulunmuştur. Buna göre antrenörlerin başa çıkma tarzlarına bakıldığında stresle başa çıkma tarzı olarak birinci sırada kendine güvenli yaklaşımı kullandıkları görülmektedir; spor türüne göre bakıldığında bireysel spor dalı antrenörlerinin etkisiz başa çıkma yöntemini takım spor dalı antrenörlerine oranla daha fazla kullandıkları, takım spor dalı antrenörlerinin ise kendine güvenli yaklaşımı bireysel spor dalı antrenörlerine oranla daha fazla kullandıkları bulunmuştur. Yaş durumuna göre, 50-59 yaş aralığındaki antrenörlerin etkisiz başa çıkma yöntemini 30-39 yaş aralığındaki antrenörlere oranla daha fazla kullandıkları belirlenmiştir. Lig düzeyine göre ulusal ligde çalışan antrenörlerin başa çıkmada etkisiz yöntemleri bölgesel ligde çalışan antrenörlere oranla daha fazla kullandıkları saptanmıştır. Spor dalına göre başa çıkma tarzlarına bakıldığında ise güreş antrenörlerinin atletizm antrenörleri dışında diğer antrenörlere oranla etkisiz başa çıkma yöntemini daha fazla kullandığı belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Stres, Başa Çıkma, Antrenörlük

Abstract:
The purpose of this study is to specify coaches? ways of coping with stress. To find this, the the research consisted of 171 coaches ; 31 of them are football, 37 of them are volleyball, 20 of them are athletics, 13 of them are wrestler, 33 of them are tenis coaches (136 men and 35 women). Age patterns are minimum 20, maximum 59 and average is 34,44 . 41 of coaches are high-school graduate and 130 of them are college graduate. The league levels that coaches effectively work were assorted as regional and national . According to this, 126 of coaches work in regional and 45 work in national league.The coaches pariticipating in the research was implemented ?Ways of Coping with Stress Inventory ? that was developed by Folkman ve Lazarus (1980) and was adapted to Turkey by Şahin and Durak (1995) . The average points that have received from research were evaluated via the T-test and Variance Analyse (ANOVA) for independent groups. The results show that there were have significantly differences among coaches? ways of coping with stress according to variables of sport variety, age state, league level and sport branch. According to this, when ways of coping were analyzed, it was appeared that coaches firstly used the self-confidente approach; according to kind of sport It were found that firstly ,the coaches of individual sports branches used the ineffective coping methods more than the coaches of team sports branches, secondly, the coaches of team sports branches used self-confident approach more than the coaches of individual sports braches. According to state of age, It was found that the coaches ranged between 50 and 59 used method of ineffective coping more than the coaches ranged between 30 and 39. According to league level, It was found that the coaches worked in national league used method of the ineffective coping more than the coaches worked in regional league. According to sport branch, It was found that the wrestling coaches used the method of the ineffective coping more than the others except for the athletics coaches.Keywords: Stress, Coping, Coaching