Yetişkinlerde bilişsel esneklik, genel öz yeterlik ve iyimserlik düzeyinin örtük zekâ inançları ile ilişkisinin incelenmesi
An examination of the relationship between cognitive flexibility, general self-efficacy, optimism levels and implicit intelligence beliefs in adulthood
Yazar: AYPERİ OTRU KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN NEJAT AKFIRAT
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Yetişkinler = Adults ; Örtük bellek = Implicit memory ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; İyimserlik = Optimism

Özet:
Bu çalışmada yetişkinlerin bilişsel esneklik, genel öz yeterlik ve iyimserlik düzeylerinin örtük zekâ inançları ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu araştırmanın evrenini, 18-65 yaş aralığındaki bireyler kapsamaktadır. 469'u kadın ve 371'i erkek olmak üzere toplam 840 katılımcı çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Kişisel Bilgi Formu, Örtük Zekâ Teorisi Ölçeği, Bilişsel Esneklik Ölçeği, Genel Öz Yeterlik Ölçeği ve Yaşam Yönelimi Testi ile veriler toplanmıştır. Cinsiyet, medeni durum ve yetişkinlik düzeyine göre değişkenlerin farklılaşıp farklılaşmadığı ve değişkenler arasındaki ilişki SPSS.22'de uygulanan testler ile sınanmıştır. Sonuçlara göre, beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin gelişim zihniyetlerinin genç yetişkinlik dönemindeki bireylerin gelişim zihniyetlerine göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Beliren yetişkinlik döneminde olan katılımcıların, genç yetişkinlik dönemi ve orta yetişkinlik döneminde olan katılımcıların sabit zihniyet inançlarına göre de daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkenine göre örtük zekâ inançlarının farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Medeni duruma göre örtük zekâ inançlarında bakıldığında ise evli bireylerin sabit zihniyet inançları, bekar bireylerin sabit zihniyet inançlarına göre daha yüksek bulunmuştur. Diğer yandan, bilişsel esneklik, iyimserlik ve genel öz yeterlik değişkenleri ile gelişim zihniyeti arasında istatistiksel olarak pozitif anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Sabit zihniyet değişkeni ile gelişim zihniyeti, bilişsel esneklik, genel öz yeterlik ve iyimserlik arasında istatistiksel olarak negatif anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Farklı yetişkinlik dönemlerine göre ve katılımcıların toplamının Basit Doğrusal Regresyon Analizi ve Çoklu Regresyon Analizi yapılmıştır. Basit Doğrusal Regresyon Analizi sonucu, bilişsel esneklik, genel öz yeterlik ve iyimserlik puanları gelişim zihniyeti inançlarını yordamaktadır. Çoklu Regresyon Analizi sonucuna göre ise, bilişsel esneklik, genel öz yeterlik ve iyimserlik değişkenleri birlikte gelişim zihniyetinin istatistiksel olarak anlamlı yordayıcılarıdır. Tüm değişkenlerle birlikte gelişim zihniyetindeki toplam varyansın %13'ünü açıklamaktadır. Sonuçlar alan yazın ile tartışılmıştır.
Anahtar kelimeler: Örtük zekâ teorisi, gelişim zihniyeti, bilişsel esneklik, genel öz yeterlik, öz saygı, iyimserlik

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the relationship between adults' cognitive flexibility, general self-efficacy, optimism levels and implicit intelligence beliefs. The population of this research includes individuals between the ages of 18-65. A total of 840 participants, 469 women and 371 men, constitute the sample of the study. Data were collected with Personal Information Form, Implicit Intelligence Theory Scale, Cognitive Flexibility Scale, General Self-Efficacy Scale and Life Orientation Test. Whether the variables differ according to gender, marital status, maturity level and the relationship between the variables were tested with the tests applied in SPSS.22. According to the results, it has been determined that the growth mindsets of individuals in emerging adulthood are higher than the growth mindsets of individuals in young adulthood. Participants in emerging adulthood were also found to have lower fixed mindset beliefs than participants in young adulthood and middle adulthood. It was determined that implicit intelligence beliefs did not differ according to the gender variable. When looking at implicit intelligence beliefs according to marital status, fixed mindset beliefs of married individuals were found to be higher than fixed mindset beliefs of single individuals. On the other hand, a positive and significant relationship was found between cognitive flexibility, optimism and general self-efficacy variables and growth mindset. There was a negative significant relationship between the fixed mindset variable and the growth mindset, cognitive flexibility, general self-efficacy and optimism. Simple Linear Regression and Multiple Regression Analysis were performed by adulthood and for total participants. As a result of the Simple Linear Regression Analysis, cognitive flexibility, general self-efficacy, and optimism levels predicted the growth mindset beliefs. According to the results of Multiple Regression Analysis, cognitive flexibility, general self-efficacy and optimism variables are significant predictors of growth mindsets. All of the variables explain 13% of the total variance in the growth mindsets. The results are discussed with the literature.
Key Words: Implicit theories of intelligence, growth mindset, cognitive flexibility, general self-efficacy, self-esteem, optimism