Bizans İmparatoru Herakleios (610-641) dönemi reform hareketleri
The reform movements of the Byzantine emperor Herakleios period (610-641)
Yazar: SERCAN AKİNİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP GÜNGÖR
Akdeniz Üniversitesi / Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü / Akdeniz Ortaçağ Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Bizans İmparatorluğu = Byzantine Empire ; Herakleitos = Herakleitos ; Orta Çağ = Middle Ages ; Yenileşmeler = Reformations ; Yenilik hareketleri = Reform movements

Özet:
Herakleios, bir darbe girişimi ile zalim olarak adlandırılan imparator Phokas'ı 610 yılında devirerek imparator olmuştur. İmparator olduğu dönemde (610-641), İustinianos devrinin pırıltılarından eser kalmamıştır. Phokas'ın baskı rejimi imparatorluğu güçsüz kılmıştır. İmparatorluğun batısı Avar ve Slav kavimlerince yıpratılırken, doğusu Sâsâni İmparatorluğu tarafından işgal edilmeye başlanmıştır. Bitmek bilmeyen bu kaos ortamı imparatorluğun inanç ve gücünü kırmış, imparatorluk parçalanma tehlikesi ile karşı karşıya kalmıştır.  
Herakleios böyle bir kaos ortamında idareyi ele aldığında bir umut olmuş sevinç gösterileri ile karşılanmıştır. İmparator, öncelikli olarak çöken ekonomik alanda sikke (Hexagram) ve darphane reformları gerçekleştirmiş bu reformlar neticesinde Avar-Slav kavimlerine haraç ödeyerek dizginleyebil ve Sâsâni İmparatorluğuna karşı girişeceği savaşlarda yeni bir birlikler tesis edebilmişti. Herakleios, ekonomik reformları takiben, askeri reformlar yapmış, magister militum sisteminden Thema düzenine geçişin temelini sağlayacağı reformları gerçekleştirerek, 622-628 yılları arasında Sâsâni imparatorluğuna karşı başarılı askeri faaliyetlerde bulunmuştur. Onları kendi imparatorluklarının içlerine çekilmeye zorlamıştır. Bu süreç içerisinde Sâsâni imparatorluğu yıkılış sürecine girmiştir. Doğu'daki Sâsâni tehdidinin ortadan kaldırılmasının üzerinden çok geçmeden imparatorluk yeni bir tehdit ile karşılamıştır. Karşılaşılan bu tehdit Araplardır. 629 yılında Mûte ile başlayan Bizans-Arap mücadeleleri İmparator Herakleios'un ölümüne kadar bir dizi savaşların yaşanmasına ve imparatorluğun önemli ekonomik ve askeri üslerini kaybetmesine neden olmuştur. Bizans-Arap mücadeleleri süresince de Doğu kiliselerindeki birliği sağlayarak toprak kayıplarına engel olmayı düşünmüş ve Ekthesis'i ilan ettirerek dini alanda bir reform gerçekleştirmiştir.

Abstract:
Heraclius, became the emperor with a coup-d'etat against emperor Phocas in 610. During his reign (610-641), there was no sign of the heyday of the reign of Iustinianos. The oppression period of Phocas weakened the empire. While Avars and Slavs wore out the west part of the empire, the eastern part of it began to be invaded by the Persian Empire.    This constant chaotic atmosphere destroyed the power and faith of the empire and the empire face to be demolished. 
Heraclius considered as a hope and his reign was met with joy under this chaotic condition. He, at first, carried out reforms on coins (Hexagram) and mints for the weakened economic system. As a result of these reforms, he was able to take under the control the Avar and Slav tribes by paying them tributes and establish new troops against the Sassanid Empire. After his economic reforms, he realised military reforms  and launched successful campaigns against Sassanid Empire between the years 622-628 after laying the foundations of the change from the magister militum system to thema. He pushed the Sassanids to throw back towards the inner places of their empire. This process started the fall of the Sassanid Empire. After a short time, a new thread appeared. This new thread was the Arabs. The struggles between Arabs and Byzantine Empire beginning with Mute War in 629, were resulted in a series of war and the loss of the significant economic and military bases of the empire. During these struggles he tried to hinder the loss of the territories by providing the unity among the Eastern Churches and made a religious reform by declaring Ecthesis.