Bir sorumluluk eğitim programının lise dokuzuncu sınıf öğrencilerinin sorumluluk düzeylerine etkisi
The Effect of responsibility programme on to nineth class high school students
Yazar: ŞENAY HAYTA ÖNAL
Danışman: DOÇ. DR. REŞAT PEKER
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Ergenlik döneminde, sorumluluk duygusu\ davranışı ile ilgili kişisel-sosyalgelişim yeterliliğinin sağlanmasına ihtiyaç vardır. Çocuk kalmanın rahatlığıyla, ergenolmanın haklarını almak için kazanmaları gereken yeni sorumluluk becerileri arasındagidip gelinebilir. Ergen kendi sorumluluklarından ve haklarından oluşan sınırı ancakçevresinin sorumluluk ve haklarını bilirse oluşturabilmektedir. Ergenlik dönemiiçerisinde, özgür ve her istediğini yapmak isteyen bireyin sorumsuz davranışları eğitimhayatını da etkilemektedir.Araştırmanın amacı; lise dokuzuncu sınıf öğrencilerine uygulanan sorumlulukeğitim programının öğrencilerin sorumluluk düzeylerine etkisinin olup olmadığınıbelirlenmesidir. Araştırma, Bursa ili Necatibey Meslek Lisesi dokuzuncu sınıföğrencilerine uygulanmış deneysel bir çalışmadır. Çalışmada ön test- son test kontrolgruplu model kullanılmıştır.2003-2004 eğitim-öğretim yılında okula kayıt yaptıran lise birinci sınıföğrencileri gönüllülerinden oluşan gruba, on hafta süresince pilot olarak uygulanmıştır.Geri bildirimler sonucunda sorumluluk eğitim programının son şekli verilmiştir.Araştırma grubu 2004-2005 eğitim- öğretim yılında kayıt yaptırmış olan 9.sınıflardan 212 öğrenciye uygulanan ?sorumluluk tutum ölçeği? puanlarının sıralanarakdüşük puanlar arasından 15 deney ve 15 kontrol grubu için örneklem seçilerekbelirlenmiştir.Sorumluluk tutum ölçeği, Sorumluluk tutumunu ifade eden olumlu veolumsuz 41 cümleden oluşur. Araştırmacı tarafından 105 öğrenci üzerinde yapılangüvenirlilik çalışmasında Cronbach Î±: .82 olarak bulunmuştur. Güvenirlilik ile ilgilikatsayı yeterli görülmüş ve sorumluluk tutum ölçeğinin tutarlı sonuçlar verdiği kanısınavarılmıştır.Araştırma sonucunda deney grubunun ön test-son test sonuçları arasındaanlamlı bir fark olduğu (t: 4.69, p<0.05), kontrol grubunun ön test-son test sonuçlarıarasında ise anlamlı bir fark olmadığı (t:1.04, p>0.05) saptanmıştır. Gruplar arasıkarşılaştırmada da anlamlı bir fark (t:2.46, p<0.05) bulunmuştur. Bu sonuçlar,araştırmacı tarafından geliştirilen sorumluluk eğitim programının 9. sınıf öğrencilerininsorumluluk düzeyleri üzerinde etkili olduğunu göstermiştir.

Abstract:
At the age of puberty individual and social development is needed to havethe sense of responsibility. A person can vacillate between the ease of being a childand new responsibility skills to gain the rights of being an adult. However one knowsthe responsibilities and rights of his surrounding can draw the line of his own. Theirresponsible attitudes of a teenager who wants to do whatever he wants freely affectshis life at school.The goal of the research is to see whether the responsibility educationprogramme has any effect on 9th classes or not. The research is an experimental studywhich has been carried out on the 9th class students of Necatibey Vocational Highschool in Bursa.Some voluntary students from different classes who started that school inthe 2003-2004 academic year that programme had been carried on ten weeks as pilot.The last form of the responsibility training was given a form by the help of feedbacks.The research group was chosen among the students who enrolled toNecatibey Anatolian Vocational High School in 2004-2005 academic year. First theresponsibility attitude criterion had been carried out to 212 students then the pointswere listed. 15 sample for experiment and 15 sample for control group were chosen.The experiment group was formed as mutual influence and special aim.The responsibility criterion consist of 41 both negative and positivestatements which expresses the responsibility attitude. Cronbach Î±: was found as 82after the reability test carried on 105 students by the researcher. The coefficientrelated with reliability seemed sufficient and reached the conclusion of the consistentresults on responsibility attitude criterion.As the results of the research there is a meaningful difference in the first andlast test results of experiment group ( t: 4.69, p<.05) but there isn?t any difference ofcontrol group results ( t: 1.04, p>.05). In comparing two groups it has beendetermined that there is a difference between them (t 2.46, p<.05). These resultsshows that the responsibility training programme developed by the researcher madean impact on the degree of responsibility for 9th class students.ANAHTAR SÖZCÜKLER (KEY WORDS)Sorumluluk, Sorumluluk Eğitimi, Sorumluluk Gelişimi, Ergenlik, GerçeklikTerapisi, William GlasserResponsibility, Responsibility Training, Responsibility Developing,Adolesance, Reality Theory, Reality Terapy, William GlasserDanışman: Doç.Dr. Reşat PEKER Sayfa Sayısı: 142