Demir eksikliği anemisinde tedavinin, ghrelin ve leptin düzeylerine ve iştaha etkisi
The effect of therapy on plasma ghrelin and leptin levels, and appetite in children with iron deficiency anemia
Yazar: NURAN KÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. CAHİT KARAKELLEOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Büyüme = Growth ; Büyüme bozuklukları = Growth disorders ; Ghrelin = Ghrelin ; Leptin = Leptin ; İştah = Appetite

Özet:
Demir eksikliği anemisinin iştahı ve büyümeyi olumsuz etkilediği bilinmektedir.Ghrelin, gastrointestinal sistemden salınan ve açlık hissi uyandırdığı bilinen birhormondur. Santral ve/veya periferik yolla verilmesi iştahı ve besin alımını artırır. Leptinise iştahı baskılayan iyi tanımlanmış bir afferent doygunluk faktörüdür.Bu çalışmanın amacı, yaşları 12-24 ay arasında değişen izole nutrisyonel demireksikliği anemisi tanılı çocuklarda tedavinin, serum ghrelin ve leptin düzeylerine veiştaha olan etkisini araştırmaktır.Çalışmaya yaşları ortalama 17,09±3,5 ay olan 22 olgu alındı. Demir eksikliğianemisi tanısı klinik ve laboratuvar bulgularla konuldu. Olgulara 3 ay süreyle 5mg/kg/gün demir tedavisi verildi. Tedavi öncesi ve tedavi sonrası antropometrikölçümleri yapıldı; hemogram, serum demir, transferrin, ferritin, plazma ghrelin ve leptindüzeyleri ölçüldü ve 3 günlük diyet listeleri kaydedilerek günlük kalori, protein vekarbonhidrat miktarları belirlendi. Tedavi sonrasında ortalama vücut ağırlığı, boyuzunluğu, baş çevresi, boy SDS (Standart Deviasyon Skoru) ve ağırlık SDSdeğerlerinde anlamlı artış saptandı (p<0,001). Olguların tedavi öncesi ortalama plazmaghrelin düzeyi 952,5±398,8 pg/ml iken tedavi sonrası 1248,4±588,6 pg/ml'a (p<0,001)yükselmiş olup ortalama leptin düzeyi 3,1±1,57 ng/mL'den 1,8±1,1 ng/mL'ye düştü(p<0,001). Tedavinin sonunda günlük kalori, karbonhidrat ve protein miktarları anlamlıderecede arttı (p<0,001). Tedavi öncesi ghrelin düzeyi ile tedavi sonrası ghrelin düzeyiarasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif (r=0,514, p=0,014), tedavi öncesi ghrelindüzeyi ile tedavi sonrası ferritin düzeyi arasında anlamlı pozitif (r=0,526, p=0,012)korelasyon bulunurken leptin düzeyleri ile korelasyon saptanmadı. Olguların ? vücutağırlığı ile tedavi öncesi (r=0,451, p=0,035) ve sonrası (r=0,539, p=0,010) ghrelindüzeyleri arasında pozitif korelasyon gözlenirken leptin düzeyleri ile anlamlı korelasyonbulunmadı.Sonuç olarak, nutrisyonel demir eksikliği anemisi tanılı çocuklarda tedavi ileplazma ghrelin düzeylerinde artma ve leptin düzeylerinde azalma olduğu, iştahıntedaviyle arttığı, bu nedenle günlük kalori, karbonhidrat ve protein alımının arttığı vebüyümenin hızlandığı görüldü. Demir eksikliği anemisi tedavisi ile iştah ve büyümedegözlenen artışın, ghrelin düzeyindeki artışa ve leptin düzeyindeki azalmaya bağlıolabileceği düşünüldü.Anahtar Kelimeler: Demir eksikliği anemisi, ghrelin, leptin, iştah, büyüme

Abstract:
It is known that iron deficiency anemia effects appetite and growth negatively.Ghrelin is a hormone which is secreted from gastrointestinal tract and stimulatesstarvation. Its application by central or peripheral way increases appetite and nutrition.Leptin is a well-defined afferent satiety factor that supresses appetite.The aim of this study is to investigate the effect of therapy on plasm ghrelin andleptin levels, and appetite in children aged between 12-24 months with isolatednutritional iron deficiency anemia.Cases with the mean age of 17,09±3,5 months were admitted to the study. Irondeficiency anemia was diagnosed by clinic and laboratory findings. All cases weregiven 5 mg/kg/day iron therapy for three months. Before and after therapy,anthropometric measurements were recorded and count blood cell, serum iron,transferrin and ferritin, plasma ghrelin and plasma leptin levels were evaluated. Thedaily calorie, carbohydrate and protein intakes of cases were calculated from a threeday diet recorded before and after therapy. After iron therapy there were significantincreases in mean body weight, height, height SDS (Standart Deviation Score) andweight SDS (p<0,001). The mean ghrelin level was 952,5±398,8 pg/ml before therapyand it increased to 1248,4±588,6 pg/ml (p<0,001) while mean leptin level decreasedfrom 3,1±1,57 ng/mL to 1,8±1,1 ng/mL (p<0,001) after therapy. The amounts of dailycalorie, carbohydrate and protein were significantly increased after therapy (p<0,001).There was a significant correlation between ghrelin levels before and after therapy(r=0,514, p=0,014) and between ghrelin levels before therapy and ferritin levels aftertherapy (r=0,526, p=0,012) while no corelation was found between leptin levels. ? bodyweight was correlated significantly with ghrelin levels before (r=0,451, p=0,035) andafter (r=0,539, p=0,010) therapy, but no correlation was found with leptin levels.In conclusion, the findings of this study indicate that plasma ghrelin levelincreases and leptin level decreases and growth accelerates because of increase inappetite and daily calorie, carbohydrate and protein amount in children with nutritionaliron deficiency anemia after iron therapy. We concluded that the increase in appetiteand acceleration on growth in iron deficiency anemia might result from decreased leptinand increased plasma ghrelin levelsKeywords: Iron deficiency anemia, ghrelin, leptin, appetite, growth