Jean-Paul Sartre'da Ateizm düşüncesi
Jean-Paul Sartre's thoughts in Atheism
Yazar: GÖKHAN AKARKEN
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT BAYRAKTAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Felsefe Grubu Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ateizm = Atheism ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Sartre, Jean Paul = Sartre, Jean Paul ; Teizm = Theism

Özet:
"Jean-Paul Sartre'da Ateizm Düşüncesi" konulu tezimizin beş bölümde incelenmesi mümkündür: 
Birinci bölüm de yapmış olduğum tezin ana hatları ile konusunu , amacını, sınırlılıkların ve daha önce yapılmış olan araştırmalar incelenmiştir.
İkinci bölüm ateizmin ne olduğu ve tanrının varlığı hakkındaki çeşitli bakış açıları ele alınmıştır. ikinci bölüm ağırlıklı olarak Tanrı'nın varlığı meselesine ayrılmıştır. Düşünce tarihi boyunca hemen hemen her düşünür bu konu ile ilgili kendince bir kanaate varmıştır. Felsefe tarihinde konu ile ilgili birbirine karşıt olarak iki gelenek oluşmuştur; ilki çoğunluğun görüşü olan teizmdir. Teizm; kendisine aşkınlık, kadiri mutlaklık ezelilik, ebedilik gibi sıfatların verildiği bir Tanrı'nın var olduğu; Yahudilik, Hıristiyanlık, İslamiyet gibi dinlerin Tanrı anlayışlarının da ana hatlarıyla kapsandığı felsefi gelenektir. Diğeri ise "İlkçağ", "Yeniçağ" ve "Modern Dönem" olmak üzere üç safhada incelenen, ister yalın anlamda inançsızlık, isterse Tanrı'nın varlığı hakkında teistik iddiaları birçok yönden eleştiri konusu edinen ya da Tanrı'nın varlığını tamamen reddeden "ateizm" geleneğidir. Yeniçağ ve Modern dönemlerle karşılaştırıldığında, Antikçağdaki ateizmi kendi amaçları doğrultusunda tanımlamak güçtür. Antikçağda ateizm; nitelikleri tam olarak belli bir Tanrı'nın reddi değil de bir çeşit inançsızlık olarak karşımıza çıkar. Ortaçağda ateizm ise belki gizli, dağınık, sistematik olmayan, daha çok otoriteye yani dönemin formel taleplerine bir tepki olarak kendisini göstermiştir. Yeniçağ ve takip eden modern dönemde ateizm, daha sistematik ve teorik bir görünüm kazanmıştır.
 Tezin üçüncü bölümünde Sartre felsefesi incelenmiştir. Üçüncü  bölümde Sartre'ın hayatı, eserleri ve yaşadığı dönemin özellikleri ele alınmıştır. Yine üçüncü bölümde Sartre'ın ontolojisinde önemli bir kavram olan "fenomenoloji" üzerinde durarak, fenomenolojinin tanımı, niçin ortaya çıktığı, Sartre'ın ontolojisindeki yeri ve varoluşçulukla olan ilişkisi belirtilmiştir.  Sartre'ın ontolojisinin sınırları çizilerek, ontolojisinin temel kavramları olan 'kendinde varlık', 'kendisi için varlık'  ve 'başkaları için varlık' kavramları ele alınmıştır. Ayrıca bu bölümde kendinde varlık'ın ne ifade ettiği, kendisi için varlık'ın Sartre'ın ontolojisinde ne anlama geldiği ve başkaları için varlık'ın önemi anlatılmıştır. 
Dördüncü bölümde Sartre felsefesinde ateizmin ne olduğu, Sartre'ın nasıl bir ateizm temellendirmeye çalıştığı ele alınmıştır. Bölümün sonunda ise Sartre ateizminin eksiklikleri ve bu düşüncenin neden sağlam temellere dayanmadığı belirtilmiştir.

Abstract:
The thesis with the subject "Jean-Paul Sartre's Thoughts in Atheism" can be analyzed in four sections:
In the first section, the main lines of my thesis, as well as its subject, goal, limitations, and previous studies are deliberated.
In the second section, various perspectives on what atheism is and about existence of god are taken into consideration. The second section mainly deals with the issue of god's existence. Almost all philosophers have come to a respective conclusion on this aspect throughout the history of thought. In the history of philosophy, there are two separate traditions in contrary to each other; the first one the opinion of the majority, which is theism. Theism is a philosophic tradition, in which a God given the features such as transcendence, almighty, eternity and endlessness exists, and God understanding of the religions such as Judaism, Christianity, Islamism are generally covered. The other is the tradition of "Atheism", which is reviewed in three stages as "First Age", "New Age" and "Modern Times", discusses on disbelief solely or the theistic thesis on God's existence or completely denies God's existences in various aspects. In comparison with the New Age and Modern Times, it is difficult to define atheism in Archaic Age with respect of the own objectives. Atheism in Archaic times can be considered as a kind of disbelief rather than denial of a specified God. However atheism in Middle Ages appears as a reaction to authority, which are the formal requirements of the period, in a confidential, disorderly and non-systematic manner.  Atheism in Modern Times and after rather shows a more systematic and theoretic attitude. 
Philosophy of Sartre is analyzed in the third section of the thesis. Experiences and works of Sartre and general characteristics of the period he lived in are considered in this section. The third section also includes the concept "phenomenology", which is a significant concept in Sartre's ontology, and the definition of phenomenology, the reasons for occurrence of phenomenology, the place in Sartre's ontology and its relationship with existentialism are analyzed. The boundaries of Sartre's ontology are specified and the concepts of "being-in-itself", "being-for-itself" and "being-for-the-other" are considered. Furthermore this section includes the definition of "being-in-itself", the meaning of "being-for-itself" in Sartre's ontology and the importance of "being-for-the-other". 
In the fourth section, the definition of atheism in Sartre's philosophy and the form of atheism that Sartre tried to establish are analyzed. As a conclusion of this section, imperfections in Sartre's atheism and the reasons for this thought not to base on strong grounds are specified.