Türk kara, hava ve deniz sınırlarının korunmasına yönelik İHA üssü yer seçimi
UAV base location selection for the protection of Turkish land, air and sea borders
Yazar: AYGÜN ALTUNDAŞ
Danışman: PROF. DR. SERPİL EROL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Bu çalışmanın amacı gelişmiş ülkelerin modern ordularının envanterinde bulunan askeri teknolojilerin seçimi, planlanması ve bir üste konuşlandırılmasına yönelik bilimsel bir yaklaşım getirmektir. Ülkenin sınırlarının güvenliğinin sağlanması ve olası tehditlere anında müdahale edilebilmesi için kullanılan İnsansız Hava Araçları (İHA)'nın nereye konuşlandırılacağı problemi üzerinde durulmuştur. İHA'ların seçimi ve bu araçların konumlandırılacakları aday üslerin belirlenmesi için Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden faydalanılmış ve üslerin kurulacağı yerler doğrusal programlama ve hedef programlama yardımıyla tespit edilmiştir. Bulunacak olan çözümün daha etkin ve doğru olması için ÇKKV ve matematiksel modelleme yöntemleri bir arada entegre şekilde kullanılmıştır. 6 farklı ÇKKV yöntemi ile doğru görev için doğru İHA'ların seçimi yapıldıktan sonra Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)'nden de faydalanılarak aday üs yerleri belirlenmiştir. Bir sonraki adımda icra edilecek görevin sınır koruması olduğu göz önünde bulundurularak hizmet edilecek yerler yani talep noktaları oluşturulmuştur. Daha sonra problem bir maksimum kapsama problemi olarak farklı senaryolar üzerinde doğrusal programlama ve hedef programlama modelleri ile çözülmüştür. Yapılan modelleme de en fazla talep noktasının kapsanacağı İHA üslerinin yeri farklı kısıtlar altında belirlenmiştir. Ayrıca hangi İHA tipinden hangi üste olması gerektiği, hangi talep noktasının hangi İHA tarafından kapsanacağı gibi sorulara kurulan hedef programlama modeli ile karar verilmiştir. Bu çalışma sonucu; etkin, caydırıcı ve yüksek görev ifasına sahip İHA planlaması yapılmış ve ülke güvenliğinin maksimum sağlanmasına yönelik biz çözüm geliştirilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to bring a scientific approach to the selection, planning and deployment of military technologies in the inventory of modern armies of developed countries. The problem of where to deploy the Unmanned Aerial Vehicles (UAV), which are used to ensure the security of the borders of the country and to intervene in possible threats immediately, has been emphasized. Multi Criteria Decision Making (MCDM) methods were used for the selection of UAVs and determination of candidate bases where these vehicles will be located, and the locations where the bases will be established were determined with the help of linear programming and goal programming. For the solution to be found to be more effective and accurate, MCDM and mathematical modeling methods were used together in an integrated manner. After selecting the right UAVs for the right mission with 6 different MCDM methods, the candidate base locations were determined by making use of Geographical Information Systems (GIS). In the next step, demand points were created, considering that the task to be carried out is border protection. Later, the problem was solved as a maximum coverage problem with linear programming and goal programming models on different scenarios. In the model, the location of the UAV bases where the highest demand points will be covered has been determined under different constraints. In addition, the questions such as which UAV type should be on which base, which demand point will be covered by which UAV were decided with the goal programming model established. The result of this study; efficient, deterrent and high-duty UAV planning has been made and a solution has been developed to ensure the maximum security of the country.