Cari denge ve ekonomik büyüme ilişkisi: 2006-2018 dönemi Türkiye örneği
The relationship between current account balance and economic growth: Period 2006-2018 case of Turkey
Yazar: PELİN KEŞKEK
Danışman: DOÇ. DR. AHMET AYDIN
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Cari açık = Current account deficit ; Cari işlemler dengesi = Current account balance ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; TodaYamamoto Nedensellik Analizi = TodaYamamoto Causality Analysis

Özet:
Son yıllarda cari denge problemi Türkiye ekonomisinin en önemli makroekonomik sorunlarından biri haline gelmiştir. Bu sebepledir ki cari açık rakamlarındaki artışlar, gelişmekte olan ülke deneyimlerine göre yaşanacak krizler için işaret olarak algılanmaktadır. Türkiye ekonomisinde ekonomik büyüme ve cari denge ilişkisinin anlatıldığı bu çalışmada ilk olarak cari işlemler hesabı ile cari açık kavramlarına yer verilmiş olup, sonrasında Türkiye'de ve dünyada meydana gelmiş olan ekonomik krizlere değinilmiştir. Son bölümde de cari işlemler hesabı ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki teorik ve ampirik açıdan incelenmiştir.
Çalışmada 2006:Q1-2018:Q3 dönemine ait ekonomik büyüme, cari işlemler hesabı, sabit sermaye ve enflasyon verileri, ARDL (Autoregressive Distributed Lag) yaklaşımı ve Toda-Yamamoto nedensellik testi kullanılarak incelenmiştir. Yapılan analiz sonucunda cari denge ile ekonomik büyüme değişkenleri arasında uzun dönem ilişkinin olduğu sonucuna varılmıştır. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisinin tespiti için uygulanan nedensellik analizi sonucunda ise, cari dengeden ekonomik büyümeye doğru tek yönlü ve pozitif bir ilişkinin olduğu sonucu elde edilmiştir. Ekonometrik analizler neticesinde genel bir değerlendirme yapıldığında, Türkiye ekonomisinde iç talebe bağlı yüksek oranlı büyüme ve aşırı değerli türk lirasından kaynaklanan cari açık, sağlam büyüme temellerine dayalı yeni yapısal değişim politikalarıyla giderilmeye çalışılmalıdır. Türkiye'yi kriz tehdidi altında bırakan cari açık probleminin çözümü için, sürdürülebilirlik ve finansman konuları üzerinde ekonomi politikalarının geliştirilmesi gerektiği önerisinde bulunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Cari Denge, Ekonomik Büyüme, Ekonomik Kriz, ARDL, Toda Yamamoto

Abstract:
In recent years it has become one of the most important macroeconomic problem of the current account deficit Turkey's economy. Because the increase in the current account deficit figures is perceived as a sign for the crises to be experienced according to the experiences of the developing country. Turkey's economy and economic growth as described in the current balance of relations in this study is the first to be given to the concept of a current account deficit of the current account, which was referred to after the economic crisis in Turkey and have occurred in the world. In the last section, the relationship between current account and growth has been examined theoretically and empirically.
In the study, economic growth, current account, fixed capital and inflation data for 2006: Q1-2018: Q3 period were analyzed using the ARDL (Autoregressive Distributed Lag) approach and the Toda-Yamamoto causality test. As a result of the analysis, it was concluded that there is a long-term relationship between the current balance and economic growth variables. As a result of the causality analysis applied to determine the causality relationship between the variables, it was obtained that there is a one-way and positive relationship from the current balance to the economic growth. When a general assessment made in econometric analysis result of high growth in Turkey's economy depends on domestic demand and the current account deficit due to the overvalued Turkish lira, solid growth should be trying to resolve with new policies based on fundamental structural change. The current account deficit problem left to solve the crisis threatened Turkey, are advised economic policies that need to be developed on sustainability and financing issues.

Keywords: Current Account Balance, Economic Growth, Inflation, ARDL, Toda Yamamoto