Elli yaş ve üzeri bireylerde beslenme alışkanlıkları, uyku kalitesi ve antropometrik ölçümlerin bilişsel işlevler üzerine etkisi
The effect of nutritional habits, sleep quality and anthropometric measurements on cognitive functions in individuals age 50 and over
Yazar: AZİME BAĞCI OĞUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNE YILMAZ
Ankara Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Beslenme ve uyku bireylerin yaşamları için önemli iki unsurdur. Bu çalışma, 50 yaş ve üzerinde olan bireylerin beslenme alışkanlıkları, uyku kaliteleri ve antropometrik ölçümlerinin bilişsel işlevler üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Şubat-Mayıs 2022 tarihleri arasında, Bolu İzzet Baysal Devlet Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı tarafından Beslenme ve Diyet Polikliniğine yönlendirilen 50 yaş ve üzerinde olan, 96 (E: %27.1, K: %72.9) bireyin katılımıyla yürütülmüştür. Bu çalışmada veriler, yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak anket formu yardımıyla toplanmıştır. Bireylerin malnütrisyon durumunu saptamak için Mini Beslenme Değerlendirmesi (MNA), uyku kalitelerini saptamak için Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği (PUKİ) ve mental sağlığını değerlendirmek için Mini Mental Değerlendirme (MMD) soruları yöneltilmiştir. MNA değerlendirmesine göre beslenme sorunu olmayan, malnütrisyon riski olan ve malnütrisyonlu olan bireylerin oranı sırasıyla; %81.3, %14.5 ve %4.2 olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %79.2'si kötü uyku kalitesine sahiptir. PUKİ puanları erkek katılımcılarda kadınlara göre daha düşüktür (p<0.05). Toplam günlük enerji alımları kötü uyku kalitesine sahip bireylerde iyi uyku kalitesine sahip olanlara göre daha fazladır (p<0.05). MMD'ye göre demansı olmayan bireylerin oranı %53.1, orta ve hafif düzeyde demansı olanların oranı ise sırasıyla %17.7 ve %29.2 olarak belirlenmiştir. MMD puanı erkeklerde ve iyi uyku kalitesine sahip bireylerde daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Uyku kalitesi kötü olan bireylerin tamamının demans düzeyi orta seviyededir (p<0.05). Demans riskinin yaşla birlikte arttığı saptanmıştır. Yağsız vücut kütlesinin artışı ile demans görülme puanının azaldığı bulunmuştur. Bu araştırmanın sonuçlarına göre; yaşla birlikte uyku kalitesi bozulmakta, bozulan uyku kalitesi ise beslenme durumu ve vücut kompozisyonu olumsuz etkilemektedir. Vücut yağ oranındaki artış, uyku kalitesini daha da kötüleştirmekle birlikte demans riskinde artışa da neden olmaktadır. Yaşlı nüfusta sağlıklı beslenme, sağlıklı bir beden için elzemdir. Bu da hem uyku kalitesini hem de bilişsel fonksiyonları etkilemektedir. Sonuç olarak uyku kalitesi, demans durumunun beslenme durumu üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Nutrition and sleep are two important elements in the lives of individuals. This study was conducted to examine the effects of eating habits, sleep quality and anthropometric measurements of individuals aged 50 and over on cognitive functions. The study was conducted with the participation of 96 individuals (M: 27.1%, F: 72.9%) aged 50 and over who were referred to the Nutrition and Diet Polyclinic by Bolu İzzet Baysal State Hospital Neurology Department between February and May 2022. In this study, data were collected with the help of a questionnaire using face-to-face interview technique. The Mini Nutritional Assessment (MNA) questions were asked to determine the malnutrition status of the individuals, the Pittsburgh Sleep Quality Scale (PUKI) to determine their sleep quality, and the Mini Mental Assessment (MMD) questions to evaluate their mental health. According to the MNA evaluation, the proportion of individuals who do not have nutritional problems, have malnutrition risk, and have malnutrition are respectively; 81.3%, 14.5% and 4.2%. 79.2% of the participants have poor sleep quality. PSQI scores were lower in male participants than in females (p<0.05). Total daily energy intake is higher in individuals with poor sleep quality than in individuals with good sleep quality (p<0.05). According to MMD, the rate of individuals without dementia was 53.1%, and the rate of those with moderate and mild dementia was 17.7% and 29.2%, respectively. MMD score was higher in males and individuals with good sleep quality (p<0.05). All individuals with poor sleep quality have moderate dementia (p<0.05). It was found that the dementia incidence score decreased with the increase in lean body mass.According to the results of this research; Sleep quality deteriorates with age, and deteriorated sleep quality negatively affects nutritional status and body composition. The increase in body fat ratio worsens sleep quality and also causes an increase in the risk of dementia. Healthy nutrition in the elderly population is essential for a healthy body. This affects both sleep quality and cognitive functions. As a result, it was determined that sleep quality and dementia affected nutritional status.