Demiryolu karşılıklı işletilebilirlik belgelerindeki farklı uygulamaların değerlendirilmesi
Evaluation of different practices in railway interoperability certificates
Yazar: AHMET ŞENOL KOYUNCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA HATİPOĞLU
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Trafik Planlaması ve Uygulaması Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Trafik = Traffic ; Ulaşım = Transportation

Özet:
Demiryolu ulaşımının rekabete daha açık hale getirilerek ülkeler arası entegrasyonun sağlanması ve bu entegrasyonun sağlanması için ülke bazında temel farklılıklar gösteren demiryollarını standart hale getirmek gerekmektedir. Bu standartlaşma sağlandıktan sonra yolcu/ yük taşımacılığı daha etkin zaman kullanımı ile daha kolay bir şekilde gerçekleştirilebilecektir. Avrupa Birliği, demiryollarında standartlaşmanın sağlanması amacıyla için ülkelerin uyması gereken şartları belirlemiştir. Bu şartlar belgelendirme, altyapı, enerji, bakım, sinyalizasyon ve yönetim gibi alanları içermektedir. Entegre bir demiryolu ağı oluşturulabilmesi için hat genişliği, hatların geometrik özellikleri, hat yapıları üzerinde oluşan yükler, ray özellikleri, gabari ölçüleri ve istasyon özellikleri gibi demiryolu sistemlerinin teknik uyumluluğunun sağlanması bir gerekliliktir. Uluslararası demiryolu trafiğinde demiryolu araçlarının kesintisiz ve emniyetli hareketinin sağlanabilmesi için bir demiryolu sisteminin sahip olması gereken performans karşılıklı işletilebilirlik olarak adlandırılmaktadır. Ulusal ve uluslararası demiryolu sistemleri arasında raylı taşıma hizmetleri, Demiryolu Emniyet Yönetmeliği'ne uyumlu olarak demiryolu emniyetini sağlamak üzere karşılıklı işletilebilirliğe dair yerine getirilmesi gereken koşulları içermektedir. Temel gerekleri karşılamak ve demiryolu sisteminin karşılıklı işletilebilirliğini sağlamak üzere Avrupa Komisyonu tarafından her bir alt sistem için Avrupa Birliği Resmi Gazetesi'nde karşılıklı işletilebilirlik teknik şartnameleri (TSI) yayınlanmaktadır. Bu çalışmada demiryolu taşımacılığında karşılıklı işletilebilirlik kavramı açıklanmış, karşılıklı işletilebilirlik kavramanın ana bileşenlerini ele almış, teknik, operasyonel ve yasal boyutları tanımlanmış ve uluslararası belgelere incelenmiştir. Türkiye'de demiryolu taşımacılığı ve karşılıklı işletilebilirlik çalışmaları değerlendirildikten sonra karşılaşılan sorunlar belirlenmiş ve çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
It is necessary to ensure inter-country integration by making railway transportation more open to competition, and standardize railways, which show fundamental differences on a country basis, in order to ensure this integration. After this standardization is achieved, passenger / freight transportation will be carried out more easily with more effective time usage. The European Union has determined the conditions that countries must comply with in order to ensure standardization in railways. These requirements include areas such as certification, infrastructure, energy, maintenance, signalization and management. In order to create an integrated railway network, it is a necessity to ensure the technical compatibility of railway systems such as track width, geometric properties of tracks, loads on track structures, rail properties, gauge dimensions and station properties. The performance that a railway system should have in order to ensure the uninterrupted and safe movement of railway vehicles in international railway traffic is called interoperability. Rail transportation services between national and international railway systems include the conditions that must be fulfilled for interoperability in order to ensure railway safety in accordance with the Railway Safety Regulation. In order to meet the basic requirements and ensure the interoperability of the railway system, the European Commission publishes the technical specifications for interoperability (TSI) in the Official Journal of the European Union for each subsystem. In this study, the concept of interoperability in rail transport is explained. The main components of interoperability are discussed. Its technical, operational, and legal dimensions are defined and analyzed in international documents. After evaluating the railway transportation and interoperability studies in Turkey, the problems encountered were determined and solution suggestions were presented.