Basın ve iktidar ilişkileri bağlamında Van yerel basını (1858-1980)
Van local media in the context of media and power relations (1858-1980)
Yazar: ERGİN SARI
Danışman: PROF. DR. ÖMER ALANKA
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Basın = Press ; Gazeteler = Newspapers ; Van = Van ; Yerel basın = Local press ; Yerel gazetecilik = Local journalism ; İktidar = Government ; İktidar ilişkileri = Government relations

Özet:
Medya içerikleri, büyük anlamda, toplumdaki iktidar ilişkilerinin kabataslak bir
haritasını oluşturur. Medya organları belli bir ideolojik yapı çerçevesinde haber üretimi
yaparlar ve bu ideolojik yapı, üretilen haber ve diğer donatılarda açık veya örtük bir
şekilde kendini belli eder. Ulusal – yaygın medyada olduğu gibi yerel medyadaki haberler
de medyanın iktidar ile olan ilişkileri bağlamında şekillenmektedir. Yerel gazeteler her
ne kadar yayımlandıkları yöre ile ilgili, ekonomiden sosyal hayata, sağlıktan eğitime,
şehirleşmeden kültürel alana kadar birçok konuyu gündeminde tutma gibi temel işlevlere
sahipse de bu işlevler genelde iktidar ile olan ilişkileri ve ideolojik konumları
çerçevesinde yerine getirilmektedir.
Medya ile iktidar arasında karmaşık ve çok boyutlu bir ilişki bulunmaktadır.
Denilebilir ki; iktidarı ayakta tutan ve devamlılığını sağlayan şey, haber ve
enformasyonun belli bir ideoloji çerçevesinde istenilen miktar ve şekilde sunulmasıdır.
Van'da 1858 ile 1980 yılları arasında yayınlanan yerel gazetelerin basın – iktidar ilişkileri
bağlamında ele alınması bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Günlük, haftalık ve
bazen de aylık gibi aralıklarla yayınlanan bu süreli yayınlar, yayın hayatlarına başladığı
yıla göre kronolojik bir sırayla ele alınmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, medya – iktidar
ilişkileri bağlamında Van yerel basınının tarihsel süreç içerisinde işlev ve karakterini
ortaya çıkarmaktır. Çalışmanın odak noktası ve kapsamı, 1858 ile 1980 yılları arasında
Van'da yayınlanan süreli yayınlardır. Çalışmada nitel çözümleme tekniği kullanılmıştır.
İncelenen gazetelerde yer alan haber, resim, köşe yazısı, şiir ve yazı dizisi gibi donatılar
birer metin olarak kabul edilmiş ve eleştirel söylem analizi yöntemi ile çözümlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Yerel basın, Van yerel basını, İktidar, Van Gazetesi, Van
Kartalı

Abstract:
In a broad sense, media content constitutes a sketchy map of power relations in
society. Media outlets produce news within the framework of a specific ideological
structure, and this ideological structure manifests itself explicitly or implicitly in the news
and other equipment delivered. As in the national or mainstream media, the content in the
local press is also shaped by the media's relations with power. Although local newspapers
have essential functions such as keeping many issues related to the region in which they
are published on the agenda, from economy to social life, from health to education, and
from urbanization to culture, these functions are generally fulfilled within the framework
of their relations with power and their ideological positions.
There is a complex and multidimensional relationship between the media and
power. What sustains the power and ensures its continuity is the presentation of news and
information in the desired amount and manner within the framework of a specific
ideology. This study analyzes the local newspapers published in Van between 1858 and
1980 in the context of media-power relations. These periodicals, published daily, weekly,
and sometimes monthly, were handled chronologically according to the year of their
publication. The primary purpose of this study is to reveal the function and character of
Van local press in the context of media-power relations in the historical process. The
study's focus and scope are periodical publications published in Van between 1858 and
1980. A qualitative analysis technique was used in the study. The news, pictures,
columns, poems, and series of articles in the newspapers analyzed were accepted as texts
and analyzed with the critical discourse analysis method.
Keywords: Local press, Van local press, Power, Van Newspaper, Ardzvi
Vasburagan