Dil Devrimi ve Agop Dilaçar
Language Revolution and Agop Dilaçar
Yazar: TÜLİN KUTLUER
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN BEYOĞLU
Yeditepe Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
Türk ulusunun ilk yazılı belgeleri olan Orhun Yazıtları'ndan yola çıkarak Türk dili ile ilgili çalışmalar yapılmıştır. Türk dilinin tarihsel süreçteki gelişme evresi incelendiğinde geniş sahaya yayılmış olması dilin gelişimi açısında da önem taşımaktadır. Türklerin, İslamiyet'i kabul etmesiyle birlikte kurulmuş olan devlet ve imparatorluklara bakıldığında Arapça ve Farsça hâkimiyetinin etkisinden söz etmek mümkündür. Tanzimat süreciyle beraber başlayan değişim döneminde, dil çalışmalarında Arap harflerinin öğrenilmesinin zorluğundan hareketle çözüm arayışına giren aydınların çabaları göze çarpmaktadır. Osmanlı İmparatorluğu'nda kullanılan Arapça ve Farsça harflerin karışımından oluşan alfabeyi öğrenme konusunda halk oldukça zorlanmıştır. Bu bağlamda dönemin aydınları ile halkın arasındaki uçurumun gittikçe açıldığını söylemek mümkündür. Yenileşme hareketleri Millî Edebiyat akımıyla başlamış cumhuriyetin ilanını takip eden süreçte özellikle siyasi ve sosyal alanlarda sürdürülmüştür. Mustafa Kemal Atatürk'ün önderliğinde yapılan Dil Devrimi, halkın katılımı ve devletin desteğiyle eşsiz bir devrime dönüşmüştür. Türk Dil Kurumu tarafından   düzenlenen kurultaylar, Dil Devrimi adına yapılmış çalışmalara örnek olarak gösterilebilir. Bu çalışmada Türk Dil Kurumunu Başuzmanı olarak görev yapan Agop Dilaçar'ın Dil Devrimi'ne katkılarından söz edilecektir.

Abstract:
Studies on the Turkish language have been carried out based on the Orkhon Inscriptions, which are the first written documents of the Turkish nation. When the development phase of the Turkish language in the historical process is examined, its wide spread is also important in terms of language development. When we look at the states and empires established after the Turks accepted Islam, it is possible to talk about the influence of the dominance of Arabic and Persian. In the period of change that started with the Tanzimat period, the efforts of intellectuals who sought solutions to the difficulty of learning Arabic letters in language studies stand out. The public had a hard time learning the alphabet, which was a mixture of Arabic and Persian letters used by the Ottoman Empire. In this context, it is possible to say that the gap between the intellectuals of the period and the public is widening. Innovation movements will begin with the National Literature movement and continue with the revolution, especially in political and social life, in the period following the declaration of the republic. The Language Revolution, led by Mustafa Kemal Atatürk, turned into a unique revolution with the participation of the people and the support of the state. The congresses held by the Turkish Language Association and the studies carried out on behalf of the Language Revolution can be cited as examples of these developments. While talking about the contributions of Agop Dilaçar, who served as the chief expert of the Turkish Language Association in these studies, we will be examining the Turkish Language revolution.