Determination of some environmental allergens playing a role in the etiology of canine atopic dermatitis and investigation of the relationship between atopic dermatitis and intestinal damage
Köpeklerin atopik dermatitisinin etiyolojisinde rol oynayan bazi çevresel alerjenlerin belirlenmesi ve atopik dermatitis ile bağırsak hasarı arasindaki ilişkisinin araştırılmasi
Yazar: YUSUF EMRE EKİCİ
Danışman: PROF. DR. MAHMUT OK
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Alerjenler = Allergens ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Dermatit = Dermatitis ; Köpekler = Dogs ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışmanın amacı, köpeklerin atopik dermatitisin etiyolojisinde yaygın olarak hangi çevresel alerjenlerin rol oynadığını belirlemek, özellikle köpeklerin atopik dermatitisi ile bağırsak epitel  hasarı arasında bir ilişkinin olup olmadığını seçilmiş bağırsağa özgü hasar biyobelirteçleri ile ortaya koymaktır.
  Bu araştırmanının materyalini, farklı ırk ve yaşlarda 26 atopik dermatitisli ve 10 sağlıklı köpek oluşturdu. Atopik dermatitisli köpeklerde orta veya şiddetli kaşıntı, çene altı, ağız ve göz çevresi, boyun, bacaklarda, sırt ve göğüste, kuyrukta, karın altı ve göğüs girişinde değişik çaplarda kızarıklık, ödem ve tüy dökülmesi gözlemlendi. Atopik dermatitisin teşhisi için köpeklere çim polen karışımı, kokulu çayır otu, buğday tozu, küf akarı ve ev tozu akarı alerjen solüsyonu  0.05 mL intradermal  enjekte edildi. Tüm köpeklerden bir kez antikogulantlı ve antikoagulantsız kan örneği alındı. Antikogulantlı kan örneğinden tam kan sayımı yapıldı. Serumdan bağırsak yağ asidi bağlayıcı protein (İ-FABP), bağırsak alkalen fosfataz (İAP), bağırsak trefoil faktör 3 (İTFF3), immunoglobulin E (İgE), interlökin-4 (İL-4) ve interlökin-13 (İL-13) düzeyleri ölçüldü. 
Alerjen test yapılan 26 köpeğin 16'sında küf akarına, 10'nunda kokulu çayır otuna, 8'sinde ev tozu akarına, 5'inde buğday tozuna ve 5'inde çim polen karışımı alerjenlerine duyarlı olduğu görüldü. Atopik dermatitisli köpeklerin serum İAP, İTFF3, İgE, IL-4 ve İL-13 önemli artış belirlendi. Ayrıca monosit (Mon) ve eozinofil (Eos) sayısında önemli artış tespit edildi. 
Sonuç olarak köpeklerin atopik dermatitisin etiyolojisinde başta küf akarı olmak üzere, ev tozu akar, çim polen karışımı, kokulu çayır otu, buğday tozu alerjenleri önemli rol oynadığı ortaya kondu. Bununla birlikte atopik dermatitisli köpeklerde serum İTFF-3, İAP, İgE, İL-4 ve İL-13 düzeylerinin önemli oranda arttığı belirlendi. Özellikle İTFF-3 ve İAP biyobelirteç konsantrasyonlarının yüksek olması, bağırsak epitelinde hasar oluştuğu ve bu hasarı onarmak için bu belirteçlerin bağırsaklardan yoğun salınımı ilgili olabilir. Belki de atopik dermatitisin oluşumunda bağırsaklarda oluşan hasar yerlerinden alerjen maddelerin organizmaya girişi atopik dermatitise zemin hazırlamış olabileceği düşüncesine varıldı.

Abstract:
The aim of this study was to determine which environmental allergens commonly play a role in the etiology of canine atopic dermatitis and, in particular, to determine whether there is an association between canine atopic dermatitis and intestinal epithelial  damage using selected gut-specific damage biomarkers. 
The material of this study consisted of 26 dogs with atopic dermatitis and 10 healthy dogs of different breeds and ages. Dogs with atopic dermatitis showed moderate to severe itching, redness, edema and hair loss of varying sizes under the chin, around the mouth and eyes, neck, legs, back and chest, tail, under the abdomen and at the entrance to the chest. For the diagnosis of atopic dermatitis, dogs were injected intradermically with 0.05 ml of grass pollen mixture, fragrant meadow grass, wheat dust, mold mite and house dust mite allergen solution. Blood samples with and without anticoagulant were taken once from all dogs.  Complete blood count was performed from the blood sample with anticoagulant. Intestinal fatty acid binding protein (I-FABP), intestinal alkaline phosphatase (IAP), intestinal trefoil factor 3 (ITFF3), immunoglobulin E (IgE), interleukin-4 (IL-4) and interleukin-13 (IL-13) levels were measured in serum. Of the 26 dogs tested for allergens, 16 were found to be sensitive to mold mites, 10 to scented meadow grass, 8 to house dust mites, 5 to wheat dust and 5 to grass pollen mix aller gens. In dogs with atopic dermatitis, a significant increase in serum İAP, ITFF3, IgE, IL-4 and IL-13 was determined. There was also a significant increase in monocyte (Mon) and eosinophil (Eos) counts.
 As a result, it was revealed that mold mite, house dust mite, grass pollen mixture, fragrant meadow grass, wheat dust allergens play an important role in the etiology of atopic dermatitis in dogs. However, serum levels of ITFF-3, IAP, IgE, IL-4 and IL-13 were significantly increased in dogs with atopic dermatitis. The high levels of ITFF-3 and IAP biomarkers were related to intestinal epithelial damage and intensive release of these markers from the intestines to repair this damage, and perhaps the entry of allergenic substances into the organism from the damage sites in the intestines in the formation of atopic dermatitis may have prepared the ground for atopic dermatitis.