Tüplü salata (Lactuca sativa L.) fidesi yetiştiriciliğinde büyümeyi düzenleyici madde uygulamalarının etkileri
Effects of plant growth regulators on lettuce (Lactuca sativa L.) plug production
Yazar: OYA KÖSEDAĞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET ÖZGÜR
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Marul = Lettuce

Özet:
Sera koşullarında yürütülen çalışmada, salata çeşitlerinden (Lactuca sativa L.) `Funly? ve `Merve? çeşitlerinde, büyümeyi düzenleyici maddelerin etkisi araştırılmıştır. Boylanmanın kontrolüne yönelik olarak, her iki çeşitte de tohumdan ve yapraktan olmak üzere paclobutrazol ve chlormequat chloride uygulanmıştır. Tohumlar; paclobutrazol? ün 0, 50, 100, 200 ppm?lik çözeltilerinde 60, 120, 180 dakika, chlormequat chloride? in 0, 5000, 10000, 15000 ppm?lik çözeltilerinde  180, 240, 300 dakika süreyle ıslatılarak ekilmişlerdir. Yapraktan uygulama, tohum ekiminden 10 gün sonra fidelerin 2-3 yaprakli oldugu dönemde, paclobutrazol? ün 0, 50, 100, 200 ppm ve chlormequat chloride?in 0, 5000, 10000, 15000 ppm dozları bitkilere püskürtme şeklinde yapılmıştır. Fidelerin araziye dikim aşamasına geldiği dönemde, uygulamanın etkilerini belirlemek amacıyla, bitkilere ilişkin ölçümler yapılmıştır.
Bitkilerde, kalitelerinin korunarak boylanmalarının kontrol edilmesinde; paclobutrazol? ün `Funly? salata çeşidinde tohumdan uygulama için 50 ppm?de ve 60 dakika ıslatma süresi kontrole göre bitki boyunu % 43 kısaltarak, yapraktan uygulama için 200 ppm dozu kontrole göre bitki boyunu % 77 kısaltarak etkili bulunmuşlardır. `Merve? salata çeşidinde ise tohumdan uygulama için 200 ppm?de  180 dakika ıslatma kontrole göre bitki boyunu % 32 kısaltarak, yapraktan uygulama için 200 ppm kontrole göre bitki boyunu % 73 kısaltarak etkili olmuşlardır.
Chlormequat chloride? in `Funly? salata çeşidinde tohumdan uygulanması için 5000 ppm?de 180 dakika ıslatma süresi bitki boyunu kontrole göre % 23 kısaltarak, yapraktan uygulama için 10000 ppm dozu bitki boyunu kontrole göre % 43 kısaltarak etkili olmuşlardır. `Merve? salata çeşidinde tohumdan uygulama için 5000 ppm?de 300 dakika ıslatma süresi bitki boyunu kontrole göre % 14 kısaltarak, yapraktan uygulama için 15000 ppm bitki boyunu kontrole göre % 17 kısaltarak etkili bulunmuşlardır.

Anahtar Kelimeler: Salata, fide, paclobutrazol, chlormequat chloride

Abstract:
This research was conducted in greenhouse conditions and the effects of plant growth regulators on lettuce (Lactuca sativa L.) cv. `Funly? and `Merve? variety were investigated. In order to control the plant height both variety from seed and leaf has been applied paclobutrazol and chlormequat chloride. Seeds, planting in paclobutrazol solution 0, 50, 100, 200 ppm doses applied for 60, 120, 180 minutes, for chlormequat chloride  solution from plant seed 0, 5000, 10000, 15000 ppm doses were applied for 180, 240, 300 minutes , to be wetted. 
For hormone application from leaf for both variety; sprayed after 10 days from seeding when plants were at 2 ? 3 leaf stage. paclobutrazol? s 0, 50 ,100, 200 ppm doses, chlormequat chloride? s 0, 5000, 10000, 15000 ppm doses, were sprayed. In order to determine effects of these applications measurements of height and plant quality. 
As for to control plants height by preserving the plant quality; 50 ppm and 1 hour application of paclobutrazol from seed for lettuce cv. `Funly? reduced the plant height by % 43 according to control plant. For sprayed to leaf; 200 ppm doses of paclobutrazol reduced the plant height by % 77. The application to lettuce cv. `Merve? from seed, 200 ppm and 3 hours of paclobutrazol reduced plant height by % 32, for sprayed to leaf 200 ppm doses of paclobutrazol reduced plant height by % 73 according to control plant. 
The application from seed for lettuce cv. `Funly? 5000 ppm and 3 hours of chlormequat chloride  reduced plant height by % 23 according to control plant. For sprayed to leaf, 10000 ppm of chlormequat chloride  reduced plant height by % 43. The application from seed for lettuce cv. `Merve? 500 ppm and 5 hours of chlormequat chloride  reduced plant height by % 14 according to control plant. For sprayed to leaf, 15000 ppm of chlormequat chloride reduced plant height by % 17.

Key words: Lettuce, seedling, paclobutrazol, chlormequat chloride