Öğretmen ve yöneticilerin sosyal kulüp çalışmalarına yönelik tutumları
The determination of school pririncipals' and teachers' attitude towards educational school clubs
Yazar: CENGİZ VURAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET ZAFER GÜNEŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders dışı etkinlikler = Out of class activities ; Okul yöneticileri = School administrators ; Sosyal kulüpler = Social clubs ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okullarda yönetici ve öğretmenlerin sosyal kulüp çalışmalarına yönelik tutumlarının belirlenmesidir. Araştırma karma model olup; nicel ve nitel yöntemler birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini,   nicel bölümde, Tekirdağ ili Çerkezköy ve Kapaklı ilçelerinde görev yapan resmi ortaokul ve liselerde eğitim öğretim faaliyetlerini gerçekleştiren 382 kadın, 218 erkek olmak üzere toplam 600 öğretmen ve yönetici, nitel verilerde; 110 kadın, 98 erkek olmak üzere 208 öğretmen oluşturmaktadır. 
 Veri toplama aracı olarak nicel bölümün ilk bölümünde öğretmen ve yöneticilere ilişkin bazı kişisel bilgiler (yaş, cinsiyet, çalıştığı okulun türü, kıdem, medeni hal, eğitim durumu, görev, sosyal kulüp çalıştırma süresi, çalıştırılan sosyal kulüp sayısı, kıdem, bulunulan okulda çalışma süresi ve bulunulan okulun imkânlarına dair kanaati) sorulmuştur. İkinci bölümde ise 'Eğitsel Kulüp Çalışmalarına İlişkin Öğretmen Tutumları Ölçeği'nden faydalanılmıştır. Likert tipi ölçekte toplam 41 madde yer almıştır. Üçüncü nitel bölümde ise; yönetici ve öğretmenlere 1 adet 'Öğrencilerin yapılan çalışmalara ilişkin katılımlarını yeterli buluyor musunuz? Neden ?' şeklinde yapılandırılmış görüşme formu sorusu yöneltilmiştir. Verilerin analizinde frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, mann-whitney u ve kruskal wallis testi analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır;

	Araştırma sonucunda nicel verilerde öğretmenlerin cinsiyet ve eğitim durumu değişkenlerine göre fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Yaş değişkenine göre sosyal katkı, işlevsellik kaybı ve öğrenci katılımı, medeni hal değişkenine göre işlevsellik kaybı ve öğrenci katılımı, okul türü değişkenine işlevsellik kaybı, görev türü- çalıştırılan kulüp yılı değişkenlerine göre sosyal katkı ve öğretmen istekliliği, çalıştırılan kulüp sayısı, kıdem, çalışma süresi değişkenlerine göre öğrenci katılımı, okulun imkânlarına dair kanaat değişkenine göre öğretmen istekliliği ve işlevsellik kaybı alt boyutlarında, fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Yöneticilerin yaş, eğitim durumu, görev türü, kulüp çalıştırma yılı, çalıştırılan kulüp sayısı, kıdem, çalışma süresi ve imkân kanaati değişkenine göre fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Cinsiyet değişkenine göre fark işlevsellik kaybı alt boyutunda, medeni hal değişkenine göre öğretmen istekliliği ve öğrenci katılımı boyutunda,  okul türü değişkenine göre işlevsellik kaybı alt boyutunda,  istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. 
Nitel verilerde; çalışmaları yeterli gören öğretmenlerin; sosyal kulüpler okulda, ailede ve yaşanılan çevrede yapılan etkinlikler gerçekleştiğinden yapılan bu çalışmaların amacına ulaşmasında okul, veli ve çevre işbirliğinin sağlanması, faaliyetlerin öğrenci ve çevrenin ilgi, istek ve ihtiyaçlarına göre planlanması, çalışmalara tüm paydaşların destek olması, öğrenci motivini arttırma, yeterli zaman ayırma ve hizmet içi seminerlerle ve eğitimler ile çalışmaları yeterli gördükleri sonucunu ortaya koymuştur. Çalışmaları yeterli görmeyen öğretmenlerin ise; sosyal kulüp faaliyetlerinde müfredat yükünün fazla olması sebebiyle öğrencilerin ilgi göstermediği ve yeterli düzeyde katılmadıkları; öğrencilere faaliyetlere not verilmesiyle çalışmalara gönüllü katılım sağlanmadığı, okul idaresinin destek vermediği, yeterli tanıtım ve yönlendirmenin yapılmadığı, faaliyetlerin birkaç öğrenci üstünden gerçekleştiği geneli temsil etmediği, öğretmenlerin de ilgi göstermediği, çevre desteğinin az oluşu, imkânların kısıtlılığı gibi nedenlerle çalışmaları yetersiz bulmuşlardır.

Abstract:
The aim of this research is to determine the attitudes of teachers and school principals towards social club activities. The research is based on a mixed model that makes simultaneous use of both quantitative and qualitative methods. The study sample in the quantitative section of the research consists of a total of 600 teachers and principals, including 382 females and 218 males, serving in state secondary schools and high schools in the Çerkezköy and Kapaklı districts of the province of Tekirdağ in 2017–2018 school year, while the qualitative section of the research is based on a study sample comprising 208 teachers, including 110 females and 98 males. As a data collection tool, certain personal information on the teachers and principals (age, gender, type of school worked, seniority, marital status, educational status, duties, duration of running a social club, number of social clubs run, seniority, duration of employment at the current school and opinions of the available opportunities at the current school) were asked in the quantitative section of the study and information on their attitudes towards the social clubs was obtained. The "Teachers' Attitudes towards Educational Club Activities Scale" were measured in the second section of the study through a Likert-type questionnaire containing 41 items. In the qualitative section of the study, the principals and teachers were asked a structured interview-form question, "Do you think the students' participation in activities is sufficient? Why?" The data was expressed as frequency percentage, mean and standard deviation, and a Mann-Whitney U-test and Kruskal Wallis test were used for the analysis.

The following conclusions were drawn based on the obtained data:
As a result of the research, sub-dimensions in the quantitative data were determined as follows: (i) the "social contribution" sub-dimension refers to the place of social clubs in the socialization activities of students and their social circles; (ii) the "loss of functionality" sub-dimension  refers to the loss of functionality of social clubs; (iii) the " teachers willingness" sub-dimension relates to the willingness of teachers to work in social clubs; and (iv) the "student's participation" sub-dimension is a measure of the students' attitudes towards their participation in social club works. In terms of the gender and educational status of the teachers, no statistically significant difference was found. Social contribution, loss of functionality and student participation differed significantly according to the age variable; loss of functionality and student participation differed significantly in relation to the marital status variable; loss of functionality, social contribution and teachers willingness were significantly different depending on the duty type and the duration of running a club; student participation was significantly different depending on the number of clubs run, seniority and the duration of running a club; and the instructor's willingness and loss of functionality sub-dimensions were significantly different depending on their opinions of the available opportunities in the current school. Among the principals, differences in age, educational status, duty type, number of years running a club, number of clubs run, seniority, duration of employment at the school and opinions on opportunities were not statistically different to a significant degree. The difference in the loss of functionality was significantly different depending on the gender variable; the teachers willingness and the student's participation dimensions were significantly different depending on the marital status variable; and the loss of functionality subdimension was significantly different depending on the school type variable.