Alkol-madde kullanımı sonucu denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulan fanatik futbol taraftarı bireylerde saldırganlık davranışının incelenmesi
Investigation of agression behaviour in fanatical football fans subject to probation as a result of alcohol-drug use
Yazar: AYŞE BİRCAN ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. GÖRKEM YARARBAŞ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Alkolizm = Alcoholism ; Denetimli serbestlik sistemi = Probation system ; Fanatizm = Fanaticism ; Futbol = Football ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Spor = Sports ; Taraftar = Supporter

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile alkol ve madde kullanımı davranışı sergileyen futbol fanatiklerinde  saldırganlık davranışının ortaya çıkış ilişkisinin değerlendirilmesi, gerek futbol taraftarları için kritik bir zaman olan maçların öncesinde, esnasında ve sonrasında taraftarları bilgilendirici gerekse yine  bu kritik zamanlarda saldırganlık ve şiddetin önlenmesine yönelik olarak ekstra güvenlik tedbirlerinin alınması gereğine dikkat çekmektir. 
Saldırganlık örüntüsünden kaynaklı suç davranışlarından ceza almış ve tekrar ettiren, alkol ve madde kullanım örüntüsü gösteren ve tedavi denetimli serbestlik tedbiri alan, saldırganlık gösteren ve daha önce bu ve benzeri suçlardan ceza alan bireylere yönelik denetimli serbestlik sistemi içerisinde koruyucu tedbirler almak, Denetimli Serbestlik sürecindeki kişileri bilgilendirmek ve bu kişilere yönelik etkili olabilecek bireysel görüşme, grup çalışması modellerinin oluşumuna katkı sağlamaktır. Alanda yapılacak olan diğer çalışmalara kaynaklık etmek  amaçlanmıştır. 
Yöntem:Çalışma Salihli Denetimli Serbestlik Müdürlüğü'nde yükümlülüğü bulunan 141 kişi (katılımcılar erkek) ile yüz yüze görüşme tekniği ile gerçekleştirilmiş olup, çalışmaya katılan gönüllü katılımcılara araştırmacının hazırladığı kişisel bilgi formu ile Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmaları tamamlanmış olan Futbol Taraftarları Fanatiklik Ölçeği (FTFÖ), Bağımlılık Profil İndeksi  (BAPİ), Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği (BPSÖ)uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler uygun istatiksel yöntemler ile değerlendirilerek yorumlanmıştır.
Bulgular: Araştırma kapsamında kategorik değişkenler ile ilgili bulgularda frekans ve yüzde gibi betimsel istatistikler kullanılmıştır. Katılımcıların eğitim durumu, yaşı, çocuk sayısı, aylık gelir,  medeni durumu, geçirdikleri travmatik bir olay veya sakatlık bırakan bir kaza olma durumu, psikolojik destek alma durumu ve herhangi bir suçtan ceza alma durumu değişkenlerine göre Fanatiklik Ölçeği, BAPİ bağımlılık Ölçeği ve Buss-perry saldırganlık ölçeği puanlarının farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Bağımsız değişkenin iki kategorili ve bağımsız değişken düzeylerinde ölçek puanların normal dağıldığı durumlarda ilişkisiz örneklemler t testi, dağılımın normal olmadığı koşullarda Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Bağımsız değişkenin ikiden fazla kategorili ve bağımsız değişken düzeylerinde ölçek puanların normal dağıldığı durumlarda varyans analizi (ANOVA), dağılımın normal olmadığı durumlarda Kruskal Wallis H Testi kullanılmıştır. ANOVA sonucunda anlamlı farklılık tespit edilen durumlar için ikili karşılaştırmalar yapmak için post hoc testlerinden Benforoni testi kullanılmıştır. Kuruskal Wallis H testi sonrasında anlamlı farklılık tespit edilen durumlar için yapılan ikili karşılaştırmalarda düzeltilmiş p değeri dikkate alınmıştır. Madde kullanım düzeyi ve saldırganlık davranışı arasındaki ilişki ile madde kullanım düzeyi şiddet davranışı arasındaki ilişkiyi incelemek için normal dağılım sağlandığı durumlar için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı, normal dağılım sağlanmadığı durumlar için Spearman Sıra Farkları Korelasyon katsayısı kullanılmıştır. 
Çalışmadan elde edilen bulgular hipotezleri destekler niteliktedir. 
Sonuç: Çalışma neticesinde ulaşılan bulgulardan hareketle günümüzdeki denetimli serbestlik sisteminin ve uygulamalarının da değerlendirilmesi mümkün hale gelmektedir. Özellikle fanatik futbol taraftarlarına uygulanan denetimli serbestlik uygulamalarına yönelik olarak öneriler getirilmesi ve genel olarak denetimli serbestlik sistemine katkı sağlanabilmesi söz konusudur. Kişilerin şiddete eğilimlerinin nedenlerini açıklarken madde ve alkol kullanımının tek başına yeterli faktörler olmadığı görülmektedir. Kişilerin saldırganlık ve şiddete olan eğilimlerini daha iyi değerlendirebilmek için bahse konu taraftarların demografik özellikleri de dahil olmak üzere pek çok nitelikleri bu konuda etkili olabilmektedir.Denetimli serbestlik tedbirinin uygulanması ve özellikle şiddete eğilimli futbol fanatikleri özelinde anlamlı sonuçlara ulaşılmasına katkı sağlamaktadır. Bu yönüyle bu çalışmanın, literatürde sonraki benzer çalışmalar için yararlanılabilecek bir kaynak hüviyetinde olduğu değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Alkol-Madde kullanımı;  saldırganlık davranışı; fanatizm;  futbol; denetimli serbestlik

Abstract:
Objectives: This study evaluates the relationship between the emergence of aggression behaviour in football fans who exhibit alcohol and drug use behaviour, informing the fans before, during and after the matches which is a critical time for them, and also points to the necessity to take extra security measures in order to prevent aggression and violence on such critical times. 
This study also aims at taking protective measures within the probation system for the individuals who have been punished for criminal behaviours stemming from aggression and have the repetitive pattern of alcohol and drug use under treatment controlled probation measures, informing the people in probation process and making contribution to the formation of individual interviews, group works and models that can be effective for these people. Besides, it is aimed to be a source for other studies in this field.
Methodology: The study was carried out by face-to-face interview technique with 141 people who are obliged in Salihli Probation Directorate (participants are male). The volunteer participants who participated in this study were administered the Personal Information Form prepared by the researcher and the Football Fans Fanaticity Scale (FFFS), Addiction Profile Index (API), and Buss-Perry Aggression Questionnaire, whose Turkish validity and reliability studies were completed.
Findings: Within the content of this study, descriptive statistics such as frequency and percentage are used in the findings related to categorical variables. According to participants' variables such as age, education, marital status, number of children, monthly income, traumatic event or disability accident, psychological support status and punishment for any crime, the difference of their Fanaticity Scale, Addiction Profile Index and Buss-Perry Aggression Questionnaire results are examined. 
In cases where the independent variable had two categories and the scale scores were distributed normally at independent variable levels, unrelated samples t test was used; in the cases where there was not normal distribution, Mann Whitney U test was used. In the cases where the independent variable had more than two categories and the scale scores were distributed normally at independent variable levels of the independent variable, variance analysis (ANOVA) was used; and Kruskal Wallis H test was used in the cases where there was not a  normal distribution. For the cases where there was a significant difference in ANOVA results, Benforoni test, which is one of the post hoc tests, was used to make binary comparisons. In cases where significant differences were detected in Kruskal Wallis H test, corrected p value was taken into account in binary comparisons. In cases where there was normal distribution to investigate the relationship between drug use level and aggression behaviour, and drug use level and violent behaviour Pearson Moments Correlation Coefficient was used; in cases where there was not a normal distribution, Spearman Rank Correlation Coefficient was used. The findings of the study support the hypotheses. 
Conclusion: Based on the findings, it is becoming possible to evaluate the current probation system and its implementations. In particular, it is possible to make suggestions concerning probation practices applied to fanatical football fans and to contribute to probation system in general. While explaining the reasons of individuals' tendency to violence, it is seen that drug and alcohol usage alone are not enough factors. In order to better assess the individulas' tendency to aggression and violence, taking many other characteristics of the supporters into account, including the demographic characteristics, can be effective. The implementation of probation measures especially in the case of football fanatics with a tendency to violence contribute to achieving meaningful results. In this respect, this study is considered to be a source that can be useful for next similar studies in the literature. 
Keywords: Alcohol-drug abuse;  Aggression behaviour;  fanaticism; football;  probation