Düşük ve yüksek derece glial tümörlerde MR spektroskopide kreatin değişikliklerinin  araştırılması
Investigation of creatin levels between low and high grade glial tumors using MR spectroscopy
Yazar: NADIR MOUSTAFA
Danışman: PROF. DR. EMEL ADA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Beyin neoplazmları = Brain neoplasms ; Glioma = Glioma ; Kreatin = Creatine ; Manyetik rezonans spektroskopi = Magnetic resonance spectroscopy ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Spektrum analizi = Spectrum analysis

Özet:
Amaç: Çalışmamızda glial tümörü olan hastaların single voksel (SV) ve multi voksel (MV) MRS incelemesinde Cr miktarında değişiklik olup olmadığını ve eğer değişiklik varsa bu değişikliğin tümör derecesini belirlemedeki etkinliğini ortaya koymayı amaçladık.

Gereç ve Yöntem:   Çalışmada Temmuz 2010 – Aralık 2015 yılları arasında patolojik olarak glial tümör tanısı alan 32 hastanın MRS görüntüleri geriye dönük olarak incelenmiştir.  Toplam 32 hastanın 20'sine tümörden ve kontrol amaçlı karşı hemisfer simetrik sağlıklı beyin parankiminden (SV) ve aynı şekilde diğer 20 hastaya (8'i SV ile ortak) da (MV) incelemesi yapılmıştır. SV incelemede tümörde ölçülen Cr(a), Cr(h), (Cho+Cr)/NAA ve Cho/NAA, MV incelemede ise tümör dokusunda en yüksek ve en düşük "Cr(h)" değerinin ölçüldüğü iki voksel seçilmiş ve seçilen bu voksellerdeki Cr(h) ve Cho/NAA değerleri karşı taraf simetrik sağlıklı parankimdeki değerler ile karşılaştırılmıştır. Verilerin dağılımı Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirildikten sonra eşleştirilmiş T-testi ile karşı taraf verileri ile karşılaştırılmıştır. Ardından Pearson korelasyon testi ile veriler arasında korelasyonun olup olmadığını araştırılmıştır. Her iki testte de p<0,05 olan değerler istatistiksel olarak anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Bulgular:   Çalışmamızda SV incelemede tüm tümör dereceleri bir arada değerlendirildiğinde tümör dokusunda Cr(a) değerleri ve Cr(h) değerlerinin ortalaması karşı taraf  Cr(a) ve Cr(h)değerleri ile karşılaştırıldığında p değerleri sırasıyla 0,104 ve 0,553 bulunmuş ve anlamlı istatistiksel fark saptanmamıştır. Ancak SV incelemede (Cho+Cr)/NAA ve Cho/NAA değerleri tümör dokusu ile karşı sağlıklı beyin parankimi arasında anlamlı istatistiksel fark göstermiştir (p<0,05).
MV incelemede tüm tümör dereceleri birarada değerlendirildiğinde tümör dokusundaki en düşük Cr(h) içeren voksellerin karşı taraf  ortalama Cr(h) değeri ile kıyaslandığında anlamlı fark bulunmamıştır (p<0,131).  Tüm tümör derecelerinin en yüksek Cr(h) içeren voksellerinin  değerleri ile karşı taraf değerleri arasında ise anlamlı istatistiksel fark bulunmuştur ( p<0,003 ). Tüm tümör dereceleri bir arada değerlendirildiğinde sağlıklı parankimdeki Cho/NAA oranı ile tümör dokusunda en düşük Cr(h) ve  en yüksek Cr(h) değerindeki voksellerin Cho/NAA oranları arasında anlamlı istatistiksel fark saptanmıştır (p<0,000). Ayrıca Pearson korelasyon testinde tümör dokusundaki "en düşük ve en yüksek Cr(h)" değerlerindeki Cho/NAA oranları arasında p<0,001 ile anlamlı korelasyon göstermiştir.   Düşük Cr(h) içeren alanların yüksek Cho/NAA, yüksek Cr(h) içeren alanların ise düşük Cho/NAA oranı gösterdiği bulunmuştur.  
Sonuç:   Kreatinin hem SV hem de MV incelemede değişken olduğu,  MV incelemede tümör dokusunda yüksek Cr(h) değerli alanların düşük tümör dereceli alanlar, düşük Cr(h) değerli alanların ise yüksek dereceli alanlar ile korelasyon gösterdiği görülmüş olup Cr değerlerinin ve Cho/NAA oranının tümör tanısında ve derecesinin belirlenmesinde yararlı olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Objective:  To discriminate the creatine changes in single and multivoxel MR-Spectroscopy (MRS) in patients with glial tumor, and investigate the creatine level differences between high and low grade glial tumors. 
Materials and methods:  The patiens with a glial tumor diagnosed between 07-2010 and 12-2015 were retrospectively evaluated in our study.  Among 32 patients, 20 patiens had single voxel MRS measurement from tumoral and contralateral sites, 20 patients had multivoxel measurements. In single voxel study, Cr(area) and Cr(height), (Cho+Cr)/NAA and Cho/NAA measurements from tumoral site were compared to contralateral normal site. In multivoxel study, the highest and lowest Cr(height) containing voxels in tumoral area were noted, Cr(h) and Cho/NAA values were noted and compared with symetric contralateral healty voxels. The distibution in dataset were evaluated using Kolmogorov-Smirnov test and compared using paired-samples t-test. Pearson correlation test were used to asses the correlation between values. 
Results: When all the patients were included in study, no correlation between Cr(a) and Cr(h) measurements between tumoral and healty sites were detected in single voxel measurements (p:0,104 and 0,553 respectively). The (Cho+Cr)/NAA and Cho/NAA measurements between tumoral and healty sites using SV study showed statistically significant difference (p:0 and 0 respectively)
In multivoxel study the comparison of lowest Cr(h) values from tumoral and contralateral site showed no significant difference (P=0,131). But significant difference was noted when the highest Cr(h) values inside tumoral voxels were compared with the contralateral healty values (P=0,003). Cho/NAA ratios were significantly different between healty paranchyme, low Cr(h) containing and high Cr(h) containing groups (p=0). Among high Cr(h) and low Cr(h) containing voxels, the Cho/NAA ratios were significantly higher in low Cr(h) areas (p=0).
Conclusion:  We observed the the creatin levels varied inside tumor tissue. In multivoxel study the areas with respectively low Cr(h) values, the Cho/NAA ratios were significanly higher, indicating a higher tumoral grade area.