Farklı dozlarda imazamox herbisit uygulamasının imi-tolerant mercimekte bitki gelişimi, verim ve verim özelliklerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effects of different doses of imazamox herbicide application on plant growth, yield and yield characteristics in imi-tolerant lentil
Yazar: CANER PAÇ
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH KAHRİMAN
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Herbisitler = Herbicides ; Lens culinaris = Lens culinaris ; Mercimek = Lentil ; Tescil = Registration

Özet:
Bu araştırma tesadüf blokları deneme deseninde 3 tekerrürlü olarak Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nin uygulama alanında 2020-2021 üretim sezonda yürütülmüştür. Araştırmada, EMS (Etyl metyl sulfonate) mutasyonu ile Fırat-87 mercimek çeşidinden elde edilen imidazolinon (İMİ) herbisit-tolerant mercimek genotipinde (imi-136) farklı dozlarda (0, 50, 100, 150, 200, 250, 300 ml) imazamox herbisit uygulamasının bitki gelişimi, verim ve verim unsurları üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Varyans analiz sonuçlarına göre; farklı dozlarda herbisit uygulamasının bitki boyu, %50 çiçeklenme gün sayısı ve ilk bakla bağlama gün sayısına etkisi istatistiki olarak önemli bulunmuştur. %50 bakla bağlama gün sayısı, bitkide bakla sayısı, baklada tane sayısı, bitkide tane sayısı, biyolojik verim ve tane verimi gibi özelliklerin varyans analiz sonuçları istatistiki olarak önemsiz bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına göre, yüksek dozlarda dahi herbisit uygulamalarının imi-136 genotipinin yukarıda belirtilen özellikleri olumsuz etkilemediği ve çeşit adayı olarak tescile sunulmasında bir engel olmadığı belirlenmiştir. Uygulanan dozlar arasında ortaya çıkan farklılıkların herbisit uygulama biçimi ve çevresel faktörlerin herbisit etkisini maskelemesinden kaynaklandığı görülmüştür.

Abstract:
This research was carried out in the application area of Harran University Faculty of Agriculture in 2020-2021 production season, with 3 replications, according to the randomized complete block design. The objective of this study was to evaluate the effect of imazamox herbicide application on plant growth, yield and yield components in lentil.  In the study, different doses (0, 50, 100, 150, 200, 250, 300 ml) imazamox was applied to an imidazolinone (IMI) herbicide-tolerant genotype (imi-136) obtained from Fırat-87 lentil cultivar with EMS (Etyl methyl sulfonate) mutation. According to the variance analysis results; the effects of different doses of herbicide application on plant height, days to 50% flowering and days to first pod set were statistically significant. The results of the variance analysis of the characteristics such as days to 50% pod set, number of pods per plant, number of seeds per pod, number of seeds per plant, biological yield and the grain yield were statistically insignificant. Based on the results of the research, it was determined that even high doses of herbicide applications did not adversely affect the above-mentioned characteristics of the imi-136 genotype and did not prevent it from being registered as a variety candidate. It was observed that the differences between the applied doses were due to the herbicide application method and environmental factors masking the herbicide effect.