Görsel uyaran çeşidi ve saysının beyin fırtınasında yaratıcılığa etkisi
The effects of variety and number of visual stimulus on creativity in brainstorming
Yazar: MERVE YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. HAMİT COŞKUN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Genel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beyin fırtınası = Brainstorming ; Görsel algılama = Visual perception ; Görsel uyarılmış potansiyeller = Visual evoked potentials ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; Uyarıcılar = Stimulants ; Uyarılmış potansiyeller-görsel = Evoked potentials-visual ; Yaratıcılık = Creativity

Özet:
Yeni bir şey veya ürün üretmek ile ilgili olan yaratıcılık, günümüzde çok önemli bir kavram haline gelmiştir. Yaratıcılıktan maximum seviyede yararlanma amacı ile birçok teknik geliştirilmiştir. Olabildiğince fazla orijinal düşünce üretmek ile ilgili olan yaratıcılığı artırmaya yönelik tekniklerinden biri de beyin fırtınası tekniğidir. Beyin fırtınasında düşünce üretimini artırmak için birçok farklı yöntem ve teknikten yararlanılmış olsa da görsel uyaranların etkisini ve altında yatan etmenleri açıklayan ve yorumlayan sınırlı sayıda araştırma yapılmıştır. 
Bu amaçla gerçekleştirilen çalışmada orijinal ya da sıradan olan görsel uyaranların çeşidi ve bu uyaranların sayısının beyin fırtınasında yaratıcılığa olan etkisi incelenmiştir. İlk çalışma 36 üniversite öğrencisine uygulanmıştır. Katılımcılar orijinal-sıradan 2 ve 5 görsele maruz kalmışlardır. Orijinal olarak alınan görsellerin orijinal olarak algılanıp algılanmadığı,  
ilginçlik, yaratıcılık vb. ile ilgili sorulardan oluşan bir ölçekle ölçülmüştür ve katılımcılar görselleri orijinal olarak belirtmişlerdir. Ardından bir evin iç dekorasyonunun nasıl daha ilginç hale getirilebileceği ile ilgili düşünceler üretmişlerdir. Çok sayıda görsele maruz kalan katılımcılar daha fazla özgün düşünce üretmişlerdir. Ayrıca orijinal ve çok sayıda görsele maruz kalan katılımcılar daha fazla esnek düşünce üretmişlerdir.
İkinci çalışma ise 47 üniversite öğrencisine uygulanmıştır. İlk çalışmadan farklı olarak katılımcılar yine orijinal veya sıradan fakat, 1 ve 3 görsele maruz bırakılmışlardır. Bu çalışmada katılımcılar farklı bir konuda, parkları geliştirme konusunda beyin fırtınasına tabi tutulmuşlardır.  Orijinal uyaranlara maruz kalan katılımcılar daha fazla özgün düşünce üretmişlerdir. Ayrıca çok uyaran koşulundakiler az uyaran koşulundakilere göre daha fazla özgün düşünce üretmişlerdir. Aynı zamanda orijinal ve çok sayıda uyaran koşulundaki katılımcılar daha fazla esnek düşünce üretmişlerdir. Ayrıca esneklik uyarıcı miktarı ile yaratıcılık arasında aracı bir değişken olarak rol oynamaktadır. Bu bulgular uyarıcının miktarında çeşitli uyaranların olmasının esnekliği tetiklediğine işaret etmektedir. Sonuç olarak her iki çalışma, uyaran miktarının fazlalığının ve orijinal olmasının daha fazla özgün ve esnek düşünce üretimine yol açtığını göstermektedir. Bu bulgular Bilişsel Uyarılma ve Çağrışımsal Bellekte Düşünce Arama (ÇBDA) Kuramları bağlamında açıklanmıştır.

Abstract:
Creativity, which is related to producing something new or product, has become a very important concept today. Many techniques have been developed with the aim of making maximum use of creativity. One of the techniques for increasing creativity that is related to producing as much original ideas as possible is the brainstorming technique. Although many different methods and techniques have been used to increase idea generation in the brainstorming, a limited number of studies have been conducted for explaining and interpreting the effects of visual stimuli and the underlying factors behind their effects.
For this purpose, the effects of the type of visual stimuli that were either original or ordinary and the effect of the number of these stimuli on creativity have been examined during the brainstorming. In the first study, the participants were exposed to 3 original and 5 
visual stimuli. Whether the original stimuli were originally perceived, interesting, creative, and etc. was measured by a means of scale and it was found that the participants rated these stimuli as original. They then were allowed to generate ideas about how a house's interior decorations could be made more interesting. The participants who were exposed to a large number of stimuli generated more original ideas those with a low number of stimuli. In addition, the participants who were exposed to original and numerous stimuli generated more flexible ideas than their counterparts.
In the second study, unlike the first, the participants were exposed to original or ordinary but with 1 and 3 stimuli. In this study the participants were brainstormed about different topic, improving children parks. Participants who were exposed to original stimuli generated more original ideas than those exposed to ordinary stimuli. In addition, high stimulus condition led to the generation of more unique ideas than low stimulus conditions. At the same time, the participants with original and many stimulus conditions generated more flexible ideas than their counterparts. In addition, flexibility played a mediator role between amount of stimuli and creativity. These findings indicate that the presence of various stimuli in the amount of stimuli triggers flexibility. In conclusion, both studies have shown that the high amount of stimuli and their originality lead to more original and flexible idea generation. These findings are explained in the context of theories of Cognitive Stimulation and Search for Ideas in Associative memory.