İran meşrutiyet hareketinin Türk ve İran basınına yansımaları (1906-1909)
Reflections of Iran's constitutional revolution on Turkish and Iranian media  (1906-1909)
Yazar: ÖMER ALKAÇ
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN BOLAT
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Basın = Press ; Gazeteler = Newspapers ; Meşrutiyet = Constitutional monarcy ; Modernleşme = Modernization ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Türk basını = Turkish press ; Türkiye = Türkiye ; İran = Iran

Özet:
Bu çalışmada, Türk ve İran basınının İran meşrutiyet hareketine bakış açısı ve bu harekette oynadıkları rol incelenmiştir. Basının, günümüzde olduğu gibi geçmişte de halkı doğrudan etkileyebilen ve yönlendirebilen etkili bir güç unsuru olduğu tartışılmazdır. Bu nedenle İran meşrutiyet hareketinin tüm dinamiklerinin ortaya konulabilmesi açısından dönemin gazetelerinin irdelenmesi büyük önem arz etmektedir. 
Meşrutiyetin ilanı, basında "bir gecede alınan bin yıllık yol" olarak değerlendirilmekte ve kadim İran medeniyetinin yeniden eski günlerine erişmesinin yanı sıra yabancı ülkelerin İran üzerindeki nüfuzlarının son bulmasında da meşrutiyetin önemli rol oynayacağına inanılmaktaydı. Meşrutiyetin ilanından sonra ise İran basınının, meşrutiyete sahip çıkılması hususunda İran halkına ikazlarda bulunduğu görülmekte ve meşrutiyetin koruyucu unsuru olarak şahın yanında halkın da önemli bir yerinin olduğu vurgulanmaktaydı. Şahın meşrutiyete ve İran halkına karşı sorumlulukları sık sık hatırlatılırken ve meşrutiyet karşıtlarının ise gazete köşelerinde açık bir şekilde ifşa edildiği görülmekteydi. Basında ayrıca İran dâhilinde ve haricinde bulunan meşrutiyet karşıtlarının hak ettikleri şekilde cezalandırılmaları için açık bir şekilde ısrar edilmiş ve İran halkının meşrutiyet etrafında birleşmesi tavsiye edilmişti. Diğer taraftan meşrutiyetin ilanından sonra İran'ın, Avrupa ülkeleri ve diğer gelişmiş ülkelerle rekabet edebilecek güce ulaşması için ülkede bilimsel çalışmalara önem verilmesi gerektiğinin altı çizilmişti.
Anahtar Kelimeler:İran Tarihi, Meşrutiyet, Basın, Modernleşme

Abstract:
In this study, the perspective of the Turkish and Iranian press on the Iranian constitutionalism movement and the role they played in this movement were examined.
It is an undisputable fact that media was an influencive power factor in relation with its great impact that can manipulate and influence over people, in the past so as it is today. For this reason, In order to put forth the whole dynamics of the Iranian Constitutional Movementthe analysis of the newspapers of the period presents high significance.
The Declaration of Constitutional Monarchy was evaluated as "a thousand-year road reached in one night" by media and there was a common belief that the declaration of constitutionalism would play an important role for the return of the glorious days of the ancient great civilization of Iran, as well as for the end of foreign penatration and influence over Iran.   After the declaration of constitutionalism, it is seen that Iran's media had made regular warnings about the necassity for the protection of constitutionalism by the people of Iran and had emphasized the crucial role of the people of the country in addition to the role of the Shah for the protection of the constitutional regime.The responsibilities of the Shah towards the constitutionalism and the people were frequently reminded by the media and those who were opposition with the constitutionalism were stigmatized outspokenly through the newspapers.  Moreover, the media had insisted on the severe punishment of the internal and foreign opposition factors that were against to the constitutionalism and had suggested the gathering of all the people of Iran around the constitutionalism. On the other side, after the declaration of the constitutionalism Iran's ability to reach the necassary level of powerfullness that would be enough to compete with European states and other developed countries.
Keywords: Iranian History, Constitution, Press, Modernization