İzmir ilinde tam zamanlı aile hekimliği asistanlarının diabetes mellitus hakkındaki bilgi düzeyi ve tutumları
Knowledge level and attitudes of full-time family medicine assistants about diabetes mellitus in İzmir
Yazar: ONUR KANTAR
Danışman: PROF. DR. HALUK MERGEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: İzmir ilinde tam zamanlı aile hekimliği asistanlarının diabetes mellitus hakkında
bilgi düzeyi ve tutumlarını incelemek ve farkındalık oluşturmaktır.
Yöntem: Bu çalışma tanımlayıcı, kesitsel ve analitik tipte bir çalışmadır. Evreni İzmir
Tepecik EAH ,Bozyaka EAH , İKÇÜ Hastanesi ve DEÜ Hastanesi tam zamanlı aile
hekimliği asistanlarıdır. Çalışmamıza 127 asistan hekim katılmıştır. Online olarak
hazırlanan anket yöntemi kullanılan araştırmada sosyodemografik bilgiler, hekimlik ve
asistanlığa dair bilgiler, TEMD klavuzu kullanılarak hazırlanan diabetes mellitus tanı, takip,
tedavi gruplarında sorular hazırlanmıştır.
Veriler IBM SPSS Statistics Standard Concurrent User V 26 (IBM Corp., Armonk, New
York, ABD) istatistik paket programında değerlendirildi. Tanımlayıcı istatistikler birim sayısı
(n), yüzde (%) ve ortalama ± standart sapma değerleri olarak verildi. Kategorik değişkenlere
göre maddelere verilen cevapların dağılımı kikare testleri (Pearson kikare, Yates düzeltmeli
kikare, Fisher exact test) ile değerlendirildi. Kikare testleri sonucunun önemli bulunması
durumunda alt grup analizleri Bonferroni düzeltmeli iki oran Z testi ile yapıldı. Bilgi düzeyi
sorularında maddelere verilen toplam doğru sayılarının normalliği çarpıklık ve basıklık
ölçüleri ile değerlendirildi. Toplam puanların yaş grupları, cinsiyet, eğitim alma durumuna
göre karşılaştırılmasında bağımsız örneklerde t testi; hekimlik yılı, asistanlık süresi, görev
yerine göre karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizinden yararlanıldı. p<0,05 değeri
istatistiksel olarak önemli kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya katılanların %66,1 (n=84) i kadın, %33,9(n=43)u erkek olmak üzere
toplam 127 tam zamanlı aile hekimliği asistanı katılmıştır. Yaşları %65,4(n=83)ü 30 yaş
altı, %34,6(n=44)sı 30 yaş ve üstündeydi. Katılımcıların %59,8(n=76)i Tepecik EAH'den ,
%11(n=14)i Bozyaka EAH'den, %18,9(n=24)u İKÇÜ Hastanesinden , %10,3(n=13)ü DEÜ
Hastanesinden olmuştur. Katılımcıların %68,5(n=87 )i diyabetes mellitus konusunda eğitim
aldığını belirmiştir. Asistan hekimlerin aldıkları puanlar yaş(p=0,661), cinsiyet(p=0,236) ,
görev yeri(p=0,849) ve diyabetes mellitus konusunda eğitim alma durumuna(p=0,124) göre
istatistiksel olarak farklı değildir. Katılımcıların %23,6(n=30)sı diyabetes mellitus
konusunda kendisini yeterli görmemekte , % 51,2(n=65)si de kararsızım demektedir.
Sonuç: Bu çalışmada birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışacak olan aile hekimliği
asistanlarının diabetes mellitus konusunda bilgi düzeyi ve tutumları incelendi. Hekimlerin
aldıkları puanlar yaş, cinsiyet, hekimlik yılı ,asistanlık süresi, görev yeri ve diyabetes mellitus
konusunda eğitim alma durumuna göre istatistiksel olarak farklı değildir. Katılımcıların bilgi
düzeyleri orta/yüksek bulunmuştur. Hekimlerin eksik olduğu konular üzerine eğitimler
düzenlenmeli ve farkındalıklarını artırmaya yönelik çalışmalar yapılmalıdır.
Anahtar kelimeler: aile hekimliği , diyabet, bilgi, tutum .

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the level of knowledge and attitudes of full-time
family medicine residents in Izmir and to raise awareness about diabetes mellitus.
Materials and methods: This study is a descriptive, cross-sectional and analytical study. The
population of the research is İzmir Tepecik Training and Research Hospital, Bozyaka
Training and Research Hospital, Katip Çelebi University Hospital and Dokuz Eylül
University Hospital simultaneous family medicine residents. 127 assistant physicians
participated in this study. In the research using the online survey method, questions were
prepared in sociodemographic information, information about medicine and assistantship,
diabetes mellitus diagnosis, follow-up and treatment groups prepared using the TEMD guide.
Consent to this study was obtained online using the option before the questionnaire questions.
The data were evaluated in the statistical package program of IBM SPSS Statistics Standard
Concurrent User V 26 (IBM Corp., Armonk, New York, USA). Descriptive statistics were
given as number of units (n), percent (%), and mean ± standard deviation. The distribution of
answers given to the items according to categorical variables was evaluated with chi-square
tests (Pearson chi-square, Yates corrected chi-square, Fisher exact test). If the results of the
chi-square tests were found to be significant, subgroup analyzes were performed with the
Bonferroni-corrected two-ratio Z test. The normality of the total number of correct numbers
given to the items in the knowledge level questions was evaluated with skewness and kurtosis
measures. Since the skewness and kurtosis measures were between -1.96 and 1.96, it was
determined that the scores obtained from the correct numbers showed a normal distribution.
In the comparison of total scores according to age groups, gender, educational status, t-test in
independent samples; One-way analysis of variance was used to compare the years of
practice, duration of residency, and place of work. A p value of <0.05 was considered
statistically significant.
Results: A total of 127 full-time family medicine residents, 66.1% (n=84) women and 33.9%
(n=43) men, participated in this study. Age 65.4% (n=83) were under 30 years old, 34.6%
(n=44) were aged 30 and over; Their duration in residency was 48% (n=61) first-year
residents, 21.3% (n=27) second-year residents, and 30.7% (n=39) third-year residents. 59.8%
(n=76) of the participants were from Tepecik Training and Research Hospital, 11% (n=14)
from Bozyaka Training and Research Hospital, 18.9% (n=24) from Katip Çelebi University ,
10.3% (n=13) of them were from Dokuz Eylül University. 68.5% (n=87) of the participants
stated that they received training on diabetes mellitus. The scores obtained by the resident
physicians were not statistically different according to age (p=0.661), gender (p=0.236),
duration of residency (p=0.804), place of duty (p=0.849) and education on diabetes mellitus
(p=0.124). . 23.6% (n=30) of the participants do not consider themselves adequate about
diabetes mellitus, 51.2% (n=65) say they are undecided.
Conclusion: In this study, the knowledge level and attitudes of family medicine assistants
who will work in primary health care about diabetes mellitus were examined. The scores
obtained by the assistant physicians are not statistically different according to age, gender,
year of practice, duration of assistantship, place of duty and education on diabetes mellitus.
The knowledge level of the participants was found to be medium/high. Trainings should be
organized by addressing the issues that physicians lack in knowledge, and new studies should
be carried out to increase the awareness of physicians.
Key words: Family medicine , diabetes, knowledge, attitude