"Tahmin-Gözlem-Açıklama" (TGA) stratejisine dayalı fen ve doğa etkinliklerinin, okul öncesi öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerine ve bilişsel alan yeteneklerine etkisi
The effect of science and nature activities based on strategy of "Prediction-Observation-Explanation" (POE), on pre-school students' science process skills and cognitive area abilities
Yazar: HARUN SAĞIREKMEKÇİ
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL TATAR
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı; "Tahmin-Gözlem-Açıklama" (TGA) stratejisine dayalı olarak hazırlanan fen ve doğa etkinliklerinin, okul öncesi öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerine ve bilişsel alan yeteneklerine olan etkisini, mevcut programa göre yapılan öğretimde en çok kullanılan doğrulama laboratuvar yaklaşımı ile karşılaştırarak araştırmaktır. 
Araştırma örneklemini 2015-2016 öğretim yılı güz döneminde, Hatay İli merkezinde bulunan bir devlet okulunda öğrenim gören 35 okul öncesi öğrencisi oluşturmaktadır.  Araştırma deseni olarak, ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel yöntem ile yarı yapılandırılmış mülakat ve yapılandırılmamış gözlem içeren karma yöntem araştırma deseni kullanılmıştır. Dört hafta süre ile deney grubu öğrencilerine TGA stratejisine göre, kontrol grubu öğrencilerine ise doğrulama laboratuvar yaklaşımına göre hazırlanmış olan fen ve doğa etkinlikleri uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak "Bilimsel Süreç Beceri Testi" (BSBT) ve "Bilişsel Alan Yetenek Formu" (BAYF) kullanılmıştır. Araştırma hipotezlerini test etmek için, bilimsel süreç becerileri testinden elde edilen nicel verilerin analizinde kovaryans analizi (ANCOVA) ve bilişsel alan yetenekleri formundan elde edilen nicel verilerin analizinde Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. 
Yapılan analiz sonuçlarında; TGA stratejisine göre hazırlanan fen ve doğa etkinliklerinin, okul öncesi öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerine olan etkisinin anlamlı olduğu, bilişsel alan yeteneklerine anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca yapılan mülakat ve gözlemin analizine göre TGA stratejisinin, okuma yazma yeteneği olmayan okul öncesi öğrencilerinde uygulama zorluğu ve fazla zaman gerektirmesi gibi dezavantajları belirlenmiştir. Ayrıca TGA stratejisinin öğrencilerin etkinliklere katılımını, merak ve ilgilerini artırdığından dolayı diğer yöntemden daha etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: TGA stratejisi, okul öncesi fen öğretimi, fen ve doğa etkinlikleri, bilimsel süreç becerileri, bilişsel alan yetenekleri

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the effect of science and nature activities that is prepared based on "Prediction-Observation-Explanation" the strategy, on pre-school students' scientific process skills and cognitive area abilities comparing with the most widely used verification laboratory approach in current program. 
The sample of the research is consist of 35 pre-school students studying in a public school located in Hatay downtown in the 2015-2016 fall semester of the academic year. As research pattern are used mixed methods research pattern that includes pretest-posttest control group quasi-experimental methods and semi-structured interviews, and un-structured observations. It has been applied science and nature activities based on POE strategy for the experimental group and based on the verification laboratory approach for the control group along four weeks. It was used "Science Process Skills Test" (SPST) and "Cognitive Area Ability Form" (CAF) as data collection technique. To test the research hypotheses in the analysis of quantitative data obtained from scientific process skills test, analysis of covariance (ANCOVA) and in the analysis of quantitative data obtained from cognitive area ability form Mann-Whitney U Test were used. The analysis of qualitative data was used descriptive analysis technique. 
The results of the analyses; determined that the effect of science and nature activities that is prepared based on "Prediction-Observation-Explanation" the strategy on pre-school students'  had a significant effect on scientific process skills  and had not a significant effect on cognitive area abilities. According to the analysis of interview and observation data, the POE strategy has disadvantages as practical difficulties and requiring more time in pre-school students who have reading disabilities. Also it was determined the POE strategy is more effective than other method because it increases students' curiosity, interest, and participating to activities.

Key Words:  "Prediction-observation-explanation" strategy, preschool science education, activities of science and nature, science process skills, cognitive area abilities