Ergenlerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin, önemli yaşam olayları, algılanan sosyal destek ve okul bağlılığı açısından incelenmesi
Investigation of resilience of adolescents in terms of major life events, perceived social support and school engagement
Yazar: ÖZDEN TURGUT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAHTİYAR ERASLAN ÇAPAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Bağlılık = Commitment ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Okul bağlılığı = School attachment ; Okul hayatı = School life ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Sosyal destek = Social support ; Yaşam = Life ; Yaşam olayları = Life events

Özet:
Bu araştırmada, ergenlerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin, cinsiyet, önemli yaşam olayları yaşama, algılanan sosyal destek ve okul bağlılığı açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda, ergenlerin psikolojik sağlamlık düzeyleri, cinsiyet ve sınıf düzeyleri, cinsiyet ve önemli yaşam olayları yaşayıp yaşamamaları ve anne-baba eğitim düzeyi değişkenleri açısından incelenmiştir. Ayrıca, ergenlerin aileden algıladıkları sosyal destek, arkadaşlarından algıladıkları sosyal destek ve öğretmenlerinden algıladıkları sosyal destek, cinsiyet, sınıf düzeyi ve önemli yaşam olayı yaşayıp yaşamama durumuna göre incelenmiştir. Araştırmada ayrıca, ergenlerin okul içsel bağlılık, okul ortamı bağlılık ve öğretmen bağlılık puanları, cinsiyet ve sınıf düzeylerine göre de incelenmiştir. Son olarak, bu çalışmada, ergenlerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin, cinsiyet, önemli yaşam olayları yaşayıp yaşamama, algılanan sosyal destek ve okul bağlılığı değişkenleri tarafından yordanması araştırılmıştır.

Araştırmanın çalışma grubu, 2014-2015 Eğitim-Öğretim yılında Afyonkarahisar İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı olan ve Afyonkarahisar il merkezinde yer alan liselerde öğrenim gören 1022 lise öğrencisinden (533 kız, 489 erkek) oluşmaktadır. Araştırmanın verileri, "Ergen Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği", "Algılanan Sosyal Destek Ölçeği", "Okul Bağlılığı Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" ile elde edilmiştir. Verilerin analizi sırasında betimleyici istatistikler, İki Yönlü ANOVA, Üç Yönlü ANOVA, Tek Yönlü ANOVA ve bağımsız örneklem t testi kullanılmıştır. Varyans analizi sonucunda bağımsız değişken düzeyleri arasında gözlenen farklılıkların kaynağını bulmak için Scheffe Çoklu Karşılaştırma testi gerçekleştirilmiştir. Korelasyon katsayısı ve hiyerarşik regresyon analizi de yapılmıştır. 

Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, kızların psikolojik sağlamlık düzeylerinin erkeklere göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu;  önemli yaşam olayları yaşayan ergenlerin, önemli yaşam olayları yaşamayan ergenlere göre psikolojik sağlamlık düzeylerinin anlamlı olarak düşük olduğu; ergenlerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin, anne ve baba eğitim düzeyine göre anlamlı olarak farklılaşmadığı anlaşılmıştır. Ergenlerin algıladıkları sosyal destek düzeyi incelendiğinde ise, kızlarda ve erkeklerde aileden algılanan sosyal destek puan ortalamasının en düşük olduğu grubun 11. sınıfta öğrenim gören ve önemli bir yaşam olayı yaşayan öğrenciler olduğu; kızlarda arkadaşlardan ve öğretmenden algılanan sosyal destek puan ortalamasının en düşük olduğu grubun 11. sınıfta öğrenim gören ve önemli bir yaşam olayı yaşayan öğrenciler olduğu bulunmuştur. Ergenlerin okul bağlılık düzeyleri incelendiğinde, kızların okul içsel bağlılık puanlarının erkeklere göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu; dokuzuncu ve onuncu sınıftaki kızların okul ortamı bağlılığının, diğer sınıflardaki kızlardan daha yüksek düzeyde olduğu; dokuzuncu ve onuncu sınıf öğrencisi kızların erkeklere göre daha yüksek öğretmen bağlılığı puanları olduğu anlaşılmıştır. Son olarak, algılanan sosyal destek ve okul bağlılığının, ergenlerde psikolojik sağlamlığın anlamlı yordayıcıları olduğu bulunmuştur. Regresyon analizi sonucunda, toplam varyansın % 33'ü algılanan sosyal destek, % 4'ü okul bağlılığı tarafından açıklanmıştır. Diğer yandan, cinsiyetin ve önemli yaşam olayları yaşamanın ise ergen psikolojik sağlamlık düzeyini yordamadığı görülmüştür.




Anahtar sözcükler: Algılanan sosyal destek, ergenlik, okul bağlılığı, önemli yaşamolayları, psikolojik sağlamlık

Abstract:
This study examines the resilience of adolescents in terms of gender, important life events, perceived social support and school engagement. Within this context, resilience of adolescents is examined according to gender and grade level, gender and experiencing major life events, gender and mother-father education level. In addition, perceived family support, perceived friend support and perceived teacher support of adolescents are examined in terms of gender, grade level and whether the individual has experienced a major life event or not. Additionally, internal engagement towards school, school environment engagement and teacher engagement levels are examined according to gender and grade level. Finally, it is investigated whether resilience of adolescents is predicted by gender, experiencing major life events, perceived social support and school engagement.

The sample of this study consists of 1022 students (533 girls, 489 boys) who are attending the high schools connected to the Ministry of National Education in the central city Afyonkarahisar. Participants are administered "Adolescent Resilience Scale", "Perceived Social Support Scale", "School Engagement Scale" and "Personal Information Form". Data analysis has been carried out by descriptive statistics, Two-Way ANOVA, Three-Way ANOVA, One-Way ANOVA, and independent sample t-test. Before applying statistical techniques, the assumptions of these techniques have been investigated. The data has been also analyzed by correlation and hierarchical regression. 

According to the results of this study, it has been determined that resilience level of girls is significantly higher than boys and also resilience levels of adolescents who have experienced major life events are lower than adolescents who have not experienced major life events. In addition, it has been found that resilience levels of adolescents do not significantly differ according to mother and father education level. It has also been found that the level of perceived family support of both girls and boys is lowest in 11th grade students and who have experienced a major life event. Besides, the level of perceived friend and teacher support of girls is lowest in 11th grade students and who have experienced a major life event. It has been seen that, girls' level of internal engagement towards school is significantly higher than boys. Additionally, according to the results,  girls who are at 9th and 10th grade have significantly higher level of school environment engagement and teacher engagement than boys. Finally, according to the hierarchical regression analysis, perceived social support has been found as the most important predictor of adolescent resilience. According to the regression analysis results, 33 % of the total variance has been explained by perceived social support and 4%  of the total variance has been explained by school engagement. On the other hand, gender and experiencing major life events have not been found to be significant predictors of adolescent resilience.




Keywords: Adolescence, major life events, perceived social support, resilience,
school engagemen