Develi Kazası (1839 - 1910)
County of Develi (1839 - 1910)
Yazar: MEHMET SÜME
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TURAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Tarih = History
Dizin: Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Osmanlı toplumu = Ottoman society ; Osmanlı yönetimi = Ottoman management ; Tanzimat Dönemi = Tanzimat Period

Özet:
Bu çalışmada Develi Kazası'nın fiziki, idari, sosyal, demografik ve iktisadi durumu incelenmiştir.Temel kaynak olarak Başbakanlık Osmanlı Arşivinde bulunan çeşitli tasniflerdeki defter ve belgeler, Milli Kütüphanede bulunan Şer'iyye Sicilleri ve Ankara Vilayeti Salnamelerinden yararlanılmıştır.Giriş ve üç bölümden meydana gelen çalışmanın birinci bölümünde Develi Kazasının fiziki ve idari yapısı ile nüfusu hakkında bilgi verilmiştir. Öncelikle Develi'nin coğrafi konumu ve fiziki özellikleri açıklanmış, mimari yapısı ile önemli mimari eserleri kısaca tanıtılmıştır. Develi'nin Osmanlı İdari Teşkilatındaki yeri tespit edilmiş, kaza yönetimi ve bu görevi yerine getiren idareciler hakkında bilgi verilmiştir. Kaynakların elverdiği ölçüde kazanın yönetiminde yer alan görevlilerin isimleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Bölümün sonunda ise 1830 nüfus sayımı sonrasında Develi'nin nüfusu hakkındaki bilgiler tespit edilmiş, Develi'ye bağlı nahiye ve köylerin nüfusu hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca Develi'ye yerleşen Yörük-Türkmen Aşiretleri, Tanzimât dönemi iskân politikası ve göçmenlerin iskânına dair gelişmeler açıklanmıştır.Develi Kazasının sosyal yapısının ele alındığı ikinci bölümde ?Osmanlı Millet Sistemi? hakkında bilgi verilmiş, Develi'deki Müslim, gayr-i müslim ilişkilerine dair örnekler verilerek millet sisteminin bir kaza merkezindeki uygulamaları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu bölümde ele alınan bir diğer konu ailedir. Aile kurumunu ilgilendiren nişan, evlilik, boşanma ve çeşitleri, nafaka, vekalet, vasi tayini, evlat edinme ve ailedeki çocuk sayısı gibi konulara değinilmiştir. İkinci bölümün sonunda Develi'deki eğitim faaliyetleri açıklanmıştır. İlk, orta ve yüksek öğrenim fonksiyonunu yerine getiren Sıbyan Mektebi, Rüştiyeler, Medreseler ve buralarda okutulan dersler hakkında bilgi verilmiştir. Bu eğitim kurumlarının yanında azınlık ve yabancı okullarının faaliyetleri açıklanmıştır.Üçüncü ve son bölümde ise Develi Kazasının iktisadi hayatı başlığı adı altında öncelikle Develi'deki tarım ve hayvancılık ele alınmış, yetiştirilen tarım ürünleri, küçük ve büyükbaş hayvancılık faaliyetleri hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra Develi ve Develi dışında faaliyette bulunan esnaf ve tüccar zümresinin faaliyetleri örneklerle açıklanarak Develi'nin ticari açıdan önemli bir merkez olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bölümün sonunda para, fiyatlar ve vergiler konusunda gerekli izahat yapılmıştır.Anahtar Sözcükler1. Develi2. Kaza Yönetimi3. Tanzimât4. Şer'iyye Sicili5. Ticaret

Abstract:
The physical, administrative, social, demographic and economic conditions of the Develi County were investigated in this study.Records and documents in various classifications which are found at Prime Ministry Ottoman Archive, Legal Registries at National Library and Ankara City Annuals were benefited as the basic sources.In the first part of the study, which is composed of an introduction and three parts, information about the physical and administrative structure and the population of Develi County was given. Firstly, geographical situation and physical characteristics of Develi were explained, architectural structure and important architectural works were introduced briefly. The role of Develi in Ottoman Administrative Organization was determined; information about the county administration and administrative staff who fulfill this duty was given. It is aimed at determining the names of the staff of county administration as much as the information sources provide. At the end of chapter, the population of Develi after the population census in 1830 was determined; information about the population of districts and villages affiliated to Develi was given. Moreover, Yoruk-Turkman Clans who settled in Develi, housing policies in Administrative Reforms period and the developments related to the housing of immigrants were explained.In the second chapter, in which the social structure of Develi County was discussed, information about the ?Ottoman Nation System? was given. Implementations of nation system in a county were mentioned giving examples related to the relationships between Muslims and Non-Muslims in Develi. Another issue taken into account in this chapter is the family. Topics like engagement, marriage, divorce and their varieties, allowance, attorneyship, guardian appointment, adoption and the number of children in a family which are related to family institution were mentioned. At the end of the second chapter, educational activities in Develi were explained. Information about the Children School, Maturity Schools, Madrasahs and the courses taught in these schools was given. Besides these educational institutions, the activities of minorities and foreigners? schools were explained.In third and the final chapter, firstly, agriculture and livestock in Develi were discussed under the title of Develi County?s economical life; grown agricultural crops, livestock activities were explained. After that, it was mentioned that Develi is an important trade center illustrating with the activities of merchants and craftsmen working both in Develi and outside Develi. At the end of the chapter, required explanation was made about the currency, costs and taxes.Key Words1. Develi2. County Administration3. Tanzimât (Administrative Reforms)4. Legal Registries5. Trade