Kolluğun sivil denetimi: Kolluk gözetim komisyonu bağlamında bir inceleme
Civil oversight of law enforcement: A review in the context of the Law Enforcement Oversight Commission
Yazar: MUSA GÖKTAŞ
Danışman: PROF. DR. UĞUR ÖMÜRGÖNÜLŞEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Denetim = Control ; Hesap verebilirlik = Accountability ; Kolluk Gözetim Komisyonu = Law Enforcement Oversight Commission ; Kolluk personeli = Police personnel ; Kolluk örgütleri = Security forces ; Polis = Police ; Sivil gözetim = Civilian oversight ; Sivil toplum = Civil society ; Siviller = Civils ; İçişleri Bakanlığı = Ministry of Interior

Özet:
Kolluk birimleri, yaptıkları işin doğası gereği birtakım istisnai yetkilere sahiptirler.
Üstün nitelikli ve istisnai bu yetkiler kullanılırken zaman zaman hukuka aykırı eylemler
ortaya çıkabilmektedir. Kolluk teşkilatının sergilediği bu hukuka aykırı eylem ve
fiillerin soruşturulmasının yine kolluk personeli tarafından yapılıyor olması
denetimlerin yeterince ve olması gerektiği gibi yapılıp yapılmadığı konusunda şüphe
doğurmakta ve üstlerinin örtüldüğü yönünde kamuoyunda bir algı oluşmasına neden
olabilmektedir. Bu endişelerin giderilmesi, denetimlerin olması gerektiği gibi
yapılmasının sağlanması, kamuoyunun şikayet mekanizmasına güveninin temini ve tüm
bunlar yapılırken aynı zamanda kolluk birimlerinin de haksız, isnat edici ve iftira içeren
şikayetlerden korunması sivil makamlardan oluşan bağımsız ve etkili bir gözetim
mekanizması ile mümkün olabilmektedir. Bunun temini için 3 Mayıs 2016 tarihinde
Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen 6713 sayılı Kanun ile Kolluk
Gözetim Komisyonu kurulmuştur. Bu Tezde, kolluğun sivil denetimi Kolluk Gözetim
Komisyonu bağlamında incelenmiştir. Önce kolluğun sivil denetimi/gözetimi
konusunda kavramsal bir çerçeve çizilmiş, dünyadaki örnek uygulamalar da dikkate
alınarak kolluk teşkilatı ile ilgili şikayetleri bağımsız, tarafsız, etkili ve şeffaf bir şekilde
yürütmek amacıyla kurulan Kolluk Gözetim Komisyonu bağlamında bir inceleme
yapılmıştır. Kurulan sistem ayrıntılı olarak ele alınarak birtakım öneriler geliştirilmeye
çalışılmıştır.

Anahtar Sözcükler
Kolluk, Polis, Jandarma, Sivil Gözetim, Hesap Verebilirlik, Bağımsız Denetim, Kolluk Gözetim Komisyonu

Abstract:
Law enforcement units have some exceptional powers due to the nature of their work.
While using these superior and exceptional powers, unlawful acts may occur from time
to time. The fact that the investigation of these unlawful acts made by the law
enforcement agency is also carried out by law enforcement personnel. This raises
doubts as to whether the inspections are carried out adequately and as they should be,
and may cause a public perception that they are being covered up. Eliminating these
concerns, ensuring that the audits are carried out as they should be, ensuring the trust of
the public in the complaint mechanism and at the same time protecting the law
enforcement units from unfair, accusatory and slanderous complaints can only be
possible with an independent and effective oversight mechanism consisting of civilian
authorities. In order to ensure this, the Law Enforcement Oversight Commission was
established with the Law No. 6713 adopted by the Grand National Assembly of Türkiye
on May 3, 2016. In this thesis, civilian oversight of law enforcement will be examined
in the context of the Law Enforcement Oversight Commission. First, a conceptual
framework was drawn on the civilian control/oversight of the law enforcement, and an
examination was made in the context of the Law Enforcement Oversight Commission,
which was established to handle complaints about the law enforcement agency in an
independent, impartial, effective and transparent manner, taking into account the best
practices in the world. The established system has been discussed in detail and some
suggestions have been tried to be developed.

Keywords
Law Enforcement, Police, Gendarmerie, Civil Oversight, Accountability, Independent Oversight, Law Enforcement Oversight Commission