Şaphane (Oğuzlar-Çorum) Au cevherleşmesinde sıvı kapanım incelemeleri
Fluid inclusion investigations of Şaphane (Oğuzlar-Çorum) Au mineralization
Yazar: ÇAĞLAR KULAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA ÜNAL ÇAKIR
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Altın = Gold ; Cevherleşme = Mineralization ; Element analizi = Elemental analysis ; Maden jeolojisi = Mine geology ; Mühendislik jeolojisi = Engineering geology ; Çorum = Çorum

Özet:
Çorum ili Türkiye'nin Kuzey-Orta kesiminde, farklı kıtasal blokların birleştiği bir bölge olan Orta-İç Karadeniz bölgesinde bulunmaktadır. Çalışma alanı yakın çevresinde Devecidağ Karışığı, Artova ofiyolitli karışığı, Alacahöyük, Bayat, Kızılırmak, Dodurga ve Bozkır formasyonlarına ait birimler ile Dededağ granitoyitine ait birimler ve kuvars damarları yüzeylemektedir. Cevherleşmenin yakınında, bu birimlerin aşırı derecede altere volkanik kayaç, andezit-bazalt-trakit ve tüflerden oluştuğu görülmektedir. Cevherleşmenin ilişkili olduğu silis damarları Şaphane köyünün güneydoğusunda KD-GB uzanımlı olarak 700 metre kadar yüzeyde mostra vermektedir. Kuvars damarlarında cevher minerali olarak pirit, hematit, limonit ve altın gözlenmiştir.
Sıvı kapanım incelemelerinde hidrotermal çözeltiler içerisinde NaCl, CaCl2 ve MgCl2 gibi tuzların bulunduğu, tuzluluk değerlerinin %NaCl eşdeğeri olarak kuvarslarda %8 ile 0.5 aralığında, kalsitlerde ise %7.4 ile 1.4 aralığında değiştiği, çözeltilerin sıcaklığının ise 161 ile 395°C aralığında değiştiği belirlenmiştir.
Element jeokimyası incelemelerinde göre örneklerin bazalt, bazaltik andezit, andezit ve dasit-riyolit alanlarına düştüğü görülmektedir. Tüm elementler için yapılan istatistik hesaplamalar sonucunda hazırlanan dendograma göre elementlerin temelde iki sınıfta altlarda ise çok daha fazla gruplarda toplandığı görülmektedir. Ayrıca örneklerde altın değerlerinin ise 21 ile 148 ppm arasında değiştiği ve SiO2 oranına karşı altın değerlerinin arttığı da gözlenmiştir.

Abstract:
The Çorum province, in the north-central part of Turkey, which is a region where the different continental blocks are located in the middle-inner Black Sea. Devecidağ Mixture, Artova ophiolite complex, Alacahöyük, Bayat, Kızılırmak, Dodurga and Bozkır formations units and Dededağ granitoid units and quartz veins are cropped out in the study area. Near the mineralization, these units are seen to consist of extremely altered volcanic rocks, andesite-basalt-trachyte and tuffs.
The silica veins associated with the mineralization outcrop at a surface of 700 meters in NE-SW direction southeast of Şaphane village. Pyrite, hematite, limonite and gold were observed as ore minerals in quartz veins.
Fluid inclusions data indicate that the ore forming fluids contain NaCl, CaCl2 and MgCl2 as salts, the salinity values (wt. % eq. NaCl ) vary between 8% and 0.5% in quartz, 7.4 and 1.4% in calcite, and the temperature of the fluids varies between 161 and 395°C.
According to element geochemistry studies, samples fall into basalt, basaltic andesite, andesite and dacite-rhyolite areas. According to the dendogram prepared as a result of the statistical calculations for all the elements, it is seen that the elements are gathered in basically two classes and in the lower groups much more. In addition, it was observed that the gold values in the samples varied between 21 and 148 ppm, and the gold values increased against the SiO2 ratio.