Türk vergi hukukunda genel tebliğ: Hukukî sorunlar ve çözüm önerileri
General communiqué in Turkish tax law: Legal issues and solution proposals
Yazar: ESRA KESKİN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA MIYNAT
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance
Dizin: Düzenleyici işlem = Regulatory operation ; Genel tebliğ = General communique ; Türk vergi hukuku = Turkish tax law

Özet:
Türk vergi mevzuatının yapı taşlarından birini temsil eden genel tebliğ, vergi hukuku alanında son derece önemli bir işleve sahiptir. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından vergi uygulamasına yön vermek, uygulama sırasında Bakanlığa intikal eden konuları açıklığa kavuşturmak ve vergilemede ülke çapında uygulama birliğini sağlamak amacıyla hazırlanan genel tebliğler, özellikle 1980'li yıllardan sonra yaygın bir şekilde kullanılan temel mevzuat kaynaklarından biri haline gelmiştir. 
Bu çalışmanın amacı, vergileme alanında yayımlanan genel tebliğleri hukukî açıdan değerlendirmek ve genel tebliğlerin hukuka uygun şekilde kullanılmasına yönelik öneriler sunmaktır. Bu doğrultuda Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ve çeşitli açılardan hukukî sorunlar içerdiği tespit edilen 47 genel tebliğ, içerik/doküman analizi yardımıyla irdelenmiştir. Söz konusu genel tebliğlere ilişkin hukuka aykırılıklar beş başlık altında gruplandırılmış ve Danıştay kararları ışığında hukukî yönden tartışılmıştır.
Çalışma, genel tebliğler özelinde tespit edilen hukukî sorunlara yönelik çözüm önerileri ile birlikte sonlandırılmıştır. Önerilerin ilk aşamasında hem vergi kanunları hem de genel tebliğleri ilgilendiren "genel kurallar" tespit edilmiş; ikinci aşamada ise genel tebliğlerin hukuka uygun şekilde hazırlanması için geliştirilen "hukuka uygunluk kriterlerine" yer verilmiştir. Sonuç olarak, genel tebliğlerin Türk vergi mevzuatında mutlak surette kullanılması gereken bir hukukî kaynak olduğu; ancak bu kaynakların Anayasa, vergi kanunları ve hukukun evrensel prensiplerine uygun şekilde hazırlanması gerektiği vurgulanmıştır.

Abstract:
General communiqués, representing one of the cornerstones of Turkish tax legislation, hold significant importance in the field of tax law. Prepared by the Ministry of Treasury and Finance, these communiqués serve the crucial function of guiding tax practices, clarifying issues arising during implementation, and ensuring nationwide consistency in taxation. Especially since the 1980s, general communiqués have become one of the primary legislative sources widely utilized in tax law.
The aim of this study is to evaluate the general communiqués published in the field of taxation from a legal perspective and to provide recommendations for their lawful use. In this regard, 47 general communiqués prepared by the Ministry of Treasury and Finance, identified to contain legal issues from various perspectives, have been examined through content/document analysis. The legal violations related to these general communiqués have been categorized under five headings, and they have been discussed from a legal perspective, particularly in light of Council of State decisions. 
The study concludes with proposed solutions to the legal issues identified within the context of general communiqués. In the first stage of the recommendations, "general rules" applicable to both tax laws and general communiqués have been identified. In the second stage, "criteria for legality" developed for the preparation of general communiqués in accordance with the law have been determined. As a result, it is emphasized that general communiqués are an indispensable legal source in Turkish tax legislation; however, it is underscored that these sources must be prepared in accordance with the Constitution, tax laws, and the universal principles of law.