Siirt ili Atabağı beldesinde antepfıstığı bahçelerinde dalgüvesi, kermania pistaciella amsel (Lepidoptera: Tineidae)'nin popülasyon değişimi ve zarar oranının belirlenmesi
Determination of population change and damage rate of kermania pistaciella amsel (Lepidoptera: Tineidae) in pistachio orchards in Atabaği town of Siirt province
Yazar: FIRAT OKALİN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KAPLAN
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Siirt İli Baykan ilçesi Antepfıstığı üretiminin yoğun olarak yapıldığı Atabağı Beldesinde Antepfıstığı dal güvesi (Kermania pistaciella Amsel. Lepidoptera: Tineidae)'nin ergin popülasyon değişimi ve bulaşma oranın belirlenmesi amacıyla 2023-2024 yılları arasında her biri 15 ve 30 dekar olan iki Antepfıstığı bahçesinde eşeysel çekici tuzaklar kullanılarak yürütülmüştür. Ayrıca örnekleme yapılan bahçelerdeki Antepfıstığı ağaçlarının K. pistaciella ile bulaşıklık oranını belirlemek için 100 sürgün ve meyve salkımı kontrol edilmiştir. 
Çalışma sonucunda eşeysel çekici tuzaklarda K. pistaciella'nın ilk erginleri 2023 yılında 20 Nisan (42-14 adet/tuzak) en fazla ergin 29 Nisan tarihinde (903-98 adet/tuzak) ve doğada son olarak 22 Mayıs tarihinde görülmüştür. Çalışmanın 2024 yılında K. pistaciella'nın İlk erginler 13 Nisan'da (29-8 adet/tuzak)  en fazla ergin 21 Nisan tarihinde ( 1120-275 adet/tuzak) ve doğada son olarak 18 Mayıs tarihinde erginler tuzaklarda görülmüştür. Her iki yılda sırasıyla K. pistaciella erginlerinin doğada aktif uçuş süresi 33 ve 36 gün olarak belirlenmiştir. Çalışmanın yapıldığı yıllarda antepfıstığı bahçelerinde ortalama K. pistaciella bulaşıklık oranı sırasıyla sürgünlerde %34,5 ve %28 iken meyve salkımlarındaki bulaşıklık oranı ortalama %8,8 ve %9,1 olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out in Atabağı Town, Baykan District of Siirt Province, where pistachio production is intensive, to determine the adult population change and contamination rate of pistachio twig moth (Kermania pistaciella Amsel. Lepidoptera: Tineidae) in two pistachio orchards, each with an area of 20 and 30 decares, between 2023-2024 using sexually attracted traps. In addition, 100 shoots and fruit bunches were checked to determine the rate of K. pistaciella infestation of pistachio trees in the sampled orchards. 
As a result of the study, the first adults of K. pistaciella in sexually attracted traps were seen in 2023 on April 20 (42-14 pieces/trap), the highest number of adults were seen on April 29 (903-98 pieces/trap) and the last in nature on May 22. In the study conducted in 2024, the first adults of K. pistaciella were seen in the traps on April 13 (29-8 pieces/trap), the highest number of adults were seen on April 21 (1120-275 pieces/trap), and the last adults were seen in nature on May 18. In both years, the active flight period of K. pistaciella adults in nature was determined as 33 and 36 days, respectively. In the years when the study was conducted, the average K. pistaciella infestation rate in pistachio orchards was determined as 34,5% and 28% in shoots, respectively, while the infestation rate in fruit bunches was determined as 8,8% and 9,1%.