360 derece liderlik modelinin sağlık hizmetlerine uyarlanması
Adaptation of 360 degree leadership model in healthcare
Yazar: İBRAHİM GÜN
Danışman: DOÇ. DR. SELMA SÖYÜK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healtcare Management
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Liderler = Leaders ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Ölçekler = Scales

Özet:
Örgütlerin amaçlarına etkili ve verimli bir şekilde ulaşabilmesi yöneticiler sayesinde mümkündür. Sağlık hizmetleri sunumunda diğer sektörlerde olduğu gibi kaynaklar kısıtlıdır ve kaynakların en iyi şekilde yönetilmesi gerekir. Kaynakların kullanımını gerçekleştirecek olan sağlık profesyonellerini ortak bir amaç etrafına toplayarak hedefe götürecek kişiler de liderlerdir. Bu çalışmanın amacı NHS Liderlik Akademisi tarafından geliştirilen 360 derece liderlik modelini Türkçe'ye uyarlamaktır. Uyarlaması yapılan ölçek ile sağlık yöneticileri liderlik becerilerini izleyebilecek, eksikliklerini tespit edebilecek ve liderlik becerilerini geliştirebileceklerdir. 360 derece liderlik ölçeğinin temelinde öz değerlendirmelerin eksik ve yetersiz kalması yer almaktadır. Gerçek ve doğru bir değerlendirmenin ancak öz değerlendirme, astların, üstlerin ve mevkidaşların değerlendirmeleri ile mümkün olabileceği literatürde ifade edilmiştir. Araştırma İstanbul İli'nde 10 kamu hastanesinde görev yapan ve yöneticilik görevi bulanan sağlık profesyonelleri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada örneklem seçim yöntemine gidilmemiş olup, araştırmaya katılmayı kabul eden ve yöneticilik görevi olan sağlık çalışanları araştırma kapsamına alınmıştır. 360 derece liderlik ölçeğinin dil, kapsam ve yapı geçerlilikleri gerçekleştirilmiş ve güvenilirlik analizleri tamamlanarak ölçeğin uyarlanması tamamlanmıştır. Bu kapsamda gerçekleştirilen doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre CMIN/DF: 2,07; CFI:0,95; GFI: 0,86; NFI: 0,90; IFI:0,94; RMR:0,00 ve RMSEA: 0,08 olarak tespit edilmiştir. Kapsam geçerliliği oranı ise:0,93'tür. Liderlik becerileri ortalama puanları ile sosyo-demografik değişkenler arasında yapılan fark testi sonuçlarına göre: Cinsiyet, görev, çalışma biçimi ve işten memnuniyet durumlarına göre farklılıklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 360 derede liderlik ölçeğinden elde edilen ortalama puan: 4,39±0,31'dur. Kendi kendini değerlendirme ortalama puanı: 4,31±0,55. Üstlerin astlarını değerlendirme ortalama puanı ise: 4,53±0,48'tür. Mevkidaşların değerlendirme ortalaması: 4,37±0,58 iken astların üstleri değerlendirdiği formlardan elde edilen ortalama puan 4,38±0,49 olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
Organizations could reach their goals effectively and efficiently, thanks to their managers. In all sectors including healthcare, resources are limited and must be managed in the best way. Leaders who are people gather followers to reach organizational goals. The aim of this study is to adapt the 360-degree leadership model developed by the NHS Leadership Academy into Turkish. With the adapted scale, health managers will be able to monitor their leadership skills, identify their deficiencies and develop skills. The inadequacy of self-evaluation is the basis of the 360 degree leadership scale. Accurate and correct evaluation can only be possible with the evaluations of self, subordinates, peers and direct reports. The research was carried out in 10 public hospitals in İstanbul with healthcare professionals who have managerial position. The sampling method was not used in the study, and the healthcare professionals who accepted to participate in study were included in the study. In the study language, scope and construct validity of the scale was carried out and the adaption of scale was completed after the reliability analysis. According to the results of the confirmatory factor analysis the findings are as follows: CMIN/DF: 2.07; CFI: 0.95; GFI: 0.86; NFI: 0.90; IFI: 0.94; RMR: 0.00 and RMSEA: 0.08. The scope validity rate is: 0.93. In the study we also tested if mean scores of scale changes according to socio-demographic variables. There are differences have found according to gender, job, working style and job satisfaction. Average mean score of scale: 4.39±0.31. Self-assessment mean score: 4.31±0.55. Mean score of direct reports is 4.53±0.48. Peers mean score: 4.37±0.58. Mean score subordinates was found 4.38±0.49.