Geriatrik sendromlara sahip bireylerde ilaç uyumunun değerlendirilmesi
Evaluation of medication adherence in individuals with geriatric syndromes
Yazar: ASLI SÖNMEZ DURAN
Danışman: PROF. DR. ZEYNEL ABİDİN ÖZTÜRK
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Geriatri = Geriatrics

Özet:
Geriatrik sendromlar 65 yaş üstü hastalarda sık görülen sorunlardır. Bununla birlikte, yaşlı hastalarda çoklu ilaç kullanımına neden olan kronik hastalıklar daha sık görülmektedir. İlaç uyumsuzluğu hastalık kontrolünü güçleştiren birçok kötü sonuca neden olabilirken sağlık sistemine maliyet, hastaneye tekrarlayan yatışlar ve primer hastalığın ilerlemesi gibi ek yükler getirebilir. Bu nedenle yaşlı hastalarda ilaç uyumunun değerlendirilmesi önemlidir. Çalışmamızda, geriatri polikliniğine başvuran 65 yaş ve üzeri toplam 200 birey katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 70.62±4.72 ve %60'ı kadındı. Hastaların ortanca ilaç uyum bildirim ölçeği (İUBÖ) skoru 24 olarak bulunmuştur. Hastalar farklı özelliklere göre gruplandığında kadınlarda erkeklere göre ve depresyon tanısı olan hastalarda olmayanlara göre İUBÖ anlamlı olarak daha düşük olarak bulunmuştur (sırasıyla p=0.018 ve p<0.001). Korelasyon analizine göre İUBÖ ile GDS, FRAİL ve inkontinans ölçeği arasında negatif korelasyon saptanırken (sırasıyla r= -0.345, p<0.001; r= -0.141, p=0.024; r= -0.185 p=0.004) EQ-5D indeks skoru ve SMMI (sırasıyla r=0.271 p<0.001; r=0.162, p=0.011) ile pozitif korelasyon saptanmıştır.  Yaş, SMMI, hastalık sayısı, ilaç sayısı, MNA, GDS, MMSE toplam skoru, İnkontinans yaşam kalitesi ölçeği, FRAİL skoru, EQ-5D indeks skoru, Tinetti toplam skoru, yürüme hızı, zamanlı kalk yürü test süresi ve el kavrama gücünün dahil edildiği doğrusal regresyon analizinde SMMI, MNA ve GDS değişkenlerinin İUBÖ skoru için bağımsız öngörücüler olarak bulunmuştur (sırasıyla p = 0,042, B: 1,892; p = 0,003, B: 1,14; ve p = 0,001, B: - 0,134). Çalışmamızın sonucunda düşük kas kütlesi, malnütrisyon ve depresyon tanılarının düşük ilaç uyumu için risk faktörleri olduğu sonucuna varılmıştır ve geriatrik sendromlara sahip her yaşlı bireyin ilaç uyumu açısından değerlendirilmesinin önemini vurgulamıştır.

Abstract:
Geriatric syndromes are common among patients over 65 years of age. Moreover, chronic diseases that require multiple medications are more prevalent in elderly patients. Non-adherence can lead to poor outcomes that may complicate disease control and impose additional burdens on the healthcare system. Therefore, it is crucial to assess medication adherence in elderly patients. Our study included 200 individuals (≥ 65 years) who visited the geriatric outpatient clinic. The mean age of the participants was 70.62±4.72 years, and 60% were female. The median score of the patients on the medication compliance reporting scale (MARS) was 24. MARS was significantly lower in women and in patients with a diagnosis of depression (p=0.018 and p<0.001 respectively). There was a negative correlation between IUBQ and GDS, FRAIL, and I-QOL (p<0.001, p=0.024, p=0.004 respectively), whereas there was a positive correlation with EQ-5D and SMMI (p<0.001, p=0.011, respectively). We conducted a linear regression analysis including age, SMMI, number of diseases, number of medications, MNA, GDS, MMSE total score, I-QOL, FRAIL score, EQ-5D index score, Tinetti total score, gait speed, timed up and go test duration, and hand grip strength. The results showed that SMMI, MNA, and GDS variables were independent predictors of MARS score (p = 0. 042, p = 0.003, p = 0.001,). Muscle mass, malnutrition, and depression are risk factors for non-adherence. Therefore, it is essential to assess medication adherence in every elderly person with geriatric syndromes.