Yenidoğan bebeği cerrahi yoğun bakımda yatan anneleri bakıma katmanın özgüven ve anne-bebek bağlanması üzerine etkisi
The effect of care participation on self-confidence and mother-infant attachment in mothers whose newborn babies are hospitalised in the surgical intensive care unit
Yazar: CEMRE GÜL YÜCE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUKADDES DEMİR ACAR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yenidoğan bebeği cerrahi yoğun bakımda yatan anneleri hemşirelik bakımı sürecinde bakıma katmanın annenin özgüven ve anne-bebek bağlanması üzerine etkisini incelemektir.  Araştırma, tek gruplu ön test-son test yarı deneysel olarak planlanmıştır. Ankara'da bir çocuk hastanesinde cerrahi yoğun bakımda bebeği ile yatan anneler araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Araştırmanın yapıldığı Nisan- Eylül 2022 tarihleri arasında 6 aylık sürede örneklem sayısına (n=30) ulaşıncaya kadar cerrahi yoğun bakımda bebeği ile yatan ve araştırmaya dahil edilme kriterlerini taşıyan anneler araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Olgular çalışmaya dahil edilme ve dışlanma kriterlerine göre belirlenmiştir ve herhangi bir veri kaybı olmamıştır. Araştırmaya başlamadan önce Klinik Araştırmalar Etik Kurul izni, Kurum izni ve araştırmaya katılma kriterlerini taşıyan annelerden yazılı ve sözlü onamları alınmıştır. Araştırma verileri anket ve gözlem formu ile toplanmıştır. Anket formları içerisinde Sosyodemografik ve Yenidoğan Bilgi Formu, Taylor Anne- Bebek Bağlanması Ölçeği, Pharis Özgüven Ölçeği, gözlem formu olarak Bakıma Katılımı Değerlendirme Ölçeği yer almaktadır. Ölçekler, annenin bakıma katılımının öncesinde (1. ölçüm), sonrasında (4. günde; 2. ölçüm) ve taburculukta (3. ölçüm) olmak üzere üç defa annelere uygulanmıştır. Bakıma katılım sürecinde annelere bireyselleştirilmiş uygulamalı eğitimler verilmiştir. Verilerin analizinde hazır istatistik yazılım kullanılmıştır. Araştırmada annelerin yaş ortalaması 27.73±6.13, %43'ü üniversite mezunu, %76.70'si sezaryen doğum yapmış, bebeklerin %46.7'si prematüre olarak doğmuş ve %20'sinde stoma açılmıştır. Bakıma Katılımı Değerlendirme Ölçeği 1., 2. ve 3. puan ortalamaları sırasıyla; 11.97±1.87, 16.90±1.42, 18.33±0.61, Pharis Özgüven Ölçeği puan ortalamaları sırasıyla; 41.80±8.33, 47.67±7.20, 50.60±5.39'dir ve ölçümlerde zaman içinde artma olduğu ve bu artışın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu belirlenmiştir(p<0.001). Taylor Anne- Bebek Bağlanması Ölçeği 1., 2. ve 3. puan ortalamaları sırasıyla; 4.00±2.17, 2.37±1.92, 0.97±1.30'dur ve ölçümlerde zamanla azalma olduğu ve bu azalmanın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu belirlenmiştir(p<0.001). Regresyon modeline göre Bakıma Katılımı Değerlendirme Ölçeğinin, Taylor Anne- Bebek Bağlanması Ölçeğini (β=-0.51;p<0.05) ve Pharis Özgüven Ölçeğini (β=0.52;p<0.05) anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur. Bu araştırmanın sonucuna göre yenidoğan bebeği cerrahi yoğun bakımda yatan anneleri hemşirelik bakımı sürecinde bakıma katmanın annenin özgüven ve anne-bebek bağlanması üzerine etkisinin olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to examine the effect of involving mothers whose newborn babies were hospitalised in surgical intensive care on mother's self-confidence and mother-infant attachment in the nursing care process.  The study was planned as a one-group pretest-posttest quasi-experimental study. The population of the study consisted of mothers who were hospitalised with their babies in surgical intensive care in a children's hospital in Ankara. The sample of the study consisted of mothers who were hospitalised with their babies in the surgical intensive care unit between April and September 2022 until the sample number (n=30) was reached in a 6-month period between April and September 2022 and who met the inclusion criteria. The cases were determined according to the inclusion and exclusion criteria and no data loss occurred. Before starting the study, permission of the Clinical Research Ethics Committee, permission of the Institution and written and verbal consent were obtained from the mothers who met the inclusion criteria. The research data were collected with a questionnaire and observation form. The questionnaire forms included sociodemographic and newborn information form, Taylor Mother-Infant Attachment Scale, Pharis Self-Confidence Scale, and Participation in Care Assessment Scale as an observation form. The scales were administered to the mothers three times before (1st measurement), after (4th day; 2nd measurement) and at discharge (3rd measurement). Individualised applied trainings were given to mothers during the care participation process. Ready statistical software was used to analyse the data. In the study, the mean age of the mothers was 27.73±6.13 years, 43% were university graduates, 76.70% had caesarean section, 46.7% of the babies were born prematurely and 20% had stoma opening. The mean scores of the Participation in Care Assessment Scale 1st, 2nd and 3rd were 11.97±1.87, 16.90±1.42, 18.33±0.61, and the mean scores of the Pharis Self-Confidence Scale were 41.80±8.33, 47.67±7.20, 50.60±5.39, respectively, and it was determined that there was an increase in the measurements over time and this increase was statistically significant (p<0.001). Taylor Mother-Infant Attachment Scale 1st, 2nd and 3rd mean scores were 4.00±2.17, 2.37±1.92, 0.97±1.30, respectively, and it was determined that there was a decrease in measurements over time and this decrease was statistically significant (p<0.001). According to the regression model, it was found that the Care Participation Assessment Scale significantly predicted the Taylor Mother-Infant Attachment Scale (β=-0.51;p<0.05) and the Pharis Self-Confidence Scale (β=0.52;p<0.05). According to the results of this study, it was determined that involving mothers whose newborn babies were hospitalised in surgical intensive care in the nursing care process had an effect on mother's self-confidence and mother-infant attachment.