Sağlıklı gönüllülerde üst ekstremite sinirlerine ait kesitsel alan ölçümlerinin ultrasonografi ile saptanması
Determination of cross sectional area measurements of the upper extremity nerve in healthy volunteers by ultrasonography
Yazar: MUHAMMET İNCE
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN İMAMOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Gönüllülük = Volunteering ; Medyan sinir = Median nerve ; Polinöropatiler = Polyneuropathies ; Radyal sinir = Radial nerve ; Sinir lifleri = Nerve fibers ; Ulnar sinir = Ulnar nerve ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Üst ekstremite = Upper extremity

Özet:
Amaç: Bu çalışmada sağlıklı gönüllülerde üst ekstremitede yer alan radyal, ulnar ve medyan sinirin belirli anatomik noktalardaki kesitsel alan ölçümlerinin ultrasonografi ile saptanarak normal referans değerlerinin elde olunması ve antropometrik ölçümlerle ilişkisinin saptanması amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem:  Bu kesitsel gözlemsel çalışma Ericyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde planladı ve yerel etik kurul onayı alındı. Çalışmaya katılmayı kabul eden 70 sağlıklı gönüllü uygunluk açısından değerlendirildi. 
Ölçümlerden önce sinirler aksilladan el bileği distaline kadar varyasyonların ve diğer patolojilerin dışlanması için incelendi. Sinir şekli, ekojenitesi, konumu ve çevredeki yapılarka ilişkisi hakkında gözlemler yapıldı. Ancak bu değişkenler kayda alınmadı. Kol düzeyinde spiral olukta radyal sinirin, dirsekte kubital kanalda ulnar sinirin, ön kolda antekübital bölgede medyan sinirin, bilek düzeyinde guyon kanalında ulnar sinirin, bilek düzeyinde karpal tünelde medyan sinirin yapısı, konturları, internal ekojeniteleri incelendi ve sinirlerin kesitsel alanları ölçüldü.  USG incelemede sinir lifleri ortada hipoekoik, sinir kılıfı ise bu yapılar çevresinde hiperekoik halkalar olarak görülmekte olup sinir kılıfı her hastada net olarak seçilemediğinden hiperekoik kılıf çizim dışı bırakıldı. Tüm ölçümler milimetrekare olarak gerçekleştirildi. Her ölçüm üç defa tekrarlandıktan sonra aritmetik ortalamaları alındı ve sonuçlar geçerli değer olarak kabul edildi.
Bulgular: Median SKA karpal tünelde erkeklerde Ort.= 6.68, SS=.44, kadınlarda Ort. = 6,08 SS=.58; median sinir antekübital bölgede erkeklerde Ort.= 6.27, SS=.60, kadınlarda Ort. = 5.65, SS=.62; ulnar sinir guyon kanalında erkeklerde Ort.= 5.42, SS=.46; kadınlarda Ort. = 4.80, SS=.36; ulnar sinir kübital tünelde erkeklerde ort.= 6.08, SS=.57; kadınlarda Ort. = 5.52, SS=.63; radyal sinir spiral olukta erkeklerde Ort.= 6.85, SS=.54; kadınlarda Ort. = 6.22, SS=.63 olarak bulunmuştur. Dominant ve dominant olmayan taraflar arasında SKA değerlerinde anlamlı fark izlenmedi. Cinsiyet ile SKA değerleri erkekler lehine istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Yaş ile SKA değerlerinde arasında istatistiksel anlamlı ilişki saptanmadı. Boy ve kilo ile SKA değerleri arasında pozitif yönde istatistiksel anlamlı ilişki saptandı.
Sonuç: SKA ölçümü başta tuzak nöropatiler olmak üzere periferik sinir hastalıklarının US ile saptanmasında yardımcı olabilir. Sinir kesit alanı ile hastalıkların tanısı koyulmaya çalışılırken kadın ve erkek arasında, farklı boy ve kilo değerlerine sahip hastalar arasında fark olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Sinir ölçümü yapılacak anatomik noktaların bilinmesi periferik sinirlerin sonografik olarak değerlendirilmesini kolaylaştırmaktadır.
Anahtar kelimeler: ultrasonografi, periferik, sinir, sinir kesit alanı, SKA, polinöropati, radyal sinir, ulnar sinir, medyan sinir.

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to determine the cross-sectional area measurements of the radial, ulnar and median nerves in the upper extremity at certain anatomical points by ultrasonography to obtain normal reference values and to determine their relationship with anthropometric measurements in healthy volunteers.
Materials and Methods: This cross-sectional observational study was planned at Ericyes University Medical Faculty Hospital and local ethics committee approval was obtained. 70 healthy volunteers who agreed to participate in the study were evaluated for eligibility.
Before measurements, the nerves were examined from the axilla to the distal wrist to exclude variations and other pathologies. Observations were made about the shape of the nerve, its echogenicity, its location and its relationship with the surrounding structures. However, these variables were not recorded. The structure, contours and internal echogenicity of the radial nerve in the spiral groove at the arm level, the ulnar nerve in the cubital canal at the elbow, the median nerve in the antecubital region in the forearm, the ulnar nerve in the Guyon's canal at the wrist level, and the median nerve in the carpal tunnel at the wrist level were examined and the cross-sectional areas of the nerves were measured. In the USG examination, nerve fibers are seen as hypoechoic rings in the middle, and the nerve sheath is seen as hyperechoic rings around these structures, and the hyperechoic sheath was excluded from the drawing since the nerve sheath could not be clearly distinguished in all patients. All measurements were made in square millimeters. After each measurement was repeated three times, the arithmetic averages were taken and the results were accepted as valid values.
Results: Median nerve CSA in carpal tunnel Mean= 6.68 in men, SD=.44 in women, Mean. = 6.08 SD=.58; median nerve CSA in the antecubital region in men Mean= 6.27, SD=.60, in women Mean. = 5.65, SD=.62; ulnar nerve CSA Guyon's canal in men Mean= 5.42, SD=.46; in women Avg. = 4.80, SD=.36; ulnar nerve CSA cubital tunnel in men mean= 6.08, SD=.57; in women Avg. = 5.52, SD=.63; radial nerve CSA spiral groove in men Mean= 6.85, SD=.54; in women Avg. = 6.22, SD=.63. There was no significant difference in CSA values between the dominant and non-dominant sides. Gender and CSA values were found to be statistically significant in favor of males. No statistically significant correlation was found between age and CSA values. A statistically significant positive correlation was found between height and weight and CSA values.

Conclusion: CSA measurement can be helpful in detecting peripheral nerve diseases, especially entrapment neuropathies, with US. When trying to diagnose diseases with nerve cross-sectional area, it should be taken into account that there may be a difference between men and women, and between patients with different height and weight values. Knowing the anatomical points to be measured makes it easier to evaluate the peripheral nerves sonographically.

Keywords: ultrasonography, peripheral, nerve, nerve cross-sectional area, CSA, polyneuropathy, radial nerve, ulnar nerve, median nerve