Gaziantep evlerinden apartman dairesine: Kadınların mekânı deneyimleme pratikleri
From Gaziantep houses to apartments: Practises of experiencing the place of women
Yazar: GÖKÇE SEVLÜ
Danışman: DOÇ. DR. SİNAN TANKUT GÜLHAN
Gaziantep Üniversitesi / Göç Enstitüsü / Kent Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sanat Tarihi = Art History ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Apartman = Apartment ; Deneyim = Experience ; Evler = Houses ; Gaziantep = Gaziantep ; Geleneksel konut mimarisi = Traditional house architecture ; Habitus = Habitus ; Kadınlar = Women ; Mekan tercihleri = Spatial preferences ; Mekansal değerlendirme = Spatial evaluation ; Mekansal değişim = Spatial change

Özet:
Bu çalışmanın amacı, geleneksel Gaziantep evlerinde yaşayan ve yaşamlarının bir kısmında bu evlerde yaşadıktan sonra apartman dairesine taşınan kadınların mekânı deneyimleme pratiklerini ve bu pratiklerin ne boyutta ortaklaştığını ve farklılaştığını incelemektir. Çalışmanın temel sorunsalı geleneksel Gaziantep evlerinin bulunduğu mahallelerde (Tışlaki, Şekeroğlu ve Türktepe mahallelerinde) ikamet eden 15 katılımcının yanı sıra bu evlerde daha önce ikamet etmiş fakat şimdilerde apartman dairelerinin bulunduğu mahallelerde (Yeditepe, Batıkent ve Atatürk mahallelerinde) ikamet eden 15 katılımcının yaşadıkları mekâna dair algı ve deneyimlerinin toplumsal cinsiyet rejiminden nasıl ve hangi biçimlerde etkilendiğidir. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı bu araştırmada toplam 30 kadınla yüz yüze derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Toplumsal cinsiyet ve mekâna dair yapılan araştırmaların artışına rağmen hala toplumsal cinsiyet ve ev ilişkisinin niteliksel bağlamı yeterince irdelenmemiştir. Bu sebeple bu araştırma kadınların mekâna dair algı, duyuş, tutum ve pratiklerine odaklanarak gündelik hayatta var olma çabalarını görünür kılmaya çalışmaktadır. Çalışmanın sonuçları, geleneksel Gaziantep evlerinde yaşayan ve çeşitli sebeplerle bu evlerden apartman dairesine taşınan kadınların toplumsal cinsiyete dair tutumlarının ve habituslarının büyük ölçüde benzeştiğine işaret etmektedir. Bunun yanı sıra kadınların sınıf, etnisite, yaş, inanç vd., gibi kategoriler ekseninde kesişen ve farklılaşan deneyimlerinin mevcut olduğu da saptanmıştır. Son olarak kadınların mekâna dair deneyimlerini anlatırken geleneksel Gaziantep evleri ve apartman dairesi karşıtlığında en iyi kadınlık icrası yarışına girdikleri bu yönüyle de geleneksel toplumsal cinsiyet rollerini sürdürdükleri görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Geleneksel Gaziantep Evleri, Apartman Daireleri, Mekân, Toplumsal Cinsiyet, Kesişimsellik, Habitus

Abstract:
The aim of this study is to examine the practice of experiencing the place of women who live in traditional Gaziantep houses and move to an apartment after living in these houses for a part of their lives, and to what extent these practices are common and differentiated. The main problematic of the study is the perception of the place where 15 participants live in the neighborhoods where traditional Gaziantep houses are located (Tışlaki, Şekeroğlu and Türktepe neighborhoods), as well as 15 participants who previously resided in these houses but currently reside in the neighborhoods where apartments are located (Yeditepe, Batıkent and Atatürk neighborhoods) and how and in what ways their experiences are affected by the gender regime. In this study, in which the qualitative research method was used, in-depth interviews were conducted with 30 women in total. Despite the increase in research on gender and place, the qualitative context of the gender and home relationship has not been adequately examined. For this reason, this research tries to make visible the efforts of women to exist in daily life by focusing on the perceptions, senses, attitudes and practices of women. The results of the study indicate that the gender attitudes and habitus of women who live in traditional Gaziantep houses and move from these houses to apartments for various reasons are largely similar. In addition, it has been determined that women have intersecting and differentiating experiences on the axis of categories such as class, ethnicity, age, belief, etc. Finally, while describing the experiences of women about the place, it was seen that they entered the competition for the best performance of femininity against traditional Gaziantep houses and apartments, and in this respect, they have continued their traditional gender roles.

Key Words: Traditional Gaziantep Houses, Apartments, Place, Gender, Intersectionality, Habitus