Nigar Refibeyli; Hayatı -sanatı ve şiirleri
Nigar Refibeyli; Her Life, art and poems
Yazar: DİCLE CİCA
Danışman: PROF. DR. ALİ EROL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dünyası Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Türk Dünyası Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyografi = Biography ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Azeri edebiyatı = Azerbaijan literature ; Biyografi = Biography ; Monografi = Monography ; Refibeyli, Nigar = Refibeyli, Nigar ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Şiir = Poem

Özet:
Nigar Refibeyli; Hayatı, Sanatı, Şiirleri isimli monografik çalışmada, Azerbaycan edebiyatının ünlü isimlerinden Resul Rıza'nın eşi ve Anar Rızayev'in annesi olan Nigar Refibeyli'nin, bu kimliğinden sıyrılıp sanatçı kimliği ön plana çıkarılarak Türk okuyucuya tanıtılması amaçlanmıştır. 
 1913 yılında Gence'de dünyaya gelen Nigar Refibeyli, ilk şiirini henüz 16 yaşında iken yayınlamıştır. Babası Xudadat Bey'in idamından beri Sovyet tehdidi ile yaşayan şair, bir ev baskını sırasında ele geçen ve kendisine ait olmayan bir şiir yüzünden zor günler yaşamıştır. Sovyet baskısı karşısında eşini ve ailesini koruma güdüsüyle sanat hayatına ket vurmak zorunda kalan şairin şiirleri, nicelik yönünden az ama nitelik yönünden okuyucuyu ve sanatseverleri tatmin edebilecek zengin sanat ürünleridir. Şair, Sovyetlerin ilk zamanlarında inkılaba ve sosyalist-realizm akımına uygun örnekler vermiş olsa da çok sevdiği lirik şiirlerden vazgeçmemiş, Stalin'in ölümünden sonra da tamamıyla bu çeşide yönelmiştir.
 Çalışmanın "Giriş" kısmında, Nigar Refibeyli'nin eser verdiği çağdaki şartları daha iyi anlamak için kısaca XX. yüzyıl Azerbaycan edebiyatının gelişimine değinilmiştir. İlk bölümde sanatçının hayatı, eğitimi, evliliği, çalıştığı ve yetiştiği çevre anlatılmış, çeşitli eleştirmen ve sanatçıların görüşlerine de yer verilerek sanat anlayışı ve eserleri açıklanmıştır. İkinci bölümde ise şairin şiirleri içerik ve yapı yönünden incelenmiştir. Sonuç kısmında çalışma ile ilgili genel bir değerlendirmeye varılırken ekler kısmında da şairin şiirlerinden seçme örneklere yer verilmiştir.

Abstract:
In the monograph named Nigar Rafibeyli; Life, Art, Poems , it is aimed to introduce Nigar Rafibeyli who is the wife of Rasul Rza, one of the famous names of Azerbaijani literature and mother of Anar Rzayev to the Turkish reader , by highlighting   her artistic identity eluded from her family background.
 Nigar Rafibeyli who was born in 1913 in Ganja, published her first poem only at the age of 16.  The poet who lived with Soviet threat since the execution of her father Khudadat Bey, lived hard days because of a poem that was caught during a house raid that did not belong to  her.  The poems of the poet who was forced to impede her creativity against the Soviet pressure with the instinct of protecting her husband and family are quantitatively few but qualitatively rich creativity products that can satisfy the reader and art-lovers.  Even though she produced examples in compliance with the revolution and socialist-realism trend in the initial times of the Soviets, she did not forsake the lyric poetry she loved very much and after Stalin's death, she completely turned towards this type of poetry.
 In the ''Introduction'' part of the study, the development of the Twentieth Century Azerbaijani Literature was mentioned briefly to understand the circumstances in the era  that   Nigar Rafibeyli produced her works.  In the first section, the writer's life, education, marriage, the environment in which she worked and grew was narrated, her sense of art and works were explained by also including opinions of various critics and artists. And in the second section the poems of the poet have been reviewed in respect of content and structure.  In the conclusion section, while a general assessment was reached regarding the study, in the appendices section, selected examples of the poems of the poet have been added.