Küçük ve orta boy işletmelerin iletişim yönetimi faaliyetleri üzerine teorik ve uygulamalı bir çalışma
A theoretical and applied research on the communication management activities of small and medium sized enterpeises
Yazar: MEHMET ERHAN SUMMAK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET FİDAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences ; İşletme = Business Administration
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bütünleşik pazarlama = Integrated marketing ; Halkla ilişkiler = Public relations ; KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Kurumsal iletişim = Corporata communication ; Yönetim = Management ; İletişim = Communication ; İletişim yönetimi = Communication management

Özet:
Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler (KOBİ), ekonomik yapıları ne kadar farklı olursa olsun hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde önem taşımaktadır. Küçük ve esnek yapıları ile ekonomiye katkı sağlayan KOBİ'ler tüm dünyanın gündemindedir. Rekabetin ve değişikliğin çok yoğun yaşandığı günümüzde, istihdamın ve üretimin büyük bölümünü sağlayan KOBİ'ler değişimlere kolay uyum sağlayabilen yapılarıyla ekonomilerde önemli yer tutmaktadır.Bu çalışma, küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin iletişim yönetimi sürecinde yaşamış oldukları yapısal ve algısal sorunların neler olduğu, bu sorunları aşmada hangi yöntem ve araçları ne sıklıkla kullandıkları, gerek kurum içine gerekse kurum dışına yönelik iletişim etkinliklerinin nasıl algılandığı ve neler yapıldığı aynı zamanda iletişim yönetimi sürecinde bilgi teknolojilerinin kullanım amaç ve sıklığının hangi düzeyde gerçekleştiği sorularına cevap aramaktadır.KOBİ'lerde yaşanan iletişim yönetimi sorunlarına çok yönlü olarak yaklaşılması, bu sorunların sektör bazında değerlendirilmesi ve bu yönde çeşitli tespitler sunması açısından çalışma önem taşımaktadır.KOBİ özelliği taşıyan otomotiv yan sanayi, döküm sanayi, tarım makineleri sanayi ve deri ve ayakkabı sanayi sektörlerinde iletişim yönetimi unsurlarının hangi düzeyde algılandığı ve hangi sıklıkla kullanıldığının tespiti yapılarak bunun yanında yaşanan yapısal ve algısal sorunlar ortaya konulmuş bu sorunların aşılmasında güncel veriler sağlanmıştır.Çalışmanın birinci bölümde, küçük ve orta büyüklükteki işletme kavramı farklı boyutlarda ele alınarak değerlendirilmiştir. Bununla birlikte KOBİ kavramının Dünya, Avrupa Birliği ve Türkiye boyutunda incelemesi yapılarak aralarındaki farklar ve benzerlikler ortaya konulmaya çalışılmış, zaman içerisinde geçirdikleri yapısal ve fonksiyonel değişimler tarihsel bir perspektifle ifade edilmiştir. KOBİ'lerin taşıdığı önemin, dünya, Avrupa Birliği ve Türkiye ekonomileri açısından değerlendirmeleri yapılarak bunların sosyal alana yansımalarına da vurgu yapılmıştır. Aynı zamanda ekonomilerin lokomotifi konumunda olan KOBİ'lerin gelişme yolundaki ekonomiler için ifade ettikleri anlam çok yönlü olarak değerlendirilmiştir. Bu anlam ve öneme sahip olan KOBİ'lerin birçok alanda yaşamış olduğu yapısal ve fonksiyonel sorunlar ortaya konulup iletişim yönetimiyle ilgi sorunlara da vurgu yapılarak birinci bölüm tamamlanmıştır.Çalışmanın ikinci bölümünde, stratejik olarak iletişim yönetiminin taşıdığı önem üzerinde durularak işlev ve nitelik açısından bir değerlendirme yapılmıştır. Aynı zamanda iletişim yönetimi stratejisi oluşturmak noktasında sürecin işleyişi ve aşamalarına değinilerek bütüncül bir yaklaşım ortaya konulmuştur. Farklı bakış açılarında değerlendirilebilecek olan iletişim yönetiminin işlevsel boyutu dikkate alınarak bir sınıflandırmaya gidilmiştir. Bu sınıflandırma içerisinde, yönetim iletişimi kapsamında yöneticilerin algı ve uygulamalarının önemi vurgulanmış, kurumsal iletişim kapsamında ise işletmelerin çok yönlü olan iletişim alanları ifade edilerek işleyiş yönleri tanımlanmıştır.Çalışmanın üçüncü bölümünde, KOBİ'lerde iletişim yönetimi olarak halkla ilişkiler kavramı üzerinde durulmuş amacı ve fonksiyonları ifade edilmiştir. Bununla birlikte KOBİ'lerde halkla ilişkilerin pazarlama amaçlı olarak kullanılmasına vurgu yapılarak, çeşitleri, kullanım alanları ve taşıdığı önem açıklanmıştır. İletişim yönetimi sürecinde yeni iletişim teknolojilerinin kullanılması farklı bakış açılarıyla değerlendirilerek küreselleşme noktasında taşıdığı anlam ortaya konulmuştur. Ayrıca KOBİ'ler açısından kurumsal kimlik oluşturma nedenleri içe ve dışa dönük hedefler olarak sınıflandırılarak iletişim yönetimi tekniklerinin sağlayacağı katkılar değerlendirilmiş ve böylece teorik kısım tamamlanarak uygulama bölümüne geçilmiştir.Çalışmanın uygulama bölümünde ise, iletişim yönetimin KOBİ yöneticileri tarafından nasıl algılandığı ve bu algının uygulamaya ne şekilde yansıdığı, tanıtım araç ve yöntemlerinden yararlanma düzeylerinin ne şekilde gerçekleştiğinin sektör bazındaki tespitleri yer almaktadır. Bunun belirlenmesi için Konya merkezde bulunan organize sanayi bölgelerinde 279 KOBİ üzerinde bir alan araştırması yapılmış ve bu araştırma bulguları istatistik tekniğe uygun analiz yöntemleriyle değerlendirilerek, sonuç ve önerilerle birlikte bu bölümde sunulmuştur.Anahtar kelimeler: Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler (KOBİ), İletişim Yönetimi, Kurumsal İletişim, Bütünleşik Pazarlama İletişimi, Halkla İlişkiler

Abstract:
How different the economic structures are, small and medium sized enterprises are critically important both in developing and developed countries. SMEs which are contributing to the economies with their flexible structures are on the agenda of the world. SMEs which constitute the majority of production and employment are key enterprises of the economies with their features of harmonizing to the changes under the fierce competition and changes of today.This study is managed in order to find out: the structural and perceptual problems faced by SMEs during the communication management process, the methods that are used to resolve these problems and their usage frequency, how the communication activities within the organization or towards other parties are perceived and what is done, the level of information technology usage intent and frequency in the process of communication management.This study is important regarding to examining the communication management problems of small and medium sized enterprises with a multidisciplinary perspective, evaluating these problems on an industrial basis and revealing different findings.The level of communication components perception and their usage frequency is determined and structural and perceptual problems are pointed out and up to date information is gathered in the industries which are characterized by small and medium sized enterprises such as spare parts industry, foundry industry, leather and footwear industry and agricultural machinery industry.In the first section of this study the small and medium sized enterprise concept is evaluated with all aspects. Moreover the SME concept is probed in accordance with the European, Turkish and world literature and the similarities and differences are demonstrated and the structural and functional changes of SMEs are detailed chronologically. SMEs are evaluated with respect to the Turkish, European and world economies and the effects of these evaluations on the social area are mentioned. Moreover the significance of SMEs which might be assessed as the leading drivers of developing economies is emphasized. This section is completed by mentioning the structural and functional problems that are faced by SMEs and by mentioning the problems relating to communication management.In the second section of the study strategic importance of communication management is mentioned and an evaluation relating to the functioning and quality is managed. Also the functioning and levels of the process are examined and an integrated approach is modeled with respect to the constitution of a communication management strategy. The functional aspect of communication management which might be evaluated from different perspectives is considered while making the classification. Within this classification the importance of perceptions and applications of managers are mentioned under the concept of managerial communication and multilateral communication areas of enterprises are expressed and the directions of functioning relating to these areas are defined.In the third section of the study public relations concept as a communication management of SMEs are emphasized and the goals and functions are dealt. Also, the use of public relations with the aim of marketing is emphasized and the types, usage areas and importance of public relations applications are explained. The use of new communication technologies within the communication management process is evaluated with different perspectives and its importance is displayed with respect to the globalization. Additionally, organizational identity creation reasons are classified as introvert and extrovert goals in order to evaluate the contributions of communication management techniques and by this means theoretical part is completed.Application part of the study includes the findings relating to the perceptions of SME managers regarding to the communication management, the reflections of these perceptions to the applications and the realization levels of utilization from promotion tools and methods on the industrial basis. For this purpose 279 SME were subjected to a field research and the research findings were analyzed in accordance with the statistical techniques and disseminated with the conclusions and recommendations in this section.Keywords: Small and Medium Sized Enterprises (SMEs), Communication Management, Organizational Communication, Integrated Marketing Communication, Public Relations.