Doğal afetler sonrasında boş zaman aktivitesine katılımın psikolojik etkileri: 6 Şubat Kahramanmaraş Depremi örneği
Psychological effects of participation in leisure time activities after natural disasters: The case of the February 6 Kahramanmaraş Earthquake
Yazar: FURKAN TEMİR
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN MUNUSTURLAR
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Spor Yönetimi ve Rekreasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Boş zaman = Leisure ; Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Deprem = Earthquake ; Mutluluk = Happiness ; Rekreasyon = Recreation ; Stres = Stress ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Stresle başetme = Coping with stress ; Travma = Trauma

Özet:
Bu çalışma, 6 Şubat Kahramanmaraş depremini Kahramanmaraş ilinde yaşayan depremzedelerin boş zaman aktivitelerine katılımının deprem sonrası travma düzeylerine, mutluluk düzeylerine ve boş zaman yoluyla stresle baş etme stratejilerine olan etkilerini açıklamayı hedeflemektedir. Çalışmada anket ve kolayda örnekleme yöntemiyle veri toplanmış olup çalışmanın örneklemini (N=752) birey oluşturmaktadır. Araştırmada sosyo-demografik sorularla birlikte dört farklı ölçek kullanılmıştır. Toplanan verilerin istatistiksel analizi SPSS 26.0 programı ile yapılmıştır. Çalışma sonucunda deprem sonrası travma düzeyi puanlarının kadın örnekler lehine olduğu, boş zaman yoluyla stresle baş etme strateji puanlarının kadın örneklerde daha yüksek olduğu, kadın ve erkek örnekler arasında mutluluk puanlarında anlamlı farklılık olmadığı, kadınların erkeklere göre boş zaman aktivitelerine daha sık katılım gösterdikleri, evleri depremden sonra yıkılan bireylerin deprem sonrası travma düzeylerinin evleri az hasarlı olan bireylere göre daha yüksek olduğu, depremde on kişiden fazla yakınını kaybeden bireylerin depremde yakınını kaybetmeyen bireylere göre deprem sonrası travma düzeyi puanlarının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yapısal eşitlik modeline ilişkin bulgularda ise boş zaman katılımının boş zaman yoluyla stresle baş etme stratejisi üzerinde anlamlı etkisinin olduğu, boş zaman yoluyla stresle baş etme stratejisinin de deprem sonrası travma düzeyi üzerinde anlamlı etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Deprem sonrasında sivil toplum kuruluşları ve yerel yönetimlerin boş zaman aktivite katılımını arttırmaya yönelik çalışmalar ortaya koyması önerilmektedir.

Abstract:
This study aims to explain the effects of participation in leisure time activities on post-earthquake trauma levels, happiness levels and coping strategies for stress through leisure time of earthquake survivors living in Kahramanmaraş province after the February 6 Kahramanmaraş earthquake. In the study, data were collected by questionnaire and convenience sampling method and the sample of the study consists of (N=752) individuals. Four different scales were used in the study along with socio-demographic questions. Statistical analysis of the collected data was performed with SPSS 26.0 program. As a result of the study, it was determined that post-earthquake trauma level scores were in favor of female samples, stress coping strategy scores through leisure time were higher in female samples, there was no significant difference in happiness scores between female and male samples, women participated in leisure time activities more frequently than men, individuals whose houses were destroyed after the earthquake had higher post-earthquake trauma levels than individuals whose houses were slightly damaged, individuals who lost more than ten relatives in the earthquake had higher post-earthquake trauma level scores than individuals who did not lose relatives in the earthquake. In the findings related to the structural equation model, it was determined that leisure time participation had a significant effect on the strategy of coping with stress through leisure time, and the strategy of coping with stress through leisure time had a significant effect on the level of post-earthquake trauma. It is recommended that non-governmental organizations and local governments should carry out studies to increase leisure time activity participation after the earthquake.