Türkiye'de sanat-siyaset ilişkisi bağlamında Devlet tiyatroları örneği
The case of National theatres within the context of the relationship between art and politics in Turkey
Yazar: EMRE SAVUT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. LEVENT YILMAZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Devlet tiyatroları = State theatres ; Sanat = Art ; Siyaset = Politics ; Siyasi iktidar = Political power ; Tiyatro = Theatre

Özet:
Sanat, sahip olduğu temel nitelikler ve işlevler dikkate alındığında ekonomik, kültürel ve siyasal yaşam ile sıkı bir ilişki içerisindedir. Kitleleri eğlendirirken, onları düşünsel anlamda da etkileyebilme gücüne sahip olması sanatı siyasal iktidarların da ilgi alanına sokmaktadır. Yani sanat iktidar tarafından kontrol altında tutulması ve faydalanılması gereken bir araç olarak görülmektedir. Tiyatro ise hem üreticisinin, hem uygulayıcısının hem de faydalanıcısının toplumsal yaşamın bir aktörü olması ve bu aktörlerin tiyatro aracılığıyla birbirleriyle doğrudan iletişime geçmeleri nedeniyle diğer sanatların bir adım önüne çıkmaktadır.
Türkiye'de tarihsel süreç içerisinde tiyatronun siyasal iktidarlarla olan ilişkisinde önemli gelişmeler yaşanmıştır. Tanzimat'tan günümüze kadar devlet ile tiyatro arasında, yoğunluğu kimi zaman artan kimi zaman azalan ama sürekli olarak var olan bir ilişki söz konusudur. Bu bağlamda Tanzimat tiyatrosu ile başlayıp daha sonra Halkevleri, Devlet Konservatuarı, Devlet Tiyatroları ve günümüzde de Türkiye Sanat Kurumu Yasa Tasarısı ile devam eden devlet-tiyatro (sanat-siyaset) ilişkisi tartışmaları sanat-siyaset ilişkisi açısından büyük önem arz etmektedir. 
Çalışmamızda bürokrasi ve sanat-siyaset ilişkisi kuramlarından hareketle ülkemizde tiyatro sanatının siyasal alanla olan ilişkisine yer verilecek ve bu ilişkinin şartlara, olaylara ve tarihlere göre gösterdiği değişiklikler üzerinde durulacaktır. Bunun dışında Devlet Tiyatroları'nın hukuki yapısı üzerinde durularak mevcut durumun olumlu ve olumsuz yanları ortaya koyulmaya çalışılacaktır. 
Çalışma kapsamında öncelikle literatür taraması ve basın araştırması yapılacak, ülkemizde devlet-tiyatro ilişkisinin incelendiği kısımlarda da meclis tutanaklarından ve hükümet programlarından yararlanılacaktır. Ayrıca Devlet Tiyatroları'nda yöneticilik yapmış veya yapmakta olan sanatçılarımızla yapılan yüz yüze görüşmeler aracılığıyla çalışma kapsamında incelenen konular desteklenecektir.



Anahtar Kelimeler: Sanat, Siyasal İktidar, Tiyatro, Devlet-Tiyatro İlişkisi, Devlet Tiyatroları

Abstract:
The art in a close relation with economic, cultural and political life considering  basic characteristics and functions that it has. While entertainig the masses, having ability to affect them in ideatonal way puts the art into the interest of political powers.  That's why, the art is seen as tool that should be controlled and utilized. Theater steps ahead of the other arts because the manufacturer, practitioner and beneficiaries of it are the main actors of social life and these actors directly communicate each other by theater.
During the historical process in Turkey,  significant improvements occured in theater's relation with political powers. Since Tanzimat until now, there has been both increasing and decreasing relation from time to time between theater and state, but this relation has been always constant. In this context, discussions on relation between state and theater ( art-politics) which started with Tanzimat and went on with Community Centers, State Conservatory,  State Theatres and Turkey Art Authority Bill are so important in terms of relation of art and politics.
In our study, it will be included the relationship between theatre and political area from the point of view of bureaucracy and art-politics relation theories and will be touched on changes of this relation depending on conditions, cases and dates. Aparf from that, it will be put forward negative and positive effects of current situation by emphasizing legal structure of National Theater.
Within the framework of study, it will be made literature survey and press research, also benefit from council reports and government programs. Moreover, the topics will be supported by face to face interviews with the artists who are previous and present managers in National Theaters.



Keywords: Art, Political Power, Theater, Relation of State-Theatre, National Theaters.