Üst ekstremite egzersizlerinin dispne üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of the upper extremity exercises on dispnea
Yazar: SÜREYYA BULUT
Danışman: PROF. DR. LEYLA KHORSHID
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Dispnea = Dyspnea ; Egzersiz = Exercise ; Ekstremiteler = Extremities ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests

Özet:
Araştırma KOAH?lı hastalarda üst ekstremite egzersizinin dispne üzerine olan etkisini incelemek amacı ile yapılmış deneysel, randomize kontrollü bir çalışmadır. Örneklemi polikliniğe başvuran ve zarf randomizasyon yöntemi ile seçilen 78 KOAH?lı hasta oluşturmuştur. Hastalar deney veya kontrol  (n:39) grubundan birine alındılar. Veriler 02 Ocak 2012 ? 28 Şubat 2013 tarihleri arasında Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniği?nde toplanmıştır. 
Verilerin toplanmasında Hasta Tanıtım Formu, SGRQ, Modifiye Borg Skalası, COPD, CAT, Solunum Fonksiyon Testi, Altı Dakikalık Yürüme Testi, yaşamsal bulguları, oksijen satürasyonu kullanılmıştır. Uygulamadan 8 hafta sonra hastalara Hasta Tanıtım Formu, SGRQ, Borg COPD, CAT Skalası,  Solunum Fonksiyon Testindeki FEV1/FVC ölçümü ve Altı Dakikalık Yürüme Testi uygulanmış, yaşamsal bulguları ve oksijen satürasyonu ölçülmüştür. Uygulama grubundaki hastalara 8 hafta boyunca haftada 3 kez 20 dakika süren üst ekstremite egzersizi yaptırılmıştır. Uygulamadan 8 hafta sonra hastalara Hasta Tanıtım Formu, SGRQ, Modifiye Borg, COPD, CAT Skalası,  Solunum Fonksiyon Testindeki FEV1/FVC değeri ve Altı Dakikalık Yürüme Testi uygulanmış, yaşamsal bulguları ve oksijen satürasyonu ölçülmüştür. Verilerin analizinde Ki-Kare, Mann-Whitney U, Kruskall-Wallis testi, Wilcoxon Signed Rank  ve Pearson?s Korelasyon testi kullanılmıştır. 
Gruplara göre hastaların egzersiz öncesi (0. haftada) SGRQ, MRC Dispne Skalası puan ortalamaları, Modifiye BORG Dispne Skalası puan ortalamaları, Solunum Fonksiyon Testindeki FEV1/FVC değeri ve yaşamsal bulgular arasında anlamlı fark bulunmamıştır.
Gruplara göre hastaların uygulama sonrası (8. haftada) SGRQ, MRC Dispne Skalası puan ortalamaları, Modifiye BORG Dispne Skalası puan ortalamaları, Solunum Fonksiyon Testindeki FEV1/FVC ölçüm sonuçları arasında anlamlı fark bulunmuştur. Deney grubundaki hastaların büyük çoğunluğunda 8.  Haftanın sonunda sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi, 6 dakikadaki yürüme mesafesini, parsiyel O2 saturasyonunu arttığı, solunum fonksiyon testindeki FEV1/FVC değerlerini iyileştirdiği, algılanan hastalık şiddetini,  MRC dispne derecesini, BORG Dispne derecesini ve sistolik kan basıncını azalttığı bulunmuştur.
Sonuç olarak KOAH hastalarında 8 haftalık üst extremite egzersizlerinin dispnenin azaltılmasında etkili olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The research was performed as a experimental randomized controlled study with the aim of examining the effect of the upper extremity exercises on dyspnea in patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD). The sample consisted of 78 patients with COPD who were selected by envelope randomization and who referred to clinic. Patients were assigned to one of experimental or control groups. Data were collected between January 2nd 2012 and February 28th 2013 at the Adnan Menderes University Medical Faculty Hospital Chest Disease Clinic. 
A Patient Identification Form, the SGRQ, the Modified Borg Scale, the COPD, the CAT, the Pulmonary Function Test, The Six-Minute Walk test, vital signs, and oxygen saturation were used in collecting the data. The SGRQ, the Modified Borg Scale, the COPD, the CAT, The Six-Minute Walk test were applied, and the Pulmonary Function Test, vital signs, and oxygen saturation were measured before exercises. Upper extremity exercises lasted for 20 minutes three times a week along 8 week were applied to patients in the experimental group. The SGRQ, the Modified Borg Scale, dyspnea of MRC scale, the COPD, the CAT, The Six-Minute Walk test were applied, and the FEV1/FVC value in the Pulmonary Function Test, vital signs, and oxygen saturation were measured in 8. week after exercises. The Chi-square, Mann-Whitney U, Kruskall-Wallis, Wilcoxon Signed Rank Test ve Pearson?s Korelasyon were used in analysis of the data. A difference was not found between The SGRQ, MRC dispnea  scale, the Modified Borg Scale, the COPD, the CAT points and mean of The Six-Minute Walk test were applied, and the FEV1/FVC value in the Pulmonary Function Test,, vital signs, and oxygen saturation of the groups before exercise (0. week). A significant difference was found between the mean The SGRQ, the Modified Borg Scale, the COPD, the CAT points and mean of The Six-Minute Walk test were applied, and the FEV1/FVC value in the Pulmonary Function Test, vital signs, and oxygen saturation values of the groups after exercise (8. week).  It was found to reduce the health related quality life, partial O2 saturation, the distance of The Six-Minute Walk Test in the most of the patients in the experimental group at the end of 8. week, to improve the FEV1/FVC value in the Pulmonary Function Test, and  was found to decrease the perceived severity of disease, the dyspnea in MRC scale, Borg dyspnea degree scale and the systolic blood pressure. 
	As a result the upper extremity exercises were effective on dyspnea in patients with COPD.