Hemiechinus auritus (Gmelin, 1770)'un Türkiye ve yakın çevresindeki moleküler filogenisi
Molecular phylogeny of Hemiechinus auritus (Gmelin, 1770) in Turkey and neighboring areas
Yazar: MEDİNE ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. İSLAM GÜNDÜZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics ; Zooloji = Zoology

Özet:
Uzun kulaklı kirpi (Hemiechinus auritus), bazı Orta Asya ülkeleri ile bazı Orta Doğu ülkelerine özgü olup, Doğu Akdeniz'den başlayarak Asya'nın kurak ve step bölgeleri boyunca güneyde Batı Pakistan'a Doğu Ukrayna'dan Moğolistan boyunca Çin'e kadar bir dağılış alanına sahiptir. Bu tür Batı Palearktik biyocoğrafik bölgenin büyük bir kısmını işgal etse de türün ekoloji ve genetik özellikleri çok az rapor edilmiş olup, günümüze kadar çok az sayıda olan genetik çalışmalar daha çok Kuzey Afrika, Merkezi ve Orta Asya ile sınırlıdır. Anadolu'da türün genetik çeşitliliği ve yapısı hakkında bilgi bulunmamaktadır. 
Bu çalışmada türün Anadolu'daki yayılış alanından toplanan örneklerden elde edilen mitokondrial DNA dizilerini türün evrimsel genetiğine ışık tutmak için kullandık. Aynı zamanda türün sistematik ve filogenisine daha derinlemesine bakmak için Kıbrıs ve Azerbaycan'dan elde edilen örnekleri de diziledik.
Mitokondrial gen analizi iyi çözümlenmiş bir filogeni meydana getirdi. Sitokrom b verisi Anadolu'da ~%3.15'lik bir net uzaklık olan doğu ve güney doğu olmak üzere iki coğrafik soy hattının varlığını teyit eder nitelikte olup, biz bu soy hatlarının yaşam alanı bakımından birbirinden çok uzakta konumlanan iki alttürü temsil ettiğini düşünmekteyiz. H. auritus çalışılan morfolojik karakterler bakımından oldukça varyasyon gösterir. Yayınlanmış moleküler verileri de analize katarak morfolojik tabanlı taksonomi ile uyumluluk gösteren iyi çözümlenmiş bir filogeni meydana getirdik. Her ne kadar tek bir belirteçe dayalı olarak yapılan DNA çalışmasının tanınan alttürlerin varlığını kesin olarak göstermek için yeterli olmadığını söylemek gerekse de bu filogeni Hutterer (H. a. auritus, H. a. albulus, H. a. megalotis, H. a. aegyptius, H. a. libycus ve son olarak H. a. calligoni) tarafından listelenen isimlendirilmiş alttürlerinin varlığını önerir niteliktedir. Herhangi kesin bir taksonomik sonuca ulaşmak için türün dağılış alanı boyunca elde edilecek daha fazla örnek üzerinde yapılacak morfolojik ve moleküler çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
The long-eared hedgehog (Hemiechinus auritus) is a species of hedgehog native to Central Asian countries and some countries of the Middle East, with a range extending from the eastern Mediterranean region, through the arid and steppe areas of Asia to western Pakistan in the south, and from eastern Ukraine through Mongolia to China. Although this species occupies vast areas of the western Palearctic biogeographic region, its ecology and genetic properties are rarely documented, and few genetic studies that have been carried out so far are limited to populations in North Africa, Central Asia and Middle Asia. There is no information on the genetic diversity and structure of this species in in Anatolia.
Here, we use a mitochondrial DNA sequences from specimens collected across the species' geographical range in Anatolia to provide insights into evolutionary genetics of this species. We also sequenced specimens from Cyprus and Azerbaijan to explore the systematic and phylogeny of the species.
The analyses of mitochondrial gene produced a well-resolved molecular phylogeny. Cytochrome-b data confirm the existence of distinct eastern and south-eastern geographical lineages (differing by ∼% 3,15) in Anatolia, we consider them to represent two subspecies which are the most part separated territorially. H. auritus is extremely variable in the majority of the morphological traits studied. The number of subspecies is uncertain. By including published molecular data, we produced a well-resolved molecular phylogeny which is compatible with the morphology-based taxonomy, suggesting existence of all of the named subspecies listed by Hutterer (H. a. auritus, H. a. albulus, H. a. megalotis, H. a. aegyptius, H. a. libycus, and additionally H. a. calligoni), though DNA study based on single marker is not sufficient to conclusively demonstrate the existence of the recognized subspecies. More studies, based on morphological and molecular phylogenetic data from more specimens across the species range, are necessary before any clear taxonomic conclusions can be drawn.