İç Batı Anadolu ve Niğde ilinde yayılım gösteren Cinara spp.'nin morfolojik ve moleküler varyasyonlarının belirlenmesi
Determination of morphometric and molecular variation of Cinara spp. distributed in inner West Anatolia and Nigde
Yazar: HAYAL AKYILDIRIM BEĞEN
Danışman: PROF. DR. GAZİ GÖRÜR
Niğde Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Genetik = Genetics ; Morfoloji = Morphology
Dizin: Niğde = Niğde ; Türkiye = Turkey

Özet:
Afyonkarahisar, Kütahya, Uşak ve Niğde illerinden Pinaceae ve Cupressaceae bitki familyaları üyelerinde beslenen Cinara (Hemiptera: Aphidoidea) cinsine ait 24 tür belirlenmiştir. Bu türlerden Cinara piniphila, C. indica, C. juniperensis, C. oxycedri ve C. setosa Türkiye afit faunası için yeni kayıt olarak verilmiştir. Çalışma alanının tamamında yoğun dağılım gösteren Cinara cedri, C. tujafilina ve C. schimitscheki türlerinin lokalitenin etkisiyle morfolojik karakterlerinde meydana gelecek varyasyonlar istatiksel analizlerle belirlenmiştir. C. cedri türünün özellikle ANT4 ve ANT6, C. tujafilina türünün tüy sayısı, HTBD, ANT4, ANT4/6, HTIBD/HTII karakterlerinde lokaliteye bağlı istatiksel açıdan anlamlı varyasyonlar gözlenmiştir. Cinara cinsine mensup türlerin filogenisi ve lokaliteye bağlı genetik varyasyonları COI gen dizileri ile belirlenmeye çalışılmıştır. Cinara cinsi üyelerinin konak bitkiyle bağlantılı olarak farklı sayıda haplotipe sahip oldukları gözlenmiştir. Moleküler analizlerde genetik uzaklıkların düşük düzeyde olduğu, bu durumunda morfolojik karakterlere dayandırılan teşhis anahtarlarında türlerin birbirleriyle çok küçük farklılıklarla ayırt edilmesiyle uyumlu olduğu ortaya konulmuştur. Moleküler ve morfolojik varyasyonlar birlikte değerlendirildiğinde monofag olan Cinara cinsinde ortaya çıkan varyasyonların örnekleme alanının topografik yapısı, iklimi ve buna bağlı konak bitki özelliklerinden kaynaklanmış olabileceği ortaya konulmuştur. Bu çalışma, Türkiye Cinara cinsi üyeleri ile gerçekleştirilen ilk kapsamlı çalışma olması nedeniyle önem arzetmektedir, daha fazla gen bölgesi ve örnek ile çalışılarak Cinara türlerine ait verilerin desteklenmesi önemlidir.

Abstract:
24 Cinara (Hemiptera :Aphidoidea) species feed on Pinaceae and Cupressaceae plant families were determined in Afyonkarahisar, Kütahya, Uşak and Niğde provinces. Among these species, Cinara piniphila (Ratzeburg, 1844), C. indica Verma,1970, C. juniperensis (Gillette & Palmer, 1925), C. oxycedri Binazzi, 1996 and C. setosa (Börner, 1950) species were determined as new records for the Turkey aphid fauna. Morphological variations in Cinara species as a result of the locality effects determined by statistical analyses applying on Cinara cedri, C. tujafilina and C. schimitscheki which are abundant species in study area. Significant variations were observed in ANT4 and ANT6 characters of Cinara cedri, Hair, HTBD, ANT4, ANT4/6, HTIBD/HTII of C. tujafilina. Molecular variations and phylogeny of the Cinara species related with locality have been studied by applying COI gene sequences analyses. It was shown that each species has different number of haplotypes depend on sampled host plant. There were both lower intraspecific and interspecific distance that is consonant with the identification key based on morphological characters with distinguishing species with very small differences from each other. When both molecular and morphological results were evaluated together, it was detected that variations in Cinara species are due to sampled localities climatic, topographical conditions and host plant fetaures. This study is the first detailed study about Cinara genera and it was proposed that studying with different gene sequences and more samples support the findings of the study.