Kemoterapi alan hastaların fonksiyonel durumu 
ve kemoterapinin yaşam kalitesine etkisi
Functional state of chemotherapy 
and the effect of chemotherapy on life quality
Yazar: HALİME SATAN
Danışman: PROF. DR. NİMET OVAYOLU
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Neoplazmlar = Neoplasms ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Bu çalışma; kemoterapi tedavisi alan kanser hastalarının fonksiyonel durumunu ve kemoterapinin yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla, Mart–Haziran 2017 tarihleri arasında, Gaziantep onkoloji hastanesine başvuran hastalar ile tanımlayıcı olarak yapıldı. Örneklemi belirlemek için yapılan güç analizi sonucu 305 kanser hastası araştırma kapsamına alındı. Veri toplama aracı olarak literatür bilgisine dayalı hazırlanan soru formu,  (EORTC QLQ-C30) Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Fonksiyonel Yaşam Ölçeği kullanıldı. Çalışmada elde edilen verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metotların (frekans, yüzde, ortalama, standart sapma) yanı sıra normal dağılımın incelenmesi için Kolmogorov-Smirnov dağılım testi kullanıldı. Hastaların  %50,5'inin erkek, %93,8'inin evli, %71,1'inin eşi ve çocukları ile yaşadığı, %42,6'sının ilköğretim mezunu olduğu, %76,1'inin çalışmadığı ve %36,1'inin gelirinin gideri kısmen karşıladığı, %73,4'ünün hastalığını bildiği, %92,2'sinin bu bilgiyi doktordan aldığı, %66,2'sının 4.evrede olduğu, %74,4'ünün başka bir kronik hastalığının bulunmadığı, %68,5'nin ailesinde kanser tanısı alan birisinin olmadığı, %87,5'inin hastalığı nedeniyle sorumluluklarını yerine getiremediği ve %48,2'sinin aldığı tadavinin yaşamını olumsuz etkilediği saptandı. Hastaların yaş, cinsiyet, birlikte yaşadığı bireyler, medeni durum, eğitim durumu ve mesleğinin yaşam kalitesini etkilemediği tespit edildi. Hastaların EORTC QLQ-C30 ölçeği toplam puanının ve ölçeğin tüm alt boyut puan ortalamalarının düşük olduğu, en yüksek üç semptom skorunun ağrı, bulantı-kusma ve yorgunluk olduğu, fonksiyonel yaşam ölçeği toplam puan ortalamalarının ve özellikle sosyal fonksiyonlar ve gastrointestinal semptomlar alt boyut puan ortalamalarının oldukça düşük bulunduğu ve hastaların fonksiyonel durumlarının istendik düzeyde olmadığı belirlendi. Elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda kemoterapi alan kanser hastalarının yaşam kalitesinin ve fonksiyonel durumunun değerlendirilerek uygun hemşirelik girişimlerinin planlanması ve uygulanması önerilebilir. 

Anahtar kelimeler: Kanser, kemoterapi, fonksiyonel durum, yaşam kalitesi, hemşirelik.

Abstract:
Aim of this work is to determine the functional status of cancer patients who received chemotherapy treatment and the effect of chemotherapy on the quality of life, between March and June 2017, the patients were referred to the Gaziantep oncology hospital. 305 cancer patients who determined the power analysis were included in the study. Questionnaire based on literatüre, Quality of Life Scale (EORTC QLQ-C30) and Functional Life Scale were used as data collection tools. Kolmogorov-Smirnov distribution tests were used to evaluate the data obtained in the study. 50.5% of the patients were male, 93.8% were married, 71.1% were living with their spouse and children, 42.6% were primary school graduates, 76.1% were not working and 36.1% were income was partly compensated for by income, 73.4% knows their disease, 92.2% received this information from the doctor, 66.2% were in the 4th stage, 74,8% had no other chronic disease, 68,5% had no family member who was diagnosed with cancer, 87,5% were unable to fulfill their responsibilities due to their illness, and 48.2% of them adversely affect the life because of the ilness. It was found that the patient's age, sex, the people they live with, marital status, educational status did not affect their quality of life. The mean scores of the EORTC QLQ-C30 scale and all subscale scores of the scale were low, the three highest symptom scores were pain, nausea, vomiting and fatigue, The mean scores of the functional life scale, especially social functions and gastrointestinal symptoms scores were significantly lower and the functional status of the patients was not desired level. Based on these results, it may be suggested to evaluate the quality of life and functional status of cancer patients receiving chemotherapy and to undertake the planning and implementation of appropriate nursing interventions.
Key words: Cancer, chemotherapy, functional status, quality of life, nursing.