Çipura ve levrek yavrularında görülen hastalıklarda histopatolojik incelemeler
Histopathological investigations in the diseases of juveniles sea bream and sea bass
Yazar: MELİKE DERELİ GÜR
Danışman: PROF. DR. SÜMBÜL SERAP BİRİNCİOĞLU
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Balıkçılık = Fisheries ; Carassius auratus = Carassius auratus ; Dicentrarchus labrax = Dicentrarchus labrax ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Histopatoloji = Histopathology ; Levrek balığı = Sea bass ; Patoloji-veteriner = Pathology-veterinary ; Vibriosis = Vibriosis ; Çipura balığı = Seabream

Özet:
Bu çalışma kapsamında büyük ölçekli bir kuluçkahane ve yavru adaptasyon işletmesinde Mart 2011-Ağustos 2012 ayları arasında hastalık belirtisi gösteren çipura ve levrek yavruları incelemeye alındı. Materyal olarak, ağırlıkları 0,1-3,3 gr, boyları 2,0-8,0 cm arasında değişen 480 adet levrek (D. labrax) ve 240 adet çipura (S. auratus) olmak üzere toplamda 720 adet yavru balık kullanıldı. Disseksiyon işlemine geçilmeden önce 25 mg/L dozunda MS-222 ile bayıltılan balıkların total boy ve canlı ağırlıkları ölçüldü. Daha sonra patolojik, mikrobiyolojik ve parazitolojik rutin analizler için üçerli gruplara ayrıldı. 
İncelemeler sonucunda yavru balıklarda iki bakteriyel (Vibrio anguillarum, Photobacterium damselae subsp. piscicida), bir viral (Iridovirüs) ve iki paraziter (Dactylogyrus spp., Trichodina spp.) hastalık saptandı. Bu hastalıklardan, Vibriozis, Daktilogirozis, Trikodiniazis levrek yavrularında, Lenfokistis çipura yavrularında, Fotobakteriyozis ise hem çipura hem levrek yavrularında belirlendi. 
Vibrioziste incelenen 75 adet levrek yavrusunda; makroskopik olarak unilateral-bilateral ekzoftalmus, organ ve dokularda kanama, anüste prolapsus ve uzayan dışkı, mikroskobik olarak ise organ ve dokularda hiperemi ve bakteri kümeleri, kalpte makrofaj aktivasyonu ve makrofajların içerisinde bakteri kümeleri görüldü. Fotobakterioziste incelenen 55 adet levrek, 63 adet çipura yavrularında; hiperpigmentasyon, pullarda dökülme, nekropside dalakta beyaz milier odaklar, mikroskobik olarak tüm organ ve dokularda hiperemi ve yoğun bakteri kümeleri, böbrek ve dalakta granulomlar saptandı.
Paraziter enfestasyonlarda operculum kapaklarını sürekli açık tutma, su yüzeyine çıkma gibi solunum güçlüklerine işaret eden klinik bulgular tipikti. Daktilogiroziste (65 adet) levrek yavrusunda; kaşeksi, solungaçlarda ödem ve kanamalar, mikroskobik olarak solungaç filamentlerine adheze olmuş parazitler, travmatik yıkımlanmalar ve goblet hücre hiperplazisi görüldü. Trikodiniazisli yavru balıklarda (59 adet) 10x?luk büyütmede 4-13 adet parazit sayıldı.  Doku kesitlerinde siliatalı trikodinaların tipik kubbe şekli seçilebildi,  primer lamellerde hiperemi, sekunder lamellerde dejenerasyon ve dökülmeler görüldü.
Lenfokistis, (80 adet) 100-120 günlük yavrularda kronik formda görüldü.  Kafeslere sevk edilen balıklarda mortalite % 30-40 seviyelerine ulaştı. Yavru çipuraların tüm deri yüzeyi böğürtlen salkımına benzeyen nodüllerle kaplıydı. Büyüklükleri 1,0-3,0 mm arasında olan nodüller 3-25?li gruplar halindeydi.  Mikroskobik incelemesinde multiple kistlerin merkezinde tipik bazofilik inkluzyonlar saptandı. Kistlerin etrafları lenfoid hücreler ile kuşatılmıştı.
Deformasyon için 0,1-3,0 gr?lık, yedi adet tanktan 300?er adet çipura yavrusu, floresan lamba ile aydınlatılmış deformasyon masasında makroskopik ve sistematik olarak değerlendirildi.  İncelenen 2100 adet çipura yavrusunda  % 2,95 vertebral kompresyon, % 2,09 lordozis, % 8,14 çene,  % 3,90 hava kesesi,  % 1,57 solungaç, % 1,19 dorsal yüzgeç, % 0,38 kaudal yüzgeç deformasyonu tesbit edildi. Salgınlar özellikle yaz aylarında artış göstermiş ve her iki tür arasında önemli duyarlılık farklılıkları dikkat çekmiştir. Paraziter enfestasyonun ve hastalık çeşitliliğin az oluşu işletmedeki koruma kontrol önlemlerine verilen önem ve kaynak su sıcaklıklarında önemli dalgalanmalar yaşanmamasıyla ilişkilendirilmiştir. Çipuralarda yüksek düzeyde tesbit edilen (% 20,22) deformasyonlar ve tekrarlayan Fotobakteriozisin (% 36), ile levreklerde % 40 oranında mortaliteye neden olan Vibriozisin yavru balık yetiştiriciliğinde önemli bir problem olduğu tesbit edilmiştir. Hastalıkların teşhisinde etiyolojik incelemelerin patolojik bulgularla desteklenmesinin önemi bu çalışmada bir kez daha ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Yavru çipura, yavru levrek, vibriozis, fotobakteriozis, lenfokistis deformasyon, patoloji.

Abstract:
In this study, between the months of April 2011-August 2012 in a large-scale of hatchery and fry adaptation units, sea bream and sea basses showing sign of disease were examined. As a material, a total of 720 fry fish were used ranging from, weights from 0,1 to 3,3 g, lengths 2,0 to 8,0 cm 480 sea bass (D. labrax) and 240 sea bream (S. auratus). Before starting the dissection process, all fish was measured based on length and body weight with anesthesia (25 mg/L MS-222). Then, they were divided into three equal groups for pathological, microbiological and parasitological analysis.
As a result of the investigations two bacterial (Vibrio anguillarum, Photobacterium damselae subsp. piscicida), one viral (Iridovirüs) and two parasitic (Dactylogyrus spp., Trichodina spp.) diseases were detected in the examined fry fish. Vibriosis, Dactylogyrosis and Trichodiniasis in the sea bass, Lymphocystis in the sea bream and Photobacteriosis in both fish species were observed.
In the sea bass (75 fish) with vibriosis, unilateral-bilateral exophthalmos, bleeding in organs and tissues, prolapse of the anus and extending stool were prominent macroscopic findings. Microscopically clusters of bacteria in the organs and tissues together with hyperemia, heart macrophage activation and clusters of bacteria in macrophages were generally noted. In the (55 fish) sea bass and (63 fish) sea bream with Photobacteriosis, hyperpigmentation, flake shedding, and white miliary foci in the spleen were macroscopically determined. Microscopically clusters of bacteria in all organs and tissues, and hyperemia and granulomas in kidney and spleen were main microscopic findings.
In parasitic enfestastations such as opening of the operculum, holding water surface, pointing out the breathing difficulties which were typical clinical findings. In dactylogyrosis (65 fish); cachexia, edema and bleeding in gills, microscopic parasites adhesion to gill filaments, traumatic degradations and goblet cell hyperplasia were only seen in sea basses. In juvenile fishes with trichodiniasis (59 fish) 4-13 pieces of parasites were counted in 10 x magnification. Typical dome shape of the cilliated of trikodinas? was evident on tissue sections. Hyperemia in the primary lamellae and degeneration and separations in the secondary lamellae were observed.
Lymphocystis, (80 fish) have appeared 100-120 day fry with chronic form. Fish mortalities have reached the level of 30-40 % which were transferred to cages. All juvenile sea breams skin surfaces were covered with nodules like blackberry. In microscopic examination typical basophilic inclusions were noted in the center of the multiple cysts, and all cysts surrounded by lymphoid cells. 
For deformation control, macroscopic deformation was systematically evaluated from 7 tank consist of 300 pieces of 0,1 to 3,0 g sea bream with fluorescent lamp table. 2,95 % vertebral compression, 2,09 % lordosis, 8,14 % mouth deformation, 3,90 % air bladder deformation, 1,57 % gill deformation, 1,19 % dorsal fin and 0,38 % and caudal fin deformations were detected.
Outbreaks have increased especially during the summer months and it drew attention to the important differences between the sensitivity of two species. Parasitic infestation and disease control measures associated with the importance of the protection of diversity and not seem significant fluctuations in resource water temperatures. Detected high level deformations of sea breams (20, 22 %), repeated Photobacteriosis of sea basses (36 %) and Vibriosis with 40 % mortality rate of sea basses, especially the cultivation of juvenile fish, were found to be a significant problem. In this study, pathological findings of promoting etiological diagnosis of diseases investigations put forward the importance once again.

Key Words: Juvenile sea bream, juvenile sea bass, vibriosis, photobacteriosis, lymphocystis, deformation, pathology.