Anne-babaları boşanmış ve anne-babaları birlikte olan lise öğrencilerinin yılmazlık özellikleri ve koruyucu faktörler açısından karşılaştırılması /
Yazar: BAHADIR ÖZCAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. MÜGE ARTAR
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada lise öğrencilerinin sahip oldukları yılmazlık özellikleri vekoruyucu faktörler ailelerinin birliktelik-boşanmışlık durumuna ve öğrencilerincinsiyetlerine göre karşılaştırılmıştır. Ayrıca, ailelerinin birliktelik-boşanmışlıkdurumu ve öğrencilerin cinsiyetinin öğrencilerin sahip oldukları yılmazlıközelliklerini ve koruyucu faktörleri yordayıp yordamadığına bakılmıştır.Araştırmanın örneklemi 70'i anne-babası boşanmış, 82'si anne-babası birlikteyaşayan olmak üzere, toplam 152 öğrenciden oluşmuştur. Bu öğrencilerin76'sı kız, 76'sı ise erkektir. Araştırmaya katılan öğrenciler Ankara ili Mamakilçesindeki liselerden seçilmiştir.Öğrencilerin sahip oldukları yılmazlık özellikleri ve koruyucu faktörlerCalifornia Yılmazlık Değerlendirme Ölçeği ile saptanmıştır. Boşanmış aileçocukları ise okul Rehberlik ve Psikolojik Danışma Servislerindeki öğrencitanıma kartlarından yararlanılarak tespit edilmiştir.Elde edilen verilerin istatistiksel analizinde, MANOVA ve çoklu regresyonanalizi kullanılmıştır.Araştırmada, anne-babası birlikte olan lise öğrencilerinin sahip olduğuyılmazlık özellikleri ve koruyucu faktörler anne babası boşanmış olanlaragöre daha yüksektir. Cinsiyete göre ise anlamlı bir farklılık yoktur. Altölçeklerle yapılan karşılaştırmada aşağıdaki bulgular elde edilmiştir:Anne-babası birlikte olan lise öğrencilerinin sahip olduğu toplumdakikoruyucu ilişkiler ve yüksek beklentiler; ailedeki koruyucu ilişkiler, yüksekbeklentiler ve anlamlı katılımlar için olanaklar; amaçlar ve özlemler; problemçözme düzeyleri anne-babası boşanmış olanlara göre daha yüksektir.Okuldaki koruyucu ilişkiler ve yüksek beklentiler; arkadaş grubundakikoruyucu ilişkiler; öz-yetkinlik ve öz-farkındalık; empati ise öğrencilerinailelerinin birliktelik-boşanmışlık durumuna göre anlamlı düzeyde farklılıkgöstermemektedir.Öğrencilerin cinsiyetine göre sadece empati farklılık göstermektedir. Kızöğrencilerin empati düzeyi erkeklere göre daha yüksektir.Ailelerin birliktelik-boşanmışlık durumu yılmazlık özellikleri ve koruyucufaktörleri anlamlı düzeyde yordamaktadır. Cinsiyet ise anlamlı bir yordayıcıdeğildir. Alt ölçeklerle yapılan çoklu regresyon analizi bulguları aşağıdaverilmiştir:Ailelerin birliktelik-boşanmışlık durumu, ailedeki koruyucu ilişkiler, yüksekbeklentiler ve anlamlı katılımlar için olanakları ve problem çözmeyi anlamlı birşekilde yordamaktadır.Ailelerin birliktelik-boşanmışlık durumu, toplumdaki koruyucu ilişkiler veyüksek beklentiler; okuldaki koruyucu ilişkiler ve yüksek beklentiler; arkadaşgrubundaki koruyucu ilişkiler; öz-yetkinlik ve öz-farkındalık; empati; amaçlarve özlemler üzerinde anlamlı bir yordayıcı değildir.Cinsiyet ise sadece empati üzerinde anlamlı bir yordayıcıdır.

Abstract:
In this study, protective factors and resiliency traits of high school studentswere compared according to status of students? families being divorced ornondivorced and gender of students. Moreover, having divorced ornondivorced parents and gender of students, predicted or did not predictedprotective factors and resilience traits of high school students.In the research sample, there were 70 divorced family?s adolescents and 82nondivorced family?s adolescents and totally 152 high school students. 152 ofstudents were equally 76 females and males. These students were chosenfrom high schools of Mamak/Ankara.California Healthy Kids Survey Resilience and Youth Development ModuleHigh School Questionnaire were applied to measure protective factors andresilience traits of high school students. Divorced families? children werelearnt from student identification cards in Guidance and PsychologicalCounseling Services of high schools.MONOVA and multiple regression analysis were used to analyze data.According to research results, students of nondivorced families hadsignificantly higher protective factors and resilience traits than students ofdivorced families had. There were no significant differences according togender between two groups. Results of comparison of subtests:Nondivorced families? adolescents had higher caring relationships and highexpectations at community; caring relationships, high expectations andopportunities for meaningful participations at family; goals and aspirations;problem solving level than students of divorced children had.Caring relationships and high expectations at school; caring relationshipswith peers; self-efficacy and self-awareness; empathy were not significantlydifferent according to having divorced or nondivoreced families.According to gender, only empathy had significant differences. Female hadhigher empathy level than male had.Having divorced or nondivorced families predicted significantly protectivefactors and resiliency traits of high school students. Gengder was not asignificant predictor. Results of multiple regression analysis of subtests ofCYDÖ:Families? divorced and nondivorced status was a significant predictor ofcaring relationships, high expectations and opportunities for meaningfulparticipations at family, and problem solving.Families? divorced and nondivorced status was not significant predictor ofcaring relationships and high expectations at community; caring relationshipsand high expectations at school; caring relationships with peers; self-efficacyand self-awareness; empathy, and goals and aspirations.Gender was a significant predictor only for empathy.