Geriatrik yaş grubunda D vitamini düzeyinin kemik mineral yoğunluğu, kırık riski ve kas gücü ile ilişkisinin değerlendirilmesi /
Yazar: ONUR NURLU
Danışman: PROF. DR. MURAT VARLI
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: D vitamininin kemik ve kas fonksiyonlarında direkt etkisi bulunmaktadır. D vitamini eksikliği kemik yoğunluğunda ve kas gücünde azalmalara yol açabilmektedir. Çalışmamızın amacı geriatrik popülasyonda vitamin D düzeyi ile kemik mineral yoğunluğu, kırık riski ve kas gücünün ilişkisini araştırmaktır.

Gereç ve Yöntem: Ocak 2021 ve Aralık 2023 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Geriatri Bilim Dalına başvuran hastaların verileri geriye dönük olarak incelendi. Çalışmaya dahil edilen hastaların vitamin D düzeyleri, el kavrama gücü, kemik mineral yoğunluğu ölçümleri, Fracture Risk Assessment Tool (FRAX) skorları analiz edildi. Komorbid hastalıklar, geriatrik sendromlar ve laboratuvar parametreleri değerlendirildi. Hastalar vitamin D düzeyine göre 20 ng/ml üzeri "yeterli", 20 ng/ml altı "düşük" şeklinde iki gruba ayrılarak karşılaştırıldı.

Bulgular: Çalışmaya toplamda 192 katılımcı dahil edildi. Katılımcıların %61,5'i kadındı ve yaş ortalaması 78,1'di. D vitamini yeterli (>20 ng/ml) ve düşük (<20 ng/ml) olarak her iki grup karşılaştırıldığında, kas gücü vitamin D yeterli olan grupta anlamlı olarak yüksekti (p<0,001). Benzer şekilde vitamin D düzeyi yeterli grupta MNA toplam değeri yüksek (p=0,037), GDS skoru düşük (p=0,007) izlendi. Femur boynu KMY değerleri ve T skorları da D vitamini yeterli grupta anlamlı olarak yüksek görüldü (sırasıyla p=0,022 p=0,020). FRAX kırık riski değerinde her iki grup arasında anlamlı fark yoktu. Korelasyon analizinde vitamin D düzeyi ile FRAX 10 yıllık majör osteoporotik (p=0,003) ve kalça kırığı (p=0,014) riski arasında anlamlı negatif korelasyon görülürken, D vitamini ile femur boynu (p=0,004) ve lomber vertebra (p=0,019) T skorları arasında pozitif korelasyon görüldü. Korelasyon analizinde vitamin D düzeyi ile Katz (p=0,008), Lawton (p=0,006), MNA (p=0,03) skorları arasında pozitif korelasyon, GDS (p=0,004) ve FRAIL (p=0,028) skorlarında negatif korelasyon görüldü.

Sonuç: D vitamini düzeyinin yeterli olması kemik mineral yoğunluğu ve kas gücünün korunmasında ve kırık riskinin azaltılmasında önemli bir parametredir. Aynı zamanda D vitamininin yeterli olması günlük yaşam aktivitelerinin sürdürülmesi ve depresyon semptomlarının azaltılmasında olumlu etkiler yapabilir.

Anahtar Kelimeler: Vitamin D, Kas Gücü, Kırık Riski, Kemik Mineral Yoğunluğu

Abstract:
Introduction and Aim: Vitamin D has a direct effect on bone health and muscle functions. Vitamin D deficiency may result in decreased bone mineral density and decreased muscle strength. The goal of our study is to investigate the correlation between vitamin D levels, bone mineral density, fracture risk and muscle strength within the geriatric population.

Materials and Methods: Data of patients applying to the Ankara University Faculty of Medicine Geriatrics Department between January 2021 and December 2023 will be retrospectively analyzed. The vitamin D levels, grip strength, bone mineral density measurements and Fracture Risk Assessment Tool (FRAX) scores of the included patients will be examined in the study. Comorbid diseases, geriatric syndromes and laboratory data were evaluated. Patients were divided into two groups according to their vitamin D level: over 20 ng/ml as "sufficient" and below 20 ng/ml as "low" and compared.

Results: 192 participants were included in the study. 61.5% of participants were woman, with an average age of 78.1 years. When vitamin D sufficient (>20 ng/ml) and low (<20 ng/ml) groups were compared, muscle strength was significantly higher in the vitamin D sufficient group (p<0.001). In the sufficient vitamin D group, MNA total scores were higher (p=0.037) and GDS scores were lower (p=0.007). Femoral neck BMD values and T scores were also significantly higher in the sufficient vitamin D group (p=0.022, p=0.020, respectively). There was no significant difference in the FRAX fracture risk score between the two groups. In the correlation analysis, a significant negative correlation was observed between vitamin D level and FRAX 10-year major osteoporotic (p=0.003) and hip fracture (p=0.014) risks. Positive correlations were observed between vitamin D and femoral neck (p=0.004) and lumbar vertebra (p=0.019) T scores. In the correlation analysis, a positive correlation was observed between vitamin D level and Katz (p=0.008), Lawton (p=0.006), MNA (p=0.03) scores, and a negative correlation was observed between GDS (p=0.004) and FRAIL (p=0.028) scores.

Conclusion: Adequate vitamin D level is an important parameter in maintaining bone mineral density and muscle strength and reducing the risk of fracture. Additionally, sufficient vitamin D may have positive effects on maintaining daily living activities and reducing symptoms of depression.

Key Words: Vitamin D, Muscle Strength, Fracture Risk, Bone Mineral Density