Kronik böbrek hastalığı tanısıyla takip edilen çocukların hepatit B aşısı ile aşılanma başarıları ve bunu etkileyen faktörler
Success of hepatitis B vaccination in children who followed up with chronic kidney disease and the factors affecting it
Yazar: ASLIHAN UZUN
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN TOLGA İNCE
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Pediatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B aşıları = Hepatitis B vaccines ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Hepatit B enfeksiyonu, kronik böbrek hastalığında morbidite ve mortaliteyi artıran önemli etkenlerden birisidir ve etkin aşılama ile önlenebilmektedir. Bu çalışmanın amacı kronik böbrek hastalığı olan çocuklarda hepatit B aşılamasının başarısını değerlendirmek, aşı yanıtını etkileyen faktörleri belirlemek ve alternatif aşılama uygulamalarına yön verecek sonuçlar elde etmektir.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif çalışmamıza, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Nefroloji Bilim Dalında kronik böbrek hastalığı tanısı ile takip edilen, aşı kartına ve Anti-HBs düzeyi kayıtlarına ulaşılabilen 66 hasta dahil edildi. Hastaların aşı kartına poliklinik takipleri sırasında veya telefon görüşmesiyle iletişime geçilerek ulaşıldı. Hasta dosyalarından ve PROBEL sisteminden yaş, cinsiyet gibi demografik veriler, antropometrik ölçümler (beden kitle indeksi), kronik böbrek hastalığı nedeni, evresi, ek hastalık varlığı, uygulanan tedaviler ve hastaların anti-HBS düzeyine ulaşılarak Veri Kayıt Formuna kaydedildi. Veriler bilgisayar ortamında frekans, yüzde dağılımı, ortalama, karşılaştırmalı analiz ile değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların %54,5'i erkek, %45,5'i kız cinsiyetteydi. Kronik böbrek hastalığı etiyolojisinde en sık etken böbrek ve üriner sistemin konjenital anomalileri olarak bulundu (%30,3). Kronik böbrek hastalarının pediatrik nefroloji polikliniğine en sık evre 3'te başvuru yaptığı görüldü (%24,2). Hastaların hepsi T.C. Sağlık Bakanlığının aşılama takvimine uygun olarak primer Hepatit B aşılamalarını olmuştu. 66 hastanın tamamına en az bir kez anti-HBs düzeyi bakılmıştı (Birinci anti-HBs). 66 hastanın 39'una ikinci anti HBs düzeyi bakılmıştı. Birinci anti-HBs düzeyi seropozitiflik oranı %62,1, ikinci anti-HBs düzeyi seropozitiflik oranı %82,1 bulundu.
Hastaları yaş, cinsiyet, beden kitle indeksi, evre ve ek hastalıklara göre gruplandırdığımızda birinci anti-HBs düzeylerindeki seropozitiflik oranlarında istatistiksel açıdan anlamlı fark bulunmadı. Hastalar verilen tedavilere göre tedavisiz/medikal destek tedavi ile takip edilenler, immunsupresif tedavi verilenler, hemodiyaliz yapılanlar, periton diyalizi yapılanlar ve renal transplantasyon yapılanlar olarak beş grupta incelendi. Birinci anti-HBs düzeylerinde ve ikinci anti-HBs düzeylerinde tedavisiz/medikal destek tedavi ile takip edilen hasta grubunun seropozitiflik oranı diğer tedavileri alan hasta grubuna göre daha yüksek bulundu ancak istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı.
Sonuç: Kronik böbrek hastalığında Hepatit B aşısı ile aşılama başarısı sağlıklı popülasyona göre düşüktür. Bu nedenle hastalara kronik böbrek hastalığı tanısı konulur konulmaz Hepatit B serolojisi bakılması, anti-HBs negatifse koruyucu antikor titrelerine ulaşıncaya dek Hepatit B aşısı ile aşılama yapılması ve yıllık anti-HBs düzeyi bakılarak hastaların yakın takibi oldukça önem arz etmektedir.

Abstract:
Objective: Hepatitis B infection is one of the most important causes of morbidity and mortality in chronic kidney disease and can be prevented by effective vaccination. The aim of this study is to determine the response to hepatitis B virus (HBV) vaccination, to identify the factors that affect response to hepatitis B vaccine and to achieve results that will guide alternative vaccination schedules.
Methods: In this retrospective study, 66 patients who were followed up with the diagnosis of chronic kidney disease in Dokuz Eylul University Faculty of Medicine, Department of Pediatric Nephrology and whose vaccination card and Anti-HBs level records could be accessed were included. Vaccination cards of the patients were obtained during their outpatient follow-ups or by contacting them by phone call. Demographic data such as age, gender, anthropometric measurements (body mass index), cause and stage of chronic kidney disease, presence of comorbidity, treatments, and anti-HBs levels of the patients were recorded in the Data Registration Form from the patient files and PROBEL system. Data were evaluated in a computer environment by frequency, percentage distribution, mean, median, and comparative analysis.
Results: 54.5% of the patients included in the study were male and 45.5% were female. The most common cause of chronic kidney disease was found to be congenital anomalies of the kidneys and urinary tract (%30,3). It was observed that patients with chronic kidney disease presented to the pediatric nephrology outpatient clinic most frequently in stage 3 (24.2%). All the patients had previously completed primary hepatitis B vaccination series according to Turkish Ministry of Health childhood vaccination schedule. All sixty-six patients had at least one anti-HBs test (first anti-HBs level). Second anti-HBs level was measured in 39 of 66 patients. The first anti-HBs level seropositivity rate was 62.1%, the second anti-HBs level seropositivity rate was 82.1%. When we grouped the patients according to age, gender, body mass index, stage and additional diseases, no statistically significant difference was found in the seropositivity rates in the first anti-HBs levels. According to the treatments administered, the patients were examined in five groups as those who were followed up with medical supportive treatment or without treatment, those who were given immunosuppressive treatment, those who underwent hemodialysis, those who underwent peritoneal dialysis, and those who underwent renal transplantation. In the first anti-HBs levels and in the second anti-HBs levels, the seropositivity rate of the patient group follow up with medical supportive treatment or without treatment was found to be higher than the patient group who received other treatments, but there was no statistically significant difference.
Conclusions: The success of vaccination with hepatitis B vaccine in chronic kidney disease is lower than in the healthy population. Thus, it is extremely important to evaluate HBV serological tests of the patients before the diagnosis of chronic kidney disease, if they have negative results of anti-HBs then vaccinate against HBV until the protective antibody titers are reached and to follow up the patients closely by checking the annual anti-HBs level.