Sözde-bilim uygulamaları yoluyla üstün zekalı ve yetenekli 4. sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç beceri düzeylerinin belirlenmesi
Determination of gifted 4th grade students' scientific process skills by using pseudoscientific applications
Yazar: EYLÜL BAŞKURT SAYHAN
Danışman: DOÇ. DR. ESİN PEKMEZ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MELODİ ÖZYAPRAK
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel Süreç Becerilerini Değerlendirme Aracı = The Science Process Skills Scale ; Bilimsel süreç = Scientific process ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilkokul 4. sınıfta öğrenim gören üstün zekalı ve yetenekli öğrencilerin sözde-bilim algılarını ve sözde-bilimsel senaryolar aracılığıyla bilimsel süreç becerileri düzeylerini belirlemektir. Daha ayrıntılı olarak bu araştırma, öğrencilerin sözde-bilim kapsamında seçilen doğal taşlar konusu ile ilgili bilgilerini, doğal taşlar ile yürütülen tedaviler ile ilgili görüşlerini, deney yapma ile ilgili deneyimlerini, bildikleri bilimsel süreç becerilerini ve doğal taşların tedavide kullanılması ile ilgili iddialar için araştırma yöntemi önerirken kullandıkları bilimsel süreç becerilerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.
Bu araştırma nitel araştırma yöntemlerinden betimsel durum çalışması desenine uygun tasarlanmıştır. Araştırmaya İzmir ve İstanbul illerinde yaşayan, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı özel okullarda örgün öğretim gören, WISC-R testi ile üstün zekalı tanısı almış, 12 erkek, 8 kız olmak üzere toplam 20, 4. sınıf öğrencisi gönüllü olarak katılmıştır. Veri toplama aracı olarak yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmeler sırasında öğrencilere sözde-bilim konularından biri olan doğal taşlar ile ilgili sorular ve bu konu ile ilgili iddiaları içeren senaryolar, ayrıca deney yapmak ve bilimsel süreç becerileri ile ilgili sorular sunulmuş ve öğrencilerin bu konular hakkındaki görüşleri sorgulanmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Ulaşılan bulgular üstün zekalı ve yetenekli öğrencilerin özellikleri göz önünde bulundurularak yorumlanmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre üstün zekalı ve yetenekli, 4. sınıf öğrencilerinin sözde-bilim kapsamında doğal taşlar ile yürütülen tedavilere güven duymadıklarını, fakat merak ettikleri ve yeni deneyimleri sevdikleri için bu uygulamaları deneme eğiliminde oldukları, büyük çoğunluğunun sözde-bilimsel uygulamaların aldatıcı ve ticari kazanç sağlayıcı amaçlarının farkında olmadığı, doğal taşların tedavi etme yöntemleri ile ilgili önceki bilgilerini kullanarak mantık yürütmeye çalıştıkları ve sözde-bilimsel iddialara inanmaya yatkın oldukları tespit edilmiştir.
Bilimsel süreç becerileri kapsamında da öğrencilerin bilimsel süreç becerileri hakkında ön bilgilerinin düşük seviyede olduğu; okullarında genellikle gösteri deneyleri yaptıkları ve bir araştırma sürecine yönelik deneyim sahibi olmadıkları; sözde-bilimsel iddialar ile ilk karşılaştıklarında bir araştırma yöntemi sunamadıkları, fakat eksik tasarlanmış ve doğru tasarlanmış olmak üzere farklı örnek araştırma yöntemlerini gördüklerinde burada kullanılan bilimsel süreç becerilerini -isimlerini bilmeseler de- fark ettikleri ve yeni bir iddiayı denemek için tasarladıkları araştırma sürecinde büyük oranda kullandıkları bulunmuştur. 


Anahtar Kelimeler: Sözde-Bilim, Doğal Taşlar, Bilimsel Süreç Becerileri, Üstün Zekalı ve Yetenekli Çocuklar

Abstract:
The aim of this study is to determine the perceptions of gifted and talented 4th grade primary school students towards pseudoscience, as well as their awareness of scientific process skills by using pseudoscientific scenarios. Specifically, the aim is to reveal the students' knowledge about crystals, which is a pseudoscientific issue, views on treatments carried out with crystals, experiences about experiments, knowledge about scientific process skills and scientific process skills used in proposing research methodology for claims about crystals' healing abilities.
This research was properly designed using one of the qualitative research methods, namely descriptive patterns. A total of 21, 4th grade students studying at a private school, accredited by the Ministry of Education, and living in İzmir and İstanbul participated in the study; eight girls and twelve boys all of whom were identified as gifted according to the WISC-R test. Their participation in the research was on a voluntary basis. The data was collected through semi-structured interview forms. The students were provided with questions both about the crystals, one of the subject of pseudoscientific claims and pseudoscientific scenarios and about making experiment and scientific process skills and were asked to give their views on these claims and scenarios. The data obtained by using descriptive analysis. The findings were interpreted considering the properties of gifted and talented students.
According to the findings, it is found that although gifted and talented 4th grade students do not trust crystal treatments, they try them out of curiosity and because they love new experiments. The majority of gifted and talented 4th grade students tried to set logic by using their previous knowledge about crystals treatments. The students were not aware of the deceptive and trading profit purposes of the pseudo-scientific applications. The students are prone to believe in pseudo-scientific claims.
Within the scope of scientific process skills, it was determined that the students had low level of preliminary knowledge about scientific process skills, and it was observed that they usually performed demonstration experiments in their schools. Gifted and talented students cannot present a research method when they first meet pseudo-scientific claims because they do not have experience in a research process but when they meet a sample with incomplete designed and correctly designed different research methods they become aware of scientific process skills -even if they do not know the names of scientific process skills- and they mostly try the research process designed by them. 

Keywords: Pseudoscience, Crystal Healing, Scientific Process Skills, Gifted and Talented Children