Yapı Kredi Sermet Çifter Kütüphanesi Y-29 numarada kayıtlı 18. yüzyıla ait bir mecmûa (YK.1a-58b) çeviriyazılı metin-inceleme
A mecmûa registered in Yapı Kredi Sermet Çifter Library, number Y-29 and belongs to 18th century (pages between 1b-58b) the transcription text-analyze
Yazar: BELGİN KIZILÇAY
Danışman: DOÇ. DR. MÜJGAN ÇAKIR
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Dergiler = Magazines ; Divan şiiri = Court poem ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Şairler = Poets ; Şiir mecmuaları = Poetry magazines

Özet:
Dille gelişen ve geliştikçe de dili geliştiren edebiyat ürünleri yalnızca sahibinin değil meydana getirildiği dönemin, parçası olduğu toplumun da izlerini taşır. Mecmû'alar da yazıldıkları dönemin ve geçmişten o döneme kalabilen edebiyat eserlerinin taşıyıcılarındandırlar. Toplumsal beğenilerin ya da kişisel tercihlerin ışığında meydana getirilen mecmû'alar, yazıldıkları dönemin edebî algısını ve takdir gören isimleri göstermesi açısından önem arz etmektedir.

Gerek edebî gerek tarihî amaçlarla ele alınsın, mecmû'alar taşıdıkları özellikleri nedeniyle günümüzde oldukça rağbet görmektedir. Bu nedenlerle ele aldığımız mecmû'anınmetnini de araştırmacı ve okuyucuların hizmetine sunmanın gerekliliğine inandık.

Çalışmamıza konu olan "Mecmûa-ı Eş'âr" adlı şiir mecmû'ası Yapı Kredi Sermet Çifter Kütüphanesi Y-29 numarada kayıtlıdır. 18. yüzyıla ait olduğunu düşündüğümüz mecmû'anın 1a-58b varakları arası, çalışmamızın sınırını oluşturmaktadır. Üzerinde bilimsel bir çalışma yapılmamış olan mecmû'anın ilk 58 varağı bilimsel metotlarla ele alınmış ve incelenmiştir. Bu kapsamda, mecmû'ada şiirlerine yer verilen şairlerden ulaşılabilenlerinin dîvânları taranmış ve tespit edilen şiirler mukayese edilerek farklar dipnotlarda gösterilmiş, bulunamayanların durumları da yine dipnotlarda belirtilmiştir. 

Transkripsiyon alfabesine aktarılan metin üzerinde şairler ve şiirler hakkında çeşitli tespit ve yargılarda bulunulmuştur. Çalışmamız kapsamındaki kısımda 16, 17 ve 18. yüzyılda yaşamış şairlerin toplam 170 şiiri bulunmaktadır. 

Çalışma sonucunda ulaşılan veriler "Mecmûaların Sistematik Tasnifi Projesi (MESTAP)" kriterleri uyarınca da tablolaştırılmıştır.

Abstract:
Developing in the language and developing the language itself literary texts do not only bear the traces of their authors but also the period and the society they are created in. Poem magazines are also the bearers of the literary works of the period they were composed in and the other literary works that managed to remain from earlier periods. Written in the light of social admiration and personal preferences of their authors, Poem magazines become even more important as they indicate the literary perception and the prominent authors of the period they were composed in. 

Poem magazines, evaluated either from a literary or historical perspective, are still popular today because of their distinctive features. Having these features in our minds, we examined the poem magazine in detail and believed the necessity of sharing magazine and the texts included with the future researchers and readers. 

This study is based on the poem magazine "Mecmûa-ı Eş'âr" which is a registered publication in Yapı Kredi Sermet Çifter Library with the number Y-29. Our study is limited only with the pages between 1a-58b of "Mecmûa-ı Eş'âr" which is thought to be composed in 18th century. In this current study the first 58 pages of the poem magazine "Mecmûa-ı Eş'âr" were studied and examined with the scientific method which has not been employed to examine this magazine before. 

After the transcription of the original text into Latin alphabet, some judgments and conclusions about the poets and poems were drawn from this text. This study includes 170 poems of the poets who lived in 16th, 17th, and 18th centuries. 

The data gathered at the end of the study were categorized according to the criteria of "Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi (MESTAP)".