M. Ö. 1. yüzyıl ve M. S. 2. yüzyılda Anadolu'daki operatif Roma lejyonları
The operative Roman legions in Anatolia during 1st century B. C. and 2nd century A. D.
Yazar: ERDAL KAYA
Danışman: DOÇ. DR. ABDURRAHMAN UZUNASLAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Tarih = History
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Askeri = Military ; Askeri birlikler = Military units ; Askeri harekatlar = Military operations ; Askerler = Soldiers ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Küçük Asya = Asia Minor ; Roma Dönemi = Roman Period ; Tarih = History

Özet:
Bu çalışmada, M.Ö. 1. yüzyıl ve M.S. 2. yüzyıllar arasında Anadolu'da gerçekleştirilen askeri operasyonlarda görev almış Roma lejyonları geniş bir perspektifle ele alınmıştır.
İlk kez M.Ö. 190 yılında Seleukos kralı III. Antiokhos'a (büyük) karşı gerçekleştirilen Magnesia Savaşı'na katılmak üzere Anadolu topraklarına ayak basan Roma lejyonları, bu tarihten itibaren bölgede meydana gelen askeri operasyonların tümünde aktif bir şekilde görev almışlardır. Augustus döneminden itibaren imparatorluğun doğu eyaletlerinde kalıcı orduların bulundurulması ve Flaviuslar döneminde Suriye, Armenia ve Kappadokia eyaletlerinde kalıcı karargâhların kurulmasıyla birlikte, Anadolu coğrafyası birçok Roma lejyonuna ev sahipliği yapmıştır. Söz konusu lejyonlardan dördü, bölgede kalıcı olmak suretiyle konuşlandırılırken, diğer lejyonlar ise görev süreleri bitiminde geldikleri eyaletlere geri gönderilmişlerdir. Bununla birlikte Anadolu'da görevlendirilen lejyonlarla birlikte yine askeri operasyonlarda görev almak üzere bölgeye birçok yardımcı birlik (=auxilia) nakledilmiştir. Bu yardımcı birliklerin önemli bir kısmı aynı zamanda, bölgedeki yerel güvenliğin sağlanmasından, stratejik geçiş güzergâhlarının ve ticaret yollarının kontrolünden de sorumlu idiler. Ayrıca bu birliklerden, bölgedeki yol, köprü ve karargâh inşası gibi imar faaliyetlerinde, oldukça istifade edilmiştir. 
Anadolu'da görev yapmış söz konusu Roma lejyonları ve yardımcı birliklerde görevli lejyonerlerin önemli bir kısmı yine Küçük Asya kökenli vatandaşlardan oluşmaktaydı. Küçük Asya'dan ele geçen, M.S. 2. ve 3. yüzyıllara tarihlendirilen ve Roma lejyonlarında görevli askerler ve komuta kademesine mensup görevlilere ait oldukları anlaşılan önemli sayıdaki epigrafik veriden anlaşıldığı üzere, hemen hemen bütün Küçük Asya kentlerinden Roma lejyonlarına asker kayıtları yapılmıştır. Principatus Dönemi'nde Roma ordusunun yaklaşık %4'ü' Küçük Asya kökenli bu lejyonerlerden oluşmakta idi.

Abstract:
The present study, within a broad perspective, deals with the Roman legions involved in the military operations in the Anatolia between 1st century B.C. and 2nd century A.D.
The Roman legions who first set foot on the Anatolian lands to join the Battle of Magnesia against the Seleucid King Antiochus III (the Great)  in 190 B.C. Since then, they actively took part in all military operations in the region. Along with the existence of the permanent armies in the eastern provinces of the Empire since the Augustan age and with the establishment of permanent garrisons in the provinces of Syria, Armenia and Cappadocia during the Flavian period, the Anatolia has been a home to several Roman legions. Four of the legions mentioned were deployed permanently while the other legions were sent back to the provinces they came from following the end of their term of office. Concurrently, several auxilia were transported to the region to assist the legions in the military operations in Anatolia. The majority of the auxilia were responsible for the provision of the local security and for the control of the strategic transit and trade routes. These units helped much to the construction activities such as roads, bridges and garrisons. 
A great number of the legionaries serving in the above mentioned Roman legions and auxilia were chosen among Asia Minor origin people. It is evident from the significant number of the epigraphic data obtained from Asia Minor, dated to the 2nd and 3rd centuries A.D. and apparently belonging to the soldiers in Roman legions and officers at the commanding level that people from almost all Asia Minor cities joined the Roman legions. Approximately 4% of the Roman army during the Principate was made up of these legionaries of Asia Minor origin.