1990 sonrası türkiye'de queer sanat, direnç ve itiraz stratejileri
Queer art in Turkey after 1990; resistance and opression  strategies
Yazar: ARZU OTO
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BORGA KANTÜRK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Türkiye'de güncel sanat tartışmalarının başladığı 90'lı yıllar görece özgürlüklerin yaşandığı, kimlik ve farklılıkların ortaya konduğu, sivil hareketlerin güçlendiği yıllar olmuştur.   90'lı yıllarda yaşanan kırılmayla birlikte  bugün Türkiye'de üretim yapan güncel sanatçılara şekil verdiğini ve bugün  güncel sanatçıların  hala bu  mirastan faydalandıklarını söylemek mümkün. 2000'li yılların özellikle ikinci yarısında  farklı toplumsal dinamiklerle queer ve feminist bir bakışa sahip olan birçok sanatçıdan ve bir sanatçı  kuşağını yetiştiren  dinamiklerden bahsedilmeye başlandı.  Toplumsal cinsiyet konusunda yapılmış güncel sanat çalışmaları   kendi itiraz dilini, reflekslerini ve   estetiğini kurarken, buna uygun  sergileme modelleri de geliştirmiştir. Queer sanat, heteronormatif  değerleri,  toplumsal cinsiyet rejimini, cinselliği problem eden, bu bağlamda nosyonlar, yaşam pratikleri ve alışkanlıklara   ilişkin eleştiri ve tartışmaları içeren bir perspektife sahiptir. 90'lı yıllarda  tartışılmaya başlanan  queer teorinin ele aldığı  kadın ve erkek cinsiyet  sabitleri,   ikili cinsiyet rejimi  tartışmalarını odağı haline getirmiştir. Feminist kuramın eleştirisi olarak doğmuş postyapısalcı bir kuram olan queer teori cinsiyet ve cinselliği iktidar ilişkileri içerisinde ele alır ve inceler. Bu çalışma Türkiye'de toplumsal cinsiyet tartışmalarına zemin  hazırlayan  toplumsal kültürel dinamikleri incelemeyi,  bu bağlamda üretilmiş sergi, pratik ve içerikleri araştırmayı hedeflemektedir.
Anahtar Sözcükler: Queer,  Feminizm, Güncel Sanat, Toplumsal Cinsiyet, Direnç

Abstract:
The 90s, when contemporary art debates began in Turkey, were the years when relative freedoms were experienced, identities and differences were revealed, and civil movements were strengthened. It is possible to say that with the break in the 90s, it shaped the contemporary artists who produce in Turkey today and that contemporary artists still benefit from this heritage. Especially in the second half of the 2000s, many artists who had a queer and feminist perspective with different social dynamics and dynamics that raised a generation of artists began to be mentioned. Contemporary art works on gender have established their own language of objection, reflexes and aesthetics, while also developing appropriate exhibition models. Queer art has a perspective that includes heteronormative values, gender regime, sexuality as a problem, and in this context, criticism and discussions on notions, life practices and habits. The gender constants of men and women, which were discussed in the queer theory, which started to be discussed in the 90s, have made the binary gender regime debates the focus. Queer theory, a poststructuralist theory born as a critique of feminist theory, deals with and examines gender and sexuality within power relations. This study aims to examine the socio-cultural dynamics that pave the way for gender debates in Turkey, and to research the exhibitions, practices and contents produced in this context.
Key Words:Queer, Feminism, Contemporary Art, Gender, Resistance