İntravenöz ferrik karboksimaltoz verilen kronik böbrek hastalarında hipofosfatemi sıklığı ve hipofosfatemiye etki eden faktörler
Hypophosphatemia i̇ncidence in patients with chronic kidney disease treated with i̇ntravenous ferric carboxymaltose and factors related to hypophosphatemia
Yazar: ALİ ERDEM DAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH ŞUMNU
İstanbul Medipol Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Amaç: Kronik böbrek hastalığının (KBH) önemli komplikasyonlarından biri olan aneminin
tedavisinde parenteral demir preperatları sıklıkla kullanılmaktadır. Bu preperatlarda özellikle
demir karboksimaltoz (FKM)artmış hipofosfatemi insidansı ile öne çıkmaktadır.
Çalışmamızda KBH hastalarında FKM tedavisinin hipofosfatemi insidansını ortaya çıkarmayı
ve hipofosfatemi gelişimini öngörücü faktörleri irdelemeyi amaçladık.
Gereç ve yöntem:Tek merkezli ve retrospektif olan çalışmamıza Ocak 2018-Ocak 2019
arasında nefroloji polikliniğine başvurup FKM tedavisi alan toplam 43 hasta alındı. Diyalize
girmeyen 32 KBH hastası KBH grubunu oluştururken, demir eksikliği anemisi tanısıyla FKM
tedavisi verilen ve böbrek fonksiyon bozukluğu olmayan 11 hasta kontrol grubunu oluşturdu.
Tedavi öncesi ve sonrası serum fosfor düzeylerine ulaşılamayan hastalar dışlandı. Hastaların
kimlik bilgileri, boy, kilo, sistolik ve diyastolik kan basıncı değerleri, diyabet varlığı, bazal
Hb, kreatinin, ferritin, TSAT, kalsiyum, fosfor, PTH, 25-OH vitamin D, kullanılan FKM
dozu, 1. hafta fosfor, ferritin ve Hb değerleri not edildi. Veriler SPSS 14.0 veri tabanına
aktarıldı.
Bulgular:Hasta grubunun %69'unu kadınlar oluşturmaktaydı. Yaş ortalaması 68.8±10.2 idi.
Hastaların %40'ında diyabetes mellitus tanısı mevcuttu. Serum kreatinin ortalaması 2.3±1.1
mg/dl iken, eGFR ortalaması 29.7±17.6 ml/dk bulundu. KBH evrelerine göre hastalar
gruplara ayrıldığında 3 hasta evre 5, 16 hasta evre 4 <(%50), 8 hasta evre 3b, 4 hasta evre 3a
ve 1 hasta evre 1 KBH idi. Hastaların bazal fosfor ortalaması 4.08±0.84 mg/dl bulundu. FKM
sonrası 1. haftada kontrol grubundaki 11 hastadan 5'inde (%44.5) ve KBH grubundaki 32
hastadan 3'ünde (%9.4) hipofosfatemi gelişti. (p=0.008)FKM tedavisi sonrası birinci hafta
hipofosfatemi gelişen ve gelişmeyen hastalar karşılaştırıldığında hipofosfatemi gelişen grupta
eGFR (p=0.08) ve fosfor düşüşü (p=0.004) anlamlı olarak yüksek, bazal fosfor düzeyi ise
(p=0.004) anlamlı olarak daha düşüktü. Lineer regresyon analizine göre bazal fosfor düzeyi
hipofosfateminin tek ön görücüsü olarak tespit edildi (p=0.006)
Sonuç:Çalışmamız KBH hastalarında FKM tedavisi ilişkili hipofosfatemi sıklığının literatür
ile uyumlu oranlarda olduğunu, özellikle 500 mg FKM dozunun bu hasta grubunda güvenli
olabileceğini göstermiştir. Özellikle bazal fosfor düzeyi düşük hastalarda ve altta
yayanosteomalazisi olanlarda FKM tedavisi sırasında dikkatli olunmalıdır.
Anahtar kelimeler: ferrik karboksimaltoz, hipofosfatemi, kronik böbrek hastalığı

Abstract:
Purpose:Treatment of anemia which major complication of chronic kidney disease to be used
iron preparations usually.In these preparations, especially with the incidence of increased
levels of hypophosphatemia, the presence of iron carboxymaltose (FCM).In our study we
intend to find out treatmen of FCM incidence of hypophosphatemia on chronic kidney disease
(CKD) patients.
Materials and Methods:In our study which single center and retrospective receipted totally
43 patient who consult for nephrology polyclinic and taken FCM treatment on between
January 2018 and January 2019. Non-dialysis 32 CKD patient creating CKD group. 11
patients who have diagnosis of iron deficiency anemia and have normal renal function
creating control group.Patients who before and after treatment not reach serum phosphorus
level excluded. Patients identy informations,weight,height,systolic and dyastolic blood
pressure value,presence of diabet,basal
Hb,creatinin,ferritin,TSAT,calcium,phosphorus,PTH,25-OH vitamin D,used FCM dose, first
week phosphorus,ferritin,Hb values be noted.Data transferred to SPSS 14.0 database.
Findings:Patient group of %69 created women.The avarage age is 68.8±10.2.Patients of %40
there were diabet diagnosis.The avarage serum creatinin is 2.3±1.1 mg/dl, the avarage eGFR
29.7±17.6 ml/dk that was finded.When patient separate groups of KBH stages, 3 patients
stage 5,16 patients stage 4 <(%50),8 patiens stage 3b,4 patents stage 3a and 1 patiens stage
1.Patients of basal phosphorus avarage is 4.08±0.84 mg/dl was finded.After FCM in first
week 5 out of 11 patients of control group(%44.5) and 3 out of 32 patients of CKD
group(%9.4) developed hypophosphatemia.(p=0.008).When compare after FCM tretament in
first week developed hypophosphatemia and not developed hypophosphatemia, in group of
hypophosphatemia eGFR(p=0.08) and fall of phosphorus (p=0.004) significantly high, basal
phosphorus level(p=0.004) significantly more low.By lineer regression analysis detected basal
phosphorus level is single predictor of hypophosphatemia.(p=0.006)
Results:Our study is demonstrate in CKD patient associated with tretment FCM frequency of
hypophosphatemia is compatible rates like literature, especially 500 mg FCM dose is safe in
this patient group.Be careful on the treatment especially patient of low basal phosphorus level
and people who underlying osteomalacia.
Key Words:ferric carboxymaltose,hypophosphatemia,chronic kidney disease