Tiroid fonksiyon testleri(TSH, ST3, ST4) referans aralıklarının belirlenmesi
Thyroid function tests (TSH, ST3, ST4) determination of reference range
Yazar: NEBİ YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SEVİLAY SEZER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Referans değerler = Reference values ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid fonksiyon testleri = Thyroid function tests ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases

Özet:
Tiroid fonksiyon testleri, günümüzde klinisyenler tarafından tanı ve tedavi takibi amacıyla en sık istenen testler arasındadır. Diğer testlerde olduğu gibi bu testlerde de referans aralıkları esas alınarak sonuçlar değerlendirilmekte, elde edilen sonuca göre klinisyen hastanın  takip ve tedavisini planlamaktadır.  Kanıta dayalı klavuzlar tarafından her laboratuvarın mutlaka kendine ait referans aralıklarını belirlemesi gerektiği önerilmektedir. Biz bu çalışmada sağlıklı gönüllülerden oluşturduğumuz bir gruptan elde ettiğimiz tiroid fonksiyon test sonuçları (direkt yöntem) ve hastanemize  gelen hastaların tiroid fonksiyon test sonuçlarının laboratuvar bilgi yönetim sisteminden alınan verilerini kullanarak (indirekt yöntem) kendi referans aralıklarımızı belirlemeyi amaçladık.
Bu amaçla Klinik Laboratuvar Standartları Enstitüsünün (CLSI), laboratuvar referans aralıklarının belirlenmesi ve verifikasyonu için oluşturduğu  EP28-A3c kılavuzunu kullandık. Direkt yöntem ile Ankara ilinde ikamet eden ve tamamen sağlıklı 128 gönüllüden elde edilen tiroid fonksiyon test (TSH, sT4, sT3)  sonuçları ile bu testlerin referans aralıklarını hesapladık. Ayrıca Ankara Numune Eğitim Araştırma Hastanesi Klinik Biyokimya Laboratuvarı'nda, hastanemize başvuran ve tiroid fonksiyon test (TSH, sT4, sT3) istemi olan hasta sonuçlarının verilerini kullanarak, aynı testlerin referans aralıklarını indirekt yöntemle tespit ettik. İndirekt referans aralık çalışması için retrospektif olarak 1.516.001 kişinin laboratuvar kayıtları incelendi. Laboratuvar verilerine göre, tiroid fonksiyonlarını etkileyebilecek patolojik durum göstergeleri anormal olan hastalar dışlanarak istatistiksel analiz için 3227 erkek, 4752 kadına ait toplamda 7979 kişiye ait tiroid fonksiyon test sonuçları kullanıldı.
Dağılımın tipi Kolmogorov- Smirnov testi ile belirlendi. Uç değerler Dixon yöntemi kullanılarak atıldı. Cinsiyetler arası farklılık Independent Sample T testi ve Mann-Whitney U testi ile saptandı. 
Çalışmanın sonunda hem direkt, hem de indirekt yöntem ile elde edilen  referans değerler ile üretici firmanın önerdiği değerler arasında benzerlikler bulunmasına rağmen yine de tam olarak bire bir  örtüşme olmadığı görüldü. Bu durum, CLSI'ın EP28-A3c klavuzunda da ifade edildiği gibi, kullanılan kitin önerdiği referans aralığının mutlaka hizmet verilen toplum için doğrulanması gerektiğini ve mümkünse yeniden oluşturulması gerektiğini göstermiştir.

Abstract:
Thyroid function tests are among the most frequently requested tests nowadays. The patient results are evaluated on the basis of the reference intervals and according to the test results, clinician plans the follow-up and treatment of the patient. By based guidelines, it is recommended that each laboratory must determine its own reference ranges. We aimed to determine our own thyroid function test reference intervals by using the data obtained from the healthy volunteers (direct method) and from the laboratory information management system of the thyroid function test results (indirect method). 
For this purpose, we used the EP28-A3c guideline, which was established by the Clinical Laboratory Standards Institute (CLSI) for the determination and verification of laboratory reference ranges. In direct method, thyroid function test (TSH, sT4, sT3) results were obtained from 128 healthy volunteers living in Ankara.  In indirect method, the data of the patients who applied to Ankara Numune Training and Research Hospital obtained from laboratory information system were used. 
In the indirect reference interval study; 1,516,001 laboratory test results were retrospectively reviewed. According to the laboratory data, thyroid function test results of 7979 patients (3227 male and 4752 female) were included for the statistical analysis. Patients with pathological status were excluded.
The extreme values were removed by using the Dixon test. The normality of data was determined by the Kolmogorov-Smirnov test. The gender differences were determined by Independent Sample T-test and Mann-Whitney U test.
At the end of the study, although there are similarities between the reference values obtained from direct and indirect method and the values suggested by the manufacturer, no exact overlap was observed. This indicates that the reference range recommended by the kit used must be verified and, if possible, reconstructed, as stated in CLSI's EP28-A3c manual.