Tur rehberlerinin rollerinin turistlerin rehber ve grup uyumu algıları ile grup ahengine etkisi
The effect of tour guides' roles on tourists' perceptions of tour guide-group fit and group rapport
Yazar: GAMZE YORULMAZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURŞAH ŞENGÜL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Tur grupları, tur katılımcılarının bir araya gelerek birbirleriyle etkileşimde bulunduğu, iletişim kurduğu ve ortak deneyimlerini paylaştığı sosyal ortamları oluşturmaktadır. Bu etkileşim süreci, bireyler arasında güçlü bağlar kurulmasına ve grup uyumunun geliştirilmesine olanak tanımaktadır. Tur rehberleri için grup uyumu, tur grubunun etkili bir şekilde yönetilmesini sağlayan ve turun başarıyla tamamlanmasına, misafirlerin memnuniyetine katkıda bulunan kritik bir etkendir. Bu sebeple, rehberlerin, tur katılımcıları arasında sağlıklı bir etkileşim ortamı yaratma yoluyla grup uyumunu teşvik etmeleri son derece önemlidir. Bu araştırmada kişi-çevre uyum teorisinde esinlenerek tur rehberinin liderlik ve arabulucuk rolleri, tur rehberi-turist uyumu, turist-turist uyumu, algılanan grup ahengi, genel turist memnuniyeti ve ağızdan ağıza iletişim arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Tarihi çekicilikleri ve uluslararası turizm talebinin odağında bulunması nedeniyle İstanbul ili araştırma alanı olarak belirlenmiştir. Nicel araştırma yaklaşımı kapsamında, veri toplama tekniği olarak anket yönteminden yararlanılmıştır. Örneklemin belirlenmesinde amaçlı ve kolayda örnekleme yöntemi bir arada kullanılmıştır. Araştırma 2023 yılının Nisan-Ağustos ayları arasında İstanbul'da rehberli tura katılan 18 yaş ve üzeri yabancı turistler ile gerçekleştirilmiştir. Soru formları, bir araştırma şirketi aracılığıyla yüz yüze uygulanmıştır. Çalışmada, 540 turistten alınan yanıtlar ile öngörülen ilişkileri test etmek için yapısal eşitlik modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Sonuçlar, tur rehberlerinin liderlik ve arabuluculuk rollerinin, turistlerin tur rehberi-turist, turist-turist uyumu algılarını olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Dahası algılanan bu uyumun, grup ahengini, tur rehberinden ve turdan memnuniyeti ve ağızdan ağıza iletişimi pozitif etkilediği görülmektedir. Buna karşın tur rehberlerinin liderlik ve arabulucuk rollerinden sadece sosyal liderlik ile iletişimsel arabulucuk rollerinin turist-turist uyumu üzerine anlamlı etkisi olduğu, işlevsel liderlik rolü ile etkileşimsel arabulucuk rollerinin herhangi anlamlı bir etkisi olmadığı görülmektedir. Ayrıca algılanan turist-turist uyumunun doğrudan grup ahengi üzerine, dolaylı olarak ise turist memnuniyeti ve ağızdan ağıza iletişim üzerine herhangi bir anlamlı etkisi bulunmadığı tespit edilmiştir. Tüm bu bilgiler doğrultusunda, çalışma, ilgili literatüre çeşitli bakış açılarından katkı sağlayarak uygulayıcılara ve gelecekteki araştırmacılara yönelik öneriler sunmaktadır.

Abstract:
Tour groups create social environments where tour participants come together, interact, communicate, and share common experiences. This interaction process allows strong bonds to be formed among individuals and enhances group fit. Group fit is a critical factor for tour guides as it enables effective management of the tour group, contributing to the successful completion of the tour and the satisfaction of guests. Therefore, it is crucial for guides to encourage group fit by creating a healthy interaction environment among tour participants. Inspired by the person-environment fit theory, this research aims to identify the relationship between the leadership and mediation roles of tour guides, tour guide-group fit, tourist-tourist fit, perceived group rapport, overall tourist satisfaction, and word-of-mouth communication. Due to its historical attractions and being at the center of international tourism demand, Istanbul was chosen as the research area. In the quantitative research approach, the survey method was employed for data collection. Purposeful and convenience sampling methods were used together to determine the sample. The research was conducted between April and August 2023 with foreign tourists aged 18 and over participating in guided tours in Istanbul. Questionnaires were administered face-to-face through a research company. Structural equation modeling (SEM) was utilized to test the hypothesized relationships with responses from 540 tourists. The results indicated that the leadership and mediation roles of tour guides significantly influenced tourists' perceptions of tour guide-group and tourist-tourist fit. Furthermore, it is observed that the perceived fit positively influences group rapport, satisfaction with the tour and the tour guide, and word-of-mouth communication. However, it was found that only social leadership and communicative mediation roles of tour guides had a significant impact on tourist-tourist fit, while functional leadership role and interactive mediation roles did not have any meaningful effects. Furthermore, perceived tourist-tourist fit was found to have no direct significant impact on group fit, and indirectly, it did not have any significant effects on tourist satisfaction and word-of-mouth communication. In light of all this information, the study contributes to the relevant literature from various perspectives and provides recommendations for practitioners and future researchers.