Türk modernleşmesi sürecinde müzik eğitimi politikaları ve okul müzik eğitimine yansımaları (1923-2023)
Music education policies and their reflections on music education at school in the Turkish modernization process (1923-2023)
Yazar: ZÜMRÜT KAPLAN
Danışman: PROF. DR. MÜMTAZ HAKAN SAKAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bu çalışmada modernleşme sürecinde müzik eğitimi politikalarının okul müzik eğitimine yansımalarını incelemek amacıyla, 1923-2023 yılları arasında oluşturulmuş on adet müzik dersi ilkokul-ortaokul öğretim programı ve 1923-2023 yılları arasında oluşturulmuş on yedi adet ilkokul-ortaokul müzik ders kitabı ile bir adet ilkokul-ortaokul müzik dersi öğrenci çalışma kitabı doküman analizi yöntemi ile incelenmiştir. Araştırma sonucunda Erken Cumhuriyet Dönemi'nde hazırlanan ilkokul-ortaokul müzik dersi öğretim programları ve ders kitaplarının çoğunlukla Batı müziği kültürü öğelerini  içererek oluşturulduğu, Erken Cumhuriyet Dönemi'nden sonra 2023 yılına dek oluşturulan ilkokul-ortaokul müzik dersi öğretim programları ve ders kitaplarının ise çoğunlukla geleneksel-ulusal kültür öğelerini içererek oluşturulduğu, ayrıca gelişen sanayileşmeyle birlikte okul müzik eğitimine müzik kültürü-teknolojik faaliyetler-yaratıcı etkinlikler gibi multidisipliner-yenilikçi-çağdaş faaliyetler eklendiği ve bu öğelerin gelişim göstererek gittikçe önem kazandığı, çalgı eğitiminde ve popüler müziklerin kullanılmasında Erken Cumhuriyet Dönemi'nden günümüze etkin bir gelişim sağlanamadığı gözlemlenmiştir. Ulaşılan bulgular sonucunda Erken Cumhuriyet Dönemi'nde okul müzik eğitiminde "muhasır medeniyetler seviyesine ulaşma" ideolojik söyleminin yerini "geleneksel-ulusal değerlerimizi muhafaza etmeye" bıraktığı, okul müzik eğitimi ile gerçekleşen ulusal kimlik yapılandırmasının bu söyleme göre şekillendiği ve bu ideolojik yapılanmanın okul müzik eğitimindeki yansımalarının Erken Cumhuriyet Dönemi'nden sonra başlayıp günümüze dek aynı doğrultuda gelişerek ilerlediği çıkarımına varılmıştır.

Abstract:
In this study, in order to examine the reflections of music education policies on school music education in the modernization process, ten music course primary-secondary school curricula, seventeen primary-secondary school music textbooks and one primary-secondary school music course student workbook created between 1923-2023 were examined by document analysis method. As a result of the research, it was found that the primary-secondary school music course curricula and textbooks prepared in the Early Republican Period were mostly created by including elements of Western music culture, while the primary-secondary school music course curricula and textbooks created after the Early Republican Period until 2023 were mostly created by including elements of traditional-national culture, It has also been observed that with the developing industrialization, multidisciplinary-innovative-contemporary activities such as music culture-technological activities-creative activities have been added to school music education, and these elements have become increasingly important, while there has been no effective development in instrument education and the use of popular music since the Early Republican Period. As a result of the findings, it was concluded that the ideological discourse of "reaching the level of contemporary civilizations" was replaced by "preserving our traditional-national values" in school music education in the Early Republican Era, that the national identity structuring realized through school music education was shaped according to this discourse, and that the reflections of this ideological structuring in school music education started after the Early Republican Era and progressed in the same direction until today.