Hemşirelerin abdominal cerrahide preoperatif cilt hazırlığının postoperatif yara infeksiyonu gelişmesine etkisi
The effect of nurses preoperative skin preparation to the postoperative wound infection in abdominal surgery
Yazar: BERNA KIZILKAYA
Danışman: PROF. DR. SEVGİ HATİPOĞLU
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Deri antisepsisi yüzyıllardır araştırılan bir konu olmasına rağmen, hastanelerde standart bir deri hazırlığı prosedürü yoktur. Preoperatif deri hazırlığı prosedürü, deri antisepsisi ve ameliyat bölgesindeki kılların uzaklaştırılmasını içermektedir. Araştırma, preoperatif deri hazırlığına yönelik geliştirilen prosedürle, postoperatif yara infeksiyonu gelişimi üzerindeki etkisinin belirlenmesi amacıyla planlanmış deneysel bir çalışmadır. Araştırma, Kasım 2004-Mayıs 2005 tarihleri arasında GATA Genel Cerrahi AD. Kliniği'ne yatarak abdominal cerrahi geçiren, 39'u kontrol, 43'ü çalışma olmak üzere toplam 82 hasta ile yapılmıştır. Araştırmada, gruplar arasında yaş, cinsiyet, BKİ, DM hastalığının olması, malignitenin varlığı, sigara kullanımı, preoperatif yatış gün sayısı gibi CAİ'nu hasta kaynaklı risk faktörleri ile operasyon süresi, dren kullanımı, operasyonun kontaminasyon derecesi gibi ckzojen risk faktörü açısından fark bulunmamıştır. Grupların belirtilen özellikler açısından homojen dağılım gösterdiği saptanmıştır. Araştırmada; grupların bazı tanıtıcı özellikleri, hastaya, preoperatif hazırlığa, operasyona, cerrahi alan infeksiyonuna ait bilgileri toplamak amacıyla veri toplama formu kullanılmış ve düzenli hasta ziyaretleri ile veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 1 1.0'da değerlendirilmiştir. Çalışma grubundaki hastalarda araştırmacı tarafından geliştirilen preoperatif deri hazırlığı prosedürü gereği, preoperatif dönemde ameliyattan bir gece önce cerrahi alandan kılların uzaklaştırılması için clipper kullanılmış ve deri antisepsisi için ortalama 50 mi klorheksidin ile en az iki kez banyo yapmaları sağlanmış ve kontrol edilmiştir. Araştırma grubundaki hastalardan, preoperatif dönemde aksiller ve ingiunal bölgelerden sürüntü kültürü alınmış ve floradaki patojen mikroorganizmalar saptanmıştır. Cerrahi alan infeksiyonu gelişiminin KG'da daha fazla olduğu ve gruplar arasında farkın anlamlı olduğu saptanmıştır(p<0,05). CAİ gelişen hastaların yara kültür sonuçlarında Gram(-) bakteri/bakterilerin hakim olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, preoperatif dönemde alman kültürlerde deri florası için patojen olan bakterilerden MRSA, pozitif kültürlerin dörtte birinde, koagülaz negatif stafilakok (metisilin dirençli), pozitif kültürlerin yaklaşık yansında izole edilmesine rağmen; postoperatif dönemde MRSA iki, koagülaz negatif stafilakok (metisilin dirençli) bir hastanın cerrahi yara kültüründe saptanmıştır. Bu sonuç bize preoperatif dönemde yapılan deri hazırlığı prosedürünün koloni sayısını azalttığını 60düşündürmüştür. Bununla birlikte koloni sayıları sayılamadığı için bir kanıya varabilmek için bilimsel olarak ileri düzey çalışmalara ihtiyaç olduğu değerlendirilmektedir. CAİ'nu risk faktörü olarak düşündüğümüz değişkenler (yaş, cinsiyet, malignitenin varlığı, DM hastalığının olması, preoperatif yatış gün sayısı, operasyon süresi (dk) tek değişkenli logistik regresyon analizine göre istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Bununla birlikte çoklu modele alındığında DM hastalığı ve operasyon süresi CAİ gelişiminde önemli bir risk faktörü olarak bulunmuştur (p<0,05; GA:%95). Hastalarda malignitenin varlığı tek basma önemli bir risk faktörü bulunmuş, çoklu modelde ise anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05; GA:%95). CAİ üzerinde operasyon süresinin etkili olduğu ve operasyon süresindeki her bir dakikalık artışın CAİ gelişme riskini 1.008 kat artırdığı tespit edilmiştir (p=0,004). Araştırmada, postoperatif yatış süresinin çalışma grubunda, kontrol grubundan az olduğu ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç olarak, abdominal cerrahi uygulanan ve araştırmacı tarafından geliştirilen preoperatif deri hazırlığı prosedürü uygulanan grupta cerrahi alan infeksiyonu oranının daha düşük olduğu ve buna bağlı olarak preoperatif dönemde deri hazırlığı kapsamında ameliyattan bir gece önce clipper ve klorheksidinli banyo yapılarak cerrahi alan infeksiyonunun azaltılabileceği görülmüştür. CAİ'nun azaltılması için, ameliyat öncesi deri hazırlığı prosedürü kapsamında kılların uzaklaştırılması için clipper kullanılması ve en az iki kez klorheksidinli banyo yapılmasının yararlı olacağı önerilmiştir.

Abstract:
Although dermal antisepsis is a matter that is under investigation for centuries there are still no any standard procedures related with dermal preparation. The preoperative dermal preparation procedure involves dermal antisepsis and the removal of unwanted hair from the operation site. The investigation is an experimental study planned to determine the impact of the preoperative dermal preparation procedure developed in order to avoid postoperative infection. The investigation was performed on a total number of 82 patients where 39 of the patients were control cases and 43 were the study cases who undergone abdominal surgery after hospitalized at the GATA Main Branch of General Surgery Clinic between November 2004-May 2005. In the investigation, no any differences were determined among groups regarding patient-sourced risk factors of SSI such as age, sex, presence of BMI, DM diseases, presence of malignity, cigarette smoking and number of the days for preoperative hospitalization and external risk factors such as the operation period, application of drainage and degree of contamination of the operation site. It was determined that a homogenous distribution was present related with the specified specifications of the groups. In the investigation, a data collection form was used to collect data related with the introductive features of the patient, information about the preoperative preparation and surgical area infection. The mentioned data was collected by regular patient visits. After then the data obtained was evaluated with SPSS 11.0. In the study group, as a necessity of the preoperative dermal preparation procedure which was developed by the investigator, clipper was used to remove hair from the surgical area one night before the operation during the preoperative period and dermal antisepsis was obtained and controlled by the means of bathing the operation area at least two times approximately with 50 ml chlorhexidin. During the preoperative period, a spread out culture was obtained from the axillary and inguinal regions from patients who were included in the study group and pathogen microorganisms were serached in the flora. It was determined that, development of surgical area infection was higher in CG and the difference among groups was significant (p<0,05). It was also found that, Gram (-) bacteria/bacteria's was/were dominant in the wound culture results of patients who developed SSI. Additionally, spite that in one of four positive cultures MRSA which was one of the bacteria considered pathogen for the dermal flora in cultures obtained at the preoperative 62period and in approximately half of the positive cultures coagulase negative staphylococcus (resistant to meticilline) were isolated, MRSA was determined in two and coagulase negative staphylococcus (resistant to meticilline) was determined in one patient's surgical wound culture during the postoperative period. This result made us assume that dermal preparation procedure performed during the preoperative period reduces the number of the colonies. Nevertheless, as it was impossible to count the number of colonies, it would be necessary for further advanced studies to scientifically achieve a solid consideration. Variables of SSI that are considered as risk factors (age, sex, presence of a malignity, diagnosis of a DM disease, number of days for preoperative hospitalization and operation period ) were determined statistically significant according to a single variable logistic regression analysis (p<0,05). However, when multi-models are considered, DM disease and the operation period was found to play an important role in the development of SSI (p<0,05; GA:%95). The presence of malignity among patients was found to be an important risk factor alone while in the multi-model showed no any significant difference (p>0,05; GA:%95). We determined that the operation period was effective on SSI and that per minute periods increased the operation period and accelerated the risk of developing SSI nearly 1.008 times (p=0,004). In the study, it was determined that, there was a statistically significant difference between the both groups whereas the postoperative hospitalization period was shorter in the study group when compared with the control group (p<0.05). Consequently, surgical area infection ratio was lower and related with this condition in the group who had undergone a preoperative dermal preparation procedure which was developed by the investigator and an abdominal surgery; while firstly we saw that, a clipper and chlorhexidin bath applied a night before the operation regarding surgical area infection would likely reduce the infection of the surgical area. In order to reduce SSI, it is recommended that using clipper to remove hair as a preoperative dermal preparation procedure and bathing the area at least twice with chlorhexidin would be beneficiary.