İstanbul'daki içme suyu havzalarının önemi, içme suyu koruma havzalarında yaşanan sorunlar, idari yargıya intikal etmiş uyuşmazlıklar, nedenleri ve çözüm önerileri
The importance of catch basin in İstanbul; the problems of the water reservoirs, related law issues and proposed solutions within the administrative
Yazar: YUNUS YÖNÜGÜL
Danışman: PROF. DR. ORHAN KUNTAY
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Su, canlılar için en önemli ihtiyaç maddelerinden biridir. Yeterli miktarda veuygun özelliklerde suyun temin edilmesi, devletin en önemli görevlerinden biriolduğu gibi, insanların da en doğal hakkıdır.İçme suyu havzaları, kapsadıkları ormanlık, açık ve yeşil alanlar ile, kentekolojisi açısından yaşamsal önem taşıyan alanlardır. Bu alanlar; yağışoluşumu, toprağa ulaşan yağış, su miktarı, su kalitesi, yüzeysel akış, toprağın sututma kapasitesi ve taban suyu düzeyi üzerinde etkilidirler. İçme suyuhavzalarında aranan en önemli nitelik, havzanın en fazla ve aynı zamanda enkaliteli suyu üretebilecek yapıya sahip olmasıdır. Bunun için de, havzalarınekolojik karakteristiklerinin bilinmesi ve özellikle bitki-toprak-su arasındakiilişkilerin iyi değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle içme suyu havzaları içinyapılacak kullanım planları ekolojik bir yaklaşımla hazırlanmalıdır.Oysa, bugün İstanbul'da su toplamaya ayrılmış havzalar içerisinde sadeceDarlık havzası, bu özelliklerde bir içme suyu havzası karakteri taşımaktadır.Çünkü, bu havzanın doğal bitki örtüsü korunmuş olduğu gibi, kirleticikaynakları da bulunmamaktadır. Buna karşılık diğer bütün içme suyuvhavzalarında yasal olmayan yapılaşma ve plansız kentleşme süreciyaşanmaktadır. Bu süreç, önce havzaların doğal bitki örtüsünün tahripedilerek, içme suyu havzalarında toprakların erozyona uğratılmasına, bununsonucunda rezerv kapasitesinde ve biriken su kalitesinde bir düşme ve havzatopraklarının su depolama gücünde azalma ile karşı karşıya kalınmasına nedenolmaktadır.İçme suyu havzalarında yaşanan plansız yapılaşma süreci, görevli kurumlararasındaki koordinasyonsuzluk, yetki ve mevzuat karmaşası, getirilen afyasaları, yasalara aykırı yerleşmelerin belde ve ilçe ilan edilmeleri vb. gibiolumsuz etkenler ile iç içe yaşanan bugün, havzaların korunması sürecindekigelinen son noktanın çok iyi değerlendirilmesi gerektiği düşüncesindenhareketle İstanbul'daki İçme Suyu Havzalarının Önemi, Yaşanan Sorunlar veNedenleri, özellikle Koruma bantlarında çıkan ve yargıya intikal etmişuyuşmazlıklar ve Çözüm Önerileri tez konusu olarak seçilmiştir. Bu çalışmaboyunca, havzaların önemi bütün unsurlarıyla ele alınmış, bu alanlardayaşanan sorunlar, bu sorunlardan idari yargıya intikal etmiş uyuşmazlıklarlabirlikte irdelenmiş, mevcut koruma sisteminin işlerliğinin yitirildiği tespitedilmiştir. Yaşanan sorunlara çözüm olabilecek öneriler ile tez çalışmasısonuçlandırılmıştır.Anahtar Kelimeler : İçmesuyu Havzası, Koruma, Planlama, Ekosistem,İstanbul,

Abstract:
Water is an essential element for all living things. One of the most importantresponsibilities of the government is to supply water to the public.Catchment areas (catch basin) are ecologially important because they containopen green areas and forest land . The main requirements for drinking watercatch basin are that it should hold the best quality water and the greatestamount of water possible.For this reason, we need to know the ecological characteristics of the region,especially the relation among the vegetation, soil and water. Thereforeapplication plans for the catchment areas should be prepared with anecological planning approach.Today, in İstanbul, The Darlık Catch Basin has the above requirements. This isbecause this reservoir doesn?t have polluting sources and its natural vegetationis protected.On the other hand, unplanned growth and illegal constuction has createdadverse conditions for the other catchment areas in İstanbul. This process hasvdestroyed the natural vegetation of the area and resulted in erosion of the areawhich in turn, has caused a reduction in the capacity in the catch basin and thequality of the water.This unplanned process of catchment areas has resulted from a lack ofcoordination among public organizations. The complexity of the bureaucracy(red tape) , frequently established amnesty laws in planning, illegal constructionwithin the area and, the most important problem, the designation ofmunicipality settlements within the catch basin.This thesis questions theadministrative law problems and legal issues arising from the municipalitiesand planning dificulties of the catchment areas.Keywords : Catchment area, Prevetion, Planning, Ecosystem,İstanbul