Edirne İli Uzunköprü ilçesi lise öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve etkileyen etmenler
Healthy lifestyle behaviors and affecting factors of high school students in Uzunkoprü, Edirne
Yazar: FATİH CENGİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR DİNDAR
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Davranış = Behavior ; Edirne-Uzunköprü = Edirne-Uzunköprü ; Ergenler = Adolescents ; Gençler = Youngs ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırma, Edirne ili Uzunköprü ilçesindeki liselerde öğrenim gören öğrencilerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve bu davranışları etkileyebilecek etmenlerin saptanması amacıyla yapıldı.
Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu çalışmanın örneklemini 2018-2019 eğitim öğretim yılında Uzunköprü ilçesindeki liselerde okuyan öğrencilerden 361 öğrenci oluşturdu (N=2348). Çalışmanın verileri 32 sorudan oluşan ''Bilgi Formu'' ve ''Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II''  ile toplandı. Veriler SPSS (versiyon 22. SPSS Inc.) programıyla ortalama, standart sapma ve frekanstan oluşan tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), post hoc Tukey HSD, ki-kare testi kullanılarak değerlendirildi. Anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 alındı.
Öğrencilerin %42.9'u erkek, yaş ortalaması 16.11±1.22 (14-19 yaş aralığı) idi. SYBDÖ II toplam puan ortalaması 128.32±21.18, alt boyut puan ortalamalarından sağlık sorumluluğu 19.55±4.83, fiziksel aktivite 17.94±4.95, beslenme 20.08±3.93, manevi gelişim 26.03±5.68, kişiler arası ilişkiler 24.98±4.35, stres yönetimi 19.72±4.02 olarak bulundu. Öğrencilerden erkek olanların, liseye kayıt olmadan önce en uzun süre ilçede yaşayanların, sosyal güvencesi olanların, ekonomik durumunun iyi olduğunu belirtenlerin, babaları serbest meslekte çalışanların, algılanan sağlık durumunu iyi olarak değerlendirenlerin, kronik hastalığı olanların, uyku sorunu olmayanların, dinlenmeye özel zaman ayıranların, hobiye sahip olanların, günlük 6-8 saat arasında uyuyanların, düzenli egzersiz yapanların, düzenli beslendiğini ifade edenlerin, düzenli sağlık kontrolü yaptıranların SYBDÖ II puan ortalamalarının daha yüksek olduğu saptandı (p<0,05).
En yüksek puan ortalaması manevi gelişim alt boyutunda, en düşük puan ortalaması fiziksel aktivite alt boyutunda saptandı. Sağlıklı bireylerden oluşan bir toplum için ergenlerin gelişimleri izlenmeli ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları desteklenmelidir.
 
Anahtar Kelimeler: Adolesan, gençlik, lise öğrencileri, sağlığı koruma, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği II.

Abstract:
The research was carried out to determine the healthy lifestyle behaviors of students studying in high schools in the Uzunköprü District of Edirne Province and the factors that may affect these behaviors.
The sample of this descriptive and cross-sectional study consisted of 361 students from the high school in Uzunköprü district in the 2018-2019 academic year (N=2348). The data of the study were collected with "Information Form" consisting of 32 questions and "Healthy Lifestyle Behaviors Scale-II". Data were evaluated using SPSS (version 22. SPSS Inc.) program using descriptive statistics consisting of mean, standard deviation and frequency, t-test in independent groups, one-way variance analysis (ANOVA), post hoc Tukey HSD, chi-square test. P <0.05 was taken as the level of significance.
42.9% of the students were male and the average age was 16.11±1.22 (14-19 age range). Healthy lifestyle behavior scale II mean total score 128.32±21.18, health responsibility from the subscale mean score 19.55±4.83, physical activity 17.94±4.95, nutrition 20.08±3.93, spiritual development was 26.03±5.68, interpersonal relationships were 24.98±4.35 and stress management was 19.72±4.02. A hobby who is a male student, living in the district for the longest time before enrolling in high school, having social security, stating that his economic situation is good, fathers working in self-employment, evaluating the perceived health status as good, having a chronic disease, no sleep problem, sparing special time for rest, HLBS II score averages were found to be higher in those who stated that they slept for 6-8 hours a day, exercised regularly, fed regularly, and had regular health checks (p<0,05).
The highest score average was found in the spiritual development sub-dimension and the lowest score mean in the physical activity sub-dimension. For a society of healthy individuals, the development of adolescents should be monitored and healthy lifestyle behaviors should be supported.

Keywords: Adolescent, youth, high school students, health protection, healthy lifestyle behavior scale II.