Fen bilgisi öğretmen adaylarının sosyobilimsel konulara yönelik tutumlarını yordayan değişkenler
Variables predicting the attitudes of science teacher candidates towards society scientific issues
Yazar: ZÜHAL SİNİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE TEZCAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilimleri = Sciences ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Bu araştırmanın amacı, fen bilgisi öğretmen adaylarının sosyobilimsel konulara yönelik tutumlarının ve bu konulara yönelik tutumları yordayan değişkenlerin incelenmesidir. Bu kapsamda araştırma, 2023-2024 eğitim öğretim yılı güz döneminde, Türkiye'nin Güney Marmara bölgesinde bulunan bir üniversitede fen bilgisi öğretmenliği bölümünde öğrenim görmekte olan 100 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Öğretmen adaylarının sosyobilimsel konulara yönelik tutumlarının farklı değişkenlerle incelenmesi ve ne derecede yordandığını belirlemek amacıyla nicel nitelikte, çalışmada çok sayıda bağımsız değişken ile bağımlı değişken arasında olan bağlantının birlikte varyasyonunu ve derecesinin tespit edilmesi için  yordayıcı ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan veri toplama aracı olarak  Topçu (2010) tarafından geliştirilen "Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutum Ölçeği", Deryakulu ve Büyüköztürk (2002) tarafından Türkçeye çevrilen "Epistemolojik İnanç Ölçeği", Şenler (2014) tarafından Türkçeye uyarlama çalışması yapılan "Fen Öğrenme Becerisi Ölçeği", Karışan ve Tüzün (2017)'nün Türkçe 'ye uyarlamış olduğu "Dünya Vatandaşlığı İçin Karakter ve Değerler Ölçeği" ve Aldan Karademir ve Saraçaloğlu (2013)  tarafından geliştirilmiş olan "Sorgulama Becerileri Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada ölçeklerden elde edilen nicel veriler SPSS paket programı ile analizi yapılmıştır.

Araştırma sonucunda fen bilgisi öğretmen adaylarının sosyobilimsel konulara yönelik tutum puan ortalamalarının iyi düzeyde olduğu, stepwise (adımsal) regresyon analizi sonuçlarına göre fen öğrenme becerisinin, epistemolojik inançların, DVİKD'nin her birinin birlikte  katkı sağlayarak açıkladığı varyans toplamda %23,8 olarak hesaplanmıştır.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the attitudes of science teacher candidates towards socioscientific issues and the variables that predict attitudes towards socioscientific issues. In this context, the research was conducted in the fall semester of the 2023-2024 academic year with 100 teacher candidates studying in the undergraduate science education department at a university in the southern Marmara region of Turkey. In order to examine teacher candidates' attitudes towards socioscientific issues with different variables and to determine to what extent they are predicted, a predictive relational descriptive model was used to determine the co-variation and degree of the relation between such independent variables and dependent variables. The data collection tools used in the study were the "Attitude Scale Towards Socioscientific Issues" developed by Topçu (2010), the "Epistemological Belief Scale" translated into Turkish by Deryakulu and Büyüköztürk (2002), and the "Science Learning Skills Scale" adapted into Turkish by Şenler (2014). "Character and Values Scale for World Citizenship" adapted to Turkish by Karışan and Tüzün (2017) and "Inquiry Skills Scale" developed by Aldan Karademir and Saraçaloğlu (2013) were used. In the research, quantitative data obtained from the scales were analyzed with the SPSS package program.

As a result of the research, the average attitude score of the science teacher candidates towards socioscientific issues was at a good level, and according to the stepwise regression analysis results, the variance explained by the contribution of science learning skills, epistemological beliefs and DVİKD together was calculated as 23.8% in total.