Çocuk Nefroloji Kliniğimizde değerlendirilen voiding sistoüretrografi endikasyonlarının ve sonuçlarının gözden geçirilmesi
Review of voiding cystourethrography indications and results evaluated in our Children's Nephrology Clinic
Yazar: PELİN LALEOĞLU
Danışman: PROF. DR. SALİH KAVUKÇU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve amaç : Vezikoüreteral reflü idrarın anormal bir şekilde mesaneden
üretere ve böbrek pelvisine kaçışıyla ortaya çıkan anatomik ve fonksiyonel bir hastalıktır.
Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonuna neden olarak son dönem böbrek hastalığı gibi ciddi
sorunlar oluşturma riskine sahiptir ve renal hasarın engellenmesi tedavinin esasını
oluşturmaktadır.
Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu öyküsü olan çocuklarda VUR tanısında ve
derecelendirmesinde kullanılan altın standart görüntüleme yöntemi 'voiding
sistoüretrografi' dir.
Geçmişte, İYE kaynaklı kronik böbrek hastalığı, hipertansiyon ve son dönem
böbrek yetmezliğini önlemek için VUR'un tam olarak değerlendirilmesi önerilirken,
günümüz yayınlarında reflü nefropatisinin neden olduğu SDBY son derece nadir olduğu
bildirilmektedir. Bu nedenle sadece seçilmiş hastalarda VSUG istemi yapmak önem
taşımaktadır.
Bu tezi yapmaktaki amacımız, 2010-2020 yılları arasında Dokuz Eylül
Üniversitesi Çocuk Nefroloji Kliniğinde istenen VSUG görüntülemelerinin
endikasyonlarını gözden geçirerek; VUR derecesi ve sıklığı ile ilişkisinin belirlenmesidir.
Gereç ve yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji
Kliniği'nde Ocak 2010-Ocak 2020 tarihleri arasında VSUG istenen 0-18 yaş grubundaki
hastalar geriye dönük olarak değerlendirildi.
Çalışmada elde edilen veriler SPSS version 29.0 paket programı ile
değerlendirildi. Değişkenler arası iliş ki incelenirken Ki-Kare testi kullanıldı. Anlamlılık seviyesi olarak 0,05 kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya VSUG görüntülemesi yapılan toplam 1052 hasta dahil edildi
[582 (%54.8) kız, 470 (%44.2) erkek; ortalama başvuru yaşı 24.833.2 (0-160) ay].
Çalışmaya alınan tüm hastaların USG görüntülemesi mevcutken, 510 (%48.5)
olguya DMSA sintigrafisi yapılmıştı. 624 (%59.3) hastada kültürde anlamlı üreme
saptandı.
VUR ve ağır VUR sıklıkları sırası ile tüm hastalarda %25.9 ve %9.1 oranında
bulundu. İdrar yolu enfeksiyonu öyküsü olan çocuklarda %32.4 ve %10.6; antenatal
hidronefroz tanılı hastalarda ise %20.1 ve %12.5 idi.
Çalışmamızda idrar yolu enfeksiyonu varlığı (p:0.048), kültürde E.coli dışı
üropatojen üremesi olması (p:0.005), üriner sistem ultrasonografisinde patolojik bulgu
varlığı (p:0.002), UTDP3 hidronefroz olması (p<0.001), DMSA sintigrafisinde birden
fazla skar olması (p<0.001) ağır VUR ile ilişkili bulundu.
Sonuç: Geçmişte VUR komplikasyonlarını önlemek için idrar yolu enfeksiyonu
geçiren hastada VSUG görüntülemesi önerilirken, günümüzde sadece yüksek dereceli
reflüleri saptamak önem kazanmıştır. Bu nedenle sadece seçilmiş hastalarda VSUG
yapılması gereklidir.

Abstract:
Introduction and Objective: Vesicoureteral reflux (VUR) is a condition
characterized by the abnormal flow of urine from the bladder to the ureter and renal
pelvis. It poses a risk of causing serious problems such as end-stage renal disease by
leading to recurrent urinary tract infections, and preventing renal damage constitutes the
mainstay of treatment. The gold standard imaging method used for the diagnosis and
grading of VUR in children with a history of recurrent urinary tract infections is voiding
cystourethrography (VCUG).
In the past, it was recommended to fully evaluate VUR to prevent chronic kidney
disease, hypertension, and end-stage renal failure caused by urinary tract infections.
However, current literature reports that reflux nephropathy leading to end-stage renal
disease is extremely rare. Therefore, it is important to request VCUG only in selected
patients.
The aim of this thesis is to review the indications for VCUG imaging requested at
Dokuz Eylül University Pediatric Nephrology Clinic between 2010-2020, and to
determine its relationship with the degree and frequency of VUR.
Materials and Methods: Patients aged 0-18 years who underwent VCUG at Dokuz
Eylül University Faculty of Medicine Pediatric Nephrology Clinic between January 2010
and January 2020 were retrospectively evaluated. The data obtained in the study were
evaluated using the SPSS version 29.0 package program. The Chi-square test was used
to examine the relationship between variables. A significance level of 0.05 was accepted.
Results: A total of 1052 patients were included in the study, who underwent
VCUG imaging [582 (54.8%) females, 470 (44.2%) males; mean age at presentation 24.8
± 33.2 (0-160) months]. While all patients included in the study had undergone
ultrasonography imaging, DMSA scintigraphy was performed in 510 (48.5%) cases.
Significant growth was detected in the culture of 624 (59.3%) patients. The frequencies
of VUR and severe VUR were 25.9% and 9.1%, respectively, in all patients. In children
with a history of urinary tract infection, these rates were 32.4% and 10.6%, while in
patients with antenatal hydronephrosis, they were 20.1% and 12.5%, respectively. In our
study, the presence of urinary tract infection (p:0.048), growth of uropathogens other than
E.coli in culture (p:0.005), presence of pathological findings in urinary system
ultrasonography (p:0.002), presence of UTDP3 hydronephrosis (p<0.001), and presence
vii
of multiple scars in DMSA scintigraphy (p<0.001) were found to be associated with
severe VUR.
Conclusion: While in the past, VCUG imaging was recommended in patients with
a history of urinary tract infection to prevent VUR complications, nowadays, detecting
only high-grade reflux has become important. Therefore, VCUG should be performed
only in selected patients.