Yoğun bakım hastalarında uygulanan üst ekstremite eğitiminin kardiyopulmoner yanıtlar ve fonksiyonel düzey üzerine etkileri
Cardiopulmonary responses and effects of upper extremity exercises on functional level in intensive care unit patients
Yazar: SİNEM AYYILDIZ ÇİNAR
Danışman: DOÇ. DR. SEVİL BİLGİN ; PROF. DR. DENİZ İNAL İNCE
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fizik tedavi yöntemleri = Physical therapy modalities ; Hasta eğitimi = Patient education ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Üst ekstremite = Upper extremity ; Üst ekstremite = Upper extremity

Özet:
AYYILDIZ ÇİNAR S., Yoğun Bakım Hastalarında Uygulanan Üst Ekstremite Eğitiminin Kardiyopulmoner Yanıtlar ve Fonksiyonel Düzey Üzerine Etkileri, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Kardiyopulmoner Rehabilitasyon Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2018. Yoğun bakımda yatan hastalarda kol ergometresi egzersiz eğitiminin fonksiyonel durum ve kas kuvvetindeki azalmayı önlemek veya azaltmak için güvenli ve etkili bir müdahale olup olmadığını araştırmak amaçlandı. Çalışmaya yaşları 20-89 yıl arasında değişen 35 hasta dahil edildi. Hastalar, normal eklem hareketleri, solunum fizyoterapisi ve mobilizasyon programından oluşan klasik fizyoterapi uygulanan kontrol grubu (n=20) ve klasik fizyoterapiye ek olarak kol ergometresi kullanılarak 20 dakika/gün süreyle pasif veya aktif bir egzersiz eğitimi uygulanan tedavi grubu (n=15) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Kol ergometresi egzersiz eğitiminin güvenli olup olmadığını belirlemek için eğitimin birinci, ikinci ve taburculuk günü (son egzersiz seansı) kardiyopulmoner yanıtlar, nefes darlığı, genel ve kol yorgunluk algısı ile kol ergometresi cihazının kaydettiği eğitim verileri istatistiksel olarak analiz edildi. Hastaların fonksiyonel durum ve kas kuvveti yoğun bakıma yatışlarında ve taburculukta değerlendirildi. Kol ergometre egzersiz eğitiminin 1. günü hastaların solunum frekansları, genel ve kol yorgunlukları anlamlı bir değişim gösterirken (p<0,05); kalp hızı, kan basıncı, oksijen satürasyonu (SpO2) ve nefes darlığı değişmedi (p>0,05). 2. ve sonuncu gün tüm kardioyopulmoner yanıtlar ve yorgunluk algısında anlamlı bir değişim izlenirken (p<0,05), nefes darlığı görülmedi (p>0,05). 1., 2. ve sonuncu gün kaydedilen kardiyopulmoner yanıtlar, nefes darlığı ve yorgunluk algısı birbirine benzerdi (p>0.05). Kol ergometresi eğitiminin birinci, ikinci ve sonuncu günü cihazın kaydettiği eğitim verilerinin değişiklik göstermediği saptandı (p>0,05). Her iki grubun ambulasyon skoru, Barthel İndeksi, fiziksel fonksiyon ve kas kuvvet değerlerinde anlamlı bir artış saptandı (p<0,05), ancak iki grup arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Sonuç olarak, kol ergometresi egzersiz eğitimi sırasında kardiyopulmoner yanıtlar değişiklik göstermiş olmasına rağmen, bu değişim güvenli sınırlar içerisinde idi. Yoğun bakım ünitesi'nde kol ergometresi egzersiz eğitiminin günlük olarak uygulanabilirliği mümkün ve güvenlidir. Randomize ve kontrollü çalışmalarda kol ergometre eğitiminin etkinliğinin daha fazla sayıda hastada araştırılmasının yararlı olacağı görüşüne varılmıştır.

Abstract:
AYYILDIZ ÇİNAR S., Cardiopulmonary Responses and Effects of Upper Extremity Exercises on Functional level in Intensive Care Unit Patients, Hacettepe University Institute of Health Sciences Cardiopulmonary Rehabilitation Programme Master Thesis, Ankara, 2018. The aim of this study was to assess cardiopulmonary responses and effects of upper extremity exercises on functional level in intensive care unit patients. Thirty-five patients whom ages were 20-89 years were included in this study. Patients were divided in to two grups. Control group's (n=20) interventions were classic physiotherapy interventions which include range of motion exercises, chest physiotherapy and mobilization. Treatment group's interventions were classic physiotherapy and arm cycle ergometry training. Arm cycle ergometry training applied passively or actively, 20 minutes per day. To determine if arm ergometry exercise is safe for intensive care unit patients, we statisticaly analyzed cardiopulmonary responses, dyspnea, fatigue and arm fatigue of the first, second and the last day. Patients functional level and muscle strength assessed in admission and at discharge. In the first day of arm ergometry exercise, there was a significant difference in the respiratory rate, fatigue and arm fatigue (p<0.05) but there was no difference in heart rate, blood pressure, oxygen saturation (SpO₂) and dyspnea (p>0.05). In the second and last day there was difference in all the cardiopulmonary responses and fatigue, but there was no difference in dyspnea. There was no difference the cardiopulmonary responses, fatigue, arm fatigue and dyspnea in the first, second and the last day (p>0.05). There was no difference in data of the ergometry (p>0.05). Consequently, during the arm ergometry exercise cardiopulmonary responses were changed but the difference was between the safe limits. Further randomised controlled study with increased sample size is needed.