İş sözleşmesinin fesih dışında sona erme halleri
The conditions of expiration of a contract of employment except the condition of annulment
Yazar: GÜLNUR BERBER CİVELEK
Danışman: PROF. DR. KADİR ARICI
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hukuk = Law

Özet:
s sözlesmesinin ilk tanımı Borçlar Kanununda yapılmıs ve 4857 sayılıyasa ile de is sözlesmesi tanımı s Kanununa gelmistir. Nevi sahsınamünhasır bir hukuk dalı olmasına karsın tanımı ve genel hükümleri içindebarındıran Özel Hukuk dalı Borçlar Kanununa dayanarak s Hukukundauygulama alanı bulmustur. s sözlesmesinin sona erme halleri ile ilgili olarakta agırlıkta uygulama alanı bulan konular Borçlar Kanunun genelhükümlerinden yola çıkarak s Sözlesmesine yansımaktadır. 4857 sayılı Yenis Kanununa göre is sözlesmesinin tanımı 8. mad. 1. fıkrasında; ?bir tarafın(isçi) bagımlı olarak is görmeyi, diger tarafın (isveren) da ücret ödemeyiüstlenmesinden olusan bir sözlesme? dir. Bu tanıma göre is sözlesmesininsona ermesinde iki tarafın irade beyanları ile irade beyanı dısındaki hallerle issözlesmesinin sona erecegini göstermektedir.s sözlesmesinin sona ermesi ikiye ayrılır. Bir kısım sona erme halleriiradi bir kısım sona erme hallerde irade dısı sona erme halleridir. Taraflarınsözlesmenin süresinin bitimi konusunda anlasmaları, taraflardan birininölümü, belirli süreli is sözlesmesinin sona ermesi ile is sözlesmesi sonaerebilir. s sözlesmesini sona erdiren ortak nedenler dısında fesih hali de sözkonusu olup bu konu çalısmamızda incelenmemistir.Çalısmamızın giris kısmında genel olarak is sözlesmesinin tanımı,unsurları, çesitleri ve sona ermesi ile ilgili olarak genel bir bilgi verildiktensonra, birinci bölümde; is sözlesmesinin sona erme halleri ve fesih konusunakısaca deginildikten sonra; is sözlesmesinin fesih dısında sona erme halleriile sözlesmenin yapıldıgı anda hukuka aykırılıgı ve taraflardan birininsözlesmenin yapıldıgı anda var olmayan daha sonra ortaya çıkaraksözlesmenin ifasında imkansızlık yaratan mücbir sebep nedeni ile isyerinin120devri isyerinin degismesi ve isverenin iflası gibi konular ayrıntılı olarakincelenmistir. s sözlesmesinin sona erme nedenleri; ölüm, taraflarınanlasması, belirli sürenin sona ermesi gibi haller s Kanununda açıkçadüzenlendigi için de bu kanuna göre incelenirken is sözlesmesininhükümsüzlügü nedeni ile sona ermesi hususu, diger sözlesmeler de oldugugibi hukukun geçerlilik kurallarına tabi olması nedeni ile Borçlar Kanunubakımından degerlendirmeye alınmıstır. s sözlesmesinin yapılmasısırasındaki noksanlıklar veya sakatlıklar dolayısıyla, batıl sayılacagı veyaiptal edilebilecegi kanunda açıkça düzenlendigi için is sözlesmesi de genelolarak bir sözlesme oldugu için bu geçerli kuralların is sözlesmesine deuygulanıp uygulanmayacagı incelenmistir.kinci bölümde ise is sözlesmesinin sona ermesi halinde sonuçları,kıdem tazminatı, ibraname ve çalısma belgesi ayrıntılı olarak incelenmistir.Kıdem tazminat; 2003 yılında degismis olan 4857 sayılı s Kanununun120.mad. ile 1475 sayılı eski s Kanununun kıdem tazminatını düzenleyen14.mad. yürürlükte bırakmıs ve bu sekilde uygulama alanı bulmaktadır. Yineçalısmamızda yer alan ibraname s Kanununda düzenlenmemis fakatuygulamada kullanılan bir tasarruf islemidir. Çalısmamızda genel olarakdoktrinde mevcut görüsler ile Yargıtay' ın çalısmamızı içeren konulardakimevcut kararları incelenerek hazırlanmıstır.

Abstract:
The first definition of the contract of employment was defined in the Codeof Obligations and the definition of the business agreement was brought into theLabor Law by mediation of the Law Number 4857. Despite being an idiosyncraticbranch of the law, the branch of the Private Law containing the definition andgeneral conditions per se has a scope of application in the Labor Law on thebasis of the Code of Obligations. The cases pertinent to the conditions ofexpiration of a V that have a wide scope of application are reflected in the LaborLaw stemming from the general provisions of the Code of Obligations. Thedefinition of the contract of employment in accordance with the sub clause 1 ofthe Article 8 of the New Labor Law, Law number 4857 states that ?it is a kind ofcontract that one of the parties (employee) undertakes the realization of the jobin permanent matters, and the another party (employer) undertakes paying thewages?. On the basis of this definition, it means that the expiration of a contractmay be actualized by the declaration of intent of the both parties and theconditions excluding the declaration of intent of the both parties.The expiration of the contract of employment is divided into two mainparts. One part of the conditions of expiration is the expirations without anydeclaration of intent in the expiration of a part of the job. The contract ofemployment may expire in case both of the parties compromise in thedischarging of the contract, one of the parties dies of the part-time contract.Although, the condition of annulment that causes expiration of a contract ofemployment except from the mixed conditions exists, those conditions were notmentioned within the scope of our study.In the introduction of our study, the definition, elements and the kinds ofthe contract of employment was mentioned and a brief introduction about theexpiration was given; then in the first chapter, after mentioning in passing the122subjects like expiration of contract of employment and the condition ofannulmnet the subjects like the expiration of a contract of employment exceptthe condition of annulment and because of the compelling reason which doesnot exist at the date of settling of contract that prevents one of the parties toactualize the job and making over or changing of the workplace and thedeclaration of insolvency of the employer was scrutinized. Due to the fact thatthe conditions of expiration of the contract of employment such as the conditionsof death, compromising of both parties, the expiration of a particular period, thecondition of the expiration of the contract because of the nullity of the contract ofemployment is evaluated within the scope of the Code of Obligations stemmingfrom the fact that just like the any other contract, it is subject to the conditions oflegality. Due to the fact that it was exomined to be applied or not to be appliedhas been clearly mentioned, in the Law that the contract of employment isconsidered to null and void because of the deficiencies and defects during thecourse of the establishment of the contract of employment and due to the factthat the contract of employment is generally considered to be a contract, it isobvious that the valid binding terms and conditions are to be applied in thecontract of employment.In the second chapter of our study, the results and the consequences ofthe expiration of the contract of employment, severance allowance, acquittanceand the certificate of employment were analyzed in great detail. The severanceallowance; the Article 120 of the Labor Law, Law Number 4857 which has beenmodified in year 2003 and the Article 14 of the former Law Number, LawNumber 1475 that regulates the conditions related to severance allowance hasleft it in effect and therefore has a scope of application. The different point ofviews related to the concept of severance allowance which has a different juristicattribute was explicated in great detail. The concept of acquittance, another pointmentioned in our study, is a concept of savings which was not put in order by theLabor Law but used de facto. This study has been shaped around the currentviewpoints mentioned in the doctrine and the current final decisions of theSupreme Court of Appeals related to the cases mentioned in our study.