Aile hekimliği polikliniğine başvuran 18-49 yaş arası kadınların anne sütü ve emzirme konusundaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge levels of women ages 18-49 who apply to the family medicine polyclinic on breast milk and breastfeeding
Yazar: BENNUR TURGUT
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR ENGİNYURT ; UZMAN MERVEGÜL KAYA
Ordu Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Tıp Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Anne sütü = Milk-human ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Emzirme = Breast feeding ; Kadınlar = Women

Özet:
Çalışmada, 18-49 yaş arasındaki kadınların anne ve çocuk sağlığı için 
oldukça önemli olan anne sütü ve emzirme konusundaki bilgi düzeylerinin ve bununla 
ilişkili olabilecek özelliklerin değerlendirilmesi; saptanan eksikliklerin düzeltilmesi 
için yapılacak eğitim planlamalarına katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Bu çalışma 01.09.2022-01.02.2023 tarihleri arasında Ordu 
Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde gerçekleştirilmiştir. Aile hekimliği 
polikliniğine başvurmuş olan 18-49 yaş arasındaki kadınlar ile yürütülmüştür. 
Çalışmaya katılmayı kabul eden 208 kadına gönüllü onam formu imzalatılmıştır. 
Katılımcılardan sosyodemografik verileri içeren soruları ve anne sütü ve emzirme 
konusundaki bilgi düzeylerini ölçen çoktan seçmeli soruları ve 25 önermeden oluşan 
anket formunu yanıtlamaları istenmiştir. Çalışmaya 18-49 yaş aralığında olan toplamda 208 kadın katılmıştır. 
Katılımcıların yaş ortalaması 31.57±8.081'dir. Çalışmaya katılanların %68.8'i 
doğumdan sonra ilk bir saatte emzirmeye başlanması gerektiği, %78.8'i ilk altı ay tek 
başına anne sütü ile beslenmenin yeterli olacağı, %64.4'ü iki yıla kadar emzirmeye 
devam edilmesi gerektiği ve %89.9'u bebeklere ek gıdaların altıncı aydan sonra 
başlanacağı konusunda hemfikirdi. Anne sütü ve emzirme ile ilgili anket formuna 
verilen yanıtlarda ortalama toplam doğru cevap sayısı 18.24±4.299 olarak 
hesaplanmıştır. En yüksek oranda doğru yanıtlanan önerme "Doğumdan sonra bebeğe 
verilmesi gereken ilk besin anne sütüdür" ifadesi olmuştur. En yüksek oranda yanlış
yanıtlanan önerme "Emzirmeye en son emzirilen memeden başlanmalıdır" ve en 
yüksek oranda fikir belirtilmeyen önerme "Emziren annelerde doğum sonrası kanama 
miktarı azalır" önermeleri olmuştur. Toplam doğru cevap sayısı skoruna bakıldığında;
35 yaş ve üzerinde olan (p=0.004), evli (p=0.030), üniversite mezunu (p=0.034), sağlık 
çalışanı (p<0.001), geliri giderinden fazla (p=0.016), daha önce emzirme deneyimi olan (p=0.002), anne sütü emzirme ile ilgili daha önce bilgi alan (p<0.001), anne sütü 
ve emzirme ile ilgili yeterli bilgiye sahip olduğunu düşünen (p<0.001) katılımcıların 
bilgi düzeyinin anlamlı biçimde daha yüksek olduğu görülmüştür. Anne ve bebek sağlığı için önemi büyük olan anne sütü ve emzirme 
konusunda katılımcıların genel olarak bilgi düzeyinin iyi olduğu saptansa da, bazı 
önemli sorularda hatalı veya eksik bilgilerin olduğu görülmüştür. Konu ile ilgili eğitim 
almış olma ve yüksek eğitim seviyesine sahip olmanın bilgi düzeyini olumlu etkilediği 
saptanmıştır. Dünya genelinde henüz istenilen emzirme oranlarına ulaşılamaması 
nedeniyle, sadece anne olanların değil doğurganlık çağındaki tüm kadınların, özellikle 
sağlık profesyonelleri tarafından eğitilmesi ile emzirmenin teşviki ve 
sürdürülebilirliğine katkı sağlanacaktır.

Abstract:
In the study, the evaluation of the knowledge level of women between the 
ages of 18-49 about breast milk and breastfeeding, which is very important for 
maternal and child health, and the characteristics that may be related to it; It is aimed 
to contribute to the training plans to be made to correct the identified deficiencies. This study was carried out at Ordu University Training 
and Research Hospital between 01.09.2022 and 01.02.2023. It was conducted with 
women between the ages of 18-49 who applied to the family medicine outpatient 
clinic. A voluntary consent form was signed by 208 women who agreed to participate 
in the study. Participants were asked to answer questions including sociodemographic 
data, multiple choice questions measuring their knowledge of breast milk and 
breastfeeding, and a questionnaire consisting of 25 propositions. A total of 208 women between the ages of 18-49 participated in the 
study. The mean age of the participants was 31.57±8.081. 68.8% of the participants in 
the study stated that breastfeeding should be started in the first hour after birth, 78.8% 
stated that breastfeeding alone would be sufficient for the first six months, 64.4% 
stated that breastfeeding should be continued for up to two years, and 89.9% stated 
that complementary foods should be given to babies. agreed that it would start after 
the sixth month. The average total number of correct answers in the answers given to 
the questionnaire about breast milk and breastfeeding was calculated as 18.24±4.299. 
The proposition with the highest percentage of correct answers is "The first food to be 
given to the baby after birth is breast milk" has been an expression. The proposition 
with the highest rate of incorrect answers was "Breastfeeding should be started from 
the breast that was breastfed last" and the proposition that did not express an opinion 
at the highest rate was "The amount of postpartum bleeding decreases in breastfeeding 
mothers". Considering the total number of correct answers score; Age 35 and over (p=0.004), married (p=0.030), university graduate (p=0.034), healthcare worker 
(p<0.001), income higher than expenditure (p=0.016), previous breastfeeding 
experience (p =0.002), the knowledge level of the participants who had previously 
received information about breast milk and breastfeeding (p<0.001) and who thought 
that they had sufficient information about breast milk and breastfeeding (p<0.001) 
were found to be significantly higher. Although it was determined that the participants had a good level 
of knowledge about breast milk and breastfeeding, which is of great importance for 
maternal and infant health, it was observed that there were erroneous or incomplete 
information in some important questions. It has been determined that being educated 
on the subject and having a high level of education have a positive effect on the level 
of knowledge. Due to the fact that the desired breastfeeding rates have not yet been
achieved worldwide, all women of childbearing age, not only mothers, will be 
educated by health professionals to contribute to the promotion and sustainability of 
breastfeeding.