Acil servisimize ayaktan ve ambulansla başvuran geriatrik hastalarda Manchester, qSOFA, ESI (Emergency Severity Index) ve NEWS (National Early Warning Score) skorlarının prognoz tahmini ve etkili triaj sistemi açısından karşılaştırılması
Comparison of Manchester, qSOFA, ESI (Emergency Severity Index) and NEWS (National Early Warning Score) scores for prognostic estimation and effective triage system in geriatric patients presenting to our emergency department as outpatients and by ambulance
Yazar: ÖZGE YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. SADİYE YOLCU SEVEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Triyaj, sağlık alanında hastaların yaralanma veya hastalık
ciddiyetlerine göre sınıflandırılması ve önceliklendirilmesidir. Yaşlı hastaların acil
servislere başvurularının artması, bu hasta popülasyonunun özel ihtiyaçlarına daha
fazla dikkat edilmesi gerektiğini vurgular. Yaşlı bireyler genellikle kronik sağlık
sorunlarına sahiptir, çoklu ilaç kullanırlar ve daha fazla fiziksel ve bilişsel zorluklar
yaşayabilirler. Bu hastalar daha fazla tanıya ve tedaviye ihtiyaç duyabilirler. Bu
nedenle, acil servis triajının yaşlı hastalar için özel olarak tasarlanmış olması
önemlidir. Biz bu çalışmamızda acil servise başvuran yaşlı hastalarda, hastaların
klinik durumlarının ciddiyetini değerlendirmek ve bu hastaların triyajlarını doğru bir
şekilde yapmak amacıyla acil servis hekimlerine yardımcı olabilecek qSOFA, ESI
(Emergency Severity Index), NEWS (National Early Warning Score) ve MTS
(Manchester Triage System) skorlarını karşılaştırmayı amaçladık.
Metod: Kesitsel olarak planladığımız bu çalışmaya 1 Eylül 2022-30 Ağustos
2023 tarihleri arasında acil servisimize ambulansla ve ayaktan başvuran 65 yaş ve
üzeri 1066 hasta dahil edildi. Acil servise başvuru anındaki skorlama sistemleri
ayaktan ve ambulansla başvuran hastalar için ayrı ayrı kaydedildi ve qSOFA, ESI,
NEWS ve MTS skorları acil serviste kaynak kullanımı, yatış süresi, ciddiyet,
prognoz ve sonlanım açısından karşılaştırıldı.
Bulgular: MTS ye göre "Turuncu" kategorisindeki hastaların ambulansla
gelme olasılığı "Mavi" kategorisine göre 0,889 kat daha azdır (OR=0,889, p=0,924).
"Sarı" kategorisindeki hastaların ambulansla gelme olasılığı "Mavi" kategorisine
göre 0,520 kat daha azdır (OR=0,520, p=0,587). qSOFA skoruna göre; skoru "0"
olan hastaların ambulansla gelme olasılığı "1 ve üstü" kategorisine göre 0,976 kat
daha azdır (OR=0,976, p=0,934). NEWS skoruna göre; "Orta risk" kategorisindeki
hastaların ambulansla gelme olasılığı 0,447 kat daha azdır (OR=0,447, p=0,054). ESI
skoruna göre; "Çok kaynak kullanmak gerekir ve vital bulgular normal"
kategorisindeki hastaların ambulansla gelme olasılığı 146,758 kat daha yüksektir
(OR=146,758, p=0,001).
Sonuç: Acil servise başvuru şekli (ayaktan veya ambulansla) ile hastaların
triyaj skorları ve derecelendirmeleri arasında belirgin ve istatistiksel olarak anlamlı
farklılıklar bulunmaktadır. Özellikle MTS, qSOFA, NEWS ve ESI skorlarına göre
hastaların acil servise başvuru şekilleri arasında belirgin farklılıklar
gözlemlenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Geriatrik hasta, triaj, MTS, qSOFA, NEWS, ESI, acil servis,
prognoz tahmini

Abstract:
Aim: Triage is the classification and prioritization of patients based on the
severity of their injuries or illnesses in the healthcare setting. The increasing number
of elderly patients seeking care in emergency departments highlights the need for
special attention to the unique needs of this patient population. Elderly individuals
often have chronic health conditions, use multipl medications, and may experience
more physical and cognitive challenges. These patients may require more
comprehensive diagnosis and treatment. Therefore, it is essential for emergency
department triage to be specially designed for elderly patients. In this study, we
aimed to compare the qSOFA, ESI (Emergency Severity Index), NEWS (National
Early Warning Score), and MTS (Manchester Triage System) scores to assist
emergency department physicians in assessing the severity of elderly patients'
clinical conditions and accurately triaging them.
Methods: This cross-sectional study included 1066 patients aged 65 and over
who presented to our emergency department as outpatients or by ambulance between
September 1,2022 and August 30,2023. Scoring systems at the time of admission to
the emergency department were recorded separately for outpatients and arriving by
ambulance. The qSOFA, ESI, NEWS and MTS scores were compared in terms of
emergency department resource utilization, length of stay, severity, prognosis and
outcomes.
Results: According to MTS, the probability of patients in the "Orange"
category arriving by ambulance is 0.889 times less likely than those in the "Blue"
category (OR=0,889, p=0,924). Patients in the "Yellow" category are 0.520 times
less likely to arrive by ambulance compared to those in the "Blue" category
(OR=0,520, p=0,587). According to the qSOFA score, patients with a score of "0"
are 0.976 times less likely to arrive by ambulance compared to those in the "1 and
above" category (OR=0,976, p=0,934). According to the NEWS score, patients in the
"Moderate risk" category are 0.447 times less likely to arrive by ambulance
(OR=0,447, p=0,054). According to the ESI score, patients in the "High resource use
and normal vital signs" category are 146.758 times more likely to arrive by
ambulance (OR=146,758, p=0,001).
Conclusion: There are significant and statistically meaningful differences
between the method of patient presentation (outpatient or ambulance) and triage
scores and assessments. Particularly, significant differences in patients' methods of
presentation to the emergency department were observed based on the MTS, qSOFA,
NEWS and ESI scores.

Keywords: Geriatric patient, triage, MTS, qSOFA, NEWS, ESI, emergency
department, prognosis prediction