Türk resim sanatında (1980-2023) görsel intihal kavramı ve akademisyenlerin intihale yönelik görüşleri
The concept of visual plagiarism in Turkish painting art (1980-2023) and academics' opinions on plagiarism
Yazar: MİHRİBAN RUKİYE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ELMAS
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Esinlenme = Inspiration ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Güzel sanatlar = Fine arts ; Kopyalama = Copy ; Resim sanatı = Painting art ; Resimlerarasılık = Interpicturality ; Telif hakları = Copyrights ; Türk resim sanatı = Turkish painting art ; Yeniden üretim = Remanufacturing ; İntihal = Plagiarism

Özet:
Yeniden üretim türlerinden kendine mal etme, esinlenme, alaycı dönüştürüm, yansılama, parodi gibi kavramlarla görsel intihal kavramı ayrıca ele alınmıştır. Bu kavramların karıştırılması ve tartışılması nedeniyle ilgili konularda literatür araştırması yapılarak tanımlanmaya çalışılmıştır. Bu tez kapsamında modern Türk resim sanatında internete yansıyan; İntihal tartışma örnekleri ve resim yarışmalarında intihal nedeniyle ödül iptali yapılan tartışmalı eserler örnekleriyle ele alınmıştır. Ayrıca hukuki bakımdan intihal eser, başlığında 5846 sayılı FSEK'na kısaca değinilmiştir. Araştırmanın genel çerçevesi Türkiye'de lisans düzeyinde sanat eğitimi veren 18 farklı üniversiteden 23 akademisyenin intihal konusundaki görüşlerinden oluşmaktadır. Bu görüşmelerde intihal hakkında ki 7 soruya verdikleri cevaba göre uzman rehberliğinde içerik analizleri yapılarak bulgulara ulaşılmıştır. Bulgulara göre katılımcıların yarısı eserlerden etkilenmenin esinlenme boyutunda olabilirliğine olumlu yaklaşırken büyük bir kısmı da intihalin olmaması gerektiği yönünde görüş belirtmişlerdir. Günümüz çağdaş Türk resminde intihal tartışması yaratan mevcut örneklere ilişkin görüşlerinin gerekli oranın altında olduğu ve yeterli örnek göstermedikleri görülmüştür. İntihalin nedenleri sorusunda katılımcıların yarısının intihal ile ilgili eğitimi yeterli bulmazken, intihal bilgilendirme eksikliği ve konu ile ilgili eğitimin gerekliliğine değinmişlerdir. Eğitimde kopya yöntemi ile ilgili görüşlerde eğitim sürecinde kopyayı desteklemişlerdir. İntihali önlemeye yönelik görüşlerde intihal ve özgünlük konusunda eğitimi gerekli bulan katılımcıların yarısına yakın bir kısmı öneri olarak, kanunların uygulanması gerekliliğini belirtmişlerdir. Görüşme verileri bulgular ve sonuç kısmında detaylandırılmıştır.

Abstract:
The concept of visual plagiarism has been addressed separately alongside the concepts of appropriation, inspiration, ironic transformation, imitation, and parody, which are among reproduction types. Due to the mixing and debate of these concepts, they were explored and defined through a literature review of relevant topics. Within the scope of this thesis, examples of plagiarism discussions reflected on the internet in modern Turkish painting and controversial works in art competitions whose awards were revoked due to plagiarism have been examined with specific cases. Additionally, in the context of plagiarism in terms of legal considerations, a brief mention of Law No. 5846 on Intellectual and Artistic Works (FSEK) has been included. The general framework of the research consists of the opinions of 23 academics from 18 different universities in Turkey that provide undergraduate-level art education regarding plagiarism. Findings were reached through content analysis guided by experts based on their answers to 7 questions about plagiarism during interviews. According to the findings, half of the participants viewed the influence of works as possible at the level of inspiration, while a majority expressed that plagiarism should not occur. It was observed that participants' opinions on current examples in contemporary Turkish painting that sparked plagiarism debates were insufficient in quantity and lacked enough specific examples. Regarding the question of the causes of plagiarism, half of the participants found education on plagiarism inadequate and pointed out the lack of awareness and the necessity of education on the subject. In views about the method of copying in education, they supported copying during the educational process. Concerning views on preventing plagiarism, nearly half of the participants who considered education on plagiarism and originality necessary suggested the enforcement of laws as a requirement. The interview data is elaborated upon in the findings and conclusion sections