Spartium junceum L., Chamaecytisus hirsutus (L.) Link. ve Genista lydia Boiss var. lydia taksonlarının çoğaltım yöntemleri ve süs bitkisi özelliklerinin belirlenmesi
Determination of propagating methods and properties ornamental plant of Spartium junceum L., Chamaecytisus hirsutus (L.) link. and Genista lydia Boiss var. lydia taksa
Yazar: KAMİL ERKEN
Danışman: PROF. DR. M. ERCAN ÖZZAMBAK
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Süs bitkileri = Ornamental plants ; Çoğaltma = Propagation

Özet:
Son yıllarda sorunlu alanlarda toprak stabilizasyonu ve bitkilendirme çalışmalarında özellikli bitki materyallerine ihtiyaç duyulmaya başlanmıştır. Ülkemiz ihtiyaç duyulan bu bitki materyali açısından çok zengindir. Doğal bitki materyalimizin üretim yöntemlerinin tanımlanması ve üretime alınması zorunluluk haline gelmiştir.Bu çalışma ile; ülkemiz florasında doğal olarak bulunan Spartium junceum, Chamaecytisus hirsutus ve Genista lydia var. lydia taksonlarının üretici koşullarında pratik çoğaltım yöntemlerinin saptanması ve farklı amaçlı kullanımlar için süs bitkisi özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Ekim zamanının çimlenmeye etkilerini belirlemek amacıyla ekim, kasım, şubat ve mart aylarında ekimler yapılmıştır. Çimlenme oranlarını artırmak için; suda bekletme, katlama, sıcak su ve sülfirik asitle kabuk aşındırma, soğukta bekletme, iki farklı dozda GA3 uygulaması ile bu uygulamaların kombinasyonlarından oluşan 14 farklı uygulama yapılmıştır.Spartium junceum'da: ekim, kasım, şubat aylarında, 10 sn kaynar suya daldırma ve bu uygulama ile 250 ve 500 ppm GA3'te bekletme kombinasyonlarından, Chamaecytisus hirsutus'da: kasım ayında, 10 sn kaynar suya daldırma ve bu uygulama ile 250 ve 500 ppm GA3'te bekletme kombinasyonlarından, Genista lydia var. lydia'da: ekim, kasım, şubat aylarında, 4 oC'de 8 hafta nemli soğuk katlama uygulaması ile kasım ayında 10 sn kaynar su, 10 sn kaynar su + 24 saat 500 ppm GA3'te bekletme, 24 saat 250 ppm GA3'te bekletme ve 24 saat suda bekletme uygulamalarından en iyi sonuçlar alınmıştır.Çelikle çoğaltım çalışmalarında; ekim, kasım, şubat, mart ve nisan aylarında çelik almanın, kontrol, 1000, 2000, 3000, 4000 ppm IBA ve NAA uygulamalarının, köklenme oranlarına olan etkileri araştırılmıştır. Spartium junceum'da: şubat ayında 3000 ppm IBA, mart ayında 2000 ve 3000 ppm IBA ve 1000 ppm NAA uygulamalarından, Chamaecytisus hirsutus'da: zaman olarak nisan ayı, bitki büyüme düzenleyici uygulaması olarak, 3000 ppm IBA, 1000 ppm, 2000 ppm, 3000 ppm ve 4000 ppm NAA uygulamalarından, Genista lydia var. lydia'da: şubat ayında, 1000 ppm, 2000 ppm ve 4000 ppm NAA uygulamalarından istatistiki olarak en iyi sonuçlar elde edilmiştir.Bitkilerin doğal ortamlarında ve kültür koşullarında gelişimleri gözlenmiş ölçüm ve sayımlar yapılarak dendrolojik özellikleri belirlenmiştir. Farklı ortamlara dikilen fidanların bir ve iki yıllık gelişim durumları tespit edilerek en iyi büyütme ortamı ile bir ve iki yıllık sürede elde edilebilecek fidan gelişim performansları belirlenmiştir.

Abstract:
In recent years, the necessity to use of some special plants for soil stabilization and planting in problematic areas were started. Turkey has rich sources of these plants. It is necessary to determinate propagation and cultivation methods of these natural plants.The aim of this study is determine the properties of the different usage purposes as ornamental plant and the practical propagation methods of Spartium juncenum L., Chamaecytisus hirsutus (L.) Link. and Genista lydia Boiss. var. lydia which are naturally grown in the flora of Turkey.In order to determine the effects of sowing date on seed germination and emergence the seeds were sowed in October, November, February and March. For increasing germination and emergence, 14 different treatments were applied to the seeds. The treatments are; keeping in water at room temperature for 24 hours, stratifying for 8 week, dipping in boiling water for 10 seconds, scarification of seed coat with H2SO4 for 30, 45, 60 minutes, keeping cold conditions for 8 week and two different (250, 500 ppm) GA3 solutions for 24 hoursThe best results were evaluated; for Spartium junceum from the treatment of dipping seeds for 10 seconds in boiling water + waiting in 250 ppm and 500 ppm GA3 solutions for 24 hours on October, November and February; for Chamaecytisus hirsutus dipping 10 seconds in boiling water, dipping 10 seconds in boiling water + waiting in 250, 500 ppm GA3 solution for 24 hours in november; for Genista lydia var. lydia, moist cold stratification for 8 weeks at 4 oC, dipping 10 seconds in boiling water, dipping 10 seconds in boiling water + waiting in 500 ppm GA3 solutions for 24 hours, 250 ppm GA3 solutions for 24 hours and immersion water for 24 hours treatments on October, November, February .In the studies of the propagation by cuttings: the effects of time of taking cuttings on October, November, February, March, April and the treatments of the solutions of plant growing regulators as IBA and NAA -1000, 2000, 3000, 4000 ppm- and control on rooting rates are researched. According to statistical analysis the best rooting results were obtained from: 3000 ppm IBA on February, 2000, 3000 ppm IBA and 1000 ppm NAA on March treatments for Spartium junceum; 3000 ppm IBA, 1000, 2000, 3000, 4000 ppm NAA treatments on April for Chamaecytisus hirsutus; 1000, 2000, 4000 ppm NAA treatments on February for Genista lydia var. lydia.Growing of these plants in their wild and cultural conditions were observed. The properties as ornamental plants were determined by measurements. Seedlings were planted in different growing medium. The growing performance of plants and the features as ornamental plant were observed at the end of the second year. It is decided that the best growing medium on growing performance that can be achieved within one or two years.