Tesis yönetiminde yapı bilgi modellemesi ve sanal gerçeklik teknolojilerinin kullanım engelleri ve kullanıcı algıları analizi
Analysis barriers and user perception in utilizing building i̇nformation modeling and virtual reality technologies in facility management
Yazar: BERİTAN KAYA
Danışman: DOÇ. DR. GÜLBEN ÇALIŞ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Yapıların çeşitli kuruluşlar için kritik varlıklar olarak hizmet ettiği günümüzün karmaşık ve hızla gelişen dünyasında, inşa edilmiş yapıların verimli ve uygun maliyetli bir şekilde işlemesini sağladığı, bina sakinlerinin konforuna, güvenliğine ve üretkenliğine katkıda bulunduğu için tesis yönetimi son derece önemlidir. Son yıllarda Yapı Bilgi Modellemesi (YBM) ve Sanal Gerçeklik (SG), tesis yönetimi süreçlerini önemli ölçüde kolaylaştıran ve sektörde fark yaratmayı amaçlayan firmalar için güçlü araçlar olarak kullanılmaya başlanmıştır. YBM, binaların dijital temsillerinin oluşturulmasını ve yönetilmesini kolaylaştırırken, SG, profesyonellerin sanal bir ortamda bu modellerle etkileşim kurmasını sağlayan sürükleyici deneyimler sunmaktadır. YBM ve SG'nin birlikte kullanımı, geleneksel yaklaşımları dönüştürmekte; kolaylaştırılmış operasyonlardan, iyileştirilmiş görselleştirmeden, maliyet tasarruflarına ve gelişmiş işbirliğine kadar sayısız fayda sağlayarak yeni bir tesis yönetimi çağı başlatmaktadır. Ancak, bu gelişmiş araçların başarılı bir şekilde benimsenmesinin zorlukları da vardır. 
Bu araştırmanın amacı, tesis yönetiminde bu yapı bilgi modellemesi ve sanal gerçeklik teknolojilerinin kullanılabileceği potansiyel alanların belirlenmesi; kullanımının önündeki engelleri belirleyip önceliklendirerek paydaşların zorlukları proaktif bir şekilde ele alıp yol haritası çizmesini sağlamak ve bu teknolojileri deneyimleyen kullanıcıların algılarını analiz ederek sektörde yaygın kullanılmasına teşvik etmektir. Bu kapsamda, öncelikle literatür taraması ile YBM ve SG kullanım alanları ve engelleri belirlenmiştir. Kullanıcıların algılarını analiz etmek için anket aracılığıyla veri toplanmıştır.  Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve İdeal Çözümlere Yakınlık Yoluyla Tercihlerin Sıralanması Tekniği (TOPSİS) yöntemleri ile YBM/SG entegre tesis yönetiminin kullanımının önündeki engeller sıralanmış ve kullanıcı algıları analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda daha önce teknolojiyi kullanan uzmanların tesis yönetiminde YBM ve SG teknolojileri kullanımına olumlu yaklaşımına rağmen en büyük engellerin sınırlı bütçe ve kaynaklar ile ilk yatırım engeli olduğu tespit edilmiştir. Ardından endüstrinin geleneksel zihniyeti ve değişime karşı direnci, söz konusu sistemin sektörde yaygın olarak kabul görülmemesinde önemli bir rol oynamaktadır. Yazılımın karmaşıklığı, donanım gereksinimleri engelleri ise kullanan uzmanlar için isteksizliğe ve değişime karşı dirence neden olabilmektedir. Bu durumdan dolayı iş birliği ve iletişim bozuklukları da birimler arasında meydana gelebilir ki bu da gelişimin yayılmasını önleyen engellerden biridir. Bunun yanında, YBM'i mevcut sistemlerle entegre etme ve sorunsuz veri birlikte çalışabilirliğini sağlama konusundaki karmaşıklıklar, bazı kuruluşlar için yıldırıcı olup bu teknolojinin benimsenmesini engelleyebilmektedir. Bu zorlukların üstesinden gelmek için, hedeflenen bilinçlendirme çalışmaları, eğitim, endüstri paydaşları arasındaki işbirlikçi çabalar, YBM ve SG'nin tesis yönetimine başarılı bir şekilde entegrasyonunu teşvik etmek ve inşaat endüstrisinde inovasyon kültürünü teşvik etmek için çok önemlidir.

Abstract:
In today's complex and rapidly evolving world, where buildings serve as critical assets for various organizations, facility management is critical as it enables built structures to function efficiently and cost-effectively, contributing to the comfort, safety and productivity of occupants. In recent years, Building Information Modeling (BIM) and Virtual Reality (VR) have started to be used as powerful tools for companies that significantly facilitate facility management processes and aim to make a difference in the sector. BIM simplifies the creation and management of digital representations of buildings, while VR provides immersive experiences that enable professionals to interact with these models in a virtual environment. The combined use of BIM and VR transforms traditional approaches; It ushers in a new era of facilities management, delivering countless benefits from simplified operations, improved visualization, cost savings, and enhanced collaboration. However, the successful adoption of these advanced tools also has its challenges. 
The purpose of this research is to raise awareness for the potential areas where these technologies can be used in facility management; by identifying and prioritizing the barriers to its use, enabling stakeholders to proactively address the challenges and draw a roadmap, and encourage widespread use in the sector by analyzing the perceptions of users who experience these technologies. In this context, first of all, BIM and VR usage areas and obstacles were determined by literature review. Data was collected through a survey to analyze users' perceptions. With the Analytical Hierarchy Process (AHP) and Ranking of Preferences Technique by Proximity to Ideal Solutions (TOPSIS) methods, the barriers to the use of BIM/ VR integrated facility management are listed and user perceptions are analyzed. As a result of the research, it has been determined that the biggest obstacles are limited budget and resources and the first investment obstacle, despite the positive approach of the participants who used the technology before, to the use of BIM and VR technologies in facility management. Then, the traditional mentality of the industry and its resistance to change play an important role in the widespread acceptance of the said system in the industry. The complexity of the software and the hardware requirements can cause reluctance and resistance to change for experts who use it. Due to this situation, cooperation and communication disorders can also occur between units, which is one of the obstacles preventing the spread of development. In addition, the complexities of integrating BIM with existing systems and ensuring seamless data interoperability are daunting for some organizations and may hinder the adoption of this technology. To meet these challenges, targeted awareness efforts, training, and collaborative efforts among industry stakeholders are crucial to foster the successful integration of BIM and VR into facility management and encouraging a culture of innovation in the construction industry.