Korozif madde içme nedeniyle getirilen çocuklarda endoskopik işlem bulguları ve özofagus striktürü gelişme riskine etki eden faktörler
Findings of endoscopic procedures in children who were brought due to corrosive substance drinking and the factors affecting the risk of esophageal stricture development
Yazar: DENİZ EKİCİ
Danışman: DOÇ. DR. KAAN DEMİRÖREN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Demografi = Demography ; Endoskopi = Endoscopy ; Steroidler = Steroids ; Yanıklar = Burns ; Yanıklar-kimyasal = Burns-chemical ; Özofagus = Esophagus

Özet:
Amaç: Korozif madde içilmesi tüm dünyada yaygın bir halk sağlığı problemidir. Çoğunlukla 5 yaş altı çocuklarda, kaza ile, ev temizlik ürünleriyle gerçekleşmektedir. Bu çalışmada korozif madde içimine dikkat çekmek, olguların demografik özelliklerini belirlemek, endoskopik inceleme ile korozif hasarın derecesini ve özofagus striktürü gelişme sıklığını saptamak ve özofagus striktürü gelişme riskine etki eden faktörleri belirlemek amaçlandı. 

Materyal ve Metod: Çalışmamıza bir yıllık süre içerisinde kliniğimize korozif madde içimi şüphesi ile yatırılarak endoskopi yapılan 90 çocuk dahil edildi.  

Bulgular: Hastaların yaş dağılımıortanca 3 (2-6) olup %56,5'i erkek idi. Korozif maddelerin %2,2'si intihar amaçlı içilmişti ve %2,2'si de başkaları tarafından içirilmişti. En sık semptomlar bulantı (%44,4), kusma (%40), karın ağrısı (%34,4) ve hipersalivasyon (%32,2) idi. Toplamda 16 farklı ticari üründen en sık olanları kireç çözücü ve yağ çözücü olup en sık aktif madde ise sodyum hidroksit idi. Korozif ajanların %47,8'inin pH değeri 2-12 arası, %38,9'unun pH değeri ≥12 ve %13,3'ünün pH değeri ≤2 idi.pH değeri ≤2 olan korozif maddelerin içimi ile oluşan belirgin mide hasarı, pH değeri  ≥12 olan gruba göre daha fazla bulundu (p<0,05). pH değeri  ≤2   olan  korozif maddelerin içiminden sonra görülen evre IIB ve üzeri korozif özofajit oranıpH değeri  ≥12 ve pH 2-12 olan korozif maddelere göre daha yüksek bulundu (p<0,05). Sadece belirgin korozif mide hasarı, sadece korozif özofajit bulgularına göre pH değeri 2-12 olan grupta daha fazla bulundu (p<0,05). Evre IIB ve üstü korozif özofageal hasar saptanan 9 hastanın %44,4'ünde pH değeri ≤2, %33,3'ünde pH değeri ≥12 ve %22,3'ünde pH değeri 2-12 arası olan maddeler içilmişti. Yedi hastaya yüksek doz steroid tedavisi verildi. Evre IIB ve üzeri özofagus hasarı olanların %2,2'sinde özofagus striktürü gelişti.    

Sonuç: Korozif madde içimi şüphesi olanlarda fleksibl endoskopik işlem kostik hasarın derecesini belirleyerek tedavi ve takip yönetimini yönlendirecektir. Yüksek doz steroid tedavisi seçilmiş olgularda etkili sonuç verebilir.

Abstract:
Objective: Ingestion of corrosive substance is a worldwide public health problem. It usually occurs with home cleaning products in the children aged below 5 years old. This study has aimed to draw attention to ingestion of corrosive substance, determine the demographic characteristics of the cases, assess the severity of the corrosive damage and incidence of esophageal stricture and to discover the risk factors of esophageal stricture. 

Materials and Method: The present study included 90 paediatric patients who were undergone endoscopy after admission in our clinic for suspected corrosive substance ingestion within a year period.

Results: Median age of the patients was 3 (2-6) years and 56.5% of the patients were male. Ingestion of the corrosive substances occurred due to suicidal intention by 2.2% while 2.2% of the cases were made ingest by other people. The most common symptoms were nausea (44.4%), vomiting (40%), abdominal pain (34.4%) and hypersalivation (32.2%). Between totally 16 different commercial products; descalers and degreasers were the most commonly ingested products and the most commonly used active substance was sodium hydroxide. Of the corrosive agents; 47.8%, 38.9%, and 13.3% had various pH values of 2-12, ≥12 and ≤2, respectively. The severity of the significant gastric damage due to ingestion of the corrosive substances with pH value ≤2 was found higher than those due to ingestion of the substance group with pH value ≥12 (p<0.05). The rate of Stage IIB and over corrosive esophagitis was found higher in the group with pH value ≤2 compared with ingestion of corrosive substances with pH values ≥12 and between 2-12 (p<0.05). The group with pH value between 2-12 showed a higher incidence of significant corrosive gastric damage alone compared with evidence of corrosive esophagitis alone (p<0.05). The substances with pH values ≤2, ≥12 and between 2-12 were ingested in 44.4%, 33.3% and 22.3% of the 9 patients diagnosed with Stage IIB and below corrosive esophageal damage, respectively. High dose steroid treatment was administered in seven patients. Esophageal stricture developed in 2.2% of the patients with Stage IIB and below corrosive esophageal damage. 

Conclusion: Flexible endoscopic procedure would orientate the management process of treatment and monitoring periods by determining the severity of the caustic damage in the patients with suspected corrosive substance ingestion. High dose steroid treatment may be effective in the selected cases.