3. basamak bir hastanede diyabet-obezite polikliniğine başvuran tip 2 diyabetes mellitus tanılı bireylerde kardiyovasküler hastalık prevalansı
Prevalence of cardiovascular disease in individuals diagnosed with type 2 diabetes mellitus a diabetes-obesity clinic in a tertiary hospital
Yazar: GÜLEBE KARADUMAN AYKIN
Danışman: DOÇ. DR. HACER HİCRAN MUTLU
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Kardiyovasküler hastalıklar, diyabetli hastaların yaşam süresinin kısalmasına, yaşam kalitesinin düşmesine ve yüksek sağlık harcamalarına yol açmaktadır. Bu çalışmada 3. basamak bir hastanede diyabet-obezite polikliniğinde takip edilen tip 2 diyabet tanılı bireylerde kardiyovasküler hastalık (KVH) prevalansının hesaplanması amaçlanmıştır. 
Çalışmaya 01.03.2023 ile 01.06.2023 tarihleri arasında İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi Diyabet-Obezite polikliniğinde takip edilmekte olan 18 yaş üstü, tip 2 diyabet tanılı, iletişim yeteneği olan, konjenital kardiyovasküler hastalığı olmayan ve çalışmaya katılmaya gönüllü 510 hasta dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastaların sosyodemografik ve sağlık durumlarını sorgulayan 17 soruluk kişisel bilgi formu araştırmacı tarafından sorularak doldurulmuştur. Hastaların mevcut vizite ait kilo, boy, vücut kitle indeksi (VKI), HbA1c, açlık kan şekeri, kolesterol paneli, GFR düzeyleri, albüminüri düzeyleri hasta dosyalarından bakılmış ve vizit esnasında araştırmacı tarafından otomatik sfingomanometre ile tansiyon ölçümü yapılmıştır. Çalışma tek merkezli ve kesitseldir. İstatistiksel analiz için SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) versiyon 23.0 kullanılmıştır ve p değerinin <0.05 olduğu durumlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Çalışmaya dahil edilen 510 hastanın yaşları ortalama 55,6 yıl (min=19 yıl, maks=81 yıl, medyan yaş=56 yıl) olup 359'u (70,4%) kadın 152'si (29,6%) erkektir (n=359). KVH hastalık prevalansı %29.4 (n=150) olarak hesaplanmıştır. En sık görülen alt tip koroner arter hastalığıdır (n=94, 18.4%). KVH tanısı olan ve olmayan iki grup karşılaştırıldığında KVH tanılı T2D grubunda ortalama yaşın ve medyan diyabet süresinin daha yüksek olduğu, ayrıca erkek cinsiyetin, hipertansiyon tanısının, mikrovasküler komplikasyon sayısının, aile öyküsünde antihiperlipidemik kullanımı ve kardiyovasküler hastalık öyküsünün daha fazla olduğu belirlenmiştir. KVH tanılı tip 2 diyabet (T2D) hastalarında açlık plazma glukozu, HbA1C ve albuminüri değerlerinin anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu ve GFR değerinin ise anlamlı düzeyde daha düşük olduğu gözlenmiştir. İlaç kullanımına bakıldığında ise KVH tanısı olmayan T2D hastalarının anlamlı düzeyde daha fazla metformin ve DPP-4 inhibitörü kullandığı, KVH tanılı T2D hastalarının ise anlamlı düzeyde daha fazla SGLT-2 inhibitörü, insülin, kalsiyum kanal blokörü, beta blokör, ACE-İ, diüretik, statin, fibrat, asetilsalisilik asit, klopidogrel ve antikoagülan kullandığı gözlenmiştir.
	T2D tanılı hastalarda yaşın, erkek cinsiyetin, hipertansiyon tanısının, aile öyküsünün, mikrovasküler komplikasyonların, HbA1c artışının ve GFR değerindeki düşüşün KVH riskini arttırdığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diyabet, makrovasküler komplikasyonlar, kardiyovasküler hastalıklar, kardiyovasküler hastalık prevalansı.

Abstract:
Cardiovascular diseases lead to a shorter lifespan, decreased quality of life, and high healthcare costs for diabetic patients. This study aims to calculate the prevalence of cardiovascular disease (CVD) in individuals diagnosed with type 2 diabetes mellitus (T2DM) who are being followed up at the diabetes-obesity clinic in a tertiary hospital.
The study included 510 patients who were over 18 years old, diagnosed with T2DM, able to communicate, without congenital cardiovascular disease, and willing to participate, followed at the Istanbul Medeniyet University Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital Diabetes-Obesity Clinic between 01.03.2023 and 01.06.2023. A 17-question personal information form, which queried the sociodemographic and health status of the patients, was completed by the researcher. The patients' weight, height, body mass index (BMI), HbA1c, fasting blood glucose, cholesterol panel, GFR levels, and albuminuria levels from their current visit were reviewed from patient files, and blood pressure measurements were taken by the researcher using an automatic sphygmomanometer during the visit. This study is single-centered and cross-sectional. Statistical analysis was performed using SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) version 23.0, and a p-value of <0.05 was considered statistically significant.
The average age of the 510 patients included in the study was 55.6 years (min=19 years, max=81 years, median age=56 years), with 359 (70.4%) women and 152 (29.6%) men (n=359). The prevalence of CVD was calculated as 29.4% (n=150). The most common subtype was coronary artery disease (n=94, 18.4%). When comparing the two groups with and without a CVD diagnosis, it was found that the average age and median duration of diabetes were higher in the T2DM group with CVD. Additionally, male gender, hypertension diagnosis, number of microvascular complications, family history of hyperlipidemic use, and cardiovascular disease history were more prevalent in this group. In T2DM patients with a CVD diagnosis, fasting plasma glucose, HbA1C, and albuminuria levels were significantly higher, while GFR levels were significantly lower. In terms of medication use, T2DM patients without a CVD diagnosis were found to use metformin and DPP-4 inhibitors significantly more, whereas T2DM patients with a CVD diagnosis used SGLT-2 inhibitors, insulin, calcium channel blockers, beta-blockers, ACE inhibitors, diuretics, statins, fibrates, acetylsalicylic acid, clopidogrel, and anticoagulants more significantly.
In conclusion, patients diagnosed with T2DM, age, male gender, hypertension diagnosis, family history, microvascular complications, increased HbA1c, and decreased GFR levels were found to increase the risk of CVD.

Keywords: Type 2 Diabetes, macrovascular complications, cardiovascular diseases, cardiovascular disease prevalence