Resim alanında üstün yetenekli olan öğrencilerin sanatsal gelişimlerinde aile faktörünün incelenmesi
Examining the family factor in the artistic development of giftedstudents in painting
Yazar: KADRİYE EPİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞÜKRAN BULUT
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Sanat = Art ; Yetenek = Ability ; Üstün yetenek = Gifted

Özet:
Ülkemizde önemli bir potansiyele sahip üstün (özel) yetenekli bireylerin özellikleri ve bu özelliğin tek bir zekâ alanında değil, birçok zekâ alanında etkili olurken görsel sanatlar (resim) alanında üstün yeteneğe sahip öğrenciler vardır. Bu öğrencilerin tek bir zeka alanında değil birçok alanda özellikle resim alanında üstün (özel) yetenekli öğrencinin aile faktörünün varlığı ve ailenin, öğrencinin resim alanındaki yeteneğine etkisinin incelenmesidir. Resim alanında özel yeteneğe sahip bireyin doğduğu andan okul çağına gelene kadar resim yeteneğinin fark edilmesinde ailenin gözlemleri ile akranlarına göre farklı olan yetenekli öğrencinin farklılığının ele alınmasıdır. Resim alanındaki üstün yetenekli bireylerin ailelerinin diğer bireylere göre farklı görsel zekâ ve ortaya koydukları çağrışımlarla yeteneklerinin fark edildiği, ailenin sosyo-ekonomik yapısının da etkili olduğu görülmektedir. Bu araştırmanın amacı, resim alanında üstün yetenekli olan öğrencilerin sanatsal gelişimlerinde aile faktörünün incelenmesidir.
Resim alanında tanılanmış 6 yaşından 17 yaşına kadar ilkokuldan lise eğitimine kadar ilkokul döneminde BİLSEM sınavında sıralamaya giren resim alanındaki çocukları kapsamaktadır. BİLSEM görsel sanatlar atölyesinde eğitim alan özel yetenekleri geliştirme (ÖYG) programına kayıtlı resim alanında özel yetenekli öğrencilerin diğer yaşıtlarına göre yeteneklerinin nasıl fark edildiği, gelişim dönemlerine göre ailenin çocuğunun resim yeteneği hakkında var olan bilgilerinin elde edilmesidir. BİLSEM yetenek sınavı ile tanılanan çocuğun okul öncesi eğitiminde nasıl resim gelişiminin olduğu, yaşıtlarından nasıl bir farklılıklarının olduğu araştırmanın önemidir. 
Üstün yetenekli birey nasıl keşfedilmiştir, keşif süreci, resim alanında üstün (özel) yetenekli çocuğu olan bireylerin düşünceleri ve resim alanındaki üstün yetenekli çocukların günümüz eğitim koşulları, sahada bulunan alan bilgileri incelenerek oluşturulmuştur. Araştırma Türkiye genelinde üstün yetenekli olan 6-17 yaş arasında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda örgün eğitim alan, sınıf öğretmenleri tarafından önerilen Bilim ve Sanat merkezlerinde eğitim alması için öğrencilerini üç alandan (genel yetenek, müzik ve resim) öğrencilerden oluşur. İlkokul öğrencilerinin resim alanına hak kazanan öğrencileri kapsamaktadır. BİLSEM resim alan sınavları ile tanılanmış öğrencilerin içinden Sivas ili içinde BİLSEM sınavı ile resim (görsel sanatlar) alanında sınavı geçen özel yetenekleri geliştirme (ÖYG) programına kayıtlı öğrencileri kapsamaktadır. Sivas ilinde yer alan iki tane Bilim Sanat merkezinden ikincisi olan Sivas Buruciye Bilim ve Sanat Merkezinde resim alanında eğitim alan 21 öğrenciden her yaş grubunu ve her kademeden (ilköğretim, ortaöğretim) kapsayan öğrenciler araştırma için seçilmiştir. Sivas Buruciye Bilim ve Sanat merkezinde resim alanında eğitim alan 21 öğrencinin velilerinden gönüllülük esas bağlı olarak 10 öğrenci velisi ile görüşme yapılması, araştırmanın sınırlılık alanını oluşturmaktadır. Araştırmada elde edilen bulgular nitel boyutta durum çalışması yapılmıştır. Velilere yönlendirilen sorular yarı yapılandırılmış görüşme soruları uzman görüşleri ile hazırlanmıştır. Veli bilgileri dört kategoride demografik bilgiler göz önünde bulundurularak yapılmıştır. 10 görüşme soruları ile görüşmeler 5 alt probleminin bulgularını ve verilerini elde edecek şekilde oluşturulmuştur. Araştırmanın sonucu olarak resim alanında üstün (özel ) yetenekli öğrenciler velileri tarafından küçük yaşlarda fark edildiği, okul dönemi ile birlikte sınıf öğretmenlerinin yönlendirilme yaparak öğrencilerin BİLSEM sınavlarına katıldıkları görülmüştür. Öğrencilerin gelişim zamanlarına bağlı olarak aile etkisi ile resim alanında üstün (özel) yetenekli çocuklarını akranlarına göre farklı oldukları sonucuna ulaşılmıştır. BİLSEM eğitimlerinin öğrenciler üzerinde akademik ve sanatsal gelişimlerine önemli etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In Turkiye, there are also a lot of gifted students in the field of visual arts (painting), as the characteristics of gifted students with significant potential are not only effective in a single intelligence field but in many other intelligence fields. This study aims to examine the existence of the family factor of the gifted students especially in the field of painting, and the effect of the family on the student's ability in the field of painting. It addresses the differences between talented students showing different characteristics from their peers, with the observations of the family in recognizing the painting ability of students with special talents in the field of painting from the moment they are born until they reach school age. It is obvious that the families of gifted (special) talented students in the field of painting are noticed with different visual intelligence and connotations compared to other ones, and it is effective in the socio-economic structure of the family. One other aim of this research is to examine the family factor in the artistic development of gifted students in the field of painting.
It covers students in the field of painting diagnosed as talented in the field of painting between the ages of 6 to 17, from primary school to high school education, who are ranked in the Science and Art Centres exam in the primary school period. It is to obtain the existing information of the family about the painting ability of the child according to the developmental periods, how the talents of the gifted students in the field of painting, who are enrolled in the special talent development (DSA) program, who are educated in the Science and Art Centres visual arts workshops, are noticed compared to their peers. Researching how the child diagnosed with the Science and Art Centres aptitude test develops painting in preschool education and how he differs from his peers is quite significant.
How gifted students are discovered, the discovery process, the thoughts of individuals with gifted students in the field of painting, today's education system for gifted children in the field of painting, and how the field knowledge is created. The research covers gifted students between the ages of 6 and 17, who receive formal education in schools affiliated with the Ministry of National Education, in three fields (general talent, music and painting) to receive education in Science and Art Centers recommended by classroom teachers. It includes students who are entitled to the painting field of primary school students.
It includes students enrolled in the special talent development program (DSA) who passed the Science and Art Centres exam and the exam in the field of painting (visual arts), among the students who were diagnosed with the Science and Art Centres painting field exams. Students from all age groups and all levels (primary, secondary education) from 21 students studying in the field of painting in Sivas Buruciye Science and Art Centre, which is the second of the two Science and Art Centres in Sivas, are chosen for the research. Interviewing with 10 parents of these 21 students studying in the field of painting in Sivas Buruciye Science and Art Centre, voluntarily, constitutes the limitation of the research. The findings obtained in the research were conducted in a qualitative case study. The semi-structured interview questions directed to the parents were prepared with expert opinions. Parent information was made by considering demographic information in four categories. With 10 interview questions, interviews were formed to obtain the findings and data of 5 sub-problems. As a result of the research, it was seen that gifted (special) students in the field of painting were noticed by their parents at a young age, and the students participated in the Science and Art Centres exams by being directed by the classroom teachers during the school period. Depending on the developmental time of the students, it has been concluded that the gifted students in the field of painting are different from their peers with the family effect. It has been also concluded that Science and Art Centres trainings have significant effects on students' academic and artistic development.