Sera gazı emisyonu azaltılmasında karbon ticaretinin rolü
The effect of the emission trade on reduction of greenhouse gas emissions
Yazar: HASAN UZATICI
Danışman: PROF. DR. NİHAL BEKTAŞ
Gebze Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
İklim değişikliği krizinin gün geçtikçe etkisini daha fazla arttırması, atmosfer sıcaklığında değişikliklere neden olan, insan kaynaklı faaliyetler sonucunda oluşan ve iklim değişikliği üzerinde önemli derecede olumsuz etki oluşturan sera gazı emisyonlarına dikkatlerin çekilmesini sağlamıştır. İklim değişikliği konusunda uluslararası alanda atılan en önemli adım olarak kabul edilen, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında, 1997 yılında imzalanan Kyoto Protokolü sera gazı salınımlarını azaltma konusundaki çalışmaların geliştirilmesi ve belli taahhütler ile azaltım hedefleri oluşturulmasını sağlamıştır.
Bu çalışmada, sera gazı emisyonlarının, iklim değişikliği üzerindeki etkileri göz önünde bulundurularak, sera gazı salınımlarının azaltılmasına yönelik geliştirilen, piyasa temelli uygulama olan emisyon ticareti ele alınmıştır. Kyoto Protokolü ve yönergeler doğrultusunda emisyon ticaret sistemi tanımlamaları ve örnek uygulamalar değerlendirilmiş; ilk çok uluslu emisyon ticaret sistemi olan Avrupa Birliği Emisyon Ticaret sistemi ve Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi uygulamalarından sonra başlayan, ilk zorunlu ulusal emisyon ticaret sistemi olan Yeni Zelenda Emisyon Ticaret Sistemi verileri incelenmiştir. Ayrıca, istatiksel analiz metodu olan sentetik kontrol yaklaşımı ile Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sisteminin 2005-2020 yıllarını kapsayan dönemi için çalışma yapılmıştır.
Emisyon ticaret sistemi, düşük karbonlu ekonomi süreçlerine göre işletmelerin üretim süreçlerini geliştirmeye teşvik etmektedir. Belirlenen üst sınırın aşılması durumunda, tahsisata sahip olan şirketlerden satın alımın yapılabildiği piyasalarda, ilerleyen dönemlerde üst sınırlarında düşürüleceği göz önünde bulundurulduğunda, sera gazı salımının azaltılmasını sağlayan yenilikçi teknolojilerin uygulanmasına üretici firmalar teşvik edilmektedir. Tahsisat fazlası olanların da bu tahsisatlarını, emisyon ticaret sistemi dahilindeki piyasalarda işlem görmesini sağlayarak gelir elde etme imkanını sunmaktadır. Yine teşvik edici uygulamalar ile yenilenebilir enerji üretimi neticesinde kazanılan sertifikalar karbon kredisine dönüştürülmekte, bu krediler zorunlu piyasalarda işlem görerek gelir elde edilmesine yardımcı olmaktadır.

Abstract:
The increasing impact of the climate change crisis has drawn attention to greenhouse gas emissions that cause changes in atmospheric temperature, occur as a result of human-induced activities and have a significant negative impact on climate change. The Kyoto Protocol, which was signed in 1997 within the scope of the United Nations Framework Convention on Climate Change, which is considered the most important step taken internationally regarding climate change, has enabled the development of studies on reducing greenhouse gas emissions and the establishment of reduction targets with certain commitments.
In this study, considering the effects of greenhouse gas emissions on climate change, emission trading, which is a market-based application developed to reduce greenhouse gas emissions, has been discussed. Emission trading system definitions and sample applications have been evaluated in line with the Kyoto Protocol and guidelines; data on the European Union Emission Trading System, which is the first multinational emission trading system, and the New Zealand Emission Trading System, which is the first mandatory national emission trading system that started after the European Union Emission Trading System applications, have been examined. In addition, a study was conducted for the period covering the years 2005-2020 of the European Union Emissions Trading System with the synthetic control approach, which is a statistical analysis method. 
The emissions trading system encourages businesses to develop their production processes according to low-carbon economy processes. In the event that the determined upper limit is exceeded, in the markets where purchases can be made from companies with allocations, considering that the upper limits will be reduced in the future, manufacturing companies are encouraged to implement innovative technologies that reduce greenhouse gas emissions. It also offers the opportunity to generate income by allowing those with excess allocations to trade in markets within the emissions trading system. Again, with incentive applications, certificates earned as a result of renewable energy production are converted into carbon credits, and these credits help generate income by being traded in mandatory markets.