Nöroblastom moleküler temelinin klinik öneminin araştırılması: yüksek risk grubu, yüksek risk ve ultra-yüksek risk grubu olarak sınıflandırılabilir mi?
Assessment of clinical importance of molecular basis of neuroblastoma: can high risk group be categorized as high risk and ultra-high risk
Yazar: AYŞE BANU DEMİR
Danışman: PROF. DR. SAFİYE AKTAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Onkoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Gen ifadesi = Gene expression ; Genler = Genes ; HIF = HIF ; HIF-1a = HIF-1a ; Moleküler yapı = Molecular structure ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nöroblastom = Neuroblastoma ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Nöroblastom sempatik sinir sisteminin nöral krestinden köken alan, en sık görülen pediatrik nöroendokrin tümörüdür. Nöroblastik tümörler, farklı tedavi sonuçlarına neden olan, ekstrem heterojenite göstermektedir. Nöroblastom, düşük, orta ve yüksek olmak üzere üç ana risk sınıfı ile kategorize edilmektedir. Hastaların risk kategorisinin belirlenmesinde, moleküler değerlendirmeler giderek önem kazanmıştır. Son zamanlarda nöroblastom tedavi protokolünü etkileyebilecek farklı genlerin literatüre girmesi ile risk sınıflandırmalarının da alt gruplara ayrılıp ayrılamayacağı gündeme gelmiştir. Bu çalışma ile, yüksek risk grubu içinde çok kötü prognoz gösteren hastalarda, bu hastaların 'ultra-yüksek risk' olarak ayrı bir alt-gruba ayrılmasında rol oyanayabilecek bazı genlerin ekspresyonları araştırılmıştır. Bu amaçla, TPOG (Türk Pediatrik Onkoloji Grubu) protokolü kapsamında gerçekleştirilen nöroblastom klinik ve moleküler analizlerin sonuçları değerlendirilerek, sırasıyla yirmi beş ve yirmi dokuz tane, düşük ve yüksek risk grubu hastası seçilmiş ve analiz edilmiştir. Seçilen hastalarda,  ALK, ATRX, HIF1a, HIF2a (EPAS), H2AFX ve ETV5 genlerinin ekspresyonlarına bakılmıştır. Bu genlerin, MYCN amplifikasyonu, 1p delesyonu, 11q kaybı ve ALK dışındaki genlerin ise 17q kazancı ile ilişkili olmadığı bulunmuştur. ALK ekspresyonunun 17q kazancı pozitif hastalarda daha fazla olduğu görülmüştür (p=0.018). ETV5 dışında genlerin, yüksek risk grubunda anlamlı olarak arttığı görülmüştür. Ultra-yüksek risk ve yüksek risk grubu hastaları karşılaştırıldığında, ALK ekspresyonunun ultra-yüksek risk grubunda daha fazla (p=0.027), ATRX geninin ise yüksek risk grubu hastalarda daha az eksprese olduğu (p=0.01) bulunmuştur. Elde edilen verilere göre,  ALK geninin yüksek risk grubu içerisinde "ultra-yüksek risk" alt grubunun ayrımında belirteç olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Neuroblastoma is the most common pediatric neuroendocrine tumor that arise from the neural crest of sympathetic nervous system. Neuroblastic tumors exhibit extreme heterogeneity, which results in different therapy outcomes. Neuroblastoma is mainly categorized into three risk groups as low, intemediate and high. Molecular evaluation has come into prominence for determination of the risk categories. Recently, identification of new genes that may affect the therapy outcome, raised the possibility of the presence of sub-risk groups. With this study, we aimed to assess the expression of some genes that may play role in identification of "ultra-high risk" group of patients. We analyzed, twenty-five and twenty-nine, low- and high- risk group of patients, respectively, who were chosen according to molecular and clinical data of routine Turkish Society of Pediatric Oncology (TPOG) 2009-protocol. Expression of ALK, ATRX, HIF1a, HIF2a (EPAS), H2AFX and ETV5 genes were evaluated among these patients. No significant relation was found between these genes and status of  MYCN amplification, 1p loss, 11q deletion and 17q gain, except ALK, which is found to be highly expressed in patients with 17q gain(p=0.018). All genes found to be highly expressed in high-risk group compared to low-risk group, except ETV5. When "ultra-high-risk" and high-risk groups were compared, ALK found to be highly expressed in "ultra-high- risk" group(p=0.027) significantly, while ATRX found to be highly expressed in high-risk group(p=0.01). Our results show that, ALK can be a candidate gene that may be used to distinguish the "ultra-high risk" subgroup among high risk group of patients.