Ortaokul matematik uygulamaları ders kitaplarının PISA yeterlik düzeyleri açısından incelenmesi
Examination of secondary school mathematics applications textbooks in terms of PISA proficiency levels
Yazar: BETÜL KÜBRA SARIKAYA
Danışman: PROF. DR. KÜRŞAT YENİLMEZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Kitaplar = Books ; Matematik = Mathematics ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Ortaokullar = Secondary schools ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment

Özet:
Amaç: Bu araştırmada ortaokul 5, 6, 7 ve 8. sınıf matematik uygulamaları ders kitaplarındaki soruların PISA matematik okuryazarlığı yeterlik düzeyleri ölçeğine göre incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışmada 5, 6, 7, 8. sınıf matematik uygulamaları ders kitaplarında bulunan sorular, PISA matematik okuryazarlığı yeterlik ölçeğine göre incelenmiş ve ders kitaplarında bulunan soruların PISA yeterlik düzeylerine göre dağılımı gösterilmiştir. Kitapların incelenmesi sürecinde PISA matematik yeterlik ölçeği kullanılmıştır. Araştırma esnasında, nitel araştırma veri toplama yöntemlerinden doküman incelemesi tekniği kullanılarak veriler toplanmış olup, elde edilen bilgiler tablolar yardımıyla gösterilmiştir.
Bulgular: 5. sınıf matematik uygulamaları kitabında bulunan 36 soru incelendiğinde tüm düzeylere ait sorulara yer verildiği görülmüştür. Bu soruların dağılımı %31 alt düzey, %47 orta düzey, %22 üst düzey olarak belirlenmiştir. 5. sınıf matematik uygulamaları kitabında ağırlıklı olarak 3. ve 4. düzey sorulara ağırlık verildiği ancak üst düzey olarak adlandırılan 5. ve 6. düzey sorulara da az da olsa yer verildiği görülmüştür.
6. sınıf matematik uygulamaları kitabında bulunan 32 sorunun 93 alt sorusu incelendiğinde tüm düzeylere ait sorulara yer verildiği görülmüştür. Bu soruların dağılımı %54 alt düzey, %29 orta düzey, %17 üst düzey olarak belirlenmiştir. 6. sınıf matematik uygulamaları kitabında ağırlıklı olarak 1. ve 2. düzey sorulara yer verildiği, 6. düzey sadece dört soru bulunduğu belirlenmiştir. 
7. sınıf matematik uygulamaları kitabında bulunan 41 sorunun 80 alt sorusu incelendiğinde tüm düzeylere ait sorulara yer verildiği görülmüştür. Bu soruların dağılımı %39 alt düzey, %31 orta düzey, %30 üst düzey olarak belirlenmiştir. 7. sınıf matematik uygulamaları kitabında ağırlıklı olarak 2. düzey sorulara yer verildiği belirlenmiştir.
8. sınıf matematik uygulamaları kitabında bulunan 40 sorunun 110 alt sorusu incelendiğinde tüm düzeylere ait sorulara yer verildiği görülmüştür. Bu soruların dağılımı %19 alt düzey, %38 orta düzey, %43 üst düzey olarak belirlenmiştir. 8. sınıf matematik uygulamaları kitabında ağırlıklı olarak 5. düzey sorulara yer verildiği, 1. düzey sadece üç soru bulunduğu belirlenmiştir.
Sonuç ve Öneriler: Sonuç olarak ortaokul matematik uygulamaları ders kitapları incelendiğinde tüm sınıf kademelerinde bütün düzeylere yer verildiği görülmüştür. 5. sınıf kademesinde orta düzey ağırlıklı iken, 6. sınıf ve 7. sınıf kademelerinde alt düzey ağırlıklıdır. 8. sınıf kademesinde üst düzey sorulara daha ağırlık verildiği görülmüştür. Sorular incelenirken PISA'da sorulan sorulara rastlanılmıştır. Bu sorular en çok 8.sınıf kademesinde bulunmaktadır.

Abstract:
Purpose: In this study, it was aimed to examine the questions in the middle school 5th, 6th, 7th and 8th grade mathematics applications textbooks according to the PISA mathematical literacy proficiency scale.
Method: In this study, the questions in the 5th, 6th, 7th and 8th grade mathematics applications textbooks were examined according to the PISA mathematical literacy proficiency scale and the distribution of the questions in the textbooks according to the PISA proficiency levels was shown. PISA mathematics proficiency scale was used during the examination of the books. During the research, data were collected using the document analysis technique, one of the qualitative research data collection methods, and the information obtained was shown with the help of tables.
Results: When 36 questions in the 5th grade mathematics applications book were examined, it was seen that questions belonging to all levels were included. The distribution of these questions was determined as 31% low level, 47% intermediate level, and 22% high level. It has been observed that in the 5th grade mathematics applica-tions book, mostly 3rd and 4th level questions are given weight, but 5th and 6th level questions, which we call high level, are also included, albeit a little.
When 93 sub-questions of 32 questions in the 6th grade mathematics applications book were examined, it was seen that questions from all levels were included. The distribution of these questions was determined as 54% low level, 29% intermediate level, and 17% high level. In the 6th grade mathematics applications book, there are only 4 questions at the 6th level, where mainly 1st level and 2nd level questions are included.
When 80 sub-questions of 41 questions in the 7th grade mathematics applications book were examined, it was seen that questions belonging to all levels were included. The distribution of these questions was determined as 39% low level, 31% intermediate level and 30% high level. It was determined that the 7th grade mathematics applications book mainly included 2nd level questions. 
When 110 subquestions of 40 questions in the 8th grade mathematics applications book were examined, it was seen that questions belonging to all levels were included. The distribution of these questions was determined as 19% low level, 38% in-termediate level and 43% high level. It has been determined that the 8th grade mathe-matics applications book mainly includes 5th level questions and there are only three 1st level questions.
Conclusion and Suggestions: As a result, when the Secondary School Mathe-matics Applications textbooks were examined, it was seen that all levels were included in all grade levels. While it is medium-weighted in the 5th grade, it is low-level in the 6th and 7th grade levels. While examining the questions, the questions asked in PISA were encountered. These questions are mostly found in the 8th grade level.