Çocukluk çağı travmaları ile depresyon ve somatizasyon arasındaki ilişkide duygusal öz farkındalık ve başa çıkma öz yeterliğin aracı rolü
The mediating role of emotional self awareness and coping self efficacy in the relationship between childhood traumas and depression and somatization
Yazar: KÜBRA DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL AKÇAY USUN
İstanbul Rumeli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, çocukluk çağı travmaları ile depresyon ve somatizasyon arasındaki ilişkilerin incelenmesinin yanı sıra, çocukluk çağı travmaları ile  depresyon ve somatizasyon arasındaki ilişkide duygusal öz farkındalık yoluyla başa çıkma öz yeterliğin aracılık rolü araştırılmıştır. Bu doğrultuda bu çalışma ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 400 katılımcı oluşturmuştur. Araştırma verileri, demografik sorular, Çocukluk Çağı Travmaları Anketi (CTQ-33), A- Duygusal Öz Farkındalık Ölçeği-10, Başa Çıkma Öz Yeterliği Ölçeği, Kısa Semptom Envanteri (KSE) ve Beck Depresyon Envanteri kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmada frekans analizi, korelasyon analizi ve yapısal eşitlik modellemesi analizi kullanılmıştır. Yapısal eşitlik modellemesi sonuçlarına göre, çocukluk çağı travmaları ile depresyon ve somatizasyon arasındaki  pozitif, çocukluk çağı travmaları ile duygusal öz farkındalık ve başa çıkma öz yeterliği  arasında negatif , duygusal öz farkındalık ve başa çıkma öz yeterliği arasında pozitif, başa çıkma öz yeterliği ile depresyon ve somatizasyon arasında negatif  yönlü ilişkiler gözlenmiştir. Öte yandan, çocukluk çağı travmaları ile depresyon ve somatizasyon arasındaki ilişkide duygusal öz farkındalık yoluyla başa çıkma öz yeterliğin aracılık rolü olduğu hipotezi desteklenmiştir.

Anahtar sözcükler: Çocukluk Çağı Travmaları, Duygusal Öz Farkındalık, Başa Çıkma Öz Yeterliği, Depresyon, Somatizasyon

Abstract:
In this study, in addition to examining the relationships between childhood traumas and depression and somatization, the mediating role of coping self-efficacy through emotional self-awareness in the relationship between childhood traumas and depression and somatization was investigated. Accordingly, this study was conducted in the relational screening model. The sample of the study consisted of 400 participants selected by convenience sampling method. Research data were obtained using demographic questions, Childhood Trauma Questionnaire (CTQ-33), A- Emotional Self-Awareness Scale-10, Coping Self-Efficacy Scale, Brief Symptom Inventory (BSI) and Beck Depression Inventory. Frequency analysis, correlation analysis and structural equation modeling analysis were used in the research. According to the results of structural equation modeling, there is a positive relationship between childhood traumas and depression and somatization, negative relationship between childhood traumas and emotional self-awareness and coping self-efficacy, a positive relationship between emotional self-awareness and coping self-efficacy, and a negative relationship between coping self-efficacy and depression and somatization. On the other hand, the hypothesis that coping self-efficacy through emotional self-awareness has a mediating role in the relationship between childhood traumas and depression and somatization was supported.           

Keywords: Childhood Traumas, Emotional Self Awareness, Coping Self Efficacy, Depression, Somatization