İnkontinansla ilişkili dermatitin önlenmesine ilişkin tutum ölçeği'nin türkçe geçerlik ve güvenirliği
Turkish validity and reliability of the attitude towards the prevention of incontinence associated dermatitis instrument
Yazar: DİLEK YILMAZ AKYAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN ÖZAKGÜL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, orjinal ismi "Attitude Towards the Prevention of Incontinence‐Associated Dermatitis Instrument (APrIAD)" olan "İnkontinansla İlişkili Dermatitin Önlenmesine İlişkin Tutum Ölçeği (İİDÖİTÖ)"nin Türkçe geçerliliğini ve güvenirliğini test etmek amacıyla gerçekleştirildi.
Araştırmanın evrenini araştırmanın yapıldığı vakıf üniversite hastanesinde, yatan hasta servislerinde ve yoğun bakım ünitelerinde çalışan 496 hemşire, örneklemini ise hemşire olarak en az 1 yıllık deneyimi olan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 252 hemşire oluşturdu. Araştırmanın verileri Hemşire Tanıtıcı Özellikleri Formu, İİDÖİTÖ ve Genel Öz Yeterlik Ölçeği kullanılarak elde edildi. İstatistiksel analizler için SPSS 28.0 ve Smart-PLS kullanıldı. Ölçeğin geçerlik ve güvenirliğinin değerlendirilmesinde doğrulayıcı faktör analizi ve PLS-SEM yöntemi uygulanarak yol analizi yapıldı. Modelde geçerlik ve güvenirlik kapsamında Cronbach's alpha (CA), Birleşik Güvenirlik (CR), Heterotrait-Monotrait Oranı (HTMT), Çıkarılan Ortalama Varyans (AVE), Varyans Artış Faktörü (VIF) değerleri incelendi. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi.
Ölçeğin dil geçerliliği DSÖ'nün "Kültürlerarası Ölçek Uyarlama Aşamaları, Dil ve Kültür Uyarlaması Rehberi"ne göre gerçekleştirildi. Ölçeğin Türkçe formunun CA değerinin 0,63, faktörlerin CR katsayılarının 0,70'in üzerinde ve her bir maddeye ait faktör yükünün 0,30'un üzerinde olduğu belirlendi (p<0,05). Faktörlerin AVE katsayıları 0,42 ile 0,76 arasında değişmekteydi ve tüm faktörlerin CR değerinin AVE değerinden büyük olduğu saptandı. Ayırt edici geçerlik kapsamında değerlendirilen HTMT değerinin ise her bir faktör için 0,90'dan küçük olduğu bulundu. Eş zaman geçerliğinin test edilmesinde kullanılan GÖYÖ ile İİDÖİTÖ arasında düşük düzeyde ve anlamlı olmayan bir ilişki saptandı (p>0,05). Test-tekrar test yönteminde ilk uygulama ile 4 hafta sonra elde edilen puan arasında fark görülmedi (p>0,05).VIF değerleri 5'in altındaydı. Bu doğrultuda ölçeğin Türkçe formunun geçerli ve güvenilir olduğu belirlendi.
Sonuç olarak, "İİDÖİTÖ"nün Türkiye'de hemşire örnekleminde geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu bulundu. Ölçeğin gücünü ortaya koymaya yönelik daha geniş bir popülasyonla tekrar test edilmesi önerilir.

Abstract:
The study was conducted to test the validity and reliability of the "Attitude Towards the Prevention of Incontinence-Associated Dermatitis Instrument (APrIAD)" in Turkish.
The study population consisted of 496 nurses working in inpatient services and intensive care units at the foundation university hospital where the study was conducted, and the sample consisted of 252 nurses who had at least 1 year of experience as a nurse and volunteered to participate in the study. The data were obtained using the Nurse Descriptive Characteristics Form, APrIAD and General Self-Efficacy Scale (GSES). SPSS 28.0 and Smart-PLS were used for statistical analysis. To evaluate the validity and reliability, path analysis was performed by applying confirmatory factor analysis and the PLS-SEM method. Cronbach's alpha (CA), Composite Reliability (CR), Heterotrait-Monotrait Ratio (HTMT), Average Variance Extracted (AVE), Variance Increase Factor (VIF) values were examined within the scope of validity and reliability in the model. The significance level was accepted as p<0.05.
The language validity was carried out according to WHO's "Intercultural Scale Adaptation Stages, Language and Culture Adaptation Guide". It was determined that the CA value of the Turkish form of the scale was 0.63, the CR coefficients of the factors were above 0.70, and the factor loading of each item was above 0.30 (p<0.05). The AVE coefficients of the factors ranged between 0.42 and 0.76, and it was determined that the CR value of all factors was greater than the AVE value. The HTMT value evaluated within the scope of discriminant validity was found to be less than 0.90 for each factor. A low level and non-significant relationship was detected between GSES and APrIAD (p>0.05). In the test-retest method, difference was seen between the first application and the score obtained 4 weeks later (p>0.05). VIF values were below 5. Accordingly, it was determined that the Turkish form of the scale was valid and reliable.
As a result, it was found that the "APrIAD" was a valid and reliable scale for the Turkish nurses. Also, it is recommended that the scale be retested with a larger population to reveal its power.