Hemşirelerin mesleki profesyonel tutumlarının ve meslektaş dayanışması düzeylerinin tükenmişlik üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of the nurses' professional attitudes and the levels of colleague solidarity on burnout
Yazar: TUNAHAN AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVAL AĞAÇDİKEN ALKAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Dayanışma = Solidarity ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Mesleki dayanışma = Occupational solidarity ; Profesyonellik = Professionalism ; Tutumlar = Attitudes ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome

Özet:
Amaç: Bu araştırmada amaç; hemşirelerin mesleki profesyonel tutumlarının ve meslektaş dayanışması düzeylerinin tükenmişlik üzerine etkisinin incelenmesidir.
Materyal-Metot: Araştırmanın evrenini Samsun İl Sağlık Müdürlüğü tarafından izin verilen (Samsun Sağlık Bilimleri Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Samsun Gazi Devlet Hastanesi, Samsun Çarşamba Devlet Hastanesi, Samsun Terme Devlet Hastanesi) hastanelerde çalışan 1703 hemşire oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini araştırmaya dahil edilme kriterlerini taşıyan 390 hemşire oluşturmuştur. Veriler "Kişisel Veri Toplama Formu", "Hemşirelerde Meslektaş Dayanışması Ölçeği", "Meslekte Profesyonel Tutum Envanteri" ve "Çapri Tükenmişlik Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Veriler SPSS V23 ile analiz edilmiştir. Normal dağılıma uygunluk Kolmogorov Smirnov ile incelenmiştir. Ölçek puanları arasındaki ilişki Pearson Korelasyon analizi ile incelenmiştir. Ölçekler için güvenilirlik analizi Cronbach Alfa Katsayısı ile incelenmiştir. Ölçek puanları üzerine demografik özelliklerin etkisinin incelenmesinde Çoklu Lineer Regresyon Analizi ve bağımsız değişkenlerin modele dahil edilmesinde Backward metodu kullanılmıştır. Analiz sonuçları nicel veriler için ortalama ± standart sapma ve ortanca şeklinde,  kategorik veriler frekans ve yüzde olarak verilmiştir. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır.
Bulgular: Katılımcıların "Hemşirelerde Meslektaş Dayanışması Ölçeği" puan ortalaması 95,34±9,24; "Meslekte Profesyonel Tutum Envanteri" puan ortalaması 135,66±13,65 ve "Çapri Tükenmişlik Ölçeği" puan ortalaması 4,20±0,76 olarak bulunmuştur. Katılımcıların %62,3'ü kadın, yaş ortalaması 32,08 ± 6,91, mesleki deneyim yılı ortalaması 9,55 ± 7,2,  %67,9'u lisans mezunu, %79,2'si mesleğini isteyerek seçmiştir. Meslek hakkında olumsuz düşünme durumu ve mesleki tükenmişlik hissetme durumu değişkenlerinin tüm ölçek toplam puanları üzerinde etkili değişkenler olduğu sonucuna ulaşılmıştır (p<0.05). "Hemşirelerde Meslektaş Dayanışması Ölçeği" puanı ile "Meslekte Profesyonel Tutum Envanteri" toplam puanı arasında istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı pozitif yönlü yüksek bir ilişki saptanmıştır. "Çapri Tükenmişlik Ölçeği" toplam puanı ile "Meslekte Profesyonel Tutum Envanteri" toplam puanı arasında istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı negatif yönlü çok zayıf bir ilişki saptanmıştır (p<0,001).
Sonuç: Bu çalışmada hemşirelerde meslektaş dayanışması arttıkça meslekte profesyonel tutumun da arttığı; tükenmişlik düzeyi arttıkça profesyonel tutumun azaldığı saptanmıştır.

Anahtar Sözcükler:  Hemşirelik; meslektaş dayanışması; meslekte profesyonel tutum; tükenmişlik

Abstract:
Aim: The aim of this research is; The aim of this study is to examine the effects of nurses' professional attitudes and colleague solidarity levels on burnout.
Material and Method: The population of the study consisted of 1703 nurses working in hospitals permitted by Samsun Provincial Health Directorate (Samsun Health Sciences University Training and Research Hospital, Samsun Gazi State Hospital, Samsun Çarşamba State Hospital, Samsun Terme State Hospital). The sample of the study consisted of 390 nurses who met the inclusion criteria of the study. Data were collected using "Personal Data Collection Form", "Nurses Colleague Solidarity Scale", "Professional Attitude Inventory in Occupation" and "Capri Burnout Scale". Data were analyzed with SPSS V23. The normal distribution was examined by Kolmogorov Smirnov. The relationship between scale scores was examined by Pearson Correlation analysis. Reliability analysis for the scales was examined with the Cronbach's Alpha Coefficient. Multiple Linear Regression Analysis was used to examine the effect of demographic characteristics on scale scores, and the Backward method was used to include independent variables in the model. Analysis results are given as mean ± standard deviation and median for quantitative data, and categorical data are given as frequency and percentage. The level of significance was taken as p<0.05.
Results:  Participants' "Nurses Colleague Solidarity Scale" mean score was 95.34±9.24; the mean score of  "Professional Attitude Inventory in Occupation" was 135.66±13.65 and the mean score of "Capri Burnout Scale" was 4.20±0.76. 62.3% of the participants were female, the mean age was 32.08 ± 6.91, the average of professional experience years was 9.55 ± 7.2, 67.9% of them were undergraduate graduates, 79.2% of them chose their profession willingly. It was concluded that the variables of negative thinking about the profession and feeling of professional burnout were effective variables on the total scores of the whole scale (p<0.05). A high statistically significant positive correlation was found between the score of the "Nurses Colleague Solidarity Scale" and the total score of the "Professional Attitude Inventory in the Occupation". A statistically significant and negative correlation was found between the total score of the "Capri Burnout Scale" and the total score of the "Professional Attitude Inventory in Occupation" (p<0.001).
Conclusion: In this study, as colleague solidarity in nurses increased, professional attitude in the profession also increased; It was determined that as the level of burnout increased, professional attitude decreased.

Keywords: Nursing; Colleague Solidarity; Professional Attitude in the Occupation; Burnout