0-6 yaşında annesi çalışan ve çalışmayan bireylerin yakın ilişkilerindeki yaşantılarının, yaşam doyumlarının, bağlanma stillerinin incelenmesi
Investigation of experiences, life satisfaction, attachment styles in close relationships of 0-6 years old individuals with working and non-working mothers
Yazar: BERİL AFŞAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HANDE ÇELİKAY SÖYLER
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada 0-6 yaş döneminde annesi çalışmış olan ve çalışmamış olan
bireylerin yetişkinliklerinde yakın ilişkilerindeki yaşantılarının, yaşam doyumlarının,
bağlanma stillerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nedensel karşılaştırma
modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni Türkiye'de yaşayan, 0-6 yaş döneminde
annesi çalışmış ve çalışmamış 18 yaş üstü bireylerden oluşmaktadır. Araştırmada
çocukluk döneminde annesi çalışmış olan yetişkin bireylerin örneklemi amaçsal
örnekleme yolu ile seçilmiştir. Araştırmada çocukluk döneminde annesi çalışmamış
olan yetişkin bireylerin örneklemi kartopu örnekleme yolu ile seçilmiştir. Araştırma
verileri google forms üzerinden gönüllülük esasına dayanarak çevrimiçi olarak
toplanmıştır. Çalışmanın verilerini içeren bağlantılar (whatsapp, telegram, instagram,
mail, facebook) sosyal medya platformlarından paylaşılmıştır. Araştırmanın
örneklemi ise 0-6 yaş döneminde annesi çalışmış 18 yaş üzeri kadın ve erkek olmak
üzere 300 katılımcı ve 0-6 yaş döneminde annesi çalışmamış 18 yaş üzeri kadın ve
erkek olmak üzere 463 katılımcıdan oluşmaktadır. Bulgular 0-6 yaş döneminde
annesi çalışan bağlanma biçimlerinin ileride yaşam doyumlarını etkilediğini ortaya
koymuştur. Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği'nin alt boyutları olan güvenli ve
kaçınan bağlanma stilleri yaşam doyumunu olumlu yönde etkilerken, kaygılı-kararsız
bağlanma stilleri yaşam doyumunu olumsuz yönde etkilemiştir. 0-6 yaş döneminde
annesi çalışmamış olan katılımcıların yakın ilişkilerinde kaçınma düzeyleri ile yaşam
doyumları arasında negatif bir ilişki bulunmuştur. Güvenli bağlanma stilleri ile
yaşam doyumu arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur ve kaçınan bağlanma stilleri ile
yaşam doyumu arasında negatif bir ilişki bulunmuştur. Bu sonuçlar, annenin
çalışmasının yetişkinlikte yaşam doyumunu etkilediğini göstermektedir. Bu
bağlamda 0-6 yaş düzeyindeki çocukları olan annelerin sağlıklı bir bağ kurmaları için
devlet politikalarının düzenlenmesi gerektiği önerilmektedir.
Anahtar kelimeler: yakın ilişkiler, yaşam doyumu, bağlanma stilleri

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the experiences in close relationships, life
satisfaction, and attachment styles in adulthood of individuals whose mothers worked
and did not work during the 0-6 age period. Causal comparison model was used in
the study. The population of the study consisted of individuals over the age of 18
living in Turkey, whose mothers worked and did not work during the 0-6 age period.
In the study, the sample of adult individuals whose mothers worked during childhood
was selected by purposive sampling. In the study, the sample of adult individuals
whose mothers did not work during childhood was selected by snowball sampling.
The research data were collected online through google forms on a voluntary basis.
Links containing the data of the study (whatsapp, telegram, instagram, mail,
facebook) were shared on social media platforms. The sample of the study consisted
of 300 participants (men and women over the age of 18 whose mothers worked
during the 0-6 age period) and 463 participants (men and women over the age of 18
whose mothers did not work during the 0-6 age period). The findings revealed that
the attachment styles of those whose mothers worked during the 0-6 age period
affected their life satisfaction in the future. Secure and avoidant attachment styles,
which are sub-dimensions of the Three Dimensional Attachment Styles Scale,
positively affected life satisfaction, while anxious-ambivalent attachment styles
negatively affected life satisfaction. A negative relationship was found between
avoidance levels in close relationships and life satisfaction of participants whose
mothers did not work in the 0-6 age group. A positive relationship was found
between secure attachment styles and life satisfaction and a negative relationship was
found between avoidant attachment styles and life satisfaction. These results show
that maternal employment affects life satisfaction in adulthood. In this context, it is
suggested that state policies should be organized for mothers with children aged 0-6
years to establish a healthy attachment.
Keywords: close relationships, life satisfaction, attachment styles