Konya Karatay şehir parkının evrensel tasarım kriterlerine göre incelenmesi ve engelli kullanıcı tercihlerine göre değerlendirilmesi
Assessment of Konya Karatay city park according to universal design criteria and evaluation of handicapped users ' preferences
Yazar: ESMA ARI
Danışman: DOÇ. DR. SERTAÇ GÜNGÖR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Kentsel peyzaj = Urban landscape

Özet:
Toplum içerisinde yer alan engelli bireylerin sayısı yıllar içerisinde giderek artması ve engelli olma durumunun doğurduğu etkilerin daha fazla ön plana çıkmasıyla; "evrensel tasarım", "erişilebilirlik" ve "engelsiz hayat" gibi kavramların önemi artmaktadır. Bu kavramların dünya genelinde yaygınlaşmasıyla birlikte, mimar ve tasarımcılar tasarımlarında engelli bireylere yönelik hayatı kolaylaştıran projelere ağırlık vermiş; teknolojinin hızlı gelişimini de işleme dâhil ederek hayatın içinden tasarımlar ortaya çıkarmışlardır.
Evrensel tasarımda amaç; temel engelli bireylerin karşılaştıkları engelleri ortadan kaldırmak ve engelsiz bireylerle bir arada kullanımını sağlamaktır. Bu doğrultuda ortaya çıkarılmış olan evrensel tasarım kriterleri ise çalışma konusunu oluşturan ana etmenlerdir.
Yürütülen araştırma kapsamında, Konya Karatay Şehir Parkı'nın engelli kullanıcıların erişimine ve engelsiz hayat kavramına (Evrensel Tasarım) uygunluğunun saptanması amaçlanmıştır. Park bünyesinde kullanıcılara hizmet veren, sosyal alanlar, ulaşım sistemleri, rekreaktif alanlar işlevlerine göre evrensel tasarım kriterleri kapsamında ölçümlendirilerek yerinde incelenmiştir.
Araştırma sonucunda parkın, ulaşım ve dolaşım konularında evrensel tasarım kriterlerine uymadığı tespit edilmiş; ayrıca sosyal ve rekreasyon alan kullanımları konusunda evrensel tasarım kriterlerine uygun olmadığı görülmüş ve bu konularda engelli kullanıcı tercihlerine göre çözüm önerileri getirilmiştir.

Abstract:
The importance of concepts such as universal design, accessibility, and unimpeded life is increasing as the number of disabled people within the society increases over the years and as the effects of being disabled become more prominent. As these concepts have become widespread throughout the world, architects and designers have also focused on projects that facilitate the life of individuals with disabilities in their designs, and they have created designs from the inside of life by incorporating the rapid development of technology into the process. The universal design aims to eliminate the obstacles faced by individuals with basic disabilities and to ensure the use of designs together with non-disabled individuals. The universal design criteria revealed in this direction are the main factors that make up the study subject. Within the scope of the study, determination of the suitability of Konya Karatay City Park for the access by disabled users and the concept of unimpeded life (Universal Design) was aimed. Social areas, transportation systems, and recreation areas, which provide services to users within the park, were examined onsite according to their functions by quantifying them in the context of the universal design criteria. As a result of the study, it was determined that the park did not meet the universal design criteria (UDC) in terms of transportation and circulation; also, the uses of social and recreation areas were observed not to comply with the universal design criteria. According to the disabled user's preferences, solutions related to these subjects were proposed.