Sözlü tarihle değer öğretimine yönelik bir eylem araştırması
An action research on value teaching with oral history
Yazar: EMİNE DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. MUHAMMED SARI ; DOÇ. DR. İLKER DERE
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değer aktarımı = Value transfer ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Sözlü tarih = Oral history

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sosyal bilgiler dersinde sözlü tarih yöntemiyle değer öğretiminin 7. sınıf öğrencilerine katkılarını ortaya koymaktır. Bu amaçla, araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden işbirlikçi eylem araştırması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 7. sınıftan 10 kız ve 10 erkek olmak üzere 20 öğrenci, öğrenci velileri ve sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örneklemeye göre seçilmiştir. Bu kapsamda öğrenci seviyesinin 7. sınıf düzeyinde olması, öğrencilerde kız erkek sayısının eşit olması, okul koşulları ve öğretmen işbirliği ölçüt olarak belirlenmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak; ön bilgi değerlendirme formu, son bilgi değerlendirme formu, araştırmacı günlüğü, yapılandırılmamış gözlem, öğrencilerin sözlü tarih görüşme formu, veli görüşme formu, öğretmen görüşme formu, öğrenci görüşme formu, öğrencilerin aileleriyle gerçekleştirdikleri görüşme dokümanları, öğrenciler tarafından hazırlanan sözlü tarih materyalleri ve çalışma değerlendirme formu kullanılmıştır. Buradan elde edilen veriler, içerik analizi ile değerlendirilmiştir. 
Araştırma sonucunda, daha önce sözlü tarihe ilişkin herhangi bir fikri olmayan öğrencilerin, çalışma sonrasında bu yöntemi doğru bir şekilde tanımladıkları, sözlü tarih yöntemini ve yöntemin kullanım amacını tanıdıklarını, ön bilgi değerlendirme formu ve son bilgi değerlendirme formuna verdikleri cevaplardan yola çıkarak araştırmacı tarafından belirlenen dört temel değeri öğrendikleri belirlenmiştir. Ayrıca sosyal bilgiler dersinde sözlü tarih kullanımının aile, araştırma, iletişim becerileri, kanıt kullanma ve diğer katkılar olmak üzere öğrencilere çeşitli katkılar sağladığı, sözlü tarih çalışması ile öğrencilerin aile birliğine önem verme, dayanışma, saygı ve sorumluluk değerlerine ilişkin değişim ve sürekliliği algıladıkları,  çalışma sonucunda öğrencilerin resim, poster, değerler panosu, hikâye ve rapor hazırladıkları ve bu materyalleri ilgi alanlarına göre seçtikleri, öğrencilerin hazırladıkları sözlü tarih materyallerinde dört temel değeri kavramlar ve örnek durumlarla ifade ettikleri tespit edilmiştir. Velilerin sözlü tarih çalışmasına ilişkin düşüncelerinde çalışmayı beğendikleri, geçmişi hatırladıkları; geçmiş ve günümüzü karşılaştırma,  geçmişi anlatma, çocukluk anılarını paylaşma gibi deneyimler edindikleri, çalışmaya ilişkin periyodik tekrar, farklı kademelerde uygulama, daha büyük aile üyeleri ile görüşme yapma gibi birtakım önerilerde bulundukları, sözlü tarih uygulama sürecinde kaynak kişiler, öğrenci ve materyalden kaynaklı birtakım sorunlarla karşılaşıldığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to reveal the contributions of value teaching with the oral history method in social studies courses to 7th-grade students. For this purpose, collaborative action research, one of the qualitative research methods, was used in the research. The study group of the research  consists of 20 students, 10 girls, and 10 boys, studying in the 7th grade, their parents, and social studies teachers. The study group was selected according to criterion sampling, one of the purposive sampling methods. Within this scope, the student's level being at the 7th grade level, the equal number of girls and boys, school conditions, and teacher cooperation were determined as criteria. As a data collection tool in the field; preliminary information evaluation form, post-knowledge evaluation form, researcher's diary, unstructured observation, student oral history interview form, parent interview form, teacher interview form, student interview form, interview documents made by students with their families, verbal prepared by students history materials and study evaluation form were used. The data obtained from this information were evaluated by content analysis. 
As a result of the research, it was seen that the students, who had no idea about oral history before, defined this method correctly after the case, and they recognized the oral history method and the purpose of use of the method. Based on the answers they gave to the preliminary information evaluation form and the final information evaluation form, it was determined that they learned four basic values particularized by the researcher. Therefore, it has been concluded that the use of oral history in the social studies course provides manifold contributions to the students, including family, research, communication skills, using evidence and other contributions. With the oral history study, it was observed that the students perceived the change and continuity regarding the values of giving importance to family unity, solidarity, respect and responsibility. Notwithstanding, it was stated that the students expressed the four basic values with concepts and example situations in the oral history materials they prepared. It was concluded that the parents liked the work and remembered the past in their thoughts on the oral history study. It has been observed that they have gained experiences such as comparing the past and present, telling the past, and sharing their childhood memories. It has been determined that they made some suggestions such as periodic repetition of the study, practice at different levels, interviewing with older family members, and at the same time, some problems were encountered in the oral history practice process, originating from the source persons, students and material.