Evli kadınlarda erken dönem uyum bozucu şemalar ile eş tükenmişliği arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolü
The mediating role of emotion regulation difficulties in the relationship between early maladaptive schemas and couple burnout in married women
Yazar: AYLİN TOPCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ ÖZKAN
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Aşık kadınlar = Women in love ; Bilişsel duygu düzenleme = Cognitive emotion regulation ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Eş tükenmişliği = Couple burnout ; Kadın-erkek ilişkileri = Woman-man relations ; Tükenmişlik duygusu = Burnout feeling ; Şema alanları = Schema domains ; Şema terapi modeli = Schema therapy model

Özet:
Bu araştırma, evli kadınların erken dönem uyum bozucu şemaları ile eş tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolünü incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul ilinde ikamet eden 22 ile 60 yaş arasında en az 2 yıldır evli 400 kadın oluşturmaktadır. Araştırmanın değişkenlerini ölçmek amacıyla Sosyo-demografik Bilgi Formu, Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF3), Eş Tükenmişlik Ölçeği (ETÖ) ve Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeğinden (DDGÖ) yararlanılmış, veriler çevrimiçi olarak toplanmıştır. Çalışmanın hipotezlerini analiz etmek için SPSS-25 programı kullanılmış, korelasyon, basit regresyon ve çoklu doğrusal hiyerarşik regresyon analizleri uygulanmıştır. Araştırmanın temel hipotezine yönelik yapılan analizler sonucunda, erken dönem uyum bozucu şemaların alt boyutlarından kopukluk, zedelenmiş özerklik, diğeri yönelimlilik, yüksek standartlar ve bastırılmışlık şema alanları ile eş tükenmişliği arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün kısmi aracı rolü olduğu belirlenmiştir. Bununla beraber, erken dönem uyum bozucu şema alanlarından zedelenmiş sınırlar ile eş tükenmişliği arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün tam aracı etkisi olduğu bulunmuştur. Sonuçlar, araştırma evli kadınların erken dönem uyumsuz şemaları ile eş tükenmişliği ilişkisinin duygu düzenleme güçlükleri aracılığıyla meydana geldiğini göstermektedir. Çalışmanın sonuçları benzer nitelikteki yurt içi ve yurt dışındaki diğer çalışmalarla tartışılmıştır. Daha önce benzer değişkenlerin bir arada çalışılmamış olması sebebiyle, bu bulguların evlilik içerisinde deneyimlenen tükenmişliğe dair önemi vurgulanmakta, tedavi ve önleyici müdahaleler açısından literatüre katkı sağlamaktadır.

Abstract:
This study aimed to examine the mediating role of emotion regulation difficulties in the relationship between early maladaptive schemas and couple burnout levels of married women. The sample of the study consisted of 400 women between the ages of 22 and 60 who have been married for at least 2 years residing in Istanbul. Socio-demographic Information Form, Young Schema Scale Short Form-3, Couple Burnout Scale and Difficulties in Emotion Regulation Scale were used to measure the variables of the study and data were collected online. SPSS-25 program was used to analyze the hypotheses of the study and correlation, simple regression and multiple linear hierarchical regression analyses were applied. As a result of the analyses conducted for the main hypothesis of the study, it was determined that emotion regulation difficulty had a partial mediating role in the relationship between the sub-dimensions of early maladaptive schemas such as disconnection, impaired autonomy, other orientation, high standards and suppression schema domains and couple burnout. However, emotion regulation difficulty was found to have a full mediating effect in the relationship between early maladaptive schema domains of impaired boundaries and couple burnout. The results suggest that the relationship between early maladaptive schemas of married women and couple burnout is mediated by emotion regulation difficulties. The results of the study were discussed with other similar studies in Turkey and abroad. Since similar variables have not been studied together before, these findings emphasize the importance of experiencing burnout in marriage and contribute to the literature in terms of treatment and preventive interventions.