Akut atak nedeniyle yatırılarak takip edilen KOAH'lı hastalarda D-dimer'in prognoz üzerine etkisi
The prognostic role of D-dimer for copd exacerbation
Yazar: CİHAN AYDİN
Danışman: PROF. DR. BİRSEN PINAR YILDIZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Yedikule Göğüs Hastalıkları Ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; D-dimer = D-dimer ; Prognoz = Prognosis

Özet:
AMAÇ: Akut atak nedeniyle hastaneye yatmış KOAH hastalarında D-dimer'in prognostik rolünün belirlenmesi amaçlanmıştır. Prognozu kötü olabilecek hastaların erken dönemde saptanması ile "kişiye özel" tıp tedavisi kapsamında daha dinamik bir tedavi ve izlem politikasının geliştirilebileceği öngörülmektedir. Halen KOAH' da mortaliteyi belirleyici olarak kullanılabilecek bir belirteç olmayıp, mevcut çalışmaların birbiriyle çelişen veriler içermesi nedeniyle yeni çalışmalara gereksinim vardır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Kesitsel kohort çalışmamızda, Sağlık Bilimleri Üniversitesi,  Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi kliniklerine 15.11.2019-15.11.2020 tarihleri arasında yatırılmış olan 231 KOAH hastası dahil edilmiş olup;hastaların demografik verileri, geçmiş atak anamnez, evde nımv kullanımı veya yatışta raporlanması,yatış süresi, sft bulguları, tedavi bilgileri, hemogram ve biyokimyasal tetkik sonuçları, stabil dönemlerindeki mMRC ve CAT skorları ile 6 dakika yürüme testi sonuçları, stabil dönem hemogram ve biyokimya sonuçları,yatış anındaki CURB-65 ve DECAF skorları kaydedildi.
BULGULAR: 30, 90 ve 365 gün mortalite oranları sırası ile %5.2, %11.8, %47.6 idi.  Pnömoni varlığı, KKY, HT, KBY, periferik vasküler hastalık 30 günlük mortaliteyle ilişkili saptandı. NRS ve Charlson skorunda artış 30 günlük mortaliteyi arttıran olası risk faktörleri olarak saptandı. Düşük Hgb, PLR artışı, artmış kreatinin ve ürik asit, hiponatremi mortalitede artışla ilişkili bulundu. Olası risk faktörlerinin dahil edildiği multivarible regresyon modelinde; Charlson skorundaki artış ve taburculuk sonrası atak gelişmesi 30 günlük mortalite ile ilişkili bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi. İleri yaş ve hipertansiyon varlığı 90 günlük mortaliteyle ilişkili saptandı. NRS ve Charlson skorunda artış, eMRCD skoru 4 olması, mMRC 4 skoru, CAT skoru, CAT3, CAT6 ve CAT8'de artış 90 günlük mortaliteyi arttıran olası risk faktörleri olarak saptandı. RBC düzeyindeki ve hemoglobin düzeyindeki azalma, platelet/lenfosit oranında artış 90 günlük mortalite ile ilişkili bulundu. Albümin düzeyindeki azalma ve taburculuk sonrası atak sayısı 90 günlük mortalite ile ilişkili bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi. Total mortalitede, pnömoni varlığı, KKY ve KBY varlığı oranları ölenlerde sağkalanlara kıyasla daha yüksek olup 1 yıllık mortalite ile ilişkili saptandı. NRS ve Charlson skorunda artış, DECAF skoru ≥3 olması 1 yıllık mortalite riskini arttıran olası risk faktörleri olarak saptandı. RBC düzeyindeki azalma, hemoglobin düzeyindeki azalma, platelet/lenfosit oranında artış, sodyum ve albümin düzeyindeki azalma 1 yıllık mortalitede artış ile ilişkili bulundu. Olası risk faktörlerinin dahil edildiği multivariable regresyon modelinde; Charlson skorundaki artış, hemoglobin ve albümin düzeyindeki azalma ve taburculuk sonrası atak sayısındaki artış 1 yıllık mortalite ile ilişkili bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi. 
D-dimer tek başına 30, 90 gün veya 1 yıllık mortaliteyi belirleyici bir marker olarak saptanmadı (kestirim değerleri sırasıyla 0,71 mg/L; 1,16 mg/L; 1,26 mg/L). 
D-dimer/Fibrinojen oranı tek başına 30 gün ve 1 yıllık mortaliteyi belirleyici bir marker olarak saptanmadı(kestirim değerleri sırasıyla 0,11 ve 0,18). Fakat D-dimer/Fibrinojen oranının yüksekliği 90 günlük mortaliteyi belirleyici olarak saptandı (p=0,045) (kestirim değeri 0,11)
SONUÇ: Sonuçlarımız tek başına D-dimer'in 30 günlük, 90 günlük ve 1 yıllık mortaliteyi öngörmede kullanılmasını desteklemedi. Fakat D-dimer/fibrinojen oranı 90 günlük mortaliteyi belirleyici bir belirteç olarak saptandı. Bunun yanısıra taburculuk sonrası tekrarlayan ataklar olması 90 günlük ve 1 yıllık mortalite için bağımsız risk faktörü olarak saptandı.
Anahtar Sözcükler: D-dimer, KOAH, mortalite, prognoz

Abstract:
OBJECTIVE: The aim of our study is to determine the prognostic role of D-dimer in exacerbations of COPD, which causes hospitalization. It has been foreseen that a personal treatment and following policy can be enhanced with the early determination of patients with possibly poor prognosis. There is a requirement for more studies about the prognosis of COPD, because there is no predictive marker for the mortality of COPD and the current studies have contradictive results.
MATERIALS AND METHODS: In this cross-sectional study, a total of 231 patients with COPD who were hospitalized at the inpatient clinics of Yedikule Chest Diseases between 15 November 2019 and 15 November 2020 were included in the study. Demographic data, need of noninvasive mechanical ventilator use, pulmonary function test (PFT) and biochemistry findings of the patients at exacerbation and stable phase, and the results of mMRC, CAT, CURB-65 and DECAF scores,6-minute walking test were recorded.
RESULTS: The 30-day, 90-day and 1-year mortality rates were in order %5.2, %11.8, %47.6.
Presence of pneumonia, congestive heart failure, hypertension, chronic renal failure, peripheral vascular disease was related to increased 30-day mortality. Increased NRS and Charlson scores were possible risk factors for 30-day mortality. Decreased hemoglobin values, increased PLR, increased creatinine values, increased uric acid values, hyponatremia were related to increased 30-day mortality. Increased Charlson scores, exacerbations after discharge were predictive risk factors for 30-day mortality in multivariable regression model in which possible risk factors are included.
Presence of hypertension and increased median age were related to 90-day mortality. Increased NRS and Charlson scores, mMRC 4 or eMRCD 4; increased CAT, CAT3, CAT6 and CAT8 scores were possible risk factors for 90-day mortality. Decreased hemoglobin and RBC values, increased PLR were related to increased 90-day mortality.
Decreased albumin values, number of exacerbations after discharge were predictive risk factors for 90-day mortality in multivariable regression model in which possible risk factors are included.
Presence of pneumonia, congestive heart failure, hypertension, chronic renal failure, peripheral vascular disease was related to increased 1-year mortality. Increased NRS and Charlson scores, DECAF score ≥3 were possible risk factors for 1-year mortality. Decreased hemoglobin and RBC values, increased PLR, hyponatremia, hypoalbuminemia were related to increased 1-year mortality. Increased Charlson scores, decreased hemoglobin values, hypoalbuminemia, increased number of exacerbations after discharge were predictive risk factors for 1-year mortality in multivariable regression model in which possible risk factors are included.
D-dimer wasn't a predictive marker for 30-day, 90-day and 1-year mortality (cut-off values in order 0,71 mg/L; 1,16 mg/L; 1,26 mg/L). 
D-dimer/Fibrinogen ratio wasn't a predictive marker for 30-day and 1-year mortality (cut-off values in order 0,11 and 0,18). Furthermore, D-dimer/Fibrinogen ratio was a predictive marker for 90-day mortality (cut-off value 0,11)
CONCLUSION: Our study showed that D-dimer was inappropriate to foresee 30-day, 90-day and 1-year mortality, but D-dimer/Fibrinogen ratio was a predictive marker for 90-day mortality. Furthermore increased number of exacerbations after discharge was a risk factor for 90-day and 1-year mortality.
Keywords: COPD, D-dimer, mortality, prognosis