Ortaöğretim öğrencilerinde dinî hayat ile kaygı ve yalnızlık arasındaki ilişki üzerine bir araştırma: Mersin örneği
A study on the relationship between religious life and anxiety and loneliness in secondary school students: The case of Mersin
Yazar: İLYAS PÜR
Danışman: PROF. DR. HASAN KAYIKLIK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Dindarlık = Religiousness ; Dini hayat = Religious life ; Ergenler = Adolescents ; Kaygı = Anxiety ; Lise öğrencileri = High schools students ; Mersin = Mersin ; Yalnızlık = Loneliness ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerinde dinî yaşayış ile kaygı ve yalnızlık arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın örneklemi Mersin ilinin farklı liselerinde öğrenim gören öğrenciler arasından tesadüfî örneklem yoluyla ulaşılan 204'ü kız; 227'si erkek olmak üzere toplam 431 öğrenciden oluşmaktadır. Uygulama aşamasında anket formları kullanılmıştır. Veriler, Kişisel Bilgi Anketi, Dinsel Yaşayış Ölçeği, Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri ve UCLA Yalnızlık Ölçeği ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 20 paket programı ile analiz edilmiştir. Aynı zamanda toplanan veriler, korelasyon tekniği, bağımsız gruplar için t Testi, tek yönlü ANOVA ve regresyon analizi ile incelenmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre kaygı ile dindarlık arasındaki ilişki, her zaman pozitif veya negatif yönde değildir. Bazı durumlarda din, kaygıyı azaltırken bazı durumlarda ise kaygıyı artırmakta ya da ona herhangi bir etkide bulunmamaktadır. Dinin kaygı üzerinde pozitif ya da negatif etkide bulunması özellikle bireyin dini nasıl algıladığı ve onu nasıl içselleştirdiği ile ilgili bir durumdur. Zira içe dönük dindarlarda dinin kaygıyı azalttığı tespit edilirken, dışa dönük dindarlarda dinin kaygıyı arttırdığı tespit edilmiştir. Benzer biçimde yalnızlık ile dindarlık arasındaki ilişkiye baktığımızda da, bazen dinin ergen yalnızlığını hafiflettiğini, bazen de onun yalnızlığına herhangi bir etki yapmadığını görmekteyiz. Ergenin içinde yetiştiği çevre, kültür veya onun dini algılayış biçimi gibi faktörler pozitif yönde ise din onun yalnızlığını hafifletmekte, bunun tersi durumunda ise din, onun yalnızlığına nötr ya da negatif yönde etkide bulunmaktadır.

Abstract:
The ultimate goal of this study is to investigate the relationship between religious life and anxiety and loneliness among secondary school students. The sample of this study consists of 431 students, 204 of whom are female and 227 are male, randomly selected among students from different high schools in Mersin. Questionnaire forms were used during the application phase. The data were collected by using Personal Information Questionnaire, Religious Life Scale, State-Trait Anxiety Inventory and UCLA Loneliness Scale. The data obtained have been analyzed by SPSS 20 package program. In the meantime, the data obtained have been examined by correlation technique, t Test for independent groups, one-directional ANOVA and regression analysis.
According to the research outcomes, the relationship between anxiety and religiosity is not always positive or negative. In some cases, religion reduces anxiety and in other cases it either increases anxiety or it has no effect on it. The positive or negative effect of religion on anxiety is particularly related to how an individual perceives and internalizes religion. In fact, it has been founded that religion reduces anxiety of intrinsic religious; yet, it increases anxiety level of extrinsic religious people. Similarly, when we look at the relationship between loneliness and religiosity, it appears that sometimes religion alleviates adolescent loneliness but sometimes it has no effect on their loneliness. If the factors such as adolescent's environment, culture and the way he/she perceives religion are positive, religion alleviates their loneliness; however, if these factors are negative, religion has either neutral or negative effect on their loneliness.