Hemodiyaliz için vasküler  girişimlerde komplikasyonlar
Complications in vascular interventions for hemodialysis
Yazar: ALİ ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÜM ALTACA
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı / Cerrahi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2003
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
ÖZET 
HEMODİYALİZ İÇİN VASKÜLER GİRİŞİMLERDE KOMPLİKASYONLAR 
Giriş: Son dönem böbrek yetmezliği olan hastalar dramatik bir şekilde dünyada artış göstermektedir. Bu hastalar yaşam kalitesinin iyi olabilmesi için uzun dönem ve düzenli hemodiyaliz tedavisine gerek duymaktadırlar. Hemodiyaliz tedavisi için arteriovenöz fistüller (AVF) ilk tercih edilen yöntemler olmaktadır. Yüzeyel venlerin, anatomik veya tekrarlayan girişimlere bağlı uygunsuz olduğu durumlarda da AVF'e alternatif olarak greft prosedürleri uygulanmaktadır. Bu çalışmada, hemodializ tedavisi gereken hastalarda vasküler giriş yöntemleri ve oluşan komplikasyonların yönetilmesinde, elde ettiğimiz tecrübelerimizi ortaya koyduk.

Materyal ve metod: Ocak 2000-Aralık 2002 tarihleri arasında Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Transplantasyon Ünitesi' nde greft uygulanan 66 hasta retrospektif olarak incelendi. Hemodiyaliz için yapılan AVF ve greft işlemlerinin değerlendirilmesi üç şekilde yapıldı; klinik muayene, tekrarlayan vizitler ve telefon konuşmaları. Olgularımız 8 ila 48 ay, ortalama 30 ay takip edildi. AV fistül açılan hastaların girişim sayıları, greft uygulanıp uygulanmadığı ve bu işlemler sonrasında gelişen komplikasyonlar ile DM, amiloidoz gibi kronik sistemik hastalıkları araştırıldı. İlk vasküler girişimleri hastanemiz dışında başka bir merkezde yapılan hastalar (Grup I) ve tüm vasküler işlemleri hastanemizde yapılan hastalar (grup II) olarak ayrıldı ve her iki gruptaki hastalarınpostoperatif dönemde gelişen komplikasyonlar ile AVF ve greft sürvileri incelenerek karşılaştırıldı. Bu çalışmada istatistiksel değerlendirmelerde Chi kare ve Student t-testi kullanıldı. p< 0.05 anlamlı kabul edildi. 

Bulgular: 66 hastanın 28 (% 42.4)' ü kadın ve 38 (% 24.6)' i erkek idi.  Bu hastaların yaşları 24 ile 78 arasında, ortalaması ise 51 yaş idi.Hastalarda gelişen komplikasyonlar ise trombus, psödoanevrizma, steal sendrom, Venöz hipertansiyon, enfeksiyon, kanama ve kalp yetmezliği idi. Bu komplikasyonlara karşı yapılan cerrahi ve tıbbi müdahaleler saptandı.  
Sonuç: AV fistül ve AV greft uygulamaları sonrasında, hastaların hem yaşam konforunu hem de hayatını tehdit eden komplikasyonlar gelişebilmektedir. Komplikasyonların tedavisinde esas yaklaşım komplikasyonun önlenmesine yöneliktir. Hasta seçimi, preoperatif hazırlık süreci ve iyi bir cerrahi komplikasyonları en aza indirgeyecektir.  Ayrıca hastaların yakından izlenmesi ve gelişen komplikasyonlara erken müdahale yapılabilmesi önemli bir ayrıntıdır.  Birçok komplikasyonda, erken müdahale yapılabilmesi, yeni bir AVF yada greftin operasyon ihtiyacını geciktirecektir. AV fistül yada greftin çalışma devamlılığının sağlanamadığı durumlarda ise, hastanın yeniden çok geniş ve dikkatli olarak değerlendirilmesi ve ondan sonra girişimin planlanması uygundur.

Abstract:
ABSTRACT
COMPLICATIONS IN VASCULAR INTERVENTIONS FOR HEMODIALYSIS

Introduction: The number of the patients with end-stage renal failure dramatically increase worldwide. These patients need long-term and regular hemodialysis treatment to increase quality of life. Arteriovenous fistula for the treatment of hemodialysis (AVF) is one of the first preferred methods. When superficial veins are inappropriate due to repetitive interventions or anatomically, graft procedures are applied as an alternative to AVF. In this study, we aimed to share our experience and determine vascular access methods and management of complications in patients who need hemodialysis treatment.

Material and method: In this study, we retrospectively analyzed 66 patients applied graft procedures in Haydarpaşa Numune Education and Research Hospital Transplantation Unit between January 2000-December 2002. We used clinical examinations, recurrent visits and phone calls for evaluation of AVF and graft procedures for hemodialysis. Our cases were followed for an average of 30 months (8-48m) . The numbers of interventions for AV fistula applications, whether a graft is applied, complications and chronic systemic diseases of the patients such as amyloidosis or DM were investigated. The patients whose first vascular interventions were applied in another hospital were determined as Group I, and the patients whose all vascular interventions are performed in our hospital were determined as Group II and differences in complications, AVF and graft survivals were investigated. Statistical analysis was done with Chi square and Student's t-test, p <0.05 were accepted as statistically significant. 

Results: Of the 66 patients, 28 (42.4%) were female and 38 (24.6%) were male. The ages of these patients were between 24 and 78 (mean 51). Complications were thrombus, pseudoaneurysm, steal syndrome, venous hypertension, infection, bleeding and heart failure. Surgical and medical interventions against these complications were determined.

Conclusion: After AV fistula and AV graft applications, both life comfort of patients
and life-threatening complications can develop. The main approach in the treatment of complications is to prevent complications. Patient selection, preoperative preparation process and good surgery will minimize complications. Close monitoring of the patients and early intervention to developing complications are important. In many complications, early intervention will delay the need for a new AVF or graft. In cases where AV fistula or graft's continuity of work cannot be provided, it is appropriate to evaluate the patient carefully and plan the intervention.