Ebeveyn besleme tarzının okul çağı çocuklarının beslenme alışkanlıkları, uygulamaları, antropometrik ölçümleri ve yaşam kaliteleri üzerine etkisi
The effect of parents' feeding style on nutritional habits, practices, anthropometric measurements and the life quality of school-age children
Yazar: RAHİME REYHAN
Danışman: PROF. DR. YASEMİN BEYHAN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Dengeli beslenme = Balanced nutrition ; Ebeveyn-çocuk çatışması = Parents-child conflict ; Okul yaşam kalitesi = Quality of school life ; Çocuk beslenme bozuklukları = Child nutrition disorders ; Çocuk obezitesi = Pediatric obesity ; Çocuklar = Children ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu çalışma ebeveyn besleme tarzının okul çağı çocuklarının beslenme alışkanlıkları, uygulamaları, antropometrik ölçümleri ve yaşam kaliteleri üzerine etkisini saptamak amacıyla planlanmış ve yapılmıştır. Çalışma Ekim 2020 – Ocak 2021 tarihleri arasında Gaziantep Doğa Koleji'ne giden 3. 4. Ve 5. Sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Çalışmaya toplam 128 çocuk (Erkek:72, %56,3; Kadın:56, %43,8) ve bunların ebeveynleri dahil edilmiştir. Çocukların demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, besinlerin tüketim sıklığı, ebeveynlerin besleme tarzları,hem ebeveyn hem çocuk formu şeklinde yaşam kaliteleri ve antropometrik ölçümleri belirlenmiştir. Araştırma kapsamında yer alan okul çağı kız çocuklarının beden kütle indeksi ortalaması ise 19,64±3,80 olup erkek çocuklarının beden kütle indeksi ortalaması 19,87±3,83'tür. Kız çocuklarının en yüksek oranla %50'si yaşa göre boy, %50'si yaşa göre ağırlık, %55,4'ü boya göre ağırlık sınıflamasında; erkek çocuklarının ise %45,8'i yaşa göre boy, %45,8'i yaşa göre ağırlık, %50'si boya göre ağırlık sınıflamasında normal aralıklarda bulunmuştur. Kız ve erkek çocuklarının ebeveynlerin besleme tarzı düzeyleri incelendiğinde, en fazla (sırasıyla 28,69±4,54, 28,56±4,49) cesaretlendirici/ yiyeceği sevmeyi teşvik edici besleme tarzını benimsedikleri ve genel ortalama olarak ebeveynlerin en az düzeyde tercih edilen besleme tarzının ödüllendirici besleme tarzı olduğu (13,222±4,418), bunun da cinsiyete göre dağılımının kadın ve erkeklerde sırasıyla 9,660±3,47, 9,666±3,444 olduğu belirlenmiştir. Kız çocuklarında ebeveyn besleme tarzı düzeyleri ile yaş ve BKİ değerleri arasında ilişki yoktur. Erkek çocuklarının ebeveynlerinin duygusal, ödüllendirici ve toleranslı kontrollü (beslenme kararını çocuğa bırakan) besleme tarzı azaldıkça BKİ değerleri azalmakta, sıkı kontrollü (takip edici) beslenme düzeyleri azaldıkça BKİ değerleri artmaktadır. Kız ve erkek çocukların yeme davranışı düzeylerine bakıldığında, büyük çoğunluğunun (sırasıyla 18,375±5,45, 19,61±4,65) kendini tok hissettiği ve çoğunun (sırasıyla 16,87 ±4,34, 17,27 ±4,32) iştahlı ve yemek yemeyi sevdiği bulunmuştur. Her iki cinsiyette de çocukların en az içecek tüketme bağımlılığı (sırasıyla 8,51±3,35, 8,79±3,01) davranışı sergiledikleri bulunmuştur. Kız ve erkek çocuğa sahip olan ebeveynlere göre çocukları en yüksek yaşam kalitesine sosyal fonksiyonda, en düşük yaşam kalitesine ise fiziksel fonksiyonda sahiptir.  Bu çalışmada yaş ve cinsiyet ile yaşam kalitesi düzeyleri ile her iki cinsiyette de çocukların yaşam kalitesi düzeyleri ile ebeveyn besleme tarzları arasında ilişki tespit edilmemiştir.

Abstract:
This study was planned and carried out to determine the effect of parents' feeding style on the nutritional habits, practices, anthropometric measurements and life quality of school-age children. The study was conducted between October 2020 – January 2021 with students attending third, fourth and fifth grade at Gaziantep Doga Private School. A total of 128 children (Male:72, 56.3%; Female:56, 43.8%) and their parents were included in the study. The demographic characteristics of the children, their eating habits, their food consumption frequency, feeding styles of the parents, quality of life and anthropometric measurements of both parent and child forms were determined. The mean body mass index of school-age girls that were included in the study was 19.64±3.80, while the mean body mass index of boys was 19.87±3.83. Having the highest rate observed, 50% of the girls were found to be in the average range of height and weight for their age and 55,4% of them were found to be in the average range of weight for their height. 45.8% of the boys were in the average ranges of height and weight for their age, and 50% of them were observed to be in the average range of weight for their height. When the feeding styles of girls and boys' parents were examined, it was found that parents adopt encouraging/promotive feeding style the most (28.69±4.54, 28.56±4.49respectively), and on the general average, the least preferred feeding style was the rewarding nutrition (13,222±4,418), and its distribution by gender was found out to be 9,660±3.47, 9,666±3,444 for females and males, respectively. There was no relationship between parents' feeding styles and age and BMI values of girls. As the emotional, rewarding and tolerant controlled feeding style of the parents of boys decreased (leaving the nutrition choices to the child), BMI values also decreased, and as the tightly controlled (tracking) feeding style increased, BMI values also increased. When the eating behavior levels of girls and boys were examined, it was seen that the vast majority of them (18,375±5.45, 19.61±4.65, respectively) felt full and most of them (16.87 ±4.34, 17.27 ±4.32, respectively) were found to be appetent and like to eat. It was found that children of both genders showed beverage addiction the least (8.51±3.35, 8.79±3.01, respectively). According to parents, their children have the highest quality of life in terms of social functioning and the lowest quality of life in terms of physical functioning. In this study, no relationship was found between the age and gender of children and their quality of life, and between the life quality of children and feeding styles of parents in both genders.