Kuzey bakıda yetişen karaçamın bazı toprak özellikleri ile toprak organik karbon ve toplam azot miktarları ve depolama kapasiteleri üzerinde yükseltinin etkisinin araştırılması
Studying altitude influence on some soil properties, soil organic carbon total nitrogen content and stock capacity of black pine on north aspect
Yazar: ABDULADHEIM MASOUD MOHAMED MASOUD
Danışman: PROF. DR. TEMEL SARIYILDIZ
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Kastamonu Daday'daki Karaçam'ın  (Pinus nigra) toprak özellikleri,  toprak  organik  karbon  ve  toplam  azot  içeriği  ve  depolama  kapasitesi üzerinde  yükseltinin  etkisini araştırmaktır.  Bu  amaçla,  kuzey  yönündeki  iki yükseltiden (rakımdan)  (871 m ve 1189 m),  karaçam (Pinus nigra) toprağı örnekleri toplanmıştır. Toprak  örnekleri  0-5  cm,  5-10  cm,  10-15  cm,  15-20  cm,  20-25  cm  ve  20-30 cm toprak derinliklerinden rastgele alınmış ve toprak pH, toprak tektürü,hacim  ağırlığı, toprak  makro  ve  mikro  besin  maddesi  konsantrasyonları,  toprak  organik  karbonu (TOC) ve toplam azot (TN) içeriği bakımından incelenmiştir.  TOC ve TN  depolama
kapasitesi  daha sonra  toprak  kütlesi, toprak  hacim ağırlığı  ve  TOC veya TN içeriği çarpılarak  hesaplanmıştır.  Toprak  örnekleri  arasında,  sadece  kum  ve  kil  içerikleri rakımlar arasında belirgin değişiklikler göstermiştir (P<0.001). Toprak karbonu içeriği  de  sadece rakımlar arasında belirgin değişiklik göstermiştir. Bununla birlikte, toprak toplam azotu içeriği  hem  rakımlar arasında  hem de  toprak derinlikleri  arasında  önemli  bir  farka  sahiptir.  Ortalama  organik  karbon  depolama kapasitesi yüksek rakımda (137.1 Mg C ha-1) düşük rakıma oranla (87.7 Mg C ha-1) 
daha yüksektir.  Ortalama toplam azot depolama  kapasitesi de ayrıca yüksek rakımda (7.72 Mg N ha-1), düşük rakıma oranla (4.51 Mg N ha-1) daha yüksektir. SOC ve TN stok  kapasitelerinin  her  ikisi  de  toprak  derinlikleri  arasında  bariz  bir  fark göstermemiştir. Toprak makro besin maddeleri (P, K, Ca ve Mg) rakımlar arasında belirgin bir değişiklik göstermiştir (P<0.05).Ortalama  toprak makro  besin  maddeleri;  Mg,  P  ve  K  konsantrasyonları,  yüksek rakımda  düşük  rakıma  göre  belirgin  derecede  yüksekken,  ortalama  toprak  Ca konsantrasyonu,  yüksek  rakımda  düşük  rakıma  göre  daha  düşüktür.  Toprak  makro besin maddeleri, Mn, Na, Zn, Al ve Co konsantrasyonları da yüksek rakımda, düşük rakıma  oranla  belirgin  olarak  yüksektir.  Özetle,sonuçlarımız,  bu  çalışmadaki topografik  faktörlerden,  yükseltinin  toprak  özelliklerini,  toprak  organik  karbon  ve toplam azot içeriğini önemli derecede etkileyebileceğini göstermektedir.  Dahası, bu faktörler gelecekteki çalışmalarda göz önünde bulundurulmalıdır.

Anahtar  kelimeler:  Toprak  örnekleri,  toprak  organik  karbon,  toplam  azot,  rakım,
Kastamonu

Abstract:
Main  aim  of  this  present  study  was  to  investigate  the  effects  of  slope 
position on soil properties, soil organic carbon and total nitrogen content and stock 
capacities  of  Black  pine  (Pinus  nigra)  in  Daday,  Kastamonu.  For  this  aim,  soil samples of Black pine (Pinus nigra) were collected from two altitudes (871 m and 1189 m) on the north aspect. The soil samples were taken randomly from 0-5cm, 5-10 cm, 10-15 cm, 15-20 cm, 20-25  cm  and 20-30  cm  soil  depths  and  analyzed  for  soil  pH,  soil  texture,  bulk density, soil macro and micro nutrient concentrations, soil organic carbon (SOC) and total nitrogen (TN) content.  The SOC and TN stock capacity were then calculated by multiplying soil volume, soil bulk density, and the SOC or TN content. Among soil properties,  only  sand  and  clay  content  showed  significant  diffreneces  between altitudes (P<0.001). Soil  carbon  content  only  showed  significant  differences  between  the  altitudes. However, soil total nitrogen content had a significant  difference either between the altitudes  or  between  the  soil  depths.  Mean  soil  organic  carbon  stock  capasity  was higher (137.1 Mg C ha-1) at the higher altitude than that at lower altitude (87.7 Mg C ha-1). Mean total nitrogen stock capasity was also higher  at the higher altitude (7.72 Mg N ha-1) than that at the lower altitude (4.51 Mg N ha-1). Both SOC and TN stock capacities  did  not  show  clear  differences  between  the  soil  depths.  Soil  macro nutrients  (P,  K,  Ca  and  Mg)  showed  significant  differences  between  the  altitudes (P<0.05).
Mean soil macro nutrients; Mg, P and K concentrations were significantly higher at the  higher  altitude  than  those  at  the  lower  altitude,  whereas  mean  soil  Ca concentration was lower at the higher altitude than those at the lower  altitude. Soil micro  nutrients,  Mn,  Na,  Zn,  Cl,  Al  and  Co  concentrations  were  also  significantly higher at the higher altitude than those at the lower altitude. In conclusion, our results indicate  that  topographical  factors,  slope  aspect  in  this  present  study,  can significantly affect soil properties and soil organic carbon and total nitrogen content. Therefore, those factors should be considered in the future studies.

Keywords: Soil properties, soil organic carbon, total nitrogen, altitude, Kastamonu