Radyasyona maruz bırakılan ratlarda meydana getirilen doku hasarına karşı ısırgan otu tohumu ekstraktının koruyucu etkinliğinin araştırılması
Investigation of the protective effects of stinging nettle seed extract against tissue damage in radiation exposed rats
Yazar: KENAN YILDIZHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖMER CAN DEMİRTAŞ ; PROF. DR. ZABİT YENER
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyofizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyofizik = Biophysics
Dizin: Bitki özütü = Plant extract ; Isırgan otu = Stinging nettles ; Lipid peroksidasyonu = Lipid peroxidation ; Oksidatif hasar = Oxidative damage ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Radikaller = Radicals ; Radyasyon = Radiation ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Ürtiker = Urticaria

Özet:
Kanser tanısı alan hastaların yaklaşık %50-60'ına radyoterapi tedavisi uygulandığından, radyoterapi alan hastalarda radyasyona bağlı istenmeyen yan etkilerin meydana geldiği bilinmektedir. Çalışmamızda, radyasyona bağlı doku hasarı ve oksidatif strese karşı ısırgan otu tohumu ekstraktı (IOTE)'nın koruyucu etkisi araştırılmıştır. Çalışmamızda, 8 haftalık 32 adet Wistar albino türü erkek rat kullanıldı ve 4 gruba ayrıldı (n=8). Birinci grup, kontrol grubu (K) olarak seçildi ve 10 gün süreyle pelet yem ile beslendi. İkinci gruba (R), tek doz 5 Gy radyasyon verildikten sonra 10 gün süreyle pelet yem ile beslendi. Üçüncü gruba (R+IOTE) tek doz 5 Gy radyasyon verildi ve 10 gün süreyle IOTE + pelet yem ile beslendi. Dördüncü grup (IOTE) ise 10 gün süreyle IOTE + pelet yem ile beslendi. Ketamin (50 mg/kg IP) anestezisi altında sakrifiye edilen ratların; serum, karaciğer ve beyin dokularında MDA, SOD, CAT, GSH ve GSH-Px değerleri ile birlikte serumdaki AST ve ALT değerleri ölçüldü. Ayrıca karaciğer ve beyin dokularında histopatolojik bulgular incelendi. Çalışma sonunda; R grubunun serumdaki AST, ALT, MDA düzeyleri diğer gruplara göre yüksek iken, SOD, CAT, GSH ve 
GSH-Px düzeylerinin düşük olduğu tespit edildi (p<0.05). R+IOTE grubunun serumdaki AST, ALT, MDA düzeyleri R grubuna göre düşük iken; SOD, CAT, GSH ve GSH-Px değerlerinin yüksek olduğu gözlendi (p<0.05). Ayrıca R+IOTE grubunun karaciğer dokusundaki MDA değerleri R grubuna göre düşük iken, SOD, CAT, GSH ve GSH-Px değerleri yüksek bulundu (p<0.05). K grubu ve IOTE gruptaki ratların karaciğer dokularında herhangi bir histolojik farklılık bulunmadığı, ancak radyasyon uygulanan R grupdaki ratların hepatositlerinde hidropik dejenerasyon olduğu gözlendi. R+IOTE grubu ratların karaciğer dokularındaki dejeneratif değişiklikler ise R grubuna göre daha az bulundu. Grupların beyin dokularında histopatolojik olarak herhangi bir değişiklik gözlenmedi. Bu sonuçlara göre radyasyonun; oksidatif stresi arttırdığı, antioksidan kapasiteyi azalttığı ve karaciğer dokusunda dejeneratif değişiklikleri meydana getirdiği gözlenmiştir. Ancak, radyasyon uygulamasından sonra IOTE tüketilmesinin, oksidatif stres artışını engellediği, antioksidan kapasiteyi koruduğu ve karaciğer dokusunda dejeneratif değişiklikleri azalttığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Radyasyon, ısırgan otu tohumu, oksidatif stres, antioksidan, lipid peroksidasyonu.

Abstract:
It is known that 50-60 % of cancer patients are treated with radiation therapy, therefore some side effects related with radiation emerge in these patients. In this study, we aimed to determine the protective effects of stinging nettle seed extract (UDS) in radiation exposed tissue damage and oxidative stress.  In this research, 32 Wistar albino race male rats, ages 8-weeks, were used and divided into 4 group (n: 8). First group was determined as control group (K). This group was feeding with pellet during 10 days. After exposing 5 Gy radiation as a single dose, second group (R) was feeding with pellets during 10 days. Third group (R+IOTE) was exposed 5 Gy radiation as a single dose as well as this group was feeding with UDS and pellets during 10 days. Last group (IOTE) was only feeding with UDS and pellets during 10 days. We determined the levels of MDA, SOD, CAT, GSH and GSH-Px enzymes in serum, liver and brain tissues of rats that were sacrificed under (50 mg/kg IP) ketamine anesthesia. AST and ALT values in serum were also determined. We also examined the histopathological findings in liver and brain tissues caused by radiation.  We determined that the levels of AST, ALT, MDA in serum were increased and the levels of SOD, CAT, GSH and GSH-Px were decreased in R group compare to the other groups (p<0.05). Although the levels of AST, ALT, MDA in serum of R+IOTE group was lower than of R group, the levels of SOD, CAT, GSH and GSH-Px were higher than of R group (p<0.05). We also detected that the levels of SOD, CAT, GSH and GSH-Px in liver tissue of R+IOTE group were higher than of R group and the level of MDA was lower than of R group (p<0.05). There were no histopathological differences between liver tissues of control (K) group and of IOTE group. But we detected hydropic degenerations in hepatocytes of rats in R group. We did not observe any histopathological changes in brain tissues of all groups. These results show that radiation leads to increase oxidative stress and to decrease the capacity of antioxidants as well as to cause degenerations in liver tissues. However, the results show that UDS consumption after radiation leads to inhibit the elevation of oxidative stress, to stabilize antioxidant capacity and to decrease degenerative changes in liver.

Key Words: Radiation, stinging nettle seed, oxidative stress, antioxidant, lipid peroxidation.