Öğretmenlere yönelik hazırlanan bir mesleki gelişim programının etkililiğinin incelenmesi
Investigating the effectiveness of a professional development programme designed for teachers
Yazar: SEDAT KANADLI
Danışman: DOÇ. DR. YILMAZ SAĞLAM
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Diyalog = Dialogue ; Diyalojik iletişim = Dialogic communication ; Etkililik = Effectiveness ; Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Gelişim = Development ; MEGEP Projesi = SVET Project ; Mesleki gelişme = Professional development ; Öğretmen-öğrenci ilişkileri = Teacher-student relations ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğretmenlere sınıf içinde öğretmen-öğrenci rolleri ile ilgili formatör öğretmenler tarafından verilen Mesleki gelişim programının etkililiğini değerlendirerek öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarına ve öğrenci ürünlerine katkısını belirlemektir. Bu çalışma 2009-2011 yılları arasında ?fen ve matematik öğretmenlerinin mesleki gelişim modeli ve bu modelin yaygınlaştırılması? adlı TUBİTAK projesi desteği ile yürütülmüştür. Bu çalışma bir vaka incelemesidir ve iki formatör öğretmen ile üç katılımcı fen ve teknoloji öğretmeninin sınıf-içi uygulamaları bu çalışmanın araştırma konusudur. Bu çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. Çalışmanın birinci aşamasında akademisyenler tarafından formatör öğretmenler yetiştirilmiş; ikinci aşamasında ise formatörler katılımcı öğretmenlere sınıf içerisinde hangi tür beklentileri oluşturmaları gerektiği ile ilgili yaklaşık 3 hafta süren bir eğitim vermiştir. Bu eğitimde öğretmenler sınıf-içi normlar ile ilgili teorik ve uygulamaların yer aldığı derslere katılmışlardır. Sonrasında öğretmenler kendi sınıflarında uygulama yapmışlar ve bu sınıf-içi uygulamalar bir video kayıt cihazı ile kaydedilmiştir. Verilerin analiz edilmesinde tümdengelim (Patton, 2002:453-455) ve söylem analiz (Blumer, 1969) yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin eğitimden önce genelde öğretmen-merkezli inançlara sahip oldukları, eğitimden sonra ise sınıflarında öğrenci-merkezli inançlar oluşturmaya çalıştıkları gözlenmiştir. Eğitim öncesi ve sonrası öğretmen söylevleri incelendiğinde, eğitim öncesi otoriter söylemin sınıf ortamında yoğun bir şekilde kullanıldığı, eğitim sonrasında ise diyalojik söylemlerin daha sıklıkla kullanıldığı gözlenmiştir. Bununla birlikte, diyalojik söylemin yoğun olduğu sınıf ortamında, öğrencilerin derslere bireysel olarak katılmayı tercih ettikleri, fikirlerini gerekçelendirdikleri ve alternatif cevaplar verdikleri tespit edilmiştir. Ayrıca bu sınıflarda, öğrenci konuşma sürelerinde bir artışın ve buna paralel olarak öğretmen konuşma süresinde ise bir azalmanın olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to evaluate the effectiveness of a professional development program designed for teachers regarding social classroom norms and also to find out its contributions on teachers? classroom practices and students? results. A case study approach was adopted. Two vanguard teachers and three science teachers? classroom dialogues became the focus of analysis. The study was conducted between the years of 2009-2011 and consisted of two phases. In the first phase, vanguard teachers were educated by academics. In the second phase, vanguard teachers educated the participants. Both vanguard teachers and participant teachers initially participated in a three-week intervention, which lasted approximately twelve hours. The intervention involved theoretical and practical info about the ways for creating social norms in a science classroom. The teachers? classroom practices were videotaped and later transcribed. Both methods of deductive (Patton, 2002:453-455) and discourse analysis (Blumer, 1969) were utilized in order to analyze the data. The results indicated that before the intervention, the teachers seemed to possess teacher-centered beliefs about their own and students? roles in the classroom. Further, they preferred to utilize authoritative discourse. However, after the intervention, the teachers seemed to begin to possess student-centered beliefs and they preferred to utilize dialogic discourse. Moreover, it was seen an improvement in students? result, which involved individual responses, the justifications of the ideas, creating alternative solutions and students? speaking time