Pers Kralı II. Kyros (Hayatı, şahsiyeti ve siyasi faaliyetleri)
Cyrus II, the King of Persia (His life, personality and political activities)
Yazar: ERAY KARAKETİR
Danışman: PROF. DR. ÖZDEMİR KOÇAK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Tarih = History
Dizin: Akhaemenid Dönemi = Akhaemenid Period ; Biyografi = Biography ; Kyros II = Cyrus II ; Persler = Persians ; Siyasi faaliyetler = Political activities ; İmparator = Emperor

Özet:
İnsanlar eski dönemlerden beri yaşamın bir gereği olarak bir veya birkaç liderin öncülüğünde birleşip, kimi zaman küçük kabileler kimi zaman ise dünya çapında uygarlıklar meydana getirmişlerdir. Hint-Avrupa kökenli bir kavim olan Persler de II. Kyros'un (M.Ö. 559-530) öncülüğünde birleşerek İran'da büyük bir imparatorluğun temellerini atmışlardır. M.Ö. 559'da Anşan ve Parsu krallıklarını birleştirerek Persleri bir çatı altında toplayan II. Kyros, kısa bir zamanda Persleri askeri ve siyasi açıdan önemli bir güç haline getirmiş ve M.Ö. 550'de Media Krallığı'na son vererek Pers İmparatorluğu'nu (M.Ö. 550-330) kurmuştur. Daha sonra Lydia ve Yeni Babil krallıklarını ele geçiren II. Kyros, Orta Asya'nın önemli bir bölümünü de hâkimiyet altına almayı başarmıştır. Orta Asya'dan Anadolu'ya, Mezopotamya'dan Doğu Akdeniz'e kadar olan bir sahayı imparatorluğuna katmayı başaran II. Kyros'un son hedefi İskitler olmuş ve M.Ö. 530'da İskitler ile yaptığı bir savaşta ölmüştür.
II. Kyros'un gerek yaşamı ve şahsiyeti gerekse askeri ve siyasi faaliyetleri; çivi yazılı belgeler, kutsal metinler ve Antikçağ yazarlarının eserlerinde çoğunlukla olumlu bir şekilde anlatılmıştır. Ayrıca bu anlatımlar bazı durumlarda gerçeklerden uzaklaşıp efsanevi bir yapıya bürünmüştür. Anlatılanların birleştiği ortak nokta ise II. Kyros'un ideal bir hükümdar olduğudur. Çalışmamızda II. Kyros'un yaşamı, gerçekleştirdiği askeri ve siyasi faaliyetler ve bu faaliyetler neticesinde dünya kültürüne yaptığı katkılar, ayrıntılı bir şekilde ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Arkeolojik veriler, çivi yazılı belgeler ve Antikçağ yazarlarına ait eserler yararlandığımız temel kaynaklardır. Ayrıca çeşitli dillerde yazılmış modern bilimsel kaynaklar da çalışmamızın meydana getirilmesinde önemli bir yer tutmaktadır.



Anahtar Kelimeler: II. Kyros, Büyük Kyros, Persler, Pers İmparatorluğu, Akhaemenid Dönemi

Abstract:
Since ancient periods, people have united under the guidance of one or several leaders and have created sometimes small tribes and sometimes world-embracing civilizations. Persians, an Indo-European originated tribe, laid the foundations of a great empire in Iran by confederating under the leadership of Cyrus II (559-530 B.C.). Cyrus II who take the helm of Persians by inosculating Anshan Kingdom and Parsua Kingdom in 559 B.C., has made this kingdom politically and militarily a significant power and he has founded Persian Empire (550-530 B.C.) by putting an end to Median Kingdom in 550 B.C.. Afterwards, having confiscated Lydian Kingdom and Neo-Babylonian Kingdom, Cyrus II succeeded to domineer an important part of Central Asia. Scythians was the last target of Cyrus II who managed to annex a wide area from Central Asia to Anatolia, from Mesopotamia to Middle East. Cyrus II go out of existence in a battle against Scythians in 530 B.C.
The life of Cyrus II and his personality, his political and militarily has been narrated in cuneiform scripted documents, holy writings and works of antique age authors mostly in a positive way. Besides, these statements move away from reality and take in some cases a mythical form. The common point of these statements is that Cyrus II is an ideal emperor. In our study, the life of Cyrus II, political and militarily actions he had put into practice and the contributions that he had made to world culture in the sequel of these actions has been revealed in detail.  Archeological datas, cuneiform scripted documents and works of antique age authors are the main referenced elements and resources. Likewise, some scientific modern resources written in various languages have an important place in our study.



Key Words: Cyrus II, Cyrus The Great, Persians, Persian Empire, Achaemenid Period