Ege Üniversitesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları COVID servisinde covid-19 tanısı ile izlenen hastaların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of patients with the diagnosis of COVID-19 in the chest diseases covid service of Ege University Hospital
Yazar: ÖZGE GÜZEL AYGÖREN
Danışman: PROF. DR. GÜRSEL ÇOK
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: DSÖ, 11 Şubat 2020'de COVID-19 salgınını ilan etti. Salgın, dünya genelinde solunum ürünleriyle temas gibi farklı yollarla hızla yayıldı. Kasım 2023'e kadar 772 milyonun üzerinde vaka ve altı milyonun üzerinde ölüm bildirildi. Türkiye'de aynı dönemde 17 milyonun üzerinde vaka ve 101 binin üzerinde ölüm gerçekleşti. Hastalık, hafif ve şiddetli vakalarda hematolojik ve koagülasyon bozukluklarına yol açabilir. Ayrıca, birden fazla organ sistemine zarar verebilir. COVID-19, ARDS ve çoklu organ yetmezliği riskini artırabilir. Solunum yetmezliği ve akciğer enfeksiyonları ölümle sonuçlanabilir. Hastalığın etkilerini anlamak ve erken teşhis için bilinçli olmak önemlidir. Bu retrospektif çalışma, COVID-19 hastalarının klinik durumlarını, laboratuvar bulgularını ve tedavi süreçlerini analiz ederek ölüm riskini etkileyen faktörleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, yaş, cinsiyet, komorbiditeler, hastaneye başvuru anındaki klinik durumlar, solunum yetmezliği seviyeleri, tedavi yöntemleri ve laboratuvar değerlerini içeren geniş bir veri seti üzerinde odaklanmaktadır.
Yöntem: Çalışmamıza Kasım 2020- Haziran 2021 arasında toplam 339 COVID-19 hastasının demografik, klinik ve laboratuvar verileri, verilen farklı tedavi yöntemleri tek merkezli olarak retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların yaş ortalaması, geliş ve yatış yerlerine göre mortalite oranları, solunum yetmezliği ve komorbiditeler gibi faktörler analiz edilmiştir. Ayrıca, başvuru anındaki klinik durumlar ve laboratuvar değerlerinin hastalık seyrine etkisi değerlendirilmiştir. Tedavilerin mortalite üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir.
Bulgular: Bu çalışma, Göğüs Hastalıkları Kliniği'nde COVID servisinde ve yoğun bakım ünitelerinde yatan 339 hastanın incelenmesi yapılmıştır. Hastaların %58.4'ü erkek, %41.6'sı kadındır. Yaşayan hastaların yaş ortalaması ölenlere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşüktür. (p<0.001) Hastaların çoğunluğu acil servisten yatırılmış, ancak mortalite oranı bu servislerden yatan hastalarda daha yüksektir. (p=0.005) Mortalite oranları cinsiyetler arasında anlamlı bir fark göstermemektedir. Hastaneye gelmeden önceki semptom süresi yaşayanlar ve ölenler arasında anlamlı bir fark göstermemektedir. Hastanede yatış süresi, yaşayanlar ve ölenler arasında anlamlı bir fark göstermiştir; ölenler daha uzun süre yatmıştır. (p<0.001) Solunum yetmezlikleri değerlendirildiğinde, kritik durumdaki hastaların mortalite oranı belirgin şekilde yüksektir. (p<0.001) Mortalite açısından anlamlı faktörler arasında diyabet, kalp yetmezliği gibi komorbiditeler ve belirli laboratuvar parametreleri yer almaktadır. Çok değişkenli regresyon analizi, AST, albümin, LDH, üre, kreatinin, CRP, ferritin, fibrinojen, nötrofil, NLR ve hemoglobin gibi faktörlerin mortaliteyi etkilediğini göstermiştir. D-dimer seviyeleri başvuru ve son ölçümde mortalite için anlamlı bir belirteç olarak tespit edilmiştir.  Mekanik ventilasyon desteği, böbrek hastalıkları gibi faktörler de mortalite ile ilişkilendirilmiştir. Uygulanan tedavilerin, özellikle steroidlerin, İVİG'in ve immünplazmanın hastaların hayatta kalma oranlarıyla ilişkili olduğu bulunmuştur. İVİG'in kritik hastalarda erken başlanması mortalite üzerinde anlamlı ilişkili bulunmuştur. (p<0.001) Bu veriler, hastaların cinsiyet, semptom süresi, yatış süresi, komorbiditeler, laboratuvar parametreleri ve uygulanan tedaviler gibi bir dizi faktörün COVID-19 mortalitesi üzerinde etkili olduğunu göstermektedir.
Sonuç: Çalışma, COVID-19 hastalarında ölüm riskini etkileyen faktörleri belirlemekte ve tedavi seçeneklerinin etkilerini değerlendirmekte önemli bulgular sunmaktadır. Özellikle solunum yetmezliği, komorbiditeler ve belirli laboratuvar belirteçlerinin hastanın seyrini etkileyebileceği ve tedavi sürecinde önemli göstergeler olabileceği vurgulanmaktadır. Bulgular, hastalığın tedavisi ve yönetimi konusunda klinik uygulamalara rehberlik edebilir. Biyobelirteçlerin kullanımının hastalığın seyrini tahmin etmek için gelecekteki araştırmalarda değerlendirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Background and Aims: The World Health Organization declared the COVID-19 outbreak on February 11, 2020, which rapidly spread worldwide through various transmission routes. By November 2023, over 772 million cases and six million deaths were reported globally, with Turkey accounting for over 17 million cases and 101 thousand deaths. COVID-19 can lead to hematological, coagulation disorders, and multi-organ system damage, increasing the risks of ARDS and multiple organ failure, often resulting in respiratory failure and fatal lung infections. Understanding its effects and ensuring early diagnosis are critical. This retrospective study aims to identify factors influencing mortality risk by analyzing clinical, laboratory, and treatment data of COVID-19 patients.
Material and Methods: Demographic, clinical, and laboratory data of 339 COVID-19 patients between November 2020 and June 2021 from a single Chest Diseases Clinic were retrospectively reviewed. Factors such as age, gender, comorbidities, admission status, respiratory failure levels, and treatment methods were analyzed. The impact of initial clinical conditions and laboratory values on the disease progression and treatment effects on mortality were assessed.
Results: This study examined 339 patients hospitalized in the COVID ward and intensive care units of the Chest Diseases Clinic. 58.4% of the patients are male and 41.6% are female. The average age of living patients is statistically significantly lower than that of deceased patients. (p<0.001) The majority of patients were admitted from the emergency department, but the mortality rate is higher in patients hospitalized from these services. (p=0.005) Mortality rates do not show a significant difference between genders. The duration of symptoms before coming to the hospital does not show a significant difference between those who survived and those who died. Length of hospitalization showed a significant difference between those who lived and those who died; The dead stayed in bed longer. (p<0.001) When respiratory failure is evaluated, the mortality rate of critically ill patients is significantly higher. (p<0.001) Significant factors in terms of mortality include comorbidities such as diabetes, heart failure and certain laboratory parameters. Multivariate regression analysis showed that factors such as AST, albumin, LDH, urea, creatinine, CRP, ferritin, fibrinogen, neutrophil, NLR and hemoglobin affected mortality. D-dimer levels were found to be a significant marker for mortality at admission and final measurement. Factors such as mechanical ventilation support and kidney diseases have also been associated with mortality. The treatments applied, especially steroids, IVIG and immunoplasma, were found to be associated with the survival rates of patients. Early initiation of IVIG in critically ill patients was found to be significantly associated with mortality. (p<0.001) These data show that a number of factors such as patients' gender, symptom duration, length of stay, comorbidities, laboratory parameters and applied treatments have an impact on COVID-19 mortality.
Conclusion: This study identifies factors affecting mortality in COVID-19 patients and evaluates treatment effects, providing significant insights. Specifically, respiratory failure, comorbidities, and certain laboratory markers were highlighted as crucial indicators of the disease's course and treatment effectiveness. These findings can guide clinical practices in managing and treating the disease. Future research assessing the use of biomarkers in predicting disease progression is recommended.