Obstrüktif uyku apnesi sendromunda, orbital doppler ultrasonografi ve optik koherens tomografi bulgularının değerlendirilmesi
Evaluation of orbital doppler ultrasonography and optical coherence tomography findings in obstructive sleep apnea syndrome
Yazar: EMİNE NİHAN ÇELDİRME HORASANLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMİNE DAĞISTAN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Orbita = Orbita ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, obstrüktif uyku apnesi sendromu hastalarında, göz içi kan akımını Doppler ultrasonografi yöntemi ile değerlendirerek, bunun retinal sinir tabakası kalınlığı (RNFL) ve ganglion hücre tabakası (RGCL) ile ilişkisinin incelenmesi planlandı.
Materyal-Metod: Polisomnografi ile OSAS tanısı alan 143 hastaya, dışlanma kriteri olarak hipertansiyon, diabetes mellitus, steroid kullanımı ve göz hastalığı ya da cerrahisi hikayesi kullanıldı. Kontrol grubu hastalar ayaş ve cinsiyet yönünden benzer sağlıklı bireylerden seçildi. Olgulara orbital Doppler ultrasonografi ile oftalmik arter (OA), santral retinal arter (CRA) ve posterior silier arterlerde (PCA), PSV, EDV ve RI ölçümleri yapıldı. Normal göz muayenesi, göz içi basınç ölçümü ve optik koherens tomografi ile global RNFL kalınlığı ve RGCL hacim ölçümleri de yapıldı.
Bulgular: Dahil olma ve dışlama kriterlerine uygun 29 hasta ve 29 kontrol grubu belirlendi. Hasta ve kontrol grubunda göz içi basınç ölçümü normal sınırlardaydı. OSAS hastalarında kontrol grubuna göre, RNFL kalınlığında anlamlı farklılık bulunmadı (p=0,888), ancak ganglion hücre tabakasında, kontrol grubuna göre hacim artışı saptandı (p=0,033). CRA RI değerlerinde, hasta ve kontrol grubunda anlamlı fark olmamakla birlikte (p= 0,687), hasta grubunda CRA RI değeri azaldıkça ganglion hücre tabakasının santral hacminde artış tespit edildi (p=0,023, r= -309). Ayrıca; RGCL'nın santral 1 mm çaplı bölgesinin hacminin, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, hafif-orta dereceli OSAS hastalarında arttığı, ağır dereceli OSAS grubunda ise azaldığı bulundu (p=0,019). Doppler US'de CRA'in PSV değerleri hafif-orta dereceli OSAS grubunda azalmış, ağır dereceli OSAS grubunda ise artmış olarak tespit edildi (p=0,010).
Sonuç: OSAS hastalarında göz henüz klinik olarak sağlamken bile, OCT'de ganglion hücre tabakasında değişiklik oluşabilmekte ve bu bulgular Doppler US verileri ile desteklenebilmektedir.

Abstract:
Purpose: Our aim is to evaluate orbital blood flow with Doppler ultrasonography and display it' s relationship with retinal nerve fiber layer and ganglion cell layer in obstructive sleep apnea patients.
Material-metod: Among 143 patients who was diagnosed for OSAS at polysomnography, exclusion criteria including hypertension, diabetes, steroid use and previous eye disease or surgery is used. Control group was chosen matched for age and sex with patients group. Peak systolic, end diastolic velocities and resistivity indices was measured at ophthalmic artery (OA), central retinal artery (CRA) and posterior ciliary artery (PCA) with Doppler ultrasonography. Additionally; routine ophthalmic examination including intraoculary pressure and optic coherence tomography (OCT) for retinal nerve fiber layer thickness and ganglion cell layer volumes are performed.
Results: 29 patients and 29 healthy control subjects was chosen among exculision criteria. All of our patients and control subjects had normal intraoculary pressure. OCT revealed no difference between RNFL thickness between OSAS patients and control groups (p=0,888), but ganglion cell layer volume at the center was higher in OSAS group (p=0,033). Similarly, CRA RI values are not significantly different between two groups(p= 0,687), but in OSAS group, RGCL central volume and CRA RI was negatively correlated(p=0,023, r= -309). As we grouped OSAS patients mild-moderate and severe and compare with control group, RGCL central 1 mm circular area's volume is increased in the mild-moderate group than decreased in severe OSAS group (p=0,019). CRA PSV is decreased at mild-moderate OSAS than controls and increased in severe group (p=0,010).
Conclution: Even though orbita is clinically normal, changes starts to occure in ganglion cells at OCT and this finding can be supported with Doppler ultrasonography.