Girit savaşı sırasında venediklilerin çanakkale boğaz ablukası
The dardanelles blockade of the venetians during the cretan war
Yazar: MERVE KAYNAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİ ADIYEKE
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Girit Adası, 17. yüzyılın ortalarından itibaren Osmanlı Devleti için önemli bir hedef haline geldi. 1645 yılında girişilen Girit Savaşı yaklaşık yirmi beş yıl sürerek Osmanlı Devleti'nin siyasi ve ekonomik dengelerinin değişmesine neden oldu. 1646 yılında Thomas Morosini komutasındaki Venedik donanması Çanakkale Boğazı'nı 1657 yılına kadar ablukada tutmayı başardı. Bu sebeple savaş alanı Girit Adası'ndan uzaklaşarak Çanakkale Boğazı'na kaymıştır. Bu çalışmada, Çanakkale Boğazı'na kayan ablukanın İstanbul'da sebep olduğu askeri, siyasi ve iktisadi yansımasının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Çanakkale Boğazı, İstanbul'un iaşe teminindeki ulaşım yolları arasında kilit noktada bulunmaktadır. Çanakkale Boğazı'nın 1646-1657 yıllarında abluka altında olması sebebiyle Girit Savaşı'nın durağanlaşmasını, aynı zamanda İstanbul'un iaşesinin kesilme noktasına geldiğini göstermektedir. Çünkü kıtlıkla karşı karşıya kalan bu şehirde, hububat kaçakçılığı artmış, temel gıda maddelerinin temini durma noktasına gelmiştir. Ayrıca şehre ithal edilen hammadde temininde sorunlar baş gösterirken, stokların hızla erimesiyle beraber fiyat artışlarının yaşandığı görülmüştür. Bu durum şehirdeki huzurun bozulmasına, halkın Anadolu'ya doğru göç etmesine, asker, esnaf ve halk içerisinde çeşitli isyanların çıkmasına neden olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada, Başbakanlık Osmanlı Arşivleri, ağırlıklı olarak Osmanlı kronikleri ve
v
basılı kaynaklardan elde edilen verilerin, tarihsel yöntem kullanılarak ortaya koyuldu.
Anahtar Kelimeler: Girit Savaşı, Çanakkale Boğazı, Abluka, İstanbul.

Abstract:
Crete Island has become a significant target for the Ottoman Empire since the middle of the 17th century. The Cretan War of 1645 lasted for twenty-five years and caused a change in the political and economic balance of the Ottoman Empire. In 1646, the Venetian navy under the leadership of Thomas Morosini managed to blockade the Dardanelles until 1657. Therefore, the battlefield shifted away from Crete Island to the Dardanelles. This study aims to assess the military, political and economic reflections of the blockade of the Dardanelles on Istanbul. The Dardanelles is located on a key transportation route for Istanbul's food supply. The blockade of the Dardanelles between 1646 and 1657 indicates that the Cretan War stagnated, and that the supply of Istanbul came to a standstill. The blockade of the Dardanelles in 1646-1657 indicates the stagnation of the Cretan War, as well as the fact that the supply of Istanbul was at the point of being cut off. In this city, which was facing famine, smuggling of grain increased and the supply of essential primary foodstuffs came to a standstill. In addition, while problems arose in the supply of raw materials imported to the city, it was seen that price increases were experienced with the rapid depletion of stocks. This situation led to the deterioration of the peace in the city, the migration of the people towards Anatolia, and the emergence of various uprisings among the soldiers, tradesmen and the people. In this study, the data obtained from the
vii
Prime Ministry Ottoman Archives, mainly Ottoman chronicles and printed sources were revealed by using the historical method.
Keywords: Cretan War, Dardanelles, Blockade, Istanbul.