6-8.11 yaş arası çocuklarda dil ve bilişsel gelişimin matematik performansına etkisi
The effect of language and cognitive development on mathematical performance in children aged 6-8.11
Yazar: HAVA ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE SAVAŞ
İstanbul Atlas Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dil ve Konuşma Terapisi = Language and Speech Therapy

Özet:
Dil bozukluğu görülen bireylerde matematiksel güçlük görülebileceği gibi matematik becerilerinde zorlanan bireylerde bazı dilsel ve bilişsel problemler görülebilir. Bu araştırmanın amacı; 6-8.11 yaş arası çocuklarda dil ve bilişsel gelişimin matematik performansına etkisini incelemektir. Araştırmaya 37 erkek, 15 kız toplam 52 birey dahil edilmiştir. 52 katılımcıdan sosyodemogrofik bilgileri alındıktan sonra katılımcılara sırasıyla TODİL (Türkçe Okul Çağı Dil Gelişim Testi), TAST (Türkçe Anlamsız Sözcük Tekrarı Testi), LİTMUS-TR (Türkçe Cümle Tekrarı Testi), WISC-R (Wechsler Çocuklar İçin Zeka Ölçeği) ve yaş düzeyine göre rutin olmayan matematiksel problemler sunulmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre TODİL dil bilgisi bileşke puanı ile matematik performansı arasında yüksek pozitif bir korelasyon olduğu gözlemlenmiştir. WISC-R benzerlik, sözel puan, küplerle desen ve tüm puan ile yüksek pozitif ilişki gözlemlenmiştir. LİTMUS-TR ile matematik performansı arasına da yüksek pozitif bir korelasyon gözlemlenmiştir. Bulguların sonucuna göre dil ve matematik arasında anlamlı ilişki olduğu gözlemlenmiş, dil seviyesi düşük olan çocuklarda matematik performansının düşük olduğu aksine dil seviyesi yüksek olan çocuklarda ise matematik performansının yüksek olduğu görülmüştür. Biliş ile matematik arasında da anlamlı bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir. Bu araştırmada da dil ve bilişin matematik performansını etkilediği görülmüştür. Bu nedenle okul öncesi ve okul çağı çocuklarda matematik performansını arttırmak için dil becerilerini arttırmak ve bilişsel becerilerini desteklemek gerekmektedir.
	
Anahtar kelimeler: Dil, biliş, matematik, rutin olmayan problemler

Abstract:
As individuals with language disorders may experience mathematical difficulties, individuals who struggle with mathematical skills may also encounter certain linguistic and cognitive problems. The aim of this study is to examine the impact of language and cognitive development on mathematical performance in children aged 6 to 8.11 years. The study included a total of 52 individuals, consisting of 37 boys and 15 girls. After obtaining sociodemographic information from the 52 participants, they were successively administered the TODİL (Turkish School Age Language Development Test), TAST (Turkish Nonword Repetition Test), LİTMUS-TR (Turkish Sentence Repetition Test), WISC-R (Wechsler Intelligence Scale for Children), and non-routine mathematical problems appropriate for their age level. According to the findings obtained from the study, a high positive correlation was observed between the TODİL grammar composite score and mathematical performance. A high positive relationship was also observed with WISC-R similarity, verbal score, block design, and total score. Additionally, a high positive correlation was observed between LİTMUS-TR and mathematical performance. Based on the results of the findings, it was observed that there is a significant relationship between language and mathematics, with children who have lower language levels showing lower mathematical performance, whereas children with higher language levels exhibiting higher mathematical performance. A significant relationship was also observed between cognition and mathematics. This study demonstrated that language and cognition affect mathematical performance. Therefore, to enhance mathematical performance in preschool and school-age children, it is necessary to improve language skills and support cognitive abilities.

Keywords: Language, cognition, mathematics, non-routine problems