Altyapı oyuncularının kafein alımları ile uyku kalitesi, beslenme durumu arasındaki ilişkinin saptanması
Determining the relationship between infrastructure players's caffeine intake, sleep quality, nutritional status
Yazar: NUR SİNEM TÜRKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU SAĞLAM
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Kafein = Caffeine ; Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Bu çalışmanın amacı, alt yapı oyuncularının kafein alımları, uyku kalitesi ve
beslenme durumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Araştırma Şubat 2019-
Şubat 2020 tarihleri arasında Darüşşafaka Spor Kulübü'nde oynayan 8-16 yaş arası,
100 gönüllü erkek alt yapı oyuncusu arasında yapılmıştır. Katılımcılara araştırmacı
tarafından geliştirilmiş bir anket formu (demografik bilgiler, Pittsburgh Uyku Kalite
İndeksi Ölçeği (PUKİ), besin tüketim kaydı, kafein tüketim sıklığı formu) uygulanmış
ve sporcuların antropometrik ölçümleri (vücut ağırlıkları, vücut yağ oranları, boy
uzunlukları) alınmıştır. Uyku kalitesi kötü olan sporcuların, sütlü filtre kahve, neskafe,
siyah çay, şekersiz kola ve şekersiz enerji içeceğinden aldıkları kafein miktarı uyku
kalitesi iyi olanlardan anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0.05). Sporcuların uyku
kalite durumları ile günlük kafein tüketimleri arasında istatistiksel açıdan önemli fark
saptanmamıştır (p>0.05). Çocukluk çağındaki altyapı oyuncularının PUKİ uyku
etkinliği alt ölçek puanı ile günlük karbonhidrat tüketim miktarı (r=-0.28), günlük su
tüketim miktarı (r=-0.36), günlük protein tüketim miktarı (r=-0.31), günlük lif tüketim
miktarı (r=-0.30) arasında negatif yönde, orta düzeyde, istatistiksel olarak anlamlı
ilişki saptanmıştır. Adölesan çağdaki altyapı oyuncularının PUKİ uyku süresi alt ölçek
puanı ile günlük alınan enerji miktarı (r=-0.34) arasında negatif yönde, orta düzeyde
anlamlı ilişkili saptanmıştır. Sonuç olarak, uyku kalitesini geliştirmek için, besin
ögelerinin sporcuların bireysel ihtiyacına göre alımının sağlanması uyku kalitesine
fayda sağlamaktadır. Literatürde, çocuk ve adölesan sporcuların uyku kalite
durumlarını inceleyen daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the relationship between infrastructure players'
caffeine intake, sleep quality and nutritional status. The research was conducted on
100 volunteer male infrastructure players between the ages of 8-16, who played in
Darussafaka Sports Club between February 2019 and February 2020. A questionnaire
form with four steps was applied to the athletes and anthropometric measurements of
the athletes were taken. The amount of caffeine taken by filter coffee with milk,
nescafe, black tea, sugar-free cola and redbull was found significantly higher in the
athletes with bad sleep quality than those athletes with good sleep quality (p <0.05).
There was no significant difference between the sleep quality status of the athletes and
their daily caffeine consumption (p>0.05). Child athletes' PSQI sleep efficiency
subscale score, daily carbohydrate consumption amount (r=-0.28), daily water
consumption (r =-0.36), daily protein intake (r = -0.31), daily fiber consumption (r =-
0.30), a negative, moderate, statistically significant relationship was found. A
moderately significant negative correlation was found between PSQI sleep duration
subscale score of adolescent athletes and daily energy intake (r = -0.34). In summary,
in order to improve sleep quality, nutrients should be taken according to the needs of
the athletes. More research is needed that examines the sleep quality status of young
athletes.