Üst gastrointestinal sistem kanamasında glasgow-blatchford skoru, AIMS-65 ve laktat değerlerinin yatış, taburculuk ve transfüzyon ihtiyacının belirlenmesindeki etkisi
The effect of glasgow-blatchford score, aims-65 and lactate levels on the determination of hospitalization, discharge and the needs to transfusion in the upper gastrointestinal system bleeding
Yazar: ELİF ASLAN TAŞ
Danışman: DOÇ. AYHAN ÖZHASENEKLER
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Hastanede yatış süresi = Length of stay ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Laktatlar = Lactates ; Mortalite = Mortality ; Taburcu olmak = Patient discharge ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmada üst gastrointestinal sistem kanamalı hastalarda Glasgow-Blatchford Skoru (GBS), AIMS 65 ve laktat düzeyleri değerlendirilip karşılaştırılarak erken dönemde risk grubunun belirlenebilmesi  ve bu doğrultuda risk gruplarına yönelik yapılacak yaklaşımın oluşturulması hedeflenmiştir. 
Materyal ve Metod: Bu çalışmaya 01/01/2017-01/01/2018 tarihleri arasında Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisine başvuran 18 yaş üstü üst gastrointestinal sistem kanaması olan hastaların verilerine retrospektif olarak dosya değerlendirilmesi yapılarak ulaşılmıştır. Çalışmamızda hastanın yaşı ve cinsiyeti gibi demografik bilgiler ile kan basıncı, nabız, mental durumu, hastaneye başvuru şikayeti, hemoglobin, kan üre azotu(BUN), international normalizated ratio(INR), albumin, değerleri kaydedildi. AİMS65 skoru, GBS ve laktat değerlerleri her hasta için ayrı ayrı hesaplandı. Hastaların yatış, eritrosit süspansiyonu (ES) transfüzyon ihtiyacı ve mortaliteleri değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamıza verilerine ulaşılabilen 246 hasta dahil edildi. Hastaların 143'ünün (%58,1) cinsiyeti erkek, 103'ünün (%41,9) cinsiyeti kadındı. Yaş aralığı 18-97 yıl idi. Genel yaş ortalaması 62±18 yıl idi. Çalışmamızdaki hastalara endoskopi yapılıp yapılmadığı incelendi. 235 hastaya (%95,5) endoskopi yapıldı. Hastaların 149'u (%60,6) hospitalize edildi. 24 hasta (%9,8) yoğun bakıma devredildi. 73 hasta (%29,7) taburcu edildi. Takip edilen hastalarda 15'i (%6,1) kanamayı takip eden 30 gün içerisinde exitus olmuştur. Hastaların AİMS65 skoru ortalaması 1±1, Glasgow-Blatchford skoru ortalaması 9±5, Laktat değeri ortalaması 1,8±1,2 mmol/L olarak hesaplandı. Her üç parametrenin de birbirine anlamlı derecede korelasyonu olduğu gözlenlendi. ES transfüzyonu ön görülmesinde, mortalite değerlendririlmesinde GBS (p=0.023) ve laktat (p=0.001) değerlerinde istatiksel olarak anlamlı bir fark elde edildi.
Sonuç: GBS erken dönem risk planlamasında ön planda değerlendirilmesi gerekmektedir. ES transfüzyon ihtiyacında, mortalite değerlendirilmesinde ve yatış önceliği açısından çalışmamız sonucunda günlük pratikte uygulanmasının hem hasta hem de hekim için önemli olduğu belirlendi.

Abstract:
ABSTRACT
Introduction and Objective: In this study, it was aimed to determine early stage risk group by comparing Glasgow Blatchford Scale (GBS), AIMS 65 and lactate levels in upper gastrointestinal bleeding patients and to create an approach to risk groups in this direction. 
Materials and Methods: This study was carried out retrospectively by evaluating the data of patients who were over 18 years old upper gastrointestinal system hemorrhage who were referred to Ankara Yıldırım Beyazıt University Medical Faculty Atatürk Training and Research Hospital Emergency Department between 01/01 / 2017-01 / 01/2018. In our study demographic information such as age and gender of the patient and blood pressure, heart rate, mental status, patient complaints, hemoglobin, blood urea nitrogen (BUN), international normalized ratio (INR), albumin values were recorded.  AIMS65 score, GBS and lactate values were calculated for each patient separately.  Patients' admission, ES transfusion requirement, mortality were evaluated. 
Results: 246 patients were included who were able to reach the study data. Of the patients, 143 (58.1%) were male and 103 were female (41.9%). The age range was 18-97. The mean age was 62 ± 18. We examined whether our disease endoscopy was performed. Endoscopy was performed in 235 patients (95.5%). 149 (60.6%) of the patients were hospitalized. Twenty-four patients (9.8%) underwent intensive care. 73 patients (29.7%) were discharged. 15 (6.1%) patients were followed up within 30 days following the bleeding. ES transfusion was predicted, and a statistically significant difference in GBS and lactate values was obtained when mortality was evaluated. The mean AIMS65 score of the patients was 1 ± 1, the Glasgow-Blatchford score was 9 ± 5, and the lactate level was 1.8 ± 1.2 mmol / L. It has been observed that there is a significant correlation between each of the three parameters. ES transfusion was predicted, and statistically significant difference was obtained between GBS (p = 0.023) and lactate (p = 0.001) when mortality was evaluated.
Conclusion: GBS needs to be evaluated in the preliminary plan for early risk planning.It has been determined that the application of ES transfusion in everyday practice as a result of our study in terms of mortality evaluation and hospitalization priority is important for both patient and physician.