Amberlit XAD-7 reçinesi ile metal zenginleştirilmesi ve AAS ile tayinleri
Pre-concentration of heavy metals with triethanolamine immobilised amberlite XAD-7
Yazar: BAŞAK CANER
Danışman: Y.DOÇ.DR. FATMA AYGÜN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
IAMBERL T XAD-7 REÇ NES ile METALZENG NLE T R LMES ve AAS ile TAY NLERÖZETGünümüz dünyas nda, sa l m z tehdit eden çevresel kirliliklerin büyük birk sm n olu turan a r metaller toksik ve kanserojen etkiye sahiptirler. Çinko, nikel,civa, kadmiyum, bak r, kobalt ve kur un en çok rastlanan a r metallerdir.Çe itli çevresel örneklerde bu elementlerin deri iminin dü ük olmas nedeniyleduyarl l çok yüksek olmayan alevli atomik absorpsiyon spektrometresi (Alevli AAS)ile do rudan tayinleri zordur. Bundan dolay eser düzeydeki bu metallerin tayinlerindeönderi tirme i lemine ihtiyaç duyulmaktad r.Önderi tirme yöntemlerinden biri olan kat faz ekstraksiyonunda, Amberlit XADpolimerik reçineleri fiziksel özellikleri nedeniyle ve yüksek adsorpsiyon kapasitesinesahip olduklar ndan eser elementlerin önderi tirilmesinde s kl kla kullan l rlar.Önderi tirilme i leminde ya metal kompleksinin adsorpsiyonu ya da reçinenin ligant ileimmobilizasyonundan sonra metalin liganta ba lanmas yoluyla gerçekle tirilir.Bu çal mada sulu Co(II), Ni(II), Zn(II), Cu(II) iyonlar n n önderi tirilmesi içinkolon yöntemi ile trietanolamin (TEA) adsorbe edilmi Amberlit XAD-7 reçinesikullan lm t r. Geri kazan m için en uygun pH, örnek hacmi, kolon çap , metal deri imive çözelti ak h z belirlenerek metal çözeltileri kolandan geçirilmi ve kolondaadsorplanmalar sa lanm t r. Deri tirilerek kolondan geri al nan metal iyonlar AlevliAAS ile tayin edilmi tir.TEA adsorplanm XAD-7 reçinesi üzerinde adsorplanan metal iyonlar 10 mLaseton içinde 2 mL, 4M HNO3 ile geri al nm t r ve aseton uzakla t r ld ktan sonraçe me suyunda Cu (II), Zn (II), Co (II) ve Ni (II) iyonlar n n deri imleri s rayla 4.75 Â±0,05 Âµg/L; 8,2 Â± 0,2; 11,9 Â± 0,7 Âµg/L; 9,2 Â± 1,2 Âµg/L olarak bulunmu tur.Anahtar Kelimeler: Amberlit XAD-7, FAAS, önderi tirme, trietanolamin.

Abstract:
IIPRE-CONCENTRAT ON OF HEAVY METALSW TH TRIETHANOLAMINE IMMOBILISED AMBERL TE XAD-7ABSTRACTIn today s world, heavy metals which form the biggest part of environmentalpollution that cause serious damage to our health by toxic and cancerous effect. Zinc,nickel, mercury, cadmium, copper, cobalt and lead are the most common ones.It is very difficult to determine those elements directly by flame atomicabsorption spectrometer (Flame AAS) which does not have too much sensitivitiy, due totheir low concentration in environmental samples. Because of that it is needed toconcentrate those elements in order to determine them at the low concentration levels.Mostly, Amberlite XAD-7 polymeric resin is used in the solid phase extractionprocess. Those resins are used to their superior characteristics and high adsorptioncapacities, during the concentration process of elements at the low concentration levels.Pre-concentration process is generally accomplished by the adsorption of metalcomplexes or adsorption of metal ions following the modification of resin by a suitableligand.n this study, triethanolamine (TEA) adsorbed Amberlite XAD-7 resin is used inorder to pre-concentrate the aqueous Co(II), Ni(II), Zn(II), Cu(II) ions by using columntechnique. Solution of metal ions were passed through the column and they wereadsorbed in the column. The most proper pH, volume of sample, metallic concentrationand solution flow speed were determined for the recovery of metal ions. Theconcentrated metals, received back from the column determined by Flame AAS.Metallic ions which was adsorbed by TEA adsorbed Amberlite XAD-7 resin regainedby 2M, 4M HNO3 which is in 10 mL acetone after mg/L, having the acetone movedaway, the metals in tap water found as Cu: 4.75 Â± 0,05 Âµg/L; Zn: 8,2 Â± 0,2; Co: 11,9 Â±0,7 Âµg/L; Ni: 9,2 Â± 1,2 Âµg/LKey words: Amberlite XAD-7, Flamed AAS, pre-concentration, triethanolamine.