Antiepileptik kullanımına bağlı insulin direnci gelişimi
Development of insulin resistance during treatment with antiepileptic treatment
Yazar: SELDA KESKİN GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. TAHİR KURTULUŞ YOLDAŞ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Giris: Epilepsi kronik bir hastalık olması nedeniyle antiepileptik tedavi uzun
yıllar bazen de ömür boyu kullanılır. Valproik asit ve Karbamezepin sık kullanılan ve
oldukça etkili antiepileptik ilaçlardır. Bu iki ilacın sıklıkla görülen cilt döküntüsü,
trombositopeni, nötropeni, aplastik anemi, istah değisiklikleri ve hepatotoksisite gibi
yan etkileri dısında gözden kaçabilecek hormonal değisikliklere bağlı yan etkileri de
vardır. Bu çalısmada VPA ve KMZ kullanımı sırasında insulin direnci gelisimi
arastırıldı.
Yöntem: Yasları 15 ile 64 arasında değisen en az 1 yıldır tedavi almakta olan,
45'i Valproik asit, 35'i Karbamezepin kullanan epilepsi hastası ve 31 kisiden olusan
sağlıklı kontrol grubu çalısmaya alındı.
Bulgular: Valproik asit veya Karbamezepin kullanımı ile insulin direnci
gelisimi arasında anlamlı iliski saptandı. Her iki grupta da kontrol grubuna göre cpeptit
seviyeleri yüksekti. Karbamezepin kullananlarda GGT düzeyi yüksek saptandı.
Obezite açısından ilaç kullananlar ile kontrol grubu arasında fark saptanmadı ancak
KMZ kullanan kadınlarda obeziteye daha sık rastlandı. 5 yıl ve uzun süredir KMZ
kullananların dislipidemiye daha yatkın olduğu görüldü. Đnsulin direnci olanlarda
obezite daha sık görüldü.
Sonuç: Antiepileptik tedavi sırasında sık bilinen yan etkilerin yanı sıra
nöroendokrin fonksiyon bozuklukları da gelisebilir. Đnsulin metabolizmasında
bozulma ile karsılasılabilir. Bu nedenle hastalar gerek tedaviye baslamadan önce
gerekse tedavi süresince yan etkiler açısından değerlendirilmeli ve bulgular
dikkatlice takip edilmelidir. Etyopatogenezin aydınlatılabilmesi için mültifaktöriyel
etkilesimlerin göz önünde bulundurulduğu daha genis katılımlı çalısmalara ihtiyaç
vardır.

Abstract:
Introduction: Epilepsy is a chronic neurologic condition and because of its
chronicity, antiepileptic theraphy is used over many years and sometimes for
lifelong. Valproic acid and carbamazepine are widely used and comparatively
effective drugs for managing patients with epilepsy. Both of them can cause skin
eruptions, thrombocytopenia, neutropenia, aplastic anemia, unfavorable appetite
changes and hepatotoxicity as frequently reported but hormonal disturbances because
of these two drugs represents an under-recognized side effects. This study was
performed to evaluate effects of valproic acid or carbamazepine medication on
insulin resistance.
Methods: Forty-five patients using valproic acid at least for 12 months
(Group 1), 35 patients using carbamazepine at least for 12 months (Group 2) aged
15-64 years and 31 healthy controls (Group 3) were included.
Results: Insulin resistance increased statistically significant in patients on
valproic acid or carbamazepine theraphy compared with control group. Levels of Cpeptid
were higher in valproic acid and carbamazepine group compared with control
group. Levels of gamaglobulin transferaz were higher in carbamazepine group. There
was no significant difference between these three groups about obesity but women
on carbamazepine theraphy were obese than other groups. Dyslipidemia was more
frequently associated with carbamazepine use at least for five years. Obesity was
more frequently seen with insulin resistance.
Conclusion: Antiepileptic theraphy can cause various most-widely known
side effects but neuroendocrine function abnormalities have been reported also.
These drugs might disrupt the insulin metabolism. Special attention should be paid to
the potential side effects before and during antiepileptic drug treatment and patients
should be follow up carefully. Finally, our data emphasize that further new studies
about this subject should be performed to explain the etiopathogenesis.