Ultraviyole ışınımların fotoğrafta kullanımı
The use of ultraviolet rays in photography
Yazar: ALİ ANIL DURMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT ÜMİT ERUTKU
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Fotoğraf Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Fotoğraf = Photograph ; Fotoğraf sanatı = Photography art ; Fotoğrafçılar = Photographers ; Güzel sanatlar = Fine arts ; Sanat = Art ; Ultraviyole ışınlar = Ultraviolet rays

Özet:
Sir William Herschel'ın termometrelerle gerçekleştirdiği bir deneyde kızılötesi ışınları keşfetmesiyle birlikte görünmeyen ışınların varlığı kanıtlanmıştı ve bu keşif bilim insanlarını diğer ışın türlerini keşfetmelerini sağlayacak araştırmalar yapmaya yönlendirmişti. Johann Wilhelm Ritter'in, Herschel'ın deneyine farklı bir yaklaşımda bulunarak termometre yerine gümüş klorür kullanmış olması, ultraviyole(UV) ışınların varlığını kanıtlamasını sağlamıştı. Böylece yeni keşfedilen görünmez ışınlarla birlikte elektromanyetik spektrum oluşmaya başlıyordu. Elektromanyetik spektrum üzerinde gözün görebildiği bölüm 400-700 nm dalga boyları arasındaydı ve UV ışınlar bu aralığın dışında kaldığı için insan gözü onları algılayamamaktaydı. 
UV ışınların ana kaynağı Güneş'tir. Güneş'ten gelen UV ışınlar dalga boylarının uzunluğuna göre üç gruba ayırılmışlardır. Bu gruplar: UV-A, UV-B ve UV-C ışınlar olarak adlandırılmıştır. Vücudun Güneş'ten aldığı ultraviyole ışınlara ihtiyacı olduğunun öğrenilmesi ve gelişen teknolojik imkânlarla birlikte farklı dalga boylarına denk gelen UV yapay ışık kaynakları üretilmiştir. Yapay ışık kaynaklarının üretilmesiyle birlikte UV ışınlar dalga boylarına göre farklı alanlarda kullanılmaya başlanmıştır.
Günümüzde sanatta da UV ışık kaynakları kullanılmaktadır. Fotoğraf çekimlerinde, tiyatroda, resimde, vücut boyamada, seramikte ve enstalasyonlarda sanatçılar UV ışınları kendi çalışmalarıyla birleştirerek yeni ve yaratıcı işler üretmektedirler. Fotoğraf alanında, sağlık ürünlerinin cilt üzerindeki etkilerinin fotoğraflanması, suç mahallinde gözle görülemeyen delillerin fotoğraflanması, astronomik araştırmalarda gezegenlerin yüzeylerinin fotoğraflanması, bitkilerin ve doğanın fotoğraflanması gibi amaçlarla kullanılmaktaydı. Sanatsal anlamda ise UV ışık altında parlayan boyaların, modellerin üzerine dökülmesiyle farklı portre fotoğraf çalışmaları yapılmaktadır. Bazı vücut boyama sanatçıları, floresans boyalarla boyadıkları modellerinin fotoğraf çekimlerini yaparak iki sanat dalını bir arada kullanmaktadır. Farklı renklerde parlayan kıyafetler ve boyalar fotoğraf sanatçıları tarafından yaratıcı görseller elde edebilmek adına moda çekimlerinde kullanılmaktadır.

Abstract:
The existence of invisible rays were proved with an experiment which is conducted by Sir William Herschel with thermometers, and this discovery led scientists to do researches that would make it possible for them to discover other types of rays. The fact that Johann Wilhelm Ritter took a different approach to Herschel's experiment and used silver chloride instead of thermometers enabled him to prove the existence of ultraviolet rays. Thus, the electromagnetic spectrum began to occur with the newly discovered invisible rays. The part of the electromagnetic spectrum that the eye can see was between 400-700 nm wavelengths, and our eyes were not capable of detecting them because UV rays were outside this range.
The main source of UV rays is the Sun. UV rays that are coming from the sun are divided into three groups according to the length of their wavelengths. These groups are named as: UV-A, UV-B and UV-C rays. Knowing that the body needs ultraviolet rays from the Sun and with the developing technological possibilities, UV artificial light sources which are corresponding to different UV wavelengths have been produced. With the production of artificial light sources, UV rays have been started to be used in different areas according to their wavelengths.
Today, UV light sources are also used in art field. Artists, combine UV rays with their own work to create new and creative art works in photography, theater, painting, body painting, ceramics and installations. In the field of photography, it was used for purposes such as photographing the effects of health products on the skin, photographing invisible evidences at crime scenes, photographing the surfaces of planets to be used in astronomical researches, and photographing plants and nature etc.  In the artistic sense, photographers pour paints onto models which glow under UV light to get different portrait photographs. Some body painters use two art branches together by taking photos of the models which they paint with fluorescence paints. In order to catch creative images, different glowing colors of clothes and paints are used in fashion photography.