Farklı periodontal durumlarda dişeti oluğu sıvısında WNT-5a, sFRP5, Il-8, RANKL ve OPG düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of gingival crevicular fluid WNT-5a, sFRP5, Il-8, RANKL and OPG levels in different periodontal situations
Yazar: MÜSLÜME GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL MARAKOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Gingival oluk sıvı = Gingival crevicular fluid ; Nükleer faktör-kappa B = Nuclear factor-kappa B ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodonti = Periodontics ; Periodontitis = Periodontitis ; Sitokinler = Cytokines ; İnterlökin 8 = Interleukin 8

Özet:
Periodontal dokularda patojenik dental biyofilme karşı gelişen konağın immüno-enflamatuvar yanıtı periodontal sağlık/hastalık dengesi ile doğrudan ilişkili olup hastalık patogenizini anlamaya yönelik yapılan çalışmalar önem kazanmaktadır. Bu çalışmada farklı periodontal durumlarda DOS WNT-5a, sFRP5, IL-8, RANKL ve OPG seviyelerinin kesitsel olarak incelenmesi ve periodontal klinik parametreler ile DOS sitokin seviyeleri arasındaki ilişkiyi araştırmak hedeflenmiştir. Bu çalışma periodontal sağlık ve hastalık durumlarında DOS sFRP5 seviyelerinin değerlendirildiği ilk araştırmadır.
Çalışmaya, Selçuk Üniversitesi Periodontoloji Anabilim Dalı kliniğine başvuran sistemik olarak sağlıklı ve sigara içmeyen 81 gönüllü birey dahil edildi. Sondlama cep derinliği (SCD), klinik ataşman seviyesi (KAS), plak indeksi (Pİ), gingival indeks (Gİ)ve sondlamada kanama yüzdesi olmak üzere klinik periodontal kayıtlar alınarak ve radyografik inceleme ile teşhis konan hastalar çalışma gruplarına ayrıldı. Periodontal teşhiste "Periodontal ve Peri-implant Hastalık ve Durumların Sınıflandırılması 2017" kriterleri kullanılarak bireyler gruplandırıldı: periodontal olarak sağlıklı (S) 20, gingivitis (G) 20, periodontitis derece B (B) 20 (alt grup: Evre II:11 ve Evre III: 9), periodontitis derece C (C) 21 (alt grup: Evre III:12 ve Evre IV: 9).  Her yarım çenede bir diş olmak üzere toplam dört dişten standart kağıt şeritler (Periopaper) ile DOS örnekleri toplandı ve hacim ölçümleri Periotron cihazı ile yapıldıktan sonra tek Eppendorf tüpte -80˚C'de saklandı. DOS sitokin seviyeleri ELISA yöntemi ile analiz edildi. 
DOS WNT-5a seviyesi açısından B grubu ile S, G ve C grupları arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiş olup ortalamalara bakıldığında en yüksek sırasıyla G, B, S ve C'dir. Çalışma grupları arasında DOS sFRP5, RANKL, OPG ve IL-8 seviyeleri açısından anlamlı bir farklılık görülmedi. Alt grupların karşılaştırmasında B grubu evre III'ün C grubu evre III'e göre DOS RANKL konsantrasyon seviyesi, RANKL/OPG konsantrasyon oranı ve IL-8 total miktar seviyesi anlamlı olarak daha yüksek bulundu. WNT-5a/sFRP5 oranının G grubunda, RANKL/OPG oranının S grubunda peridontitis olanlara göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu görüldü.  KAS ile DOS WNT-5a seviyesi ve WNT-5a/sFRP5 oranı arasında ayrıca klinik parametreler (KAS hariç) ve DOS hacmi ile RANKL/OPG oranı arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki saptandı. VKİ ile SCD ve KAS arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişkili, yaş ile WNT-5a/sFRP5 oranı arasında anlamlı ve negatif yönlü ilişkili bulundu.
WNT-5a ve sFRP5 agonist-antagonist çiftinin enflamasyondaki spesifik rolü dokuya özgü immün mikro-ortama veya immüno-enflamatuvar yanıtın aşamasına bağlı olabilir. Kemik metabolizmasında da WNT-5a'nın etkisini hücre tipine özgü farklı post-translasyonel modifikasyonlarından kaynaklanabilecek bir etki olarak yanıt veren hücreler belirleyip tek taraflı olarak osteogenez veya osteoklastogenezi teşvik etmekten çok kemik homeostazına katkıda bulunduğu varsayılmaktadır. Çalışma sonuçlarında da KAS ile DOS WNT-5a ve WNT-5a/sFRP5 oranı negatif korelasyon gösterdiği için periodontal hastalık teşhis ve prognozunda WNT-5a ve sFRP5 rolünün ve RANKL/OPG sistemi ve IL-8 kemokin ağı ile ilişkisinin daha iyi anlaşılması ve terapötik potansiyellerinin değerlendirilebilmesi için daha fazla ileri çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
The immuno-inflammatory response of the host against pathogenic dental biofilm in periodontal tissues is directly related to the periodontal health/disease balance, and studies to understand the pathogenesis of the disease gain importance. The aim of this study to analyze in different periodontal conditions, GCF WNT-5a, sFRP5, IL-8, RANKL and OPG levels cross-sectionally and to investigate the relationship between periodontal clinical parameters and GCF cytokine levels. This study is the first to evaluate GCF sFRP5 levels in periodontal health and disease states. 
Systemically healthy and non-smoker 81 volunteer patients who applied to Selcuk University Periodontology Department clinic were included in the study. Patients diagnosed by radiographic examination and clinical periodontal records including probing pocket depth (PPD), clinical attachment level (CAL), plaque index (PI), gingival index (GI) and percentage of bleeding on probing were divided into study groups. In periodontal diagnosis, individuals were grouped using the "Classification of Periodontal and Peri-implant Diseases and Conditions 2017" criteria: periodontally healthy (H) 20, gingivitis (G) 20, periodontitis grade B (B) 20 (subgroup: Stage II: 11 and Stage). III: 9), periodontitis grade C (C) 21 (subgroup: Stage III:12 and Stage IV: 9). GCF samples were collected with paper strips (Periopaper) from a total of four teeth, one tooth in each quadrant and stored at -80˚C in a single Eppendorf tube after volume measurements were made with the Periotron device. GCF cytokine levels were analyzed by ELISA method. 
In terms of GCF WNT-5a level, a significant difference was found between the B group and the S, H and C groups, and when the averages are considered, the highest is G, B, H and C, respectively. There was no significant difference between the study groups in terms of GCF sFRP5, RANKL, OPG and IL-8 levels. In the comparison of subgroups, GCF RANKL concentration level, RANKL/OPG concentration ratio and IL-8 total amount level were found to be significantly higher in group B stage III than in group C stage III. It was observed that the ratio of WNT-5a/sFRP5 was significantly higher in the G group and the RANKL/OPG ratio was significantly higher in the H group than in those with peridontitis. A significant and negative correlation was found between CAL and GCF WNT-5a level and WNT-5a/sFRP5 ratio, as well as clinical parameters (excluding CAL), and between GCF volume and RANKL/OPG ratio. BMI and PPD and CAL were significantly and positively correlated, while age and WNT-5a/sFRP5 ratio were significantly and negatively correlated.
The specific role of the WNT-5a and sFRP5 agonist-antagonist couple in inflammation may depend on the tissue-specific immune micro-environment or the stage of the immuno-inflammatory response. It has been hypothesized that it contributes to bone homeostasis rather than promoting osteogenesis or osteoclastogenesis unilaterally by determining the effect of WNT-5a in bone metabolism as an effect that may arise from different posttranslational modifications specific to the cell type, and since the results of the study show that CAL and GCF WNT-5a and WNT-5a /sFRP5 ratio is negatively correlated, further studies are needed to better understand the role of WNT-5a and sFRP5 in the diagnosis and prognosis of periodontal disease and its relationship with the RANKL/OPG system and IL-8 chemokine network, and to evaluate their therapeutic potential.