Nitrik oksit ve silisyum uygulamalarının biberde tuz stresi üzerine etkileri
The effects of nitric oxide and silicon applications on salt stress in pepper
Yazar: ADALET BADEM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK SÖYLEMEZ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tuzluluk,bitkide su alımını engelleyerek bitki gelişimi, verim ve meyve kalitesini olumsuz yönde etkileyen abiyotik bir stres faktörüdür. Tuzluluğun etkisini ortadan kaldırmak için iyi bir drenaj sistemine ve temiz su kaynağına ihtiyaç duyulmaktadır. Diğer önlem ise tuza dayanıklı çeşitlerin geliştirilmesidir. Ancak bu zaman alıcı bir süreçtir. Bu nedenle daha hızlı sonuç alınabilecek yöntemlere araştırılmalıdır. Tuzluluk stresinin etkisini azaltmak amacıyla bitkilere bazı kimyasallar uygulanabilir. Daha önce yapılan çalışmalarda nitrik oksit (NO) ve silisyumun (Si) bazı stres şartlarına karşı dayanıklılığı arttırdığı bildirilmiştir. Ancak bu kimyasalların uygulama sıklığı ile ilgili çalışmaların yetersiz olması nedeniyle, denememizde 100 µM'lık nitrik oksitin 3 farklı sıklıkta uygulanması (0, 7, 14 ve 28 gün aralıklarla) ile haftada 1 defa 2 mM Si uygulamasının verim, kalite ve bazı bitki büyüme parametreleri üzerine etkileri incelenmiştir. Çalışma; Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Osmanbey Yerleşkesi'ndeki ısıtmasız (antidon) polikarbon serada, topraksız yetiştirme tekniğinde yürütülmüştür. Çalışmada bitkisel materyal olarakMertcan F1 biber çeşidi (yeşil sivri biber), yetiştirme ortamı olarak ise perlit kullanılmıştır. Deneme tesadüf parselleri deneme desenine göre 4yinelemeli olarak kurulmuş olup, her yinelemede 1 bitki kullanılmıştır. Elde edilen sonuçların varyans analizleri TARİST 4.0 (1995) istatistik paket programında analiz edilmiş ve ortalamaların karşılaştırılması amacıyla LSD testi uygulanmıştır. Araştırmada gübreleme açık besleme sistemine göre yapılmış olup, Çokuysal ve ark. (2016) tarafından önerilen besin solüsyonu kullanılmıştır. Denemede bitki büyüme parametreleri (bitki boyu, gövde çapı, bitki yaş-kuru ağırlığı, kök yaş-kuru ağırlığı vb.), verim, bazı fizyolojik ve kalite analizleri (prolin, vitamin C,suda çözünebilir kuru madde, meyve çapı, boyu, meyve eti kalınlığı vb.) incelenmiştir. Denemede tuz stresi ile bitki büyüme parametreleri, verim, meyve boyutlarında azalmalar meydana gelirken, meyve kalitesi ile yapraklardaki prolin ve MDA (malondialdehit) miktarlarında artmalar meydana gelmiştir.Tuzlu koşullarda,kök ortamındaki mevcut suyun osmotik basıncının yüksek olmasından dolayı bitki sudan yeteri kadar faydalanamamaktadır. Mevcut sudan faydalanamayan bitkiler stomalarını kapatmakta ve bunun sonucu olarak bitki CO2'i bünyesine alamamakta ve fotosentez olumsuz yönde etkilenerek, bitkinin büyümesi ve gelişmesi azalmaktadır. Tuz stresi ile birlikte hücresel düzeyde de zararlanmalar meydana gelmekte, membran geçirgenliği artmaktave bitki gelişimi zayıflamaktadır. Tuz stresinin etkisini hafifletmek amacıyla dışarıdan uygulanan NO ve Si, bitki boyu, gövde çapı, yaprak sayısı ve yaprak alanı gibi bitki büyüme parametrelerinin, yanısıra, verim ve meyve sayılarının iyileşmesini sağlamışlardır. Ayrıca, tuzsuz ortamda Si uygulamaları stoma iletkenliğini azaltırken, tuz stresi koşullarında Si uygulamaları stoma iletkenliğini arttırmıştır.

Abstract:
Salinity is an abiotic stress factor that negatively affects plant growth, yield and fruit quality by limiting the plant's water intake.To eliminate the effect of salinity are needed to a good drainage system and a clean water source. Another precaution is to improve salt-tolerant varieties. However, this needs a long time.For this reason, methods that can get faster results should be investigated.Some chemicals can be applied to plants in order to reduce the effect of salinity stress. It has been reported in previous studies that nitric oxide (NO) and silicon (Si) increase resistance to some stress conditions.Due to the insufficientof studies about the application frequency of these chemicals, in this study the effects of 100 µM nitric oxide application in 3 different frequencies (with intervals of 0, 7, 14 and 28 days) and 2 mM Si application once a week on yield, quality and some plant growth parameters were investigated.The study was carried out using soilless cultivation technique in an unheated (anti-frost)polycarbonate greenhouse in Osmanbey Campus of the Faculty of Agriculture of Harran University. In the study, Mertcan F1 variety (long green pepper) was used as plant material the and perlite was used as the growing medium.The experiment was set up according to the randomized plot design with 4 replications, and 1 plant was used in each replicate. The variance analyzes of the obtained results were analyzed in the TARIST 4.0 (1995) statistical package program and the LSD test was applied to compare the means.In the study, fertilization was applied according to the open feeding system and the nutrient solution recommended by Çokuysal et al. (2012) was used. In the experiment, plant growth parameters (plant height, stem diameter, plant fresh-dry weight, root fresh-dry weight, etc.), yield, some physiological and quality analyzes (proline, vitamin C, water-soluble dry matter, fruit diameter, height, and fruit flesh thickness, etc.) were examined.In the experiment, plant growth parameters, yield and fruit sizes decreased with salt stress, while fruit quality and proline and MDA (malondialdehyde) amounts in the leaves increased.In saline conditions, the plant cannot benefit from the water sufficiently due to the high osmotic pressure of the existing water in the root medium. Plants that cannot benefit from the available water close their stomata and as a result, the plant cannot absorb CO2 and photosynthesis is negatively affected, reducing the growth and development of the plant. Along with salt stress, damage occurs at the cellular level, membrane permeability increases and plant growth weakens.Externally applied NO and Si to alleviate the effect of salt stress improved plant growth parameters such as plant height, stem diameter, number of leaves and leaf area, as well as yield and fruit numbers. In addition, Si applications decreased stomatal conductivity in salt-free conditions, while Si applications increased stomatal conductivity under salt stress conditions.