Yaşlılık döneminde sosyal etkileşim: Konut ve çevresi üzerine değerlendirmeler
Social interaction in old age: Assessments on housing and its environment
Yazar: MERYEM ARACI
Danışman: PROF. DR. REYHAN MİDİLLİ SARI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Aktif yaşlanma = Active ageing ; Sosyalleşme = Socialization ; Yaşlılık = Old age ; Yerinde yaşlanma = Aging in place

Özet:
Yaşlıların mevcut yerleşim alanlarından ayrılmadan yaşamlarını ait hissettikleri ve tanıdık çevrelerde sürdürmesinin yani yerinde yaşlanmanın yollarının aranması barınma konusunda karşılaşılan zorlukların aşılmasında başat rol üstlenmektedir. Yerinde yaşlanmanın hedefi, yalnızca konut ortamında sorunsuz yaşam sürmek değil; yaşlının çevresiyle görsel, işitsel ve fiziksel olarak etkileşimli aktif bir yaşam sürmesini sağlamaktadır. Bu anlamda yaşlılık döneminde sosyalleşme eylemi ve olanakları önemlidir. Çalışma kapsamında sosyalleşmenin yaşlılık dönemi için tanımının, öneminin ve kapsamının belirlenmesi; sosyalleşmenin konut ve konut yakın çevresindeki mekânsal izdüşümlerinin ve kalitelerinin araştırılması; yaşlıların bu mekanlara ilişkin tercih ve beklentilerinin tespit edilmesi hedeflenmiştir. Bu amaç doğrultusunda 60 yaş üzeri 100 yaşlı ile yüz yüze anket çalışması yapılmış; elde edilen veriler frekans dağılımı, Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Yaşlı bireyler; konut ve yakın çevresinin aktif ve sağlıklı yaşlanmaya sunacağı katkıyı sosyal katılım temelinde değerlendirdiğinde, sosyalleşmeyi beklenti ve tercihlerine göre fiziksel var olma, görsel temas kurma gibi farklı boyutlarıyla hayatlarına entegre ettiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca sosyal etkileşim faaliyet seçiminde cinsiyetin, mekan kullanımı ve memnuniyetine ilişkin ise konut tipi ve ikamet edilen katın belirleyici olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The ability of elders to continue their lives in familiar environments without leaving their current residential areas, that is, searching for ways to age in place, plays a leading role in overcoming the difficulties encountered in housing. The goal of aging in place is not only to live a problem-free life in a residential environment. It enables older people to live actively by interacting with their environment visually, audibly, and physically. So, socialization activities and characteristics become essential in old age.
Within the scope of the study, determining the definition, scope, and importance of socialization for the old age period; investigating the spatial projections and qualities of socialization in housing and its immediate surroundings, and examining the preferences and determining the preferences and expectations of the older people regarding these places is aimed. The researcher conducted a face-to-face survey with 100 older adults over 60 and the frequency distribution, Mann Whitney U, and Kruskal Wallis tests were used to analyze the data. When elders evaluate the contribution of housing and its immediate surroundings to active and healthy aging based on socialization, the research shows that they integrate socialization into their lives with different dimensions, such as physical presence and visual contact, according to their expectations and preferences. The study revealed that gender is decisive in the choice of socialization activities, the type of housing, and the floor lived on regarding the use and satisfaction of space.