Kara Kemal ve esnaf cemiyetleri
Kara Kemal and guilds
Yazar: ALPEREN GÖKÇE
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ALİ POLAT
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Kara Kemal = Kara Kemal ; Loncalar = Guilds ; Milli ekonomi = National economy

Özet:
İttihat ve Terakki Cemiyeti Osmanlı'nın son dönemlerine ve Cumhuriyet'in ilk
dönemlerine çeşitli alanda etkiler bırakmıştır. Ekonomik alanda bıraktığı etkiler, bunların
başında gelmektedir. Balkan Harbi sonrası millî iktisat arayışlarına giren İttihat ve Terakki
Cemiyeti bu fırsatı Cihan Harbi'nin başlamasıyla elde etmiştir. İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin
"Küçük Efendisi" Kara Kemal, millî iktisat uygulamalarının en önemli aktörlerinden birisi
olmuştur. Kara Kemal'in gerçekleştirdiği faaliyetler, savaş sonrasında gerçekleştirilen
soruşturma ve yargılamaların ana konusu olduğu gibi 1926 yılında gerçekleşen İstiklal
Mahkemesi yargılamalarının da konusu olmuştur.
Kara Kemal'in hayatı, onun teşkilatçı yapısı ile birlikte incelenmiş ve savaş sırasında
gerçekleştirdiği iaşe faaliyetleri ve örgütlenmeleri detaylıca ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Çünkü bu faaliyetler, Kara Kemal'in örgütlediği esnaf cemiyetleri sayesinde icra edilmiştir.
Faaliyetler sayesinde gerçekleştirilen sermaye birikimleriyle, millî şirketler kurulmuş ve millî
bir banka tesis edilmiştir. Esnaf örgütlenmeleri ile Türk burjuvazisi oluşturulmaya çalışılmış ve
Türk girişimciliği özendirilmiştir.
Esnaf cemiyetlerinin, geleneksel esnaf teşkilatları olan loncaların izlerini ne kadar
taşıdığı da incelenmiştir. Loncaların, dönemin modern örgütlenmelerine neleri miras bıraktığı
veya tamamen farklı toplumsal kurumlar olup olmadığı ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Ekonomik kurumlardaki bu dönüşümün, dönemin ekonomik şartlarıyla ilişkisi, her iki
kurumun kimliğini ortaya koymak açısından önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Kara Kemal, esnaf cemiyetleri, millî iktisat, lonca

Abstract:
The Committee of Union and Progress left its mark on the the last periods of the
Ottoman Empire and the first periods of the Turkish Republic in various fields. theeconomic
impacts of this periodcome first and foremost . The Committee of Union and Progress, which
was in search of national economy after the Balkan War, obtained this opportunity with the
start of the World War 1. Kara Kemal, the küçük (junior) effendi of the Committee of Union
and Progress, has been one of the most important actors of national economic practices. The
activities undertaken by Kara Kemal were the main subject of the investigations and trials
carried out after the war, as well as the trials of the Independence Court in 1926.
The life of Kara Kemal was examined together with his organizational capability and
the food supply organizations he carried out during the war were tried to be put forward in
detail. Because these activities were carried out thanks to the tradesmen societies organized by
Kara Kemal. With the capital accumulations achieved through the activities, national
companies were founded and a national bank was established. The Turkish bourgeoisie was
tried to be formed with the help of tradesmen organizations and Turkish entrepreneurship was
encouraged.
It was also examined how much tradesmen societies carried the traces of guilds, which
are traditional tradesmen organizations. It has been tried to reveal what the guilds passed on to
the modern organizations of the period or whether they were completely different social
institutions. The relationship between this transformation in economic institutions and the
economic conditions of the period is important in revealing the identity of both institutions.
Keywords: Kara Kemal, tradesmen societies, national economy, guild.