Travmaya maruz kalan bireylerin umut düzeyi ile uyku sağlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between hope level and sleep health of individuals exposed to trauma
Yazar: NAZAN YILDIZ TOSUN
Danışman: DR. İHSAN ÇAĞATAY ULUS
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın iki temel amacı bulunmaktadır. İlk olarak, travmaya maruz kalan bireylerin
uyku sağlıklarında cinsiyete, yaşa, doğal afetten etkilenme düzeyine ve yakınını
kaybetmekten etkilenme düzeyine göre anlamlı farklılığın olup olmadığı incelenmiştir.
Araştırmanın ikinci amacı ise travmaya maruz kalan bireylerin uyku sağlıklarının umut
düzeyleri tarafından ne düzeyde yordandığını araştırmaktır. Araştırmada veriler Microsoft
Forms kullanılarak dijital ortamda 299 kişiden toplanmıştır. Araştırmanın verileri Demografik
Bilgi Formu, Sürekli Umut Ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi kullanılarak elde
edilmiştir. Veriler, SPSS 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Katılımcılara kolay
ulaşılabilirlik örnekleme yöntemi ile ulaşılmıştır.
Araştırmada elde edilen bulgulara göre erkeklerin uyku sağlıklarının kadınlara göre daha
yüksek olduğu ve yaş aralığı 41-50 olan grubun uyku sağlığının yaş aralığı 18-30 arasında
olan gruptan daha iyi olduğu görülmüştür. Doğal afetten etkilenen grubun ve yakın kaybından
yoğun etkilenen grubun uyku sağlığının iyi olmadığı bulunmuştur. Travmaya maruz kalan
bireylerin umut ve uyku sağlığı arasındaki ilişki pozitif yönlü, düşük düzeyde ve istatiksel
olarak anlamlıdır. Umut değişkeni uyku kalitesindeki varyansın anlamlı bir yordayıcısıdır ve
toplam varyansın %6.6'sını açıklamaktadır. Elde edilen bulgular literatür çerçevesinde
tartışılmıştır.

Abstract:
This study has two main objectives. First, it examines whether there are significant
differences in the sleep health of individuals exposed to trauma based on gender, age, level of
impact from natural disasters, and level of impact from losing a loved one. The second
objective of the study is to investigate the extent to which the sleep health of individuals
exposed to trauma is predicted by their levels of hope. The data for the study were collected
from 299 participants in a digital environment using Microsoft Forms. Data were obtained
through the Demographic Information Form, the Trait Hope Scale, and the Pittsburgh Sleep
Quality Index. The data were analyzed using the SPSS 25.0 software. Participants were
reached through a convenience sampling method.
According to the findings, it was observed that men's sleep health was higher than that of
women and that the sleep health of the age group 41-50 was better than that of the 18-30 age
group. It was also found that the group affected by natural disasters and the group intensely
affected by the loss of a loved one had poor sleep health. The relationship between hope and
sleep health in individuals exposed to trauma is positive, low in magnitude, and statistically
significant. The hope variable is a significant predictor of variance in sleep quality, explaining
6.6% of the total variance. The findings were discussed within the framework of the existing
literature.