Kent içi açık otopark alanları ve yakın çevresindeki bazı ağaçların biyomonitör olarak kullanabilirliğinin incelenmesi: İstanbul örneği
Investigation of the usefulness of some trees in urban open car parking areas and their close environment as biomonitors: The case of Istanbul
Yazar: İLKNUR YAZICI
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER LÜTFÜ ÇORBACI
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Bazı bitkiler ağır metalleri bünyelerinde biriktirebildikleri için hava kalitesinin izlenmesinde bu özelliğe sahip bitkiler biyomonitör olarak kullanılmaktadır. Bu çalışma araziden seçilen 4 farklı bitki taksonunun (Robinia pseudoacacia L., Acer negundo L., Pinus brutia Ten., Cupressocyparis leylandii (A.B. Jacks. & Dallim.) Dallim) hava kirliliğinin belirlenmesinde biyomonitör amaçlı olarak kullanıp kullanılamayacağını saptamak amacıyla yapılmıstır. Örnek alan olarak İstanbul il sınırları içerisinde, Bakırköy Adliyesi Açık Otoparkı, İspark Florya Sosyal Tesisleri Açık Otoparkı ve Hacıosman Atatürk Kent Ormanı olmak üzere üç lokasyondan ve 10 farklı bitkiden 2023 vejetasyon döneminde toplanan yaprak örneklerinde Pb, Cd, Ni, Cr, Co ve Cu analizleri yapılmıştır. Laboratuvar ortamında, ağır metal kirletici analizi yapılmadan önce bitki numuneleri, çözücü olarak uygun karışımlar kullanılarak kapalı sistem mikrodalga cihazı yardımıyla sıvı hale getirilmiştir. Daha sonra numuneler uygun hacme seyreltilip, indüktif eşleşmiş plazma-kütle spektrofotometrisi (ICP-MS) cihazı ile ağır metallerinin konsantrasyonları analiz edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS Statistics paket programında istatistiksel olarak karşılaştırılarak; geniş yapraklı bitkiler, iğne yapraklı bitkiler ve lokasyonlar arasındaki farklılıklar belirlenmiştir. Analizi yapılan ağır metallerin, yoğun kirletici bulunduran lokasyonda biriktiği tespit edilmiştir.  Çalışmamızda ortalama Pb, Cd, Ni, Cr, Co ve Cu seviyeleri sırasıyla 10,810 ppm, 0,056 ppm, 4,698 ppm, 3,921 ppm, 0,378 ppm ve 6,615 ppm ile Bakırköy Adliyesi Açık Otoparkı'nda tespit edilmiştir.

Abstract:
Since some plants can accumulate heavy metals in their bodies, plants with this feature are used as biomonitors in air quality monitoring. This study was carried out to define whether 4 different plant species (Robinia pseudoacacia L., Acer negundo L., Pinus brutia Ten., Cupressocyparis leylandii (A.B. Jacks. & Dallim.) Dallim) selected from the field can be used as biomonitors for determining air pollution. Pb, Cd, Ni, Cr, Co and Cu analyses were performed on leaf samples collected from 10 different plants from three locations within the borders of Istanbul province, namely Bakırköy Courthouse Open Parking Area, İspark Florya Social Facilities Open Parking Area and Hacıosman Atatürk Urban Forest, during the 2023 vegetation period. In the laboratory environment, before heavy metal contaminant analysis, the plant samples were liquefied with the help of a closed system microwave device using appropriate solvent mixtures. The samples were then diluted to the appropriate volume and the concentrations of heavy metals were analyzed by inductively coupled plasma-mass spectrophotometry (ICP-MS). The data obtained were statistically compared in SPSS Statistics package program to determine the differences between broad-leaved plants, coniferous plants and locations. The heavy metals analyzed were found to accumulate in the location with the highest concentration of pollutants. In our study, average Pb, Cd, Ni, Cr, Co and Cu levels were detected in Bakırköy Courthouse Open Parking Area with 10,810 ppm, 0,056 ppm, 4,698 ppm, 3,921 ppm, 0,378 ppm and 6,615 ppm, respectively.