Samsun ilinde görev yapan aile hekimleri ve aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin uyku bozuklukları hakkında bilgi, tutum ve uygulamaları
The knowledge, attitudes and practices of family physicians and family medicine residents working in Samsun province about sleep disorders
Yazar: FATİH CEYLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YASİN SELÇUK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Pratik = Practice ; Samsun = Samsun ; Tutumlar = Attitudes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı Samsun'daki aile hekimlerinin uyku bozuklukları hakkındaki bilgilerini, tutumlarını ve uygulamalarını değerlendirmektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma kesitsel, tanımlayıcı, açık kontrolsüz tipte bir anket çalışmadır.06/04/2021-18/05/2021 tarihleri arasında Samsun ilinde görev yapan aile hekimleri ve aile hekimliği uzmanlık öğrencilerine yüz yüze, telefon(whatsapp) ya da e-posta ile veri toplama formu ulaştırılmış ve uygulanmıştır. Çalışmaya 311 hekim katılmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS 25.0 kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
BULGULAR: Çalışmaya katılan 311 hekimin %55'i erkek, %45'i (n=140) kadındı. Katılımcıların %55'i aile hekimi, %35'i aile hekimliği uzmanlık öğrencisi, %10'u aile hekimliği uzmanıydı. Yaş ortalaması 40,4±10,6 yıldır. Meslekte çalışma süreleri ortalama 15.47±10,66 yıl idi. Hekimlerin %45,3'ü uyku tıbbını bir uzmanlık alanı olarak kabul ediyordu. Hekimlerin uyku bozuklukları hakkında sorulan bilgi sorularına verdikleri doğru cevapların ortalaması %54,3 olup cinsiyet, yaş, çalıştığı kurum, meslekteki çalışma süresi, unvan ve uyku tıbbına ilişkin tutumlarına göre anlamlı farklılık yoktu. Hekimlerin %93,2'si uyku bozuklukları yaygın tıbbi bir sorun olduğunun farkındaydı, %92,3'ü uyku bozukluklarının önlenmesini mümkün olduğunu düşünüyordu. Ancak %28'i gördüğü hasta sayısını azaltsa bile, hastalarına yeterli uykunun faydaları hakkında danışmanlık yapmak için zaman harcıyordu ve sadece hekimlerin %12,9'u klinik uygulamada uyku sorunlarını çözmek için yeterli uyku bilgisine sahip olduğunu düşünüyordu. Hekimlerin uyku bozukluğu olan hastalarını değerlendirirken kullandıkları yöntemlerden en sık kullanılanları sırasıyla anamnez (%91) ve kan testleri (%85,2) idi. Hekimlerin %88,4'ü polisomnografi için uyku laboratuvarına yönlendirmeyi ve %80,1'i uyku tıbbı uzmanına yönlendirmeyi tercih ediyordu. Hekimlerin %58,8'i uykusuzluk şikâyeti olan hastalarda farmakolojik olmayan yaklaşımları aile hekiminin bir rolü olarak görüyordu. Hekimlerin uyku bozukluğu olan hastalarında en çok tercih ettikleri tedavi yaklaşımları sırasıyla antihistaminikler (%86,8), antidepresanlar (%83,6), uyku hijyeni tavsiyeleri (%81,4) idi. Ancak hekimlerin çoğunluğunun hastalarında kullandıkları değerlendirme ve tedavi yöntemleri düzenli kullanılmıyordu.
SONUÇ: Çalışmamızda hekimlerin çoğunluğu klinik uygulamada kendilerini yeterli hissetmiyordu. Bilgi düzeyleri bu bulguyu destekler nitelikteydi. Tıp eğitiminde ve aile hekimliği uzmanlık eğitiminde müfredatta uyku bozukluklarına da önem verilmesi hekimlerin uyku sorunları olan hastalarını daha erken tanıyıp doğru tedavi ve yönlendirmelerle hastalarına daha faydalı olmasını sağlayabilir. Ayrıca birinci basamak hekimleri için uyku bozuklarına ait günlük pratikte kullanılabilecek güncel tanı ve tedavi rehberini hazırlanması hem hekimlere hem de hastalara faydalı olacaktır. 
Anahtar Kelimeler: uyku bozuklukları, bilgi, tutum, uygulama, aile hekimi

Abstract:
AIM: The aim of this study is to evaluate the knowledge, attitudes and practices of family physicians in Samsun about sleep disorders.
MATERIALS AND METHODS: This study is a cross-sectional, descriptive, open uncontrolled type of survey study. Between 06/04/2021-18/05/2021, a data collection form was delivered and applied to family physicians and residents working in Samsun, face to face, by phone (whatsapp) or e-mail. 311 physicians participated in the study.IBM SPSS 25.0 was used in the analysis of the data. Statistical significance level was accepted as p<0.05.
RESULTS: Of the 311 physicians participating in the study, 55% were male and 45% were female. 55% of the participants were family physicians, 35% were family medicine residency students, and 10% were family medicine specialists. The mean age is 40.4±10.6 years. The mean period of working in the profession was 15.47±10.66 years. 45.3% of physicians accepted sleep medicine as a specialty. The average of the correct answers given by the physicians to the information questions asked about sleep disorders was 54.3%, and there was no significant difference according to gender, age, institution, duration of work in the profession, title and attitudes towards sleep medicine. 93.2% of the physicians were aware that sleep disorders are a common medical problem, and 92.3% thought it was possible to prevent sleep disorders. However, 28% still spent time counseling their patients about the benefits of adequate sleep, even if it reduced the number of patients they saw, and only 12.9% of physicians felt they had sufficient sleep knowledge to solve sleep problems in clinical practice. Anamnesis (91%) and blood tests (85.2%) were the most frequently used methods when evaluating patients with sleep disorders by physicians. 88.4% of the physicians preferred to refer to the sleep laboratory for polysomnography and 80.1% preferred to refer them to a sleep medicine specialist. 58.8% of the physicians regarded non-pharmacological approaches as a role of the family physician in patients with insomnia. The most preferred treatment approaches by physicians in patients with sleep disorders were antihistamines (86.8%), antidepressants (83.6%), and sleep hygiene recommendations (81.4%). However, the evaluation and treatment methods used by the majority of physicians in their patients were not used regularly.
CONCLUSIONS: In our study, the majority of physicians did not feel competent in clinical practice. Their level of knowledge supported this finding. Giving importance to sleep disorders in the curriculum of medical education and family medicine specialty training may enable physicians to recognize their patients with sleep problems earlier and to be more beneficial to their patients with the right treatment and guidance. In addition, preparing an updated diagnosis and treatment guide for sleep disorders that can be used in daily practice for primary care physicians will be beneficial for both physicians and patients.
Keywords: sleep disorders, knowledge, attitude, practice, family physician