Atopik dermatitli hastalarda beslenme ve büyümenin değerlendirmesi
Evaluation of nutrition and growth in patients with atopic dermatitis
Yazar: ECE MELİS ADALET PEKER
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ÜLKER ALTINEL ; PROF. DR. EMİNE GÜLBİN GÖKÇAY
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology
Dizin: Dermatit-atopik = Dermatitis-atopic

Özet:
Giriş: Atopik dermatit (AD), sıklıkla çocuk yaş grubunda görülmekle birlikte her yaş grubunu 
etkileyebilen, kronik, kaşıntılı, tekrarlayıcı, inflamatuvar bir cilt hastalığıdır. AD'li hastaların 
büyüme ve beslenme durumlarının etkilenebileceğini gösteren çalışmalar mevcuttur. AD ve 
besin alerjisi arasındaki ilişki, AD'li çocukların ebeveynlerinde de endişe yaratmaktadır.
Amaç: Bu çalışmada AD tanılı çocukların büyüme ve beslenme durumlarının 
değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bununla birlikte çocuğunda AD olan ebeveynlerin 
tamamlayıcı beslenmeye geçerken besin alerjisi hakkındaki tutumları araştırılmıştır. 
Yöntem: Kasım 2023-Mayıs 2024 arasında AD tanılı 6 ay-14 yaş arasındaki 99 çocuk ile 120
sağlıklı çocuk dahil edilmiştir. Tanımlayıcı bilgileri desteklemesi amacıyla oluşturulmuş 
Hasta Takip Formu, hastalık şiddetinin belirlenmesi için SCORAD (Scoring Atopic 
Dermatitis) kullanılmıştır. Büyümeyi değerlendirme için vücut ağırlığı, boy, kol çevresi ve 
baş çevresi ölçülmüş, standart deviasyon skorları (SDS) ve vücut kitle indeksi (VKİ) 
hesaplanmıştır. Beslenme, ebeveynlerin tuttuğu 3 günlük besin tüketim kayıtlarına göre 
Beslenme Bilgi Sistemi (BeBis) 8.2 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına 
göre vakaların 3 günlük ortalama enerji, protein, yağ, karbonhidrat, diyet lifi, kolesterol, 
kalsiyum, demir ve çinko alımları saptanmıştır.
Bulgular: Hasta ve kontrol grubu arasında vücut ağırlığı, baş çevresi, kol çevresi, VKİ 
açısından anlamlı fark saptanmamış, hasta grubunda boy SDS 0.1±1.3, kontrol grubunda boy 
SDS değeri 0.5±1.1 saptanarak kontrol grubundan anlamlı (p=0.001) olarak daha düşük 
saptanmıştır. AD hastalarının karbonhidrat alım oranları daha yüksek, kalsiyum alım oranları 
daha düşük bulunmuştur. Hastaların %63,6'sında ortalama 34±53 hafta (min:0,5 maks:316 
hafta) besin eliminasyonu yapıldığı, eliminasyonun %40,4 oranında ebeveynin kendi kararıyla 
yapıldığı dikkat çekmiştir. Buna karşın hastaların sadece %21,2'sinde hekim tanılı besin 
alerjisi olduğu saptanmıştır. En sık elimine edilen ilk 3 besinin %48,5 yumurta, %31,3 inek 
sütü ve %19,2 yoğurt olduğu tespit edilmiştir. Besin eliminasyonu yapan hastalarda yapmayan 
hastalara göre büyüme ve beslenmede anlamlı fark saptanmamıştır. 
Sonuç: AD çocuklarda boy uzamasını etkileyebilmektedir. Kontrolsüz yapılan besin 
kısıtlamaları dengeli beslenme açısından risk oluşturabilir.

Abstract:
Introduction: Atopic dermatitis (AD) is a chronic, itchy, recurrent, inflammatory skin disease 
that is frequently seen in the childhood age group but can affect all age groups. There are studies 
showing that the growth and nutritional status of patients with AD can be affected. The 
relationship between AD and food allergy also creates concerns in parents of children with AD.
Objective: In this study, the growth and nutritional status of patients with AD were evaluated. In 
addition, the attitudes of parents of children with AD regarding food allergy while transitioning to 
complementary feeding were investigated.
Method: Between November 2023 and May 2024, 99 children between the ages of 6 months and 
14 years diagnosed with AD and 120 healthy children were included. The Patient Follow-Up 
Form was created to support descriptive information, and SCORAD (Scoring Atopic Dermatitis) 
was used to determine disease severity. To evaluate growth, body weight, height, arm 
circumference and head circumference were measured, and standard deviation scores (SDS) and 
body mass index (BMI) were calculated. Nutrition was analyzed through the Nutrition 
Information System (BeBis) 8.2 program according to the 3-day food consumption records kept 
by the parents. According to the analysis results, the 3-day average energy, protein, fat, 
carbohydrate, dietary fiber, cholesterol, calcium, iron, and zinc intakes of the cases were 
determined.
Results: No significant difference was found between the patient and control groups in terms of 
body weight, head circumference, arm circumference and BMI. There was no significant 
difference between the patient and control groups in terms of body weight, head circumference, 
arm circumference and BMI. Height SDS value was found to be 0.1±1.3 in the patient group, and 
height SDS value was found to be 0.5±1.1 in the control group, which was significantly (p=0.001) 
lower than the control group. AD patients had higher carbohydrate intake rates and lower calcium 
intake rates. It was noted that 63.6% of the patients underwent an average of 34±53 weeks (min: 
0.5 max: 316 weeks) of food elimination, and 40.4% of the eliminations were made by the 
parents' own decision. On the other hand, only 21.2% of the patients were found to have a 
physician-diagnosed food allergy. The top 3 most frequently eliminated foods were found to be 
eggs, cow's milk, and yogurt. No significant difference was found in growth and nutrition in
patients who eliminated foods compared to those who did not.
Conclusion: AD does not affect growth in children. However, uncontrolled food restrictions made 
by families may pose a risk in terms of balanced nutrition.