İki farklı tip hızlı üst çene genişletme apareyinin nazomaksiller yapılar, havayolu ve halitozise etkilerinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of two different rapid maxillary expansion appliances and their effects on nasomaxillary complex, airway and halitosis by 3d cone-beam computed tomography
Yazar: NOURTZAN KECHAGIA
Danışman: PROF. DR. ZAFER BEYZA HANCIOĞLU KIRCELLİ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı / Ortodonti Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Ortodonti pratiğinde en sık karşılaşılan problemlerden biri olan posterior çapraz
kapanışın tedavisinde hızlı üst çene genişletmesi (HÜÇG) uygulanmaktadır. HÜÇG
ile maksillaya transversal yönde iletilen ağır ortopedik kuvvetlerin etkisi, maksiller
kaide ve nazal kavitede genişlik artışına neden olur. Bu durum hava yolu hacmini
arttırmaktadır. Ağız solunumu çapraz kapanışta en yaygın görülen etyolojik
faktörlerdendir ve buna bağlı gelişen faringeal enfeksiyonlar, tükürük miktarında
azalma ve uçucu sülfür bileşiklerinin ağız içinde artması ile ağız kokusu oluşumu
tetiklenmektedir. HÜÇG tedavisinde konvansiyonel hyrax vidalı genişletme apareyleri
kullanılmaktadır. Keyless/anahtarsız HÜÇG apareyi (KKE), kendinden anahtarlı
olması sebebiyle aktivasyon kolaylığı sağlamaktadır.
Çalışmamızın amacı, geleneksel ve yeni geliştirilen iki tip hızlı üst çene
genişletme apareyinin nazomaksiller kompleks, hava yolu ve ağız kokusu üzerindeki
etkisinin üç boyutlu görüntü ile karşılaştırılmasıdır. Yaptığımız tez çalışmasını sıfır
hipotezi 'İki farklı tip hızlı üst çene genişletme apareyinin nazomaksiller yapılar,
havayolu ve halitozise etkileri arasında fark yoktur' şeklinde belirlenmiştir.
Çalışmamıza İstanbul Aydın Üniversitesi Ortodonti Anabilim Dalında üst çene
genişletmesi uygulanan 30 hasta seçilmiştir. İki farklı gruptan oluşan çalışmamızda
KKE ile konvansiyonel hyrax (KRPE) vidası kullanılarak HÜÇG tedavisi uygulanmış
ve tedavi başı ile pekiştirme sonunda alınan KIBT görüntüleri üzerinden bu
apareylerin etkileri karşılaştırılmıştır. Çalışmamızın bulgularına göre KKE ile yapılan
genişletme işleminde KRPE'ye göre daha fazla ortopedik etki elde edilmiştir (p<0.05).
Sert damak maksiller genişliğinde ve bazal kemik genişliğinde KKE grubunda
sırasıyla 3,96 mm ile 3,49 mm, KRPE grubunda ise 3,27 mm ille 1,89 mm artış
bulunmuştur (p<0.05). Palatal alveolar tipping değeri KRPE grubunda (sağ: 6,42° -
sol: 5,46°) KKE grubuna göre (sağ: 3,02°-sol: 2,92°) istatistiksel olarak anlamlı 
düzeyde artmıştır (p<0.05). Palatal alveolar açı ölçümünde KRPE grubunda (7,95°)
elde edilen artış KKE grubuna göre (3,91°) istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05).
Dental tipping ölçümünde KRPE grubunda (6,55°) KKE grubuna (2,92°) göre
istatistiksel olarak anlamlı artış bulunmuştur (p<0,05). Her iki aparey tipinde de hava
yolu hacminde istatistiksel olarak anlamlı olmayan artışlar tespit edilmiştir (p>0.05).
Ağız kokusu ölçümünde KKE grubunda KRPE grubuna göre grup içinde istatistiksel
olarak anlamlı azalma bulunmuş (p<0.05), gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı
bir fark tespit edilememiştir (p>0.05). KKE vidasının (0,3 mm) Leone vidasına göre
(0,2 mm) her bir aktivasyonda daha fazla kuvvet iletmesi, kendinden anahtarlı olması
ve damak kubbesinde daha derin bir konuma yerleştirilebilmesi KKE grubunda KRPE
grubuna göre ortopedik etkilerin daha fazla oluşmasını ve dental yan etkilerin
azalmasını sağlamıştır. Vidanın mekanik etkinliğinin tespiti için in-vitro çalışmaların
yapılması ve klinik etkinliğinin geniş hasta gruplarında prospektif randomize kontrollü
çalışmalar ile desteklenmesi gerekliliği açıktır.
Anahtar Kelimeler: Keleş Keyless Expander, Hyrax, Nazomaksiller Kompleks, Hava
Yolu Halitozis

Abstract:
Rapid maxillary expansion (RME) used in the treatment of posterior crossbite,
one of the most common problem in orthodontics. With RME the maxillary base width
and nasal cavity increase. The formation of halitosis is triggered by pharyngeal
infections that develop due to mouth breathing, decrease in the amount of saliva and
increase in volatile sulfur compounds. Conventional hyrax appliances are used in the
treatment of RME. Keyless Keyless Expander (KKE) provides ease of activation as it
has an activation arm.
The aim of our study is to compare the effects of two types of RME appliances
on the nasomaxillary complex, airway and halitosis with CBCT images. Our null
hypothesis is: 'There is no difference between the effects of two different types of rapid
maxillary expansion appliances on nasomaxillary structures, airway and halitosis.'
30 patients who underwent RME treatment at Istanbul Aydın University
Department of Orthodontics were selected. In our study consisting of two different
groups, RME treatment was applied using KKE and conventional hyrax screw (CHS).
According to the comparisons we made via CBCT, more orthopedic effect was
obtained in the KKE compared to CHS. (p<0.05). An increase in hard palate maxillary
width and basal bone width was found 3.96 mm and 3.49 mm in the KKE group, 3.27
mm and 1.89 mm in the CHS group, respectively (p<0.05). Palatal alveolar tipping
value increased statistically significantly in the CHS group (right: 6.42° - left: 5.46°)
compared to the KKE group (right: 3.02° - left: 2.92°) (p<0.05). Increase in palatal
alveolar angle in the CHS group (7.95°) is statistically significant compared to the
KKE group (3.91°) (p<0.05). A statistically significant increase was found in dental
tipping in the CHS group (6.55°) compared to the KKE group (2.92°) (p<0.05). 
Statistically non-significant increases in airway volume were detected in both groups
(p>0.05). In halitosis, a statistically significant decrease was found in the KKE group
compared to the CHS group (p<0.05). The ability of the KKE screw to transmit more
force at each activation (0.3 mm) than the Leone screw (0.2 mm), to have integrated
activation arm and to be placed in a deeper position in the palate, resulted in greater
orthopedic effects and less dental side effects. It is clear that in-vitro studies should be
conducted to determine the mechanical effectiveness of the screw and its clinical
effectiveness should be supported by prospective randomized controlled studies in
large patient groups.
Keywords: Keles Keyless Expander, Hyrax, Nasomaxillary Complex, Airway,
Halitosis