Değişik vejetasyon dönemlerine kadar uygulanan farklı tuz konsantrasyonlarının yaprak lahanada meydana getirdiği fizyolojik, morfolojik ve kimyasal değişikliklerin belirlenmesi
Effects of various salt concentration applied to different growth stage of kale on physiological, morphological and chemical characteristics
Yazar: DEMET TUĞCU
Danışman: DOÇ. DR. MURAT DEVECİ
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada materyal olarak yaprak lahana (karalahana) yerli çeşidi (Brassica oleracea. var. acephala cv. Yerli) kullanılmıştır. Deneme tesadüf parselleri deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak kurulmuş ve her tekerrürde 4 tuz konsantrasyonu (kontrol, 50, 100 ve 200 mM NaCl), 2 tuz uygulama zamanı (8 gerçek yapraklı ve hasat dönemine kadar) uygulanmıştır. Tüm denemede toplam 32 parsel, her parselde 5 bitki ve tüm denemede toplam 160 bitki yer almıştır. Deneme, 20 °C sıcaklık, % 65-70 nem, 10/14 (aydınlık/gece) saatlik fotoperiyodik düzene sahip iklim odasında gerçekleştirilmiştir.  Tuz uygulamalarına bitkilerin 4-5 gerçek yapraklı olduğu dönemde yapılmaya başlanmış ve 8 gerçek yapraklı dönem ve hasat dönemine kadar kaplardaki besin çözeltisine sulama zamanlarında 0, 50, 100 ve 200 mM tuz konsantrasyonunu sağlayacak şekilde saksılara NaCl ilave edilmiştir. Deneme süresince yaprak su potansiyeli (MPa), yaprak oransal su içeriği (%), yaprak hücrelerinde membran zararlanması (%), yaprak sıcaklıkları (°C), klorofil tayini (SPAD değeri), hasar indeksi, yaprak sayısı (adet), yaprak ağırlığı (g), yaprak kalınlığı (mm), yaprak alanı (cm2), bitki boyu (cm), kök derinliği (cm), makro ve mikro besin elementleri  (N, P, K, Ca, Mg, Zn, Cu, Fe, Mn) miktarları (% ve ppm) ölçülmüştür. Elde edilen sonuçlara göre, denemede ele alınan farklı vejetatif dönemlerden hasat dönemine kadar tuz uygulaması ile yaprak hücrelerinde membran zararlanması, yaprak sıcaklığı ve hasar indeksi kriterlerinde en yüksek ortalamalara ulaşılmıştır. Farklı tuz konsantrasyonları sonucunda ele alınan kriterlerden yaprak hücrelerinde membran zararlanması, yaprak sıcaklığı ve hasar indeksi miktarlarının tuzluluk arttıkça arttığı belirlenmiştir. Diğer tüm kriterlerde, tuzluğun 0 mM' dan 200 mM'e doğru artmasıyla elde edilen ortalamaların azaldığı tespit edilmiştir. Yaprak su potansiyeli açısından tuz konsantrasyonu arttıkça gün ortası yaprak su potansiyelinin (Ψgo) düştüğü yani yaprakların su stresinin arttığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, kale (Brassica oleracea. var. acephala cv. Yerli) was used as the material.  The experimental design was a randomized complete block design with four replications and four salt concentrations (Control, 50, 100 and 200 mM NaCl) were used. Trial coincidence groups were designed with 4 samples and 4 differen salt concentrations (control, 50, 100, and 200 mM NaCl) and 2 salt application times (until 8 real leaves term and the harvesting term) were applied. There are 32 groups, 5 plants in each group, and 160 plants in total in the whole study. Experiments were carried out in a climate room with 20 ºC temperature, % 65-70 humidity, 12/12 (light/dark) photoperiodical system. Salt applications were started to be done until the term in which the plants have 4-5 real leaves and NaCl was added to the nutrient solution in the cups in order to maintain a salt concentration of 0, 50, 100 ve 200 mM in watering times until the 8 real leaves term and the harvesting term. During the trial, leaf water potential (MPa), ), relative leaf water content (%), membrane damage in leaf cells (%), leaf temperature (°C), total chlorophyll (SPAD), damage index, leaf number (quantity), leaf weight (g), leaf thickness (mm), leaf surface area ( cm), plant height (cm), root depth (cm), and the macro and micro nutrient amounts (% and ppm) in the leaves were measured. According to the obtained results from the trial containing the salt application from different vegetation periods until the harvesting period, the membrane infestation in the leaf cells, the temperature of leaf and the damage index criteria have been measured as highest mean scores. As a result of different salt concentrations, among the discussed criteria the membrane infestation in the leaf cells, the leaf temperature and the damage index was determined that the amount increases as the salinity increases. All the other criteria discussed in this study were decreased when the salinity increased from 0 mM to 200 mM concentrations It was concluded that when salt concentration increases, midday leaf water potential (Ψmd) have fallen and it means that water stress of leaves have been increased too.