Fıtratla ilişkisi bağlamında inancın kökeni meselesi
The issue of the origin of blief in the context of its relationship with fitrat
Yazar: İSMAİL ACU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÜNVERDİ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışmanın amacı, insanda var olan inanma eğiliminin kökenini saptamak ve insanın fıtrat donanımı ile yaratıcısını bulabilme imkânını araştırmaktır. Araştırmada İslam âlimlerinin düşünce dünyasına etki eden fıtrat kavramına yönelik yaklaşımları açıklanmış ve fıtrata batı dünyasındaki karşılık gelen ideolojiler mercek altına alınmıştır. Bu amaç çerçevesinde İslam âlimlerinin genelinin düşünceleri incelenmeye çalışılarak fıtrat kavramına bakışları belli başlıklar altında toplanmıştır. Ayrıca inancın kökenine dair sosyolojik, psikolojik ve antropolojik teorilere yer verilmiştir. Batı düşünce dünyasında fıtrat kavramına denk gelen görüşler ele alınarak inancın kökeni fıtrat kavramı ile temellendirilmeye çalışılmıştır. İnsanın, düşünen bir varlık olduğu kadar inanan bir varlık oluşu, yaratıcısını tanıma ve bilme isteğini beraberinde getirmiştir. Bu durum inanma eğiliminin insanlık tarihinin ilk dönemlerinden beri varlığını koruyan bir istek olmasını sağlamıştır. Bu isteğin karşılığı olarak Yüce Allah'ın, insanın yaratıcısını bulması ve ulûhiyetini tanıması için, insanda yarattığı özel bir donanım mevcuttur. İslam âlimleri, doğuştan gelen bu donanımı fıtrat kavramı çerçevesinde açıklamaya çalışmıştır. Bu doğrultuda fıtrat kavramına farklı anlamlar yükleyip, insanı farklı açılardan ele almışlardır. Fıtrat kavramının inancın kökeni balamında anlaşılması, insanın anlam arayışında ve inanma eğiliminin neticelenmesi için bir mihenk taşı özelliği taşımaktadır.

Abstract:
The purpose of this study is to identify the origin of the belief tendency that exists in man and to explore the opportunity to find the Creator with the keg equipment. It is also to address the succession of the hertrate in the western world by explaining the approaches of Islamic scholars to the concept of hertrat that affects the world of thought. Within the framework of this purpose, the views of the concept of kegrat were collected under certain titles by trying to address the thoughts of the general of Islam. In addition, sociological, psychological and anthropological theories are included in the origin of Faith. In the Western world of thought, the origin of faith was based on the concept of hertrat, taking into account the opinions that coincide with the concept of hertrat. The fact that man is a believing being as well as a thinking being has brought along the desire to know and recognise his creator, and has ensured that this desire has existed since the earliest periods of human history. In response to this desire, Allah Almighty has created a special equipment in human beings in order for them to find their creator and recognise their divinity. Islamic scholars have tried to explain this innate equipment within the framework of the concept of fıtrat. In this direction, they have attributed different meanings to the concept of fıtrat and handled the human being from different angles. Understanding the concept of fıtrat is a touchstone for the finalisation of the human search for meaning and the tendency to believe.