Coğrafi bilgi sistemleri tabanlı çok kriterli karar analizinin rüzgar türbini yer seçim probleminde uygulanması
Geographic information system based multi-criteria decision analysis implementation in wind turbine site selection problem
Yazar: AHMET BAHADIR ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. AYDIN ULUCAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Enerji = Energy ; İşletme = Business Administration
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Rüzgar enerjisi = Wind energy ; Rüzgar türbinleri = Wind turbines ; Tesis yer seçimi = Site selection ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Rüzgar enerji santralleri artan enerji ihtiyacını karşılamak için tercih edilen alternatif enerji kaynaklarından biridir. Fosil veya nükleer yakıtların aksine rüzgarın taşınması veya depolanması söz konusu değildir. Rüzgar enerjisi, belirli noktalarda konumlandırılan rüzgar türbinleriyle kullanılabilir enerjiye dönüştürülmelidir. Türbinlerin nerelerde konumlandırılacağı pek çok araştırmaya konu olan önemli bir problemdir. Bu çalışmada coğrafi bilgi sistemlerine dayalı çok kriterli karar analizi tekniklerinin rüzgar türbini yer seçimi probleminde uygulanması amaçlanmıştır.
Uygulamanın ilk aşamasında bölgede rüzgar türbini kurulamaz alanlar elenerek türbin kurulabilir alanlar belirlenmiştir. Bu işlem için türbin yer seçiminde etkili olan ekonomik, teknik, çevresel ve sosyal kriterler, önceki çalışmalar ve Türkiye Rüzgar Potansiyeli Atlası esas alınarak tespit edilmiştir. İkinci aşamada ise rüzgar enerjisi sektöründe faaliyet gösteren yatırımcıların araştırmalarını odaklayabilecekleri makro ve mikro düzeyde spesifik alternatif alanlar tespit edilmiştir. Bu işlem için çok kriterli karar analizi tekniklerinden Electre TRI ve Electre III teknikleri kullanılmıştır. 
Bu çalışmada çok kriterli karar analizi ve coğrafi bilgi sistemlerin beraber kullanılarak rüzgar santralleri için yer seçimi probleminde nasıl kullanılabileceği gösterilmeye çalışılmıştır. Yatırımcıların geniş coğrafi alanları kısa sürede türbin kurulumuna uygunluk açısından analiz edebilme imkanı sunarak fizibilite çalışmalarını odaklayabilecekleri alanları belirlemesi bu çalışmanın en önemli sonucudur.




Anahtar Sözcükler 
Rüzgar Türbini Yer Seçimi, Coğrafi Bilgi Sistemleri, Çok Kriterli Karar Verme, Electre III,
Electre TRI

Abstract:
Recently, wind tribune energy centrals begin the one of the most preferred energy sources .Unlikely fossil or nuclear oils, wind is unavailable for moving or stocking. Wind , tribune energy ,which is mentioned specific areas, transform wind power to the utilizable energy. This system's main conflict is where the tribunes can be positioned. Many researches are based on the problem, for this reason.
This study purpose the location of wind tribunes with  multi criteria decision analysis techniques that is based on the geographic information systems .In the first part of execution ; eliminating the  unsuited areas, identify available areas for the wind tribunes. For this phase, economical, technical, environmental and social criteria, which impact the tribune location decision,  are determined. Furthermore  , previous studies and  Wind Potential Atlas of Turkey also contributed .In second phase, this study provide to the investors who are active in the wind energy sector, specific alternative areas macro and micro level. For this operation, two of the multi criteria decision analysis techniques " Electre TRI and  Electre III"  have been used.
This study aims to show, how should multi criteria decision analysis and geographic information systems   are used in wind tribune location problems. The most important result achieved from his research is that; the investors could be able to analyze wide geographic regions at very shot time for reliable tribune construction opportunities in order to focus their feasibility studies.



Key Words
Wind Turbine Site Selection, Geographical Information Systems, Multi-Criteria Decision 
Making, Electre TRI, Electre III