İstanbul'da sivil toplum kuruluşları bünyesinde Suriyeli mültecilere hizmet veren psikologların mesleki deneyimlerinin niteliksel yöntemle araştırılması
A qualitative analysis of the professional experiences of the psychologists who serve Syrian refugess within non-governmental organizations in İstanbul
Yazar: ELİF KURT
Danışman: DOÇ. DR. ÖZDEN HAVVA BADEMCİ
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Eş duyum yorgunluğu = Compassion fatigue ; Mesleki deneyim = Professional experience ; Mülteciler = Refugees ; Psikologlar = Psychologists ; Psikososyal yardım = Psychosocial help ; Ruh sağlığı = Mental health ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Suriyeliler = Syrians ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Mültecilerin yaşadıkları ruhsal zorluklar psikoloji yazınında genel olarak psikopatoloji tanı kategorileri ile tanımlanmakta ve müdahaleler bu doğrultuda yapılmaktadır. Bu yaklaşım, mültecilerin deneyimlerinin kişiye özel olduğu gerçeğini göz ardı ederek, bireyi yaşadığı sorunlara indirgemekte ve patolojize etmektedir. Ruh sağlığı alanında çalışan uzmanların mültecilere sundukları hizmetlerin niteliğini bu uzmanların mesleki bilgi ve deneyimlerinin yanı sıra, dil ve kültürel farklılıkların neden olduğu kısıtlar ile meso (kurumsal yapı ve dinamikler vb.) ve makro faktörler (politika, sosyoekonomik faktörler vb.) derinden etkilenmektedir. Bu araştırmanın amacı, İstanbul'daki sivil toplum kuruluşları (STK) bünyesinde Suriyeli mültecilere ruh sağlığı hizmeti veren psikologların mesleki deneyimlerinin onların bakış açılarıyla ve niteliksel yöntemle derinliğine anlaşılmasıdır. Bu doğrultuda, İstanbul'da bulunan beş farklı STK'da mültecilere psikoterapi desteği veren dokuz psikolog ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş olup, kendilerine çalışma ortamları ve deneyimleri hakkında sorular sorulmuştur. Elde edilen veriler tema analizi ve yorumlayıcı fenomenolojik analiz yöntemleriyle analiz edilmiştir. Araştırma, psikologların çoğunluğunun göç ve ruh sağlığı alanında sınırlı bilgi ve deneyime sahip, yeni mezun psikologlar olduklarını, kurumları tarafından düzenli eğitim ve süpervizyonla desteklenmediklerini, bu durumun onların beden ve ruh sağlıklarını ve mültecilere sundukları hizmetin verimliliğini olumsuz yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Psikologların çoğunluğu çaresizlik ve yetersizlik duygularını sıkça dile getirmişlerdir. Araştırmanın bulguları, psikologların mültecilerin terapi almaya uygun olmadıkları ile ilgili tespitlerinin, psikologların kendi çaresizlik ve yetersizlik duygularını mültecilere yansıttıklarını düşündürmektedir. Araştırmanın sonucu, psikologların düzenli eğitim ve süpervizyonlarla desteklendikleri, disiplinler arası ve bütüncül bir yaklaşımla, mülteci olgusunun ekonomik, politik, sosyokültürel boyutlarını göz önünde bulunduran ve patolojize etmeyen bir ruh sağlığı hizmetine ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır.

Abstract:
In psychological literature, the psychological difficulties experienced by refugees have generally been described along the axis of psychopathological diagnostic categories and interventions are carried out within the scope of these descriptive frameworks. This approach, by ignoring the fact that the refugees' experiences are personal, degrades the individual into the problems the individual experiences and pathologizes the individual. In addition to professional expertise and experiences of mental health specialists that provide counselling services to refugees, the constraints caused by language and cultural differences, and meso (e.g., organizational structure and dynamics) and macro factors (e.g., politics, socioeconomic factors) deeply affect the quality of the psychological services provided. The aim of this study is to understand the professional experiences of psychologists who provide mental health services to Syrian refugees within the non-governmental organizations (NGOs) in Istanbul through their perspectives and qualitative analysis methods. Thus, semi-structured in-depth interviews were conducted with nine psychologists who provide psychological support to refugees in five different NGOs in Istanbul. The psychologists were asked about their work environment and experiences. The obtained data were coded and analyzed according to the standards of thematic analysis and interpretitive phenomenological analysis. The study revealed that the majority of psychologists are newly graduated psychologists who have limited knowledge and experience in the field of immigration and mental health, they are not supported with regular training or supervision by their organizations, and these situations negatively affect their physical and mental health, and the efficiency of the psychological services they provide to refugees. The majority of psychologists frequently expressed feelings of helplessness and inadequacy. The findings of the research indicate that the psychologists' evaluations of the refugees on not being apt for therapy stems from the fact that the psychologists project their own feelings of inadequacy and helplessness onto the refugees. The research concludes that the psychologists are in need of mental health services that do not pathologize and comprise of the economical, political, and socio-cultural dimensions of the refugee phenomenon as well as being supported by continuous trainings and supervision.