Büyük kent belediyelerinin eğitim ve kültür hizmetlerine siyasal parti ideolojilerinin yansıması
The impacts of political party ideologies on the metropolitan municipalities educational and cultural services
Yazar: ETHEM KADRİ PEKTAŞ
Danışman: PROF.DR. ZERRİN TOPRAK KARAMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Büyükşehir belediyeleri = Metropolitan municipality ; Eğitim = Education ; Kültür = Culture ; Siyaset = Politics ; Siyasi partiler = Political parties ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Merkezi yönetimin iç ve dış güvenlik, adalet ve diplomasi gibi klasik görevlerinin yanında, diğer birçok hizmetin üretimini de kendi görev alanına sokması devletin büyümesi sonucunu doğurmuş ve Türk kamu yönetiminde etkin ve verimli hizmet sunulması büyük ölçüde güçleşmiştir. Eğitim hizmetleri de devletin asli görevleri arasında sayılmaktadır. Ancak zaman içinde -devletin gözetim ve denetim hakkı saklı tutulmak koşuluyla- özel kuruluşların bu alandaki faaliyetlerine olanak tanınmıştır. Bu gelişme, eğitim ve kültür hizmetlerinde yerelleşme sürecinde önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. Büyük kent belediyelerine yasalarca eğitim ve kültür hizmetleri konusunda çeşitli görevler verilmiştir. Ancak söz konusu yönetimlerin örgün eğitim ve öğretim hizmetlerini yürütme yetkileri bulunmamaktadır. Eğitim ve kültür içerikli hizmetler, büyük kent belediyelerinde öncelikli hizmetler grubunda değerlendirilmemekle beraber, "halk eğitimi", "kültür ve sanat" ve "örgün eğitim ve öğretime destek" gibi alanlarda sürdürülmektedir. Türk kamu yönetiminde yaşanmakta olan yönetsel ve siyasal yozlaşma olgusuna büyük kent belediyelerinin eğitim ve kültür hizmetlerinde de rastlanmaktadır. Bu hizmetlerde en çok karşılaşılan yozlaşma türleri; "adam kayırmacılık", "siyasal kayırmacılık", "hizmet kayırmacılığı" ve "gönül yapma' 'dır. Yerel demokrasiyi güçsüz bırakan bu tür yozlaşmaları gidermede yasal ve kurumsal önlemler yanında, ahlak değerlerinin yerel yönetimlerde egemen kılınması da önemli bir çözüm yolu olarak kabul edilmektedir. Türkiye'de siyasal parti ideolojilerinin, büyük kent belediyelerinin eğitim ve kültür hizmetlerine yansıdığı görülmektedir. Bu durum belli ölçülerde meşru olarak kabul edilmekle birlikte, bu uygulamaların "demokratik davranış", "sosyal adalet", "açıklık (şeffaflık)" ve "tarafsızlık (yansızlık)" ilkelerinden oluşan yerel demokrasi ilkelerine aykırı bulunmaması ve kayırmacılık türü bir yozlaşmaya neden olmayacak bir hizmet politikasının temel alınması gerekmektedir.

Abstract:
Following the addition of a lot of services to the classical functions ranging from domestic and foreign security, justice to diplomacy, the central administration has become unable to serve in an active and productive manner. Educational services are regarded among the principal functions of the state. In time, the state granted the private institutions the permission to operate in this field by retaining its right of control. This development can be viewed as an important step in the process of localization of educational and cultural services. Under the current regulations, metropolitan municipalities are held responsible for the running of some educational and cultural services. Nevertheless, the municipalities are not entitled to run full-time school educational services. Although not labelled as the primary activities of metropolitan municipalities these services are carried on in the fields of "public training", "culture and art", sou. "support to full-time school education ". Administrative and political corruption is widespread in Turkish Political Administrative System. The types of corruption such as "nepotism", "political favouritism", "service favouritism" and "suvasion" may also be witnessed in the educational and cultural services of metropolitan municipalities. Besides institutional measures, the application of moral rules is accepted as an important remedy in removing these kinds of corruption that diminished the power of local democracies. It is seen that the ideologies of political parties have found their way to enter into the educational and cultural services of metropolitan municipalities. Although to the certain extent this is plausible, these applications should both be based on the services policy that will not bring about favouritism and comform to the principles of local democracy such as "democratic attitude", "social justice", "transparency" and "neutrality".