İki boyutlu ve üç boyutlu görüntüleme teknikleri kullanılarak planlanan hedef oluşturma geometrik sınırlarının (marj) istatistiksel hesaplanması
Statistical calculation of target creation geometric limits (marj) planned by using two-dimensional and three-dimensional imaging techniques
Yazar: RUMEYSA GEYİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERAFETTİN YALTKAYA
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Çalışmada, Baş-Boyun kanseri hastalarının radyasyon tedavisinde X-ışınlarıyla iki boyutlu (2B) ve üç boyutlu (3B) Konik Huzmeli Bilgisayarlı Tomografi (CBCT) görüntüleri ile belirlenen set-up (kurulum)  hatalarının tespiti ve karşılaştırılması yapılmıştır. Karşılaştırma sonuçlarıyla Planlanan Hedef Hacim (PTV) oluşturma marjlarının yeterliliği istatistiksel olarak araştırılması amaçlanmıştır. 

Bu çalışmada baş-boyun kanseri hastalarının Hacimsel Yoğunluk Ayarlı Ayarlı  Ark Terapi (VMAT) planlamaları için kV enerji mertebesinde 2B ve 3B-CBCT ile belirlenen set-up hataları karşılaştırıldı. Bunun için on baş-boyun kanseri hastasının Görüntü Eşliğinde Radyasyon Tedavisi (IGRT) süreçlerinde elde edilen kV enerji seviyesindeki iki boyutlu ve üç boyutlu CBCT görüntüleri incelendi. Tüm VMAT tedavileri Elekta Versa HD Lineer Hızlandırıcı cihazında uygulandı. Lineer hızlandırıcıya monte edilen X- ışını tüpü ve detektörden oluşan görüntüleme sistemi kullanılarak 2B ve 3B'de hastanın tomografik görüntüleri kullanıldı. AP (x), RL (y) ve SI (z) koordinatlarındaki set-up hataları belirlenerek, tedavi sırasında çevrim içi düzeltme protokolü uygulanarak bulunmuş olan x, y, z koordinatlarındaki set-up hataları ayrı ayrı incelendi. Görüntülemelerle yapılan eşleştirmelerden elde edilen tedavi masası kaydırma değerleri kullanılarak PTV marjları tüm hastalarda hesaplanmıştır. Hesaplanan marjlar her iki görüntüleme yönteminde 2,8-3,8 mm arasında bulundu. 

On baş-boyun hastası için iki boyutlu ve üç boyutlu görüntüleri kullanarak CTV' ye verilmesi gereken PTV marj değeri RL (sağ-sol), SI (Superior- inferior ) ve AP (Anterior- Posterior) yönlerinde 0,5 cm'nin altında bulunmuş olup klinikte verilen marjların yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak toplam tedavi sürecinde görüntüleme tekrarının protokolü, kV-kV veya kV-CBCT görüntüleme işlemleri nedeniyle hastaya verilen ek radyasyon dozun değerlendirilmesi göz önünde bulundurulmalıdır.

Abstract:
In the study, the determination and comparison of set-up errors by twodimensional (2D) and three-dimensional (3D) Conic Beam Computed Tomography (CBCT) images in the X-rays treatment of head and neck cancer patients were performed. It is aimed to statistically investigate the adequacy of the Planned Target Volume (PTV) margin by comparing with results. 
In this study, the defined set-up errors by 2D and 3D-CBCT at kV energy level were compared for VMAT treatment of head and neck cancer patients. For this purpose, the acquisition of 2D and 3D-CBCT images of the kV energy level in the radiation treat ment (IGRT) processes for ten head and neck cancer patients were performed and exami ned. All VMAT treatments were done at Elekta Versa HD Linear Accelerator device. The 2D and 3D images of the patient were used by imaging system consisting of the X-ray tube and detector that mounted on the linear accelerator. Set-up errors in AP (x), RL (y) and SI (z) directions were separately determined according to x, y and z coordinate system by online correction protocol during the treatment. PTV margins were calculated for all patients using the treatment table shift values obtained from the matches with the images. Calculated margins were found to be 2.8-3.8 mm from both imaging methods.  
PTV margin value to be given to CTV using two-dimensional and threedimen sional images for ten head and neck patients was found to be less than 0.5 cm in RL (right-left), SI (Superior-inferior) and AP (Anterior-Posterior) directions and it is concluded that the margins given in the clinic are sufficient. However, during the total treatment process, the evaluation of the imaging radiation, the evaluation of the addi -tional radiation dose given to the patient due to kV-kV or kV-CBCT imaging procedure should be considered.