Otizm spektrum bozukluğu olan okul öncesi çocukların sosyal becerilerinin desteklenmesine yönelik fiziksel aktiviteye dayalı öğretimin etkililiği
Effectiveness of physical activity-based instruction towards supporting the social skills of preschool children with autism spectrum disorder
Yazar: TURAN BAŞKONUŞ
Danışman: PROF. DR. İSA BİRKAN GÜLDENOĞLU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fiziksel aktivite = Physical activity ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal beceri eğitimi = Social skills training

Özet:
Bu çalışmada, Otizm Spektrum Bozukluğu olan okul öncesi çocukların sosyal becerilerinin desteklenmesinde fiziksel aktiviteye dayalı öğretimin etkililiğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak araştırma, Otizm Spektrum Bozukluğu tanısına sahip okulöncesi dönemde olan 3 çocuk ile yürütülmüştür. Sosyal becerilerinin desteklenmesinde Fiziksel Aktiviteye Dayalı Öğretim (FADÖ) kullanılmıştır. FADÖ, doğrudan öğretim yöntemine uygun olarak düzenlenmiş olup 18 etkinlikten oluşmaktadır. Öğretim, haftada iki gün ve günde 2 oturum olarak gerçekleştirilmiş olup 4.5 hafta sürmüştür. Çalışma tek grup öntest-sontest deneysel desen modeli niteliğindedir. Çocukların sosyal beceri düzeylerinin tespit edilmesi için, ön test, izleme, son test ve kalıcılık oturumlarında Sosyal Beceri Kontrol Listesi Kullanılmıştır. Veri analiz sürecinde, katılımcıların sosyal beceri durumları her bir katılımcının ön testte, son testte ve kalıcılık testinde ilgili becerileri kazanıp kazanmadıkları tablo üzerinde ve görsel analiz tekniği kullanılarak incelenmiştir. Öğretim sırası izleme verilerinin analizinde öğrencilerin, öğretim sırası performanslarının nasıl değişiklik gösterdiğini ortaya koymak amacıyla çizgi grafiği kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; katılımcıların tamamının ön testteki becerileri ile son testteki becerileri arasında artış olduğu görülmüştür. Fiziksel aktiviteye dayalı öğretim sürecinin öğrencilerin en çok etkinliği bitirme, sözel yönergelere uyma, işbirliği ile çalışma becerilerini geliştirdiği, bu becerilerden sonra ise en çok devam eden bir etkinliğe katılma, dikkatini toplama, sırasını bekleme ve sorulan sorulara cevap verme becerilerini geliştirdiği görülmektedir. Araştırma sonuçları fiziksel aktiviteye dayalı öğretimin, otizm spektrum bozukluğu olan okulöncesi dönem çocuklarının sosyal becerilerinin gelişmesinde etkili olduğunu göstermiştir.

Abstract:
This study aimed to examine the effectiveness of physical activity-based teaching in supporting the social skills of preschool children with Autism Spectrum Disorder. For this purpose, the research was conducted with 3 preschool children diagnosed with Autism Spectrum Disorder. Physical Activity Based Instruction (PADÖ) was used to support social skills. FADÖ is organized in accordance with the direct teaching method and consists of 18 activities. The teaching was carried out two days a week and two sessions a day and lasted 4.5 weeks. The study is a single group pretest-posttest experimental design model. Social Skills Checklist was used to determine children's social skill levels in pre-test, follow-up, post-test and retention sessions. During the data analysis process, the social skill status of the participants was examined on the table and using the visual analysis technique, whether each participant acquired the relevant skills in the pre-test, post-test and permanence test. In the analysis of instructional sequence monitoring data, a line graph was used to reveal how students' instructional sequence performances changed. According to the research results; It was observed that there was an increase between the skills of all participants in the pre-test and their skills in the post-test. It is seen that the physical activity-based teaching process mostly improves students' skills in finishing the activity, following verbal instructions, working collaboratively, and after these skills, it mostly improves their skills in participating in an ongoing activity, focusing on attention, waiting for their turn, and answering questions. Research results have shown that physical activity-based teaching is effective in the development of social skills of preschool children with autism spectrum disorder.