Tek taraflı atrofik böbrekli hastaların klinik ve laboratuvar özellikleri, renal sağkalımı etkileyen faktörler
Clinical and laboratory characteristics of unilateral atrophic kidney patients, factors affecting renal survival
Yazar: ZÜLAL İSTEMİHAN
Danışman: DOÇ. DR. HALİL YAZICI
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Atrofi = Atrophy ; Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Dimerkaptosuksinik asit = Dimercaptosuccinic acid ; Prognoz = Prognosis ; Proteinüri = Proteinuria

Özet:
Giriş: Erişkinde tek taraflı atrofik böbrek konjenital veya edinsel nedenlere bağlı olarak görülebilir. Bu çalışmada tek taraflı atrofik böbrekli erişkin hastaların demografik, klinik, laboratuvar, radyolojik özellikleri araştırılarak böbrek fonksiyonlarını, sağkalımlarını ve prognoza etki eden faktörleri incelemek amaçlandı.
Materyal ve Metot: İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı'ında 1994-2019 yılları arasında takip edilmiş tek taraflı atrofik böbrekli 199 hastanın demografik özellikleri, etyolojileri, ilk başvuru anında ve son poliklinik kontrolünde bakılan serum kreatinin, serum albumin, proteinüri ve CKD-EPI ile hesaplanan eGFR düzeyleri, ultrasonografi ve Tc-99m-dimerkaptosüksinik asit (DMSA) böbrek sintigrafisi sonuçları, gelişen komplikasyonlar ve yapılan müdahaleler, komorbid durumları ile ilgili bilgileri retrospektif olarak elde edidi. Primer sonlanım noktası, kreatinin düzeyinin takipte en az iki katına çıkması ve/veya spot idrar total protein/kreatinin oranına göre ≥0,5 g/g proteinüri gelişmesi ve/veya son dönem böbrek yetersizliği gelişmesi olarak belirlendi. Hastaların başvuru sırasındaki değerleri ve son takip değerleri karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmadaki 199 hastanın 114'ü (%57,3) kadındı, ortalama yaş 44,4±16,8 yıldı. Ortalama takip süresi 56,5±56,7 aydı. 103 (%51,8) hastanın sağ böbreği atrofikti. Etyolojide bilinmeyen (%63,8) dışında en sık neden kronik pyelonefrit (%17,1) idi. Hastaların 133'ünde (%66,8) hipertansiyon, 25'inde (%12,6) diabetes mellitus vardı. Ortalama atrofik böbrek boyutları sağ ve sol böbrek için sırasıyla 72,8±17,9 mm ve 73,6±18,7 mm'di. Ortalama Tc-99m-DMSA sonuçları sağ ve sol böbrek için sırasıyla %14,7±10,6 ve %15,6±12,1'di. Hastaların ilk ve son serum kreatinin, serum albumin ve proteinüri düzeyleri ortalamaları sırasıyla 1,2±0,6/1,6±1,5 mg/dL, 4,38±0,46/4,48±0,40 g/dL ve 0,7±1,2/0,5±1,1 g/g'dı. Takiplerinde hastaların 7'unda (%3,5) kreatinin düzeyi en az iki katına çıktı, 12'sinde ≥0,5 g/g (%6,0) proteinüri gelişti, 4'ünde (%2) nefrotik düzeyde proteinüri gelişti, 17'sinde (%8,5) son dönem böbrek yetersizliği gelişti, 12'si (%6,0) diyalize girdi, 7 (%3,5) hastaya nefrektomi ve 3 (%1,5) hastaya böbrek transplantasyonu yapıldı.
Sonuç: Tek taraflı atrofik böbrek; proteinüri, son dönem böbrek yetersizliği, nefrektomi veya böbrek transplantasyonu gerekliliği gibi komplikasyonlara sebep olabilir. Bu hastalar yakından izlenmelidir.

Abstract:
Objective: Unilateral atrophic kidney in adults can be seen due to congenital or acquired casuses. The aim of this study was to investigate the demographic, clinical, laboratory and radiological characteristics of adults with unilateral atrophic kidney and to investigate the renal function, survival, factors affecting prognosis.
Materyal and Methods: In this retrospective study, demographic characteristics, etiology, serum creatinine, serum albumin, eGFR levels calculated by CKD-EPI formula and proteinuria levels measured at the time of first admission and at the last outpatient clinic controls; ultrasonography and Tc-99m-dimercaptosuccinic acid (DMSA) renal scintigtigraphy results; complications and interventions investigated in 199 patients with unilateral atrophic kidney who were followed in Istanbul Medical Faculty Nephrology Division between 1994-2019. The primary endpoint was defined as at least doubling of creatinine levels and/or developing ≥0,5 g/g proteinuria according to total protein/creatinine ratio of spot urine and/or end-stage renal failure. The values of patients at the time of admission and the last follow-up were compared.
Results: Of these 199 patients, 114 (57,3%) were female, and mean age was 44,4±16,8 years. The mean follow-up period was 56,5±56,7 months. 103 patients (51,8%) had atrophic right kidney. Chronic pyelonephritis (17,1%) was the most common etiology except unknown (63,8%) etiology. 133 (66,8%) patients had hypertansion, 25 (12,6%) had diabetes mellitus. The mean atrophic kidney size for the right and left kidneys were 72,8±17,9 mm and 73,6±18,7 mm, respectively. The mean Tc-99m-DMSA renal scintigraphy results for right and left kidneys were %14,7±10,6 and %15,6±12,1 respectively. The mean first and last serum creatinine, serum albumin and proteinuria levels of patients were 1,2±0,6 vs. 1,6±1,5 mg/dL, 4,38±0,46 vs. 4,48±0,40 gr/dL and 0,7±1,2 vs. 0,5±1,1 g/g, respectively. During follow-up, creatinine level doubled in 7 (3,5%) patients, ≥0,5 g/g proteinuria developed in 12 (6,0%) patients, nephrotic level proteinuria developed in 4 (2,0%) patients, end-stage renal failure developed in 17 (8,5%) patients, 12 (6,0%) patients underwent hemodialysis, 7 (3,5%) patients underwent nephrectomy and 3 (1,5%) patients underwent renal transplantation.
Conclusion: In patients with unilateral atrophic kidney, complications such as proteiuria, end-stage renal failure, nephrectomy and renal transplantation may ocur. The patients should be closely monitored.