Erişkin hastalarda septoplastinin ses ve nazalite üzerine etkisinin akustik ses analizi ve nazometre ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of septoplasty on voice and nasality  with acoustic voice analysis and nasometer in adult patients
Yazar: ERHAN ARSLAN
Danışman: PROF. DR. MÜNİR DEMİRCİ ; DOÇ. DR. HALDUN OĞUZ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
AMAÇ: Ses analiz yöntemleri; sesin normal olup olmadığını araştırmak, var olan patolojinin derecesini ortaya koymak ve patolojik durumun hangi mekanizmalar ile oluştuğunu belirleyebilmek için giderek artan sayıda kullanılmaya başlanmıştır. Nazal rezonansın; velofaringeal fonksiyona, nazal ve oral kavitelerin relatif empedansına, volüm değişikliklerine, burun içinin şekline ve konuşma özelliklerine bağlı olarak değişkenlik gösterdiği bilinmektedir. Nitekim; üst solunum yolu ile ilgili cerrahiler sonrasında, hastalar ya da yakınları tarafından çeşitli subjektif ses değişikliklerinin ifade edildiği bildirilmektedir. Bu değişikliklerin ve uygulanan tedaviye yanıtın ortaya konulması için; tedavi öncesi ve sonrası sonuçların objektif olarak gösterilmesi, karşılaştırılması ve kalıcı olup olmadığının değerlendirilmesi de önem arzetmektedir.
METOD: Bu çalışmamızda; septum deviasyonu nedeniyle kliniğimizde septoplasti ameliyatı yapılan hastalarda uygulanan cerrahi işlemin, ses kalitesi üzerine olan etkisi, objektif metodlar (bilgisayar destekli ses analizi ve nazometre) ile araştırılmıştır. S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Kliniğinde Aralık 2011-Haziran 2012 tarihleri arasında septum deviasyonu tanısı konulan ve septoplasti ameliyatı olan 50 hasta araştırma kapsamına alındı. Aynı zaman diliminde bölümümüz polikliniğine ses kısıklığı ve burun tıkanıklığı dışında şikayetler ile başvuran ve onayları alınan 32 hastalık bir kontrol grubu oluşturuldu. Hastalar kayıt odasında 15 dakika dinlendirildikten sonra dinamik mikrofona 15cm mesafeden, önce rahat konuşma sesiyle oral ses olarak üç kez 5 saniye süreyle 'a', sonra da hem oral hem de nazal sesleri içeren fonetik dengeli bir metin olan 'Jalenin dünyası' metni okutularak kayıt alındı. 5 saniyelik kayıtlardan düzenli olan 3 saniyelik ses aralıkları MDVP (Multi Dimensional Voice Program) Model 5105 Version 2.5 programı ile, analiz edildi. Hastalara okutulan metin ise Nazometre II-Model 6450 ile analiz edildi.
MDVP ile yapılan akustik analiz sonucunda toplam 17 veri incelendi. Bunlar; Fo mean, Fo max, Fo min, PFR, Jitt, RAP, PPQ, sPPQ, VFo, ShdB,
iii
Shim, APQ, sAPQ, Vam, NHR, VTI, SPI. Nazometre ile yapılan analiz sonucunda ise nazalans skorları elde edildi.
BULGULAR: İncelemeye alınan verilerden preoperatif ve postoperatif dönemde sadece amplitüd pertürbasyon parametrelerinden sAPQ da istatistiksel anlamlı değişiklik izlendi. Bununla birlikte amplitüd pertürbasyonları grubundaki düşme diğer gruplara göre daha dikkat çekici idi. Shimmer değerlerine ait ortalamaların tamamında postoperatif değerler, preoperatif ortalamalarına göre daha düşük olarak izlendi. ShdB için bu düşüş istatiksel anlamlılık sınırında (p=0,05) iken, Shim ve APQ parametrelerindeki düşüş, istatiksel olarak anlamlı değildi. sAPQ değerinde ise postoperatif 3. ayda alınan ses örneğinde preoperatif döneme göre istatistiksel olarak anlamlı derecede bir düşüş izlendi (p<0,05).
sAPQ değerindeki değişimin diğerlerinden daha yüksek düzeyde bir istatistiksel anlamlılık göstermesinin, klinik açıdan oldukça anlamlı olduğu düşünüldü. Çünkü bu parametre seste global olarak oluşan bir iyileşme ya da kötüleşmeyi diğer amplitüd pertürbasyonları değerlerine göre daha da objektif olarak ifade etmektedir.
Diğer yandan septum deviasyonu olan hastalara ait nazalans skorlarının kontrol grubuna göre düşük olduğu gözlendi. Ayrıca, septoplasti sonrası nazalans skorlarının preoperatif döneme göre istatistiksel olarak anlamlı derecede arttığını ve normal populasyonun ortalamalarına yaklaştığını da tespit ettik. Nazalans skorlarında artış nazal yoldan geçen ses enerjisindeki artışı azalma da nazal yoldan geçen ses enerjisindeki azalmayı işaret etmekte idi.
SONUÇ: Bu çalışmada septoplasti uyguladığımız hastaların seslerine ait amplitüd pertürbasyon parametrelerinden postoperatif dönemde anlamlı düzelme olduğu gösterilmiştir. Nazal septal deviasyonların hastaya ait sesin rezonansında bozukluk yapabileceği, septoplastinin de bu bozukluğu giderdiğini ve bunun objektif bir şekilde nazalans skorlarına bakılarak değerlendirilebileceği ortaya konulmuştur. Bir başka deyişle preop ve postop yapılacak akustik analiz ve nazometre sonuçları cerrahinin etkinliğini göstermek için objektif bir kriter olabilecektir.

Abstract:
OBJECTIVE: Voice analysis methods; It has been used increasingly in order to investigate whether the voice is normal, to reveal the extent of the existing pathology, and to determine the mechanisms by which the pathological condition occurs. It is known that nasal resonance varies depending on velopharyngeal function, relative impedance of nasal and oral cavities, volume changes, nasal shape and speech characteristics. As a matter of fact, it has been reported that various subjective voice changes are expressed by patients or their relatives after upper airway surgeries. In order to reveal these changes and the response to the treatment, it is important to objectively show and compare the results before and after the treatment, and to evaluate whether the changes are permanent or not.
METHODS: In this study, the effect of the surgical procedure on the voice quality of patients who underwent septoplasty surgery due to septal deviation in our clinic was investigated by objective methods (computer-assisted voice analysis and nasometry).Fifty patients who were diagnosed with septum deviation and underwent septoplasty between December 2011 and June 2012 in the Department of Otorhinolaryngology, Head and Neck Surgery of Ankara Training and Research Hospital were included in the study. At the same time, a control group of 32 patients who applied to our department with complaints other than hoarseness and nasal obstruction was formed. After the patients rested in the recording room for 15 minutes, the letter 'a' was recorded three times for 5 seconds with a comfortable speaking voice at a distance of 15 cm from a dynamic microphone. Then, the text 'Jale's world', a phonetically balanced text containing both oral and nasal sounds, was read and recorded. Regular 3-second voice intervals from 5-second recordings were analyzed with the MDVP (Multi Dimensional Voice Program) Model 5105 Version 2.5 program.The text read to the patients was analyzed with Nazometer II-Model 6450.As a result of the voice analysis performed with MDVP, a total of 17 data were analyzed.These data were Fo mean, Fo max, Fo min, PFR, Jitt, RAP, PPQ, sPPQ, VFo, ShdB,Shim, APQ, sAPQ, Vam, NHR, VTI, SPI. As a result of the analysis with a nasometer, nasalance scores were obtained.
RESULTS: A statistically significant change was observed only in sAPQ, which is one of the amplitude perturbation parameters, in the preoperative and postoperative periods.However, the decrease in amplitude perturbation data was more remarkable than other data.All of the mean values ​​of shimmer values ​​in the postoperative period were lower than the preoperative mean. While this decrease for ShdB was within the statistical significance limit (p=0.05), the decrease in Shim and APQ parameters was not statistically significant. A statistically significant decrease was observed in the sAPQ value at the postoperative 3rd month compared to the preoperative period (p<0.05). It was thought that the change in the sAPQ value showed a higher level of statistical significance than the others, which was clinically significant.Because this parameter expresses a global improvement or deterioration in the voice more objectively than other amplitude perturbation values. On the other hand, nasalance scores of patients with septum deviation were lower than the control group.
We also found that nasalance scores after septoplasty increased statistically significantly compared to the preoperative period and approached the averages of the normal population. The increase in nasalance scores indicated the increase in sound energy passing through the nasal route and the decrease in the decrease in sound energy passing through the nasal route.
CONCLUSION: In this study, it was shown that there was a significant improvement in the amplitude perturbation parameters of the voices of the patients who underwent septoplasty in the postoperative period.It has been demonstrated that nasal septal deviations may cause disturbances in the resonance of the patient's voice, and that septoplasty corrects this defect, and this can be evaluated objectively by looking at nasalance scores.In other words, acoustic analysis and nasometry results to be performed preoperatively and postoperatively will be an objective criterion for demonstrating the effectiveness of surgery.