Türkiye'de kadın sporcuların antrenörlük deneyimleri: Hentbol sporunda kadın antrenörler
Coaching experiences of female athletes in Turkey: Women's coaches in the Sport of Handball
Yazar: GÜNEŞ VİTER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA TAŞKIRAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ECE ERBUĞ
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antrenör = Trainer ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Hentbol = Handball ; Kadınlar = Women ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Araştırmacının bu araştırmaya yönelme sebebi, kendisinin uygulayıcı olarak var olduğu hentbol branşında kendi deneyimlerinden yola çıkarak, kadın antrenörlerin üst kademelerde yer alamamasının nedenlerine odaklanmaktır. Bu çerçevede araştırmanın amacı; Türkiye'de Hentbol branşında kadın antrenörlerin karşılaştıkları problemlerin toplumsal cinsiyet bağlamında keşfedilmesidir. 
Kadın antrenörlerin karşılaştıkları problemleri belirleyebilmek, bireysel deneyim ve bu deneyimlerin ortak anlamlarını bulmak için nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Araştırma bağlı bulunduğu branşın kültürü ve yapısı içerisinde bir kadın antrenörün yaşadığı zorlukları, olumlu ya da olumsuz deneyimlerini anlamak ile ilgili olduğundan, feminist bir bakış açısı ile güç ilişkilerini sorgulayarak eleştirel paradigmadan yararlanılmış ve olaylar karşısında nasıl bir tutum sergilediğini anlayabilmek ve yorumlayabilmek amacıyla derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. 
Araştırma Türkiye Hentbol Federasyonundan son 5 yıla ait kadın antrenörlerin bilgileri alınarak 7 kadın antrenörün gönüllü katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler sonucunda elde edilen veriler içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda; farklı aktörlerin yaklaşımı, kariyer yolundaki zorluklar, kadın antrenör duruşu, cinsiyet ve meslekler olmak üzere dört temaya ulaşılmıştır. Belirlenen temalar doğrultusunda; hentbolda kadınlar antrenör olarak var olabilmek için birden çok alanda mücadele vermektedirler. Bu mücadele alanlarının en göze çarpanları, kurumların yaklaşımı, cam tavanlar, cam duvarlar, taciz, psikolojik şiddet ve maddi imkanlardaki eşitsizliklerdir. 
Bu bağlamda her alanda var olan ataerkil düzenlemelerin spor alanlarına da derinlemesine sirayet ederek kadın emeğinin değersizleştirildiği, farklı aktörler tarafından kadının, cinsiyetinden dolayı görünmez kılındığı, yönetim kademelerinde kadın temsilinin, federasyon ve kulüp yaklaşımları bağlamında yetersiz kaldığı ve bu kademelerde eşitliğin sağlanması için farklı yaklaşımlar sergilemesi gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca kadınların spora katılımındaki gelişme gelecek için ümit verici olsa da sporda yönetim kademelerinde yer alan kadınlar mevzu bahis olduğunda kadınların, halen spor alanlarında öteki olarak mücadele ettikleri görülmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Antrenör, Hentbol, Kadın, Spor, Toplumsal Cinsiyet

Abstract:
The reason the researcher turned to this research is to focus on the reasons why female coaches are unable to take part in the upper echelons, drawing on their own experience in the handball branch, where she exists as a practitioner. The purpose of research in this framework is; The problem faced by women coaches at the Handball branch in Turkey is to be discovered in a gender context. 
A pattern of phenomenology was used from qualitative research methods to identify the problems faced by female coaches, individual experiences, and find common meanings of these experiences. Since research relates to understanding the difficulties, positive or negative experiences of a female coach in the culture and structure of the branch she is affiliated with, she has taken advantage of the critical paradigm by questioning her power relations with a feminist perspective and has used an in-depth interviewing technique to be able to understand and interpret her attitude in the face of events. 
The research was conducted by the Handball Federation of Turkey with the voluntary participation of 5 women coaches from the last 7 years. The data obtained as a result of the interviews were analyzed through the content analysis technique. As a result of the analysis; four themes have been reached, including the approach of different actors, challenges on the career path, female trainer posture, gender and professions. In line with the set themes; Women in handball, struggle in multiple areas to exist as coaches. The most prominent areas of this struggle are the approach of institutions, glass ceilings, glass walls, sexual harassment, mobbing and disparities in material means. 
In this context, it has been concluded that the patriarchal regulations that exist in all fields are also deeply reflected in the sporting fields, that female labour is being undervalued, that women are being rendered invisible by different actors because of their gender, that female representation in the management ranks is inadequate in the context of federation and club approaches, and that they should take different approaches to ensure equality at these levels. Furthermore, while the improvement in women's participation in sports is promising for the future, women who are in the managerial ranks of sports still struggle as others in sports when it comes to them.

Keywords: Coach, Handball, Women, Sports, Gender