Bazı yerli ceviz (Juglans regia L.) genotiplerinin agromorfolojik ve moleküler olarak tanımlanması
Agro-morphological and molecular identification of some local walnut (Juglans regia L.) genotypes
Yazar: ERDAL ORMAN
Danışman: PROF. DR. SERRA HEPAKSOY
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Türkiye'de bugüne kadar yapılan ceviz seleksiyonlarında, dünya standartlarında üstün vasıflı meyve özelliklerine sahip, ümit var tipler ortaya çıkarılmıştır. Ceviz genetik kaynaklarının toplanması ve muhafaza edilmesinde birinci derecede sorumlu olan Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü'nde bu çalışmalardan elde edilen birçok ümitvar tip, Ceviz Genetik Kaynakları Parselinde koruma altına alınmıştır. Bu araştırmada, ceviz genetik kaynakları parselinde bulunan ve henüz uluslararası standartta tanımlama çalışmaları yapılmamış olan genotiplere yer verilmiştir. Marmara bölgesinden 24, Akdeniz Bölgesinden 5, Karadeniz Bölgesinden 7, Doğu Anadolu Bölgesinden 3, Güneydoğu Anadolu, Ege ve İç Anadolu Bölgelerinden de 1'er adet olmak üzere, toplam 42 adet yerli ceviz genotipinin iki yıl süreyle yapılan morfolojik, fenolojik gözlemleri ve pomolojik analizleri 36 ayrı UPOV kriterlerine göre tanımlanmıştır. İncelenen ceviz genotiplerinde meyve ağırlıkları 7.48-26.17 g, iç ağırlıkları 4.44-15.26 g, iç oranları % 29.76-74.80 ve kabuk kalınlıkları 0.36-1.74 mm arasında bulunmuştur. Ayrıca genotipler arasındaki genetik benzerliği ortaya çıkarmak amacıyla ISSR DNA moleküler markör tekniği uygulanmıştır. Kullanılan 25 adet ISSR primerinden toplam 196 bant elde edilmiş, bunların 156 adedi polimorfik bulunmuştur. Genotiplerin benzerlik indeksi ise 0,21 ile 0,83 oranı arasında değişmiştir. Salto/6 ile 144/84 genotipleri birbirlerine en yakın, Franquette ile 65/C116 ise genetik olarak birbirine en uzak genotipler olduğu tespit edilmiştir

Abstract:
In Turkey, walnut selections made so far, revealed promising types with world class superior quality fruits. Many promising types obtained from the studies in Atatürk Horticultural Central Research Institute, primarily responsible for collecting and maintaining walnut genetic resources, are protected in Walnut Genetic Resources Parcel. This study includes genotypes in walnut genetic resources parcels that were not identified yet as international standard. The two-year morphological, phenological and pomological analyzes of a total of 42 indigenous walnut genotypes, 24 from the Marmara region, 5 from the Mediterranean Region, 7 from the Black Sea Region, 3 from the Eastern Anatolia Region and 1 from the Aegean and Central Anatolia regions, were defined according to 36 separate UPOV criteria. 7.48-26,17 g of fruit weights, 4.44-15.26 g of kernel weights, 29.76-74.80 % of kernel percentage and 0.36-1.74 mm of shell thicknesses were recorded in the walnut genotypes examined. In addition, the ISSR DNA molecular marker technique was applied to reveal genetic relationship among the genotypes. Out of 25 ISSR primers used, a total of 196 bands were obtained, of which 156 were found polymorphic. The similarity index of genotypes ranged from 0.21 to 0.83. Salto/6 and 144/84 are closely related genotypes, whereas Franquette and 65/C116 were found to be genetically most distant genotypes.