17.-19.yy'larda İstanbul'da caminin kentsel ve simgesel dönüşümü
The urban and symbolical transformation of the mosques in Istanbul during 17th-19th centuries
Yazar: ÇİSEM UZUN
Danışman: DOÇ. DR. NUR URFALIOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Mimari = Architectural ; Mimari değişim = Architectural change ; Mimari temsil = Architectural representation

Özet:
Çalışma kapsamında 17.yüzyıldan 19.yüzyıla geçiş sürecinde Osmanlı dini mimarisinin en önemli öğesi olan `cami'nin fiziksel ve simgesel dönüşümünün incelenmesi amaçlanmıştır. Osmanlı coğrafyasında , müslüman tebaanın yaşadığı alanların temel belirleyicisi ve kentsel mekanın yönlendirici öğesi olan caminin kentsel dönüşümü ve simgesel önemi , bu değişimlerin ışığında okunmaya çalışılacaktır.Çalışmanın giriş bölümünde , Osmanlı Mimarisi'nin 17.yüzyıl öncesi durumu açıklanmış ve çalışmanın çerçevesini oluşturan 17.yüzyıl-19.yüzyıl dönemlerinin arka planını oluşturan gelişmeler kısaca anlatılmıştır.İkinci bölümde ise , İstanbul kenti ve mimarisi , çalışmanın dönemsel çerçevelerini oluşturan , 17.yüzyıl , 18.yüzyıl ve 19.yüzyıl dönemleri özelinde incelenmiştir. Bu yüzyıllarda İstanbul'un sosyal , kültürel ve mimari bir kesiti verilmiştir.Çalışmanın üçüncü bölümünde , 17.yüzyıl , 18.yüzyıl ve 19.yüzyıllarda inşa edilen ve çalışma kapsamında seçilmiş camilerin kataloğu hazırlanmıştır. Bu kataloglardan edinilen bilgiler ışığında her yüzyıla ait camiler: plan , cephe , bezeme ve kentsel konum açısından incelenmişlerdir. Bu bölümün son alt başlığında caminin bu süreçte değişen simgesel anlamı irdelenmiştir.Sonuç bölümünde ise , 17.yüzyıldan 19.yüzyıla kadar geçen süreçte seçilen camilerin fiziksel, kentsel ve simgesel değerlendirmeleri yapılmış ve varılan sonuçlar açıklanmıştır.Anahtar Kelimeler: Cami , 17.yüzyıl , 19.yüzyıl , Simge , İstanbul , Dönüşüm

Abstract:
It is intended to examine the physical and symbolical transformation of the most important component in the Ottoman Religious Architecture `mosque? , during the crossing process from the 17th century to 19th century. In Ottoman geography , the urban transformation and the symbolical importance of mosque , as the directing component in the urban space and the main characteristic of the places where muslim citizens live , will be studied in the light of these transformations.In the first chapter , the state of the Ottoman Architecture before the 17th century is revealed and the background developments that affects the main structure of the research between 17th and 19th century era is briefly explained.In the second chapter , the city İstanbul and the architecture is studied , in connection with the 17th , 18th and 19th century eras that provides the periodical frames of the research. The social , cultural and architectural appearance of the city İstanbul during this era is constitued.In the third chapter , a catalog of the mosques which are choosen for the research among the the ones built during the 17th , 18th and 19th centuries , is prepared. In the light of this catalog the choosen mosques that belong to each era is examined , according to the plan , facade , decoration and urban location properties. The last subtitle of this chapter indicates the transformation of the symbolical meaning of the mosques from 17th to 19th centuries.In the final chapter , the physical , urban and symbolical properties of the choosen mosques , during the crossing process from the 17th century to 19th century , are evaluated and the conclusions are revealed.Key Words : Mosque , 17th century , 19th century , Symbol , İstanbul , Transformation