Sıçanlarda  oluşturulan deneysel femoral arter kanaması modelinde, lokal zeolit  toz  ve traneksamik asit uygulamasının hemostaz süresine etkisi ve histopatolojik incelemesi
Hemostatic and histopathological effects of local mineral zeolite and tranexamic acid in rats with experimental femoral artery bleeding model
Yazar: MÜZEYYEN SEDA ALTOP
Danışman: PROF. DR. MERAL ÜNÜR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Femoral arter = Femoral artery ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Hemostaz = Hemostasis ; Histopatoloji = Histopathology ; Sıçanlar = Rats ; Traneksamik asit = Tranexamic acid ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Zeolitler = Zeolites

Özet:
Oral cerrahi işlemler sırasında, kanama kontrolünün sağlanabilmesi amacı ile birçok topikal hemostatik ajan kullanılmaktadır. İdeal topikal bir hemostatik ajanın; yüksek hemostatik aktivite göstermesi, uygulanan alanda parçalanabilmesi, düşük maliyet, kolay sterilizasyon ve yara iyileşmesine olumlu katkıda bulunması beklenir. Tüm bu koşulları sağlayan, uygun ve ideal bir topikal hemostatik ajan seçeneği bulunmamaktadır ve bu amaçla birçok ajanın etkinliği araştırılmaktadır. Son yıllarda ülkemizde mineral zeolit farklı alanlarda yaygın olarak kullanılmaktadır. 
Çalışmamızda ratlarda femoral arterin delinmesi ile oluşturulan deneysel kanama modelinde lokal zeolit ve traneksamik asit uygulamasının hemostaz süresi ve histopatolojik değişiklikler üzerine etkisini karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçladık. Çalışmada toplam 36 adet ortalama 240±20gr ağırlığında Sprague Dawley cinsi dişi sıçan kullanıldı. Herbirinde 12 sıçan olan 3 ana grup oluşturuldu; 1.grup: zeolit, 2.grup: zeolit+traneksamik asit, 3. grup: kontrol grubudur. Her grup histopatolojik inceleme için operasyondan sonraki 7. ve 14. günlerde sakrifiye edilerek alt gruplar oluşturuldu. Her sıçanda kanamayı başlatmak için femoral arter yaralanması gerçekleştirildi. Kanama sahasına 1 gram materyal döküldü. 100 gram standart bası 30 sn aralıklarla uygulandı. Her 30 sn'de bir yara alanı ısısı ölçüldü. Aynı prosedür sadece standart bası ile kontrol grubunda da uygulandı. 
Sonuç olarak traneksamik asit ile modifiye edilen zeolit formülünün kontrol grubuna göre aşırı yan etki ve ekzotermik reaksiyon göstermediği ve etkin şekilde kanama kontrolü sağladığı tespit edildi.

Anahtar Kelimeler: zeolit, traneksamik asit, kanama kontrolü, topikal hemostat, femoral arter yaralanması.

Abstract:
Today; during the oral surgical procedures a variety of topical hemostatic agents are used for the control of bleeding. An ideal hemostatic agent should exhibit a sufficient amount of hemostatic activity, disintegrate at the area of application, have a low cost, be sterilized easily and have a favorable effect on wound healing. There is not an ideal topical hemostatic agent that involves all of these properties, and research on this area still goes on. Of late years, mineral zeolite is commonly used in our country with different usage.  We aimed to investigate effects of zeolite and tranexamic asid on hemostasis time and histopatological changes in a rat model with severe femoral artery bleeding that we perforated experimentaly rat femoral artery in our study. 
In this study, a total of 36 Sprague-Dawley female rats weighing 240±20g were used. Three main experimental study groups were designed, as follows: Group 1: zeolite; Group 2: zeolite+tranexamic acid; Group 3: control group. Each group sacrificed 7th and 14th days with subgroups for histopathological findings. The femoral artery of each rat was pierced to initiate bleeding. Then 1gram material was poured  into bleeding site. A 100-g scale weight was placed over the bleeding site for 30 sec intervals. And the wound temprature was determined in each 30 sec. The same sequence of procedures was repeated  for the control group with only standard compression. 
In conclusion, the modified zeolite with tranexamic acid did not exert adverse excessive exothermic reaction, and effectively controlled hemorrhage in comparison to control group.

Key Words: mineral zeolite, tranexamic acid, hemorrgahe control, topical hemostat, femoral arterial injury