Çimlenme ve erken fide döneminde mısır çeşitlerinin düşük sıcaklık stresine tepkisi
Response of maize cultivars to low temperature stress during germination and early seedling stages
Yazar: DENİZ UTKU ÖRKÜTGİL
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN AVCI
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, 9 farklı mısır çeşidinin (PR31Y43, P0937, KWS Kefrancos, KWS Kolleseus, KWS 5581, LG30.500, DKC 7240, DKC 5685 ve DKC 6050) çimlenme ve fide döneminde düşük sıcaklıklara karşı tepkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. İlk olarak bu çeşitlerin farklı sıcaklık derecelerinde (10 °C, 18 °C ve 25 °C) çimlenme ve çıkış testleri yapılmış ve daha sonra -4 °C'de soğuk zararı sonrası canlılık oranları belirlenmiştir. Ayrıca, çimlenme, çıkış ve soğuk zararı öncesi fideler üzerinde incelenen bazı özellikler ile soğuk zararı sonrası belirlenen canlılık oranları arasındaki korelasyon ve regresyon ilişkileri incelenmiştir. Sonuçlara göre; düşük sıcaklık tüm çeşitlerde çimlenme ve çıkış oranlarını, kök ve gövde uzunluklarını, taze ve kuru ağırlığı olumsuz etkilerken, ortalama çimlenme ve çıkış süreleri uzamıştır. En yüksek çimlenme ve çıkış oranları KWS Kolleseus ve KWS 5581 çeşitlerinde elde edilirken, en düşük değerler PR31Y43 çeşidinde gözlenmiştir. DKC 7240 çeşidinin çıkış oranları, sürgün ve kök uzunluğu, yaş ve kuru fide ağırlığı düşük olmasına karşın, -4 C°'de yapılan canlılık testlerinde en yüksek toplam canlı fide sayısına sahip çeşit olmuştur. Çimlenme ve fide döneminde incelenen özelliklerin soğuk zararı sonrası bitki canlılık oranlarıyla ilişkisini belirlemek amacıyla yapılan korelasyon ve regresyon analizleri sonucunda; çimlenme döneminde kök uzunluğu, çıkış döneminde çıkış oranı ve fide döneminde SPAD gözlemlerinin bitki canlılık oranlarıyla ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; mısır çeşitlerinin düşük sıcaklığa gösterdiği tepkiler farklı olup düşük sıcaklık çimlenme, çıkış ve fide özellikleri üzerinde olumsuz etkiye neden olmuştur. Özellikle düşük sıcaklıklarda çimlenme ve çıkış oranları bakımından daha düşük değerler ve yavaş fide gelişimi gösteren DKC 7240 ve DKC6050 çeşitlerinin soğuk zararı testlerinde daha yüksek toplam canlı fide sayısına sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, çimlenme (kök uzunluğu) ve çıkış testleri (çıkış oranı) ile fide döneminde (SPAD değeri) yapılan bazı gözlemlerin soğuk zararı sonrası bitki canlılık oranlarıyla ilişkili olduğu dolayısıyla mısır genotiplerinin soğuğa toleransını belirlemede kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was carried out to determine the response of nine different maize cultivars (PR31Y43, P0937, KWS Kefrancos, KWS Kolleseus, KWS 5581, LG30.500, DKC 7240, DKC 5685 and DKC 6050) to low temperatures during germination and seedling periods. First, germination and emergence tests of these cultivars were performed at different temperatures (10 °C, 18 °C and 25 °C), and then their viability rates were determined with cold damage test at -4 °C. In addition, correlation and regression analysis were performed to determine the relationships between germination, emergence and some characteristics examined on seedlings before cold damage and the survival rates determined after cold damage. According to the results; while low temperature adversely affected the germination and emergence rates, root and stem lengths, and fresh and dry weight in all cultivars, the mean germination time prolonged. While the highest germination and emergence rates were obtained in KWS Kolleseus and KWS 5581 cultivars, the lowest values were observed in PR31Y43 cultivars. Although the DKC 7240 variety had low emergence rates, shoot and root length, and fresh and dry seedling weight, it had the highest total number of surviving seedlings in the cold damage test. In conclusion; the response of maize cultivars to low temperature was different, and low temperature had a negative effect on germination, emergence and seedling characteristics. It was determined that cvs. DKC 7240 and DKC6050, which indicated lower values in terms of germination and emergence rates and slow seedling growth at low temperatures, had higher total surviving seedlings in cold damage test. In addition, it was concluded that root length at the germination stage, emergence rate at the emergence stage, and SPAD value at the seedling period were related to plant viability rates after cold damage, so they could be used to determine the cold tolerance of corn genotypes.