Matematik öğretmen ve öğretmen adaylarının tasarladıkları ve uyguladıkları modellemelere ait süreçlerin incelenmesi
Investigation of processes about modeling that mathematics teachers and preservice teachers designed and applied
Yazar: HAKAN ŞANDIR
Danışman: PROF. DR. ZİYA ARGÜN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Gösterim = Representation ; Matematik = Mathematics ; Modelleme = Modelling ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Pedagojik formasyon = Pedagogical formation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı öğretmen adaylarının ve görevdeki öğretmenlerin pedagojik alan bilgilerinin önemli bir bileşeni olan gösterim çeşitlerinden modellemeleri geliştirmeleri ve kullanmaları ile ilgili durumlarının belirlenmesidir.Öğretmenlerin ve öğretmen adayların modelleme ile ilgili durumlarının belirlenebilmesi için veriler nitel araştırma yöntemlerinden Gömülü Teorinin teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Üçü çalışan ve üçü öğretmen adayı, toplamda 6 öğretmen bu çalışmanın katılımcılarıdır. Öğretmen adayları ve öğretmenlere iki kavrama ait ders planı hazırlatılmış, ardından ders planları incelenmiş ve sınıfta bu ders planlarından birine ait ders gözlemi yapılmıştır. Bu ders planlarından ve gözlemden belirlenen modellemeler ve kullanıldığı ders planı aşamaları ile ilgili veriler üzerinden modellemenin hazırlık ve uygulama süreci ile ilgili bir görüşme yapılmıştır.Bu analiz sonucunda elde edilen bulgular ışığında öğretmen adaylarının ve öğretmenlerin modelleme belirleme süreci ortaya konmuştur. Öğretmen adaylarının bu süreçte ilk olarak modeli kullanma amacını belirledikleri, bu amaca yönelik olarak modelleme türüne karar verdikleri ardından da farklı kaynakları tarayarak amaçları doğrultusunda modelleme bulmaya çalıştıkları belirlenmiştir. Bu seçim sürecine etki eden bazı faktörlerin olduğu ortaya konmuştur. Bu faktörler kişiye özgü öğretme ve öğrenme eğilimleri ve pedagojik içerik bilgilerinin diğer bileşenleri ile ilgili düzeyleridir. Ayrıca modelleme sürecindeki her bir adım ve bu sürece etki eden faktörler için eksensel bir yapı ortaya konmuştur. Bu eksensel yapıda katılımcıların hangi tür modelleme kullandıkları, bu modellemeleri dersin hangi safhasında ve hangi amaçla kullanmayı planladıkları, modelleme tasarlamak/bulmak için hangi kaynaklara başvurdukları ve bu modellemelerin seçimi sürecinde etki eden faktörlerin neler olduğu ile ilgili tüm olası durumlar ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to explore development and utilization of modeling tactics by in-service and pre-service teachers. The modeling tactics are a type of demonstration strategies which are an important element of pedagogic content knowledge.In order to determine how in-service and pre-service teachers develop and utilize the modeling tactics, qualitative research methodology was used. The data of the study were analyzed using grounded theory techniques. Three in-service and three pre-service secondary school mathematics teachers were the participants of this study. Each in-service and pre-service teacher prepared lesson plans for two mathematical concepts; trigonometry and circle. Total of twelve lesson plans were prepared. Then these lesson plans were reviewed and one plan for each teacher was observed in classroom while they teach the concept. Using the data from these lesson plans and observations, modeling tactics used by the teachers were extracted. Finally, teacher interviews were conducted on preparation and utilization process of these modeling tactics.In the light of findings from this analysis, the process that pre-service and in-service teachers use determining modeling tactics was put forward. Findings indicate that pre-service teachers first determine the utilization purpose of the model, then based on this purpose they decide on the type of modeling they use, and finally, based on their purpose they start searching for and selecting modeling aligned with their instructional purposes in different resources. Findings also indicated that some factors affect this modeling selection process. These factors were mainly grouped under learning and teaching styles of teachers and levels of knowledge for other elements of pedagogic content knowledge. Moreover, a schema was provided for each step in the modeling process and factors affecting it. This schema presents all possible situations related to types of modeling, the purposes of modeling and utilization stages of modeling, resources utilized for searching/developing modeling, and factors impacting modeling selection process.