Kocaeli Üiversitesi Tıp Fakültesi 6. sınıf öğrencilerinin ulusal kanser tarama programı hakkındaki bilgi düzeyinin ölçülmesi
Measuring the knowledge level of Kocaeli University Medical Faculty 6th grade students about the national cancer screening program
Yazar: HATİCE NUR SARI
Danışman: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Tıp eğitimi = Education-medical ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç: Kanser tüm dünyada ve ülkemizde önemli bir sağlık sorunudur. Öngörülen tahminlere göre 2030 yılına kadar kanser oranlarının iki katına çıkması beklenmektedir. Önemli bir toplum sağlığı sorunu haline gelen kanserlerin tarama yöntemleriyle erken tanısı mümkündür. Erken tanı morbidite ve mortalite oranlarını azaltmakta, erken evrede tedavi şansı sağlamaktadır. Bu nedenle taramaların kanser tarama standartlarına uygun şekilde ve optimum düzeyde yapılması çok önemli olup, kanser kontrol politikalarının güçlü ve önleyici olması, erken tanı ve tarama programlarına gerekli önemin verilmesi zorunludur. Bu çalışmada Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi son sınıf öğrencilerinin mezuniyet öncesinde ulusal kanser tarama programı hakkındaki bilgi düzeyleri değerlendirilmiş ve meslek hayatları için farkındalık oluşmasını sağlamak amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışma, kesitsel tipte araştırmadır. 01 Mart 2022 ile 30 Mayıs 2022 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde eğitim gören 6. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma anketi Google formlar üzerinden oluşturulmuş olup elektronik ortamda internet üzerinden ve whatsapp gruplarında paylaşılarak katılımcılara ulaştırılmıştır. İlk bölümde anket hakkında genel bilgilendirme ve katılım onayı bulunmaktadır. İkinci bölümde kişisel bilgiler, üçüncü bölümde ulusal kanser tarama programı ile ilgili çoktan seçmeli sorular, dördüncü bölümde ulusal kanser tarama programı ile ilgili doğru/yanlış şeklinde bilgi soruları bulunmaktadır. Bilgi sorularına puanlandırma yapılmıştır ve alınabilecek en yüksek puan 100, en düşük puan ise 0 olmuştur. Çalışmamıza 168 öğrenci katılmıştır. İstatistiksel değerlendirme IBM SPSS 20.0 paket programı ile yapılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya katılan 168 öğrencinin %52,4'ü (n=88) kadın; %47,6'sı (n=80) erkektir. Öğrencilerin %86,3'ü (n=145) tıp fakültesini isteyerek tercih edip okuduğunu, %13,7'si (n=23) istemeyerek tıp fakültesinde okuduğu belirtmiştir. Öğrencilerin %94,6'sı (n=159) uzmanlık planı yapıyorken; %5,4'ü (n=9) uzmanlık ihtisası yapmayı düşünmediğini belirtmiştir. Çalışmamıza katılan öğrencilerin %35,1'i (n=59) mezuniyet öncesinde ulusal kanser taramaları hakkında yeterli eğitim aldığını düşünüyorken, %64,9'u (n=109) ise aldıkları eğitimin yeterli olmadığını düşündükleri belirlenmiştir. Öğrencilerin cinsiyetleri, tıp fakültesinde okuma istekleri, uzmanlık yapma planları ve uzmanlık bölümü tercihleri ile aldıkları toplam puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Uzmanlık planlarında aile hekimliği uzmanlığı olanlar ve olmayanların puanları arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak ulusal kanser taraması hakkında yeterli eğitimi aldığını düşünenlerin ve KETEM'lerin verdiği hizmetlerden haberdar olanların toplam puanları istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptanmıştır. Öğrencilerin ailesinde onkoloji hastası olup olmamasına göre KETEM'lerin hizmetlerinden haberdar olma durumları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Kanser taramalarının birinci basamakta yapılması gerektiğini belirtenlerin aldıkları toplam puan anlamlı derecede yüksek saptanmıştır. Öğrencilerin kanser tanısı almış yakınının olup olmaması ile aldıkları toplam puan arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Ailesinde meme kanseri ve kolon kanseri bulunanların bulunmayanlara göre bu kanserlerin taramalarını hatırlatma durumları anlamlı olarak farklı saptanmıştır. Ancak aynı fark serviks kanserinde saptanmamıştır.
Sonuç: Artan kanser vakalarına karşı mücadelenin en önemli basamağı erken tanıdır. Bu amaç doğrultusunda kanser taramalarının etkin ve yaygın kullanılması çok önemlidir. Erken tanı sayesinde kansere bağlı mortalite ve morbitide azalacaktır. Hekimler sağlık konusunda bilgi kaynağı olarak her zaman en fazla güvenilen kişilerdir. Bu nedenle mezuniyet öncesinde de intern hekimlere tarama programlarıyla ilgili eğitim verilirken hastalarını her zaman bilgilendirmeleri gerekeceği anlatılmalı ve bu konuda doğru bilgi birikimine sahip olmalarının önemi vurgulanmalıdır. Ayrıca özellikle erişkin hasta muayene eden bütün hekimler olarak kanser taramalarına gereken önem verilmelidir ve halk arasında taramaların yaygınlaşması sağlanmalıdır.
Anahtar kelimeler: kanser, tarama, intern, tıp eğitimi

Abstract:
Objective: Cancer is an important health problem all over the world and in our country. According to projected estimates, cancer rates are expected to double by 2030. Early diagnosis of cancers, which has become an important public health problem, is possible with screening methods. Early diagnosis reduces morbidity and mortality rates and provides a chance for treatment at an early stage. For this reason, it is very important that screenings are carried out in accordance with cancer screening standards and at an optimum level, cancer control policies must be strong and preventive, and early diagnosis and screening programs should be given the necessary importance. In this study, the knowledge levels of Kocaeli University Faculty of Medicine seniors about the national cancer screening program were evaluated before graduation and it was aimed to raise awareness for their professional life.
Method: This study is a cross-sectional type research. It was held between 01 March 2022 and 30 May 2022. The universe of the research consists of 6th grade students studying at Kocaeli University Faculty of Medicine. The research survey was created on Google forms and was shared electronically over the internet and in whatsapp groups and delivered to the participants. In the first part, there is general information about the survey and confirmation of participation. In the second part, there are personal information, in the third part, multiple choice questions about the national cancer screening program, and in the fourth part, there are true/false information questions about the national cancer screening program. Information questions were scored and the highest score that could be obtained was 100 and the lowest score was 0. 168 students participated in our study. Statistical evaluation was made with the IBM SPSS 20.0 package program.
Results: Of the 168 students participating in the study, 52.4% (n=88) were woman; 47.6% (n=80) were male. 86.3% (n=145) of the students stated that they willingly preferred and studied medical school, 13.7% (n=23) unwillingly studied in medical school. 94.6% (n=159) of students made a specialization plan; 5.4% (n=9) stated that they did not intend to specialize in specialization. While 35.1% (n=59) of the students participating in our study thought they received sufficient training on national cancer screenings before graduation, 64.9% (n=109) thought that the education they received was not enough. 
There was no statistically significant difference between the gender of the students, their willingness to study at the medical school, their plans for specialization and their specialty department preferences, and the total scores they received. There was also no statistically significant difference between the scores of those with and non-family medicine expertise in the specialty plans. However, the total scores of those who think they have received adequate training on national cancer screening and those who are aware of the services provided by KETEMs were statistically significantly higher. There was no statistically significant difference when the students' awareness of the services of KETEMs was compared according to whether there was an oncology patient in their family or not. The total score of those who stated that cancer screening should be done in primary care was found to be significantly higher. There was no statistically significant difference between whether the students had relatives diagnosed with cancer and the total score they received. According to those who do not have breast cancer and colon cancer in their family, their condition of reminding the screening of these cancers was significantly different. However, the same difference was not detected in cervical cancer.
Conclusion: The most important step in the fight against increasing cancer cases is early diagnosis. For this purpose, it is very important to use cancer screening effectively and widely. Thanks to early diagnosis, cancer-related mortality and morbidity will decrease. Physicians are always the most trusted as a source of information on health. For this reason, before graduation, intern physicians should be told that they will always need to inform their patients while providing training on screening programs, and the importance of having the right knowledge on this subject should be emphasized. In addition, especially as all physicians who examine adult patients, necessary attention should be paid to cancer screenings and screening should be ensured to spread among the public.
Keywords: cancer, screening, intern, medical education