Sosyal devlet ilkesi bakımından Türkiye'de sosyal güvenlik uygulaması ve sosyal güvenlikte reform arayışları
Social security practices and policy reform in social security in Turkey from the perspective of the social state principle
Yazar: MUSTAFA TİYEKLİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. VEYSEL EREN
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Sigortacılık = Insurance
Dizin: Endüstri Devrimi = Industrial Revolution ; Reform = Reform ; Sosyal devlet = Social state ; Sosyal güvenlik = Social security ; Sosyal sorunlar = Social problems

Özet:
Endüstrileşme ve kentleşmenin getirdiği bazı riskleri ve toplumsal sorunları gidermek, bazı ihtiyaçları karşılamak üzere, devletin üstlendiği sorumluluğun ve müdahaleci yaklaşımların bir ifadesi olan sosyal devlet ve onun en temel ilkesi olan sosyal güvenlik, bir ülkede yaşayan bireyleri sosyal risklere karşı korumayı ve onları yaşadıkları toplum içinde başkalarına muhtaç etmeyecek bir hayat standardına ulaştırmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla ülkemizde sosyal güvenlik uygulamaları ilk olarak 1945 yılında 4792 sayılı İşçi İdaresi Kurumu Kanunu ile uygulanmaya başlanmıştır. Ancak sosyal güvenlik sisteminde toplumun tüm kesimini kapsayacak bir düzenlemenin yapılmayıp farklı düzenlemeler ile farklı toplumsal grupların sisteme dahil edilmeye çalışılması çözülemeyen birçok sorunun da başlangıcı olmuştur.Sosyal güvenlik alanındaki sorunların farklı uygulamalardan kaynaklandığı her zaman bilinmesine rağmen sorunların çözümü için gerekli reformlar bir türlü yapılamamıştır. Planlı döneme geçildiğinden bu yana her zaman amaç edinilen sosyal güvenlik kurumlarının birleştirilmesi nihayet 5502 sayılı kanunla gerçekleştirilmiş, bu düzenleme yeni sistemin zeminini oluşturması anlamında bir araç olarak görülmüştür. Asıl hedeflenen sistemin sadece tek çatı altında toplanması değil; adil, kolay erişilebilir, norm ve standart birliğini amaçlayan, yoksulluğa karşı daha etkin koruma sağlayan, milli açıdan sürdürülebilir bir sosyal güvenlik sistemi oluşturmaktır.Bu amaçla önce 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hazırlanmıştır. Ancak kanunun yürürlüğe girmesinden hemen sonra Anayasa Mahkemesince bazı maddeleri iptal edilmiş ve yasanın yürürlüğü durdurulmuştur. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda yasa yeniden şekillendirilerek 5754 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun adı altında yasa yeniden yürürlüğe konmuştur.Bu Çalışma da öncelikle sosyal devlet kavramı irdelenecek, daha sonra da ülkemizde bu alanda yapılan reformlar sosyal devlet açısından değerlendirilecektir.

Abstract:
Industrialization and urbanization introduce new risks, problems and needs to people. Social government aims to solve these problems, minimize the risks and help people with these needs. Social government has an interfering nature and assumes the responsibilities mentioned above. The most basic principle of social government is social security. Social security aims to protect its people from the social risks and provide them a life standard that will make them independent. Social security applications started in Turkey in 1945 with the Labor Administration Organization law numbered 4792. However, the arrangements were made to answer the needs of certain groups in the society not the whole society. This caused difficult problems afterwards.It has always been known that problems have been caused by different applications of social security, but no attempts have been made to solve these problems. The purpose of combining social security programs has been realized with 5502 law after the introduction of planned period. This arrangement has been considered as the background tool for a new system. The objective is , however, not only to combine the different social security systems but obtain a social security system which is fair, easy to access, uniform in standards and norms, providing a better protection for people against poverty, sustainable with the national resources.Social insurance and general health insurance law numbered 5510 has been prepared for this purpose. After introduction of this law, the constitution court cancelled some items of the law and application has been stopped. The law has been modified considering expectations of the constitution court and has been re-introduced as a law numbered 5754 with a title of ?Social Insurance and General Insurance Law, and Modifications in Some Laws and Government Decisions? .In this study, social government concept is studied, and the reforms in Turkey are evaluated from Social Government point of view.