Akciğer kanserli hastaların seyrinde plevral sıvının etkisi
The effect of pleural effusion on the course of patients with lung cancer
Yazar: NIJAT AGHAYEV
Danışman: PROF. DR. GÜNTÜLÜ AK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Plevra = Pleura ; Plevral efüzyon = Pleural effusion ; Plevral efüzyon-habis = Pleural effusion-malignant ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Akciğer kanserli hastalarda tanı ve takipte saptanan plevral sıvıların sıklığı, nedenleri, klinik bulgular ve prognozla ilişkisini araştıran çalışma sayısı azdır. Bu tez çalışmasında, üç yıllık bir sürede kliniğimizde tanı konulan, tedavi ve takip edilen akciğer kanserli hastalarda, herhangi bir aşamada tespit edilen plevral sıvıların sıklığı, nedensel dağılımları, demografik, klinik, laboratuvar, görüntüleme bulguları ve sağ kalım üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 1 Ocak 2014 ile 31 Aralık 2016 tarihleri arasında tanı alan 895 akciğer kanserli hasta dahil edildi. Hastaların demografik, klinik ve prognoz verileri ile tanı veya takipte plevral sıvı saptanma durumu ve nedenleri kaydedildi. Hastaların %32.1 (287/895)'inde tanıda, %27.6 (247/895)'sında ise sadece takipte plevral sıvı gelişti. Tanı sırasında malign plevral sıvı oranı (%47.7), takipte ise benign sıvı oranı (%45.4) daha fazlaydı (X2=59.008; p<0.001). Plevral sıvı gelişen hastalarda sağ kalım süresi malign plevral sıvısı olanlarda 8 ay, plevral sıvı nedeni bilinmeyenlerde 10 ay, benign plevral sıvısı olanlarda ise 19 aydı (Log-rank=50.583; p<0.001). En kötü sağ kalım tanıda malign plevral sıvısı olan hastalarda, en iyi sağ kalım ise takipte benign plevral sıvısı olanlarda idi. Çok değişkenli Cox regresyon analizi ile küçük hücreli akciğer kanseri ve diğer alt tiplerin skuamöz hücreli karsinoma göre (sırasıyla p<0.001 ve p=0.002), ECOG ≥ 1'in 0'a göre (p=0.001), herhangi bir antitümöral tedavi almayanların alanlara göre (tümü için p<0.001) ve tanıda malign plevral sıvısı olanların diğerlerine göre (p=0.028) kötü şans değerinin daha yüksek olduğu saptandı. Sonuç olarak; plevral sıvı akciğer kanserli hastalarda sık karşılaşılan ve sonuçlara etki etmesi nedeniyle dikkate alınması gereken önemli bir klinik sorundur.

Abstract:
There are few studies addressing the frequency, causes, clinical findings, and prognosis of pleural effusions detected during diagnosis and follow-up of patients with lung cancer. The aim of this thesis was to investigate the frequency, the causal distribution, the demographic, clinical, laboratory, and imaging findings of pleural effusions detected at any time point, and their impact on survival of patients with lung cancer diagnosed over a three-year period, treated, and followed up in our clinic. A total of 895 lung cancer patients diagnosed between January 1, 2014, and December 31, 2016, were included in the study. Patient demographic, clinical, and prognostic data, the status and causes of pleural effusion at the time of diagnosis or follow-up were collected. Pleural effusion developed in 32.1% (287/895) of the patients at diagnosis and 27.6% (247/895) only during follow-up. The rate of malignant pleural effusions at diagnosis (47.7%) and the rate of benign effusions at follow-up (45.3%) was higher (X2=59.008; p < 0.001). Survival time in patients with malignant pleural effusion, effusion of unknown origin, and benign pleural effusion was 8, 10, and 19 months, respectively (log-rank=50.583; p < 0.001). Patients with malignant pleural effusion at diagnosis survived the worst, whereas patients with benign pleural effusion at follow-up survived the best. Multivariate Cox regression analysis showed that small cell lung cancer and other subtypes had a higher hazard ratio than squamous cell carcinoma (p < 0.001 and p=0.002), ECOG ≥ 1 had a higher hazard ratio than ECOG=0 (p=0,001), patients who did not receive antitumor therapy had a higher hazard ratio than those who did (p < 0.001 for all), and those with malignant pleural effusion at diagnosis had a higher hazard ratio than others (p=0.028). In conclusion; pleural effusion is a serious clinical problem that is frequently encountered in patients with lung cancer and should be considered as it affects outcomes.