Küreselleşme sürecinde ulusal hukuka sosyolojik bir bakış
A Sociological study on globalization and national law
Yazar: MEHMET YÜKSEL
Danışman: PROF.DR. CİHAT ÖZÖNDER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği = European Union ; Hukuk sosyolojisi = Law sociology ; Küreselleşme = Globalization ; Türk Hukuku = Turkish Law ; Ulus-devlet = Nation-state

Özet:
ÖZET Küreselleşmenin, kapitalizm ile birlikte gelişen bir sosyolojik olgu olduğu söylenebilir. Bu olgu, modernleşme sürecinin bir sonucu veya bu sürecin dünya çapında yaygınlaşması olarak da değerlendirilebilir. Günümüzde; bir yandan mallar, hizmetler ve sermaye giderek ulusötesi bir niteliğe bürünürken, diğer yandan hukuk devleti, demokrasi ve insan hakları, küresel düzeyde yaygınlaşan değerler haline gelmektedir. İletişim ve bilgi teknolojisinde ortaya çıkan gelişmeler, küreselleşme sürecini sadece ekonomik boyutuyla değil, siyasal, sosyo-kültürel ve hukuksal boyutlarıyla da öne çıkarmaktadır. Bu süreç, özellikle II. Dünya Savaşı'ndan sonra hızlanıp yaygınlaşmıştır. Bu dönemde; IMF, Dünya Bankası ve GATT gibi uluslararası oluşumlar önemli roller oynamıştır. Küreselleşmenin hızlanıp yaygınlaşmasıyla, ulus-devlet yapıları ve ulusal hukuk düzenleri ciddi bir değişim süreciyle yüz yüze gelmiştir. Ancak bu, ulus-devlet yapılarının ve ulusal hukuk düzenlerinin fonksiyonlarını bütünüyle tamamladıkları anlamına gelmemektedir. Giderek gelişen ulusüstü hukuksal düzenlemeler, ulusal hukuku tamamen işlevsiz kılmamaktadır. Dünya sistemi içinde ulusal hukuk, uluslararası hukuk ve ulusüstü hukuk bir arada bulunmaktadır. Başka bir deyişle, birinin diğerini tamamen ortadan kaldırdığı bir hukuk tekliğinden değil, hepsinin birlikte bulunduğu bir hukuk çokluğundan söz edilebilir. On dokuzuncu yüzyılın başlarından itibaren modernleşme sürecini yaşayan Türk Hukuk Düzeni, Batı Hukuk Sistemi ile yakın bir etkileşim içinde olmuştur. Bu çerçevede, Türkiye, Kıta Avrupası Hukuk Sistemini kendine model almış ve Türk toplumunu modernleştirmek için birçok hukuk kodu'nuBatı Avrupa'dan iktibas etmiştir. Cumhuriyet döneminde daha köklü ve sistemli reformlar yapılmış ve birçok hukuksal düzenleme, Batı örneği model alınarak gerçekleştirilmiştir. Özellikle 1980'li yıllardan itibaren, Türkiye'de, dışa açılma, liberalleşme ve dünya ekonomisi ile bütünleşme politikaları çerçevesinde birçok yeni hukuksal düzenleme yapılmıştır. Bu konudaki çalışmalar halen de devam etmektedir. Dünya Ticaret örgütü'ne üye olan, Avrupa Topluluğu ile Gümrük Birliği'ne giren, Avrupa Birliği'ne "Aday Üye" olarak kabul edilen Türkiye, bir yandan ulusal hukuk düzeninde önemli değişiklikler yaparken, diğer yandan birçok uluslararası sözleşmeye taraf olmaktadır. Bu sürecin giderek artan ölçülerde devam edeceği beklenebilir.

Abstract:
Ill SUMMARY Globalization is a sociological fact which comes into existence together with Capitalism. Also this fact can be seen as a result of modernization. Our times is marked with concept such as democratisation, supremacy of the law, human rights and liberalizm shared as common values and commodity and financial markets. Information and technology have transcended the national borders within the world moving towards a globalisation movement in economic as well as political and cultural terms. In other words, the process of globalization has political, economic, cultural, ideological and legal aspects. In the process of globalization, by expanding the boundaries of the market beyond the boundaries of the nation-state through economic globalization, the concentration of market power moves inevitably the reach of national governments. This has been a most important consequence of economic, political, socio-cultural developments after the World War II. Today, the traditional nation states with national laws are under threat changes in the structure of the international developments. However, it can not been said that nation-states and national legal orders complete their functions. Gradually developing supranational or global legal arrangements or codes increasingly has influenced national law but these developments have not made national law to be nonfunctional fully. In World System, national law, supranational legal codes and international legal rules exist all together. Therefore, it can be said from a legal pluralism not legal singularity.Since the beginnings of nineteenth century, in the process modernization Turkish legal order has been interacted with West ü System. In this context, Turkey followed the continental pattern and adoj the reception and codification of many European laws to modernize Turl Society. After the proclamation of Republic in 1923, radical reforms w introduced in legal matters as in other spheres of social life. Today, in the process of globalization the changes or transformati throughout the world have influenced the Turkish Law in many respe Turkey is a member of WTO and the Customs Union With the Europ Community. In the Supervision of WTO, the World Trade Agreement Tarrifs and Trade, which came into effect on January 1, 1996, have t required extensive national legal reform as well as rapid accession to unprecented number of international treaties.