Kum-pumis karışımlarının atık sulardan fosfor giderim performansı
Phosphorus removal performance of sand-pumice mixtures from wastewater
Yazar: EKREM EMRAH UZUN
Danışman: DOÇ. DR. ZEKİ GÖKALP
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Türkiye'de özellikle kırsal bölgelerde evsel atık suların arıtılması için inşa edilen doğal arıtma sistemlerinin (yapay sulak alanların) neredeyse hiçbirinde rutin işletme, bakım ve izleme faaliyetleri gerçekleştirilmemektedir. Bu nedenle çoğu sistemde özellikle filtre malzemesi başarısızlıkları yaşanmaktadır. Bu çalışmada farklı filtre malzemelerinin yalın ve belirli oranlarda karışım halinde atık sulardan fosfor giderim performansı laboratuvar koşullarında kolon filtre denemeleri ile test edilmiştir. Kum ve zeolit yalın halde ve farklı karışım oranlarında (%75-%25, %50-%50, %25-%75) farklı konsantrasyonlarda (10, 20 ve 40 ppm) fosfor çözeltileri ile doyurulup farklı sürelerde hidrolik bekletme sürelerine (1, 2, 3 ve 4 gün) tabi tutulduktan sonra alınan süzüklerde pH, elektriksel iletkenlik (EC) ve toplam fosfor (TP) ölçümleri yapılmıştır. Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'ne göre EC ve pH sonuçlarında deşarj limitlerinin içerisinde kalınmışken fosfor kirliliği bakımından kurulan sistemler 40 ppm'lik dozlarda ilgili yönetmeliğe uygun başarı sağlayamamıştır. Yapılan çalışmalar neticesinde kum materyalinin pumis materyaline göre atık sulardan fosfor gideriminde daha etkili olduğu belirlenmiştir. Karışımlar halinde yürütülen kolon denemelerinde ise kum miktarı arttıkça giderim performansları da artmıştır. Kumun fosfor adsorpsiyonunda önemli bir rol oynadığı ve pumisin beklenen performansı sergileyemediği gözlenmiştir.

Abstract:
Operation, maintenance, monitoring and assessment works are not routinely performed in natural treatment systems (constructed wetlands) constructed in rural sections of Turkey for domestic wastewater treatment. Therefore, substrate material failures are experienced in many cases. In this study, phosphorus removal performance of different substrate materials (alone and in mixtures) was analyzed with filter column tests under laboratory conditions. Sand and zeolite substrate materials were used alone and in different mixture ratios (75%-255, 50%-50%, 25%-75%). Different phosphorus concentrations (8.5, 16.0 and 32.7 ppm) were applied to filter columns and saturated columns were subjected to different hydraulic retention times (1, 2, 3 and 4 day). Following the relevant hydraulic retention times, samples were taken from column outlets and samples were then analyzed for pH, electrical conductivity (EC) and total phosphorus (TP). While pH and EC values were within the discharge limits set in Water Pollution Control Regulation, total phosphorus concentrations at 40 ppm doses were above the limit values. Sand was found to be more effective in P adsorption from the wastewaters than pumice. Increasing P adsorption were observed with increasing sand ratios of the mixtures. It was proved that sand played a significant role in P adsorption and pumice was far away meeting expected performance in P adsorption.