Sultanahmet Meydanı-at heykeli ve iktidar ilişkisi
Sultanahmet Square-horse sculpture and relationship with power
Yazar: BİRGÜL ERKANI
Danışman: PROF. HÜMERŞAH ŞEYMA ÜSTÜNER UZUNÖZ
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Anıtlar = Monuments ; Anıtsal heykel = Monumental sculpture ; Atlar = Horses ; Heykel = Sculpture ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Kamusal alan = Public space ; Sanat = Art ; Sultanahmet Meydanı = Sultanahmet Square ; İktidar = Government ; İktidar ilişkileri = Government relations

Özet:
Sultanahmet Meydanı-At Heykeli ve İktidar İlişkisi isimli tez bir eser metni
çalışmasıdır. Tezin amacı, belirlenen konuya ilişkin kavramlardan yola çıkılarak günümüze
kadar üretilmiş olan konuya örnek teşkil edebilecek eserlerin incelenmesi ve belirlenmiş olan
meydana dair mevcut durum saptamasından hareketle, eser metni kapsamında
gerçekleştirilmiş olan eserin sergilenmesini kapsamaktadır.
Bu çalışma; nitel araştırma yöntemi temel alınarak, mevcut durum saptaması ve içerik
analizi şeklinde desenlenmiştir. Metin araştırmasının yöntemi; kamusal alanlara yerleştirilen
binicili/binicisiz at heykellerinin sanat-iktidar ilişkisi bağlamında ele alınacak örneklerle
irdelenmesi ve bulundukları mekan ile ilişkilerinin çözümlenmesine dayanmaktadır.
Metnin birinci bölümünde tarihsel örnekler verilerek at ve insan ilişkisi incelenmiştir.
Atın, evcilleştirilmesinden sosyal bir statüye dönüştürülerek evrilmesine dek olan süreçte,
farklı kültürlerde yüklenilen anlam ve işlevlerine yer verilmiştir. İkinci bölümde kamusal
alanlara yerleştirilen binicili at heykelleri ve mevcut iktidar ilişkisi örnekler bağlamında
incelenmiş ve dönemsel koşullar göz önünde bulundurularak irdelenmiştir. Çalışmada
kentleşme, kentlerin ve kamusal alanların dönüşümü gibi birbirine organik bağlantılı
oluşumlara da yer verilerek güç ve iktidar sembolü olarak ele alınan at heykelleri sanat-iktidar
çerçevesinde irdelenmiştir. Metnin üçüncü bölümünde, Cumhuriyet döneminde meydanlara
yerleştirilen atlı Atatürk anıt örneklerinden hareketle, Türkiye‟de kamusal alan-atlı anıt ilişkisi
incelenmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümü, günümüz sanatında at figürünün yorumlanmasını
kapsayarak, Marino Marini, Hans Haacke ve Gustavo Aceves‟in eserlerini incelemeye
ayrılmıştır. Beşinci bölümde Sultanahmet Meydanı‟nın tarihi incelenmiştir. Altıncı bölümde
ise Sultanahmet Meydanı‟ndan Venedik‟e götürülen Venedik Quadrigası‟nın ve Brandenburg
Quadrigası‟nın tarihsel süreci ele alınmıştır.
Çalışmanın son bölümünü oluşturan eser metni incelemesinde de uygulaması
tamamlanan heykelin, yerleştirilmesi tasarlanan meydan ile ilişkilendirilmesi bağlamında
genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Anahtar kelimeler: At, sanat, kamusal alan, quadriga, iktidar, Sultanahmet, anıt
heykel

Abstract:
"Sultanahmet Square-Horse Sculpture and Relationship with Power" is a practice based
thesis. The aim of the thesis is to examine the related sculptures and concepts and exhibiting
the sculpture which is realised in the light of information gathered by analyzing the past and
present of the Sultanahmet Square.
The method used in the thesis is built on a qualitative research base by determining the
current situation and analyzing the context. The research method is examining the art and
power relation and analyzing the relation established between the equestrian or riderless horse
sculptures and the public squares they are placed by giving examples.
In the first chapter, historical examples are given and horse-human relation is
examined. The function of the horse from the domestication to the transformation into a social
status and its meanings in different cultures have been included in the process. In the second
part, the connection metween horse monuments placed in public spaces and the power
examined in contect of examples. Urbanization, the transformation of cities and public spaces,
is also mentioned, and horse sculptures, which are symbols of power are handled in the
context of art-power relation. Equestrian monuments of Ataturk in Turkey during the early
Republican period were examined in the third chapter. In the fourth chapter, interpretation of
horse figurine in contemporary art has been examined in the context of the works by Marino
Marini, Hans Haacke and Gustavo Aceves.
In the fifth chapter, the history of Sultanahmet Square was examined. The sixth
section is divided to the Venice Quadriga plundered from and the Brandenburg Quadriga.
In text of the work chapter the relationship of the sculpture produced and the public
space is handled.
Keywords: Horse, art, public space, quadriga, power, Sultanahmet, monument