Sınıf öğretmeni adaylarına yönelik öğretmenlik mesleği genel yeterlik algısı ölçeğinin geliştirilmesi
Development of scale of general proficiency perceptions of teaching profession for pre-service primary school teachers
Yazar: BUSENAZ ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. BİLGE GÖK
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / İlköğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Algı = Perception ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Sınıf öğretmenliği = School teachers ; Ölçek geliştirme = Scale development

Özet:
Öğretmenin mesleki yeterlikleri, tüm eğitim kademelerinde büyük önem taşımakta, temel eğitimin önemli bir parçası olan ilkokulda ise bu durumun önemi daha çok göze çarpmaktadır. Bununla birlikte, katlanarak artan değişim ve gelişim hızı ise bu konunun önemini artırmaktadır. Bu doğrultuda; sınıf öğretmeni adaylarına yönelik öğretmenlik mesleği genel yeterlik algısı ölçeğinin geliştirilmesi bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu bağlamda, gönüllülük esasıyla, yüz yüze ya da online olarak katılım gösteren 547 öğretmen adayına veri toplama aracı sunulmuş, toplanan verilerle ölçme aracının geçerlik ve güvenirliğine yönelik gerekli analizler, SPSS ve LISREL programları yardımıyla yapılmıştır. Ölçme aracının geçerliğinin sınanması sürecinde; kapsam geçerliğinin sınanması amacıyla uzman görüşlerine başvurulmuş ve uzmanlardan gelen öneriler doğrultusunda gerekli düzeltmeler yapılmıştır. Yapılan düzeltmelerin ardından ölçme aracının anlaşılırlığı küçük bir grup üzerinde test edilmiş, sonrasında pilot uygulama yapılmıştır. Elde edilen verilerin, analizlere uygunlukları açısından test edilmesinin ardından gerekli analizler yapılmıştır. Yapı geçerliğinin sınanması sürecinde; açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin tek boyuttan oluştuğu görülmüş, doğrulayıcı faktör analiziyle kuramsal yapının ne ölçüde desteklendiği test edilmiştir. Ardından alt ve üst çeyrek gruplara (%27'lik) ait puanların karşılaştırılmasıyla iç ölçüte dayalı geçerlik, Kruskal Wallis H-Testi ile de dış ölçüte dayalı geçerlik sınanmıştır. Güvenirliğin sınanması sürecinde; Cronbach Alfa Katsayısı kullanılmış, madde toplam korelasyonları incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda geliştirilen "Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlik Algısı Ölçeği"'nin, öğretmen adaylarının genel yeterlik algılarını ölçmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu görülmüştür.

Anahtar sözcükler: sınıf öğretmenliği, öğretmen adayı, yeterlik algısı, öğretmenlik mesleği, ölçek geliştirme.

Abstract:
The professional competencies of the teacher are of great importance in all educational levels, however in primary school, which is an important part of basic education, the importance of this situation is more prominent. Nevertheless, the ever-increasing rate of change and development of today's world has been increasing the importance of this issue. In this sense; The aim of this study is to develop the general proficiency perception scale for teaching profession for elementary school teacher candidates. In this context, data collection tool was offered on a voluntary basis to 547 teacher candidates, face to face or online, and the necessary analyzes for the validity and reliability of the measurement tool with the collected data were made with the help of SPSS and LISREL programs. In the process of testing the validity of the measuring tool; In order to test the content validity, expert opinions were consulted, and necessary corrections were made. After the adjustments, the comprehensibility of the measuring tool was tested on a small group, and then a pilot application was made. After the obtained data were tested for their suitability for the analyzes, necessary analyzes were made with the obtained data. In the process of testing structural validity; As a result of the exploratory factor analysis, it was seen that the scale consisted of one dimension, and to what extent the theoretical structure was supported with the confirmatory factor analysis. Subsequently, by comparing the scores of the lower and upper quartile groups (27%), internal criterion based validity was tested, with the Kruskal Wallis H-Test external criterion based validity was tested. In the process of testing reliability; Cronbach Alpha Coefficient was used, and item total correlations were examined. As a result of the study; It was seen that the "General Proficiency Perception Scale of Teacher Profession" was a valid and reliable measurement tool that can be used to measure the teacher candidates' perceptions of general competence.

Keywords: primary school teaching, teacher candidate, competence perception, teaching as a profession, scale development.