Subayların emeklilik sonrası sivil hayata uyumu
Retired military officers' adjustment to civilian life
Yazar: ÖMER YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM BAŞPINAR
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Askeri Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Askeri Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Askeri sosyoloji = Military sociology ; Emekli = Retired ; Habitus = Habitus ; Sivil hayata uyum = Adjusting to civilian life ; Subaylar = Officers ; Zihniyet = Mentality ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu tez, subayların emeklilik sonrasında sivil hayata uyumlarını ele almaktadır. Subayların uyum durumları, mesleki yaşam koşullarını belirleyen olgular üzerinden ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu olgunun başlangıç noktasının, devletin kurucu iradesine göre hazırlanan yasal mevzuat hükümleri olduğunu kabul edilmektedir. Yasalar temelinde belirlenen askerî alan içerisinde oluşan askerî habitusun, subayların emeklilik sonrası sivil hayata uyumlarına etkileri bu çalışmanın konusunu oluşturmuştur. Bu bağlamda askerî zihniyet şemsiyesi altında şekillenen askerî kimliğin ve askerî karakterin; askerî alan, askerî kültür ve askerî habitusla karşılıklı bağlarının izleri sürülmüştür. Çalışmanın verileri, Türkçe uyarlama çalışması da yapılan "Zenginleştirilmiş Yaşam Ölçeği" ile elde edilmiştir. Beşli Likert tipinde; 39 madde ve 5 boyuttan oluşan Ölçek, 277 kişiye uygulanmıştır. Bu araştırmada verilerin analizi için SPSS 21.0'in yanı sıra AMOS 22.0 programlarından da yararlanılmıştır. Ölçek'in geçerlik çalışmaları kapsamında doğrulayıcı faktör analizi; güvenirlik çalışması kapsamında madde toplam korelasyonu, Cronbach Alpha yöntemleri kullanılmıştır. Zenginleştirilmiş Yaşam Ölçeği'nin Cronbach Alpha katsayısı 0,97; alt boyutların Cronbach Alpha katsayıları sırasıyla 0,94 / 0,93 / 0,89 / 0,88 ve 0,87 olarak tespit edilmiştir. Ölçekteki tüm maddeler için madde-toplam korelasyonu 0,30'dan yüksek (0,49 ile 0,74 aralığında) tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan emekli subayların zenginleştirilmiş yaşam (4,05±0,59), gerçek ilişkiler (4,14±0,66), amaç duygusu (4,10±0,66), katılımlı vatandaşlık (3,83±0,79), akıl sağlığı (4,08±0,67) ve fiziksel sağlık (4,09±0,71) puanlarının "katılıyorum" aralığında olduğu tespit edilmiştir. Zenginleştirilmiş yaşam ölçeği ve alt boyut puanlarının emekli subayların muvazzaf sınıfına göre (p > 0,05), mensubu oldukları kuvvet komutanlığına göre (p > 0,05) ve emeklilikteki rütbelerine göre anlamlı farklılık göstermediği (p > 0,05); amaç duygusu (X2(2) = 8,03, p < 0,05), katılımlı vatandaşlık (X2(2) = 8,46, p < 0,05) alt boyut puanları ve Zenginleştirilmiş Yaşam Ölçeği puanlarının (X2(2) = 6,45, p < 0,05) öğrenim/mezuniyet devresine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
This thesis addresses military officers' adjustment to civil life post-retirement and attempts to reveal officers' states of adaptation through events that determine their professional life conditions. The starting point of these events is accepted to be the provisions of legal regulations prepared with respect to the constituent willpower of the state. The effects of the military habitus, which forms within the military arena determined on the basis of laws, on military officers' adjustment to civil life post-retirement forms the topic of this study. The traces of military identity and character formed under the umbrella of the military mentality and of the mutual ties with the military arena, culture, and habitus are followed in this context. The study's data have been obtained using the Enriched Life Scale, whose Turkish adaptation study is also being performed. The scale, a 5-point Likert-type consisting of 39 items and five dimensions, has been applied to 277 people. This study benefits from the programs SPSS 21.0 and AMOS 22.0 for analyzing the data. Confirmatory factor analysis has been used within the scope of the validity studies of the scale, and the methods of item-total correlations and Cronbach's alpha have been used within the scope of the reliability study. Cronbach's alpha for the Enriched Life Scale has been determined as 0.97 and as 0.94, 0.93, 0.89, 0.88, and 0.87 for the respective sub-scales. The item-total correlations for all items on the scale have been detected to be above .30 (range from 0.49 to 0.74). The scores of the retired officers who participated in the research were found in the range of "I agree" for enriched life (4.05 ± 0.59), genuine relationships (4.14 ± 0.66), sense of purpose (4.10 ± 0.66), engaged citizenship (3.83 ± 0.79), mental health (4.08 ± 0.67), and physical health (4.09 ± 0.71). The scores from the Enriched Life Scale and its sub-dimensions were determined not to show significant differences with respect to the retired officers' active duty corps (p > 0.05), the Branch of Service they belonged to (p > 0.05), or rank at retirement (p > 0.05); significant differences were determined for the scores from the sub-dimensions of sense of purpose (χ2(2) = 8.03, p < 0.05) and engaged citizenship (χ2(2) = 8.46, p < 0.05) and for the Enriched Life Scale scores (χ2(2) = 6.45, p < 0.05) with respect to education/training circuit.