Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi çocuk acil polikliniğine başvuran 3-36 ay arasındaki bakteriyemi saptanan ve saptanmayan odağı belirsiz ateşli çocukların değerlendirilmesi
Evaluation of feverish children with bacteremia and without bacteremia, aged between 3-36 months, admitted to Ankara University Faculty of Medicine pediatric emergency clinic
Yazar: ULKAR BAY
Danışman: PROF. DENİZ TEKİN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Ateş = Fever ; Bakteriyel enfeksiyonlar = Bacterial infections ; Bakteriyemi = Bacteremia ; Enfeksiyon = Infection ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: 3-36 ay arasındaki odağı belirsiz ateşli çocuklarda gizli bakteriyemi sıklığını, neden olan etkenleri saptamak, kan kültüründe üremesi olan ve olmayan odağı belirsiz ateşli çocukların akut faz reaktanlarını değerlendirerek bakteriyemi saptamada önemi olup olmadığını belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma 1 Ocak 2010 ile 1 Ocak 2017 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Acil Polikliniğinde geriye yönelik ve kayıtlı verilere dayalı olarak yürütüldü. Çalışma grubunu önceden sağlıklı olup ateş şikayeti ile gelen odağı bulunamayan ve kan kültürü alınmış 3-36 ay arası çocuklar oluşturdu. Bakteriyemisi olan hastalar, aynı zaman diliminde ateş nedeni ile acil servise başvuran fakat kan kültüründe üremesi olmayan benzer yaş ve cinsiyet dağılımındaki olgular ile karşılaştırıldı.
Bulgular: 41 çocukta bakteriyemi saptandı. Streptococcus pneumoniae, en sık etken olup (%31,7) bunu Salmonella spp. (%21,9), Escherichia coli (%19,5), Staphylococcus aureus (%9,7), Moraxella catarrhalis (%7,3), A grubu β hemolitik streptokok (%2,4), Klebsiella spp. (%2,4), Neisseria meningitidis (%2,4) ve Proteus mirabilis (%2,4) izledi. BK bakteriyemi grubunda ortalama 13.497±8.113/mm3, kontrol grubunda 10.664±5.296/mm3 olarak saptandı (p=0,125). TNS bakteriyemi grubunda ortalama 8.628±6.675/mm3 iken kontrol grubunda 5.575±4.020/mm3 (p=0,011), CRP bakteriyemi grubunda ortalama 59,6±66 mg/L iken kontrol grubunda 18,16±31,31 mg/L (p<0,001), ESH bakteriyemi grubunda ortalama 34,9±21,7 mm/sa iken kontrol grubunda 22,2±21 mm/sa (p=0,004) olarak saptandı. Ateşi ≥38°C olan 40 olgunun 14'ünde (%35), ≥39°C olan 42 olgunun 27'sinde (%64,3) bakteriyemi gelişti (p=0,015). Piyürisi olan 13 olgunun 12'sinde (%92,3), olmayan 59 olgunun 26'sında (%44) bakteriyemi gelişti (p=0,004).
Sonuç: Yaşı 3-36 ay arası, odağı belli olmayan ateşli çocuklarda gizli bakteriyemi ve ciddi bakteriyel enfeksiyon gelişebileceği göz önünde bulundurulmalıdır. C-reaktif protein, eritrosit sedimentasyon hızı, total nötrofil sayısı, piyüri, ateşi 39°C ve üzeri saptanan olgularda bakteriyemi olasılığı yüksektir. Ancak başka araştırmalarda CBE'yi öngörmede faydalı olduğu gösterilmiş, çalışmamızda ise anlamsız bulunan BK yüksekliği, BK≥15.000/mm3 ve ateş ≥39°C birlikteliği, TNS≥10.000/mm3 gibi diğer parametreler de göz önüne alınmalıdır. Bununla beraber çalışmamızda BK <5.000/mm3, HGB, PLT, TLS, gaitada lökosit, akciğer grafisi ile bakteriyemi ilişkisi de değerlendirildi ve anlamlı ilişki saptanmadı.

Anahtar Kelimeler: Ateş, odağı bilinmeyen ateş, bakteriyemi, ciddi bakteriyel enfeksiyon, çocuk

Abstract:
Purpose: Determination of the prevalence of occult bacteremia in children with fever without a focus between 3-36 months, the causative factors, importance of detecting bacteremia by evaluating acute phase reactants in children with and without growth of bacteria in blood culture.
Materials and Methods: The study was carried out between January 1, 2010 and January 1, 2017 at Ankara University Medical Faculty Pediatric Emergency Polyclinic based on retrospective and recorded data. The study group consisted of children aged 3-36 months who were previously healthy and did not have the focus of the fever and whose blood culture was received. Patients with bacteremia were compared with those of similar age and gender distribution who were admitted to the emergency department due to fever at the same time period but had no growth in blood culture.
Results: Bacteremia was detected in 41 children. Streptococcus pneumoniae was the most common agent (31,7%), followed by Salmonella spp., Escherichia coli (19,5%), Staphylococcus aureus (9,7%), Moraxella catarrhalis (7,3%), A group β hemolytic streptococcus (2,4%), Klebsiella spp. (2,4%), Neisseria meningitidis (2,4%) and Proteus mirabilis (2,4%). The mean WBC count was 13.497 ± 8.113/mm3 in the bacteremia group and 10.664 ± 5.296/mm3 in the control group (p=0,125). Mean TNC was 8.628 ± 6.675/mm3 in the bacteremia group and 5.575 ± 4.020/mm3 in the control group (p=0,011) and mean CRP count was 59,6 ± 66 mg/L in the bacteremia group and 18.16 ± 31 in the control group. The mean ESR was found to be 34,9 ± 21,7 mm/h in the bacteriemia group and 22,2 ± 21 mm/h in the control group (p=0,004). Bacteremia developed in 27 (64,3%) of 42 cases with ≥39°C in 14 patients (35%) with fever ≥38 ° C (p = 0,015). Bacteremia developed in 12 of 13 (92,3%) patients who have got pyuria and 26 of 59 (44%) patients who haven't got pyuria.
Conclusions: It should be kept in mind that occult bacteremia and severe bacterial infection may develop in febrile children aged 3 to 36 months. In the cases of C-reactive protein, erythrocyte sedimentation rate, total neutrophil count, pyuria, fever of 39°C and higher, there is a high probability of bacteremia. In other studies, WBC, WBC ≥15.000/mm3 and fever ≥39°C, TNC ≥10.000/mm3, which are shown to be useful in determining serious bacterial infection, should be taken into consideration, although it was insignificant in our study. In addition, WBC <5.000/mm3, hemoglobin, platelet, total lymphocyte count, fecal leukocytes, chest x-ray and bacteremia were also evaluated and no significant relationship was found.

Keywords: Fever, fever without a focus, bacteremia, severe bacterial infection, child