Tüketicilerin gıda güvenilirliği yönünden etiket okuma alışkanlığı ve algısının değerlendirilmesi
Consumers' label reading habits and perceptions in terms of food safety
Yazar: EYLEM EZGİ TÜYBEN
Danışman: DOÇ. DR. MEVLÜDE KIZIL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Algı = Perception ; Besin etiketi = Food label ; Besinler = Foods ; Etiket = Label ; Gıda güvenliği = Food safety ; Takip = Stalke ; Tüketiciler = Consumers

Özet:
Tüyben, E. E., Tüketicilerin Gıda Güvenilirliği Yönünden Etiket Okuma Alışkanlığı ve Algısının Değerlendirilmesi, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Toplu Beslenme Sistemleri Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2018. Bu çalışmanın amacı yetişkin bireylerde gıda güvenilirliği yönünden etiket okuma alışkanlığı ve durumunun değerlendirilmesidir. Çalışmaya Adana ilinde yaşayan, kendisi ve/veya ailesi için gıda alışverişi yapan 19-64 yaş arasında 404 birey katılmıştır. Bireylere genel özelliklerini, beslenme alışkanlıklarını, sigara ve alkol alışkanlıklarını, satın aldıkları gıdaların etiketlerini okuma alışkanlıklarını, ambalaj ve marka ile ilgili görüşlerini, gıda güvenilirliği ve ürün takip edilebilirliği hakkındaki düşüncelerini, ürün doğrulama ve takip sistemi (ÜDTS) ile ilgili bilgi düzeylerini belirlemek amacıyla yüz yüze görüşme tekniği ile anket uygulanmıştır. Bireylerden alınan veriler SPSS 15.0 programı ile değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin çoğu 25-54 yaş aralığındadır, Beden Kütle İndeksi (BKİ) değerleri kadınlarda 25,6±4,5 kg/m2 iken erkeklerde 27,5±4,0 kg/m2'dir. Bireylerin gıda etiketi okuma alışkanlığına sahip olmaları ile gelir düzeyleri, etikette ürün ile ilgili dikkat ettikelri bilgiler, öğün düzeni, gıda güvenilirliği hakkında bilgi sahibi olma, gıda sertifikaları hakkında bilgi sahibi olma durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar bulunmuştur (p<0,05). Gıda güvenilirliği konusunda bilgi sahibi olma durumu ile ÜDTS hakkında bilgi sahibi olma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir sonuç olduğu görülmüştür (p<0,05). Gıda güvenilirliği ile bilgi sahibi olma durumu ile ÜDTS kullanımının satın almada tercihler üzerine etkisi konusunda bireylerin gıda güvenilirliği ile ilgili bilgi sahibi olmaları fark etmeksizin çoğunun tercihlerini olumlu etkileyeceğini belirttiği, bu sebeple istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olmadığı görülmüştür (p>0,05). Gıda güvenilirliği ve gıdalarda takip edilebilirlik konuları gıdalara duyulan güvenin sağlanması ve sağlıklı gıda tercihleri açısından önemli olduğu için, tüketicilerin bu konularda eğitilmesi önemlidir.

Abstract:
Tuyben, E. E., Consumers' Label Reading Habits and Perceptions in terms of Food Safety, Hacettepe University, Institute of Health Sciencies MSc Thesis in Food Service Systems, Ankara, 2018. This research was aimed to determine nutrition label reading habits and perceptions of food reliability of consumers'.  In this study 404 individuals participated whose ages are between 19-64, live in Adana and buy food for tehmselves or their family. In this study general characteristics of individuals, habits of nutrition, smoking, alcohol using, reading of food labels and individual's opinions about packaging and brand, knowledge, food reliability and food product traceability system were questioned by the researcher. A face to face interview technique was applied. Data from individuals were analyzed with SPSS 15.0 program. In this study, most of the individuals' are between 25-54 years of age, and their mean body mass index (BMI) was 25.6±4.5 kg / m2 for women and 27.5±4.0 kg / m2 for men. A statistically significant differences was found between the food label reading habits and their level of income, the information that they are paying attention on the product label, meal plan, having information about food reliability and food safety certificates (p<0.05).  There is statistically significant difference between having knowledge about food reliability and having knowledge about UDTS (p<0.05). But there is no significant difference between having knowledge about food reliability and using the tarcabilty system (UDTS) during the shopping (p>0.05). Because most of the participants indicated that using the traceability system (UDTS) will have positive effect on their food choice. It is important that consumers are educated about food reliability and food traceability for their trust in food industry and  make healty coices.