Ankara ili marul ekim alanlarında görülen virüs hastalıklarının belirlenmesi
Detection of lettuce virus diseases in Ankara province
Yazar: FİLİZ RANDA ZELYÜT
Danışman: PROF. DR. FİLİZ ERTUNÇ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Ankara ilinde yüksek oranlarda marul bitkisi yetiştirilen ekim alanlarında;  Beypazarı, Çubuk, Nallıhan, Ayaş ve Merkez ilçelerinde Marul mozaik virüsü (Lettuce mosaic virus, LMV), Domates lekeli solgunluk virüsü (Tomato spotted wilt virus, TSWV), Hıyar mozaik virüsü (Cucumber mosaic virus, CMV), Miraflori marul iri damar virüsü (Miraflori lettuce big vein virus, MiLBVV) ve Marul iri damar virüsü (Lettuce big vein virus, LBVV)'nün saptanması amacıyla yürütülmüştür. Arazi çalışmaları sonucunda 324 örnek toplanmış ve bütün örnekler CMV, TSWV, LMV ve MiLBVV spesifik antiserumları kullanılarak double-antibody sandwich enzyme linked immunosorbent assay (DAS-ELISA) serolojik test yöntemiyle testlenmiş ve virüs enfekteli örnekler belirlenmiştir. Survey bölgesinde CMV ve TSWV enfekteli marul tespit edilememiştir. 39 örneğin MiLBVV, 6 örneğin LBVV ve 25 örneğin LMV ile enfekteli olduğu tespit edilmiştir. Bütün örneklerden total RNA ekstraksiyonu yapılmış, bunlar cDNA eldesinde ve PCR (Polimeraz Zincir Reaksiyonu) yönteminde kullanılmıştır. Revers Transkripsiyon (RT-PCR) işlemi sonunda LMV, MiLBVV, LBVV, etmenlerine ait primer çiftleri kullanılmış ve bu primer çiftlerinin örtü protein gen bölgesine ait bantlar elde edilmiştir. LMV 800 bp, MiLBVV 469 bp ve LBVV 296 bp'lik örtü protein bölgeleri agaroz jelde UV altında görüntülenmiştir. Marul bitkisinde iri damarlılık simptomlarını meydana getiren MiLBVV ve LBVV etmenlerinin taşıyıcı vektörü olan Olpidium spp. endoparazitik fungusu ile enfekteli kökler asit fuksin-lakto fenol çözeltisi ile boyanarak ışık mikroskobu altında incelenmiş ve vektör fungusun varlığı tespit edilmiştir.

Abstract:
This research was carried out in Ankara's high lettuce growing fields to detect Lettuce mosaic virus (LMV), Tomato spotted wilt virüs (TSWV), Cucumber mosaic virüs (CMV), Miraflori lettuce big vein virüs (MiLBVV) and Lettuce big vein virus (LBVV) in Beypazarı, Çubuk, Nallıhan, Ayaş central districts. A total 324 samples were collected from the field and all samples were tested for CMV, TSWV, LMV and MiLBVV using specific antiserum in a double-antibody sandwich enzyme linked immunosorbent assay (DAS-ELISA) serological test. CMV and TSWV were not detecded in the collected lettuce samples. On the other hand 39 MiLBVV and 25 LMV infected plant samples tested positive for MiLBVV, LMV and LBVV, respectively. Total RNA isolation was carried out for all plants and total RNAs were used to obtain cDNA for PCR. Specific primer pairs were used for the detection of LMV, MiLBVV, LBVV in RT-PCR and bands of the coat protein gene amplified by this primer pairs was obtained. A 800 bp, 469 bp and 296 bp fragments of LMV, MiLBVV and LBVV respectively representing the coat protein region were observed under the UV light. MiLBVV and LBVV are the causal agent of big vein symptoms in lettuce plant and are transmitted by the endo-parasitic fungus Olpidium. The presence of Olpidium spp. were determined on the surface of roots stained with acid fuchsin-lactophenol solution under a light microscope.