Ekstraksiyon yöntemiyle kızılağaç (Alnus glutinosa l. gaertn) yapraklarından mürekkep yapımı
Making fountain pen ink from logwood (Alnus glutinosa l. gaertn) leaves by extraction method
Yazar: FERDA KAVAK
Danışman: PROF. DR. ADEM ÖNAL
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada; Türkiye'de, özellikle de Karadeniz Bölgesi'nde geniş yayılımalanına sahip kızılağaç (Alnus glutinosa L. gaertn) bitkisinin yaprakları kullanılarakfermantasyon yöntemi ile dolmakalem mürekkebi oluşturuldu . Böylece, her yıldeğerlendirilemeyen kızılağaç yapraklarının değerlendirilmesi amaçlandı. Ayrıca,mürekkep ithal edilmek yerine kendimiz tarafından üretilmiş oldu. Kızılağaçtan gallik asiteldesi, fermantasyon yöntemi ile yapıldı. Temmuz ayında toplanmış ve kurutulmuşkızılağaç yaprakları ufalandı; kızılağaç yaprağı (25 g) için deiyonize su (300 mL)kullanılarak kaynama sıcaklığında ekstrakte edildi. Elde edilen çözelti, 100ºC' de 1/5oranında deriştirildi. Çözelti berrak oluncaya kadar süzme işlemine tabi tutuldu.Termostatlı etüvün sıcaklığı 21ºC'ye ayarlanarak 8 gün fermantasyona bırakıldı. Sürebitiminde fermente olmuş çözeltiden alınarak üzerine farklı miktarlarda FeSO4 kristalleriilave edildi. Mürekkebin rengi uygun miktarda FeSO4 ile ayarlandıktan sonra uçuculuğuarttırmak ve olası çökmeyi engellemek için farklı çözücüler denendi. En uygun çözücüetanol olarak belirlendi ancak en küçük miktarlarda alındığında bile mürekkebin rengindeaçılmaya neden olduğundan çökmeyi engellemek için çözücü ilave etmek yerine, aynıgörevi görebilecek olan ve aynı zamanda akışkanlığı ayarlamak amacıyla uygun miktardayapıştırıcı ilave edildi. Elde edilen mürekkep, sentetik olarak hazırlanmış bir mürekkeplerstandart alınarak viskozite, pH, FT-IR, yoğunluk gibi bazı parametreler bakımındanincelendi.Anahtar Kelimeler :Mürekkep, demir gallos mürekkebi, gallotannat kompleksi, tannin, kızılağaç (Alnusglutinosa L. gaertn)

Abstract:
In this study, fountain pen ink was formed with using common alder (Alnusglutinosa L. gaertn) leaves which spread a wide area especially in Blacksea Region,Turkey, by fermentation method. So, the common alder leaves which couldn?t evaluatedevery year were purposed to evaluated. In addition, the ink was produced by ourselvesinstead of importing. The gallic acid formation from common alder was carried out byfermantation method. The common alder leaves which was gathered and dried in Julywere crumbled. Crumbled common alder leaves (25 g) was extracted with distiled water(300 mL) at its boiling point. The solution which is obtained was left to fermantation at21ºC in a thermostat oven for 8 days. The solution was consantrated at the ratio of 1/5. Atthe end of this process, the fermented solution was taken and FeSO4 was added. When thecolour of the ink was assayed with FeSO4, different solvents were used. The best solventfor this purpose was determined as ethanol but because of the fadeness of the ink colouralthough minimum amounts of solvent, gum was used for the same purpose and forassaying viscosity instead of using different solvents. The ink which was obtained andexamined according to the parameters of viscosity, pH, density and FT-IR by using asynthetic inks as a standart.Keywords : Ink, iron gall ink, gallotannate complex, tannin, common alder (Alnusglutinosa L. gaertn)