Kronik hepatit B hastalarında D vitamini reseptör gen polimorfizmlerinin interferon tedavisine yanıt üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Kroni̇k hepati̇t B hastalarinda D vi̇tami̇ni̇ reseptör gen poli̇morfi̇zmleri̇ni̇n i̇nterferon tedavi̇si̇ne yanit üzeri̇ne etki̇leri̇ni̇n değerlendi̇ri̇lmesi̇
Yazar: ALİ RIZA UÇAR
Danışman: PROF. DR. FİLİZ AKYÜZ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Hepatit B = Hepatitis B ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Vitamin D = Vitamin D ; İmmün sistem = Immune system ; İnterferonlar = Interferons

Özet:
Giriş: Kronik hepatit B (KHB) tedavisinde immün mekanizmalar rol alır. İnterferonlar (IFN) immünmodülatör etkileri sayesinde KHB tedavisinde kullanılırlar. Bu çalışmada immün sistemle ilişkisi olduğu düşünülen vitamin D reseptör (VDR) gen polimorfizmlerinin KHB'de IFN tedavisi yanıtı üzerine etkilerini ortaya koymayı amaçladık.
Yöntem: 1995-2008 yılları arasında KHB tanısı konularak rekombinant IFN alfa 2a, rekombinant IFN alfa 2b veya pegile IFN alfa 2a  tedavisi alan toplam 27 hasta çalışmaya alındı. Tedavi öncesinde, sonunda, tedavi sonrası 6. ve 12. aylar ile son vizitte ölçülen HBV DNA düzeyleri retrospektif olarak kaydedildi. Hastaların VDR geni Fok I (T>C rs2228570), Bsm I (G>A rs1544410), Apa I (C>A rs7975232) ve Taq I (T>C rs731236) polimorfizm genotipleri belirlendi. Bu genotipler ve hastaların bazal karakteristiklerinin tedavi yanıtı ile ilişkisi araştırıldı.
Bulgular: 27 hastanın 21'i erkek 6'sı kadındı. 22 hasta HBeAg (-), 5 hasta HBeAg (+)'ti. Takip süresi ortalama 111.2 (12-264) aydı. Tedavi sonu virolojik yanıt oranı %67, tedavi sonrası 12.ayda yanıt oranı %30, kalıcı yanıt oranı %15 saptandı. HBsAg klirensi 2 hastada gerçekleşti (%7). Relaps olan hastalarda ortalama relaps süresi 31.3 (3-140) aydı. Tedavi sonu yanıt olan grupta ff genotipi sınırda anlamlı olarak daha fazla saptandı (72.2 vs  33.3%, p=0.05). Yanıt grubunda f (77.8 vs 50%) ve B (72.2 vs 50%) alleli daha yüksek oranda saptandı. Yanıt grubunda bb genotipi (16.7 vs 44.4%, p>0.05) daha az oranda görüldü. 12.ayda yanıt devam eden grupta AA (62.5 vs 36.8%), ff (75 vs 52.6%,) , TT (50 vs 26.3%) genotipleri daha yüksek oranda saptandı (p>0.05). Kalıcı yanıt olan grupta aa, Bb, FF genotipi saptanmazken; AA (75 vs 39.1%), BB (75 vs 52.2%) ve FF (75 vs 56.5%) genotipleri yanıt olmayan gruba göre daha yüksek oranda saptandı (p>0.05).
Sonuç: Sonuç olarak, VDR gen polimorfizmleri KHB tedavisinde IFN cevabını belirleyebilir. Özellikle Fok I'da ff genotipi cevabı belirleyen bir faktör olarak tedavi yönetiminde önemli olabilir. Vaka sayısının artırılması ile daha kesin sonuçlar elde edilebilir.

Abstract:
Background: Immune mechanisms play a role in the treatment of chronic hepatitis B (CHB). Interferons (IFN) are used to treat CHB through their immunomodulating effects. In this study, we aimed to investigate the influence of vitamin D receptor (VDR) gene polymorphisms, which is thought to be associated with immune systems, on the response to IFN therapy in CHB.
Methods: 27 patients were enrolled in the study between 1995-2008, who were CHB diagnosed and treated with recombinant IFN alpha 2a, recombinant IFN alpha 2b or pegylated IFN alpha 2a. The HBV DNA levels measured before the treatment, at the end of treatment, the following 6th, 12th months and during last visit were recorded retrospectively. VDR gene Fok I (T>C rs2228570), Bsm I (G>A rs1544410), Apa I (C>A rs7975232) and Taq I (T>C rs731236) polymorphism genotypes were determined. The relationship between genotypes and basal characteristics of the patients against response to treatment were studied.
Results: Of 27 patients, 21 were men and 6 were women. 22 patients were HBeAg (-), 5 patients were HBeAg (+). The average follow-up period was 111.2 (12-264) months. End of treatment virological response rate was %67, response rate at 12th month of post-treatment was %30, and permanent response rate was %15. HBsAg clearance occurred in 2 patients (%7). The average time of relapse was 31.3 (3-140) months. In the end of treatment response group, ff genotype was borderline significantly detected more (72.2 vs 33.3%, p = 0.05). In the response group,  f (77.8 vs 50%) and B (72.2 vs 50%) alleles were detected at higher ratios. In the response group, bb genotype (16.7 vs 44.4%, p>0.05) was observed less commonly. In the group with 12th month response, AA (62.5 vs 36.8%), ff (75 vs 52.6%) , TT (50 vs 26.3%) genoytpes were detected at higher ratios (p>0.05). In the permanent response group, aa, Bb, FF genotypes were not detected, whereas AA (75 vs 39.1%), BB (75 vs 52.2%) and FF (75 vs 56.5%) genotypes were detected at higher ratios compared to the no-response group.
Conclusion: As a result, VDR gene polymorphisms may determine the IFN response in the treatment of CHB. Particularly, the ff genotype of Fok I might be important as a response indicating factor in treatment management. More precise results can be obtained by increasing the number of cases.