Polisitemili çocuklarda kardiyak fonksiyonların değerlendirilmesi
Polisitemili çocuklarda kardiyak fonksiyonlarin değerlendirilmesi
Yazar: İBRAHİM EMRE KALAY
Danışman: PROF. DR. ORHAN GÜRSEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Polisitemi çocukluk çağında karşılaşabileceğimiz hematolojik bir 
problemlerden biridir. Polisitemi artmış hemoglobin ve hematokrit düzeyinden dolayı 
hiperviskoziteye neden olabilir. Hiperviskozitenin ise artmış periferik direnç, artmış 
afterload, myokardiyal iskemi, artmış pulmoner arter basıncı gibi durumlara neden 
olmaktadır. Çalışmamızda çocuk kardiyoloji polikliniğine polisitemi nedeniyle 
yönlendirilen çocuklar ile sağlıklı çocukları konvansiyonel ekokardiyografi ve Speckle 
Tracking Ekokardiyografi (STE) yöntemi ile değerlendirerek polisiteminin kardiyak 
fonksiyonlar üzerindeki etkisini değerlendirmek amaçlandı.  
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Şubat 2024 ile Nisan 2024 tarihleri arasında SBÜ 
Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Kardiyoloji Polikliniği'ne polisitemi 
nedeniyle yönlendirilen 18 yaş altı 30 çocuk hasta dâhil edilmiştir. Kontrol grubuna ise 
çocuk kardiyolojisi polikliniğine başvuran ve polisitemisi olmayan, 18 yaş altı, benzer 
demografik özellikleri taşıyan, bilinen kronik hastalık öyküsü olmayan, kardiyolojik 
hastalığı bulunmayan, demir eksikliği anemisi bulunmayan, spora katılım vb. sebeplerle 
ekokardiyografi çekilmesi planlanan 33 çocuk dâhil edilmiştir. Hastaların miyokard 
fonksiyonlarını 
değerlendirmek 
amacıyla kontrol grubu ile konvansiyonel 
ekokardiyografi ve STE parametreleri karşılaştırılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya katılanların %47,62'si (n:30) hasta iken %52,38'i (n:33) 
kontrol grubu olarak dağılım göstermiştir. Hasta grubunda olanlar ile kontrol grubunda 
olanların hemoglobin, hematokrit, sistolik pulmoner arteriyel basınç (PAB), global 
sirkumferensiyel strain (GSS) değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu 
belirlenmiştir (sırasıyla p<0,001, p<0,001, p=0,013, p<0,001) ve hastaların hemoglobin, 
hematokrit, PAB, GSS değer ortalaması daha yüksek bulunmuştur. Hastaların 
hemoglobin değerleri ile hematokrit ve sol ventrikül diyastol sonu arka duvar çapı 
(LPWd) değeri arasında istatistiksel olarak anlamlı orta şiddette ve pozitif yönlü ilişki 
bulunmuştur (sırasıyla p=0,001, p=0,014). 
Sonuç: Çocukluk çağında karşımıza çıkan polisitemi, önemli bir hematolojik sorun 
olup polisitemi nedenli klinik problemler dikkatle takip edilmesi gerekmektedir. Bu 
klinik problemlerden birisi olan kardiyak fonksiyonları çalışmamızda hemogram, 
konvansiyonel ekokardiyografi ve STE ile değerlendirdiğimizde istatistiksel olarak 
anlamlı çıkan GSS, sistolik PAB, hemoglobin, hematokrit artışı gibi durumlar klinik 
olarak tek başına anlamlı olmasa bile ilerleyen süreçte polisitemili çocukların 
kardiyolojik anlamda yakın takip edilmesi gerektiğini düşündürmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Polisitemi, hemoglobin, speckle tracking ekokardiyografi, 
strain

Abstract:
Aim: Polycythemia is one of the hematological problems that may be encountered in 
childhood. Due to elevated hemoglobin and hematocrit levels, polycythemia can lead to 
hyperviscosity. Hyperviscosity, in turn, can result in increased peripheral resistance, 
increased afterload, myocardial ischemia, and elevated pulmonary artery pressure. In this 
study, we aimed to evaluate the impact of polycythemia on cardiac functions by 
comparing children referred to the pediatric cardiology clinic due to polycythemia with 
healthy children, using conventional echocardiography and Speckle Tracking 
Echocardiography (STE). 
Materials and Methods: The study included 30 pediatric patients under the age of 
18 who were referred to the Pediatric Cardiology Outpatient Clinic of SBÜ Gülhane 
Training and Research Hospital due to polycythemia between February 2024 and April 
2024. The control group consisted of 33 children under the age of 18, who visited the 
pediatric cardiology outpatient clinic without polycythemia, had similar demographic 
characteristics, no known history of chronic diseases or cardiological conditions, no iron 
deficiency anemia, and were scheduled for echocardiography for reasons such as 
participation in sports. Conventional echocardiography and STE parameters were 
compared between the patient and control groups to assess myocardial function. 
Results: Of the participants in the study, 47.62% (n=30) were patients, while 52.38% 
(n=33) constituted the control group. A statistically significant difference was found 
between the patient and control groups in terms of hemoglobin, hematocrit, systolic 
pulmonary arterial pressure (PAP), and global circumferential strain (GCS) values 
(p<0.001, p<0.001, p=0.013, and p<0.001, respectively). The patients had higher average 
values for hemoglobin, hematocrit, PAP, and GCS. Additionally, a statistically significant 
moderate positive correlation was observed between hemoglobin levels and hematocrit, 
left ventricular posterior wall diameter (LPWd), (p=0.001, p=0.014, respectively). 
Conclusion: Polycythemia in childhood is a significant hematological issue that 
requires careful monitoring due to the clinical problems it may cause. In our study, we 
assessed cardiac functions using hemogram, conventional echocardiography, and STE. 
Although the increases in GCS, systolic PAP, hemoglobin, and hematocrit were 
statistically significant, these changes may not be clinically significant on their own. 
Nevertheless, the findings suggest that children with polycythemia should be closely 
monitored for potential cardiac implications over time. 
Keywords: Polycythemia, hemoglobin, speckle tracking echocardiography, strain