Siyaset teorisinde çoğunluk yönetimi: Paradoks, gerçeklik ve sınırlar
Majority rule in political theory: Paradox, reality and limitations
Yazar: İRFAN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN ÖZMAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu tez siyaset teorisi ve pratiğinin önde gelen unsurlarından biri olan çoğunlukyönetiminin içerdiği paradoks, gerçeklik ve sınırları tanımlayıp tartısmayıamaçlamaktadır. Bu çerçevede, siyaset teorisinde, çoğunluk yönetimi ilkesinin farklıkavranıs biçimleri, tarihsel süreç içerisinde geçirmis olduğu dönüsümler, çoğunlukyönetimi ilkesine yönelik normatif ve olgusal temelde yöneltilen elestiriler veçoğunluğun sınırlandırılmasına yönelik araçlar ve ortaya konulan argümanlar veelestirileri tezin odaklandığı ana eksenlerdir.Tezde, öncelikle, siyaset teorisinde çoğunluğun salt niceliksel bir kavram olarakdüsünülmediği, çoğunluğa (ve azınlığa da) belirli anlamlar atfedildiği, çoğunlukkavramının belirli (sosyo-ekonomik ve/veya kültürel) niteliklerin tasıyıcısı olarakgörüldüğü ve çoğunluk ilkesinin bir usuli mesruiyet kaynağı olarak itirazlarlakarsılasmasının ardında bu nicelik-nitelik geriliminin yattığı ortaya konulmayaçalısılmaktadır.Kavramın yansıttığı nicelik/nitelik gerilimi, bir siyasal karar alma ilkesi olarak çoğunlukilkesi ve ilkenin uygulandığı siyasal birimin iliskisini de problemli hale getirmektedir.Bu problem ?neyin çoğunluğu? sorusunda kendini göstermektedir. Bu sorudaki ?ne?ninbir rakamdan ibaret olmadığı ortaya çıktığında çoğunluk ilkesinin tartısmalı hale geldiğisöylenebilir. Sözlesme teorilerinin aksine, gerçek dünyada demokratik ilke (çoğunlukilkesi) bir siyasal birimin olusumunun temelinde yer almaz. Çoğunluk ilkesinin siyasalbirim ile olusturduğu bu gerilimli iliski, demokratik düsünce içinde farklı modellerin(oydasmacı/ortaklasmacı gibi) teorisi ve uygulamasını ortaya çıkarmaktadır.Tezde, temsil ve elitist iddialar bağlamında çoğunluk yönetiminin gerçekliğininproblemli olduğu ileri sürülmektedir. Temsil düsüncesi ve pratiği ile elitist iddialarbağlamında çoğunluk yönetiminin bir varsayıma dönüsüp dönüsmediği tartısılmaktadır.Tezde son olarak, çoğunluk yönetiminin sınırlarından birini olusturan ve anayasacılığıniki boyutundan biri olan kuvvetler ayrılığı, toplumsal/siyasal güçlerin dengesi olarak elealınmaktadır. Çoğunluğun diğer sınırını olusturan insan hakları düsüncesinin de,çokkültürcülük tartısmaları karsısında yeniden yorumlanması gerektiği ilerisürülmektedir. Çoğunluk ilkesini sınırlanmasının araçlarından biri olarak anayasayargısı tezde ele alınan bir diğer baslık olup, demokratik ideal ile anayasa yargısıarasında bir çatısma olduğu ve anayasa yargısının haklılastırılmasına yönelik savlarınzayıflığı ileri sürülmektedir.Anahtar Kavramlar: Çoğunluk, Demokrasi, Siyasal Birim, Temsil, Elitizm, KuvvetlerAyrılığı (Dengesi), Anayasa Yargısı

Abstract:
This dissertaion aims to analyse the paradox, reality and the limitations inherent in theprinciple of majority rule, one of the major topics of political theory and practice. In thiscontext, different perceptions regarding majority rule; its transformation during thehistorical process; the criticisms directed at the majority rule principle both at thenormative and practical levels and the measures taken for its limitation are the majoraxis of the study.Through out the thesis the following arguments are eloborated.:In political theory thenotion of majority (and minority) is taken up not as a totally quantitative concept butalso eloborated as a principle that carries in itself certain qualititative (socio-econimicand/or cultural) elements. And that this quantitative ? qualitative tension is the majorsource of the objections raised to the principle of majority rule as a source of aprocedural legitimation.Quantitative/qualitative tension also has problematic implications on the relationbetween the majority rule as a principle of political decision making and the politicalunit that the principle is applied.. This problem is reflected in the question of ?themajority of what.? When it becomes clear that the ?what? in this question does not onlyconsists of a figure/number, it can be said that the majority principle becomescontroversial. Contrary to the assumption made by the contractual theories, in realpolitics, the democratic principle (majority principle) is not a foundational element of apolitical unit. This tense relationship, opens the way both for the theoreticalconstruction and application of different models (such as consensus/consociational) ofdemocracy.The dissertation claims that the reality of the majority rule within the context ofrepresentative and elitist arguments is problematic. Accordingly, the notion of majorityrule is eloborated with a view to the question of whether the notion turns out to be ahypothetical construction or not within the context representative thought and practiceas well as elitist claims.Another discussion in the dissertation is on the means for the limiting majority. In thiscontext, the separation of powers, which sets the limits of the majority rule and formsone of the two dimensions of the constitutionalism, is examined as a mechanism forbalancing of the social/political powers. Also, the fact that the idea of human rights,which constitutes the other border of the majority, should be re-interpreted with a viewto the multi-culturalism debates is elaborated. Finally, it is proposed that there is deeprootedconflict between democracy and strong judicial review.Key Words: Majority, Democracy, Political Unit, Representation, Elitism, Seperation(Balance) of Powers, Judicial Review.