Kurtuluş Savaşı romanlarında milliyetçi muhafazakâr söylem
The nationalist conservative discourse in the Independence War novels
Yazar: ALKAN ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. EROL KÖROĞLU
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Doğu-Batı sorunu = East-West problem ; Etnik azınlık = Ethnic minority ; Milliyetçi muhafazakarlık = Nationalist conservatism ; Tarihi roman = Historical novels ; Türk milliyetçiliği = Turkish nationalism ; Türk romanı = Turkish novel

Özet:
Çalışma, sırasıyla Tarık Buğra'nın Küçük Ağa ve Firavun İmanı romanları ile Hüseyin Karatay'ın Çalınan Savaş ve Ali Erkan Kavaklı'nın Gülü Koklayamadım romanlarına odaklanmaktadır. Kurtuluş Savaşı'nı konu edinen bu romanlar, mücadelenin Müslüman Türk halkı tarafından verildiğini vurgular. Onlara göre temel motivasyon cihat, gaza, küffara karşı kıyam gibi kavramlara dayalıdır. Romanlardaki başkahraman dindar kişilerin tarihsel olarak savaşın asıl üstlenicileri olduğu iddia edilir; ne var ki, romanlara göre savaş bitip Cumhuriyet kurulduktan sonra onlar geri planda kalmış, sindirilmiş ve siyasallaşan hukuk vasıtasıyla haksızlıkla karşılaşmışlardır.
Küçük Ağa romanıyla türün içindeki milliyetçi muhafazakâr bakışa öncülük eden Tarık Buğra, çalışmadaki diğer iki yazara da olay örgüsü, karakterler, açılış-bitiş sahneleri ve bildirileriyle ilham vermiştir. Üstelik, Karatay ve Kavaklı'nın romanlarında dil sertleşerek Buğra'nın tezlerini ileriye taşır. Kurtuluş Savaşı'nın Mustafa Kemal Paşa ve Cumhuriyet'in kurucu kadrosu tarafından muhalif İkinci Grup milletvekillerinden ve dindarlardan çalındığı iddia edilir. Yazarlar eserleriyle hâkim ideolojiye karşı çıktıklarını savunarak alternatif tarih anlatıları sunduklarını, hakikati ortaya çıkardıklarını söylerler. Edebî eserler aracılığıyla sanatın araçsallaştırıldığı, bir mesaj etrafında kurgulandığı bu tezli roman örnekleri olağan bir üretim nesnesi gözüyle, ideolojik yanlarıyla incelenmektedir. Yazıldıkları dönemin sosyal, siyasal ve kültürel boyutlarına yer verilerek ideoloji-edebiyat etkileşimi aydınlatılmaya çalışılmıştır.
İlk bölümde Kurtuluş Savaşı romanlarını sınıflandırdıktan sonra incelenen romanların özelliklerini sıralıyorum. Ardından tür kuramlarına bakarak tarihsel roman ve tezli roman özellikleri üzerinden romanları irdeliyorum. Her bir roman, ayrı birer bölüm hâlinde farklı konu başlıkları altında detaylı şekilde ele alınıyor. Tarih, bu eserlerde geçmişte yaşanılanlar şeklinde değil, geleceği kurmada meşru bir güce sahip olmanın aracı olarak görülmektedir. Bu nedenle, tarihsel tezlere sahip söz konusu dört romanın, savlarını ispatlamak için edebî alanı kullandığını savunmaktayım.

Abstract:
The study focuses on respectively Tarık Buğra's novels Küçük Ağa and Firavun İmanı, as well as Hüseyin Karatay's Çalınan Savaş and Ali Erkan Kavaklı's Gülü Koklayamadım. These novels that depict the Turkish War of Independence emphasize that the Turkish Muslim population carried out the struggle.  According to them, the primary motivation was based on concepts such as jihad, holy war, and resistance against infidels. It is claimed that religious people, like protagonists in the novels, are historically the leading undertakers of the war; however, according to the books, after the war ended and the Republic was proclaimed, they remained in the background, were intimidated, and faced injustice through politicized law.
Tarık Buğra, who pioneered the nationalist conservative view of the genre with his novel Küçük Ağa, inspired other writers with the plot, characters, opening and closing scenes, and proclamations of his novels. Moreover, in Karatay and Kavaklı's novels, the language hardens and carries forward Bugra's theses. It is alleged that the Turkish War of Independence was stolen from the opposition Second Group parliamentarians and religious circles by Mustafa Kemal Pasha and the founding cadres of the Republic. The authors argue that they opposed the dominant ideology with their novels and presented alternative historical narratives by revealing the truth. These novels, in which art is instrumentalized and constructed around a doctrine, are examined as ordinary production objects with their ideological aspects. The interaction between the ideology and literature is tried to be clarified by considering the social, political, and cultural dimensions of the period they were written in.
In the first section, after categorizing the novels about the Turkish War of Independence, I list the characteristics of the examined novels. Then, by looking at genre theories, I review them through the attributes of historical novels and novels with a thesis. Each novel is discussed in separate chapters under different headings in detail. History is not seen as past events but as a legitimate power to establish the future in these novels. Therefore, I argue that the four books in question, which have political theses, used the literary field to prove their claims.