Moralı Nâşid İbrahim Bey'in Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Hazine Kitaplığı 1127 Numarada Kayıtlı Mecmû'a-i Eş'âr'ı (inceleme- metin ve mestap'a göre tasnifi)
Mecmû'a-i Eş'âr By Nâşid İbrahim Bey Of The Morea Registered Under No. 1127 In The Topkapı Palace Museum Treasury Library (analysis – classification according to the text and mestap)
Yazar: MERVE BÜYÜKADA
Danışman: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dergiler = Magazines ; Edebiyat dergisi = Literature magazine ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Mecmu`a-i Eş`ar = Mecmu`a-i Eş`ar ; Naşid İbrahim Bey = Naşid İbrahim Bey ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Şiir = Poem ; Şiir mecmuaları = Poetry magazines

Özet:
Tezin konusunu oluşturan Mecmû'a-i Eş'âr, Topkapı Sarayı Müzesi 
Kütüphanesi Hazine Kitaplığında 1127 numara ile kayıtlıdır. Bu çalışma ile mecmuada yer 
alan şiirlerin divanlar, nazire mecmuaları, tezkireler vd. çalışmalarla karşılaştırılması,
mecmuanın metninin oluşturulması, daha önce yayımlanmamış şiirlerin saptanması ve 
mecmuanın ayrıntılı bir şekilde tanıtılması amaçlanmıştır. Bunun için ilk olarak metnin 
kurulmasında izlenecek yöntem belirlenmiş ve ardından mecmuanın çeviri yazılı metnine 
yer verilmiştir. Daha sonra, elde edilen bilgiler incelenmiştir. Buna göre, mecmua 
1181/1767 yılında, Moralı Nâşid İbrahim Bey tarafından tertip edilmiştir. 336 varaktır. 
Yazı türü taliktir. Başlıklar ve mahlaslar genellikle sürh, diğer kısımlar siyah mürekkep ile 
yazılmıştır. Mecmuanın tamamı Türkçe şiirlerden oluşmaktadır. Mecmuada, XVI, XVII ve 
XVIII. yüzyıllara ait 100 farklı şair ve 1399 adet şiir metni bulunmaktadır. 7 farklı nazım 
şeklinin bulunduğu mecmuada, gazel en çok tercih edilen nazım şekli olmuştur. Eserde, 18 
farklı nazım türüne yer verilmiştir. Manzumelerin tamamı aruz vezni ile yazılmıştır. 
Mecmuada, muhtelif kaynaklarda yer almayan 81 gazel, 1 kaside, 1 mesnevi ve 1 nazm 
tespit edilmiştir. Çalışmanın son aşamasında ise elde edilen temel bulgular, MESTAP 
(Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi) tablosunda gösterilmiş ve mecmuanın 
sistemli tasnifi tamamlanmıştır.

Abstract:
Mecmû'a-i Eş'âr, the subject of the thesis, is registered with the number 1127 
in the Topkapı Palace Museum Treasury Library. The purpose of this study is to 
compare the poems in this journal with divans, in kind journals, collection biographies 
and similar other works, to generate the edition of the journal, to determine the poems that 
have not been published before, and to introduce the journal in detail. Therefore, first, the 
method to be followed in the establishment of the text was determined, and the translated 
written text of the journal was given. Then, the obtained information was analyzed. 
According to this analysis, the journal was compiled by Nâşid İbrahim Bey of the Morea 
in 1181/1767. It was constituted of 336 leaves. Its font type was talik. Titles and 
Pseudonyms were written with red ink, the other parts were written with black ink. The 
entire journal consisted of Turkish poems. There were 100 different poets and 1399 poem 
texts from the 16th, 17th and 18th centuries in the journal. In the journal containing 7 verse 
forms, gazel was the most preferred verse form. There were 18 different verse types in the 
work. All of the texts were written in aruz prosody. 81 gazels, 1 kaside, 1 mesnevi and 1 
nazm that have not included in various sources were determined in the journal. In the final 
phase of the study, the main findings obtained were shown in the MESTAP (Project for the 
Systematic Classification of Journals) table and the systematic classification the of the 
journal was completed.