Yetişkin bireylerin diyet inflamatuar indeksleri ve faz açılarının; depresyon ve serum karboksimetil lizin (CML) ile ilişkisi
Dietary inflammatory indices and phase angles of adults; depressi̇on and its relationship with serum carboxymethyl lysine (CML)
Yazar: EGE RAMADANOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP ANDAÇ ÖZTÜRK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH KOÇ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Depresyon = Depression ; Diyet inflamatuvar indeksi = Dietary inflammatory index ; Karboksimetil = Carboxymethyl ; Karboksimetillizin = Carboxymethyllysine ; Yetişkinler = Adults ; İleri glikasyon ürünleri = Advanced glycation end products ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
İnflamasyon süreci ateroskleroz, diyabet, depresyon gibi hastalıklarla ilişkilendirilmektedir. Diyet inflamatuar indeksi (Dİİ) besinlerin inflamatuar belirteçler üzerine etkisini değerlendiren bir araçtır. Kronik hastalıkları tanımlamada, mortalite ve morbiditelerini belirlemede Dİİ'nin destek olarak kullanabileceğini gösteren çalışmalar mevcuttur. İleri glikasyon son ürünleri (AGE) belirgin proinflamatuar etkileri olan bileşiklerdir. AGE'lerin doku ve dolaşımda miktarının artması patolojik süreçlerle ilişkilendirilmektedir. Serum karboksimetil lizin (CML) en yaygın AGE bileşenlerinden birisi olarak tanımlanmaktadır. Dİİ ve AGE'ler gibi son yıllarda faz açısı (FA) değerleri de kronik hastalıklar ile ilgili olarak sık çalışılmakta ve genel sağlık göstergelerinden bir tanesi olarak ilgi çekmektedir. Çalışmamızda; Dİİ ve FA ile serum CML düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenerek, bireylerde beslenme temelli inflamasyonun belirlenmesi ve bu parametrelerin halk sağlığı çalışmalarına bir katkı sunması amaçlanmıştır. Çalışma Ocak 2021-Kasım 2021 tarihleri arasında 18-65 yaş arası 149 birey ile yürütülmüştür. Katılımcılara sosyo-demografik bilgiler, Beck Depresyon Envanterinden (BDE) oluşan anket yüz yüze uygulanmıştır. Dİİ hesaplaması için 3 günlük besin tüketim kaydı alınmış ve veriler BeBiS programında analiz edilmiştir. Vücut analizleri ve FA, Tanita MC 980 cihazı ile saptanmıştır. Serum CML düzeyleri katılımcılardan toplanan venöz kan örneklerinden ELISA yöntemi ile tespit edilmiştir. Sonuçlar SPSS 23.0 istatistik paket programında değerlendirilmiştir. Çalışmamızda kadın bireylerin Dİİ skorlarının, erkek bireylere kıyasla yüksek olduğu (U=1766; p=0,000), 150 dakikadan daha az egzersiz yapan bireylerin Dİİ skorlarının, 300 dakikadan fazla egzersiz yapan bireylerden yüksek olduğu (H=6,926; p=0,031) saptanmıştır. Çalışmamızda serum CML (ng/mL) değerleri ile Dİİ skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü çok zayıf derecede korelasyon (s=-0,175; p=0,033), FA değerleri ile Dİİ skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü zayıf derecede korelasyon (s=-0,258; p=0,002), FA değerleri ile visseral yağ oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü zayıf derecede korelasyon (s=0,373; p=0,000) ve BDE toplam puanları ile FA değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü çok zayıf derecede korelasyon (s=0,188; p=0,022) olduğu bulunmuştur. Bilgimiz dahilinde ülkemizde yetişkin bireylerin Dİİ skorları ile serum AGE düzeyleri arasındaki ilişkiye dair bir çalışmaya rastlanmamıştır. Mevcut çalışmamızda serum CML düzeyleri ile FA, visseral yağ oranı arasında herhangi bir ilişki gözlenmemiştir, bununla birlikte beklenenin aksine Dİİ skoru ile serum CML düzeyleri arasında zayıf yönlü negatif korelasyon bulunmuştur. Bu sonuçlar besin tüketim kaydı yönteminin sınırlılığı ve katılımcı sayısının nispeten az olmasından kaynaklanıyor olabilir. Dİİ ve FA ile serum CML düzeyleri arasındaki ilişkinin ortaya konulabilmesi için daha geniş katılımlı çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler; Diyet inflamatuar indeksi, faz açısı, beck depresyon envanteri, ileri glikasyon son ürünleri, CML, AGE

Abstract:
The inflammation process is associated with disease such as atherosclerosis, diabetes, and depression. The dietary inflammatory index (DII) is a tool that evaluate the effect of foods on inflammatory markers. It has been used for chronic disease prediction, mortality, and morbidity. Advanced glycation end products (AGEs) are compounds with pronounced proinflammatory effects, and their increase in tissue and circulation is also associated with pathological processes. Serum carboxymethyl lysine (CML) is identified as one of the most common AGE components. In recent years, phase angle (PA) values such as DII and AGEs have been studied frequently in relation to chronic diseases and have attracted attention as one of the general health indicators. In our study; By examining the relationship between DII and FA and serum CML levels, it was aimed to determine nutrition-based inflammation in individuals and to contribute to public health studies of these parameters. The study was conducted with 149 individuals between 18-65 years between January 2021 and November 2021. A questionnaire consisting of socio-demographic information and Beck Depression Inventory (BDI) was administered to the participants face-to-face. For the DII calculation, a 3-day food consumption record was taken and the data were analyzed in the BeBiS program. Body analysis and phase angle were determined with Tanita MC 980 device. Serum CML levels were determined from venous blood samples collected from the participants, by the ELISA method. The results were evaluated in the SPSS 23.0 statistical package program. In our study, it is detected that; the DII scores of female individuals were higher than those of males (U=1766; p=0,000), and the DII scores of individuals who exercised for less than 150 minutes were higher than those who exercised for more than 300 minutes (H=6.926; p=0,031). In our study, statistically significant negative correlation between serum CML (ng/mL) values and DII scores (n=-0.175; p=0,033), a statistically significant negative correlation between PA values and DII scores (s=-0.258; p=0,002), statistically significant positive weak correlation between PA values and visceral fat ratios (s=0.373; p=0,000) and statistically significant positive very weak correlation between BDE total scores and PA values correlation (s=0.188; p=0,022) was found. To the best of our knowledge, there is no study on the the relationship between DII and serum AGE levels in adults in our country. In our current study, no correlation was observed between serum CML levels and PA, visceral fat ratio, however, contrary to expectations, a weak negative correlation was found between DII score and serum CML levels. These results may be due to the the limitation of the food consumption recording method and the relatively small number of participants. It was thought that studies with larger participation were needed to reveal the relationship between DII and FA and serum CML levels.
Keywords; Dietary inflammatory index, phase angle, beck depression inventory, advanced glycation end products, CML, AGE