Türkiye ve ABD'de dil-edebiyat öğretimi -karşılaştırmalı bir araştırma-
Language and literature teaching in Turkey and United States -a comparative study-
Yazar: AYŞE DERYA ESKİMEN
Danışman: PROF. DR. İSMET ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Dil eğitimi = Language education ; Edebiyat = Literature ; Edebiyat eğitimi = Literature education ; Eğitim sistemi = Education system ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Türkiye = Turkey ; Öğretim = Teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Çalışmada amacımız, Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri eğitim sistemleri ile dil-edebiyat eğitim anlayışlarını karşılaştırmak; her iki ülkeye ait güçlü ve zayıf yönleri tespit ederek; buna uygun değerlendirmeler yapmak ve öneriler sunmaktır.
Çalışma, ülkelerin eğitim sistemlerini, ortaöğretim dil ve edebiyat öğretim programı ve standartlarını, ders kitaplarını, yöntem-teknikler ve sınıf içi uygulamaların karşılaştırılmasını kapsamaktadır. Türkiye ve Amerika'da dil-edebiyat öğretimi ele alınırken, Amerika Birleşik Devletleri'nde Ortak Çekirdek Devlet Standartları (CCSS) adı verilen ulusal standartlar meselesi üzerinde de geniş çaplı olarak durulmuştur. Çünkü standartlara dayalı eğitim, Amerika Birleşik Devletleri eğitim anlayışını da ortaya koymaktadır. Tüm bunların yanısıra, üniversitelerde dil ve edebiyat programlarına yönelik öğretmen eğitimi ve standartları da araştırma kapsamına dâhil edilmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda, Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri program ve standartlarından başlayarak; dil ve edebiyat öğretimine yansıyan pek çok benzerlik ve farklılıklar tespit edilmiştir. Mehmet Kaplan'ın ifade ettiği gibi (1978) yabancı milletler, mukayese yoluyla bize kendimizi daha iyi tanıtmıştır. Bu karşılaştırmadaki temel amaç, elde edilen bilgiler ışığında, karşılaştırılan ülkenin olumlu yanlarından faydalanmaktır.
Amerika Birleşik Devletleri'nde dil ve edebiyat eğitimi anlayışı, standartlara dayalıdır. Ancak; bizim tespit ettiğimiz ve anlamlandırdığımız kadarıyla, standartlara ve standart uygulamalarına yönelik tartışmalar da yoğunluktadır. Standartlar, okuma, yazma, konuşma-dinleme ve medya-teknoloji beceri alanlarına yönelik, küresel rekabet odaklıdır. Bu beceri odaklı eğitim anlayışı, gerek ders kitaplarına gerekse dil ve edebiyat dersi Ortak Çekirdek Standartları'na yansıtılmıştır. Dil ve edebiyat standartlarının uygulamada ne kadar etkili olacağı ise zamanla görülecektir. Türkiye'de, Türk Edebiyatı ile Dil-Anlatım programlarında kazanım ve beceri odaklı olduğu tespit edilebilen bir anlayış mevcuttur. 2005 yılında kabul edilen bu yeni eğitim anlayışı, ders kitaplarına ve eğitim-öğretim sürecine fazla yansıtılamamıştır. Gerçekleştirilen birtakım gözden geçirme ve revize çalışmalarının etkililiği zamanla görülecektir. Türkiye'de, standartlara dayalı olmayan, kazanım odaklı; küresel rekabetten ziyade, görev ve millî anlayış odaklı bir yapı hâkimdir.
Çalışmada, verilerin toplanmasında nitel araştırma yöntemlerinden olan, belge tarama yöntemi/doküman analizi kullanılmıştır. Çalışmada karşılaştırma yöntemi olarak, açıklama, tanımlama, analiz etme gibi çeşitli teknikler kullanıldığı için, kısmen dikey yaklaşım, ağırlıklı olarak da yatay ve tanımlayıcı yaklaşım kullanılmıştır. 
Araştırmanın birinci bölümünde problem durumu, çalışmanın amacı, önemi, sınırlılık, varsayım ve tanımlar üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, kavramsal çerçeveye yer verilerek, karşılaştırmalı eğitim ve iki ülkenin eğitim sistemleri üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde, araştırmanın yöntemi, dördüncü bölümde ise; elde edilen bulgular, karşılaştırmalar yapmak yoluyla yorumlanarak verilmiştir. Sonuç ve öneriler olan beşinci bölümde, çalışmadan elde edilen sonuçlara dair değerlendirme ve önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The aims of this study is to compare Turkish and U.S. education systems, and their language-literature approach by identifying strengths and weaknesses of both countries. That provides reviews and recommendation to us.
The research consist of the education system of the both countries, also standards of language and literature, curriculum and textbooks, metods and techniques and classroom activities. While addressing language and literature teaching in Turkey and United States; the Common Core State Standards (CCSS) which is also called a matter of national standards in the US, have been widely discussed in the study. Because standards-based education reveals the US approach to education. Besides all these, teacher education programs for language and literature at universities and standards were also included in the study. Based on the results of research is that many similarities and differences have been identified between USA and Turkey by starting from US programs and standards which reflected in the language and literature teaching. As Mehmet Kaplan's (1978) expressed, foreign nations has told us ourselves better by comparison. The basic purpose of this comparison, in the light of information obtained, it would benefit from the positive aspects of US.
Language and literature education are based on the standards in the United States. However, as far as our identified and concerned, there are many discussions about the standards and the implementation of the standards. The standards consist of the reading, writing, speaking-listening and the media skills, and focus on the fields of global competition. This skill-oriented education approach is reflected to both language and literature textbooks and common core standards. Language and literature standards in practice remains to be seen how effective it will be in the process of time. Turkish literature and language curriculum has an approach which focus on goals and skills acquisition in Turkey. However, this new approach in education, which accepted in 2005, could not been reflected enough to practice (such as textbooks and teaching-learning process). The effectiveness of the some revised and reviewed studies will be seen over time. The structure of the education in Turkey is a non-standards-based but focused on the goals, also accepted approach which includes national understanding rather than a global competitiveness.
In the study, description and identification metods have been used, such as the various techniques for analyzing partially vertical approach, mainly horizontal and descriptive approach as a comparison metod. In the first part of the study, emphasised on research problem, the purpose of the study, importance, limitations, assumptions and definitions. In the second part, emphasised on conceptual framework, comparing of the two countries should focus on education and training systems. In the third part, metods of the research and the fourth part of the study, the findings is given by making comparisons. Conclusion and recommendations which is the fifth chapter is devoted to an assessment and suggestions for the results obtained from the study.