D vitamininin uyku kalitesine etkisi
The effect of vitamin D on sleep quality
Yazar: FATMA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. SEÇİL ARICA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
AMAÇ: Önemi gün geçtikçe pek çok araştırma ile ortaya konulan D vitamini eksikliği yaygınlığı ile de önemli bir halk sağlığı problemi olarak karşımıza çıkmaktadır. D vitaminin vücudumuzda etkilediği sistemlerden birinin de uyku-uyanıklık sistemi olduğu halen klinik araştırmaların odağındadır. Fakat ülkemizde D vitamini ve uyku kalitesi üzerine çalışmalar oldukça kısıtlıdır. Bu yüzden bu çalışmamızda farklı D vitamini düzeylerinin, uyku kalitesi ve gündüz uykululuk hali üzerine olan etkisini göstermek istedik.
GEREÇ VE YÖNTEM: Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Aile Hekimliği poliklinik ve semt polikliniklerine başvuran, son 6 ayda serum D vitamini bakılmış ve tedavi almamış olan 145 hasta üzerinde yapılmıştır. Çalışmaya katılmayı kabul eden hastalardan demografik özelliklerini sorgulayan bir anketle beraber Epworth Uykululuk Ölçeği ve Pitssburgh Uyku Kalitesi Ölçeği (PUKİ) anketini doldurmaları istendi. Kabul eden hastalar doktor yardımı ile formu doldurdular. 
BULGULAR: Çalışma Mart-Nisan 2020 tarihleri arasında %69'u (n=100) kadın, %31'i (n=45) erkek olmak üzere toplam 145 olgu ile yapılmıştır. Olguların yaşları 19 ile 72 arasında değişmekte olup, ortalama 36,47±12,77'i yıldır. D vitamini ölçümleri 3,4 ng/dl ile 99,9 ng/dl arasında değişmekte olup, ortalama 24,39±14,06'dır; %36,6'sında (n=53) D vitamini eksikliği, %42,0'sinde (n=61) yetersizlik saptanırken, %21,4'ünün (n=31) normal düzeydedir. Pitssburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) puanları 1 ile 16 arasında değişmekte olup, ortalama 6,01±2,60'dır; %48,3'ünde (n=70) iyi uyku, %42,0'ında (n=61) kötü uyku, %9,7'sinde (n=14) ise uyku hastalığı saptanmıştır. Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ) puanları 0 ile 8 arasında değişmekte olup, ortalama 8,03±3,78'dir; %26,9'unun (n=39) normal, %49,0'unun (n=71) normal ama artmış gün içi uykululuk, %10,3'ünün (n=15) artmış ama ılımlı gün içi uykululuk, %9,7'sinin (n=14) artmış ve orta derecede gün içi uykululuk, %4,1'inin (n=6) artmış ve şiddetli gün içi uykululuk olduğu belirlenmiştir. D vitamini düzeylerine göre olguların Pitssburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0.003; p<0.05). Yapılan ikili karşılaştırmalar sonucunda; D vitamini eksikliği görülen olguların Pitssburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) puanları, D vitamini yetersizliği olan ve normal düzeyde olan olgulardan daha yüksektir (sırasıyla p=0,010; p=0,010; p<0,05). D vitamini düzeylerine göre olguların Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ) puanları ve uykululuk durumları istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0,05).
SONUÇ: Çalışmamızda D vitamini eksikliği olan hastalarda uyku kalitesinin bozulduğunu gözlemledik. Her ne kadar PUKİ ve EUÖ testleri arasında pozitif korelasyon saptamış olsak da hastalarda serum D vitamini düzeyleri ve gün içi uykululuk durumunda anlamlı bir ilişki gözlemleyemedik.
Anahtar Kelimeler: D Vitamini, Uyku, Uyku bozuklukları, PUKİ, Epworth

Abstract:
AIM: The importance of vitamin D deficiency, which has been revealed by many studies, is also an important public health problem. One of the systems that vitamin D affects in our body is the sleep-wake system, which is still the focus of Clinical Research. However, studies on vitamin D and sleep quality in our country are very limited. In this study, we wanted to show the effect of different vitamin D levels on sleep quality and daytime sleepiness.
METHOD: Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu City Hospital Family Medicine polyclinics and district polyclinics applied, serum vitamin D in the last 6 months and treatment was done on 145 patients who had not received. Patients who agreed to participate in the study were asked to fill out the Epworth Sleepiness Scale and Pittsburgh Sleep Quality scale (PUKI) questionnaire, along with a questionnaire that questioned their demographics. Patients who accepted filled out the form with the help of a doctor.
RESULTS: March-April 2020, the study was conducted with a total of 145 cases of which 69% (N=100) were female and 31% (N=45) were male. The ages of the patients ranged between 19 and 72 years, with an average of 36.47±12.77 years. Vitamin D measurements range from 3.4 ng/dl to 99.9 ng/dl, averaging 24.39±14.06%; 36.6% (n=53) lack of vitamin D, 42.0% (n=61) deficiency was detected, while 21.4% (n=31) were normal. Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) scores range from 1 to 16, with an average of 6.01±2.60; Good sleep in 48.3% (n=70), bad sleep in 42.0% (n=61) and sleep sickness in 9.7% (N=14) were found. The Epworth Sleepiness Scale (EUO) scores ranged from 0 to 8 and the average 8,03±3,78% 26quot; % 26,9% of (n=39) normal, %49,0% of (n=71) normal, but the increased day sleepiness, 10.3 percent (N=15) increased, but moderate day sleepiness, 9.7 percent of (N=14) and moderately increased day sleepiness, %4,1, % of (N=6) severe sleepiness increased and it was determined that for days. A statistically significant difference was found between Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) scores (p=0.003; p<0.05) according to vitamin D levels. As a result of bilateral comparisons, Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) scores of vitamin D deficient patients were higher than those with vitamin D deficiency and normal levels (P=0,010; p=0,010; p<0.05, respectively). The Epworth Sleepiness Scale (EUÖ) scores and sleepiness status of the patients did not differ significantly according to vitamin D levels (p>0.05).

CONCLUSION: In our study, we observed impaired sleep quality in patients with vitamin D deficiency. Although we found a positive correlation between PUKI and EUÖ tests, we did not observe a significant relationship between serum vitamin D levels and intra-day sleepiness in patients.
Keywords: Vitamin D, Sleep, Sleep Disorders, PSQI, Epworth