Bağımsızlık sonrası Kazakistan'ın göç politikaları /
Yazar: AİGERİM ZHAZIT
Danışman: PROF. İRFAN KAYA ÜLGER
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Kazakistan'ın bağımsızlık sonrası göç politikalarını araştıran bu çalışma, ülkenin
Sovyetler Birliği'nden ayrılmasının ardından karşılaştığı demografik ve sosyo-ekonomik
zorlukları kapsamlı biçimde inceleme amacı taşımaktadır. Çalışmada özellikle,
Kazakistan'ın Sovyetler Birliği'nden ayrılmasının ardından artan göç hareketleriyle
ilişkilendirilen nüfus dengesizliği sorununu ele alınmaktadır. Bu dengesizlik, ülkenin
yüzölçümü açısından dünya genelinde dokuzuncu sırada yer almasına rağmen, nüfus
kaybıyla sonuçlanan ciddi bir sorun olarak belirmektedir. Bununla birlikte,
Kazakistan'daki Kazak nüfusunun oranının düşük olması, iç nüfus dağılımındaki
eşitsizlik ve beyin göçü gibi sorunları da beraberinde getirmiştir.
Araştırmanın temel hipotezi, SSCB sonrasında yeniden yapılanma gayreti
içerisine giren Kazakistan'da yaşanan tranformasyonun göç hareketlerini ne derece
etkilediğini ortaya koymaktır. Kazakistan'ın göç politikaları bu genel çerçeve içerisinde
aslında ülkenin içinde bulunduğu değişim ile doğrudan ilintilidir. Netice olarak
Kazakistan göç politikasıyla öncelikle ülke dışında olanların anavatana dönmelerinin
teşvik edilmiştir. İkinci olarak nüfusun coğrafyada dengeli dağılımı amacıyla hareket
edilmiş ise de bu konuda bir başarı ortaya konulamamıştır. Kazakistan aynı zamanda
entelektüel sermaye diye adlandırılan eğitilmiş nüfusun ülke dışına göçünü engelleme
amacı taşıyan programları uygulamıştır. Bu konuda da kısmi bir başarı olduğu tespiti
yapılmıştır.
Çalışma sonucunda elde edilen bulguların gelecek yıllarda ülkenin göç
politikasının şekillenmesine katkı sağlaması beklenmektedir.

Abstract:
This study investigates Kazakhstan's post-independence migration policies and
aims to comprehensively examine the demographic and socio-economic difficulties
faced by the country after its separation from the Soviet Union. In particular, the study
deals with the problem of population imbalance associated with increased migration
movements following Kazakhstan's independance. Despite being the ninth-largest
country in the world by area, this imbalance poses a serious problem, resulting in
population loss. Additionlally, the low proportion of the Kazakh population in
Kazakhstan has led to issues such as inequality in internal population distribution and
brain drain.
The main hypothesis of the research is to reveal to what extent to which the
transformation experienced in Kazakhstan, which began restructuring after the USSR's
dissolution, has affected migration movements. Within this general framework,
Kazakhstan's migration policies are directly related to the ongoing changes in the
country. As a result, Kazakhstan's migration policy has primarily encouraged those
outside the country to return to their homeland. Secondly, although measures were taken
to achieve a balanced distribution of the population across the country, success in this
regard has been limited. At the same time, Kazakhstan has implemented programs aimed
at preventing the emigration of the educated population, referred to as intellectual
capital. There has been partial success in this effort.
The findings of this study are expected to contribute to the shaping of the country's
migration policy in the coming years.