Dini motifli ayrılıkçı hareketler ve terörizm: Filipinler örneği
Religiously motivated separatist movements and terrorism: The example of the Philippines
Yazar: SAMET DURMUŞ
Danışman: PROF. DR. OSMAN KÖSE
Polis Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Uluslararası Güvenlik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Ayrılıkçı hareketler = Separatist movements ; Din = Religion ; Dini hareketler = Religious movements ; Dini motifler = Religious motifs ; Filipinler = Philippines ; Terör örgütleri = Terror organizations ; Terörizm = Terrorism ; Uluslararası terörizm = International terrorism

Özet:
Modern dönemde terör olarak nitelendirilen şiddet eylemlerinin geçmişi ilk çağlara kadar dayanmaktadır. Öyle ki Sicariiler, Thuglar ve Haşhaşiler tarafından sergilenen şiddet aktiviteleri terör tarihinin en eski örnekleri olarak değerlendirilmektedir.

İlerleyen dönemlerde ise devletlerin faaliyetlerinden doğan devlet terörü, anarşizm akımının etkisiyle ortaya çıkan anarşist terör ve ideolojilerin kavgasının doğurduğu sol, sağ, ayrılıkçı ve dini motifli terörle karşı karşıya kalınmıştır. Son dönemde en fazla ön plana çıkan terör örgütleriyse dini motifli ve ayrılıkçı nitelikteki örgütler olmuştur. Özellikle 20. Yüzyılın sonlarına doğru sayılarında önemli bir artış görülen dini motifli gruplar gerçekleştirdikleri saldırıların ölümcüllüğü ile de dikkat çekmektedirler. Bunun yanında dini motifli terör örgütlerini tanımlanırken yapılan yanlışlıklar da bu gruplarla mücadeleyi önemli ölçüde zorlaştırmaktadır. Bu bakımdan, herhangi bir dini, milliyeti ya da cinsiyeti olmayan terörün kullanımına dikkat edilmeli ve "İslami terör, İslamcı terörizm, Cihadçı terörist" gibi kavramların kullanımından imtina edilmelidir. Zira "Gush Emunim ve Kach Hareketleri", "Hristiyan Kimliği Hareketi" ile "Aum Shinrikyo" ve "El Kaide" örgütlerinin faaliyetleri terörizmin tek bir dine ya da inanca hasredilemeyeceğini göstermektedir. Ülkesindeki Müslümanlarla (Morolar) uzun soluklu bir probleme sahip olan Filipinler, dini motifli ayrılıkçı hareketler ve terörizm konusunda önemli bir tecrübeye sahiptir. Zira ülkedeki Müslümanların İspanyol sömürgeciliği döneminden bu yana maruz kaldığı haksız uygulamalara bir tepki olarak ortaya çıkan Moro grupları ile güvenlik güçleri arasında büyük zararlar veren çatışmalar yaşanagelmiştir. Bu gruplar arasında 1970'li yıllarda kurulan MNLF, 1977 yılında kurulan MILF ve 1991 yılında ortaya çıkan Ebu Seyyaf örgütleri en fazla dikkat çeken örgütlerdir. Benzer amaçlara sahip olmalarına rağmen, bu üç örgüt nitelik ve yapıları itibariyle birbirlerinden ayrılmaktadırlar. Uzun yıllardır bu örgütlerle mücadele eden Filipinler Devleti, geçmişten bu yana askeri tedbirler ve baskıcı yöntemlerden diplomasi ve bölgesel yatırımlara kadar değişen stratejiler uygulamıştır. Neticede, MNLF ve MILF ile barış görüşmeleri başlatmış ve nihai barış anlaşmalarına imza atmış, Ebu Seyyaf'a karşıysa güvenlik tedbirlerini ön planda tutmuştur.

Filipinler örneği, şiddet ve terörizmin temelinde ayrımcılık, adaletsizlik, eşitsizlik gibi haksız uygulamaların bulunduğunu bir kez daha göstermektedir. Bunun yanında, dini motifli ayrılıkçı grupların aynı bölgede faaliyet göstermelerine rağmen farklı nitelik ve yapılara sahip olabileceklerini, terörizm kavramı ile kullanımındaki muğlaklığın dini motifli ayrılıkçı hareketler ve terörle mücadeleyi zorlaştırdığını, dini motifli ayrılıkçı gruplar içerisindeki liderlik tartışmaları ile memnuniyetsiz üyelerin yeni oluşumlara sebep olabileceğini, devletler ile örgütler arasındaki barış görüşmelerinin sabır ve kararlılık gerektiren uzun süreli süreçler olabileceğini, nihai barış anlaşmalarının çatışmaların sona erdirilmesi için tek başlarına yeterli olmadığını ve dini motifli ayrılıkçı hareketler ve terörle mücadelede salt sert tedbirlerin sonuç vermediğini gözler önüne sermektedir.

Abstract:
The history of violent acts which are described as terror dates back to early ages. So that violent acts conducted by Sicariis, Thugs and Assassins are evaluated as oldest examples of terrorism. At later periods, humanity faced with state terrorism which arises from states' activities, anarchist terrorism that born with the impact of anarchism, and left wing, right wing, separatist and religiously motivated terrorism which are products of ideological disputes. Recently, religiously motivated and separatist groups are the most popular and active groups between terrorist organizations. Especially, religiously motivated groups which increased throughout the end of 20th century take attention due to their fatal attacks. Furthermore, inaccurate definitions of religiously motivated terrorist organizations make the fight against those groups harder. Therefore the definition of terrorism which has no religion, ethnicity or gender should be used very carefully and the terms as "Islamic terror, Islamist terrorism, Jihadist terrorist" should not be used. For, examples of

"Gush Emunim and Kach Movements", "Christian Identity Movement", "Aum Shinrikyo" and "Al-Qaeda" indicate that terrorism cannot set aside only for one religion or belief.

The Philippines which has a longstanding problem with Muslims in the country (Moros) has an important experience about religiously motivated separatist movements and terrorism. Because there have been extremely damaging conflicts between security forces and Moro groups which born as a response to injustice politics against Moro nation. Between these groups, MNLF established in 1970s,MILF splintered from MNLF in 1977 and Abu Sayyaf occurred in 1991 are the most attractive groups. Even though they have similar objectives, they differentiated between each other in the context of characteristic and structure. In its long lasting struggle, the Philippines have implemented different strategies varying from military measures and oppressive methods to diplomacy and regional investments. Eventually, it started peace negotiations and signed final peace agreements with MNLF and MILF while giving priority to security measures against Abu Sayyaf.

The example of the Philippines reveals the fact that injustice exercises as discrimination, unjustness, inequality are underlying reasons of violence and terrorism. Furthermore, the study indicates that religiously motivated separatist groups may have different characteristics even if they are active in the same region, the combat against religiously motivated separatist movements and terror becomes harder because of ambiguous usage of terrorism term, unsatisfied members and leadership disputes in religiously motivated separatist groups may cause new creations, peace negotiations between governments and organizations may become long-term processes in which the parties should be patient and determined, final peace agreements are not sufficient for the end of conflicts and states cannot succeed in combating terrorism by only implementing hard-line politics.