Sağlıklı bireylerin ağız epitel hücrelerinde AgNOR alanları ile yaş ilişkisinin araştırılması
Investigation of AgNOR area and age relation in oral epitheliumcells of healthy individuals
Yazar: BURAK SELVİ
Danışman: PROF. DR. HALİL DEMİRTAŞ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology

Özet:
Hücre çekirdeğinde bulunan nükleolus organize eden bölgeler (nucleolus organizer regions, NORs), rRNA'ları kodlayan gen familyasından (rDNA) oluşmadırlar. Gümüş-nitrat ile seçici olarak boyanan arjirofilik (gümüş-sever) proteinler bu bölgelere tutunmuşlardır. Sonuç olarak gümüş-nitrat yahut AgNOR boyama, interfaz hücre çekirdekçiklerinin özgün (specific) boyasıdır. AgNOR boyamanın şiddeti, hücredeki ribozom sentezinin hızını, sonuç olarak hücre çoğalmasının hızını ve canlılık düzeyini gösterir.NOR(rDNA) aktivitesinin, insan lenfositlerinde, fibroblastlarında ve kemik-iliğinde yaşa bağlı olarak azaldığı rapor edilmiştir. Ancak, literatürde sağlıklı bireylerin ağız epitel hücrelerinde NOR ile ilgili bir araştırmaya rastlanmamıştır.Bu çalışmamızın amacı, AgNOR alanlarını ölçerek sağlıklı bireylerin ağız epitel hücrelerinde yaşa bağlı bir değişimin olup olmadığının tespit edilmesidir.Bu amaçla, yaşları 2 ila 80 arasında değişen 50 sağlıklı bireyin yanak epitel hücreleri, steril ve törpülenmiş spatula ile alınıp temiz bir lam üstüne yayıldılar. 30 dakikalık kurutma süresinden sonra metanol ile tespit edildiler. Laboratuarımızda rutin olarak kullanılan AgNOR boyama yapıldı. Preparatlar ışık geçirmez bir kutuya konuldu ve mümkün olan en kısa sürede fotoğrafları bilgisayar ortamına aktarıldı. Laboratuarımızda kullanılan özel bir ölçüm programı ile her hücre için toplam AgNOR alanı / toplam çekirdek alanı (TAA/TÇA) değerleri kaydedildi. Ayrıca her bir çekirdekte gözlenen NOR sayıları kaydedildi. Her bireyden 50 tane hücre ölçülerek ortalama bir değer elde edildi. Ortalama TAA/TÇA değerleri ile yaş arasında ilişki r= -0.73, ortalama NOR sayıları ile yaş arasındaki ilişki ise r=-0.78 bulundu. Bu sonuçlar, sağlıklı bireylerde yaş ile AgNOR (ribozom biyosentezi) azalması arasında güçlü bir ilişkinin bulunduğunu gösterir.

Abstract:
Nucleolus organizer regions (NORs) are consisted of the rRNA coding gene family (rDNA) in cell nucleus. Proteins are selectively stain with silver nitrate the argrophylic proteins bind these regions. Therefore, AgNOR or silver-nitrate staining is the specific technique for the interphase nucleoli. AgNOR staining intensty of the cell is an indicatorof the ribosome synthesis and the level of the proliferative activity and viability.It was reported that NOR (rDNA) activity decreases in human lympocytes, fibroblasts and bone-marrow with the age. However to our knowledge there has not been any study releated to the NORs in oral-ephitelial cells of health individuals.The goal of the present study is to detect any correlation between age and total AgNOR area/total nucleus area (TAA/TÇA) value in buccal ephitelium cells of health individuals.For this aim, oral-ephitelial cells of 50 healthy induviduals [ages ranging from 2 to 80 years] were taken by using sterile, rasped spatula and were spreaded onto a clean slide and air dried for 30 min. After the preparations were fixed in methanol and the AgNOR staining protocol which is used routinely in our laboratory was applied. Then the slides kept in a light proof box and the images of the cells were transferred from the microscope to a computer as soon as possibly. Total AgNOR area / total nucleus area TAA/TNA measurements were performed by using an image analising software and recorded. In addition the number of AgNOR dots in each nucleus were counted. From each person 50 cells were measured to obtain an average value. Strong correlation were found both between mean TAA/TNA values and age (r= -0.73), and between AgNOR number and age (r= -0.78). In conclusion, the data indicated that there is a strong correlation between age and the decrease in AgNOR amount in buccal ephitelial cells of healthy individuals.