Sınır kimliği: Türkiye- Ermenistan sınır köyleri üzerine bir araştırma (Kars-Akyaka örneği)
Border identity: A study on Turkey-Armenia border villages (The case of Kars-Akyaka)
Yazar: MERVE ALP
Danışman: DOÇ. DR. FERHAT TEKİN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ermenistan = Armenia ; Etnik kimlik = Ethnic identity ; Etnisite = Ethnicity ; Kars-Akyaka = Kars-Akyaka ; Sınır = Boundary ; Teritorya = Territory ; Türk-Ermeni ilişkileri = Turkish-Armenian relations

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı; Türkiye-Ermenistan sınırındaki farklı etnik gruplardan olan Azeri, Terekeme/Karapapak, Türk ve Kürtlerin sınıra ve sınırın karşısına yönelik algı ve söylemleri üzerinden, ortak bir sınır kimliğinin oluşup oluşmadığını incelemektir. Çalışmada, araştırma konusuna uygunluğu açısından "Nitel Araştırma Yöntemi" kullanılmış ve "derinlemesine görüşme tekniği" tercih edilmiştir. Görüşmelerde yarı yapılandırılmış soru formu kullanılmıştır. 
Araştırma, Kars/Akyaka'daki Çetindurak (Terekeme/Karapapak), Aslanhane, Büyükdurduran (Azeri) ve Kalkankale (Türk/Kürt) köylerinde yapılmıştır. Sınırda ve sınırdan uzak köyler arasında yalnızca Türklerin ya da yalnızca Kürtlerin yaşadıkları köy mevcut değildir. Bundan dolayı sınır deneyimi olan köy olarak Kalkankale köyü tercih edilmiştir. Dört köyden toplamda 18 kişi ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir.
Yapılan görüşmeler neticesinde, ilgili etnik grupların kendi aralarındaki birtakım anlaşmazlıklara rağmen, sınır söz konusu olduğunda birleşebildikleri, kolektif tutum sergileyebildikleri sonucuna ulaşılmıştır. Sınır üzerinden ortak bir sınır kimliğinin mevcut olduğu tespit edilmiştir. Sınır, görüşmeciler açısından, namus, şeref, haysiyet olarak; sınır insanı olmak ise, görüşmecilerin büyük bölümü tarafından nöbetçi, asker olmak olarak değerlendirilmiştir. Bu sınırda "sınır etkisi" çok baskın olarak hissedilmektedir. Sınırın karşısına yönelik söylemlerde; düşmanlık, kin, nefret duyguları ön plana çıkmaktadır. Söylemleri etkileyen önemli hususlardan biri de toplumsal ve tarihi hafızadır. Yörede "Kaçakaç" olarak adlandırılmış olan 1915 sürecine ilişkin anlatılar, günümüz söylemlerini çok etkilemektedir. Sınır karakollarıyla olan fiziki mesafe de söylemleri çeşitlendiren bir faktördür. Karakola yakın köylerdeki görüşmecilerin sınırın karşısına dair söylemleri muhatabı küçümseyici iken karakola uzak köylerde sınırın karşısına dair güvensizlik ve korku söylemleri hakimdir. 
Anahtar Kelimeler: Teritorya, Sınır Kimliği, Etnisite, Türkiye-Ermenistan, Söylem

Abstract:
The main aim of this study is to examine whether a common border identity is formed through the perceptions and discourses of Azeri, Terekeme/Karapapak, Turks and Kurds, who are among the different ethnic groups on the Turkish-Armenian border, towards the border and across the border. "Qualitative research method" was used in the study in terms of its suitability for the research subject and "in-depth interview technique" was preferred. The semi-structured question form was applied in the interviews.
The research was carried out in Çetindurak (Terekeme/Karapapak), Aslanhane, Büyükdurduran (Azerbaijani) and Kalkankale (Turkish/Kurdish) villages in Kars/Akyaka. Among the villages on the border and far away the border, there are no villages where only Turks or only Kurds live. Because of this, the village of Kalkankale was preferred as a village with a border experience. In-depth interviews were conducted with a total of 18 people from four villages.
As a result of the interviews, it was concluded that the relevant ethnic groups, despite a number of disagreements among themselves, can unite and take a collective position when it comes to the border. It has been established that a common border identity exists across the border. Border, from the point of view of interviewers, as virtue, honor, dignity; being a Border person has been evaluated by most interviewers as being a guard, soldier. On this border, the "edge effect" is felt very predominately. In rhetoric aimed at crossing the border; feelings of hostility, hatred and hatred come to the fore. One of the important issues affecting discourses is social and historical memory. The narratives about the 1915 process, which are called "Kaçakaç" in the region, affects today's discourses very much. Physical distance from border outposts is also a factor that diversifies rhetoric. In villages close to the police station, the discourses of interviewers across the border are dismissive of the interlocutor, while in villages far away the police station, the discourses of distrust and fear about across the border are dominant.
Keywords: Territory, Border Identity, Ethnicity, Turkey-Armenia, Discourse