Avusturyalı iki dışavurumcu sanatçı Egon Schiele ve Oskar Kokoschka'nın yapıtlarının karşılaştırmalı incelenmesi
The comparative analysis of the artworks of two Austrian expressionist painters Egon Schiele and Oskar Kokoschka
Yazar: İLKNUR BOZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL ALMELEK İŞMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Avusturya = Austria ; Ekspresyonizm = Expressionism ; Kokoschka, Oskar = Kokoschka, Oskar ; Resim sanatı = Painting art ; Ressamlar = Painters ; Sanat akımları = Art trends ; Schiele, Egon = Schiele, Egon

Özet:
1800'lerin sonlarında, Avusturya'nın başkenti Viyana'da, sadece yeni toplumsal bakış açılarının gelişmesini değil aynı zamanda sanatın yönünü de tamamen değiştiren bir dönüşüm başlamıştır. Akademik sanattan uzaklaşıp özgürleşen ve temelini psikolojide bulan bir anlatım diline geçiş olmuştur. Viyana'nın değişen düşünce dünyasından ilham alan dışavurumcu sanatçılar, modern sanatın değerli eserlerini yaratmışlardır. Bu dönemin sanatçıları geleneksel güzellik görüşlerine karşı durup, insan ruhuyla ilgili ortaya atılan kuramları eserlerinde yansıtmaya çalışmıştır.            
Araştırmada öncelikle, Dışavurumculuk kavramının farklı sanat ve düşünce alanlardaki tanımları sunulmuştur. Sanat ve düşünce dünyasında bir söylem, hareket, ifade biçimi ya da eğilim olarak adlandırılan Dışavurumculuğun psikolojik, felsefi, düşünsel ve toplumsal boyutlara olan etkileri incelenmiştir. Araştırma sürecinde, Dışavurumculuğun temelini oluşturan 19. yüzyıl sonu küçük hareketlenmeler, 20. yüzyıl başlarında Alman sanatçı grupları ve hemen arkasından gelen Birinci Dünya Savaşı'nın sarsıcı etkileri değerlendirilmiştir. Dışavurumculuğun etkilediği diğer sanat dalları, sanatçıları ve yapıtlarından kısaca söz edilmiştir.
Araştırma kapsamında, Dışavurumculuğun Avusturya merkezi ele alınarak, buradaki etkisi, süreci ve özelliği incelenmiştir. Geniş kapsamlı bu sanat akımının içinde, örnekleme alınan Avusturyalı iki sanatçı Egon Schiele ve Oskar Kokoschka'nın öz yaşam öykülerine değinilmiş, yaşadıkları önemli olayların resimleri üzerindeki yansımaları incelenmiştir. Viyanada'ki çağdaşları Gustav Klimt'in, iki sanatçıya da yön veren sanatsal etkileri değerlendirilmiştir. 
Schiele ve Kokoschaka'nın, yapıtları üzerine yapılan incelemede, sanatçıların benzer ve farklı yönleri karşılaştırılmıştır. Schiele ve Kokoschka'nın, özgün ve bağımsız Dışavurumcu kimlikleriyle 20. yüzyıl modern sanat akımlarına öncü olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Dışavurumculuk, Avusturya Dışavurumculuğu, Egon Schiele, Oskar Kokoschka

Abstract:
A transformation not only developing new social perspectives but also completely changing the direction of art has begun in Wienna, capital of Austria by the end of 1800s. There was a transition to expression becoming independent by diverging from academic art and finding its source in psychology. Expressionist artists inspiring from the changing world of ideas in Vienna had created valuable works of modern art. Artists of this era had stood against the traditional ideas for beauty and attempted to reflect the theories on human spirit in their works.
In this research, definitions of the term expressionism emerging from different fields are presented in the first place. Psychological, intellectual, philosophical and social effects of Expressionism which was considered as a discourse, movement, expression or inclination in the world of art and thought are studied. Minor movements in late 19thcentury constituting the basis of Expressionism, German artist groups bringing Expressionism to its peak in the early 20th century and the devastating effects of the First World War breaking out immediately after are, explored during this research. The impact of Expressionism on various areas like music, dance, theatre, cinema and literature and works of artists are briefly addressed.
In the scope of this research, Austrian center of expressionism is discussed and the effect, duration and characteristics of its effect in this country are studied. In this comprehensive art movement, individual references are made to the autobiographic stories of two Austrian artists Egon Schiele and Oskar Kokoschka and reflections of the significant events experienced on their paintings are inspected. The creative influence of their contemporary Austrian artist Gustav Klimt on both artists is also examined.
A comparative analysis has been made by finding the similar and different aspects of the works of Schiele and Kokoschka. It can be seen that these two artists, with their original and independent Expressionist identities, had a pioneering role in the modern art movements of the 20th century.

Keywords: Expressionism, Austrian Expressionism, Egon Schiele, Oskar Kokoschka