Kuşak ve çağdaşlık sorgulaması üzerinden ikinci kuşak Türk bestecilerinde resmi ideolojiden kopuş ve sosyal yabancılaşma
Break from official ideology and alienation in second generation Turkish composers through an examination of generation and contemporaneity
Yazar: MEHMET TANSU IŞIKLI
Danışman: PROF. DR. MEHMET FIRAT KUTLUK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Müzik = Music
Dizin: Bestekarlar = Composers ; Modernleşme = Modernization ; Müzik = Music ; Toplumsal yabancılaşma = Social alienation ; Türk besteciler = Turkish composers ; İdeoloji = Ideology ; İkinci kuşak = Second genaration

Özet:
Türkiye'de cumhuriyet dönemi bestecilerini sınıflandırmak için kullanılan "kuşak" teriminin dayandığı temeller ve resmî ideolojinin uyumlanmayı amaçladığı Çağdaş Batı Müziği ifadesinde sözü geçen "çağdaşlık" kavramının içeriği bugüne değin yeteri kadar sorunsallaştırılmamış önemli meselelerdendir. Cumhuriyet politikaları dahilinde hedef olarak belirlenen ve yaklaşılmaya çalışılan müziğin kelimenin sahip olduğu hiçbir anlamla "çağdaş" olmadığı, gerçekten yeni olana ilgi duyan bestecilerin ise cumhuriyet tarihi boyunca hiçbir zaman anlaşılamadığı ya da sahiplenilemediği açıkça görülmektedir. Bülent Arel, İlhan Usmanbaş ve İlhan K. Mimaroğlu'nun yaşamları, yapıtları ve kendilerini içinde buldukları toplumsal ve politik şartlar göz önünde bulundurulduğunda da, onların ikinci kuşak besteciler olarak sınıflandırılmalarının arkasında doğum tarihleri kadar çağdaşlık kavramına olan yaklaşımlarının birinci kuşağı oluşturan bestecilerden, daha geniş anlamıyla da milli müzik politikasından büsbütün farklı olmasının; dönemin ideolojisinden kopmuş, hatta onu reddetmiş olmalarının ve tüm bunların sonucunda bir tür sosyal yabancılaşma yaşamış, başka bir bakış açısıyla "yabancılaştırılmış" olmalarının yattığı görülebilir.
Bu çalışmanın amacı, Batılılaşma idealini yeni bir ulus kimliği inşa etme yolunda resmî bir ideoloji haline getiren politikanın, ikinci kuşak besteciler olarak adlandırılan üç Türk bestecisi Bülent Arel, İlhan Usmanbaş ve İlhan K. Mimaroğlu üzerindeki etkilerini çağdaşlık ve kuşak kavramları, bunun yanısıra Amerikalı sosyal psikolog Melvin Seeman'ın yabancılaşmanın tarihsel süreçte kazandığı beş anlamdan biri kabul ettiği soyutlanma kavramı çerçevesinde tartışmak ve müziği bir hükümet programı haline getiren politikanın söz konusu besteciler üzerinde yarattığı baskı ve tepkiselliği açık bir şekilde ortaya koymaktır.

Abstract:
The foundations of the concept of 'generation,' which has been utilized to describe the early republican period composers in Turkey, and the implications of the notion of 'contemporary' as expressed in the phrase 'Contemporary Western Music,' which was tuned by the official state ideology of the Turkish republic, are the subject of the following investigation, since neither of the concepts are sufficiently problematized. It is observed that the sort music that was chosen as a target to be imitated by the republican politics was not 'contemporary' in any sense of the word. Moreover, composers who were interested in actual contemporary music techniques were not welcomed by the state apparatus. When the lives and works of Bülent Arel, İlhan Usmanbaş, and İlhan K. Mimaroğlu, and the social and political conditions in which they found themselves are explored, it is seen that the reason behind their categorization as second generation composers is as much about the time period in which they produced music as their approach to the concept of contemporaneity. Their relationship with the national music politics of the early republican apparatus was completely different than the composers that constituted the first generation. They broke off, and even rejected the period's ideology, and as a consequence of their radical trajectory, they lived through a strong social alienation, or from a different view, they were 'alienated."
The objective of this study is to discuss, through the concept of isolation which is recognized as one of the five prominent features of alienation by the American social psychologist Melvin Seeman, and in addition to these, through the concepts of contemporaneity and generation, the effects of the political framework that turned the Westernization ideal into an official ideology in the way towards building a national identity on three Turkish composers, named as second generation composers, Bülent Arel, İlhan Usmanbaş and İlhan K. Mimaroğlu, and to clearly reveal the constraint and reactiveness that the policies, turning music into a government program, exercised on the aforementioned composers.