Osmanlı Yargılama Hukukunda ispat vasıtaları
Means of proof and evidence in Ottoman Law of Procedure
Yazar: İMRAN AKTÜRK
Danışman: PROF. DR. MURAT ŞEN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adli hukuk = Judicial law ; Adliye teşkilatı = Judicial organization ; Osmanlı hukuku = Ottoman law ; Tanıklık = Testimony ; Yargılama = Judgement ; İslam hukuku = Islamic law ; İspat = Proof

Özet:
Bu çalışmada, genel olarak İslam ve Osmanlı Yargılama Hukuku ve bu hukuk kapsamında yargılama sırasında kullanılan ispat vasıtaları incelenmiştir. Bu bağlamda İslam ve Osmanlı adliye teşkilatı, yargılamada görevli kişiler, dava ve davanın şartları, hüküm ve çeşitleri, ispat hukukunun temel kavramları, ispat vasıtaları olarak da şahitlik, ikrar, yemin, kasâme, liân, hakimin şahsi bilgisi, karine, yazılı belge, bilirkişi ve keşif konuları ele alınmıştır.
Bu hukuk tarihi çalışmasının amacı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin selefi addedilen Osmanlı Devleti'nin yargılama hukukundaki ispat vasıtalarını ortaya koymaktır. Bu amaca yönelik olarak,  ilgili ispat vasıtasının tanımı, dayanağı, şartları, çeşitleri ve hukukî sonuçları incelenmiştir.
Modern hukuk sistematiği kullanılan bu çalışmada, İslam Hukuku kaynaklarındaki hukukî terimlerin günümüz hukukundaki karşılıkları verilmiş ve yer yer sadeleştirme yapılmıştır. Diğer çalışmalardan farklı olarak, incelenen kuralların Osmanlı Hukukunda nasıl uygulandığını göstermek amacıyla şer'iyye sicillerinden karar örnekleri eklenmiştir. Osmanlı Yargılama Hukukundaki ispat vasıtalarının günümüz hukukundaki karşılıkları, benzerlik ve farklılıkları da özgün bir şekilde ele alınarak Osmanlı ile günümüz hukuk sistemi arasında mukayese yapabilme imkanı sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: 	
Osmanlı Yargılama Hukuku; ispat vasıtaları; şahitlik; şer'iyye sicilleri.

Abstract:
This study examines means of proof and evidence in Islamic and Ottoman Law of Procedure. In this context, Islamic and Ottoman legal system, courthouse officers, trial terms and conditions, sentence and types of ruling, principle concepts of law of proof and evidence are addressed where I evaluate witness testimony, confession, oath, special oaths on unsolved murders, oath between couples regarding adultery accusations, judge's personal knowledge, clue, formal legal documents, expert witness, and discovery as means of proof and evidence.
The aim of this history of law study is to investigate means of proof and evidence in Law of Procedure of Ottoman Empire, the predecessor of the Republic of Turkey. To this end, I examine definition, essentials, terms and conditions, and means of proof and evidence types along with references to legal consequences.
This study uses modern law's systematic methodology where I make appropriate references to the corresponding legal terms found in sources of Islamic Law along with reductions for simplification purposes. A distinct feature of this study is that I make appropriate citations to sample ruling and statements found in Ottoman's Şer'iyye records to present conduct and applications in Ottoman Law. I undertake rigorous interpretations to be able to compare and contrast the corresponding means of proof and evidence in today's legal system with that of the Ottoman Law of Procedure.
	
Keywords: 	
Ottoman Law of Procedure; means of proof and evidence; witness testimony; Ottoman's Şer'iyye records.