Farklı sulama seviyeleri kullanılarak örtüaltında yetiştirilen marulda bazı preparatların kullanımının verim ve kalite parametrelerine etkileri
The effects of the use of some preparations on yield and quality parameters in lettuce grown under greenhouses using different irrigation levels
Yazar: BÜŞRA YAVUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CANAN ÖZTOKAT KUZUCU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Sebze Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Denizcilik = Maritime ; Marul = Lettuce ; Melatonin = Melatonin ; Salisilik asit = Salicylic acid ; Su stresi = Water stress ; Yedikule = Yedikule

Özet:
Bu araştırma, 2022 yılında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos 
Araştırma ve Uygulama Alanında bulunan Ziraat Fakültesi deneme alanında Yedikule ve 
Maritima marul çeşitlerinde su stresi altında MEL, SA ve AA preparatlarının kalite ve verim 
parametrelerine etkilerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma polietilen sera 
koşullarında, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü ve her parselde 15 bitki 
bulunacak şekilde kurulmuştur. Araştırmada buharlaşma kabından meydana gelen 
buharlaşmaya dayalı (A sınıfı pan kabına uyarlanmış beher sistemi) Kp1=0,33, Kp2=0,66 ve 
Kp3=1,00 katsayıları ve örtü yüzdeleri ile düzeltilerek tespit edilen sulama suyu miktarı 
parsellere uygulanmıştır. 
Araştırmada; verim (g/1.83 m2
), bitki çapı (cm), yaprak eni (cm), yaprak uzunluğu 
(cm),baş boyu (cm), yaprak sayısı (adet/bitki-1
), kök boğazı uzunluğu (cm), kök boğazı çapı 
(mm), yaprak alanı (mm2
), SÇKM (%brix), kuru madde oranı (%), yaprak rengi (Hue, 
Chroma), klorofil miktarı (SPAD), pH ,yaprak oransal su içeriği (%) ve nitrat miktarı 
(mg/kg-1
) incelenmiştir.
Bitkilerin su stresi yaşadığı, SÇKM miktarındaki artış ve SPAD miktarındaki azalışla 
kendini göstermiştir.
Araştırma bulgularına göre verim ve kalite parametreleri bakımından her iki çeşitte 
de Kp1 (0,33) sulama konusundan en düşük verim değerleri elde edilmiştir. Diğer sulama 
konularında ise sulama miktarı arttıkça, verim de artmıştır. Kp1 su kısıtı uygulaması her iki 
çeşitte de yaprak uzunluğu, yaprak eni, bitki çapı, yaprak chroma değeri, yaprak oransal su 
içeriği ve nitrat miktarında önemli etkiler göstermiştir.
Her iki çeşitte de su stresi koşulları altında verim ve verimi etkileyen faktörlerin 
düşüş gösterdiği belirlenmiştir. Su stresinin uygulanmadığı diğer konularda verim ve verimi 
etkileyen faktörler diğer araştırmalar ile örtüşür niteliktedir. 

Anahtar Kelimeler: Su Stresi, Maritima, Yedikule, Melatonin, Salisilik Asit, Marul

Abstract:
This research was carried out on the quality and yield parameters of Melatonin 
(MEL), Salicylic Acid (SA) and Animal Origin Liquid Fertilizer (AA) preparations under 
water stress in Yedikule and Maritima lettuce varieties in 2022 at Çanakkale Onsekiz Mart 
University Dardanos Research. The research was established in polyethylene greenhouse 
conditions, in a randomized block design with 3 replications and 15 plants in each plot. In 
the study, the coefficients of Kp1=0.33, Kp2=0.66 and Kp3=1.00 based on evaporation from 
the evaporation pot (beaker system adapted to A class pan pot) and the amount of irrigation 
water determined by correcting with the cover percentages were applied.
In the research; yield (g/1.83 m 2 ), plant diameter (cm), leaf width (cm), leaf length 
(cm), head length (cm), number of leaves (piece/plant -1 ), root collar length (cm), root collar 
diameter (mm), leaf area (mm 2 ), SÇKM (%brix), dry matter content (%), leaf color (Hue, 
Chroma), chlorophyll amount (SPAD), pH, leaf proportional water content (%) and nitrate 
amount (mg/kg -1 ) were examined.
The fact that the plants experienced water stress was manifested by the increase in 
the amount of SÇKM and the decrease in the amount of SPAD.
According to the research findings, the lowest yield values were obtained from Kp1 
(0.33) irrigation in both cultivars in terms of yield and quality parameters. In other irrigation 
issues, as the amount of irrigation increased, the yield also increased. Kp1 water restriction 
application showed significant effects on leaf length, leaf width, plant diameter, leaf chroma 
value, leaf proportional water content and nitrate amount in both cultivars.
It was determined that the factors affecting yield and yield decreased in both cultivars 
under water stress conditions. However, the main reason for the low yield is the decrease in 
plant height, plant diameter, leaf width and leaf length. In other subjects where water stress 
is not applied, the factors affecting yield and yield are in line with those of other researchers. 
The use of different varieties and different doses in future studies may provide different 
views on the subject.

Keywords: Irrigation, Maritima, Yedikule, Melatonin, Salicylic Acid, Lettuce