Dijital oyun bağımlılığının sosyoekonomik açıdan değerlendirilmesi
Evaluation of digital game addiction from socioeconomic perspective
Yazar: DİLDAR BAYKAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN GİRAY ANKARA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Sağlık Yönetimi = Healtcare Management
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ebeveynler = Parents ; Oyun bağımlılığı = Game addiction ; Sayısal oyunlar = Digital games ; Sosyoekonomi = Socio-economics ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyoekonomik düzey = Socio-economic level ; Sosyoekonomik etki = Socio-economic impact

Özet:
Amaç: DSÖ (Dünya Sağlık Örgütü) yenilenen ICD-11 klavuzunda dijital oyun oynamanın artık yeni bir sağlık sorunu olduğunu bildirmiştir. Bağımlılığın ruhsal bir sağlık problemi olduğu göz önünde bulundurulursa; bu soruna etki eden sosyoekonomik faktörlerin ortaya çıkartılması önem arz etmektedir. Mevcut çalışma sosyoekonomik faktörlerin çocukların dijital oyun bağımlılığı üzerine etkilerini araştırarak, dijital oyun bağımlılığına etki eden sosyoekonomik faktörleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışma kapsamında kartopu örneklem yöntemiyle 605 gönüllü anne ya da babaya anket yöneltilmiş ve toplamda 605 ebeveynin ve 0-18 yaş aralığında bulunan 907 çocuğun sosyoekonomik ve sosyodemografik bilgileri elde edilmiştir. Bahsi geçen bilgilerin çocuğun dijital oyun bağımlılığına etkileri ise ekonometrik modelleme yöntemi ile ortaya çıkartılmıştır. 
Bulgular: Sonuç olarak eğitimli ebeveynlerin çocukları daha az dijital oyun bağımlısıyken, erkekler kız çocuklara kıyasla daha fazla dijital oyun bağımlısı çıkmıştır. Ayrıca en az bir faaliyeti (spor, resim, müzik, teknoloji) aktif olarak yapan çocukların, yapmayan çocuklara kıyasla daha az dijital oyun bağımlısı olduğu tespit edilmiştir. Çocuğun sahip olduğu dijital alet sayısının her bir birim artması çocuğun dijital oyun bağımlılığını arttırırken, annenin dijital oyun oynama sıklığı arttıkça çocuğun dijital oyun bağımlılığının arttığı saptanmıştır. Buna karşın babanın dijital oyun oynama durum ve sıklığının çocuğun dijital oyun bağımlılığını etkilemediği belirlenmiştir. 
Sonuç: Buna göre çocukların sosyal anlamda aktif olmalarının ve çocuğun kullandığı dijital alet sayısının kontrol edilmesinin çocukların dijital oyun bağımlılığını azaltmada etkin rol oynayacağı düşünülmektedir. Annenin dijital oyun oynama sıklıklarının azaltılmasının da çocukların dijital oyun bağımlılığını azaltıcı yönde katkıda bulunacağı öngörülmektedir. Ayrıca ebeveynlerin eğitim düzeylerinin artırılması çocukların dijital oyun bağımlılığını azaltmada katkı sağlayacaktır. Bu bağlamda ebeveynleri bilinçlendirici politikaların oluşturulması çocuğun dijital oyun bağımlılığını azaltmada etkisinin olabileceğine inanılmaktadır.

Abstract:
Objective: The World Health Care Organization (WHO) has entitled the addiction of  digital gaming as a new health disorder. Taking this addiction as a mental health disorder into the consideration, it is important to identify the socio-economic factors effecting such problem. The present study aims to reveal the effects of socioeconomic factors on the digital game addiction by investigating the effects of the socioeconomic factors on the children's digital game addiction. 
Materials and Methods: Snowball sampling methodology has been exploited to survey the socio-demographic and socio-economic characteristics of 605 volunteer mothers or fathers and 907 children between 0-18 years of age. The effects of socio-demographic and socio-economic characteristics on the child's digital game addiction have been revealed by the econometric modeling method. 
Results: The findings demonstrate that the children of well educated parents are less addicted to digital games, and boys are more addicted to games compared to girls. In addition, the children who do at least one activity (sports, painting, music, technology) on a regular basis are found to be less addicted to digital games than the children who do not. The increase in the number of digital devices owned is associated with the increase in the child's digital game addiction. Besides, it has been identified that the children's digital game addiction increases with the increasing frequency of digital gaming of mothers'. On the contrary, the digital gaming of fathers' do not have any significant impacts on the children's digital game addiction. 
Conclusion: Accordingly, it is thought that children being socially active and controlling the number of digital devices used by the child will play an implicit role in reducing children's digital game addiction. It is predicted that reducing the rate of digital gameplay of the mother will also contribute to decreasing children's digital game addiction. Moreover, increasing the parents' level of education will give rise to reduction in children's digital game addiction. In this context, it is believed that establishing policies that raise parents' awareness may play a part in reducing the child's digital game addiction.