Trakya bölgesinin Geranium L. (Geraniaceae) türleri üzerinde morfolojik ve palinolojik araştırmalar.
Morphological and palinological studies on Geranium L. (Geraniaceae) species in Turkey-in-Europe
Yazar: İSMAİL DENİZ
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL YILDIZ ; PROF. DR. ALİ ÇIRPICI
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışmada Geranium cinsinin Trakya'da doğal olarak yetişen 13 türü (G. lucidium, G. purpureum, G.robertianum, G. rotundifolium, G. molle, G. pusillum, G. divaricatum, G. columbinum, G. dissectum, G. tuberosum, G. asphodeloides, G. sanguineum, G. pyrenaicum) morfolojik ve palinolojik olarak incelenmiştir.Araştırma materyalini 2009-2011 yılları arasında topladığımız örnekler ile Türkiye'nin belli başlı herbaryumlarındaki Geranium örnekleri oluşturmaktadır. Literatürdeki çalışmalar da dikkate alınarak şekillerle desteklenen bir ?cins terminolojisi? verilmiş, türlere ait betimlemeler yapılmış, koruma durumları, fitocoğrafik bölgeleri ve Türkiye'deki yayılışları belirlenmiştir. Her türün genel görünüş ve çeşitli organlarına ait fotoğraf ve çizimleri ile türlerin büyük bir kısmının tip örneklerine ait fotoğrafları verilmiştir. Merikarp, tohum ve polen mikromorfolojilerine ait SEM fotoğrafları ile wodehouse yöntemiyle incelenen polenlerin ışık mikroskobunda çekilen fotoğrafları çalışmaya eklenmiştir.Morfolojik incelemeler sonucunda, Trakya'da iki yeni Geranium türünün daha yetiştiği ortaya çıkmıştır (G. divaricatum ve G. bohemicum). Araştırma alanında G. molle subsp. brutium'a hiç rastlanmadığı gibi herbaryumlarda da böyle bir alttüre rastlanmamıştır. Böylece G. molle subsp. brutium'un G. molle'nin sinonimi olduğu düşünülmektedir.İncelenen türlerde tohum tipi genellikle ovat-eliptik, yüzey şekli ise düz ve faveolat, sadece G.divaricatum ve G.tuberosum'da retikulattır. Tohum yüzeyi karakterinin türlerin ayırımında kullanılabileceği belirlenmiştir.İncelediğimiz 13 türün wodehouse yöntemiyle polen preperatları hazırlanmış ve polenlere ait morfolojik ölçümler yapılarak fotoğrafları çekilmiştir. Bu incelemeler sırasında bütün türlerin polenlerinin büyük, ekzin ornamentasyonlarının retikulat-klavat, apertürlerinin trikolporat, simetrilerinin ışınsal, ekvatoral görünüşlerinin sirküler oldukları görülmüştür. En büyük polenlere sahip olan G. sanguineum ve G. columbinum türlerinin tektumunun tektat, diğerlerinin semitektat olduğu ortaya çıkmıştır. Polen şekilleri de genelde sferoidal-subprolat olmakla birlikte G. asphodeloides, G. pusillum ve G. rotundifolium'un sadece sferoidal olduğu saptanmıştır. Tüm polen incelemeleri sonucunda türler arasında diagnostik bir ilişkiye rastlanmamıştır.

Abstract:
In this study, 13 wild Geranium species, (Geranium lucidum, G.purpureum, G.robertianum,G.rotundifolium,G.molle, G.pusillum, G.divaricatum,G.columbinum, G.dissectum, G.tuberosum, G.asphodeloides, G.sanguineum, G.pyrenaicum) are grown in Thrace have been morphologically and palinologically investigated.The Geranium samples collected in the years between 2009-2011 and the specimens in the main herbaria in Turkey were investigated. ?A genus terminology? prepared by our observations and presented literature. Description of species were introduced, status of protection, phytogeographical location and their distribution in Turkey were identified. Photographs and drawings of the general appearance and various organs of each species have been included. Micromorphology of the mericarp, seed and pollen were investigated using SEM. Micrographs and photographs of pollen samples studied by light microscopy using Wodehouse method were also included in the present study.As a result of morphological investigations, the presence of two new Geranium species (G.divaricatum, G.bohemicum) were revealed for Turkey-in-Europe. G.molle subsp. brutium was obtained from neither encountered in the research area nor the herbaria. Thus, G.molle subsp. brutium must be decided to be synonymous to G.molle.Seeds of the species examined were oval-eliptic and the surface structure was either smooth or faveolate. The seeds of only G.divaricatum and G.tuberosum are reticulate. These results showed that the species can be identified according to their surface characteristics.Pollen investigations of the 13 species were made by using the wodehouse technique and morphological measurements were carried out with light microscopy. Pollen samples from all species were large, exine ornamentation was reticulate-clavate, the apertures were tricolporate, they had radial symetry and circular equatorial appearance. The largest pollen samples belonged to G.sanguineum and G.columbinum and, their tectum were tectate, while the tectum for the rest of the species were semi-tectate. In general, the shape of the pollen was spheroidal-subprolate. However, the polen from G.asphodeloides, G.pusillum and G.rotundifolium were only spheroidal. No diagnostic relationship can be found among different species.