Ulusal yeşil bina sertifika sistemi için öneriler: YeS-TR sistemi
Recommendations for national green building certificate system: YeS-TR system
Yazar: BÜNYAMİN GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. BEDRİYE ASIMGİL
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
-İklim değişikliği, doğal kaynakların hızla tükenmesi, sürdürülemez ve yaşanılamaz çevreler gibi ekolojik sorunlardan ötürü tüm dünyada bu sorunları gidermeye yönelik birtakım çalışmalar ve uygulamalar başlamıştır. İlk kez Bruntland Raporu'nda kalkınma kavramıyla birlikte kullanılan 'sürdürülebilirlik' hareketinin gündeme gelmesiyle ekonomi, planlama ve ekoloji olmak üzere birçok disiplinde sürdürülebilirlik akımları ortaya çıkmıştır. Bu akımların ortaya çıkmasındaki temel motivasyon sürdürülebilirlik, bir bütün olarak değerlendirildiğinde bütünü oluşturan her bir parçanın sürdürülebilir olmasının esas olarak alınmasıdır. 
Bu noktada sürdürülebilirliğin üç boyutundan biri olan ekolojik sürdürülebilirliğin gündeme gelmesi ile 21.yüzyılın mimarlık akımlarından birisi olan 'sürdürülebilir mimarlık' ön plana çıkmıştır. Mimarlık disiplininde insanın doğa ile kurduğu ilişki temel olup mimarlık, doğal veya yapılı çevrenin insan eliyle düzenlenmesidir. Bu düzenleme işlemlerinde çağımızda dikkat edilmesi gereken hususlardan birisi de sürdürülebilirlik ve doğayla kurulan ilişkinin bir bütün halinde ve zararsız şekilde gerçekleştirilmesidir. 
Sürdürülebilir mimarlığın bina ölçeğinde uygulamalarından biri 'yeşil binalar' olup yeşil bina; enerjisini israf etmeyen, doğayla uyumlu ve çevreye zarar vermeden inşa edilen ve işletilen bina anlamına gelmektedir. Türkiye'de ve dünyanın birçok yerinde yeşil binalar var olup bu binalar enerji performanslarına göre çeşitli ulusal ve uluslararası sertifika sistemleri ile standardize edilmektedir. İlgili sertifika sistemlerinden uluslararası sertifikalar olarak LEED, BREEAM, SBTool, DGNB, CASBEE ve Green Star sertifikaları örnek gösterilirken Türkiye'nin sahip olduğu ve üzerinde halen çalışmaların devam ettiği YeS-TR sertifikası örnek gösterilebilmektedir. 
YeS-TR; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın katkılarıyla geliştirilen bir yeşil bina değerlendirme aracıdır. Gelişim sürecinde uluslararası kabul görmüş sistemlerle rekabet edebilecek ve tüm dünyada uygulanabilecek bir sistem olması ve ülkemizin yerel değerlendirme sistemi olması hedeflenmektedir. 
Çalışmanın amacı YeS-TR sertifika sistemini incelemek, bu sistemin diğer uluslararası sertifika sistemleriyle karşılaştırmasını yapmak ve bu sistemin uluslararası sertifika sistemi olabilmesinde rehberlik sağlamaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın kapsamını YeS-TR, LEED, BREEAM, SBTool, DGNB, CASBEE ve Green Star sertifika sistemleri ve bu sistemlerin alt kritlerleri oluşturmaktadır. Bu kapsamda çalışmanın yöntemi ilgili sertifikalarla ilgili akademik yazın, kılavuz, yönetmelik, mevzuat vb. çeşitli kaynakların incelenmesidir. 
Çalışmanın temel bulguları YeS-TR sertifika sisteminde ve diğer sistemlerde ortak olan bazı genel kriterlerin, ulusal sertifika sisteminde alt kriterler açısından düzenlenmesi gerekliliğidir. 

ANAHTAR SÖZCÜKLER: Sürdürülebilirlik, Yeşil Bina, Sertifika, YeS-TR

Abstract:
-Due to ecological issues such as climate change, rapid depletion of natural resources, unsustainable and unlivable environments, various efforts and applications aimed at addressing these problems have begun worldwide. With the emergence of the 'sustainability' movement, first mentioned in the Brundtland Report in the context of development, sustainability trends have surfaced in many disciplines including economics, planning, and ecology. The fundamental motivation behind the emergence of these trends is that sustainability, when considered as a whole, requires each component of the whole to be sustainable.
At this point, with the advent of ecological sustainability, which is one of the three dimensions of sustainability, 'sustainable architecture,' one of the architectural movements of the 21st century, has come to the forefront. In the discipline of architecture, the relationship between humans and nature is fundamental, and architecture is the arrangement of the natural or built environment by human hands. One of the aspects that must be considered in these arrangements in our era is sustainability and ensuring that the relationship with nature is conducted holistically and without harm.
One of the applications of sustainable architecture at the building scale is 'green buildings,' which refers to buildings that do not waste energy, are in harmony with nature, and are constructed and operated without harming the environment. Green buildings exist in Turkey and many other parts of the world, and these buildings are standardized based on their energy performance through various national and international certification systems. Examples of international certification systems include LEED, BREEAM, SBTool, DGNB, CASBEE, and Green Star, while an example of a certification system developed in Turkey, and still under development, is the YeS-TR certification.
YeS-TR is a green building evaluation tool developed with contributions from the Ministry of Environment, Urbanization, and Climate Change. During its development process, it aims to be a system that can compete with internationally accepted systems and be applicable worldwide while serving as a local evaluation system for our country.
The purpose of this study is to examine the YeS-TR certification system, compare it with other international certification systems, identify its deficiencies, and provide guidance for it to become an international certification system. For this purpose, the scope of the study includes the YeS-TR, LEED, BREEAM, SBTool, DGNB, CASBEE, and Green Star certification systems and their sub-criteria. The methodology of the study involves examining various sources such as academic literature, guidelines, regulations, and legislation related to these certifications.
The main findings of the study indicate that some general criteria common to both the YeS-TR certification system and other systems need to be arranged in terms of sub-criteria in the national certification system. 

KEYWORDS: Sustainability, Green Building, Certification, YeS-TR