Hemiplejik hastalarda ağrılı omuz /
Yazar: HİLAL KOCABAŞ
Danışman: PROF.DR. ÖNDER M. ÖZERBİL
Selçuk Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2003
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Omuz ağrısı, hemiplejik hastalarda % 5-84 oranında saptanan yaygın ve ciddi bir problemdir. Bu çalışmada hemiplejik hastalardaki omuz ağrısı insidansmı, nedenlerini ve oranlarını araştırdık. Bu amaçla kliniğimizde rehabilite ettiğimiz 82 hasta takip edildi. Herbirinin ayrıntılı sorgulaması ve fizik muayenesi yapıldı. Tüm hastaların antero-posterior omuz grafıleri ve 54 hastanın da etkilenen taraf omzunun manyetik rezonans görüntülemesi yapıldı. Cinsiyet, etkilenen taraf, etyoloji, ihmal varlığı, duyuda azalma, spastisite, Brunnstrom evresi, motor güç, fonksiyonel durum, depresyon varlığı, ve eklem hareket açıklığı ile omuz ağrısı, subluksasyon, ve omuz el sendromu arasındaki ilişki araştırıldı. Hastalar ilk kez serebrovasküler olay geçirdikten sonra 2. haftada, daha sonra 6., 14. ve 28. haftalarda değerlendirildi. Hastaların yaşları 35-82 arasındaydı (ort 63,96 ± 9,88). 35'i sağ, 47'si sol hemiplejikti. Hastaların 79'unun (% 96,3) omuz ağrısı vardı. Ağrısı olan 79 hastanın 46'smda (% 56,0) subluksasyon vardı ve 40'mda (% 48,7) omuz el sendromu gelişti. Subluksasyonu olan 46 hastanın 27'sinde omuz el sendromu oluştu. Subluksasyonu olanlarda olmayanlara göre omuz el sendromu gelişimi odds risk oranına göre 2,5 kat daha fazla idi. Hemiplejik hastalarda omuz el sendromu gelişiminde etkili tüm parametreler göz önüne alındığında omuz eksternal rotasyonundaki kısıtlanma ile omuz el sendromu gelişimi arasında kuvvetli bir ilişki tespit edilmiştir. Brunnstrom evresi, kas gücü ve omuz eklem açıklığı ile omuz ağrısı arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Sonuç olarak özellikle dış rotasyonda olmak üzere eklem hareket açıklığındaki kısıtlanma ve kas güçsüzlüğü yüksek oranda omuz ağrısına yol açmaktadır. Bu nedenle erken dönemde rehabilitasyona başlanması ile omuz ağrısının önlenebileceği sonucuna varıldı.

Abstract:
Shoulder pain is a serious and general problem that is seen 5-84 % in hemiplegic patients. In this study, we investigated the incidence and causes of shoulder pain and the percentage of causes in hemiplegic patients. We followed up a total of 82 patients who were admitted to our clinic for rehabilitation. They were interviewed and examined in detail. Antero-posterior radiographic view of all patients and magnetic resonans images of effected shoulder of 54 patients were performed. The relationship between sex, effected side, etiology, hemineglect, hipoestesia, spasticity, the stage of Brunnstrom, strength, functional state, depression and range of motion with shoulder pain, subluxation and shoulder hand sendrom were investigated. The patients were evaluated at two weeks after serebrovascular attack and at 6th, 14th and 28th week thereafter. The ages of subjects ranged from 35-82 years (means 63,96 ± 9.88), 35 had a right sided hemiplegia and 47 left sided hemiplegia. Shoulder pain was detected in 79 patients. 46 of these patients had subluxation and 40 subject had shoulder hand syndrome. 27 of patients who had subluxations developed shoulder hand syndrome. The incidence of developing shoulder hand syndrome in patients with subluxation was 2.5 times of patients without subluxation according to odds risk ratio. When we considered all parameters that effect shoulder hand syndrome development, we determined a strong correlation with the limitation in shoulder's external rotation and shoulder hand syndrome. Significant correlation was found between Brunnstrom stage, muscle strength, range of motion and shoulder pain (p<0,05).56 In conclusion, the limitation in range of motion especially in external rotation and muscle weakness leads to a high incidence of shoulder pain. Therefore we conclude that early rehabilitation may prevent shoulder pain.