Kastamonu köy odalarının sosyal, kültürel ve ekonomik işlevleri üzerinde bir araştırma
A reseach on social, cultural and economical functions of Kastamonu village rooms
Yazar: ALİ OSMAN ABDURREZZAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAHAR AKARPINAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Köy odaları = Village rooms ; Köy sosyolojisi = Village sociology ; İşlevsellik = Functionality

Özet:
Köyde yaşayan halkın sosyal yaşantısının yoğun olarak yer aldığı mekânlardan biri olan köy odalarının işlevselliği sosyal, kültürel ve ekonomik açıdan incelendiği bu çalışma, üç bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümde alan araştırması ve yöntem hakkında bilgi verilirken, birinci bölümde, genel olarak köy, köy odası, köy odasına benzer sosyal mekânlar konu edilmiştir. İkinci bölümde köy odasının işlevleri ve üçüncü bölümde ise, Kastamonu'daki köy odaları ve işlevleri ele alınmıştır.Bu çalışmanın temel amacı, Kastamonu köy odalarının geçmişteki işlevleri ile bugünkü işlevleri arasında nasıl bir fark olduğu konusu üzerinde durulmak ve günümüzde varlığını devam ettiren köy odalarının kullanımları ile geçmişteki kullanımları arasındaki farklılıklar ortaya koymaktır. Ancak köy odalarının ekonomik işlevi, sosyal işlevinin içersinde değerlendirilerek, bunun nedenleri açıklanmıştır.Kastamonu'nun Daday ilçesine bağlı Çavuşlu, Karacaören, Fasıllar, Koçcugaz, Bayramlı, Meyre köyleri, Azdavay ilçesine bağlı Akcaçam, Karafasıl, Yumacık köyleri, Pınarbaşı ilçesine ait Esertepe (Hanazlar) köyü, Araç ilçesine bağlı Kavacık, Pelitören, Yurttepe, Serdar köyleri, Küre ilçesine bağlı Kösreli, Afşarimam köyleri, Seydiler ilçesine bağlı Şalgam köyü, Devrekâni ilçesine bağlı Bozarmut köyü, Cide ilçesine bağlı Çataloluk köyü, Çatalzeytin ilçesine bağlı Kavaklı köyünde ve Merkeze bağlı Göl köyde varlığını yitirmiş olan ve günümüzde varlığını koruyan köy odaları hakkında görüşme yöntemi ile kaynak kişilerden bilgiler alınmıştır. Alınan bilgilerden yola çıkarak, köy odalarının günümüzde varlığını neden sürdüremedikleri konusu üzerinde durulmuştur. İlçeden ilçeye farklılık gösteren köy odalarının kullanım amaçları ve mimari yapılarına değinilmiş ve aralarındaki faklılıkların yanında benzer yanları da ortaya konulmuştur. Çalışmada Kastamonu yöresinde yer alan köy odaları hem kendi arasında hem de oda kavramının yerine yaren, barana, cami, misafir odası gibi kavramların kullanıldığı yöreler ile karşılaştırmalı yöntemden yararlanılarak değerlendirme yoluna gidilmiştir. Bu sayede, çalışmada yer alabilecek kavramsal farklılıkların nedenleri üzerinde durulmuş ve köy odalarına benzer hizmetler veren sosyal ortamları, çalışmada yer alan Kastamonu köy odaları ile aynı çerçevede inceleme fırsatı bulunmuştur. Kastamonu yöresi haricinde diğer yörelerdeki köy odaları ve işlevleri ele alınarak, köy odalarının işlevsel farklılıkları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Türk kültüründe yer alan misafirperverlik olgusu ile birlikte beraberlik, dayanışma, yardımlaşma, milli mücadele ruhu gibi kavramların köy odasının oluşumuna nasıl etkide bulunduğuna değinilmiştir.Sonuç olarak, konunun genelden özele doğru bir yöntemle incelenen köy odalarının, yukarıda bahsedilen işlevleri Kastamonu yöresinde görüşme yöntemi ile ortaya çıkarılmaya çalışılmış, kütüphanelerden, elektronik kaynaklardan yararlanılarak incelenmiştir. Günümüzdeki köy odalarındaki değişikliklerin nedenleri ile geçmişteki kullanımları arasındaki farklılıklar ve benzerlikler açısından değerlendirmeler yapılmıştır.Anahtar Sözcükler: Kastamonu, köy odaları, köy hayatı, işlevsellik.

Abstract:
In this study, intense social life of people living in the village where the rooms of the village are one of the venues where the functionality of social, cultural and economic aspects examined consists of three parts. In introduction section of the survey, information was given about the method, in the first chapter, in general, the village, the village room, social spaces similar to the village room was the subject of the study. In the second part, the village room functions and also in the third section the village rooms in Kastamonu and their functions are discussed.The main purpose of this study is to emphasize the functions of Kastamonu in the past and the present functions of the rooms of the village and also to find out if there is a difference between rooms has survived today and ones has revealed aspects of the uses of the past. However, the reasons why the economic function was evaluated in social function of the village rooms were explained.Information about the village rooms which has ceased to exist and to exist today with interviews method were taken from people in the village in Karaca, Fasıllar, Koçcugaz, Bayramlı, Meyre villages Cavuslu belonging to the Daday district of Kastamonu, Akcaçam, Karafasıl, Yumacık villages belonging to Azdavay district, Esertepe (Hanazlar) village belonging to the district of Pinarbaşı, Kavacik, Pelitören, Yurttepe, Serdar villages belonging to Araç district, Kösreli and Afşarimam villages belonging to Küre, Şalgam village belonging to Seydiler district, Bozarmut village belonging to Devrekâni district, Çataloluk village belonging to Cide district, Kavakli village belonging to Çatalzeytin district and also Göl village belonging to the centre of Kastamonu.The reasons why the village rooms are exist today were emphasized by basing on the information received. It has been determined village rooms of use and architectural structures which vary from province to district and mentioned something similar as well as the differences between them. In this study, the village in the region of Kastamonu instead of their own rooms and the room regions using concepts such as yaren, barana, a mosque, a guest room by using comparative methods to reach the desired outcomes. In this way, the study focuses on the causes of the differences may appear in the conceptual and social environments that similar services to Kastamonu village rooms and had an opportunity to study rooms in the village with the same framework, In other regions except for Kastamonu region, village rooms and their functions were discussed and differences in functional rooms were revealed. Concepts such as solidarity, mutual assistance, such as national defense, the hospitality phenomenon in the Turkish culture were mentioned how they affected the village room to establish.As a result, the subject studied by a method from general to specific rooms in the village functions were tried to reveal in the region of Kastamonu with interview method mentioned above and this issue was investigated with interviews, libraries, electronic sources. Assessments have been made between use of the village rooms in the past and causes of changes in present-day use of rooms in the village in term of the differences and similarities.Key Words: Kastamonu, village room, village life, functionality.