İlkokuma ve yazma öğretiminde illüstrasyondan faydalanma /
Yazar: SERDAR TUNA
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL BİNGÖL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Okuma-yazma = Reading-writing ; İllüstrasyon = Illustration

Özet:
ÖZET Görsel yetenek, temel bir öğrenme kanalı sağlamakta ve sosyal dünya hakkında bilgi edinmenin önemli bir yolunu oluşturmaktadır. Çocuğun ilk okuma ve yazma eğitimi süreci içinde harflerin ve bununla birlikte kelimelerin akılda kalıcılığı ile öğrenirliğinin, görsel algılarının uyarılması ile hız kazanacağı düşünülmektedir. Bundan dolayı öğrenilecek harf ve kelimenin ilgili objenin illüstrasyonu ile birlikte gösterilmesi çocuktaki soyut kavramı, somut bir düzeye çekecektir. Bu yaklaşımla önce illüstrasyonun tanımı ve tarih içindeki gelişimi ele alındı, illüstrasyonun kullanım alanları ile tekniklerine de değinildi. Söz konusu illüstrasyonların, ilk okuma ve yazma dönemi çocuklarına yönelik ve öğretme amaçlı kullanılacak olması, ilk önce görsel olarak doğru algılanmasını gerektirmektedir. Görsel algılamanın da istenilen düzeyde oluşabilmesi biçim, form, denge, leke, doku ve renk gibi görsel anlatım unsurlarının yerinde kullanılmasıyla mümkündür. Eğitim amaçlı illüstrasyonların, tipografik unsurla birlikte kullanılıyor olması nedeni ile metin-resim ilişkisi hem mizanpaj hem de öz biçim özellikleriyle incelendi. İllüstrasyonların bilgiye dönüşmesi sürecinde, görsel algılamanın tanımı ve öğrenmeye etkisi üzerinde duruldu. Ayrıca uyarıcıların birtakım özellikleriyle daha kolay algılanma özelliğine sahip oldukları belirtilerek, bu özelliklere de yer verildi. Bunlarla birlikte illüstrasyon kullanımının özellikle ilköğretim okullarının birinci basamak, 1. sınıflarında öğrenme hızını artırdığı, bunun yanısıra sanatsal nitelik bakımından zayıf, çocuğun seviyesinden uzak ve monoton üslûpla yapılan illüstrasyonların ise çocukta öğrenme hızını düşürdüğü belirtildi. Aynı gelişim devresinde bulunan çocukların çoğunlukla benzer özellikler gösterdikleri bilinmekle birlikte, bireysel farklılıklar da görülebilmektedir. Bu sebeple söz konusu dönem öğrencilerinin gelişimleri ve öğrenmeye etkisi üzerinde duruldu.Konunun ilkokuma ve yazma eğitimine yönelik olması nedeniyle okuma ve yazma eğitiminin psikolojik temellerine de değinildi.

Abstract:
m SUMMARY Visual competence, provides an essential way of learning and means for getting informed about social world. Word's being memorable and comprehendible is thought to be faster by stimulations the visual sentes during the period in which the child learns reading and writing. Teaching words and letters by the illustration of the relating object, world draw the abstract concepts to the coucrete level. By this approach illustration is defined, its development through the history is told and the usage and techniques of illustration are mentioned. Since the illustrations concern the early reading and writing period of children, and used for teaching, there comes the necessity of comprehending correctly. Using the visual elements as shape, form, balance, stain, tissue and colour properly may provide the desirable visual perception, and since the illustrations of teaching are used together with typographic elements, the relation between the context and the painting is analyzed with both pagesetting and the essential form qualifications. The meaning of illustration and, the effect of illustration on learning during the period in which the illustrations turn into knowledge, is emphasized. It's mentioned that these stimulatives are more effective with some qualifications and these qualifications are explained. In addition it's mentioned that the usage of illustration, accelerate the teaching process at the first clases of primary schools; on the other hand the illustration which is above the standart level of children and monotonously achieved illustration which has a few qualification of art decelerate the learning period. We know that the children at the same age have similar behaviour, but they may also differ individually. Thus the improvement of these group of children and its effects on ones learning are emphasized. The pyschological bases of reading and writing is also mentioned for the reason that the subject concerns the essential education of reading and writing.