Nurmırat Sarıhanov'un Yagtılıga Çıkanlar Povesti (Dil incelemesi-transkripsiyonlu metin-aktarma-dizin)
Nurmırat Sarıhanov's povest of the Yagtılıga Çıkanlar (Language analysis-transcribed text-transfer-index)
Yazar: MÜGE ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP YILDIRIM
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biçimbilim = Morphology ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Edebi eserler = Literary works ; Sarıhanov, Nurmurat = Sarıhanov, Nurmurat ; Ses bilgisi = Phonetic ; Türk lehçeleri = Turkish dialects ; Türkmen edebiyatı = Turkoman literature ; Türkmence = Turkoman language

Özet:
Türkmen yazı dilinin gelişiminin bir bütün olarak ele alınabilmesi için Türkmenistan edebiyatının tarihi dönemlerine ait eserlerinin incelenmesi önem arz etmektedir.
Türkmen edebiyatı dönemleri incelendiğinde İkinci Dünya Savaşı yıllarındaki Türkmen edebiyatının hem edebiyat açısından hem de bu eserlerin dili açısından ayrı bir önemi olduğu anlaşılmaktadır. Bu yıllar "durgunluk dönemi edebiyatı" olarak nitelendirilse de Türkmen edebiyatının parlak aydın, yazarlarının mücadelesinin ortaya konulduğu dil açısından Türkmen Türkçesinin halkın günlük söylemindeki canlı birçok ifadeyi barındıran eserler yayınlanmıştır. Bu eserlerden biri de Nurmırat Sarıhanov'a ait olan Yagtılıga Çıkanlar povestidir.
Tez çalışmamız giriş, ses bilgisi, şekil bilgisi, metin transkripsiyonu, metnin Türkiye Türkçesine aktarımı, dizin ve sonuç olmak üzere altı bölümden oluşmaktadır.
Çalışmamızın giriş bölümünde Türkmen edebiyatı ile ilgili açıklamalarda bulunarak yazarın hayatının geçtiği dönem ve yazar hakkında bilgiler verilmiştir. Ses bilgisi bölümünde ünlü ve ünsüzler, art süremli olarak ele alınarak ses olayları tespit edilmiştir. Şekil bilgisi bölümünde metinde geçen isimler, sıfatlar, zarflar, zamirler, edatlar ve fiiller sınıflandırılarak ele alınmıştır. Dizin bölümünde metnin gramatikal dizini verilmiştir. Kiril alfabesiyle yazılan povestin transkripsiyonu yapılarak Türkiye Türkçesine aktarılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Türkmen Türkçesi, Nurmırat Sanhanov, Yagtılıga Çıkanlar, ses bilgisi, şekil
bilgisi.

Abstract:
In order to consider the development of the Türkmen written language as a whole, it is important to examine the historical periods of Türkmenistan literatüre. When Türkmen literatüre periods are examined, it is understood that Türkmen literatüre during the Second World War has a special importance both in terms of literatüre and the language of these works. Even though these years were described as "recessionary literatüre", works containing many lively expressions in the daily discourse of the people of Türkmen Turkish in terms of the language in which the struggle of the bright intellectuals and writers of Türkmen literatüre were published. One of these works is the povesti of Yagtıga Çıkanlar, which belongs to Nurmırat Sarıhanov.
Our thesis consists of six parts: introduction, phonology, morphology, text transcription, transfer of the text to Turkey Turkish, index and conclusion. In the introduction part of our study, explanations about Türkmen literatüre were given and Information about the period of the author's life and the author was given. The povest, which was transcribed and transferred to Turkey Turkish, was examined in terms of phonetics and morphology. In the phonology section, vowels and consonants were explained historically and examined from a diachronic perspective, and phonetic events were determined. In the morphology section, nouns, adjectives, adverbs, pronouns, prepositions and verbs in the text are classifıed and discussed. In the index section, the grammatical index of the text is explained.
Keywords: Türkmen Turkish, Nurmırat Sanhanov, Those Who Came to Yagtıga, phonetics,
morphology.