Sistemizasyon ölçeği (systemızıng quotıent-revısed (SQ-R) Türkçe formunun üniversite öğrencilerinde psikometrik özelliklerinin belirlenmesi ve trans erkek bireylerin ve üniversite öğrencilerinin "empatizasyon-sistemizasyon teorisi" temelinde beyin tipleri açısından karşılaştırılması
Psychometric properties of the Turkish version of sistemization quotient in university students and comparision of transsexual individuals wi̇th university students in terms of brain types in the context of empathizing-systemizing theory
Yazar: ARMAĞAN İNGEÇ
Danışman: PROF. DR. BEHİCE ELİF ONUR AYSEVENER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Empati = Empathy ; Empatik beceri = Empathic skill ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Psikometri = Psychometrics ; Sistem analizi = System analysis ; Sistematik yaklaşım = Systematic approach ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Empati bireyin sosyal yaşama uyumunu kolaylaştırmak için ortaya çıkmış olan önemli sosyal bilişsel bir yetidir. Başkalarının duygu ve düşüncelerini tanımlayarak uygun duygu ile yanıtlamayı içermektedir. Sistemizasyon ise cansız, kurallarla yönetilen evreni anlama ve tahmin  yetisi olup erkeklerde, fen bilimleri ile uğraşan kişilerde ve Asperger Sendromunda yüksek olduğu saptanmıştır. Empatiyi ölçmek için kullanılan  Empati Ölçeği Türkçe geçerliliği ve güvenirliliği yapılmış olup, Sistemizasyon Ölçeği (Systemization Qoutient) Türkçe formunun geçerlik ve güvenilirliği bulunmamaktadır. Çalışmamızın amacı Sistemizasyon Ölçeği'nin Türkçe geçerlik güvenilirliğinin yapılması,  üniversite öğrencilerine ve trans erkek bireylere uygulayarak empatizasyon-sistemizasyon teorisi kapsamında beyin tipleri açısından karşılaştırılmasıdır.
Yöntem: Bu çalışmanın örneklemini, Hemşirelik Fakültesi (n=200), Edebiyat Fakültesi (n=201), Mühendislik Fakültesi (n=202) olmak üzere toplamda 603 üniversitesi öğrencisi ve cinsiyetinden yakınma (hoşnut olmama) tanısı olan 94 trans erkek (biyolojik cinsiyeti kadın) oluşturmuştur. Tüm katılımcılara sosyodemografik bilgi formu, Empati ölçeği ve Sistemizasyon ölçeği uygulanmıştır. Sistemizasyon ölçeğinin psikometrik özellikleri üniversite öğrencilerinde incelenmiş ve ek olarak Empatizasyon-Sistemizasyon teorisi kapsamında trans erkek grup ile üniversite öğrencilerinin empati ve sistemizasyon ölçümleri ve beyin tipleri karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Sistemizasyon ölçeğinin iç tutarlılık analizi sonucunda Cronbach alfa güvenirlik katsayısı 0,902 bulunmuştur. Test-yeniden test Pearson korelasyon katsayısı 0,89 olarak saptanmıştır. Yapılan iki yarım güvenirlik (Guttman split half) testi sonucunda 0,87 saptanmıştır. Bu bulgular ışığında Sistemizasyon ölçeğinin Türkçe formunun güvenilirlik analizlerinin orijinaliyle uyumlu olduğu söylenebilir. Çalışmamızda literatürde sıklıkla gösterilen sistemizasyon puanlarındaki erkek üstünlüğüne ilişkin bulgu tekrar edilmemiştir.  Empatizasyon – sistemizasyon teorisine dayanarak beyin tiplerinin değerlendirilmesi sonucunda Trans erkek grupta en sık rastlanan beyin tipi "tip B" (balanced) olarak bulunmuştur.

Sonuç: Bu sonuçlar Sistemizasyon ölçeğinin Türkçe formunun sistemizasyonu ölçmekte kullanılabilecek güvenilir bir ölçek olduğunu göstermektedir. Çalışma bildiğimiz kadarıyla cinsiyetinden hoşnut olmama tanısı olan erişkin bireyler ile üniversite öğrencilerinin Empatizasyon – Sistemizasyon teorisi kapsamında incelendiği literatürde bilinen ilk çalışmadır. Çalışmamızın önemli bir bulgusu Trans erkek grupta en sık rastlanan beyin tipinin "tip B" olmasıdır. Cinsiyetinden yakınma tanısı olan bireylerde, Empatizasyon – Sistemizasyon teorisine dayanarak beyin tiplerinin değerlendirilmesinin literatüre önemli katkılar sağlayabileceği görüşündeyiz.

Anahtar kelimeler: Empatizasyon, Sistemizasyon, beyin tipi, trans erkek, geçerlik güvenilirlik

Abstract:
Purpose: Empathy is an important social cognitive ability that has emerged to facilitate the adaptation of the individual to social life.  It involves describing the feelings and thoughts of others and responding with appropriate emotions. Systemization is the ability to understand and predict inanimate and rule-based universe and found to be high in men, scientists and individuals with aspergel syndrome. While the validity and reliability of Empathy Quotient used to measure empathy skills were verified, there is no validity and reliability study of Systemization Qoutient. The aims of this study are to assess the validity and reliability of Turkish version of "Systemizing Quotient" and compare transsexual individuals with university students in terms of empathy and systemization scores.
Method: The sample of this study consisted of 603 university students from three different departments of Dokuz Eylul University as Nursing Faculty (n=200), Faculty of Lecter (n=201) and Engineering Faculty  (n=202) and 94 transsexual individuals with diagnosis of gender dysphoria from Dokuz Eylul University Psychiatry Department. Sociodemographic information form, Empathy Quotient and Systemizing Quotient were applied to all participants. Psychometric properties of Systemizing Quotient were investigated in university students. Also, empathy and systemizing scores of university students were compared with transsexual individuals in the context of empathizing-systemizing theory.
Findings: Cronbach alpha value for Systemization Quotient was 0,902.  Test-retest reliability correlation was 0,89 and Guttman split half reliability correlation was 0,87. It can be said that findings of the reliability analysis of Systemizing Quotient are similar to orijinal version.  Differently, in our study, the finding of male predominance in the systemization scores frequently shown in the literature has not been repeated. Based on empathizing-systemizing theory, the most common brain type among transsexual individuals was found as "Type B" (balanced).

Conclusion: The Turkish version of Systemizing Quotient has been found to be a valid and reliable measure in university students. As far as we know, this is the first study of adult transsexual individuals and university students in the context of empathizing-systemizing theory in the literature. One of the important findings of the study is that the most common brain type among transsexual individuals is "Type B". Evaluation of brain types among transsexual individuals in the context of empathizing-systemizing theory may provide important contributions to the literature.

Key Words: Empathizing, Systemizing, brain type, transgender, validity and reliability