Pamukta kullanılan tohum ilaçlarının bal arılarına toksik etkisinin belirlenmesi
Determination of the toxic effects of seed coated pesticides used in cotton on honey bee
Yazar: ÖZLEM YETİŞ
Danışman: PROF. DR. CAFER TURGUT
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bal = Honey ; Bal arısı = Honey bee ; Pamuk = Cotton ; Polenler = Pollen ; Tohum ilaçları = Seed treatment

Özet:
Amaç: Geniş alanlarda tarımı yapılan pamuk bitkisinde kullanılan tohum ilaçlarındaki bazı etkili maddelerin (clothianidin, metalaxyl-M, azoxystrobin ve fludioxonil) bal, arı ve polendeki kalıntıları ve bunların bal arılarına etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Yöntem: Pamuk tohumları bir insektisit (clothianidin) ve bir fungisit (azoxystrobin+ fludioxonil+ metalaxyl-M) ile kaplandıktan sonra ekimleri yapılmıştır. Bu pestisitlerin arılar üzerindeki etkilerini belirlemek için parsellerdeki kovanların önünden ve çevresinden 26 gün boyunca düzenli aralıklarla ölü arılar toplanmıştır. Ölü arılar laboratuvar ortamında sayılarak veriler kayıt altına alınmıştır. Ayrıca çiçeklenme döneminde her parselden yaklaşık 100 bitkiden 150 adet çiçek plastik küvetlere toplanmış ve denemenin son günü tüm arı kovanlarından bal örneği alınmıştır. Polen, arı ve bal örnekleri yenilenmiş QuECheRS metodu ile ekstrakte edildikten sonra, analizleri LC-MS/MS cihazında yapılmıştır. 
Bulgular: Tül sera ve açık alanlarda ortalama ölü arı sayısı sırasıyla clothianidin parselinde 129,98 ve 4,92 adet, azoxystrobin + metalaxyl-M + fludioxonil parselinde 123,44 ve 7,94 adet, kontrol parselinde 83,54 ve 4,77 adet olarak saptanmıştır. Tül sera parsellerindeki ölü arılar ve ballardan sırasıyla 4,27 ve 1,57 µg/kg clothianidin, 0,33 ve 0,11 µg/kg fludioxonil tespit edilmiştir.  Açık alan parsellerinden alınan ölü arı örneklerinde 4,13 µg/kg clothianidin, 0,33 fludioxonil; bal örneklerinde ise 1,61 µg/kg clothianidin, 0,19 µg/kg fludioxonil tespit edilmiştir. Pamuk bitkisinin çiçeklerinden elde edilen polen örneklerinde 6,00 µg/kg clothianidin, 0,25 fludioxonil saptanmıştır. Pestisit kalıntı analizi yapılan bal, polen ve ölü arı örneklerinde azoxystrobin ve metalaxyl-M saptanmamıştır. Çalışma süresince elde edilen günlük sıcaklık değerleri bal arıları için optimum değerdeydi.
Sonuç: Pamuk bitkisinde kullanılan sistemik tohum ilaçlarının polene taşındığı ve bu nedenle polenle beslenen arılarda ölümlerinin olduğu tespit edilmiştir. Tohumların ekilmesinden yaklaşık iki ay sonra çiçeklenme döneminde polenlerde sistemik tohum ilaçlarına rastlanmıştır.Ayrıca sadece arılar değil gıda olarak bal tüketen insanlarda da pestisitlere maruz kalabilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Pamuk, Tohum İlaçları, Bal Arıları, Polen, Bal

Abstract:
Objective: The aim of this study was to determine residues of some active substances (clothianidin, metalaxyl-M, azoxystrobin ve fludioxonil) in the seed pesticides used for cotton production cultivated in large areas on honey, pollen and bee, and their effects on honey bees. 
Material and Methods: Cotton seeds were sown after they were covered with an insecticide (clothianidin) and a fungicide (azoxystrobin+ fludioxonil+ metalaxyl-M). In order to determine the effects of these pesticides on bees, dead bees were collected in front of and around the beehives in the plots at regular intervals for 26 days. Dead bees were counted in the laboratory and the data were recorded. In addition, 150 flowers from approximately 100 plants from each plot were collected in plastic tubs during the flowering period, and honey samples were taken from all beehives on the last day of the experiment. After pollen, bee and honey samples were extracted with the modified QuECheRS method, they were analyzed by LC-MS/MS.
Results: The average number of dead bees in the net greenhouse and open field was determined as 129.98 and 4.92 in the clothianidin plot, 123.44 and 7.94 in the azoxystrobin + metalaxyl-M + fludioxonil plot, and 83.54 and 4.77 in the control plot, respectively. 4.27 and 1.57 µg/kg clothianidin, 0.33 and 0.11 µg/kg fludioxonil were detected from dead bees and honey in the greenhouse plots, respectively. In dead bee samples taken from open field plots, 4.13 µg/kg clothianidin, 0.33 µg/kg fludioxonil; 1.61 µg/kg clothianidin and 0.19 µg/kg fludioxonil were detected in honey samples. In the pollen samples obtained from the flowers of cotton plant, 6.00 µg/kg clothianidin and 0.25 µg/kg fludioxonil were detected. Azoxystrobin and metalaxyl-M were not detected in honey, pollen and dead bee samples that were analyzed for pesticide residues. The daily temperature values obtained during the study were at the optimum value for honey bees.
Conclusion: It has been determined that the systemic seed pesticides used in the cotton plant are transferred to the pollen and therefore the bees fed with the pollen die. Systemic seed pesticides were found in pollen during the flowering period, approximately two months after sowing the seeds.Furthermore not only bees but also humans who consume honey as food can be exposed to pesticides.

Keywords: Cotton, Seed Coated Pesticides, Honey Bees, Pollen, Honey