Kişisel sağlık verileri paylaşma niyeti ile gizlilik endişesi ve algılanan kontrol arasındaki ilişkide algılanan risk ve algılanan faydanın aracı rolü
The mediating role of perceived risk and perceived benefit in the relationship between intention to share personal health data, privacy concern, and perceived control
Yazar: HAVVA NUR ATALAY
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM ASLAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Yönetimi = Healtcare Management

Özet:
Çalışma, bireylerin kişisel sağlık verileri paylaşma niyeti ile gizlilik endişesi ve algılanan
kontrol arasındaki ilişkide algılanan risk ve algılanan faydanın aracılık rollerinin olup olmadığını
araştırmak amacıyla yapılmıştır.
Çalışmanın evrenini Türkiye'nin İzmir, Konya ve Adana illerinde yaşamakta olan bireyler
oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü 600 olarak belirlenmiştir. Çalışmaya hangi ilden en az kaç
kişinin katılması gerektiğini belirlemek için tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu doğrultuda
çalışmaya İzmir'den 302, Konya'dan 183, Adana'dan 150 kişi katılmıştır.
Çalışmada Sun ve ark (2019) tarafından geliştirilen Gizlilik Endişesi Ölçeği, Li ve ark (2017)
tarafından geliştirilen Algılanan Kontrol Ölçeği, Xu ve ark (2011) tarafından geliştirilen Algılanan
Risk, Algılanan Fayda ve Veri Paylaşma Niyeti ölçekleri kullanılmıştır.
Araştırma verilerinin istatistiksel analizi için SPSS 26.0 programı kullanılmıştır. Güvenirlik
analizi için Cronbach Alpha ve AVE değeri hesaplanmış ve geçerlik analizi için AMOS Graphics
programı ile doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Hipotezlerin test edilmesi için AMOS Graphics
programı kullanılarak yapısal eşitlik modeliyle yol (path) analizi yapılmıştır.
Yapılan analizler sonucunda bireylerin kişisel sağlık verilerini paylaşma niyeti ile gizlilik
endişesi arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Fakat bu ilişkide algılanan risk ve
algılanan faydanın aracılık rolünün olmadığı görülmüştür. Ayrıca bireylerin kişisel sağlık verilerini
paylaşma niyeti ile algılanan kontrol arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Bu
ilişkide algılanan risk ve algılanan faydanın aracılık rolü olduğu görülmüştür.

Anahtar Sözcükler: Algılanan fayda; algılanan kontrol; algılanan risk; gizlilik endişesi; kişisel sağlık verisi.

Abstract:
The study was conducted to investigate whether perceived risk and perceived benefit have
mediating roles in the relationship between individuals' intention to share personal health data, privacy
concerns, and perceived control.
The population of the study consists of individuals living in İzmir, Konya and Adana
provinces of Turkey. The sample size was determined as 600. Stratified random sampling method was
used to determine at least how many people from which city should participate in the study. In this
direction, 302 people from İzmir, 183 people from Konya and 150 people from Adana participated in
the study.
In the study, Privacy Concern Scale developed by Sun et al (2019), Perceived Control Scale
developed by Li et al (2017), Perceived Risk, Perceived Benefit and Data Sharing Intention scales
developed by Xu et al (2011) were used.
SPSS 26.0 program was used for statistical analysis of research data. Cronbach Alpha and
AVE values were calculated for reliability analysis and confirmatory factor analysis was applied with
AMOS Graphics program for validity analysis. In order to test the hypotheses, path analysis was
performed with the structural equation model using the AMOS Graphics program.
As a result of the analysis, a negative significant relationship was found between the
intention of individuals to share their personal health data and privacy concerns. However, it was seen
that the perceived risk and perceived benefit did not have a mediating role in this relationship. In
addition, a positive and significant relationship was found between the individuals' intention to share
their personal health data and perceived control. It was seen that perceived risk and perceived benefit
played a mediating role in this relationship.

Keywords: Perceived benefit; perceived control; perceived risk; privacy concern; personal health data.