Farklı ekim normları ve azot uygulamalarının karabuğdayın (Fagopyrum esculentum Moench.) verim özellikleri üzerine etkisi
The effect of different sowing norms and nitrogen applicatioöd on yield characteristics of common buckwheat(Fagopyrum esculentum Moench.)
Yazar: FATMA İNCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ İŞTİPLİLER
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bitki Islahı ve Genetiği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında Bornova iklim koşullarında farklı ekim normları ve azot uygulamalarının karabuğday bitkisinin verim özellikleri üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, 2022 ve 2023 yıllarında kurulan denemelerde çeşit olarak Güneş ve Aktaş çeşitleri kullanılmıştır. İlk yıl tarla denemesi iki ekim normu (20 cm, 40 cm) ile üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. İkinci yıl ise iki ekim normu (8 kg/da, 12 kg/da) ve üç azot dozu (3 kg/da- 6 kg/da ve 9 kg/da) ile üç tekerrürlü olacak biçimde gerçekleştirilmiştir. 
          Elde edilen sonuçlara göre; birinci yılda gövde çapında (cm) ve toplam tohum ağırlığında (g/parsel) farklı ekim normları arasında istatistiki farklılıklar bulunmuştur. İkinci yılda boğum arası sayısının en fazla 9 kg/da azot dozunda olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Salkım sayısı azot dozu arttıkça artmıştır. Her iki yıla ait deneme sonuçlarına göre ölçülen parametrelerden bitki boyu (cm), bitki dallanması (adet/bitki), bin tane ağırlığı (gr/bitki),tohum sayısı (adet/bitki) ve tohum ağırlığında (g/bitki) uygulamalar (çeşit, azot dozu, ekim normu) arasında herhangi bir istatistiki farklılık gözlemlenmemiştir. Karabuğday üretimi için en uygun ekim normu ve azot uygulaması 20 cm sıra arası mesafesine 8 kg/da tohum sıklığı ve 6 kg/da azot uygulaması önerilmiştir.

Anahtar sözcükler: Karabuğday, ekim normu, azot dozu, verim, tohum ağırlığı

Abstract:
This study aimed to determine the effects of different sowing norms and nitrogen fertilization rates on the yield characteristics of buckwheat in Bornova climatic conditioöd. For this purpose, Aktaş and Güneş varieties were used in the trials conducted in 2022 and 2023. The experiment in the first year was with two sowing norms (20 cm, 40 cm). The second year of the research was has been carried out with two sowing deödities (8 kg/da, 12 kg/da) and three nitrogen doses (3 kg/da - 6 kg/da - 9 kg/da).
According to the results; in the first year, statistical differences were found between in stem diameter (cm) and total seed weight (g/parcel) traits in terms of sowing norm. It was concluded that in the second year, the number of internodes was maximum at a nitrogen dose of 9 kg/da. The number of cymes increased as the nitrogen dose increased. According to the trial results of both years, no statistical difference was observed between the treatments (variety, nitrogen dose, sowing norm) in the measured parameters such as plant height (cm), plant branching (number/plant), thousand seed weight (g/plant), number of seeds (number/plant) and seed weight (g/plant). The most suitable sowing norm and nitrogen aplication for buckwheat production is recommended as 20 cm row spacing, 8 kg/da seed deödity and 6 kg/da nitrogen application.

Key words: buckwheat, sowing norm, nitrogen dose, yield, seed weight.