Ulaşım teknolojilerinin gelişmesiyle ortaya çıkan mekân-zaman yakınsaması
Space-time convergence with respect to progresses intransport technologies
Yazar: BETÜL ERTOY SARIIŞIK
Danışman: PROF. DR. EBRU VESİLE ÖCALIR AKÜNAL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Trafik Planlaması ve Uygulaması Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ulaşım = Transportation

Özet:
Sanayi devrimi ile birlikte meydana gelen teknolojik gelişmeler, ulaştırma sistemlerinin gelişimini tetiklemiş, değişen ekonomi politikalarının küresel ticarette iş gücü ve pazar arayışlarını beraberinde getirmesi ise insanın hareketlenmesine ve ulaşım taleplerinin artışına neden olmuştur. Buharlı gemiler ve buharlı demiryolu teknolojilerinden sonra motorun ve petrolün kullanılmasıyla ulaştırma sektöründe hız ve kapasite olanakları artmıştır. Yaygınlaşan ulaşım teknolojileri, insanları ve yerleşimleri birbirine bağlayan ağları oluşturarak insan yerleşimlerinin dünya üzerinde uzak mesafelere yayılımını gerçekleştirmiştir. Bu dönemde artan hareketlilikle birlikte büyük kentlere göçlerin yaşanması, kentlerin demografik ve mekânsal bağlamda birçok değişiklik yaşamasına neden olmuştur. Mesafelerin hızla aşılması, insanı ve yerleşimleri hareket eden varlıklar haline dönüştürmüştür. Ulaşım teknolojilerinin gelişmesi, ulaşım, mekân ve zaman arasındaki ilişkiyi değiştirerek, daha kolay daha hızlı ve daha ucuz bir erişime neden olmakta ve sonucunda mekân-zaman yakınsamasını ortaya çıkarmaktadır. Ancak mekânsal ve sosyal olarak eşitsizlikler barındıran bu süreç, konumların erişilebilirliğini de farklı şekilde etkilemektedir. Bu çalışmada teknolojik gelişmeler sayesinde hız kazanan ulaştırma araçlarının yerler arasında seyahat sürelerinin kısaltmasıyla ortaya çıkan "yakınsama" kavramı araştırılmaktadır. Yerler arası mesafenin değerinin seyahat süresi ile ölçüldüğü bu çalışmada, ulaşım teknolojilerinin mekânsal, zamansal ve algısal sonuçları sorgulanmakta, yakınsamanın mekânsal etki değerlendirmesi yapılmaktadır.

Abstract:
The technological developments that have taken place along with the industrial revolution have triggered the development of transportation systems and the changing economic policies that bring the labor market and market searches together in global trade have caused the increase of human mobility and transportation demands. Speed and capacity opportunities in the transport sector have increased with the use of motor and oil after steam boats and steam rail technology. Increasing transport technologies have created networks that connect people and settlements, spreading human settlements to distances across the globe. The increase in mobility in this period and the migration to big cities caused many changes in the demographic and spatial context of the cities. Rapid overshooting of distances has transformed human beings and settlements into mobile beings. The development of transportation technologies by changing the relationship between transportation, space and time, results in faster and cheaper access more easily, resulting in "space-time convergence". However, this process, which involves spatial and social inequalities, also affects the accessibility of locations in a different way. In this study, the concept of "convergence" emerged with the shortening of travel times of transportation vehicles gaining speed thanks to technological developments is being investigated. In this study, where the value of distance between places is measured by travel time, the spatial and temporal results of transport technologies are questioned and the spatial impact of "convergence" is evaluated.