Ortaokul Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ders kitaplarının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi
The evaluation of secondary school Religious Culture and Moral Information course books according to the teachers 'opinions
Yazar: ZEKİ ÇAKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNCAY KARATEKE
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Din eğitimi = Religious education ; Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi = Religious culture and moral knowledge lesson ; Ortaokullar = Secondary schools ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Ülkemizde okullarda en çok kullanılan materyallerin başında ders kitabı gelmektedir. Bundan dolayı eğitim-öğretim faaliyetleri esnasında ders kitaplarının önemli bir yeri vardır. Öğrencilere okutulacak ders kitapları dikkatli bir şekilde hazırlanmalı ve düzenlenmelidir. Hazırlanan kitaplar her yönden öğrencilerin seviyesine uygun olmalıdır.
Bu çalışmada, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında yeni programa göre hazırlanan ve Kamu Ortaokullarında okutulan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ders kitaplarının; biçimsel, görsel, yazılı içerik, öğrenci etkinlikleri, hazırlık çalışmaları ve değerlendirme soruları yönünden incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma ile yeni programa göre hazırlanmış olan ortaokul DKAB ders kitapları ilk defa araştırma konusu olacağından ayrıca önem arz edecektir.
Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın nitel verileri 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Diyarbakır il merkezindeki farklı ortaokullarda görev yapan ve ölçüt örneklem seçimi yoluyla belirlenen 63 Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmeni ile yürütülen yarı yapılandırılmış mülakatlardan elde edilmiştir. Araştırmada verilerin çözümlenmesi, içerik analizi yöntemi ile yapılmıştır. Öğretmen görüşlerinden ortaya çıkan sonuçlardan bazıları şöyle sıralanabilir:
Ortaokul DKAB ders kitapları biçimsel yönden incelendiğinde kapak fotoğraflarının içerikle bağlantılı olduğu, yazı şekli ve puntolarının öğrenci seviyelerine uygun olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca kitapların iç görüntüsünün öğrencilerin ilgilerini çekmede ve öğrencilerde merak uyandırmada genel olarak başarılı oldukları ifade edilmiştir.
Ortaokul DKAB ders kitaplarında geçen üniteye hazırlık çalışmaları sorularının ünitenin tümünü kapsadığı, öğrencilerin seviyelerine uygun olduğu ve öğrencileri araştırmaya sevk ettiği ifade edilmiştir.
Değerlendirme sorularının sayı yönünden az olduğu, sorulan soruların da çoğunun bilgiye dayandığı, bundan dolayı da hem soru sayısının artırılması gerektiği hem de öğrencilerin zihinsel becerilerini geliştirecek çeşitli soru tarzlarına yer verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Araştırmada elde edilen sonuçlara dayalı olarak uygulayıcılara ve araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Din Eğitimi, Ders Materyali, Ortaokul, Ders Kitabı, DKAB Öğretmenleri

Abstract:
Textbook is one of the most used materials in our country in schools. Therefore, textbooks have an important place during educational activities. Textbooks to be taught to students should be carefully prepared and organized. The books prepared should be suitable for the students' level in all respects.
In this study, the textbooks of Religion Culture and Moral Knowledge prepared according to the new program in the 2019-2020 academic year and taught in Public Secondary Schools; It is aimed to be examined in terms of formal, visual, written content, student activities, preparatory work and evaluation questions. With this study, secondary school RCaM textbooks prepared according to the new program will be the subject of research for the first time and will also be important.
Qualitative research method was used in the study. The qualitative data of the study, in which the description technique was used, was obtained from the semi-structured interviews conducted with 63 Religious Culture and Moral Knowledge teachers who worked in different secondary schools in Diyarbakır city center in the 2019-2020 academic year and were selected through the criteria sample selection. The analysis of the data in the research was done by content analysis method. Some of the results that emerged from teachers' views can be listed as follows:
When the middle school RCaM textbooks were examined formally, it was stated that the cover photos were related to the content and the writing style and font size were appropriate for the student levels. In addition, it was stated that the internal images of the books are generally successful in attracting students' attention and arousing curiosity in students.
It has been stated that the Unit Preparation Studies questions in the secondary school RCM textbooks cover the whole unit, are appropriate for the students' levels and encourage students to research.
It was stated that the number of evaluation questions is less in number, and most of the questions asked are based on information, so the number of questions should be increased and various question styles should be included to improve students' mental skills.
Based on the results obtained in the study, suggestions were made to the practitioners and researchers.

Keywords: Religious Education, Course Material, Secondary School, Textbook, RCM Teachers