24-72 aylık çocuğu olan annelerin duygu düzenleme stratejileri ve çocuklarının sosyal duygusal gelişim dönemine özgü zorluklarının incelenmesi
Investigation of emotion regulation strategies of mothers with 24-72 month old children and difficulties specific to their children's social emotional development period
Yazar: SABRİYE SILA DOKUZ SAYINER
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ELİF ERGİN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Yürütülen bu tez çalışmasında, 24-72 aylık çocuğu olan annelerin duygu
düzenleme stratejileri ve çocuklarının sosyal duygusal gelişim dönemine
zorluklarının incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmada temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmaya, çocuk
psikiyatri polikliniğine başvurarak çocuklarının sosyal duygusal gelişim dönemine
özgü zorluklarını belirten ve ilgili hekim tarafından çocuk gelişimi polikliniğine
yönlendirilen 81 anne arasından Duygu Düzenleme Ölçeği (Emotional Regulation
Questionnaire) yeniden değerlendirme alt ölçeği puanı en düşük ve en yüksek olan
beşer anne olacak şekilde toplam on anne dahil edilmiş ve bu annelerle yarı
yapılandırılmış görüşme tekniği ile görüşmeler yapılmıştır.
Görüşmelerden elde edilen verileri analiz etmek için içerik analizi yapılmış
ve bu doğrultuda bulgulara ulaşılmıştır. Yapılan içerik analizi sonucunda zorlu
davranışlar, gelişim dönemine özgü bilgi, duygular ve çözüm yöntemleri olarak dört
kategori belirlenmiştir. Zorlu davranışlar kategorisinde; inatlaşma, ağlama, bağırma,
eşya fırlatma ya da kendini yere atma, saldırma, hırçınlaşma/sinirlenme, olumsuz
davranışı model alma, tırnak yeme, yeme problemi, korku dolayısıyla tek başına
uyuyamama, meme bırakmada zorluk ve oyun alanından ayrılamama olmak üzere 12
alt kategori bulunmuştur. Gelişim dönemine özgü zorlu davranışlar hakkında bilgi
kategorisinde; bilgi sahibi ve emin değil olmak üzere iki alt kategori bulunmuştur.
Duygular kategorisinde kızgın/sinirli, öfke patlaması, vicdan azabı, üzüntü,
mutsuzluk, stres/gerginlik hissi, duyguyu davranışla açıklama ve duygu farkındalığı
yok olmak üzere sekiz alt kategori ortaya çıkmıştır. Son olarak; çözüm yöntemleri
kategorisinde, inatlaşmalar için çocuğa açıklama yapmak, çocuğun istediğini
yapmak, çocuğa vurmak, çocuğun dikkatini dağıtmak, babadan destek istemek, ödül
vermek, ceza vermek, çocuğun ağlamasına fırsat vermek, sarılmak ve korkuyu kabul
etmek olmak üzere 10 alt kategori ortaya çıkmıştır.
Sonuç olarak; yeniden değerlendirme alt ölçeğinden en düşük ve en yüksek
puan alan annelerin tüm kategori ve alt kategorilere ait ifadeleri belirlenmiş ve
literatür çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
This thesis study aims to examine the emotion regulation strategies of
mothers with 24-72 month-old children and their difficulties in the social-emotional
development period.
A basic qualitative research design was used in the study. A total of ten
mothers, five with the lowest and five with the highest Emotional Regulation
Questionnaire reappraisal subscale scores, were included in the study among 81
mothers who applied to the child psychiatry outpatient clinic and stated their
difficulties specific to the social-emotional development period of their children and
were referred to the child development outpatient clinic by the relevant physician,
and interviews were conducted with these mothers using a semi-structured interview
technique.
Content analysis was conducted to analyze the data obtained from the
interviews and findings were reached in this direction. As a result of the content
analysis, four categories were determined as challenging behaviors, knowledge
specific to the development period, emotions and solution methods. In the
challenging behaviors category; There were 12 subcategories: stubbornness, crying,
shouting, throwing objects or throwing oneself on the ground, attacking,
irritability/irritability, modeling negative behavior, nail biting, eating problems, not
being able to sleep alone due to fear, difficulty in weaning, and not being able to
leave the play area. In the category of knowledge about difficult behaviors specific to
the developmental period, there were two subcategories: knowledgeable and unsure.
In the category of emotions, there were eight subcategories: angry/nervous, outburst
of anger, remorse, sadness, unhappiness, feeling stress/tension, explaining the
emotion with behavior, and no awareness of emotion. Finally, in the category of
solution methods, there were 10 subcategories: explaining the child for stubbornness,
doing what the child wants, hitting the child, distracting the child, asking for support
from the father, giving a reward, giving a punishment, giving the child a chance to
cry, hugging, and accepting the fear.
As a result; the statements of the mothers who received the lowest and
highest scores from the reappraisal subscale were determined and discussed within
the framework of the literature.