Cahiliye Döneminde Mekke (M. 400-600 yılları arası Mekke'nin fiziki, etnik, dini ve idari yapısı)
Mecca in Jahiliyye period
Yazar: YAŞAR ÇELİKKOL
Danışman: PROF. DR. İRFAN AYCAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Cahiliye Dönemi = Jahiliyye Period ; Dini yapı = Religious structure ; Etnik yapı = Ethnic structure ; Fiziki yapı = Physical structure ; Suudi Arabistan-Mekke = Saudi Arabia-Mecca ; İdari yapı = Administrative structure ; İslamiyet = Islam

Özet:
Mekke çevresinde yerleşimin zamanı bilinmemektedir. Kuvvetli rivayetlere göre Harem içerisinde yerleşim ise Uz. İbrahim'in Kabe'yi yapması ile başlamıştır. Amâlika ardından Cürhüm kabileleri Harem'e gelmiştir. M.Ö. 200'lerde Hüzâa Kabilesi Mekke'yi işgal ederek M.S. 400'Iere kadar Mekke yönetimini ele alıp, Mekke'de putperestliği resmi din haline getirmiştir. M.S.440'larda ismail soyundan olan Kinâne ve onun kollarından birisi olan Kureyş Kabilesi, şehir çevresinde dağınık bir şekilde yaşamaktaydı. Kusay b. Kilâb bu kabileleri bir araya getirip Huzâa' yi şehirden uzaklaştırdı. Kusay bir şekilde şehri yeniden kurdu ve Kureyş Kabilesi'ni Kabe çevresine yerleştirdi. Mekke'de yeni uygulamalarla sosyal kurumları düzenledi ve kendisini itaat edilen tek kral olarak kabul ettirdi. Böylece Mekke, site devleti haline geldi. Mekke'de Kureyş Kabilesi otorite sahibi olmakla birlikte diğer kabileler de yaşamaktaydı. Şehirde din olarak şirk hakimdi. Müşrikler Allah'ın varlığını kabul edip O'na ulaşmak için putlara taparlardı. Mekke'de Hıristiyan, Yahudi ve Zındıklığa (Dehrilik ve Mazdekizm) inananlar vardı. Kureyş, diğer inançlara karşı hoş görülüydü. Mekke'de yönetim Kusay' m rolüyle monarşiye yaklaşmış olup Kusay'dan sonra zengin asillere dayalı bir oligarşiye dönüşmüştür. Anahtar Kelimeler: İslam, Şehir, Tarih, Mekke, Cahiliye.

Abstract:
Mecca at the (pre-İsüamic) Age of Ignarance it is not known the exectime of settlement around Mecca. Settling in Harem, however began with the construction of Kaafoa by Hazreti İbrahim. Amâlika, later Cürhiim tribe come to Harem. After conguiring. Mecca in the 200 SBC, Huzâa tribe took Mecca under its cortrol till the 400's Ad. Anel declared idolatry as a formal religion. Kinanejn the 440' s AD, which came from Ismail family and its section Kureyş,tribe livedspreudly around the city. Kusay b. Kilâb gathered these tribes, and banished Huzâa from the city. Kusay restored the city in a planned way and got Kureyş tribe settled around Kaba. He organize the social establieshments by new the aplications. Had himsellf admitel a inugue king being obeyed. So Mecca turned into state site. Besides Kureys tribe had got an otority in Mecca, there were the other tribes living there. Paganizm as a religion was dominant in the city. Beside believring in Allah, pagans were worshhipping for Idolsin order to reach Allah, there were people believing in Christianity,Judaism and atheism(Dehrilik and Mazdekizm) in Mecca. Kureyş was indulgent to the other religions. Regime aproachel to monarchy by help of Kusay, later than him it turned in to oligarcy based on wealty aristocrat. Key words : İslam, City, History, Mecca,Jahiliyye,'V i^^JM j*,.