Ameliyathane hemşirelerinde mobbing ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi
Examination of mobbing and burnout levels in operating room nurses
Yazar: FUNDA AKYOL AYDIN
Danışman: PROF. DR. NERİMAN AKYOLCU
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ameliyathane hemşireliği = Operating room nursing ; Ameliyathaneler = Operating rooms ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Mobbing = Mobbing ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome

Özet:
Bu çalışma hastanelerde önemli bir yeri olan ameliyathane hemşirelerinin mobbinge maruz kalma durumlarını, mobbingin yarattığı etkileri, mobbinge verilen tepkileri ve tükenmişlik düzeylerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı. Araştırmanın örneklemini İstanbul Üniversitesi hastanelerinde çalışan 112 hemşire oluşturdu. Veriler demografik özellikler anket formu, mobbing ölçeği ve tükenmişlik ölçeği kullanılarak, Aralık-2017 / Mart-2018 tarihleri arasında toplandı. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS programında analiz edildi. Hemşireler; verdikleri kararların ve önerilerin eleştirilerek reddedildiğini, yaptıkları işin değersiz ve önemsiz görüldüğünü, başkalarının yanında küçük düşürücü mobbing davranışlarıyla karşılaştıklarını belirtti. İş yerinde mobbing davranışlarına maruz kalan (ortalama  skor > 1 olanlar ) hemşirelerin %42,85 olduğu saptandı. Hemşirelerin; yapılan düşmanca davranışları hatırladıklarında şiddetli üzüntü duydukları, işlerine karşı bağlılıklarının azalması, sürekli stresli ve yorgun hissetmeleri ve baş ağrılarının olması mobbingin yarattığı etkilerdir. Mobbingle karşılaşan hemşirelerin eleştiri almamak için işine daha çok özen gösterdiği, hemşirelerin mobbing davranışlarıyla karşılaşma sıklığının lise mezunlarında (2.00±1.08), meslekte 16-20 yıl aralığında çalışanlarda (1.36±1.11), steril-sirküle (1.04±0.80) ve sterilizasyon (1.31±1.32) hemşirelerinde, çalıştığı birimden memnun olmayanlarda (1.52±0.76), çalışma arkadaşlarıyla sorun yaşayanlarda (1.31±0.86) yüksek olduğu saptandı. Çalıştığı birimden memnun olmayan, ekonomik durumu yetersiz olan, çalışma arkadaşlarıyla sorun yaşayan hemşirelerde toplam tükenme puan ortalamaları daha yüksek bulundu. Toplam tükenmişlik ortalamaları incelendiğinde; hemşirelerin %23.2'sinde herhangi bir tükenmişlik durumu olmadığı, %23.2'sinin bir tükenmişlik durumu içinde olduğu ve %11.6'sının ise acilen yardım gerektiren bir tükenmişlik durumu içinde olduğu saptandı. Araştırma sonuçları, hemşirelerin mobbing davranışları ile karşılaşma sıklığı ile tükenmişlik düzeyleri ve tükenmişliğin tüm alt boyutları arasında, istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönde kolerasyon olduğunu gösterdi.

Abstract:
The aim of this study is to determine the mobbing against the nurses who works in operating room and who have an important role in hospitals, their reactions to mobbing that they have to faced and the level of their exhaustion. The individuals who took part in this study are composed of 112 nurses who works in Istanbul University Hospitals. The datas of this study were collected by using "Demographic Features  Inquiries", "Mobbing Scale" and "Exhaustion Scale" between January-2017 and March-2018. The datas are analysed with SPSS programme. The nurses expressed that their decisions and recommendations were criticised and denied while their efforts during work was seen as worthless and unimportant and also they thought that they were humiliated by mobbing that they have to be faced when there are other people around them. % 42,85 of nurses were faced mobbing (mean score > 1)  at work. When they thought about the bad behaviours against themselves and the mobbing that they had to face; they felt unhappy, lost their devotion to work, felt stressed and tired and also they had headaches. It was seen that the nurses who faced mobbing tried to work harder so that they would not be criticised. The frequency of facing mobbing like behaviours of the nurses who are high school graduates were (2.00±1.08),who have 16-20 years work experience were (1.36±1.11), who attends operations were (1.04±0.80), who works in sterilization units were (1.31±1.32), who are not happy with the unit that they work at were (1.52±0.76), who have problems with their collegues were (1.31±0.86). The mean of the total exhaustion score were found higher for the nurses who are not happy with the unit that they work at, who have economical problems and who have problems with their collegues. When we analysed the mean of total exhaustion scores, we found out that % 23.2 of the nurses were not exhausted, % 11.6 were severely exhausted and needed an immediate help about this situation. The results of this study showed that the frequency of facing mobbing of the nurses is positively correlated and statistically meaningful with their exhaustion levels.