Ergenlerde iyi oluşun duygusal özerklik açısından incelenmesi
Assessment of well-being of adolescents in relation to emotional autonomy
Yazar: GÖKHAN POYRAZ
Danışman: PROF. DR. FULYA CENKSEVEN ÖNDER
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal özerklik = Emotional autonomy ; Ergenler = Adolescents ; Kararlılık = Stability ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmada ergenlerde iyi oluşun duygusal özerklik tarafından ne derece yordandığını ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırma Mersin'in Anamur ilçesinde yer alan altı ortaöğretim kurumunun 9.,10.,11. ve 12. sınıflarında öğrenimine devam eden 381'i(%50,9) kadın , 367'si(49,1) erkek olmak üzere toplam 748 lise öğrencisi üzerinde gerçekleşmiştir. Ergen bireylerin iyi oluş seviyelerine dair veriler "EPOCH(Ergenlerde Beş Boyutlu İyi Oluş Modeli) Ölçeği", duygusal özerklik seviyelerine ilişkin veriler ise "Duygusal Özerklik Ölçeği" ve kişisel veriler ise araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde Pearson Momentler Korelâsyon Katsayısı ve Çok Değişkenli Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma analizi sonucunda katılımcıların iyi oluşları ile duygusal özerklik seviyeleri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. İyi oluşun boyutlarından "bağlılık, kararlılık, iyimserlik, ilişkililik, iyimserlik ve mutluluk" boyutları ile duygusal özerkliğin "ebeveyni idealleştirmeme " ve "bağımsızlık" boyutları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Duygusal özerkliğin " bireyleşme" boyutunun iyi oluşun "kararlılık, iyimserlik, ilişkililik ve iyimserlik" boyutlarıyla pozitif yönlü bir ilişkisinin olduğu fakat "bağlılık" boyutu ile bir ilişkisinin olmadığı görülmüştür. Duygusal özerkliğin "ebeveyni idealleştirmeme" ve "bağımsızlık" boyutlarının katılımcıların iyi oluşlarını yordadığı fakat "bireyleşme" boyutunun katılımcıların iyi oluşlarını yordamadığı görülmüştür. Duygusal özerkliğin "ebeveyni idealleştirmeme", "bağımsızlık" ve "bireyleşme" boyutlarının iyi oluşun "bağlılık" boyutunu anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Duygusal özerkliğin "ebeveyni idealleştirmeme" ve "bağımsızlık" boyutlarının iyi oluşun "kararlılık, iyimserlik, ilişkililik" ve "mutluluk" boyutlarını anlamlı düzeyde yordadığı fakat "bireyleşme" boyutunun iyi oluşun hiç bir boyutunu yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre ergen bireylerdeki iyi oluşun duygusal özerkliğin yordayıcısı olduğu görülmüştür. Ergen bireylerin duygusal özerklik seviyesindeki değişimlerin iyi oluşlarını anlamlı düzeyde etkileyeceği söylenebilir.

Abstract:
This study aims to determine the extent to which well-being in adolescents is predicted by emotional autonomy. The study included 748 high school students of whom 381 (%50. 9) were female and 367 (%49. 1) were male who were enrolled in 6 different high schools based in the Anamur district of Mersin. Data regarding levels of well-being and emotional autonomy in the adolescents studied were collected using "EPOCH (Five-Dimensional Well-Being Model in Adolescents)" and "Emotional Autonomy Scale" respectively. Personal data, on the other hand, were gathered using the "Personal Information Form" put together by the researcher. To analyze the data, Pearson product-moment correlation coefficient and multivariate regression analysis were utilized. As a result of the research analysis, a significant positive correlation was found between well-being and emotional autonomy levels of the participants. Dimensions of well-being such as loyalty, commitment, optimism, relationalism and happiness were all found to positively correlate with 2 dimensions of emotional autonomy: non-idealization of parents and independence. It was observed that the individualizationdimension of emotional autonomy had a positive correlation with the stability, optimism and relationalism dimensions, but not with the commitment dimension of well-being. It was seen that the dimensions of non-idealization of parentsand independence pertaining to emotional autonomy predicted well-being of the participants, but the dimension of individualization did not predict the well-being of the participants. Emotional autonomy dimensions such as non-idealization, independence and individualizationwere found to significantly predict the commitment dimension of well-being. It was concluded that non-idealization and independence dimensions of emotional autonomy significantly predicted stability, optimism, relationalism and happiness dimensions, but the individualization dimension did not predict any dimension of well-being.