Bağımsız denetim sürecinde BDS 610 çerçevesinde iç denetçi çalışmalarının kullanılma düzeylerinin incelenmesi: SPK'ya kayıtlı bağımsız denetim firmalarına yönelik bir araştırma
Investigation of the usage levels of internal auditor activities within the scope of BDS 610 in the independent audit process: A research for independent audit companies registered to SPK
Yazar: RAMAZAN BESEN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÜNSAL MEMİŞ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüzde  bağımsız denetçilerle iç  denetçilerin rolleri her ne kadar farklılık gösterse de ikisi arasındaki  iş birliğinin, uyum ve koordinasyonun sağlanması giderek daha fazla önem kazanmış,  denetimin kalitesinin ve etkinliğinin artması yanında, denetlenen kurum, iç ve dış denetçi açısından da çeşitli faydaların elde edilmesine katkı sağlamıştır.  Özellikle her iki denetçinin çalışmalarının odak noktası olan iç kontrol sisteminin anlaşılması ve değerlendirilmesi bakımından iç denetçilerle yapılacak iş birliği ve onların çalışmalarının kullanılması aynı çalışmaların gereksiz yere tekrarını önleyerek emek ve zamandan tasarruf edilmesini, denetim prosedürlerinin türü ve sayısı ile denetim kanıtlarının azaltılmasını, kaynak israfının önlenmesini, denetim maliyetinin azaltılmasını ve sonuç olarak denetim riskinin azaltılarak daha rahat ve etkin bir denetim gerçekleştirilmesini sağlayacaktır. 
Bu çalışmada temel olarak, BDS 610 çerçevesinde bağımsız denetçilerin iç denetçilerin çalışmalarını kullanma düzeylerinin belirlenmesi ve bağımsız denetim çalışmalarına olan katkısının araştırılması amaçlanmıştır. Yapılacak çalışma sayesinde daha özelde;  bağımsız denetçilerin iç denetçilerin çalışmalarını kullanıp kullanmama konusunda etkili olan faktörlerin ve önem düzeylerinin, iç denetçilerin ve çalışmalarının hangi kriterlere göre değerlendirildiğinin, iç denetçilerin çalışmalarının hangi alanlarda kullanıldığının, iç denetçilerin çalışmalarının kullanılmasının bağımsız denetçilere olan katkısının ve son olarak iç denetçilerin doğrudan yardım sağlamak amacıyla kullanılıp kullanılmadığının belirlenmesi amaçlanmaktadır. 
Çalışmada araştırma modeli olarak, tanımlayıcı araştırma modeli kullanılmış, verilerin elde edilmesi amacıyla SPK'ya kayıtlı 105 bağımsız denetim firmasına yönelik anket çalışması yapılmış, elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) programı kullanılarak analiz edilmiş ve sonuçlar tablo ve grafikler halinde gösterilerek daha anlaşılır hale gelmesi sağlanmıştır. Çalışmada sonuç olarak, ankete katılan bağımsız denetim firmalarının büyük bir çoğunluğunun iç denetçilerle işbirliği yaptıkları ve onların çalışmalarından yararlandıkları ve bu kararlarına etki eden faktörlerin başında; iç denetçilerin işletmenin bir çalışanı olarak işletmeyi ve iç kontrol sistemini dahi iyi bilmeleri, iç kontrol sisteminin etkinliğinin incelenmesi ve değerlendirilmesi konusunda benzer çalışmaları yapmalarının etkili olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Today, although the roles of independent auditors and internal auditors differ, ensuring cooperation, harmony and coordination between the two has gained more and more importance. Especially in terms of understanding and evaluating the internal control system, which is the focal point of the work of both auditors, the cooperation with the internal auditors and the use of their work will prevent unnecessary duplication of the same work, saving labor and time, reducing the type and number of audit procedures and audit evidence and preventing waste of resources, it will reduce the audit cost and as a result, reduce the audit risk and provide a more comfortable and effective audit.
In this study, it is mainly aimed to determine the level of use of the work of internal auditors by independent auditors within the framework of BDS 610 and to investigate their contribution to independent auditing. Thanks to the work to be done work more specifically; the factors that affect whether the independent auditors use the work of the internal auditors and their level of importance, the criteria by which the internal auditors and their work are evaluated, in which areas the work of the internal auditors is used, the contribution of the use of the work of the internal auditors to the independent auditors, and finally whether the internal auditors are used to provide direct assistance is intended to be determined.
The descriptive research model was used as the research model in the study, a survey was conducted with 105 independent audit firms registered with the SPK in order to obtain the data, the obtained data were analyzed using the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) program and the results were shown in tables and graphs made understandable. As a result of the study, the majority of the independent audit firms participating in the survey cooperate with the internal auditors and benefit from the work of the internal auditors, and at the beginning of the factors affecting these decisions; it has been determined that it is effective for the internal auditors to know business and the internal control system better, as an employee of the enterprise, and to carry out similar studies on the examination and evaluation of the effectiveness of the internal control system.