Elektrokonvulsif tedavi anestezisinde kullanılan ketamin-propofol ve ketamin-deksmedetomidin kombinasyonlarının karşılaştırılması
Comparison of ketamine-propofol and ketamine-dexmedetomidine combinations used in electoconvulsive treatment anesthesia
Yazar: TUĞÇE YETER
Danışman: PROF. DR. ERCAN TÜRECİ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Deksmedetomidin = Dexmedetomidin ; Elektrokonvülsif tedavi = Electroconvulsive therapy ; Ketamin = Ketamine ; Propofol = Propofol

Özet:
Amaç: Elektrokonvülsif tedavi (EKT); medikal tedaviye yanıt vermeyen psikiyatrik bozuklukların tedavisinde uygulanan, temeli elektriksel uyarı yoluyla yaygın konvülsiyon oluşturmaya dayalı bir tedavi yöntemidir. EKT'de tercih edilen ideal anestezik; hemodinamik stabiliteyi bozmayan, nöbet süresini ve amplitüdünü etkilemeyen, hızlı derlenme sağlayan, pahalı olmayan özellikte olmalıdır. Biz de bu çalışmada ketamin-propofol ve ketamin-deksmedetomidin kombinasyonlarının hemodinamiye, solunum parametrelerine, nöbet süresine, derlenme süresine ve maliyete etkilerini karşılaştırarak ideale yakın ilaç kombinasyonunu bulmayı amaçladık.
Yöntem: Toplam 60 hastanın dahil edildiği çalışmada hastalar iki gruba ayrılarak ilk gruba propofol (1 mg/kg İV)+ketamin (1 mg/kg İV); ikinci gruba ketamin (1 mg/kg İV)+deksmedetomidin (1 µg/kg İV) uygulandı. Hastaların hemodinamik ve solunumsal değerleri dört evrede (başlangıç, EKT sonrası 0. dakika, 5. dakika ve derlenme çıkışı) değerlendirildi. Nöbet süresi, spontan göz açma, emirlere uyma ve derlenme süreleri, yan etkiler ve maliyet gibi parametreler kaydedildi.
Bulgular: Ketamin-Deksmedetomidin (KD) grubunda sistolik, diyastolik ve ortalama arter basınçlarının (SAB, DAB, OAB) 0. dakikadan itibaren düşme eğiliminde olduğu görülmüştür. Nöbet süresi ketamin-deksmedetomidin grubunda daha uzundur. Derlenme süresi iki grup arasında benzer olmasına rağmen göz açma ve emirlere uyma süresi ketamin-deksmedetomidin grubunda daha uzundur. Maliyet hesaplandığında yine bu grupta kişi başı yaklaşık 7 kat daha yüksek bulunmuştur. Yan etkiler açısından anlamlı fark bulunmamıştır.
Sonuç: KD grubunda nöbet süresi daha uzun bulunmuştur. Ancak göz açma ve emirlere uyma süresi daha uzun sürmüştür ve daha yüksek maliyet yaratmıştır. Yine de sağladığı hemodinamik ve solunumsal stabilite açısından ketamin- deksmedetomidin kombinasyonunun bir alternatif olarak EKT anestezisinde kullanılabileceğini düşünüyoruz.

Anahtar Sözcükler: Deksmedetomidin, elektrokonvülsif tedavi, ketamin, propofol

Abstract:
Aim: Electroconvulsive therapy (ECT) is a treatment method that is used in the treatment of psychiatric disorders. The purpose of the study is to investigate the effect of ketamine-propofol (KP) and ketamine-dexmedetomidine (KD) combination on hemodynamic and respiratory profiles, durations of seizure activity, recovery times and cost in patients to find near-ideal drug combination.
Method: 60 patients were included in the study. Patients were divided into two groups, ketamine (1 mg / kg- IV)+propofol (1 mg / kg- IV) ; ketamine (1 mg / kg- IV)+dexmedetomidine (1 µg/kg IV). The patients received ECT treatment, evaluated for hemodynamic and respiratory profile in four periods (basal, 0th minute, 5th minute after ECT, and after recovery). Seizure times, spontaneous eye opening, obeying the commands, recovery times, side effects and costs were recorded.
Result: It was seen that systolic, diastolic and mean arterial pressures tend to decrease from the 0th minute in the KD group and seizure time was longer. Although the recovery time was similar between two groups, the eye opening and obeying the command times were longer in the KD group and the cost was 7 times higher. There was no difference in terms of side effects.
Conclusion: In the group KD, the seizure time was longer. However, it took longer to open eyes, obey orders and created higher cost. On the other hand; regarding hemodynamically and respiratory stability provided by the KD group we think it could be an alternative combination in the ECT.

Keywords: Dexmedetomidine, electroconvulsive therapy, ketamine, propofol