Kültüre edilen bazı balık türlerinde elektronik burun ve bilgisayarlı resim analizi kullanılarak soğuk muhafazada kalite takibi
Quality monitoring using electronic nose and machine vision on some cultured fish species at refrigerator storage
Yazar: ÖMER ALPER ERDEM
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN ÇAKLI
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Bilgisayarla görme = Computer vision ; Levrek balığı = Sea bass ; Su ürünleri = Aquatic products ; Çipura balığı = Seabream

Özet:
Türkiye'de kültür su ürünleri üretimi TÜİK verilerine göre 2015 yılında 240.334  ton olarak gerçekleşmiştir. Kültüre edilmiş su ürünleri taze-soğutulmuş, dondurulmuş bütün balık; taze-soğutulmuş ve dondurulmuş fileto şekillerinde ihraç edilmekte ve aynı şekilde iç piyasada da tüketilmektedir. Bilgisayarlı resim, herhangi bir nesneye ait görüntüyü bir yazılım yardımıyla analiz ederek nesnenin renk değerlerini sayısal olarak verebilen bir tekniktir. Nesnenin tamamından yada kullanıcının istediği alanda renk ölçümü yapabilmektedir. Su ürünlerinde depolamaya bağlı olarak az miktarda renk değişimleri olabilmektedir. İnsan gözüyle tespit edilemeyen bu değişimler bilgisayarlı resim yardımıyla tespit edilebilir. Elektronik burun, yapısında kimyasal sensör dizisi barındıran ve sensörler sayesinde çok hassas ölçüm yapabilen bir cihazdır. Elektronik burunun hem bilimsel araştırmalar için hem de ticari kullanım için örnekleri mevcuttur.    
Strafor kutularda, doğrudan temas etmeden buzlanmış olarak laboratuvara getirilen kültür çipura ve levrek balıkları 0-4°C arasında depolanmıştır.  Depolama süresince kalitenin ve raf ömrünün belirlenmesi amacıyla kimyasal analizlerden toplam uçucu bazik azot (TVB-N) ve trimetilamin (TMA-N) ile oksidasyona yönelik thiobarbuturic asit reaktif madde değeri (TBARS) analizi, mikrobiyolojik analizlerden toplam canlı ve psikrofil bakteri sayımı gerçekleştirilmiştir. Eş zamanlı olarak, duyusal analiz ve doku profil analizi uygulanmıştır. Enstrümental analiz uygulaması olarak bilgisayarlı resim ve elektronik burun analizi gerçekleştirilmiştir. 
Tez bulgularının değerlendirilmesi sonucu, soğukta depolanan, kültür balıklarının kalite takibinde bilgisayarlı resim analizi ve elektronik burunun kullanıma uygun olup olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
According to TUİK statistics, cultured fish productions of Turkey in 2015 was become 240.334 metric tonnes. Cultured fish both export and rides on domestic market as chilled or frozen whole fish, chilled or frozen fillet. Machine vision is that a tecnique can give digitally its colour values, by image for any object analysis using a software. It can perform colour measurement all the object or at area that user wants. It may be a small amount of color change depending on storage for fish. These changes can be detected using computerized image not detected by the human eye. Thanks to the structure that contains an array of chemical sensors and sensor, electronic nose is a device capable of very precise measurements. Examples for use in both commercial and scientific research are available for electronic nose.
In styrofoam boxes, the culture seabass and seabream brought to the laboratory as iced without direct contact was stored between 0-4°C. To determine the quality and shelf life during storage total volatile basic nitrogen (TVB-N) and trimethylamin (TMA-N) for volatile compounds, thiobarbuturic acid reactive substances value for oxidation as the chemical analysis, total viable count and psychrotrophic bacteria microbiological analysis was performed. Simultaneously, the sensory analysis and the texture profile analysis was applied. Instrumental computerized image analysis applications and electronic nose analysis was performed.
After evaluation of the thesis findings, whether utilizaion of the machine vision and the electronic nose during monitoring of cultured fish quality stored in the cold was appropriate, was determined.