Kamusal içsellik bağlamında Sirkeci-Kazlıçeşme raylı sistem hattının incelenmesi
Sirkeci-Kazlıçeşme railway line in the context of public interiority
Yazar: AYÇA GEÇKİL
Danışman: DOÇ. DR. YASEMEN SAY ÖZER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu tez, kentsel yaşamın dinamiklerini şekillendiren ve kentliler için anlamlı 
deneyimler sunan kamusal içsellik kavramı üzerine inşa edilmiştir. Kamusal 
içsellik, kamusal mekânların, kent sakinleri için fiziksel, duygusal ve sosyal 
anlamda nasıl içselleştirilebildiğini ve bu mekânlarla kentliler arasındaki 
etkileşimin ne ölçüde derinleştiğini ifade etmektedir. Bir kentin kamusal alanları, 
yalnızca geçiş alanları değil; aynı zamanda insanların bir araya geldiği, sosyalleştiği 
ve kentin kimliğine dair kolektif bir deneyim yaşadığı önemli mekânlardır. Kentli 
ve kentsel mekân arasındaki bu karşılıklı etkileşim, kentin belleği, kimliği ve 
toplumsal aidiyet duygusunun oluşmasında kritik bir öneme sahiptir.  
Tez çalışmasında, İstanbul gibi çok katmanlı bir metropolde raylı sistemlerin, 
kentliler için nasıl bir kamusal içsellik sunduğu sorusu ele alınmıştır. Demiryolu 
ulaşımı, yalnızca bir noktadan diğerine gitmeyi kolaylaştıran bir altyapı değil; aynı 
zamanda kentsel yaşamın ritmini, sosyal etkileşimleri ve kültürel bağları 
şekillendiren bir unsurdur. Demiryolları ve demiryolu istasyonları, birer ulaşım aracı olmanın ötesinde, kentlilerin kentle kurduğu sosyal ve kültürel bağların 
pekiştiği önemli kamusal mekânlar olarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, 
Sirkeci-Kazlıçeşme Raylı Sistem Hattı, tarihi yarımada üzerindeki konumu ve 
kentsel bağlamı ile bu kavramsal çerçevenin incelenmesi için ideal bir örnek olarak 
ele alınmıştır. Hattın, tarihi sur izleri boyunca uzanması ve İstanbul'un kültürel 
mirası ile derin bir ilişki içinde olması, onu kentsel bellek açısından zengin bir 
kamusal alan haline getirmektedir. Çalışmada, hattın üzerindeki sekiz istasyon, 
kentlilerle olan etkileşimleri, kullanıcı deneyimleri ve kamusal içsellik kriterleri 
doğrultusunda incelenmiştir. Anketlerle elde edilen veriler ve kullanıcıların geri 
bildirimleri, bu istasyonların tarihî ve kültürel işlevleri kadar, ulaşım ve sosyal alan 
sağlama işlevlerini de kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi mümkün kılmıştır. 
Çalışma, bu hattın gelecekte nasıl daha etkin bir kamusal içsellik sunabileceğine 
dair öneriler geliştirmiş ve bu önerilerin, yeni tasarlanacak raylı sistem istasyonları 
için bir kılavuz olarak kullanılabilecektir. Kamusal içsellik kriterleri ışığında 
yapılan bu değerlendirme, İstanbul'un tarihi raylı sistemlerinin, kent belleği, sosyal 
etkileşim ve kültürel anlam oluşturma açısından nasıl daha zengin bir kentsel 
deneyim sunabileceğini göstermeyi amaçlamaktadır.  

Anahtar Kelimeler: Kamusal içsellik, Kentli-kent ilişkisi, Sirkeci-Kazlıçeşme Raylı Sistem Hattı, İstanbul

Abstract:
This thesis is predicated on the concept of public interiority, which exerts a 
profound influence on the dynamics of urban life and provides urbanites with 
meaningful public experiences. The concept of public interiority can be defined as 
the extent to which public spaces can be internalised by urban dwellers on a 
physical, emotional and social level, as well as the extent to which the interaction 
between these spaces and urban dwellers deepens. It is erroneous to consider public 
spaces in a city as merely transit spaces. They are also significant locations where 
people congregate, engage in social interaction and collectively experience the 
city's identity. This mutual interaction between urbanites and the urban 
environment is of critical importance in the formation of the city's collective 
memory, identity and sense of social belonging.  
In accordance with this conceptual framework, this study addresses the question of 
what kind of public interiority rail systems offer for urbanites in a multi-layered 
metropolis like Istanbul. Railway transport is not merely an infrastructure that 
adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. 
Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip 
facilitates travel from one point to another; it is also an element that influences the rhythm of urban life, social interactions and cultural ties. In this context, railways 
and railway stations are not merely a means of transport; they are also regarded as 
significant public spaces where urbanites can reinforce their social and cultural ties 
with the city.  
In this context, the Sirkeci-Kazlıçeşme Rail Line is considered an ideal case study 
for examining this conceptual framework, given its location on the historical 
peninsula and its urban context. The fact that this line extends along the traces of 
the historical city walls and has a deep relationship with the cultural herritage of 
Istanbul makes it a public space that is rich in urban memory. Te study examined 
eight stations on the line in order to ascertain their interactions with urban dwellers, 
user experiences and public interiority criteria. The data obtained through 
questionnaires and user feedback enabled a comprehensive evaluation of the 
historical and cultural functions of the stations in question, as well as their role in 
providing transport and social space. The study has developed recommendations 
for how this line can offer a more effective public interiority in the future. These 
recommendations can be used as a guideline for the design of new railway stations. 
This evaluation, based on public interiority criteria, aims to demonstrate how 
Istanbul's historic railway systems can offer a richer urban experience in terms of 
urban memory, social interaction and cultural meaning-making. 

Keywords: Public Interiority, Urban dweller-city relationship, Sirkeci-Kazlıçeşme Railway Line, İstanbul