Okullarda farklı kademelerde çalışan öğretmenlerin tükenmişlik ve  öz-şefkat düzeyinin incelenmesi
Investigation of the level of self compassion and burn out of professionals working in different stages in schools
Yazar: DENİZ CEREN SOLAK
Danışman: DOÇ. DR. RAZİYE BİLGE UZUN
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Psikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Öz duyarlılık = Self compassion ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı,  farklı kademelerde çalışan öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri ve öz-şefkat ilişkisini yaş, cinsiyet, medeni durum, çocuk sayısı, çalıştığı okul kademesi, çalıştığı okul türü ve hizmet yılı gibi demografik değişiklikler göz önünde bulundurarak incelenmesidir. Araştırmanın örneklemi 2019-2020 yılında farklı şehirlerde görev yapan 335 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada 249'u (%74) kadın, 86'si (%28) erkek öğretmenden olan katılımcılara geçerliliği ve güvenilirliği Türk kültürü için sınanmış olan psikometrik ölçekler uygulanmıştır. Verilerin toplanmasında demografik bilgi formunun yanı sıra, Öz-şefkat Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan veriler betimleyici istatistik analizleri ile birlikte korelasyon, regresyon, post hoc t-test ve çok yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, kadın öğretmenlerin, erkek öğretmenlere göre daha fazla tükenmişlik düzeylerine sahip olduğu ortaya koymuştur. Katılımcıların yaşları ile tükenmişlik düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Diğer yandan evli katılımcıların tükenmişlik düzeylerinin bekâr katılımcılara göre düşük olduğu bulunmuştur. Araştırmanın bir diğer bulgusu ise, hizmet yıl 0-10 arasında olan katılımcıların duygusal tükenme düzeylerinin hizmet yılı 21-30 arasında olan katılımcılara göre anlamlı şekilde farklılık bulunmuş olmasıdır. Tükenmişlik düzeyi, devlet okulu ve özel okul değişkenleri açısından incelendiğinde, anlamlı bir farkın olmadığı sonucu elde edilmiştir. Son olarak çocuk sayısı iki olan katılımcıların duygusal tükenmişlik düzeyleri, çocukları olmayanlara göre anlamlı şekilde düşüktür. Öz-Şefkat açısından bakıldığında ise, kadın katılımcıların öz-şefkat düzeyleri ve bilinçlilik düzeylerinin erkek katılımcılara göre anlamlı şekilde farklılık olduğu belirlenmiştir. Katılımcılardan evli olanların, bekâr olanlara göre öz-şefkat düzeyleri anlamlı bir şekilde farklılık bulunmuştur . Devlet ve özel okul değişkenleri ile öz-şefkat arasında bir ilişkinin varlığını ortaya koymaya yönelik yapılan analizlerde, anlamlı bir farklılığın olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Benzer olarak katılımcıların hizmet yılının, öz-şefkat düzeyini etkilemediği ve anlamlı bir farklılaşmanın olmadığı görülmüştür. Araştırmanın asıl amacı olan tükenmişlik ile öz-şefkat arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir, buna göre öğretmenlerde tükenmişlik düzeyi arttıkça öz-şefkat düzeyi azalmaktadır.  Tüm bunlar göz önüne alındığında öz-şefkat ve tükenmişlik arasında anlamlı bir ilişki vardır.

Abstract:
The aim of the study is to examine the burnout levels and self compassion relationship of teachers by considering their variability in terms of age, gender, marital status, number of children, level of school the work, type of the school and year of service. The sample of the research consists of 335 teachers working in different cities in 2019-2020. In the research, the psychometric scales which validity and reliability were tested for Turkish culture were applied to 249 (74%) female and 86 (28%) male teachers. In addition to the demographic information form, Self-Compassion Scale and Maslach Burnout Inventory have used to collect the data. The collected data has been analyzed with descriptive statistical analysis using correlation, regression, post hoc t-test and multi-directional variance analysis (ANOVA). Findings have shown that female teachers have higher levels of burnout than male teachers. No significant correlation have found between the participants' ages and their burnout levels. At the same time, burnout levels of married participants have found to be lower than single participants. Another finding of the study is that the emotional burnout levels of the participants with 0-10 year of service are significantly higher than the participants with a 21-30 year of service. When the burnout level was examined in terms of public school and private school variables, it has concluded that there are no significant difference. From the point of view of self-compassion, it has determined that the levels of self-compassion and sentience of female participants are significantly lower than the male participants. The self-compassion levels of the married people have seemed higher than the single ones. It has concluded that there is no significant difference in the analyzes conducted to reveal the existence of a relationship between public school and private school variables and self-compassion. Similarly, it has observed that the service year of the participants have not affected the level of self-compassion and there is no significant difference. Given all this, there is a significant correlation between self-compassion and burnout.