Tan (1938-1945): Serteller yönetiminde muhalif bir gazetenin tarihi
Tan (1938-1945): A history of an opposition newspaper managed by Serteller
Yazar: HÜLYA ÖZTEKİN
Danışman: PROF. DR. HAMZA ÇAKIR
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Dünya Savaşı II = World War II ; Gazete yayıncılığı = Newspaper publishment ; Gazetecilik = Journalism ; Gazeteler = Newspapers ; Muhalefet = Opposition ; Tan gazetesi = Tan newspaper ; Tek Parti Dönemi = Single Party Period ; İnönü Dönemi = İnönü Period

Özet:
?Tan (1938-1945): Serteller Yönetiminde Muhalif Bir Gazetenin Tarihi? başlıklı bu tez çalışmasında, 1938-1945 yılları arasında Mehmet Zekeriya Sertel ve Sabiha Sertel yönetiminde yayımlanan Tan gazetesi incelenmiştir. Sol ve muhalif bir gazete olan Tan, gerek ideolojik/politik kimliği gerekse yayın politikası açısından yayımlandığı dönemin ve Türk basın tarihinin önemli yayın organlarından biridir. Çalışma, Tan?ın idari, mali ve biçimsel özelliklerini, yayın politikasını, tarihsel süreç içerisinde yayın politikasında yaşanan değişimi, Türk basınına nasıl bir gazetecilik anlayışı kazandırdığını ortaya koymak; Tan örneğinden yola çıkarak Türk siyasi tarihinin ve Türk basın tarihinin bir kesitini aydınlatmak amacıyla yapılmıştır. Monografik bir tarih araştırması olan bu çalışma, tanımlayıcı/betimleyici tarihsel araştırma tasarımı biçiminde hazırlanmıştır. Tan arşivleri ve döneme ilişkin diğer arşiv belgeleri doküman analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Kaçınılmaz olarak yayımlandığı tarihsel dönemin siyasal, ekonomik ve sosyal koşullarından etkilenen ve içinde bulunduğu iklimi yansıtan Tan, İkinci Dünya Savaşı boyunca Nazizm, faşizm, emperyalizm karşıtı bir yayın politikası benimsemiştir. Tek parti iktidarının basın üzerindeki kontrol ve baskısı nedeniyle özellikle dış politika konusundaki yayınlarında hükümet politikalarına paralel yayınlar yapmış olsa da iç politika konularında CHP iktidarına ve tek partili siyasal sisteme açık bir şekilde tavır almıştır. Dönemin egemen basın anlayışının tersine Tan hiçbir zaman bir iktidar gazetesi olmamıştır. İktidar gazetesi olmamasının bedelini ise 4 Aralık 1945 tarihinde yaşadığı saldırıyla ödemiştir.


Anahtar Kelimeler: Tan, Mehmet Zekeriya Sertel, Sabiha Sertel, Millî Şef Dönemi, İkinci Dünya Savaşı.

Abstract:
In this study, which is titled as ?Tan (1938-1945): A History of an Opposition Newspaper managed by Serteller?, newspaper Tan is examined which was published under the management of Mehmet Zekeriya Sertel and Sabiha Sertel between 1938-1945. Left and opposition newspaper Tan was one of the important publication not only in terms of ideological/political identity but also publication policy in it broadcast term. The study has been implemented to reveal administrative, financial and formal characteristics, publication policy, evolution in publication policy of Tan in a historical process; how it was brought in a journalistic mentality/perspective to Turkish press, with the help of Tan as a sample, to clear up a segment of the Turkish political and press history. This study which is a monographic history search is prepared as a descriptive historical research design. The archive of Tan and other archives documents of the term have been analyzed with documental analyze method.Tan which was effected inevitably by political, financial and economical conditions of its historical term and reflected its climate, and adopted an anti-nazist, anti-fascist, anti-imperialist publication policy during World War II. Even though its parallel broadcasting to foreign policies because of the control and dominancy of one-party government on the press, it adopted a definite position against CHP government and one-party political system about home policy. Against the dominant press apprehension of the term, Tan had never been a government newspaper. It paid the cost of not to be a government newspaper with an assault on the 4th of December, 1945.


Key Words: Tan, Mehmet Zekeriya Sertel, Sabiha Sertel, Millî Şef Term, World War II