Üniversite öğrencilerinde kendini sabote etme ile akılcı olmayan inançlar arasındaki ilişki
The relationship between self-handicapping and irrational beliefs in university students
Yazar: SONER ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE KUMCAĞIZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Kendini sabotaj = Self handicapping ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinde kendini sabotajın akılcı olmayan inançlar ile ilişkisini incelemektir. Araştırma betimsel yöntemle yapılmış bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemi, 2019-2020 eğitim öğretim yılı güz yarıyılında Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nin çeşitli dört yıllık fakültelerinde öğrenim gören 362 (214 kadın, 148 erkek) öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği (AOİÖ), Kendini Sabotaj Ölçeği (KSÖ) ve araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizi için; değişkenlere bağlı olarak Pearson Momentler Korelasyon Analizi, Bağımsız Gruplar İçin t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Basit Doğrusal Regresyon Analizi  uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda kendini sabotaj ile akılcı olmayan inançlar arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu ve araştırmanın bağımsız değişkeni olan akılcı olmayan inançların (β =.353, p=0.000) kendini sabotaj düzeyini istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yordadığı görülmektedir. Ayrıca hem akılcı olmayan inançların hem de kendini sabotajın cinsiyete ve sınıf düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Ebeveyn tutumları değişkeni ise kendini sabotaj ile anlamlı bir ilişki içerisinde olmakla birlikte, akılcı olmayan inançlar ile anlamlı bir ilişki içerisinde değildir. Bulgular, ilgili literatüre dayanılarak değerlendirilip tartışılmıştır. Araştırmacılara ve alanda çalışan meslek elemanlarına gelecekte yapılacak çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the relationship between self-handicapping and irrational beliefs in university students. The descriptively model was used in the research. The sample of the study consists of 362 (214 women, 148 men) students studying at various four-year faculties of Ondokuz Mayıs University in the fall semester of the 2019-2020 academic year. Irrational Beliefs Scale, Self-Handicapping Scale and Personal Information Form developed by the researcher were used as data collection tools. For data analysis; Pearson Moments Correlation Analysis, t-Test for Independent Groups, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) and Simple Linear Regression Analysis were applied depending on the variables. As a result of the analysis, it was seen that there was a positive and significant relationship between self-handicapping and irrational beliefs. Therewithal, it was seen that irrational beliefs (β =.353, p=0.000), which is the independent variable of the study, significantly predicted the level of self-handicapping. In addition, it was found that both irrational beliefs and self-handicapping did not differ significantly according to gender and class level. Although the parental attitudes variable has a significant relationship with self-handicapping, it is not in a meaningful relationship with irrational beliefs. The findings have been evaluated and discussed based on the relevant literature. Suggestions for future studies  have been presented to practitioners and researchers.