Anonim şirketlerde genel kurul gündemi ve genel kurul kararlarının geçerliliği üzerindeki sonuçları
Agenda of the general meeting and its consequences for the validity of general meeting resolutions in joint stock companies
Yazar: ERDEM GÜLER
Danışman: PROF. DR. HASAN PULAŞLI
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Anonim şirketlerde gündem kuralları, toplantı çağrısından toplantı kapanışına kadar uygulama alanı bulur. Genel kurul toplantı gündeminin; yetkili organ, merci ya da kişilerce hukuka uygun olarak belirlenmesi, usulünce pay sahiplerine bildirilmesi ve toplantı hazırlıklarının, belirlenen gündem doğrultusunda tamamlanması gerekir. Gündemin bağlayıcı olabilmesi için, pay sahiplerine hukuka uygun olarak bildirilmesi şarttır. Gündem, kanunun çağrı yetkisi tanıdığı organ veya kişilerce belirlenebilir. Bununla birlikte, mahkemenin genel kurulun toplantıya çağrılmasına karar vererek, toplantı gündemini belirlemesi mümkündür. Genel kurul toplantı başkanının ya da pay sahiplerinin, genel kurul gündemini belirleyebilmeleri mümkün değildir. Ancak belirli şartların varlığında, bu kişilerin ve kanunlarda gösterilen kurum ve kuruluşların, genel kurul gündeminin belirlenmesinde doğrudan veya dolaylı etkileri söz konusu olabilir. Genel kurulun oluşumu, gündem konularının mahiyeti ile doğrudan bağlantılıdır. Zira toplantı yeter sayıları, gündem konularının mahiyetine göre tespit edilebilir. Pay sahipleri, şirket işlerine ilişkin haklarını kural olarak genel kurulda ve gündeme bağlı kalarak kullanabilirler. Ancak, kanunun mutlak nitelikli emredici hükümlerine ve dürüstlük kurallarına aykırı olmamak şartıyla, gündeme madde eklenmesine ya da gündemden madde çıkarılmasına yönelik öneriler verilebilir. Gündemin görüşülmesi ve oylanması, paydan kaynaklanan mutlak haklardandır. Bununla birlikte, kanunda gösterilen istisnai konular dışında gündem dışı konuların görüşülmeleri ve karara bağlanmaları yasaktır. Diğer yandan, olağan toplantı gündemlerinin zorunlu konuları hakkında görüşme sağlanarak karar verilmesi mecburidir. Bunun için, çağrı yetkilisinin olağan toplantı gündemine bu konuları eklemesi gerekir. Olağan genel kurul toplantısı, yasal zaman aralığı içerisinde gerçekleştirilmese dahi, bu konuları içeren bir gündemle pay sahiplerinin genel kurul toplantısına çağrılmaları gerekir. Bu sebeplerle, anonim şirketin faaliyet yılı içerisindeki ilk olağan gündemli toplantı çağrısı, olağan toplantı için yapılmış sayılır. Genel kurul kararlarının hukuki varlık kazanabilmeleri, gündem konularının mahiyetine göre gerekli kabul yeter sayılarının sağlanmasına bağlıdır. Kabul ve ret oylarının eşit çıkması halinde ise bir genel kurul kararından söz edilemez. Diğer yandan, karara bağlanmış bir konunun tekrar oylamaya sunulması mümkündür. Fakat bunun için önerinin, ilk oylamada hazır bulunan tüm pay sahipleri ya da temsilciler huzurunda verilmesi gerekir. Yeniden oylama yapılmasına yönelik öneri, hazır bulunanların oybirliği ile kabul edilebilir. Çok taraflı hukuki işlemlerden olan genel kurul kararları, anonim şirketin hukuki iradesini yansıtır. Gündem kurallarına aykırı olarak alınan genel kurul kararları hakkında, iptal veya geçersizlik yaptırımları uygulanabilir. Bu kapsamda hukuki yaptırım, gündem kuralının niteliğine ve kanuni ihlalin ağırlığına göre tespit edilebilir. Genel kurul kararlarına uygulanabilecek hukuki yaptırımlar; hukuken yok hükmünde sayılma, kesin hükümsüzlük ve iptal edilebilirlik olarak üçe ayrılır. Bir genel kurul kararının şekil bakımından kurucu unsurları sağlamaması halinde, hukuken yok hükmünde olduğu kabul edilir. Kesin hükümsüzlük ise hukuken yok hükmünde sayılmayan fakat konusu bakımından mutlak nitelikteki emredici hükümlere aykırı olduğundan, geçerli hukuki sonuçlar doğurma kabiliyeti bulunmayan genel kurul kararları için söz konusu olur. Diğer yandan genel kurul kararları, hükümsüz olmasalar da mahkemece iptal edilmelerini gerektiren yedek kural aykırılıklarıyla da sakatlanmış olabilirler. Bu yönleriyle gündem kurallarının, genel kurulun oluşumu ve alınan kararların geçerliliği üzerinde etkileri bulunmaktadır. Ancak; hukuka aykırılığın doğru tespiti ve uygulanacak yaptırımın doğru tayini, hukuki işlem güvenliği ve mahkemeye erişim hakkı bakımından oldukça önemlidir.

Abstract:
In joint stock companies, agenda rules apply from the meeting call to the closing of the meeting. General assembly meeting agenda; it must be determined in accordance with the law by the authorized body, authority or person, it must be duly notified to the shareholders and the meeting preparations must be completed in line with the determined agenda. In order for the agenda to be binding, it must be notified to shareholders in accordance with the law. The agenda may be determined by the body or persons authorized by law to call the meeting. However, it's possible for the court to determine the agenda of the meeting by deciding to convene the general assembly. It is not possible for the chairman of the general assembly meeting or the shareholders to determine the agenda of the general assembly. However, in the presence of certain conditions, these persons and the institutions and organizations specified by law may have direct or indirect influence on the determination of the general assembly agenda. The composition of the general assembly is directly related to the nature of the agenda items. This is because meeting quorums may be determined according to the nature of the agenda items. As a rule, shareholders may exercise their rights regarding company affairs at the general assembly and by adhering to the agenda. However, proposals may be made to add or remove items to or from the agenda, provided that they do not contradict the absolute mandatory provisions of the law and the rules of good faith. Discussion and voting on the agenda are absolute rights arising from the shares. However, it is forbidden to discuss and decide on matters outside the agenda, except for exceptional matters specified in the law. On the other hand, it is obligatory to discuss and decide on the mandatory items of the agenda of the ordinary meeting. For this purpose, the convening authority must add these issues to the agenda of the ordinary meeting. Even if the ordinary general assembly meeting is not held within the legal timeframe, shareholders must be invited to the general assembly meeting with an agenda that includes these issues. For these reasons, the first call for an ordinary meeting with an ordinary agenda within the activity year of the joint stock company shall be deemed to have been made for an ordinary meeting. The legal existence of the resolutions of the general assembly depends on the achievement of the required quorum of acceptance according to the nature of the agenda items. In the event that the votes for and against are equal, a general assembly resolution cannot be mentioned. On the other hand, it is possible to put an issue that has already been resolved to a vote again. However, for this purpose, the proposal must be made in the presence of all shareholders or representatives present at the first voting. The proposal for a re-vote may be accepted by unanimous vote of those present. General assembly resolutions, which are multilateral legal transactions, reflect the legal will of the joint stock company. General assembly resolutions adopted in violation of the agenda rules may be subject to annulment or invalidity sanctions. In this context, the legal sanction may be determined according to the nature of the agenda rule and the gravity of the legal violation. Legal sanctions that may be applied to general assembly resolutions are divided into three as legally void, final nullity and annulability. If a general assembly resolution does not meet the constituent elements in terms of form, it is deemed to be legally null and void. Absolute nullity, on the other hand, applies to general assembly resolutions that are not legally null and void, but are not capable of giving rise to valid legal consequences since they are contrary to mandatory provisions of an absolute nature in terms of their subject matter. On the other hand, general assembly resolutions, although not null and void, may also be crippled by violations of substitute rules that require their annulment by the court. In this respect, agenda rules have an impact on the formation of the general assembly and the validity of the resolutions adopted. However, the correct determination of the illegality and the correct determination of the sanction to be applied are very important in terms of the security of legal proceedings and the right of access to the court.