Seleukeia (Silifke): Tarihi ve sikkeleri
Seleukeia (Silifke): History and coins
Yazar: REMZİYE BOYRAZ SEYHAN
Danışman: PROF. DR. OĞUZ TEKİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Tarih = History
Dizin: Ekonomik yapı = Economic structure ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Kent tarihi = Urban history ; Kültürel yapı = Cultural structure ; Mersin-Silifke = Mersin-Silifke ; Sikke = Coin ; Sosyal yapı = Social structure ; İdari yapı = Administrative structure

Özet:
Yüzyıllar boyunca Anadolu tarihinde önemli bir yere sahip olan Kilikia Bölgesi, doğu ve batı kültür dünyası arasında bir buluşma ve geçiş noktası olmuştur. Dağlık Kilikia'nın önemli kentlerinden biri olan ve günümüzde Mersin iline bağlı Silifke ilçe merkezinde yer alan Seleukeia antik kenti, Hellenistik Dönem'de kurulmuştur. Tarih boyunca önemli bir kent ve yerleşim yeri olarak bugün de varlığını devam ettirmektedir. Bu sürekliliğe en önemli nedenlerinden biri kentin coğrafi koşullarının yanı sıra sahip olduğu doğal kaynaklardır. 
Çeşitli yayınlarda değişik yönleri ile incelenen Seleukeia hakkında bugüne kadar monografik bir çalışma yapılmamıştır. Kentte, kuruluşundan bugüne kadar kesintisiz bir şekilde iskân olması nedeniyle arkeolojik kalıntıların çoğu modern kentin altında kalmış ve çok azı günümüze ulaşabilmiştir. Bu çalışmada, günümüze ulaşan arkeolojik kalıntıları, sikkeleri, yazıtları yanı sıra antik ve modern kaynakların değerlendirilmesi ile Seleukeia'nın Eskiçağ tarihi bir bütün olarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. 
Bu kapsamda kentin yer aldığı Silifke bölgesinin Paleolitik Dönem'den Orta Çağ'a kadar tarihi coğrafyası incelenmiş, kentin kuruluşundaki dinamikler anlaşılmaya çalışılmış, dönem içindeki sosyal ve kültürel yaşamı ortaya konmuştur. Çalışmanın odak noktası olan sikkeler ile kentin sosyal ve kültürel yapısı, ekonomik yapısı yanı sıra idari yapısı da aydınlatılmaya çalışılmıştır. 
Hellenistik Dönem'den itibaren otonom sikkeler basmaya başlayan Seleukeia'nın, Roma İmparatorluk Dönemi'nde de bu durumunun devam ettiği ve İmparator Hadrianus'tan Gallienus'a kadar neredeyse kesintisiz sikke darp ettiği anlaşılmaktadır. Yayımlanmış kataloglar ve online koleksiyonlar yanı sıra ulaşılan müze koleksiyonlarındaki Seleukeia sikkeleri derlenerek bir katalog oluşturulmuş, kentin sikkeleri sınıflandırılmış ve değerlendirilmiştir. Bu kapsamda Hellenistik Dönem sikke repertuvarına yeni bir tip eklenmiş, Roma İmparatorluk Dönemi sikke ikonografisi ise bazı örneklerde yeniden sınıflandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kalykadnos kıyısındaki Seleukeia, Seleucia ad Calycadnum, Seleukeia, Sikkeler ve Numismatik, Silifke, Kilikia, Mersin

Abstract:
The region of Cilicia has had an important place in Anatolian history for centuries. It has been a meeting place and transition point between the cultural worlds of the East and West. The ancient city of Seleukeia ad Kalykadnos was one of the most important cities of Cilicia Tracheia and located in the Silifke district of the modern province of Mersin. Founded in the Hellenistic period, Seleukeia has continued to exist today as an significant city and settlement throughout history. Two of the most important reasons for this continuity is its geographical situation as well as its natural resources.
No monographic study on Seleukeia has been written, only different aspects of it have appeared in various publications. Since the city has been inhabited uninterruptedly since its foundation, most of its archaeological remains rest under the modern city, with very few surviving to the present day. In this study, the history of Seleukeia was treated as a whole by evaluating the archaeological remains, coins, inscriptions, along with ancient and modern sources.
In this context, the historical geography of Silifke's region – the location of the city – was examined from the Paleolithic period to the Middle Ages. The dynamics for establishing the city were explicated, and the social and cultural life through these periods was revealed. Using coins, the focus of this study, the social and cultural structure of Seleukeia, its economic structure, and its administrative structure were clarified.
Seleukeia started to mint autonomous coinage in the Hellenistic period. It continued to mint coins almost uninterruptedly through the Roman imperial period, from the emperors Hadrian to Gallienus. A catalogue was created by compiling the coins of Seleukeia found in Turkish museum collections as well as from published catalogues and online collections. These civic coins were classified and evaluated. As a result, a new type was added to the coin repertoire of the Hellenistic period, and the coinage iconography of the Roman imperial period was reclassified in some instances.

Keywords: Seleukeia ad Kalykadnos, Seleucia ad Calycadnum, Seleucia, Coins and Coinage, Silifke, Cilicia, Mersin