Teferrüdün iki temel kavramı: Ferd ve Garîb hadis (İlelü't-Tirmizî örneği)
The two basic terms of tafarrud: Isolated and Rare hadith (Example of İmam at-Tirmidhi's al-'İlal)
Yazar: AHMET EŞER
Danışman: PROF. DR. ZEKERİYA GÜLER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion
Dizin: Garib = Garib ; Garibu`l-Hadis = Garibu`l-Hadith ; Hadis = Hadith ; Rivayetler = Rumours ; Tekillik = Singularity ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hadis ilminde rivayetler, tek kalış/teferrüd ve ortak oluş/teaddüd bakımından ikiye ayrılmaktadır. Diğer bir itibarla, başka rivayetlerle ortak olma ve onlardan ayrılma şeklinde bir tasnif de yapmak mümkündür. Sened ya da metnindeki bir özellik açısından tek kalarak diğer rivayetlerden ayrılan haber şeklinde tanımlanan ferd hadis, tek kalma ortak özelliği çerçevesinde, diğer birçok hadis usûlü konusuyla ilişkili olmuştur. Hadis tarihi bakımından erken dönemden itibaren olağanüstü gayret gösteren hadis âlimleri, i'tibar ismi verilen, rivayetlerin başka tarîklerden nakledilip edilmediğini ortaya koymak üzere araştırma yapmışlardır. Rivayetlerin isnadında, tedvin ameliyesinin öncüleri olan ve tarîkleri bir araya getiren belirli râvîler öne çıkmış, isnadın doğru tesbiti ve sıhhat değerlendirmesi için bu râvîlere özel bir önem atfedilmiştir. Bu önem, hadisleri cem' eden râvîleri tesbit etmeyi ve rivayetlerin farklı senedlerini ortaya koymayı gerektirmiştir. Modern dönemde özellikle oryantalistler tarafından, isnad zincirlerinde yer alan müşterek râvîler, hadis rivayet tarihi bağlamında bir tartışma konusu olarak yeniden gündeme getirilmiştir.
Bu çalışma, teferrüdün temel unsurları olan ferd ve garîb hadislerin tanımı ve diğer hadis kavramlarıyla ilişkisi üzerinde durmanın yanı sıra, tek kalışın delil değerini ortaya koymayı sağlayacak bazı kabul ve red kaideleri hakkında bilgiler içermektedir. Öte yandan garîb hadis ve ilişkili olduğu diğer bazı kavramların, Tirmizî'nin el-İlel'i çerçevesinde örnek metinler üzerinden incelenmesi hedeflenmektedir.


Anahtar Kelimeler: Ferd, Garîb, Teferrüd, Tirmizî, İlel, Hadis.

Abstract:
Narrations in the Science of Hadith are divided on the account of it being either isolated/tafarrud or multiple/taaddud. In another respect, it is possible to classify narrations in relation to them being commonly linked or separate from other narrations. A narration, which distinguishes from other narrations in respect to its text or transmission chain is considered an Isolated hadith. In the framework of its isolation, it has been associated with many fields in the science of Fundamentals of Hadith. Scholars who have shown extraordinary effort from an early period in the field of History of Hadith, have meticulously analyzed hadiths trying to identify whether narrations have been narrated from more than one link or not. In the transmission chains of narrations, specific narrators who have pioneered the recording process and linked many links together,  have distinguished more than others. Thus, in relation to the correct identification and authenticity evaluation of hadith transmission chains, greater importance was preceded to them. This importance had necessitated for the identification of the collectors of hadith and the exhibition of different transmission chains of narrations. In the modern era, and especially by orientalists, common links found in the transmission chains of hadiths have been revived as a topic of debate in the context of the history of hadith narrations.
This study contains the definitions of the isolated and rare/unfamiliar hadiths, which are the two fundamental elements of tafarrud and also its relationship with other hadith terminologies. It also includes information on the principles of acceptance and rejection which will assist in demonstrating the evidential value of a hadith being isolated. On the other hand, this study aims to examine isolated hadiths and other related hadith terminology in the framework of some example texts provided in Imam At-Tirmidhi's Al-'Ilal.


Keywords: İsolated Hadith, Rare/unfamiliar Hadith, Tafarrud, Imam At-Tirmidhi, Al-'Ilal, Hadith.