Retina ven tıkanıklıklarında koroidin yapısal ve vasküler özellikleri /
Yazar: PINAR AYDIN ELLİALTIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE YANIK ODABAŞ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Koroid = Choroid ; Makula ödemi = Macular edema ; Retinal ven = Retinal vein ; Retinal ven oklüzyonu = Retinal vein occlusion ; Stroma = Stroma ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence

Özet:
Amaç: Koroidin çeşitli retina hastalıklarının etyopatogenezindeki rolü yapılan çalışmalarla daha iyi anlaşılabilmiştir. Ancak RVT konusunda koroid ile ilgili çalışmalar sınırlı sayıdadır ve çelişkili bulgular içermektedir. Bu çalışmanın amacı, tedavi naive SRVT ve RVDT olgularında koroid ve retinanın yapısal ve vasküler özelliklerini, sağlıklı gözler ve kontrol grubuyla karşılaştırarak değerlendirmektir. Ayrıca prospektif hasta takibi ile hastalığın prognozunda ve tedavi yanıtında koroidin rolünün incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmaya 2020-2024 yılları arasında kliniğimize başvuran tedavi naive 38 SRVT hastasının 38 hasta gözü ve 36 sağlam gözü, 83 RVDT hastasının 83 hasta gözü ve 75 sağlam gözü ve 58 sağlıklı kontrol grubunun 58 gözü dahil edildi. Başlangıç vizitinde demografik ve klinik hikayelerinin yanında en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK), detaylı oftalmolojik muayene, fundus flöresein anjiyografi (FFA), optik koherens tomografi (OKT), OKT anjiyografi (OKTA) ölçümleri gerçekleştirildi. Koroidin vasküler parametreleri binarize edilmiş EDİ-OKT görüntüleri kullanılarak hesaplandı. Takiplerde hastaların OKT ve OKTA parametreleri tekrarlandı. OKT ile hiperreflektif nokta (HRN), OKT tabaka bütünlüğü değerlendirildi. Kantitatif olarak santral maküla kalınlığı (SMK), subfoveal koroid kalınlığı (SKK), total koroid alanı (TKA), lüminal alan (LA), stromal alan (SA) ve koroid vaskülarite indeksi (KVİ) hesaplandı. OKTA'nın kantitatif ölçüm özelliği kullanılarak FAZ alanı ve çevresi ölçüldü. FAZ'ın asirkülarite indeksi hesaplandı. HRN, OKT tabaka bütünlüğü, KVİ ve FAZ asirkülarite indeksinin EİDGK, SKK, SMK, KVİ, FAZ alanı ve FAZ asirkülarite indeksi ile korelasyonu incelendi.
Bulgular: SRVT, RVDT ve kontrol grubu arasında yaş ve cinsiyet açısından fark yoktu (p=0,168 ve 0,284). Ortanca EİDGK, SRVT'li gözlerde 1,15 (0,52-1,80), RVDT'li gözlerde 0,52 (0,22-0,80) ve kontrol grubunda 0,00 (0,00-0,010) LogMAR idi (p<0,001). Bu üç grupta TKA, LA ve FAZ alanı değerleri arasında anlamlı fark izlenmezken SKK, SMK, SA, KVİ, FAZ asirkülarite indeksi ve FAZ çevresi değerleri arasında anlamlı fark izlendi (sırasıyla p değerleri 0,376; 0,474; 0,064; 0,020; <0,001; 0,011; <0,001; <0,001; <0,001). SRVT ve RVDT grupları ayrı ayrı değerlendirildiğinde hasta gözler sağlam gözlere kıyasla daha yüksek SMK, SA, FAZ asirkülarite indeksi ve çevresine ve daha düşük KVİ değerine sahipti (sırasıyla p değerleri SRVT: <0,001; <0,001; 0,019; 0,013; <0,001 ve RVDT: <0,001; 0,009; <0,001; <0,001; <0,001). SRVT grubundaki olguların sağlam gözlerinin ortanca KVİ değeri sağlıklı kontrol grubuna göre daha düşüktü (p=0,003). RVDT grubundaki olguların sağlam gözlerinin yine kontrol grubuna kıyasla daha yüksek ortalama SKK ve daha düşük ortanca KVİ değerine sahip olduğu görüldü (p=0,047 ve 0,04). Takip vizitlerinde SRVT ve RVDT gruplarının hem hasta hem sağlam gözlerinde SKK değerinde azalma izlendi (sırasıyla p değerleri SRVT:0,016 ve 0,002 RVDT: <0,001 ve <0,001). SRVT'li gözlerde SMK, TKA, LA, SA değerlerinde azalma izlenirken KVİ değerinde artış mevcuttu (sırasıyla p <0,001; 0,001; 0,009; <0,001; 0,009). RVDT'li gözlerde SMK değerinde azalma, KVİ ve FAZ alanı değerinde artış izlendi (p <0,001; 0,010; 0,004). RVT olan gözlerde korelasyon analizinde KVİ; EİDGK (rho=-0,435, p<0,001), SMK (rho=-0,342, p<0,001) FAZ alanı (rho=-0,250 p=0,044) ve 24. aydaki FAZ asirkülarite indeksi (rho=-0,596 p=0,002) ile, FAZ asirkülarite indeksi ise EİDGK (rho=0,466, p<0,001), SMK (rho=0,408 p=0,001) ve 24. aydaki KVİ (rho:-0,351 p=0,011) ile anlamlı korelasyon gösterdi.
Sonuç: KVİ'nin hem SRVT'li hem de RVDT'li gözlerde, sağlam göze ve kontrol grubuna göre düşük saptanması; RVT olgularında retina değişikliklerine ek olarak koroidal vaskülaritenin de etkilendiğini göstermiştir. SRVT'de, KVİ değerinin RVDT olgularına göre daha da düşük olması bu grupta koroiddeki vasküler kaybın daha da belirgin olduğunu ortaya koymuştur. KVİ'nin SMK, FAZ alanı ve FAZ asirkülarite indeksi ile arasındaki anlamlı negatif ilişki, hastalığın sadece retina üzerinde etkisi olmadığını, bu olgularda aynı zamanda koroidal ve retinal mikrovaskülarite arasında olası bir etkileşim bulunabileceğini düşündürmüştür.

Abstract:
Purpose: The role of the choroid in the etiopathogenesis of various retinal diseases has been better understood through studies. However, choroidal studies on retinal vein occlusion (RVO) are limited and have conflicting findings. This study aims to evaluate the structural and vascular characteristics of the choroid and retina in treatment naive central retinal vein occlusion (CRVO) and branch retinal vein occlusion (BRVO) patients by comparing them with healthy eyes and a control group. Additionally, a prospective follow-up of patients was conducted to investigate the role of the choroid in disease prognosis and treatment response.

Material and Methods: This study included 38 treatment naive CRVO patients, 83 treatment naive BRVO patients, and 58 age-, gender-, and systemic co-morbidity–matched controls admitted to our clinic between 2020 and 2024. In addition to demographic and clinical history, best-corrected visual acuity (BCVA), detailed ophthalmologic examination, fundus fluorescein angiography (FFA), optical coherence tomography (OCT), and OCT angiography (OCTA) measurements were performed at the baseline. Choroidal vascular parameters were calculated using binarized enhanced depth imaging OCT (EDI-OCT) images. OCT and OCTA parameters were repeated during follow-up. Hyperreflective dots (HRD) and OCT layer integrity were evaluated. Central macular thickness (CMT), subfoveal choroidal thickness (SFCT), total choroidal area (TCA), luminal area (LA), stromal area (SA), and choroidal vascularity index (CVI) were quantittively calculated. The foveal avascular zone (FAZ) area and perimeter were measured using the quantitative measurement feature of OCTA. The acircularity index of FAZ was calculated. The correlations of HRD, OCT layer integrity, CVI, and acircularity index with BCVA, SFCT, CMT, CVI, FAZ area, and acircularity index were analyzed.

Results: The median BCVA was 1.15 (0.52-1.80) LogMAR in CRVO eyes, 0.52 (0.22-0.80) LogMAR in BRVO eyes, and 0.00 (0.00-0.010) LogMAR in the control group (p<0.001). Among the three groups, there were no significant differences in TCA, LA, and FAZ area values, while significant differences were observed in SFCT, CMT, SA, CVI, acircularity index, and FAZ perimeter values (p=0.376, 0.474, 0.064, 0.020, <0.001, 0.011, <0.001, <0.001, <0.001, respectively). When the CRVO and BRVO groups were evaluated separately, affected eyes had higher CMT, SA, acircularity index, and perimeter and lower CVI values compared to unaffected felloew eyes (p values respectively for CRVO: <0.001, <0.001, 0.019, 0.013, <0.001; for BRVO: <0.001, 0.009, <0.001, <0.001, <0.001). The median CVI value of unaffected fellow eyes in the CRVO group was lower than that in the healthy control group (p=0.003). In the BRVO group, unaffected fellow eyes had a higher mean SFCT and a lower median CVI compared to the control group (p=0.047 and 0.04, respectively). During follow-up visits, a decrease in SFCT was observed in both affected and unaffected fellow eyes in the CRVO and BRVO groups (p values respectively for CRVO: 0.016 and 0.002, for BRVO: <0.001 and <0.001). In CRVO eyes, a decrease in CMT, TCA, LA, and SA values and an increase in CVI were observed (p<0.001, 0.001, 0.009, <0.001, 0.009, respectively). In BRVO eyes, a decrease in CMT and an increase in CVI and FAZ area values were observed (p<0.001, 0.010, 0.004, respectively).In correlation analysis of eyes with RVT, CVI showed a significant correlation with BCVA (rho=-0.435, p<0.001), CMT (rho=-0.342, p<0.001), FAZ area (rho=-0.250, p=0.044) at baseline, and the acircularity index at 24 months (rho=-0.596, p=0.002). The acircularity index was significantly correlated with BCVA (rho=0.466, p<0.001), CMT (rho=0.408, p=0.001) at baseline, and CVI at 24 months (rho=-0.351, p=0.011).

Conclusion: The finding that CVI was lower in both CRVO and BRVO eyes compared to unaffected fellow eyes and the control group suggests that choroidal vascularity is also affected in RVT cases, in addition to retinal changes. The even lower CVI values in CRVO cases compared to BRVO suggest that vascular loss in the choroid is more pronounced in CRVO group. The significant negative associations between CVI and CMT, FAZ area, and acircularity index indicate that the disease not only affects the retina but also suggest a possible interaction between the choroidal and retinal microvasculature of patients with RVO.