Covid 19 sürecinde öğretmenlerin pozitif liderlik algıları ile psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between teachers' perceptions of positive leadership and the levels of psychological well-being in the Covid 19 process
Yazar: AYÇA İNCE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN DEMİRHAN
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Pandemiler = Pandemics ; Pozitif liderlik = Positive leadership ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma, öğretmenlerin yöneticilerini pozitif lider olarak algılama düzeyleri ile psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkiyi açıklamayı amaçlamaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma evreni 2020–2021 eğitim öğretim yılında Uşak ili merkez ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 4152 öğretmenden oluşmaktadır.
Araştırmanın örneklemini ise Uşak ili merkezde görev yapan 405 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada kolay ulaşılabilir örnekleme yolu kullanılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin pozitif liderlik algı düzeylerini belirlemek amacıyla Ekşili ve Alparslan (2021) tarafından geliştirilen ''Pozitif Liderlik Ölçeği'' ve öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeylerini belirlemek amacıyla da Diener ve arkadaşları tarafından geliştirilen ve Türkçe geçerlilik güvenilirlik çalışmaları Telef(2013) tarafından yapılan '' Psikolojik İyi Oluş Ölçeği'' kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde yüzde, aritmetik ortalama, frekans, standart sapma değerleri hesaplanmış, tek yönlü varyans analizi, t-Testi ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi kullanılmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin yöneticilerini pozitif lider olarak algılama düzeylerinin yüksek seviyede olduğu görülmektedir. Pozitif liderlik ölçeği ''İnsani Davranış'' alt boyutunun ortalamalarının ise diğer boyutlara nazaran daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Araştırma sonucunda, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, yaş ve mesleki kıdem değişkenlerinin pozitif liderlik algısının hiçbir alt boyutunda anlamlı bir farklılık oluşturmadığı sonucuna varılmıştır. Fakat çalışılan okul türü değişkenine göre pozitif liderlik ölçeğinin yönetsel yetkinlik, geribildirim, bireysel ilgi, personel güçlendirme ve adalet alt boyutlarında ilkokulda görev yapan öğretmenlerin ortaokul ve lisede görev yapan öğretmenlere göre daha yüksek ortalamalara sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Pozitif liderlik ölçeğinin insani davranış alt boyutunda ise ilkokullarda görev alan öğretmenlerin liselerde görev yapan öğretmenlere göre daha yüksek ortalamalara sahip olduğu görülmüştür. Çalışılan okul türü değişkenine göre öğretmenlerin yöneticilerini pozitif lider olarak algılama düzeylerinin toplamında anlamlı bir farklılaşma olduğu tespit edilmiştir. Buna göre ilkokullarda çalışan öğretmenlerin pozitif liderlik algıları, ortaokullarda ve liselerde çalışan öğretmenlere göre daha yüksek bulunmuştur.
Yine araştırmanın diğer bir değişkeni olan psikolojik iyi oluşa ilişkin öğretmen algılarının yüksek seviyede olduğu görülmektedir. Araştırma sonucunda, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, yaş ve mesleki kıdem değişkenlerinin psikolojik iyi oluş algısı üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturmadığı sonucuna varılmıştır. Ancak çalışılan okul türü değişkenine göre psikolojik iyi oluş ölçeğinin ortalamalarında anlamlı bir farklılaşma olduğu tespit edilmiştir. Buna göre ilkokullarda görev alan öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeyleri, ortaokulda görev alan öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeylerine göre daha yüksek bulunmuştur. 
Araştırmanın öğretmenlerin yöneticilerini pozitif lider olarak algılama düzeyleri ile psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik sonuçlarına bakıldığında ise, öğretmenlerin pozitif liderlik algıları ile psikolojik iyi oluşları arasında anlamlı pozitif yönde düşük düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir.

Abstract:
This research aims to explain the relationship between teachers' perception of their managers as positive leaders and their psychological well-being. In the research, relational survey model was used.  The research population consists of 4152 teachers working in primary, secondary and high schools in Uşak province in the 2020-2021 academic years. 
The sample of the study consists of 405 teachers working in the city center of Uşak. In the study, easily accessible sampling method was used. In the research, "Positive Leadership Scale" developed by Ekşili and Alparslan (2021) to determine teachers' positive leadership perception levels, and to determine teachers' psychological well-being levels were developed by Diener et al. and Turkish validity and reliability studies were conducted by Telef (2013) "Psychological Well-Being Scale" was used. In the analysis of the data, percentage, arithmetic mean, frequency, standard deviation values were calculated; t-Test, one-way analysis of variance and Pearson ProductMoment Correlation Analysis were used.
According to the results of the research, it is seen that the teachers' perception of their managers as positive leaders is at a high level. It was concluded that the averages of the "Human Behavior" sub dimension of the positive leadership scale were higher than the other dimensions.
As a result of the research, it was concluded that the variables of gender, marital status, educational status, age and professional seniority did not make a significant difference in any of the sub-dimensions of positive leadership perception. However, according to the school type variable, it was concluded that the teachers working in primary school had higher averages than the teachers working in secondary and high schools in the sub dimensions of managerial competence, feedback, individual attention, personnel empowerment and justice of the positive leadership scale. In the human behavior sub-dimension of the positive leadership scale, it was seen that teachers working in primary schools had higher averages than teachers working in high schools. It has been determined that there is a significant difference in the total level of teachers' perception of their managers as positive leaders according to the school type variable. Accordingly, the positive leadership perceptions of teachers working in primary schools were found to be higher than teachers working in secondary schools and high schools.
It is seen that teachers' perceptions of psychological well-being, which is another variable of the research, are at a high level. As a result of the research, it was concluded that the variables of gender, marital status, educational status, age and professional seniority did not make a significant difference on the perception of psychological well-being. However, it was determined that there was a significant difference in the averages of the psychological well-being scale according to the school type variable. Accordingly, the psychological well-being levels of the teachers working in primary schools were found to be higher than the psychological well-being levels of teachers working in secondary schools.
When the results of the study on the determination of the relationship between teachers' perceptions of their managers as positive leaders and their psychological well-being are examined, a significant and low-level relationship was found between teachers' positive leadership perceptions and their psychological well-being.