Cumhuriyet Senatosunda Van Senatörleri ve faaliyetleri
Van Senaters and activities in the Republic Senate
Yazar: ABDURRAHMAN BAYCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERİT YÜCEBAŞ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Cumhuriyet Senatosu = Republic Senate ; Melen, Ferit = Melen, Ferit ; Senato = Senate ; Senatörler = Senators ; Siyasi faaliyetler = Political activities ; Siyasi tarih = Political history ; TBMM = Turkish Grand National Assembly ; Van = Van

Özet:
Türkiye Cumhuriyeti'nde Demokrat Parti ile başlayan ve on yıl devam eden
çok partili demokrasi serüveni 27 Mayıs 1960 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin
ülke yönetimine el koymasıyla kesintiye uğramıştır. Darbeden sonra hazırlanan 1961
Anayasasıyla Türk Siyaseti Cumhuriyet Senatosu ile tanışmış ve 12 Eylül İhtilali'ne
kadar Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu olmak üzere çift meclisli sistemle idare
edilmiştir. İkinci meclisin oluşturulmasıyla, azınlığı çoğunluğa karşı korumak,
anayasa ve insan haklarına aykırı kanunların çıkarılmasına engel olmak, yasama
organının aşırılıktan kaçınmasını sağlamak, yasaların teknik yönden daha iyi
müzakere edilip incelenmesiyle hata payını en aza indirmek amaçlanmıştır.
Cumhuriyet Senatosu denetim görevi yapmak amacıyla gerekli görülmüştür.
Cumhuriyet Senatosu, Genel Oyla Gelen Üyeler, Cumhurbaşkanı tarafından
Seçilen Üyeler, Tabii Üyeler olmak üzere üç bölümden oluşacak yapıda düzenlenmiş
bir meclistir. Tezin konusunu Van ilinden genel oyla seçilen üyeler oluşturmaktadır.
Genel oy sistemine göre seçilen 150 senatör ile ikinci meclisin demokratik olması
amaçlanmıştır.
Esas itibariyle 19 toplantı yılı içerisinde Van Senatörlerinin faaliyetlerini
konu alan bu tez çalışmasında Türkiye'de parlamentonun Cumhuriyet Senatosunun
kuruluş süreci ve gelişim süreci de ana hatlarıyla ortaya konulmuştur. 1961 ve 1980
yılları arasında 19 yıllık süreçte Cumhuriyet Senatosunda Van'ı üç senatör temsil
etmiştir. Bu üyeler Faruk Işık, Ferit Melen, Fevzi Kartal'dır. Cumhuriyet
Senatosunda bulunan senatörler Senatoda farklı konularda yaptıkları konuşmalar,
verdikleri soru önergeleri ve katıldıkları oylamalar ile düşüncelerini açıklamışlardır.
Senatörler yer aldıkları komisyonlarda da görevlerini yerine getirmişlerdir.

Anahtar Kelimeler: Senato, Anayasa, Senatör, Van, Faruk Işık, Ferit Melen, Fevzi Kartal

Abstract:
The adventure of multi-party democracy, which started with the Democrat
Party in the Republic of Turkey and continued for ten years, was interrupted on May
27, 1960, with the Turkish Armed Forces taking over the administration of the
country. With the 1961 Constitution prepared after the coup, Turkish Politics met
with the Senate of the Republic and was governed by a bicameral system, including
the National Assembly and the Senate of the Republic, until the September 12
Revolution. With the establishment of the second parliament, it was aimed to protect
the minority against the majority, to prevent the enactment of laws against the
constitution and human rights, to ensure that the legislature avoids extremism, and to
minimize the margin of error by better negotiating and examining the laws in
technical terms. The Senate of the Republic was deemed necessary in order to carry
out its audit duty.
The Senate of the Republic is an assembly organized in a structure that will
consist of three parts: Members Coming by General Voting, Members Elected by the
President, and Natural Members. The subject of the thesis consists of members
elected by general vote from the province of Van. With 150 senators elected
according to the universal suffrage system, the second assembly was aimed to be
democratic.
In this thesis study, which mainly deals with the activities of the Van Senators
in 19 meeting years, the establishment process and development process of the
parliament of the Republic of Turkey, the Senate, has also been outlined. During the
19-year period between 1961 and 1980, three senators represented Van in the Senate
of the Republic. These members are Faruk Işık, Ferit Melen and Fevzi Kartal.
Senators in the Senate of the Republic expressed their opinions in the Senate with the
speeches they gave on different subjects, the parliamentary questions they gave and
the votes they participated in. Senators also fulfilled their duties in the commissions
they took part in.

Key Words : Senate, Constitution, Senator, Van, Faruk Işık, Ferit Melen, Fevzi Kartal