Türkiye'de sermaye şirketlerinde kâr dağıtımının vergilendirilmesi
Taxation of dividend distribution in capital companies in Turkey
Yazar: MERAL ERMAN
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ARIKAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Kar dağıtımı = Profit distribution ; Kurumlar vergisi = Corporate tax ; Sermaye şirketleri = Capital companies ; Stopaj = Stoppage ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes

Özet:
Sermaye şirketleri hızlı bir gelişme ve büyüme süreci içerisindedir. Sermaye şirketlerinin finansal yapıları da bu sürece bağlı olarak gelişim göstermektedir. Bu gelişimin en önemli kalemlerinden birisi de kârdır. Kâr en basit ifade ile gelirler ve giderler arasındaki olumlu farktır. Şirketlerin esas amacı kâr etmek ve kârı maksimize etmektir. Sermaye şirketlerinin elde ettikleri dönem kârlarını farklı şekillerde değerlendirebilirler. Bunlardan birincisi, elde edilen dönem kârını işletmede bırakarak yeni yatırımlarda kullanma yoluna gitmektir. İkincisi ortaklara dağıtmaktır. Üçüncüsü ise bir kısım kârın ortaklara dağıtılması bir kısım kârın işletmede bırakılmasıdır. Kâr dağıtımı, işletmelerin büyüme hızını, firmanın piyasa değerini etkilediğinden şirketler açısından çok önemlidir.
Türkiye'de sermaye şirketleri, bir faaliyet döneminde elde ettikleri kârlarını Türk Ticaret Kanunu, Vergi Usul Kanunu, Gelir Vergisi Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu ve Sermaye Piyasası Kanunu ile şirket ana sözleşmeleri hükümlerini dikkate alarak dağıtmak durumundadır. Bunu yaparken ortakların ve üçüncü kişilerin çıkarlarını korumayı ve şirket finansal yapısını bozmamayı da dikkate almalıdır.
Bu çalışmada kâr dağıtımıyla ilgili olarak yukarıda bahsedilen mevzuat kapsamında sermaye şirketlerinin hukuksal yapısı, kâr dağıtımı, kâr dağıtımı tablosu, kâr dağıtımının vergilendirilmesi incelenmiştir. Şirketlerin finansman sorununun çözümlenmesinde yeni yatırımcılar bulmaları önem arz etmektedir. Kâr dağıtımının vergilendirilmesi yeni yatırımcı bulmayı engeller. Bu durum
sermaye şirketlerini kâr dağıtmama yönünde kararlar almasına sebep olur. Halbuki kâr dağıtımı esnasında vergi alınmazsa ya da daha düşük oranlarda vergi alınırsa bu sorun çözülebilir. Böylece,hem şirketlere hem de ülkeye yeni yatırımlar sağlanmasında olumlu sonuçlar elde edilebilir.
Anahtar Kelimeler: Kâr, Kâr Dağıtımı, Sermaye Şirketi, Kurumlar Vergisi Stopajı, Kâr Dağıtımının Vergilendirilmesi.

Abstract:
Capital companies are in a rapid development and growth process. Financial structures of capital companies also develop depending on this process. One of the most important items of this development is profit. Profit is simply the positive difference between revenues and expenses. The main purpose of companies is to make profit and maximize profit. Capital companies can evaluate their period profits in different ways. The first of these is to leave the profit of the period in the enterprise and use it in new investments. The second is to distribute to partners. Thirdly, some profit is distributed to the partners and some profit is left in the enterprise. Dividend distribution is very important for companies as it affects the growth rate of businesses and the market value of the company.
Capital companies in Turkey are obliged to distribute their profits during an operating period, taking into account the provisions of the Turkish Commercial Code, Tax Procedure Law, Income Tax Law, Corporate Tax Law, Capital Market Law and company articles of association. While doing this, it should also consider protecting the interests of partners and third parties and not disrupting the financial structure of the company.
In this study, the legal structure of capital companies, profit distribution, profit distribution table, taxation of profit distribution are examined within the scope of the legislation mentioned above regarding profit distribution. It is important for companies to find new investors in solving the financing problem. The taxation of profit distribution hinders finding new investors. This situation
causes capital companies to take decisions not to distribute profits. However, this problem can be solved if tax is not collected during profit distribution or if tax is collected at lower rates. Thus, positive results can be obtained in providing new investments to both companies and the country.
Keywords: Profit, Dividend Distribution, Capital Company, Corporate Tax Withholding, Taxation of Dividend Distribution.