Gazifikasyon tekniğiyle sentez gazı üretimi ve gaz yakma sistemlerinde kullanımı
Synthesis gas production with gasification technique and use in gas burning systems
Yazar: MERDİN DANIŞMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CEVDET DEMİRTAŞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Akışkan yataklı reaktörler = Fluidized bed reactors ; Katı-gaz reaksiyonları = Solid-gas reactions ; Sentez gazı = Synthesis gas

Özet:
Biyokütle gazlaştırılmasında, özellikle alttan akışlı reaktörler ile yapılan çalışmalarda reaktör içerisinde yüksek sıcaklıklara ulaşılması ve gazlaştırma verimliliğinin iyileştirilmesi amaçlanmaktadır. Ancak reaktörün oksidasyon bölgesinde dengeli ve kararlı termo-kimyasal dönüşümün sağlanması oldukça zordur. Ayrıca, çoğu gazlaştırma reaktörleri, tek türde ve boyutta yakıtın hammadde olarak kullanılmasıyla sınırlı kalmaktadır. Bu çalışmada, gaz yakma sistemlerinde doğrudan yakılabilmesi amacıyla, gazifikasyon teknolojisi kullanılarak çeşitli biokütle yakıtlarından sentez gazı üretilmesi çalışıldı. Odun bloklar, fındıkkabuğu, çam kozalağı ve pelet gibi biyokütleler hammadde olarak kullanılarak alttan akışlı reaktörde gazlaştırma performansları irdelendi. Reaktörün oksidasyon bölgesine yerleştirilen 8 adet hava kanalı sayesinde gazlaştırma sıcaklıklarının her bölgede dengeli dağılımı sağlandı. Düzenek, gaz temizleme, soğutma ve gaz yakma kısımlarını da kapsayan pilot ölçekli bir gazlaştırma ünitesi olarak kuruldu. Yapılan deneyler boyunca, oksidasyon bölgesinde tam yanma olmaksızın 700°C'nin üzerinde sıcaklık değerlerine ulaşıldı. Yüksek sıcaklıklarda üretilen gazın sistem çıkışında 35-45°C arası sıcaklık değerlerine düşürülmesi sağlandı. Kullanılan hammadde türü ve ulaşılan sıcaklıklara bağlı olarak, üretilen uçucuların sentez gazı içerisinde bulunma oranları %18-21 CO, %3-5 H2, %0,5-6 CH4, %0,1-3 CO2 ve %67-74 N2 arasında olduğu tespit edildi. Ayrıca, güneş enerjisinden faydalanmak amacıyla parabolik bir çanak kullanıldı. Oksidasyon bölgesine yerleştirilen pota vasıtasıyla bu bölgede 1500°C'nin üzerinde sıcaklık değerlerine ulaşıldı. Tasarlanan oksidasyon bölgesin için ısıl analizler yapılarak deneysel bulgularla uygunluğu değerlendirildi.

Abstract:
In biomass gasification, it is aimed at achieving high temperatures in the reactor and improving the gasification efficiency especially when working with downdraft reactors. However, it is difficult to achieve a stable and continuous thermochemical conversion in the oxidation zone of the reactor. In addition, most gasification reactors are limited to the use of single type and size fuel as feedstock. In this study, in order to be able to be directly burned in gas combustion systems, production of synthesis gas from various biomass fuels using gasification technology was studied. Biomass such as wood blocks, hazelnut shell, pinecone shell and pellet were used as feedstock to investigate the gasification performances in synthesis gas production. Thanks to the eight air channels placed in the oxidation zone of the reactor, the gasification temperatures were balanced throughout each region. All parts of the assembly that include cooling, filtering and gas burning were established as a pilot scale gasification unit. Throughout the experiments conducted, temperature values in excess of 700°C were achieved in the oxidation zone without complete combustion. The temperature of the gas produced at high temperatures is reduced to 35-45°C at the system outlet. Depending on the type of feedstock used and the temperatures reached, the rate of production of the volatiles in the synthesis gas varies between 18-21 percent CO, 3-5 percent H2, 0,5-6 percent CH4, 0,1-3 percent CO2 and 67-74 percent N2.  In addition, a parabolic dish was used to take advantage of solar energy. By means of the crucible placed in the oxidation zone, temperatures above 1500°C were reached in this region. Thermal analysis was performed for the designed oxidation zone and its suitability with experimental findings was evaluated.