Giresun kent coğrafyası
Urban geography of Giresun
Yazar: ÜNSAL BEKDEMİR
Danışman: PROF. DR. HAYATİ DOĞANAY
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafya = Geography ; Giresun = Giresun ; Yerleşim = Settlement

Özet:
ÖZET DOKTORA TEZİ GİRESUN KENT COĞRAFYASI Unsal BEKDEMİR Danışman: Prof.Dr. Hayati DOĞANAY 2000- Sayfa :355 Jüri: 1. Prof. Dr. Hayati DOĞANAY 2. Doç.Dr. Lütfı ÖZAV 3. Doç.Dr. İbrahim GÜNER 4. Doç.Dr. Kenan ARINÇ 5. Doç.Dr. İhsan BULUT Giresun ülkemizin Karadeniz Bölgesi'nin Doğu Karadeniz Bölümü kıyılarında yer alan bir kent yerleşmesidir. Kent kenar dağların güneyini denize bağlayan en kısa, en iyi yollardan biri olan ve tarihî çağlarda kıyı ile iç kesimler arasındaki bağlantının sağlandığı önemli kervan yollarından biri durumundaki Giresun-Şebinkarahisar yolunun bitiminin batı tarafına kurulmuştur. Kale yapımına elverişli bir tepe ile çevresinde liman kurmaya elverişli iki koyun varlığı, buranın; yerleşme tarihi boyunca her zaman önemini korumasına neden olmuştur. Giresun kenti başlangıçta Aksu ve Batlama vadileri arasında denize doğru sokulan bir yarımada üzerinde kurulmuştur. Zamanla kent yerleşmeye elverişlilik gösteren doğu ve batı yönüne genişlemiştir. Doğuda Aksu deresi ile batıda Küçük Güre deresi arasında (yaklaşık 20 km.) hatta buraları da geçerek yayılan ve güneyde bazı kesimlerde 500 m. 'ye yükselen belediye alanında dahi, yeryüzü şekilleri büyük bir çeşitlilik göstermektedir. Kent Türkiye iklim bölgelerinden Karadeniz iklim bölgesine dahildir. Bu bölgenin iklimi, çok yağış miktarı, nispeten yüksek yaz sıcaklıkları ve kışları ılık bir iklimle karakterize edilmektedir. Giresun kentinin nüfusu 1960'lı yıllara kadar çok az artmıştır (1927'de 11888 olan nüfus 1960'da 19902'dir). Bu tarihten sonra özellikle limanın yapımı ve kırsal alandan göç alması nedeniyle, sanayi ve ticaret sektöründe önemli bir canlanma görülmüş ve nüfus bu gelişmelere paralel olarak sürekli bir artış eğilimine girmiştir.II Nitekim 1997'de 74868 kadar olan kent nüfusu günümüzde (2000) değişik kaynaklarda bu değerin de oldukça üzerine çıkmıştır. Giresun'da ekonomik ve sosyal yaşamı büyük ölçüde findik tarımı yönlendirmektedir. Kentte sanayi, tarımsal ürünlerin, özellikle findik ve orman ürünlerinin işlenmesine dayanmaktadır. Kentin ticarî faaliyetinde ise yine en önemli yeri fındık alır. Ticaretin bu geleneksel yapısına, son yıllarda başta orman ürünleri olmak üzere bazı sanayi kuruluşlarının ticarî ürünleri de girmiştir. Giresun 1927'den buyana aktif nüfus içerisinde hizmetler sektöründe çalışanların daima çoğunlukta olduğu, hatta günümüzde %85'lere kadar ulaştığı bir genel hizmetler kentidir. Bunun yanında, özellikle tarıma dayalı sanayinin nispeten geliştiği, tarım sektöründe çalışanların yıllara göre sürekli olarak düştüğü, ancak kentteki ekonomik yaşama büyük ölçüde yön vermesi bakımından çok önemli olduğu bir kent yerleşmesidir. Giresun'un fonksiyonel etki alanı ise ulaşım ve daha başka faktörlerle bağlantılı olarak Şebinkarahisar-Alucra yolunu takiben giderek azalarak güneydoğuya sarkarken, kıyı kuşağında ise Bulancak-Keşap arasında kalmaktadır. Karayolunda yapılan son yenileme ve düzenlemelerle meydana gelen ulaşım kolaylığı, Trabzon'un etki alanını Giresun'a kadar uzatmıştır. Bu nedenle kent, Samsun ve Trabzon kentsel etki alanlarının çakıştığı noktada ve bu etki alanlarının içinde kalmaktadır.

Abstract:
m ABSTRACT Ph.D.THESIS URBAN GEOGRAPHY OF GİRESUN Unsal BEKDEMİR Supervisor: Prof.Dr. Hayati DO?ANAY 2000- Pages :3 5 5 Jüri: 1. Prof.Dr. Hayati DO?ANAY 2. Doç.Dr. Lütfi ÖZAV 3. Doç.Dr. İbrahim GÜNER 4. Doç.Dr. Kenan ARINÇ 5. Doç.Dr. İhsan BULUT Giresun is a city settlement located on the coasts of the East Black Sea part of the Black Sea Region. The city is situated on the west part of the end of Giresun-Şebinkarahisar road which is one of the shortest, and best roads which join the south of the side-mountains to the sea, and which is the one of the important caravan roads linking the coast and inner lands through history. That there is a hill which is suitable to build a tower, and two bays for a harbour has caused the settlement to keep its importance for its history. Giresun city is first located on a peninsula lying through Aksu and Batlama valleys. In times, the city has expanded towards the east and west directions which are suitable for settlement. Geographic features of the city which are enlarging through Aksu current in the east and Küçük Güre current in the west (nearly 20 km.) and increasing up to 500 m in the south in municipality area show differences. The city is in the Black Sea Region climate which has more rainfall, high summer heat, and warm winters. The population of Giresun city had been increasing very little by I960' s (it was 11888 in 1927 and 19902 in 1960). Then, as a result of the harbour's building and migration from countryside, important livelihood in industry and trade sectors was seen and the population, parallel to these developments, started to increase constantly. So, the population of the city which was 74868 in 1997 has today (2000) surpassed this number a lot in different references.IV Nut fanning is largely leading the economic and social life in Giresun. The industry in the city depends on farm crops, especially on processing nuts and forest products. In trade activities, the nut again plays the most important role. In recent years, some industrial companies' products, mainly forest products, have been added to the traditional trade. Since 1927, Giresun has been a general service city where those who work in service sector have always been more in the active population, moreover, today it increases up to 85 %. Besides, it is a city where the industry which is depended on farming has relatively been developing, and the number of those who work in farming has been decreasing in years, but it still keeps its importance on the economic life. While, the functional effective area of Giresun, depending on transportation and other factors, leads, slowly decreasing, towards the south-east on Şebinkarahisar- Alucra road, stays between Bulancak-Keşap on the coast. The facilities of transportation as a result of the last repairs and new replanning on roads have expanded the effective area of Trabzon to Giresun. Thus, the city is on the focusing point of effective areas of Trabzon and Samsun.