Mekezi Şer'i Denetleme Kurulunun etkinleştirilmesi ve bunun Filistin'deki İslami bankalar üzerindeki etkisi
تفعيل الهيئة العليا للرقابة الشرعية وأثرها على المصارف الإسلامية في فلسطين
Yazar: ALA GHASSAN NAYEF THUGAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SUHEL AHMED FADEL HAWAMDEH
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam İktisadı ve Hukuku Ana Bilim Dalı / İslam İktisadı ve Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics
Dizin: Bankacılık = Banking ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Filistin = Palestine ; İslam ekonomisi = Islamic economy ; İslami bankacılık = Islamic banking ; İslami bankacılık sistemi = Islamic banking system ; Şeriat Denetleme Kurulu = Shariah Supervisory Board

Özet:
Bu çalışmanın konusu, Filistin Para Yönetimi'nin aldığı bir karar uyarınca sekiz yıl önce
kurulan ancak Mayıs 2018 tarihine kadar uygulanmayan kararın yürürlüğe girmesi
sonucunda ülkedeki İslami banka ve kurumların içindeki şer'i denetleme kurullarını
denetleme rolünü üstlenmek amacıyla çalışmaya başlayan Filistin Yüksek Şeri Denetleme
Kurulu'nun aktifleştirilmesidir.
Çalışmanın bölümlerine geçmeden önce, araştırma esnasında ortaya çıkan bazı engellere
değinilecektir: Filistinlilerin İslami bankalarda ve şer'i denetleme kurulları alanında
tecrübesinin fazla olmaması ve bunun araştırma esnasında kullanılabilen veri ve bilgi
kaynakların bulunmasına yansıması, zira herhengi bir araştırma dayanabileceği bir bilgi
zeminine ihtiyaç duymaktadır.
İslami bankacılık işlemlerini şer'i olarak denetleme alanında uzmanların az olması
nedeniyle araştırmacının çalışmanın konusunu güçlendirecek görüşmeleri yapmaya
çalışırken zorluk çekmiştir, çünkü şer'i denetleme konusunda akademik olarak ya da
İslami bankalarda çalışanların çoğu ekonomi ya da ilahiyat bölümlerinden mezunlardır.
Çalışma konusundaki kaynakların ve onu ele alan araştırmaların az olması. Bunlardan
hareketle çalışmanın planı aşağıda belirtildiği gibidir: Birinci bölümde araştırmanın genel
çerçevesi, kullanılan metodoloji, araçlar ve araştırmacının dayanıp temel aldığı önceki
araştırmalardan söz edilmektedir.
İkinci bölümde Filistin ve dünya bazındaki İslami bankaların tarihçesine değinilmektedir.
vi
Üçüncü bölümde Filistin ve dünya bazındaki İslami bankaların öneminden ve ortaya çıkan
sorunlardan bahsedilmektedir. Dördüncü bölümde kavram, önem ve karşılaşılan sorunlar
bakımından Filistin'deki İslami bankalara şer'i denetlemek konusundan söz edilmektedir.
Son olan beşinci bölümde ise Filistin'in Yüksek Şer'i Denetleme Kurulu'nun rolünün
aktifleştirilmesi ve İslami bankalara yüksek/merkezi şer'i denetleme konusunda bazı Arap
ve uluslararası tecrübelerden bahsedilmektedir.
Sonuç: Bu çalışmada, Filistin'deki yüksek kurulunun aktifleştirilmesi ve yerel İslami
bankaların gelişmesinde katkı sağlayıp başarılar gerçekleştirene kadar ortaya çıkan
sorunları ve engelleri aşarak işe devam etmesi gerektiği neticesine varılmaktadır. Ayrıca,
yetkili makamların İslami bankalara şer'i denetleme alanında çalışabilen yetenekli ve
donanımlı insan kaynaklarını sağlamak konusunda özen göstermesi gerektiği
vurgulanmaktadır.
Anahtar kelimeler: İslami Banka, Şeriat Denetleme Yüksek Kurulu İslami Banka, İç
Şeriat Denetleme.

Abstract:
This study deals with the activation of the Supreme Authority for Shari'a Supervisory in
Palestine. This was established by a decision issued eight years ago by the Palestinian
Monetary Authority. However, the decision remained without implementation until May
2018. That is when the commission was set to start its supervisory role in Islamic
institutions and banks In Palestine.
Before going into the details of the study, the researcher points out some of the obstacles
encountered during the preparation of the study, which is indicated in the following:
The new Palestinian experience in Islamic banks and Shari'ah supervisory bodies was
reflected in the deficiency of knowledge and documentation resources that could be
referred to during the study, as any research study needs a foundation of knowledge to be
based on.
The lack of specialists in the field of Shari'a supervision on Islamic banking transactions.
The researcher suffered during her attempt to prepare special interviews to promote the
study. Most of those working in this sector academically or in Islamic banks are from
academic specialities with either Islamic or economic backgrounds.
The lack of specialized references in the subject of the study, and the scarcity of research
studies addressing it.
Based on the above, the researcher envisioned the study plan to be as follows:
viii
First Chapter, covers the general framework of the study, including the methodology of
research and tools and previous studies the researcher used as a base for this study. In the
second chapter, the researcher reviewed the Islamic banks and their establishment in
Palestine and internationally. The third chapter covers the importance of Islamic banks
and the challenges they face on both Palestinian and international levels. The fourth
chapter covers Shari'a supervision of Islamic banks in Palestine in terms of its concept,
importance and problems faced. The fifth and final chapter covers activating the role of
the Supreme Authority for Shari'a Supervision in Palestine and some of the international
and Arab experiences in applying the "central" supreme Shari'a supervision to Islamic
banks.
In this study, the researcher concluded that it is important to activate the higher authority
in Palestine and to initiate its work to ensure achievements on ground. This would in turn
contribute to advancement in the development of local Islamic banks, with a vision to
overcome the obstacles and challenges that may be faced. There is also a need for the
attention of the specialized authorities to provide qualified human cadres who are able to
work in the field of supervision of Islamic banks.
Keywords: Islamic Bank, Supreme Shari'a Supervisory Board, Internal Shari'a
Supervisory Board.