Farklı tipteki müzik sınıfları ve etüd odaları için uygun akustik koşulların karşılaştırılması /
Yazar: ATAKAN ZERAFET
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAT DURMAZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music

Özet:
Müzik prova odaları, müzisyenlerin gelişim sürecini doğru değerlendirebilmek
adına gerçeğe yakın bir duyumla sonuçlanan akustik tasarım gerektirir. İyi bir duyum,
oda boyutlarının uygunluğu ve oda içerisinde yeterli emici yüzeyin sağlanmasıyla elde
edilebilir. 20.yy.'ın ikinci yarısından bu zamana kadar gelen temel çalışmalarda belirli
hacim limitlerinin altındaki ve üstündeki modeller için çınlama önerileri sunulmuştur.
Son 10 yılda tüm prova odalarında maksimum bir gürlüğün hedeflenmesinden ötürü
çınlama ve ses yüksekliği birlikte değerlendirilmiş; bu gürlüğün sağlanabildiği çalgı,
hacim ve çınlama uyumluluklarına göre prova odası düzenlemeleri önerilmiştir. Bu
yöntem ilk olarak NS8178 Norveç standardında sunulmuş; sonrasında da ISO23591
standardının ilk versiyonuyla birlikte evrensel bir öneri haline getirilmiştir.
Bu tezde, Dokuz Eylül Üniversitesi Devlet Konservatuvarı ve Güzel Sanatlar
Fakültesi binalarından seçilen dört farklı hacim ve tipteki müzik prova odalarında akustik
teşhis ve iyileştirme çalışmaları yürütülmüştür. Bir başka çalışma kapsamında elde edilen
ölçüm verileri analiz edilerek hem odanın parametre değerleri okunmuş hem de
simülasyonların gerçekleştiği yazılım olan ODEON'da malzeme kalibrasyonları
gerçekleştirilmiştir. İlk olarak boyut optimizasyonunun uygunluğu ve olabilirliği
değerlendirilmiştir. İkinci olarak odanın çınlama değeri, ISO23591 standardındaki ses
yüksekliği ve çınlama-spektrum dengesi prensiplerine uygun bir hale getirilmiştir.
Bu çalışma, daha geniş bir hacim aralığında sunulan ISO23591 standardının
20-90 m3 aralığındaki en etkin kullanımını sorgulamaktadır. En kapsamlı ve
dönüştürülebilir çalgı uyumluklarının hangi akustik aralıklarda oluşturulabileceğine
yönelik tartışmaları içerir. Değişken akustiğin bu hacim grubundaki etkin bir kullanım
örneği oluşturulmuştur ve müzikteki zengin dinamik aralığıyla ilişkilendirilerek
standarda ek birtakım yaklaşımlarda bulunulmuştur.

Abstract:
Music rehearsal rooms require an acoustic design that results in a realistic
sensation, enabling musicians to accurately evaluate their development process. A good
sensation can be achieved through the appropriateness of the room dimensions and the
provision of sufficient absorbent surfaces within the room. In the fundamental studies
conducted from the second half of the 20th century until now, reverberance suggestions
have been provided for models below and above certain volume limits. In the last 10
years, reverberance and sound level have been evaluated together due to the aim of
achieving maximum loudness in all rehearsal rooms. Rehearsal room arrangements have
been proposed based on the compatibility of instruments, volume, and reverberance,
considering the attainable loudness. This method was initially presented in the NS8178
Norwegian standard and later incorporated into the universal recommendation with the
first version of the ISO23591 standard.
In this thesis, acoustic diagnostics and enhancement studies were conducted in
four different volumes and types of music rehearsal rooms selected from the Dokuz Eylül
University State Conservatory and Faculty of Fine Arts buildings. Measurement data
obtained from another study were analyzed, allowing for the reading of the room's
parameter values and calibration of materials in the ODEON software, which facilitated
simulations. Firstly, the suitability and feasibility of dimension optimization were
evaluated. Secondly, the room's reverberance value was adjusted to comply with the
principles of sound level and reverberance-spectrum balance in the ISO23591 standard.
This study investigates the most effective use of 20 - 90 m3 in the ISO23591
standard presented in a wider volume range. It includes discussions on the creation of the
most comprehensive and convertible musical instrument compatibilities within acoustic
ranges. An example of effective use of variable acoustics in this volume group has been
established, and additional approaches have been made to the standard, relating it to the
rich dynamic range in music.