Dijital bölünme araştırma trendleri: Bibliyometrik bir yaklaşım
Digital division research trends: A bibliometric approach
Yazar: YEŞİM KARAMAN
Danışman: PROF. DR. CUMA BOZKURT
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Pazarlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bibliyometrik çözümleme = Bibliometric analysis ; Bilgi ve iletişim teknolojileri = Information and communication technologies ; Sayısal bölünme = Digital divide ; Sayısal eşitsizlik = Digital inequality ; Teknoloji = Technology ; Teknolojik gelişmeler = Technological developments ; İnternet = Internet

Özet:
Yirminci yüzyılın sonlarını etkileyen en güçlü faktörlerin başında bilgi ve iletişim teknolojileri gelmektedir. Gelişmiş ülkelerde yaşanan hızlı teknolojik gelişmeler, toplumsal yaşamın hemen her unsurunda büyük değişikliklere yol açmıştır. Gelişen bu teknolojiler sayesinde hayata geçirilen akıllı çözümler, toplumun yaşam kalitesini büyük ölçüde arttırmaktadır. Ancak Bilgi İletişim Teknolojileri erişim ve kullanım açısından, insanlar ve ülkeler arasında farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılıkların sonucu olarak "Dijital Bölünme" kavramı ortaya çıkmıştır. Dijital bölünme, bilgi ve iletişim teknolojisine erişebilen ve erişemeyen, kullanabilen ve kullanamayan insanlar arasındaki boşluk olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada; uluslararası alanyazında dijital bölünmeyi konu alan ve Web of Science ile Scopus veri tabanlarında yayınlanan çalışmaların bibliyometrik analiz yöntemi kullanılarak, alandaki akademik durumuna ilişkin çeşitli bulgulara ulaşılmıştır. Alanda aktif olan yayınlar, kurumlar, dergiler, ülkeler vb. tespit edilerek, alana yaptıkları katkılar açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırma bulguları arasında, ilgili çalışmalarda kullanılan kelimelerin içerik analizinin yanı sıra kavramların zaman içindeki evrimi ve bağlantıları yer almaktadır. Araştırma sonucunda, uluslararası alanyazında dijital bölünme literatürüne en çok katkı sağlayan derginin Computers in Human Behavior olduğu; en çok katkı sağlayan kurumun University of Wisconsin olduğu; en çok katkı sağlayan yazarın Van Deursen Ajam olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Information and communication technologies are among the most powerful factors affecting the end of the twentieth century. Rapid technological developments in developed countries have led to great changes in almost every aspect of social life. Intelligent solutions implemented thanks to these developing technologies greatly increase the quality of life in society. However, there are differences between people and countries in terms of the access to and use of information communication technologies. The concept of "the digital divide" has emerged as an outcome of these differences. The digital divide is defined as the gap between people who can and cannot access, can and cannot use information and communication technology. In this study, various findings regarding the academic status of the studies on the digital divide that are available in the international literature and published in both the Web of Science and Scopus databases have been reached by using the bibliometric analysis method. The contributions of publications, institutions, journals, countries to the field have been explicated after identifying those active in the field. Research findings include the content analysis of the words used in the related studies as well as the evolution and connections of the concepts over time. It has been found in the study that Computers in Human Behavior is the top contributing journal, the University of Wisconsin is the top contributing institution and Van Deursen Ajam is the top contributing author to the digital division literature internationally.