Hayvansal kompost ve biyogaz atıklarının toprakların bazı fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik özellikleri üzerine etkileri
The effects of animal compost and biogas wasted on some soil physical, chemical and microbiological properties
Yazar: EVRİM GÖKCAN
Danışman: DOÇ. DR. RASİM KOÇYİĞİT
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Atıklar = Wastes ; Biyogaz = Biogas ; Hayvansal atıklar = Animal wastes ; Kompost = Compost ; Toprak özellikleri = Soil properties

Özet:
Hayvancılık sonucu oluşan hayvansal atıkların çevre kirliliğine yol açmadan bilinçli bir şekilde bertaraf edilmesi oldukça önemlidir. Bunu gerçekleştirmek için tarım ve hayvancılık arasında bir entegrasyon sağlanması önemlidir. Hayvancılık sonucu oluşan hayvansal atıklar tarım alanlarında kullanılabilir. Bu şekilde hem çevreye zarar vermesi engellenir hem de toprak verimliliğini arttırmaya yönelik bir dönüşüm sağlanabilir. Bu çalışmada, farklı yöntemlerle olgunlaştırılan hayvansal atıkların mısır, yonca ve macar fiğ-arpa yetiştirilen topraklarda toprakların fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri üzerine olan etkileri araştırılmıştır. Bu doğrultuda aerobik ve anaerobik ayrıştırma yöntemleriyle elde edilmiş olan atıkların (hayvansal kompost ve biyogaz atığı) yeniden toprağa kazanımı sağlanarak toprakların fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri üzerine etkileri üç tekerrürlü olarak belirlenmiştir. Hayvansal kompost denemesi Amasya Suluova'da kurulmuştur. Bu çalışmada kontrol parseliyle birlikte üç farklı doz (2, 4 ve 6 ton/da) uygulanmıştır. Amasya Suluova'daki toplam parsel sayısı (4x3x3=36 parsel). Aynı deneme deseni biyogaz atıkları için üniversitemiz deneme alanında da yapılmıştır. Her iki deneme alanında kurulan toplam parsel sayısı 72 dir. Bu dozlar deneme parsellerine tesadüfi blok desenine göre uygulanmıştır. Toprak örnekleri hasattan sonra 0-15, 15-30, 30-60 ve 60-90 cm derinliklerden alınarak analiz anına kadar soğutucularda muhafaza edilmiştir. Alınan örnekler elendikten sonra gravimetrik nem, tekstür, pH, elektriksel iletkenlik (EC), kireç içerikleri, organik madde, katyon değişim kapasitesi (KDK), inorganik N, fosfor, toplam organik karbon, mikrobiyal biyokütle, aerobik ve anaerobik bakteri popülasyonları belirlenmiştir. Sonuçlara baktığımızda kompost ve biyogaz atıklarının toprak organik maddesinde artışa neden olduğu ve buna bağlı olarak toprakların kimyasal ve biyolojik özelliklerinde önemli iyileşmeler ortaya çıkmıştır. pH değerlerinde az miktarda düşüşler, tuzlulukta ise alt katmanlara doğru tuzluluk etkisi oluşturmayacak derecede artışlar görülmüştür. Mikrobiyal biyokütleye baktığımızda ise organik maddenin artışına bağlı olarak doğrusal bir artış göstermiş, ancak yonca bitkisinin çok yıllık olmasından dolayı daha fazla bir artış gösterdiği gözlenmiştir. Bakteri popülasyonların da genel bir artış olduğu, ancak yüzeyden alt katmanlara doğru inildikçe organik madde ve besin düşüşüne bağlı olarak bir azalma olmuştur. Bu çalışma aynı zamanda en yüksek değerlerin 4 ve 6 ton/da uygulamalarında olduğunu ortaya koymuş ve kontrol ile 2 ton/da uygulamalarında oluşan fark sınırlı kalmıştır.Anahtar Kelimeler: Hayvansal atık, Kompost, Biogaz atığı,Toprak özellikleri.

Abstract:
The recycling of animal wastes is important for preventing environment from pollution. In order to preserving environment, there should be a good integration between animal wastes and agricultural fields. It is a necessity using animal wastes in agricultural lands. The application of animal wastes to agricultural field is also increase soil fertility as well as protecting environment from pollution. In this study, the effects of aerobic and anaerobicaly digested animal wastes on some soil physical, chemical and biological properties under corn, clover, and vetch-barley planted soils. The effects of aerobic and anaerobicaly digested wastes (animal compost and biogas wastes) on soil properties were measured with three replications. The experiment for animal compost was conducted at Suluova, Amasya. Three dozes of organic fertilizer (2, 4, and 6 ton/da) with control was applied to the plots. Total 36 plots were conducted at Suluova, Amasya. The same experiment for biogas wastes was conducted at the experiment site of Gaziosmanpaşa University. In the both experiment site, total 72 plots were established. Soil samples were taken after harvest of plants from 0-15, 15-30, 30-60, and 60-90 cm depths and stored at cooler until analysis. After sieving soil samples, soil water content, texture, pH, electric conductivity (EC), lime content, organic matter, cation exchange capacity (CEC), inorganic N, phosphor, total organic carbon, microbial biomass, aerobic and anaerobic bacteria populations were determined. These results indicated that animal compost and biogas wastes applications enhanced soil organic matter and improved soil chemical and biological properties. Soil pH slightly decreased at the surface with the application of organic fertilizers while salt content slightly increased with soil depth. Microbial biomass increased with the increases of soil organic matter and the highest increase was observed at clover. Bacteria population increased with the increases of soil organic matter and decreased with the increases of soil depth. This study also revealed that the highest values was observed at the greater dozes (4 and 6 ton/da) and the difference between control and 2 ton /da was limited.