Laxvox ses terapi tekniğinin etki mekanizmalarının araştırılması ve yöntemin iyileştirilmesi
Exploration of the mechanisms of laxvox voice therapy and development of the method
Yazar: İSMAİL İLTER DENİZOĞLU
Danışman: PROF. DR. MURAT PEHLİVAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyofizik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyofizik = Biophysics
Dizin: İnsan sesi = Human voice

Özet:
Yarı tıkayıcı ses yolu egzersizleri, asırlardır şan pedagojisinde kullanılmaktadır ancak son bir asırda klinik uygulamada yer bulmuştur. Özellikle son birkaç dekatta yoğunlaşan laboratuvar çalışmalar yarı tıkayıcı ses yolu egzersizlerinin fonasyonun tüm parametrelerinde değişiklik oluşturduğu yönündedir. Ne var ki bu egzersizlerde standart olmayan farklı aparatlar (pipet, cam tüp, plastik/ silikon tüpler, flow-ball, vs.) kullanılmakta ve bir tedavi yöntemi olmaktan ziyade bir manevradan öteye gidememektedir. Yöntemsel uygulama yetersizliği kendisini literatürde klinik çalışma eksikliği olarak göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, bir yarı tıkayıcı ses yolu manevrası olan LaxVox silikon tüp egzersizini manevra olmaktan çıkarıp bir tıbbi tedavi yöntemi geliştirmek, laboratuvar çalışmalarla mekanizmaları açıklayarak egzersizlerin uygulanmasını standardize eden ve pratik kullanım sağlayan gereçler tasarlamaktır. Son olarak geliştirilen yöntem ve gereçleri tedavide kullanarak etkililiğini ortaya koymak hedeflenmiştir. Böylece aerodinamik, biyomekanik ve akustik araştırmaların sonuçlarının klinikte kullanılabilir bilgiler haline dönüşerek kanıta dayalı, tekrarlanabilir ve çoğaltılabilir hale getirilmesi hedeflenmiştir.
Bu çalışma üç boyutta sürdürülmüştür. İlk boyutta bir ucu suya daldırılmış tüpe fonasyon sırasında vokal kıvrımlardaki biyomekanik değişiklikler videolarengostroboskopi ile, ses yolundaki değişiklikler lateral tomogramlarla, ses yolu ve tüpün içerdiği hava sütununun fonasyon ve suyun fokurdaması arasında gösterdiği hareket örüntüsü yüksek çözünürlüklü basınç ölçümü ile, ve suyun fokurdama örüntüsü yüksek hızlı kamera kayıtları yapılarak araştırılmıştır. Böylece aerodinamik, biyomekanik ve akustik etkileşim ortaya konulmaya çalışılmıştır. İkinci boyutta LaxVox silikon tüpü temel alınarak insan ses yolu akustiğine uygun, ilave vana eklenip kullanım kolaylığı sağlanan gereçler tasarlanmıştır. Serbest artikülasyon sağlayan oral maske tasarlanarak patentlenmiş ve üniversite – sanayi iş birliği çerçevesinde gereçler üretime dönüştürülmüştür. Üçüncü boyut ise bir egzersiz temelinde tıbbi tedavi yöntemi geliştirilmesi ve bunun etkililiğinin ortaya konmasıdır. Fizik tedavi, spor hekimliği ve motor öğrenme prensipleri çerçevesinde geliştirilen kasa özgü egzersiz ve çok boyutlu geribildirimler kullanılarak tedavi sistematiği yapılandırılmıştır. Bu sistemin etkililiği fonksiyonel (puberfoni), organik (vokal nodül) ve psikojenik ses bozukluklarının tedavisindeki klinik çalışmalarla araştırılmıştır. 
Bu çalışmada yapılan laboratuvar araştırılmalarda alınan akustik ve aerodinamik sonuçlar literatürdeki sonuçlarla paralellik göstermektedir. Fonasyon eşik sönüm basıncı ve tüp içi hava sütununun çift vibrasyon altındaki davranışı ile ilgili sonuçlarla literatüre ek bir malumat kazandırılmıştır. Tüpe fonasyon sırsında ortaya çıkan masaj etkisi stroboskopik olarak gösterilmiştir. Laboratuvar araştırma sonuçları gereç tasarımı ve egzersizlerin yapılandırılmasında aktif olarak kullanılmıştır. Böylece gereçleri kullanarak yöntemi uygulayacak olan klinisyenler hangi egzersizi ne durumda ve neden yapacağının bilincinde tedaviyi gerçekleştirebileceklerdir. 
Tez çalışması boyunca yapılan klinik ve laboratuvar çalışmalar ile cihaz Ar-Ge çalışmaları ile araştırma bulguları, LaxVox Ses Terapi Tekniğinde kullanılan fiziksel faktörlerin sahip olduğu parametrelerin gelişimini sağlamıştır. Yeni gereçler geliştirilerek klinik uygulamaya geçirilmiştir. LaxVox egzersizi, yeni gereçlerle çok boyutlu bir tedavi stratejisi ve yeni isim verilerek DoctorVox Ses Terapi Yöntemi olarak klinisyenlerin kullanımına sunulmuştur.

Abstract:
Semi-occluded vocal tract exercises have been used in voice pedagogy for centuries but have only found their place in clinical practice in the last century. Laboratory studies, especially concentrated in the last few decades, show that semi-occluded vocal tract exercises cause changes in all parameters of phonation. However, in these exercises, different non-standard apparatus (straws, glass tubes, plastic/ silicone tubes, flow-ball, etc.) are used and cannot go beyond being a treatment method rather than a maneuver. The lack of methodological application manifests itself as a lack of enough clinical studies in the literature. The aim of this study is to develop a medical treatment method by transforming the LaxVox silicone tube exercise, which is a semi-occluded vocal tract maneuver, from being a maneuver, and to design equipment that standardizes the application of exercises and provides practical use by explaining the mechanisms through laboratory studies. Finally, it is aimed to demonstrate the effectiveness of the developed method and equipment by using them in treatment. Thus, it is aimed to turn the results of aerodynamic, biomechanical and acoustic research into clinically usable information, making them evidence-based, repeatable and reproducible.
This study was carried out in three dimensions. In the first dimension, biomechanical changes in the vocal folds during phonation into a tube with one end submerged in water were recorded by videolaryngostroboscopy, changes in the vocal tract by lateral tomograms, the movement pattern of the air column between vocal fold vibration and water bubbling by high-resolution pressure measurement, and the bubbling pattern of water by a high-speed camera. were recorded and researched. Thus, aerodynamic, biomechanical, and acoustic interactions were tried to be revealed. In the second dimension, based on the LaxVox silicone tube, devices suitable for human vocal tract acoustics have been designed, providing ease of use by adding a valve. An oral mask that provides free articulation was designed and patented and turned into production within the framework of university-industry cooperation. The third dimension is developing a medical treatment method based on exercise and demonstrating its effectiveness. The treatment system was structured using muscle-specific exercises and multidimensional feedback developed within the framework of physical therapy, sports medicine and motor learning principles. The effectiveness of this system in the treatment of functional (puberphonia), organic (vocal nodule) and psychogenic voice disorders has been investigated.
The acoustic and aerodynamic results obtained in the laboratory research conducted in this study are parallel to the results in the literature. Additional information was added to the literature with the results regarding the phonation threshold damping pressure and the behavior of the in-tube air column under double vibration. The massage effect that occurs during tube phonation has been demonstrated stroboscopically. Laboratory research results were actively used in equipment design and structuring of exercises. In this way, clinicians who will apply the method using the equipment will be able to perform the treatment with the awareness of which exercise to do, in what situation and why.
Clinical and laboratory studies, device R&D studies, and research findings carried out throughout the thesis study have enabled the development of the parameters of the physical factors used in the LaxVox silicone tube exercise. New equipment has been developed and introduced into clinical practice. LaxVox exercise has been made available to clinicians with a multidimensional medical treatment strategy and new devices under the new name DoctorVox Voice Therapy Method.