Çocukluk çağı astım kontrolünü belirlemede objektif laboratuvar parametreleri
Objective laboratory parameters in determining 
childhood asthma control
Yazar: MELEK ERGİN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ERKOÇOĞLU
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Astım = Asthma ; Laboratuvar personeli = Laboratory personnel ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Lökotrienler = Leukotrienes ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Periostin = Periostin ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş: Astım çocukluk çağının en sık görülen kronik havayolu hastalığıdır ve
tedavisinin etkin şekilde yapılması için astımın kontrol durumunun doğru
belirlenmesi önemlidir. Astım kontrolünü belirlemede Global Initiavite for Asthma
(GINA 2016) yönergeleri ve pediyatrik astım kontrol testi gibi çoğunlukla hastanın
ve yakınlarının beyanına dayanan ve çoğunlukla subjektif olan parametreler
kullanılmaktadır. Biz çalışmamızda astım patogenezinde rol oynayan serum
periostin, triptaz, idrarda lökotrien E4, ve ekshale nitrik oksit gibi objektif
laboratuvar parametrelerinin astım kontrolünü belirlemedeki rolünü araştırdık.
Gereç ve Yöntem: Tek merkezli olarak yapılan bu çalışmaya, Abant izzet Baysal
Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Alerji immünoloji Kliniğinde en az bir
yıldır astım tanısı ile takip edilen 7-18 yaş arası astım hastaları dahil edilmiştir.
Hastaların kontrol düzeyi GINA yönergelerine göre belirlenmiş, astım kontrol testi
(AKT) uygulanmış ve solunum fonksiyon testleri yapılmıştır. Tüm hastaların serum
periostin, triptaz, idrarda lökotrien E4, ekshale nitrik oksit düzeyleri ölçülmüştür.
GINA' ya göre kontrollü ve kontrolsüz (kısmi kontrollü+kontrolsüz) hasta grupları
bu parametreler açısından karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya 133' ü alerjik 27'si alerjik olmayan toplam 160 astımlı hasta
alındı. Hastaların %52.5'i kız olup katılımcıların yaş ortalaması 10.6±3.7 yıl idi.
Katılımcıların %31.9'unun astım kontrol düzeyi GINA'ya göre kontrollü olup
ortanca pediatrik AKT skoru 20 idi. GINA' ya göre kontrollü ve kontrolsüz hastalar
karşılaştırıldığında, ortanca pediyatrik AKT skoru, serum periostin değeri ve ekshale
nitrik oksit düzeyi anlamlı derecede farklı iken (sırasıyla, p<0.001, p<0.001,
p=0.003), bazal triptaz ve idrar lökotrien E4 düzeyleri açısından fark saptanmadı.
ROC analizi sonucunda pediatrik AKT (AUC:0.914, %95GA:0.86-0.97, p<0.001),
serum periostin (AUC:669, %95GA:0.59-0.75, p=0.001) ve ekshale NO (AUC:755, 
v
%95GA:0.67-0.84, p<0.001)' in astım kontrolsüzlüğünü öngörmede tanısal değeri
olduğu görülmüştür. En uygun cut-off değerler AKT için 21, ekshale NO için 17,5
ppm, periostin için ise 75 ng/ml olarak saptanmıştır. AKT için cut-off değeri 20
alındığında AKT ile GINA arasındaki uyumsuzluk oranı %28,7 iken; 21 olarak
alındığında %13,8 olarak saptandı. GINA ve AKT'ye göre kontrollü hastaların %8,7
sinde periostin ve ekshale NO düzeyleri yüksek saptanırken, her iki yönteme göre
kontrolsüz olan hastaların %25'inde periostin ve ekshale NO düzeyleri cut-off
değerlerinin altında idi.
Sonuç: Çocukluk Çağı Astım kontrolünü öngörmede kullanılan GINA ve AKT
arasında önemli oranda uyumsuzluk bulunmaktadır. Her iki yönteme göre kontrollü
olan hastalarda periostin ve ekshale NO gibi iki inflamasyon belirtecinin yüksek
olması subklinik inflamasyonun varlığından, hastaların semptomlarını yeterli ifade
edememesinden veya gizlemesinden kaynaklanıyor olabilir. Bunun aksine kontrolsüz
hastaların önemli bir kısmında ise her iki inflamasyon belirteci düşük bulunmuştur.
GINA temel olarak hasta veya yakınlarının ifade ettiği semptomlara dayalı klinik bir
sınıflamadır. Hastalar bazen semptomlarını abartabilmekte ve bazen
gizleyebilmektedir. Bu noktada ekshale NO ve serum perostin düzeyi gibi objektif
laboratuvar parametrelerinin kullanılmasının aşırı veya yetersiz tedaviyi önlemeye
katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: astım kontrolü, GINA, pediyatrik AKT, ekshale nitrik oksit,
periostin, triptaz, lökotrien E4

Abstract:
Introduction: Asthma is the most frequent chronic disease in childhood and it is
important that the control status of asthma is accurately determined in order for
treatment to be effective. Global initiavite for Asthma (GINA 2016) guidelines and
pediatric asthma control test parameters are used to determine asthma control which
depends on patients and their relative's declarations and are usually subjective. In our
study, we investigated the role of objective laboratory parameters such as serum
periostin, tryptase, leukotriene E4 and exhaled nitric oxide, which play a role in
pathogenesis of asthma, in determining asthma control.
Methods: This single-centered study included asthma patients between the ages of 7
and 18 who were followed up for at least one year in Abant Izzet Baysal University
Medical Faculty Hospital Child Allergy Immunology Clinic. The control level of the
patients was determined according to GINA guidelines, the asthma control test
(ACT) was applied and pulmonary function test were administered. Serum periostin,
tyrptase, urinary leukotrien E4, exhaled nitric oxide levels were calculated for all
patients. Patient groups with and without control (partially controlled+uncontrolled)
according to GINA were compared in terms of these parameters.
Results: A total of 160 asthmatic patients were included in the study, which 133
were allergic and 27 were non-allergic. 52.5% of the patients were female and the
mean age of the participants was 10.6±3.7 years. The asthma control level of 31.9%
of the participants was controlled according to GINA and the median pediatric ACT
score was 20. The median pediatric ACT score, serum periostin value and exhaled
nitric oxide levels were significantly different when compared to control and
uncontrolled patients according to GINA (respectively; p<0.001, p<0.001, p=0.003),
but no difference was found in terms of basal tryptase and urinary leukotriene E4
levels. As a result of ROC analysis, pediatric ACT (AUC:0.914, %95GA:0.86-0.97, 
vii
p<0.001), serum periostin (AUC:669, %95GA:0.59-0.75, p=0.001), and exhaled
nitric oxide (AUC:755, %95GA:0.67-0.84, p<0.001) have been shown to be
diagnostic value foreseeing asthma uncontrollability. The optimal cut-off values
were 21 for ACT, 17.5 ppm for exhaled NO and 75 ng/ml for periostin. When the
cut-off value for ACT was taken 20, incompatibility rate between ACT and GINA
was 28,7%; 21, it was found to be 13,8%. Periostin and exhaled NO levels were
found to be high in 8,7% of GINA and ACT-controlled patients, whereas periostin
and exhaled NO levels were below cut-off values in 25% of uncontrolled patients
according to both methods.
Conclusion: There is significant disagreement between the GINA and ACT used in
the prediction of childhood asthma control. The high levels of two imflammatory
markers (periostin and exhaled NO) in patients who were accepted as having
controlled asthma by both methods, may be due to the presence of subclinical
inflammation, the inability of patients to express their symptoms, or their
concealment of their symptoms. On the contrary a significant proportion of
uncontrolled patients had both imflammatory markers found to be low. GINA is
basically a clinical classification based on symptoms expressed by patients or their
relatives. Patients sometimes exaggerate and sometimes hide their symptoms. At this
point, we believe that the use of objective laboratory parameters such as exhaled NO
and serum periostin leves will contribute to preventing over or under treatment.
Key words: asthma control, GINA, pediatric ACT, periostin, tryptase, urinary
leukotriene E4, exhaled nitric oxide