İkinci ürün pamuk (Gossypium hirsutum L.) yetiştiriciliğinde, farklı dozlarda uygulanan magnezyum ve fosfor gübrelemesinin, verim ve verim unsurlarına etkisi
The effect of magnesium and phosphorus fertilization applied in different doses on yield and yield components for double cropping cotton (Gossypium hirsutum L.) cultivation
Yazar: GÜLENDAM DENİZ
Danışman: PROF. DR. AHMET YILMAZ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fosfor = Phosphorus ; Harran Ovası = Harran Plain ; Magnezyum = Magnesium ; Pamuk = Cotton ; Verim = Yield ; Verim ögeleri = Yield components

Özet:
Bu araştırma, Şanlıurfa ilinin Harran ilçesine bağlı Toytepe Kırsal Mahallesinde İkinci Ürün Pamuk Yetiştiriciliğinde farklı dozlarda uygulanan magnezyum ve fosfor gübrelemesinin, verim ve verim ögelerine etkisini araştırmak amacıyla planlanmıştır. Çalışma 2020 yılında 8 Haziran- 6 Aralık ayları geç ekim yetiştiriciliği sezonunda yapılmıştır. Çalışma tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deney desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Denemede sıra arası 75 cm, sıra üzeri mesafesi 10 cm olarak düzenlenmiştir. Parseller; ekimde 12 m uzunluğunda 4 sıradan 36 m²(0.75×4×12=36m2)'den oluşturulmuştur. Hasatta ise 2 sıradan 15 m² (2×0.75×10=15 m2)'dan hasat yapılmıştır. Ana parsellere magnezyum dozları alt parsellere fosfor dozları uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre; farklı fosfor ve magnezyum dozları bakımından ortalama kütlü pamuk veriminin 162.79 kg/da ile 397.54 kg/da arasında değişim gösterdiği belirlenmiştir. 
Elde edilen sonuçlara göre; fosfor dozu arttıkça kütlü pamuk verimi, bitki boyu, meyve dalı sayısı, bitki başına koza sayısı, koza ağırlığı, koza kütlü pamuk ağırlığı ve çırçır randımanı değerleri artış göstermiştir. Magnezyum dozu uygulamaları arttıkça; kütlü pamuk verimi, bitki boyu, bitki başına koza sayısı, koza ağırlığı, koza kütlü pamuk ağırlığı, 100 tohum ağırlığının da arttığı belirlenmiştir. Fosfor ve magnezyum interaksiyonları bakımından; kütlü pamuk verimi, bitki boyu, bitki başına koza sayısı, koza kütlü pamuk ağırlığı ve lif uzunluğu değerlerinde artış görülmüştür. Sonuç olarak fosfor ve magnezyum uygulamalarının, verim ve verim ögelerinde artışa neden olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This research is planned to investigate the effects of magnesium and phosphorus fertilization applied in different doses on yield and yield components for double cropping in cotton production. It was conducted between 8th June- 6th December 2020, during the late planting growing season in the Toytepe Rural of Harran District of Şanlıurfa Province. The experiment was conducted according to split-plot in the randomized complete block design with 3 replications. In the study, inter row spacing was arranged as 75 cm and intra row spacing 10 cm. In sowing parsels were formed from 4 rows of 36 m² (0.75×4×12=36 m²) with a length of 12 m, During the harvest, 2 rows of 15 m² (2×0.75×10=15m²) were harvested.. Magnesium doses were applied to the main plots and phosphorus doses were applied to the sub plots. According to result of the study, it was determined that seed cotton yield varies between 162.79-397.54 kg in terms of different doses of phosphorus and magnesium. Depending on in phoshorus dose increase, seed cotton yield (kg/da), plant height (cm), number of sypmpodial branches per plant, number of boll per plant, boll weight, seed cotton weight per boll, and gin ratio properties increased. In magnesium dosage applications however, it was determined that the properties of seed cotton yield, plant height, number of bolls per plant, boll weight, seed cotton weight per boll, 100 seed weight properties increased as magnesium doses increased. In addition, phosphorus and magnesium interactions, it was found that the properties of seed cotton yield, plant height, number of bolls per plant, seed cotton weight per boll, and fiber length were  increased. As result, phosphorus and magnesium applications have been found to cause an increase in yield and yield component.