Ortaöğretime geçiş sınavı matematik sorularının süreç standartlarına göre değerlendirilmesi
The evaluation of secondary education entrance exam mathematics questions according to process standards
Yazar: HİLAL ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP SONAY AY
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Lise giriş sınavları = Highschools entrance exam ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Sorular = Questions ; Süreç standartları = Process standards

Özet:
Çalışmanın amacı, öğrencilerin yerleştirileceği ortaöğretim kurumunu belirlemek amacıyla Liselere Geçiş Sistemi kapsamında uygulanan merkezi sınav matematik sorularının, Ulusal Matematik Öğretmenleri Konseyi (NCTM) tarafından yayımlanan beş süreç standardına ve Ulusal Öğretim Programında yayımlanan alt öğrenme alanlarına göre değerlendirmesini yapmaktır. İlk olarak 2 Haziran 2018 yılında uygulanan merkezi sınav 2019, 2020 ve 2021 yıllarında da gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada kapsamında 2020 ve 2021 yıllarında uygulanan sınav soruları ele alınmıştır. Nitel bir araştırma olarak yapılandırılan çalışmada doküman analizi yöntemi benimsenmiştir. Her yıl için 20, toplamda 40 matematik sorusu ve soruların olası çözümleri, beş temel süreç standardının kullanımına göre detaylı olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, 2020 yılında sınava dâhil edilen tüm alt öğrenme alanlarının sorulara homojen bir şekilde dağılım gösterdiği görülmüştür. 2021 yılında ise "geometrik cisimler ve dönüşüm geometrisi" alt öğrenme alanlarından hiç soru sorulmadığı belirlenmiştir. Her iki yılda da en çok kullanılan problem çözme stratejinin "değişken kullanma (denklem veya eşitsizlik kurma)" olduğu tespit edilmiştir. Akıl yürütmenin "ezbere dayalı matematiksel akıl yürütme" ve "yaratıcı matematiksel akıl yürütme" türlerinde herhangi bir soru bulunmadığı, soruların çoğunlukla gündelik hayatla ilişkilendirme, formel olmayan dili kullanma ve sayısal temsile uygun olduğu görülmüştür. 2020 yılındaki soruların çözümlerinde çoğunlukla kavram ile alt kavramları ve alt kavramların birbirleri arasında ilişki kurulmasına ihtiyaç duyulurken 2021 yılında ise en çok kavramlar arasında ilişkilendirmeye ihtiyaç duyulduğu belirlenmiştir. İletişim türünde her iki yılda da daha çok formel dil kullanımı, temsil türünde de sayısal temsil olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of the study is to evaluate the central exam mathematics questions applied within the scope of the High School Transition System in order to determine the secondary schools where the students will be get placed, according to the five process standards published by the National Mathematics Teachers Council (NCTM) and the sub-learning areas published in the National Curriculum. The central examination, which was first administered on June 2, 2018, was also held in 2019, 2020 and 2021. This research focuses on the exam questions implemented in 2020 and 2021. In this study, which was carried out as a qualitative research, document analysis technique was used. Twenty for each year, 40 math questions in total, and their possible solutions were evaluated in detail according to the use of five basic process standards. According to the findings, it was seen that all sub-learning areas included in the exam in 2020 showed a homogeneous distribution to the questions. In 2021, it was determined that no questions were asked from the sub-learning areas of geometric objects and transformation geometry. It has been determined that the most used problem solving strategy in both years is "using variables (setting up equations or inequalities)". It was seen that there were no questions in the types of reasoning based on memorised reasoning and creative reasoning. Besides, the questions were mainly appropriate for real-world connection, non-formal language, and numerical representation. As for possible solutions to the questions, in 2020, it has been determined that the concept and the sub-concepts and the sub-concepts need to be made relation with each other, while in 2021, it has been determined that there is a need for making relation between the concepts. It was determined that more formal language was used in communication type in both years and numerical representation was used in representation type.