Küresel salgınlara yönelik sağlık hizmetleri bakımından küresel kaynak tahsisinin analizi
Analysis of global resources allocation in terms of health care to pandemics
Yazar: MERVE KÖRÜKÇÜOĞLU
Danışman: PROF. DR. ŞAHİN AKKAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Kaynak tahsisi = Resources allocation ; Küresel kamu malları = Global public goods ; Küreselleşme = Globalization ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık = Health ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık politikası = Health policy ; Tıbbi müdahale = Medical treatment ; Uluslararası politika = International policy ; İnsani müdahale = Humanitarian intervention

Özet:
Küreselleşme süreci, teknolojik gelişmelerin hızlandırıcı etkisiyle birlikte uluslararası etkileşimleri arttırmıştır. Artan uluslararası etkileşimlerin meydana getirdiği dışsallıklar, küresel kamusal mal kavramını ortaya çıkarmıştır. Bu doğrultuda sahip olduğu dışsallıklar nedeniyle küresel kamusal bir mal niteliği taşıyan sağlık, başta küresel salgın hastalıklar olmak üzere uluslararası müdahaleleri zorunlu kılmıştır. Küresel salgın hastalıkları kontrol altına almak amacıyla başlayan uluslararası iş birlikleri, takip eden süreçte uluslararası kuruluşların oluşturulmasına zemin hazırlamıştır. Esasen küresel salgın hastalıkları kontrol altına almak amacıyla oluşturulan bu kuruluşlar zaman içerisinde küresel sağlık anlayışı çerçevesinde farklı faaliyet alanlarına da dahil olmuşlardır.
      Bu çalışma içerisinde; küresel sağlık anlayışının temelini oluşturan küreselleşme süreci ve bu süreçle birlikte ortaya çıkan küresel kamusal mal kavramı nitelikleri itibariyle incelenmiştir. Küresel kamusal bir mal olan sağlık, küresel sağlık anlayışını ortaya çıkarmıştır. Sağlığın önemli bir dışsallık alanını oluşturan küresel salgın hastalıklar, geçmişten günümüze kadar ortaya çıkma nedenleri ve oluşturdukları dışsallıklar itibariyle açıklanmıştır. Küresel sağlık anlayışına yönelik olarak oluşturulan uluslararası kuruluşların, küresel salgınlara yönelik gerçekleştirdiği müdahalelerin kaynak tahsisinin analizi dönemler itibariyle sınıflandırılarak yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Küreselleşme, Küresel Kamusal Mallar, Küresel Salgın Hastalıklar.

Abstract:
The globalization process has increased international interactions with the accelerating effect of technological developments. The externalities created by the increasing international interactions with the globalization process have revealed the concept of global public goods. In this direction, health which is a global Public good due to its externalities has necessitated international interventions especially pandemics. International cooperation which started with the aim of controlling pandemics, paved the way for the establishment of international organizations in the following period. These organizations, which were originally created to control Pandemics, have become involved in different field of activity within the framework of global health understanding over time.
    In this study, the globalization process, which forms the basis of the understanding of global health and the concept of global public goods that emerged with this process were examined in terms of their qualities. Health, which is a global public good, has revealed the understanding of global health. Pandemics, which constitute the most important externality of health, are explained in terms of the reasons for the emergence from the past to the present and the externalities they create. The analysis of the resource allocation of the interventions of the international organizations created for the understanding of global health against the Pandemics was made by classifying them periods. 

Keywords: Globalization, Global Public Goods, Pandemics