Çileklerde hasat sonrası Botrytis cinerea fr. meyve çürüklüklerinin hasat öncesi maya ve fungisit uygulamaları ile önlenmesi üzerine araştırmalar
Studies on the control of postharvest Botrytis cinerea fr. fruit decays with preharvest yeast and fungicide applications on strawberries
Yazar: AHMET ELMACI
Danışman: PROF. DR. PERVİN KINAY TEKSÜR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Fitopatoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çilekte arazide ve hasat sonrasında kayıplara neden olan çürüklük etmenlerinin en başında Botrytis cinera (Kurşuni küf) bulunmaktadır. Günümüzde kimyasalların kullanımına karşı olan kamuoyu hassasiyetleri ve patojene karşı dayanıklılık riskleri, farklı yöntemlerin daha fazla araştırılmasına neden olmuştur. Bu çalışmada, hasat öncesi arazi koşullarında maya ve maya+fungisit uygulamaları ile hasat sonrası B. cinerea'nın önlenmesi üzerine araştırmalar yapılmıştır. Çalışmanın ilk etabında çilek yaprak, çiçek ve meyvelerinden elde edilen maya izolatlarının B. cinerea'ya karşı etkililiklerinin in vivo koşullarda belirlenmiştir. Antalya, Mersin, Aydın, Yalova illerinden 50 farklı çilek üretim alanından örnekler alınmıştır. Alınan bu örneklerden yapılan yüzey yıkama ile 59 adedi meyveden, 52 adedi yapraktan ve 69 adedi çiçekten olmak üzere toplam 180 adet maya izolatı elde edilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda elde edilen izolatlarının çilek meyvelerinin pazar değerini koruyacak düzeyde etkili olmadığı görülmüştür. Çalışmaya, etkililiği daha önceki çalışmalarda belirlenmiş olan antagonist bir maya izolatı (Metschnikowia pulcherrima; M1/1) ile devam edilmiştir. Hasat öncesi uygulamalar %10, %50 çiçek ve yeşil meyve olmak üzere 3 aşamada gerçekleştirilmiştir. Hasat edilen meyveler 1°C'de %90-95 nemde soğuk hava deposunda 10 ve 15 gün muhafaza edilmiştir. 2017 yılında 1. tarlada üretici uygulamaları %32,3, sadece maya uygulamaları içeren program A %38, sadece kimyasalların uygulandığı program B %53,6, maya ve kimyasalların beraber kullanıldığı program C %57,1 oranında etkili olmuştur. 
2017 yılında 2. tarlada yapılan uygulamalarda ise %71,8 etki oranı ile sadece kimyasalların uygulandığı program B ve %77,7 etki oranı ile kimyasallar + antagonist maya uygulamaları ile hazırlanan program iyi sonuçlar vermiştir. 2019 yılında uygulanan programlardan hasat edilen ve soğuk hava odasında bekletilen çilek meyvelerinin 10. gününde, kontrol grubu meyvelerde %14,1 oranında çürüklük oranı saptanırken, yürütülen hiçbir programdaki meyvelerde çürüklük görülmemiştir.

Abstract:
Botrytis cinera (Grey Mold) is the most destructive pathogen that causes important crop losses in the strawberry field and after harvest. There are protection methods against this pathogen both in the field conditions and in post-harvest conditions. Among these methods, chemicals are the most commonly used method. Today, public sensitivity to the use of chemicals and risks of resistance to pathogens has led to further investigation of different methods. In this study, the yeast and yeast/fungicide applications carried out in field conditions before harvest for the prevention of gray mold after harvest. In the first stage of the study, the efficacy of yeast isolates obtained from strawberry leaves, flowers and fruits against B. cinerea was determined under in vivo conditions. Samples were taken from 50 different strawberry production areas from Antalya, Mersin, Aydın and Yalova provinces. A total of 180 yeast isolates, 59 of which are from fruits, 52 from leaves and 69 from flowers, were obtained by the surface washing method from these samples. The result of study was indicated that the yeast isolates were not effective enough to decrease the market value of strawberry fruits. The study was continued with antagonist yeast isolate (Metschnikowia pulcherrima; M1/1), which its efficacy was determined by previous studies. Pre-harvest applications were carried out at three stages as 10%, 50% flowers and green fruit. The harvested fruits were stored in cold storage at 90-95% humidity at 1 ° C for 10 and 15 days. In 2017, in the first field area, farmer practices were found to be 32.3%, program A containing only yeast applications 38%, program B containing only chemical applications, 53.6% and program C in which yeast and chemicals were applied together was effective 57.1%. In 2017, in the applications made in the 2nd field, program B, which was applied only with chemicals 71.8%, and program C which prepared with chemicals + antagonist yeast applications were effective by 77.7%, which gave good results. On the 10th day of cold storege, the strawberries which were harvested from the programs applied in 2019, the decay development was found by14.1% on the control fruit, while there was no decay observed on the fruits in any spray program carried out before harvest.