Ekolojik sosyal hizmetin sosyal hizmet akademisyenleri perspektifinden değerlendirilmesi
Evaluation of ecological social work from the perspective of social work academics
Yazar: ŞENİZ ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. HARUN CEYLAN
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Akademisyenler = Academicians ; Ekoloji = Ecology ; Ekolojik çevre = Ecological environment ; Sosyal hizmetler = Social services ; Çevre sorunları = Environmental problems

Özet:
Sosyal hizmet yapısı gereği değişen sorunlara cevap üretmek için tarihsel süreçte değişmiş ve dönüşmüştür. 21. yüzyılda ise ekolojik bozulmaların görünürlüğünün ve hissedilirliğinin artmasından dolayı muhtelif disiplin ve meslekler kendi kapsamında, güncel konulara cevaplar ve çözümler üretmektedir. Bu alanlardan olan Sosyal Hizmet alanı içinde de ekoloji ile ilgili konulara çözüm ve cevap üretme çabaları Ekolojik Sosyal Hizmeti oluşturmakta ve tartışmalar teorik/kavramsal boyut, etik, uygulama ve eğitim alanlarında devam etmektedir. Özetle ekolojik sosyal hizmetin nasıl mümkün olabileceği sorusunun literatürü şekillendirdiği görülmektedir.
Bu çalışma da aynı sorunun cevaplanmasına katkıda bulunmak için teori, uygulama ve eğitimin kesişiminde bulunan sosyal hizmet akademisyenlerinin ekolojik sosyal hizmeti nasıl değerlendirdiğini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla çalışma nitel araştırma yönteminde tasarlanmış fenomenolojik bir çalışmadır. Çalışmada amaçlı örnekleme doğrultusunda ekolojik sosyal hizmete dair akademik üretimde bulunmuş 15 sosyal hizmet akademisyeniyle görüşmeler yapılmıştır. Görüşme formu yarı yapılandırılmış görüşme formu olup sorular araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Elde edilen veriler, MAXQDA programı yardımıyla analiz edilmiş ve oluşan sekiz ana tema ve bu temalara bağlı alt temalar kapsamında incelenmiştir.
Katılımcı ifadelerine dayanan araştırma sonuçlarına göre ekolojik sosyal hizmetin gerçekleşmesi için eğitimde ekolojiye dair konulara gerek teorik gerekse uygulamalı olarak yer verilmeli, mevcut çevre anlayışının sosyal çevrenin ötesinde fiziksel çevre olarak genişlemesi, uygulamada ve bilgi temelinde disiplinlerarası yaklaşımın benimsenmesi gerekmektedir. Rol ve görevler bağlamında ise makro ve toplum odaklı görevlerle savunuculuk, aktivistlik ve eğitimci rollerinin vurgulandığı görülmüştür. Ayrıca sosyal hizmet uygulaması politikadan bağımsız olmadığı için yasal gerekçelere ihtiyaç olduğu ve ekolojik sosyal hizmetin makro bir yaklaşım ve uygulama düzeyini gerektirdiği ortaya çıkmıştır. Ekolojik uygulamalar için kapsayıcı bir etiğin ise insanın diğer canlılarla birlikte ve onların sayesinde var olmaya devam edebileceğinin kavranmasıyla ve insan dışı canlıların yaşam hakkını ve önemini tanımakla mümkün olacağı anlaşılmıştır.
Bu çalışma sonucunda alanın teorisyenlerinden/akademisyenlerinden edinilen bilgi ve çıkarımlar, ekolojik sosyal hizmetin Türkiye'de nasıl değerlendirildiğini gösterdiği gibi literatürün geniş şekilde ele alınmasıyla da genel olarak ekolojik sosyal hizmetin ne olduğu, eğitim ve müfredata eklemenin ve etiğinin nasıl olabileceği ve nihayetinde uygulamadaki karşılığının ne olduğunun anlaşılmasını sağlayacak bir temel oluşturulmuştur.
Son olarak ekolojik sosyal hizmetin mümkün olabilmesi için teori ve bilgi temeli sağlayan akademisyenlere, yeni uygulayıcıları yetiştiren eğitimcilere ve uygulama ve projeler için ortak çalışılacak paydaşlara yönelik önerilerle çalışma tamamlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Ekolojik Sosyal Hizmet, Ekolojik Bozulmalar, Etik, Eğitim, Uygulama.

Abstract:
Social work has changed and transformed in the historical process in order to respond to the changing problems due to its structure. In the 21st century, due to the increase in the visibility and perceptibility of ecological deterioration, various disciplines and professions produce answers and solutions to current issues within their own scope. Efforts to produce solutions and answers to ecology-related issues within the field of Social Work, which is one of these fields, constitute Ecological Social Work, and discussions continue in the fields of theoretical/conceptual dimension, ethics, practice and education. In summary, it is seen that the question of how ecological social work can be possible has shaped the literature.
In order to contribute to answering the same question, this study aims to reveal how social work academics, who are at the intersection of theory, practice and education, evaluate ecological social work. For this purpose, the study is a phenomenological study designed in qualitative research method. In the study, in line with purposeful sampling, interviews were conducted with 15 social work academics who had academic production on ecological social work. The interview form is a semi-structured interview form and the questions were prepared by the researcher. The obtained data were analyzed with the help of the MAXQDA program and examined within the scope of eight main themes and sub-themes related to these themes.
According to the results of the research based on participant statements, in order to realize ecological social work, ecology issues should be included in education both theoretically and practically, the existing environmental understanding should be expanded beyond the social environment as the physical environment, and an interdisciplinary approach should be adopted on the basis of practice and knowledge. In the context of roles and duties, it was seen that advocacy, activism and educator roles were emphasized with macro and community-oriented tasks. In addition, since the social work practice is not independent of policy, it has emerged that legal justifications are needed and ecological social work requires a macro approach and level of practice. It has been understood that an inclusive ethics for ecological practices will be possible by understanding that human beings can continue to exist together with and thanks to other living things, and by recognizing the right and importance of life of non-human creatures.
As a result of this study, the knowledge and inferences obtained from the theorists/academics of the field, showing how ecological social work is evaluated in Turkey, as well as a broad consideration of the literature, what ecological social work is in general, how it can be added to education and curriculum and ethics, and finally what its equivalent is in practice. A basis for understanding has been established.
Finally, the study was completed with suggestions for academics who provide theory and knowledge basis for ecological social work to be possible, educators who train new practitioners, and stakeholders to work with for practices and projects.
Keywords: Ecological Social Work, Ecological Degradation, Ethics, Education, Practice.