Heteroatom sübstitüe kinon ve nitrodien bileşiklerinin sentezi
The synthesis of heteroatom substituted quinone and nitrodiene compounds
Yazar: HATİCE ASAR
Danışman: PROF. DR. CEMİL İBİŞ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
ÖZETHETEROATOM SÜBSTİTÜE KİNON VE NİTRODİEN BİLEŞİKLERİNİN SENTEZİBu çalışmanın amacı, geniş bir uygulama alanına sahip olan kinon ve nitrodien bileşiklerinin S-, O-, N- ve S,O-, N,O-, N,S- nükleofilleri ile reaksiyonlarının incelenmesi ve yeni heteroatom sübstitüe kinon ve dien bileşiklerinin sentezlenmesidir.Yeni kinon bileşiklerinin sentezlenmesinde başlangıç maddesi olarak 2,3-diklor-1,4-naftakinon 1(a) kullanıldı. Yeni bütadien bileşiklerini sentezlemek için ise trikloretilenin serbest radikal dimerleşmesi ile hazırlanan hekzaklorbüten bileşiği üzerinden, 1,1,3,4,4-pentaklor-2-nitro-1,3-bütadien 1(b) bileşiği başlangıç maddesi olarak sentezlendi.1(a) bileşiğinin sentez yöntemi 1'e göre uygulanan reaksiyonlarında; 1,6-hekzandiol ile bilinmeyen 2-(6-hidroksiheksiloksi)-3-kloro-1,4-naftakinon (2) ve 7,8,9,10,11,12-hekzahidrodinafta[2,2';e]-dikloro[3,3][1,8]dioksil-5,14,19,20-tetron (3) bileşikleri, 3,4-dihidroksibenzaldehit ile bilinmeyen [2,3-siklo(3,4-dioksilbenzaldehit)]-1,4-naftakinon (4) ve 3,4-dioksilbenzaldehit-[2,2';e]-dikloro[3,3']-bis(1,4-naftakinon) (5) bileşikleri, dietilenglikolmonoetileter ile bilinmeyen 2-(2-(2-etoksietoksi)etoksi)-3-kloro-1,4-naftakinon (6) bileşiği, dietilenglikolmonoheksileter ile bilinmeyen 2-(2-(2-heksiloksi)etoksi)etoksi)-3-kloro-1,4-naftakinon (7) bileşiği sentezlendi.1(a) bileşiğinin sentez yöntemi 2'e göre uygulanan reaksiyonlarında; 3-mercapto-1,2-propandiol ile bilinmeyen [2,3-siklo(2-oksil-3-sülfonilpropanol)]-1,4-naftakinon (8) bileşiği, 3-pridinol ile bilinmeyen 2-(3-pridinoksil)-3-kloro-1,4-naftakinon (9) bileşiği, 2,3-dimercapto-1-propanol ile bilinmeyen [2,3,8,9]-siklo[(1-hidroksi)-2,3,5,6-propiltetrasülfonil]-1,4,7,10-dinaftakinon (10) bileşiği sentezlendi.1(a) bileşiğinin sentez yöntemi 3'e göre uygulanan reaksiyonlarında; 3-amino-1,2-propandiol ile bilinmeyen 2-(2,3-dihidroksipropilaminil)-3-kloro-1,4-naftakinon (11) bileşiği, 3-mercapto-1,2,4-triazol ile bilinmeyen [2,3-siklo(3-sülfonil-4-aminil-1,2,4-triazol)]-1,4-naftakinon (12) bileşiği sentezlendi.1(b) bileşiğinin oda şartları altında gerçekleştirilen reaksiyonlarında; 2,3-dimercapto-1-propanol ile bilinmeyen 3,4,4-trikloro-2-nitro-1-[siklo(2,3-disülfonilpropanol)]-1,3-butadien (13) bileşiği, 3-mercapto-1,2-propandiol ile bilinmeyen 3,4,4-trikloro-2-nitro-1-[siklo(2-oksil-3-sülfonilpropanol)]-1,3-butadien (14) ve pentaflorotiyofenol ile bilinmeyen 3,4,4-trikloro-2-nitro-1,1-[pentaflorofenilsülfonil)]-1,3-butadien (15) bileşiği sentezlendi.Sentezlenen yeni kinon ve 2-nitrobutadien bileşikleri kromatografik yöntemlerle saflaştırıldı. Bu bileşiklerin yapıları mikroanaliz ve spektroskopik yöntemler (FTIR, 1H-NMR, 13C-NMR, MS) kullanılarak aydınlatıldı.

Abstract:
SUMMARYTHE SYNTHESIS OF HETEROATOM SUBSTITUTED QUINONE AND NITRODIENE COMPOUNDS.The purpose of this study was to investigate the reactions of quinone and nitrodiene compounds, which have a wide application area, with some S-, O-, N-, S,O-, N,O-, N,S- nucleophiles and to synthesize novel heteroatom substituted quinone and diene compounds.2,3-Dichloro-1,4-naphthoquinone 1(a) was used as a starting material for synthesis of new quinone compounds. 1,1,3,4,4-pentachloro-2-nitro-1,3-butadiene 1(b) was synthesized as a starting material through hexachlorobutene compound which was prepared from free radical dimerization of trichloroethylene as to synthesis of new butadiene compounds.According to the synthesis method 1 in the reactions of compound 1(a); unknown 2-(6-hydroxyhexyloxy)-3-chloro-1,4-naphthoquinone (2) and 7,8,9,10,11,12-hexahydrodinaphto[2,2?;e]-dichloro[3,3][1,8]dioxyl-5,14,19,20-tetrone (3) compounds were synthesized with the 1,6-hexanediol, unknown [2,3-cyclo(3,4-dioxylbenzaldehyde)]-1,4-naphthoquinone (4) and 3,4-dioxylbenzaldehyde-[2,2?;e]-dichloro[3,3?]-bis(1,4- naphthoquinone (5) compounds were synthesized with the 3,4-dioxylbenzaldehyde, unknown 2-(2-(2-ethoxyethoxy)ethoxy)-3-chloro-1,4-naphthoquinone (6) compound was synthesized with the diethyleneglycol monoethyl ether, unknown 2-(2-(2-(hexyloxy)ethoxy)ethoxy)-3-chloro-1,4-naphthoquinone (7) compound was synthesized with the diethyleneglycol mono-n-hexyl ether.According to the synthesis method 2 in the reactions of compound 1(a); unknown [2,3-cyclo(2-oxyl-3-sulfanylpropanol)]-1,4- naphthoquinone (8) compound was synthesized with the 3-mercapto-1,2-propanediol, unknown 2-(3-pyridinoxyl)-3-chloro-1,4- naphthoquinone (9) compound was synthesized with the 3-pyridinol, unknown [2,3,8,9]-cyclo[(1-hydroxy)-2,3,5,6-propyltetrasulfanyl]-1,4,7,10-dinaphthoquinone (10) compound was synthesized with the 2,3-dimercapto-1-propanol.According to the synthesis method 3 in the reactions of compound 1(a); unknown 2-(2,3-dihydroxypropylaminyl)-3-chloro-1,4-naphthoquinone (11) compound was synthesized with the 3-amino-1,2-propanediol, unknown [2,3-cyclo(3-sulfanyl-4-aminyl-1,2,4-triazole)]-1,4- naphthoquinone (12) compound was synthesized with the 3-mercapto-1,2,4-tiazole.In the reactions of 1(b) compound under room conditions; unknown 3,4,4-trichloro-2-nitro-1-[cyclo(2,3-disulfanylpropanol)]-1,3-butadiene (13) compound was synthesized with the 2,3-dimercapto-1-propanol, unknown 3,4,4-trichloro-2-nitro-1-[cyclo(2-oxyl-3-sulfanylpropanol)]-1,3-butadiene (14) compound was synthesized with the 3-mercapto-1,2-propanediol, unknown 3,4,4-trichloro-2-nitro-1,1-[pentafluorophenylsulfanyl)]-1,3-butadiene (15) compound was synthesized with the pentaflorotiyofenol.The structure of novel synthesized quinone and 2-nitrobutadiene compounds were purified by chromatographic methods. The structures of compounds were determined by using micro analysis and spectroscopic methods (FTIR, 1H-NMR, 13C-NMR, MS).