Türkçe öğretmeni adaylarının yazılı anlatımlarında kullandıkları aktif kelime servetlerinin incelenmesi
A study on the active vocabularies that Turkish language teacher trainees use in their written papers
Yazar: SERKAN DOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FERHAT ENSAR
Niğde Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Kelimeler = Words ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yazılı anlatım = Written expression ; Yazılı anlatım becerisi = Writing skills based

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Türkçe öğretmeni adaylarının yazılı anlatımlarındaki aktif kelime servetlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırmanın verileri 156 Türkçe öğretmeni adayından toplanmıştır. Araştırmada Türkçe öğretmeni adaylarından otobiyografilerini ve serbest konulu bir kompozisyon yazmaları istenmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının kelime servetlerinin çeşitli değişkenler açısından değerlendirilebilmesi için gerekli olan öğretmen adaylarına ait demografik özellik bilgileri elde edilmiştir.
Verilerin analizinde SCP 4.07 ve SPSS 15.0 paket programları kullanılmıştır. Yazılan kompozisyonlarda öğretmen adaylarının kelime servetleri incelenmiştir. Öğretmen adaylarının yazmış oldukları metinlerden elde edilen kelime sayıları ile öğretmen adaylarının demografik özellikleri arasında anlamlı farklılık olup olmadığı non-parametrik (parametrik olmayan) testler Mann-Whitney ve Kruskall Wallis testleri ile sınanmıştır.
Araştırmada şu sonuçlara ulaşılmıştır: Türkçe öğretmeni adaylarının kelime servetleri, cinsiyet, süreli yayın takip etme, kendini en iyi şekilde ifade etme, boş zamanlarda kitap okuma, yabancı dil bilme, anne meslek durumu, baba meslek durumu, kardeş sayısı, kitap okuma sıklığı, kütüphane kullanımı değişkenlerine göre farklılık göstermezken; öğretim türü, sınıf düzeyi, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, gazete okuma sıklığı, kültür kitaplarına pay (para) ayırma, en son mezun olunan okul türü, öğrenim görülen bölümde okutulan dersleri yeterli bulma değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermektedir.
Araştırmada Türkçe öğretmeni adaylarının kelime sayıları da tespit edilmiştir. Ahi Evran Üniversitesi Türkçe Eğitimi Bölümü'nde öğrenim gören Türkçe öğretmeni adaylarından iki farklı yazı türünde (serbest konulu ve otobiyografi) toplanan 312 adet yazılı veride bir kez kullanılan kelime sayısı 3.103, farklı kelime sayısı 6.722, toplam kelime sayısı 82.121 olarak belirlenmiştir. Toplam 312 adet yazılı veride 865 farklı atasözü ve deyim kullanılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Kelime serveti, Türkçe eğitimi, Türkçe öğretmeni adayları.

Abstract:
The aim of this research is to study the active vocabularies of the Turkish teacher trainees in written form in terms of different variants. The data of the research were acquired from 156 Turkish teacher trainees. In the research, it was asked for the Turkish teacher trainees to write their autobiographies and a topic free composition. Also, demographic features of the trainees which are required for the assessment of their vocabulary in terms of different variants were gathered. 
In the analysis of data, SCP 4.07 and SPSS 15.0 software were used. In the compositions written by the trainees, their vocabularies were evaluated. It was tested with Mann-Whitney and Kruskall Wallis tests, non-parametric tests, whether there is a meaningful difference between the word numbers in the compositions written by teacher trainees and the demographic features of these trainees. Following findings were reached in the research: while the vocabularies of teacher trainees do not show any difference according to their following a periodical, expressing themselves in their best, reading in their free times, knowing a foreign language, parental occupation conditions, number of siblings, book reading frequency, and library using, their vocabularies show a meaningful difference according to their education style, class level, mother's education level, father's education level,  newspaper reading frequency, sparing a budget for cultural books, type of the last graduated school, and the variants related with the fact that one finds whether the courses given in an education program are sufficient or not. 
Word numbers of Turkish teacher trainees were found out, as well. In 312 written data in two different literature style (free topic and autobiography) derived from Turkish teacher trainees studying in the Department of Turkish Language Teaching in University of Ahi Evran, it was found out that the number of words used only once is 3.103, number of different words is 6.722 and overall word number is 82.121. In 312 written papers in total, 865 different proverbs and idioms were used. 


Keywords: Vocabulary, Turkish teaching, Turkish teacher trainees.