Adolesan sporcularda zihinsel dayanıklılığın belirlenmesinde ailenin spora dahiliyeti ve aile mükemmeliyetçiliğinin rolü
The role of perceived parental perfectionism and parental involvement in mental toughness of adolescent athletes
Yazar: NÜKTE ÖZGÖR
Danışman: PROF. DR. FEVZİYE HÜLYA AŞÇI
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Egzersiz ve Spor Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Aile = Family ; Ergenler = Adolescents ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Zihinsel dayanıklılık = Mental toughness

Özet:
Amaç: Bu çalışmada ailenin spora dahiliyeti ve aile mükemmeliyetçilik algısının adolesan sporcularda zihinsel dayanıklılığının belirlemesindeki rolü incelenecektir. Zihinsel dayanıklılığın cinsiyete, spor deneyimine ve spor türüne göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi de bu çalışmanın amaçlarındandır.  
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 12-18 yaş arası 193 kız (Xyaş= 14.56 ± 1.95) ve 193 erkek sporcu (Xyaş=14.99 ±2.04) olmak üzere toplam 386 (Xyaş=14.78± 2.00) adolesan katılmıştır. Katılımcılara "Kişisel Bilgi Formu" ile birlikte "Zihinsel Dayanıklılık Ölçeği", "Sporda Ebeveyn Katılım Anketi" ve "Spora Özgü Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği'nin Algılanan Aile Baskısı" alt boyutu uygulanmıştır. Verilerin analizinde çoklu hiyerarşik regresyon analizi ve bağımsız örneklerde t-testi kullanılmıştır.
Bulgular ve Sonuçlar: Analiz sonuçlarına göre, algılanan baba mükemmeliyetçiliği (β=0.24, p<0.05) zihinsel dayanıklılığın pozitif yordayıcısı bulunmuştur. Anne mükemmeliyetçiliği (β=-0.18, p<0.05) ise zihinsel dayanıklılığın negatif yordayıcısıdır. Bunun yanısıra, aile dahiliyetinin baba takdir (β=0.26, p<0.05) alt boyutu zihinsel dayanıklılığın pozitif yordayıcısı olarak bulunmuştur. Algılanan anne/baba dahiliyetinin diğer alt boyutları zihinsel dayanıklılığın anlamlı yordayıcısı değildir (p> 0.05). Cinsiyete göre adolesan sporcuların zihinsel dayanıklılık düzeylerinde fark vardır (p<0.05). Spor türüne göre, bireysel sporcularının zihinsel dayanıklılık, puanları takım sporcularından daha yüksektir (p<0.05). Spor deneyimine göre ise, zihinsel dayanıklılık düzeylerinde anlamlı fark yoktur (p>0.05). Elde edilen bulgular, adolesan sporcularda zihinsel dayanıklılığın belirlenmesinde ailenin spora dahiliyeti ve aile mükemmeliyetçiliğinin önemli rol oynadığını göstermektedir.

ANAHTAR KELİME: Zihinsel Dayanıklılık, Aile Mükemmeliyetçiliği, Aile Dahiliyeti

Abstract:
Purpose: The purpose of this study was to examine the role of parental involvement in sport and the perception of parental perfection in determination of mental toughness of adolescent athletes. The study was also aimed to investigate whether or not mental toughness differ with regard to sex, sports experience and type of sport.
Methods: One hundred ninety three girls (Mage = 14.56 ± 1.95) and 193 boys (Mage= 14.99 ± 2.04), in total 386 (Mage = 14.78 ± 2.00) adolescent athletes participated in this study. 'Mental Toughness Questionnaire', 'Parenal Involvement in Sports Questionnaire' and 'Perceived Parental Pressure Subscales of Sport Multidimensional Perfectionism Scales' were administered to participants. Hierarchical multiple regression analysis and t-test were used to analyse data. 
Results and conculusion: Analysis indicated that perceived father perfectionism (β = 0.24, p <0.05) was found to be a positive predictor of mental toughness. On the other hand, perceived mother perfectionism (β =-0.18, p <0.05) is a negative predictor. Father's praise subscales of parental involvement (β = 0.26, p <0.05) was found to be a positive predictor of mental toughness. There was significant differences in mental toughnessnt with regard to sex (p <0.05). Individual sport athletes scored higher on the mental toughness than team sport athletes. There was no significant difference mental thoughness with regard to year of sport experiences (p>0.05). The findings play an important role in determining mental toughness of adolescent athletes of the role of perceived parental perfectionism and parental ınvolvement.

KEY WORDS: Mental Toughness, Parental Involvement, Parental Perfectonism