Keçilerde yüksek çinko tüketiminin hematolojik ve biyokimyasal parametreler ile rumen fermentasyonuna etkisi
Effects of high dietary zinc intake on rumen fermentation, haemotological and biochemical parameters in ruminants animals
Yazar: ELMAS ULUTAŞ
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH ERYAVUZ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Ankara keçisi = Angora goat ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Biyokimya = Biochemistry ; Hematoloji = Hematology ; Keçiler = Goats ; Oksidanlar = Oxidants ; Protozoa = Protozoa ; Rumen = Rumen ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Çinko = Zinc

Özet:
Bu tez araştırması, Ankara keçilerinin yemlerin yüksek düzeyde çinko ilave edildiğinde canlı ağırlık, kan parametreleri ve rumen içeriğinde ortaya çıkabilecek değişiklikler ile birlikte biyokimyasal ve hormonal etkilerinin saptamak üzere amaçlandı.
Araştırmada ortalama 35 kg canlı ağırlığında, bir yaşında 24 adet erkek Ankara keçisi kullanıldı. Hayvanlar beslendikleri yemlerin çinko içeriğine göre her grupta 6 hayvan olacak şekilde 4 gruba ayrıldılar. Kontrol grubu hayvanlar 31,76 ppm çinko içeren yemle beslenirken, deneme grubundakiler kontrol grubu hayvanlarının tükettiği yeme  (deneme 1 grubu) 500 ppm, (deneme 2 grubu) 750 ppm ve (deneme 3 grubu) 1000 ppm çinko ilave edilerek beslendi.
Araştırmanın 15. ve 30. gününde hayvanların canlı ağırlığı kaydedilerek  kan ve rumen içeriği örnekleri alındı. Rumen içeriğinde pH, amonyak, protozoon sayısı, Zn, Fe ve Cu düzeyleri; kanda ise alyuvar sayısı, hemoglobin miktarı, hematokrit değer, akyuvar sayısı ve yüzde oranları, plazma kolesterol, glikoz, üre, Zn, Fe ve Cu düzeyleri, serbest ve total T3 ile T4, leptin ve insulin hormon düzeyleri belirlendi. Çalışmanın sonunda hayvanlardan alınan tiftik, karaciğer, böbrek ve pankreas örneklerinde Zn, Cu ve Fe düzeyleri belirlendi.
Yeme çinko ilavesinin hayvanların canlı ağırlıkları ve rumen pH düzeylerine etkisinin olmadığı bulundu. Rumen içeriği amonyak azotu ve protozoon sayıları çinko ilavelerine bağlı olarak önemli oranda (p<0,01) azaldı. Çinko ilaveli yemle beslenen keçilerde rumen içeriği Zn düzeyleri yüksek bulunurken, Fe ve Cu düzeylerine, 1000 ppm ilaveli gruptakiler hariç, uygulamaların etkisinin olmadığı saptandı. Kontrol grubundaki hayvanların 15.gün örneklerine göre 30.gün örneklerinde alyuvar sayıları ve hemoglobin düzeylerinin önemli oranda (p<0,05) azaldığı çinko ilaveli gruplarda bu parametrelerin etkilenmediği saptandı. İncelenen diğer kan parametrelerinin uygulamadan etkilenmediği bulundu. Biyokimyasal parametrelerden plazma üre azotu, GSH ve çinko düzeyi artarken, kan leptin miktarı ve lipid peroksidasyonun azaldığı görüldü. Dokulardaki mineral ölçümü yapıldığında, karaciğer çinko ve demir düzeyleri ile tiftik demir düzeyinin arttığı, böbrek bakır düzeyini ise azalttığı görüldü. 
Sonuç olarak, yeme yüksek düzeyde çinko ilavesini keçiler tarafından tolere ediebileceği kanaatine varıldı.

Abstract:
This study was performed in order to determine effects of diet containing high zinc on differences in rumen and blood parameters, live weight and oxidant-antioxidant balance in goats. In this study, twenty four male Angora goats, 12 months of age, and weighing approximately 35 kg were divided into four groups as: control group (C) fed with basal diet containing 31.76 ppm Zn, experimental group1 (500) fed with basal diet supplemented 500 ppm Zn, experimental group 2 (750) fed with basal diet supplemented 750 ppm Zn and experimental group 3 (1000) fed with basal diet supplemented 1000 ppm Zn. The investigation was started after a 15 days adjustment period and lasted 30 days.
On days 15 and 30 of the study, the blood and rumen samples were taken from animals and weighed. While pH and ammonia levels, protozoon numbers, Zn, Fe and Cu concentrations were determined in rumen contents, red blood cell counters (RBC), hemoglobine, haematocrite level, white blood cell counters (WBC) and their differenciation ratios, plasma cholesterol, glucose and urea nitrogen, Zn, Fe and Cu concentrations, total and free T3 and T4, leptin and insulin levels were measured in the blood samples. 
There were no differences for body weight and ruminal pH between the groups. Ruminal ammonia and protozoal numbers were decreased (p<0,01) by high zinc supplementations. Rumen Zn concentration increased in the goats fed with high zinc, whereas there was no difference in rumen Fe and Cu concentration amoung treatments, except for 1000 ppm supplementation. RBC and hemoglobin levels decreased significantly (p<0,05) in the control group goats on the fifteenth day than on the thirtieth day but there were no effects of zinc supplementations. High Zn supplementation to diet had not an effect on WBC and hematocrite levels in the goats.
High zinc supplementation to diet increased plasma urea nitrogen, GSH and Zn concentrations but decreased leptin concentration and lipid peroxidation. There were no differences in other blood parameters amoung treatments.  High zinc supplementation to diet increased the liver Zn and Fe concentrations and mohair Fe levels but decreased the kidney Cu concentrations.
As a result, we concluded that the goats can tolerate the supplementation of high zinc to diet.