Bulgaristan'daki Türk azınlık yayınlarının görsel kültür bağlamında incelenmesi
Examination of Turkish minority publication in Bulgaria in the context of visual culture
Yazar: NESRİN NEZİR KÖSE
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA HATİPLER
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Görsel Kültür Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
İnsanoğlu daha iyi yaşam koşullarına kavuşmak, ihtiyaçlarını karşılarken bir önceki bulunduğu yaşam alanından daha iyi bir yerde olmak için varoluşundan bu yana göç etmektedir. İlk çağlarda iklimsel değişimler, yiyeceklere yakın olma, barınma ihtiyaçlarını karşılamak için göç edilirken, günümüzde savaş, ekonomik krizler, siyasi, etnik ve dini çatışmalar kitlesel göçlerin ana sebeplerinden bazılarıdır.
İnsanın ayak bastığı, elinin değdiği hiçbir yer aynı kalmaz, geldiği yerin kültürünü, dilini, inanç yapısını da yanında getirmektedir. Bulunduğu coğrafyanın sosyokültürel yapısına katkı sağlarken, demografik yapısını da etkilemektedir. Medya, bir ülkenin tarihsel ve kültürel ilerlemesini kronolojik olarak izini sürdürebilmek için en çok başvurulan araçlardan biridir. Etnik çeşitliliği yoğun olan ülkelerde, azınlıkların nüfus olarak diğer yerleşim yerlerine göre fazla olan şehirlerinde, ülkenin resmi dilinin dışında bağlı olduğu etnik kesime yönelik gazete ve dergiler basıldığı bilinmektedir. Bu tür yayınlar söz konusu toplumun sosyokültürel değişiminde, gelişiminde ve ilerlemesinde büyük rol oynamaktadır.  
Balkan ülkelerinin tümünde olduğu gibi Bulgaristan'da da çok çeşitli azınlık gruplar mevcuttur. Diğer ülkelerden farklı olarak nüfus bakımından küçük bir ülke olmasına rağmen, nüfusunun %10'unu Türk azınlığı oluşturmaktadır. Bulgaristan'ın her döneminde var olan Türk azınlığının kendini ifade edebilmesi ve bulunduğu ülkede varlığını sürdürebilmesi için kendine ait bazı kültürel öğeleri de barındırması gerekmektedir. Medyayı kullanması, basılı ve görsel yayınlar çıkarması, kültürel varlığıyla kendini öz benliğini koruyabilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda, azınlık olarak Bulgaristan'da yaşayan Türklerin, 1909 -2020 tarihleri arasında, siyasi, kültürel ve etnik baskının yoğun olduğu veya tüm baskı ve yasakların kaldırıldığı dönemler arasında, kendi benliklerini, kültürlerini devam ettirip, bulundukları topraklardaki var oluşlarını, kültürel değerlerini yaşatmada bir araç olan medyayı ne kadar etkili kullandıkları çalışmamızda değerlendirilmiş olup, tirajı ve baskı yılı bakımından en uzun süre yayımlanan gazete ise Teun A. van Dijk söylem analizine göre incelenmiştir.

Abstract:
Human beings have been migrating for as long as they have existed to achieve better living conditions and to be in a better place than their previous living area while meeting their needs. In ancient times, migration arose due to climate change, the need to be close to food sources, and the need for shelter. However, in today's world, wars, economic crises, political, ethnic and religious conflicts are some of the main reasons for mass migrations.
No place remains the same where people step or touch; they carry with them the culture, language and belief structure of their place of origin. While contributing to the socio-cultural structure of the geographical area in which they settle, they also influence its demographic composition. Media is one of the most commonly used tools to trace the historical and cultural progress of a country chronologically. In countries with a high ethnic diversity, it is known that newspapers and magazines are published specifically for the ethnic group with a larger population in cities compared to other settlements, apart from the country's official language. Such publications play an important role in the socio-cultural transformation, development and progress of that particular society.
As in all Balkan countries, Bulgaria also has a wide range of minority groups. Despite being a small country in terms of population, Bulgaria is unique in that its population includes a Turkish minority, which constitutes about 10% of the total population. In order for the Turkish minority to express itself and maintain its presence in the country, it is necessary for it to possess certain cultural elements. The use of media, the publication of printed and visual materials and the preservation of its cultural identity are of great importance for the Turkish minority in order to maintain its self-esteem. In this context, the Turks living in Bulgaria as a minority, between 1909 -2020, between the periods when political, cultural and ethnic oppression was intense or when all oppression and bans were lifted, they had a role in preserving their existence and cultural values in their lands, by maintaining their identity and culture. How effectively they use the media, which is a tool, has been evaluated in our study, and the newspaper that has been published for the longest time in terms of circulation and printing year has been examined according to the discourse analysis of Teun A. van Dijk.