Bir enerji sisteminde yanma verimi ve ısı iletim hatlarının iyileştirilmesi ile enerji verimliliğinin artırılması
Improve energy efficiency by boosting combustion efficiency and heat transfer line  in an energy systeem
Yazar: HARUN BULANIKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA SERDAR GENÇ
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enerji Sistemleri Bölümü / Enerji Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Enerji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Enerji = Energy

Özet:
Enerji verimliliği, binalarda yaşam standardını ve hizmet kalitesini, endüstriyel işletmelerde ise üretim miktarını azaltmadan ve üretim kalitesini düşürmeden üretim miktarı başına tüketilen enerjinin azaltılması anlamına gelmektedir. Hayatın her alanında enerji verimliliği kullanılarak ihtiyaçları kısıtlamaksızın çevrenin korunmasına, aile bütçesine ve ülke ekonomisine katkıda bulunmak mümkün olmaktadır. 
Enerji yönetimi, enerji kaynaklarının verimli kullanılması için planlama faaliyetleri, izleme faaliyetleri, araştırma faaliyetleri ve eğitim faaliyetlerinin yürütülmesi olarak tanımlanmıştır.  Belirli miktarın üzerinde enerji tüketen kamu kurumlarının, endüstriyel tesislerin ve ticari işletmelerin enerji yönetici atamaları veya enerji yönetim birimi kurmaları zorunludur.
Bu çalışma binden fazla işçi çalıştıran Kayseri'deki bir endüstriyel işletmede gerçekleştirilmiştir.  Bu endüstriyel işletmede kurulan enerji yönetim teşkilatının enerji sisteminde ısı transfer hatlarının iyileştirilerek ve yanma verimliliğini artırarak enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik gerçekleştirilen faaliyetleri anlatılmıştır. 
Enerji sisteminde yanma verimliliği belirlenmesi için baca gazı analiz edilmiş, yanma verimliliğinin en önemli etkenlerinden biri olan hava fazlalık katsayısı ve emisyon dağılımı belirlenmiştir. Yapılan deneysel çalışmaların sonunda CO emisyonu azalırken hava fazlalık katsayısının arttığı, NOx emisyon değişiminin, hava fazlalık katsayısına ve yakıt içerisinde azot miktarına bağlı olduğu belirlenmiştir. Hava fazlalık katsayısı artarken baca gazı sıcaklığı ve NOx emisyonu azaldığı,  hava fazlalık katsayısı artarken ısıl verimliliğin azaldığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlar literatürdeki çalışmalar ile paralel olduğu görülmüştür. 
Önceki döneme göre tüketilen yakıt miktarı ve bakım maliyetleri karşılaştırıldığı zaman yıpranmış ve izolasyon özelliğini yitirmiş ısı transfer hatlarının ön izolasyonlu borular ile değiştirilmesi iyileştirme faaliyetlerinin sonucunda aylık bazda bakım maliyetleri düşürüldüğü ve % 6.5 ve % 30 yakıt tasarrufu sağlandığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
Energy efficiency means to reduce life standard and service quality at the building provided that it means to reduce energy consumption per production quantity and service without cause to reduce production quality and quantity at the industrial enterprises. It's possible to contribute national economy, family budget and saving environment without limit requirement by using energy efficiency every area of life.
Energy management is defined as conducting education, study, monitoring and planning activity to provide to use efficiently energy resource.  It's compulsory to establish energy administrative unit or nominate energy manager at all commercial, industrial enterprises or state-owned enterprises which consume energy that over determined quantity.
In this thesis study was performed in an industrial enterprise which employ over one thousand worker in Kayseri.  Activities of energy management organization established at this industrial enterprise to improve energy efficiency by boosting combustion efficiency and heat transfer line in an energy system are explained. 
Flue gas was analyzed for combustion efficiency in energy system, air excess coefficient which the most important affect of combustion efficiency and variation of emission distribution is determined. At the end of the experimental study, CO emission decreases while air excess coefficient increase, NOx emission changes depend on air excess coefficient and quantity of nitrogen in fuel is ascertained. Flue gas's heat and NOx emission decreases while air excess coefficient increase, thermal efficiency decreases while air excess coefficient increase was determined. These results also parallel with studies in the literature that has been seen.
Conclude of improvement activities that heat pipe line which worn and lost its insulation property by replacing pre-insulated pipe is reduced maintenance cost and saved fuel between 6.5 % and 30 % on a monthly basis when compare  consumed fuel previous period is observed.