Cerrahi menopoz modeli oluşturulan genç dişi sıçanlarda GLP-1 agonistinin depresyon benzeri davranışlara etkisi
The effect of glucagon-like peptide-1 agonist on depression-like behaviors in young female rats in the surgical menopause model
Yazar: CANDAN SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. HALE SAYAN ÖZAÇMAK
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Glukagon benzeri peptid-1 = Glucagon-like peptide-1 ; Glütatyon = Glutathione ; Malondialdehit = Malondialdehyde ; Menopoz = Menopause ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Overektomi = Ovariectomy ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Menopoz, menstrüel siklusun kalıcı olarak sona ermesi anlamına gelen doğal biyolojik ve fizyolojik bir süreçtir. Kadınlar menopoza geçiş aşamasında depresyon, anksiyete gibi birçok fizyolojik ve psikolojik değişiklik yaşarlar. Amacımız, liraglutidin overektominin neden olduğu davranış değişikliklerini ve hipokampüste oksidatif stres, nöroinflamasyon ve beyin türevli nörotrofik faktör sinyali üzerine etkisini değerlendirmektir. Çalışmamızda 40 adet, üç aylık, genç dişi Wistar-Albino cinsi sıçanlar kullanılmıştır. Kontrol, kontrol ve glukagon benzeri peptid 1, overektomi, overektomi ve fluoksetin, overektomi ve glukagon benzeri peptid 1 olmak üzere rastgele seçimle 5 gruba ayrılmıştır. Operasyondan 5 hafta sonrasında zorlu yüzme testi, açık alan testi ve yükseltilmiş artı labirent testi uygulanmıştır. Hipokampüsde beyin türevli nörotrofik faktör, siklik adenozin monofosfat yanıt elementi bğlayıcı protein, nükleer faktör eritroid 2 ile ilgili faktör 2 ve lipokalin-2 seviyeleri enzim bağlı immünosorbent deneyi yöntemiyle ölçülmüştür. Gruplar karşılaştırmaları için One Way ANOVA, grup içi değerlendirme için Bonferroni Post Hoc ve sonuçlar arasındaki korelasyon non-parametrik Spearman testi yapılmıştır. Overektomi sonucu oluşan depresyon ve anksiyete hipokampüste artan lipocalin-2 ve malondialdehit seviyeleri ile ilişkili olduğu gözlendi. Overektomize sıçanların hipokampüsünde beyin türevli nörotrofik faktör, siklik adenozin monofosfat yanıt elementi bğlayıcı protein, nükleer faktör eritroid 2 ile ilgili faktör 2 seviyeleri önemli ölçüde azaldı. Liraglutide, depresyon ve anksiyete semptomlarını önledi. Sonuçlarımız, glukagon benzeri peptid 1 reseptör agonistinin antidepresant ve anksiyolitik etkisinin, hipokampüste beyin türevli nörotrofik faktör ve nükleer faktör eritroid 2 ile ilgili faktör 2 seviyelerinin korunmasıyla, oksidatif stres ve lipokalin-2 seviyelerinin azalmasıyla ilişkili olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
Menopause is a natural biological and physiological process that means the permanent end of the menstrual cycle. Women experience many physiological and psychological changes such as depression and anxiety during the transition to menopause. Our aim was to evaluate the behavioral changes of liraglutide induced by ovarectomy and its effect on oxidative stress, neuroinflammation and brain-derived neurotrophic factor signaling in the hippocampus. Forty three month old, female, Wistar-Albino rats were used in our study. They were randomly divided into 5 groups as control, control and glucagon-like peptide 1, ovariectomy, ovariectomy and fluoxetine, ovariectomy and glucagon-like peptide 1. Forced swim test, open field test and elevated plus maze test were applied 5 weeks after the operation. Brain derived neurotrophic factor, cyclic adenosine monophosphate response element binding protein, nuclear factor erythroid 2 related factor 2 and lipocalin-2 levels in the hippocampus were measured by enzyme linked ımmunosorbent assay method. One Way ANOVA was used for group comparisons, Bonferroni Post Hoc for within-group evaluation, and the non-parametric Spearman test for correlation between results. İt was observed that depression and anxiety resulting from ovariectomy were associated with increased lipocalin-2 and malondialdehyde levels in the hippocampus. Brain derived neurotrophic factor, cyclic adenosine monophosphate response element binding protein and nuclear factor erythroid 2 related factor 2  levels were significantly reduced in the hippocampus of ovariectomized rats. Liraglutide prevented symptoms of depression and anxiety. Our results suggest that the antidepressant and anxiolytic effect of glucagon like peptide 1 receptor agonist may be associated with the preservation of brain derived neurotrophic factor, nuclear factor erythroid 2 related factor 2  levels in the hippocampus and the reduction of oxidative stress and lipocalin-2 levels.