Kültür turizmi kapsamında yer alan festival etkinliklerinin destinasyona ekonomik etkisi: Adana Portakal Çiçeği Festivali örneği
Economic effect of festival activities in the scope of cultural tourism to destination: The case of Adana Orange Flower Festival
Yazar: SEYHUN OĞUZ
Danışman: DOÇ. DR. KAMİL UNUR
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Adana Portakal Çiçeği Festivali = Adana Orange Flower Festival ; Destinasyon = Destination ; Ekonomik etki = Economic effect ; Festivaller = Festivals ; Kültürel turizm = Cultural tourism ; Turizm = Tourism

Özet:
Turizm endüstrisi, bu gün tüm destinasyonların  ekonomilerinde ciddi gelir kaynağı olurken   sosyo-kültürel ve politik etkilere sahiptir. Bir destinasyonun turizm faaliyetlerini bütün yıla yayarak turizm gelirlerinden daha fazla pay elde edebilmesi için en önemli turizm çeşitlerinden biri kültür turizmidir. Kültür turizmi çeşitlerinden biri olan  ve yöreye özgü çekiciliklerin sunulduğu festivaller, karnavallar, kültürel organizasyonlar ve spor organizasyonları destinasyonların gelişmesine katkıda bulunan turistik kaynaklar arasında yer almaktadır. Festival ve karnavallar düzenlendiği destinasyonda ekonomik sektörleri canlandıran, fiziksel mekânı yeniden şekillendirerek iyileştiren turizm alt sektörleri geliştirerek istihdamı  da artırmaktadır.
Küresel turizm rekabetinden pay almak ve adını uluslararası platformda duyurmak, daha çok turist ve ekonomik kaynak çekmek için destinasyonlar; mevcut turizm kaynaklarına yenilerini eklemektedirler. Bu kapsamda kültür turizmi kapsamında değerlendirilen "festival turizmi" olgusu gündeme gelmiş ve destinasyonlar arasında, festivallere ev sahipliği yapmak için yeni bir rekabet başlamıştır. Festivallerin türüne, turist çekme kapasitesine ülke ekonomisine yapacağı katkının büyüklüğüne bağlı olarak destinasyonlar arasındaki rekabet de artmaktadır. 
Karnavallar, düzenlendiği destinasyonlar için turistik bir hareketlilik yarattığı kadar, ekonomik yararlar da sağlamaktadır.  Türkiye'nin ilk karnavalı olma özellliği ile Adana Portakal Çiçeği Karnavalı ülkenin farklı yerlerinden gelen konukları ağırlamaktadır. Bu çalışmada, 2017 yılı Nisan ayında Adana'da gerçekleştirilen V. Uluslararası Portakal Çiçeği Karnavalı'nın ekonomik etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada veriler, anket yoluyla  3-9 Nisan 2017 tarihlerindeki karnaval etkinlikleri esnasında, anketörler tarafından kolayda örnekleme tekniği ile 434 kişiye yüz yüze uygulanmıştır. 
Bu araştırmanın 2 temel amacı vardır. Uluslararası Portakal Çiçeği Karnavalı'na katılanların ne kadar harcama yaptıklarının tespit edilmesi ve Uluslararası Portakal Çiçeği Karnavalı'na katılanların memnuniyetlerinin tespit edilmesidir.  Araştırmaya katılanların karnaval süresince toplam harcamaları 219.994 TL'dir. Bu rakam içerisinde 47 bin Türk Lirasını aşkın tutar ile en çok harcama yapılan kalem yiyecek içecektir.  İkinci sırada ise yaklaşık 42 bin TL Türk Lirası ile konaklama gelmektedir. Hediyelik eşya için katılımcıların harcadıkları tutar ise 40 bin Türk Lirasını aşkın tutardır. Katılımcıların eğlence için 36 bin Türk Lirasına aşkın tutar, ulaşım için yaklaşık 30 bin Türk Lirasını aşkın tutar ve diğer (market, kuaför, fotoğraf v.b.) hizmetleri satın almak için 24 bin Türk Lirası harcama yaptıkları tespit edilmiştir. En yüksek kişi başı ortalama harcama kalemleri 550 TL ile konaklamaya ve 550 TL ile eğlenceye aittir. En düşük kişi başı ortalama harcama kalemleri 300 TL ile ulaşım, hediyelik eşya ve diğer (market, kuaför, fotoğraf v.b.) harcama kalemine aittir.
Uluslararası Portakal Çiçeği Karnavalı'na katılanların memnuniyetleri iki faktör altında toplanmıştır. Bu faktörler "Karnaval Memnuniyeti" ve "Karnaval Hizmetleri" olarak isimlendirilmiştir. Memnuniyet durumlarına bakıldığında karnavala katılanların karnaval memnuniyeti,  karnaval hizmetlerden memnuniyeti, ve karnaval toplam memnuniyeti  ile cinsiyet ve medeni durumları  arasında anlamlı  farklılık bulunamamıştır. Karnaval memnuniyeti ve yaş arasında anlamlı fark tespit edilmiş olup  41-50 ve 51-60 yaş aralığında olan katılımcıların diğer yaş gruplarına göre daha memnun oldukları saptanmıştır.

Katılanların karnaval hizmetlerden memnuniyet ile eğitim durumları arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. İlkokul ve Ortaokul eğitim düzeyine sahip katılımcıların karnaval hizmetlerden daha memnun oldukları saptanmıştır. Karnavala katılanların karnaval memnuniyeti ve karnaval toplam memnuniyeti ile meslekleri arasında anlamlı  farklılık tespit edilmiştir. Mesleği memur olanların karnaval memnuniyeti ve karnaval toplam memnuniyetinin diğer gruplardan daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca katılanların karnaval memnuniyeti ve karnaval toplam memnuniyeti ile eğitim durumları ve karnaval hizmetlerden memnuniyeti ile meslekleri arasında anlamlı  farklılık bulunamamıştır.

Abstract:
Today, tourism is a very important source of income in the economies of countries, regions and destinations and has social, cultural and political effects. Culture tourism is one of the effective tourism types in order to spread tourism in a destination all year and get a share from tourism competition. On the other hand, festivals, carnivals, cultural organizations and sports organizations where supportive and local attractions are offered within the scope of cultural tourism are among the resources contributing to the development of destinations. Festivals and carnivals also boost tourism by developing tourism sub-sectors that stimulate economic sectors and reshape the physical space in the destination.
Destinations to take part in the global tourism competition and to make its name known internationally, to attract more tourists and economic resources; they add new tourism resources. In this context, the phenomenon of "festival tourism en, which is evaluated within the scope of cultural tourism, has come up and a new competition has started among the destinations to host the festivals. Competition between destinations is also increasing, depending on the type of festivals, the capacity to attract tourists and the size of its contribution to the national economy.
Carnivals provide economic benefits as well as touristic activity for the destinations they are organized. guests from Turkey's first carnival of the Adana Orange Blossom Carnival welcomes different parts of the country. The aim of this study was to determine the economic impact of the 5th International Orange Flower Carnival in Adana in April 2017. Data were collected through a questionnaire developed based on the literature. The questionnaire was applied to 434 people face to face during the carnival activities on April 3-9, 2017 by the interviewers.
This research has two main objectives. To determine how much the participants spend at the International Orange Flower Carnival and to determine the satisfaction of the participants at the International Orange Flower Carnival. According to the results of the research, total expenses of the participants during the carnival is TL 219.994. In this figure, the item with the most expenditure is 47 thousand Turkish Liras and the most expenditure item is food and beverage. In the second place, accommodation comes with approximately TL 42 thousand Turkish Lira. The amount spent by the participants for souvenirs is more than 40 thousand Turkish Liras. Participants spend more than 36,000 Turkish Liras for entertainment, approximately 30,000 Turkish Liras for transportation and 24,000 Turkish Liras to purchase other services (market, hairdresser, photo etc.). The highest average expenditure per capita belongs to accommodation with 550 TL and entertainment with 550 TL. The lowest average expenditure per capita is 300 TL and belongs to transportation, souvenirs and other (market, hairdresser, photo etc.).

It was gathered under two factors that participated in the International Orange Flower Carnival. These factors were named as "Carnival Satisfaction" and "Carnival Services". In terms of satisfaction, carnival satisfaction, carnival satisfaction, carnival total satisfaction and gender and marital status were not significantly different between the participants. There was a significant difference between carnival satisfaction and age, and participants between the ages of 41-50 and 51-60 were found to be more satisfied than the other age groups.
A significant difference was found between the satisfaction of carnival services and the educational status of the participants. Participants with primary and secondary education levels were found to be more satisfied with carnival services. Significant differences were found between carnival satisfaction, carnival total satisfaction and occupation of the participants. It was found that carnival satisfaction and total carnival satisfaction were higher than those of other groups. In addition, no significant difference was found between the carnival satisfaction and total carnival satisfaction of the participants, their educational status and satisfaction with carnival services and their occupations.