COVID-19 pandemi sürecinde yaşlıların bitkisel ürün kullanma durumlarının belirlenmesi
Determination of herbal product use conditions of the elderly during The COVID-19 pandemic process
Yazar: HAZAL BUHUR
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇE DEMİR
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: Bitkiler = Plants ; Bitkisel ürünler = Vegetable products ; COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age

Özet:
Araştırma COVID-19 pandemi sürecinde yaşlıların bitkisel ürün kullanma durumlarının
belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı türde yapılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu Kırşehir
il merkezinde bulunan Aşıkpaşa Aile Sağlığı Merkezlerinde kayıtlı 65 yaş ve üzeri 268 birey
oluşturmuştur. Veriler, araştırmacılar tarafından ilgili literatür incelenerek oluşturulan "Veri
Toplama Formu" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde, sayı, yüzde, ortalama ve KiKare testi kullanılmıştır. Yaşlıların %18,3‟ünün COVID-19 tedavisi için, %64,6‟sının
COVID-19‟dan korunmak için ve %77,2‟sinin COVID-19 dışında herhangi bir nedenden
dolayı bitkisel ürün kullandığı belirlenmiştir. COVID-19 pandemi öncesinde ve sonrasında en
çok kullanılan bitkisel ürünler turunçgiller, sarımsak, sirke, nane, ıhlamur ve kuşburnu olup
bu bitkisel ürünlerin COVID-19 pandemi sürecinde kullanım sıklıklarının artığı
belirlenmiştir. Yaşlıların %61,9‟u bitkisel ürünler hakkında arkadaş ve komşularından bilgi
edindiğini, %44,8‟i pandemi sürecinde bitkisel ürünlere ayrılan bütçede artış olduğunu
belirtmiştir. Çalışan yaşlıların çalışmayan yaşlılara göre, sağlık kurumuna ulaşımda sorun
yaşamayan yaşlıların sorun yaşayanlara göre bitkisel ürün kullanım oranın daha yüksek
olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Yaşlılardan COVID-19‟a yakalananların ve COVID-19
şüpheli hasta olarak hastane veya evde karantinada kalanların bitkisel ürün kullanımları daha
yüksek olarak belirlenmiştir (p<0,05). Sağlık profesyonellerinin COVID-19 pandemi
sürecinde bitkisel ürün kullanımına yönelik veri toplaması ve bitkisel ürün kullanımı için
etkili danışmanlık stratejileri uygulamaları önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Bitkisel ürünler, COVID-19, yaşlı.

Abstract:
The research was done in the descriptive type for the purpose of identification of the use of
herbal products by the elderly during the COVID-19 pandemic. The sample group of the
research was appointed in the city of Kırşehir; 268 individuals aged 65 and over, registered in
Aşıkpaşa Family Health Centers, located in the city center. The data were obtained from the
"Database", which was created by the researchers by examining the relevant literature.
It was collected using the "Collection Form". Numbers, percentages, mean and Ki-Square
tests were used in the process of analysing the data. 18.3% of the elderly have been using the
herbs for the treatment of COVID-19, 64.6% of the elderly people have been using the herbs
for prophylactic purposes - to protect themselves from contracting COVID-19 and 77.2% of
them for any reason other than COVID-19.
Before and after the COVID-19 pandemic the most commonly used herbal products have
been citrus fruits, garlic, vinegar, mint, linden and rose hips and the frequency of use of these
herbal products has increased during the COVID-19 pandemic. 61.9% of the elderly admitted
to have heard about the herbal products from their friends and neighbors and 44.8% of them
stated that there was an increase in the budget that they spent on herbal products during the
pandemic. The rate of use of herbal products is higher in the working elderly compared to the
non-working and in those who do not experience problems in transportation to the health
institution compared to those who do (p<0.05). The herbal products are more likely to be used
by the elderly people who have contracted COVID-19 and by those who remain in hospital or
home quarantine as suspected patients of COVID-19. (p<0.05). Healthcare professionals are
advised to gather additional data on the use of herbal products during the COVID-19
pandemic and develop effective counseling strategies.
xi
Keywords: Herbal products, COVID-19, elderly