Varis dışı üst gastrointestinal sistem kanamalı hastalarda hemogram parametreleri ve vital bulguların geriye dönük incelenmesi /
Yazar: ASLIHAN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. HAMİT HAKAN ARMAĞAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ KIVANÇ KARAMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis = Emergency service ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Kan sayımı = Blood cell count ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Yaşam istatistikleri = Vital statistics ; Ölçekler = Scales ; Şok = Shock

Özet:
Üst GİS kanama Treitz ligamentinin proksimalinden kaynaklanan, sıklıkla gastrik ve duedonal ülsere bağlı kanamalardır. Acil servis başvurusunda üst GİS kanama tanısı, prognoz ve mortalitenin tahmin edilmesi ve erken müdahale oldukça önemlidir.
Çalışmamızda acil servise varis dışı üst GİS kanamayla başvuran ve yatışı yapılan hastalarda hemogram parametreleri, biyokimya parametreleri, vital değerler ve risk skorlamaları ile prognoz ve mortaliteyi retrospektif olarak inceledik.
Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisine üst GİS kanama sebebiyle 1 Ocak 2015 – 01 Ocak 2020 tarihleri arasında başvuran 259 hasta çalışmaya dahil edildi.
Hastalarda erkek cinsiyet daha fazlaydı. Yaş ortalaması 72,7 idi. Hastaların başvurusunda en sık bulgu melena, en sık eşlik eden hastalıklar KC hastalığı ve kalp yetmezliği, en sık kullandıkları ilaçlar antitrombosit, antikoagülan ve NSAİİ idi. Ortalama arter basıncı düştükçe, nabız sayısı arttıkça, şok indeksi arttıkça, RDW ve NLR değerleri arttıkça, AIMS65 ve Glaskow-Blatchford skoru arttıkça prognozun kötüleştiği ve mortalitenin arttığı görüldü. Hgb ve hematokrit değerlerinin ER tedavisi ihtiyacını belirlediği görüldü. BUN/Cre oranının ER tedavisi ve yoğun bakım ihtiyacını belirlemede etkili olduğu fakat mortalite göstergesi  olmadığı görüldü. WBC değerinin inflamatuar olarak tüm GİS kanamalarda arttığı fakat prognoz ve mortaliteyi göstermede etkili bir değer olmadığı görüldü. Plt, MPV, PCT gibi trombosit indekslerinin prognoz ve mortaliteyi belirlemede etkili olmadıkları görüldü.
Sonuç olarak acil servise başvuran üst GİS kanamalı hastalarda vital değerler, şok indeksi, Hgb, hematokrit, RDW, BUN/Cre oranı, AIMS65 ve Glaskow-Blatchford skorlarının değerlendirilmesi acil servis hekimine prognoz, erken tedavi ihtiyacı ve mortaliteyi tahmin etmesinde katkı sağlamaktadır. WBC ve trombosit indekslerinin prognoz ve mortaliteyi tahmin etmede bir etkisi olmadığı düşünülmektedir.

Abstract:
Upper GI bleeding is bleeding that originates proximal to the ligament of Treitz and is often associated with gastric and duodenal ulcers. Diagnosis of upper GI bleeding, estimation of prognosis and mortality, and early intervention are very important in emergency room admission.
In our study, we retrospectively analyzed hemogram parameters, biochemistry parameters, vital values ​​and risk scoring, as well as prognosis and mortality in patients admitted to the emergency department with non-variceal upper GI bleeding and hospitalized.
259 patients who applied to the Suleyman Demirel University Faculty of Medicine Emergency Department due to upper GI bleeding between January 1, 2015 and January 01, 2020 were included in the study.
Male gender was more common in patients. The mean age was 72.7. The most common finding in the patients' admission was melena, the most common comorbidities were liver disease and heart failure, and the most commonly used drugs were antiplatelet, anticoagulant, and NSAID. It was observed that prognosis worsened and mortality increased as mean arterial pressure decreased, pulse rate increased, shock index increased, RDW and NLR values ​​increased, AIMS65 and Glasgow-Blatchford scores increased. It was seen that Hgb and hematocrit values ​​determined the need for ER treatment. It was seen that BUN/Cre ratio was effective in determining the need for ER treatment and intensive care, but it was not an indicator of mortality. It was observed that WBC value increased inflammatoryly in all GI bleedings, but it was not an effective value in showing prognosis and mortality. Platelet indices such as Plt, MPV, PCT were not effective in determining prognosis and mortality.
As a result, the evaluation of vital values, shock index, Hgb, hematocrit, RDW, BUN/Cre ratio, AIMS65 and Glasgow-Blatchford scores in patients with upper GI bleeding admitted to the emergency department contributes to the emergency physician in predicting prognosis, need for early treatment and mortality. WBC and platelet indices are thought to have no effect on predicting prognosis and mortality.