Öğretmenlerin duygusal zekalarının örgütsel güvene etkisi
The effect of teachers' emotional i̇ntelligence on organizational trust
Yazar: ÜLVİ İSMAYILOV
Danışman: PROF. DR. ERCAN YILMAZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Zeka = Intelligence ; Örgütsel güven = Organizational trust ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Çalışmanın amacı öğretmenlerin duygusal zekalarının örgütsel güvene olan etkisinin incelemektir. Bunun yanı sıra duygusal zeka ile örgütsel güven arasındaki ilişkisini belirlemek ve bazı değişkenlere göre okullardaki örgütsel güven düzeyinin farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. 
Araştırma tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 2018-2019 eğitim öğretim yılında Azerbaycan'ın Bakü şehrinde, Bakü Şehri Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı olan devlet okullarında görev yapmakta olan 27740 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise bu evrenden rastgele küme örnekleme yolu ile seçilmiş 604 öğretmen oluşturmaktadır. Öğretmenlerden 120'si (%19.9) erkek, 484'ü (% 80.1) ise kadındır.
Çalışmada veri toplama aracı olarak, öğretmenlerin duygusal zeka düzeylerini belirlemek için "Duygusal Zeka Özelliği Ölçeği-Kısa Formu" ve öğretmenlerin örgütsel güven düzeylerini belirlemek içinse "Okullarda Örgütsel Güven Ölçeği" kullanılmıştır. Öğretmenlerin sosyo-demografik özellikleri ile ilgili verilerse araştırmacı tarafından düzenlenmiş "Kişisel Bilgi Formu" vasıtasıyla elde edilmiştir.
Araştırmada, alt boyutlara ilişkin elde edilen bulgularda, öğretmenlerin duygusal zeka özellikleri (iyi oluş, öz kontrol, duygusallık ve sosyallik) ile örgütsel güven düzeyleri (çalışanlara duyarlılık, yöneticiye güven, yeniliğe açıklık ve iletişim ortamı) arasındaki ilişkide, duygusal zekanın sosyallik boyutu ile örgütsel güvenin yeniliğe açıklık boyutları arasında anlamlı bir ilişki olmadığı, kalan diğer boyutlar arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür.
Duygusal zeka özelliklerinin (iyi oluş, öz kontrol, duygusallık ve sosyallik) örgütsel güven düzeyinin çalışanlara duyarlılık, yöneticiye güven, yeniliğe açıklık ve iletişim ortamı boyutlarını açıklamaya ilişkin bulgularda; örgütsel güvenin çalışanlara duyarlılık boyutunu, duygusal zekanın iyi oluş, öz kontrol ve duygusallık boyutları anlamlı düzeyde etkilemektedirler. Örgütsel güvenin yöneticiye güven boyutunu da, yene sırası ile duygusal zekanın iyi oluş, öz kontrol ve duygusallık boyutları anlamlı düzeyde açıklamaktadır. Örgütsel güvenin üçüncü boyutu olan yeniliğe açıklık boyutuna, duygusal zekânın hiç bir boyutunun etkisi görülmemektedir. Örgütsel güvenin sonuncu boyutu olan iletişim ortamı boyutunu, duygusal zekanın iyi oluş ve duygusallık boyutları yordamaktadır.
Araştırmanın diğer değişkenlerine ait bulgulara göre, örgütsel güvenin çalışanlara duyarlılık, yöneticiye güven, iletişim ortamı ve yeniliğe açıklık boyutları öğretmenlerin cinsiyetlerine göre farklılaşmaktadır. Öğretmenlerin yaş ve kıdem yılı değişkenlerine göre örgütsel güvenin iletişim ortamı, öğretmenlerin eğitim düzeyi ve görev unvanlarına göre ise çalışanlara duyarlılık boyutu anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Öğretmenlerin mezun oldukları fakülte türü ve okuldaki öğretmen sayısı değişkenine göre örgütsel güvenin çalışanlara duyarlılık, yöneticiye güven ve iletişim ortamı boyutları anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Örgütsel güvenin çalışanlara duyarlılık, yöneticiye güven, yeniliğe açıklık ve iletişim ortamı boyutları öğretmenlerin medeni durum değişkenine göre farklılaşmamaktadır.

Abstract:
The aim of the study is to examine the effect of teachers' emotional intelligence on organizational trust. Besides, it is aimed to determine the relationship between emotional intelligence and organizational trust and to examine whether the level of organizational trust in schools varies according to some variables.
The research was carried out using the relational screening model. The population of the study consists of 27740 teachers who work in the schools of Baku in Azerbaijan in the 2018-2019 academic year and in the state schools affiliated to the Baku City National Education Directorate. The sample of the study consisted of 604 teachers selected from the universe by random cluster sampling. Of the teachers, 120 (19.9%) were males and 484 (80.1%) were females.
         In order to determine the teachers' emotional intelligence levels, "Emotional Intelligence Feature-Short Form" and "Organizational Trust Scale in Schools" were used to determine the teachers' level of organizational trust. The data related to the socio-demographic characteristics of the teachers were obtained by the "Personal Information Form" prepared by the researcher.
In the research, the findings obtained regarding the sub-dimensions, teachers' emotional intelligence levels (well-being, self-control, sentimentality and sociability) and organizational trust levels (employees' sensitivity to the manager, openness to innovation and communication environment), organizational sociality dimension of emotional intelligence there was no significant relationship between confidence openness dimensions and there was a significant positive correlation between the remaining dimensions.
        Emotional intelligence characteristics (well-being, self-control, sensuality and sociality) organizational trust level sensitivity to employees, trust in the manager, openness to innovation and communication environment to explain the dimensions of the findings; The level of sensitivity of organizational trust to employees significantly affects the emotional well-being, self-control and sensuality dimensions. The trust dimension of organizational trust to the manager also explains the level of self-control, emotional well-being, self-control and sensuality respectively. The dimension of openness to innovation, which is the third dimension of organizational trust, has no effect on any dimension of emotional intelligence. The last dimension of organizational trust is the size of the communication medium, the emotional well-being and emotional dimensions.
According to findings of the other variables of the study, the organizational trust, sensitivity to the manager, communication environment and openness to innovation are differentiated according to the gender of the teachers. According to the age and seniority variables of the teachers, the communication environment of the organizational trust, the education level of the teachers and the level of sensitivity to the employees differ significantly according to their job titles. According to the type of faculty and the number of teachers in the school, the degree of organizational trust, sensitivity to the manager, trust and communication environment vary significantly. Organizational trust, sensitivity to employees, confidence in the manager, openness to innovation and communication environment do not differ according to teachers' marital status.