Sosyal bilgiler derslerinde kavramsal değişim metinlerinin kavram yanılgılarını giderme üzerine etkisi
The impact of conceptual change texts on misconceptions in social studies courses
Yazar: GÖKÇE KILIÇOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. A. KÜRŞAT GÖKKAYA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders programları = Curriculum ; Haritalar = Maps ; Hava olayları = Weather events ; Kavram yanılgısı = Misconception ; Kavramlar = Concepts ; Kavramsal değişim = Conceptual change ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Ölçekler = Scales ; İklim = Climate ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ilköğretim 6. sınıf öğrencilerinin harita, ölçek, hava durumu, iklim ve konum kavramlarıyla ilgili kavram yanılgılarını belirlemek ve bu yanılgıların giderilmesinde kavramsal değişim yaklaşımına dayalı hazırlanan metinlerin etkililiğini ortaya koymaktır. Araştırmanın çalışma grubu, Ankara ili Mamak ilçesinde bulunan bir ilköğretim okulunun 6. sınıfında öğrenim gören iki sınıftaki öğrencilerden oluşturulmuştur. Sınıflardan biri deney (n=31) diğeri kontrol grubu (n=30) olarak intact atanmıştır.Araştırmada yöntem olarak, yarı deneysel yöntemin eşitlenmemiş kontrol gruplu deseni kullanılmıştır. Deney grubunda öğrencilerin harita, ölçek, hava durumu, iklim ve konum kavramlarıyla ilgili yanılgılarını gidermeye yönelik olarak kavramsal değişim metinleri kullanılırken, kontrol grubunda ise bu kavramlara ait yanılgıların giderilmesinde programa dayalı öğretim yaklaşımı uygulanmıştır.Araştırmada veri toplamak amacıyla; Başarı Testi (KT) ve Kavram Testi (KT) kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin öntest ve sontest puanlarının analizi için SPSS 15 paket programı kullanılarak betimsel istatistik, ilişkisiz örneklemler için t-testi ve two-way Anova işlemleri yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, öntestte, Başarı Testi ve Kavram Testi puanları açısından, deney ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olmadığı, sontestte ise deney grubunun lehine anlamlı bir farkın olduğu belirlenmiştir.Araştırmanın sonucunda, harita, ölçek, konum, iklim, hava durumu kavramlarıyla ilgili öğrencilerde mevcut bulunan kavram yanılgılarının giderilmesinde ve başarılarında, kavramsal değişim yaklaşımına dayalı öğretimin ve materyallerin programa dayalı öğretim etkinliklerine göre daha etkili olduğu belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler ışığında bazı önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Kavram, Kavramsal Değişim, Kavramsal Değişim Metni, Kavram Yanılgısı

Abstract:
The aim of this study is to determine the misconceptions of elementary school sixth grade students about the concepts of map, scale, weather condition, climate and position, and to demonstrate the effectiveness of the teaching based on the conceptual change approach in eliminating these misconceptions. The study group of the research consisted of the sixth grade students studying in two classes in an elementary school located in the Mamak District of Ankara. Each of these two classes were intact appointed as experimental (n=31) and control (n=30) groups.In the research, the non-equivalent control group design of the quasi-experimental model was employed as the research method. While conceptual change texts were used in the experimental group in order to remove students? misconceptions regarding the concepts of map, scale, weather condition, climate and position, the curriculum-based (program-based) teaching approach was used in the control group.To collect data in the research, Achievement Test (CT) and Concept Test (CT) were used. The analysis of the pretest and posttest scores of experimental and control group students was performed in SPSS 15 software through the statistical measures of descriptive statistics, independent samples t-test and two-way ANOVA. The analyses conducted revealed that there did not exist a statistically significant correlation in the pretest between experimental and control groups with respect to CT and CT scores; whereas there existed a significant difference in the posttest in the favour of the experimental group.It was concluded in the research that the teaching and materials based on the conceptual change approach is more effective than the curriculum-based approach in concept achievements of students and in the elimination of their misconceptions regarding the concepts of map, scale, position, climate and weather condition. In the light of the research findings, several suggestions were directed to researchers, teachers and curriculum development specialists.Key Words: Concept, Conceptual Change, Misconception, Conceptual Change Text