Kimlik ve güvenlik eksenli bakış açılarından Rusya'nın Ukrayna politikası ve Kırım'ın ilhakı (2014)
Russia's Ukraine policy and the annexation of Crimea (2014) from identity and security perspectives
Yazar: AYŞEGÜL KETENCİ
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM NAS
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Rusya'nın Ukrayna ile 2014 yılında yaşamış olduğu krizin bölgesel ve küresel önemli yankıları olmuştur. Rusya Kırım'ı önce işgal sonra ilhak ederek  2. Dünya Savaşı sonrasında ilk defa topraklarına yeni bir toprak katmış, siyasal ve askeri gerginlikler, Rusya-Batı arasında yükselen tansiyon bu sürecin bileşenleri arasında olmuştur. Rusya'nın Ukrayna ile olan derin tarihi köklere sahip ilişkileri, benzer dini-etnik yapılara sahip olması ve yüzyıllar boyunca Ukrayna coğrafyasının (doğu ve güney bölgeleri)  Rusya'nın hakimiyeti altında olması gibi sebeplerle, bu kriz Rusya'nın kimliğiyle yakından ilişkili olarak değerlendirilebilir. Rusya'nın Slav-Ortodoks ve emperyal, büyük bir güç olma özellikleri, kimliğini şekillendiren önemli bileşenler olarak öne çıkmakta olup, çalışmada bahse konu özellikler hem tarihsel bir süreç içinde ele alınmış hem de bu kimlik özelliklerinin Rusya'nın Ukrayna ile olan ilişkileri ve Kırım'ın ilhakında oynadığı role yer verilmiştir. Kimliğin, aktörlerin çıkarlarına bağlı şekilde hayat bulduğunu ve devlet davranışlarının şekillenmesinde kritik bir önemde olduğunu savunan İnşacı paradigma, Rusya'nın Ukrayna politikalarını ve Kırım'ın ilhakını açıklayabilen birçok argümana sahiptir. Rusya'nın Ukrayna'yı, bir tampon bölge-ileri karakol olarak görmesi sebebiyle Ukrayna-Batı yakınlaşmasını ciddi bir tehdit olarak algılanması, Sivastopol'da bulunan Rus Karadeniz filosunun güvenliğinin sağlanması gibi hususlar, kendini büyük bir güç olarak gören ve bölgesinde hegemon bir aktör olma çabasındaki Rusya'yı endişelendirmektedir. Saldırgan Realizm'in büyük güçlerin yakın coğrafyalarındaki tehditlere karşı hassas olmaları ve güvenliklerini arttırma çabaları Rusya'nın Ukrayna politikaları ve Kırım'ın ilhakı vakasının analiz edilmesi için uygun argümanlar sunmaktadır. Bu sebeple, Rusya'nın Ukrayna politikası ve Kırım'ın ilhakı Rusya'nın hem kimliğiyle hem de güvenlik /güç dengesindeki değişim kaygılarıyla doğrudan ilintilidir ve "büyük güç" olma kimliği, Saldırgan Realizm için bir dayanak haline gelerek her iki paradigma için de önemli bir açıklama gücü sunmaktadır.  Türkiye, bu krizde kilit önemde bir aktör olması sebebiyle çalışmaya dahil edilmiş, Türkiye'nin iki aktör arasında dengeleyici, ekonomik çıkarlarını önceleyen ve pragmatist bir politika izlediği ortaya konulmuştur.

Abstract:
regionally and globally. Russia added a territory to its land for the first time after the World War II by occupation and annexation of Crimea, political and military disputes, and the rising tension between Russia and the West were some of the components of this process. This crisis can be considered as closely related to the identity of Russia, due to the deep historical roots of Russia's relations with Ukraine, its similar religious-ethnic features, and the fact that Ukraine's geography (eastern and southern regions) has been under Russian domination for centuries. Russia's Slavic-Orthodox,  imperialist and being a great power features stand out as important components that shape its identity. In the study, the aforementioned features are discussed both in a historical process and the role played by these identity features in Russia's relations with Ukraine and the annexation of Crimea. The Constructivist paradigm, which argues that identity comes to life depending on the interests of the actors and is of critical importance in the shaping of state behavior, is considered as a basic level of analysis that can explain Russia's policies towards Ukraine and the annexation of Crimea.  The expansion of Western states (alliances), especially NATO, towards their own geography contradicts Russia's interests and means challenging its identity that comes to life depending on these interests.  Since Russia sees Ukraine as a buffer zone-outpost, it perceives the Ukraine-West rapprochement as a serious threat. In addition, issues such as ensuring the security of the Russian Black Sea fleet in Sevastopol makes Russia worry, which sees itself as a great power and strives to become a hegemon actor in its region. In the paradigm of Offensive Realism, the great powers' sensitivity to threats in their near abroad and their efforts to increase their security present appropriate arguments for the analysis of Russia's policies for Ukraine and the annexation of Crimea, and provides the expansion of the analysis level of the study. For this reason, the Realist paradigm  also contributed to enrich the identity-oriented perspective and to have a multidimensional perspective. Turkey is included in the study as it is a key actor in this crisis. It has been revealed that Turkey follows a prgamatist policy of balance between the two actors, prioritizing its economic interests.