Ankara ve Aksaray damızlık sığır yetiştiricileri il birliklerine üye süt sığırcılığı işletmelerinin yapısı ve sorunları
Structures and problems of dairy cattle farms in association with cattle breeders' union in Ankara and Aksaray province
Yazar: ALİ MURAT TATAR
Danışman: PROF.DR. NUMAN AKMAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırmada, Ankara ve Aksaray DSYB'ne üye süt sığırcılığı işletmelerinin yapısal özellikleri ve sorunlarını belirlemek amacıyla toplam 204 işletmeyle yapılan anket çalışması ve bazı ölçüm ve tespitlere dayalı veriler değerlendirilmiştir. İşletme sahiplerinin iki il için sırasıyla %63.0 ve %76.0'i ilkokul, %14.5 ve %1.4'ünün yüksekokul mezunu olduğu, her iki ilde de yaklaşık dörtte üçünün çiftçilik dışında herhangi bir işle uğraşmadığı tespit edilmiştir. İşletme başına düşen inek sayısı Ankara ve Aksaray'da sırasıyla 13.2 ve 9.7 baştır. İşletmelerde yoğunlukla Siyah Alaca ve Siyah Alaca melezi (Ankara ve Aksaray için sırasıyla %93.9 ve %84.4) yetiştirilmekle birlikte Simmental ve Simmental melezi, Esmer ve Esmer melezi hayvanlara da rastlanmıştır. İllerde işletmelerin ortalama sulu, kuru ve bahçe arazi varlığı sırasıyla 118 da ve 125 da, 378.5 da ve 186 da kuru, 22.7 ve 8.4 da'dır.İşletmelerde yem bitkisi olarak daha çok yonca ve silajlık mısır ekimi tercih edilmektedir. İşletmelerden ineklerine kaba yem olarak saman verenlerin oranı Ankara'da %88.7 ve Aksaray'da %98.6, yonca (kuru ve yeşil), mısır silajı ve pancar posası veren işletme oranı Ankara ve Aksaray için sırasıyla %35.5, %24.2, %33.9 ve %69.0, %24.6, %23.2 olarak hesaplanmıştır. Her iki ilde de işletmelerin yaklaşık %40'ında kızgınlık takibini işletme sahibi yapmaktadır. İşletmelerin ineklerini en erken doğumuna 3 ay kala kuruya çıkarmaktadır. Ankara'da işletmelerin %93.5'i, Aksaray'da ise %93.7'sinde ineklerin ahırda doğurduğu; yani ayrı bir doğum bölmesi olmadığı belirlenmiştir.Ankara ve Aksaray illerinde ankete konu olan işletmelerden sırasıyla %58.3 ve %57.4'ü ineklerinde laktasyon süresinin 8-9 ay olduğunu, %33.3 ve %39.7'si 9,5-10 ay olduğunu ifade etmişlerdir. Laktasyon süt verimi kaydı bulunan işletmelerin 2004 yılında (anket tarihinde) ortalama 305 gün süt verimi Ankara'da 5094.3kg, Aksaray'da 4936.8 kg olarak hesaplanmıştır. İşletmelerin büyük çoğunluğu veteriner hekimi yapay tohumlama için çağırdığını belirtirken, işletmelerde en sık karşılaşılan hastalığın mastitis olduğu ifade edilmiştir (%44.4 ve %39.8).İşletmelerin Ankara'da %77.4, Aksaray'da %90.8'inde hayvanlar kapalı bağlı ahırlarda barındırılmaktadır. Ankara'da hır kapasitesi 5-10, 11-20 ve 20 baştan büyük işletmelerin oranı sırasıyla %14.6, %31.7 ve 53.7, Aksaray'da ise %22.0, %50.8 ve %27.2'dir. En yaygın çatı malzemesi kiremit olarak belirlenmiştir (Ankara'da %70.2, Aksaray'da %81.5). İşletmelerin inek kapasitesine göre ahır alanı Ankara'da 3.5-17.7 m2, Aksaray'da ise 2.5-21 m2 arasında bulunmuştur. Ahırların toplam pencere alanının toplam ahır alanına oranı Ankara'da %2.4, Aksaray'da %2.2 olarak hesaplanmıştır. İkinci laktasyonda siyah alaca ineği olan işletmelerde ortalama cidago yüksekliği ve göğüs çevresi Ankara'da sırasıyla 134.2±0.9 cm ve 193.5±1.4 cm, Aksaray'da 135.8±0.5 cm ve 192.30.9 cm olarak ölçülmüştür. ±Birlik Ana Sözleşmesi'ni okuyanların oranı Ankara'da %35.5, Aksaray'da %18.3'tür. Anket yapılan işletmelerden Birlikten beklentilerde ilk iki sırayı süt fiyatlarının artırılması ve ucuz yem temini alırken, Ankara'da %17.7 ve Aksaray'da %27.5'i birlikten beklentileri olmadığını ifade etmiştir.Anahtar Kelimeler: Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği, Süt Sığırcılığı, İşletme Yapısı

Abstract:
It was aimed in this study to investigate the structures and problems of the member dairy farms in the dairy cattle breeders? union of Ankara and Aksaray provinces. The data analyzed for this purpose were obtained from 204 farms through surveying and taking same measurements. It was found for the provinces in the above order that 63.0% and 76.6% of the owners had primary school education and 14.5% and 1.4% had university education. It was determined in both provinces that three-fourths of the owners had no other occupation except farming. The mean numbers of cows per farm were 13.2 and 9.7 heads respectively for Ankara and Aksaray. While in the farms, Black and White and its crosses are in great majority (93.9% and 84.4%); Simmental and its crosses along with Brown and its crosses were also kept. In the provinces, the mean acreages of irrigated, dry land and orchards in the farms were 118 da and 125 da, 378.5 da and 186 da, 22.7 da and 8.4 da respectively.In the farms alfalfa and corn for silage are mostly preferred as forage crops. The proportions of farms using straw as a fodder for cows were computed as 88.7% in Ankara and 98.6% Aksaray. The ratioes of farms feeding, as fodder, alfalfa (hay and green), corn silage and sugarbeet pulp were found as 35.5% and 24.2%, 33.9% and 69.0%, 24.6% and 23.2% respectively. In both provinces, approximately 40% of the oestrus checks were carried out by the owners of the farms. The farms dry-off their cows three months before calving at the earliest. It was found that the cows calve in the barns in the 93.5% of the farms in Ankara and in the 93.7% of them in Aksaray, meaning that three are no separate maternal pens.The farms subjected to the surveying expressed that the length of lactation of the cows was 8-9 months in 58.3% of the farms in Ankara and in 57.4% of them Aksaray; 33.3% and 39.7% of the farms in the comparable order expressed a lactation length of 9.5-10 months. In the farms having milk production records in 2004 (the date of surveying) the 305-day milk yields were computed as 5094.3 kg in Ankara and as 4936.8 kg in Aksaray. A great majority of the farms pointed out that they called a veterinarian for artificial insemination. Also it was expressed that the most prevalent disease in the farms is mastitis (44.4% and 39.8).Animals are housed in closed tie stalls in 77.4% and 90.8% of the farms in Ankara and Aksaray respectively. The proportions of the barns with 5-10 cow, 11-20 cow and more than 20 cow capacities were 14.6%, 31.7% and 53.7% in Ankara; the comparable figures for Aksaray being 22.0%, 50.8% and 27.2%. The most common roof material was tiles (70.2% in Ankara, 81.5% in Aksaray). The area of barns based on cow capacity was 3.5-17.7 m2 in Ankara and 2.5-21 m2 in Aksaray. The ratio of the total area of windows to the barn area was calculated as 2.4% in Ankara and 2.2% in Aksaray. The averages for the height at withers and the chest girth in Black and White cows were found as 134.2±0.9 and 193.51.4 cm respectively in Ankara and as 135.8±±0.5 and 192.3±0.9 cm in Aksaray.The proportions of the members of the Union reading the Main Agreement of the Union were 35.5% and 18.3% in Ankara and Aksaray respectively. The expectations of the farmers from the union was increasing milk prices in the first place and supplying cheap feed in the second place, while those having no expectations from the union was 17.7% in Ankara and 27.5% in Aksaray.Key Words: Cattle Breeders? Association, Dairy Cattle Production, Structures of Farms