Anaokulu ve Anasınıfı Davranış Ölçeği'nin (PKBS-2) geçerlik güvenirlik çalışması ve destekleyici eğitim programının etkisinin incelenmesi
Study of the validity and reliabilty of the Preschool and Kindergarten Behaviour Scales (PKBS-2) and to examine affect of the promoter education program
Yazar: SAİDE ÖZBEY
Danışman: PROF. DR. FATMA ALİSİNANOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Bölümü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Sosyal beceri = Social skill ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Araştırma okul öncesi eğitimi kurumuna devam eden 60-72 aylık çocukların sosyal becerileri ve problem davranışlarına ilişkin durum tespiti yapmak ve sosyal becerileri destekleme ve problem davranışları azaltmaya yönelik hazırlanmış eğitim programının etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın evreninin Ankara merkez ilçelerde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bağımsız anaokullarına devam eden 60-72 aylık çocuklar oluşturmaktadır. Durum tespitinde araştırmanın örneklemini evrenden tesadüfî küme örnekleme yoluyla seçilen 330 çocuk oluşturmaktadır. Eğitim programının uygulanmasında ise 15 kontrol grubunda 15 deney grubunda olmak üzere toplam 30 çocuk araştırma kapsamına alınmıştır.Araştırmada, çocukların sosyal becerileri ve problem davranışları bazı değişkenlere göre inceleneceği için İlişkisel Tarama Modeli seçilmiştir. Eğitim programına ilişkin ise; eğitim öncesi ve sonrası kontrol ve deney gruplarında ölçme yapılmasını gerektiren, öntest-sontest kontrol gruplu model kullanılmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyi 0.5 olarak kabul edilmiştir.Araştırmada veri toplama aracı olarak Anaokulu ve Anasınıfı Davranış Ölçeği ( Preschool and Kindergarten Behavior Scales -PKBS-2) geçerlilik ve güvenirlik çalışması yapılarak kullanılmıştır. Ölçek Sosyal Beceri ve Problem Davranış Ölçeği olmak üzere iki bağımsız ölçekten oluşmaktadır.Araştırma sonucunda;1)Çocukların sosyal becerileri; çocukların cinsiyeti, doğum sırası, baba öğrenim düzeyi gibi değişkenlere göre farklılık göstermekte (p<0.05); çocukların kardeş sayısı, tam aileye sahip olup olmama durumu, okul öncesi eğitime devam süresi, anne öğrenim düzeyi, anne- baba meslek; öğretmeninin yaşı, kıdemi, mezuniyeti, medeni durumu gibi değişkenlere göre farklılık göstermemektedir (p>0.05).2)Çocukların problem davranışları; çocukların cinsiyeti, doğum sırası, okul öncesi eğitime devam süresi, baba öğrenim durumu, baba mesleği, öğretmenlerinin yaşı, kıdemi, mezun oldukları okul ve medeni durumlarına göre anlamlı farklılık göstermektedir (p<0.05). Çocukların problem davranışları tam aileye sahip olma durumu, anne mesleği, anne öğrenim durumu, gibi değişkenlere göre farklılık göstermemektedir (p>0.05).3)Destekleyici Eğitimi Programı sonrasında deney ve kontrol gruplarının Sosyal Beceri Ölçeği ve Problem Davranış Ölçeği'den aldıkları puanlar arasında deney grubu lehine anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). Eğitim programının kalıcılığına ilişkin yapılan kalıcılık testinde deney grubunda eğitim programının etkisinin devam ettiği saptanmıştır (p<0.05).Araştırma sonunda saptanan sonuçlara yönelik eğitim, aile ve araştırmacılar açısından önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Sosyal Beceri, Problem Davranış, Okul Öncesi Eğitim

Abstract:
This research has been done to establish social skills and problem behaviours of the 60-72 months old children that go on preschool education and to examine effect of the education program for supporting the social skills and decreasing the problem behaviours.Research environment is formed by 60-72 months old children that going on to independent nursery schools dependent upon MEB in Century districts of Ankara. Research examples are composed of 330 children that selected by coincidental group illustration from environment. 30 children have received to research extension where 15 from control group and 15 from experiment group in the application of the education program.Relational Scanning Model has been selected for examining the social skills and problem behaviours of the children according to the some of the variables at research. Then, In the education program, Model of preliminary test and final test control group has been used that require to compare with the experiment groups in the previous education and next education . The level of the meaningfulness has been accepted as 0.5 at the research.Study of the Validity and Reliabilty of the Preschool and Kindergarten Behaviours Scales (PKBS-2) has been used as data collection tool. The scale seperate into two independent scale as; Social Skill Scale and Problem Behaviour Scale.At the research conclusion;1)The social skills of the children differantiate according to the sexuality, order of birth, job of the father e.t.c of the children (p<0.05). But, it doesn?t differantiate according to the variables like; sibling number, neither own to whole family or not, attending time to the preschool education, education state of the mother-father, job of the mother, age, seniority, graduation and marial status of the teacher (p> 0.05).2)The Problem Behaviours of the children differantiate according to the sexuality of the children, order of birth, attending time to the preschool education, education state of the father, age of the own teacher, seniority,graduation school and marial status of the teacher(p<0.05). But it doesn?t differantiate according to the variables like; state of own whole family, job of the mother, education of the mother (p<0.05).3) After the promoter education program, there is meaningful different between the points of social skills scales and problem behaviours scales of the experiment group and control group to the experiment group?s advantage (p<0.05). The permanence of the education program continues at the experiment group that it has been established according to the Permanence of the Education Program Test (p<0.05).There is suggestions to the educators, families and researchers according to the established results at the end of the research.Key words: Social Skills, Problem Behaviours, Preschool Education