Okul müdürlerinin dağıtımcı liderlik davranışları ile öğretmenlerin yenilikçi uygulamaları ve öğretmen işbirliği arasındaki ilişkiler
The relationships between distributive leadership behaviors of school principals and teachers' innovative practices and teacher collaboration
Yazar: FATMA ULUDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK TURAN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, okul müdürlerinin dağıtımcı liderlik davranışları, öğretmenlerin yenilikçi uygulamları ve öğretmen işbirliği düzeyleri arasındaki ilişkileri öğretmen algılarına dayalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında nicel araştırma yöntemlerine başvurulmuştur. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde, nicel araştırma yöntemleri kullanılarak yürütülmüştür. Araştırma, Zonguldak İli ve ilçelerindeki 433 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında, Dağıtımcı Liderlik Envanteri, Öğretmenlerin Yenilikçi Uygulamları ve Öğretmen İşbirliği Ölçekleri kullanılmıştır. Dağıtımcı Liderlik Davranışları,  Öğretmenlerin Yenilikçi Uygulmaları ve Öğretmen İşbirlikçi düzeyi ile öğretmenlerin; cinsiyetlerine, eğitim düzeylerine, mesleki kıdemlerine, çalıştıkları kuruma ve çalıştıkları kurumun müdürü ile çalışma süreleri arasındaki farklar incelenmiştir. Araştırma sonunda elde edilen bulgulara göre; öğretmen işbirliği ile eğitim düzeyi değişkeni arasında anlamlı fark olup, bu durum yüksek lisans yapan öğretmenlerin lelinedir. Öğretmenlerin yenilikçi uygulamaları ile çalıştığı kurum değişkeni arasında anlamlı bir farka rastlanmış, okulöncesi öğretmen algılarının ortaokul öğretmenlerinin algılarından daha yüksek, ortaokul öğretmen algılarının ise lise öğretmenlerinin algılarından daha yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Öğretmen işbirliği düzeyi ile çalıştığı kurum değişkeni arasında anlamlı bir fark vardır; okulöncesi öğretmen algılarının ortaokul öğretmenlerinin algılarından daha yüksek, ortaokul öğretmen algılarının ise diğer değişkenden yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Okul müdürünün dağıtımcı liderlik davranışları öğretmenlerin müdürleri ile çalışma süresi düzeyleri arasında anlamlı bir fark vardır. Okul müdürü ile 6 yıl ve üzeri süre aralığında çalışan öğretmenlerin, okul müdürü ile 1 yıldan daha az sürede çalışan öğretmenlere oranla daha yüksek bir algı düzeyine sahip olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, öğretmen işbirliği ile dağıtımcı liderlik davaranışları, öğretmen işbirliği ile öğretmenlerin yenilikçi uygulamaları ve dağıtımcı liderlik davaranışları ile öğretmenlerin yenilikçi uygulamaları arasında orta düzey pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür. Bu araştırmada ele alınan değişkenlerin çeşitlendirilerek okul müdürlerinin liderlik davranışlarıı ile öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarına yönelik karma modelde farklı araştırmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract:
This study aims to examine the relationships between school principals 'distributive leadership behaviours, teachers' innovative practices and teacher collaboration levels based on teachers' perceptions. Within the scope of the research, quantitative research methods were used. The research was conducted in relational survey model using quantitative research methods. The research was conducted with 433 teachers in Zonguldak Province and its districts. Distributive Leadership Inventory, Teachers' Innovative Practices and Teacher Collaboration Scales were used to collect the data. The differences between Distributive Leadership Behaviours, Teachers' Innovative Practices and Teachers' Collaboration level and teachers' gender, education level, professional seniority, institution they work in and the time they work with the principal of the institution they work in were examined. According to the findings obtained at the end of the research; there is a significant difference between teacher collaboration and education level variable, and this situation is favourable for teachers with master's degree. There was a significant difference between teachers' innovative practices and the institutional variable, and it was seen that the perceptions of preschool teachers were higher than the perceptions of secondary school teachers, and the perceptions of secondary school teachers were higher than the perceptions of high school teachers. There is a significant difference between the level of teacher collaboration and the institutional variable; preschool teachers' perceptions are higher than secondary school teachers' perceptions, and secondary school teachers' perceptions are higher than the other variable. There is a significant difference between school principal's distributive leadership behaviours and teachers' working time with their principals. It was determined that teachers who worked with the school principal for 6 years or more had a higher level of perception than teachers who worked with the school principal for less than 1 year. As a result of the research, it was seen that there was a moderate positive relationship between teacher collaboration and distributive leadership behaviours, between teacher collaboration and teachers' innovative practices, and between distributive leadership behaviours and teachers' innovative practices. It is recommended to diversify the variables addressed in this study and to conduct different researches in mixed model on school principals' leadership behaviours and teachers' classroom practices.