Kamu harcamalarının finansmanında vergilerin payı: 2000 sonrası Türkiye örneği
Share of taxes in the financing of public expenditures: The example of Turkey after 2000
Yazar: CİHAD SÜRÜCÜ
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF BOZGEYİK
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Devletin varlığını sürdürebilmesi ve yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için para harcaması gerekmektedir ve bu nedenle her hükümet kendi maliye politikasını geliştirmektedir. Maliye politikası, ekonomideki gelirleri ve giderleri düzenlemek amacıyla alınan bir dizi eylem ve karardan oluşur ve mali dengeyi sağlamayı, ekonomik büyümeyi desteklemeyi, enflasyon ve işsizlikle mücadele etmeyi amaçlar. Kamu gelirleri ve harcamaları arasında denge kurarak ekonomik istikrarı korumaya ve borç birikimini önlemeye çalışır. Maliye politikası, devletin gelirleri ile kamu harcamalarını kontrol ederek uygulanır. Vergiler, hükümetin kamu harcamalarını finanse etmek için vatandaşlardan ve işletmelerden topladığı zorunlu ödemelerdir ve kamu harcamaları, devletin kamu hizmetlerini sağlamak, ekonomik istikrarı ve sosyal refahı artırmak amacıyla yaptığı harcamalardır. Türkiye'de kamu harcamalarının yapısı ve büyüklüğü, ekonomik ve politik koşullara bağlı olarak zaman içinde değişiklik göstermiştir. 2000'lerin ortalarından itibaren ekonomik istikrarın sağlanmasıyla vergi gelirlerinde artışlar yaşanmıştır. Son yıllarda ise dijitalleşme ve vergi denetimlerinin artırılması, vergi gelirlerinin daha etkin toplanmasına katkı sağlamıştır. Reel vergi gelirleri, enflasyonun etkisi arındırılmış vergi gelirlerini ifade eder ve nominal vergi gelirlerinin enflasyon oranına göre düzeltilmiş halidir. Reel vergi gelirleri, vergi politikalarının etkinliğini ve devletin gerçek alım gücünü değerlendirmede önemli bir göstergedir. Türkiye'de reel vergi gelirleri, ekonomik büyüme, enflasyon oranları ve vergi politikalarına bağlı olarak değişiklik göstermiştir. Benzer şekilde, reel kamu harcamaları da nominal kamu harcamalarının enflasyon oranına göre düzeltilmiş halidir ve kamu harcamalarının gerçek ekonomik etkisini anlamak için önemli bir ölçüttür.

Anahtar Kelimeler: Kamu Harcamaları, Vergi Gelirleri, TÜFE, Reel Kamu Harcamaları, Reel Vergi Gelirler

Abstract:
The state needs to spend money in order to maintain its existence and fulfill its obligations, and therefore every government develops its own fiscal policy. Fiscal policy consists of a series of actions and decisions taken to regulate incomes and expenses in the economy and aims to ensure fiscal balance, support economic growth, and combat inflation and unemployment. It tries to maintain economic stability and prevent debt accumulation by establishing a balance between public revenues and expenditures. Fiscal policy is implemented by controlling taxes and government revenues and public expenditures. Taxes are mandatory payments that the government collects from citizens and businesses to finance public expenditures, and public expenditures are expenditures made by the government to provide public services and increase economic stability and social welfare. The structure and size of public expenditures in Turkey have changed over time depending on economic and political conditions. Since the mid-2000s, there have been increases in tax revenues as economic stability was achieved. In recent years, digitalization and increased tax audits have contributed to the more effective collection of tax revenues. Real tax revenues represent tax revenues adjusted for the effect of inflation and are the nominal tax revenues adjusted for the inflation rate. Real tax revenues are an important indicator in evaluating the effectiveness of tax policies and the real purchasing power of the state. Real tax revenues in Turkey have varied depending on economic growth, inflation rates and tax policies. Similarly, real public expenditures are nominal public expenditures adjusted for the inflation rate and are an important measure to understand the real economic impact of public expenditures.
Key Words: Public Expenditures, Tax Revenues, CPI, Real Public Expenditures, Real Tax Revenues