Lohusalarda yorgunluk ve sosyal desteğin ebeveynliğe ilişkin algıladıkları öz yeterlik düzeyi ile ilişkisi
The relationship  between fatigue and social support in postpartum women and  their perceived self-efficacy level regarding parenting
Yazar: EBRU ÇİMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERAL KILIÇ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Lohusalarda Yorgunluk ve Sosyal Desteğin Ebeveynliğe İlişkin Algıladıkları Öz Yeterlik Düzeyi İle İlişkisi
Amaç: Bu çalışmanın amacı lohusalarda yorgunluk ve sosyal desteğin ebeveynliğe ilişkin algıladıkları öz yeterlik düzeyi ile ilişkisinin incelenmesidir.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı özellikteki araştırma, 05 Mayıs - 05 Kasım 2023 tarihleri arasında Erzincan İl merkezindeki 8 Aile Sağlığı Merkezinde yürütülmüştür. Araştırma, araştırmaya alınma kriterlerini taşıyan 313 lohusa ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında; anket formu, "Yorgunluk Değerlendirme Ölçeği (YDÖ)", "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ)" ve "Annelerin Ebeveynliğe İlişkin Algıladıkları Öz-Yeterlik Ölçeği (AEAÖÖ)" kullanılmıştır. Araştırmanın verileri SPSS istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, min-max ve pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Lohusaların yaş ortalaması 29.13±4.77'dir. Lohusaların YDÖ'nün puan ortalamalarının 24.09±7.84; ÇBASDÖ toplam puan ortalamasının 61.23±16.96;  AEAÖÖ toplam puan ortalamasının 69.23±9.42 olduğu belirlendi. ÇBASDÖ alt boyutları ve toplam puan ortalaması, AEAÖÖ toplam puan ortalaması ve mesajları alabilme alt boyut puan ortalamaları ile YDÖ puan ortalaması arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptandı (p<0.05). Lohusaların AEİAÖÖ tüm alt boyutları ve toplam puan ortalaması ile ÇBASDÖ tüm alt boyutları ve toplam puan ortalaması arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptandı (p<0.05).
Sonuç: Doğum sonrası dönemde lohusaların sosyal destek algıları düştükçe ve ebeveyn öz yeterliği algıları artıkça yorgunluk düzeyleri azalmaktadır. Ayrıca lohusaların sosyal destek düzeyleri arttıkça ebeveyn öz yeterliği algılarının da artırdığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Ebe, ebeveyn öz yeterliği, lohusa, postpartum, sosyal destek, yorgunluk

Abstract:
The Relationship Between Fatigue and Social Support in Postpartum Women and Their Perceived Self-Efficacy Level Regarding Parenting
Aim: The aim of this study is to examine the relationship between fatigue and social support in postpartum women and their perceived self-efficacy level regarding parenthood.
Materials and Methods: The descriptive correlational study was conducted in eight family health centers in Erzincan city center between May 5 and November 5, 2023. The study was carried out with 313 puerperium women who met the criteria for inclusion in the study. A survey form, the "Fatigue Assessment Scale (FAS)", "Multidimensional Perceived Social Support Scale (MSPSS)," and the "Perceived Maternal Parenting Self-Efficacy Scale (PMPS-E)" were used to collect data. The research data were analyzed with the SPSS statistical package program. Number, percentage, mean, min-max, and Pearson's correlation analysis were used in data evaluation. 
Results: The mean age of puerperal women was 29.13±4.77. The mean FAS score of puerperal women was determined as 24.09±7.84, the MSPSS total mean score was 61.23±16.96, and the PMPS-E total mean score was 69.23±9.42. A significant negative correlation was identified between the MSPSS subscales and total mean score, the PMPS-E total mean score and the reading behavior(s) subscale mean scores and the FAS mean score (p<0.05). A significant positive correlation was found between puerperal women's PMPS-E all subscales and total mean score and the MSPSS all subscales and total mean score (p<0.05).
Conclusion: The fatigue levels of puerperal women decrease as their perceived social support decreases and perceived parenting self-efficacy increases in the postpartum period. Furthermore, it was revealed that perceived parenting self-efficacy increases with the increasing social support levels of puerperal women.
Keywords: Fatigue, midwife, parenting self-efficacy, postpartum, puerperal woman, social support