Maksidi`nin Arapça Keşfü`l-Esrarı ve Farsça tercümesi
Arabic Kashf Al-Asrar of Maksidi`si and its Persian translation
Yazar: ORHAN BAŞARAN
Danışman: PROF.DR. SAİME SAVİ(İNAL)
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1995
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Farsça = Persian ; Makdisi = Makdisi

Özet:
ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ MAKDİSÎNİN ARAPÇA KEŞFÜ'L-ESRÂR'I VE PARSÇA TERCÜMESİ Orhan BAŞARAN Danışman: Prof. Dr. Saime İnal SAVt 1995. SAYFA' 135 Jüri: Prof. Dr. Saime İnal SAVI Makdisfnin Keşfu'l-esrar 'an h Ikemi't-tuyûr ve'l-ezhâfmm Farsça tercüme metninin, aslıyla karşılaştırılarak verilmesi amaçlanan çalışma, bir giriş ve iki bö lüm içermektedir. Giriş'te, müellif ile mütercimin yaşadığı dönemler incelenmiş, Arapça eser ile Farsça tercümesinin birer makâme olmaları nedeniyle, makâme türü ele alınıp A- rap ve Fars edebiyatlarında bu türün tarihî seyri hakkında bilgi verilmiştir. Ardın dan da makâmenin temel özelliği olan seci konusu işlenmiştir. Birinci bölümde ilk olarak, çalışmanın esasım teşkil eden Farsça tercüme nin aslı yani Arapçası üzerinde durulmuş ve adında görülen bazı farklılıklara de ğinildikten sonra eserin telif sebebi müellifin kendi dilinden aktarılmıştır. Daha sonra "Konusu" başlığı altında eser özetlenmiştir. Ardından da eserin tesbit edi len yazma nüshaları verilmiş, daha sonra ise baskıları ve tercümeleri hakkında bilgi verilmiştir. Arapça eser bu şekilde ele alındıktan sonra, müellifi olan Makdi sfnin hayatı ve edebî kişiliği üzerinde durulmuş ve eserleri zikredilmiştir. Bundan sonraki kısımda eserin Farsça tercümesi incelenmiştir. Tercüme ediliş sebebi, mü tercimin eserinin mukaddemesindeki bilgilerden yararlanılarak anlatıldıktan son ra, ikinci bir yazma nüshası bulunamayan bu tercümenin çalışmada kullanılan nüshasının özellikleri ana hatlarıyla verilmiştir. Daha sonraki kısımda tercüme i- le aslı değişik açılardan karşılaştırılarak bazı değerlendirmelerde bulunulmuş ve son olarak da mütercimin hayatı ve edebî kişiliği üzerinde durulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde ise Arapça ve Farsça metinler sunulmuş, Farsça metindeki ayet ve hadisler alfabetik olarak dizilip kaynaklan verilmiştir. İlim âlemine ilk kez bu çalışma ile sunulan Farsça tercüme, Fars edebiyatı i- çin güzel bir makâme örneğini teşkil etmekte ve -gerek dili ve üslûbu, gerekse ih tiva ettiği şiirler bakımından- edebî değeri haiz bulunmaktadır.

Abstract:
ABSTRACT MASTER THESİS ARABIC KEŞFÜ'L-ESRÂR OP MAKDİSÎ AND IT S PERSIAN TRANSLATION Orhan BAŞARAN Supervisor: Prof. Dr. Salme İnal SAVt 1995. PAGE: İ35 Jury: Prof. Dr. Salme İnal SAVt This work, which aims at giving the text of Persian translation of Makdisîs Kashf al-asrar 'an hikam al-tuyur va al-azhar by comparing it with its original text contains one introduction and two parts. In introduction, the periods of the author and the translator have been searched and as the Arabic work and its Persian translation were makamas, the character of makama has been obtained and the information about the historical evolution of this genre has been given. In the first part, we first studied the original text and then discussed some different titles given to the work and the writer's own views on the reason why he wrote this. After that, the work has been summarized under the title of "Its subject'; And then the manuscripts of the work which are described have been presented and information about its prints and translations has been given. After the presentation of the work, the life and the literary character of the author has been studied and his works have been mentioned. In the next part, Persian translation of the work has been searched. After the explanation of the reason for translation, with the help of the information given by the translator in his introduction, the characteristic features of the manuscript used in this thesis and wich is the only one we have been able to find so far, has been given. On the next part the translation and the original text have been evaluated by comparison from different points of view. At the end, the life and the literary character of the translator have been given. In the second part Arabic and Persian texts have been given and also alphabetically âyât and ahâdls with their sources. The Perian translation, which is introduced to the world for the first time, is a typical example of the makama -either from the point of its language and style or the poems which it includes- has literary value.