Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde sağlık bilimleri kapsamında derlem tabanlı söz varlığı çalışması
Corpus-based study of vocabulary in health sciences for teaching Turkish as a foreign language
Yazar: TUNAHAN DEMİRBAŞ
Danışman: PROF. DR. AYTEN GENÇ
Hacettepe Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Türkçenin söz varlığına yönelik çalışmalar bugüne kadar yapılmış olmakla birlikte alana özgü dili genel dilden ayırt eden anahtar sözcük listelerine rastlanılamamaktadır. Bunun yanı sıra sağlık bilimlerinin söz varlığına yönelik müstakil herhangi bir çalışma da alanyazında tespit edilememektedir. Özel amaçlı dil öğretiminin yeri ve öneminin genel kabul gördüğü günümüzde bu türden öğretim faaliyetlerinde kullanılacak sözcüklerin içgüdüsel olarak belirlenmesindense derlem tabanlı ve bilimsel yöntemlerle belirlenmesinin daha uygun olacağını söylemek yanlış olmayacaktır. Bu bağlamda, bu çalışmada sağlık bilimleri alanında DergiPark internet sitesinde yayım yapan dergilerden en çok indirilen 5 derginin 2018-2023 yılları arasında yayımlanan sayılarından 90 tamsayı dosyası ile sağlık bilimleri alanında yayınlanmış 5 ders kitabı amaçlı örneklem yöntemiyle belirlenmiş ve bu dokümanlardan 7 milyondan fazla sözcükbirimden meydana gelen Sağlık Bilimleri Derlemi oluşturulmuştur. Oluşturulan derlem sıklık, yaygınlık ve anahtar sözcük puanı değerlerine göre incelenerek belirlenen kesme değerler uygulandıktan sonra elde edilen 1213 sözcüklük liste Sağlık Bilimlerinin Anahtar Sözcükleri Listesi (SBSL) olarak adlandırılmıştır. SBSL, alanyazında daha önce tespit edildiği üzere SBD'nin yaklaşık %22'sini oluşturmaktadır ve çoğunlukla isim ve sıfatlardan meydana gelmektedir. Listede 142 adet genel akademik sözcük olarak da değerlendirilebilecek sözcüğün bulunduğu tespit edilmiş, bu sözcükler sağlık bilimlerinde genel Türkçeden daha sık kullanıldığından listede tutulmasına karar verilmiştir. SBSL'nin sağlık bilimlerinde öğrenim görecek uluslararası öğrencilerin istifadesine sunmak üzere özel amaçlı dil öğretim programları oluşturulurken veya bu türden bir program için öğretim materyali oluştururken kullanmak üzere bir kaynak olarak değerlendirilebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Although studies on the vocabulary of Turkish have been carried out so far, keyword lists that distinguish the domain-specific language from the general language cannot be found. In addition, no independent study on the vocabulary of health sciences can be identified in the literature. Nowadays, as the role and importance of specicific-purpose language teaching is generally accepted, it would not be wrong to say that it would be more appropriate to determine the words to be used in such teaching activities with corpus-based and scientific methods rather than instinctively determining them. In this context, Health Sciences Corpus (SBD), reaching a collection of more than 7 million tokens, was created in this study, derived from 90 full-issue files from the issues of the 5 most downloaded journals published on the DergiPark website in the field of health sciences, published between 2018-2023, and 5 textbooks published in the field of health sciences, which were determined by purposeful sampling method. The list of 1213 words obtained after the corpus was examined according to frequency, prevalence and keyword score values and the determined cut-off values were applied, and the product was named Health Sciences Keyword List (SBSL). As previously found out in the literature, SBSL constitutes approximately 22% of SBD and consists mostly of nouns and adjectives. It was also found that that there were 142 words in the list that could be considered as general academic words, and since these words were used more frequently in health sciences than general Turkish, it was decided to keep them in the list. It is thought that SBSL can be considered as a resource to be used when creating specific-purpose language teaching programs for the benefit of international students who will study in health sciences or when creating teaching materials for such a program.