Üniversite öğrencilerinde diyet kaynaklı ileri glikasyon son ürünleri alım düzeylerinin diyet inflamatuar indeksine ve menstrüasyon semptomlarına etkisinin araştırılması
Examination of the effects of dietary advanced glycation end products intake levels on dietary inflammatory index and menstrual symptoms in university students
Yazar: BÜŞRA NUR AŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF EDE ÇİNTESUN
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinde diyet kaynaklı ileri glikasyon son ürünlerinin (dAGE); Diyet İnflamatuar İndeksi'ne (Dİİ) ve menstrüasyon semptomlarına etkisini araştırmaktır. Çalışma, Kasım 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi'nde okuyan, gönüllü 380 kız öğrenci ile yürütülmüştür. Katılımcıların verileri, araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu ile öğrencilere; yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Katılımcıların demografik bilgileri, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite durumu ve Menstrüasyon Semptom Ölçeği (MSÖ) değerlendirilmiştir. Ayrıca öğrencilerin, günlük dAGE alım miktarları ve Dİİ puanlarının belirlenebilmesi için 24 saatlik besin tüketim kayıtları alınmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin ortalama dAGE alım miktarlarının 6483,82±4084,75 kU/gün olduğu belirlenmiştir. En sık tercih edilen pişirme yöntemine göre AGE alım düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur. Bireylerin dAGE alım miktarlarının artmasıyla birlikte; enerji, protein ve yağ tüketim miktarlarının da arttığı belirlenmiştir. Katılımcıların Dİİ puan ortalamalarının; 7,14±4,06 olduğu, MSÖ toplam puan ortalamalarının ise 3,10±0,76 olduğu saptanmıştır. Dİİ puanlarının artmasıyla birlikte; lif, E vitamini, B1 vitamini, potasyum, magnezyum ve bakır değerlerinin tüketiminin azaldığı bulunmuştur. Sigara ve alkol kullanan bireylerin "MSÖ Toplam" puanlarının ortancasının, kullanmayanlara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Mevcut çalışmada, dAGE alım miktarı arttıkça Dİİ toplam puanlarının azaldığı belirlenirken; dAGE alım düzeyleri ile MSÖ toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon olmadığı belirlenmiştir. Diyetle alınan yüksek AGE düzeylerinin; birçok hastalıkla ilişkili olduğu düşünüldüğünde; hastalıkları önlemek ve yönetmek amacıyla diyet AGE içeriğinin azaltılması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, dAGE alımının Dİİ ve menstrüasyon semptomları ilişkisini değerlendirmiştir, bu konuda daha geniş popülasyonlar üzerinde yapılacak daha fazla bilimsel çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effects of diet-derived advanced glycation end-products (dAGEs) on the Dietary Inflammatory Index (DII) and menstrual symptoms among university students. The study was conducted with 380 volunteer female students studying at Istanbul Sabahattin Zaim University between November 2023 and January 2024. The data of the participants were collected using a questionnaire prepared by the researcher, applied to the students through face-to-face interviews. The demographic information, dietary habits, physical activity status, and Menstrual Symptom Questionnaire (MSQ) of the participants were evaluated. Additionally, 24-hour dietary intake records were obtained to determine the daily dAGE intake amounts and DII scores of the students. It was determined that the average dAGE intake amount of the participating students was 6483.82±4084.75 kU/day. A statistically significant difference was found between AGE intake levels according to the most preferred cooking method. It was determined that with the increase in dAGE intake amounts, the consumption amounts of energy, protein, and fat also increased. The participants' average DII scores were found to be 7.14±4.06, and the average MSQ total scores were 3.10±0.76. It was found that with the increase in DII scores, the consumption of fiber, vitamin E, vitamin B1, potassium, magnesium, and copper decreased. It was determined that the median "MSQ Total" scores of individuals who smoked and consumed alcohol were higher than those who did not. In the current study, while it was determined that the total DII scores decreased as the dAGE intake amount increased, no statistically significant correlation was found between dAGE intake levels and MSQ total scores. Considering that high levels of dietary AGE are associated with many diseases, reducing dietary AGE content is of great importance in preventing and managing diseases. This study evaluated the relationship between dAGE intake, DII, and menstrual symptoms; more scientific studies with larger populations are needed on this subject.