Güneş enerjisi santrali kurulumuna uygunalanların uzaktan algılama ve cbs yöntemleriile belirlenmesi (Türkistan ve Karaganda, Kazakistan)
Determination of suitable areas for solar power plant installation by remote sensing and gis methods (Turkistan and Karaganda, Kazakhstan)
Yazar: AZHAR KAIMBEKOVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA YİĞİT AVDAN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Enerji = Energy

Özet:
Geleneksel yöntemlerle üretilen enerji maliyetlidir ve çevreye fazla zarar verdiği için yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmenin daha da avantajlı olduğu gözlemlenmektedir. Kazakistan yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmeye başlamıştır fakat bu yönelim yeterli düzeyde değildir. Yüzölçümü oldukça büyük olan bu ülkenin tamamen yenilenebilir temiz enerji kaynaklarına yönelmeye imkânı vardır ve bu konuda tüm koşulları taşımaktadır. Günümüzde yenilenebilir enerji kaynaklarından en yaygın kullanılanlardan biriside güneş enerjisidir. Kazakistan, özellikle coğrafi konumu ve güneş alma yüzdesi bakımından güneş enejisi için oldukça önemli bir potansiyele sahiptir. 
Güneş enerjisi santrallerinin  (GES) kurulumunda yer seçimi büyük bir rol oynamaktadır. Bu kapsamda güneş enerjisi santrallerinin yerlerinin belirlenmesi farklı kriterlere bağlıdır. Günümüzde bu kriterlerin analizi Coğrafi Bilgi Sisitemleri (CBS) ortamında yapılabilmektedir.
Bu tez çalışmasının amacı CBS teknikleri ve karar analiz teknikleri kullanılarak güneş enerji santrallerinin uygun yer seçimi analizi yapılmasıdır. Çok Ölçütlü Karar Analizi (ÇÖKA) olarak literatürde en yaygın kullanılan Analitik Hiyerarsi Prosesi (AHP) yöntemi seçilmiştir. Çalışmada kullanılan tüm veriler açık kaynaklardan elde edilen verilerdir. Çalışmada kullanılan verilerin çözünürlüğü yaklaşık olarak 1 km olduğundan elde edilen sonuçlar bölge açısından bir öngörü niteliğindedir.
Anahtar Sözcükler: GES, Yer Seçimi, CBS, ÇÖKA, AHP, Karaganda, Türkistan, Kazakistan

Abstract:
The energy which produced by traditional methods is costly and it turns out to be more advantageous to turn to renewable energy sources since it harms the environment. Kazakhstan has begun to turn to renewable energy sources, but it is not sufficient. This country, which has a huge surface area, has the opportunity to turn to completely renewable clean energy resources and has all the conditions in this regard. Nowadays, one of the most widely used renewable energy sources is solar energy. Kazakhstan has a great potential for solar energy, especially in terms of its geographical location in the southern regions.
Site selection plays a very important role in the installation of solar power plants. Determination of the location of solar power plants depends on different criteria. Analysis of these criteria can be done in GIS environment.
         The purpose of this thesis study is to make appropriate site selection analysis of solar power plants using GIS techniques and decision support systems. As the multi criteria decision analysis (MCDA), the most widely used AHP method in the literature was chosen. All data used in the study are data obtained from open sources. Since the resolution of the data used in the study is approximately 1 km, the results obtained are predictive for the region.
Keywords: Solar Power Plants, Site Selection, GİS, MCDA, AHP, Kazakhstan, Turkistan, Karaganda