Büyük ebeveyn ile yetişmenin evlilik ve aile yaşamına yaklaşımla ilişkisi: İstanbul örneği /
Yazar: YAĞMUR GÜLİSTAN ULUDAĞ
Danışman: PROF. DR. EBULFEZ SÜLEYMANLI
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışmada, büyük ebeveyn ile yetişmenin bireyin evlilik ve aile yaşamına ilişkin yaklaşımı arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla karşılaştırmalı bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Çalışmada büyük ebeveynlerin kültür aktarımı ile yetişen bireyler ile bu kültür aktarımı olmaksızın modernizm etkisiyle yetişen bireylerin evlilik ve aile yaşamına ilişkin yaklaşımları arasındaki benzerlik ve farklılıkların ortaya koyulması amaçlanmıştır. Yaşlı bireylerin aile içindeki rolünün altı çizilerek farklı kuşakların aynı zamanı ve mekânı paylaşmasının önemi vurgulanmıştır.
Nitel bir araştırma özelliği taşıyan bu çalışma için örneklem grubunu oluşturan 20 gönüllü katılımcı ile derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler esnasında katılımcılara demografik bilgi formu sunulmuş ve araştırmacı tarafından hazırlanmış olan görüşme soruları yöneltilmiştir. Aile kavramı, eş seçimi, evlilik sürecindeki merasimler, hane seçimi ve çocuk konularında elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir.
Elde edilen bulgular her iki yetişme ortamından gelen bireylerin evlilik sürecindeki merasimler ve hane seçimi konusunda belirli noktalarda benzer görüşlere sahip olduğunu göstermiştir. Katılımcılar temel evlilik merasimlerinin uygulanması ve çekirdek aile yaşantısının sürüleceği bir hane seçimi konusuna ortak görüş bildirmiştir. Ancak detaylara inildiğinde farklılıklar ortaya çıkmaya başlamıştır. Aile kavramı, eş seçimi ve çocuk konularında ise belirgin farklılıklar tespit edilmiştir. Özellikle aileyi oluşturan üyeler, eş seçiminde farklı kültür ve aile yapısı ile çocuk bakımı ile ilgili görüşlerin yetişme ortamı tarafından şekillendiği bulgusuna ulaşılmıştır. Büyük ebeveyni ile yetişen bireylerin deneyimledikleri kültür aktarımı nedeniyle geleneksel normlar çerçevesinde bir yaklaşım sergilediği görülürken; yetişme ortamında büyük ebeveyni bulunmayan bireylerin modernizmin beraberinde getirdiği bireysellik, özgürlük ve feminizm gibi kavramlar çerçevesinde bir yaklaşım benimsediği tespit edilmiştir. Aile sisteminin bir parçası olan büyük ebeveynlerin kültür aktarımı noktasında işlevselliği yitirmeye başlamış olması bütünü etkilemiş ve aile yapısının dönüşümünde rol oynamıştır.

Anahtar kelimeler: büyük ebeveyn, kültür aktarımı, kuşaklar arası ilişkiler, aile yapısında dönüşüm

Abstract:
In this study, a comparative research was conducted to determine the relationship between the individual's approach to marriage and family life and growing up with grandparents. In the study, it is aimed to reveal the similarities and differences between the approaches to marriage and family life of individuals who grew up with the cultural transfer of their grandparents and those who were raised under the influence of modernism without this cultural transfer. The role of elderly individuals in the family was underlined, and the importance of sharing the same time and space between different generations was emphasized.
For this qualitative research, in-depth interviews were conducted with 20 volunteer participants who formed the sample group. During the interviews, a demographic information form was given to the participants and the interview questions prepared by the researcher were asked. The data obtained on the concept of family, spouse choice, ceremonies in the marriage process, house choice and children were analyzed by content analysis method.
The findings showed that individuals from both growth area had similar views on the ceremonies in the marriage process and the choice of house at certain points. Participants shared a common opinion on the implementation of basic marriage ceremonies and the choice of a house where nuclear family life would be continued. However, when the details are taken into consideration, differences begin to emerge. There were significant differences in the concept of family, choice of spouse and children. It has been found that especially the members of the family, the different culture and family structure in the choice of spouse, and the views on child care are shaped by the growing environment. It has been determined that individuals who grew up with their grandparents show an approach within the framework of traditional norms due to the cultural transfer they experience. However, individuals who do not have grandparent in their growth area adopt an approach within the framework of concepts such as individuality, freedom and feminism brought with it by modernism. The grandparents who are a part of the family system, started to lose their functionality at the point of cultural transfer, affected the whole and played a role in the transformation of the family structure.

Keywords: grandparent, cultural transfer, generational relationships, transformation in family structure