Kadın yöneticilerin liderlik uygulamalarının keşfedilmesi
Discovery of leadership practices of women managers
Yazar: ASİYE GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET KORKMAZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim kurumları = Education establishments ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kadın yöneticiler = Women managers ; Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Otantik liderlik = Authentic leadership ; Yöneticiler = Managers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı'ndaki üst düzey kadın yöneticilerin otantik liderlik davranışlarının neler olduğunun belirlenmesidir. Bu çalışma, kadın yöneticilerin liderlik uygulamalarını, özellikle de değerleri, hedefleri ve stratejilerini ortaya koymak için yapılmıştır. Değerler, hedefler ve strateji bileşenleri otantik liderliğin merkezinde yer almaktadır. Kadın yöneticilerin liderlerin uygulamalarının ve deneyimlerinin keşfedilmesi aynı zamanda otantik liderliğin bilgi tabanına da katkı yapılmıştır. Çalışmayla eğitim yönetiminde otantik liderliği ve kadın liderliğini daha iyi anlamamıza yardımcı olunacağına inanılmaktadır. Böylece alan yazında liderlik uygulamaları hakkında daha derin bir anlayış kazandırılacaktır. Çalışmayla eğitim yönetiminde otantik liderliği ve kadın liderliğini daha iyi anlamamıza yardımcı olunacağına inanılmaktadır. Otantik liderliğin lider ve örgüt için olumlu sonuçlar doğuran olumlu bir liderlik olduğuna inanılmaktadır. Otantik liderlik, öz farkındalık, bilgiyi dengeli ve tarafsız değerlendirme, içselleştirilmiş ahlak anlayışı ve ilişkilerde şeffaflıktan oluşan bir liderlik olarak tanımlanmıştır.
Bu çalışma, nitel araştırma modellerinden fenomenolojik çalışma deseninde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma evrenini, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı'nda üst düzey eğitim yöneticiliği yapan kadın yöneticiler oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu fenomeni deneyimlemiş ve bunu yansıtabilecek Milli Eğitim Bakanlığı'nda görev yapan altı üst düzey kadın yöneticiden oluşmaktadır. Araştırmada veriler görüşme tekniği ile görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Görüşme formu otantik liderliğin bileşenlerini ele almak için geliştirilerek cevap alınabilecek şekilde hazırlanan on sorudan oluşmaktadır. Araştırmada gerçek isimler yerine kod isimler kullanılmıştır. 
Bu araştırmanın verileri kadın yöneticilerin liderlik uygulamalarını nasıl deneyimlediklerini araştırması sebebiyle Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz(YFA) yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Katılımcılardan en az üçü tarafından tartışılan konu bir tema olarak kabul edilmiştir. Bunun sonucunda kadın liderliğini ve özgünlüğünü açıklamak için beş kapsayıcı ana tema ortaya çıkmıştır: (1) liderlik stratejileri, (2) liderlik gelişimi, (3) anlam verme, (4) ilişkileri geliştirmek ve (5) eğitim yönetim ortamı. Bu beş kapsayıcı ana temadan liderlik stratejileri, ana temasına bağlı olarak olumlu bir çalışma ortamı; zor durumlarla baş edebilme; doğru insanların doğru işlerde olması gibi alt temalar  ortaya çıkmıştır. Anlam verme ana temasına bağlı olarak aile; öz farkındalık alt temaları,  ilişkilerin geliştirilmesi ana temasına bağlı olarak ilişkilerde güven geliştirmek; mentorlük alt temaları bulunmuştur.  
Ortaya çıkan ana temalar otantik liderliğin ana bileşenleriyle ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Bu çalışma ile ortaya çıkan beş ana temanın, otantik liderliğin dört bileşeni - öz farkındalık, bilgiyi dengeli ve tarafsız değerlendirme, otantik eylem/içselleştirilmiş ahlak anlayışı ve ilişkilerde şeffaflık- ile bağlantısı ortaya konulmuştur. Bu araştırma bulguları sonucunda kadın yöneticilerin otantik liderlik bileşenlerinin yerine getirir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
Bu araştırma sonucunda günümüzün karmaşık sorunlarını çözmede avantaj olarak kabul edilen otantik liderlik özelliklerinin kadınlarda görülmesi sayısal olarak, erkeklerden daha fazla kadın istihdam eden Milli Eğitim Bakanlığı için bir fırsat olduğunun görülmesi beklenmektedir. Böylece MEB başta olmak üzere tüm kurumlarda kadınların gösterdikleri  liderlik özellikleriyle üst düzey konumlarda yer alabilmelerinde bir farkındalık oluşturması düşünülmektedir. Bunun yanında çalışmada yer alan üst düzey kadın yöneticilerin liderliklerinin keşfedilmesi  kadınlar için yol gösterici ve teşvik edici olacaktır.

Abstract:
The aim of this study was to determine the results of T.C. Identifying the authentic leadership behaviors of senior women managers in the Ministry of National Education. This study was carried out to reveal the leadership practices of women managers, in particular their values, objectives and strategies. Values, goals and strategy components are at the heart of authentic leadership. It has also been made possible to discover the practices and experiences of leaders of women managers and also to the knowledge base of authentic leadership. It is believed that the study will help us better understand authentic leadership and female leadership in education management. Thus, a deeper understanding of leadership practices will be gained in the literature. It is believed that the study will help us better understand authentic leadership and female leadership in education management. It is believed that authentic leadership is a positive leadership that leads to positive results for the leader and the organization. Authentic leadership is defined as self-awareness, balanced and impartial information, internalized morality and transparency in relations.
This study was carried out in the phenomenological study pattern of qualitative research models. The study universe of the study, T.C. The Ministry of National Education is composed of women executives who are executives of senior education. The study group of the research group consists of six senior women managers who have experienced and reflected the phenomenon of the Ministry of National Education. The data were collected using the interview form. The interview form consists of ten questions prepared to respond to the components of authentic leadership. Code names are used instead of real names.

The data of this research were analyzed by using Interpretive Phenomenological Analysis (YFA) method because of the researches on how women executives experience leadership practices. The topic discussed by at least three of the participants was accepted as a theme. As a result, five main themes emerged to explain female leadership and originality: (1) leadership strategies, (2) leadership development, (3) understanding, (4) developing relationships, and (5) educational governance environment. Leadership strategies from these five inclusive main themes, a positive working environment depending on the main theme; cope with difficult situations; sub-themes such as having the right people in the right jobs have emerged. Family depending on the main theme of meaning; sub-themes of self-awareness, developing trust in relationships based on the main theme of the development of relationships; sub-themes of mentoring have been found. The main themes that emerged were evaluated separately with the main components of authentic leadership. The five main themes emerged from this study are the four components of authentic leadership - self-awareness, balanced and objective assessment of knowledge, authentic action / internalized morality, and transparency in relations. As a result of these research findings, it has been understood that female managers are capable of performing authentic leadership components. As a result of this research, it is expected that the presence of authentic leadership characteristics, which are considered as an advantage in solving the complex problems of today, is an opportunity for the Ministry of National Education to employ more women than men. Thus, it is expected that women in all institutions, especially in the Ministry of National Education, will be aware of their leadership in high-level positions. In addition, the discovery of the leadership of senior women executives involved in the study will be guiding and encouraging for women.