Kronik bel ve boyun ağrılı bireylerde pandemi sürecinin kognitif düzey, ağrı katastrofizasyonu, fiziksel aktivite düzeyi ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of the pandemic process on cognitive level, pain catastrophization, physical activity level and quality of life in individuals with chronic low back and neck pain
Yazar: ABDURAHİM ASLIYÜCE
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ÜLGER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bu araştırmanın amacı pandemi sürecinin kronik bel ve boyun ağrılı bireylerde kognitif 
düzey, ağrı katastrofizasyonu, fiziksel aktivite düzeyi ve yaşam kalitesi üzerine 
etkisinin incelenmesiydi. Çalışmaya 62 kadın, 22 erkek olmak üzere toplamda 84 
kronik bel ve boyun ağrılı birey dahil edildi. Katılımcıların ağrı şiddetleri Görsel 
Analog Skalası (GAS) ile, kognitif seviyeleri Montreal Kognitif Değerlendirme Testi 
(MoCA) ile, ağrı katastrofizasyon durumları Ağrı Katastrofizasyon Skalası ile, fiziksel 
aktivite seviyeleri Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Form (UFAA) ile ve 
yaşam kaliteleri SF-36 ile değerlendirildi. Ayrıca tüm katılımcılar için Covid-19 öykü 
varlığı, hastalık süresi ve hastaneye yatış durumu sorgulandı. Katılımcıların %50'si 
kronik bel ağrılı, diğer %50'si ise kronik boyun ağrılıydı. Bel ağrılı bireylerin 
%35,7'si, boyun ağrılı bireylerin %57,1'inin Covid-19 öyküsü bulunmaktaydı ve 
Covid-19 öyküsü görülme oranı anlamlı derecede farklıydı (p>0.05). Covid-19 öyküsü 
olan bireylerin vücut kütle indeksleri olmayanlara göre daha düşük, aktivite ağrı 
şiddeti daha yüksekti (p<0,05). Ayrıca Covid-19 öyküsü olan bireylerde ağrı 
katastrofizasyon düzeyi daha yüksek iken SF-36 Anketi'nin Emosyonel Durum ve 
Genel Sağlık Algısı alt parametrelerinin daha düşük olduğu belirlendi (p<0,05). Sonuç 
olarak Covid-19 öyküsü bulunan bireylerde aktivite sırasında oluşan ağrı şiddeti, ağrı 
katastrofizasyon düzeyi Covid öyküsü olmayan bireylere göre daha yüksek, yaşam 
kalitesi anketi olan SF-36 parametrelerinden emosyonel durum ve genel sağlık skorları 
ise daha düşük bulundu. Kronik bel ve boyun ağrısı gibi toplum sağlığını tehdit eden 
bu problemlerde Covid-19'un etkisinin inceleyen bu araştırmaya dair sonuçlar ile, ağrı 
katastrofizasyonun, yaşam kalitesinin olumsuz etkileneceği, değerlendirme ve tedavi 
programlarında ele alınması gerektiği vurgulanmaktadır.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the relationships between static and dynamic balance, 
isokinetic muscle strength, joint position sense, Q angle, pes planus degree, changes 
in plantar pressure, and physical activity levels in young adults, and to compare the 
results based on gender. A total of 30 healthy volunteers, 15 females and 15 males, 
aged between 21-32 years, participated. Demographic data (age, height, weight, 
body mass index) and information on the dominant lower extremity were recorded 
for each participant. Physical parameters of the knee and foot were evaluated with 
Q angle and Feiss line. The International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) short 
form was used to determine physical activity levels. Balance assessment was carried 
out using the Biodex Balance System under both static and dynamic conditions, 
with participants standing on both feet and one foot. Muscle strength and joint 
position sense assessments were performed using the Biodex Isokinetic System 4 
device. Plantar pressure assessment was conducted using the MatScan Pressure 
Mat System. Static plantar pressure assessments were performed with both feet on 
the mat and with one foot on the mat, while a two-step protocol was used for 
dynamic plantar pressure assessment. Evaluations were conducted under shoeless 
conditions for both lower extremities. Differences between genders for descriptive 
data were analyzed using the Mann-Whitney U test and Chi-Square test, and 
correlations between parameters were examined using Spearman Correlation 
Analysis. Significant differences were found in Q angles, dynamic balance scores, 
muscle strength, and plantar pressure values based on gender (p<0.05). Balance 
scores showed low to moderate correlations with all lower extremity assessment 
parameters (p<0,05; r:0,258-0,720). Dynamic balance was associated with Q angle 
(p<0,05; r:0,267-0,345), while static balance was related to pes planus degree 
(p<0,05; r:0,258). Postural sway increased as the Q angle decreased and the 
navicular tubercle descended. Dynamic balance scores were particularly associated 
with muscle strength and plantar pressure data (p<0,05; r:0,259-0,720). Static 
balance scores did not show significant correlations (p>0.05). In conclusion, it was 
found that the Q angle, pes planus degree, physical activity level, muscle strength, 
joint position sense, and plantar pressure parameters are associated with balance in 
young adults, and there were differences in results based on gender. According to 
the findings of this study, there is a need for further research to simultaneously 
assess physical parameters related to balance in young adults. Gender differences 
suggest the potential need for gender-specific adjustments in rehabilitation 
programs targeting balance. Monitoring changes, particularly in muscle strength 
and foot pressure, and making necessary exercise or footwear-orthotic adjustments 
for preventive approaches are deemed important based on the results.