Mutfak gereçlerinden kaynaklanan toksik metallerin gıdalardaki tayini
Determination of toxic metals in nutrients sourced from kitchen utensils
Yazar: ESRA BÜYÜKASLAN
Danışman: PROF.DR. MEHMET YAMAN
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
ÖZETYüksek Lisans TeziMUTFAK GEREÇLERİNDEN KAYNAKLANAN TOKSİKMETALLERİN GIDALARDAKİ TAYİNİEsra BÜYÜKASLANFırat ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüKimya Ana Bilim Dalı2007, Sayfa: XV+85Renkli boyalı ve yaldızlı porselen tabaklar estetik görüntüsü nedeniyle sıklıkla tercihedilirler. Ancak bu renkli boyaların çoğunlukla metalik olduğu unutulmamalıdır. Özellikle buboyaların içeriğinde yer alan Cd' un kanserojen ve Pb' un beyinde birikerek aşırı toksik etkigösterdiği bilinmektedir. Her ne kadar tabaklardaki metalik boyalar yemeklere geçmediğisanılmakta ise de bunun tabakların kullanım miktarı ve üretim kalitesi ile ilgili olabileceği dedikkate alınmalıdır. Bunun sonucu olarak ulusal ve uluslararası otoriteler tarafından gıdamaddeleriyle temasta bulunan porselen ve seramik tabaklardan % 4' lük asetik asitle ekstrakteolabilecek Cd ve Pb miktarları 0.07 ve 0.8 mg/dm2 olarak belirlenmiştir.Bu çalışmada renkli ve kullanılmış tabaklar derişik ve 7 M nitrik asite ilave olarak,asetik asit, sitrik asit, tartarik asit ve laktik asit gibi gıdalarda bulunabilen asitlerleetkileştirilerek çözeltiye geçen Cd, Pb ve Zn miktarları ölçüldü. Değişen asit % derişimlerinebağlı olarak porselen yüzeyinden Pb'un ekstraksiyonunda (migrasyonunda) sürekli artışgözlenirken, Cd ve Zn' da ise artış ya da azalışlarla beraber belirli bir noktan sonra migrasyonunsabit bir noktada seyrettiği gözlenmiştir. Ayrıca asetik asitle değişen sürelerde temasın ve NaCl'nin ilavesinin de ekstraksiyonu arttırdığı gözlendi.Anahtar kelimeler: Kadmiyum, Kurşun, Çinko, Ekstraksiyon (migrasyon), Sırlanmış PorselenTabaklar, Atomik Absorpsiyon.

Abstract:
ABSTRACTMaster ThesisDETERMINATION OF TOXIC METALS IN NUTRIENTSSOURCED FROM KITCHEN UTENSILSEsra BÜYÜKASLANFirat UniverstyGraduate School of Natural and Applied Sciences,Department of Chemistry2006, Page: XV+85Colored painted and gilt porcelain dinnerwares are commonly desired because of theiraesthetic image. However, it should not be remembered that these colored paints are generallymetallic. Particularly, it is known that the metals are contained in these paints, Cd is cancerousand Pb has highly toxic and accumulate in brain. Although it is supposed that these metals doesnot release to meals, it should be taken into consideration that this will be able to depend on theproduction quality and usage period of dinnerwares. As a result, the extracted Cd and Pbamounts by using acetic acid of 4% within 24 h were limitted by national and internationalauthorities as 0.07 and 0.8 mg/dm2 for Cd and Pb, respectively.In this study, colored painted dinnerwares were extracted by using acetic, tartaric,citric, lactic acid as well as concentrated and 7-molar nitric acid. Then, the extracted Cd, Pb andZn concentrations were determined. It was observed that there is a continuous increase in theextracted (migrated) Pb concentration on surface of dinnerwares as depending on acidconcentrations (%). Migration from dinnerwares for Cd and Zn reaches to constant value afterdefinite concentration together with increase or decrease. Furthermore, it was found thatmigration arise by interaction of acetic acid in different periods and addition of NaCl to aceticacid (4% and 1%).Keywords: Cadmium, Lead, Zinc, Extraction (Migration), Glazed Porcelain Dinnerware,Atomic Absorption.