Bıst sınai endeksi ile döviz kuru ve petrol fiyatları arasındaki ilişki
The relationship between bist industrial index and exchange rate and oil prices
Yazar: DERYA POLAT ÇİFÇİ
Danışman: DOÇ. DR. YUNUS YILMAZ
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Küreselleşme ile beraber menkul kıymet borsaları uluslararası alanda yaşanan siyasi, ekonomik ve politik faktörlere dayanan olaylardan etkilenebilecek duruma gelmiştir. Finansal piyasaların, yaşanan gelişmeler karşısındaki tepkisi borsa endekslerinde değişime neden olabilmektedir. Borsa endekslerini etkileyen sadece bu gelişmeler değil birçok makroekonomik (döviz kurları, petrol fiyatları, enflasyon, faiz oranı vb…) faktörler de vardır. Borsada faaliyet gösteren işletmelerin hisse senetleri küresel ve ulusal alandaki gelişmelerden doğrudan veya dolaylı olarak etkilenmektedir. Kurumsal ve bireysel yatırımcılar bu etkiler sonucunda borsalarda işlem gören hisse senetlerini satın alma konusunda daha çok dikkatli davranmak durumundadırlar. 
 Bu çalışmanın amacı BIST Sınai endeksi ile döviz kuru ve petrol fiyatları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu çalışmada 2003:M01-2023:M06 dönemine ait 246 aylık veri kullanılarak BIST Sınai endeksi ile döviz kuru ve petrol fiyatları arasındaki ilişki ARDL Sınır Testi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda ulaşılan bulgulara göre BIST Sınai endeksi ile döviz kuru ve petrol fiyatları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. BIST Sınai endeksi ile değişkenler arasında uzun dönemli ilişkinin var olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde endeks kavramı ve hisse senedi hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde döviz ve petrol kavramları hakkında açıklama yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise literatür taramasına, veri seti ve yönteme değinilmiş son olarak analiz sonuçlarına yer verilmiştir.

Abstract:
With globalization, stock exchanges have become vulnerable to international events based on political, economic and political factors. The reaction of financial markets to these developments may cause changes in stock market indices. Not only these developments but also many macroeconomic factors (exchange rates, oil prices, inflation, interest rates, etc.) affect stock market indices. Stocks of companies operating in the stock market are directly or indirectly affected by global and national developments. As a result of these effects, institutional and individual investors have to be more careful in purchasing stocks traded on stock exchanges. 
The aim of this study is to analyze the relationship between BIST Industrial Index, exchange rate and oil prices. In this study, the relationship between BIST Industrial Index, exchange rate and oil prices is analyzed by ARDL Bound Test using 246 monthly data for the period 2003:M01-2023:M06. According to the findings of the analysis, there is a statistically significant relationship between BIST Industrial Index, exchange rate and oil prices. It is concluded that there is a long-run relationship between BIST Industrial Index and the variables. 
The study consists of three sections. The first section provides information about the index concept and stocks. In the second section, the concepts of foreign exchange and oil are explained. In the third section, the literature review, data set and methodology are discussed and finally the results of the analysis are presented.