Tip-2 diyabetes mellitus  tanılı hastalarda empagliflozin tedavisinin HSI (Hepatik steatoz indeksi) ve FSI (Framingham steatoz indeksi) skorlarına etkisi /
Yazar: ESMA MERVE ARDA ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. FUNDA MÜŞERREF TÜRKMEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Empagliflozin = Empagliflozin ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; SGLT = SGLT ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Tip 2 Diyabet  dünyada diyabetin en sık görülen tipi olup tüm diyabetlilerin %90-95 ini oluşturur. Mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonların yanı sıra NAYKH da tip2DM nin komplikasyonu olarak görülmekte ve tüm diyabetlilerin NAYKH açısından taranması önerilmektedir. Artan obezite ve tip2DM sıklığı ile NAYKH  kaynaklı  hepatoselüler kanser oranları hızla artmakta bu nedenle NAYKH gelişiminin ve ilerlemesinin önlenmesi önem kazanmaktadır. NAYKH tanısında biyopsi ve görüntüleme yöntemleri pahalı ve pratik olmadığından riskli popülasyonların taranması için non invaziv testler geliştirilmektedir. SGLT-2 inhibitörleri diyabet tedavisinde kullanılan yeni nesil oral anti diyabetik grubu ilaçlardır. Yapılan klinik araştırmalarda SGLT-2 inhibitörlerinin   NAYKH 'yi iyileştirebildiği gösterilmektedir. Biz de çalışmamızda SGLT-2 inhibitörü olan empagliflozin ile tedavinin NAYKH tanısında non invaziv test olarak kullanılan HSI ve FSI skorlarına etkisini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Prospektif olarak tasarlanan bu çalışmada 21.07.2021-29.10.2021 tarihleri arasında  Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları polikliniklerine başvuran tip2DM tanılı, mevcut tedavilerine empagliflozin eklenen 18-75 yaş arası 59 hasta alındı. Hastalar 12 hafta süresince 10 mg/gün empagliflozin tedavisi ile izlendi. Hastaların tedavi öncesi ve sonrasındaki biyokimyasal parametereleri, bel çevresi, VKİ, sistolik ve diyastolik kan basıncı ölçümleri kaydedildi. Veri analizi ve istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı.
Bulgular: Empagliflozin tedavisi sonrası hastaların kilo(p<0,001), VKİ (p<0,001), bel çevresi( p=0,004), glukoz(p<0,001), HbA1c(p<0,001), ürik asit(p=0,001), AST(p=0,003), ALT(p=0,004), ALP(p=0,049), GGT(p<0,001), total kolesterol(p=0,023), albümin atılım oranı(p=0,040), HSI skoru(p=0,023) ve FSI skoru(p=0,038) değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı düşüş saptandı. Hstaların hemoglobin(p<0,001), ve hematokrit(p=0,008) değerlerinde tedavi sonrasında istatistiksel olarak anlamlı artış görüldü. Empagliflozin tedavisi öncesi hastaların üre, kreatinin, e-GFR, HDL-kolesterol, LDL-kolesterol, trigliserid, lökosit, nötrofil, lenfosit, trombosit değerleri ile empagliflozin tedavisi sonrası değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05).

Sonuç: Empagliflozin ile 12 haftalık tedavi sonrasında hastaların  VKİ, bel çevresi, glukoz, HbA1c,  AST, ALT değerleri ile HSI ve FSI skorlarında istatistiksel olarak anlamlı düşüş görüldü. Bu da bize SGLT-2 inhibitörlerinin tip2DM tedavisinde  hepatosteatozu iyileştirmede kullanılabileceğini düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: Empagliflozin, Framingham Steatoz indeksi(FSI), Hepatik Steatoz indeksi(HSI), SGLT-2 inhibitörü, , Tip 2 Diyabetes mellitus (Tip2DM)

Abstract:
Aim: Type 2 Diabetes is the most common type of diabetes in the world and constitutes 90-95% of all diabetics. In addition to microvascular and macrovascular complications, NAFLD is also seen as a complication of type2DM and it is recommended that all diabetics be screened for NAFLD. With the increasing prevalence of obesity and type2DM, the rates of hepatocellular cancer originating from NAFLD are increasing rapidly, therefore it is important to prevent the development and progression of NAFLD. Since biopsy and imaging methods are expensive and impractical in the diagnosis of NAFLD, non-invasive tests are being developed to screen risky populations. SGLT-2 inhibitors are new generation oral antidiabetic drugs used in the treatment of diabetes. In clinical studies, it has been shown that SGLT-2 inhibitors can improve NAFLD. In our study, we aimed to investigate the effect of treatment with empagliflozin, a SGLT-2 inhibitor, on HSI and FSI scores, which are used as non-invasive tests in the diagnosis of NAFLD.
Materials and Methods: In this prospectively designed study, 59 patients aged 18-75 years, diagnosed with Type2DM, who applied to the Internal Medicine outpatient clinics of Health Sciences University Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital between 21.07.2021 and 29.10.2021, were added empagliflozin on  their current treatment. The patients were followed up with empagliflozin 10 mg/day for 12 weeks. Biochemical parameters, waist circumference, BMI, systolic and diastolic blood pressure measurements of the patients before and after the treatment were recorded. IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Turkey) program was used for data analysis and statistical analysis.
Results: After empagliflozin treatment, patients' weight(p<0.001), BMI(p<0.001), waist circumference(p=0.004), glucose(p<0.001), HbA1c(p<0.001), uric acid(p=0.001), AST( p=0.003), ALT(p=0.004), ALP(p=0.049), GGT(p<0.001), total cholesterol(p=0.023), albumin excretion rate(p=0.040), HSI score(p=0.023) and FSI score (p=0.038) values were statistically significantly decreased. A statistically significant increase was observed in the hemoglobin(p<0.001) and hematocrit(p=0.008) values of the patients after the treatment. There was no statistically significant difference between the urea, creatinine, e-GFR, HDL-cholesterol, LDL-cholesterol, triglyceride, leukocyte, neutrophil, lymphocyte, and platelet values of the patients before empagliflozin treatment and after empagliflozin treatment (p>0.05).
Conclusion: After 12 weeks of treatment with empagliflozin, statistically significant decreases were observed in patients' BMI, waist circumference, glucose, HbA1c, AST, ALT values, and HSI and FSI scores. This makes us think that SGLT-2 inhibitors can be used in the treatment of type 2DM to improve hepatosteatosis.
Key Words: Empagliflozin, Framingham Steatosis index (FSI), Hepatic steatosis index(HSI), SGLT-2 inhibitor, Type 2 Diabetes mellitus (Type 2DM)