Sulama performansının değerlendirilmesi: Kahramanmaraş-Kılavuzlu Sulama Birliği örneği
Assessment of irrigation performance: a case study of Kahramanmaraş-Kılavuzlu Irrigation Association
Yazar: MAHİR İMALI
Danışman: PROF. DR. HASAN DEĞİRMENCİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Sulama birliklerinin performansların uygun göstergeler ile değerlendirilmesi önemli konulardan bir tanesidir. Bu çalışma kapsamında Devlet Su İşleri tarafından 2014 yılında inşa edilen ve işletme bakım ve yönetimi Kahramanmaraş Kılavuzlu sulama birliğine devri yapılan sulama projesinin performansının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda sulama suyu kullanım etkinliği, finansal yeterlilik ve enerji kullanım etkinliğine ilişkin 14 adet performans göstergesi kullanılmıştır. Araştırmada Kılavuzlu sulama birliğinin 2018-2022 yılları verileri kullanılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda 2018-2022 yılları ortalama değerlere göre birim sulanan alana dağıtılan yıllık sulama suyu miktarı 10276 m³ ha-1, su temin oranı 1.4, sulama randımanı  %36.68, tahsilat oranı %77.31, Bakım masraflarının gelire oranı  %25.66, birim sulanan alana düşen işletme-bakım-onarım masrafı 121.26 TL ha-1, birim sulanan alan toplam yıllık gider 424.18 TL ha-1,  . pompaj sulama alanı enerji masrafı 233.11 TL ha-1,  pompaj sulanan alan enerji masrafı 1659 TL ha-1 pompaj sulanan alana düşen enerji miktarı 2388 kwh ha-1,pompaj sulama alanına düşen enerji miktarı 273 kwh ha-1, pompaj sulanan alana düşen su miktarı 8528 m3 ha,  pompaj sulama alanına düşen su miktarı 1434 m3 ha şebekeye alınan suyun birim enerji maliyeti ise 0.14 TL m-3 olarak gerçekleşmiştir. Ülkemizde kısıtlı olan su kaynaklarının daha etkin kullanımı için sulama tesislerinin modernizasyonu çalışmalarının bir an evvel başlatılması ve sulama projelerinde bakım-onarım faaliyetlerin doğru zamanda ve eksiksiz olarak yapılması gerekmektedir. Ayrıca sulama birlikleri düzeyinde çiftçilerin sulama konusunda yıllık eğitim faaliyetler aksatılmadan gerçekleştirilmelidir.

Abstract:
The assessment of water user associations' performance using appropriate indicators is one of the key issues. This study aims to evaluate the performance of the irrigation scheme constructed by the General Directorate of State Hydraulic Works (DSI) of Türkiye in 2014 and subsequently transferred to the Kılavuzlu Water User Association in Kahramanmaraş for operation, maintenance, and management. In this context, 14 performance indicators were utilized to assess irrigation water use efficiency, financial viability, and energy use efficiency. The study utilized data from the Kılavuzlu Irrigation Association for the years 2018 to 2022. Based on the findings of the study, the average values for the period 2018–2022 were as follows: the annual irrigation water distributed per unit irrigated area was 10,276 m3 ha-1, the water supply ratio was 1.4, the irrigation efficiency was 36.68%, the collection rate was 77.31%, the ratio of maintenance costs to revenue was 25.66%, the operation, maintenance, and repair cost per unit irrigated area amounted to 121.26 TL ha-1, the total annual expenditure per unit irrigated area was 424.18 TL ha-1, the energy cost for pumped irrigation areas was 233.11 TL ha-1, the energy cost for pump-irrigated areas was 1659 TL ha-1, the energy consumption per unit irrigated area in pumped irrigation was 2.388 kWh ha-1, the energy consumption in pump-irrigated areas was 273 kWh ha-1, the water distributed per unit irrigated area in pumped irrigation was 8,528 m3 ha-1, the water distributed in pump-irrigated areas was 1434 m3 ha-1, and the unit energy cost for water supplied to the network was calculated as 0.14 TL m-3. In order to ensure the more efficient use of the limited water resources in Türkiye, it is essential to promptly initiate the modernization of irrigation facilities and to carry out maintenance and repair activities in irrigation schemes timely and comprehensively. Additionally, annual training programs on irrigation should be conducted consistently for farmers at the water user association level.