Bipolar bozukluk tanısı almış bireylerde umut düzeyi ve yordayıcı değişkenlerin incelenmesi
Investigation of the hope level and predictive variables in individuals diagnosed with bipolar disorder
Yazar: EMİNE GÜL KARLIDAĞ ÖKSÜZ
Danışman: PROF. DR. ESRA ENGİN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing

Özet:
Amaç: Araştırma, bipolar bozukluk tanısı almış bireylerin umut düzeyi ile iyileşme ve sosyodemografik özellikleri gibi yordayıcı değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. 
Yöntem: Bu araştırma Bipolar bozukluk tanısı almış bireylerde umut düzeyi ve yordayıcı değişkenlerin arasındaki ilişkiyi belirlemek amacı ile tanımlayıcı, ilişki arayıcı niteliktedir. Bu araştırma Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesine bağlı 5 Toplum Ruh Sağlığı Merkezinde Eylül 2021 – Ağustos 2022 Tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıları Eğitim ve Araştırma Hastanesine Bağlı Beş Toplum Ruh Sağlığı Merkezlerinde kayıtlı bulunan araştırmaya katılmayı kabul eden 315 bipolar bozukluk tanılı remisyondaki bireyler oluşturmuştur. 
Araştırmada nicel veriler, Kişisel Bilgi Formu, Sürekli Umut Ölçeği (SUÖ), İyileşme Değerlendirme Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin kodlanması ve değerlendirilmesi bilgisayar ortamında SPSS 21 paket programında   önemlilik tesi olarak Mann Whitney U test, Kruskall Wallis H Testi ve Spreman Korelaston analizleri uygulanmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 34.7±7.79 olarak bulunmuştur. Katılımcıların %63.2'si erkeklerden oluşmakta olup, %52.1'inin evli, %45.4'ünün eş-çocuk ile yaşadığı, %65.4'ünün lise mezunu olduğu, %99.0'ının sosyal güvenceye sahip olduğu, %61.0'ının gelir getiren bir işte çalıştığı, %93.7'sinin gelir düzeyinin düşük olduğu, %76.5'inin düzenli ilaç tedavisi aldığı, %95.9'unun sigara kullandığı, %67.0'ının alkol kullanmadığı, %85.4'ünün birinci derece yakınında bipolar hastalığın olmadığı, tedavi yılı ortalaması 14.1± 6.55 ve hastane yatış ortalaması 4.9±2.8 olarak bulunmuştur. Sürekli Umut Ölçeği toplam puan ortalaması 37.97±14,27 olarak saptanmıştır. Bipolar bozukluk tanılı bireylerin Sürekli Umut Ölçeği puan ortalamalarının, bireylerin kimlerle yaşadığı, eğitim durumu, gelir getiren bir işte çalışma durumu, düzenli ilaç tedavisi alma durumu, sigara ve alkol kullanmama, birinci derece yakınında bipolar olmama durumu değişkenlerine göre dağılımında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır(p<0,05).  Sürekli Umut Ölçeği ve İyileşme Değerlendirme Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur(p<0,05). Sürekli Umut Ölçeği toplam puan ortalamasının %72 oranında medeni durum, gelir getiren bir işte çalışma durumuna ve İyileşme Değerlendirme Ölçeğinin yordadığı sonucuna ulaşılmıştır(p<0,05).
Sonuç: Sürekli Umut Ölçeğini yordayan medeni durum, gelir getiren bir işte çalışma durumu ve İyileşme Değerlendirme Ölçeği değişkenleridir. Araştırma sonuçlarına göre umut düzeyini yordayan sosyo-demografik değişkenlerle ilgili bipolar bozukluk tanılı bireylerde daha fazla araştırma yapılması önerilmektedir. Ruh sağlığı alanında hemşirelik bağlamında umut ve arttırma yollarına yönelik çalışma gereksinimleri nedeniyle daha kapsamlı çalışmalar yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler;  Bipolar bozukluk; umut; iyileşme; psikiyatri hemşireliği

Abstract:
Objective: The study was conducted to examine the relationship between the level of hope of individuals diagnosed with bipolar disorder and predictive variables such as recovery and sociodemographic characteristics.
Method: This research is a descriptive and correlational study to determine the relationship between the level of hope and predictive variables in individuals diagnosed with bipolar disorder. This research was conducted in 5 Community Mental Health Centers affiliated with Erenköy Psychiatric Diseases Training and Research Hospital between September 2021 and August 2022. The sample of the study consisted of individuals in remission with a diagnosis of bipolar disorder who agreed to participate in the study registered in 5 Community Mental Health Centers affiliated with Erenköy Psychiatric Training and Research Hospital. Quantitative data in the study were collected using the Personal Information Form, the Dispositional Hope Scale (DHS), and the Recovery Assessment Scale (RAS). The coding and evaluation of the data were done in the computer environment with the SPSS 21 package program.
Results: The mean age of the individuals participating in the study was found to be 34.7± 7.79 years. 63.2% of the participants are men, 52.1% are married, 45.4% live with their spouse and children, 65.4% are high school graduates, 99.0% have social security, 61.0% are working in wage-earning employment, 93.7% have a low income, 76.5% took their medication regularly,  95.6% smoked, 67.0% did not consume alcohol, 85.4% did not have bipolar disorder in their immediate family, the mean treatment year was 14.1±6.55, the mean hospitalization was found to be 4.9±2.8.
The mean score of the Dispositional Hope Scale was found to be 37.97±14.27. The mean score of the Dispositional Hope Scale was found to be significant according to who they lived with, their educational status, working in an income-generating job, taking regular medication, smoking and alcohol use, and having a relative with bipolar disorder. (p<0.05) A statistically significant relationship was found between the total mean scores of the Dispositional Hope Scale and the Recovery Assessment Scale. (p<0.05) It was concluded that the variables that predicted 72% of the total mean score of the Dispositional Hope Scale were marital status, working in an income-generating job, and the Recovery Assessment Scale (p<0.05).
 Conclusion: The variables that predict the Dispositional Hope Scale are marital status, gainful employment, and the Recovery Assessment Scale. According to the research results, it is recommended to conduct further research on sociodemographic variables that predict the level of hope in individuals diagnosed with bipolar disorder. It is also recommended to conduct more comprehensive studies in the field of mental health due to the need to study hope and ways to increase it in the context of nursing.Keywords; Bipolar disorder; hope; recovery; psychiatric nursing