Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Bolu merkezde eğitim kurumları
Education institutions at the center of Bolu city from Ottoman to the republic
Yazar: METİN KAZAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURAY ÖZDEMİR
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Cumhuriyet sonrası = Post-republic ; Cumhuriyet öncesi = Pre-republic ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Eğitim sistemi = Education system ; Eğitim sistemi = Education system ; Eğitim tarihi = Educational history ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Tarih = History ; Tarihsel gelişim = Historical development

Özet:
Modern Türkiye Cumhuriyeti, Atatürk'ün önderliğinde Türk Milleti'nin Kurtuluş Savaşı'nı kazanmasıyla kurulmuştur. Yeni devletin temel hedefi, çağdaş, laik bir devlet oluşturmak olmuştur. Bunu gerçekleştirebilmek için Cumhuriyet yönetimi, Osmanlı eğitim sisteminden farklı olarak yeni bir eğitim sistemi kurmuştur.Cumhuriyet dönemi eğitim politikası ve eğitimde meydana gelen değişim ve gelişmelerin doğru tahlil edilebilmesi için Osmanlı eğitim sisteminin özellikle Tanzimat döneminden sonra eğitim alanındaki gelişmelerin incelenmesi oldukça önemlidir. Mektep, medrese ve Enderun'dan oluşan Osmanlı eğitim örgütlenmesi 18. yüzyıla kadar hiç değişmemiştir. Ancak 18. yüzyıldan itibaren eski okulların yanında batı tarzında askeri okullar, Tanzimat döneminden itibaren de mektep ve medreselerin yanında sivil okullar açılmıştır. Eski ile yeni okullar bir arada varlık göstererek birbirine zıt nesiller yetiştirmiştir. Eğitimdeki bu ikilik Cumhuriyet'e kadar devam etmiştir.Cumhuriyet döneminde önce Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitimdeki bu ikilik ortadan kaldırılmış ardından eğitimin daha modern ve laik hale gelebilmesi, okuryazar sayısının tüm ülkede en üst seviyeye çıkabilmesi için önemli adımlar atılmıştır.Bu çalışmada, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e, Osmanlı Devleti'nin eğitim sistemi ve bu süreç içinde Bolu merkezde eğitim kurumları ele alınmış, Türkiye Cumhuriyeti'nin eğitim politikası ve eğitimde meydana gelen gelişmeler ışığında Cumhuriyet döneminde -özellikle Atatürk dönemi- Bolu merkezde ilk ve orta öğretim kurumları ile halk eğitimi çalışmaları irdelenmiştir.Cumhuriyet dönemi Bolu merkezde ilk ve ortaöğretim kurumları ile halk eğitimine yönelik çalışmalar incelendiğinde Atatürk ilke ve inkılâplarının eğitim üzerinde önemli yapısal değişim ve gelişimlere neden olduğu görülmüştür. Eğitimin önemli unsurları olan okul, öğrenci ve öğretmen sayılarında önemli artışlar yaşanmıştır. Bu durum okuma yazma bilenlerin sayısını arttırarak toplumun eğitimin seviyesinin yükselmesinde önemli rol oynamıştır.Anahtar Kelimeler: Eğitim, Eğitim Kurumları, Eğitim Politikası, Bolu, Bolu'da Eğitim.

Abstract:
The modern Republic of Turkey has been founded with the leadership of Ataturk after succeeding in the Turkish People?s Independency War. The main objective of newly establishment was to constitute and form a modern and secular republic. In order to achieve this Democratic administration has introduced a new education system compared to the Ottoman State?s one.In order to make right analysis on the period of education policy and transformation conduced to changes and new developments at the Republic one must examine especially the educational developments after the period of Tanzimat of the Ottoman?s education system. Ottoman?s education organization consisted of mektep (school), medrese (moslem theological school) and Enderun didn?t change at all till 18th century. However, beside the existing schools military schools carrying that western manner were opened dating from the 18th century; civil schools together with mektep and medrese were opened dating from the period of Tanzimat. The co-existency of these old and new schools all together has brought opposite generations up to each other. This disunion at the education continued till the establisment of the Republic.During the period of Republic, first, with the help of the legiaslation of Tevhid-i Tedrisat the disunion was eliminated and then very important steps have been made in order to achieve for the education to be more modern and secular, and bring up the literacy rate to higher scales.In this study, education system from Ottoman to the Republic and education institutions at the Center of Bolu city within this duration were taken into consideration and then, in the direction of the education policy of the Republic of Turkey and developments occured in the education ? especially during the Ataturk?s period- were deeply analyzed based on the primary and secondary educational institutions and public education studies at the Center of Bolu cityWhile we examine the primary and secondary education institutions and public education achievements at the center of Bolu city during the period of Republic we see that Ataturk?s principles and reforms gave birth to many structural changes and developments. The numbers for schools, students, and teachers which are important parts of education have increased and reached to important scales. This is not only helped the increase of the number of people knowing to read and write but also it played an important role at bringing the public literacy rate up to higher stands.Key Words: Education, Education Institutions, Education Policy, City of Bolu, Education at the city of Bolu.