Hiperlipidemik hastalarda ve sağlıklı bireylerde vücut kütle indeksi ve fiziksel aktivite durumunun karşılaştırılması
Comparison of body mass index and physical activity status in patients with hyperlipidemia and healthy individuals
Yazar: OĞUZ ÇELİK
Danışman: UZMAN ÖZGE TUNCER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Fiziksel aktivite = Physical activity ; Hiperlipidemiler = Hyperlipidemias ; Obezite = Obesity ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
HİPERLİPİDEMİK HASTALARDA VE SAĞLIKLI BİREYLERDE BEDEN KÜTLE İNDEKSİ VE FİZİKSEL AKTİVİTE DURUMUNUN KARŞILAŞTIRILMASI

Amaç: Ateroskleroz kaynaklı hastalıklar; tanı ve tedavideki ilerlemelere karşın bütün dünyada önde gelen önemli mortalite ve morbidite nedeni olmaya devam etmektedir. Aterosklerotik kardiyovasküler hastalık riskini arttıran önlenebilir pek çok risk faktörü içerisinde en önemlisi hiperlipidemidir. Bu araştırmada hiperlipidemisi olan hasta bireylerle lipid profil ölçümleri normal olan bireylerin fiziksel aktivite durumunun ve Beden Kütle İndeksi'nin karşılaştırılarak yaşam tarzı değişikliğinin lipid profili üzerine etkisinin saptanması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya etik kurul onayı alındıktan sonra İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 18 yaş üzeri ve gönüllü lipid profil ölçümünde hiperlipidemisi olan 100 hasta çalışma grubuna, lipid profil ölçümleri normal olan 100 birey kontrol grubuna dahil edilerek başlandı. Veri toplama sürecinde polikliniğimize başvuran dahil edilme kriterlerini karşılayan hastalar rastgele seçildi. Bu araştırma kontrollü, analitik vaka kontrol çalışması olup Kasım 2018 tarihinde başlanarak 2 ay içinde tamamlandı. Gönüllü katılımcılara Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Form'u ve sosyodemografik veri formu uygulandı. Veriler SPSS 24.0 programı kullanılarak Kolmogorov-Smirnovtesti, Levene testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi, Spearmann korelasyon katsayıları kullanılarak analiz edildi.
Bulgular: Arastırmada çalışma grubunun % 17'sinin, kontrol grubunun ise %8'inin obez olduğu saptanmıştır. Çalışma grubunun %20'sinin, kontrol grubunun ise %9'unun hipertansiyon tanısı vardır. Çalışma grubunda bulunan katılımcıların yaşlarının ortalama değeri 40,65±11,39, kontrol grubunda bulunan katılımcıların yaşlarının ortalama değeri 36,72±11,55 saptanmıştır. Çalışma grubunda sigara kullanımının istatistiksel olarak daha yüksek olduğu saptandı. Fiziksel aktivite düzeyi arttıkça çalışma ve kontrol grubunda Beden Kütle İndeksi değerlerinde azalma olduğu saptanmıştır. Çalışma grubunda fiziksel aktivite düzeyinin kontrol grubuna göre daha düşük olduğu saptanmıştır. Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi verileriyle elde edilen kategorik skorlamada çalışma grubunun %41'inin, kontrol grubunun %12'sinin inaktif olduğu saptanmıştır. Fiziksel aktivite düzeyinde artış ile çalışma grubunda TK, LDL-K düzeylerinde azalma, kontrol gurubunda ise HDL-K düzeyinde artış olduğu gözlenmiştir. Beden kütle indeksi arttıkça TG, TK, LDL-K düzeylerinde artış, HDL-K düzeyinde ise azalma gözlenmiştir.
Sonuç: Aterosklerotik kardiyovasküler hastalık riskini arttıran önlenebilir risk faktörleri içerisinde en önemlisi olan hiperlipideminin sıklığı son yıllarda artmaktadır. Hiperlipidemi tedavisinde de kardiyovasküler hastalıklarda olduğu gibi yaşam tarzı değişikliklerinin önemi vurgulanmalıdır. Egzersizin lipid profilinde düzelmede ve kilo kontrolünü sağlamada etkili olduğu gözlemlenmiştir. Beden Kütle İndeksi'nde azalma ile lipid profillerinde düzelme olduğu saptanmıştır.

Anahtar kelimeler: Hiperlipidemi, Fiziksel aktivite, Beden kütle indeksi

Abstract:
ABSTRACT

COMPARISON OF BODY MASS INDEX AND PHYSICAL ACTIVITY STATUS IN PATIENTS WITH HYPERLIPIDEMIA AND HEALTHY INDIVIDUALS

Objective: Despite advances in the diagnosis and treatment, atherosclerosis-induced diseases are one of the leading cause of mortality and morbidity worldwide. Hyperlipidemia is the most important preventable risk factor that increases the risk of atherosclerotic cardiovascular disease. In this study we aimed to determine the effect of lifestyle changes on lipid profile by comparing physical activity status and Body Mass Index of hyperlipidemic individuals and normal lipid profile individuals.
Material and Method: After the ethics committee approval, the study was conducted with a total of 200 patients who were admitted to İzmir Bozyaka Training and Research Hospital Family Medicine outpatient clinic and who were 18 years and older volunteers; hyperlipidemic 100 patients included in study group and 100 healthy volunteers included in control group. Patients who met the inclusion criteria admitted to our outpatient clinic during the data collection process were randomly selected. This study was a controlled, analytical case-control study, and started on November 2018 and was completed in 2 months. International Physical Activity Questionnaire Short Form and sociodemographic data form were applied to volunteer participants. Data were analyzed with SPSS 24.0 program using Kolmogorov-Smirnov test, Levene test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test, Spearmann correlation coefficients.
Results: In this study, 17% of the study group and 8% of the control group were found to be obese. 20% of the study group and 9% of the control group were diagnosed with hypertension. The mean age of the participants in the study group and the control group were 40.65 ± 11.39 and 36.72 ± 11.55, respectively. Smoking was statistically higher in the study group. Higher levels of physical activity were associated with lower Body Mass Index values in the study and control groups. In the study group, physical activity levels were found to be lower than the control group. In the categorical scoring obtained from International Physical Activity Questionnaire data, 41% of the study group and 12% of the control group were found to be inactive. Increased levels of physical activity was associated with decreased levels of TC, LDL-C in the study group and increased levels of HDL-C in the control group. Increased body mass index was associated with increased levels of TG, TC, LDL-C and decreased levels of HDL-C.
Conclusion: The incidence of hyperlipidemia, which is the most important preventable risk factor that increases the risk of atherosclerotic cardiovascular disease, has been increasing in recent years. The importance of lifestyle changes should be emphasized in the treatment of hyperlipidemia as in cardiovascular diseases. It was observed that exercise is effective in improving lipid profile and providing weight control. The decrease in body mass index was associated with improvement in lipid profiles.
Key words: Hyperlipidemia, Physical activity, Body mass index