Resmî söylemleri üzerinden MHP ve İYİ Parti'nin ideolojik-programatik yönelimlerinin karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of the ideological–programmatic tendencies of NMP and Good Party through their official discourses
Yazar: ÜMİT ŞENGÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ANIL VAREL
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Milliyetçilik üzerinden kendisini konumlandırması açısından siyasi yelpazede MHP ile yakın bir kulvarda yer alan ve 25 Ekim 2017 tarihinde Meral Akşener'in liderliğinde kurulan İYİ Parti'nin Türk siyasi hayatındaki varlığı, beraberinde bu iki parti arasında politik ve ideolojik açıdan kayda değer farklılıkların olup olmadığı tartışmalarına yol açmıştır. Özellikle 2023 genel seçimleri öncesinde bu iki partinin birbirine zıt iki ittifakın (Cumhur İttifakı ve Millet İttifakı'nın) kilit partilerini oluşturmuş olmaları, İYİ Parti'nin kuruluşundan beri devam eden bu türden tartışmaları daha da alevlendirmiştir. Literatürde, söz konusu iki parti arasındaki benzerlik ve farklılıkların neler olduğuna dair bazı çalışmalar mevcut olmakla birlikte, bunlardan herhangi birinde bu iki partinin ideolojik-programatik yönelimlerinin bütünsel bir şekilde kıyaslandığını söyleyebilmek mümkün değildir. Literatürdeki bu eksikliği doldurmak amacıyla hazırlanan bu çalışmada, söz konusu iki partinin hükümet sistemi, dış politika, sosyal politikalar, terör, temel hak ve özgürlükler, göç sorunu, ekonomi ve eğitim meselelerine yönelik kavrayışları detaylı şekilde parti programları, seçim beyannameleri ve başta parti liderleri olmak üzere partilerin üst düzey yetkili kurullarında yer alan kişilerin kamuoyuna açık demeçleri incelenerek karşılaştırılmaktadır. Ayrıca yine tez kapsamında, bu çalışmaya destek olmak amacıyla etnografik yöntem kullanılarak MHP'yi temsilen Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Mevlüt Karakaya, İYİ Parti Genel Başkanlığı adına Genel Başkan Yardımcısı Tolga Akalın ve bu partilerin yerel (Çorum) teşkilatlarında görevli kişilerle yüz yüze mülakatlar da gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada öne sürülen temel hipotez; söz konusu partilerin ideolojik-programatik yönden büyük oranda birbirlerine benzedikleri ve İYİ Parti'nin siyaset sahnesine çıkışının, bu tür farklılıklarından ziyade, elitler arası mücadelenin bir sonucu olduğudur.

Abstract:
The presence of Good Party in Turkish political life, which is in a close lane with the NMP in the political spectrum in terms of positioning itself through nationalism and was founded under the leadership of Meral Akşener on October 25, 2017, has led to debates on whether there are essential political and ideological differences between these two political parties. Such debates that have been ongoing since the establishment of Good Party have rocketed before the 2023 General Elections especially when these two political parties became parts of two opposing alliances (the People's Alliance and the Nation Alliance). Despite the fact that there are some studies on the differences and similarities between these two parties in the literature, it is not possible to say that the ideological and programmatic orientations of these two parties are compared in a holistic way in any of these studies. Aimed at filling this gap in the literature, in this study the understandings of these two parties' government system, foreign policy, social policies, terrorism, fundamental rights and freedoms, immigration question, economy and education policies are compared by means of examining their party programs, election manifestos and public statements released by those who are especially party leaders and people in high-level official boards in the parties in detail. Additionally, within the scope of this thesis, in order to strengthen main hypotheses put forward in the thesis, ethnographic method was used and face-to-face interviews were held with Prof. Dr. Mevlüt Karakaya, Deputy Chairman of NMP, Tolga Akalın, Deputy Chairman of Good Party, and some other people representing local organizations of these parties in Çorum. The main hypothesis put forward in this study is that; since both parties are largely similar to each other, the emergence of Good Party is on the political stage is a result of the struggle between elites rather than ideological-programmatic differences.