Tüketim kültürü ve ideoloji bağlamında yazılı basın metinlerinde kimlik, statü, arzu, haz ve tatminin üretimi
In written media context production of identity, statue, appetite, enchantment and satisfaction upon culture of consumption and ideology
Yazar: HAKİME DEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SONER YAĞLI
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Arzu = Desire ; Doyum düzeyi = Satisfaction level ; Gazeteler = Newspapers ; Kimlik = Identity ; Statü = Status ; Tüketim = Consumption ; Tüketim kültürü = Consumption culture ; Türk basını = Turkish press ; Yazılı basın = Written press ; İdeoloji = Ideology

Özet:
"Tüketim Kültürü ve İdeoloji Bağlamında Yazılı Basın Metinlerinde Kimlik, Statü, Arzu, Haz ve Tatminin Üretimi" başlığını taşıyan bu çalışmada, toplumsal, siyasal, ekonomik, kültürel ve teknolojik gelişme ve değişmelerin medyadaki, özelde haber doğasındaki oluşturduğu yeni algıdan yola çıkarak, tüketim kültürü ve ideolojisi bağlamında yazılı basın metinlerinde bireylerin duygularına ve bu duyguların tatminine yönelik nasıl bir inşa ve yeniden üretim yapıldığını irdelemektedir. Araştırma öncelikle, haber, ideoloji ve kültür endüstrisi kavramlarını incelemekte, tüketim kültürü ve ideolojisi üzerine odaklanmaktadır. Türkiye'deki medyanın geçirdiği ana değişim noktaları ve bu değişim noktalarının diğer alanlara nasıl yansıdığı, bu değişim sonucunda oluşan medya endüstrisi ve tüketim kültürü ilişkisi ele alınarak, siyasal, kültürel, ekonomik ve teknolojik alandaki yaşanan gelişmelerin medya kuruluşları üzerindeki etkileri açıklanmaktadır. Araştırma yazılı basın metinlerindeki tüketim kültürü ve değerlerinin yaratılmasında kimlik, statü, arzu, haz ve tatminin nasıl kurgulandığı ve metinlere nasıl yansıdığı tüketim ideolojisi perfspektifinden incelenerek sonlanmaktadır. Bu amaçla 30 Aralık 2012 ve 30 Aralık 2013 tarihleri arasında farklı gazetelerden alınan örnek metin ve görseller belirlenmiş, araştırmada göstergebilimsel analiz yöntemi kullanılarak irdelenmiştir.
Bireyin tüketim davranışlarını şekillendirmede, toplumsal bir kimliğe ve statüye sahip olma duygusu önemli bir etken olmaktadır. Birey çeşitli istek ve arzuları belirlenirken ve giderilirken satın aldığı ürün, bireyin içgüdüsel olarak hazza ulaşmasını, bireyin tatmin olmasını sağlamaktadır. Kitle iletişim araçları, kişinin ihtiyaçlarına tüketim yoluyla ulaşabileceğini ve tükettiklerinin bunun bir ölçüsü olduğunu göstermek için medya metinlerini kullanmaktadır. Çalışmada örnek olarak irdelenen medya metinleri, medyanın kimlik, statü, arzu, haz ve tatminin üretilmesinde bireyi etkileme ve yönlendirme gücüne sahip olduğunu iletmektedir. Bununla birlikte medyanın farklı imaj değerleri ve farklı yaşam tarzlarına yönelik oluşturduğu etkiyi de göstermektedir. Kodlarla ve kurallarla şekillenen tüketim öğesi ve ideoloji, bireyin tüketim edimleri üzerinde hegemonya kurmakta ve rızaya dayalı bir sürece itmektedir. Medya ise böylesi bir kültürün düzenlenmesinde kelimenin tam manasıyla itici bir güç olmaktadır.

Abstract:
The aim of the study entitled "In Wrıtten Medıa Context Productıon of İdentıty, Statue, Appetıte, Enchantment and Satısfactıon Upon Culture of Consumptıon and Ideology", esteeming the recent perception nature of the news lead by social, political, eceonomic, cultural developments and developments in technology terminus a quo, is to analyze the manner of construction and reproduction of feelings of the individual and satisfaction of feelings of individual in news in consumption culture and ideology. The study covers the concepts of news, ideology and culture industry and focuses on consumption culture and ideology. Analyzing shifts in mass media in Turkey, the reflection of the shifts in other fields, and the relationship between media industry and consumption culture subsequent to the abovementioned shifts, the study aims to explain the effect of developments in politics, culture, economy and technology in media institutions.  Final chapter covers analysis of manner of construction of identity, status, desire, satisfaction and pleasure in production of consumption culture and values of consumption culture in news and reflection of abovementioned from perspective of consumption ideology. Within scope of the study, selected texts and images of different newspapers within  30th of December 2012 and 30th December 2013 were analyzed with semiotics analysis method.
Feeling of possession of a social identity and status plays an crucial role in construction of consumption attitude. The product purchased enables satisfaction of pleasure intuitively in selecting and satiscation of various demands and desire of the individual. The mass media devices use media texts in reflection of the fact that demands of the individual may be satisfied via consumption and the product consumed is an indicator of the abovementioned. The studied media texts within scope of the dissertation claims that media may direct the individual in production of identity, status, desire, pleasure and satisfaction. The dissertation also puts forward the effect of media towards various values of image and lifestyle attitudes.    Consumption item and ideology constructed by codes and rules products hegemony in consumption attitude of the individual and directs the individual towards a process based on consent. Media plays a crucial role in production of the abovementioned culture.