Tip 2 erişkin diyabetlilerde beslenme davranışı ve etkileyen faktörler
Nutrisyonel behaviors and influencing factors in TYPE 2 adult diabetes
Yazar: MEHTAP BUĞDAYCI
Danışman: PROF. NERMİN OLGUN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hemşirelik = Nursing ; İç hastalıkları = Internal medicine

Özet:
Bu çalışma Tip 2 erişkin diyabetli hastaların beslenme alışkanlıklarını ortaya koyarak, beslenme ile diyabet arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. 
Çalışma, 4 Aralık 2015 - 31 Mayıs 2016 tarihleri arasında 25 Aralık Devlet Hastanesi dahili kliniklerinde 210 hastanın katılımı ile gerçekleştirildi. Hastaların kişisel özellikleri, beslenme alışkanlıkları ve diyabet ile ilişkili özellikleri birebir anket formu uygulanarak sorgulandı. Beden kitle indeksi bilgilerine hasta dosyalarından ulaşıldı ya da hastaların kendilerinden bu bilgi talep edildi. Bel çevresi ölçümleri bizzat araştırmacı tarafından yapıldı. Bazı metabolik değişkenlerine ait ölçüm değerlerine (laboratuvar bilgilerine), rutin ölçümlerin kaydedildiği hastane sistemi üzerinden ulaşıldı. Kan basıncı, açlık kan şekeri ve tokluk kan şekeri ölçüm sonuçlarına klinik hemşirelerinin ölçüm kayıtlarından ulaşılarak anket formuna kaydedildi.
Araştırmaya katılan bireylerin yaşları 23 ile 92 arasında değişmekte olup, ortalama 58.37 ± 13.11 yıldır. Hastaların bilgi durumlarını belirlemek için kan şekerini yükselten besinler ile ilgili soru sorulduğunda, %84'ü kan şekerini yükselten besinleri bildiğini belirtti. Hastaların yapılan beden kitle indeksi (BKİ) ölçüm sonuçlarına göre; %49'unun beden kitle indeksi normal sınırların üzerindedir. Ailede başka diyabetli bulunması durumu ile yağlı beslenme arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0.05). Metabolik değişkenler ile beslenme özelliklerinin ilişkisinin ortaya konulması için yapılan analizlerde, açlık kan şekeri değeri ile beyaz ekmek tüketimi; tokluk kan şekeri değeri ile yağlı beslenme; hemoglobin A1C değeri ile kırmızı et tüketimi; LDL değeri ile tatlı-pasta tüketimi arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). 
Çalışmadan elde edilen bulgulara göre tip 2 diyabete sahip bireylerin daha etkin bir diyabet yönetimi sağlayabilmeleri ve yaşam kalitelerini artırabilmeleri için beslenme konusunda eğitilmeleri gerekliliği ortaya çıktı.

Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabet, beslenme, beslenme alışkanlıkları, diyabet yönetimi, hemşirelik.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the eating habits of adults with type 2 diabetes  and to evaluate the relationship between diabetes and diet among this individuals. 
The study is performed between 4 December 2015 and 31 May 2016 at 25 Aralık State Hospital internal clinics with 210 participants. Personal characteristics, eating habits and features associated with diabetes of the individualsare questioned by applying the questionnaire.Body mass index and waist circumference measurement informations are taken from patient files or requested from the patients. Measurement values of some metabolic variables are received from hospital's network. Blood pressure (hypertension), fasting blood glucose and postprandial blood glucose measurements are received from clinical nurses' records.
The ages of the individuals participating in the study ranged from 23 to 92and the average is 58.37 ± 13:11years. To determine the level of knowledge, patients asked about the foods that raise the blood sugar and 84% stated they know the foods raise the blood sugar. According to the results of body mass index, 49% have is above the normal range. There is a significiant relationship between having another family member with diabetes and high-fat diet (p<0.05).
According to the results analysis that are performing for revealing the relationship between nutrition and metabolic variables; fasting blood sugar consumption varies according to the value of white bread, postprandial blood sugar-fat diet varies according to the value, hemoglobin A1C values differ according to the consumption of red meat and the value ofLDL varies according to sweet-cake consumption (p>0.05).
According to the results of the study, individuals with diabetes shold be educated about nutrition for having more effective diabetes management and improving life quality.

eywords: Type 2 diabetes, nutrition, eating habits, diabetes management, nursing.