İleri evre serviks kanseri radyoterapisinde brakiterapiye alternatif tekniklerin dozimetrik değerlendirmesi
Dosimetric evaluation of alternative techniques to brachytherapy in advanced-stage cervical cancer radiotherapy
Yazar: MUHAMMED İSMET SEKMEN
Danışman: DOÇ. DR. TİMUR KOCA
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology
Dizin: Brakiterapi = Brachytherapy ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tomoterapi = Tomotherapy ; Uterin servikal hastalıklar = Uterine cervical diseases

Özet:
Amaç: Brakiterapi (BRT) uygulanamayan hastalarda, alternatif olarak yüksek tedavi dozlarında eksternal radyoterapi (ERT)-eş zamanlı entegre ek doz (SIB) tekniğinin kullanılıp kullanılamayacağı araştırılmıştır. İleri evre serviks kanseri radyoterapisinde BRT yerine kullanılacak SIB yöntemi ile hazırlanan hacimsel ayarlı ark terapi (VMAT) ve Helikal Tomoterapi (HT) tedavi planlama tekniklerini dozimetrik olarak karşılaştırmaktır.
Yöntem: İleri evre serviks kanseri tanılı on retrospektif hastanın bilgisayarlı tomografi (CT) görüntüsü kullanılarak hedef hacimler ve kritik organlar konturlanmıştır. BRT yerine ERT kullanılacaktır. ERT'de SIB iki farklı planlanan hedef hacime (PTV) aynı anda, farklı dozlarda radyasyon verilmesini sağlayan bir tekniktir. Doz sınırlamaları eş değer doz (EQD2) formülünden hesaplanmıştır. VMAT ve HT tekniklerinde fraksiyon başına doz 3,1 Gy'e ayarlanmış olup 25 fraksiyonla toplam 77,50 Gy doz uygulanacak şekilde planlanmıştır. İki farklı planlama tekniği PTV77,5 ve PTV45 doz sarımları, konformite indeks (CI) ve homojenite indeks (HI) değerleri, kritik organlara ait tolerans dozları ve tedavi sürelerine göre istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: PTV77,5 açısından değerlendirildiğinde VMAT ve HT sarım olarak benzer sonuçlar vermiştir. PTV77,5 için HI değeri her iki teknik açısından benzer bulunmuş olup, CI değeri kıyaslandığında HT tekniğinin VMAT tekniğine göre daha üstün olduğu görülmüştür. PTV45 açısından değerlendirildiğinde HT tekniği VMAT'a göre sarım olarak daha iyi sonuçlar vermiştir. HT tekniğinin VMAT tekniğine göre dozimetrik açıdan daha üstün olduğu görülmüştür. PTV45 için CI ve HI değeri her iki teknik açısından benzer bulunmuştur. Kritik organ dozları HT tekniğinde VMAT'a göre daha düşük bulunmuştur. Tedavi süreleri ile ilgili olarak VMAT tekniğinde HT tekniğine göre tedavi süresinin daha kısa olduğu gözlenmiştir.
Sonuç: BRT uygulanamayan hastalarda kullanılan SIB yöntemi ile hazırlanan VMAT ve HT tedavi planları için PTV77,5'deki CI değeri, PTV45'deki sarımları ve kritik organ dozları bakımından HT tekniği daha iyi sonuçlar vermiş olup tedavi süresi bakımından VMAT tekniğinin HT'ye açık bir üstünlüğü gözlenmiştir.

Abstract:
Objective: To investigate whether a high treatment dose can be achieved with external beam radiotherapy (ERT) in patients for whom Brachytherapy (BRT) cannot be applied. The aim was to dosimetrically compare the Volumetric Modulated Arc Therapy (VMAT) and Helical Tomotherapy (HT) treatment planning techniques prepared with the Simultaneous Integrated Boost (SIB) method, which will be used instead of brachytherapy in advanced cervical cancer radiotherapy.
Method: Target volumes and critical organ contours are performed using computer tomography (CT) images of ten retrospective patients diagnosed with advanced cervical cancer. External Radiotherapy (ERT) to be used instead of brachytherapy. ERT-SIB is a technique that allows two different planned target volumes (PTV) to receive different doses of radiation simultaneously. Since the SIB plan will be performed, dose limitations are calculated from the equivalent dose formula. In VMAT and HT plans, the dose per fraction was set to 3.1 Gy, and a total dose of 77.50 Gy was applied in 25 fractions. Two different planning techniques were statistically evaluated according to PTV77.5 and PTV45 dose coverage, conformity and homogeneity index values, tolerance doses for critical organ doses, and treatment times.
Results: When evaluated in terms of PTV77.5, VMAT and HT gave similar results regarding dose coverage. The HI value for PTV77.5 was similar for both techniques, and when the CI value was compared, HT technique was superior to VMAT technique. When evaluated in terms of PTV45, HT technique gave better dose coverage results than VMAT. Overall, the HT technique gave better results than VMAT from a dosimetric perspective. Critical organ doses were lower in HT technique compared to VMAT. When both techniques were compared in terms of treatment times, VMAT technique was observed to have a shorter treatment time than HT technique.
Conclusion: For the VMAT and HT plans prepared with the SIB method used in patients who could not undergo brachytherapy, the HT technique gave better results in terms of CI value in PTV77.5, dose coverage in PTV45 and critical organ doses, and a clear superiority of the VMAT technique to HT in terms of treatment duration was observed.