Öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıklarının incelenmesi
Examination of sustainable development awareness of teacher candidates
Yazar: ABDULKADİR ÖZSOY
Danışman: PROF. DR. RAŞİT ZENGİN
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Farkındalık = Awareness ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada, öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıklarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 1. sınıf, 2. sınıf, 3.sınıf ve 4. sınıfta öğrenim görmekte olan 101 fen bilgisi, 151 sosyal bilgiler, 183 sınıf ve 135 okul öncesi olmak üzere toplamda 570 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri; Atmaca,  Kıray ve Pehlivan (2019) tarafından oluşturulan Sürdürülebilir Kalkınma Farkındalık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Araştırma sorularını test etmek amacı ile betimsel istatistik, tek faktörlü varyans analizi (ANOVA), bağımsız örneklemler T-Testi ve Mann Whitney U-Testi yapılmıştır.
Yapılan analiz sonuçlarına göre; 4 farklı bölümdeki öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıklarının genel olarak yüksek olduğu, fen bilgisi, sosyal bilgisi ve okul öncesi öğretmen adaylarının ortalamalarının sınıf öğretmen adaylarının ortalamalarından daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalığı puanlarında sınıf düzeyine göre anlamlı bir fark olup olmadığını tespit etmek amacıyla gerçekleştirilen ANOVA analizi sonucuna göre, sadece sosyal bilgiler öğretmen adaylarının puanlarının sınıf düzeyine göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır (F (3, 147) = 5.549 p=.001 < .05). Öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıkları puanlarının sadece kadın sınıf öğretmeni adaylarının lehine anlamlı çıktığı tespit edilmiştir (p<.05). Cinsiyete göre sürdürülebilir kalkınma farkındalıkları alt boyutları puanları arasında ise fen bilgisi ve okul öncesi öğretmen adaylarının ortalamalarında anlamlı bir farklılığa rastlanmazken (p>.05), sınıf öğretmen adaylarının toplum ve çevre alt boyutunda, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının ise sadece toplum alt boyutunda anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (p<.05). Farklı sınıf düzeyindeki 4 farklı bölümde öğrenim görmekte olan öğretmen adaylarının kullanılan ölçeğin ekonomi, toplum ve çevre alt boyutlarından aldıkları toplam puan ortalamalarının yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Farklı bölümdeki öğretmen adaylarının sınıf düzeyine göre sürdürülebilir kalkınma farkındalıkları alt boyutlarından elde edilen puan ortalamaları arasındaki fark; sınıf ve okul öncesi öğretmen adayları için anlamlı değilken, fen bilgisi öğretmen adaylarının ekonomi boyutunda, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının ise bütün alt boyutlarda anlamlı çıktığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed awareness of sustainable development of teacher candidates. It is used relational survey model. Study is realized on Fırat University Education  Faculty in 2019-2020 Academic Year. Group of this study is created by science teachers who study in first, second, third, fourth class, 151 social studies, 183 classroom teacher and 135 pre-school teacher with total 570 teacher candidates. Datas of study is collected by using Sustainable Development Awareness Scale by Atmaca, Kıray and Pehlivan. At the analysis of datas is used SPSS 22 package. In order to examine search questions is made descriptive, statistic, one-factor analysis of variance (ANOVA), unpaired test and Mann Whitney U-Test.
According to results of the analysis, it is determined that sustainable development awareness of teacher candidates who are four different department is high. It is determined that averages of teacher candidates science, social studies and preschool is higher than candidates of classroom teacher. In order to confirm, whether there is a meaningful difference is realized ANOVA analysis. It is reached that only points of Social Teacher Candidates become distinct in class level. It is determined that points of sustainable development awareness is meaningful for female class teachers. By gender, in the points of lower dimension of sustainable development awareness at average of science and preschool teacher candidates wasn't found a meaningful difference but it is realized that a meaningful difference at lower dimension of society and environment for classroom teacher. As for social teacher candidates, it is determined that a meaningful difference only at dimension of society. It is reached that scale is used by teacher candidates who are different grade level averages of economy, society and environment is high. Teacher candidates in different departments points of sustainable development awareness is meaningless for class and preschool teacher candidates, but it is meaningful at economy size for science teacher candidates and it is meaningful at all sub-dimension for social studies teacher candidates.