Mandibular gömülü üçüncü molar dişler ile mandibular kanal arasındaki ilişkinin dental volümetrik tomografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between the mandibular impacted third molar and the i̇nferior alveolar canal by using cone beam computed tomografy
Yazar: MOHAMMAD GHAZİ ALLAN SALAHALDIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BERKEM ATALAY
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Azı dişi-üçüncü = Molar-third ; Azı dişleri = Molar ; Diş-gömülü = Tooth-impacted ; Mandibula = Mandible ; Tomografi = Tomography

Özet:
Mandibular Gömülü Üçüncü Molar (MGÜM) dişlerin çekimi oral cerrahide uygulanan
en sık işlemlerden biridir. Çenede gerçekleştirilen cerrahi işlemler sırasında inferior
alveoler sinirin hasarı en ciddi komplikasyonlardan biridir. Sinir hasarı, hasarın
derecesine bağlı olarak alt dudakta geçici veya kalıcı his kaybı ile sonuçlanır. İnferior
alveoler sinirin hasar görebileceği işlemler arasında MGÜM dişi cerrahi çekimi, dental
implant uygulamaları, mandibular osteotomiler, apikal rezeksiyon gibi kök ucuna
müdahale gerektiren işlemler sayılabilir. MGÜM dişlerinin kanal ile yakın ilişkisine ve
cerrahi tekniğin kapsamına bağlı olarak dişin çekimi sırasında kanal bütünlüğü
bozularak sinir hasara uğrayabilir ve alt dudakta his kaybı ile sonuçlanabilir.
Çalışmamızda 20 yaşından büyük, görüntü alanına, incelenecek olan mandibular
kanal ve MGÜM dişlerinin tamamının girdiği hastaların görüntüleri çalışmaya dahil
edilmiştir. 20 yaşından küçük, mandibulada kist ve tümör gibi patolojilerin bulunması,
mandibulada osteomiyelit varlığı, mandibula kırığı, mandibuler asimetri, tomografi
çekimi esnasında hasta hareketine bağlı görüntüde bulanıklığın olduğu ve çözünürlüğün
incelemeye imkan vermediği görüntüler çalışmaya dahil edilmemiştir. Tek görüntüleme
merkezinden alınan hasta görüntüleri arşivlerinde kayıtlı olan ve taranan 100 adet
tomografi görüntüsü incelenmiştir.
Farklı yaş gruplarında mandibular kanal çapının bölgelere göre değişimi
incelendiğinde; 21-30 ve 41-57 yaş grubu için mandibular kanal çapı bölgelere göre
anlamlı düzeyde farklılık gösterirken (p<0,05), 31-40 yaş grubu için mandibular bölge
kanal çapı bölgelere göre anlamlı düzeyde farklılık göstermemektedir (p>0,05).
Çalışmamızdakı 100 olguda MGÜM dişlerinin %8'inde kök formasyonunun 1/3'ü,
%7'sinde 1/2'si, %85'sinde ise tamamı gerçekleşmiştir. Dişlerin (%75) 2 köklü iken
(%25)'ise tek köklü olduğu saptanmıştır. Sagital kesitler incelenerek, MGÜM dişlerinin
54 (%54)'nün vertikal 37 (%37)'sinin meziyoanguler 5 (%5)'inin horizontal 4
(%4)'ünün ise distoanguler pozisyonda olduğu görülmüştür. Olguların 2'sinde kanal
dişin kökleri arasından geçmektedir. Olguların sadece 5'inde inferior alveoler kanal
MGÜM dişi köklerinin bukkalinde, 42'sinde lingualinde iken; 51 olguda kanal dişin
inferiorunda seyretmektedir.
Tedavi planlaması öncesinde, panoramik radyografilerde üçüncü molar dişleri
ile anatomik oluşumlar arasında yakın ilişkinin tespit edilmesi durumunda, özellikle diş
apekslerinde radyolüsensi izlenmesi ve/veya mandibular kanalda daralma olması ve
cerrahi sırasında veya sonrasında ortaya çıkabilecek komplikasyonların önüne
geçilebilmesi için dental volümetrik tomografi ile tetkik yapılmasının daha uygun
olacağı sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Mandibular gömülü üçüncü molar, Dental volümetrik tomografi,
İnferior alveolar kanal

Abstract: