Bir üniversiteye bağlı üçüncü basamak hastanelerde çalışan tıpta uzmanlık öğrencilerinin ve hemşirelerin çalışma koşullarının, algılanan stres düzeyinin ve pandeminin; aile ve çocuklarıyla olan yaşamlarına yansımalarının değerlendirilmesi
The working conditions, perceived stress level and pandemic of medical specialist students and nurses working in tertiary hospitals of a university; evaluation of reflections on their life with family and children, Hacettepe University Faculty of Medicine
Yazar: FAHRİYE HAS AKDAĞ
Danışman: PROF. DR. LÜTFİYE HİLAL ÖZCEBE
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aile içi iletişim = Family communicatin ; Aile içi şiddet = Domestic violence ; COVID 19 = COVID 19 ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Hemşireler = Nurses ; Pandemiler = Pandemics ; Stres = Stress ; Çalışma koşulları = Working conditions ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency ; İş ortamı = Work environment

Özet:
Bu araştırma Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanelerinde Temmuz-Eylül 2021 aylarında çalışmakta olan 101 hemşire ve 198 asistan hekimle yürütülmüştür. Bu çalışmada sağlık çalışanlarının pandemi sürecindeki çalışma koşulları, stres durumları ve aile yaşamlarına yansıması araştırılmıştır. Katılımcıların %66,2'si asistan hekim, %33,8'i hemşirelerden oluşmaktadır. Katılımcıların %66,2'si kadın, %33,8'i erkektir. Katılımcıların yaş ortalaması 32,2±6,8, ortanca değeri 30 olup yaş aralığı 24 ile 57 arasında değişmektedir. Hemşirelerin %60,4'ü ve tıpta uzmanlık öğrencilerinin %57,6'sı "08.00-17.00" mesai düzeninde çalışmaktadır; tıpta uzmanlık öğrencilerinin %11,6'sı nöbet ertesi gün mesai şeklinde çalışmakta, hemşirelerde böyle bir çalışma düzeni bulunmamaktadır (p<0,001). Katılımcıların %33,1'i kendisinin, %52,1'i birinci derece ve %26,1'i ikinci derece yakınlarının COVID-19 tanısı aldığını belirtmiştir. Tıpta uzmanlık öğrencilerinin %33,3'ü ve hemşirelerin %28,6'sı pandemi döneminde çocuklarına aşı yaptırmakta gecikme yaşadıklarını belirtmiştir (p>0,05). Tıpta uzmanlık öğrencilerinin Algılanan Stres Ölçeği'nden aldıkları puan ortalaması hemşirelerden yüksek bulunmuştur (p<0,001). Hemşirelerin COVID-19 Hanehalkı Çevre Ölçeği çatışma alt boyutundan aldıkları puan ortalaması Tıpta uzmanlık öğrencilerinden daha yüksek bulunmuştur (p=0,005). Katılımcılardan evli olanların Algılanan Stres Ölçeği'nden aldığı puan ortalaması 28,9±7,8 bekar katılımcılara göre daha düşük (30,8±7,7) bulunmuştur (p=0,03). Katılımcıların son 1 aylık çalışma düzenine göre Algılanan Stres Ölçeği'nden aldıkları puan ortalaması değerlendirildiğinde; en yüksek puan ortalamasına sahip grubun nöbet ertesi mesai (36 saat) şeklinde çalışanlar olduğu bulunmuştur (p=0,01). Katılımcılardan pandemi süresince çalıştıkları birimler ile Algılanan Stres Ölçeği'nden aldıkları puan ortalamaları karşılaştırıldığında; COVID-19 hastalarına hizmet veren yoğun bakım ünitesinde (p=0,002), diğer servis/ poliklinikler (p=0,02) ve yönetim (p=0,01) biriminde çalışanlar bu birimlerde çalışmayanlardan daha yüksek puan almıştır. Son 1 aydır nöbet ertesi mesai (36 saat) şeklinde çalışmak, mesai ile çalışmaya göre 1,688 kat yüksek stres düzeyi ile ilişkili bulunmuştur (p=0,04).COVID-19 hastalarına hizmet veren yoğun bakım ünitesinde çalışan kişilerin çalışmayanlara göre yüksek strese sahip olma durumları 1,748 kat bulunmuştur (p=0,03).Katılımcılardan çocuğu olanlarınCOVID-19 Hanehalkı Çevre Ölçeği Çatışma alt boyutundan aldıkları medyan puan, çocuğu olmayanlardan daha yüksektir ve aralarındaki fark istatistiksel olarak da anlamlıdır (p=0,002). Pandemide iş yükünde artış olduğunu düşünenler medyan puanı en yüksek gruptur. Gruplar arasındaki bu fark istatistiksel olarak da anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Sağlık çalışanlarının pandemi sürecindeki çalışma koşulları stres düzeylerini etkileyen önemli bir faktördür. COVID-19 pandemisinden elde edilen deneyimlerle, gelecekte sağlık çalışanlarının stresini azaltmaya yönelik önlemler alınarak hastane pandemi planları oluşturulmalıdır.

Abstract:
This research was carried out with 101 nurses and 198 assistant physicians working in Hacettepe University Medical Faculty Hospitals between July and September 2021. In this study, the working conditions of health workers during the pandemic, their stress situations and their reflection on family life were investigated. 66.2% of the participants are assistant physicians and 33.8% are nurses. 66.2% of the participants are female and 33.8% are male. The mean age of the participants was 32.2±6.8, the median value was 30, and the age range ranged from 24 to 57. 60.4% of the nurses and 57.6% of the assistant physicians work in the "08:00-17:00" working order; 11.6% of resident physicians work the next day on duty, and nurses do not have such a working order (p<0.001). 33.1% of the participants stated that they, 52.1% their first-degree relatives and 26.1% their second-degree relatives were diagnosed with COVID-19. 33.3% of the resident doctors and 28.6% of the nurses stated that they had a delay in getting their children vaccinated during the pandemic period (p>0.05). The average score of the resident doctors from the Perceived Stress Scale was found to be higher than that of the nurses (p<0.001). The mean score of the nurses from the COVID-19 Household Environment Scale conflict sub-dimension was found to be higher than that of the residents (p=0.005). The mean score of the married participants on the Perceived Stress Scale was 28.9±7.8, compared to the single participants (30.8±7.7) (p=0.03). When the average score of the participants from the Perceived Stress Scale is evaluated according to their last 1 month working order; it was found that the group with the highest average score was those who worked after the shift (36 hours) (p=0.01). When the units they worked at during the pandemic were compared with the average scores they got from the Perceived Stress Scale; Those working in the intensive care unit serving COVID-19 patients (p=0.002), other services/outpatient clinics (p=0.02), and management (p=0.01) received higher scores than those working in these units. Working overtime (36 hours) for the last 1 month was found to be associated with 1.688 times higher stress level than working overtime (p=0.04). People working in the intensive care unit serving COVID-19 patients had higher stress than those not working. Their status was found to be 1.748 times (p=0.03). Those who think that there is an increase in the workload in the pandemic are the group with the highest median score. This difference between the groups was also statistically significant (p<0.001). The working conditions of healthcare workers during the pandemic are an important factor affecting their stress levels. With the experience gained from the COVID-19 pandemic, hospital pandemic plans should be established by taking measures to reduce the stress of healthcare workers in the future.