Öğrencilere verilen ödüllerin etkililiğine ilişkin öğretmen ve veli görüşleri
Teachers and parents views regarding the effectiveness of the awards given to students
Yazar: BEKİR AÇIKGÖZ
Danışman: PROF. DR. EMİNE BABAOĞLAN ÇELİK
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Maddi ödül = Material rewdard ; Motivasyon = Motivation ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Pekiştireçler = Reinforcements ; Pekiştirme = Intensification ; Veliler = Parents ; Ödül = Reward ; Ödüllendirme = Rewarding ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırma, öğretmenler ve veliler tarafından öğrencilere verilen ödüllerin
etkililiğine ilişkin görüşleri ortaya çıkararak ödül verilmesiyle beklenen faydaların
elde edilip edilemediğini anlamaya çalışmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma nitel
araştırma yöntemi ve fenomenoloji deseninde kurgulanmıştır. Araştırma 2019-2020
eğitim öğretim yılı 2. döneminde Yozgat ili Merkez ilçesinde görev yapan ortaokul
öğretmenleri ve bu öğretmenlerin görev yaptıkları okullardaki öğrencilerin velileriyle
gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada veri toplama aracı olarak ilgili alanyazın ve uzman görüşleri
doğrultusunda araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme
formları kullanılmıştır. Görüşme formları; ödülün kullanım durumu, ödülün kullanım
amaçları, ödülün olumlu ve olumsuz taraflarına yönelik görüşleri ortaya çıkarmayı
amaçlayan dört bölümden oluşmaktadır. Araştırma verileri derinlemesine görüşme
(mülakat) yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi tekniği
kullanılmıştır.
Araştırmadan edinilen sonuçlara göre öğretmen ve velilerin tamamının ödül
yöntemini kullandığı görülmüştür. Öğretmenlerin ödül yöntemini öğrencilerin
akademik başarılarını artırmaya yönelik çalışmalarını desteklemek ve ders etkinliklerine katılımı artırmak için kullandıkları; velilerin ise çocuklarının akademik
başarılarını artırmak ve aile içinde olumlu davranışlarını artırmaya yönelik
kullandıkları görülmüştür. Öğretmenler ödül yönteminin öğrencilerin ders
etkinliklerine katılımını artırdığı ve motivasyonu yükselttiğini belirtmişlerdir. Veliler
de ödül yönteminin çocuklarının olumlu davranışlarını artırdığını belirtmişlerdir.
Araştırma sonuçlarından öğretmenlerin görüşlerine göre ödülün öğrencileri ödül için
çalışır hale getirdiği, öğrencilerin sürekli ödül beklentisi içerisine girdikleri, ödül
pazarlığı yapar hale geldikleri, sınıf ortamında birtakım sorunlara neden olduğu ve
bazı öğrencilerin motivasyonlarını düşürdüğü sonuçlarına ulaşılmıştır. Velilerin
görüşlerine göre ödülün pek de işe yaramadığı, akademik başarıyı artırmadığı,
ödülün beğenilmediği, etkisinin çok kısa olduğu, çocuklarının ödül için çalışır hale
geldiği ve ödül için olumsuz davranışlar yapıldığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Ödüller
motivasyonu artırma, verilen görevleri yerine getirme, davranışları kısa sürede
değiştirme ve ödev yaptırma konularında öğretmenler ve veliler tarafından etkili
bulunmuştur. Kalıcı davranış değişikliği yapılamaması, etkisinin çok kısa olması,
bazı öğrenciler için anlam ifade etmemesi, motive etme özelliğinin azalması ve
ödülden beklenen etkinin elde edilememesi konularında da ödüllerin yeterli etkiye
sahip olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Öğrenci, Öğretmen, Veli, Ödül, Pekiştireç, Pekiştirme, Motivasyon.

Abstract:
This research was carried out in order to try to understand whether the
expected benefits can be obtained by giving awards by revealing the opinions about
the effectiveness of the awards given to students by teachers and parents. The
research is structured in qualitative research method and phenomenology pattern.
The research was carried out with secondary school teachers working in the Central
district of Yozgat in the second term of the 2019-2020 academic year and the parents
of the students in the schools where these teachers work.
A semi-structured interview form developed by the researcher in line with the
relevant literature and expert opinions was used as a data collection tool in the study.
The interview forms consist of four sections that aim to reveal the use of the award,
the purpose of use of the award, and the positive and negative aspects of the award.
Research data were collected by in-depth interview method. Content analysis
technique was used in the analysis of the data.
According to the results obtained from the research, it was seen that all of the
participating teachers and parents used the reward method. Teachers use the reward method to support students' efforts to increase their academic achievement and to
increase participation in lesson activities. On the other hand, parents have used it to
increase their children's academic success and to increase positive behaviors within
the family. Teachers stated that the reward method increases students' participation in
classroom activities and increases motivation. Parents also stated that the reward
method increases their children's positive behaviors. According to the opinions of the
teachers from the research results, it was concluded that the award made students
work for the reward, students constantly expected reward, became able to negotiate
the reward, caused some problems in the classroom environment and decreased the
motivation of some students. According to the opinions of the parents, it was
concluded that the reward did not work well, it did not increase academic success,
the award was not liked, the duration of its effect was very short, their children
became working for the reward and negative behaviors were made for the reward.
The rewards are directed by teachers and parents to increase motivation, make it
appropriate, necessary and necessary for a short period of time. It has been concluded
that the rewards do not have enough effect on the issues of not making permanent
behavioral change, the effect is very short, it does not make sense for some students,
the motivating feature decreases and the expected effect from the reward is not
achieved.

Keywords: Student, Teacher, Parent, Reward, Reinforce, Reinforcement, Motivation.