İpek Yolu Ekonomik Kuşağı'nın Kenar Kuşak Teorisi çerçevesinde jeopolitik yansımaları
Geopolitical reflections of the Silk Road Economic Belt in the context of Rimland Theory
Yazar: MURAT DÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. BURAK ÇINAR
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Bir Kuşak Bir Yol Projesi = One Belt One Road Project ; Jeopolitik = Geopolitic ; İpek Yolu = Silk Road

Özet:
Çin'in küresel bir girişimi olan Kuşak Yol Girişimi'nin kara bölümünü oluşturan İpek Yolu Ekonomik Kuşağı'nın (İYEK), jeopolitik bir teori olan Kenar Kuşak Teorisi özelinde değerlendirilmesini amaçlayan bu çalışma ile konuya farklı bir bakış açısı getirilmeye çalışılmıştır. Bu amaç için, konu ile ilgili yerli ve yabancı kaynaklardan, alanında uzman bilim insanları ile yapılan görüşmelerden ve uluslararası raporlardan faydalanılmıştır.
Ulaşılan bilgiler ışığında; jeopolitik kavramsal olarak gelişerek günümüzde daha geniş kapsamlı bir değerlendirme istemektedir. Teorilerin ortaya çıkmasından günümüze kadar yaşanan gelişmeler çerçevesinde klasik teorilerin de yeniden ele alınarak güncel bir jeopolitik teorinin ortaya konması gerektiği görülmüştür. İpek Yolu'nun yeniden canlandırılması için ortaya konulan girişimlerin geniş bir coğrafyada teknoloji, enerji ve ekonomi gibi alanlarda çok boyutlu bir değişim öngördüğü düşünülmektedir.
İpek Yolu'nu yeniden canlandırmak için Avrupa, Amerika ve Çin'in ortaya koyduğu girişimlerin sadece Avrasya coğrafyası ile sınırlı kalmayarak küresel bir boyut kazanması, özellikle bölgesel rekabetler açısından önemli bir etkiye sahip olduğu açıkça görülmektedir. Farklı girişimlerin bir çok bölgede yeni nüfuz mücadelelerini ortaya çıkardığı ve bir çok ülkeyi doğrudan ya da dolaylı olarak etkilediği görülmektedir.
Ayrıca İYEK'i, Çin'in reddetmesine rağmen jeopolitik bir girişim olarak değerlendirmek mümkündür. Fakat İYEK'i jeopolitik açıdan değerlendirmek için sadece Kenar Kuşak Teorisi yeterli değildir. Daha geniş bir değerlendirme ve bakış açısı için Kenar Kuşak, Kara Hâkimiyeti ve Deniz Hâkimiyet teorileri birlikte ele alınarak, son teknolojik ve teorik gelişmeler çerçevesinde yeni bir hâkimiyet/kontrol teorisinin oluşturulmasının gerekli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study aims to evaluate the Silk Road Economic Belt (SREB) in terms of the Rimland Theory, which is a geopolitical theory.  Explanation of the Silk Road Economic Belt within mentioned theory, as a land part of the global initiative of China, "Belt and Road Initiative" is intended to gain a different perspective on the subject. For this purpose, domestic and foreign sources related to the subject, interviews with expert scientists and international reports were used.
In the light of the information obtained; Geopolitics develops conceptually and demands a more comprehensive assessment today. It has been seen that within the framework of the developments from the emergence of theories to the present, a current geopolitical theory should be put forward by reconsidering the classical theories. It is thought that the initiatives put forward for the revitalization of the Silk Road anticipate a multidimensional change in areas such as technology, energy and economy in a wide geography.
It is clearly seen that the initiatives of Europe, America and China to revive the Silk Road have gained a global dimension, not limited to the Eurasian geography, and have an important effect especially in terms of regional rivalries. It is seen that different initiatives have created new power struggles in many regions and affected many countries directly or indirectly.
In addition, it is possible to consider SREB as a geopolitical enterprise despite China's rejection. However, Rimland Theory alone is not enough to evaluate SREB from a geopolitical perspective. For a wider evaluation and perspective, it was concluded that a new domination / control theory should be formed within the framework of the latest technological and theoretical developments by considering the theories of Sea Power, Rimland and Heartland together.