Kayıtdışı ekonominin para ve sermaye piyasalarına etkileri: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülke örnekleri
The effects of informal economical practices on money and capital markets: Developed country and developing country examples
Yazar: KERİM BİLİCİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZAHİDE AYYILDIZ ONARAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Para Sermaye Piyasaları ve Finansal Kurumlar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Ekonomik etki = Economic effect ; Finansal etki = Financial effects ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Gelişmiş ülkeler = Developed countries ; Kayıt dışı ekonomi = Informal economy ; Kayıt dışı istihdam = Informal employment ; Para piyasası = Money market ; Sermaye piyasası = Capital market

Özet:
Kayıtdışı ekonomi uygulamalarının para ve sermaye piyasaları üzerine etkilerini araştırdığımız bu çalışmamızda, öncelikli kayıtdışı ekonominin tanımı, oluşum nedenleri, ekonomi üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri ve doğrudan ve dolaylı ölçüm yöntemlerinin kullanılması suretiyle kayıtdışı ekonominin boyutlarının ve büyüklüğünün tahmin edilebilmesinin mümkün olup olmadığının cevabı aranmıştır.Dış ticaretin iki önemli unsuru olan ihracat `hayali ihracat' ve ithalat `dahilde işleme izin belgeli ithalat' yoluyla gerçekleştirilen kayıtdışılık ile bunun yanı sıra, çok uluslu şirketler yoluyla kar transferleri, transfer fiyatlandırması, şube, know-how, royalty gibi çeşitli isimler altında yapılan ödemelerin yol açtığı uygulamaların üretim ve ticaret yoluyla oluştuğu, para ve sermaye piyasaları dışında geliştiği ancak sonuçları itibariyle bu kayıtdışılık sonucu elde edilen kazançların bankacılık sistemi aracı kılınarak para ve sermaye piyasalarında dolaylı yollardan oluşturduğu etkilerin cevabı aranmıştır. Kayıtdışı ekonomi uygulamalarının doğrudan etkileri olarak değerlendirilen banka ve finans sistemi aracı kılınarak çeşitli fon ve kredi uygulamaları sonucu oluşan kayıtdışılık para ve sermaye piyasası araçlarının kullanılması sonucu oluşan, off-shore bankacılığı, bıyıklı fon, vergi cennetleri aracılığıyla kredi ve mevduat işlemleri/vergi politikası, uluslararası fon ve hisse senedi transfer yönetimi uygulamaları kayıtdışılığın para ve sermaye piyasalarına doğrudan etkileri olarak değerlendirilmiştir.Çalışmamızın sonucunda kayıtdışı ekonomiye ilişkin bir uygulamaya yer verilmiş, ihracatı teşvik etmek amacıyla ihracatçılara ödenen vergi iadesi sisteminin beraberinde getirdiği hayali ihracat uygulamalarının ekonomi üzerinde yarattığı kayıtdışılık ölçüm sonuçlarına yer verilmiştir.

Abstract:
In this study where we analyse the effects of informal economical practices on money and capital markets, the particular answer sought for is the definition of informal economy, causes of its formation, its positive and negative effects on economy and whether it is possible to estimate its size and dimensions by using direct and indirect calculating methods.Answers are sought for the practices caused by payments made under names such as the informal economical practices realized through export (ficticious export) and import (export with internal processing certificate) which are the two important factors in foreign trade and besides profit transfers via multinational companies, transfer pricing, branches, know-how, royalty are formed through production and trade and develop out of money and capital markets but consequently the revenues gained as a result of such informal activities have indirect effects on money and capital markets by the mediation of banking sistem. The informal economy that emerges as a result of various fund and credit applications by mediation of banking and finance system, off-shore banking, funds with moustache, credit and deposit transactions / tax policies through tax havens, international fund and stock transfer management applications are assessed as its direct effects on money and capital markets.At the end of our study, a practice on informal economy and the calculation results of informal economical effects caused by fictitious export emerging as a result of the tax refund system paid to exporters in order to stimulate exportation are included.