Yavaş seyahat motivasyonları ve turist deneyimlerinin turist memnuniyeti üzerine etkisi: Doğu Ekspresi örneği
The effects of slow travel motivations and tourist experiences on tourist satisfaction: A study on the Eastern Express tour
Yazar: ŞEHMUS AYKOL
Danışman: PROF. DR. AZİZE HASSAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Deneyim = Experience ; Deneyimsel turizm = Experiential tourism ; Motivasyon = Motivation ; Sakin turizm = Slow tourism ; Seyahat = Travel ; Turist tatmini = Tourist satisfaction ; Turistler = Tourists ; Ölçekler = Scales

Özet:
Yavaşlık felsefesini benimseyenlerin sayısı giderek artmaktadır. Yavaş turizm çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik ilkelerini seyahatlerine dahil etmek isteyenler için bir turizm çeşidi olarak ortaya çıkmıştır. Bu tez çalışması ile yavaş turizm kapsamında, turist motivasyonlarının ve seyahat deneyimlerinin turist memnuniyetini nasıl etkilediği incelenmek istenmiştir. Bu tez çalışmasının evrenini Doğu Ekspresi ile seyahat eden turistler oluşturmaktadır. Tez çalışmasında veriler literatürden yararlanılarak geliştirilen anket formu aracılığı ile toplanmıştır. Anket formu beş grup sorudan oluşmaktadır. Birinci grupta, araştırmaya katılan turistlerin demografik özelliklerini belirlemeye yönelik sorular yer almaktadır. Anket formunda yer alan ikinci grup; katılımcıların seyahat alışkanlıklarını belirlemeye yönelik sorulardan; üçüncü grup katılımcıların seyahat motivasyonlarını belirlemeye dönük sorulardan; dördüncü grup katılımcıların deneyimlerini belirlemeye dönük sorulardan ve beşinci grup ise katulımcıların memnuniyetini ölçmeye dönük sorulardan oluşmaktadır. Araştırmanın modelinin test edilmesi amacıyla veriler; Açımlayıcı Faktör Analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi ve Yapısal Eşitlik Modeli ile analiz edilmiştir. Örneklem grupları arasındaki farklılıklar bağımsız örneklem t testi ile tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre motivasyon ölçeği boyutları; bağlanma, kaçış, öz düşünüm, sosyalleşme, keşfetme ve rahatlama olarak ortaya çıkmıştır. Deneyim ölçeği boyutları; eğitimsel, özgünlük, bağlanma, sosyalleşme ve kişisel fayda deneyimi olarak ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucuna göre, Yavaş turist motivasyonu ile turist memnuniyeti arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca yavaş turist deneyimlerinin turist memnuniyetini pozitif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda örneklem gruplarının demografik özellikleri ile motivasyonları, deneyimleri ve memnuniyet düzeyleri arasında anlamlı farklılığa ilişkin dikkat çekici sonuçlara ulaşılmıştır. YEM sonuçlarına göre memnuniyeti etkileyen motivasyon faktörleri önem sırasına göre kaçış, öz düşünüm, sosyalleşme, bağlanma, rahatlama ve keşfetme/öğrenme'dir. Analiz sonuçlarına göre memnuniyeti etkileyen en önemli deneyim faktörleri sırasıyla; eğitimsel deneyim, bağlanma deneyimi, özgünlük deneyimi, kişisel fayda deneyimi ve sosyalleşme deneyimi olarak saptanmıştır. Katılımcıların yavaş seyahat motivasyonlarının deneyim üzerindeki etkisinin günlük hayatlarında ve turistik gezilerinde tercih ettikleri seyahat araçlarına göre değişiklik gösterdiği tespit edilmiştir. Bu varsayıma göre yavaş seyahat motivasyonları ile yavaş seyahat deneyimleri arasında negatif bir ilişki saptanmıştır.

Abstract:
The number of people who adopt the slow philosophy is increasing. Slow tourism has emerged as a form of tourism for those who want to incorporate environmental, economic and social sustainability principles into their travels. It is aimed to examine how tourist motivations and travel experiences affect tourist satisfaction within the scope of slow tourism. The universe of this thesis is the tourists traveling with the Eastern Express (Doğu Ekspresi). The data were collected through a questionnaire form developed using the literature. The questionnaire form consists of five groups of questions. The first group includes questions to determine the demographic characteristics of the tourists participating in the study. The second group of the questionnaire form is to determine the travel habits of the participants. Third group of questions is to determine the travel motivation of the participants. The fourth group of questionaire consists of questions aimed at determining the experiences of the participants, and the fifth group consists of questions aimed at measuring the satisfaction of the participants. Data was analyzed by Exploratory Factor Analysis, Confirmatory Factor Analysis and Structural Equation Modeling in order to test the research model. The differences between sample groups were analyzed using independent samples t test and one-way ANOVA. Motivation scale dimensions according to the analysis results emerged as engagement, escape, self-reflection, socialization, exploration and relaxation. Experience scale dimensions emerged as educational, authenticity, engagement, socialization and self enrichment experience. According to the results of the research, a significant relationship was found between slow tourist motivation and tourist satisfaction. In addition, it was concluded that slow tourist experiences positively affect tourist satisfaction. At the end of the study, remarkable results were obtained regarding the significant difference between the demographic characteristics, motivation, experiences and satisfaction levels of the sample groups. Motivation factors affecting satisfaction according to SEM results are escape, self-reflection, socialization, engagement, relaxation and exploration in order of importance. According to the analysis results, the most important experience factors affecting satisfaction are respectively; educational, engagement, authenticity, self enrichment and socialization experiences. It has been determined that the effect of slow travel motivation of the participants on the experience varies according to the travel tools they prefer in their daily lives and touristic trips. According to this assumption, a negative relationship was found between slow travel motivations and slow travel experiences.