Bir vergi konusu olarak toprağın vergilendirilmesi
Taxation of land as a tax subject
Yazar: EDA SALBAŞ
Danışman: PROF. DR. SEYFİ YILDIZ
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance

Özet:
İlkçağlardan günümüze kadar insanlar toprakla her zaman yakından ilgilenmiştir ve kıt kaynakların türetilebilmesi için ona daha fazla bağlanmışlardır. Bitkilerin topraktan üretilmesi, insanların bir kadından doğuşuna benzetilerek özellikle ilk dönem çiftçileri toprağa ana kavramı ile birlikte isimlendirerek "toprak ana" olarak yaşamlarının en önemli noktasına taşımışlardır. Zamanla bireylerin yerleşik hayata geçmeye başlamasıyla kamusal ihtiyaçlar çeşitlenmeye başlamış. Vergi kavramı da bu değişim ve gelişmelere paralel olarak kökeninde bir çeşit ihtiyari hediyeden zorunlu bir kamusal finansman kaynağına haline gelmiştir. Devletlerin en önemli gelir kaynakları arasında vergiler olduğu bilindiği gibi tarihte toprak, zamanla vergilendirmede ana unsur olmuştur. Toprak üzerinden alınan çeşitli vergiler her dönem devletlerin en önemli gelir kaynakları arasında yer almıştır. Sümerlerden Osmanlı Devleti'ne kadar medeniyetlerde diğer vergilere oranla toprağın vergilendirmesinin daha yoğun ve oranının yüksek olduğu görülmektedir. Osmanlı devletinden sonra Cumhuriyet dönemi vergi sisteminde toprak üzerindeki vergiler kaldırılarak yerine daha adil ve tüm sisteme yayılan vergiler getirilmiştir. Seçilmiş ülkelerin günümüz vergi sistemleri ve Türk vergi sisteminde ve çalışmamızda incelemiş olduğumuz Avrupa ülkelerinde toprağın vergilendirilmesini incelediğimizde; toprağın vergilendirilmesinin varlığı vergi sistemlerinde hala mevcuttur. Bu tezin yazımında toprağın önemi vurgulanarak, ilk çağlardan günümüze toprağın; nasıl vergilendirildiğini, vergilendirme sürecini, vergilendirme sistemlerini, şekil, esas ve usullerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmamızda İlkçağlardan günümüze tarihsel süreçte toprak üzerinden alınan vergiler incelenmiş ve sonucunda toprağın verimli bir vergi kaynağı olmasından dolayı tüm toplumlarda en önemli kamusal gelir olarak kullanılmıştır. Bu yönü ile toprağın vergilendirilmesi kırsal kesimi olumsuz etkilemiştir. Vergi sistemlerinde toprak üzerinden alınan vergiler kaldırılarak yerine daha adil ve tüm sisteme yayılan vergiler üretilmeye çalışılmış olsa da ekonomik olarak yeri zor doldurulan bir kaynak olmuştur. Günümüz vergi sistemlerinde ise hala toprak üzerinden alınan vergiler bulunurken vergi sistemi geçmişe göre daha adil ve vergilendirme tüm kaynaklar üzerinden yapılmaktadır.

Abstract:
From the early ages to the present, people have always been closely interested in the land, and they needed more land to derive scarce resources. They needed more land to derive scarce resources, and they gave the land its main name. With the onset of individuals, it started to diversify in terms of public needs. The concept of taxes has also become a mandatory source of financing over time. It is one of the main elements of the land taxation area. Taxes on land are the state's most important sources of income. It is seen that the rate of tax revenues received on the land is higher in tax revenues from Sumerians to the Ottoman State. Since the Republican period, taxes on land have been removed from tax systems. Today's tax systems include taxes on land. In our study, how land was taxed from the first ages to the present day was examined, as were tax systems and tax procedures, and taxes on land were examined in the historical process. As a result, it has been used as the most important source of public income in all societies because land is an efficient tax source. In this aspect, the taxation of the land negatively affected the countryside. Although taxes on the land were removed from tax systems and more fair and spread taxes were tried to be brought to the whole system, it was an economically filled resource. While today's tax systems still have taxes on land, the system is fairer than in the past, and taxation is made on all sources.