Trans bireylerin zorunlu kadınlık ve erkeklik deneyimleri ve kimlik inşa süreçleri
Compulsory femininity and masculinity experiences of trans individuals and their identity building processes
Yazar: ROZAY BUDAK
Danışman: PROF. DR. AYŞE AZMAN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsel ve toplumsal cinsiyet azınlıkları = Sexual and gender minorities ; Cinsel yönelimler = Sexual orientations ; Erkeklik = Masculinity ; Kadınlık = Femininity ; Kimlik = Identity ; Kimlik oluşumu = Identity construction ; Kimlik önyargıları = Identity preconception ; LGBT = Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual ; Transeksüel = Transsexual

Özet:
Dünyada ve Türkiye'de LBGTİ+ hareketinin cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği ifadesi için verdiği mücadelenin yeni bir fenomen değil uzun yıllardır görmezden gelinmiş bir kimlik mücadelesi gerçeğinden yola çıkılarak bu çalışma yapılmıştır. Çalışmanın temel amacı görüşme yapılan trans kadın ve erkeklerin zorunlu kadınlık ve erkeklik dönemlerinde yaşadıkları cinsiyet kimliği çatışmalarını ve cinsiyet geçiş süreci ile kimlik inşa süreçlerini derinlemesine betimleyerek yaşanan sorunlara dikkat çekmektir. Bu bağlamda İstanbul, Ankara ve Mersin'de yaşayan farklı yaş ve meslek gruplarından dokuz trans kadın, bir gender queer, on trans erkek olmak üzere toplam 20 trans birey ile yaşam öykülerini de içeren yarı yapılandırılmış formda derinlemesine görüşme yapılmıştır. Trans kimlikler tarihte hep vardı ancak operasyonlarla kişinin hissettiği cinsiyetin bedeniyle uyumlu hale getirilmesinin tarihi çok yenidir. Bu bağlamda trans hareketin de tarihine bakıldığında görece çok yeni bir hak arama hareketi olduğu görülür. Bunun temel nedenlerinden biri de dünyada ve Türkiye'de hak temelli hareketlerin, özellikle kadın hareketinin, ajandalarında transların karşılaştıkları ayrımcılıklar ve nefret cinayetleri yeterince yer almadığı için seslerini duyurmak ve kimliklerinin ayrımcılığa uğramadan daha görünür olmasını sağlamak için mücadelelerine ayrı bir koldan devam etmeleridir. Bu bilgiler ışığında çalışmada katılımcıların zorunlu kadınlık ve erkeklik dönemlerinde sahip oldukları beden algıları ile cinsiyet geçiş sürecinin mümkün olabildiğini öğrendikten sonra -operasyon geçirsin ya da geçirmesin- beden algılarının ne yönde farklılaştığı araştırılmış ayrıca trans bireylerin toplumsal cinsiyet kalıplarına ve rollerine nasıl yaklaştıkları ve bu dönüşüm süreci içerisinde bu rollerin ne kadarını benimseyip ne kadarını dönüştürdükleri ve Türkiye'deki LGBTİ hareketleri ve faaliyet gösteren LGBTİ dernekleri ile ilişkilerin onları nasıl güçlendirdiği, görüşmecilerle derinlemesine görüşme tekniği ve katılımlı gözlemden yararlanarak incelenmiştir. Sonuç olarak trans bireylerin günlük yaşam pratiklerinde cinsiyetözellikle bedeni yeniden şekillendirmeye yönelik operasyonlar ve kıyafet ile, yeniden ürettikleri bazılarını değiştirdikleri görülmüştür. Cinsiyet kalıplarının, yeniden üretildiği noktaların kişilerin ruh sağlığına pozitif etkisi olduğu böylelikle kadınlık ve erkekliğe dair sınırlayıcı kalıpların değişmesine dair daha güçlü bir mücadele verdikleri tespit edilmiş, toplumsal cinsiyet ifadelerinde medikal ve biyolojik sınıflandırmaları geçersiz kılan farklı yolların da olduğu gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Trans Kimlik, Cinsiyet Geçiş Süreci, Cinsiyet İnşası, Trans-kadınlık, Trans-erkeklik

Abstract:
This study is based on the fact that the struggle of LBGTI + movement for the expression of sexual orientation and gender identity is not a new phenomenon but an identity struggle that has been ignored for many years. The main aim of the study is to draw attention to the problems experienced by the trans women and men interviewed in depth by describing the gender identity conflicts experienced during compulsory femininity and masculinity periods and the gender transition process and identity building processes. In this context, in-depth interviews were conducted with a total of 20 trans individuals, including nine trans women, one gender queer and ten trans men, from different age and occupational groups living in Istanbul, Ankara and Mersin. Trans identities have always existed in history, but the history of gender recognition operations which aims to match the body of the trans persons with their senses is very recent. In this context, when it is looked at the history of the trans movement, it can be seen that there is a relatively new movement for seeking rights. One of the basic reasons of the action based on rights in the world and in Turkey, to make their voices heard for the calendar in the trance they face discrimination and hate crimes sufficiently to take place and to fight to ensure the identity of greater visibility, without discrimination, are continuing a separate arm. In the light of this information, in this study, after learning that the body perceptions of the participants during the compulsory femininity and masculinity periods and that the gender transition process is possible - whether or not they undergo operation - the direction of their body perceptions was investigated. In addition, how trans individuals approach gender patterns and roles and how much of these roles they have adopted and transformed during this transformation process has been examined by using in-depth interview technique and participatory observation.As a result, it is seen that trans people change certain gender patterns in their daily life practices, especially some of the reproduced operations and clothes intended to reshape the body. It has been found that gender stereotypes have a positive effect on the mental health of the individuals where the reproduction points are thus making a stronger struggle to change the restrictive patterns of femininity and masculinity, it has been shown that there are different ways in which gender expressions invalidate medical and biological classifications.

Key Words: Women Movement, Student Movement, Mersin University