İskeletsel Sınıf I, Sınıf II, Sınıf III vakaların panoramik radyografi özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the properties of orthopantomographs in skeletal Class I, Class II, Class III Subjects
Yazar: NAZILE MACHMOUT KECHAGIA
Danışman: PROF. DR. ERHAN ÖZDİLER
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Maloklüzyon = Malocclusion ; Maloklüzyon-angle sınıf I = Malocclusion-angle class I ; Maloklüzyon-angle sınıf II = Malocclusion-angle class II ; Maloklüzyon-angle sınıf III = Malocclusion-angle class III ; Radyografi = Radiography ; Radyografi-panoramik = Radiography-panoramic ; Sefalometri = Cephalometry

Özet:
Bu çalışmanın amacı; iskeletsel sınıf I, sınıf II, sınıf III vakaların panoramik filmlerini değerlendirerek, lateral sefalometrik filmlerin kullanımını azaltıp iskeletsel anomalilerin teşhisinin yapılabilirliğini araştırmaktır.Araştırmamızda lateral sefalometrik ve panoramik filmleri kullanılan toplam 956 birey çalışmaya dahil edilmiştir. Bireylerin yaş aralığı 7 ile 18 arasıdır ve iskeletsel sınıf I (0 ? ANB < 4°), sınıf II (ANB ? 4°) ve sınıf III (ANB açısı < 0°) anomali olmak üzere üç gruba ayrılmıştır.Sürekli değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı birlikteliğin olup olmadığı Pearson'un Korelasyon testi ile incelenmiştir. Panoramik film ölçümlerinden, sefalometrik film ölçümlerinin tahmin edilmesinin istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığını incelemek amacıyla Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Panoramik filmlerde, her bir sınıf içerisinde sağ ve sol taraf ölçümler arasındaki farkın önemliliği İki Eş Arasında Farkın Önemlilik (Bağımlı-t) testi ile değerlendirilmiştir. Sınıflar arasında panoramik film ölçüm ortalamaları yönünden farkın önemliliği tek yönlü varyans (One-Way ANOVA) analizi ile araştırılmıştır. Varyans analizi sonucunda istatistiksel olarak anlamlı farkın görülmesi halinde farka neden olan sınıfları tespit etmek amacıyla post hoc Tukey testi kullanılmıştır. Olası tüm çoklu karşılaştırmalarda Tip I hatayı kontrol altına alabilmek için Bonferroni düzeltmesine başvurulmuştur.Elde edilen sonuçlara dayanılarak;Sefalometrik parametreler ile panoramik filmdeki eşdeğer kabul ettiğimiz parametreleri karşılaştırdığımızda boyutsal ölçümlerin korelasyon ve regresyon değerleri açısal ölçümlere oranla daha yüksek olduğu saptanmıştır.Farklı bireylerde ve aynı bireyde sağ sol mandibuler kanal farklılık göstermektedir. Bu sebeple panoramik filmde gonial açı ve dik yön belirlemede mandibuler kanalın kullanılmaması daha uygun olacağını düşünmekteyiz.Gonial açı ile ilgili en yüksek regresyon modeli sefalometrik ölçümdeki ArGoGn ile eşdeğer kabul edilen panoramik ölçümdeki RutRat/CutCat olduğu görülmüştür. Ayrıca gonial ve dik yön açılarını sağ sol olarak kendi içinde değerlendirdiğimizde sadece iskeletsel sınıf I'de farkın anlamsız diğer gruplarda sağ taraf daha fazla olmak üzere fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.Panoramik filmde iskeletsel bulgular değerlendirildiğinde sağ taraftaki açısal ve boyutsal ölçümler sol tarafa göre daha yüksektir bu farklılık belirgin bir asimetri mevcut değilse; kondiler büyümeden, sağ ve sol taraftaki çiğneme alışkanlıklarından kaynaklanabilmektedir.Unutmamak gerekir ki oluşturduğumuz birinci derece denklemler Sirona Orthophos XG Plus Ds/Ceph cihazı ile elde edilen panoramik ve sefalometrik filmler üzerinden oluşturulmuştur. Farklı panoramik ve sefalometrik cihazlardan elde edilen filmlerde aynı denklemler kullanılması halinde magnifikasyon riski nedeniyle dikkatli olunması gerekmektedir.Panoramik filmlerin klinik ve radyografik değerlendirmeyle birlikte dik yön, okluzal düzlemler dikkate alınarak tedavi planlamasına katkısının yüksek olduğu görüşündeyiz. Bunun yanısıra asimetri ve ortognatik cerrahi vakalarında teşhis ve tedavi planlamasında panoramik filmlerin vazgeçilmez teşhis aracı olduğu düşüncesindeyiz.Anahtar Sözcükler: İskeletsel sınıf I, iskeletsel sınıf II, iskeletsel sınıf III, Panoramik film, Sefalometrik film

Abstract:
Aim of this study is to assess the diagnosis capability of orthopantomographs in class I, class II and class III skeletal anomalies by reducing the use of lateral cephalometric radiographs.In this study 956 individuals within 7-18 years of age with lateral cephalometric and orthopantomographs were included. These individuals were divided into three groups as follows; skeletal class I (0??ANB<4?), skeletal class II (ANB?4?) and skeletal class III (ANB<0?).Statistical relation between continuous variables was evaluated with Pearson?s correlation test. Prediction of cephalometric radiograph measurements with orthopantomographs was analyzed with linear regression analysis. Bilateral differences in measurements of orthopantomographs in each class of anomaly were evaluated with significance test of difference between the two co- (dependent-t test). Differences between classes were analyzed with One Way Analysis of Variance (One-Way ANOVA). If statistical difference was observed after analysis of variance, classes leading to difference were evaluated with Tukey?s post hoc test. Bonferroni correction was used to control type I error.According to results of this study;When cephalometric radiographs parameters and their equivalents in orthopantomographs were compared, correlation and regression values of dimensional measurements were found to be higher than angular measurements.Within different individuals and within the same individual mandibular canal position is different between right and left side. For that reason, we suggest that gonial angle and in vertical anomaly determination mandibular canal should not be used.Highest regression model deviation related to gonial angle was found to be RutRat/CutCat in orthopantomograph which is equivalent to ArGoGn in cephalometric measurements. When gonial and vertical angles were evaluated in each side (left-right), no significant difference was found in skeletal class I, in other groups right side was found to be statistically different in which right angle measurements were higher than left side.When skeletal findings were evaluated with orthopantomograph, angular and dimensional measurements were found to be higher than left side. This difference might be due to condylary growth and left-right masticatory habits if there is no significant asymmetry.It is important to emphasize that first degree equations were derived from Sirona Orthophos AG Plus Ds/Ceph. If same equations would be used with other devices due to magnification risk it is important to be cautious.We suggest that orthopantomographs are highly valuable in treatment planning with clinical and radiographic evaluation when vertical and occlusal planes are taken into consideration. Besides, we believe that in asymmetrical and orthognathic surgery cases orthopantomographs are indispensable in diagnosis and treatment planning.Key words: Cephalometric radiograph, orthopanomograph, Skeletal Class I, Skeletal Class II, Skeletal Class III.