Kaz Bursa fabricius dokusunda CD3 dağılımının incelenmesi
Examination of CD3 distribution in goose Bursa fabricius tissue
Yazar: SEVDA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. EBRU KARADAĞ SARI
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Antijenler-CD = Antigens-CD ; Bursa fabricius = Bursa fabricius ; Kazlar = Geese ; Lenfositler = Lymphocytes

Özet:
Bu çalışmada besi kabiliyeti yüksek ve Kars yöresinde yetiştiriciler için önemli ekonomik değere sahip olan kazların (Anser anser) bağışıklıktan sorumlu bir lenfoid organ olan bursa Fabricius'unda CD3 dağılımının immunohistokimyasal olarak belirlenmesi amaçlanmıştır.  Çalışmada 10 adet / 8 aylık Anser anser cinsi dişi kaz kullanıldı. Bursa Fabricius doku örneklerinin bir kısmı %10'luk formaldehid solüsyonunda, diğer bir kısmı ise alkol-formal tespit solüsyonunda tespit edildi. Kesitlere Crossman'ın üçlü boyama (Triple), plazma hücrelerini belirlemek için Metil Green Pironin boyama (MGP) ve CD3 immünoreaktivitesini belirlemek amacıyla Avidin-Biotin–Peroksidaz kompleks (ABC) yöntemi uygulandı.
Çalışmamızda kaz bursa Fabricius dokusunda plikaların yüzeyini örten interfoliküler epitelin (IFE) yalancı çok katlı pirizmatik epitel özelliğinde olduğu tespit edildi. İnterfoliküler epitelin lenf foliküllerine doğru devam ettiği gözlendi. Folikülle ilişkili epitelin (FAE) ise pirizmatik şekilli hücrelerden oluştuğu saptandı. Plazma hücrelerine yoğun olarak folikülle ilişkili epitelin altındaki bağ dokuda ve daha az olarak da interfoliküler bağ dokuda rastlandı. Lenf foliküllerinin korteks ve medullasında farklı gelişme aşamalarındaki pironinofilik hücreler gözlendi. Bursa Fabricius dokusunda interfoliküler epitelde, interfoliküler epitelin altındaki bağ dokusunda, folikülle ilişkili epitelin altındaki bağ dokusunda ve lenf foliküllerinin korteks ile medullasında CD3 pozitif T lenfosit immünoreaktivitesi görüldü.
Sonuç olarak bu çalışma ile yöre halkı için ekonomik öneme sahip olan kazlarda bursa Fabricius'un şekli ve histolojik yapısının yanında immünohistokimyasal olarak CD3 dağılımı ortaya konmuştur. İmmun savunmada görev alan ve lenfoid bir organ olan kaz bursa Fabricius dokusu ile ilgili elde edilen çalışma bulgularının diğer kanatlı türleri üzerinde yapılacak çalışmalar için referans olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine CD3 distribution of bursa Fabricius which is a lymphoid organ responsible for immunity of geese (Anser anser) which have high fattening ability and have important economic value for growers in Kars region. 10 pieces / 8 months Anser anser female geese were used in this study. Bursa Fabricius tissue samples were determined in 10% formaldehyde solution and the other part in alcohol-formal detection solution. Crossman's triple staining (Triple), Methyl Green Pironin staining (MGP) to determine plasma cells and Avidin-Biotin-Peroxidase complex (ABC) method were used to determine CD3 immunoreactivity.
 In our study, it was found that interfolicular epithelium (IFE), which covers the surface of plicae in goose bursa Fabricius tissue, has the feature of pseudo-stratified columnar epithelium. It was observed that the interfolicular epithelium continued towards the lymph follicles. Follicle associated epithelium (FAE) was found to be composed of cells with columnar shape. Plasma cells were mostly found in connective tissue under follicle associated epithelium and less in interfollicular connective tissue. Pyroninophilic cells of different stages of development were observed in the cortex and medulla of lymph follicles. CD3 positive T lymphocyte immunoreactivity was observed in the interfolicular epithelium and in connective tissue under interfolicular epithelium, in connective tissue under follicle associated epithelium and in cortex and medulla of lymph follicles bursa Fabricius tissue.
As a result, in this study, the shape and histological structure of bursa Fabricius as well as the distribution of CD3 by immunohistochemistry have been demonstrated in geese which have economic importance for the local people. It is thought that the findings obtained from the goose bursa Fabricius tissue, which is a lymphoid organ involved in immune defense, may be the reference for the studies on other poultry species.