Trabzon ili katı atıkları için düzenli depolama yeri seçimi ve önerilen Düzyurt düzenli depolama alanının mühendislik jeolojisi açısından incelenmesi
Landfill site selection for solid wastes in Trabzon, and engineering geological assessment of proposed Düzyurt landfill site
Yazar: HAKAN ERSOY
Danışman: PROF. DR. FİKRİ BULUT
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Katı atıklar = Solid wastes ; Tesis yer seçimi = Site selection

Özet:
Bu çalışmada Trabzon İli'ndeki mevcut katı atık yönetim sistemi ve aksaklıklarıincelenmiş, analitik hiyerarşi yöntemi ve konumsal analiz teknikleri kullanılarak katı atıkdüzenli depolama uygunluk haritası üretilmiştir. Uygunluk haritasından, Düzyurt Mevkii'ndebulunan eski bir açık işletme sahasının Trabzon İli için en uygun düzenli depolama alanıolacağı belirlenmiş ve bu alan jeoteknik açıdan incelenmiştir. Çalışma alanında yaşlıdangence doğru Geç Kretase yaşlı Çağlayan Formasyonu, Geç Kretase-Paleosen yaşlı TonyaFormasyonu, Eosen-Neojen yaşlı Kabaköy Formasyonu ve Kuvaterner yaşlı alüvyonlaryüzeylenme vermektedir. Önerilen düzenli depolama alanındaki jeoteknik birimleritanımlamak, yanal ve düşey devamlılıklarını belirlemek amacıyla yüzey (hat etüdü ve sismikkırılma) ve yeraltı çalışmaları (sondaj) gerçekleştirilmiş ve bu alanının 1/2000 ölçeklimühendislik jeolojisi haritası hazırlanmıştır. Kaya ortamının geçirimliliğini belirlemekamacıyla basınçlı su deneyleri uygulanmıştır. Jeoteknik birimlerdeki kaya malzemesininfiziksel ve dayanım özelliklerini belirlemek için araziden alınan bloklar ve sondaj karotlarıüzerinde laboratuvar deneyleri yapılmıştır. Süreksizliklerin özelliklerini belirlemek amacıylahat etüdü çalışmaları yapılmış, farklı süreksizlik takımları için süreksizlik ara uzaklığı,açıklığı, pürüzlülüğü, bozunma derecesi, devamlılığı gibi parametreler belirlenmiştir. Hatetüdü çalışmaları ve kayaçlar üzerinde yapılan laboratuvar deneyleri sonucunda elde edilenveriler kullanılarak, kaya kütlesinin dayanım özellikleri Hoek-Brown ampirik yaklaşımıylabelirlenmiştir. Kaya kütlelerinin mühendislik özellikleri RMR sistemi ile belirlenmiş,depolama alanındaki şevlerin duraylılığı SMR sistemi kullanılarak araştırılmıştır. Düzenlidepolama alanının projelendirilmesi sırasında kazı ortamının tanımlanması ve kazımakinelerinin seçiminin yapılabilmesi amacıyla, kayaçların kazılabilirlik dereceleri sismikkırılma yöntemiyle ve jeomekanik parametrelerle belirlenmiştir. Sonuç olarak, düzenlidepolama alanı olarak önerilen Düzyurt eski açık işletme sahasının jeoteknik açıdan uygunolduğu belirlenmiş ve düzenli depolama için projelendirilme çalışmaları gerçekleştirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Düzenli depolama, jeoteknik, katı atık, Trabzon, yer seçimi

Abstract:
In this study, solid waste management strategy and its faults were investigated inTrabzon City, landfill suitability map were prepared by using AHP and spatial analysistechniques. It is concluded that, Düzyurt area was suggested as the most suitable landfill sitefor Trabzon and geotechnical investigations were performed in this site. The geological unitsare the Late Cretaceous aged Çağlayan Formation, Late Cretaceous-Paleocene aged TonyaFormation, Eocene-Neojene aged Kabaköy Formation and Quternary alluvium in the area.Subsurface and surface studies were conducted for description of vertical and horizontalhomogeneity of geotechnical units in the site, and 1/2000 scaled engineering geological mapwas prepared. Lugeon tests were applied for determination of bedrock permeability. In thelaboratory studies, physical and strength properties were determined on the samples collectedfrom the boreholes and rock blocks. In the field, scan-line surveys on natural rock exposureswere performed and the quantitative description of discontinuities was conducted. Rock massstrength was calculated with Hoek-Brown empirical approach using by data obtained fromlaboratory studies and scan-line surveys. Engineering properties of rock masses wereperformed with the RMR system and stability of slopes was investigated using SMR system.During the landfill project, to describe the area to be excavated and to select suitableexcavating equipments, excavatability properties of the rock masses were determined usingthe seismic methods and geomechanic parameters. It is determined that proposed landfill site,an old open pit area, is geotechnically suitable. Besides, project studies to the landfill site forTrabzon City were performed.Key Words: Sanitary landfilling, geotechnic, solid waste, Trabzon, site selection