Süperkritik CO2 ile yalancı iğde yaprak ekstraksiyonu ve major fenolik içeriğinin belirlenmesi
Extraction of sea buckthorn leaf by supercritical CO2 and determination of its major phenolic content
Yazar: ŞÜHEYDA GÜLŞEN
Danışman: PROF. DR. ALİYE ARAS PERK
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Yalancı iğde yaprakları zengin biyoaktif bileşenleri, güçlü antibakteriyel, antiviral ve
antifungal özelliklerinden dolayı günümüzde birçok alanda araştırılmaktadır. Kullanım alanları
içerisinde zengin biyoaktif içeriğinden dolayı çay formu anlamlı bir yer tutmakta ve Yalancı
iğdeyi global pazarda giderek aranan bir ürün yapmaktadır. Yalancı iğde yaprak çayında genel
olarak gölgede kurutulmuş yaprakları kullanılmaktadır. Oksidasyon enzim aktivasyonunun
engellendiği, işlem görmüş yaprakla ilgili araştırmalar ve buna bağlı olarak da kullanım alanı
kısıtlıdır.
Bu çalışmada işlem görmüş ve görmemiş Yalancı iğde yapraklarının antioksidan özelliklerinin,
fenolik bileşiklerin ve temel yağ asitlerinin karşılaştırılması hedeflenmiştir. Yalancı iğde
yapraklarının etanolik ve sulu ekstraksiyonlarında toplam fenolik, toplam flavanoid madde
içerikleri, toplam antioksidan kapasiteleri (DPPH, CUPRAC, FRAP, ABTS) belirlenmiştir.
Süperkritik CO2 ekstraksiyonunda farklı basınç ve sıcaklık denemeleri gerçekleştirilmiş, elde
edilen ekstraktlardaki yağ asitleri GC-MS de belirlenmiştir.
Toplam Fenolik (Gallik asit cinsinden) ve toplam Flavanoid (Rutin cinsinden) madde miktarı
her 2 yaprak formunun etanolik ekstraksiyonunda, sulu ekstraksiyona kıyasla daha yüksektir.
Kateşin cinsinden toplam fenolik miktarı Rutinin tersine sulu ekstraksiyonda etanolik
ekstraksiyona kıyasla daha fazladır. Tüm fraksiyonlar arasında en yüksek toplam Fenolik
içeriği işlem görmüş yaprağın etanolik ekstresinde gözlemlenmiştir. Toplam Flavanoid
miktarlarının ise, hemen hemen aynı seviyede oldukları görülmüştür. Toplam antioksidan kapasitesi açısından incelendiğinde Yalancı iğdenin hem işlenmiş hem de işlenmemiş
yapraklarının sulu ekstresinin, etanolik ekstrelere kıyasla daha yüksek antioksidan aktiviteye
sahip olduğu görülmüştür.
İşlenmemiş yapraklarda major yağ asitleri Alfa linoleik, Linoleik, Palmitik ve Oleik asitler,
işlenmiş yapraklarda ise Behenik, Palmitik, Alfa Linoleik, Oleik ve Linoleik asitler major yağ
asitleri olarak belirlenmiştir. Yalancı iğde işlenmemiş yapraklarında Pentadekanoik ve Cis-10-
Heptadekanoik, işlenmiş yapraklarda ise Kaprik ve Laurik asitlerin varlığı farkındalık
yaratmaktadır.

Abstract:
Sea buckthorn leaves are studied in many areas today due to their rich bioactive components,
strong antibacterial, antiviral and antifungal properties. Because of its rich bioactive content,
the tea form has a significant place among its usage areas and it makes Sea Buckthorn a product
which is sought after in the global market. Generally, shade-dried leaves are used in the leaf tea
of Sea Buckthorn. According to the studies about processed leaves, oxidation enzyme is
inhibited and therefore, its area of use is limited.
The aim of this study is to compare antioxidant properties, phenolic compounds and essential
fatty acids of processed and unprocessed Sea Buckthorn leaves. Total phenolic, total flavonoid
content, total antioxidant capacities (DPPH, CUPRAC, FRAP, ABTS) were determined in
ethanolic and aqueuys extractions of Sea Buckthorn leaves. Different pressure and temperature
experiments were carried out in Supercritical CO2 Extraction, fatty acids in the extracts were
determined in GC-MS.
Total amount of phenolics (in terms of Gallic acid) and total amount of flavonoids (in terms of
Rutin) are higher in ethanolic extraction of both leaf forms when compared to aqueous
extraction. Total phenolic amount in terms of catechin, contrary to Rutin, is higher in aqueous
extraction when compared to ethanolic extraction. The highest total phenolic content among all
fractions was observed in processed ethanolic leaf extract. Total flavonoid amounts were found
to be at almost the same level. When examined in the sense of total antioxidant capacity, aqueous extracts of both processed and unprocessed leaves of Sea Buckthorn have higher
antioxidant activity than ethanolic extracts.
Alpha linoleic, linoleic, palmitic and oleic acids were determined to be the major fatty acids in
unprocessed leaves whereas Behenic, Palmitic, Alpha linoleic, Oleic and Linoleic acids were
determined to be the major fatty acids in unprocessed leaves. The presence of Pentadecanoic
and Cis-10-Heptadecanoic in unprocessed, Capric and Lauric acids in processed leaves of Sea
Buckthorn raises awareness.