Algı yönetiminin sosyal medya ekseninde iletişim sosyolojisi açısından incelenmesi: Twitter ve Türkiye örneği
The examining perception management in terms of communication sociology on the axis of social media: The example of Twitter and Türkiye
Yazar: TANER İÇTEN
Danışman: PROF. DR. ARZU KİHTİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı / Genel Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Algı = Perception

Özet:
Pandemi ile birlikte hayatımızı daha da kolaylaştırdığını düşündüğümüz küresel etkileşimli çevrimiçi sosyal iletişim ağlarına, mobil cihazlarımız üzerinden, daha fazla bağlanmaya ve zaman ayırmaya başladık. Bu durum, bu ağlarda karar ve davranışlarımızı düzenlemeye çalışan algı yönetimi içerikli mesajlarında artmasını sağladı. Ancak, mevcut kanunlarla koruyamadığımız kişisel verilerimizi kullanarak oluşturulan ve algoritmalarla düzenlenen bu mesajların gerçek amacını, doğruluğunu ve kaynaklarını sorgulayacak henüz bilimsel bir yönteme sahip değiliz. Algı yönetimi içerikli mesajlar kullanıcılar için bir tehdit olsa da, küresel etkileşimli çevrimiçi sosyal iletişim ağlarının sahibi olan mega teknoloji devleri için her yıl milyarlarca dolar kazandıkları bir endüstri haline gelmiş durumda.

Tehdidin ticari boyutu her yıl daha da büyürken, tehdidin bertaraf edilmesi ise bu ağların bireysel kullanıcılara düşmektedir. Her gün bu ağlar üzerinde karşılaştığımız algı yönetimi, karar ve davranış düzenleme içeren mesajların sadece sosyal ve siyasi değil, aynı zaman da yüzlerce ticari reklam mesajının da içeriğinde bulunması tehdidin boyutunun ne kadar büyük olduğunu göstermektedir. Bu nedenle algı yönetimi içeren mesajların bilimsel olarak tartışılabilmesi için reklamın göz ardı edilen sosyo-etik yönünün de tartışmaya açılması gerekmektedir.

Çalışmamızın ilk bölümünde küresel etkileşimli çevrimiçi sosyal iletişim ağlarında algı ve davranışların nasıl yönetildiğini doğru anlamlandırabilmek için önce insanın ana kartı olan beyninin nasıl algıladığı ve anlamlandırdığı açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde insan beyninin karar vermek ve eyleme geçmek için ihtiyaç duyduğu bilginin gerçekte ne olduğu, bilgi ile eş anlamlı kullanılan ama bilgi olarak kabul edilmemesi gereken veri ve malumatların bilgi  ile arasındaki farklılıkların neler olduğu ile küresel etkileşimli çevrimiçi sosyal iletişim ağlarında oluşturulan malumat kargaşası veya kirliliğinin beynimizi nasıl etkilediği ile  algı ve davranış yönetiminde bunun nasıl kullanıldığı açıklanmaya çalışılmaktadır. Üçüncü bölümde erişimi ve etkinliği giderek artan bu ağlarının birey ve toplumların sosyal, siyasi ve ticari kararlarını nasıl etkilediğine, küresel etkileşimli çevrimiçi sosyal mikro haber ağı; Twitter ve bu kanalın Türkiye kullanımı üzerinden analiz edilmiştir. Son bölümde ise bu ağlarda toplumu tehdit eden algı yönetimi ve davranış düzenleme içeren manipülasyonlara karşı bir çözüm yöntemi örneği olarak 5A Modeli önerilmektedir.

Abstract:
With the pandemic, we started to connect to global interactive online social communication networks, which we thought made our lives easier, via our mobile devices and to spend more time. This has led to an increase in perception management messages that seek to regulate our decisions and behavior in these networks. However, we do not yet have a scientific method to question the true purpose, accuracy and sources of these messages, which are created using our personal data that we cannot protect with current laws and organized with algorithms.
While perception management messages are a threat to users, but it has become an industry where they make billions of dollars each year for mega-tech giants with global interactive online social networks. 

While the commercial dimension of the threat grows every year, the elimination of the threat falls to the individual users of these platforms. The fact that messages containing perception management, decision and behavior regulation that we encounter on these networks every day are not only social and political, but also in the content of hundreds of advertising messages shows how big the threat is. For this reason, the overlooked socio-ethical component of advertising should also be explored to conduct a scientific discussion of the messages comprising perception management.


In the first part of our study, in order to correctly understand how perceptions and behaviors are managed in global interactive online social communication networks, it is first tried to explain how the brain, which is the main board of the human, perceives and makes sense. In the second part, what is the knowledge that the human brain needs to make decisions and take action, what are the differences between data and information that is used synonymously with knowledge but should not be accepted as knowledge, and what are the differences between information disorder or information pollution created in global interactive online social communication networks, and it is tried to explain how these chaos affects our perception and behavior and how it is used in perception and behavior management.

In the third section, how these networks, whose reach and effectiveness are increasing, affect the social, political, and commercial decisions of individuals and societies, a global interactive online social micro news network; has been analyzed through Twitter and the use of this channel in Türkiye. In the last part, the 5A Model is proposed as an example of a solution method against manipulations involving perception management and behavior regulation that threaten the society in these networks.