Türkiye'de klasik bale dansçısının aktif dans yaşamı sonrasındaki sorunları ve çözüm önerileri
The problems of classical ballet dancers after dance life in Turkey and suggestions for solutions
Yazar: SEDA AYVAZOĞLU
Danışman: PROF. DR. MURAT TUNCAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Bale ve Dans = Ballet and Dance ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bale = Ballet ; Dans = Dance ; Dansçılar = Dancers ; Klasik bale = Classical ballet ; Sakatlanmalar = Injuries ; Yaralanma = injured

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'deki klasik bale dansçılarının aktif dans hayatı sonrasında ortaya çıkan sorunların kaynağı tespit edilerek bazı çözüm önerileri üretmeyi amaçlanmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmaya ait araştırmalar sorunların tabanını oluşturan bale sanatının eğitim biçimini, mesleki uygulama sürecini ve bağlı olduğu mekanizmayı da kapsayan genişliklere uzanmak durumunda kalmıştır. Türkiye'de müzik ve sahne sanatları kurumları devlet desteğiyle yönetilmektedir. Türkiye'de bu işlevi Kültür Bakanlığı üstlenmiştir. Opera-bale kuruluşlarımız, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü'ne bağlıdır. Dolayısıyla bu mekanizma; Türkiye Cumhuriyeti Devleti ve kanunlarıyla çerçevelenen yasal boyutları da içermek durumundadır.Klasik bale, vücut yoluyla sergilenen artistik bir anlatımdır ve bir takım fiziksel uygunluk gereksinimlerine sahip olunması gereken bir sanat dalıdır. Bale dansçılarının aktif dans hayatını sona erdirme nedenlerinin başında biyolojik bir faktör olan ?yaş? unsuru gelmektedir. Ekonomik, bürokratik ve psikolojik faktörler, sakatlanmalar, eğitim ve kültürel eksikliklere bağlı sorunlar da aktif dans yaşamını sonlandırma nedenleri olabilmektedir. Bale sanatçılarının söz konusu gereksinimlerinin yerine getirilmesi, kariyerlerinin gelişimi ya da ilerlemesi ?sürekli eğitim? araçlarına başvurularak sağlanabilir.Türkiye'de bale sanatının kurumsallaştığı dönemde idealize edilen sanat politikası; ?Türk koreografların yetişmesi, Türk balesinin ulusal kimliğinin oluşturulması? sağlanamamıştır. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Devlet Opera ve Balesi mevzuatında bale sanatçılarının aktif dans yaşamı sonrası için yapılmış özel bir düzenleme yer almamaktadır. Bale sanatçıları, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü 1309 sayılı kuruluşu hakkındaki kanunun 16/a maddesi gereğince görgü ve bilgi ihtisasını artırmak amacıyla yurtdışına gidebilmektedirler. Ancak başvurular için 50 yaş sınırlaması ve istenilen yabancı dil belgesi engeller arasında yer aldığından çözüm önerisi niteliğini taşımamaktadır.Bu çalışma için yapılan tüm araştırmalar sonucunda, tespit edilen sorunlara yönelik üretilen çözümler için ?kurum içi eğitim? modeli sunulmuştur. Bu çözüm modeline göre, aktif dans yaşamı sona eren bale sanatçısı kurum içinde kültürel, psikolojik, sanatsal eğitimlerin ardından kurumsal ve toplumsal görevlerde bulunarak emeklilik sürecine kadar çalışma hayatını sürdürebilecektir.Türkçe Anahtar Kelimeler: 1-Aktif Dans Yaşamı 2-Sakatlanmalar 3-Bale Eğitimi 4-Devlet Opera ve Balesi 5-Türk Balesi

Abstract:
The present study aims to explore the source of the problems of classical ballet dancers in Turkey that emerge after the active life of dance, and to offer some solutions. Thus, the research of this study involves the examination of the training format of the art of ballet, the process of professional practice and the mechanism it is connected to. Music and performing arts institutions in Turkey are managed with state support. The Ministry of Culture has undertaken this function in Turkey. Opera-ballet establishments are affiliated with the General Directorate of State Opera and Ballet. Therefore, this mechanism is in line with the laws of the Republic of Turkey. Therefore, this mechanism is laws of the Republic of Turkey.Classical ballet is an artistic form of expression exhibited through the body, and a branch of art which necessitates certain physical fitness requirements. One of the main reasons leading ballet dancers to terminate their active dance lives is the biological ?age? factor. Economic, bureaucratic and psychological factors, injuries, problems related to educational and cultural inadequacies can also be causes of terminating their active dance lives. The needs of ballet dancers and their career development and progress can be met by resorting to ?continuous education? tools.Due to the idealized art policy during the period of institutionalization of the art of ballet in Turkey; the upbringing of Turkish choreographers and the creation of the national identity of Turkish ballet could not be realized. In the regulations of Turkish Ministry of Culture, State Opera and Ballet; a special arrangement regarding the aftermath of the active dance life of ballet artists is missing. Ballet artists are able to go abroad via article 16/a of Law No. 1309 on the establishment of the General Directorate of State Opera and Ballet; with the aim of improving their general knowledge and experience. However, the 50 age limit and the foreign language document requirement for applications appear as barriers rather than problem-solving alternatives.As a result of all research conducted for this study, the