Ergenlerde sürekli öfke ve öfke ifade tarzları ile boyun eğici davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between trait anger and anger expression and submissive behavior in adolescents
Yazar: YUSUF ATIŞ
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA TRAŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Boyuneğicilik = Submissive ; Ergenler = Adolescents ; Öfke = Anger ; Öfke-kızgınlık eğilimi = Dispositional anger ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın amacı ergenlerde sürekli öfke ve öfke ifade tarzları ile boyun eğici davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu orta Anadolu'da bir şehirde randomize olarak seçilen 5 farklı lise kurumuna devam eden 551 ergen oluşturmaktadır. Katılımcıların 250'si (%45.9) erkek, 295'i (%54.1) kadından oluşmaktadır. Araştırmada ergenlerin sürekli öfke ve öfke ifade tarzlarını belirlemek için Özer (1994) tarafından geliştirilmiş olan Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarz Ölçeği, 1991 yılında, Gilbert ve Allan tarafından geliştirilen, özgün adı "Submissive Acts Scale (SAS)" olarak bilinen; Şahin ve Şahin (1992) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Boyun Eğici Davranışlar Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde; tek yönlü varyans analizi, pearson korelasyon katsayısı, t- testi ve regresyon analizi kullanılmıştır.

Araştırma bulgularına göre, ergenlerin cinsiyet değişkenine göre sürekli öfke ve öfke ifade tarzı alt ölçeklerinden, sürekli öfke ve öfke dışa puanları kadınlarda erkeklerden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Öfke kontrol puanları erkeklerde kadınlardan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur Öfke içe puanlarında ise kadın ve erkekler arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sınıf değişkenine göre sürekli öfke ve öfke ifade tarzı alt ölçeklerinden öfke içe puanı 10. sınıf öğrencilerinde 9. sınıf öğrencilerine göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Sürekli öfke, öfke dışa ve öfke kontrol puanlarında ise anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Anne ve baba eğitim düzeyi değişkenine göre sürekli öfke ve öfke ifade tarzı alt ölçeklerinden alınan puanlar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Araştırmada yapılan regresyon analizi sonucunda, ergenlerin boyun eğici davranışlar ölçeğinden aldıkları puanlar ile sürekli öfke ve öfke ifade tarzı alt ölçeklerinden, öfke içe alt boyutundan aldıkları puanlar arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Boyun eğici davranışlar ölçeğinden alınan puanlar ile sürekli öfke, öfke dışa ve öfke kontrol puanları arasında ise anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler: Boyun Eğici Davranış, Sürekli Öfke, Öfke İfade Tarzı, Ergenler

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between trait anger and anger expression styles and submissive behaviors in adolescents. The study group consisted of 551 adolescents attending 5 different high school institutions selected by random cluster sampling method in a city in central Anatolia. 250 (45.9%) of the participants were male and 295 (54.1%) were female. In order to determine the trait anger and anger expression styles of adolescents in the research, The Trait Anger and Anger Expression Style Scale which was developed by Özer (1994), Submissive Acts Scale (SAS) which was developed by Gilbert and Allan in 1991, and was adapted to Turkish by Şahin and Şahin (1992) as the Submissive Behavior Scale, and the Personal Information Form developed by the researcher were used. In the analysis of the data; one-way analysis of variance, Pearson correlation coefficient, t-test and regression analysis were used.

According to the findings of the study, out of the scores of trait anger and anger expression subscales of adolescents, trait anger and unrepressed anger scores were found to be significantly higher in female students than male students. Anger control scores were significantly higher in male students than female students. There was no significant difference between male and female students in repressed anger scores. According to the grade variable, out of trait anger and anger expression style subscales, repressed anger score was found to be significantly higher in the 10th grade students when compared to scores of the 9th grade student. There was no significant difference in trait anger, unrepressed anger and anger control scores. No significant difference was found between the scores obtained from trait anger and anger expression style subscales according to the education level of the parents. As a result of the regression analysis conducted in the study, a significant positive correlation was found between the scores of adolescents' submissive behavior scale and the repressed anger scores from the trait anger and anger expression style subscales. No significant relationship was found between the scores obtained from submissive behavior scale and scores of trait anger, unrepressed anger and anger control.

Keywords: Submissive Behavior, Trait Anger, Anger Expression Style, Adolescents