Sağlık kurumlarında balanced scorecard'a dayalı stratejik performans ölçme ve değerlendirme süreci: Selçuk üniversitesi tıp fakültesi hastanesi için karar destek sistemi model önerisi
Strategic performance measurement and evaluation process based on the balanced scorecard in health institutions: Decision support system model proposal for Selcuk university faculty of medicine hospital
Yazar: ZEYNEP ERGEN IŞIKLAR
Danışman: PROF. DR. HASAN KÜRŞAT GÜLEŞ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dengeli ölçüm kartı = Balanced scorecard ; Hastane yönetimi = Hospital administration ; Karar destek sistemleri = Decision support systems ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Performans modelleme = Performance modelling ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Üniversite hastaneleri = University hospitals

Özet:
Günümüzde ülkelerde sağlık sektörüne kaynak aktarma, aktarılan kaynakların sağlık hizmetleri arasındaki dağılımı, kaynakların kullanımı ve sunulan hizmetin kalitesi büyük önem arz etmektedir. Stratejik yönetimin artan önemi, kurumun gelişmesinin sadece bir alt birimde değil tüm alt birimlerde entegre bir şekilde iyileşme sağlamaya bağlı olduğunun anlaşılmasıyla birlikte hastanelerde yürütülen araştırmalar bütüncül ve yönetimsel bir boyuta ulaşmıştır. Bütüncül bir değerlendirme için yöneticiler hastane performansının ölçülmesine odaklanmaktadırlar. Sağlık kuruluşlarında hizmet kalitesini artırmak ayrıca kuruluşların faaliyetlerinde kontrol ve takip mekanizması geliştirmek için etkili bir performans değerlendirme sistemine ihtiyaç vardır. Bu nedenle tüm paydaşların çıkarlarını gözeten, stratejik amaçlara hizmet eden, hastanelerin spesifik özelliklerini dikkate alan bir performans ölçüm sisteminin kurulması gereklidir.
Bu çalışmanın konusu, -Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi güncel verilerini ve anket yöntemiyle elde edilecek verileri kullanmayı hedeflemektir.- Böylece nicel ve nitel yöntemlerin entegrasyonu yoluyla etkin bir performans yönetim sistemi oluşturmaktır. Çalışma hastaneyi tüm boyutlarıyla ele alan bütüncül bir yaklaşım sergileyen balanced scorecard modeli ve alt boyutlarına ilişkin performans göstergeleri tespit edilerek oluşturulacak performans yönetim sistemi, tüm hastane alt modüllerini dikkate alan ve aynı anda hem analiz ve raporlamaya hem de planlamaya imkân tanıyacak bir karar destek modeli tabanına kurulmuştur. Bu kapsamda çalışmada ilk olarak araştırma konusuna yönelik literatür araştırılmıştır. İkinci aşamada hastane yöneticilerine uygulanan anket analiz edilerek hastanenin misyon, vizyon ve temel stratejileri belirlenerek SWOT analizi yapılmıştır. Yine bu anket verileri ile balanced scorecardın her bir alt boyutuna ilişkin anahtar performans göstergeleri ve stratejik amaçlar belirlenmiştir. Çalışmanın üçüncü aşamasında belirlenen performans göstergeleri ve stratejik amaçlar ikili karşılaştırma anketleri aracılığı ile birbirleriyle kıyaslanarak elde edilen veriler Bulanık AHP yöntemi analiz edilmiştir. Elde edilen tüm analiz sonuçları kullanılarak çalışmada son olarak hastanedeki tüm birimlerin entegre olduğu yönetsel süreçlere destek verecek bir karar destek modeli önerilmiştir.

Abstract:
Today, transferring resources to the health sector, distribution of transferred resources between health care services, use of resources and quality of provided services are very important in countries. When it became clear that the growing importance of strategic management and development of institutions are connected to provide improvements not only in a sub-unit but also in all sub-unit and  in an integrated manner, researches carried out in hospitals reached holistic and administrative size. For a holistic assessment managers focused on the measurement of hospital performance. There is a need for an effective performance evaluation system to improve quality of health care services and to develop control and follow-up mechanism over organizations' operations. Therefore it is necessary to establish a performance measurement system that takes into account the specific characteristics of the hospitals, serves strategic purposes, represents the interests of all stakeholders. 
The main subject of this thesis is to establish an effective performance measurement system with using current datas of Selcuk University Medical Faculty Hospital and the integration of quantitative and qualitative methods. Performance management system (that was created by balanced scorecard model and determining the performance indicators of it's sub dimensions)  was established to base a decision support model that takes into consideration all the sub-modules of hospital and allows both analyzing and reporting as well as planning at the same time. In this context, at first related literature with research subject was investigated. Secondly, a survey was implemented to hospital managers and acording to it's analyze the hospital's mission, vision and strategy was determined, SWOT analysis was done. In addition key performance indicators and strategic objectives for each BSC dimensions were determined with this survey data. Work on the third phase, the performance indicators and strategic objectives were compared with each other through pairwise comparisons survey and obtained data was analyzed with Fuzzy AHP method. By using all analysis results a decision support model that integrates all of the units at the hospital to support the administrative process was created