Ailesel olan ve ailesel olmayan şizofreni hastalarında kromozomal yeni düzenlenimlerin konvansiyonel sitogenetik ve moleküler sitogenetik yöntemlerle incelenmesi
Detection of chromosomal rearrangements in familial or non-familial schizophrenia patients by using conventional cytogenetic and molecular cytogenetic techniques
Yazar: ALTUĞ KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. MERAL YİRMİBEŞ KARAOĞUZ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Genetik = Genetics ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine

Özet:
Aile, ikiz ve evlatlık çalışmaları, şizofreni gelişimi için en önemli risk faktörünün bireyin yakınlarında şizofeni hastalığının bulunması olduğunu göstermiştir. Bu tip çalışmalar genetik faktörlerin şizofreni etiyolojisinde ne kadar etkin olduğu göstermektedir.Özellikle idiyopatik zeka geriliği olan hastaların önemli bir kısmına (%5) tanı koydurması sebebiyle yaygınlaşan subtelomerik FISH uygulamasının başka hastalıklar açısından da önemli olabileceğini düşünmek anlamlıdır. Çünkü subtelomerik bölgeler, gen içeriği bakımından çok zengin olup santral sinir sisteminin gelişimiyle ilişkili genleri içeriyor olabilirler. Yakın zamanda yapılan, şizofreni tanısına eşlik eden subtelomerik delesyonu olan olgu bildirimleri, bu hasta grubunda subtelomerik yeniden düzenlenimleri araştırmamızı sağlamıştır. Yine FISH çalışması ile tanısı konulabilen, şizofreni ile ilişkili 22q11.2 delesyon sendromunu teşhis edebilmek için, bu sendroma özgü prob da çalışmamızda kullanılmıştır.Ailesel şizofreni olgularının katıldığı çalışmamızda, hastaların ve 1. derece akrabalarının dismorfik muayeneleri ve HRB analizleri yapılmış, ayrıca hastalara subtelomerik ve 22q11.2'ye özgü problarla FISH uygulanmıştır. FISH çalışmasına konu olan ilgili bölgelerde yeniden düzenlenimle karşılaşılmamıştır. Hastaların klinik değerlendirmesinde literatürle uyumlu olarak obezite, kulak, damak anomalilerinin nispeten sık olması dikkat çekmiştir. Bu bulgulara ek olarak hastaların bir bölümünde daha önceden bildirilmemiş olan açık/soluk ten renginin görülmesi dopamin yolakları ve pigmentasyon ilişkisi düşünüldüğünde ilgi çekicidir. Hastalarımızdan şizofreni tanısı olan bir anne ve kızında mozaik tipte Turner Sendromu ve trizomi X tespit edilmesi, ve literatürde bildirilen şizofreninin eşlik ettiği Turner Sendromu olgularının neredeyse tamamının mozaik karyotipe sahip olması dikkate değerdir.Çalışmamız şizofreni hastalarında temel genetik yaklaşımın gerekliliğini göstermiştir. Subtelomerik yeniden düzenlenim ve şizofreninin ilişkili olduğunu veya olmadığını gösterebilmek için daha geniş çaplı çalışmalara gerek vardır.

Abstract:
The family, twins and adoption studies concerning schizophrenia revealed that the main risk factor for the schizophrenia is the presence of a relative with schizophrenia.As the possible rich gene content which are important for central nervous system development, it is logical to consider the subtelomeric FISH studies in the investigation of neuropsychiatric disorders. In recent years, the case reports with subtelomeric rearrangement and schizophrenia are published and lead us to hypothesize that if there is a relation between subtelomeric rearrangements and schizophrenia. Besides, deletion of an another region, the 22q11.2, has been related with schizophrenia. 22q11.2 is a suitable target for FISH study with its specific probe and included in this project.The familial schizophrenia cases and their first degree relatives were the objects of this study. Dysmorphic examination and karyotyping (HRB) of all objects have been done. FISH studies were restricted to probands. The dysmorphic examination revealed the increased frequency of obesity, ear, and palate abnormalities among schizophrenia patients which was consistent with previous reports. Although our study also revealed the increased frequency of pallor among patients which is not mentioned before. In one of our family we have identified a girl wtih trisomy X and her mother with mosaic Turner syndrome.Although the subtelomeric and VCFS specific FISH studies ended with normal results; more studies including large number of patients and more sensitive technics are needed to clarify or to exclude the association between subtelomeric rearrangements and schizophrenia.