İç hastalıkları kronik hastalarında fiziksel aktivite düzeyini belirleyen faktörlerin araştırılması
Factors associated with the physical activity level in chronic internal medicine patients
Yazar: NURLAN MAMMADZADA
Danışman: PROF. DR. İLKER TAŞÇI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Dahiliye Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Fiziksel aktivite = Physical activity ; Geriatri = Geriatrics ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Sedanterler = Sedentary ; Yaşlılar = Aged ; Ölçekler = Scales ; İç hastalıkları = Internal medicine

Özet:
Amaç: Fiziksel inaktivite başta kardiyovasküler hastalıklar olmak üzere birçok kronik hastalık için risk faktörüdür. Fiziksel aktivite düzeyinde azalmanın kronik hastalıklarla ilişkisi gösterilmiş olmasına rağmen, karşı taraftan bakışla iç hastalıkları pratiğinde hangi hastalık ve durumlarda fiziksel aktivetinin daha fazla azalmış veya daha iyi korunmuş bulunabileceği konusunda bir araştırma sonucuna ulaşılamamıştır. Bu araştırmanın amacı kronik iç hastalıklarında fiziksel aktivite düzeyini belirleyen faktörleri incelemektir.
Yöntem: Tek merkezli, prospektif hasta kayıtlı ve kesitsel tasarımdaki araştırmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Ankara'da yatarak tedavi alan, 50 yaş ve üzeri hastalar dahil edildi. Yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, alkol kullanımı, boy, vücut ağırlığı, kronik hastalıklar ve bakım gereksinimleri sorgulandı. Fiziksel aktivite düzeyi, Uluslararası Fiziksel Aktivite Ölçeği (International Physical Activity Questionnaire-IPAQ) ile değerlendirildi. Hastaların aynı zamanda yaşam kalitesi, nütrisyon durumu, global fiziksel performans düzeyi, kas kuvveti, kognitif durumu değerlendirildi. Katılımcılar fiziksel aktivite düzeyine göre düşük/orta/yüksek olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Fiziksel aktivite düzeyi ile demografik değişkenler, kronik hastalıklar, mobilite, yaşam kalitesi, sarkopeni, malnütrisyon, düşme riski ve demans arasındaki ilişki incelendi. 
Bulgular: Araştırmaya 240 katılımcı alındı (yaş: 62,7±8,03, kadın: %50). Fiziksel aktivite alt gruplarında 113 (%47,1) katılımcı sedanter bulundu. Tip 2 Diyabetes Mellitus (%45,1), hipertansiyon (%66,4), Koroner arter hastalığı (%41,6), demans (%8,8), 3 ve üzeri kronik hastalık (%53,1) sedanter grupta daha fazla bulundu. Bakıcı gereksinimi, baston kullanımı, alt bezi gereksinimi de sedanter grupta daha sık bulundu. 'Sadece ev içi mobil olma' ve 'evden dışarı çıkmama' sedanter grupta daha fazlaydı. Yaşam kalitesinde azalma, düşme riskinde artma, sarkopeni, malnütrisyon riski ve demans tanısı sedanterlikle ilişkili bulundu. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde kronik böbrek hastalığı (KBH), son 1 ay içinde travma geçirmiş olma, haftalık evden dışarı çıkma sayısı, 1 aydan daha öncesinde operasyon öyküsü, ev içi/ev dışı bağımsız olma ve devamlı bakıcı ihtiyacı sedanter olma ile bağımsız ilişkili faktörler olarak tespit edildi.
Sonuç: Bu araştırmada KBH, yakın zamanda travma geçirmiş olma, evden çıkmada azalma, yakın zamanda operasyon öyküsü ve bakım bağımlılığı sedanter olma ile bağımsız ilişkili faktörler olarak tespit edildi.

Abstract:
Introduction: Physical inactivity is a risk factor for many chronic diseases, primarily the cardiovascular diseases. Although the relationship between sedentary lifestyle and chronic diseases has been clearly shown, which diseases and conditions impact on physical activity level among internal medicine patients has not been studied so far. The aim of this study was to examine the factors associated with the level of physical activity in chronic internal diseases.
Material and Methods: This single center, prospective, cross-sectional study enrolled inpatients aged 50 years or older at the University of Health Sciences Türkiye, Gülhane Training and Research Hospital, Ankara, Turkey. Participants' age, gender, height, weight, smoking status, alcohol use status and comorbidities were recorded. Physical activity status was assessed using the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ-International Physical Activity Questionnaire). Quality of life, nutritional status, global physical performance level, muscle strength, and cognitive status were also evaluated. Participants were divided into 3 groups according to their physical activity level as low, medium, and high. The association between the physical activity level and demographic parameters, chronic diseases, mobility status, quality of life, probable sarcopenia, malnutrition status, risk of falling and presence of dementia were examined by crude and adjusted analyses.
Results: The study included 240 participants (mean age: 62.7±8.0 years; female: 50%). In the physical activity subgroups, 113 (47.1%) participants were sedentary. Type 2 Diabetes Mellitus (T2DM) (45.1%), hypertension (66.4%), coronary artery disease (CAD) (41.6%), dementia (8.8%), and 3 or more chronic diseases (53.1%) were more common in the sedentary group. The need for a caregiver, use of walking aid, and need for diapers were also more frequent in the sedentary group. 'Being mobile only at home' and 'not leaving the house regularly' were more common in the sedentary group. Decreased quality of life, increased risk of falling, sarcopenia, malnutrition risk, and dementia diagnosis were associated with sedentariness. In the multivariate logistic regression analysis, chronic kidney disease (CKD), trauma in the last 1 month, number of days going out per week, history of operation more than 1 month past, being independent at home/outside home, and need for a caregiver were independently associated with sedentariness.
Conclusions: In this study, CKD, recent trauma, lower number days going out home, recent operation history, and care dependence were the independent factors associated with sedentariness.