Kur'an'ın mahiyetine dair tartışmaların günümüzdeki izdüşümleri ve Kur'an'ın anlaşılmasındaki etkileri
The present projections of the discussions about the nature of Koran and it?s effects on understanding of Koran
Yazar: ZEYNEP NERMİN AKSAKAL
Danışman: DOÇ. DR. NECDET ÇAĞIL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Din = Religion
Dizin: Anlaşılabilirlik = Intelligibility ; Evrensellik = Universality ; Kelamullah = Kelamullah ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tarihsel süreç = Hsitorical process ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam ; İçerik = Content ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
incelemek, tartışmalar neticesinde şekillenen itikadımızın günümüzde Müslümanların Kur'an'a yaklaşımlarına ve ondan istifade şekillerine etkilerini ve bu etkilerin fikirsel olarak geliştirilen modern yaklaşımlara nasıl yansıdığını araştırmaktır. Çalışma kapsamında, Kur'an'ın mahiyeti ile ilgili anlayışların kaynağının ve nasıl oluştuğunun anlaşılabilmesi için, konunun bağlantılı olduğu ?kelâmullah? hususu, Kur'an ve diğer Kutsal Kitaplar bazında araştırılmıştır. Kelâmullah ve Kur'an'ın mahiyeti, Allah tasavvuru ve bu tasavvur etrafında tartışılan ?sıfatlar? konusu kapsamında, önemine binaen Mu`tezile ve Ehl-i Sünnet'in görüşleri ve bu görüşlere tesiri iddia edilen Hıristiyanlıktaki ?teslis? akidesi bağlamında değerlendirilmiştir. Söz konusu tartışmalar sonucunda şekillenen Kur'an tasavvurunun günümüzde, özellikle ülkemizde, Müslümanların Kur'an'a yaklaşımları üzerindeki olumsuz yansımaları incelenmiştir. Son olarak bu yansımaların fikirsel alandaki etkilerinin anlaşılabilmesi için modern yaklaşımların önerdiği Kur'an anlayışı araştırılmıştır.Araştırma sonucunda, Allah'ın mütekellim olduğunun semavî bütün dinlerin müntesiplerince sabit olduğu, ancak ilâhî kelâmın mahiyeti hakkındaki yaklaşımların, ilâhî kitaplardaki ilgili ifadelerin yorumlanışına ve tarihî süreçteki diğer etkilere bağlı olarak oluşan Allah tasavvuru etrafında şekillenip farklılaştığı bulgularına ulaşılmıştır. Yine bulgulara göre İslâm tarihinde, bahsedilen çerçevede şekillenen Kur'an'ın mahiyeti konusu ile ilgili fikirler tartışılmıştır. Bu tartışmalar sonucunda, Kur'an'ın mahiyeti ile ilgili Mu`tezile'nin savunduğu ?muhdes kelâm? anlayışının delillerinin de değerlendirilmesi gereken nispette güçlü olmasına karşın, Ehl-i Sünnet'in ?ezelî kelâm? anlayışı kabul görmüştür. Bu anlayış günümüzde, Kur'an'ın hayatın dışına itilerek kutsallaştırılmasında ve bu Kutsal Kitap'tan, anlama ve hidayete erme amacından çok, faydacı yaklaşımlarla istifade edilmesinde etkili olmuştur. Bu durumun, modern yaklaşımların Kur'an'ı yeniden anlama çabalarında etkili olduğu, bu yaklaşımların ekseriya Kur'an'ın ezelî kelâm olma yönü ile pek ilgilenmeyip onu ilâhî kaynaklı olmakla birlikte tarihî şartlar içerisinde anlaşılması gereken bir metin olarak değerlendirdikleri de tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine important discussions in history related to the nature of the Koran and to investigate the effects of our faith shaped as a result of these discussions to Muslims? approaches to Koran and to the forms of benefiting from the Koran and how these effects are reflected in modern approaches developed as intellectual. In order to understand the nature of the Koran and the source of notions and how these notions were formed, ?kelamullah (utterance of the God)? matter which is related with subject was investigated on the basis of the Koran and other Holy Books within the scope of this study. In consequence of their importance, the views of Mutezila and Ahl-al Sunnah and in the context of Chiristian ?trinity? belief alleged effect of these views; ?kelamullah? and the nature of the Koran were evaluated within the scope of the ?Attrubites? subject. The negative reflections of the Koran vision formed as a result of these discussions on the Muslims? approaches to the Koran at the present day, especially in our country, were investigated. Finally, Koran understanding proposed by modern approaches was investigated in order to understand the effects of these reflections in the conceptual area.As a result of this research, these are reached diagnoses that ?kelamullah? is constant by all heavenly religions? believers, but approaches of the nature of divine writ differs by forming around the vision of Allah depending on the interpretation of the related statements in the divine books and the other influences in the historical process. In addition, according to the findings, ideas related with the subject of Koran?s nature are discussed in the framework mentioned in the history of Islam. Despite the fact that the evidences of ?created utterance? conception, which is related with the nature of Koran and espoused by Mutezila, are strong requiring to evaluate in a large extent, ?eternal utterance? understanding of Ahl-al Sunnah has been recognized at the result of these discussions. In our day, this understanding has been effective in making Koran holy by pushing it out of life and in exploiting of utilitarian approaches rather than understanding the Bible and converting to Islam. It was evaluated that this situation has been effective in the efforts of re-understanding the Koran of modern approaches and these approaches to the Koran have no much interest in eternal utterance aspect of Koran and judged to be a text to be understood in historical terms in addition to its divine origin.