Ankara'daki bazı doğum uzmanlarının ve araştırma görevlilerinin gebe aşılamasına bakış açıları ve uygulamaları
Perspectives and practices of some obstetricians and research assistants in Ankara on pregnancy vaccination
Yazar: EMİNE HATUN KORKMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELDA ÇELİK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Aşı Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Aşı Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Bu çalışma Ankara'daki bazı kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarının 
gebe aşılamasına bakış açıları hakkında bilgi edinmek, kadın hastalıkları ve doğum 
uzmanlarının gebelere aşı önerme oranını öğrenmek ve uzun vadede gebe aşılama 
oranını arttırmak için öneriler sunmayı amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Karşılaştırmalı ve tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Çalışma 
için Ankara merkezdeki devlet hastaneleri, üniversite hastaneleri ve özel poliklinikte 
çalışan 145 kadın hastalıkları ve doğum uzmanına ve araştırma görevlilerine randevu 
yoluyla ulaşılarak yüz yüze anket yapılmıştır. 3 ay sonucunda elde edilen verilerin 
değerlendirilmesi için istatistiksel değerlendirme yapılmış olup; bunun için program 
olarak Statistical Package for Social Sciences (SPSS) paket programı 22.0 versiyonu 
kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistiksel testler kullanılacaktır. Örneklem testi olarak;
tek örneklem Ki-kare testi, Fisher's Kesin Olasılık Testi (Fisher's Exact Test), Yates kikare (düzeltilmiş) Testi ve Fisher-Freeman-Halton testi kullanılmıştır. Sonuçlar %95 
güven aralığında, anlamlılık p<0,05 düzeyinde kabul edilerek değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza katılan hekimlerin yaklaşık %90'ı gebelere aşı 
önerdiğini belirtmiştir. Hekimlerin önerdiği aşılar farklılık göstermektedir. 
Katılımcıların %26,9'u yalnızca Td, %22,8'i yalnız grip aşısı, %8,3'ü Td ve Covid aşısı, 
%24,1'i grip ve Td aşısı ve %11'i grip aşısı, Td aşısı ve Covid aşısının üçünü birlikte 
önerdiğini belirtmiştir. Hekimlerin kendisi aşı olmak isteyen gebeye yaklaşım şekilleri 
arasında ise istatiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmiştir (p˂0,001). Grip aşısı için;
kendisinin aşı olduğunu belirten hekimlerin grip sezonunda takip ettikleri gebelere 
grip aşısı önerme sıklığı (%77,6) kendisi grip aşısı olmayan hekimlere kıyasla 
istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,019). Hekimlerin 
çoğunluğu aldıkları tıp eğitiminde gebelik aşılaması hakkında yeterince bilgi edindiğini 
bildirmekle birlikte yine çoğunluğu (%79,3) Türkiye'de gebe aşılamasına yönelik özel 
bir eğitim programı olması gerektiğini ifade etmiştir. İstatiksel olarak bakıldığında 
hekimlerden tıp eğitiminde gebelik aşılaması hakkında yeterince bilgi edindiğini 
düşünenlerin de düşünmeyenlerin de çoğunluğu özel bir gebe aşılama programı 
istediğini belirtmiştir (sırasıyla %84,1 ve %73,2, p=0.113)
vi
Sonuç: Kadın hastalıkları ve doğum hekimlerinin aşılanmaya yönelik 
önerilerinin gebelerin aşılanma tercihlerini olumlu etkilediği bilinmektedir. Bu
nedenle özellikle gebe takibi yapan kadın hastalıkları ve doğum hekimlerinin aşı 
farkındalığını arttırmak üzere uzmanlık ve yan dal eğitim programları dahilinde ve 
mezuniyet sonrası dönemde gebe aşılaması hakkında özel eğitim programları 
oluşturulması gebe aşılamasının yaygınlaşması açısından faydalı olabilir. Türkiye'de 
gebe bağışıklama oranının arttırılması için kadın hastalıkları ve doğum hekimleri ile 
tüm Türkiye'yi temsil eden kapsamlı bir çalışma yapılabilir. Yapılan çalışmanın 
sonuçlarına göre gebe aşılamasına yönelik bir eğitim programı özellikle kadın 
hastalıkları ve doğum uzmanlık ve yan dal eğitim programlarına entegre edilebilir 
ve/veya mezuniyet sonrası kurslar ile desteklenebilir.

Abstract:
Objective: This study aims to obtain information about the perspectives of 
some gynecologists and obstetricians in Ankara on pregnancy vaccination, to learn 
the rate of gynecologists and obstetricians recommending vaccination to pregnant 
women, and to offer suggestions to increase the pregnancy vaccination rate in the 
long term.
Methods: It is a comparative and descriptive type of study. For the study, 145 
gynecologists and obstetricians and research assistants working in public hospitals, 
university hospitals and private polyclinics in the center of Ankara were contacted by 
appointment and a face-to-face survey was conducted. A statistical evaluation was 
made to evaluate the data obtained after 3 months; Statistical Package for Social 
Sciences (SPSS) version 22.0 was used as the program for this. Descriptive statistical 
tests will be used. One-sample Chi-square test, Fisher's Exact Test, Yates chi-square 
(corrected) Test and Fisher-Freeman-Halton test were used as sample tests. The 
results were evaluated with a 95% confidence interval, with significance accepted at 
p<0.05.
Results: Approximately 90% of the physicians who participated in our study 
stated that they recommend vaccination to pregnant women. The vaccines 
recommended by the participants varied. 26.9% of the participants declared that 
they recommendedonly Td vaccine, 22.8% only flu vaccine, 8.3% Td and Covid 
vaccine, 24.1% flu and Td vaccine, and 11% flu vaccine, Td and Covid vaccines 
together. A statistically significant difference was observed between the ways 
physicians approached pregnant women who wanted to be vaccinated (p˂0.001). For 
the flu vaccine; the frequency of recommending flu vaccination to the pregnant 
women they follow during the flu season (77.6%) by physicians who stated that they 
had been vaccinated was found to be statistically significantly higher compared to 
physicians who had not been vaccinated themselves (p=0.019).Although the majority 
of physicians reported that they learned enough about pregnancy vaccination in the 
viii
medical education they received, the majority (79.3%) also stated that there should 
be a special training program for pregnancy vaccination in Turkey. Statistically, the 
majority of those who thought that they had received sufficient information about 
pregnancy vaccination from physicians during medical education and those who did 
not think that they wanted a special pregnancy vaccination program stated that they 
wanted a special pregnancy vaccination program (84.1% and 73.2%, respectively, p = 
0.113).
Conclusion: It is known that the recommendations of gynecologists and 
obstetricians regarding vaccination positively affect the vaccination preferences of 
pregnant women. For this reason, creating special training programs on pregnancy 
vaccination within the specialty and sub-specialty training programs and in the postgraduate period in order to increase the vaccination awareness of gynecologists and 
obstetricians, especially those who follow pregnant women, may be beneficial in 
terms of popularizing pregnancy vaccination.In order to increase the pregnancy 
immunization rate in Turkey, a comprehensive study representing the whole of 
Turkey can be conducted with gynecologists and obstetricians. According to the 
results of the study, a training program for pregnancy vaccination can be integrated 
into gynecology and obstetrics specialization and subspecialty training programs 
and/or supported by post-graduate courses.