Hellenistik ve Roma Dönemi Heraclea Pontica kenti ve sikkeleri
History of Heraclea Pontica and its coins during the Hellenistic and Roman Imperial Periods
Yazar: AYŞE ÇELİK
Danışman: PROF. DR. OĞUZ TEKİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Tarih = History
Dizin: Bithynia = Bithynia ; Bithynia bölgesi = Bithynia region ; Eski Çağ = Old Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Helenistik Dönem = Hellenistic Period ; Heraclea Pontica = Heraclea Pontica ; Karadeniz bölgesi = Black Sea region ; Roma Dönemi = Roman Period ; Sikke = Coin

Özet:
Bu tezin amacı, Karadeniz'in güneybatı sahilinde bir Bithynia kenti olan Heraclea Pontica'nın Hellenistik ve Roma İmparatorluk dönemlerindeki tarihini ve sikkelerini ele almaktır. Daha önce bu isimle ve içerikle lisansüstü bir tez yapılmamış olması nedeniyle çalışmanın –en azından tez düzeyinde- özgün ve bundan sonra yapılacak çalışmalara temel teşkil edeceği kanaatindeyim. Tez iki ana omurga üzerine kurgulandı: kentin tarihsel süreci ve sikkeleri. Tarihsel süreç ele alınırken antik kaynaklar ile modern eserlerden yararlanıldı. Sikke kataloğu ise, yayımlanmış kataloglardaki sikkelerin tespit edilerek bir katalog oluşturulmasına dayanmaktadır. 
Antik dönemde iki doğal limana sahip olan Heraclea Pontica, birçok geminin uğrak noktası olmuştur. İ.Ö. 560'ta kuruluşundan İ.Ö. 70'te Roma himayesine girene kadar, Karadeniz sahasındaki önemini sürdürmüştür. Elverişli konumuyla kent kısa sürede gelişmiş, batıda Sangarius'tan başlayıp, doğuda Parthenius'a kadar olan bölgede topraklarını genişletmiştir.
Kuruluş döneminde demokratik bir yapıya sahip olan kent, tiranlık dönemi ile gücünün zirvesine ulaşmıştır. Bithynia prensleri, Galatia tehlikesi, III. Aleksandros ve Roma dönemlerinde tutunmayı başaran Heraclea Pontica, Mithradates ve Romalılar arasında gerçekleşen savaşta Aurelius Cotta tarafından yağmalanmış, bu yıkımın ardından parlak günlerini geride bırakmıştır. 
Modern çağa ulaşan kalıntılar açısından Heraclea Pontica şanssız bir kenttir. Özellikle Hellenistik döneme ait az sayıda yapı ayakta kalabildiğinden, döneme ait bilgi veren antik eserler ve daha zengin bir buluntu topluluğu olarak sikkeler, kentin tarihini aydınlatmamızda kritik öneme sahiptirler.
           I. Kısım'da, kentin kuruluşu ve gelişimi ele alınırken Hellenistik ve Roma dönemlerinde kent tarihi Küçük Asya'daki önemli politik gelişmeler ile paralel irdelenmeye çalışılmıştır. II. Kısım'da, kentin sikkelerinin değerlendirmesi yapılmış, III. Kısım'daki Katalog bölümünde ise, kentin Hellenistik ve Roma döneminde basılan sikkeleri, sikkeler üzerindeki betimleme ve lejandları sunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The aim of this thesis is to examine the history and coins of Heraclea Pontica, a Bithynian city on the southwest coast of the Black Sea, during the Hellenistic and Roman Imperial periods. Since there has not been a graduate thesis with this name and content before, I believe that this thesis will be the basic source for the further studies about this field. The thesis is based on two main spines: the historical process of the city and its coins. Ancient sources and modern works were used in the historical process. The coin section is based on the identification of the coins in the published catalogs and the creation of a catalog.
Heraclea Pontica, on the soutwest coast of the Black Sea, has become a stopover point for the ships with its antique harbor. Starting by establishment, Heraclea Pontica gained importance in the Black Sea area until the Rome in 70 BC. Due to its location, the city expanded its territory from the Sangarius to the Parthenius. 
It had a democratic structure during the foundation period, later, during the tyranny of Dionysios, the city reached a peak of its power. In the war between Mithradates and the Romans, the city was looted by Aurelius Cotta, the city had left its old glory days behind. The ancient literary works and numerous coins left by the city play an important role in our exploration of the city's history.
In the first part, the establishment, development and political events of the city were discussed during the Hellenistic and Roman periods. II. Section, the evaluation of the coins of the city was done and III. The Catalog section includes, the coins minted during the Hellenistic and Roman periods, the characteristics, descriptions and legends on the coins have been tried to be presented.