Neapolis nekropolünden iki oda mezar ve buluntuları
The findings and two chamber tombs from Neapolis necropol
Yazar: AYŞE AVLİ
Danışman: DOÇ. DR. ZERRİN AYDIN TAVUKÇU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Antik Çağ = Ancient Ages ; Aydın-Bozdoğan = Aydın-Bozdoğan ; Mezarlar = Graves ; Neapolis = Neapolis ; Oda mezar = Chamber tomb

Özet:
Antik çağdan günümüze gelen nekropoller ve nekropollerden çıkan ölü hediyeleri, insanların eski dönemlerdeki yaşam tarzlarını, dini inançlarını ve ölüye verdikleri değeri göstermeleri açısından oldukça büyük önem taşımaktadır. Nekropoller aynı zamanda, mezarlarda yatan kişilerin sosyal hayattaki kimliklerini, uğraştıkları meslekleri ve yaşadıkları dönemlerdeki sosyal statülerini gösteren önemli ipuçları barındırmaktadır.

Günümüzde Aydın ili, Bozdoğan ilçesi, Yazıkent beldesi sınırları içerisinde yer alan, Neapolis Antik Kenti'nin nekropol alanında 28.10.2010 tarihinde alanın tesviye çalışmaları sırasında iki adet oda mezar keşfedilmiştir. 1 Nolu mezar olarak adlandırılan mezar, bugüne değin soyulmadan oldukça sağlam olarak günümüze gelmiştir. Ön odasında sağda ve solda olmak üzere iki, mezar odasında ise, sağda, solda ve ortada olmak üzere üç adet sekiye sahip olan mezar mimarisi ve içerisinden ele geçen eserler itibariyle yapı oldukça büyük önem taşımaktadır. 2 Nolu mezar olarak adlandırılan diğer oda mezarın, tavan kısmı tonoz şeklinde olup, duvara paralel olarak yerleştirilen, uzun blok halindeki plaka taşla ön odada iki adet, mezar odasında ise üç adet lahit bulunmaktadır. Çalışmanın konusunu oluşturan buluntuların yoğun olarak ele geçtiği 1 Nolu oda mezar ve oldukça kaliteli mimari işçilik gösteren 2 Nolu oda mezardan; pişmiş toprak, cam, altın, bronz ve fayans olmak üzere çeşitli malzemelerden üretilmiş, toplamda 168 eser ele geçmiştir. Çalışma kapsamında değerlendirilen bu eserler, kendi aralarında tipolojik olarak gruplandırılmış, analojik incelemeye tabi tutulmuş, benzer örnekler yardımıyla tarihlendirilmiştir. Eserler üzerinde detaylı olarak yapılan incelemelerin ardından, 1 Nolu mezar odasının, Hellenistik Dönemden, yaklaşık olarak Roma Döneminin sonlarına kadar aynı aile fertleri için, uzun dönem boyunca kullanılan bir mezar olduğu ortaya çıkmıştır. İçerisinden ele geçen az sayıda ki eser ve kaliteli mimarisi ile 2 Nolu oda mezarın Roma Dönemi'ne ait bir yapı olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Aydın, Yazıkent, Neapolis, Oda Mezar

Abstract:
The necropolises and dead gifts in the necropolises that came from the ancient times are important to represent people's lifestyles, religious beliefs and the value they gave to the dead people. The necropolises also contain important clues that show people's identity in the tombs in their social life, their occupations and social status of their time.

Today, two chamber tombs were discovered on October the 28th, 2010 when leveling the necropolis area in Neapolis Ancient City, located within the borders of Yazıkent which is a small town in the District of Bozdoğan, Aydın Province, The tomb, known as Tomb 1, has survived until today without being robbed. The construction, which has two benches on the right and left in the front room and three benches on the right, left and in the middle of the chamber of the tomb, and the artifacts found in it, is of great importance. The other chamber tomb, known as the Tomb 2, has a ceiling in the shape of a vault. There are two sarcophagi in the front room, and three sarcophagi in the burial chamber with a long block of stone blocks placed parallel to the wall. A total of 168 artifacts produced using various materials such as terracotta, glass, gold, bronze and tiles were found in the chamber tomb 1, where the findings of the study were found extensively, and the chamber tomb 2 which shows high quality architectural workmanship. These artifacts evaluated within the scope of the study were grouped among themselves typologically, subjected to analogical examination, and dated with the help of similar examples. Following the detailed studies on the artifacts, it was revealed that the burial chamber 1 was used for the same family members from the Hellenistic Period until the end of the Roman Period. This study revealed that the chamber tomb 2 with a small number of artifacts and high quality architecture was a construction belonging to Roman Empire.

Keywords: Aydın province, Yazıkent, Neapolis, Chamber Tomb