Sistemik lupus eritematozuslu hastaların, hastalık aktivitelerine göre lupus pro testlerinin ve sağlık okuryazarlılıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of lupus pro tests and health literacy of patients with systemic lupus erythematosus according to their disease activities
Yazar: ESRA ERASLAN
Danışman: PROF. DR. BERNA GÖKER
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Lupus eritematozus-sistemik = Lupus erythematosus-systemic ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Amaç: Çalışmamızda lupus hastalarının yaşam kalitesinin Lupus PRO testi kullanılarak değerlendirilmesi ve LLDAS kriterlerinin sağlanıp sağlanmamasına göre Lupus PRO testlerindeki değişimlerin incelenmesi; ayrıca lupus hastalarının sağlık okuryazarlığının Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Testi ile değerlendirilmesi ve sağlık okuryazarlık durumunun LLDAS kriterlerini karşılamak üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Hastalara romatoloji poliklinik kontrolleri ya da romatoloji servis yatışları esnasında yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi amacıyla Lupus PRO testi ve sağlık okuryazarlıklarının değerlendirilmesi amacıyla Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Testi yaptırıldı. Hastaların LLDAS kriterlerini karşılayıp karşılamadığının değerlendirilmesi için muayeneyi yapan hekim tarafından PGA değerlendirmesi ve hastanın tedavi için kullandığı ilaçlar kaydedildi. Alevlenme varlığı SLEDAI ile ve hasar durumunun incelenmesi de SLICC ile yapıldı.
Sonuçlar: Çalışmaya 83 SLE hastası (%94 kadın) dahil edildi. Hastaların LLDAS kriterlerini karşılama durumları, Lupus PRO testlerinin ve alt birimlerinin sonuçları ile yapılan korelasyon analizi sonucunda, hastaların Lupus PRO testlerinin duygudurum alt birimi ile  Lupus PRO testinin bütününün sonucunun LLDAS kriterleri ile ters korele kuvvetli olarak anlamlı ölçüde değiştiği; beden görünümü ve amaç-hedefler alt birimleri ile ise ters korele olarak değiştiği izlendi. Hastaların sağlık okuryazarlık durumu ile LLDAS olup olmaması yani hastalık aktiviteleri arasında ise anlamlı bir istatistiksel ilişki bulunamamıştır.
Tartışma: Lupus PRO testinin toplam sonucu ve duygudurum, beden görünümü, amaç-hedefler alt birimlerinin sonuçları, hastanın LLDAS kriterlerine uyması ile anlamlı şekilde yükselmektedir. Hastaların sağlık okuryazarlığı düzeyi ise LLDAS olup olmamayı belirleyen bir kriter olarak bulunmamıştır.

Abstract:
Aim :  We aimed to evaluate the quality of life of lupus patients using the Lupus PRO test and its relationship with LLDAS scores. We also aimed to evaluate the health literacy status of lupus patients using the European Health Literacy Test and assess its  effects on meeting LLDAS scores.
Method :  We performed Lupus PRO test to evaluate the quality of life and the European Health Literacy Test to evaluate  health literacy during routine rheumatology outpatient clinic visits or rheumatology admissions. Available clinical data on medical records were obtained, PGA assessment and the medications used by the patient were recorded by the physician. These were used to determine if the patient met the LLDAS criteria. The presence of flare was assessed with SLEDAI and the examination of the damage status was done with SLICC.
Results : 83 SLE patients (94% women) were included in the study. The correlation analysis revealed that the mood subunit of the Lupus PRO test  and the total score of the Lupus PRO test strongly but inversely correlated with the LLDAS score. Moreover, it also significantly inversely correlated with body appearance and goals subunits of Lupus PRO. 
Health literacy status of the patients did not correlate with their LLDAS status, ie their disease activities.
Discussion : The total score of the Lupus PRO test and the scores of mood, body appearance, goals subunits correlated significantly with the LLDAS score. The health literacy level of the patients did not correlate with LLDAS scores.