Glokom hastalarının sosyodemografik özellikleri ve glokomda yaşam kalitesi
Sociodemographic characteristics of glaucoma patients and quality of life in glaucoma
Yazar: GİZEM SAYAR BİLGİN
Danışman: PROF. DR. BELGİN İZGİ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Glokom = Glaucoma ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Kliniğimiz Glokom Birimi'nde takipli hastaların sosyodemografik özelliklerini, modifiye Glau-QOL-17 Yaşam Kalitesi anketi ile yaşam kalitelerini, klinik verilerini ve bunların birbirleriyle ilişkisini incelemek.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Mart - Aralık 2020 tarihleri arasında kontrol muayenesine gelen, 18 yaş ve üzeri, sekonder glokom dışında ve en az bir yıldır glokom tanılı 126 hasta alındı. Hastaların son muayenelerindeki klinik ve sosyodemografik verileri üzerinden değerlendirme yapıldı ve bunların yaşam kalitesine olan etkileri incelendi. Glokom ile ilgili yaşayabilecekleri zorluklarla ilgili sorular eklenerek hastalara Modifiye Glau-QOL-17 Yaşam Kalitesi anketi uygulandı. Görme alanı Mean Deviation (MD) değerine göre hastalar 6 gruba ayrıldı. Hastaların MD değerine göre gözleri kendi içinde MD değeri iyi olan 'iyi göz', MD değeri daha kötü olan 'kötü göz' olarak tanımlandı.
Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 63,60±13,04 yaştı. Olguların %49,2'si kadın, %37,3'ü ilkokul mezunu, %67,5'u evliydi. Hastaların %93,7'si topikal ilaç kullanmaktaydı ve en sık ilaç lokal yan etkisi (%75) batmaydı. Kullanılan damla şişesi arttıkça lokal yan etki görülme oranı arttığı gözlenirken (p=0,019; p<0,05); sistemik yan etkide istatiksel anlamlı bir fark izlenmedi (p>0,05) Gençler daha sıklıkta damlalarını kendi damlatırken (p=0,031; p<0,05), damlalarını ismiyle hatırlamaktaydı. (p=0,009; p<0,01) Hastaların %25'inde glokom tanısı sonrası çarpma düşme sıklığında artış görüldü. Hastanın klinik verileri incelendiğinde EİDGK ile MD değeri arasında ve c/d oranı ile RNFL arasında daha güçlü ilişki saptandı.
Ölçekte "Günlük Yaşam" alt boyut puanı (87,17±18,68) en yüksekken, "Anksiyete" alt boyutunda (74,21±23,25) en düşük saptandı. İleri yaş (p<0,01), evli olmak (p<0,05), emekli olmak (p<0,05), kötü göz düzeltilmiş en iyi görme keskinliğinin yüksek olması (p=0,001), kötü göz MD değerinin iyi olması (p=0,001), 1.grupta olmak (p=0,001) yüksek puanlarla ilişkili iken, kadın olmak (p=0,010) kötü göz c/d oranı yüksekliği (p=0,020), primer açı kapanması glokomu (PAKG) tanısı ( p=0,011), insomnia veya migreni olmak (p=0,013, p=0,032), günlük 3 şişe ilaç kullanmak (p=0,029) düşük yaşam kalitesi puanlarıyla ilişkili saptandı.
Sonuç: Glokom yaşam kalitesini hastaların sosyodemografik özelliklerine, glokomun evresi, kullanılan ilaçların sayısı, yan etkilerine göre farklı şekilde etkileyebilmektedir. Tıbbın her alanında olduğu gibi glokom hastalarına yaklaşırken de bütünsel yaklaşılmasının, kişiye özel tedavi planlanmasının tedavi başarısında ve hastaların tedaviye uyumunda faydalı olacağı kanaatindeyiz.

Abstract:
Aim: To evaluate the sociodemographic characteristics of the patients followed in the Glaucoma Unit of our clinic, their quality of life with the modified Glau-QOL-17 Quality of Life questionnaire, clinical data, and their relationship with each other.
Materials and Methods: 126 patients aged 18 years and over, excluding secondary glaucoma and diagnosed with glaucoma for at least one year, who came for control examination between March and December 2020, were included in the study. The clinical and sociodemographic data of the patients at their last examination were noted and their effects on the quality of life were evaluated. The Modified Glau-QOL-17 Quality of Life questionnaire was applied to the patients by adding questions about the difficulties they may experience with glaucoma. The patients were divided into 6 groups according to the visual field Mean Deviation (MD) value. According to the MD value of the patients, their eyes were defined as 'better eye' with a good MD value and 'worse eye' with a worse MD value.
Results: The mean age of the patients participating in the study was 63.60±13.04 years. 49.2% of the cases were women, 37.3% were primary school graduates, and 67.5% were married. 93.7% of the patients were using topical medication and the most common local side effect (75%) was stinging. It was observed that the incidence of local side effects increased as the dropper bottle used increased (p=0.019; p<0.05); no statistically significant difference was observed in systemic side effects (p>0.05). While young people instilled their own drops more frequently (p=0.031; p<0.05), they remembered their drops by name. (p=0.009; p<0.01). After the diagnosis of glaucoma, 25% of the patients had an increase in the frequency of impact and fall. When the patient's clinical data were evaluated, a stronger correlation was found between BCVA and MD, and between the c/d ratio and RNFL.
While the "Daily Life" sub-dimension score (87.17±18.68) was the highest in the scale, it was the lowest in the "Anxiety" sub-dimension (74.21±23.25). Advanced age (p<0.01), being married (p<0.05), being retired (p<0.05), having high best-corrected visual acuity (BCVA) for the worse eye (p=0.001), having a good value of worse eye MD, being in the first group (p=0.001) was associated with high scores, while being female (p=0.010) a high worse eye c/d ratio (p=0.020), primary angle-closure glaucoma (PACG) diagnosis (P=0.011), insomnia or migraine (p=0.013, p=0.032), and using 3 bottles of medication daily (p=0.029) were found to be associated with low quality of life scores.
Conclusion: Glaucoma can affect the quality of life differently according to the sociodemographic characteristics of the patients, the stage of glaucoma, the number of drugs used and their side effects. As in all areas of medicine, we believe that a holistic approach to glaucoma patients and personalized treatment planning will be beneficial in the success of the treatment and the compliance of the patients with the treatment.