Kan bağışı yapanlarda, kan verme işleminden sonra periferik kanda kök hücre sayısındaki değişimin araştırılması
The research on changes of the stem cell number in peripheric blood after blood donation in blood donors
Yazar: HALUK MUMCUOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ESER
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Akım sitometrisi = Flow cytometry ; Antijenler-CD = Antigens-CD ; Hücre farklılaşması = Cell differentiation ; Kan = Blood ; Kan donörleri = Blood donors ; Kan hücreleri = Blood cells ; Kök hücreler = Stem cells

Özet:
Amaç: Kan bağışının bilinen birçok faydası mevcuttur. Kan bağışının faydalı etkilerinin oluşmasında birçok faktör tespit edilmiş olup kan bağışı sonrasında periferik kandaki kök hücre sayısındaki değişikliğin rolü araştırılmamıştır. Bu çalışma ile kan bağışının periferik kandaki kök hücre sayısına etkisini araştırmayı planladık.Hastalar ve Yöntem: Çalışmaya Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri Kan Merkezi'ne kan bağışı yapan 22'si erkek (%71) ve 9'u kadın (%29) toplam 31 gönüllü dahil edildi. Çalışmaya alınan gönüllülerden kan bağışı için 450 ml tam kan alındı. Çalışmaya alınan gönüllülerin kan bağışı öncesi, kan bağışından sonra 6. ve 24. saatlerde tam kan sayımı yapıldı ve akım sitometrik yöntem ile periferik kanda CD34+ ve CD45+ hücre sayıları ölçüldü.Bulgular: Kan bağışı sonrasında hemoglobin ve hematokrit düzeyleri 6. ve 24. saatlerde kademeli olarak azalmaktaydı ve bu azalmalar istatistiksel olarak anlamlıydı. Kan bağışı sonrasında 6. saatte periferik kandaki beyaz küre sayısında artış mevcuttu ve bu artış istatistiksel olarak anlamlıydı, 24. saatte beyaz küre sayısı tekrar azalmaktaydı ve 6. saat ile karşılaştırıldığıda bu azalma istatistiksel olarak anlamlıydı. Sigara içenlerde periferik kandaki beyaz küre sayısı içmeyenlere göre daha yüksekti ve bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı. Kan bağışı sonrasında periferik kanda trombosit sayısında 6. saatte azalma, 24. saatte ise 6. saatte göre artış oluyordu ancak ortaya çıkan bu değişikliklerin hiçbiri istatistiksel olarak anlamlı değildi. Kan bağışı sonrasında 6. saatte periferik kandaki CD34+ hücre sayısında artış mevcuttu ve bu artış istatistiksel olarak anlamlıydı. 24. saatte ise CD34+ hücre sayısı 6. saate göre azalmaktaydı ve bu azalma istatistiksel olarak anlamlıydı. Kan bağışı öncesi ve kan bağışından sonra 24. saatteki CD34+ hücre sayısı karşılaştırıldığında 24. saatte CD34+ hücre sayısında azalma mevcuttu ancak bu azalma istatistiksel olarak anlamlı değildi. Kadın ve erkeklerin periferik kandaki CD34+ hücre sayısı karşılaştırıldığında, her üç ölçümde de CD34+ hücre sayısı erkeklerden fazlaydı ancak aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi. Sigara içen ve içmeyenlerin periferik kandaki CD34+ hücre sayısı karşılaştırıldığında, sigara içenlerin CD34+ hücre sayısı içmeyenlere göre her üç ölçümde de daha yüksekti ancak aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi. Kan bağışı yapan gönüllülerde total kan volümü ile periferik kandaki CD34+ hücre sayısındaki artış arasında negatif korelasyon vardı ancak bu korelasyon istatistiksel olarak anlamlı değildi. Kan bağışı sonrasında 6. saatte periferik kandaki CD45+ hücre sayısında artış mevcuttu ve bu artış istatistiksel olarak anlamlıydı, 24. saatte ise CD45+ hücre sayısı tekrar azalmaktadı ve 6. saat ile karşılaştırıldığıda bu azalma istatistiksel olarak anlamlıydı.Sonuç: Bu çalışma sonucunda, kan bağışı sonrasında periferik kandaki CD34+ hücre sayısında kısa süreli bir artış olduğu, 24. saatte ise CD34+ hücre sayısının tekrar kan bağışından önceki düzeylere gerilediği tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Kan bağışı, periferik kök hücre, CD34, CD45.

Abstract:
Aim: There are many known advantages of blood donation. Many factors have been determined in the generation of beneficial effects of blood donation, but the stem cell number change in the peripheral blood after blood donation has not been investigated yet. We have planned to find the effect of blood donation to the number of stem cell in the peripheral blood with this study.Patients and the Method: Total 31 volunteers, 22 of whom are male (71%) and 9 whom are female (29%) and who have made blood donation to Erciyes University Medical Faculty Hospitals Blood Center, have been included into this study. Totally 450 ml blood has been taken from the volunteers that have included in this study. The total blood counting of the volunteers have been made before the blood in taken then after the phlebotomy, in the 6th and 24th and with flowcytometric method their CD34+ and CD45+ cell numbers have been measured in peripheral blood.Findings: After blood donation, their hemoglobin and hematocrit levels were decreasing in the 6th and 24th hours gradually and these decreases were statistically significant. In the 6th hour after blood donation there was an increase in the white blood cell number and this increase was statistically significant but in the 24th hour the number of white blood cell were again in decreasing trend and when compared with the ones in 6th hour, this decrease was statistically significant. The white blood cell numbers in the peripheral blood of the patients who are smoking were higher according to the no smoking ones and this difference was statistically significant. There was a decrease in the thrombosit number in the peripheral blood in the 6th hour after blood donation and in the 24th hour there was an increase according to hour 6, but none of these appeared changes were statistically significant. In the 6th hour after blood donation, there was an increase in CD34+ cell number in peripheral blood and this increase was statistically significant. In the 24th hour the number of CD34+ cells was decreasing according to 6th hour and this decrease statistically significant. When before and in the 24th hour after the blood donation, CD34+ cell number is compared, there was a decrease in the cell number but this decrease was not statistically significant. When CD34+ cell number in the peripheral blood of female and male are compared, females? CD34+ cell number were more than males in every measurement but the difference between them were not statistically significant. When CD34+ cell number in the peripheral blood of the ones who are smoking and non smoking are compared, it has been seen that the ones who are smoking have more CD34+ cell number according to the no smoking ones in every measurement. But this difference was not statistically significant. There was a negative correlation between the total blood volume and CD34+ cell number in the peripheral blood of the volunteers who make blood donation but this correlation was not statistically significant. There was an increase in the CD45+ cells in the 6th hour of blood donation, and this increase was statistically significant. And the CD45+ cell number was again decreasing in the 24th hour and when it is compared with 6th hour this change was statistically significant.Results: As a result of this study ; it has been determined that there is a short time increase in CD34+ cell numbers after blood donation, and in the 24th hour the CD34+ cell number decreases to the levels that it has been before blood donation.Key words: blood donation, peripheral stem cell, CD34, CD45.