Öğretmen adaylarının öğretim programı okuryazarlıkları ile öğretmenliğe hazır olma durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An analysis of the relationship between the pre-service teachers' curriculum literacy and their preparedness for teaching
Yazar: TUĞBA GÜNER
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN ASLAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Eğitim programları = Education programs ; Hazırbulunuşluk = Readiness ; Medya okuryazarlığı = Media literacy ; Mesleğe hazırlık = Preparation for profession ; Program okuryazarlığı = Curriculum literacy ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının öğretim programı okuryazarlıkları ile öğretmenliğe hazır olma durumlarını bazı değişkenler açısından incelemek ve aralarında ilişkinin olup olmadığını tespit etmektir. Araştırmada nicel araştırma yaklaşımlarından ilişkisel ve betimsel araştırma desenleri birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını Arap dili eğitimi, fen bilimleri eğitimi, ilköğretim matematik eğitimi, İngilizce eğitimi, sınıf eğitimi, sosyal bilimler eğitimi ve Türkçe eğitimi ana bilim dallarında öğrenim gören 373 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın katılımcıları belirlenirken ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgiler Formu, Öğretim Programı Okuryazarlığı Ölçeği ve Öğretmenliğe Hazır Olma Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistik, çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) ve çoklu doğrusal regresyon kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının öğretim programı okuryazarlığı açısından program hedefleri, program içeriği, öğrenme-öğretme süreçleri ve ölçme değerlendirme alt boyutlarına yüksek düzeyde katılım gösterdikleri görülmüştür. Öğretmenliğe hazır olma durumları açısından öğretim sürecini tasarlama, teknopedagojik yaklaşım ve öğreneni anlama alt boyutlarına orta düzeyde; etkili öğrenme ortamı oluşturma alt boyutuna ise yüksek düzeyde katılım gösterdikleri tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının öğretim programı okuryazarlıklarının sınıf düzeyleri, öğrenim görülen ana bilim dalı, mezun olunan lise türü ve eğitimde program geliştirme dersi alma değişkenleri açısından anlamlı farklılık tespit edilirken; cinsiyet değişkeni açısından anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Aynı zamanda öğretmen adaylarının öğretmenliğe hazır olma durumlarının cinsiyet, sınıf düzeyleri, öğrenim görülen ana bilim dalı değişkenleri açısından anlamlı farklılık tespit edilirken; mezun olunan lise türleri ve eğitimde program geliştirme dersi alma değişkenleri arasında anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür. Araştırmada öğretim programı okuryazarlığı ölçeğinin genel toplamı ile öğretmenliğe hazır olma ölçeğinin öğreneni anlama, teknopedagojik yaklaşım, öğretim sürecini tasarlama alt boyutları arasında pozitif yönlü, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki, etkili öğrenme ortamı oluşturma alt boyutu arasında pozitif yönlü, yüksek düzeyde ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğretim programı okuryazarlık ölçeğinin alt boyutları olan program hedefleri, program içeriği, öğrenme-öğretme süreci ve ölçme-değerlendirme öğretmen adaylarının öğretmenliğe hazır olma düzeylerini anlamlı şekilde yordadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
This study aims at identifying the pre-service teachers' curriculum literacy and their preparedness for teaching in terms of several variables and to determine the relationship between them. The study employed relational and descriptive research designs, one of the quantitative research approaches. The participants consisted of 373 pre-service teachers studying at Arabic education, science education, primary school mathematics education, English education, classroom education, social sciences education and Turkish education departments. The criterion sampling method was used to determine the participants. This study deployed "Personal Information Form, Curriculum Literacy Scale and Teacher Preparation Scale". Descriptive statistics, multivariate analysis of variance (MANOVA) and multiple linear regression were used during data analysis. The results suggested that pre-service teachers had a high level of participation in the curriculum objectives, content, learning-teaching process and measurement-evaluation sub-dimensions in terms of curriculum literacy. As for the sub-dimensions of designing the teaching process and techno-pedagogical approach, the pre-service teachers was determined to have a medium level of participation in understanding the learner, while a high level in terms of creating an effective learning environment. A statistically significant difference was identified across the pre-service teachers' curriculum literacy in terms of their class levels, the department, the type of high school and receiving curriculum development course; whereas, no significant difference was noted across their gender. Besides, the pre-service teachers' preparedness for teaching significantly varied across their gender, class levels and the department, while no significant difference was determined across the type of high school and receiving curriculum development course. While a positive, medium level and significant relationship was found between the overall of the curriculum literacy scale and the sub-dimensions of teacher preparedness for teaching such as understanding the learner, techno-pedagogical approach and designing the teaching process, a positive, high-level and significant relationship was identified in terms of creating an effective learning environment. Moreover, the sub-dimensions of the curriculum literacy scale - curriculum objectives, content, learning-teaching process and measurement-evaluation significantly predicted the pre-service teachers' preparedness for teaching.