Konjenital kalp ameliyatı olan yenidoğanlarda endotrakeal aspirasyon sırasında dinletilen beyaz gürültü ve ninni sesinin ağrı üzerine etkisi
Effect of white noise and lullaby made neonates operated for congenital heart di̇sease li̇sten on pain during endotracheal aspirati̇on
Yazar: ECEM ÖZTÜRK ACAR
Danışman: DOÇ. DR. BİRSEN MUTLU
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, konjenital kalp ameliyatı olan yenidoğanlarda endotrakeal aspirasyon (EA) sırasında nonfarmakolojik iki yöntem olan beyaz gürültü ve ninni sesi dinletmenin ağrıya etkisini belirlemek amacıyla randomize çapraz tasarım (crossover) olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini, Haziran 2022 ve Ekim 2022 tarihleri arasında İstanbul Mehmet Akif Ersoy Kalp, Damar ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Pediatrik Kardiyovasküler Yoğun Bakım Ünitesi'nde yatan entübe yenidoğanlar, örneklemini ise örneklem seçim kriterlerine uyan 27 bebek oluşturdu. Veri toplamada Yenidoğan Tanıtıcı İzlem Formu, Yenidoğan Girişim İzlem Formu, Yenidoğan Ağrı/Ajitasyon ve Sedasyon Ölçeği (N-PASS) kullanıldı.
Endotrakeal aspirasyon işleminden beş dakika (dk) önceden 15 dk sonrasına kadar yer aldığı gruba göre bebeklere beyaz gürültü ve ninni sesi dinletildi. İşlem öncesi, sırası ve sonrası bebeklerin fizyolojik parametreleri (kalp tepe atımı (KTA), solunum, kan basıncı, satürasyon) kaydedildi ve video kaydı alınarak iki gözlemci tarafından N-PASS puanları verildi.
Araştırmada başlangıç değerleri açısından grupların tüm parametrelerinin benzer olduğu, ses dinlemeye başladıktan sonraki 5.dk, EA sırası, hemen sonrası, 5 dk ve 15 dakika sonrası ninni ve beyaz gürültü gruplarının N-PASS puan ortalamalarının kontrol grubundan anlamlı olarak daha düşük olduğu, beyaz gürültü grubunun N-PASS puan ortalamasının da ninni grubuna kıyasla anlamlı olarak daha düşük olduğu saptandı. (p<0,001). Ninni ve beyaz gürültü gruplarının EA sırasındaki KTA, sistolik ve diastolik kan basıncı ortalamalarının kontrol grubundan anlamlı olarak daha düşük olduğu bulundu (p<0,05).
Araştırmada EA işlemine bağlı ağrının azaltılmasında yenidoğanlara beyaz gürültü ve ninni sesi dinletmenin etkili olduğu sonucuna varıldı. EA işlemi sırasında yenidoğanların ağrısının azaltılması amacıyla öncelikle beyaz gürültü tercih edilmesi, beyaz gürültü dinletmenin mümkün olmadığı durumlarda ninni dinletilmesi önerilir. Beyaz gürültü ve ninni dinletmenin yenidoğana özgü diğer nonfarmakalojik yöntemlerle karşılaştırıldığı çalışmalar yapılması önerilir.
Anahtar Kelimeler: ağrı, beyaz gürültü, endotrakeal aspirasyon, ninni, yenidoğan.

Abstract:
This study was conducted as a crossover randomized study in order to determine the effects of two nonpharmacological methods, white noise and lullaby, on pain during endotracheal aspiration (EA) in neonates operated for congenital heart disease. The study population was comprised of intubated neonates admitted to Pediatric Cardiovascular Intensive Care Unit of Istanbul Mehmet Akif Ersoy Cardiovascular and Chest Surgery Training and Research Hospital between June 2022 and October 2022, and the study sample was comprised of 27 neonates meeting the sample selection criteria. For data collection, Newborn Follow-up Form, Newborn Intervention Follow-up Form, Neonatal Pain/Agitation and Sedation Scale (N-PASS) were used.
The newborns were made listen to white noise or lullaby, depending on the group included in, between five minutes (min) before and 15 minutes after endotracheal aspiration. Physiologic parameters of the newborns (heart rate (HR), respiration, blood pressure, oxygen saturation) were recorded before, during and after the procedure, and N-PASS scores were given by two observers using video recording.
The study revealed that baseline values of all parameters were similar between the groups, mean N-PASS scores of the groups which were made lullaby and white noise listen 5 minutes after starting to listen, during EA, just after, after 5 minutes, and after 15 minutes were significantly lower than that of the control group, and that the mean N-PASS score of the white noise group was also significantly lower compared to the lullaby group (p<0.001). Mean HR, systolic and diastolic pressures during EA of the lullaby and white noise groups were found to be significantly lower than the control group (p<0.05).
The study concluded that making newborns listen to white noise and lullaby is effective in relieving EA-induced pain. It is recommended to prefer white noise to relieve the pain in newborns, and making them listen to lullaby when white noise is unavailable. Conduction of studies comparing white noise and lullaby with other newborn-specific nonpharmacological methods is recommeded.
Keywords: endotracheal aspiration, lullaby, newborn, pain, white noise.