Nomofobi ile dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtilerinin ilişkisi
The relationship between nomophobia and attention deficit hyperactivity disorder symptoms
Yazar: ŞEYMA NUR ELİF ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. DERYA AKBIYIK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Nomofobi = Nomophobia ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Teknolojinin hızla gelişmesiyle hayatımızda önemli bir yere gelen akıllı cep telefonları doğru kullanımda günlük hayatı kolaylaştırırken; yanlış kullanımda bir takım biyopsikososyal sorunları beraberinde getirmektedir. Ruhsal sorunların başında ise akıllı telefon bağımlılığı ve nomofobi yer almaktadır. Nomofobi literatüre yeni eklenmiş kavramlardan olup nomofobinin ilişkili olduğu değişkenler netleştirilmemiştir. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu olan hastalarda madde bağımlılıkları ve davranışsal bağımlılıkların sık görülmesi başka bir davranışsal bağımlılık türü olan akıllı telefon bağımlılığının DEHB'de risk faktörü olabileceğini gündeme getirmiştir. Çalışmamız nomofobi ile DEHB belirtileri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı olarak yapılan bu araştırma 1 Nisan 2021-30 Haziran 2021 tarihleri arasında Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 254'ü kadın, 215'i erkek olmak üzere 469 katılımcı ile yapılmıştır. Araştırma verileri Sosyodemografik Özellikler Bilgi Formu, Türkçe Nomofobi Ölçeği, Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS) ile yüz yüze görüşme metodu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS 25 programı kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda Nomofobi ölçeğinden alınan puanlar incelendiğinde 2 (%0,4) katılımcıda nomofobi bulunmadığı, 161 katılımcıda (%34,3) hafif düzeyde, 225 katılımcıda (%48,0) orta düzeyde ve 81 katılımcıda (%17,3) aşırı düzeyde nomofobi bulunduğu belirlenmiştir. ASRS ölçeği dikkat eksikliği alt boyutundan alınan puanlar incelendiğinde katılımcıların 289'sında (%61,6) dikkat eksikliği belirtileri bulunmadığı, 139'unda (%29,6) muhtemel dikkat eksikliği belirtilerinin olduğu ve 41'inde (%8,7) dikkat eksikliği belirtileri bulunduğu belirlenmiştir. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite/dürtüsellik değişkenleri birlikte, katılımcıların nomofobi puanları ile orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki vermektedir, (r=0,331, r2= 0,11, p<0.01). ASRS puanlarının, katılımcıların nomofobi puanları ile orta düzeyde ve anlamlı bir ilişkisi olduğu ve ASRS'nin nomofobi üzerinde önemli (anlamlı) bir yordayıcı olduğu görülmektedir (r=0,304, r2= 0,92, p<0.01).
Sonuç: Çalışmamızda nomofobi ve DEHB belirtileri ilişkili bulunmuştur. Nomofobi ve DEHB arasındaki ilişkinin anlaşılması nomofobinin daha iyi anlaşılmasında, risk gruplarının belirlemesinde ve tedaviye yön vermede etkili olacaktır. Birinci basamakta risk gruplarının tanınması ve tedavi edilebilmesi, nomofobinin toplumsal yükünü azaltacaktır.

Abstract:
Purpose: When used in a correct way, smartphones, which have become key importance in our lives with the rapid development of technology, make daily life easier. However, wrong use of these devices may arise some biopsychosocial problems. Main mental problems related to smartphones are smartphone addiction and nomophobia. Nomophobia is one of the newly added concepts to the literature and the
variables associated with nomophobia have not been clarified. The frequent occurrence of substance addictions and behavioral addictions in patients with Attention Deficit and Hyperactivity Disorder has brought forward that smartphone addiction, another type of behavioral addiction, may be a risk factor in ADHD. Our study aims to examine relationship between nomophobia and ADHD
symptoms.
Materials and Methods: This descriptive study was conducted with 469 participants, 254 women and 215 men, who applied to Family Practice polyclinic between 1 April 2021 and 30 June 2021. Research data were collected by face-to-face interview method using the Sociodemographic Characteristics Information Form, Nomophobia Scale in Turkish and Adult Attention Deficit Hyperactivity Disorder Self-Report Scale (ASRS). IBM SPSS 25 program was used in the analysis of the data.
Findings: In our study, when the scores obtained from the Nomophobia scale were examined, 2 participants (0.4%) did not have nomophobia, 161 participants (34.3%) had mild nomophobia, 225 participants (48.0%) had moderate and 81 participants (17.3%) had extreme nomophobia has been diagnosed. When the scores obtained from attention deficit sub-section of the ASRS scale were examined, it was determined that 289 participants (61.6%) did not have attention deficit symptoms, 139 participants (29.6%) had possible attention deficit symptoms and 41 participants (8.7%) had attention deficit symptoms. The attention deficit along with hyperactivity/impulsivity variables give a moderate and significant correlation with the participants' nomophobia scores, (r=0.331, r2=0.11, p<0.01). It is seen that ASRS scores have a moderate and significant correlation with the participants' nomophobia scores, and ASRS is a significant predictor of nomophobia (r=0.304, r2=0.92, p<0.01).
Results: Nomophobia and ADHD symptoms were found to be correlated in our study. Understanding the relationship between nomophobia and ADHD will have an impact on better understanding of nomophobia, identifying risk groups and addressing the treatment. Identification and treatment of risk groups in primary care will reduce the social burden of nomophobia.