Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde c1 düzeyi konuşma becerisi analitik dereceli puanlama anahtarı geliştirilmesi
Development of analytical rubric for c1 level speaking skill in teaching Turkish as a foreign language
Yazar: TUNCAY AYVERDİ
Danışman: PROF. DR. İHSAN KALENDEROĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri = Alternative assessment and evaluation tecniques ; Dereceli puanlama anahtarı = Rubric ; Konuşma = Speech ; Konuşma becerisi = Speaking skills ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmada yabancı dil olarak Türkçe öğrenen C1 düzeyi öğrencilerinin konuşma becerisi performans düzeylerinin ölçme ve değerlendirilmesi amacıyla "C1 düzeyi konuşma sınavı" ve C1 düzeyi sözlü anlatım ve karşılıklı konuşma becerileri için analitik dereceli puanlama anahtarı" geliştirmek amaçlanmıştır. Bu kapsamda araştırma karma yöntem desenlerinden keşfedici sıralı desen seçilerek literatür taraması ile başlayıp uzman görüşleri, yapılandırılmış görüşme ve öğrenci bilgi formuna yer verdiğinden nitel verileri; çalışma grubu üzerinde yapılacak çalışma sonuçlarının neden-sonuç ilişkisi üzerinde durdurduğundan nicel verileri birlikte barındırmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Gazi Üniversitesi TÖMER, İstanbul Aydın Üniversitesi TÖMER, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi TÖMER bünyesinde öğrenim gören C1 düzeyindeki 32 yabancı dil olarak Türkçe öğrenicisi ve bu öğrencilerin konuşma düzey performanslarını değerlendiren dört alan uzmanından oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama araçları "C1 düzeyi sözlü anlatım becerisi sınav soruları", "C1 düzeyi karşılıklı konuşma becerisi sınav soruları", "C1 Düzeyi Sözlü Anlatım Becerisi Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı", "C1 Düzeyi Karşılıklı Konuşma Becerisi Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı" ve "Öğrenci Bilgi Formu"ndan oluşmaktadır. Çalışmada öncelikle D-AOBM' nin (Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni) eylem odaklı yaklaşımı ve C1 konuşma becerisi kazanımları ve ölçütleri referans alınmıştır. Bunun yanı sıra konuşma becerisinin ölçme ve değerlendirilmesinde bulunması gereken ölçütlerin listesi uluslararası geçerliğe sahip CEFR ve ALTE standartlarına uygun sınav formatlarıyla yerli ve yabancı alan yazın taramasından elde edilen bilgiler doğrultusunda geliştirilen konuşma sınavına ve analitik dereceli puanlama anahtarlarına kuramsal çerçeve oluşturulmuştur. Çalışmanın nitel verileri için oluşturan, "Konuşma becerisinin ölçme ve değerlendirilmesinde bulunması gereken ölçütler nelerdir?" yapılandırılmış sorusu 14 alan uzmanına sorularak cevabı verilen ölçütlerin sıklık listesi oluşturulmuştur.  Buradan hareketle 6 ana ölçüt etrafında 19 maddeden oluşan analitik dereceli puanlama anahtarlarının ölçüt ve derece tanımları yazılarak bir önceki alan uzmanı grubundan bağımsız 10 alan uzmanına sunulmuştur. Davis (1992) kapsam geçerliği tekniğine göre kapsam geçerliği alınan puanlama anahtarları nihai forma dönüştürülmüştür. Çalışma için araştırmacı tarafından hazırlanan kapsam geçerliği alınmış konuşma sınavı, pandemi dönemi şartları dolayısıyla ZOOM üzerinden, öğrenci izinleri alınarak video kayıtlı şekilde araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Puanlayıcılar birbirinden bağımsız olarak değerlendirmelerini geliştirilen puanlama anahtarlarına göre yapmıştır. Puanlama anahtarlarının güvenirliğini belirlemek için SPSS 23.0 programıyla öncelikle Cronbach Alpha katsayısı kullanılarak puanlayıcı-içi tutarlığın 0,80 ≤ α

Abstract:
In this study, it was aimed to develop "C1 level speaking exam" and C1 level analytical rubric for oral expression and conversation skills in order to measure and evaluate the speaking skill performance levels of C1 level students learning Turkish as a foreign language. In this context, the research starts with a literature review by choosing an exploratory sequential design from mixed method designs and includes expert opinions, structured interviews and student information form. Since the results of the study on the study group focus on the cause-effect relationship, it contains quantitative data together. The study group of the research consists of 32 Turkish as a foreign language learners at the C1 level studying at Gazi University TÖMER, Istanbul Aydın University TÖMER, and İzmir Kâtip Çelebi University TÖMER in the 2020-2021 academic year and four field experts who evaluated the speaking performance of these students. The data collection tools of the research are "C1 level verbal expression skills exam questions", "C1 level conversational skills exam questions", "C1 Level Oral Expression Skills Analytical Rubrics", "C1 Level Conversation Skills Analytical Rubrics" and "Student Level Oral Expression Skills Analytical Rubrics". It consists of "Information Form". In the study, primarily the action-oriented approach of D-AOBM (Common European Framework of Reference for Languages) and C1 speaking skill acquisitions and criteria were taken as reference. In addition, a theoretical framework has been created for the speaking exam and analytical rubrics, which are developed in line with the information obtained from the domestic and foreign literature review, with the list of criteria that should be included in the measurement and evaluation of speaking skill, with exam formats in accordance with internationally valid CEFR and ALTE standards. For the qualitative data of the study, "What are the criteria that should be found in the measurement and evaluation of speaking skill?" A frequency list of the criteria was created by asking the structured question to 14 field experts. From this point of view, the criteria and degree definitions of the analytical rubrics consisting of 19 items around 6 main criteria were written and presented to 10 field experts independent of the previous field expert group. According to Davis (1992) content validity technique, the rubrics whose content validity were obtained were converted into the final form. The speaking test, which was prepared by the researcher for the study, was applied by the researcher in video recorded form by obtaining student permissions via ZOOM due to the pandemic period conditions. The raters made their evaluations independently of each other according to the developed scoring keys. In order to determine the reliability of the scoring keys, firstly the CronbachAlpha coefficient was used with the SPSS 23.0 program and it was determined that the intra-rater consistency was in a consistent and high range between 0.80 ≤ α <1.00. By using Fleiss' Kappa coefficient to determine inter-rater reliability, a significant agreement was found between 0.61-0.80 in the evaluation of verbal expression and conversation skills. In addition, the reliability coefficient between the raters was tried to be determined again with Kendal's W analysis over the sum of the scores given by each rater. W= .903 for verbal expression skill and w= .951 for mutual speaking skill, and these values were found to be statistically significant (p<0.001). At the end of the study, it was concluded that the developed exam and analytical rubrics were valid and reliable.