Şizofreni hastalarının birinci dereceden sağlıklı akrabalarında şizofreninin üç alt tipi ile ilişkili kognitif bouklukların incelenmesi
Cognitive dysfunction related to subtypes of schizotypy in healty first-degree relatives of patient with schizophrenia
Yazar: HANDAN NOYAN
Danışman: PROF. DR. ALP ÜÇOK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Akrabalık = Relatives ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Nöropsikolojik ve elektrofizyolojik çalışmalar, şizofreni hastalarında, şizotipal kişilik bozukluğu gösteren hastalarda ve şizofreni hastalarının akrabalarında ortak özellikler olduğunu göstermiştir.Bu çalışmada; şizotipinin üç alt tipine özgü kognitif bozuklukları nöropsikolojik testler ile incelemek ve şizofreni hastalarının birinci dereceden sağlıklı akrabalarında şizotipal kişilik özelliklerinin şiddetini ve sıklığını tespit etmek amaçlandı.Çalışma 32?si şizofreni hastasının birinci dereceden sağlıklı akrabası ve 30 sağlıklı kontrol grubu olmak üzere yaş, eğitim ve cinsiyet değişkenleri açısında eşleştirilmiş 62 katılımcı ile yürütülmüştür. Katılımcılara şizotipal Kişilik Ölçeği?nin Kısa Formu, Büyüsel Düşünceler Ölçeği ve Algılamada Sapmalar Ölçeği uygulanmıştır. Bilişsel iilevler; Wisconsin Kart Eşleme Testi, Sayı Dizini Testi, Londra Kulesi Testi, Sözel Akıcılığın Semantik ve Fonetik Akıcılık Testleri, IOWA Kumar Testi, WAIS-R?ın ikili benzerlikler alt testi, Stroop Testi, Piramit ve Palmiye Ağaçları Testi ile değerlendirilmiştir. Yapılan istatistiksel analiz sonucunda, şizofreni hastası yakınları ile sağlıklı kontrol grubu arasında yürütücü işlevlerin değerlendirildiği Wisconsin Kart Eşleme Testi perseveratif hata, perseveratif hata yüzdesi ve toplam cevap sayısı skorları; Londra Kulesi Testi?nin toplam doğru yanıtı, hamle sayısı, kural hatası ve zaman skorları ve sözel akıcılığın fonetik akıcılık alt testinde anlamlı bir fark bulunurken diğer nöropsikolojik testlerde iki grup arasında anlamlı bir fark bulunmadı. Ayrıca grupların şizotipinin üç alt tipine göre de farklılaşmadığı görülmüştür. Ancak yapılan ileri istatistiksel analiz sonucunda; Wiskonsin Kart Eşleme Testi?nin perseveratif hata skoru, Londra Kulesi Tesi?nin hamle sayısı ve negatif şizotipi skorlarının iki grup arasındaki farklılığı yordadığı bulunmuştur.Bu çalışma, Türk popülasyonunda ilk defa şizofreni hastası yakınları arasında şizotipal özellikleri ve bilişsel işlev bozukluklarını incelemesi ve şizofrenide ailesel yatkınlığın olası etkilerini göstermesi açısından önem taşımaktadır.Anahtar Kelimler: Şizotipal özellikler, Yürütücü işlevler, Kognitif bozukluklar

Abstract:
Findings of neuropsychological and electrophysiological studies suggest that patients with schizophrenia and their relatives share common features with patients with schizotypal personality disorder. In this study, it was aimed to evaluate the specific cognitive dysfunctions related to three subtypes of schizotypy by neuropsychological tests and to study frequency and severity of schizotypal features in healty first degree relatives of patients with schizophrenia.In this study, 62 subjects including 30 healty first-degree relatives of patients with schizophrenia and 32 healty individuals for control were matched on age, sex and years of education. All partipicants were administered short version of Schizotypal Personality Questionnary Magical Thinking Questionnary and Aberrant Perceptions Questionnary to Cognitive functions were evaluated with Wisconsin Cart Sorting Test-Computer version, Digit Span, Tower of London Test, Controlled Oral Word Association and Continous Category Naming subscales of Verbal Fluency Test, IOWA Gambling Test-computer version, dual similarities subtest of WAIS-R, Stroop Test, Pyramide and Palm Trees Test. We found significant difference in scores of Wisconsin Card Sorting Test; perseverative error and percentage of perseverative error and number of trials, scores of Tower of London Test; right response, number of move, rule violation and in the time scores and Controlled Oral Word Association subscales of Verbal Fluency Test between Schizophrenic patients? relatives and control subjects. Furthermore there is no difference in three subtypes of schizotypy between two group. However, Wisconsin Card Sorting Test perseverative error, London Tower Test number of move and negative schizotypy scores appeared as independent variables which differentiate two groups in logistic regression analysis.This study is important because it evaluates schizotypal features and spesific cognitive dysfuction between first-degree relatives of patients with schizophrenia in Turkish population for the first time and also display possible mediating effects of familial schizophrenia.Key words; Schizotypal features, Executive functions, Cognitive dysfunctions.Şizotipal özellikler=Schizotypal features/ Yürütücü işlevler=Executive functions / Kognitif Bozukluklar = Cognitive dysfunctions.