Fikri mülkiyet uyuşmazlıklarında 6100 sayılı hukuk muhakemeleri kanunu uyarınca tahkime elverişlilik
Arbitrability of intellectual property disputes pursuant to the civil procedure code no. 6100
Yazar: KADİRHAN MAVİŞ
Danışman: DOÇ. DR. ŞİRİN AYDINCIK MİDYAT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Medeni Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Fikri mülkiyet haklarına ilişkin uyuşmazlık konuları çoğunlukla tarafların mali ve teknolojik sırlarını içeren, haklarında değerlendirme yapılması bakımından uzmanlık gerektiren yapıları haizdir. Tüm bu nedenlerle ve özellikle WIPO'nun tahkim yargılamasına ilişkin teşvikleriyle birlikte, tüm dünyada fikri mülkiyet uyuşmazlıkları en sık tahkim yoluna başvurulan uyuşmazlıklar haline gelmiştir.
Bununla birlikte, fikri mülkiyet uyuşmazlıklarının konuları itibariyle tahkime elverişli olup olmadıkları oldukça tartışmalıdır ve karşılaştırmalı hukukta birbirinden farklı pek çok uygulama bulunmaktadır. Çalışmada; farklı kanunlarda düzenleme alanı bulan ve amaçları, hak sahipliklerinin doğumu, sağladıkları hakların türleri bakımından birbirlerinden farklı özellikleri haiz olan sınai haklara ve fikri haklara ilişkin uyuşmazlıkların tahkime elverişlilikleri ayrı bölümlerde ele alınmıştır. 
Fikri ve sınai haklara ilişkin pek çok milletlerarası anlaşma ve model kanunlar ile bu haklara yönelik uygulamaların tüm dünyada yeknesaklaşmasına yönelik önemli çabaların söz konusu olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda ilgili anlaşmalara taraf olan devletlerin milli hukuklarında fikri mülkiyet haklarının korunmasına yönelik benzer düzenlemelerin yer alması amaçlanmış ve bu amaç tüm dünyada olumlu sonuçlar vermiştir. Bu nedenle, çalışmada fikri mülkiyet alanında Türk hukukuna yönelik değerlendirmeler yapılırken, benzer düzenlemeleri haiz olmaları nedeniyle pek çok yabancı ülkenin yasal düzenlemelerinden ve yabancı ülke hukuklarına dair yayımlanmış doktrindeki eserlerden yararlanılmıştır.

Abstract:
Disputes regarding intellectual property rights mostly involve the financial and technological secrets of the parties and require expertise in terms of their evaluation. For all these reasons and especially with the incentives of WIPO regarding arbitration proceedings, intellectual property disputes have become the disputes most frequently resorted to arbitration all over the world. 
However, the arbitrability of intellectual property disputes is quite controversial and there are many different practices in comparative law. In the study; the arbitrability of industrial property and intellectual property disputes, which are regulated in different laws and have different characteristics in terms of their purposes, the origin of their rights and the types of rights they provide, are discussed in separate sections. 
Many international agreements and model laws regarding intellectual and industrial property rights and important efforts to make the applications related to these rights uniform all over the world. It was aimed to include similar regulations for the protection of intellectual property rights in the national laws of the participating states and this aim has yielded positive results all over the world. In evaluating Turkish intellectual property law, the legal regulations of many foreign countries and the works published in the doctrine on the laws of foreign countries were used due to their similar regulations.