Kronik karaciğer hastalarında malnutrisyonun değerlendirilmesi, Kronik karaciğer hastalarında böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesinde sistatin C ve diğer glomerüler filtrasyon hızı ölçme yöntemlerinin karşılaştırılması
Evaluation of malnutrition in patients with chronic liver disease, Comparison of Cystatin C and other glomerular filtration rate measurement methods in the evaluation of kidney functions in patients with chronic liver disease
Yazar: TOLGA ŞAHİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALDUN SELÇUK
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Gastroenteroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de kronik karaciğer hastalığı yaygın görülen ve toplum sağlığını tehdit eden önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Kronik karaciğer hastalarında hastalığın prognozunu belirleyen majör faktörlerden biri de gelişen komplikasyonlardır ve genellikle bu hastalarda gelişen şiddetli malnütrisyon klinisyenlerin gözünden kaçmaktadır.
Bu hasta grubunda gelişen malnutrisyonun hastalığın ileri dönemlerinde yağ ve kas kitlesinde kayıba neden olmaktadır. Renal fonksiyonları değerlendirmede kas kaynaklı  kreatinin ve  24 saatlik idrarda kreatinin klirensi rutin pratikte sık kullanılan testlerdir ve halen GFH' ndaki azalmaya kadar olan süreçteki renal rezervin kaybını ortaya koyabilecek ideal bir marker bulunmamıştır. Exojen markerların klirensi (İnülin, 99mTc-DTPA, 51Cr-EDTA, iyotalamat, iyohexol vb.) yoluyla ölçülen GFH ölçüm yöntemleri de zor ve pahalı yöntemlerdir. Bu durum malnütrisyona bağlı kas kitlesi kaybı bulunan kronik karaciğer hastalarında kas kaynaklı kreatinin ve kreatinin klirensinin güvenilirliğini tartışmaya açmıştır.
Sistatin c bir endojen serin proteaz inhibitörüdür. Sistatin c vücutta bir çok dokuda sentezlenebilir. Ultrafiltrata tamamen geçer ve >%99 oranında tübüler reabsorbsiyona uğrar. Kreatinin gibi tübüler sekresyona uğramaması molekülün kreatinine göre GFH' nı belirlemede avantajlarıdır.
Çalışmamızda kronik karaciğer hastalarında malnütrisyonun fiziksel ve biyokimyasal belirteçlerini incelendi ve özellikle ileri evre child c hastalarda nutrisyonel belirteçlerde belirgin gerileme gözlendi. Hastalarda serum sistatin c düzeyi sağlıklı populasyona göre anlamlı oranda  yüksek ölçüldü. Hastaların kendi içinde ise child ve meld skorları ile sistatin c düzeyleri arasında istatistiksel anlamlılık bulunamadı. Çalışmamızda ayrıca hastalarda sistatin c düzeyi ile mikroalbuminüri arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı. Bu nedenle malnütrisyon ve buna bağlı kas kitlesi kaybı olan bu hastalarda, yüksek serum sistatin c düzeyleri klinisyenlere, kreatinin ve kreatinin klirensi normal olsa dahi fonksiyonel renal parankimal rezervin azaldığı,  ılımlı GFH azalmaları konusunda uyarıcı olmalıdır. Çalışmamızda elde edilen bu veriler, özellikle ileri evre karaciğer sirozunda kas kitlesi kaybı sonucu sistatin c' nin kreatinine oranla ılımlı GFH azalmalarında erken bulgu veren bir belirteç olarak kullanılabileceğini işaret etmektedir.

Abstract:
Chronic liver disease is one of the common  cause of morbidity and mortality which threatening public health in our country as well as all over the world. One of the major factor which determines the prognosis of the chronic liver disease is complications and these patients are usually develop severe malnutrition which clinicians are usually missed.
In this group of patients, nutritional deficiency develops, which is often ignored by most clinicians and progresses with loss of fat and muscle mass. Muscle originated creatinine and creatinine clearance in 24-hour urine are often used in daily practice for evaluation of renal function and an ideal marker to show loss of renal reserve still  was not found .  Glomerular filtration rate measurement methods through the exojen clearance markers (inulin, 99mTc-DTPA, 51Cr-EDTA, iyotalamat, iyohexol etc.) are difficult and expensive methods. This has led to a discussion of the safety of muscle-induced creatinine and creatinine clearance in patients with chronic liver disease.
Cystatin c is an endogenous serine protease inhibitor. Cystatin c can be synthesized in many tissues in the body. It completely enters the ultrafiltrate and> 99% of cystatin c is reabsorbed through tubular reabsorption. This molecule does not undergo tubular secretion like creatinine. These properties are the advantages of cystatin c to determine the glomerular filtration rate.
In our study, physical and biochemical markers of malnutrition were examined in patients  with chronic liver disease and significant decline was observed especially on  Child C group patients. Serum levels of cystatin c were measured with higher in patients group than healthy populationsThere was no statistically significant difference between cystatin c levels according to the Child and MELD scores of the patients . In our study also significant positive correlation was found between  the levels of  cystatin c and microalbuminuria in cirrhosis patients. Therefore, even if creatinine and creatinine clearance are normal in patients with liver cirrhosis, higher serum cystatin c levels may be a warning for clinicians in terms of decreased renal parenchymal functional reserve. The data obtained in our study indicate that cystatin c can be used as a more reliable marker in the evaluation of renal function in patients with moderate and advanced stage chronic liver disease.