Lise öğrencilerinde depresyon, obsesif kompülsif bozukluk ve kişilik yapısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between depression, obsessive compulsive disorder and personality structure in high school students
Yazar: BÜŞRA ÖZALP BAYRAM
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL SEÇER
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresyon = Depression ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Lise öğrencileri = High schools students ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder

Özet:
Amaç: Bu araştırmada lise öğrencilerinde depresyon belirtileri ile Obsesif Kompülsif Bozukluk (OKB) ve kişilik yapısı arasındaki yordayıcı ilişkiler ve depresyon belirtilerinin çeşitli değişkenlere göre farklılaşma durumunun incelenmesi amaçlanmıştır. 
Yöntem: Bu araştırmada betimsel ve ilişkisel tarama desenleri kullanılmıştır. Araştırmanın hedef evreni 2017-2018 Eğitim Öğretim yılında Erzurum şehir merkezinde devlet okullarında öğrenim görmekte olan lise öğrencileridir ve araştırma örneklemi bu evrenden çok aşamalı örnekleme yöntemi mantığına uygun olarak küme örnekleme, büyüklüğe oranlı örnekleme ve uygun örnekleme yöntemleri kullanılarak % 95 güven aralığında ulaşılan 397 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Çocuklar için Depresyon ve Anksiyete Ölçeği", "OKB Ölçeği Çocuk Formu" ve "Beş Faktör Kişilik Ölçeği" kullanılmıştır. Veri analiz sürecinde kayıp veri, uç değer, homojenlik ve normallik analizleri yapılarak parametrik kriterler gözden geçirilmiştir.
Bulgular: Araştırmanın betimsel tarama kısmından elde edilen bulgular lise öğrencilerinin depresyon belirtilerinin cinsiyete, barınma durumuna ve öğrenim görülen okul türüne göre anlamlı farklılaşma göstermediğini ancak yaşlarına göre anlamlı düzeyde farklılaştığını göstermiştir. İlişkisel tarama boyutundan elde edilen bulgular ise OKB ve kişilik yapısının lise öğrencilerinin depresif belirtilerinin anlamlı bir yordayıcısı olduğunu göstermiştir.
Sonuç: Araştırma sonuçları yaş faktörünün lise öğrencilerinde depresif belirtiler için önemli bir belirleyici olduğunu ve lise öğrencilerinde kişilik yapısının ve OKB'ye ilişkin niteliklerin depresif belirtiler açısından önemli bir risk kaynağı oluşturduğunu göstermektedir. Bu bağlamda ergenlerde depresyona ilişkin önleyici ve rehabilite edici uygulamalarda araştırmadan elde edilen bu sonuçların göz önünde bulundurulmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to investigate the predictive relationships between depression symptoms and Obsessive Compulsive Disorder (OCD) and personality structure in high school students and the differentiation status of depression symptoms according to various variables.
Method: In this research, descriptive and correlational survey were used. The target universe of the research is the high school students who are studying in public schools in Erzurum city center in the 2017-2018 academic year. The research sample consisted of 397 students who reached 95% confidence interval using cluster sampling, proportional sampling and appropriate sampling methods in accordance with the multi-stage sampling method. Children's Depression and Anxiety Scale, OCD Scale Child Form and Five Factor Personality Scale were used in the study. In the data analysis process, parametric criteria are reviewed by analyze missing data, extreme value, homogeneity and normality.
Findings: The findings obtained from the descriptive survey section of the study showed that the symptoms of depression did not differ significantly in terms of gender, accommodation and school type, but they were significantly different according to their age. 
Findings from the relational screening dimension showed that OCD and personality structure were a significant predictor of depressive symptoms of high school students.
Results: The results of the study show that age factor is an important determinant of depressive symptoms in high school students, and that the personality structure and OCD attributes constitute an important source of risk in terms of depressive symptoms. 
In this context, it is considered that it would be beneficial to consider the results obtained from this research in preventive and rehabilitative practices of depression in adolescents.