Futbol liglerinde takımların belirli haftalardaki performanslarının ligden düşme ve çıkmaya etkisi
The effects of the performances of teams in certain weeks on relegation and promotion from the league
Yazar: KEREM ALİ TORUNLER
Danışman: DOÇ. DR. EGEMEN ERMİŞ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Antrenörlük Ana Bilim Dalı / Antrenörlük Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Futbol = Football ; Futbol ligleri = Soccer leagues

Özet:
Futbol ligleri hakkında düşme ve çıkmaya etki eden faktörler için literatürde çok az çalışmaya rastlanmıştır. Bu çalışmada ligde üst ve alt sıralardaki takımların ligin ilk haftalarında belli olup daha sonraki haftalarda değişmediği ihtimali ve mevcut ligin ara transfer dönemi gibi büyük bir etkenin ligde oluşan takımların sıralamalarına olumlu veya olumsuz sonuçlarının ligin üst sıralarını ve alt sıralarını nasıl etkilediğini görmeyi amaçlamaktayız.
Araştırmamızda 10 farklı ülkenin futbolda 1. ve 2. liglerinin belirli haftalarını (5. hafta, 10. hafta, 15. hafta ve 2. devrenin ilk haftası) ilk 4 ve son 4 sırada bitiren takımların, sezon sonundaki sıralamalarda ilk 4'te ve son 4'te yer alma istatistikleri araştırılmıştır. Uygulamada kullanılan veriler 2003-04 sezonundan 2022-23 sezonuna kadar 20 yıllık bir dönemi kapsamaktadır. Çalışma verileri 2 aşama için değerlendirilmiştir: Sezonu ilk 4 sırada bitiren takımların Şampiyonluk ve Avrupa kupalarına katılma olasılıklarının belirlenmesi (2. Lig takımlarının ise bir üst lige çıkma olasılıklarının belirlenmesi) ve sezonu son 4 sırada bitiren takımların ligden düşme olasılıklarının belirlenmesi. Uygulamada Ki-kare analizi, Varyans Analizi (ANOVA), Spearman sıra korelasyonu test istatistikleri kullanılmıştır. Analizlerde SPSS.25 (Statistical Package for Social Sciences) paket programı kullanılmış ve tüm analizlerde güven düzeyi 0,05 olarak alınmıştır.
Çalışmamız sonucunda ligde son hafta oluşacak ilk ve son 4 sırada bulunacak takımların belirlenen haftalar arasında oranın en yüksek olduğu ligin 2. yarısının ilk haftası olarak gözlenmektedir. Bu sebeple sıralamaya etki edecek ekonomik yönetim, gelecek yıllar ile alakalı planlamalar, sezon öncesi antrenmanların ve yapılanmanın akıllıca yapılması, anlık popülerlik yerine gelecek vadeli transferler, teknik ekip ve projeler futbol kulüplerini başarıya taşıyacağı düşünülmektedir. Sezon öncesi antrenman programında doğru ve zamanında yapılan çalışmalarla birlikte doğru zamanda yapılan transferlerinde etkisi olmaktadır. Bunları göz önüne alarak kulüp yönetimlerinin başarı için zaman olgusunu iyi kontrol etmeleri önerilmektedir.

Abstract:
There are few studies in literature on the factors affecting relegation and promotion in football leagues. This study aims to find out how the possibility that the teams in the upper and lower ranks of the league are determined in the first weeks of the league and do not change in the following weeks and also a major factor such as the intermediate transfer period.
Our study analysed the statistics of whether the teams that finished in the first four and last four places in certain weeks (week 5, week 10, week 15 and the first week of the second half) of the 1st and 2nd football leagues of 10 different. The data used covers a 20-year period starting from the 2003-04 season until the 2022-23 season. The study data were evaluated in two stages: Determination of the probability of the teams that finished the season in the first 4 places to participate in the Championship and European cups (determination of the probability of the 2nd League teams to be promoted to a higher league). Chi-square analysis, Analysis of Variance (ANOVA), Spearman rank correlation test statistics were used in the application. SPSS.25 software was used in analyses and confidence level was taken as 0,05 in all analyses.
As a result, it can be seen that the teams that will be in the first and last four places of the league is mostly determined in the first week of the second half. Therefore, it is thought that economic management, planning for the coming years, smart pre-season training and structuring, transfer for the future instead of instant popularity, which will all affect the ranking, will carry football clubs to success. It is recommended for club managements to control time well for success.