Türk Mûsikisi'nde Hafız Osman Dede
Hafez Osman Dede in Turkish Music
Yazar: BERKANT KOŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜRKAN UYMAZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Müzik = Music ; Sanat Tarihi = Art History ; Tarih = History
Dizin: Bestekarlar = Composers ; Besteler = Compositions ; Dini müzik = Religious music ; Hafız Osman Efendi = Hafız Osman Efendi ; Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Türk müziği = Turkish music ; Türk-İslam sanatı = Turkish-Islamic art ; İslam sanatı = Islamic art

Özet:
Araştırmamız Türk Mûsikisi'nde Hafız Osman Dede'nin hayatı, eser incelemesi, literatür ve arşiv taraması ile incelemeye aldığımız eserler kullanılarak yapılmıştır. 
Araştırmamız giriş bölümü ve devamında üç alt bölümden oluşmaktadır.
Giriş bölümünde; araştırmanın önemi ve amacı, araştırmanın yöntemi ve sınırlılıkları ile ulaşılan kaynakların değerlendirilmesi bilgilerine yer verilmiştir.
Birinci bölümde; Hafız Osman Dede dönemi Osmanlı mûsikişinaslarına bir bakış altında Hafız Osman Dede dönemi Türk Mûsikisi, Musul'da Türk Mûsikisi ve Hafız Osman Dede'nin mûsiki çevresi incelenmiştir. 
İkinci bölümde; Türk müziğinde hafızlık geleneği altında hafızlık tanımı, geleneği, sistemi, eğitimi ve mûsiki ile ilişkisi ile Türk mûsikisinde önemli hafız mûsikişinaslar incelenmiştir.
Üçüncü bölümde; Musullu Âmâ Hafız Osman Dede'nin hayatı ayrıntısı ile incelenmiştir. Hayatı biyografik olarak sunulmuş, ailesi, eğitimi, tasavvuf ve din ile olan münasebeti, ilmi eserleri gibi bek çok konu üzerinde durularak kendi hayatı ve dönemsel şartlarına ilişkin fikir oluşması sağlanmıştır. Bununla beraber Hafız Osman Efendi'nin günümüze ulaşan eserleri araştırılarak kaynak teşkil edecek şekilde derlenmiştir.
Çalışmada Arapça ve İngilizce olan kaynaklarımızın çevirisi mümkün olduğunca birebir Türkçe dil yapısı ile örtüştürülmüştür. Arapça ve İngilizceden Türkçeye çeviride bazı anlamların karşılığı bulunamamıştır. Bu sorun cümle ve paragrafın genel anlam bütünlüğüne bakılarak anlamdaş kelimelerle çözülmeye çalışılmıştır.
Sonuç ve değerlendirme kısmında ise, Hafız Osman Dede dönemi Osmanlı mûsikişinasları, Musul'da Türk mûsikisi ve Hafız Osman Dede'nin mûsiki çevresi değerlendirilmiştir. Bununla birlikte Hafızlık geleneği ve Türk mûsikisinde önemli hafız mûsiki karşılaştırılmıştır. Musullu Hafız Osman Dede'nin hayatı ve Türk dini mûsikisine katkısı, dönemi ve bugüne bıraktığı izler üzerinden değerlendirilmiştir.

Anahtar 	Kelimeler: Dini Mûsiki, Mûsiki, Musullu Hafız Osman.

Abstract:
Our research has been made by using Hafız Osman Dede's life, works, literature and archives in Turkish Music.
Our research consists of an introduction section and two sub-sections. 
In the introduction section; the importance and purpose of the research, the method and limitations of the research and the evaluation of the sources reached.
In the first section; Hafız Osman Dede period Turkish music in Hafiz Osman Dede period, Turkish music in Mosul and Hafız Osman Dede's music were examined under an overview of Ottoman music musicians.
In the second part; Under the tradition of memory in Turkish music, the definition, tradition, system, education and relationship with music, and the important music in Turkish music are examined.
In the third section; The life of Amâ Hafız Osman Dede, who was born in Mosul, was examined in detail. His life was presented biographically and his ideas about his life and periodic conditions were created by focusing on many subjects such as his family, his education, his relationship with Sufism and religion, his scientific works. However, the works of Hafız Osman Efendi, which have survived to the present day, have been researched and compiled as a source.
In the study, the translation of our Arabic and English sources was overlapped with Turkish language structure as much as possible. In Arabic and English to Turkish translation, some meanings could not be found. This problem has been tried to be solved with meaningful words by looking at the general meaning integrity of the sentence and paragraph.
In the conclusion and evaluation part, Ottoman Musikishinas of Hafiz Osman Dede period, Turkish music in Mosul and Musik environment of Musullu Hafiz Osman Dede were evaluated. However, Hafizlik tradition and important hafiz music in Turkish music were compared. Hafiz Osman Dede's life in Musullu and his contribution to Turkish religious music were evaluated through the period and the traces he left to the present day.

Keywords: Religious Music, Music, Hafiz Osman of Mosul.