UNESCO'da ve somut olmayan kültürel mirasın korunması sözleşmesi'nde sürdürülebilir kalkınma
Sustainable development in UNESCO and the convention for the safeguarding of the intangible cultural heritage
Yazar: NİZAMETTİN KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖCAL OĞUZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Birleşmiş Milletler tarafından çıkarılmış bir koruma yöntemidir. İnsanın ve dünyanın geleceğine dair endişeler etrafında oluşturulan hedeflerin uluslararası düzeyde korunması istenmiştir. 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'nin oluşmasında ise Birleşmiş Milletler bünyesinde 1972 yılından itibaren çıkarılan raporlar ve bildirgeler etkili olmuştur. Raporların ve bildirgelerin bekleneni karşılayamamış olması 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'ne zemin hazırlamıştır. Söz konusu rapor ve bildirgeler yine insan ve dünyanın geleceği hakkındaki endişelerden kaynaklanmakta ve kalkınmayı ekonomik olarak görmektedir. Ekonomik olarak kalkınma sağlandığında ise insan ve dünya üzerindeki endişenin yok olacağı düşüncesi hâkim olmaktadır. 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ise sadece ekonomik kalkınma değil sosyal ve çevresel kalkınmayı da koruma yolu olarak benimsemiştir. Hem 1972'den itibaren çıkarılan rapor ve bildirgeler hem de 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri kültürel bir koruma modeli ortaya koymamıştır. Bu noktada halk biliminin ilgilendiği alanları da korumaya çalışan UNESCO, kültürün kalkınmanın bir sağlayıcısı olduğunu belirtmekte ve kalkınma açısından yapılan çalışmalarda kültürün de eklenmesini söylemektedir. Kültürün korunmasının kalkınmayı sağlayacağını örnek metinler ve çalışmalarda da belirtmektedir. UNESCO hazırlamış olduğu sözleşmelerde kalkınmaya da yer vermiştir. Bu yönüyle kalkınmanın kültürle olan sıkı bağına dikkat çekmiştir. UNESCO insanlığın ortak mirası olan unsur dosyalarında ise unsurun sürdürülebilir kalkınmayla olan ilişkisini istemektedir. Birleşmiş Milletlerin aksine UNESCO kalkınmayı sadece ekonomik, sosyal, çevresel değil bunların yanında kültürel bir koruma modeli benimsemiştir. Kültürün yaşatılması, aktarılması ve yeniden canlandırılması yani kültürün korunması kalkınmayı da beraberinde getireceği düşüncesini sürekli yenilemiştir. Bu bağlamda öncelikli 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'ne giden yol verilmeye çalışılmış, kültürün kalkınmanın sağlayıcı olduğunu söyleyen UNESCO çalışmalarına odaklanılmış ve son olarak 2016-2022 yılları arasında İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesine sunulan aday dosyalarda sürdürülebilir kalkınma hedefleri ile ilgili veriler taranmıştır.

Abstract:
The 2030 Sustainable Development Goals are a method of protection issued by the United Nations. It was requested to protect the goals created around concerns about the future of human beings and the world at the international level. The formation of the 2030 Sustainable Development Goals was influenced by the reports and declarations issued by the United Nations since 1972. The fact that the reports and declarations failed to meet the expectations laid the groundwork for the 2030 Sustainable Development Goals. These reports and declarations again stem from concerns about the future of human beings and the world and see development in economic terms. When development is achieved economically, it is thought that the concern for people and the world will disappear. The 2030 Sustainable Development Goals, on the other hand, have adopted not only economic development but also social and environmental development as a way of protection. Both the reports and declarations issued since 1972 and the 2030 Sustainable Development Goals have not put forward a cultural protection model. At this point, UNESCO, which also tries to protect the areas of folklore, states that culture is a provider of development and says that culture should be included in the studies carried out in terms of development. It also states in sample texts and studies that the protection of culture will ensure development. UNESCO has also included development in the conventions it has prepared. In this respect, it has drawn attention to the close connection of development with culture. In the files of elements that are the common heritage of humanity, UNESCO wants the element to be related to sustainable development. Unlike the United Nations, UNESCO has adopted a cultural conservation model in addition to economic, social and environmental development. It has constantly renewed the idea that the survival, transmission and revitalization of culture, in other words, the protection of culture will bring development along with it. In this context, the path to the 2030 Sustainable Development Goals was tried to be given first, UNESCO studies that culture is the enabler of development were focused on, and finally, the data related to sustainable development goals in the candidate files submitted to the Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity between 2016-2022 were scanned.