Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi 1., 2. ve 3. sınıföğrencilerinin Siberkondri düzeyleri ile e-sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişki
The relationship between Cyberchondria levels and e-health literacy of 1st, 2nd, and 3rd year students at Kocaeli University School of Medicine
Yazar: ESRA ÖZ
Danışman: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışma, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde dönem 1, dönem 2 ve dönem 3
öğrencileri arasında siberkondri ve e-sağlık okuryazarlığı düzeylerini belirlemeyi ve
öğrencilerin sosyodemografik özellikleri ile siberkondri ve e-sağlık okuryazarlığı
arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Tasarım tipi kesitsel-analitik olan araştırmanın evreni, çalışmanın
yapıldığı 2023-2024 eğitim öğretim yılında Kocaeli Üniversitesi tıp fakültesinde okumakta
olan üniversite öğrencilerinden oluşmaktadır. Örneklem büyüklüğü hesaplamasında daha
önce yapılan bir çalışmanın verileri kullanılarak minimum 406 kişiye ulaşılması hedeflendi
ve araştırmaya dâhil olma kriterlerini taşıyan 413 kişi araştırmanın örneklemini oluşturdu.
Veri toplama araçları olarak; katılımcıların demografik ve sosyoekonomik özellikleri ile
mevcut sağlık durumunun sorgulandığı kısa anket formu, Siberkondri Ciddiyet Ölçeği-kısa
formu (CSS-12) ve E- sağlık okuryazarlığı(E-SOY) ölçeği online anket yöntemiyle
uygulandı. Çalışma onamı anket metninin önünde yer alan yazılı onam ile alındı.
Araştırmadan elde edilen verilerin değerlendirmesinde Statistical Package for the Social
Sciences 20 paket programı kullanıldı. Pearson ki kare, Mann Whitney-U ve One sample
T-Test istatistiksel testleri kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya 246'sı kadın 167'si erkek toplam 413 üniversite öğrencisi katılmış
olup, genel yaş ortalaması 19,65±1.33'dür. Öğrencilerin%38'inin ikinci sınıftır.
Öğrencilerin %42,9'u "Sağlığınız hakkında karar vermenize, internetin ne kadar yararlı
olduğunu düşünüyorsunuz?" sorusuna "kararsız" cevabını vermişken %54.7'si internetteki
sağlık kaynaklarına ulaşmanın "önemli" olduğunu bildirmiştir. Öğrencilerin CSS-12
toplam puanları 28,79±7,94, ESOY toplam puanları 25±6,41 olarak bulunmuştur. Her iki
ölçek puan ortalamalarının cinsiyet, kronik hastalık varlığı, yakınında kronik hastalık
varlığı, yakınında sağlık çalışanı olması özelliklerine göre anlamlı farklılaşmadığı
saptanmıştır (p>0,05).hekim önerisi dışında tetkik yaptıranların CSS-12 ve E-SOY
puanları istatiksel olarak daha yüksek saptanmıştır(p<0.05).Yaklaşık her 4 öğrenciden biri
hekim önerisi dışında tetkik istemekteyken her 2 öğrenciden biri hekim önerisi olamadan
ilaç kullandığı belirlenmiştir .Katılımcıların %85'i sağlıkla ilgili konularda internette arama
yapmaktadır .sağlıkla ilgili konularda arama yapan katılımcıların CSS-12 toplam puanları
istatistiksel olarak daha yüksek saptanmıştır(p<0.05).
Sonuç: Tıp fakültesi dönem 1,dönem 2, dönem 3 öğrencilerinde yapılan bu çalışmada e-
sağlık okuryazarlığı ile siberkondri arasında ilişki bulunmazken, internette tekrarlanan
sağlık bilgilerini aramayı temsil eden aşırılık alt boyutu üzerine etkisinin olduğu
belirlenmiştir.

Abstract:
Objectıve: This study aims to determine the levels of cyberchondria and e-health literacy
among students of phases 1, 2, and 3 at Kocaeli University Faculty of Medicine and to
investigate the relationship between students' sociodemographic characteristics and
cyberchondria and e-health literacy.
Methods: The population of the study consists of university students studying at Kocaeli
University Faculty of Medicine during the 2023-2024 academic year. With a sample size
calculation based on data from a previous study, the goal was to reach a minimum of 406
participants, and 413 individuals who met the inclusion criteria formed the sample of the
study. Data collection tools included a brief survey form questioning participants'
demographic and socioeconomic characteristics and current health status, the
Cyberchondria Severity Scale-short form (CSS-12), and the E-Health Literacy (E-HLS)
scale, which were implemented via an online survey method. Written consent was obtained
before the survey through the written consent form placed at the beginning of the survey
text. Statistical Package for the Social Sciences 20 was used for data analysis, and
Pearson's chi-square, Mann-Whitney U, and One-sample T-Test statistical tests were
employed. Statistical significance was considered at p<0.05.
Results: A total of 413 university students, consisting of 246 females and 167 males,
participated in the study, with a mean age of 19.65±1.33 years. 38% of the students were in
the second phase. While 42.9% of the students gave a "undecided" response to the question
"How useful do you think the internet is for making decisions about your health?", 54.7%
reported that accessing online health resources was "important". The CSS-12 total scores
of the students were found to be 28.79±7.94, and the E-HLS total scores were 25±6.41. It
was found that there was no significant difference in the mean scores of both scales
according to gender, presence of chronic disease, presence of chronic disease in family
members, or presence of healthcare worker in family members (p>0.05). The CSS-12 and
E-HLS scores of participants who underwent tests outside of physician recommendations
were statistically higher (p<0.05). About one in every four participants requested tests
outside of physician recommendations, while one in every two participants used
medication without physician recommendation. 85% of the participants search online for
health-related topics. The CSS-12 total scores of participants who searched for health-
related topics online were found to be statistically higher (p<0.05).
Conclusıon: In this study conducted with students of phases 1, 2, and 3 of the medical
faculty, no relationship was found between e-health literacy and cyberchondria, while it
was determined that there was an effect on the dimension of excessiveness representing
searching for repeated health information online.