Üniversite öğrencilerinin COVID-19 sürecinde çevrimiçi eğitime ilişkin tutum ve niyetlerinin tespiti: Teknoloji Kabul Modeli çerçevesinde bir araştırma
Determination of university students' attitudes and intentions towards online education in the COVID-19 process: A study within the framework of Technology Acceptance Model
Yazar: MERT SABRİ YAVUZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN AKKILIÇ
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Pazarlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Teknoloji kabul ve kullanım modeli = Acceptance and use of technology model ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Çevrimiçi eğitim = Online education ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Covid-19 ile birlikte insan sağlığının güvenliği açısından hayatımızın birçok
noktasında yeni normaller ortaya çıkmıştır. Alınan tedbirlerden biri olan
yükseköğretimde eğitime verilen üç haftalık aranın ardından örgün eğitim yerini
uzaktan (asenkron) eğitime bırakmıştır. Virüsün hızlı yayılımı ve ölümcül sonuçları
nedeniyle 2020-2021 eğitim öğretim yılında üniversitelerin gerekli hazırlıkları
tamamlamaları sonucu çevrimiçi eğitime geçiş yapılmış; güz ve bahar dönemleri bu
eğitim metoduyla yürütülmüştür. Bu süreçte çevrimiçi eğitim alan üniversite
öğrencileri kendi istekleri doğrultusunda değil Covid-19 gibi bağlayıcı bir unsur
sonucu çevrimiçi eğitimi kullanmak durumunda kalmıştır. Şartlar normale
döndüğünde çevrimiçi eğitim vermeyi planlayan üniversitelerin yürüteceği
pazarlama faaliyetlerinde, hedef kitlelerinin bu teknolojiyi benimsemesinde veya
reddetmesindeki etkili faktörlere hakim olması gerekmektedir.
Çalışmanın temel amacı, Covid-19 sürecinde çevrimiçi eğitim alan üniversite
öğrencilerinin kullandıkları programa ilişkin sistem kalitesinin, teknoloji kabul
düzeyi üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Bu amaca ulaşmak için ölçüm aracı
olarak, bilgi teknolojilerinin son kullanıcı tarafından kabulünü incelemekte yaygın
olarak kullanılan teknoloji kabul modeli kullanılmıştır.
Çalışmanın amacına uygun olarak literatür taranmış, araştırma değişkenlerine
ilişkin ölçekler çalışmaya uyarlanarak Google Forms üzerinde anket formu
oluşturulmuştur. Araştırmada, kartopu örnekleme yöntemi ile seçilen ve Covid-19
sürecinde çevrimiçi eğitim aldığını belirten 402 üniversite öğrencisine çevrimiçi
anket uygulanarak veriler toplanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 20 ve AMOS 24 paket programları kullanılmıştır. Araştırmanın bulgular bölümünde öncelikle
örnekleme ilişkin betimleyici istatistiklere yer verilmiş, keşifsel ve doğrulayıcı faktör
analizleri, güvenilirlik ve geçerlilik analizleri yapılmış ve değişkenlere ilişkin
tanımlayıcı istatistiklere yer verilmiştir. Sonrasında araştırma modeli yapısal eşitlik
modeli ile test edilmiştir.
Yapılan analizler sonucunda, sistem kalitesinin teknoloji kabul modeli
değişkenlerinden algılanan fayda, algılanan kullanım kolaylığı ve tutum üzerinde
pozitif yönlü ve anlamlı etkisi tespit edilmiştir. Ayrıca teknoloji kabul modeli
değişkenlerinin birbirleri arasındaki ilişkiler sınanmış; literatürle uyumlu etkilerin
var olduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçlardan yola çıkarak araştırmacılara ve
gelecekte çevrimiçi eğitimi ana veya alternatif eğitim modeli olarak kullanmayı
planlayan üniversitelere öneriler getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Teknoloji Kabul Modeli, Sistem Kalitesi, Covid-19, Çevrimiçi Eğitim

Abstract:
With Covid-19, new normals have emerged in many parts of our lives in
terms of the safety of human health. After a three-week break in higher education,
which is one of the measures taken, formal education has been replaced by distance
(asynchronous) education. Due to the rapid spread of the virus and its deadly results,
in the 2020-2021 academic year, as a result of the completion of the necessary
preparations by the universities, the transition to online education was carried out,
and the fall and spring semesters were carried out with this education method. The
university students who received online education within this period had to use
online education as a result of such a binding factor as Covid-19, not in accordance
with their own wishes. The universities that plan to provide online education when
conditions return to normal should have a good grasp of the factors affecting their
target audience's adoption or rejection of this technology in their marketing activities.
The main purpose of the research is to reveal the effect of the system quality
of the program used by university students who receive online education during the
Covid-19 process on the level of technology acceptance. In order to achieve this aim,
the technology acceptance model, which is widely used in examining the acceptance
of information technologies by the end user, was used as a measurement tool.
In accordance with the purpose of the study, the literature was searched, the
scales related to the research variables were adapted to the study and a questionnaire
form was created on Google Forms. In the study, data were collected by applying an
online questionnaire to 402 university students who were selected by snowball sampling method and who stated that they received online education during the
Covid-19 process. SPSS 20 and AMOS 24 package programs were used in the
analysis of the data. In the findings section of the study, descriptive statistics
regarding the sampling were included in the first place, exploratory and confirmatory
factor analyzes, reliability and validity analyzes were made, and descriptive statistics
regarding the variables were included. Afterwards, the research model was tested
with the structural equation model.
As a result of the analyzes, it was determined that the system quality had a
positive and significant effect on the perceived usefulness, perceived ease of use and
attitude from the technology acceptance model variables. In addition, the relations
among the technology acceptance model variables were tested and it was concluded
that there were effects consistent with the literature. Based on the results obtained,
suggestions were given to researchers and universities that plan to use online
education as a main or alternative education model in the future.

Keywords: Technology Acceptance Model, System Quality, Covid-19, Online Education