1914 Çallı kuşağı ressamlarının ürettikleri savaş temalı resimlerin analitik çözümlemeleri
Analytical analysis of war themed paintings produced by the Çallı generation of 1914
Yazar: DUYGU BÜYÜKTERZİ KARAMAN
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA ÖNEN
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim ve Baskı Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
19. Yüzyılda Türk resim sanatı, gelişen Batı sanatını takiben çağdaş resmin ortaya koyduğu çizgide ilerlemeye başlamıştır. 1914 yılı ortaya çıkan Çallı Kuşağı sanatçıları da çağdaş resim sanatının geleneklerini icra etmiştir. Bu nedenle bazı sanatçılar yurtdışına eğitim amacıyla gönderilmiştir. Ancak 28 Haziran 1914 yılında başlayan Birinci Dünya savaşı sebebiyle sanatçılar yurt dışındaki eğitimlerine ara verip yurda dönmüştür. Türkiye'yi de etkileyen Birinci Dünya savaşı sanatçıların  "sanat toplum içindir" düşüncesinden yola çıkarak savaş temalı eserler üretmelerine önayak olmuştur.  Çallı Kuşağı sanatçıları Şişli Atölyesinde ortaya koydukları milli mücadeleyi yansıtan birçok çalışma üretmiştir. Bu çalışmada Çallı Kuşağı sanatçılarının ortaya koyduğu savaş temalı yapıtlar ele alınmıştır. Dönemin belge niteliğinde olan eserler ayrıntılı bir şekilde incelenmiş ve çözümlenmiştir. Tezin birinci bölümünde çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntem ele alınmıştır. İkinci bölümünde Çallı Kuşağı'nın ortaya çıkışı ve bulunduğu dönemin özelliklerinden bahsedilmiştir. Eğitimci kimliklerinin yanı sıra kullandıkları teknikler kısaca anlatılmıştır. Üçüncü bölüm Çallı Kuşağı sanatçılarının ürettikleri savaş temalı resimlerin analitik çözümlemeleri yapılmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Literatürdeki yerli ve yabancı kaynaklar taranıp sanatçı ve eserleri incelenmiştir. Çalışmada analitik çözümlemelerle birlikte betimsel analiz yöntemine başvurulmuştur. Eserlerde ki modellerin fizyonomisi ve hareketlerinden durum tespiti yapılmıştır. Eserlerde kullanılan kompozisyonlar incelenmiştir. Tüm bunlarla birlikte savaşı, göçü, milli mücadeleyi ana tema olarak öne çıkaran eserler yorumlanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: 1914 Çallı Kuşağı, Sanay-i Nefise, Savaş, İbrahim Çallı, Sami Yetik

Abstract:
In the 19th century, Turkish painting began to progress along the line of contemporary painting, following the developing Western art. The artists of the Çallı Generation, who emerged in 1914, also performed the traditions of contemporary painting. For this reason, some artists were sent abroad for educational purposes. However, due to the First World War that started on June 28, 1914, the artists took a break from their education abroad and returned to their homeland. The First World War, which also affected Turkey, led artists to produce war-themed works based on the idea that "art is for society". Çallı Generation artists produced many works reflecting the national struggle they put forward in Şişli Atelier. In this study, war-themed works produced by Çallı Generation artists are discussed. The documents of the period were examined and analyzed in detail. In the first part of the thesis, the aim, scope and method of the study are discussed. In the second part, the emergence of the Çallı Generation and the characteristics of the period in which it was found are mentioned. In addition to their educator identities, the techniques they use are briefly explained. In the third part, the analytical analyzes of the war-themed paintings produced by the Çallı Generation artists were made. In this study, qualitative research method was used. Domestic and foreign sources in the literature were scanned and the artist and his works were examined. In the study, descriptive analysis method was used together with analytical analysis. The situation was determined from the physiognomy and movements of the models in the works. The compositions used in the works were examined. In addition to all these, works that emphasize war, migration and national struggle as the main theme have been interpreted.

Keywords: 1914 Çallı Generation, Sanayi-i Nefise, War, İbrahim Çallı, Sami Yetik