ACTH salgılayan hipofiz adenomlarında genetik ve epigenetik mekanizmalarının araştırılması
Investigation of genetic and epigenetic mechanisms in ACTH-secreting pituitary adenomas
Yazar: NİRVA SERA KAYACAN
Danışman: PROF. DR. MELEK ÖZTÜRK SEZGİN ; DOÇ. DR. FATMA DAĞISTANLI
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Cushing sendromu = Cushing syndrome ; Epigenetik = Epigenetic ; Genetik = Genetics ; Hipofiz bezi = Pituitary gland ; Hipofiz hastalıkları = Pituitary diseases ; Hipofiz neoplazmları = Pituitary neoplasms

Özet:
Cushing hastalığı (CH), vücudun fazla miktarda glukokortikoidlere maruz kalmasından dolayı meydana gelen nadir görülen bir hastalıktır. İnsan hipofiz adenomları ile ilgili yapılan birçok çalışma, Cushing hastalığının çeşitli genetik ve epigenetik faktörlerin etkisi altında olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada ACTH salgılayan hipofiz adenomlarının gelişimi üzerindeki etkilerini ortaya çıkarmak amacıyla USP8 ve CABLES1 ile ilişkili genlerden USP2, STAM2, VPS28, HDAC2, IL-6, BRG1, EGFR, WEE1, p16, SİKLİN D1, NR4A1, NEUROD1 ve RIPK1'in gen ifadeleri ile USP8 ve p16 genlerinin metillenme düzeyleri araştırıldı. Endokrinoloji ve Metabolizma Polikliniğine başvuran ve CH tanısı konan, ardından Beyin Cerrahisi kliniğinde ameliyat olan hastalardan elde edilen dokular ile çalışıldı. Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı arşivinden sağlanan 32 hasta ile 15 kontrol dokusu kullanıldı. Parafine gömülü dokulardan alınan yaklaşık 10 mikronluk kesitlerden DNA ve RNA izole edildi. RNA örneklerinden cDNA sentezi yapıldı, genlerin ifadesi gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (GZ-PZR) yöntemi ile analiz edildi. Sonuçlar 2-ΔΔCt metodu kullanılarak analiz edildi. Elde edilen tüm veriler IBM SPSS Statistics 21 programı kullanılarak incelendi. CABLES1 ve NR4A1 (p<0,05) ile SİKLİN D1, USP2, NEUROD1 ve WEE1 (p<0,005) gen ifadelerinin istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği tespit edildi. Gendeki metillenme durumunu incelemek amacıyla parafine gömülü bloklardan elde edilen genomik DNA'ya Bisülfit Modifikasyonu uygulandı. Çalışma sonucunda p16 geninde kısmi metillenme olduğu, USP8 geninde ise metillenme olmadığı saptandı. p16 metillenme durumunun Cushing hastalığında önemli bir role sahip olabileceği görüldü. Gen ifadelerinin birbirleri ile ilişkisini anlamaya yönelik olarak yapılan Spearman korelasyon testi ve Temel Bileşen Analizi sonucunda, USP2, CABLES1, p16 ve WEE1 genlerinin Cushing hastalığının etyopatogenezinde daha etkili olabileceği düşünüldü.

Abstract:
Cushing's disease (CD) is a rare disease caused by the body's exposure to excessive amounts of glucocorticoids. Many studies on human pituitary adenomas suggest that CD is under the influence of various genetic and epigenetic factors. In this study, we investigated the gene expression of USP8 and CABLES1-related genes USP2, STAM2, VPS28, HDAC2, IL-6, BRG1, EGFR, WEE1, p16, CYCLIN D1, NR4A1, NEUROD1 and RIPK1 and the methylation levels of USP8 and p16 genes to reveal their effects on the development of ACTH-secreting pituitary adenomas. Tissues obtained from patients who were admitted to the Endocrinology and Metabolism Outpatient Clinic, diagnosed with CD and then operated in the Neurosurgery Clinic were used. Thirty-two patients and 15 control tissues obtained from the archive of the Department of Medical Pathology were used. DNA and RNA were isolated from approximately 10 micron sections of paraffin-embedded tissues. cDNA was synthesized from RNA samples and gene expression was analyzed by real-time polymerase chain reaction (RT-PCR). The results were analyzed using the 2-ΔΔCt method. All data obtained were analyzed using IBM SPSS Statistics 21 program. CABLES1 and NR4A1 (p<0.05), CYCLIN D1, USP2, NEUROD1 and WEE1 (p<0.005) gene expressions showed statistically significant differences. Bisulfite Modification was applied to the genomic DNA obtained from paraffin-embedded blocks to examine the methylation status of the gene. As a result of the study, partial methylation was found in the p16 gene and no methylation was found in the USP8 gene. p16 methylation status may have an important role in CD. As a result of the Spearman correlation test and Principal Component Analysis performed to understand whether the gene expressions were related to each other, it was thought that USP2, CABLES1, p16 and WEE1 genes may be more effective in the etiopathogenesis of Cushing's disease.