Turizm gelişiminin yerel halkın mutluluğuna ve duygusal dayanışmasına etkisi: Mersin örneği
The effect of tourism development on happiness and emotional solidarity of local people: The case of Mersin
Yazar: FATMA EBAN
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM SAMIRKAŞ KOMŞU
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dayanışma = Solidarity ; Mersin = Mersin ; Mutluluk = Happiness ; Sosyoekonomik etki = Socio-economic impact ; Tarihsel gelişim = Historical development ; Turizm = Tourism ; Turizm faaliyetleri = Tourism activity ; Yerel halk = Local people

Özet:
Dünyanın hızla büyüyen lokomotif sektörlerinden biri olan turizm, gelişim gösterdiği destinasyonlarda sosyokültürel, ekonomik ve çevresel etkileri ile yerel toplumun yaşam koşullarını olumlu ve olumsuz yönde etkilemektedir. Turizm sektörü özellikle istihdam ve gelir yaratıcı özelliğiyle yerel topluma fayda sağlamakta, yerel yönetimlerin vergi gelirlerini arttırmakta ve turistik yatırımlar bölgenin ekonomik açıdan gelişimine katkıda bulunmaktadır. Ancak turizm bir yandan yerel topluma ekonomik açıdan fayda sağlarken diğer taraftan olumsuz etkileri ile bölge sakinlerinin mutluluğunu olumsuz yönde etkilemektedir. Turistik bölgelerde, turist sayısında yaşanan artış ve sektörün istenmeyen türde gelişimi sonucunda, yerel toplumun turizmin olumsuz etkileriyle karşılaşması mutluluklarının azalmasına ve turizme yönelik algılarının olumsuz olmasına neden olmaktadır. Yerel halkın mutluluğu, turizm gelişiminin sürdürülebilirliği, planlanması, başarısı ve turistlerle olan iletişim şekli açısından önemlidir.  Buradan hareketle bu tezin ilk amacı turizm gelişiminin yerel halkın mutluluğuna etkisini incelemektir. Araştırmanın ikinci amacını ise turizmin etkilerinin bölge sakinlerinin mutluluğuna ve duygusal dayanışmasına etkisini incelemek oluşturmaktadır. İlişkisel tarama modelinde tasarlanan bu araştırmanın verileri, 5 Ekim–10 Kasım 2021 tarihleri arasında kolayda örnekleme tekniği kullanılarak yüz yüze ve online olarak 420 kişiye anket uygulanarak toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde tanımlayıcı istatistikler, doğrulayıcı faktör analizi, regresyon analizi, korelasyon analizi ve aracılık testlerinden yararlanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, turizmin olumlu çevresel etkilerinin yerel halkın mutluluğunu anlamlı ve olumlu yönde (β=0,224, p=0,000), olumsuz sosyokültürel etkilerinin ise  (β=-0,137, p=,000)  mutluluklarını anlamlı bir şekilde ve negatif yönde etkilediği bulgulanmıştır. Turizmin olumlu etkilerinin duygusal dayanışmanın 3 boyutu olan karşılama niteliği (β=0,583, p=,000), duygusal yakınlık (β=0,529, p=,000) ve sempati duyma (β=0,542, p=,000) üzerinde anlamlı ve olumlu yönde etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca turizmin olumsuz etkilerinin yalnızca karşılama yeteneğini  (KY) anlamlı ve negatif yönde etkilediği (β=-0,115, p=,002) bulunmuştur. Bununla birlikte, yerel halkın turistlerle duygusal dayanışmasının mutlulukları üzerinde anlamlı ve olumlu  (β=0,341, p=,000) yönde etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Aracılık analizinde turizmin olumlu etkilerinin yerel halkın mutluluğuna etkisinde duygusal dayanışmanın kısmi aracılık etkisinin bulunduğu görülmüştür.

Abstract:
Tourism, which is one of the fastest growing locomotive sectors in the world, positively and negatively affects the living conditions of the host society with its socio-cultural, economic and environmental impacts in the destinations where it develops. The tourism sector provides benefits to the local community, especially with its employment and income generating characteristics. It also helps to increase the tax incomes of local governments and the tourism investments contribute to the economic development of the region. While tourism provides economic benefits to the local community, it negatively affects the happiness of the residents with its negative impacts. As a result of the increase in the number of tourists and the undesirable development of the sector, in regions touristic, the local community encounters the negative effects of tourism, which leads to a decrease in their happiness and a negative change in their perceptions of tourism. The happiness of the local community is important for the sustainability, planning, success of tourism development and the way they communicate with tourists. From this point of view, the first aim of this thesis is to examine the impact of tourism development on the happiness of local people. The second aim of the study is to examine the effects of tourism on the happiness and emotional solidarity of the residents of the region. The data of this research which was designed in the relational screening model, were collected by applying a questionnaire to 420 people, face-to-face or online, using the convenience sampling method, between October 5–November 10, 2021. Descriptive statistics, confirmatory factor analysis, regression analysis, correlation analysis and mediation tests were used in the analysis of the research data. According to the results of the analysis, the positive environmental effects of tourism affect the happiness of the local people significantly and positively (β=0,224, p=0,000), and negative socio-cultural effects (β=-0,137, p=,000) were found to affect their happiness significantly and negatively. The positive effects of tourism are on the three dimensions of emotional solidarity: welcoming nature (β=0,583, p=,000), emotional closeness (β=0,529, p=,000) and sympathy understanding (β=0,542, p=,000), has been found to have a significant and positive effect. Also, it was found that the negative effects of tourism affect only the welcoming nature (KY) a significant and negative way (β=-0,115, p=,002). In the meantime, it has been determined that the emotional solidarity of the local people with the tourists has a significant and positive (β=0,341, p=,000) effect on their happiness. In the mediation analysis, it was seen that emotional solidarity has a partial mediation effect on the positive effects of tourism on the happiness of the local people.