Hemodiyaliz hastalarında diyalizer membran akım özelliklerinin serum parathormon düzeyleri üzerine etkisi ve anemi ile ilişkisi
Impact of dialyzer membranes' flow characteristics on parathormon levels and its associaton with anemia in maintenance hemodialysis patients
Yazar: MEHMET EMİN DEMİR
Danışman: PROF. DR. MEHMET HOROZ ; DOÇ. DR. TURGAY ULAŞ
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Nefroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Anemi = Anemia ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Hiperparatiroidizm = Hyperparathyroidism ; Paratiroid hormon = Parathyroid hormone ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Giriş: Sekonder hiperparatiroidi (sHPT) ve renal anemi hemodiyaliz (HD) programında olan hastalarda sıklıkla rastlanan, mortalite ve morbidite ile ilişkili son dönem böbrek yetmezliğinin en önemli komplikasyonları arasındadır. Yüksek serum parathormon (PTH) düzeyi eritropoez üzerine olumsuz etkileri nedeniyle anemi gelişimi için önemli bir risk faktörü kabul edilir. Daha büyük porlara sahip yüksek akımlı diyaliz membranlarının (high-flux)  PTH gibi orta büyüklükte ki bir molekülün klirensine katkı yapıp yapamayacağı ve bunun anemi ile ilişkisi tam olarak bilinmemektedir. Biz bu çalışmada, HD hastalarında düşük (low-flux) ve yüksek akımlı diyaliz membranlarının serum intakt PTH (iPTH) düzeyleri üzerine etkilerini ve anemi ile olan ilişkisini ortaya koymayı amaçladık.

Materyal ve Metod: Çalışmamıza en az 3 aydır HD programında olan 42 hasta dahil edildi. Birinci basamakta; hastalar 3 ay boyunca low-flux membranlar ile rutin HD seanslarına alındı. Son HD seansı öncesi ve sonrası kan örnekleri alındı. İkinci basamakta; birinci basamaktaki işlemler high-flux membranlarla tekrarlandı. HD öncesi kan örneklerinde rutin hemogram ve biyokimya parametrelerine ek olarak iPTH, HD sonrasında ise üre ve iPTH düzeylerine bakıldı. İstatistiksel değerlendirme S.P.S.S 11,5 programı ile değerlendirildi ve p<0,05 anlamlı kabul edildi.

Bulgular: Çalışmayı 12 kadın 16 erkek olmak üzere toplam 28 hasta (%66,6) tamamladı. Hem low-flux hem de high-flux grubunda HD sonrası serum iPTH düzeylerinin diyaliz öncesi değerlere göre daha düşük olduğu görüldü (sırasıyla; 472,17±347,96 pg/mL'e karşı 371,57±277,38 pg/mL için p<0,05 ve 311,25±180,13 pg/mL'e karşı 233,02±154,80 pg/mL için p<0,05). Ancak high-flux grubunda üçüncü ayın sonunda ki serum iPTH değerleri belirgin daha düşüktü ve diyaliz sonrası iPTH düşüşü daha fazlaydı (p<0,05, her ikisi için). Hemoglobin değerleri high-flux grubunda hedefteydi (11,27±1,23g/dL) ancak iki grubun hemoglobin ortalamalaları benzer bulundu (p=0,57). Lineer regresyon analizi high-flux grubunda iPTH düşüşünün hemoglobin düzeyleri üzerine etkili olmadığını gösterdi (p=0,687).  

Tartışma: Çalışmamız, yüksek serum iPTH düzeylerine sahip HD hastalarında high-flux membran kullanımının daha düşük serum iPTH düzeyleri ile ilişkili olduğunu ve hedef hemoglobin değerlerine ulaşmada ek yararlar sağladığını göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: High-flux membran, hemodiyaliz, parathormon

Abstract:
Background: Secondary hyperparathyroidism  (sHPT) and renal anemia are common complications of end stage kidney disease that oftenly occur among patients on maintenance hemodialysis. It is attributed that elevated serum PTH levels inhibits erythropoiesis via bone marrow fibrosis or adverse effects on eryhtropoietic progenitor cells. It is unclear whether a high-flux membrane can lower a middle molecular weight toxin- PTH and contribute to correction of renal anemia. We aimed to reveal impact of high-flux membranes on serum intact PTH (iPTH) levels and its potential association with renal anemia.

Materiel and Method: Fourty-two patients who were undergoing maintenance hemodialysis for at least 3 months in our hemodialysis center enrolled to study. At the first step of our study, all HD patients were treated with low-flux membranes for 3 months. At the end of the prespecificied time pre-dialysis blood tests including urea, kreatinin, hemoglobin, iPTH, calcium, phosphorus, alkaline phosphatase, albumine and post-dialysis urea and iPTH were performed and the process repeated at the second step with high-flux membranes. Blood test results of two groups were evaluated by using S.P.S.S. 11.5 for Windows.

Results: Twenty-eight (% 66.6) patients completed the study. Both in low-flux and high-flux groups post-hemodialysis iPTH levels significantly decreased compared with pre-dialysis, 472,17±347,96 pg/ml vs 371,57±277,38 pg/ml and p<0,05, and 311,25±180,13 pg/ml vs 233,02±154,80 pg/mL and p<0,05, respectively, at the end of 3 month. Switching to high-flux membranes caused to lower iPTH levels, and also in high-flux group post-dialysis iPTH decrement (clearence) was more distinct than low-flux (p<0,05, for both). High-flux group reached to the target hemoglobin levels (11,27±1,23 g/dL), but mean hemoglobin levels were similar in both groups (p=0,57). Lineer regression analysis revealed no impact of decrement of iPTH on hemoglobin levels in high-flux group.

Discussion: Our study has demonstrated that high-flux membranes efficiently can lower high iPTH levels, and may contribute to reach target hemoglobin levels in hemodialysis patients. Hence, we suggest to prefer high-flux membranes in hemodialysis patients, especially, in patients with high levels of serum iPTH.
Keywords: high-flux membrane, hemodialysis, parathormone