Obezlerde, aerobik egzersiz sırasında alınan farklı sıvıların, iştahı düzenleyen hormonlar üzerine etkisi
The effect of different liquids consumed during aerobic exercise on appetite regulating hormones ın obese subjects
Yazar: RAİF ZİLELİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖNDER ŞEMŞEK
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Spor = Sports
Dizin: Aerobik güç = Aerobic power ; Egzersiz = Exercise ; Ghrelin = Ghrelin ; Hormonlar = Hormones ; Leptin = Leptin ; Obezite = Obesity ; Sıvı tedavisi = Fluid therapy ; İştah = Appetite

Özet:
Vücut yağ oranındaki aşırı artma ile karakterize olan obezite, yaşam kalitesini ve süresini azaltan, organ ve sistemlerde çeşitli bozukluklara yol açan ve mutlaka tedavi edilmesi gereken kronik ilerleyici bir hastalıktır. İştahla ilgili hormonlara baktığımızda visfatin (1994) ve leptin (1994)'in keşfinden sonra ghrelin (1999) ve obestatin (2005)'in keşfi bu yöndeki çalışmalara ivme kazandırmıştır. Son zamanlarda keşfedilen oreksijenik hormon olarak da bilinen ghrelin; insan ve hayvanlarda beslenmeyi stimule eder ve büyüme hormonu salgılatır. Ghrelin; yemek yemeyi, besin kullanımını, enerji kullanımını ve iştahı düzenlemektedir. Bu çalışmanın amacı, Obez bireylerde aerobik egzersiz sırasında alınan farklı içerikteki sıvıların iştahı düzenleyen hormonlar üzerindeki akut etkilerini ortaya çıkartmaktır. Bu çalışmaya Bilecik Devlet Hastanesi Diyet polikliniğine başvuran gönüllü, 25-45 yaş arası, uzman hekimlerce değerlendirildikten sonra, egzersiz yapmasına izin verilen 15 bayan hasta gönüllü olarak dahil edilmiştir. Deneklerin; dinlenik kan basıncı, arteriyel kan basıncı, bel-kalça çevresi oranı, vücut kitle indeksi, vücut yağ yüzdesi, boy, kilo, kişisel bilgi gibi değerleri alınmıştır. Denekler standart diyetlerini uygularken 15 gün boyunca Karvonen Formülüne göre % 75 şiddette, haftada 5 gün, günde yaklaşık 60 dakika adaptasyon egzersizleri yapıldıktan sonra ana çalışmaya geçilmiştir. Denekler; light kefir, maden suyu ve su içen olmak üzere üç gruba ayrılmışlardır. 1. ve 2. gün hastanede kan alınıp, 3. gün ise stadyumda % 75 şiddette, 75 dakikalık yürüyüş egzersizinin başında (0. dk), sonunda (75. dk) ve egzersiz bitiminden 20 dakika sonra (95. dk) kan alınmıştır. Toplanan numunelerden leptin, ghrelin, insülin ve glikoz değerlerine bakılmıştır. Her grup egzersiz süresince yalnızca kendi içeceğini tüketmiştir. Deneklerin 500 ml'lik sıvıların yarısını egzersizin başında diğer yarısını da egzersizin ortasında tüketmesi sağlanmıştır. Veriler bilgisayar ortamına aktarılarak SPSS 17,00 paket programı ile tüm veriler aritmetik ortalama ve standart sapma olarak gösterilmiştir. Kefir, maden suyu ve su gruplararası farklara Kruskal-Wallis testi ile eğer fark varsa (p<0,05) ikili karşılaştırmalara (kefir-su, kefir-soda, soda-su) Mann-Whitney U testi ile bakılmıştır. Grup içi karşılaştırmalara (kefir grubunun kendi içinde zamana bağlı değişimi vb.) ise Friedman testi ile bakılmış, eğer fark varsa (p<0.05) farkın nereden kaynaklandığını bulmak için Wilcoxon Signed Rank testi yapılmıştır. Egzersiz sonunda (75. dk) gruplar arasında (kefir, maden suyu, su grubu) açil ghrelin değerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Egzersiz sonundaki açil ghrelin değeri tüm gruplar arasında ( kefir-su grubu, kefir- maden suyu grubu, maden suyu ?su grubu) istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Sonuç olarak egzersiz sırasında tüketilen kefir, maden suyu ve suyun, egzersiz sonrası açil ghrelinin düzeyini azaltarak iştahı baskıladığı söylenebilir.

Abstract:
Obesity is a chronic medical condition in which excess body fat has accumulated to the extent that it may have an adverse effect on health, leading to reduced life expectancy and quality by increasing health problems. Ghrelin, orexigenic hormone, is a recently discovered, growth hormone-releasing and feeding-stimulating peptide in human and animals. Ghrelin initiates meal, regulates appetite, energy expenditure and fuel utilization. Studies on appetite regulating hormones accelerated after discovering visfatin (1994), leptin (1994), then ghrelin (1999) and obestatin (2005). The aim of this study was to find out the acute effect of different liquids consumed during aerobic exercise on appetite regulating hormones in obese subjects. 15 female patients aged between 25-45 years old were included voluntarily in this study, after medically evaluated by expert physicians. Resting blood pressure, arterial blood pressure, waist-hip ratio, BMI, body fat percentage, height, weight and personal informations of subjects were taken at beginning. Subjects applying a standard diet participated in an exercise period at intensity of 75% for 60 min along 15 days and then the main study was started. Subjects were divided into 3 groups as kefir, mineral water and water groups. In the 1. day and the 2. day blood samples from subjects were taken in hospital then im the 3. day subjects exercised at an intesity of 75% according to Karvonen formula for 75 minutes. At the beginning of exercise (0. min), at the end of exercise (75. min) and 20 min. after exercise finished, blood samples were taken from subjects in the field. Leptin, ghrelin, insulin, glucose values values were examined in blood samples. Each group consumed kefir, mineral water and water respectively, during exercise session. Data were analyzed in SPSS 17 Statistical Program and displayed in aritmetic mean and standard deviation. Differences between groups were tested by Kruskal-Wallis Test and then Mann-Whitney U Test was applied for post - hoc analysis. Within group differences were tested by Friedman Test and Wilcoxon Signed Rank Test was used for post-hoc analysis. It was found that there is a statistically significant differences between groups after exercise at 75 min. (p<0.05). The differences in acil ghrelin level was significant between groups after exercise. As a result, it was concluded that a liquid consumed during aerobic type of exercise can depress the acil ghrelin level and therefore can lessen appetite after exercise.