Kronik hepatit B tedavisinde kullanılan tenofovir disoproksil fumarat, tenofovir alafenamid ve entekavirin renal fonksiyonlar üzerine etkisi
The effects of tenofovir disoproxil fumarate, tenofovir alafenamid and entecavir on renal functions used in the treatment of chronic hepatitis B
Yazar: ELİF MİRAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TAHİR BURAN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Giriş ve Amaç: Kronik Hepatit B dünyada 250 milyondan fazla insanı enfekte etmiş ve halen hepatosellüler karsinomun etiyolojisi arasında en yaygın nedenlerden biridir. Günümüzde tedavide, tenofovir disoproksil fumarat, tenofovir alafenamid ve entekavir kullanılsa da bu ilaçların renal toksisiteleri açısından net bir görüş bildirilmemektedir. Çalışmamızda bu ajanların renal toksisite durumları araştırıldı. 
Materyal ve Metot: Çalışmamız Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Kliniği Polikliniği'ne 01.01.2017-31.12.2022 tarihleri arasında başvuran kronik hepatit B'li hastalar ile retrospektif ve tek merkezli olarak yapıldı. Olguların demografik ve laboratuvar verileri karşılaştırıldı. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 189 hastanın %58,7'si erkek, %41,3'ü kadın ve yaş ortalaması 55,06±12,61 yıldı. Üre düzeylerinin tedavi öncesi dönem ile karşılaştırıldığında tedavinin 2. yılında ETV ve TDF tedavisi alan olgularda anlamlı olarak arttığı; TAF tedavisi alan olgularda ise anlamlı farklılık göstermediği görüldü. Olguların kreatinin ve GFR düzeylerinin hem ETV hem TAF hem de TDF tedavisi alan olgularda tedavi öncesi dönemle karşılaştırıldığında tedavinin 2. Yılında da anlamlı farklılık göstermediği tespit edildi. Çalışmamız hem ETV hem TAF hem de TDF tedavisinin 1. ayında HBVDNA'da anlamlı bir düşüşün olduğu görülürken; tedavinin 2. yılında bakılan viral yanıt düzeyleri incelendiğinde ise hem ETV hem TAF hem de TDF olgularında iyi bir düzeyde olmadığı (HBVDNA >120 kopya/mL) görüldü. Sonuçlarımızda, fosfat, INR ve total bilirubin düzeyi açısından hem ETV hem TAF hem de TDF tedavisi alan hastalarda anlamlı fark tespit edilmedi.
Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda olguların üre düzeylerinin tedavinin 2. yılında ETV ve TDF tedavisi alan olgularda arttığı; TAF tedavisinde ise değişkenlik göstermediği görüldü. Diğer böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri tedaviye göre değişmedi. Alınan tedavilerin viral yanıtı açısıdan tedavi öncesine göre azaldığı gösterse de tedavinin 2. yılındaki HBVDNA kopya sayısı iyi düzeyde değildi. Sonuçlarımızın genellenebilmesi için daha fazla hasta sayısına ve çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Introduction and Aim: Chronic Hepatitis B has infected more than 250 million people in the world and is still one of the most common causes among the etiology of hepatocellular carcinoma. Although tenofovir disoproxil fumarate, tenofovir alafenamide and entecavir are currently used in the treatment, there is no clear opinion regarding the renal toxicities of these drugs. In our study, the renal toxicity of these agents was investigated.
Materials and Methods: Our study was carried out retrospectively and in a single center with patients with chronic hepatitis B who applied to Manisa Celal Bayar University Faculty of Medicine Gastroenterology Clinic between 01.01.2017-31.12.2022. Demographic and laboratory data of the cases were compared.
Results: Of the 189 patients included in the study, 58.7% were male, 41.3% were female, and the mean age was 55.06±12.61 years. When compared with the pre-treatment period, urea levels increased significantly in the patients who received ETV and TDF treatment in the 2nd year of treatment; It was observed that there was no significant difference in the cases who received TAF treatment. When the creatinine and GFR levels of the cases were compared with the pre-treatment period in the cases who received both ETV, TAF and TDF treatment, it was determined that there was no significant difference in the 2nd year of the treatment. In our study, it was observed that there was a significant decrease in HBVDNA in the 1st month of both ETV, TAF and TDF treatment; When the viral response levels in the 2nd year of treatment were examined, it was seen that it was not at a good level (HBVDNA >120 copies/mL) in both ETV, TAF and TDF cases. In our results, no significant difference was found in patients who received both ETV, TAF and TDF treatment in terms of phosphate, INR and total bilirubin levels.
Discussion and Conclusion: In our study, it was found that the urea levels of the cases increased in the cases who received ETV and TDF treatment in the 2nd year of treatment; It was observed that there was no variability in the treatment of TAF. Other kidney and liver function tests did not change with treatment. Although it showed that the viral response of the treatments received decreased compared to the pre-treatment, the HBVDNA copy number in the 2nd year of the treatment was not at a good level. Larger number of patients and multicenter studies are needed to generalize our results.