Değişik tuz konsantrasyonundaki sulama sularının farklı pamuk (Gossypium hirsutum L.) çeşitlerinin çimlenme ve fide gelişimi üzerine etkileri
The effects of different salt concentration of irrigation water on germination and seedling development of various cotton (Gossypium hirsutum L.) cultivars
Yazar: HATİCE PINAR BAYSAN
Danışman: PROF. DR. DİLEK BAŞALMA
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Gossypium hirsutum = Gossypium hirsutum

Özet:
Araştırma pamukta (Gossypium hirsutum L.) çimlenme ve fide gelişimi üzerine değişik tuz konsantrasyonlarının etkisini belirlemek amacıyla, 2013 yılında Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Laboratuar ve Serasında yürütülmüştür. Denemeler Faktöriyel Düzende Tesadüf Parselleri Deneme Deseninde 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Çalışmada, Nazilli 84, GSN 12, Ayhan 107, Np Ege 2009 ve Nazilli 663 pamuk çeşitleri bitki materyali olarak kullanılmıştır. Farklı tuz konsantrasyonlarının (EC değerleri; 0.25 (kontrol), 3, 6, 12 ve 18 dS/m) çimlenme hızı, çimlenme gücü (çimlenme oranı), fide boyu, kök uzunluğu, toprak üstü ve altı yaş ve kuru ağırlıkları ve toprak altı kuru ağırlık (g) / toplam kuru ağırlık (g) oranı üzerine etkileri incelenmiştir. Yapılan gözlemler sonucunda; denenen pamuk çeşitleri arasında 18 dS/m tuz konsantrasyonunda fide gelişimi gösteren tek çeşit Ayhan 107, tuza en çok tolerans gösteren çeşit olarak belirlenmiştir. Çimlenme hızı ve çimlenme gücü (çimlenme oranı) bakımından en yüksek değerler Ayhan 107 ve Nazilli 663 çeşitlerinden elde edilmiştir. Denenen tuz konsantrasyonunda 6 dS/m'den itibaren bitkiler kontrol gruplarına göre olumsuz etkilenmeye başlamıştır. Tüm çeşitlerde tuz içeriğindeki artışa bağlı olarak; fide boyu, kök uzunluğu, toprak üstü ve altı yaş ve kuru ağırlıklarında kontrol uygulamalarına göre önemli azalmalar belirlenmiştir. Bu çalışma sonucunda; ülkemizde tuzluluk problemi olan tarım alanları ile sulama suyu kalitesi düşük olan bölgelerde yetiştirilmek üzere denenen çeşitlerden Ayhan 107, GSN 12 ve Nazilli 663 pamuk çeşitleri, uygun çeşitler olarak belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted at the laboratory and greenhouse of Ankara University, Faculty of Agriculture, Department of Field Crops to determine the effects of different salt concentrations on germination and seedling development of cotton (Gossypium hirsutum L.) in 2013. The experiments were conducted in a Completely Randomized Factorial Design with four replications. In this study, cotton cultivars Nazilli 84, GSN 12, Ayhan 107, Np Ege 2009 and Nazilli 663 were used as plant material. Effects of different salt concentrations (EC values; 0.25 dS/m (control), 3, 6, 12 and 18 dS/m) on emergence speed (%), emergence capacity (%), seedling height (cm), root length (cm), below-ground and above-ground parts fresh and dry weight (g) and ratio of ground organs dry weight (g) / total dry weight (g) were analyzed. As a result of the observations; for 18dS/m salt concentration Ayhan107, the only cultivar which showed seedling development, determined as the best cultivar which shows tolerance to salt. In terms of germination speed and emergence capacity the highest values  were obtained from Ayhan 107 and Nazilli 663 cultivars. At the tested salt concentrations, the plants are affected in negative way when compared with the control group after salt concentration of 6 dS/m. For all of the  cultivars, significant decreases determined with respect to control, for seedling height, root length, surface and ground fresh and dry weights depending on the increasing salt level. As a result of this study; among the studied cultivars Ayhan 107, GSN 12 and Nazilli 663 cultivars were determined as suitable cultivars for the cultivated areas, which have salinity problems, and for the regions that have low irrigation water quality.