Afetlere hazırlık olarak Tatvan göl suyunun kayaç infiltrasyonu yöntemiyle temiz suya dönüştürülebilirliği
Conversion of Tatvan lake water into clean water by rock infiltration method in preparation for disasters
Yazar: SERHAT YAMAÇ
Danışman: PROF. DR. HAKAN ÇOBAN
Bitlis Eren Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Acil Durum ve Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Adsorpsiyon = Adsorption ; Afet hazırlığı = Disaster preparation ; Afetler = Disasters ; Göl suyu = Lake water ; Kayaçlar = Rocks ; Ponza = Pumice ; İzotermler = Isotherms

Özet:
Afetler, mühendislerin başa çıkması gereken en önemli doğa olaylarının başında gelmektedir. Gelişen teknoloji ve değişen iklim koşulları sebebiyle son yıllarda meydana gelen afetlerin sıklığında ve şiddetinde artışlara neden olduğu gözlemlenmektedir. Büyüyen kentler ve artan kent merkezi nüfusları, afetlerden etkilenen insan sayısının ve maddi kayıpların artmasına sebep olmakta ve ayrıca afet sonrası için yapılması gereken kurtarma çalışmalarının daha detaylı planlanmasını da gerektirmektedir. Deprem, heyelan gibi afetler doğada bulunan atık depolama alanlarını etkileyebilir ve oluşabilecek kirliliği yüksek seviyelere çıkarabilir. Afet bölgelerinde en önemli ihtiyaç maddelerinin başında olan içme ve kullanma suyu (100-150 L/gün) gelmektedir. Yeterli miktarda içme suyu ve temizlik suyu bulunmadığı durumlarda can kayıplarının daha da arttığı gözlenmektedir. Doğal afetlerin olduğu bölgelerde kentsel altyapı tesislerinin büyük zarar gördüğü afetler sonrasında da rapor edilmektedir. Acil afet planlarında buna karşı yerel çözümler önerilmektedir. İmkânlar dâhilinde afet ve acil durumlarda kullanılabilecek su kaynaklarının belirlenmesi, bunların miktar ve kalite planlarının afet öncesinde hazırlanarak il, ilçe veya belde düzeyinde afet koordinasyon birimleri ile paylaşılabilir durumunda bulunması hayati önem taşımaktadır. Pomza, yapısal özellikleri su arıtımında verimlilikle kullanılabilen ucuz ve kolay temin edilebilen bir endüstriyel hammaddedir. Bu nedenle, arıtma sektörüne sağladığı bu tür teknolojik ve ekonomik avantajlar pomzayı yeni bir filtre malzemesi haline dönüştürebilmektedir. Deneyler laboratuvar ortamında mangan ve nikel ağır metal tuzları kullanılarak hazırlanan sentetik atıksulardan elde edilen numunelerin analizlerine adsorpsiyon izoterm modelleri uygulanmıştır. Sonuçlara bakıldığında pomza adsorban madde olarak özellikle Nikel ağır metalinde yüksek uzaklaştırma oranı elde etmiştir.

Abstract:
Disasters are one of the most important natural events that engineers have to deal with. Due to the developing technology and changing climate conditions, it is observed that the frequency and severity of disasters that have occurred in recent years have increased. Growing cities and increasing city center populations cause an increase in the number of people affected by disasters and material losses, and also require more detailed planning of post-disaster recovery efforts. Disasters such as earthquakes and landslides can affect waste storage areas in nature and increase the pollution that may occur to high levels. Drinking and utility water (100-150 L/day) is one of the most important items of need in disaster areas. In cases where there is not enough drinking water and sanitary water, it is observed that the loss of life increases even more. It is also reported after disasters that urban infrastructure facilities are severely damaged in areas where natural disasters occur. Local solutions are suggested against this in emergency disaster plans. It is vital to determine the water resources that can be used in disasters and emergencies, if possible, and to prepare their quantity and quality plans before the disaster and share them with the disaster coordination units at the provincial, district or town level. Pumice is an inexpensive and easily available industrial raw material whose structural properties can be used efficiently in water treatment. Therefore, such technological and economic advantages it provides to the purification sector can transform pumice into a new filter material. Adsorption isotherm models were applied to the analyzes of the samples obtained from synthetic wastewaters prepared by using manganese and nickel heavy metal salts in the experiments. Considering the results, pumice has achieved a high removal rate especially in Nickel heavy metal as adsorbent material.