Yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin kas iskelet sistemi ile ilgili sağlık sorunları ve ilişkili faktörler
The muscoskleteal symptoms and related factors of intensive care nurses
Yazar: DUYGU SEZGİN
Danışman: DOÇ. DR. M. NİHAL ESİN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Ergonomi = Ergonomics ; Hemşireler = Nurses ; Kas hastalıkları = Muscular diseases ; Kas-iskelet hastalıkları = Musculoskeletal diseases ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Kaslar = Muscles ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
ÖZETSezgin, D. (2012). Yoğun Bakımda Çalışan Hemşirelerin Kas İskelet Sistemi ile İlgili Sağlık Sorunları ve İlişkili Faktörler. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.Bu tanımlayıcı- ilişki arayıcı araştırma, yoğun bakımda çalışan hemşirelerin kas iskelet sistemi ile ilgili sağlık sorunlarını ve ilişkili faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın evrenini İstanbul ilindeki kamu, özel ve üniversite hastanelerinin yoğun bakım ünitelerinde çalışan 1515 hemşire oluşturmaktadır. Örneklemi ise bu evrenden olasılıklı örnekleme yöntemlerinden tabakalı örnekleme ile seçilen 323 hemşire oluşturmaktadır.Araştırmanın verileri McAtamney tarafından geliştirilen, Öztürk ve Esin (2007) tarafından Türk diline uyarlama çalışmaları yapılan ?Hemşirelerin Tanıtıcı Özellikleri Formu? ve ?Çalışan Üst Ekstremitelerini Değerlendirme Formu (ÇÜEDF)? ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 16.0 paket programı kullanılmış; veriler yüzdelik, frekans, ki- kare ve t testi kullanılarak analiz edilmiştir.Yaş ortalaması 27,9±5,1 olan hemşirelerin %79,3' ünün kadın; olduğu; %51,1' inin haftada 45 saatten fazla çalışmakta olduğu; çalışırken ayakta geçirilen saat ortalamasının 8,2±1,9 olduğu; %80,2' sinin çalıştığı kurumda ergonomik eğitim almadığı; % 95,9' unun son bir ay içerisinde kas iskelet sistemi semptomu olduğu gözlenmiştir. Hemşirelerin ÇÜEDF hasta çevirme toplam puan ortalaması 6,4±0,8 olarak bulunmuştur. Hemşirelerin vücudun herhangi bir yerinde kas iskelet sistemi semptomu olma durumu ile eğitim durumu, çalışma düzeninin değişim sıklığı, günlük çalışma temposu, ödül mekanizmaları, egzersiz durumu, genel anlamda sağlığını değerlendirme arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki gözlenirken; ÇÜEDF puanları yüksek olan hemşirelerin baş, kol ve bacak bölgelerinde kas iskelet sistemi semptomu görülme oranının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Logistik regresyon analizi ile kas iskelet sistemi semptomları üzerinde etkili faktörler olarak; hastane türü (OR:0,42, %95 CI=0,18- 0,94), çalışma düzeni (OR:7,93, %95 CI=1,95- 32,17), meslekteki çalışma süresi (OR:3,53, %95 CI=1,15- 10,86) bulunmuştur. Buna göre kas iskelet sistemi semptomlarını önleyici yaklaşımları belirlerken, ÇÜEDF gibi güvenilir araçlarla bireye özgü risk değerlendirmesi yapılması ve bu doğrultuda ergonomi eğitimleri verilmesinin yanında; çalışma düzeninin uygun planlanması, günlük çalışma temposunun düzenlenmesi, ödül mekanizmaları geliştirilmesi gibi motivasyon artırıcı uygulamaların getirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler : Yoğun bakım, hemşire, kas-iskelet sistemi, ergonomik riskler, ÇÜEDF.

Abstract:
ABSTRACTSezgin, D. (2012). The Muscoskleteal Symptoms and Related Factors of Intensive Care Nurses. İstanbul University, Institute of Health Science, Public Health Nursing Program. Master?s Thesis. İstanbul.This study is conducted as a decriptive correlational research to investigate the factors associated with musculoskeletal system related health problems in intensive care nurses.Population of the study included 1515 nurses working in private and university hospitals? intensive care units. The sample of the study was 323 nurses and they selected by stratified sampling, one of probability sampling methods.The data was collected by "Introductory Form of the Nurses? Characteristics" and "Rapid Upper Limb Assesment (RULA)" which developed by McAtamney, and made the Turkish language adaptation by Esin and Ozturk in 2007.SPSS 16.0 package program was used to evaluate the data, and the percentage, frequency, and other statistics were analyzed using Chi-square and t test.79.3 per cent of the nurses were female, average age was 27.9 ± 5.1, 51.1 per cent were working more than 45 hours per week, while the average time spent standing was 8.2 ± 1.9. 80, 2 per cent did not have any ergonomic training while working in the hospital, 95.9 per cent were receiving musculoskeletal system symptoms within four weeks. The total mean score of RULA-patient repositioning was 6.4 ± 0.8. Musculoskeletal system symptoms which occurs anywhere on the body was related to educational status, frequency of change in working order, the daily workload, reward mechanisms, and exercise frequency. RULA scores of nurses were higher of nurses whose had musculoskeletal system symptoms on their head, arm and leg parts of body. As a conclusion, preventive approaches should be connected to determine the symptoms of musculoskeletal system such as individual risk assessment and, RULA could be used as a reliable tool. Transferring the educational programs into practice which are related to ergonomics, planning a proper working order, organizing daily workload and, developing reward mechanisms should be utilitarian to increase motivation and prevent musculoskeletal system symptoms.Keywords: Intensive care, nurse, musculoskeletal system, ergonomic risks, RULA.