İlköğretim programında eğitim gören çocukların sıvı alım ve boşaltım dinamiğinin analizi
The Analysis of the dynamics of fluid intake and urination in elementary school children
Yazar: NUR ÇABUK
Danışman: DOÇ. DR. SALİH KAVUKÇU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1998
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Su = Water ; Öğrenciler = Students ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections ; İdrar = Urine

Özet:
ilköğretim Okullarında Eğitim Gören Çocukların Sıvı Alım ve Boşaltım Dinamiğinin Analizi Dr. Nur Çabuk İdrar yolu enfeksiyonları (İYE), çocukluk çağının sık görülen enfeksiyonları arasındadır. Kişisel, çevresel ve mikrobiyolojik birçok faktörün idrar yolu enfeksiyonu gelişimine etkisi olduğu bilinmektedir. Günlük sıvı alımının azalmasına bağlı olarak üriner sistemde idrar akışının yavaşlaması, idrarın mesanede birikimi ve uzun süreli depolanmasının söz konusu olduğu durumlarda, idrar yolu enfeksiyonu gelişme riski artacaktır. Bu çalışmada okul çocukluğu dönemindeki kız ve erkek çocuklarda İYE üzerinde etkili olabilecek olan sıvı alımı ve boşaltımı ile ilgili faktörler analiz edilerek, bu faktörleri etkileyebilecek sosyoekonomik düzeye bağımlı etkenlerin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırma Mayıs 1997'de, 17 ilkokulda, toplam 1024 (508 kız, 516 erkek) öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çocuklara sıvı alım ve boşaltımı ile bunları etkileyebilecek günlük aktivitelerini kapsayan soruları içeren bir anket formu uygulanmıştır. Daha sonra tüm olguların mobil baskül ve cetveller ile vücut ağırlıkları ve boyları ölçülmüştür. Antropometrik değerlendirmeleri Waterlow sınıflamasına göre yapılmıştır. Tüm bu işlemlerden sonra çocuklara dağıtılan kaplara analiz için idrar örnekleri alınmıştır. İdrar örnekleri önce "dipstick" daldırma yöntemi ile daha sonra da mikroskopta incelemiştir. Tüm çocukların %20.6'sında piyüri, %7.8'inde bakteriüri, %6.2'sinde "piyüri- bakteriüri birlikteliği" saptanmıştır. Sosyoekonomik düzey düştükçe piyüri oranı artmaktadır (p<0.05), fakat sosyoekonomik düzey bakteriüri sıklığını etkilememektedir (p>0.05). Sosyoekonomik düzey düştükçe bir günde içilen ortalama su miktarı artmaktadır (p<0.001, r=-0.155). Bir günde içilen su miktarının bir su bardağından az olması ile daha fazla su içilmesi arasında piyüri ve bakteriüri görülme sıklığı açısından anlamlı fark saptanmıştır. Bir günde bir su bardağından az suiçildiğinde piyüri oranı %32.1 ve bakteriüri oranı %15.1 iken, beş bardak su içildiğinde piyüri %17.5, bakteriüri ise %6.6 olarak belirlenmiştir (p<0.05). Okulda aynı lavabodan yararlanması gereken öğrenci sayısı arttıkça okulda su içme sıklığı azalmaktadır (p<0.05). Çocukların okulda yeteri kadar su icebilmeleri için lavabo başına düşen öğrenci sayısı en fazla 100 olmalıdır (p<0.05). Sosyoekonomik düzey düştükçe okullarda daha sık tuvalete gidilmektedir (r=-0.117, p<0.05). Erkek çocuklarda kızlara göre sık tuvalete gitme (iki teneffüs ve daha sık aralarla) oranı daha fazladır. Erkek çocuklar %28.7, kızlar ise %16.3 oranında sık tuvalete gitmektedir (pO.001). "Okulda idrar yapma sıklığı ve idrar tutma" ile piyüri oranı arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.001). İdrar tutmayanlarda piyüri %15.2 iken, idrarını tutup üç teneffüsten daha seyrek aralıklarla tuvalete gidenlerde %22.2 olarak saptanmıştır. Tuvaletler sınıftan uzaklaştıkça ve farklı kat veya bahçede konuşlandırıldıkça, okulda tuvalete gitme sıklığı anlamlı olarak azalmaktadır (r=0.144, pO.001). Tuvaletlerin alafranga veya alaturka tipinde olması, tuvalette tuvalet kağıdı ve sabun bulunması çocuklar arasında okulda tuvalete gitme sıklığını etkilememektedir (p>0.05). Kız ve erkek çocuklar arasında dar giysi giyme sıklığı açısından anlamlı fark olduğu, kızların %61'inin, erkeklerin ise %17.1'inin dar giysi giydiği saptanmıştır (p<0.001). "Dar giysi giyme oranı" arttıkça, "daha önceden idrar yaparken yanma öyküsü", piyüri, bakteriüri, "piyüri-bakteriüri birlikteliğinin" görülme oranları da anlamlı olarak artmaktadır (p<0.001). "Kız çocuklarında okulda taharet alma oranı" ortalama %57.3 olarak saptanmış ve taharet alma oranı açısından imar bölgeleri arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Taharet alma yöntemi ile piyüri ve bakteriüri oranı arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). Sosyoekonomik düzey düştükçe "teneffüs süresinin birim zamanında kabin başına düşen öğrenci sayısı ve bu tuvaletleri kullanan öğrenci sayısı" artmaktadır (r=-0.278, p<0.001). Okul tuvaletlerinin "kabin başına düşen öğrenci", "metrekare başına düşen öğrenci" ve "teneffüs süresinin birim zamanında kabin başına düşen öğrenci" sayısına göre değerlendirilmesinde; bu parametrelerin okulda tuvaletegitme sıklığını değiştirmediği görülmektedir (p>0.05). Ayrıca bu parametreler çocuklardaki piyüri ve bakteriüri görülme sıklığını da etkilememektedir (p>0.05). Sonuç olarak, ilköğretim çağında çocukların günlük aldıkları sıvı miktarı arttıkça, piyüri ve bakteriürinin azaldığı; tuvalete gitme sıklığının artması ile, piyürinin azaldığı; taharet alma yöntemi, okul tuvaletlerinde "kabin başına düşen öğrenci", "metrekare başına düşen öğrenci" ve "teneffüs süresinin birim zamanında kabin başına düşen öğrenci" sayıları parametrelerinin piyüri ve bakteriüri görülme sıklığını etkilemediği; çocukların tuvalet temizliği kavramının onların tuvalete gitme sıklığını değiştirmediği saptanmıştır. Anahtar Sözcükler: idrar yolu enfeksiyonu, piyüri, bakteriüri, çocuk, su alımı, idrar yapma sıklığı, okul.

Abstract:
The Analysis of The Dynamics of Fluid Intake and Urination in Elementary School Children Dr. Nur Çabuk Urinary tracy infection (UTI) is one of the most common infections during childhood. It's known that, individual, environmental and microbiological factors affect the risk of UTI. Low fluid intake leading to decreased urinary flow rate, and stasis of urine in the urinary bladder increase the risk of UTI. In this study, we analyzed some factors which could affect fluid intake and urination. In addition, we also analyzed how these factors were determined by socioeconomical variables. 1024 students (M/F:51 6/508) from 17 different primary schools were enrolled in this study in May 1997. A questionnaire about daily activities affecting fluid intake and urination was given to each student. Bodyweights and heights of the students were measured by using mobile weighing machine and ruler. Anthropometric evaluation were done according to Waterlow classification. After / that, a collecting cup for urine samples was given to each child. Urine samples were examined with dipstick and by light microscope. Pyuria, bacteriuria and "pyuria plus bacteriuria" were determined in %20.6, %7.8 and %6.2 of the children respectively. Socioeconomical status of the student inversely affects the rate of pyuria (p<0.05), but no relation was observed between bacteriuria and socioeconomical status of the children (p>0.05). As the socioeconomical status lowers, daily intake of water increases significantly (r=-0.155, p<0.001). There was a significant difference between daily intake of water less or more than a glass with respect to pyuria and bacteriuria (p<0.05). When daily intake of water was less than a glass the rate of pyuria and bacteriuria were %32.1 and %15.1 respectively. On the other hand, when daily intake of water was five glasses were, rate of pyuria and bacteriuria were %17.5 and %6.6 respectively. The difference was significant (p<0.05). As the number of students per washbasin increases, the frequency of daily water intake decreasesin the school (p<0.05). The number of students per vvashbasin should not be more than 100 for the children to drink enough vvater (p<0.05). As the socioeconomical status lovvers, the frequency of urination increases in the school (r=-0.117, p<0.05). The rate of frequent urination (önce in every tvvo breaks ör more frequently) is higher in boys (%28.7) than in giriş (%16.3) (p<0.001). The rate of pyuria was significantly related to the frequency of urination and holding urine till the last minute in the school (p<0.001). VVhile the rate of UTI in children voiding regularly was %15.2, it was %22.2 in children who hold urine and voiding less frequent than 3 breaktime intervals. The frequency of urination decreases significantly as the distance betvveen toilet and classroom increases and the toilet is located another floor ör in the playground (r=0.144, p<0.001). The type of toilets (Turkish ör European styles), the presence of toilet paper and soap do not affect the frequency of toilet visits among the students in the school (p>0.05). The rate of vvearing tight clothes betvveen giriş and boys was different significantly, %61 of giriş and %17.1 of boys wear tight clothes (p<0.001). As the rate of vvearing tight clothes increases, "the previous history of dysuria", the rate of pyuria, bacteriuria and "pyuria plus bacteriuria'1 increase significantly (p<0.001). The rate of vviping of perineum in giriş was %57.3 and no significant difference vvas observed between the rate of vviping and the socioeconomical status (p>0.05). Additionally, no significant difference vvas observed betvveen the way of vviping and pyuria and bacteriuria (p>0.05). As the socioeconomical status lowers, "the number of student per cabin per unit time of breaktime and the number of students using the same toilef increases (r=-0.278, p<0.001). The number of students per cabin", "the number of students per meter square (m2) of toilet" and "the number of students per unit time of breaktime interval" do not affect the frequency of urination of the students in the school (p>0.05). Additionally these parameters do not affect the rate of pyuria and bacteriuria in students (p>0.05).SUMMARY The Analysis of The Dynamics of Fluid Intake and Urination in Elementary School Children Dr. Nur Çabuk Urinary tracy infection (UTI) is one of the most common infections during childhood. It's known that, individual, environmental and microbiological factors affect the risk of UTI. Low fluid intake leading to decreased urinary flow rate, and stasis of urine in the urinary bladder increase the risk of UTI. In this study, we analyzed some factors which could affect fluid intake and urination. In addition, we also analyzed how these factors were determined by socioeconomical variables. 1024 students (M/F:51 6/508) from 17 different primary schools were enrolled in this study in May 1997. A questionnaire about daily activities affecting fluid intake and urination was given to each student. Bodyweights and heights of the students were measured by using mobile weighing machine and ruler. Anthropometric evaluation were done according to Waterlow classification. After / that, a collecting cup for urine samples was given to each child. Urine samples were examined with dipstick and by light microscope. Pyuria, bacteriuria and "pyuria plus bacteriuria" were determined in %20.6, %7.8 and %6.2 of the children respectively. Socioeconomical status of the student inversely affects the rate of pyuria (p<0.05), but no relation was observed between bacteriuria and socioeconomical status of the children (p>0.05). As the socioeconomical status lowers, daily intake of water increases significantly (r=-0.155, p<0.001). There was a significant difference between daily intake of water less or more than a glass with respect to pyuria and bacteriuria (p<0.05). When daily intake of water was less than a glass the rate of pyuria and bacteriuria were %32.1 and %15.1 respectively. On the other hand, when daily intake of water was five glasses were, rate of pyuria and bacteriuria were %17.5 and %6.6 respectively. The difference was significant (p<0.05). As the number of students per washbasin increases, the frequency of daily water intake decreases