Madde kullanım bozukluğu olan bireylerin çocuklarında dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu semptom sıklığının araştırılması
An investigation of frequency symptoms of attention deficit and hyperactivity disorder in children of individuals with substance use disorder
Yazar: ECE ÇALIŞKAN
Danışman: YRD. DOÇ. SERDAR NURMEDOV
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Hiperaktivite bozukluğu = Hyperactivity disorder ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Narkotikler = Narcotics ; Semptom = Symptom ; Çocuklar = Children

Özet:
Dünyada ve ülkemizde giderek yaygınlaşan Madde Kullanım Bozukluğu (MKB), çağımızın önemli sorunlarının başında gelmektedir. MKB tek taraflı sonuçları olmayan, aynı zamanda çevresini de etkileyen bir sorun olarak pek çok araştırmanın konusu olmuştur. MKB, aile bireylerini olumsuz yönde etkileyerek bu ailelerin çocuklarında psikopatolojik sorunlara yol açabilmektedir. Araştırmaya konu olan Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) bu sorunlardan biridir. Son dönemlerde DEHB ve MKB ilişkisine yönelik pek çok çalışma yapılmış, DEHB'nin madde kullanımı ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Bu bulgulardan yola çıkarak Dünya çapında az, ülkemizde neredeyse hiç üzerinde durulmayan bu önemli konuya dair araştırma yapmak ve bu araştırmayı literatüre kazandırmak, önemli görülmektedir.
Bu araştırmada, MKB olan bireylerin çocuklarında DEHB semptom sıklığının araştırılması amaçlanmaktadır. Çalışmaya, MKB tanısı alan, evli ve 6-18 yaş arası çocuğu olan, erkek hastalar alınmıştır. Çalışmanın kontrol grubu olan geçmişte psikiyatrik tanı almayan babaların çocukları ile çalışma grubu yaş, cinsiyet ve eğitim durumları bakımından eşleştirilerek oluşturulmuştur. 
Çalışmada, MKB olan 31 erkek hastanın 50 çocuğu ve 44 sağlıklı erkek kontrolün 50 çocuğu olmak üzere toplam 100 çocuk değerlendirmeye alınmıştır. Katılımcılar, Kişisel Bilgi Formu, Çocuk ve Gençler için Davranış Değerlendirme Ölçeği (ÇDDÖ) ve Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi- Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli (ÇDŞG-ŞY-T) ile değerlendirilmiştir.
Çalışmanın sonucunda, MKB olan babaların çocuklarında sosyal içe dönüklük, anksiyete ve depresyon bulgularının ve dışa yönelim, suç davranışları ve saldırgan davranış sergileme, sosyal sorun yaşama olasılığının daha yüksek olduğu, daha sık dikkat sorunu yaşandığı ve DEHB semptom sıklığının daha yüksek olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Substance use disorder (SUD) which has become widespread in our country and the world has become one of the most important problems of this age. SUD has been investigated in many studies as a problem which has multifaceted consequences and negative impacts on its surrounding. SUD results in psychopathological problems in children of those families by impacting family members negatively. Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD) examined in the current study is one of these problems. A number of studies have been conducted on the relationship between ADHD and SUD recently, and ADHD was found to be correlated with substance use. Drawing on these findings, conducting research on this topic which has received little attention around the world, and almost no attention in Turkey is considered as an important contribution to the related literature.
In this research, it was aimed to investigate the frequency of symptoms of ADHD in children of individuals with SUD. Male patients who were diagnosed with SUD, who were married and who had children aged 6-18 were recruited as participants. Children of males who did not have a psychiatric diagnosis in the past were in the control group. The control group was formed by matching them with the study group in terms of age, gender and education level. A total of 100 children participated in the study; 50 of them were children of 31 male patients diagnosed with SUD, and 50 of them were children of 44 healthy males. Participants were evaluated via Personal Information Form, the Child Behavior Checklist (CBCL) and Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School Age Children-Present and Lifetime Version (K-SADS-PL-T)            
It was concluded that children of males with SUD had higher scores of introversion, anxiety and depression. Furthermore, they were found to be more tended to have externalizing problems, delinquency, aggressive behaviors and social problems. Lastly, it was revealed that they had attention deficit more frequently, and the frequency of symptoms of ADHD was higher for these children.