İmam-ı Gazzâlî'nin tevekkül anlayışı
Al-İmam al-Ghazzālī's understanding of tawakkul
Yazar: MUSTAFA GÖREGEN
Danışman: PROF. DR. TEMEL YEŞİLYURT
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Gazzali = Gazali ; Kelam = Islamic theology ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sünnet = Sunna ; Tevekkül = Resignation ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışma ile şu iki hususa ilişkin ilmi açıklamalar getirilmeye çalışılacaktır. Birincisi, tevekkül kavramına ilişkin zaman içerisinde yapılan farklı yorumlar neticesinde ortaya çıkan anlam kaymalarına bir nebze de olsa açıklık getirmek; ikincisi de Kur'an ve sünnet merkezinde Gazzâli'nin tevekkül anlayışı bağlamında günümüz insanının psikolojik olarak yaşadığı sorunlara çözüm önerileri sunmak. Bu bağlamda yaşadığımız dünya ile geleceğimiz olan ahiret arasındaki dengenin nasıl kurulabileceği, insanların fani yaşamlarını tevekkül bakış açısı ile ahiret odaklı düzenlemeleri halinde ne dünyadan ne de ahretten uzaklaşmak zorunla kalmayacakları, Gazzâli'nin tevekkül anlayışı ve Kur'ân-ı Kerim'in âyetleri ile Hz. Muhammed'in sünneti rehber alınarak anlatılmaya çalışılmaktadır.
Bu çalışma, anlam bozulması yaşayan tevekkül kavramı nedeniyle kendilerine yüklenen bazı irade ve sorumluluklardan kaçan insanların yeniden Kur'anî çizgiye gelmesi için çaba sarf etmiş olan ve dönemin alimleri arasında özgün eserleri ile ön plana çıkan Gazzâli'nin, Kur'an ve sünnet temelinde şekillenen tevekkül kavramına bakış açısını ortaya koyabilmeyi amaçlamaktadır.
Gazzâli'nin tevekkül anlayışını ele aldığımız bu çalışmanın birinci bölümünde "Tevekkül Kavramının Kur'an ve Sünnetteki Yeri" ele alınmaktadır. Bu bölümde Tavekkül kavramı analiz edildikten sonra kavramının sözlük ve ıstılâhî anlamları anlatılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise Gazzâli'nin tevekkül anlayışına yer verilmiştir. Bu bölümde tevekkül anlayışını etkileyen unsurlar, Tevekkül kavramının çerçevesi ve Tevekkülün ilişkili olduğu diğer kavramlar da ele alınmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Kelam, İmam-ı Gazzâli, Tevekkül, Kur'an, Sünnet.

Abstract:
It is tried to be given academical explanations about the following two matters with this study: the first is to clarify the semantic shifts that occur with different interpretations about the concept of tawakkul over time to some extent. The second is to offer solutions to the psychological problems of today's people based on al-Ghazzâli's   understanding of tawakkul by emphasizing the Quran and Sunnah.In this context, how the balance between the world we live and the afterlife can be established, people will not have to move away from the world or the afterlife if they organize their mortal lives with a view of tawakkul life.It is tried to be explained under the guidance of al-Ghazzālī's understanding of tawakkul and verses of the Quran and the sunnah of the Prophet Muhammad.
In this study, al-Ghazzālī, who made an effort to bring people who escaped from some will and responsibilities imposed on them due to the concept of tawakkul in the meaning of distortion of meaning, came back to the line of the Quran and came to the leading among the scholars of the period with his original works, put his tawakkul in the Quran and Sunnah aims to reveal the perspective of the concept.
In the first part of this study, in which we dealt with al-Ghazzâli's understanding of tawakkul, "The Place of the Concept of Tawakkul in the Quran and Sunnah" is discussed. In this section, after analyzing the concept of Tawakkul, the dictionary and its usage areas are explained.In this section, the factors affecting the understanding of tawakkul, the framework of the concept of tawakkul and other concepts related to tawakkul are also discussed.
Keywords:  Kalam, al-Ghazzālī, Tawakkul, Quran, Sunnah.