Evli bireylerde partner sosyotelizmi ile evlilik doyumu arasındaki ilişkide benlik saygısının etkisi
The effect of self-esteem on the relationship between partner socioticism and marital satisfaction in married individuals
Yazar: AYŞE KOYUNCU
Danışman: PROF. DR. ZÜHAL BAHAR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırma evli bireylerde partner sosyotelizmi ile evlilik doyumu arasındaki ilişkide benlik saygısının etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu, bir kamu kurumunda görevli personeller arasından çalışmaya gönüllülük esasıyla katılım sağlayan 145 erkek ve 307 kadın olmak üzere toplam 452 evli yetişkin birey oluşturmaktadır. Bu araştırmada evli bireylerin evlilik doyum düzeylerinin belirlenmesi amacıyla "Evlilik Yaşamı Ölçeği" (Tezer, 1996); maruz kalınan partner sosyotelizm düzeylerinin belirlenmesi amacıyla "Partner Sosyotelizmi Ölçeği" (Topal vd., 2021); benlik saygısı düzeylerinin belirlenmesi amacıyla "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği" (Çuhadaroğlu, 1986) ve bireysel ve ailesel özelliklere ilişkin bilgi toplanması amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen "Katılımcı Bilgi Formu" kullanılmıştır. Tüm veriler bilgisayarda SPSS (statistical package for social sciences) 26 programına kaydedilerek analiz edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde "Independent Sample t-Testi" ve "Tek Yönlü Varyans (Oneway ANOVA) Testi" kullanılmıştır. Ölçekler arasındaki ilişkiye pearson korelasyon katsayısı ile bakılmıştır. Elde edilen değerlerin anlamlı olup olmadığının yorumlanmasında 0.05 anlamlılık düzeyi ölçüt olarak kullanılmıştır. Anlamlı olan değişkenlerle regresyon modeli kurulmuştur.  
Araştırmadan elde edilen verilere göre; partner sosyotelizmi ile evlilik doyumu arasında anlamlı bir ilişki olduğu ve partner sosyotelizmi arttıkça evlilik doyumunun azalacağı sonucuna ulaşılmıştır. Benlik saygısı ile evlilik doyumu arasında pozitif yönde orta güçte anlamlı bir ilişki olduğu ve benlik saygısı azaldıkça evlilik doyumunun da azalacağı gözlenmiştir. Partner sosyotelizmi ile benlik saygısı arasında ise negatif yönde düşük güçte anlamlı bir ilişki olduğu; partner sosyotelizmi arttıkça benlik saygısının düştüğü sonucu elde edilmiştir. Başka bir ifadeyle partner sosyotelizmi arttıkça benlik saygısı ve evlilik doyumu azalmaktadır. Benlik saygısının azalması da evlilik doyumunu azaltmaktadır. Araştırma verilerine göre partner sosyotelizmi evlilik doyumunu tek başına yüzde 14 oranında yordarken; partner sosyotelizmi ile benlik saygısı bir arada evlilik doyumunu yüzde 21.9 oranında yordamaktadır. Araştırma sonucunda yaş, cinsiyet, çocuk sayısı ve evlilik süresi gibi bazı demografik değişkenlerin de evlilik doyumu üzerinde etkili olduğu ancak eğitim düzeyi ve ekonomik duruma göre evlilik doyumunda anlamlı bir farklılaşma olmadığı görülmüştür. Evlilik doyumu ile ilişkili olan partner sosyotelizmi, benlik saygısı ve demografik değişkenlerin (yaş, cinsiyet, çocuk sayısı ve evlilik süresi) evlilik doyumu üzerindeki toplam yordayıcılık etkisine bakıldığında ise demografik değişkenlerden yalnızca cinsiyet ve yaşın yordayıcı etkiye sahip olduğu görülmüştür. Partner sosyotelizmi, benlik saygısı, yaş ve cinsiyetin evlilik doyumu üzerindeki toplam etkisinin yüzde 27,8 olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Sosyotelizm, partner sosyotelizmi, evlilik, evlilik doyumu, benlik saygısı.

Abstract:
This study was conducted to examine the effect of self-esteem on the relationship between partner sociotelism and marital satisfaction in married individuals. The sample group of the study consisted of 452 married adults, 145 men and 307 women, who voluntarily participated in the study among the personnel working in a public institution. In this study, "Marital Life Scale" (Tezer, 1996) was used to determine the marital satisfaction levels of married individuals; "Partner Phubbing Scale" (Topal et al., 2021) was used to determine the levels of partner phubbing; "Rosenberg Self-Esteem Scale" (Çuhadaroğlu, 1986) was used to determine the levels of self-esteem; and "Participant Information Form" developed by the researcher was used to collect information about individual and family characteristics. All data were recorded and analyzed on the computer using SPSS (statistical package for social sciences) 26 program. "Independent Sample t-Test" and "One-way Variance (Oneway ANOVA) Test" were used to analyze the data obtained. The relationship between the scales was analyzed with Pearson correlation coefficient. A significance level of 0.05 was used as a criterion for interpreting whether the values obtained were significant or not. Regression model was established with the significant variables.
According to the data obtained from the research; it was concluded that there is a significant relationship between partner phubbing and marital satisfaction and that marital satisfaction will decrease as partner phubbing increases. It was observed that there was a significant positive relationship between self-esteem and marital satisfaction and as self-esteem decreases, marital satisfaction will also decrease. It was concluded that there was a significant relationship between partner phubbing and self-esteem in a negative direction with low strength; as partner phubbing increased, self-esteem decreased. In other words, as partner sociotelism increases, self-esteem and marital satisfaction decrease. Decreased self-esteem also decreases marital satisfaction. According to the research data, while partner phubbing alone predicts marital satisfaction by 14 percent, partner phubbing and self-esteem together predict marital satisfaction by 21.9 percent. As a result of the study, it was observed that some demographic variables such as age, gender, number of children and duration of marriage were also effective on marital satisfaction, but there was no significant difference in marital satisfaction according to educational level and economic status. When the total predictive effect of partner phubbing, self-esteem and demographic variables (age, gender, number of children and duration of marriage) on marital satisfaction was examined, it was seen that only gender and age had a predictive effect among demographic variables. It was concluded that the total effect of partner phubbing, self-esteem, age and gender on marital satisfaction was 27.8 percent.
Keywords: Sociotelism, partner sociotelism, marriage, marital satisfaction, self-esteem.