Mühendislik disiplini bağlamında interdisipliner koreografi üretimi
The creation of interdisciplinary choreography in the context of engineering discipline
Yazar: MUSTAFA KAPLAN
Danışman: PROF. TUĞÇE ULUGÜN TUNA
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı / Modern Dans Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
Bu çalışma, mühendislik disiplini bağlamında interdisipliner koreografi üretimine odaklanmaktadır. Çalışmada bahsi geçen disiplinlerarasılık ile kastedilen mühendislik ve dans disiplininin ilişkilenmesidir. Kovid-19 pandemisi şartlarında, tez eserinin dijital ortamda çalışılması, tasarlanması ve sunulması, çalışmayı bu iki disiplinin dışına çıkartmış, dijital sanat üretimi de eser çalışmasının önemli bir parçası haline gelmiştir. Disiplinlerarası olarak eseri üretme, bir başka disiplinin de dahil olması ile doğal olarak oluşmuştur. 

Bireysel olarak hareket ve tasarımın hem koreografi hem de mühendislik alanı ile ilişkili olduğunu düşünüyorum. Bu nedenle Tez / Eser çalışmamın giriş bölümünde bu bağlamda hareket, mekanikten ve ayrıca mekanizmanın dramaturji ile benzerliklerinden bahsettim. Bölümün devamında konuyla bağlantısı ve kişisel birikimimdeki etkisinden dolayı, uzun yıllar çalıştığım ve eserler ürettiğim disiplinlerarası bir birim olan İstanbul Şehir Tiyatroları bünyesinde kurulan Tiyatro Araştırma Laboratuvarı'nda (TAL) yapılan dans çalışmalarını, kararsız denge, tiyatro sanatında enerji ve enerji dramaturjisi yaklaşımını aktardım. Bu bölümün sonunda sanatsal pratiklerimden örnek olabilecek ve mühendislik bakış açısıyla ürettiğim koreografilerden birkaçını ele aldım.

Sanat ve teknoloji içerisindeki deneyimlerden çalışmamın gelişme bölümünde bahsettim. Örnek olarak farklı disiplinlerin katılımıyla gösterilerin zenginleştiği çok özel bir etkinlik olan, 1960'lı yıllarda New York'da gerçekleşen "9 Evening" gösterilerinden bazılarını aktardım. Bu bölüm içerisinde yine benzer yaklaşımla iş üreten, disiplinlerarası çalışan farklı koreografların; Trisha Brown, Taldans, Mehmet Sander, Tuğçe Ulugün Tuna'ın işlerinden de örnekler sundum.

Son bölümde Tez / Eser çalışmam olan, 'Mühendislik Disiplini Bağlamında Koreografi Üretimini'ni analiz ettim. Video montaj programlarını ve internet sitesi için kullanılan arayüz programlarını anlattım. Tasarımlarda kullanılan videoların içeriği için yine iki ana disiplinin; mühendislik ve koreografi ilişkisini, kurguyu nasıl ve niçin yaptığımı, nasıl yeni bir malzemeye dönüştürdüğümü göstermeyi amaçladım. Koreografik arşivimin dijital platformda ve interaktif olarak ziyaret edilebileceği yeni bir eser ürettim. Tez / Eser için yazılmış olan koreografi, izleyicinin seçimlerine bağlı olarak ilerlemesiyle izlenecektir.

Dijital platformda sunulan Tez / Eser çalışmam, 150 kısa videonun birbirleriyle ilişkisi üzerinedir. Oyunun tamamında yaklaşık olarak 90 ayrı ekran tasarımı yapılmıştır. Her bir ekranda iki ya da üç video bulunmaktadır. İzleyici, videolar üzerinde seçim yaparak sürekli başka ekrana yönlendirilir. Videolardan biri seçildiğinde, bir sonraki ekranda ne izleneceği bilinmez. Toplam video sayısı 150 olmasına rağmen, bir dizilimde ancak 20 ekran ziyaret edilebilir ve yaklaşık 40 video izlenebilir. Bir akışın sonunda yaklaşık 100 video izlenmemiş olarak kalacaktır. Kalan diğer videoları da izlemek isteyenler, yeni bir izleme için eserin başına geri dönecektir.

Anahtar Kelimeler: Mühendislik, Koreografi, Disiplinlerarasılık, Dijital Sanat

Abstract:
This study focuses on the creation of interdisciplinary choreography in the context of engineering discipline. What is meant by the interdisciplinarity mentioned in the study is the relationship between engineering and dance discipline. Under the conditions of the Covid-19 pandemic, the study, design and presentation of the thesis work in digital environment has taken the work out of these two disciplines, and digital art production has become an important part of the work of art. Creating the work interdisciplinary has occurred naturally with the inclusion of another discipline.

I personally think that movement and design are both related to choreography and engineering. For this reason, in this context, in the introduction part of my Thesis / Work, I talked about movement, mechanics as well as the similarities of mechanism with dramaturgy. In the continuation of the part, I conveyed the dance practices, unstable equilibrium, energy and energy dramaturgy approach in theater art, which was established in the Theater Research Laboratory (TAL), an interdisciplinary unit where I worked and created projects for many years, due to its connection to the subject and its impact on my personal experience. At the end of this part, I discussed some of the choreographies I created from an engineering point of view, that can be examples of my artistic practices.

I talked about experiences in art and technology in the development part of my work. As an example, I quoted some of the "9 Evenings" performances that took place in New York in the 1960s, which is a very special event where the performances were enriched with the participation of different disciplines. In this part, I also presented examples of the works of different choreographers; Trisha Brown, Taldans, Mehmet Sander, Tuğçe Ulugün Tuna, who produce works with a similar approach and work interdisciplinary.

In the last part of my thesis, I analyzed my Thesis / Work, 'Creation of Choreography in the Context of Engineering Discipline'. I explained the video montage programs and the interface programs used for the website. For the content of the videos, two main disciplines used in the designs; I aimed to show the relationship between engineering and choreography, how and why I did the editing, and how I turned it into a new material. I have produced a new work where my choreographic archive can be visited on a digital platform and interactively. The choreography written for the Thesis / Work will be watched as it progresses depending on the viewer's choices.

My Thesis / Work presented on the digital platform is about the relationship of 150 short videos with each other. Approximately 90 different screen designs have been made throughout the play. There are two or three videos on each screen. The viewer is constantly directed to another screen by making a selection on the videos. When one of the videos is selected, it is not known what to watch on the next screen. Although the total number of videos is 150, only 20 screens can be visited and approximately 40 videos can be watched in one sequence. At the end of a stream, approximately 100 videos will remain unwatched, and those who want to watch the remaining videos will return to the beginning of the work for a new viewing.

Keywords: Engineering, Choreography, Interdisciplinarity, Digital Art