Okullarda sosyal adalet liderliğine ilişkin uygulamaların incelenmesi
Investigation of school managers' implementations  regarding social justice leadership
Yazar: MERVE İMAMOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA KONAKLI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Adalet = Justice ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Eğitim liderliği = Education leadership ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Sosyal adalet = Social justice

Özet:
Bu araştırmada, okullarda sosyal adalet liderliğine ilişkin uygulamaların incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma grubu kartopu örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmanın katılımcılarını Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde kamu okullarında görev yapmakta olan 22 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırmada veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, okul yöneticileri sosyal adalet liderliğini yönetim odaklı, hedef odaklı ve ilke odaklı olarak tanımlamışlardır. Okul yöneticilerinin sosyal adalet liderliği özelliklerinin sorun çözme ve adil tutumla birebir ilişkili olduğunu ve sosyal adalet liderlerinin belirli yeterliliklere sahip olması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Okullarda sosyal adalet uygulamalarını öncelikle, maddi yardımlar, okulun fiziki imkanlarının geliştirilmesi ve kaynaştırma öğrencilerine yönelik çalışmalar oluşturmaktadır. Bunlara ek olarak, akademik başarıya yönelik uygulamalar, sosyokültürel uygulamalar ve teknoloji odaklı uygulamalara yer verilmektedir. Yapılan uygulamaların bireylerde, örgütte ve toplumda pozitif yönde sonuçları olduğu saptanmıştır. Okullarda yapılan sosyal adalet çalışmalarında okul yöneticileri sosyokültürel faktörler dahilinde kurumsal ve toplumsal faktörler, fiziki ortam ve çevre şartları ve eğitim faktörlerinden destek sağlamaktadırlar. Araştırma sonuçlarına göre, okul yöneticilerinin sosyal adalet liderliklerini sınırlayan etmenler siyasi faktörler, ailevi faktörler, örgütsel faktörler, bireysel faktörler ve çevre şartlarından kaynaklanmaktadır. Okul yöneticilerinin sosyal adalet liderliğini destekleyen faktörler ise sosyokültürel faktörler, çevresel faktörler ve eğitimin niteliği olarak sıralanmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre, okullarda sosyal adalet uygulamalarının yaygınlaştırılması için bireysel, örgütsel ve toplumsal boyutlarda destek gerekmektedir. Ayrıca hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimlerin sosyal adalet uygulamalarında belirleyici bir faktörler olduğu saptanmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the practices of social justice leadership in schools. The research is designed as a case study pattern in qualitative research model. The research group was determined by snowball sampling method. The participants of the research are 22 school administrators working in public schools at primary, secondary and high school levels affiliated to the Ministry of National Education. The data in the research were obtained by semi-structured interview technique. Content analysis method was used in the evaluation of the collected data. According to the findings of the study, school administrators defined social justice leadership as management-oriented, goal-oriented and principle-oriented. It is concluded that the social justice leadership characteristics of school administrators are directly related to problem solving and fair attitude, and that social justice leaders should have certain competencies. Social justice practices in schools primarily consist of financial aid, improvement of the school's physical facilities and implementations to support inclusive students. Moreover, according to the results of the study, the practices of school managers' social justice leadership include applications for academic success, socio-cultural applications and technology-oriented applications. As a result of the study, social justice leadership implementations have positive outcomes to individuals, organization and society. Within the scope of socio-cultural factors the school administrators get support from institutional and social factors, physical environment and environmental conditions and educational factors during the social justice practices. As a result of the research, the factors limiting the social justice leadership of school administrators are due to political factors, family factors, organizational factors, individual factors and environmental conditions. The factors that support the social justice leadership of school administrators are listed as sociocultural factors, environmental factors and the quality of education. According to the results of the research, individual, organizational and social support is needed for the dissemination of social justice practices in schools. Furthermore, it is stated that pre-service and in-service trainings are important to support school managers' social justice leadership.