Ratlarda Mastektomi ve aksiller lenf modu disseksiyon modelinde lokal uygulanan bleomisin sülfatın seroma oluşumu ve yara iyileşmesi üzerine etkisi
Effect of local bleomycin sulfate application on seroma formation and wound healing, in a rat mastectomy and axillary lymph node dissection model
Yazar: MEHMET GÖKÇEİMAM
Danışman: PROF. DR. NECMİ KURT
Sağlık Bakanlığı / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
ÖZET

Amaç: Kadınların yakalandığı tüm kanser türleri içinde meme kanseri görülme oranı %32'dir ve bu oran kadınlarda kansere bağlı ölümlerin %19'unu oluşturmaktadır.Her on kadından biri yaşamı boyunca meme kanserine yakalanma ihtimaline sahiptir. Meme kanseri nedeniyle MRM operasyonu geçiren kadınların en sık görülen komplikasyonlardan biride seromadır (%17-53). Seroma doku disseksiyon ve eksizyonu ile oluşan ölü boşlugun lenfo vasküler sıvı ile dolması ve uzamış enflamatuar yanıt nedeniyle yara iyileşmesindeki ilk fazın uzamasıyla karakterize bir komplikasyondur. Seroma oluşumu basit bir komplikasyon gibi görünsede beraberinde doku nekrozu, yara yeri enfeksiyonu, flep nekrozu ve abse gibi ek problemler getirip hasta konforu ve tedavi sürecini etkilemektedir.Taranan literatürlerde seroma tedavisi için bir çok çalışmaya rastlanılmış fakat bu çalışmaların bir kısmı yeterli etkinliği gösterememiş, bir kısmı başka çalışmalarda paradoksal sonuçlanmış, diğer bir kısmı ise deneysel olarak anlamlı olmasına rağmen klinik uygulamadaki zorlukları nedeniyle rutin klinik uygulamaya geçememiştir. Çalışmamızda bir antineoplastik ve sklerozan  ajan olan Bleomisin Sülfatın  lokal uygulama  ile seroma ve yara iyileşmesi üzerine etkisini incelemeyi amaçladık.

Gereç ve Yöntem: Bu deneysel çalışma Yeditepe Üniversitesi, Deney hayvanları etik kurulu onayı alınarak yapılmıştır.  Yeditepe Üniversitesi Tıp fakültesi Deneysel Araştırma Bölümü laboratuarında ağırlıkları 180-220 gram arasında değişen 16 adet wistar-albino cinsi dişi sıçan kullanılarak gerçekleştirildi. Denekler   8 er lik 2 eşit gruba ayrılarak genel anestezi altında sağ mastektomi ve aksiller disseksiyon uygulandı. Deney grubuna loja 1IU/0,1 cc olacak şekilde bleomisin Sülfat , kontrol grubuna 0,1 cc serum fizyolojik konuldu ve  loj kapatıldı. Hayvanlar günlük takip edildi, 10. Gün lojlar açılrak seroma aspire edildi ölçüldü, doku biopsileri alındı ve denekler sakrifiye edildi. Biopsi materyaleri nekroz ödem konjesyon fibrin miktarı damar proliferasyonu PMNL  lenfosit, konjesyon,  mikroorganızma, fibroblast, makrofaj ve fibroz doku artışı açısından değerledirildi. İstatistiksel değerlendirme için "IBM SPSS Statistics ver.19" kullanıldı. Denek grubunun küçüklüğü istatistiksel açıdan anlamlılığı etkileyebileceğinden istatistik testleri olarak Mann-whitney U ve t testi ayrı ayrı uygulandı.
Bulgular: Örneklemdeki hiç bir denekte ek komplikasyon gelişmedi ve hiç bir denek çalışma dışına alınmadı. Bleomisin grubunda 2 denekte loj tamamen kapanmıştı. Deney grubundaki seroma volümünün aritmetik ortalaması: 0,31, standart sapması: 0,217, standart hatası: 0,077 bulunurken kontrol grubundaki seroma volümünün aritmetik ortalaması: 0,98, standart sapması: 0,328, standart hatası: 0,116 olarak bulundu. Bu değerler istatistiksel olarak hesaplandığında Mann-Whitney U: p=0.001 ve t testi: P<0.001 olarak bulunmuştur.
Yara iyileşmesini değerlendirmek amaçlı mikroskopik değerleri incelediğimizde bleomisin grubunda fibroblast ve fibroz doku artışı kriterlerinde artış göze çarparken bu değerler istatistiksel açıdan incelendiğinde Mann-whitney U testine göre fibroblast (p=0.053), fibroz doku (0.065), t  testine göre fibroblast (p=0.049), fibroz doku (0.028) olarak değerlendirilmiştir.

Sonuç: Çalışmamızda bleomisinin seroma azaltıcı etkisini değerlendirdiğimizde sonuçlar her iki teste görede anlamlı olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, makroskopik sonuçları değerlendirdiğimizde bleomisinin seromayı istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde azalttığını görmekteyiz.
Bleomisinin bu etkisini hangi faktörler üzerinden yaptığını değerlendirmek ve yara iyileşmesi üzerine olan etkisini görmek amaçlı histolojik değerlendirmemizde gözle görülür bazı bulgular olmuş fakat istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Bu faktörü değerlendirmek için denek sayısının arttırılarak yeni deneylerin yapılabileceği düşüncesindeyiz.

Anahtar kelimeler: bleomisin, seroma, mastektomi

Abstract:
SUMMARY

Purpose: Within of all women cancer types the incidence of breast cancer is 32% and this proportion is 19% of cancer deaths in women. One of every ten women has a possibility of developing breast cancer throughout the life. Seroma is one of the most common complication (17-53%) in women who underwent MRM due to Breast cancer. Seroma is a complication that occurred by tissue dissection and excision which caused of dead space filled with lymphocytes, and vascular fluid due to a prolonged inflammatory response in wound healing and characterized by extension of the first phase of wound healing. Although seroma formation seems a simple complication at first sight, it carries within additional problems such as, tissue necrosis, wound infection, flap necrosis and abscess which affect patient's comfort and treatment process. In our literature scanning, we encounter with lots of studies about seroma, but some of them was found ineffective, some of them have paradoxical outcome and some did not exceed in routine clinical practice due to clinical practice problems.
In our study, we aimed to investigate the effect of  the bleomycin sulfate (is an antineoplastic and sclerosing agent) with  local application on seroma and wound healing.

Materials and Methods: This experimental study was carried on by the approval of the Yeditepe University ethics committee of experimental animals. Weights ranging between 180-220grams of 16 female Wistar-albino rats were used at Yeditepe University Faculty of Medicine, Department of Experimental Research laboratory.The subjects were divided into 2 equal groups, each consist of eight rats, then all of them underwent a right mastectomy and axiller dissection under general anesthesia.To our experimental group, we administered locally 1IU / 0.1 cc of bleomycin sulfate to surgical side, on the other hand we administered only 0.1 cc of saline to our control group and incisions were closed. Animals were monitored daily, on the 10th day surgical incisions were reopened, afterwards aspirated and measured, tissue biopsies were taken and subjects were sacrificed. The biopsy materials were evaluated in terms of the amounts of necrosis, edema, congestion, fibrin, vascular proliferation, PMNL lymphocyte, microorganism, fibroblast, macrophage and increase of fibrous tissue. For statistical evaluation, "IBM SPSS Statistics ver.19" was used. Because of having the small group of subjects may affect the statistical significance both of Mann-Whitney U and  t test was performed.

Findings: None of the subjects had additional complications, and no subjects were excluded from experiment. In the bleomycin administirated group, 2 subjects' surgery site was completely closed. The arithmetic average of the volume of seroma in the experimental group: 0.31, standard deviation: 0.217, standard error: 0.077 while the arithmetic average of the volume of seroma in the control group: 0.98, standard deviation: 0.328, standard error: 0.116, respectively. These values are calculated statistically and respectively the results were Mann-Whitney U: p = 0.001 and t test: P <0.001.
As we examine the microscopic values for assessing wound healing, among the bleomycin group; it stands out that fibroblasts and fibrous tissue was increased. These values are statistically analyzed according to man-Whitney U test, findings were; fibroblasts (p = 0,053), fibrous tissue (p=0,065) and according to t test (p = 0.049), fibrous tissue (p=0,028 ).

Results: In our study as we evaluate the effect of bleomycin to reduce seroma results were significant for both statistical tests As a result of our study, bleomycin sulfate is statistically effective for reducing the post-mastectomy seroma formation.
 In order to knowing which factors made this reduction through and assess its effect on wound healing we made histological evaluation. According to our histological evaluation some findings was visible but not statistically significant. We draw a conclusion from these results that new experiments shall be done by increasing the number of subjects this could bring forth more significant results.
 
Key words: Bleomycin, seroma, mastectomy