Metastatik meme kanserlerinde kanda dolaşan tümör hücresi ile ca 15-3 düzeylerinin korelasyonu ve prognostik faktörlerle ilişkisi
The correlati̇on between circulating tumor cell, ca 15-3 levels and prognosti̇c factors in metastatic breast cancer
Yazar: ATAMAN GÖNEL
Danışman: PROF. DR. MEHMET HİCRİ KÖSEOĞLU
Sağlık Bakanlığı / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Tüm kanserlerde olduğu gibi meme kanserinde de kötü prognozda en önemli unsur uzak organ metastazının olmasıdır. Solid tümörlerin periferal kana serbest dolaşan tümör hücre salınımı yaparak metastaza yol açması uzun zamandan beri bilinmektedir. Tümör dokusundan kopan hücreler yerleştikleri organda neovaskülarizasyon ile büyür ve yeni bir tümör dokusu oluştururlar.
Circulating tumor cell (CTC) olarak bilinen kanda dolaşan serbest tümör hücreleri meme kanserlerinde prognozun değerlendirilmesinde kullanılan epitelyal kökenli hücrelerdir. Son yıllarda geliştirilmiş olan immunositokimyasal özel boyama teknikleri kullanılarak otomatize edilmiş immunfloresan yöntemle kandaki sayıları tespit edilebilmektedir. 7.5 cc tam kanda serbest dolaşan tümör hücre sayısının ≥5 olan metastatik meme kanserli hastalarda genel sağkalım süreleri (overall survival) daha düşük bulunmuş ve bu hastalar kötü prognoz göstermiştir.
Bu çalışmada İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesine başvuran metastatik meme kanserli olan hastaların metastazda rolü olduğu düşünülen kanda dolaşan serbest tümör hücre sayısı ile CA 15-3 düzeylerinin belirlenmesi ve prognostik patolojik verilerle (ER, PR, p53, c-erbB2, Ki-67, histolojik derece) kıyaslanması amaçlandı. 
En son bir ay öncesinde kemoterapi almış 30 hastanın kanı kanda dolaşan tümör hücrelerinin (KDTH) sayımı için CellTracks® Analyzer II cihazında immunositokimyasal yöntemle çalışıldı. Serum CA 15-3 düzeyleri Advia Centaur cihazında kemilüminesans yöntemle çalışıldı. 
CA 15-3 düzeyleri ile KDTH sayısı arasında pozitif korelasyon saptandı (p<0.05). KDTH düzeylerinin immunohistokimyasal boyama ile bakılan p53 mutasyonu olanlarda daha yüksek düzeylerde olduğu gözlendi. (p<0.05). Ayrıca histolojik derecesi 3 olan hastaların histolojik derecesi 2 olanlara göre  daha yüksek düzeylerde KDTH düzeylerine sahip oldukları tespit edildi (p<0.05).
KDTH'lerinin prognozu değerlendirmede görüntüleme sistemlerine göre daha objektif ve nicel veriler sunması CA 15-3'den daha üstün bir parametre olduğunun bir göstergesidir. Ayrıca CA 15-3 düzeyleri benign hastalıklarda bile yükselebilirken yapılan çalışmalarda benign hastalarda KDTH'ne rastlanmamıştır. Buna rağmen KDTH tespit edilemeyen bir hastada yüksek CA 15-3 düzeyleri tespit edilebilmektedir. Bu KDTH ölçümünde ki düşük duyarlılığa bağlanabilir. KDTH'nin metastatik meme kanserlerinde kuvvetli prognostik bir faktör olduğu ortadadır ve CA 15-3'e yardımcı bir parametre olarak kullanılabilir. Fakat takipte kullanılabilir bir parametre olabileceğini göstermek için kürler arası serum düzeylerinde ki değişimi tespit edecek çalışmaların yapılması yararlı olacaktır.

Abstract:
As with all cancers, distant organ metastasis is the most important element of bad prognosis in breast cancer. It has been long known that solid tumors cause metastasis by secreting free circulating tumor cells into peripheral blood. Cells, detached from tumor tissue, grow with neovascularization and form a new tumor tissue in the organ they settled. 
These free circulating tumor cells, which are also known as circulating tumor cells (CTC), are of epithelial origin and used in the evaluation of breast cancer prognosis. Their numbers in blood can be identified with recently developed special immunohistochemical dying techniques and automated immunofluorescent methods. It has been shown in metastatic breast cancer patients that overall survival is lower and prognosis is worse if CTC is greater than 5 (7.5 mL whole blood). 
In this study, we planned to identify CTC and CA 15-3 levels and compare these parameters with prognostic pathological values (ER, PR, p53, c-erbB2, Ki-67, histological grade) in metastatic breast cancer patients who are admitted to Izmir Ataturk Training and Research Hospital. 
30 patients who received their last chemotherapy in the previous month were enrolled in the study. CTC were detected in CellTracks® Analyzer II with immunocytochemical methods. Serum CA 15-3 levels were measured in Advia Centaur analyzer using chemiluminacence tecnique. 
Positive correlation were found to be existing between CTC and CA 15-3 (p<0.05). CTC levels were significantly higher in patients with p53 mutations (p<0.05). Additionally CTC levels were signficantly increased in patients with histological grade 3 compared to patients with histological grade 2. 
CTC provide more objective and quantitative data than imaging systems in evaluating the prognosis of breast cancer which indicates that it is a superior parameter. Additionally, CA 15-3 levels may also increase in some benign disorders, whereas CTC are not detected in patients with benign disorders. Despite this, high CA 15-3 levels can be detected in patients who are CTC negative.  This can be associated with low sensitivity of CTC. It is clear that CTC is a strong prognostic factor in metastatic breast cancers and can be used as an adjunct parameter. However, to validate CTC as a follow-up parameter, further studies are needed to investigate the alterations in CTC levels between therapies.