Aşikar tiroid disfonksiyonu olan hastalarda fekal elastaz-1 ölçümü ile ekzokrin pankreas yetmezliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of exocrine pancreas insufficiency in patients with overt thyroid dysfunction by fecal elastase-1 level
Yazar: GÜL CEREN KULAK
Danışman: PROF. DR. ŞENAY ARIKAN
Kırıkkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Elastaz = Elastase ; Hipertiroidizm = Hyperthyroidism ; Pankreas = Pancreas ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases

Özet:
Amaç: Tiroid fonksiyon bozukluklarının gastrointestinal sistem üzerine etkileri eskiden beri çok iyi bilinmektedir. Fekal elastaz-1 (Fe-1) ekzokrin pankreas yetmezliğini göstermede kullanılan önemli bir indirekt pankreas fonksiyon testidir. Bu çalışmanın amacı yeni tanı aşikar tiroid disfonksiyonu olan hastalarda Fe–1 düzeyi bakılarak tiroid disfonksiyonu ile ekzokrin pankreas yetmezliği arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Materyal ve Metod: Çalışmaya 34 aşikar hipotiroidi ve 34 hipertiroidili hasta ile yaş ve cinsiyet özellikleri benzer 31 sağlıklı gönüllü alındı. Çalışma hastalarının Fe-1 ölçümü için alınan gaita örnekleri -80 °C'de buzdolabında saklandı ve ELISA yöntemi ile ölçüldü. Çalışmaya katılan tüm hastaların TSH, serbest T4, serbest T3, amilaz, lipaz, 25 OH D vitamini (vit D), doku transglutaminaz Ig A ve Ig G, açlık plazma glukozu, HDL kolesterol, LDL kolesterol, total kolesterol, trigliserid düzeyleri ölçüldü. Bulgular: Çalışmamızda Fe-1 düzeyi aşikar hipotiroidi hastalarında 397,8±133,2 mcg/g, aşikar hipertiroidi hastalarında 385,3±155,4 mcg/g, kontrol grubunda 476,5±169,5 mcg/g olarak ölçüldü. Fe-1 düzeyi aşikar hipotiroidi ve hipertiroidi grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (sırasıyla p=0,041; p=0,027). Aşikar hipotiroidi grubunda vit D düzeyi hipertiroidi ve kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (sırasıyla p=0,032 p=0,007). LDL kolesterol, HDL kolesterol ve total kolesterol düzeyi aşikar hipertiroidi grubunda hipotiroidi ve kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (sırasıyla p=0,031 p=0,033). Korelasyon analizinde hipotiroidi grubunda Fe-1 ile amilaz arasında (p=0,027 r=0,380); hipertiroidi grubunda ise Fe-1 ile lipaz arasında (p=0,035 r=0,363) pozitif korelasyon bulunmuştur. Aşikar hipotiroidi grubunda Fe-1 ile trigliserid düzeyi arasında negatif korelasyon bulunmuştur (p=0,037 r=-0,360). Sonuç: Çalışmamız, tiroid hormonlarının ekzokrin pankreas fonksiyonu üzerindeki etkilerini indirekt bir yöntem olan Fe-1 testi ile değerlendiren ilk çalışmadır. Bulgularımıza göre, aşikar hipotiroidi ve hipertiroidi hastalarında Fe-1 düzeyi ötiroid kontrol grubundan daha düşük bulunmuştur. Bu hastalardaki düşük Fe-1 düzeylerinin fizyopatolojisinin açıklanabilmesi, pankreasın ekzokrin yetmezliğinin (PEY) klinik öneminin anlaşılabilmesi için daha fazla klinik ve deneysel çalışmaya gereksinim bulunmaktadır.

Abstract:
Aimed introduction: Affects of thyroid function disorders on gastrointestinal system are well known previously. Fecal elastase-1 (Fe-1) is an important indirectly pancreatic function test used to exocrine pancreas insufficiency. The aim of this study is to investigate the relationship between thyroid dysfunction and exocrine pancreatic insufficiency by Fe–1 level in patients with newly diagnosed overt hyperthyroidism and hypothyroidism. Material and Methods:  Thirty four hypothyroid, 34 hyperthyroid patients and 31 sex-and age-matched healthy controls subject were included to the study. The stool samples taken for Fe-1 level were stored at -80 °C refrigirator. Fe-1 levels were measured by using ELISA method. Serum TSH, free T3 and T4, amylase, lipase, 25 OH D vitamin (vit D), tissue transglutaminase IgA and IgG, fasting blood glucose, HDL-cholesterol, LDL-cholesterol, total cholesterol, triglycerides levels were measured. Results: Mean Fe-1 level were 397,8±133,2 mcg/g in hyperthyroid patients, 385,3±155,4 mcg/g in hypothyroid patients and 476,5±169,5 mcg/g in control group. Fe-1 levels of overt hypothyroidsm and overt hyperthyroidsm group were found lower istatistically significant than control group (p=0,041; p=0,027, respectively). Vit D level in overt hypothyroidsm group were found lower istatistically significant than both of overt hypertyroidism and control group (p=0,032; p=0,007, respectively). LDL-cholesterol, HDL-cholesterol and total cholesterol levels are lower at overt hyperthyroidism group than both of overt hypothyroidism and control group (p=0,031; p=0,033; p=0,0001, respectively). There were positive correlations between Fe-1 and amylase levels at overt hypothyroidsm group (p=0,027, r=0,380), and between Fe-1 and lipase levels at overt hyperthyroidsm group (p=0,035, r=0,363). There was negatif correlation between Fe-1 and triglycerides levels at overt hypotiroidsm group (p=0,037, r=-0,360). Conclusions: The effects of thyroid hormones on exocrine pancreatic functions were evaluated for the first time by Fe-1 levels as an indirect method.  According to our findings, Fe-1 levels were lower in patients with overt hypothyroidism and overt hyperthyroidism than in their euthyroid control. It is seem that thyroid dysfunctions may affect exocrine pancreatic functions. More clinical and experimental studies are needed to explain the physiopathology of low Fe-1 levels in these patients and to understand the clinical significance of PEY.