Kargapazarı dağında (Erzurum) farklı otlatma sistemi uygulamalarının mera bitki örtüsüne etkisi
Effect of different grazing system applications on rangeland vegetation in Kargapazari mountain (Erzurum)
Yazar: MEHMET KERİM GÜLLAP
Danışman: PROF. DR. ALİ KOÇ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Botanik kompozisyon = Botanical composition ; Mera = Pasture ; Taşıma kapasitesi = Carrying capacity ; Yem kalitesi = Feed quality

Özet:
Kargapazarı Dağlarında (Erzurum) 2007-2008 yıllarında yürütülen bu çalışmada, 10 farklı mera kesimi ele alınmıştır. Çalışmada bitki örtüsünün botanik kompozisyonu, benzerlik indeksi, toprağı kaplama oranı, mera kalite derecesi, mera durum ve sağlık sınıfı, mera taşıma kapasitesi, mevcut yem miktarı ile mera otunun ham protein, ADF ve NDF oranları incelenmiştir.İncelenen farklı mera kesimlerinde 143 bitki türüne rastlanmıştır. Buğdaygillerden Festuca ovina ve baklagillerden Trifolim sp. ve diğer familyalardan Thymus parviflorus yaygın türler olmuştur. Farklı mera kullanımları buğdaygil oranı üzerine etkili olmazken baklagil ve diğer familya oranını etkilemiştir. Aynı kullanıma sahip bazı kesimler arasında bitki kompozisyonu yönünden farklılıkların olduğu görülmüştür. Bitki örtüsünün toprağı kaplama oranı yaylalarda diğer meralara göre daha yüksek olmuştur. Bitki örtüsünün benzerlik indeksi değerleri kesimler göre önemli oranda değişmiştir. Farklı otlatma sistemi uygulamaları mera kalite derecesi ve buna bağlı olarak mera durum ve sağlık sınıfı üzerinde etkili olmuştur. Otlatma sisteminde dinlenme fırsatına yer veren kesimlerde mera kalite derecesi daha yüksek olmuştur. Mevsim boyu otlatılan meralar diğer kesimlere göre daha düşük taşıma kapasitesine sahip olmuştur. Kışın otlatılan kesimler daha yüksek mevcut yem miktarına sahip olurken, mevsim boyu otlatılan kesim ise daha az yeme sahip olmuştur. Mevsim boyu otlatılan kesiminin otu daha az ham protein oranına sahip olurken, ADF ve NDF oranı bakımından ise en yüksek değerlere sahip olduğu kaydedilmiştir.Elde edilen sonuçlara dayanarak yörede ve benzer ekolojilerde aktif büyüme döneminde dinlenme fırsatı verecek otlatma sistemlerinin başarılı olacağı ve bunun için bilimsel esaslara dayanan planlama yapılmasının önemli olduğu söylenebilir.

Abstract:
This study was conducted on ten range sites in Kargapazari Mountain (Erzurum) during 2007-2008. In the study, botanical composition, similarity index, canopy coverage, range quality score, and range health class, range carrying capacity, the amount of available forage, ADF and NDF content of forage were investigated.In investigated range sites, 143 plant species were recorded. The common species of grasses, legumes and other families are Festuca ovina, Trifolim sp. and Thymus parviflorus, respectively. While the ratio of grasses is not influenced with different range management practices, the ratios of legumes and other species are influenced. It was recorded that there were differences in plant composition of some range sites under the same management. The ratio of canopy coverage in highland ranges was higher than that in the other ranges. The similarity index values of plant cover showed that here were significant differences among the range sites. Grazing systems influenced on range quality score and range health class. Range quality score was higher in seasonal grazing range sites. The range sites grazed season-long had a lower range carrying capacity than the others. According to present forage amount, winter grazing ranges had higher values than the range sites grazed in season-long. According to the results of forage quality analyses, it was recorded that the range sites grazed season-long had a lower crude protein ratio and higher ADF and NDF ratios than the others.According to the results obtained from this, the grazing system provided resting during the growing season wold be succesifull, in the experimental area and similar ecological condition but it is important to make a plan considering scientific principles.