Pulmoner tromboemboli şiddetinin dual enerji BT kullanılarak değerlendirilmesi – perfüzyon defekt skorunun klinik parametreler ile korelasyonu /
Yazar: AKIN ÇİNKOOĞLU
Danışman: PROF. DR. RECEP SAVAŞ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Perfüzyon = Perfusion ; Pulmoner arter = Pulmonary artery ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed ; Tromboembolizm = Thromboembolism

Özet:
Giriş ve Amaç: Pulmoner tromboemboli (PTE); kardiyovasküler sistem ölümlerinin en önemli nedenlerinden biridir 1. PTE tanısında bilgisayarlı tomografik anjiyografi (BTA) altın standart haline gelmiştir 3. Dual enerji bilgisayarlı tomografi (DEBT) ile pulmoner arterlerin anjiyografik olarak görüntülenmesinin yanısıra, akciğer parankimindeki iyot dağılımı hesaplanarak perfüzyon bilgisi elde olunmaktadır. Bu çalışmamızda, DEBT sistemi tabanlı iyot perfüzyon haritaları ile elde olunan perfüzyon defekt skorunun (P Skoru), PTE şiddetinin belirlenmesindeki değerini saptamayı ve elde ettiğimiz bulguları pulmoner obstruksiyon skorlama sistemi (Qanadli skoru), diğer BTA parametreleri ve klinik parametreler ile korele ederek değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Mart 2012 - Eylül 2012 tarihleri arasında bölümümüzde PTE  kuşkusu nedeniyle BTA tetkiki uygulanan ve PTE tanısı alan 35 hasta çalışmaya alındı. DEBT ile elde olunan BTA görüntüleri üzerinden P skoru, Qanadli skoru , RV/LV oranı ve PA çapı hesaplandı. Hesaplanan veriler birbirleri ile ve hastaların klinik verileri ile korele edilerek değerlendirildi. Ekokardiyografi verileri de değerlendirmeye alındı.
Bulgular: Yapılan korelasyon analizi sonucunda P Skoru ile Qanadli skoru  arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı (r=0,690, p<0.05). P Skoru ile RV/LV oranı arasında (r=0,515 p<0.05) ve Qanadli skoru ile RV/LV oranı arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı (r=0,423 p<0.05 ). Ancak P Skoru ile laboratuvar verileri (troponin, D dimer), kan gazı analizleri (PaO2, PaCO2, PaO2/FiO2, oksijen saturasyonu) ve hemodinamik veriler (kan basıncı, nabız) arasında anlamlı korelasyon saptanmadı. Ekokardiyografide RV dilatasyonu ve RV disfonksiyonu mevcut olan hastalarda P Skoru ve Qanadli skoru anlamlı yüksek bulundu (p<0.05).
Sonuç: DEBT sistemi tabanlı iyot perfüzyon haritaları ile elde olunan perfüzyon defekt skoru (P skoru), PTE şiddetini göstermede önemli yere sahip BTA parametrelerine ve ekokardiyografiye iyi bir alternatif olarak görülmektedir. Çalışmamızda P skoru ile klinik parametreler arasında aynı uyum izlenmemiştir.

Anahtar Kelimeler: Pulmoner tromboemboli, dual enerji BT, akciğer perfüzyonu.

Abstract:
Introduction and Objective: Pulmonary thromboembolism (PTE) is one of the major causes of cardiovascular system mortality 1. Computed tomography angiography (CTA) has become the gold standard in the diagnosis of PTE 3. With the introduction of dual energy computed tomography, in addition to angiograpic visualition of the pulmonary arteries, lung parenchyma perfusion information is obtained by calculating the distribution of iodine. In this study, our objective is to determinate the value of perfusion defect score (P score) obtained with DECT system based iodine perfusion maps in detection the severity of PTE and to correlate the findings with pulmonary obstruction scoring system (Qanadli score), other CTA parameters  and clinical parameters.
Material and Methods: 35 patients who underwent CTA in our deparment because of suspected PTE between March 2012-September 2012 and who diagnosed of PTE were studied. We calculated P score, Qanadli score, RV/LV ratio and PA diameter by CTA images obtained with DECT. The data correlated with each other and with the clinical data. Also echocardiographic data were evaluated.
Results:  As a result of the correlation analysis; we found a significant positive correlation between the P score and Qanadli score (r=0,690, p<0.05). Also there was a significant positive correlation between P score and RV/LV ratio (r=0,515 p<0.05) and there was a significant positive correlation between Qanadli score and RV/LV ratio (r=0,423 p<0.05 ). But we couldn't find significant correlation between P score and laboratory (troponin , D dimer), blood gas analysis (PaO2, PaCO2, PaO2/FiO2, oxygen saturation) and hemodynamic data (blood pressure, pulse). In patients with RV dilatation and RV dysfunction on echocardiography, P score and Qanadli score were significantly higher (p<0.05).
Conclusion: The perfusion defect score (P score) obtained with DECT system based iodine perfusion maps is seen as a good alternative to CTA parameters and echocardiography that have an important place in detection of the severity of pulmonary embolism. We couldn't see the same alignment between P score and clinical parameters in our study.

Keywords: Pulmonary thromboembolism, dual energy CT, lung perfusion.