Açık hava reklamlarının grafik tasarım ilkeleri açısından incelenmesi
A research on outdoor ads in terms of graphic design principles
Yazar: YASİN YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TUTKU DİLEM ALPASLAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Uygulamalı Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Grafik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, tarama modeliyle Grafik Tasarımının önemli uygulama alanlarından biri olan açık hava reklamlarından, rastgele seçilen ve ikişer adet tabela, billboard, araç giydirmeden oluşan toplam altı adet açık hava reklamının tasarım ilkelerine uygunluğunu saptamak amacıyla, yaratıcılık, görsel öğe ve tipografik öğeler açısından belirlenen ölçütlerle değerlendirmesini içermektedir. Ankette kullanılan ölçek araştırmacı tarafından hazırlanarak 3 grafik tasarım alanı öğretim görevlisi 2 sektörde çalışan uzman görüşünden yararlanılarak geliştirmiş ve 141 grafik tasarımı ve 198 alan dışı üniversite öğrencilerine sorulmuştur. 
Bu doğrultuda anketlerden elde edilen sonuçlara göre; açık hava reklamları yaratıcı reklam uygulamalarında yenilikçi bakış açısından, düşündürme, probleme odaklama ve ikna etkenleri bakımından yetersiz uygulamalar olduğu, dikkat çekicilik, akılda kalıcılık ve yer seçimi açısından ideale yakın olduğu saptanmıştır. Görsel öğeler göz önünde bulundurulduğunda, görsel öğelerin doğru öğeler olarak seçimi, görsel uyum, özgünlük, denge ve karşıtlık açısından yetersiz bulunduğu ancak; görsellerin yer seçimi, açıklayıcılık, konuya uygunluk, bilgilendirme bütünlük ve renk etkenleri açısından genele yayıldığında çok iyi bulunmamasına rağmen iyi değerlerde bulunduğu tespit edilmiştir. Kullanılan tipografik öğeler incelendiğinde; vurgu, yön, yalınlık ve denge etkenleri açısından açık hava reklamlarının yeterli bulunmadığı ancak; yazı karakteri, yazı puntosu, yazıların dikkat çekiciliği, okuturluk ve bilgi vericilik açısından ideale yakın tasarımların göze çarptığı görülmüştür. Buradan yola çıkılarak açık hava reklamlarının, Grafik Tasarım ilkeleri açısından ideal ölçütte tasarlanmadığı görülmüştür. Daha sade tasarımların daha anlaşılabilir olduğu, kalıcılığın sağlanmasının kolay olduğu gerçekleri ortaya çıkmıştır. Bu doğrultuda Grafik Eğitimi veren kurumlardan beslenilmesi gerekliliği ve tasarım aşamasındaki niteliği artıracak öneriler geliştirilerek alternatif çözüm önerileri sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Grafik tasarımı, reklam, açık hava reklamları, grafik tasarım 
eğitimi, grafik tasarım ilkeleri

Abstract:
With the aim of  determining the compliance of a total of two pieces of signage, billboards, vehicle wraps randomly selected  from six outdoor ads as one of the important fields of application of Graphic Design with the principles of graphic design,  this study covers the evaluation of the above mentioned items in terms of  the criteria set by  creativity, visual elements and typographic elements. The scale used in the questionnaire has been prepared by the researcher and developed with the help of 3 graphic design lecturers, 2 experts working in the sector and  the opinions of 198 college students off the field were asked  about 141 graphic designs.
In this direction, derived from questionnaires based on the results, outdoor advertising has been identified as insufficient applications in terms of innovative viewpoint encouraging thinking, focusing on problems and  convincing factors, but found nearly ideal in terms of attractiveness, creativity, permanency and selection of space.  Considering the visual elements,  selection of items as the correct ones, visual harmony, originality, balance and contrast have been  determined inadequate, but,  although the space selection of  the visuals as the correct  ones hasn't been considered very adequate, in terms of the overall spread the siting, explanatory , relevance to the topic, information integrity, and color factors, they have been found as being in good values.  When examined,  the typographic elements used,  outdoor ads have been determined as inadequate in terms of  emphasis, direction, simplicity and balance factors  however, some designs have been found  near-ideal in terms of font , text font , font care of the appeal, and information they offer. They have been observed that they were not designed in terms of the ideal design criteria.  It has been found out that simpler designs are more understandable and easier to achieve permanency.  In this sense, alternative solutions such as the need for training from institutions providing education and the ideas to improve the quality at the design stage have been proposed.  

Keywords: graphic design , advertising, outdoor advertising, graphic design training , graphic design principles