Foramen ve discus ıntervertebrale morfolojisinin lomber radikülopatili hastalarda uygulanan transforaminal epidural steroid enjeksiyonunun tedavi başarısı ile ilişkisi
Influence of morphology of ıntervertebral foramen and intervertebral disc on treatment success of transforaminal epidural steroid injection in patients with lumbar radiculopathy
Yazar: ELİF ZEREN
Danışman: PROF. DR. ÜMİT SÜLEYMAN ŞEHİRLİ ; PROF. DR. YASİN ARİFOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Analjezi-epidural = Analgesia-epidural ; Foramen intervertebrale = Foramen intervertebrale ; Radikülopati = Radiculopathy ; Steroidler = Steroids ; İntervertebral disk = Intervertebral disc

Özet:
Amaç: Foramen intervertebrale (FIV) yapısının demografik özelliklere göre değişim gösterebildiği ve buradaki varyasyonların hastaların kliniğini etkileyebileceği bildirilmiştir. Bu çalışmadaki amacımız FIV ve discus intervertebralisin (DIV) morfolojik özellikleri ile hastaların demografik ve klinik özellikleri arasındaki ilişkileri incelemek; transforaminal epidural steroid enjeksiyonunun (TFESE) ağrı, engellilik ve depresyon üzerine etkisini araştırmak ve FIV ve DIV morfolojisinin TFESE tedavi başarısı üzerindeki etkisini incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 18-65 yaş arasında, bel ağrısı veya lomber radikülopati nedeniyle TFESE yapılması planlanan 45 hasta dahil edildi.  Hastaların manyetik rezonans görüntüleri üzerinden FIV ve DIV'a dair morfolojik özellikleri ölçüldü. TFESE öncesinde ve TFESE sonrası 3. hafta ve 3. ayda ağrı düzeyi Sayısal Derecelendirme Skalası (SDS) ile engellilik düzeyi Oswestry Bel Ağrı Engellilik Anketi ile depresyon düzeyi ise Beck Depresyon Ölçeği ile değerlendirildi. Tedavi başarısı; SDS skorlarında %50 ve üzeri azalma olması; tedavi başarısızlığı ise SDS skorlarında %50'nin altında azalma olması veya takip süresi içinde cerrahiye yönlendirilmiş olması şeklinde değerlendirildi.
Bulgular: FIV genişliğine dair alınan ölçümlerin yaş ile negatif yönlü, boy ile pozitif yönlü bir ilişkiye sahip olduğu saptandı (p<0,05). Etkilenen taraf FIV genişlik ve uzunluğuna dair alınan ölçümler ile ağrı, depresyon ve engellilik düzeyleri arasında negatif yönlü bir ilişki saptandı (p<0,05). TFESE tedavi başarısı 3. haftada %69, 3. ayda %60 idi. TFESE ağrı, engellilik ve depresyon üzerinde 3. hafta ve 3. ayda anlamlı gelişme sağladı, ancak TFESE'nin etkinliğinin 3. haftadan sonra bir miktar azaldığı görüldü. FIV ve DIV morfolojisine dair alınan ölçümlerin TFESE tedavi başarısını etkilemediği saptandı.
Sonuç: FIV morfolojisinin incelenmesi bel ağrısı veya lomber radikülopati olan hastaların kliniğinin değerlendirilmesinde ilave bilgi sağlayabilir. TFESE, bel ağrısı veya radikülopatiye bağlı ağrının hafifletilmesinde etkili ve güvenli bir yöntemdir. FIV morfolojisi ile TFESE tedavi başarısı ilişkili değildir.
Anahtar kelimeler: Foramen intervertebrale, Lomber radikülopati, Transforaminal epidural steroid enjeksiyonu.

Abstract:
Objective: It is reported that the morphology of the intervertebral foramen (IVF) may vary according to demographic characteristics of an individual and the variations in IVF may affect the clinical feature of the patient. Our aim in this study is to examine the relationship of morphological features of IVF and intervertebral disc (IVD) with demographical and clinical features of the patients; to investigate the effects of transforaminal epidural steroid injection (TFESI) on pain, disability and depression, as well as examining the influence of morphological features of IVF and IVD on TFESI treatment success.                                                                                                                           
Material and methods: Forty-five patients between the ages of 18-65 years who were scheduled to undergo TFESI due to low back pain or radiculopathy were included in the study. Morphological features of IVF and IVD were measured on magnetic resonance images of the patients. Pain was evaluated with Numeric Rating Scale, disability with Oswestry Low Back Pain Disability Questionnaire and depression with Beck Depression Inventory before TFESI and after TFESI at 3rd week and 3rd month.                                                                                                             
Results: Measurements related to width of IVF negatively correlated to age and positively correlated to height (p<0.05). Measurements related to width and height of IVF on the effected side negatively correlated to pain, disability, and depression (p<0.05). TFESI success was 69% at 3rd week and 60% at 3rd month. TFESI provided significant improvements in pain, disability and depression at both 3rd week and 3rd month, but the efficacy of TFESI decreased slightly after 3rd week. Morphological features of IVF and IVD did not influence TFESI treatment success.
Conclusion: Examining IVF morphology may provide additional information when evaluating the clinical features of patients with low back pain or radiculopathy. TFESI is an effective and safe method for relieving low back or radicular pain. IVF morphology is not related to TFESI success. 
Key words: Intervertebral foramen, lumbar radiculopathy, transforaminal epidural steroid injection.