Nazal obstrüksiyon cerrahisinin, gündüz uykululuk hali, akustik rinometri ölçümleri ve Scl-90 R belirti tarama testi ile değerlendirilmesi
The evaluatıon of nasal obstructıon surgery wıth day tıme sleepıness, acoustıc rhınometry measurements and symptom check lıst-90 revısed
Yazar: LÜTFÜ ŞENELDİR
Danışman: PROF. DR. MUHSİN KOTEN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Burun tıkanıklığı nedeniyle ameliyat edilen hastalara, ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası dönemde akustik rinometri ile ölçüm yaparak, bu ölçümlerin hastanın ifade ettiği ve doktorun saptadığı burun tıkanıklığı bulgularıyla uyumunu inceledik. Bununla birlikte, hastaların burun tıkanıklığı şikayetinin ameliyat öncesi ve sonrası dönemde, gün içinde genel uykululuk haline etkisini araştırdık. Burun tıkanıklığının oluşturabileceği olası psikososyal değişiklikleri, gösterebilmek amacıyla ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası dönemlerde Belirti tarama testini kullandık.Bu çalışma, Ağustos 2007 ile Eylül 2008 tarihleri arasında burun tıkanıklığı şikayetiyle başvurup cerrahi uygulanan 55 hasta ve hiçbir şikayeti olmayan, nazal muayenesinde patoloji saptanmayan, olgulara benzer yaş, cinsiyet ve sosyokültürel durumda, 20 kişilik kontrol grubu oluşturularak yapıldı. Hasta grubuna ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası dönemde akustik rinometri ile ölçüm yapıldı ve burun tıkanıklığı analog skalalar ile derecelendirildi. Gündüz uyku yatkınlığını değerlendirmek üzere Epworth uykululuk skalası, psikososyal semptomların dağılımını incelemek üzere Belirti tarama testi uygulandı. Kontrol grubuna sadece Belirti tarama testi uygulandı.Hasta ve doktor analog skalaları ile akustik rinometri değerleri arasında ameliyat öncesi dönemde istatistiksel olarak anlamlı uyum vardı; ameliyat sonrası dönemde istatistiksel olarak anlamlı uyum yoktu.Akustik rinometri, yapılan ameliyatın sonuçlarını ve etkisini ortaya koymada objektif veriler sunan sağlıklı bir metodtur.Hasta ve doktor analog skalaları arasında hem ameliyat öncesi hemde ameliyat sonrası dönemde istatistiksel olarak anlamlı uyum izlendi. Dolayısıyla analog skalalar, hastanın burun tıkanıklığının derecesini belirlemede yararlı yöntemlerdir.Ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası dönemdeki Epworth uykululuk skalası skorları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı. Epworth uykululuk skalası uykuya olan yatkınlığın ve gün içi uyuklamanın değerlendirilmesinde kullanılabilecek uygun bir testtir. Burun tıkanıklığının gündüz uyuklama şikayetinde artış yapıcı etkisi bulunmaktadır.Kronik burun tıkanıklığı, hastalarda somatizasyon bulguları ve uyku problemleri gibi psikososyal olumsuzluklara yol açmaktadır. Hasta grubunda, ameliyat sonrası dönemde, ameliyat öncesi döneme göre, SCL-90 R Belirti tarama testi alt gruplarından somatizasyon, ek skala (uyku) ve genel semptom düzeyi skorlarında anlamlı ölçüde azalma saptanmıştır. Nazal obstrüksiyon cerrahisi ile gündüz uyuklama şikayeti azalmakta, gece uyku kalitesi artmakta ve hastaların psikososyal semptom düzeylerinde azalma olmaktadır.

Abstract:
In this study, the patients who had nasal surgery due to nasal obstructions, were evaluated with acoustic rhinometry before and after surgery. The correlation between the acoustic rhinometry values and the analogue scales which were filled by physicans and patients, was investigated. We also investigate the effects of nasal obstruction on patients due to day time sleepiness before and after surgery. To show the probable psychological changes caused by nasal obstruction before and after surgery, we use an interview form; symptom check list-90 revised.Fifty five patients who had nasal surgery for the complaints of nasal obstruction between August 2007 and September 2008 were accepted in this study. Twenty subjects who had no complaints with normal rhinoscopic examination and similar age, gender and sociocultural properties, were included into the study as a control group. The acoustic rhinometry measurements were done in preoperative and postoperative periods for the patient group. Nasal obstructions were degreed with analogue scales. Epworth sleepiness scale was performed for the evaluation on the familiarity of day time sleepiness. Symptom check list-90 revised, was performed to examine the psychsocial symptom dissociation. Only Symptom check list-90 revised, was performed for the control group.In the preoperative period there was statistically meaningful correlation among analogue scales and acoustic rhinometry values. For the postoperative period, there was no statistically meaningful correlation among analogue scales and acoustic rhinometry values.Acoustic rhinometry is a healthy objective method for the evaluation of the effects and results of the surgery.A statistically meaningful correlation were found among physicans? and patients? analogue scales in preoperative and postoperative periods. So that the analogue scales are useful methods to decide the degree of nasal obstruction.The change of Epworth sleepiness scale scores between preoperative and postoperative periods, were statistically meaningful. Epworth sleepiness scale is an appropriate test for the evaluation on the familiarity of day time sleepiness. Nasal obstruction has an effect to increase the complaints of day time sleepiness.Chronic nasal obstruction causes psychsocial negative effects like somatization and sleep problems. A meaningful decrease has determined, in the scores of some subscales of Symptom check list-90 revised like general symptom index, sleep difficulties and somatization, in the postoperative period comparing with preoperative period in the patients group. The surgery performed for the nasal obstruction reduces the complaints of day time sleepiness and raises the quality of sleep at night. Also psychsocial symptom levels of patients reduces after surgery.