Pomza ocağıdan yayılan tozun mera bitki örtüsü üzerine etkisi
The effect of exited dust from pumice mine on rangeland botanical composition
Yazar: MERVE MEMUR
Danışman: PROF. DR. HALİL İBRAHİM ERKOVAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Çayır Mera ve Yem Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Rüzgâr erozyonu, kum fırtınaları, mucur yapımı, madencilik, yol yapımı vb. çok sayıda faaliyetin sonucunda oluşan toz mera vejetasyonları üzerine önemli bir etkiye sahip olup, tozun fiziksel ve kimyasal özelliklerine bağlı olarak değişmektedir. Bu amaçla pomza maden ocağına farklı uzaklıktaki mera kesimlerinin buğdaygiller, baklagiller, diğer familyalara dâhil türler, toprağı kaplama oranı ve mera durumundaki değişimler incelenmiştir. Buğdaygiller familyasına dâhil türlerin oranı üzerine toz kaynağına uzaklığın önemli bir etkisi olmamıştır. Ancak toz kaynağından uzaklaştıkça oranları artmıştır. Baklagiller familyasına dâhil türlerin oranı ise toz kaynağından uzaklaştıkça önce artmış sonra azalma göstermiştir. Baklagil türlerindeki bu değişim istatistiki olarak önemli bulunmamıştır. Diğer familyalara dâhil türlerin oranı ise toz kaynağından uzaklaştıkça azalmış ve bu farklılık çok önemli (p<0,01) bulunmuştur. Toz kaynağına çok uzak mera kesiminde diğer familyalara dâhil türlerin oranı en düşük olmuştur. Erozyona karşı toprağın direncinin bir göstergesi olan toprağı kaplama oranı, toz kaynağından uzaklaştıkça önemli (p<0,01) bir artış göstermiş ve erozyon ile toprak kaybı sınırının çok üzerine çıkmıştır. Tozun olumsuz etkisinin azalmasıyla mera durumu ve sağlık sınıfı önemli artış göstermiştir. Sonuç olarak, tozun mera vejetasyonlarını etkilediği ve bu etkinin toz kaynağına yakın alanlarda daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Dust that occurs in the resulting from a number of activities such as wind erosion, sandstorms, quarrying, mining, road construction etc. has an important influence on the rangeland vegetation and its effects depends on the physical and chemical properties of the dust. For this purpose, the ratio of grasses species, legume species, other families species, canopy coverage and rangeland quality of the rangeland sites in the different fast to pumice mining were investigated. There was no significantly effect of distance of the source of dust on grasses species ratio. But their ratio increased with increasing distance from dust source. The legume species ratio firstly increased and then was decrease depend on distance away from dust source. This change in legume species was not statistically significant. The other families species decreased distance away from the dust source, and this differences was significant (p <0.01). The other families species ratio was very low at the distance away from dust source at the rangeland site. The canopy coverage ratio, an indicator of soil resistance to erosion, increased significantly (p <0.01) distance away from dust source and was above soil loss limit with erosion. With decrease in the negative effect of dust showed a significant increase in the rangeland quality. As a result, it has been found that dust affects rangeland vegetation and this effect is higher in areas near the dust source.