Kripto para varlıklarının cebrî icra yolu ile haczi
Distraint of cryptocurrencies by compulsory enforcement
Yazar: İLKER METE ÖZSOY
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SERDAR ÖZBEK
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Bitcoin = Bitcoin ; Haciz = Attachment ; Kripto para birimi = Crypto currency ; İcra = Enforcement (Hukuk) ; İcra hukuku = Enforcement law

Özet:
Tarihin bir döneminde insanlık tarafından icat edilen para, yıllar boyunca çeşitli şekillerde karşımıza çıkmış, son olarak içinde bulunduğumuz dönemde yaşama kâğıt paralar hâkim olmuştur. Fakat kâğıt paranın bu hâkimiyet dönemi içerisinde dijital ve elektronik para kavramları da piyasada kendilerine yer bulmuşlardır. Dijital ve elektronik para kavramları teknolojinin, bilhassa bilişim teknolojisinin, gelişimiyle paralel olarak ortaya çıkmıştır. Dijital ve elektronik para kavramları uygulamada birçok yenilik ve farklılık getirmiş olsa da nihayetinde geleneksel para birimlerine bağlı varlıklar olmaları sebebiyle sistemin temelleri üzerinde değişiklik yaratacak etkiler göstermemişlerdir. Ancak daha yakın geçmişte ortaya çıkan kripto para türleri bu bakımdan çok daha büyük bir potansiyel taşımaktadırlar. 
Kripto paralar; blockchain adı verilen teknolojiyi kullanarak, bütünüyle dijital ortamda yaratılan, fizikî dünyada karşılığı olmayan türlerdir. Merkezî bir sisteme veya hiçbir ulusal para birimine bağlı değillerdir. 2009 yılında ilk örnek olarak ortaya çıkan Bitcoin; uzunca bir süre özel meraklıları dışında kimsenin ilgisini çekmemiş, küçük meblağlar karşılığında alınıp satılmıştır. Fakat son birkaç yıl içerisinde hem değerinde hem türlerinin sayısında büyük artışlar yaşanmıştır. Böylelikle pek çok alanın tartışma konusu hâline gelmişlerdir. Hukuk bilimi de doğal olarak bu alanlardan biri olmuştur. Bugüne dek yapılan tartışma ve çalışmaların büyük çoğunluğu konunun vergi ve ceza hukuku yönünden durumunu ele almıştır. 
Ben çalışmamda konuyu icra hukuku bakımından ele alarak kripto para varlılarının haczedilip haczedilemeyeceğini ve haczi durumunda bunun ne şekilde gerçekleştirilebileceğini tartıştım. 
Öncelikle kripto paraların ortaya çıkışına kadarki süreçte paranın tarihsel gelişimine, ardından kripto para varlıklarına ilişkin bilgilere yer verdim. Sonrasında icra hukukunda haciz müessesesine ve bu konunun alt başlıkları arasında haczedilemezlik hâllerine değindim. Bu bölümlerde çalışma problemimin çözümüne yardımcı olmaları hedefiyle haczin amacını, türlerini, hangi şeyler üzerinde gerçekleşebileceğini ve nelerin haczedilemeyeceği hususlarını ortaya koydum. Son bölümde ise ilk iki bölümdeki veriler ışığında kendi yorumlarımı yoğunlaştırarak problemi çözümlemeye çalıştım. Mülkiyet, malvarlığı gibi kavramlar üzerinden kripto paraların sahipleriyle olan bağını kurmaya, sonrasında hukukî tariflerini yapmaya gayret gösterdim. Bu aşamalardan sonra kripto paraların haczine hukuken bir engel olmadığı yönünde görüşümü bildirdim. Son olarak hukuken yapılacak olan nitelemenin (para?, emtia?, menkul kıymet?) haciz bakımından yaratacağı sonuçlar üzerinde durdum.

Abstract:
The Money which is invented by mankind one day at a history, overtake to us with diversely for the human life. After this development of Money, banknote system (paper Money system) dominates the market. But, digital and electronic cashies could also have widespread market coverage in dominance period of bank notes. The concepts of digital and electronic cashies have appeared correspondingly with improvement of technology, especially with information technology. Even though digital and electronic cashies had brought many innovations and variety in practice, they could not change bare bones of currency-economical system due to their' deeply commitment with traditional monetary units (bank notes etc.).Yet, crypto currencies which have appeared recently, have a great potential about denaturing bare bones of currency-economical system.
Crypto currencies which are non-equivalent currencies in physical world are the type of money which is totally created in digital media.	Crypto currencies are not depending on any system or any national monetary unit. "Bitcoin(one type of crypto currencies and most popular one)" which has appeared first in 2009, did not float anybody's boat apart from its devotees and is merchandised, bought or sold for a nominal fees(small amounts). But, admittedly, over the past several years, values and varieties of crypto currencies are in upward tendency. Thus, the concept of crypto currencies has become controversial issue in many disciplines such as Law. The great majority of these controversies are about crypto currencies' relationship between tax or penal law.
In my thesis study, it is first discussed capability of being distrained of crypto currencies and the process of attachment. Primarily, I mentioned about historical process of the money until crypto currencies had been occurred. After that, I tried to talk about some various information about existence of crypto currencies. Then, I touched upon process of attachment and garnishment in Turkish Enforcement Law and non-seizability process which is the one of the under titles of process of attachment and garnishment. Among these chapters, the aim and types of impressment is mentioned and thereafter, it is talked about things which can be subjected to execution. In final chapter, I tried to solved the problem by consolidating my remarks using some terms which is explained first and second chapters. In the sequel, I spread on efforted to establish a solid relation between crypto money spenders and concept of ownership and wealth and to define the meaning of these processes beyond law. After evaluating concepts aforementioned above, I presented my positive opinion about existence of crypto currencies. Terminally, the results about impressment processes which is occurred by qualifying with law (money, commodity or security are criticized.