Basım endüstrisinde atık yönetiminin incelenmesi
Waste management examination for printing industry
Yazar: NEZAHAT AVCI
Danışman: DOÇ. DR. SEMİHA YENİDOĞAN
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matbaa Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Matbaacılık = Typography

Özet:
BASIM ENDÜSTRİSİNDE ATIK YÖNETİMİNİN İNCELENMESİ
Günümüzde insan faaliyetlerinin artmasıyla birlikte çevre üzerindeki olumsuz etkilerinde hızla artmıştır. Artan tüketim eğilimi ile birlikte, hammadde miktarının giderek azalmasıyla birlikte, ihtiva ettikleri zararlı maddeler, insan ve çevre sağlığını tehdit etmektedir. Böylece kaynağı ne olursa olsun oluşan atıkların azaltılması, geri dönüşümü gibi çevreci yaklaşımların önem kazanmasına sebep olmuştur. 
Bu çalışma ile daha yaşanabilir bir çevre için her sektörde olduğu gibi basım endüstrisi olarak bu alanda faaliyet gösteren firmalarda oluşan atıkların, insan ve çevre sağlığına zarar vermeden engellenmesi için sıfır atık kavramından başlayarak bertaraf edilmesine kadar geçen süreç, atıkların çeşitleri, çevre ile olan etkileşimleri, atıkların yönetimi konusu, güncel yürürlükte olan yasa ve yönetmelikler çerçevesinde incelenmiştir.
Basım endüstrisinde oluşan atıklar yerinde incelemelerle tespit edilerek kaynakları bakımından endüstriyel atıklar sınıfına girdiği tespit edilmiştir. Etkileri yönünden zararlı ve zararsız atıklar, yapıları yönünden ise katı, sıvı ve gaz atıklar olarak sınıflandırılmıştır. Ayrıca işletmeler üretim faaliyet alanları doğrultusunda ele alınarak oluşan atıklar ile ilgili detaylı incelemeler yapılmıştır. 
Basım endüstrisi alanında faaliyet gösteren büyük ve orta ölçekli çok sayıda işletme ziyaret edilerek, atık ve atıkların yönetimi ile ilgili bir anket çalışması yapılmış, konu ile ilgili bilgiler toplanarak değerlendirmesi yapılmıştır. 
Atık yönetimi stratejisine uygun olarak, atığın kaynağında toplanma şekli, kaynağında azaltılma şekli, özelliklerine göre gruplandırılması, toplanması, geçici ve ara depolanması, nakliyesi, geri kazanım işlemlerinden sonraki kontroller ve benzer işlemlerin uygun olarak yapılıp yapılmadığı araştırılmıştır.
Çalışmada basım endüstrisinin üretim alanına yönelik tasarımdan başlayarak nihai ürüne kadar geçen süreçte oluşabilecek atıklar tespit edilerek sıfır atık stratejisinden başlayıp bertaraf stratejisine kadar aşamaları örneklendirilerek, çözüm yöntemleri ile birlikte sonuca ulaşılmıştır.
Ayrıca yerinde yapılan ziyaretler ve anket çalışması ile basım endüstrisinin atık ve atık yönetimine olan yaklaşımı değerlendirilerek, basım endüstrisi atıklarının çevre üzerinde etkileri ve ülke ekonomisine katkıları açısından önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Today, with the increase in human activities, the negative effects on the environment have also increased rapidly. Along with the increasing consumption trend and the steadily decreasing amount of raw materials, wastes have reached the dimensions that threaten the environment and human health due to both their quantity and harmful contents. This situation has increased the importance of waste-reduction and recycling no matter what the sources are.
With this study, the wastes formed in the firms operating in the field of printing industry as in every sector, their process up to disposal without harming environment and human health, the types of wastes, their interaction with environment and management of wastes have been discussed according to current laws and regulations.
It has been determined that wastes formed in the printing industry have been inspected on site and classified as industrial wastes in terms of their sources. The wastes have been classified as harmful and harmless in terms of their effects and as solid, liquid and gaseous in terms of their structures. In addition, the enterprises have been studied in terms of their production activity areas and detailed analyses have been made about the wastes formed.
A large number of large and medium-sized enterprises operating in the printing industry have been visited and a survey on waste and waste management has been conducted and the related information has been collected and evaluated.
It has been researched whether the processes such as the way of collection from source, the reduction at source, the classification according to properties, collection, temporary collection, intermediate storage, transportation, controlling after recycling of wastes were performed in accordance with the waste management strategy.
In the study, the wastes that can be formed in processes starting from the design for the production area of printing industry to the final product have been identified; the steps from the zero waste strategy to the disposal strategy have been exemplified and finally reached a conclusion with solution methods.
In addition, suggestions have been made  on impacts of printing industry wastes on the environment and their contributions to the country's economy by the evaluation of printing industry's approach for waste and waste management in the light of on-site visits and surveys.