Denizli il merkezinde Aile Sağlığı Merkezinebaşvuran 50 yaş ve üzeri bireylerin osteoporozkonusunda bilgi, tutum ve farkındalıkları
Knowledge, attitudes and awareness of individuals on osteoporosis aged 50 and over who applied to the Family Health Center in Denizli city center
Yazar: TUĞBA AYGÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. TAMER EDİRNE
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Osteoporoz, düşük kemik kütlesi, kemik dokusunun mikromimarisinde
bozulma ve bunun sonucunda kemik kırılganlığında ve kırılmaya yatkınlıkta artışla
karakterize sistemik ve metabolik bir kemik hastalığı olarak tanımlanır ve dünyada
beklenen yaşam süresinin artmasıyla birlikte önemi artan bir küresel sağlık sorunu
haline gelmiştir. Günümüzde 200 milyondan fazla bireyin osteoporoza sahip olduğu
tahmin edilmektedir. Temmuz-Kasım 2022 tarihleri arasında Denizli il merkezinde
belirlenen 4 ASM'ye başvuran 50 yaş ve üzeri 403 katılımcı ile yürütülen bu çalışma
kesitsel-tanımlayıcı bir çalışmadır. Katılımcılara literatür taraması sonucunda
oluşturulan anket formu yüzyüze uygulanmıştır. Anketin 9 sorusu osteoporoz bilgi
sorularından oluşmaktadır. Kadınların %22,1'inde, erkeklerin %3,3'ünde,
postmenopozal kadınların %24,3'ünde osteoporoz tanısının olduğu, %87,8'inin
osteoporozu duyduğu, kadınların osteoporozu daha çok duyduğu, katılımcıların
osteoporoz konusunda ana bilgi kaynağının aile-arkadaşlar olduğu belirlenmiştir.
Aile sağlığı merkezi bilgi kaynağı olarak 4. sırada yer almıştır. Yalnızca 1 katılımcı
DEXA için aile hekimi tarafından yönlendirildiğini bildirmiştir. Katılımcıların
osteoporoz bilgi puan ortalaması 5,78 ± 2 olarak hesaplanmıştır. Yaş arttıkça bilgi
düzeyinin azaldığı, eğitim düzeyi arttıkça bilgi düzeyinin arttığı görülmüştür.
Katılımcıların erken yaşlarda osteoporoz hakkında bilgilendirilmesi, osteoporoz
yönetimi konusunda birinci basamağın ve aile hekimlerinin daha aktif rol alması
önerilebilir.

Abstract:
Osteoporosis is described as a systemic and metabolic bone disease characterized by
low bone mass, deterioration in the microarchitecture of bone tissue, and as a result,
an increase in bone fragility and susceptibility to fracture. That has become a global
health problem of increasing importance with the increase in life expectancy in the
world. It is estimated that more than 200 million have osteoporosis today. This study
is a cross-sectional-descriptive study, which was conducted with 403 participants
aged 50 and over, who applied to 4 FHCs determined in Denizli city center between
July and November 2022. The questionnaire form was applied to the participants
face to face, which was created as a result of the literature review. 9 questions of the
questionnaire consist of osteoporosis information questions. 22.1% of women, 3.3%
of men, 24.3% of postmenopausal women were diagnosed with osteoporosis, 87.8%
of them heard about osteoporosis, women heard about osteoporosis more, the main
source of information about osteoporosis was family or friends. The family health
center was ranked 4th as a source of information. Only 1 participant reported being
referred for DEXA by their family physician. The mean osteoporosis knowledge
score of the participants was calculated as 5.78 ± 2. It has been observed that the
level of knowledge decreases as the age increases, and the level of knowledge
increases as the level of education increases. It can be recommended that participants
be informed about osteoporosis at an early age and that primary care and family
physicians take a more active role in osteoporosis management.