Hemşirelik öğrencilerinin yaşlı bireylere yönelik tutumları ile merhamet düzeyi ve etkileyen faktörler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between nursing students' attitudes towards elderly individuals and compassion level and other influential factors
Yazar: HAVVA HANDE ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. ALTUN BAKSİ ; DOÇ. DR. ESİN ÇETİNKAYA USLUSOY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Merhamet = Mercy ; Tutumlar = Attitudes ; Yaşlılar = Aged ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Amaç: Hemşirelik öğrencilerinin yaşlı bireylere yönelik tutumları ile
merhamet düzeyi ve etkileyen faktörler arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Materyal-Metot: Araştırma ilişkisel tipte tanımlayıcı bir araştırmadır.
Araştırma, Aralık 2020–Nisan 2021 tarihleri arasında ikinci, üçüncü ve dördüncü
sınıf hemşirelik öğrencilerinde (n:508) gerçekleştirilmiştir. Veriler; tanıtıcı bilgiler
formu, UCLA Geriatrik Tutumlar Ölçeği ve Merhamet Ölçeği kullanılarak
toplanmıştır. Araştırma verileri COVID-19 pandemi süreci nedeniyle online anket
formları kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada bağımlı değişkenler ile istatistiksel
olarak anlamlı ilişkide bulunan bağımsız değişkenler çoklu doğrusal regresyon
analizine alınmıştır. Araştırma için etik kuruldan, kurumdan, ölçeğin uyarlamasını
yapan yazarlardan ve öğrencilerden izin alınmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelik öğrencilerinin yaş ortalaması
21,22±1,47, %78,1'i kadın, %82,7'si çekirdek aileye sahip, %58,3'ü yaşlı bireyler ile
birlikte aynı evde yaşadığını, %49,6'sı yaşlı bireylerin çocuklarının yanında kalması
gerektiğini, %65,4'nün mezuniyet sonrası yaşlı bireylerle çalışmak istediğini ve
%65,9'u algıladıkları merhamet yorgunluğunun orta düzeyde olduğunu belirtmiştir.
Öğrencilerin UCLA geriatrik tutum ölçeği puan ortalaması 48,85±5,00 ve merhamet
ölçeği puan ortalaması 99,17±10,98 olarak bulunmuştur. Hemşirelik öğrencilerinin
yaşlı bireye yönelik tutumlarında; merhamet, mezuniyet sonrası yaşlı bireylerle
çalışmak isteme, yaşlı birey nerede kalmalı (huzur evinde), yaşlı birey nerede kalmalı
(kendi evinde), algılanan merhamet yorgunluk düzeyi (hafif), baba eğitim düzeyi
(lisans seviyesi ve üstü) ve yaşlı bireylerle sosyal ilişkide sorun yaşama durumlarının
anlamlı yordayıcılar olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Hemşirelik öğrencilerinin yaşlı bireylere yönelik tutumlarının orta
düzeyin biraz üzerinde olumlu olduğu görülmektedir. Hemşirelik öğrencilerinde
merhamet düzeyi arttıkça yaşlı bireye yönelik olumlu tutumun arttığı saptanmıştır.
Merhamet yorgunluğu düzeyi hafif olan ve mezuniyet sonrası yaşlı bireylerle
çalışmak isteyen öğrencilerin daha olumlu tutuma sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca
yaşlı bireyin huzur evinde ya da kendi evinde kalması gerektiğini düşünen ve baba
eğitim düzeyi lisans seviyesi ve üstü olan öğrencilerin daha olumsuz tutuma sahip
oldukları saptanmıştır.
Anahtar kelimeler: Yaşlı birey, tutum, merhamet, hemşirelik, öğrenci

Abstract:
Purpose: The purpose of this study was to examine the relationship between
nursing students' attitudes towards elderly individuals and the level of compassion
and other influential factors.
Material-Method: The study was conducted using the relational descriptive
research design. The study was carried out with second-year, third-year and fourthyear nursing students (n:508) between December 2020 and April 2021. The data
were collected using the introductory information form, UCLA Geriatric Attitudes
Scale, and the Compassion Scale. In addition, the data were collected using online
questionnaires due to the COVID-19 pandemic process. In the study, the independent
variables that had a statistically significant relationship with the dependent variables
were included in the multiple linear regression analysis. For the study, permission
was obtained from the ethics committee, the institution, the authors who adapted the
scale and from the students.
Findings: The results revealed that among the nursing students participating
in the study, the mean age was 21,22±1,47; 78,1% were women; 82,7% had a nuclear
family; 58,3% lived in the same house with elderly individuals; 49,6% believed
elderly individuals should stay with their children; 65,4% said they wanted to serve
elderly individuals after graduation; and 65,9% of them reported that the compassion
fatigue they perceived was at moderate level. It was found that the UCLA geriatric
attitude scale mean score of the students was 48,85±5,00 and the compassion scale
mean score was 99,17±10,98. In relation to the attitudes of the nursing students
towards elderly individuals, compassion, willingness to work with elder individuals
after graduation, the place where the elderly individual should stay (in a nursing
home), the place where the elderly individual should stay (in their own home),
perceived compassion fatigue level (mild), father's education level (undergraduate
and above), and having problems in social relations with elderly individuals were
found to be significant predictors.
Conclusion: It was seen that the attitudes of the nursing students towards
elderly individuals were positive and slightly above the moderate level. It was also
revealed that the nursing students' positive attitudes towards the elderly individual
increased as their levels of compassion increased. The students who had a mild level
of compassion fatigue and who wanted to work with older individuals after
graduation had a more positive attitude. Lastly, it was seen that the students who
thought elderly individuals should stay in a nursing home or in their own home and
whose father had undergraduate education level and above had more negative
attitudes.
Key words: Elderly individual, attitude, compassion, nursing, student.