Sigara içen ve içmeyen gebelerde plazma antioksidan enzim düzeyleri ve uterin arter doppler parametreleriyle korelasyonu
The correlation of uterine artery doppler parameters and plasma antioxidant enzyme levels in pregnant smokers and nonsmokers
Yazar: ÖZGÜL ÖZGAN ÇELİKEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. VOLKAN NOYAN
Kırıkkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Katalaz = Catalase ; Malondialdehit = Malondialdehyde ; Sigara = Cigarette ; Sistol = Systole ; Sülfidril bileşikleri = Sulfhydryl compounds

Özet:
Normal bir gebelikte oksijen ihtiyacı artmaktadır. Artmış olan oksijen ihtiyacı
uterusa olan kan akımının artmasıyla karşılanmaktadır. Spiral arterlerin genişlemesi
ve kan akımına olan direncin azalması normal bir gebeliğin devamı için gerekli olan
kan akımını sağlamaktadır. Oksijenin kullanılmasıyla oluşan toksik serbest radikaller
antioksidan savunma sistemiyle ortadan kaldırılmaktadır. Oksidan-antioksidan denge
bozulduğu zaman fetusu etkileyebilecek hastalıklar ortaya çıkmaktadır.
Uteroplasental kan akımının çeşitli nedenlerle azalması oksidatif stres yaratan bir
durumdur. Sigaranın kendisi vücuda dışarıdan alınan serbest radikaldir. Ayrıca
uteroplasental dolaşımı da olumsuz yönde etkilemektedir. Çalışmamızda sigara içen
ve içmeyen gebelerde plazma oksidasyon göstergesi olan MDA (malondialdehit),
antioksidan enzim olan T-SH (total sülfidril), katalaz düzeyleri, uteroplasental
perfüzyonun göstergesi olarak kullanılabilen uterin arter doppler parametrelerini ve
aralarındaki korelasyonu değerlendirmek amaçlanmıştır.
Ekim 2004-Aralık 2005 tarihleri arasında Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın
Hastalıkları ve Doğum polikliniğine başvuran, 18-35 yaşlarınada günde en az 3 adet
sigara içen 49, sigara içmeyen 35 ikinci trimestir gebe çalışmaya dahil edilmiştir.
Sigara içen gebeler 5 yıldan daha kısa bir süredir içmekte olanlar ve 5 yıldan daha
uzun bir süredir içmekte olanlar olmak üzere iki gruba ayrıldı. İkinci trimestirde
alınan venöz kan örneklerinde MDA, T-SH, Katalaz enzim düzeylerine bakıldı.
Uterin arter doppler ultrasonografi ile PI (pulsalite indeksi), RI (rezistans indeksi),
S/D (sistol/diastol) oranı ölçüldü.
Sigara içen gebelerde S/D oranı sigara içmeyenlere göre anlamlı olarak yüksek
bulundu (P<0,05). Uterin arter PI, RI parametreleri iki grup arasında benzerdi.
Plazma T-SH, katalaz, MDA düzeyi istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte
sigara içen grupta hafif yüksek olarak tesbit edildi. Plazma enzim düzeyleri ile uterin
arter doppler parametreleri arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmadı. Sigara içme
v 
8
sürelerine göre ayrılan gruplar arasında plazma enzim düzeyleri ve uterin arter
doppler parametreleri benzer olarak bulundu.
Çalışmamızda, sigaranın gebe kadınlarda antioksidan enzimler ve uterin arter kan
akımı üzerine belirgin etkileri gösterilememekle beraber, geniş kapsamlı yeni
çalışmalar konuyu aydınlatmak açısından yararlı olacaktır.

Anahtar Kelimeler: 
Sigara, MDA, T-SH, Katalaz, PI, RI, S/D

Abstract:
Oksygen need increases during normal pregnancies. This increased demand is
supplied by increasing blood flow to the uterus. Spiral arteriel relaxation and
decreased blood flow resistance are essential changes in this supply. Free toxic
oksygen radicals are removed via antioxidation defence system. When the balance in
oxidation-antioxidation equilibrium is distrubed, diseases effecting fetus appear.
Decrased utero-placental blood flow with any reason leads to oxidative stress. Smoke
consists free radicals. It also decreases uteroplacental blood flow. In our study, the
aim was to demonstrate the correlation between uterin artery doppler parameters
which can be used to reflect uteroplacental perfusion and MDA (malondialdehit)
representing plasma oxidation, T-SH (total sülfidril) an anti-oxidant enzyme and
catalase levels, in pregnant smokers.
Between October 2004 and December 2005, 49 second trimester pregnant women
who smoker at least 3 cigarettes Per day, at age 18-35 years and 35 second trimester
pregnant non-smokers were evaluated at our clinic. Smoker pregnants were also
divided in to 2 groups in between. Pregnant females were categorized into one of two
groups according to the duration of smoking; smoking duration less than 5 years,
smoking duration more than 5 years. MDA, T-SH and Catalase levels were measured
in venous blood samples, taken at second trimester. PI (pulsatility index), RI
(rezistance index), S/D (systolic/diastolic) ratio were measured by using uterine
artery doppler ultrasound.
S/D ratio was significantly higher in smoker pregnants with respect to non smokers.
Uterine artery PI and RI were not significantly different between the two groups.
Plasma T-SH, catalase and MDA levels were slightly higher in smoker pregnant
women but the differences were not statistically significiant. These was no
significiant correlation between plasma enzyme levels and uterine artery doppler
parameters. The two groups did not statistically differ in terms of plasma enzyme
levels and uterine artery doppler parameters.
vii 
10
Although the current study failed to reveal a prominent effect of smoking on
antioxidant enzymes and uterine artery blood flow, further larger scale studies may
shed light on the adverse metabolic effects of smoking.

Key Words: 
Cigarette, MDA, T-SH, Catalase, PI, RI, S/D