hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Yakutça ve eski uygurcanın ortak kelime hazinesi
Common vocabulary of yakut and old uyghur languages
Yazar: CENGİZHAN İNCEDERE
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖLMEZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Eski Türkçe = Old Turkish ; Eski Uygur Türkçesi = Old Uighur Turkish ; Karşılaştırmalı dil bilim = Comparative linquistics ; Karşılaştırmalı sözlük = Comparative dictonary ; Söz varlığı = Vocabulary ; Yakutça = Yakut language

Özet:
Yakutça en eskicil özellikler taşıyan Türk dillerinden biridir. Bu dil diğer Türk dillerinden fonetik, morfolojik ve söz varlığı ile büyük oranda ayrılır çünkü Türk dilleri ailesinin diğer unsurları ile bağı çok eski bir zamanda kopmuştur. Türk dilleri ailesinin kuzey doğu kısmında yer alan bu dil Türkçenin geçmiş serüvenini anlamak için, özellikle Türkçenin kadim zamanlarında var olduğu düşünülen asli (birincil) uzun ünlüleri anlamak ve incelemek için önemlidir. Bu çalışmada Yakutça ile söz varlığı en hacimli tarihi Türk dillerinden biri olan Eski Uygurcanın ortak kelimeleri tespit edilmiştir. Birinci Bölüm'de Yakutça ve Yakutlar hakkında genel bilgiler verilmiş ve ardından karşılaştırmaya geçilmiştir. Karşılaştırmada Yakutça esas alınmış ve kelimeler Eski Uygurcada aranmıştır. Bulunan ortak kelimeler için çeşitli sözlüklerden maddeler aktarılmıştır.

Abstract:
The Yakut language is one of the Turkic languages with the most archaic features. It differs significantly from other Turkic languages in terms of its phonetic, morphological, and lexical characteristics, as it has diverged from other elements of the Turkic language family since ancient times. Located in the northeastern part of the Turkic language family, this language is important for understanding and researching the background of Turkish, particularly regarding the existence of primary long vowels in ancient times. This study aims to identify common words between Yakut and Old Uighur languages. The First Chapter provides general information about Yakuts and the Yakut language, followed by a comparison between the two languages. The comparison focuses on the Yakut language and the search for common words in the Old Uighur language. Relevant definitions for the identified words were quoted from various dictionaries.
Küresel ısınma ve iklim değişikliği: Mücadelede kullanılan ekonomik yöntem ve araçlar
Global warming and climate change: Economic methods and tools in combating climate change
Yazar: MUTLU TÜZER
Danışman: PROF. DR. SEYHUN DOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
İklim bilimi yeryüzü ikliminin beşerî faaliyetler sebebiyle değiştiğini ve problemin kalıcı bir şekilde çözülebilmesi için öncelikle insan kaynaklı sera gazı emisyonlarının hızlı bir şekilde azaltılmasının zorunlu olduğunu iddia etmektedir. Bilimsel açıdan ihtiyaç duyulan emisyon azaltımlarının gerçekleştirilebilmesi de sosyo-ekonomik sistemde köklü bir dönüşümü gerekli kılmaktadır. İklim ve iktisat bilim dallarının bakış açıları arasında problemin tespit ve çözümüne ilişkin var olan önemli felsefi ve metodolojik farklılıklar, ihtiyaç duyulan dönüşümün gerçekleştirilmesinin önünde önemli bir engel teşkil etmektedir.
Üç bölümden oluşan bu çalışmada, bilimsel çalışmalar aracılığıyla yeryüzü ikliminin beşerî faaliyetler sebebiyle değiştiği ortaya konulmuştur. İklim sisteminin işleyişi ile ilgili var olan teori, yapılan gözlem, modelleme, senaryo ve projeksiyon çalışmaları, insan kaynaklı sera gazı emisyonlarının gelecek yıllarda hızlı bir şekilde azaltılması gerektiğini göstermektedir. Bununla birlikte ekolojik ve ekonomik bakış açıları arasındaki fark, iklim politikasının amaç, hedef ve yöntemleri konusunda geniş bir uzlaşmanın oluşmasını zorlaştırmaktadır. Çalışmada; iklim bilimi ve ekolojik bakış açısı tarafından zorunlu görülen emisyon azaltımlarının, mevcut ekonomik yöntem ve araçlar aracılığıyla arzu edilen ölçek ve hızda gerçekleştirilmesinin oldukça zor olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Climate science claims that the earth's climate has changed due to human activities and that it is imperative to reduce human-induced greenhouse gas emissions quickly in order to solve the problem permanently. In order to realize the scientifically required emission reductions, a radical transformation in the socio-economic system is necessary. Important philosophical and methodological differences between the paradigms of climate and economics sciences regarding the determination and solution of the problem constitute an important obstacle to the realization of the required transformation. 
In this study, which consists of three parts, it has been found that scientific studies revealed that the earth's climate has changed due to human activities. The theory, observations, modeling, scenarios, and projection studies on the functioning of the climate system show that anthropogenic greenhouse gas emissions should be reduced rapidly in the coming years. However, the difference between ecological and economic perspectives makes it difficult to reach broad consensus on the goals, objectives, and methods of climate policy. In the study, it has been concluded that under these conditions, it is very difficult to realize the emission reductions, which are considered necessary by the climate science and ecological perspective, at the desired scale and speed through the current economic methods and tools.
06-36 ay döneminde çocuklarda uyku sorunları ve uyku eğitimi değerlendirilmesi
Sleep problems and evaluation of sleep education in childreen betwen 06-36 months
Yazar: ZUAL EMINI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZÇETİN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ana Çocuk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Anahtar Kelimeler : Çocuk, Uyku Sorunu, Uyku Eğitimi
Bu araştırma, 06-36 ay döneminde çocuklarda  uyku sorunları ve uyku eğitimlerin değerlendirilmesini  incelemek amacıyla yıpılmıştır. Araştırma tanımlayıcıdır, çocuğun bu döneminde günlük toplam uyku süresi, uykuya dalma süresi, gündüz uykuları ve uyku yapısı çocuğun yaşına göre farklılıklar gösterir, fark olup olmadığını incelendi.
Araştırma örneklemine, Kuzey Makedonyanın Kumanova şehrin farklı sosyo-ekonomik düzeye sahip olan ailelerin ikamet etiği  Prima Medika Sağlık Merkezinde haziran-aralık 2022 tarihleri arasında başvuran 06-36 aylık çocuğu olan anneler oluşturmaktadır. Örnekleme grubunda kabul edilen anne-çocuk sayısı 90'dır.(52 erkek,38 kız).  
Araştırmanın verileri, Ebeveyn Bilgi Formu, Çocuk Bilgi Formu, çocuk sorunları belirlemede geliştirilen, Çocuk Uyku Sorunları Tanılama Formu kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen ölçütler değerlendirilerek uyku sorunu yaşayıp yaşamadığı belirlenmiştir.
Araştırmanın bulguları, SPSS for Windows 28.00 paket programı ile analiz edilmiştir, değişkenlere ait özelliklerini gözlemleyebilmek için sayı ve yüzde,değişkenler arasında ilişki olup olmadığını gözlemleyebilmek için ki-kare  ölçeği  kullanılmıştır.P=˂0.05 düzeyindeki değerler anlamlı olarak  tespit edilmiştir.

Abstract:
Key Words: Child, Sleep Problems, Sleep Training
 	 The study,  performed to investigate sleep problems and evaluation of sleep education in infants betwen 06-36 months. The resarch is a descriptive study, falling asleep time, awakening frequency at night, the correlation between sleeplessnes duration, daytime sleep duration,the effect and the patterns  of  total sleep duration have been used to determine the children have or not sleep  problems. As results of   training programs for sleeping during infancy are considered very important. 
90 mothers, who have 06-36 month old toddlers (52 male,38 female)  and applied to Prima Medika healthy child polyclinic in Kumanova, North Macedonia between june-december 2022, were include in the survey sampling.
Data of the research was obtained using Parent Interview Form wich aims to collect information about the factors affecting the sleep patterns, Infant Information Form. The aim of those forms is to evaluate information about socio-demographic characteristics of parents and infants, and A Brief Screening Questionnaire to assess the sleep problems.
 Findings of resarch was analized with SPSS for Windows 28.00, to observe the number and percentage distributions of one or more variables in the analysis of data. Chi- square scalability   was used to observe relationship between variables
The relationship of values was accepted  as  significant P=˂0.05.
Topikler eserinin içeriği ve bu eserin mantık tarihindeki yeri
The content of Topics and the place of this work in the history of logic
Yazar: MELTEM KAYA
Danışman: PROF. DR. NAZLI İNÖNÜ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Aristoteles'in mantık ile ilgili eserleri Organon adı altında toplanmıştır. Bu eserlerden biri de Topikler'dir. Sekiz kitaptan oluşan Topikler'in, konusu diyalektik akıl yürütmedir. Diyalektiği olası öncüllerden hareketle sonuca varan akıl yürütme olarak tanımlayan Aristoteles, onu mantığın bir parçası konumuna sokar. Bu durum, Aristoteles'ten itibaren diyalektiğin değer yitirdiği eleştirilerinin doğmasına neden olur. Çalışmamızda bu eleştirilere yer verilmekle beraber Aristotelesçi anlamda ortaya konulan diyalektik anlayış Topikler ekseninde etraflıca ele alındı. Kimi filozofun Herakleitos'a, kimi filozofun da Elealı Zenon'a dayandırdığı diyalektiği Aristoteles'in hangi filozofun çizgisinde ele aldığı araştırıldı. Topikler diyalektiğin sistemli bir şekilde ele alınıp incelendiği ilk eserdir ve felsefe tarihinde bu bakımından önemlidir. Diyalektiğin tarihi bir anlamda felsefenin tarihidir.

Abstract:
Aristotle's works on logic are collected under the name Organon. One of these works is the Topics. The subject of Topics, which consists of eight books, is dialectical reasoning. Aristotle, who defines dialectic as reasoning that reaches conclusions based on possible premises, makes it a part of logic. This leads to criticisms that dialectics has lost its value since Aristotle. Although these criticisms are included in our study, the Aristotelian understanding of dialectics is discussed in detail on the axis of the Topics. Aristotle's approach to dialectics, which some philosophers attribute to Heraclitus and others to Zenon of Elea, was investigated. The Topics is the first work in which dialectics is systematically discussed and analysed, and it is important in this respect in the history of philosophy. The history of dialectics is in a sense the history of philosophy.
Kötü amaçlı yazılımların tespiti için makine öğrenmesi modeli geliştirilmesi
Development of a machine learning model for detecting malware
Yazar: DERYA ÇAKICI
Danışman: DOÇ. DR. MURAT GEZER
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enformatik Ana Bilim Dalı / Enformatik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Bu tez çalışmasında Microsoft'un windows işletim sistemine sahip makinelerden telemetrik verileri toplayarak oluşturduğu "Malware Prediction 2018" veri kümesi kullanılarak makinelerde zararlı yazılım bulunup bulunmadığına yönelik tahmin yapılmıştır. Programlama dili olarak Python kullanılmıştır. Veri seti öncelikle gerekli ön işleme adımlarından geçirilmiştir. Sonrasında Dask kütüphanesi ve içerisinde bulunan algoritmalar kullanılmıştır. Bu algoritmalar öznitelik önem değerlerine göre seçilen 10 öznitelik, 20 öznitelik, 40 öznitelik ve tüm özniteliklerin dahil edildiği uygulamalarda çalıştırılmıştır. Bunun sonucunda 6 algoritmada tüm özniteliklerin kullanıldığı uygulama en yüksek başarım değerini vermiştir. Kullanılan algoritmalar içerisinde de en yüksek başarım değeri BaggingClassifier algoritması ile elde edilmiştir.

Abstract:
In this thesis, by collecting telemetric data from machines with Microsoft's windows operating system, using the "Malware Prediction 2018" dataset, it was estimated whether there was malicious software on the machines. Python was used as the programming language. The data set was first processed through the necessary pre-processing. Later, the Dask library and its contents were used. It was run in which 10 attributes, 20 attributes, 40 attributes and all attributes were included, classified according to the attribute importance values of these values. As a result, the application used of all the features in 6 studies of this gave the highest başarım value. Among the contents used, the highest başarım value was obtained with BaggingClassifier.
Gümrük vergisinde tarh ve tahakkuk işlemi
Imposition and accrual process in customs duty
Yazar: BURAK OKUTAN
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN TAŞKIN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Gümrük vergisinin tarihi çok eski zamanlara dayanmakla birlikte kamu hizmetlerinin finansmanı açısından bir vergi geliri olmasının yanı sıra aynı zamanda bir ticaret politikası aracı olarak yerli üreticinin ve tüketicinin korunması gibi bir amaç doğrultusunda da kullanılabilmektedir. Bu nedenle, gümrük vergisi günümüzde hala önemini korumaktadır. Ayrıca gümrük vergisi, devletler için bir gelir kaynağı olurken yükümlüler açısından ise bir maliyet unsuru olmaktadır. Gümrük idaresi tarafından vergi gelirleri en doğru şekilde ve tam olarak tahsil edilmek istenirken yükümlüler tarafından ise kar maksimizasyonunun yanında vergi minimizasyonunu hedeflenmektedir. Dolayısıyla, gümrük vergisi özelinde tarh ve tahakkuk işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve ardından yükümlülerden tahsil edilmesi süreci önem arz etmektedir. Ayrıca, gümrük vergisinin özelliğinden dolayı tarh ve tahakkuk işlemi vergi tekniği açısından literatürde en çok tartışılan konuların başında gelmektedir. Bu varsayımlar altında çalışmada ilk olarak gümrük vergisinin tarihsel gelişimi ve özellikleri ele alınmıştır. Tarh ve tahakkuk işlemi gümrük vergisi özelinde ele alınarak, hukuki niteliği ve unsurları genel vergi hukuku ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Son olarak da gümrük hukuku ve vergi hukuku arasındaki uygulama benzerlikleri ve farklılıkları tarh ve tahakkuk işlemine etkisi açısından değerlendirilmiştir.

Abstract:
Although the history of customs duty goes back a long way, it can be used for a purpose such as the protection of domestic producers and consumers, as a tool of trade policy, as well as being a tax income in terms of financing public services. Therefore, customs duty still maintains its importance today. In addition, while customs duty is a source of income for states, it is a cost element for tax payers. While the customs administration wants to collect tax revenues in the most accurate and complete way, taxpayers aim at tax minimization as well as profit maximization. Thus, it is important to carry out the taxation process and especially the imposition and accrual transactions in the customs tax and then collecting it from tax payers. Moreover, due to the characteristics of customs duty, the collection and accrual process is one of the most discussed issues in the literature from a tax point of view. Under these assumptions, the historical development and characteristics of customs duty were first discussed in the study. By considering the assessment and accrual process in the context of customs tax, its legal nature and elements are examined in comparison with the general tax law. Eventually, the similarities and differences between customs law and tax law were evaluated in terms of their effect on the imposition and accrual process.
Avrupa insan hakları mahkemesi ve anayasa mahkemesine bireysel başvuru kararları ışığında potansiyel mağdur kavramı
The notion of potential victim in the light of individual application decisions of the european court of human rights and the constitutional court
Yazar: HATİCE KÜBRA ÇAMLI
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN EREN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çalışmanın konusu olan potansiyel mağdur kavramı, anayasa yargımız için yeni bir kavram olsa da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 1970'li yıllarda kararlarında tartıştığı ve kabul ettiği bir kavramdır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin içtihatlarıyla ortaya çıkan bu kavram aslında mağdurluk statüsünün yorum yoluyla genişletilmesiyle kişilerin hakların daha etkin bir biçimde korunması amacına hizmet etmektedir. Bu çalışmanın amacı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesinin potansiyel mağdur kavramına bakışına ışık tutmaktır.
Anahtar Kelimeler: potansiyel mağdur, mağdur statüsü, actio popularis, halk davası,
bireysel başvuru, anayasa şikayeti, anayasa yargısı, Anayasa Mahkemesi, kişi
bakımından yetki, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, anayasa, anayasa hukuku.

Abstract:
Despite being discussed and accepted by the European Court of Human Rights in 1970s, the notion of potential victim, which is the subject of this study, is a new notion for our constitutional jurisdiction. This notion, which emerged with the decisions of the European Court of Human Rights, essentially serves the purpose of protecting the rights of individuals more effectively by expanding the victim status through interpretation. The aim of this study is to shed light on the perspectives of the  European Court of Human Rights and  the Constitutional Court on the notion of potential victim.
Keywords: potential victim, victim status, actio popularis, individual application,
constitutional complaint, Constitutional Court, constitutional jurisdiction, ratione
personae, European Court of Human Rights, constitution, constitutional law.
Güney Asya bölgesinde yoksulluk ve fakirlikle mücadele: Bangladeş örneği
Fighting poverty in South Asian region: The case of Bangladesh
Yazar: AHMET COŞKUNAYDIN
Danışman: PROF. DR. ARİF YAVUZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Hindistan ve Pakistan'ın bağımlılığından sonra, bağımsız Bangladeş devletinin ekonomik bağımsızlığının yanı sıra yoksulluk ve yoksullukla mücadelede neler oldu?
Yoksulluk ve yoksulluk, bireylerin yanı sıra bölgelerin, ülkelerin, halkların ve hatta kıtaların (Afrika, bazı Asya Ülkeleri ve Güney Amerika gibi) bir sorunu olabilir. Burada Güney Asya'yı oluşturan üç ülkeden biri olan Bangladeş'in yoksullukla mücadelede 1971 yılında bağımsızlığını kazandıktan sonra verdiği mücadele, elde ettiği sonuçlar, geleceğe yönelik plan ve projeleri tartışılmaktadır. Son çeyrek yüzyıldaki olumlu sonuçları benzer ülkelere örnek gösterilen Bangladeş, halen LDC (En Az Gelişmiş Ülkeler) statüsünden hızla gelişmiş ülkeler sınıfına girmeye çalışmaktadır.
Bangladeş, Marmara Bölgesi'nin iki katı (yaklaşık 69 bin kilometrekare) (145 bin kilometrekare) alana sahip bir ülkedir, ancak 170 milyonluk bir nüfusu beslemekten sorumludur.
Son 3 dönemdir bir kadının (Başbakan Şeyh Hasina Wazed) başını çektiği bu ülkede, gelişmelerde kadının rolü ön plana çıkmıştır.

Abstract:
After the Dependency of India and Pakistan, What Happened in the Struggle with Poverty and Poverty Alongside Economic Independence of the Independent State of Bangladesh.
Poverty and poverty can be a problem of individuals as well as regions, countries, peoples and even continents (such as Africa, some Asian Countries and South America). Here, the struggle of Bangladesh, one of the three countries that make up South Asia, in the fight against poverty, after it gained its independence in 1971, the results it achieved, and its plans and projects for the future are discussed. Bangladesh, whose positive results in the last quarter century are shown as an example to similar countries, still strives to enter the class of rapidly developed countries from the LDC (Least Developed Countries) status.
Bangladesh is a country that has twice the area of Marmara Region (about 69 thousand square kilometers) (145 thousand square kilometers), but is responsible for feeding a population of 170 million.
In this country, which has been led by a woman (Prime Minister Sheikh Hasina Wazed) for the last 3 periods, the role of women has come to the fore in developments.
İngiliz Rajı ve Hintli askerlerin Birinci Dünya Savaşı deneyimlerinin "Öz yönetim" düşüncesine etkileri
The British Raj and the effects of Indian soldiers' experiences in the First World War on the idea of "Self-government"
Yazar: KADİR OĞUZHAN ÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. BURAK SAMİH GÜLBOY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Doğu Hindistan Şirketi = East India Company ; Dünya Savaşı I = World War I ; Hindistan = India

Özet:
Birinci Dünya Savaşı sırasında milyonlarca beyaz-olmayan asker dünyanın dört bir tarafında farklı cephelerde görev yapmış olmasına rağmen çoğu zaman bu askerlerin savaş deneyimleri göz ardı edilmiştir. Bu askerler arasında en yüksek sayıyı oluşturanlar ise Britanya İmparatorluğu'nun en önemli parçalarından biri olarak gösterebileceğimiz İngiliz Rajı altındaki Hindistan'dan toplanan Hintli askerlerdir. Bu çalışmada Hintli askerlerin savaş deneyimlerinin uygun bir şekilde değerlendirilebilmesi için öncelikle alt kıtada İngiliz Rajı'nın kuruluş süreci incelenmiştir. Daha sonra İngiliz Rajı döneminde İngilizlerin Hint Ordusu'nu şekillendiren etkenler değerlendirilmiştir. "Savaşçı Irklar Teorisi"nin Hint Ordusu üzerindeki etkileri göz önünde bulundurularak Savaşçı Irklar Teorisi de kapsamlı bir biçimde bu değerlendirmeye dahil edilmiştir.
Gerekli incelemeler yapıldıktan sonra ise, Birinci Dünya Savaşı sırasında Hintlilerin mektupları analiz edilmiş ve savaş deneyimlerinin Hintliler üzerindeki etkileri ve bu deneyimlerinin öz yönetim taleplerine olan katkısı değerlendirilmiştir.

Abstract:
Even though millions of non-white soldiers served on different fronts all around the world during the First World War, their war experiences were often neglected. Among these soldiers the Indian soldiers who were recruited from India under British Raj, which can be considered as one of the most important parts of the British Empire make the highest number. In this study, in order to appropriately evaluate the experiences of the Indian soldiers, first the establishment process of the British Raj in the subcontinent were examined. After that the factors that shaped the British Indian Army during the British Raj were evaluated. Considering the effects of the "Martial Races Theory" on the Indian Army, Martial Races Theory was also thoroughly included in this evalution. 
After the necessary examinations were conducted, the letters of the Indians during the First World War were analyzed and the effects of the war experiences on the Indians and the contribution of these experiences to the self-government demands were evaluated.