Ergen anneliğin  bebek ve küçük çocuk besleme uygulamalarına  yansımaları: Uganda örneği
Reflections of Adolescent Motherhood on Infant and Young ChildFeeding Practices : The Case of Uganda
Yazar: GÖZDE ZEYNEP YEŞİLOĞLU
Danışman: PROF. SIDDİKA SONGÜL YALÇIN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Emzirme ve anne sütünün
dünya çapında 5 yaş altı ölüm oranlarını azalttığı bilinmektedir. Emzirmenin
devamında doğru ve yeterli tamamlayıcı beslenme de çocukluk çağı obezitesi,
malnütrisyon ve kronik hastalıkların önlenmesinde oldukça hayatidir. Bir Sahra Altı
Afrika ülkesi olan Uganda'da adolesan gebelik prevalansının yüksek olması, yetersiz
ve doğru olmayan tamamlayıcı beslenme uygulamalarının mortalite, morbidite,
malnütrisyon riskini artırması ve çocukların gelişimlerini olumsuz etkilemesi
nedeniyle çalışmamızda Uganda'da yaşayan ergen annelerin bebek ve küçük çocuk
beslenmesindeki yeterliliklerini 2016 Uganda Nüfus ve Sağlık Araştırması verilerini
kullanarak değerlendirmeyi amaçladık. Örneklemimizi 15-29 yaş grubu annelerin 6-
23 ay arası son çocukları oluşturdu. Dışlama kriterleri; anneleri ile birlikte yaşamama,
çoğul gebelikten dünyaya gelmek ve 32. gebelik haftasından önce doğmak olarak
belirlendi. Toplamda 2594 anne-bebek çifti çalışmaya dahil edildi. Ergen anneliğin
emzirmenin devamlığı, biberon kullanımı, minimum öğün sıklığı, minimum besin
çeşitliliği, yumurta ve et tüketimi, "sıfır sebze-meyve" tüketme, sağlıksız besin
tüketimi üzerine etkilerini saptayabilmek amacıyla lojistik regresyon analizi kullanıldı.
Ergen annelerde; emzirmeye devam etme oranının %71, sıfır sebze-meyve tüketme
oranının %22 daha yüksek olduğunu; biberon kullanımı, minimum öğün sıklığını
sağlama ve sağlıksız besin tüketimi oranının 20-29 yaş grubu ilk doğumunu >20
yaşında yapmış annelerle benzer olduğunu; minimum besin çeşitliliğini sağlama
oranının %40, yumurta- et tüketim oranının %22 daha düşük olduğunu saptadık.
Uganda'da bebek dostu hastanelerin yaygınlaştırılması, annelere bebek ve küçük
çocuk beslenmesi hakkında bilgilendirmeler yapılması bu oranların iyileşmesine
katkıda bulunacaktır.
Anahtar kelimeler: Ergen, emzirme, beslenme

Abstract:
The Case of Uganda. Hacettepe University Faculty of
Medicine, Child Health and Diseases, Thesis, Ankara, 2023. It is known that
breastfeeding and breast milk reduce under-5 mortality rates, malnutrition rates and
infection-related mortality rates worldwide. Proper and adequate complementary
feeding following breastfeeding is also vital in the prevention of childhood obesity,
malnutrition and chronic diseases. Since the prevalence of adolescent pregnancy is
high in Uganda, a sub-Saharan African country, and inadequate and inaccurate
complementary feeding practices increase the risk of mortality, morbidity,
malnutrition and adversely affect the development of children, we aimed to evaluate
the competence of adolescent mothers living in Uganda in infant and young child
nutrition using the 2016 Uganda Demographic Health Survey data. Our sample
consisted of the last children aged 6-23 months of mothers aged 15-29 years. Exclusion
criteria were not living with their mothers, multiple pregnancy, and being born before
<32 gestational age. A total of 2594 mother-infant pairs were included in the study.
Logistic regression analysis was used to determine the effects of adolescent
motherhood on breastfeeding continuation, bottle use, minimum diet frequency,
minimum diet variety, egg and meat consumption, zero vegetable- fruit consumption,
and unhealthy food consumption. We found that the rate of breastfeeding continuation
was 71% and the rate of consuming zero vegetables was 22% higher in adolescent
mothers; the rates of bottle use, minimum diet frequency and unhealthy food
consumption were similar to those of mothers who had their first birth >20 years of
age in the 20-29 age group; the rate of minimum dietary diversity was 40% and the
rate of egg and meat consumption was 22% lower. The dissemination of baby-friendly
hospitals in Uganda and informing mothers about infant and young child nutrition will
contribute to the improvement of these rates.
Key words: Adolescent, breastfeeding, nutrition