Aşı kararsızlığı ölçeği ebeveyn formu'nun Türkiye'deki psikometrik özelliklerinin incelenmesi
Psychometric properties of the vaccine hesitancy scale parent form in Turkey
Yazar: ASUDE GÖNÜL ALTUN
Danışman: DOÇ. DR. DİJLE AYAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-baba = Parents ; Aşı reddi = Vaccination refusal ; Aşı tereddüdü = Vaccine hesitation ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Ölçekler = Scales

Özet:
Aşı kararsızlığı tüm dünyada her geçen gün artan ve tüm çocuk ve adölesanların sağlığını etkileyen küresel bir fenomendir. Ebeveynlerin aşılar ile ilgili endişeleri sonucu aşı yaptırma kararlarını geciktirmeleri ve/veya hiçbir aşıyı kabul etmemeleri aşı ile önlenebilir hastalıkların görülme sıklığının artmasına ve toplumsal bağışıklığın tehlikeye girmesine neden olmaktadır. "Aşı Kararsızlığı Ölçeği-Ebeveyn Formu" 9-16 yaş grubu çocuğu olan ebeveynlerin, aşı kararsızlıklarını değerlendiren bir ölçüm aracıdır. Bu araştırmanın amacı; Aşı Kararsızlığı Ölçeği-Ebeveyn Formunun Türkiye'deki psikometrik özelliklerini test etmektir.
Bu çalışma tanımlayıcı, karşılaştırmalı, korelasyonel ve metadolojik olarak 201 ebeveyn ile yapılmıştır. Çalışmanın verileri, 'Tanımlayıcı Bilgi Formu ve "Aşı Kararsızlığı Ölçeği-Ebeveyn Formu" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde ve değerlendirilmesinde sayı ve yüzde analizi, geçerlik ve güvenirlik analizleri kullanılmıştır.
Ölçek dokuz maddeden oluşmaktadır. İki alt boyuttan oluşan ölçek; birinci alt boyut (yedi madde) ebeveynlerin aşılar hakkındaki güven eksikliklerini; ikinci alt boyut (iki madde) ise aşı riskini içermektedir. Yapılan açıklayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin iki alt boyuttan oluştuğu, toplam varyansın %72.319'unu açıkladığı belirlenmiştir. Ölçeğin toplam Cronbach alfa katsayısı ise 0.900 olarak belirlenmiştir. Ölçeğin uyum indeksleri sırasıyla; Goodness-of-Fit Index, 0.954; Comparative Fit Index, 0.984'tür. 
Çalışmada Aşı Kararsızlığı Ölçeği-Ebeveyn Formu'nun Türkçe versiyonunun geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir. Tüm sağlık profesyonelleri, 9-16 yaş dönemindeki çocuklara sahip ebeveynlerinin aşı kararsızlıkları değerlendirmek için bu ölçeği kullanabilir.

Abstract:
Vaccine hesitation is a global phenomenon that is increasing every other day all over the world and affects the health of all children and adolescents. Delaying the decision to have vaccines and/or refusing vaccines as a result of parents' concerns about vaccines cause the incidence of vaccine-preventable diseases to increase and endanger herd immunity. The "Vaccine Hesitancy Scale-Parent Form" is a measurement tool that evaluates the vaccine hesitancy of parents with children aged 9-16 years. The purpose of this research is to test the psychometric properties of the Vaccine Hesitancy Scale-Parent Form in Turkey.
This descriptive, comparative, correlational, and methodological study was conducted with 201 parents. The data of the study were collected by using a Descriptive Data Form and the Vaccine Hesitancy Scale-Parent Form. Count and percentage analysis and validity and reliability analyses were used in the analysis and evaluation of study data.
The scale consists of 9 items and two sub-dimensions. The first sub-dimension (seven items) is about parents' lack of confidence in vaccines, and the second sub-dimension (two items) is about the risks of vaccines. As a result of the explanatory factor analysis, it was determined that the scale consisted of two sub-dimensions and that they explained 72.319% of the total variance. Cronbach's alpha coefficient of the total scale was determined as 0.900. The fit indices of the scale were found as follows: Goodness-of-Fit Index, 0.954; Comparative Fit Index, 0.984.
In the study, it was determined that the Turkish version of the Vaccine Hesitancy Scale-Parent Form was a valid and reliable measurement tool. All healthcare professionals can use this scale to assess the vaccine hesitations of parents with children aged 9-16 years.