Fârâbî'nin felsefesinde adalet erdemi ve toplumsal işlevi
The virtue of justice and its social function in the philosophy of al-Fârâbî
Yazar: SOULEYMANE DOSSO
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE TOKSÖZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Adalet = Justice ; Farabi = Farabi ; Felsefe = Philosophy ; Felsefeciler = Philosophers ; Toplumsal işlev = Social function

Özet:
Adalet, Fârâbî'nin felsefesinde ontolojik, ahlâk ve siyaset boyutları olan bir kavramdır. "Fârâbî'nin Felsefesinde Adalet Erdemi ve Toplumsal İşlevi" başlıklı bu çalışma, iki bölüme ayrılmıştır. 
Birinci bölümde Fârâbî'nin düşüncesinde adalet kavramı genel bir şekilde ele alınmıştır. Çalışmada önce Fârâbî'nin metafizik sisteminde adalet, Tanrı'nın bir sıfatı olarak incelenmiştir. Adalet, Tanrı'nın bir sıfatı olarak O'nun varlık vermesi anlamındadır. Daha sonra Fârâbî'nin felsefesinde ahlaki bir erdem olarak adalet ele alınmıştır. Ahlâkî bir erdem olarak adalet, nefsin üç gücünün itidal noktada olması neticesinde kazanılan bir erdem olduğu ifade edilmiştir. Yani Fârâbî'ye göre insan hikmet, iffet ve şecaat erdemlerinin kazandıktan sonra adalet erdemini elde eder. Daha sonra adalet ve iyilik arasındaki ilişki ve insanın sahip olduğu adalet erdeminin, mutlak iyiliğe veya gerçek mutluluğa ulaşmasında nasıl bir rol oynadığını analiz edilmiştir.
Fârâbî'nin siyasî görüşlerinde adalet, ilk olarak temeddün kavramıyla birlikte ele alınmıştır. İkinci olarak adalet yönetim sistemi ile ilişkisi çerçevesinde incelenmiştir. Üçüncü olarak da adaletin yasa ve sevgi ile ilişki analiz edilmiştir.  Sonuç olarak, Fârâbî'nin el-Medinetu'l-Fazıla ve el-Siyasetu'l-Medeniyye adlı eserlerinde adalet, sosyal ve toplumsal işlevlerinde düzen, denge, eşitlik ve adalet sağlaması için âdil bir yasa ve yasa koyucunun sistemin gerekliliği kapsamında değerlendirilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Fârâbî, Tanrı, Adalet, Cömertlik, Ahlâk, Erdem, Toplum.

Abstract:
Justice is a concept that has ontological, moral and political dimensions in the philosophy of al-Farabi. This study entitled: "The Virtue of Justice and its Social Function in the Philosophy of al-Farabi" this titled stud is divided into two parts.
In the first chapter, the concept of justice in Farabi's thought is discussed in general. In the study, firstly justice was studied in the metaphysical system of Al-Farabi as an attribute of God. Justice as an attribute of God means that he gives the existence. Then, justice, as a moral virtue in the philosophy of Al-Farabi, is discussed. Justice, as a moral virtue, is a virtue gained as a result of the fact that the three powers of the soul are at the midpoint. In other words, according to Al-Farabi, human gains the virtue of justice after winning the virtues of wisdom, chastity and courage. Then, it was analyzed how the relationship between justice and goodness and the virtue of justice that man plays a role in achieving absolute goodness or real happiness.
Justice in al-Farabi's political opinions, it was firstly discussed with the concept of civilization. Secondly, Justice was examined within the framework of its relationship with the Management System. Thirdly, the relationship of justice with law and love has been analyzed. As a result, in Al-Farabi's works al-Madinatu'l-Fadila and al-Siyasatu'l-Madaniyya to provide order, balance, equality and justice in the social and communal functions, it has been rated within the scope of a fair law and the necessity of the legislator's system.
Key Words: al-Fârâbî, God, Justice, Generosity, Morality, Virtue, Society.