Binaların yeniden işlevlendirilmesinde mekansal kurgunun değerlendirilmesi
Evaluation of spatial relations during re-functioning process
Yazar: MUSTAFA SELÇUK
Danışman: Y.DOÇ.DR. İBRAHİM BAKIR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Günümüzde pek çok yapının fiziksel ömrü işlevsel ömründen daha uzunolmaktadır. Yaşadığımız değişim sürecinin hızı ve ivmesinin sürekli artması yapılarınişlevsel ömürlerinin azalmasında en önemli etken olarak kendini göstermektedir.Toplumların geliştikçe, yapılarının da gelişip karmaşıklaştığı ve yeni yapı türleriniortaya çıkardığı düşünüldüğünde, değişen şartlara adapte olamayan yapıların yenidenişlevlendirilerek kullanılmasının sosyal, kültürel ve maddesel olarak gerekli olduğugörülmektedir. Bu yapıların kentsel ve sosyal anlamda taşıdıkları değerin yanında;kamusal bellek ve kültürel miras olarak korunmaları da konunun önemli bir boyutudur.Ancak bu çalışmanın konusu, işlevsel ömrünü tamamlamış yapıların fiziksel anlamdayapı stoku olarak değerlendirilmeleri ve mevcut kabukları içerisinde yeni işlevleriylehizmet vermeleri ile sınırlandırılmıştır.Tez kapsamında, binaların yeniden işlevlendirilmesini gerektiren nedenler,avantajları ve bu süreçte yapılara yapılabilen müdahaleler ortaya konmuştur. İşlevdönüşümünü tamamlamış ve hali hazırda yeni fonksiyonları ile hizmet veren örnekler,yapıların literatürdeki bilgileri ile, yerinde yapılan incelemelerle analizleri yapılarak,mekansal programa yapılan müdahaleler çerçevesinde irdelenmiştir. Tez kapsamındaincelenmek üzere seçilen Ankara Yükseliş Koleji'nin TOBB Ekonomi ve TeknolojiÜniversitesi olarak yeniden işlevlendirilmesi sürecinde izlenilen metot ve mekansalprograma etkileri detaylı bir şekilde analiz edilmiş, dönüşüm sırasında karşılaşılanproblemler ve dönüşüm sonrasında ihtiyaçların karşılanabilirliği irdelenmiş, yapıyayapılan müdahaleler başlıklar altında incelenmiştir.Çalışmanın bulguları, mevcut yapının potansiyeline bağlı olarak, ihtiyaçprogramının yeniden tanımlanabildiğini göstermektedir. Bu süreçte mekan kurgusununşekillenmesinde, strüktürel sistemin oldukça belirleyici olduğu görülmüştür. Yenidenişlevlendirmenin, yeni bir binanın tasarım sürecine de bir girdi olarak katılmasıgerektiği, strüktürel sistemin de bu girdiye uygun olarak tasarlanması gerektiği ortayaçıkmaktadır.Anahtar kelimeler: yeniden kullanım, yeniden işlevlendirme, mekansal kurgui

Abstract:
Today the structural life of most buildings is longer than its functional life. Thisis probably due to the velocity of the exchange and the regular increase of acceleration insocial life. When society develops, new type of complex buildings come to existence atthe same time. That is, it is possible to argue that, the buildings couldn?t adapt thealtering conditions need to be used by re-functioning with regard to social, cultural andphysical concerns. In addition to the social and urban value of those particular buildings,protection of the cultural inheritance within the public memory is another importantdimension of the issue. Conversely, the realm of this study is restricted with renovationof existed buildings as a building stock and their new function in the existing envelope.Within the context of the thesis, the reasons of re-functioning existing building,the pros of this approach and the interventions to these buildings during this process hasbeen introduced. The buildings, which are completed the functional transformation andserving with new functions, are analyzed from the literature and on site survey in termsof interferences to the architectural programming. Finally, the methods and their effectson spatial relations during the renovation process of Ankara Yükseliş College to TOBBEconomy and Technology University are evaluated in detail. The problems encounteredthroughout this operation and the affordability of the needs after this process is examinedunder the title of interferences to the building.Findings of the study illustrates that the requirements of the architecturalprogramming can be re- defined regarding the potentials of the existing building. It isseen that structural system of the building has quite important effect on the re-definingprocess and re-shaping of spatial organization. It can also be concluded that, re-functioning process ought to be considered as a design input while designing a newbuilding and its structural system as well.Key words: re-using, re-functioning, spatial relationsii