Doğu Ege Denizi'nin Holosen evrimi
Holocene evolution of the Eastern Aegean Sea
Yazar: EKİN GÖKÇE BENLİ
Danışman: PROF. DR. ÖMER FEYZİ GÜRER ; DOÇ. DR. ELMAS KIRCI ELMAS
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Ege Denizi'nin Akdeniz'i Karadeniz'e bağlayan su yolunun ciddi bir kısmını oluşturması açısından paleoklimatolojik ve paleo-oşinografik çalışmalar önemlilik göstermektedir. Bu çalışmada Ege Denizi'nin Ildır, Gülbahçe ve Çandarlı Körfezi'de belirli lokasyonlarında deniz tabanından alınmış olan 3 'gravite karot' örneklerinden hazırlanan toplam 120 numune üzerinde yapılan mikropaleontolojik, sedimantolojik çalışmalar ve radyometrik yaş belirlenmesi neticesinde bu önemli geçiş bölgesinin Holosen döneminde geçirdiği iklimsel değişimlerde oluşan farklılaşması saptanması amaçlanmıştır.
Bu kapsamda bu 3 sondajdan belirli aralıklarla sedimantolojik olarak tortul içeriği ve bentik foraminifer içeriği incelenmiştir. İnceleme alanında foraminiferlerden toplam 55 aileye ait 100 cins ve 188 tür tanımlanmıştır. Tanımlanan foraminiferlerden kalkerli kavkı yapısına sahip olanlar yoğunlukta olup aglutine kavkılı olanlar seyrek sayıda birey tanımlanmıştır. Üç karotun da tamamında foraminifer faunası saptanmış olup bu tüm seviyelerin denizel bir ortamda oluştuğunu yansıtmaktadır.
Ayrıca karotların tane boyu içerikleri de belirlenerek her bir sediment karotunun numunelerinin ortam koşullarına bağlı olarak değişen faunal topluluklarının düşey yoğunluklarına göre biyofasiyes ortamları belirlenmiştir. Karot derinlikleri boyunca belirlenen biyofasiyesler yüzeyden derine; IL9A1 için; IBF-1, IBF-1, IBF-3, GB-29 karotu için; GBF-1, GBF2 ve CN-39 karotu için ise, CNF-1, CNF-2 dir.
C14 yaşlandırma çalışmasında CN-39 karot istifinin 45,00-46,00 cm'leri ve 127,00-128,00 cm aralığı sırasıyla; ~670 yıl, ~2000 yıl iken; GB-29 karot istifinin 45,00-57,00 cm seviyesi ise ~8700 yıl olarak saptanmıştır. 3 sondajdan elde edilen verilere göre denizin karaya ulaşması 8000 yıldan öncedir.

Abstract:
Paleoclimatological and paleoceanographic studies are important since the Aegean Sea constitutes a significant part of the waterway connecting the Mediterranean to the Black Sea. In this study, as a result of micropaleontological, sedimentological studies and radiometric age determination on a total of 120 samples prepared from 3 gravity core samples taken from the seabed in certain locations of the Aegean Sea in Ildır, Gülbahçe and Çandarlı Bays, the differentiation of this important transition region due to the climatic changes during the Holocene period was determined. is intended to be detected.
In this context, the sedimentary content and benthic foraminifera content were examined sedimentologically at regular intervals from these 3 boreholes. A total of 100 genera and 188 species belonging to 55 families of foraminifera were identified in the study area. Among the foraminifera identified, those with calcareous shell structure are the most common, while individuals with agglutinated shells are identified in rare numbers. Foraminifera fauna was detected in all three cores and this reflects that all levels were formed in a marine environment. In addition, the grain size contents of the cores were determined and the biofacies environments were determined according to the vertical densities of the faunal communities of each sediment core sample, which changed depending on the environmental conditions. Biofacies determined along the core depths are from surface to deep; For IL9A1; For IBF-1, IBF-1, IBF-3, GB-29 core; For GBF-1, GBF2 and CN-39 core, it is CNF-1, CNF-2.
In the C14 ageing study, the 45,00-46,00 cm and 127,00-128,00 cm intervals of the CN-39 core are ~680 years and ~2000 years respectively; while the 45,00-57,00 cm level of the GB-29 core is ~8700 years. According to the data obtained from 3 drillings; the sea reached the land before 8000 years.