Türkiye`de Çevresel Kuznets Eğrisi Hipotezinin ARDL modeli ile tahmini ve Fourier Toda Yamamoto nedensellik analizi
Estimation of the Environmental Kuznets Curve Hypothesis with ARDL model in Turkey and Fourier Toda Yamamoto causality analysis
Yazar: NEMAN EYLASOV
Danışman: PROF. DR. MAHMUT ZORTUK ; DOÇ. DR. TONCİ SVILOKOS
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Kuznets hipotezi = Kuznets hypothesis ; Nedensellik = Causality ; Nedensellik testleri = Causality test ; TodaYamamoto Nedensellik Analizi = TodaYamamoto Causality Analysis ; Çevresel Kuznets Eğrisi = Environmental Kuznets Curve

Özet:
Bu Çalışma, Türkiye'nin 1971-2014 dönemi için Çevresel Kuznets Eğrisi (ÇKE)'nin enerji kullanımı, kentsel nüfus, kişi başına düşen GSYİH, CO2 emisyonu değişkenleri ile geçerliliğini incelemektedir. Çalışmada yöntem olarak, Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (ARDL) kullanılmıştır. ÇKE hipotezinin geçerliliğini inceleyen ve dönüm noktasını belirleyen bir diğer yöntem, Utest`i de kullanılmıştır. Ayrıca, değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisinin incelenmesi için Toda Yamamoto ve Fourier Toda Yamamoto nedensellik testi uygulanmış ve iki nedensellik testi sonuçları karşılaştırılmıştır.
Çalışmada, değişkenlerin durağanlığını birim kök testleri; ADF, Fourier ADF, KPSS, Fourier KPSS, Phillips ve Perron (PP) ve yapısal tek kırılmalı birim kök testi; Perron (1989) ve Zivot-Andrew (1992) testleri ile test edilmiştir. Birim kök ve yapısal kırılmalı birim kök testlerinin ortak sonucu olarak, GSYİH, GSYİH karesi, CO2 emisyonu birinci farkında durağan I(1), kentsel nufus değişkeni ve enerji kullanımı düzeyde durağan I(0)`dır. 
Çalışmada, ARDL sınır testine göre değişkenler arasında eş-bütünleşme bulunmaktadır. Uzun dönem ARDL katsayılarından elde edilen sonuçlara göre Türkiye`de Çevresel Kuznets Eğrisi hipotezinin geçerli olduğununu yani; GSYİH ile CO2 emisyonu değişkenleri arasında ters U şeklinde bir ilişki bulunmuştur. Bu ilişki Utest`i ile de kanıtlanmış ve dönüm noktası 12,050$ olarak belirlenmiştir. Ayrıca, GSYİH, enerji kullanımı, kentsel nufus değişkenlerinin CO2 emisyonu üzerinde pozitif etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. TY nedensellik testi sonucuna göre, değişkenler arasında anlamlı bir nedensellik ilişkisi bulunmasada, Fourier TY nedensellik testinde CO2 emisyonun`dan GSYİH ve enerji kullanımı değişkenlerine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: ARDL, Çevresel Kuznets Eğrisi, Fourier ADF, Fourier KPSS, Fourier Toda Yamamoto

Abstract:
This study examines the validity of the Environmental Kuznets Curve (EKC) for the period 1971-2014 in Turkey with the variables of energy use, urban population, GDP per capita, CO2 emissions. In the study, autoregressive distributed lag model (ARDL) was used as a method. Another method that examines the validity of the EKC hypothesis and determines the turning point, Utest, has also been used. In addition, Toda Yamamoto and Fourier Toda Yamamoto causality test was applied to examine the causality relationship between variables, and the results of the two causality tests were compared.
In the study, unit root tests of the stationary of variables; ADF, Fourier ADF, KPSS, Fourier KPSS, Phillips and Perron (PP) and structural single break unit root test; tested with Perron (1989) and Zivot-Andrew (1992). As a common result of unit root and structural break unit root tests, GDP, GDP square, CO2 emissions are stationary at the first level I(1), urban population variable, and energy use are stationary at the level I(0). 
In the study, has been found cointegration between the variables according to the ARDL bound test. Environmental Kuznets Curve hypothesis is valid in Turkey according to the results obtained from long-term ARDL coefficients; An inverse U-shaped relationship was found between GDP and CO2 emission variables. This relationship has also been proven with Utest and the turning point has been determined as $12,050. In addition, GDP, energy use, urban population variables have been found to have a positive effect on CO2 emissions. There is no significant causality relationship between variables according to the results of the TY causality test, Fourier TY causality test found a one-way causality relationship from CO2 emissions to GDP and energy use variables.
Keywords: ARDL, Enviromental Kuznets Curve, Fourier ADF, Fourier KPSS, Fourier Toda Yamamoto