2005 sosyal bilgiler dersi öğretim programlarının çocuk hakları açısından incelenmesi
2005 a study of terms of children's rights in social studies curriculum
Yazar: AYFER DURGUT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM SARI
Dumlupınar Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Çocuk hakları = Children's rights ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmada, 2005 sosyal bilgiler dersi öğretim programlarının çocuk hakları açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma tarama modelinde desenlenmiştir. Bu kapsamda, 4, 5, 6 ve 7. sınıflar sosyal bilgiler dersi öğretim programının çocuk hakları açısından değerlendirilmesi için nitel veri toplama yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Bu kapsamda,  Milli Eğitim Bakanlığı 4, 5, 6. ve 7. sınıflar sosyal bilgiler dersi öğretim programları incelenmiş ve bu programlarda yer alan çocuk hakları kazanımları belirlenmiştir. 
Bu kazanımlarla ilişkili elde edilen veriler frekans (f) ve yüzde olarak ortaya konulmuştur. Yapılan analiz sonucunda araştırmada şu sonuçlar elde edilmiştir:
•	Sosyal bilgiler dersi öğretim programında toplam 174 kazanımın 65'i (%37.3) çocuk hakları eğitimine yönelik olarak belirlenmiştir. 4. sınıf dersi öğretim programında toplam 46 kazanımın 22'si (%47.8), 5. sınıf sosyal bilgiler öğretim programında toplam 46 kazanımın 16'sı (%34.7), 6. Sınıf sosyal bilgiler öğretim programında toplam 43 kazanımın 13'ü (%30.2) ve 7.sınıf sosyal bilgiler öğretim programında toplam 39 kazanımın 14'ü (%35.8) çocuk hakları eğitimine yönelik olarak belirlenmiştir.
•	Sosyal bilgiler dersi öğretim programında öğrenme alanlarında çocuk haklarıyla ilgili kazanımlara en çok "Birey ve Toplum", "Üretim, Dağıtım ve Tüketim" ve "Güç, Yönetim ve Toplum" öğrenme alanlarında yer verildiği belirlenmiştir.
•	 Çocuk hakları eğitimine yönelik kazanımların en çok İnsan Hakları ve Vatandaşlık ara disiplini ile ilişkilendirildiği belirlenmiştir. Özellikle bu ara disiplin alanına en çok 5. ve 7. sınıf sosyal bilgiler dersi öğretim programında yer verildiği belirlenmiştir.
•	Sosyal bilgiler dersi öğretim programı kazanımları ile en fazla ilişkilendirilebilecek ÇHS maddesinin Eğitimin Hedeflerine İlişkin ilkeler maddelerini içeren 29. madde olduğu belirlenmiştir.



Anahtar Sözcükler: Çocuk hakları, sosyal bilgiler, çocuk hakları eğitimi.

Abstract:
In this study was aimed to evaluate 2005 social studies curriculum in terms of children's rights. In study; scanning method was used.  In this context 4, 5, 6 and 7 grades studies curriculum in terms of children's rights for the evaluation of qualitative data collection methods were used to documents review. In this context, Ministry of National Education 4, 5, 6 and 7 grades social studies curriculum were examined and the rights of children involved in this program's gains are determined.
The data associated with these gains which are obtained; frequency (f) and percentages were determined. As a result of the analysis, the following research results were obtained.
•	Total of 174 to 65 (37,3 %) gains in the social studies curriculum were determined as child rights for. Total of 46 to 16 (34,7%) gains in 5. grades curriculum, total of 43 to 13 (30,2%) gains in 6. grades  curriculum, total of 39 to 14 (35,8%) in 7. grades curriculum, determined as child rights education for.
•	The gains of learning areas in social studies curriculum concerning children's rights are determined that given largest areas in 'individual and society', 'production, distribution and consumption' and 'power, management and society'.
•	Most of gains of education for children's rights associated with 'Human Rights and The Other Disciplinary Citizenship' are determined.  Especially in this disciplinary most of associated with in 5 and 7. grades social studies curriculum have largest areas.
•	The most CRC principle which can be associated with social studies curriculum gains is determined 29.  Substance.



Key Words: Children rights, social studies, children rights education.