Kazak masalları üzerine bir inceleme
A study on the Kazakh folktales
Yazar: ALFİYA ZHAMAKİNA
Danışman: PROF. DR. METİN EKİCİ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dünyası Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cadı = Witch ; Edebiyat = Literature ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Kazak = Kazakh ; Kazak edebiyatı = Kazakh literature ; Kazakça = Kazakh language ; Masallar = Tales ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature

Özet:
Bugün nüfusu yaklaşık 200 milyon olan Türk Dünyası, dünya nüfusunun % 3'ünü oluşturmaktadır. Dünyanın birçok bölgesinde yaşayan Türklerin arasındaki ilişki sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel bağlar sayesinde pekişmektedir. Bu ilişkilerin sağlanmasında en büyük rollerden birini ise dil, edebiyat ve halk bilimi alanlarında yapılmakta olan araştırma ve incelemeler oynamaktadır.1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla bağımsızlığını kazanan Türk devletlerinden biri olan Kazakistan, geniş Türk Dünyası coğrafyası içinde bulunan Türkistan topraklarında yer almaktadır. Yukarıda belirttiğimiz gibi Kazakistan gibi bağımsızlığına kavuşmuş Türk devletleri ile henüz bağımsızlığına kavuşamamış Türk grupları arasında çok yönlü ilişkiler devam etmektedir. Bu ilişkileri sağlayan önemli unsurlardan biri halk bilimidir.Bu çalışmamızda Türk halk biliminin içinde yer alan masallar, özellikle de Kazak halk edebiyatındaki olağanüstü masallar incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı, çocukluğumuzdan beri dinlediğimiz ve sevdiğimiz Kazak masallarının sadece sanat eseri olmakla kalmayıp, anlatıldıkları sosyal çevre ve şartlarla birlikte kültürel bir değer ve bir miras olduğu ortaya koyulmaktır.Çalışmamız Giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında, masalın genel kavramı, masalın özellikleri, masalın diğer anlatı türleriyle ilişkisi ve masalın Kazak halk edebiyatındaki yeri değerlendirilmiştir.Birinci Bölüm'de, Kazak masalları üzerine yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir.İkinci Bölüm'de, Kazak Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktardığımız kırk olağanüstü masal metninin epizot, motif yapısı ve Kazak masallarındaki formel ifadeler incelenmiştir.Üçüncü Bölüm'de, Kazak olağanüstü masallarının tip ve karakter özellikleri ve Kazak masallarının genel işlevleri değerlendirilmiştir.Sonuç kısmında, araştırmamızda elde ettiğimiz neticeler değerlendirilmiştir.Çalışmamızın Metinler kısmında Kazak olağanüstü masallarına ait kırk masal metni Kazak Türkçesinde ve Türkiye Türkçesinde verilmiştir.Çalışmamız, Dizin ve Kaynaklar kısımları ile tamamlanmıştır.

Abstract:
Today the Turkic World whose population is about 200 million people constitutes 3 % of the world population. The relations between all the Turks who live in different parts of the world are provided by social, political, economic and cultural contacts. The research and analyses, which are carried out in such fields as language, literature and folklore, in their turn are of great significance in maintaining these relations.In 1991 after the collapse of the USSR, one of the Turkic states that got independence Kazakhstan is situated on the Turkistan lands taking place within the vast geography of the Turkic world. As we have noted above, the multi-dimensional relations between the Turkic states like Kazakhstan which have become independent and the Turkic groups not being still independent last. The folklore is one of the significant elements maintaining these relations.In this study the folktales which are one of the most important genre in the Turkic folklore, in particular the fairy-tales of the Kazakh folk literature have been analyzed. The purpose of this study is to show that the Kazakh folk tales which we have been listening to and have been fond of from our childhood are not only the work of art, but also have a cultural value and heritage in view of social environment and conditions they were narrate under.Our study covers Introduction and 3 Chapters. In the Introduction Part the common concept of folktale, the features of folktales, their connection with other narrative descriptions and the place of folktales in the Kazakh folk literature have been reviewed.In the First Chapter, the information about studies made on Kazakh folktales has been provided.In the Second Chapter, the episodes, motifs of forty Kazakh folktales, which were translated into Turkey dialect of Turkish from Kazakh dialect of Turkish and formulare expressions have been analysed.In the Third Chapter, the features of characters and the general functions of Kazakh folktales have been evaluated.In the Conclusion Part, the findings in each chapter are summurised and are evaluated.In theText part, forty Kazakh fantastic folktales in Kazakh dialect of Turkish and Turkey dialect of Turkish were given.Our study has been completed with an Index and Bibliography.