Acil servise başvuran hastalarda tıbbi hata algısı ile kaygı ve umutsuzluk düzeyini etkileyen faktörler
Factors affecting the level of anxiety and despair  associated with the perception of malpractice in patients admitted to emergency medicine
Yazar: NİDA KIYICI
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA KOÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Acil Tıp Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Algı = Perception ; Anksiyete = Anxiety ; Hastalar = Patients ; Tıbbi hatalar = Medical errors ; Umutsuzluk = Hopelessness

Özet:
Amaç: Bu çalışma acil servise başvuran hastalarda tıbbi hata algısı ile kaygı ve umutsuzluk düzeyini etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma kesitsel bir çalışma olarak planlanmıştır. Bu çalışma 21/10/2016-28/04/2017 tarihleri arasında bir Eğitim ve Araştırma Hastanesinin acil servisine başvuran 986 hastanın katılımıyla gerçekleştirildi. Araştırmada veriler literatür doğrultusunda geliştirilen  hastalarda tıbbi hata algısını belirlemeye yönelik bir anket formu ile "Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği" ve "Beck Umutsuzluk Ölçeği" kullanılarak toplandı. Elde edilen veriler bilgisayar ortamında IBM SPSS V23 paket programı kullanılarak analiz edildi. Verilerin değerlendirilmesinde Shapiro Wilk, Kruskal Wallis, Mann Whitney U testleri ile Spearman korelasyon analizi kullanıldı. 
Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların %5,3'ünün daha önce tıbbi hataya maruz kaldığı, tıbbi hataların %38,5'inin devlet hastanesinde, %19,2'sinin acil serviste meydana geldiği, hastaların %23,1'inde hastane enfeksiyonu geliştiği, %21,1'ine yanlış tanı konulduğu, tıbbi hataların %51,9'undan hekimlerin, %42,3'ünden hemşirelerin sorumlu olduğu, tıbbi hata sonucu %71,2'sinin zarar gördüğü ve tıbbi hataya bağlı olarak %59,5'inde tedavi süresinin uzadığı saptandı. Durumluk Alt Boyut Ölçeği puan ortalaması 34,4±4,4 ve Sürekli Alt Boyut Ölçeği puan ortalaması 43,9±5,0 olarak belirlendi. Beck Umutsuzluk Ölçeği Gelecekle İlgili Duygular Alt Boyut ortanca puanı 2,2 (0-5), Motivasyon Kaybı Alt Boyut ortanca puanı 2,6 (0-8), Gelecekle İlgili Beklenti Alt Boyut ortanca puanı 1,9 (0-5) ve Beck Umutsuzluk Ölçeği geneli ortanca puanı 6,8 (0-17) olarak belirlendi.
Sonuç: Bu çalışmada hastaların daha önce tıbbi hataya maruz kalma durumunun kaygı ve umutsuzluk düzeylerini etkilemediği saptandı. Buna karşın hastaların sosyodemografik, klinik, acil servise başvurma ve tıbbi hataya maruz kalma durumuna ilişkin bazı özelliklerinin kaygı ve umutsuzluk düzeylerini etkilediği görüldü. 

Anahtar Kelimeler: Acil servis; algı; hasta; kaygı; tıbbi hata; umutsuzluk.

Abstract:
Objective: This study aims to determine the factors which influence the level of anxiety and despair due to the perception of medical malpractice in patients admitted to emergency medicine.
Material and Method: This cross-sectional study included a total of 986 patients who were admitted to the emergency department of Training and Research hospital between 21/10/2016 and 28/04/2017. Data were collected through a questionnaire designed according to the literature to determine malpractice perception in patients and using the State-Trait Anxiety Inventory (STAI) with the Beck Hopelessness Scale (BHS). Data were analyzed using the IBM SPSS version 23 software. The Shapiro Wilk, Kruskal Wallis, Mann Whitney U tests and Spearman's rank-order correlation analysis were used for statistical analysis.
Results: A total of 5.3% of patients experienced malpractice before. Of these malpractices, 38.5% and 19.2% happened in state hospital and emergency medical services. Of the patients, 23.1% developed nosocomial infection, 21.1% were misdiagnosed. Physicians and nurses were responsible from 51.9% and 42.3% of the malpractices, respectively. Of the patients, 71.2% were harmed due to malpractices and treatment periods of 59.5% were extended. The mean state score was 34.4±4.4 and the mean trait score was 43.9±5.0. The median BHS-Feelings about the Future score was 2.2 (0-5), the median BHS-Loss of Motivation score was 2.6 (0-8), and the median BHS-Expectations score was 1.9 (0-5). The overall median BHS score was 6.8 (0-17).
Conclusion: Our study results suggest that exposure to malpractice does not affect anxiety and despair levels of patients. However, some features of patients related to their sociodemographic characteristics, clinical condition, application to emergency medicine, and exposure to malpractice may affect the levels of anxiety and despair. 

Keywords: Anxiety; despair; emergency medicine; malpractice; patient; perception.