Yeşil tedarik zinciri yönetiminin sürdürülebilir firma performansı üzerindeki etkisi ve büyük veri analitiği yeteneğinin rolü
The impact of green supply chain management on sustainable firm performance and the role of big data analytics capability
Yazar: SİNEM GÖK ACAR
Danışman: PROF. DR. MURAT ÇEMBERCİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Son yıllarda çevresel iklim krizine ilişkin ortaya çıkan kurumsal kaygılar, tedarik zincirinde verimliliği korurken, çevreye verilen zararı azaltmayı amaçlayan yeşil tedarik zinciri uygulamalarını kullanmayı teşvik etti. İşletmelerin yeşil uygulamalar sayesinde, pazarda rekabet üstünlüğü elde ederek ve tedarik zinciri yönetimi ile iş birliğini daha da pekiştirerek sürdürülebilir firma performansına katkı sağlayacağı öngörülmektedir. Diğer yandan işletmelere yeni bakış açıları ve yeni fırsatlar kazandıran büyük veri analitiği yeteneği sürdürülebilir rekabet avantajı sağlayan önemli bir örgütsel yetenektir. Bu çalışmada yeşil tedarik zinciri yönetiminin dört ana boyutunun yani, tedarikçi ve müşteriler ile iş birliği, yeşil satın alma, iç çevre yönetim ve eko-tasarımın sürdürülebilir firma performansına (ekonomik, çevresel, sosyal) üzerine etkisi, büyük veri analitiğinin düzenleyici etkisi ile değerlendirilerek literatürdeki boşluğu dolduracaktır. Araştırmada Türkiye' de tedarik zinciri operasyonlarında faaliyet gösteren firmalarda çalışan 105 farklı katılımcıya gönderilen çevrimiçi anket ile veriler toplanmıştır. Literatürde yeşil tedarik zinciri uygulamaları ile sürdürülebilir firma performansını etkileyen faktörler araştırılmış ve kullanılan anket formları bu çalışmada referans alınmıştır. Önceki çalışmalardan alınan ifadelerle oluşturulan çevrimiçi anket sonuçları SPSS istatistik programı ile incelenmiş ve Smart PLS 3 programında analiz edilmiştir. Bu araştırma sonucunda, yeşil tedarik zinciri yönetiminin sürdürülebilir firma performansı arasında pozitif yönlü ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bu ilişkide düzenleyicilik rolünü incelediğimiz büyük veri analitiği yeteneğinin, yeşil tedarik zinciri yönetiminin alt boyutlarından biri olan eko-tasarım ve sürdürülebilir firma performansı arasındaki ilişkide düzenleyici rolü olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, yeşil tedarik zinciri yönetiminin diğer alt boyutları ile sürdürülebilir firma performansı arasındaki ilişkide büyük veri analitiği yeteneğinin düzenleyici rolü olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Emerging corporate concerns regarding the environmental climate crisis in recent years have encouraged the use of green supply chain management (GSCM) that aim to reduce environmental damage while maintaining efficiency in the supply chain. It is anticipated that businesses will contribute to sustainable company performance by gaining competitive advantage in the market and further strengthening cooperation with supply chain management, thanks to green practices. On the other hand, big data analytics capability, which provides businesses with new perspectives and new opportunities, is an important organizational capability that provides sustainable competitive advantage. In this study, the impact of four main dimensions of green supply chain management, namely collaboration with customers and suppliers, green purchasing and internal environmental management and eco-design on sustainable firm performance (economic, environmental, social) is evaluated with the moderating effect of big data analytics capability will fill the literature gap. In the research, data was collected through an online survey sent to 105 different participants working in companies operating in supply chain operations in Turkey. The factors which are affecting green supply chain practices and sustainable firm performance have been investigated in literature and the survey forms used are referenced in this study. Online survey results with previous data processing were analyzed using the SPSS statistical program and Smart PLS 3. As a result of this research, it was determined that there is a positive relationship between green supply chain management and sustainable firm performance. It has been determined that big data analytics capability, whose moderating role we researched in this relationship, has a moderating role in the relationship between eco-design, one of the sub-dimensions of green supply chain management and sustainable firm performance. Besides, it has been determined that big data analytics capability does not have a moderating role in the relationship between other sub-dimensions of green supply chain management and sustainable firm performance.