Ergenlik dönemindeki öğrencilerin asilik davranışları ile siber zorba ve siber mağdur olma düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of relationship between adolescent rebellious and cyber bullying and cyber victimization in adolescents
Yazar: SAMET ÇİFTCİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÜLKÜ TOSUN
Fatih Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergenlik = Puberty ; Ergenlik problemleri = Adolescence problems ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Mağduriyet = Unjust treatment ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Zorbalık = Bullying ; Ölçekler = Scales ; İstenmeyen öğrenci davranışı = Unwanted student behavior

Özet:
Bu araştırma ergenlik dönemindeki öğrencilerin asilik davranışları ile siber zorba ve siber mağdur olma düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya yönelik gerekli verilerin elde edilmesi amacıyla 2014-2015 eğitim öğretim yılında İstanbul İli Küçükçekmece İlçesi'nde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı iki Anadolu Lisesi, iki Anadolu İmam Hatip Lisesi ve iki Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi olmak üzere toplam altı okulun lise 9'uncu sınıfına devam eden 515 öğrenciye Siber Zorbalık Ölçeği, Siber Mağduriyet Ölçeği, Ergen Asiliği ölçeği (ERAS) ve Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır.
Veriler SPSS 22 paket programı ile analiz edilmiş ve verilerin analizinde değişkenlere bağlı olarak bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), ANOVA sonuçları anlamlı çıktığında, varyanslar homojen bulunduğundan Tamhane çoklu karşılaştırma tekniği ile ölçek sonuçlarını karşılaştırma üzere pearson Korelasyon tekniği kullanılmıştır. 
Araştırma bulgularına göre; siber zorbalık düzeyi, siber mağduriyet düzeyi ve ergen asiliği davranışları ile aralarında istatistiksel açıdan anlamlı farklar bulunan sosyo-demografik değişkenler şunlardır: Öğrencilerin okul türü, anne ve babaların eğitim düzeyleri, ailelerin öğrenciler tarafından algılanan sosyo-ekonomik durumları, öğrencilerin akıllı cep telefonuna sahip olmaları. Ayrıca cinsiyet ile siber zorbalık düzeyi ve okula yönelik asilik davranışları arasında; kişisel bilgisayara sahip olmakla siber mağduriyet düzeyi arasında; sahip olunan e-postada gerçek ismin olmamasıyla siber zorbalık arasında anlamlı farklar bulunmuştur. 
Araştırma sonuçlarına göre siber mağduriyet arttıkça, aileye yönelik asilik, okula yönelik asilik, akrana yönelik asilik ve siber zorbalık davranışları azalmaktadır. Aileye yönelik asilik davranışı arttıkça ise okula yönelik asilik, akrana yönelik asilik ve siber zorbalık davranışları artmaktadır. Diğer taraftan Okula yönelik asilik davranışı arttıkça, akrana yönelik asilik ve siber zorbalık davranışının  arttığı görülmektedir. Sonuç olarak, saldırgan özellikler içeren asilik davranışlarıyla zorbalık  davranışları arasında, ve asilik davranışının da her üç türü arasında ilişkilerin çıkması birbirleriyle tutarlı görülmektedir.  

Anahtar Kelimeler: 
Siber zorbalık, siber mağduriyet, ergen asiliği

Abstract:
The present study has been performed for the purpose of investigation of the relationship between the rebellious behaviours of adolescent students and their level of being cyberbully and cyber victim. In the 2014-2015 academic year, in order to obtain the necessary data for the research, Cyberbullying Scale, Cyber Victimization Scale,  Adolescent Rebellion scale (ERAS) and Personal Information Form were applied to the 515 students continuing to the 9th classes of for a total of six public schools such as two Anatolian High Schools, two Anatolian religious high schools and two Vocational and Technical High Schools depending on Ministry of Education in Küçükçekmece district of Istanbul Province.
The data are analyzed with the package SPSS 22 and as being dependent on variables in the analysis of the data independent sample t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), when ANOVA results were meaningful, since the variances were found homogenous Tamhane multiple comparisons technique was used. In addition, to evaluate the relationship among cyberbullying, cyber victimization, and adolescent rebellion, Pearson correlation technique was used. 
According to the research findings, those were the socio-demographic variances having statistically significant differences from the level of cyberbullying, level of cyber victimization and rebellious adolescent behaviour : school type of students, education level of parents, socio-economic status of families perceived by students, the students' possession of smartphones. In addition, important differences were found between gender and level of cyberbullying and rebellious behaviours towards the school; possessing personal computer and the level of cyber victimization;  not having the real name in the mail address and the level of cyberbullying.
According to the research results, as long as cyber victimization increased, rebelliousness towards family, rebelliousness towards school, rebelliousness towards peers, and behaviour of cyberbullying decreased. When the rebellious behaviours towards family increased, rebelliousness towards school, rebelliousness towards peers and cyberbullying increased. On the other hand,it was observed that when the rebellious behaviour towards school increased, rebelliousness towards peers and the behaviour of cyberbullying increased as well.As a result, it was seen consistent that the existence of the relationship among the rebellious behaviours containing aggressive features and bullying behaviours and rebellious behaviours and each of its three types.

Key words:
Cyberbullying, cyber victimization,adolescent rebelliousness