Kıbrıs ve Ortadoğu ekseninde Rusya'nın DoğuAkdeniz'de silahlı mevcudiyeti vestratejileri
The military presence and strategies of Russian federationin the Eastern Mediterranean in the context of Middle Eastand the Cyprus Island
Yazar: MUSTAFA DURMUŞ DÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. ULVİ KESER
Girne Amerikan Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Tarih boyunca Doğu Akdeniz için önemli bir ada olan Kıbrıs ve Ortadoğu
coğrafyası stratejik önemi ve hidrokarbon kaynaklarının zenginliği nedeniyle küresel
aktörlerin güç mücadelesini sürdürdüğü bir bölge olmuştur. Bu bağlamda, küresel
güçler kendilerini küresel iktidar mücadelesinin önüne koyacak hedefler
belirlemektedir.
Rusya'nın bölgeye olan ilgisi Çar I. Petro döneminden itibaren "sıcak
denizlere inme politikası" sonucu başlamıştır. Rusya, başta Suriye olmak üzere
bölgede gerek liman gerekse hava üslerinde silahlı kuvvetlerini konuşlandırma
gayretini sürdürerek bölgedeki askeri mevcudiyetini artırma ve daimleştirme çabası
içerisindedir. 2011 yılından buyana sözde Arap Baharıyla devam eden Suriye'deki iç
savaşa, 2015 yılında müdahil olan Rusya; Tartus'dan sonra Lazkiye'de de askerî üs
kurmuş, Himeymim Hava Meydanı'na savaş uçaklarını konuşlandırarak Suriye'deki
askeri varlığını artırmıştır.
Diğer taraftan Doğu Akdeniz'de stratejik bir konumda bulanan Kıbrıs adası
ve çevresindeki zengin enerji rezervleri küresel aktörlerin ilgisini çekmektedir. Bu
bağlamda Rusya, GKRY ile 1960'lı yıllardan bu yana tarihsel, stratejik, dini,
ekonomik ve askerî açıdan çıkar ilişkisine dayalı ittifakını sürdürme arayışı içerisine
girmiştir. Son dönemde Limasol Limanı ve Anderas Papandreou hava üssünü
kullanımına yönelik girişimleri ile kendisine Suriye dışında alternatif askeri üs
arayışını sürdürmektedir.
Bu araştırmada Kıbrıs ve Ortadoğu'nun stratejik önemi değerlendirilmiş,
Rusya'nın son dönemde izlediği politikaların stratejik olarak yorumlanması
amaçlanmıştır. Araştırmada yerli ve yabancı çeşitli kaynaklardan veriler toplanıp
incelenerek değerlendirmeye alınmıştır. Pek çok arşiv kaynağı, basılı eser, makale,
gazete ve süreli yayınlardan faydalanılmıştır. Elde edilen bilgiler ışığında ortaya
konan araştırma problemine odaklanılmış ve belgelerle savunulan görüş
desteklenmiştir.
Anahtar sözcükler: Rusya, Doğu Akdeniz, Kıbrıs, Ortadoğu.

Abstract:
The geography of the Cyprus Island, which is the focal and geostrategic point
of the Middle East, island for the Eastern Mediterranean throughout history, has
been a region throughout the history, where global and regional actors has always
engaged in power struggle. This geostrategic importance has multiplied with the
exploration of new hydrocarbon resources. In this context, global and regional actors
have increased their power struggle in order to obtain, utilize and naturally project
themselves with a stronger status.
RF's interest in the region has been as a result of her storming policy of
reaching warm waters of the Mediterranean since the Tsar I.Petro period. RF has
been in an effort to increase her military presence in the region by deploying and
maintaining her armed forces in ports and air bases of the region, especially in Syria.
RF has involved in the Syrian Civil War since 2011, which started with the effect of
Arab Spring. After the port in Tartus, she established a military base in Latakia and
increased her military presence in Syria by deploying fighter planes at Himeymim
Airbase.
On the other hand, the Cyprus Island, which has a strategic position in the
Eastern Mediterranean, and the rich energy reserves around it, multiplied the appetite
of global actors. In this context, RF has sought to establish an alliance based on
historical, strategic, religious, economic and military aspects of her relationship with
Greek Cypriot Administration since the 1960s. Therefore, she has seeking alternative
military bases outside Syria. In this scope, RF turned again to his ally with attempts
to use Limassol Port and Anderas Papandreou air base.
In this study, the strategic importance of the Cyprus Island and the Middle East
has been evaluated and it is aimed to interpret the recent policies and common
strategies of RF have been interpreted in this context. In this research, data from a
wide array of academic sources and studies has been collected, analyzed, assessed
iv
and interpreted. Many documentary sources, academic papers, journals, reliable
newspapers and periodicals have been searched. In the light of the information
obtained, the research problem was conceptualized and the conclusion of the
research has been supported by scientific sources.
Key Words: Russia, Eastern Mediterranean, Cyprus, Middle East.