Modern Urducadan Urducaya sözlük ile Çağatay Türkçesi sözlüklerindeki kelimelerin karşılaştırılması
Comparison of modern Urdu dictionary with Jagatay Turkish dictionaries
Yazar: GULNAZ HAIDER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PERİHAN ÖLKER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Karşılaştırmalı dil bilim = Comparative linquistics ; Kelime yapısı = Word structure ; Sözlük = Dictionary ; Sözlükbilim = Lexicology ; Urduca = Urdu language ; Çağatayca = Chagatay language

Özet:
Urduca Pakistan halkı tarafından konuşulan dildir. İlginç bir şekilde nüfusun% 48'i
Pencapça konuşur, Urducayı ise nüfusun sadece % 8'i konuşur. Gazneliler'in Türk ve İslâm
tarihindeki başlıca rolü, Kuzey Hindistan fütuhatına yol açarak İslâm dinine Pencap'ta güçlü
bir dayanak noktası sağlamaları ve daha sonraki Hindistan fetihlerine zemin hazırlamış
olmalarıdır.
Her taraftan sıkıştırılan Babür, kendisi ve Temüroğulları için çıkışı Hindistan'a
yönelmekte bulmuş, o tarihlerde bölge egemenliğini Türk Delhi sultanlarından alan,
kimi kaynaklarda Afgan kimi kaynaklarda Afganlaşmış Türk olarak gösterilen, Lodi
sülalesine karşı savaşarak 10 yıl gibi kısa bir sürede, çok çeşitli milletlerin, dinlerin ve
dillerin olduğu bir kıtaya egemen olmayı başarabilmiştir. Kendisinden sonra gelen çocukları
ve torunları da aynı başarıyı uzun süre muhafaza etmişler, 17. yy'da bütün Hindistan'a
egemen olmuşlardır. Urduca kelimesi, "askeri kamp" anlamına gelen Türkçe kelimeden
türetilmiştir. Şimdi bildiğimiz dil, bu dönemde ortaya çıkmamıştı. Bunun yerine, 14. yüzyıl
hükümetinde Deccan ve Güney Hindistan'a hükmeden Müslümanların kullandığı lehçenin
temelinde gelişmiştir.
Bu çalışmamızda Molvi Ferozuddin tarafından 2010'da Pakistan (Lahore)'da
yayınlanmış olan Feroz'ul-Lughat Jamay Sözlüğü ile Suat Ünlü'nün hazırladığı Çağatay
Türkçesi Sözlüğü ve Farhad Rahimi tarafından hazırlanan Fethali Kaçar'ın Çağatayca
Türkçesi Sözlüğü ortak kelimeler temelinde karşılaştırılarak modern Urducada Çağatay
Türkçesinin ne derece yaşadığı tespit edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Urdu is the language spoken by the people of Pakistan. Interestingly, 48% of the
population speaks Punjabi and only 8% of the population speaks Urdu. The main role of
Ghaznavies in Turkish and Islamic history is that they provided a strong foundation for Islam
in Punjab, leading to the North Indian conquest and laying the groundwork for subsequent
Indian conquests.
Coming from all sides, Babur has been heading for India for himself and the
Temüroğullar, and he took the sovereignty of Turkish Delhi from the sultans at that time. He
was able to dominate a continent with religions and languages. His children and
grandchildren, who came after him, maintained the same success for a long time and
dominated India in the 17th century. The Urdu word is derived from the Turkish word
meaning "military camp''. The language we know now had not emerged during this period.
Rather, it developed on the basis of Deccan and the dialect of Muslims ruling South India in
the 14th century government.
In this study, Feroz'ul-Lughat Jamay Dictionary published by Molvi Ferozuddin in
Pakistan (Lahore) and the Chagata Turkish Dictionary prepared by Suat Ünlü and the
Chagatai Dictionary of Fethali Kaçar prepared by Farhad Rahimi were compared on the basis
of common words in modern Urdu. It has been tried to determine the level of Chagatai
Turkish.