Gelişimsel disleksili çocuklarda ritim algısı ve fonolojik farkındalık becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between rhythm perception and phonologic awareness skills in children with developmental dyslexia
Yazar: SALİHA ANBAR
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ TORUN
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Bu çalışma gelişimsel disleksili çocukların müzikal ritim ve perde algısı becerilerini
akranlarıyla karşılaştırılarak incelenmeyi ve bu becerilerle fonolojik farkındalık 
becerileri arasındaki ilişki değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda çalışmaya 
anadili Türkçe olan 6;00-8;11 yaş aralığındaki 30 gelişimsel disleksili ve yaş-cinsiyet 
uyumlu 30 tipik okuyan çocuk dahil edilmiştir. Fonolojik farkındalık becerilerini 
değerlendirmek amacıyla Türkçe Fonolojik Farkındalık Testi (FFT); müzikal ritim ve 
perde algısı becerilerini ölçmek amacıyla Anadolu Üniversitesi Müzik Algı Testi'nin 
(AMAT) tek ses ve ritim alt testleri uygulanmıştır. Bulgularımıza göre gelişimsel 
disleksili çocukların fonolojik farkındalık becerilerinde beklenildiği üzere daha düşük 
performans gösterdikleri görülmüştür. Gelişimsel disleksili çocukların akranlarına 
kıyasla daha düşük ritim ve perde algısına sahip olduğu; ritim ve perde algısı becerileri 
ile fonolojik farkındalık becerileri arasındaki ilişki incelendiğinde ise aralarında pozitif 
yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ek olarak FFT'nin alt 
testlerinden olan fonem birleştirmenin hem müzikal ritim algısı hem de perde algısı ile 
yüksek ilişkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlarımız, alanyazındaki müzikal 
ritim ve perde algılama becerilerinin; fonolojik farkındalık ve okuma kazanımı için bir 
anahtar olabileceği yönündeki diğer çalışmalarla örtüşmektedir. Bilgilerimize göre, bu 
çalışma anadili Türkçe olan disleksili çocuklarda müzikal ritim ve perde algısı ile 
fonolojik farkındalık becerileri arasındaki ilişkiyi inceleyen ilk araştırmadır.

Abstract:
This study aims to examine the musical rhythm and pitch perception skills of 
children with developmental dyslexia, and evaluate the relationship between these skills 
and phonological awareness skills. 30 children with developmental dyslexia and 30 age-
gender-matched typical reading children between the ages of 6;00-8;11, whose mother 
language is Turkish, were included in the study. Turkish Phonological Awareness Test 
(FFT) applied to measure phonological awareness skills. For measuring musical rhythm 
and pitch perception skills, single voice and rhythm subtests of Anatolian University 
Music Perception Test (AMAT) were applied. It was observed that children with 
developmental dyslexia performed lower in phonological awareness skills, have a lower 
perception of rhythm and pitch. When the relationship of musical rhythm and pitch 
perception between phonological awareness skills was examined, there was a moderately 
significant positive relationship. It was concluded that phoneme combining, a subtest of 
FFT, has the highest relationship with both musical rhythm perception and pitch 
perception. Our results are in line with other studies in the literature suggesting that 
musical rhythm and pitch perception skills may be a key to phonological awareness and 
reading acquisition. To our knowledge, this is the first study to examine the relationship 
of musical rhythm and pitch perception between phonological awareness skills in children 
with dyslexia whose mother language is Turkish.