Günümüzde erkeklerin gözünden babalık ve aile
Contemporary fatherhood and family from the perspectives of men
Yazar: ÖZGE ZEYBEKOĞLU
Danışman: PROF. DR. ESMA DURUGÖNÜL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile = Family ; Aile içi roller = Family roles ; Aile yapısı = Family structure ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Tutumlar = Attitudes ; Türk ailesi = Turkish family ; Ölçekler = Scales

Özet:
Günümüz toplumlarında geleneksel aile yapısının çekirdek aileye dönüşmesi, çekirdek aile yapısı içindeki bireylerin rol ve sorumluluklarının değişmesi, kadının eğitim düzeyinin artması ve ekonomik yönden erkeklere bağımlı olarak yaşamaktan kurtulmaya başlaması kadının toplum içindeki statüsünde değişmelere neden olmuştur. Toplumsal cinsiyet rolleri arasındaki keskin sınırların kalkması anne ve baba rollerinin değişmesini beraberinde getirmiş, babalık kavramı da bu değişimlerden etkilenmiştir. Erkeklerin ev işi ve çocuk bakımıyla ilgili sorumlulukları paylaşmaya başlaması babalık olgusuna ilişkin tutum ve davranışlarda değişime ve babalık olgusuna yeni anlamlar atfedilmesine yol açmıştır.
Günümüz toplumlarında geleneksel kültürel inanç ve değerlere sahip annelik-babalık ile modern annelik-babalık uygulamalarının bir arada yaşatıldığı görülmektedir. İlgili literatür incelendiğinde babalığa ilişkin tutum ve davranışları belirleyen etkenler konusunda gerçekleştirilen çalışmaların yetersiz olduğu ve konuyla ilgili araştırmalara ihtiyaç duyulduğu görülmektedir. Türk toplumunun kültürel yapısı içinde günümüz erkeklerinin babalığa ilişkin tutum ve davranışlarının değişiminde hangi faktörlerin etkili olduğunu saptamak amacıyla gerçekleştirilen bu araştırma literatürde yer alan eksikliği bir nebze de olsa gidermeyi amaçlamaktadır.
Bu çalışma kapsamında gerçekleştirdiğimiz alan araştırması nicel bir araştırma desenine sahip olmakla birlikte, bu nicel deseni güçlendirmek amacıyla derinlemesine görüşmeler yoluyla elde edilen nitel veriler de kullanılmıştır. Derinlemesine görüşmeler sonucunda yapılan deşifreler Likert ölçeğinde yer alan ifadelerin kararlaştırılmasında belirleyici olmuştur. Likert ölçeğinin yanı sıra katılımcılara annelerinin eğitim düzeyi, babalarının eğitim düzeyi, ailelerinin nerede yaşadığı, ailelerinin aylık ortalama geliri ve ailelerinin kaçıncı çocuğu olduklarına ilişkin beş sorudan oluşan babalık tutumunun oluşması açısından öncelikli etkiye sahip sosyo-demografik değişkenlerin sorgulandığı sorular da yöneltilmiştir. Likert tipi ölçek yardımıyla baba adayı olan erkek üniversite öğrencilerine anket formu uygulanmış olup elde edilen veriler frekans analizi ve Ki-kare bağımsızlık testlerine tabi tutulmuştur. Uygulanan istatistiksel testlerin sonuçları doğrultusunda baba adaylarının babalığa ilişkin tutum ve davranışlarının oluşması ve gelişmesi sürecinde annelerinin ve babalarının eğitim düzeyleri etkilidir saptamasını yapmak mümkün görünmektedir.

Abstract:
In contemporary societies, traditional family structure has been evolved into nuclear family structure, thus, roles and responsibilities of individuals within the nuclear family structure has been changed, women?s education status has been increased and consequently women?s status in the society have been raised and women have become independent from being economically dependent on men. Elimination of the sharp social gender boundaries has changed traditional mother and father roles, in this fashion, the concept of fatherhood is also affected from this developments. Men have been started to share housework and child care responsibilities, hence, the nature of fatherhood and parenting attitudes have been changed and concept of the fatherhood and parenting has gained new meaning. 
It has being observed that, in today?s contemporary societies, traditional and modern cultural beliefs and values for maternity ? paternity have been living side by side. After reviewing the relevant literature, it is seen that studies have been conducted in order to find the determinants of attitudes and behaviors of fatherhood are inadequate and topic needs further study and research. This research aims to determine which factors are effective in changes of the attitudes and behaviors of today's men?s fatherhood concept in cultural structure of Turkish society, thus, hopefully to fill some gap in this literature, albeit a bit. 
In this study, even though, field study conducted by us is characterized by quantitative research design, qualitative data obtained in-depth interviews were also used in order to strengthen quantitative research design. Decoded data obtained in-depth interviews have been decisive in the determination of the statements contained in Likert scale. In addition to Likert scale, five more questions which have primary impact on formation of the fatherhood attitude in socio- demographic variables were asked to the participants. They are: their father's education level, mother's education level, the place where their families live, average monthly income of their families, the number of the siblings. With the help of Likert-type scale, a questionnaire form applied to the male university students who are candidates for the fatherhood. Obtained data are processed under frequency analysis and chi-square tests of independence. We can conclude that; according to the results of statistical tests applied, education level of the mother and father have influence in the process of formation and development of attitudes and behaviors of fatherhood for prospective father candidates.