Şizofreni hastasına bakım verenlerin yüklerinin ruhsal sağlık durumlarına etkisinin incelenmesi
Analysis of the effects of burdens of the caregivers of schizophrenia patients to their mental health conditions
Yazar: PINAR HARMANCI
Danışman: DOÇ. DR. ZEKİYE ÇETİNKAYA DUMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aile = Family ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Hasta bakımının örgütlenmesi = Patient care management ; Psikoloji = Psychology ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Çalışma; şizofreni tanılı bireylerin bakım verenlerinin duygusal, sosyal, fiziksel ve ekonomik yüklerinin ruhsal sağlık durumları ile ilişkisini incelemek amacı ile yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma Şubat 2009 ? Temmuz 2010 tarihleri arasında İzmir?de şizofreni hastalarının tedavi gördüğü ve izlendiği Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Psikoz Biriminde, İzmir Şizofreni Dayanışma Derneğinde yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini araştırmaya dâhil etme kriterlerine uygun 104 bakım veren oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında; şizofreni hastası ve bakım veren tanıtıcı özellikler soru formları?, `Genel Sağlık Anketi? (G.S.A= General Health Question)  ve `Aile Yükü Formu? kullanılmıştır. Şizofreni hastasının ve bakım vereninin sosyodemografik verileri için sayı ve yüzde dağılımı kullanılmıştır. Bakım veren yük alt boyutları ile ruhsal sağlık durumları arasındaki ilişkiyi incelemek için korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırma sonuçlarına göre; bakım verenlerin %86,5?inin  ruhsal sağlık sorunları açısından yüksek risk taşıdığı bulunmuştur. Bakım verenlerin duygusal yük (.538) sosyal yük  (.586), fiziksel yük (.524), ekonomik yük (.529) ile ruhsal sağlıkları arasında orta düzeyde anlamlı ilişkisi olduğu bulunmuştur. Bakım verenin duygusal, fiziksel ve ekonomik yükleri arttıkça ruhsal sağlık sorunlarının da arttığı belirlenmiştir. 
Sonuç: Araştırmada şizofreni hastasına bakım verenlerin; ruhsal sağlık sorunları yaşamaları açısından yüksek risk taşıdığı, yüklerinin ruhsal sağlık durumlarını etkilediği, bakım veren yükünün artması durumunda ruhsal sağlık sorunlarının da arttığı bulunmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda; şizofreni hastasına bakım verenlerin ruhsal sağlık sorunları yaşama açısından riskli grup olduğu ve ruhsal sağlık sorunları açısından izlenmeleri önemlidir. Bakım verenlerin yükleri ve ruhsal sağlık durumlarının farklı zaman noktalarında (hastane yatışı, relaps ve iyileşme dönemleri) uzunlamasına incelendiği çalışmaların yapılması ve geliştirilen programların bakım verenlerin yüklerine ve ruhsal sağlık durumlarına olan etkisinin değerlendirilmesi önerilir.



Anahtar Kelimeler: Bakım Veren, Şizofreni Hastalığı, Yük, Ruhsal Sağlık

Abstract:
Purpose: The study was carried out in order to analyse the relations of the emotional, social, physical and economic burdens of the caregivers of schizophrenia diagnosed individuals.
Method: The research was carried out between February 2009 - July 2010 in Ege University Faculty of Medicine, Department of Psychiatry, Unit of Psychosis; Izmir Schizophrenia Solidarity Association in which patients with schizophrenia are treated and monitored. The sample of the study consisted of 104 caregivers who are relevant for the inclusion criteria of the study. For the collection of data, schizophrenia patients and caregivers identifying properties questionnaires, 'General Health Questionnaire' (GHQ = General Health Question) and 'Family Burden Form' were used. The number and percentage distributions were used for the schizophrenic patients and their caregivers. Correlation analysis was used in order to research the relations between the burden sub-dimensions of the caregivers and their mental health conditions.
Findings: According to research results, it was found that 86.5% of the caregivers have high risk of mental health problems. It was found that there is a middle level relation between the mental health of the caregivers and their emotional burden (0.538), social burden (0.586),physical burden (0.524), economic burden (0.529). It was determined that as the emotional, physical and economic burdens of the caregivers increase, their mental health problems increase, too.
Result: In the research it was found that the caregivers of the schizophrenia patients carry high risk for experiencing mental health problems, and their burdens affect their mental health conditions and as the burden of the caregivers increase, their mental health problems increase, too. Based on these results, it is seen that the caregivers of schizophrenia patients are risky group for experiencing mental health problems and it is important for them tobe monitored for mental health problems. It is recommended to perform studies in which the mental health problems and burdens of the caregivers are monitored longitudinally within different time points (hospital admission, relapse, and recovery periods) and to evaluate effects of developed programs to the burdens and mental health conditions of the caregivers.



Key words: Caregiver, Schizophrenia Disease, Burden, Mental Health