Allıum cepa L. üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognostical studies on allium cepa L
Yazar: SEVINJ HAJIGULIYEVA
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM BAHADIR ACIKARA
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Allium cepa = Allium cepa ; Antiinflamatuar ajanlar = Anti inflammatory agents ; Antimikrobiyal ajanlar = Antimicrobial agents ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Fenolik bileşikler = Phenolic compounds ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Soğan = Onion

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de yetişen kırmızı, sarı ve beyaz soğan varyetelerinin fitokimyasal içerikleri YPSK (Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi) ve İTK (İnce Tabaka Kromatografisi) gibi kromatografik yöntemler kullanılarak araştırılmıştır. Üç farklı soğan kabuk ve dokularından %80 etanol ile hazırlanan örneklerde en yüksek oranda tespit edilen fenolik maddeler kırmızı soğan kabukta (0,3169±0,0003 mg/mg) kersetin, sarı soğan kabukta (0,3492±0,0002 mg/mg) protokateşik asit olarak belirlenmiştir. Her üç varyetenin antioksidan, antienflamatuvar ve antimikrobiyal aktiviteleri de araştırılmıştır. Bitki ekstreleri arasında en yüksek antienflamatuvar aktivitenin sarı soğan kabuğuna ait olduğu bulunmuştur. Bu ekstrenin IC50 değeri 0,53 mg/ml olup, bulunan etkinin standart olarak kullandığımız ASA'ya oldukça yakın olduğu görülmüştür (IC50=0,31 mg/ml). En yüksek ikinci aktivite kırmızı soğan kabuğunda bulunmuş olup, IC50 değeri 0,89 mg/ml'dir. Sonrasında ise 2,12 mg/ml'lik IC50 değeri ile beyaz soğan kabuğu gelmektedir.  Ekstrelerin DPPH ve ABTS yöntemleri aracılığıyla belirlenen antioksidan aktiviteleri sırasıyla sarı soğan kabuğu>kırmızı soğan kabuğu>beyaz soğan kabuğu>beyaz soğan dokusu>kırmızı soğan dokusu>sarı soğan dokusu şeklinde bulunmuştur.  Test edilen ekstreler içinde hem Gram pozitif hem de Gram negatif test bakterilerine karşı en iyi antibakteriyel etkiyi kırımızı soğan kabuk ekstresi göstermiştir. Ekstrelerin tamamı göz önüne alındığında, genellikle kabuk ekstrelerinin doku ekstrelerine kıyasla daha iyi antibakteriyel aktivite gösterdiği söylenebilir. 
Anahtar Kelimeler: Allium cepa, Antienflamatuvar aktivite, Antioksidan aktivite, Antimikrobiyal aktivite, Fenolik bileşikler, YPSK.

Abstract:
In this study, phenolic compounds profiles of onion sp. samples from Turkey have been determinated by High Performance Liquid Chromatography (HPLC) method and TLC (Thin Layer Chromatography). The most common phenolic substances in the samples prepared with 80% ethanol from three different onion skins and tissues were quercetin in red onion skin (0.3169 ± 0.0003 mg / mg) and yellow onion skin (0.3492 ± 0.0002 mg / mg). ) protocolate. Antioxidant, anti-inflammatory and antimicrobial activities of all three varieties were also investigated. Among the plant extracts, the highest anti-inflammatory activity was found to belong to yellow onion peel. The IC50 value of this extract was 0.53 mg / ml and the effect was found to be very close to the standard ASA (IC50 = 0.31 mg / ml). The second highest activity was found in red onion peel with an IC50 value of 0.89 mg / ml. Then comes the white onion peel with an IC50 value of 2.12 mg / ml. The antioxidant activities of the extracts determined by DPPH and ABTS methods were found as yellow onion peel> red onion peel> white onion peel> white onion tissue> red onion tissue> yellow onion tissue. Among the tested extracts, red onion peel extract showed the best antibacterial effect against both Gram positive and Gram negative test bacteria. When all of the extracts are considered, it is generally said that peel extracts exhibit better antibacterial activity than tissue extracts.
Keywords: HPLC , Allium cepa, Antiinflammatory activity, Antioxidant activity, Antimicrobial activity, Phenolic compounds.