Timolol miktar tayini için hızlı, spesifik ve hassas UPLC yönteminin geliştirilmesi ve validasyonu
Development and validation of rapid, specific and sensitive UPLC method for timolol quantification
Yazar: ULAŞ ÇİFÇİOĞLU
Danışman: PROF. DR. ECE KÖK YETİMOĞLU
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: HPLC =   ; Kromatografi = Chromatography ; Timolol maleat = Timolol maleate

Özet:
Timolol Maleate bir beta-adrenerjik antagonisttir ve levo izomeri daha aktif izomerdir. Antihipertansif, antiaritmik, antianginal ve antiglokom ajanı olarak kullanılabilir. Timolol Maleat, gözlerdeki basıncı veya göz içi basıncını azaltmak için göz damlası solüsyonlarında kullanılan seçici olmayan bir beta-adrenerjik antagonisttir. Ayrıca hipertansiyon tedavisinde ilaç olarak tablet formunda da kullanılır. Açık açılı glokom ve hipertansiyon gibi durumların yönetimi için etkili bir ajandır.
Timolol ilaç aktif maddesinin, kantitatif tayini için kromatografik yöntemler kullanılmaktadır. Bu yöntemlerin çoğunda geliştirilen metot, Yüksek Basınçlı Sıvı Kromatografi (HPLC) cihazında kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Bu çalışmada, bu metotlara alternatif olarak Ultra Performanslı Sıvı Kromatografisi (UPLC) cihazına uygun bir analitik metot geliştirilmiş ve bu metodun validasyonu yapılmıştır. HPLC cihazında kullanılmak üzere geliştirilen metotlar UPLC cihazında kullanılmak üzere geliştirilen metotlara oranla daha fazla organik çözücü kullanılmasına ihtiyaç duydukları için çevreye bırakılan organik atık miktarının artmasına yol açarak, çevre ve insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkiyi de arttırmaktadır. 
Mevcut olumsuzlukların azaltılması için UPLC cihazında geliştirilen yöntem, HPLC cihazında geliştirilen yöntemlere kıyasla daha hassas, daha seçici, daha hızlı, daha güvenilir, daha ekonomik ve çevreye daha duyarlı olmasının yanı sıra daha az örnek numune ile çalışmayı da mümkün kılmıştır. Çalışmamızda Timolol Maleat ilaç aktif maddesinin miktarının tayin edilmesi için UPLC cihazlarında kullanılmak üzere, Timolol molekülünün kromatografik olarak yeterli bir ayrım gösterdiği, kesin ve tekrarlanabilir analitik bir metot geliştirilmiştir. Geliştirilen bu metodun doğruluğunun ispatlanması için, "ICH Q2(R2) Validation of analytical procedures" rehberi incelendi ve bu rehber doğrultusunda; Kesinlik, Ara-Kesinlik, Sağlamlık, Çözelti Stabilitesi, Çalışma Aralığı, Seçicilik, Doğruluk ve Doğrusallık parametrelerinin çalışmaları yapıldı. Yapılan bu çalışmalar doğrultusunda geliştirilen ve validasyonu tamamlanan bu metot ile Timolol ilaç aktif maddesini içeren ve eczanelerden temin edilen ilaçların Timolol miktar tayini analizleri yapıldı. Yapılan analizler doğrultusunda elde edilen sonuçların, analizi yapılan ilaçların prospektüsünde yazan etiket değerleri ile aynı olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Timolol Maleate is a beta-adrenergic antagonist and the levo isomer is the more active isomer. It can be used as an antihypertensive, antiarrhythmic, antianginal and antiglaucoma agent. Timolol Maleate is a non-selective beta-adrenergic antagonist used in eye drop solutions to reduce pressure in the eyes or intraocular pressure. It is also used in tablet form as a medicine in the treatment of hypertension. It is an effective agent for the management of conditions such as open-angle glaucoma and hypertension.
Chromatographic methods are used for the quantitative determination of the active ingredient of timolol. The method developed in most of these methods is designed for use in a High Pressure Liquid Chromatography (HPLC) instrument. In this study, an analytical method suitable for Ultra Pressure Liquid Chromatography (UPLC) device was developed as an alternative to these methods and this method was validated. Since the methods developed for use in the HPLC device require the use of more organic solvents than the methods developed for use in the UPLC device, they increase the negative impact on the environment by causing an increase in the amount of organic waste released to the environment. environment and human health.
The method developed in the UPLC device in order to reduce the existing problems is more sensitive, more selective, faster, more reliable, more economical and more environmentally friendly compared to the methods developed in the HPLC device, as well as making it possible to work with less sample samples. A precise and reproducible analytical method has been developed for the quantification of maleate API, for use in UPLC devices, in which the Timolol molecule shows sufficient chromatographic separation. In order to prove the accuracy of this developed method, the "ICH Q2(R2) Validation of analytical procedures" guide was reviewed and in line with this guide; Precision, Intermediate Precision, Robustness, Solution Stability, Working Range, Selectivity, Accuracy and Linearity parameters were studied. With this method, which was developed and validated in line with these studies, Timolol quantification analyzes of drugs containing Timolol active drug substance and obtained from pharmacies were performed. It has been determined that the results obtained in the direction of the analyzes are the same as the label values written in the package insert of the analyzed drugs.