Kum alımının kıyı morfolojisine etkisi
Effect of sand mining on coastal morphology
Yazar: İSMAİL AHMET YAZICIGİL
Danışman: DOÇ. DR. YEŞİM ÇELİKOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Kum, toplumlar için gerekli en önemli minerallerden biridir. Endüstrileşmenin ve inşaat sektörünün gelişmesiyle kuma olan ihtiyaç da artmaktadır. Çünkü toplumlar geliştikçe daha fazla beton kullanılmaktadır. Yol yapım çalışmaları, kıyı koruma amaçlı kumsal yenileme çalışmaları ve baraj inşaatları da kumun kullanıldığı alanlardır. Kıyı bölgelerinin hızlı bir şekilde gelişerek şehirleşmesinin sonuçlarından biri de arazilerin ıslah edilmesi ve kıyıların doldurulmasıdır. Son yıllarda açık denizden büyük ölçekli kum alımı (tarama) işlemi artan kıyı yenileme çalışmaları için oldukça gelişmiştir.Kıyı alanlarından kum alımı (tarama) dünya çapında farklı düzenlemelere tabidir. Kum alımları sığ alanlarda oldukça kolay uygulanabilmektedir. Bu alanlardaki kum alımları sonucu tarama çukuru/çukurları oluşmaktadır. Meydana gelen bu çukurlar dalga ilerlemesinin ve katı madde taşınımının değişmesine sebep olmaktadırlar. Kumsal kıyılarda genel bağlamda erozyon, bu gibi uygulamalarda sıklıkla plajın geri çekilmesi ile oluşmaktadır.Kum alım çukurlarının sığ sudaki taban morfolojisine etkisinin daha iyi anlaşılması detaylı araştırmalar gerektirmektedir. Belirlenen kum alım alanlarının gözlemlenmesi, yerel fiziksel değişimlere bağlı olarak (dalgalar, akıntılar, çukurların geometrik karakteristikleri, taban eğimi, katı madde boyutu vb.) tarama çukurları morfolojisinin nasıl değiştiğinin anlaşılmasına yardımcı olmaktadır.Kum taşınımında en önemli parametrelerden biri dalga etkisidir. Bu nedenle bu çalışmada öncelikle kum alımı amacıyla açılan tarama çukurlarına benzeştirilerek rijit tabanlı bir dalga kanalında açılan farklı geometrilere sahip kum çukurlarının dalga şartlarını nasıl etkilediği araştırılmıştır.

Abstract:
Sand has become a very important mineral for the societies. By the expanding industry and building sector it has increased for need sand. It is used more concrete as the societies are developing. Sand mainly used beach nourishment for shore protection, building roads and building dams. Filling coastals and land reclamation is one immediate consequence of the rapid expansion of urban areas in coastal regions. A more recent development is large scale offshore mining for sand for the increasingly popular beach nourishment programmes.Sand mining in coastal areas is subjected to different arrangements in whole world. Sand mining in shallow depths can be applied easily. As a result of sand mining in this areas sand hole/holes occurs. These holes cause changes in wave progress and sediment transport. Erosion in general context at sandy beaches occurs by this applications as receding of the shoreline.Detail of researchs require to better understanding the impact of sand pits in shallow water on the bottom morphology. While monitoring of extraction sites is now required and can help us understand how the morphology of sand pits evolves depending on the local physical processes (waves, currents, geometric characteristics of the pit, bottom slope, sediment size etc.), we need to be able to predict long term evolutions in order to reduce negative impacts due to poor coastal management.The most important parameter is wave effect in sand transport. For this reason in this study, sand pits which is excavated for sand mining were analogied to sand pits with different geometries which were excavated at the rigid boottom in wave channel and investigated these sand pits how affected the wave conditions.