Tip 2 diabetes mellituslu erkek hastalarda obezitenin D vitamini düzeylerine etkisi
The effect of obesity on vitamin D levels in male patients with TYPE 2 diabetes mellitus
Yazar: MERVE AKDUMAN
Danışman: DOÇ. DR. ESRA NUR ADEMOĞLU DİLEKÇİ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Erkekler = Men ; Obezite = Obesity ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
Giriş ve Amaç
Tip 2 Diabetes Mellitus (DM) birçok komplikasyonu olan ve prevalansı tüm dünyada giderek artan kronik bir hastalıktır. Obezitenin Tip 2 DM etyopatogenezindeki rolü bilinmekle birlikte, literatürde 25(OH)D vitamini eksikliğinin de diyabet etyopatogenezinde etkili olabileceği bildirilmektedir. Ayrıca, 25(OH)D vitamini eksikliği ve obezite arasındaki ilişki de son yıllarda birçok çalışmaya konu olmuştur. Kliniklerimize başvuran hastaların birçoğunda 25(OH)D vitamini eksikliği bulunmaktadır. Literatürde kadın ve erkek hastalarda 25(OH)D vitamini düzeylerindeki farklılıkların, 25(OH)D vitamini ile insülin direnci, obezite ve diyabet ilişkisinin incelendiği çalışmalara sık rastlanmakla birlikte, erkek diyabetik hastalarda 25(OH)D vitamini ve metabolik hastalık ilişkisinin incelendiği az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmada, Tip 2 DM etyopatogenezinde obezite ve 25(OH)D vitamininin rolünden yola çıkarak polikliniğimize başvuran Tip 2 DM tanılı erkek hastalarda obezitenin 25(OH)D vitamini düzeylerine etkisini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem
Çalışmaya Tip 2 DM tanılı 66 erkek hasta ile kronik bir hastalığı bulunmayan sağlıklı 42 birey dahil edildi. Tüm hastaların başvuru anındaki boy, kilo, bel çevresi ölçümleri yapılıp beden kitle indeksleri (BKİ) hesaplandı. Demografik ve laboratuvar verileri kaydedildi. Diyabetik hastalar ve kontrol grubu ayrıca kendi içerisinde BKİ ≥30 ve BKİ <30 olmak üzere iki alt gruba ayrıldı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) sınıflamasına göre BKİ ≥30 olan bireyler obez, BKİ <30 olan bireyler nonobez olarak kabul edildi. Tüm hastalardan kan örnekleri alınarak 25(OH)D vitamini, hemoglobin (Hb),  platelet (plt), ortalama eritrosit hacmi (MCV), ortalama trombosit hacmi (OTH) açlık kan şekeri, HbA1c, kreatinin, AST, ALT, total kolesterol, LDL, HDL, trigliserit düzeyleri değerlendirildi. Ayrıca, çalışmaya alınan tüm bireyler obez ve nonobez olarak gruplandırılıp her iki grup arasında 25(OH)D vitamini düzeyleri karşılaştırıldı.
Bulgular 
Çalışmamızda 25(OH)D vitamini ortalama değeri diyabetik grup ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı derecede farklı idi (p<0.001).  Çalışmaya alınan tüm olgular obez ve nonobez olarak gruplandırıldığında her iki grup arasında ortalama 25(OH)D vitamini benzer idi (p=0.472). Sadece diyabetik grup obez ve nonobez olarak gruplandırıldığında 25(OH)D vitamin ortalaması obez grupta 26.2 ± 4.2 nmol/l, nonobez grupta 29.3 ± 6.5 nmol/l idi (p=0.029). 25(OH)D vitamini obez diyabetik grupta nonobez gruba göre istatiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük idi. 25(OH)D vitamini düzeyinin gruplar arasında karşılaştırılmasında farklı değişkenler göre düzeltme yapabilmek amacı ile uygulanan doğrusal regresyon analizinde değişkenlerin 25(OH)D vitamini üzerine etkisi arındırıldığında 25(OH)D vitamini obez diyabetik bireylerde nonobez diyabetik bireylere göre 3.846 birim daha düşüktü (p=0.08). Aynı modelde ALT diğer değişkenlerden bağımsız bir şekilde obez grupta non obez gruba göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksekti (p=0.005). Diyabetik hasta grubunda 25(OH)D vitamini ile boy (p=0.039), hemoglobin (p=0.0006), hematokrit (p=0.006), total kolesterol (p=0.010) ve trigliserit (p=0.042) düzeyleri ile negatif, OTH (p=0.023), ALT (p=0.016) ve AST (p=0.006) ile pozitif korelasyon mevcuttu. 
Sonuç
Çalışmamız, Tip 2 DM tanısı ile takip edilen bireylerde obezitenin 25(OH)D vitamini düzeyleri üzerinde etkili olduğunu, obez bireylerin nonobez bireylere göre 25(OH)D vitamini düzeylerinin daha düşük olduğunu ortaya koymuştur. Bu sonuç beden kitle indeksinin 30'un üzerinde olduğu Tip 2 diyabetik bireylerin 25(OH)D vitamini eksikliği açısından risk altında olduğu şeklinde yorumlanabilir. Dolayısıyla 25(OH)D vitamini eksikliğinin uzun dönem sonuçları dikkate alındığında obez diyabetik bireylerin plazma 25(OH)D vitamini düzeyleri açısından düzenli takiplerle değerlendirilmesi ve yetersizlik veya eksikliğin saptandığı durumlarda uygun yaklaşımlarla tedavisi önem kazanmaktadır.

Abstract:
Objectives
Type 2 Diabetes Mellitus (DM) is a chronic disease with many complications and its prevalence is increasing worldwide. Although the role of obesity in the etiopathogenesis of Type 2 DM is known, it is reported that 25(OH) vitamin D deficiency may be effective in the etiopathogenesis. Moreover, the relationship between 25(OH) vitamin D deficiency and obesity has been the subject of many studies in recent years. Most of the patients admitted to our clinics have 25(OH) vitamin D deficiency. In the literature, it is common to examine the differences in 25(OH) vitamin D levels and 25(OH) vitamin D and insulin resistance, obesity and diabetes in female and male patients. However, there are few studies on the relationship between 25(OH) vitamin D and metabolic diseases in male diabetic patients. We aimed to investigate the effect of obesity on 25(OH) vitamin D levels in male patients with Type 2 DM who presented to our clinic.
Materials and Methods
The study included 66 male patients with Type 2 DM and 42 healthy individuals without a chronic disease. Height, weight and waist circumference measurements of all patients were performed at the time of admission and the body mass index (BMI) was calculated. Demographic and laboratory data were recorded. The diabetic patients and the control group were divided into two groups as BMI ≥30 and BMI <30. According to the World Health Organization (WHO) classification, individuals with BMI ≥30 were considered obese and BMI <30 were considered nonobese. Blood samples were taken from all patients, including 25(OH) vitamin D, hemoglobin (Hb), platelet (plt), mean erythrocyte volume (MCV), mean platelet volume (MPV), fasting blood glucose, HbA1c, creatinine, AST, ALT, total cholesterol, LDL, HDL, triglyceride levels were evaluated. In addition, all subjects were grouped as obese and non-obese and 25(OH) vitamin D levels were compared between the two groups.

Results
The mean value of 25(OH) vitamin D in our study was statistically significantly different between diabetic group and control group (p<0.001). When all the subjects included in the study were grouped as obese and non-obese, the mean 25(OH) vitamin D was similar between the two groups (p=0.472). When only the diabetic group was grouped as obese and nonobese, the mean of 25(OH) vitamin D was 26.2 ± 4.2 nmol / l in the obese group and 29.3 ± 6.5 nmol / l in the nonobese group (p=0.029). 25(OH) vitamin D were significantly lower in the obese diabetic group than the nonobese group (p=0.029). Linear regression analysis was performed to compare the 25(OH) vitamin D levels between groups. In the linear regression analysis, when the effect of variables on 25(OH) vitamin D is purified, 25(OH) vitamin D was 3.846 units lower in obese diabetic subjects compared to non-obese diabetic subjects (p=0.08). In the same model, ALT was statistically significantly higher in the obese group than in the non-obese group, independent of the other variables (p=0.005). In the diabetic group, 25(OH) vitamin D was negatively correlated with height (p=0.039), hemoglobin (p=0.0006), hematocrit (p= 0.006), total cholesterol (p=0.010)  and triglyceride (p=0.042) levels and positively correlated with MPV (p=0.023), ALT (p=0.016)  and AST (p=0.006).
Conclusion
Our study showed that obesity was effective on 25(OH) vitamin D levels in obese patients with Type 2 DM and obese individuals had lower 25(OH) vitamin D levels compared to nonobese individuals. This result can be interpreted as the risk of vitamin D deficiency in Type 2 diabetic individuals with a body mass index over 30. Therefore, considering the long-term results of 25(OH) vitamin D deficiency, obese diabetic individuals should be evaluated with regular follow-up in terms of plasma 25(OH) vitamin D levels and treatment with appropriate approaches in cases where insufficiency or deficiency is determined.