Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin çok yönlü liderlik yönelimleri ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between multidimensional attitude behaviors and psychological resilience of physical education and sports education
Yazar: HİLMİ MERT KURT
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN KEPOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Beden eğitimi ve spor yüksekokulları = Physical education and sport faculty ; Etik liderlik = Ethical leadership ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Karizmatik liderlik = Charismatic leadership ; Otokratik liderlik = Autocratic leadership ; Spor psikolojisi = Sport psychology ; Vizyoner liderlik = Visionary leadership ; Yapısal liderlik = Structural leadership ; İnsan psikolojisi = Human psychology

Özet:
Örgütlü yaşama yönelen insanların bu yaşama uyum sağlayabilmeleri için lider ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Çok yönlü liderlik ise farklı liderlik türlerinin birbiriyle koordinasyonunun sağlanmasıdır. Bireylerin yaşamlarında normale dönme ve hızla iyileşme yeteneği de psikolojik dayanıklılık olarak tanımlanmaktadır. Ülkemizde çok yönlü liderlik yönelimleri ve psikolojik dayanıklılık üzerinde yapılan araştırmalar ve elde edilen sonuçlar yeterli değildir. Araştırma sonucunda ulaşılmak istenen beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin çok yönlü liderlik yönelimlerini belirlemek ve psikolojik dayanıklılıkları arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaktır.  
Çalışmaya Afyonkarahisar (Merkez) ilinde 2022-2023 eğitim-öğretim dönemi 2.yarıyılında beden eğitimi ve spor öğretmeni olarak görev yapan 156 öğretmen katılmıştır. Katılımcılara (Dursun, Günay ve Yenel 2019) geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan Çok Yönlü Liderlik Yönelimleri Ölçeği (ÇYLYÖ) ve (Basım ve Çetin, 2010)  dilimize uyarlanan,  geçerlilik ve güvenirlik çalışması yapılan Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği uygulanmıştır. Uygulama sonucunda katılımcıların çok yönlü liderlik yönelimleri ile psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasındaki farklılık incelenmiştir.
Elde edilen sonuçların değerlendirilme aşmasında SPSS istatistik programı kullanılmıştır. Betimleyici istatistikler incelenmiş, yapılan Kolmogorov Smirnov analizi ile veriler test edilip verilerin normal dağılım gösterip göstermemelerine bağlı olarak verilerin yorumlanmasında 0,05 anlamlılık düzeyinde korelasyon ve regresyon analizi ile Kruskal Wallis H testi yapılmıştır. 
Araştırmadan edinilen bulgular sonucunda beden eğitimi öğretmenlerinin liderlik türleri ile psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık vardır (p<0,05). Çok yönlü liderlik tarzına sahip beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin psikolojik dayanıklılarının daha yüksek olduğu söylenebilir. Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin cinsiyet değişkeni değerlendirildiğinde çok yönlü liderlik yönelimleri ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinde, anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0.05). Erkek ve kadın beden eğitimi ve spor öğretmenleri farklı liderlik yönelimlerine sahip olduğu ve erkek öğretmenlerin kadın öğretmenlere oranla güçlü bir psikolojik dayanıklılığa sahip olduğu görülmektedir.

Abstract:
The need for leaders has emerged in order for people who turn to organized life to adapt to this life. Multifaceted leadership, on the other hand, is the coordination of different types of leadership with each other. The ability of individuals to return to normal in their lives and recover quickly is also defined as psychological resilience. In our country, the researches on Multidimensional Leadership Orientations and Psychological Resilience and the results obtained are not sufficient. 
The aim of this study is to determine the multifaceted leadership orientations of physical education and sports teachers and to reveal the relationship between their psychological resilience. 156 teachers working as Physical Education and Sports teachers in the 2nd semester of the 2022-2023 academic year in Afyonkarahisar (Center) province participated in the study. The Multidimensional Leadership Orientations Scale (MLOS) developed by (Dursun, Günay and Yenel 2019) and the Psychological Resilience Scale adapted to Turkish by (Basım and Çetin 2010) were applied to the participants. As a result of the application, the difference between the participants' multifaceted leadership orientations and psychological resilience levels was examined. SPSS statistical program was used in the analysis of the data. Descriptive statistics were examined, the data were tested with the Kolmogorov Smirnov test, and Kruskal Wallis H test was performed with correlation and regression analysis at the level of 0.05 significance in the interpretation of the data, depending on whether the data showed normal distribution or not. 
As a result of the findings obtained from the study, there is a significant difference between the leadership types of Physical Education Teachers and their psychological resilience levels (p<0.05). It can be said that Physical Education and Sports Teachers with a versatile leadership style have higher psychological resilience. Significant differences were found in the Multidimensional Leadership Orientations and Psychological Resilience levels of Physical Education and Sports Teachers according to the gender variable (p<0.05). It is seen that male and female participants have different leadership orientations and the psychological resilience levels of male participants are higher than female participants.