Fetal kadavralarda nervus trigeminus ve dallarının morfometrik ve klinik önemi
Morphometric and clinical importance of nervus trigeminus and its branches in fetal cadavers
Yazar: MÜSLÜME KÜÇÜKDEMİR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA BÜYÜKMUMCU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Fetüs = Fetus ; Ganglion = Ganglia ; Kadavra = Cadaver ; Trigeminal ganglion = Trigeminal ganglion ; Trigeminal sinir = Trigeminal nerve

Özet:
Nervus trigeminus (V), en kalın kranial sinir olmasının yanı sıra karmaşık bir yapıya sahiptir. Ganglion trigeminale'de üç dala ayrılır, kafa ve yüz bölgesinin büyük bölümün innervasyonunu sağlayarak konuşma, çiğneme ve mimik hareketleri gibi fonksiyonların gerçekleştirilmesinde rol oynar. Anatomik olarak oldukça önemli bir bölge olup, fetal kadavralarda yapılan nervus trigeminus ile ilgili çalışmaların sayısı oldukça azdır.
	Çalışmamızda fetal kadavralarda nervus trigeminus, dalları ve çevre yapılarına ait morfometrik özellikler değerlendirilerek cinsiyetler arası, sağ-sol taraf ve çevre yapılarla ilişkisinin tanımlanması, bölge hakkında ve bu bölgede gerçekleştirilebilecek cerrahi operasyonlar için güncel veri elde edebilmek amaçlandı. Bu amaçla Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı bünyesindeki ikinci trimesterde 20 spontan abort fetal kadavra, 40 (sağ ve sol taraf) nervus trigeminus incelendi. Çalışmada bölge diseksiyonu yapılarak ölçümler aynı araştırmacı tarafından kalibre edilebilir diğital kumpas ile üç tekrarlı olacak şekilde gerçekleştirildi. Parametrelere ait uzunluk, genişlik ve yükseklik ölçümleri alındı. Porus trigeminus tipleri belirlenerek veriler kaydedildi. Elde edilen verilerin istatistiksel analizlerinde SPSS 21.0 (IBM, USA) paket programı kullanıldı. Ölçüm parametrelerinin cinsiyetler ve taraflar arası verileri karşılaştırılarak istatistiki değerleri kaydedildi. 
	Elde edilen bulgularda dört tip porus trigeminus tipi belirlenirken sağ ve sol porus trigeminus tipleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p<0,05). Nervus trigeminus'un dalları arasından en uzun dal nervus ophthalmicus olarak bulunurken nervus trigeminus'un dallarına ve ganglion trigeminale'ye ait parametrelerin cinsiyet ayrımı olmaksızın sağ ve sol tarafa ait değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmedi. Nervus trigeminus'un çevre yapılarına uzaklığına ait ölçüm parametre değerlerine göre sol taraf uzunluğunun sağ tarafa göre daha fazla olduğu tespit edildi. Erkeklerde komşu yapılara ait ölçüm parametrelerinden FR-FOS (p=0,017), Z-MC (p=0,009) ve EA-MC (p=0,010) değerleri istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Kızlarda ise sadece MCT (p=0,026) değeri istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Sol NA-PT değerinin diğer tüm parametre değerleri ile arasında negatif korelasyon olduğu tespit edildi.
	Sonuç olarak nervus trigeminus ve çevre yapılarının diseksiyonuna dayalı olan bu çalışmada morfometrik ölçümler sonucunda elde edilen verilerin bölge anatomisi hakkında güncel veri ve anne karnındaki fetüslerde o bölgede yapılacak girişimlerin planlanmasında yol gösterici olabileceği düşüncesindeyiz.

Abstract:
Apart from being the thickest cranial nerve, the trigeminal nerve (V) has complicated anatomy. The Ganglion trigeminale is split into three branches by trigeminal nerve, which contributes to the fulfillment of speaking, chewing, and mimicry by innervating the majority of the head and face area. Thus, it is a critical anatomical area, and there is relatively limited research on the trigeminal nerve in fetal cadavers.
	The purpose of this study was to evaluate the morphometric characteristics of the trigeminal nerve, its branches, and surrounding structures in fetal cadavers, to define the relationship between sexes, to the right-left side, and the surrounding structures, and to obtain current information about the region and surgical operations that can be performed in this region. Twenty spontaneously aborted fetal cadavers and forty (right and left sides) trigeminal nerve in the second trimester were investigated at the Anatomy Department of Necmettin Erbakan University Meram Faculty of Medicine. The area was dissected, and measurements were taken in triplicate by the same researcher using a calibrated digital caliper. The characteristics were measured in length, width, and height. In addition, the varieties of trigeminal porus were identified, and data were collected. SPSS 21.0 (IBM, USA) was used to conduct statistical analysis on the collected data. The statistical values for the measuring parameters were determined by comparing data from different sexes and parties.
	While the data revealed four distinct trigeminal porus types, the difference between right and left trigeminal porus types was not statistically significant (p<0,05). While the ophthalmic nerve was determined to be the longest branch of trigeminal nerve, there was no statistically significant difference between the right and left sides of the parameters of the branches of the trigeminal nerve and the trigeminal ganglion, regardless of gender. The length of the left side of trigeminal nerve was judged to be greater than the length of the right side based on the measurement parameter values of the distance between trigeminal nerve and the surrounding structures. The values of the measurement parameters for nearby structures in males were found to be statistically significant for FR-FOS (p=0.017), Z-MC (p=0.009), and EA-MC (p=0.010). Only the MCT value (p=0.026) was shown to be statistically significant in females. It was determined that the left NA-PT value had a negative connection with all other parameter values.
	As a result, we believe that the data obtained from morphometric measurements of the trigeminal nerve and its peripheral structures in this study, which is based on the dissection of the trigeminal nerve and its peripheral structures, helpful in advancing our understanding of the region's anatomy and that it can be a guide in the planning of initiatives to be made in that region in studies on fetuses.