60- 72 aylık çocukların yazı farkındalığı ve yazmaya hazırlık becerilerinin gelişiminde okuma yazmaya hazırlık programının etkisinin incelenmesi
The examination of the effect of preparation for reading and writing programme in the development of print awareness and the preparation skills for writing of the children 60 ? 72 months old
Yazar: ÖZLEM ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. FATMA ALİSİNANOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Hazırlık programları = Preparatory classes ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Okuma-yazma etkinliği = Reading-writing activity ; Okuma-yazma öğretimi = Reading-writing instruction ; Yazma aktivitesi = Writing activity ; Yazma becerisi = Writing skills ; Yazma öğretimi = Writing training

Özet:
Araştırmada okul öncesi dönemdeki çocukların yazı farkındalığını değerlendirmek amacıyla hazırlanmış olan ?Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Yazı Farkındalığını Değerlendirme Kontrol Listesi?nin ve okul öncesi dönemdeki çocukların yazmaya hazırlık becerilerini değerlendirmek amacıyla hazırlanmış olan ?Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Yazmaya Hazırlık Becerilerini Değerlendirme Kontrol Listesi?nin geçerlik- güvenirlik çalışmasının yapılması ile anasınıfına devam eden 60 - 72 aylık çocukların yazı farkındalığı ve yazmaya hazırlık becerilerinin gelişiminde okuma yazmaya hazırlık programının etkisini belirlemek amaçlanmıştır.Araştırmanın evrenini 2009- 2010 eğitim öğretim yılında Ankara il merkezi Altındağ, Çankaya, Keçiören, Mamak ve Yenimahalle ilçelerindeki ilköğretim okullarına bağlı anasınıfına devam eden 60- 72 aylık çocuklar oluşturmuştur. Okul öncesi dönemdeki çocukların yazı farkındalığını değerlendirmek amacıyla hazırlanmış olan ?Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Yazı Farkındalığını Değerlendirme Kontrol Listesi?nin geçerlik ve güvenirlik çalışmalarını gerçekleştirmek amacıyla 400 çocuk çalışma grubuna alınmıştır. Okul öncesi dönemdeki çocukların yazmaya hazırlık becerilerini değerlendirmek amacıyla hazırlanmış olan ?Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Yazma Becerilerini Değerlendirme Kontrol Listesi?nin geçerlik ve güvenirlik çalışmasını gerçekleştirmek için 55 çocuk çalışma grubuna alınmıştır. Araştırma sonucunda ?Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Yazı Farkındalığını Değerlendirme Kontrol Listesi?nin ve ?Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Yazma Becerilerini Değerlendirme Kontrol Listesi?nin 60- 72 aylık çocuklar için geçerli ve güvenilir olduğu tespit edilmiştir.Geçerlik ve güvenirlik çalışmasının ardından araştırmacı tarafından hazırlanmış olan okuma yazmaya hazırlık programının çocukların yazı farkındalığı ve yazmaya hazırlık becerilerinin gelişimi üzerindeki etkisini belirleyebilmek amacıyla ön tets- son test kontrol gruplu model kullanılmıştır. Okuma yazmaya hazırlık programı uygulamadan önce ve sonra deney (n: 15) ve kontrol grubundaki çocukların (n: 15) yazı farkındalıklarını belirlemek amacıyla ?Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Yazı Farkındalığını Değerlendirme Kontrol Listesi?, yazmaya hazırlık becerilerini belirlemek amacıyla ?Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Yazma Becerilerini Değerlendirme Kontrol Listesi? kullanılmıştır. Araştırmada deney grubunu oluşturan çocuklara sekiz hafta boyunca haftada üç gün yaklaşık yarım saatlik okuma yazmaya hazırlık programı uygulanmıştır. Okuma yazmaya hazırlık programı sonrasında ?Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Yazı Farkındalığını Değerlendirme Kontrol Listesi?nden ve ?Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Yazma Becerilerini Değerlendirme Kontrol Listesi?nden aldıkları puanlar arasında deney grubu lehine anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.01). Eğitim programının kalıcılığına yönelik kalıcılık testinde eğitim programının etkisinin devam ettiği saptanmıştır.Bu bulgulara dayalı olarak, okul öncesi dönem çocuklarının yazı farkındalığını ve yazmaya hazırlık becerilerini geliştirmek amacıyla eğitimcilere, ailelere ve ileride yapılabilecek bilimsel araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this research, we aimed to perform validity and reliability works of ?Evaluation Control List for Print Awareness of Preschoolers? prepared to evaluate writing awareness of preschoolers and ?Evaluation Control List for Writing Readiness Skills of Preschoolers? prepared to evaluate preparation skills for writing of preschoolers. Moreover we aimed to identify the effects of the reading and writing evaluation programme on the children?s print awareness and on development of preparation skills for writing of 60 ? 72 months old preschoolers.The universe of the research is consist of 60 ? 72 months old preschoolers attending kintergarten in primary schools in Altındağ, Çankaya, Keçiören, Mamak and Yenimahalle districts in Ankara city center. In 2010 ? 2011 Educational Term. 400 children took part in workgroup in order to perform the reliability and validity works of ?Evaluation Control List for Print Awareness of Preschoolers? prepared to evaluate writing awareness of preschoolers. 55 children took part in work group in order to perform reliability and validity works of ?Evaluation Control List for Writing Readiness Skills of Preschoolers? prepared to evaluate prescoolers? preparation skills for writing. In the results of the research, we identified that ?Evaluation Control List for Print Awareness of Preschoolers? and ?Evaluation Control List for Writing Readiness Skills of Preschoolers? are valid and reliable for 60 ? 72 months old children.After validity and reliability works, the model with pre-test and post-test control group was used to identify the effects of preparation for reading and writing programme, developed by the researcher, on the print awareness of the children and development of preparation skills for writing. Before and after the application of preparation for reading and writing programme, we used ?Evaluation Control List for Print Awareness of Preschoolers? to identify print awareness; and ?Evaluation Control List for Writing Readiness Skills of Preschoolers? to identify preparation skills for writing of the children in experiment group (n:15) and in control group (n: 15). In the research, we applied preparation for reading and writing programme of half an hour a day, 3 days a week during 8 weeks. After preparation for reading and writing programme, we identified a significant difference on behalf of experiment group in the scores they got in ?Evaluation Control List for Print Awareness of Preschoolers? and ?Evaluation Control List for Writing Readiness Skills of Preschoolers? (p< 0.01). We observed that the effects of the programme continue in persistency test on the persistency of the programme.Based on these findings, we offered some suggestions for educators, families, and future scientific researches in order to develop preschoolers? print awareness and preparation skills for writing.