Sosyal bilgiler öğretmenlerinin coğrafi bilgi sistemlerine ilişkin algıları
Social studies teachers' perceptions on geographical information systems
Yazar: SERGEN ATALMIŞ
Danışman: PROF. DR. AYHAN AKIŞ
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmada Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) Hakkındaki Algıları ortaya konmak amaçlanmıştır. Coğrafya bilim dalı tarih boyunca insanın yaşadığı dünyayı tanımasına imkân sağlamıştır. İnsan ise bu sistemsel bilim dalından daha pratik bir şekilde faydalanabilmek için coğrafi bilgi sistemlerini ortaya çıkarmıştır. Bu sistem dünyanın birçok yerinde kullanılmakta olup ülkemizde de başta kendi alanında olmak üzere birçok düzeydeki derslerde öğretmenler tarafından kullanılmaya başlanmıştır. Sosyal Bilgiler multi disipliner bir alan olmak üzere Coğrafya bilimi bu alanlardan biridir. Bu ilişki Coğrafi Bilgi Sistemlerini Sosyal Bilgiler Öğretmenleri için önemli bir konuma getirmiş durumdadır. Araştırmanın modeli nicel araştırmaya bağlı tarama modeli olarak belirlenmiştir. Adana ilinde görev yapan 480 Sosyal Bilgiler Öğretmeninden ölçek yoluyla veriler toplanmıştır. Bu veriler 5'li likert tipi CBS Algı ölçeği ile toplanmıştır. Ölçekten toplanan veriler SPSS 27 paket programıyla analize uygun hale getirilmiştir. Elde edilen verilerin sosyo-demografik bilgileri tespit edilip belirlenen değişkenlere T-testi ve Anova (Post-Hoc) testleri uygulanmıştır.  Ortaya çıkan sonuç bize Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinden bazılarının CBS eğitimi aldığını ve bu kişilerin CBS Kavramı Algı ölçeğine daha pozitif cevaplar verdiğini göstermektedir. Bu durum diğer bazı değişkenlerde de ortaya çıkmıştır. Katılımcıların çalıştığı kurum, kurumun sosyo-ekonomik düzeyleri, materyal yeterliliği ve materyalleri kullanma sıklıkları gibi değişkenler arasında da anlamlı farklar ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlar ışığında öğretmen adaylarına veya öğretmenlere eğitim programları ve kurslar düzenlenmesi, Aktif görevdeki öğretmenlerin hizmet içi eğitimlerle desteklenmesi gibi bazı iyileştirilmeler yapılabilir.

Abstract:
The aim of this research is to reveal the Perceptions of Social Studies Teachers about Geographic Information Systems. Throughout history, the branch of geography has enabled people to know the world they live in.Humans have produced the geographical information systems in order to benefit from this systematic branch of science in a more practical way. This system is used in many places around the world and also in our country(Türkiye), it has started to be used by teachers in courses at many levels, especially in its own field. Geographical Science is included in the field of social studies, which is a multidisciplinary field. This correlation has brought Geographic Information Systems to an important position for Social Studies Teachers. The model of the research was determined as a survey model based on quantitative research. These data were collected through a scale from 480 Social Studies Teachers working in Adana. These data were collected with a 5-point likert type GIS perception scale. The data collected from the scale were made suitable for analysis with the SPSS 27 package program. Socio-demographic information of the data obtained was determined and T-test and Anova (Post-Hoc) tests were applied to the determined variables. The result shows us that some of the Social Studies Teachers received GIS training and that these people gave more positive answers to the GIS Concept Perception scale. This situation also occurred in some other variables. Significant differences also emerged between variables such as the institution where the participants work, the socio-economic levels of the institution, material adequacy and frequency of use of materials. According to these results, some improvements can be made, such as organizing training programs and courses for teacher candidates or teachers, and supporting active duty teachers with in-service training.