Böbrek nakli hastalarında tüberküloz, sitomegalovirus ve pnömosistis jirovecii profilaksi etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of tuberculosis, cytomegalovirus and pneumocystis jirovecii prophylaxis efficacy in renal transplantation patients,
Yazar: GÜLSÜM UMAY TOPÇU KARADENİZLİ
Danışman: PROF. DR. TOLGA YILDIRIM
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Enfeksiyonlar = Infections ; Pnömosistis jirovecii = Pneumocystis jirovecii ; Profilaksi = Prophylaxis ; Sitomegalovirüs = Cytomegalovirus ; Trimetoprim = Trimethoprim ; Tüberküloz = Tuberculosis ; Valgansiklovir = Valganciclovir

Özet:
Böbrek nakli hastalarında enfeksiyonlar önemli morbidite nedenleri olup enfeksiyonlarla savaşma stratejisinde profilaktik tedaviler ve aşılamalar önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmada 01.10.2001- 01.02.2021 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Hastanesi'nde yapılan ve Erişkin Nefroloji Bölümünce takip edilen 630 hasta, aldıkları tüberküloz (TB), sitomegalovirus (CMV) ve Pneumocystis Jirovecii pnömonisi (PJP) profilaksileri açısından değerlendirilmiştir.  Çalışmanın amacı CMV ve PJP profilaksilerinin etkinliğini araştırmak ve literatürde önerilmesine karşın yan etki profili, direnç riski nedeniyle TB profilaksisi uygulanmayan hastanemizde hastaların TB enfeksiyonu sıklığını, morbidite ve mortalitesini araştırmaktır. Rutin TB profilaksisi kullanılmamasına rağmen 630 hastanın sadece 2'si TB enfeksiyonu geçirmiş olup bu iki hasta takiplerinde başarılı bir şekilde tedavi edilmiştir ve graft kaybı veya mortalite olmamıştır. 3 hasta profilaktik izoniazid (INH) tedavisi almışken bu hastalarda karaciğer fonksiyon testlerinde ılımlı bir bozulma olmuş, ciddi komplikasyon olmamıştır. Hastların %59.1'i CMV profilaksisi almış, bu gruptan %80.1'i profilaktik tedaviyi tamamlayabilmiş, kalan grupta başta sitopeni ve kreatinin artışı nedeniyle valgansiklovir profilaksisi kesilmiştir. Profilaksi alan hasta grubunda almayana göre CMV viremisi (p=0.003), rejeksiyon (p=0.07) ve ölüm (p<0.001) anlamlı derecede az görülmüştür. CMV profilaksisinin 3 aya tamamlanmasının ise mortaliteye bir etkisi yokken, viremi riskini azalttığı görülmüştür. (p=0.030). Hastaların %54,1'1 PJP için profilaktik trimetoprim-sulfametaksazol (TMP-SMX) profilaksisi almış, bunların 
%66'sı profilaksi tamamlayabilmiş, kalan grupta başta kreatinin artışı ve sitopeni nedeniyle TMP-SMX profilaksisi kesilmiştir. PJP profilaksisi alan hasta grubunda almayana göre PJP enfeksiyonu (p=0.008), rejeksiyon (p= 0.025) ve ölüm (p<0.001) anlamlı derecede az görülmüştür. 3 ay ve 6 ay profilaksi alan hastalar arasında mortalite açısından anlamlı fark saptanmamıştır(p=0.328). Hastalarda CMV ve PJP profilaksisi birlikteliği anlamlı derecede yüksek görülmüştür (p<0.001). Sonuç olarak CMV profilaksisi ve PJP profilaksisinin morbidite, mortaliteye etkisi çalışmamızca  desteklenmiştir. PJP profilaksisi 3 ve 6 ay uygulanmış hastalarda mortalite ve rejeksiyon 	açısından 	fark 	görülmemiştir. 	Kliniğimizde 	TB 	profilaksisi uygulanmamasına rağmen sadece 2 hastanın TB bulguları göstermesi TB profilaksisinin sorgulanması gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Infections are important causes of morbidity in kidney transplant patients and prophylactic treatments and vaccinations play an important role in the strategy to fight infections. In this study, 630 patients who were followed up by the Department of Adult Nephrology at Hacettepe University Hospital between 01.10.2001 and 01.02.2021 were evaluated in terms of tuberculosis, cytomegalovirus and Pneumocystis jirovecii prophylaxis. Although routine tuberculosis prophylaxis was not used, only 2 of the 630 patients had tuberculosis infection and these two patients were successfully treated during follow-up with no graft loss or mortality. While 3 patients received prophylactic isoniazid treatment, these patients had a moderate deterioration in liver function tests and no serious complications. Of the patients, 59.1% received CMV prophylaxis, 80.1% of this group were able to complete prophylactic treatment, and valganciclovir prophylaxis was discontinued in the remaining group, mainly due to cytopenia and increased creatinine. CMV viremia (p=0.003), rejection (p=0.07) and death (p<0.001) were significantly lower in the prophylaxis group compared to the non-prophylaxis group. Completion of CMV prophylaxis for 3 months had no effect on mortality, but reduced the risk of viremia (p=0.030). 54.1% of the patients received prophylactic trimethoprimsulfamethoxazole (TMP-SMX) prophylaxis for PJP, 66% of them were able to complete prophylaxis, and TMP-SMX prophylaxis was discontinued in the remaining group, mainly due to increased creatinine and cytopenia. PJP infection (p=0.008), rejection (p=0.025) and death (p<0.001) were significantly lower in the group of patients who received PJP prophylaxis compared to those who did not. There was no significant difference in mortality and rejection between patients receiving 3 months and 6 months prophylaxis (p=0.328) The association of CMV and PJP prophylaxis was significantly higher in patients (p<0.001). In conclusion, the effect of CMV prophylaxis and PJP prophylaxis on morbidity and mortality was supported by our study. Although tuberculosis prophylaxis was not administered in our clinic, the fact that only 2 patients showed signs of tuberculosis suggests that tuberculosis prophylaxis should be questioned.