Nazogastrik tüpün doğru yerleştirilmesinde stetoskopla dinleme, kolorimetrik kapnometri ve pH ölçümü yöntemlerinin etkililiği
Effectiveness of the auscultatory, colorimetric capnometry and pH measurement methods to confirm the position of a Nasogastric tube
Yazar: NİHAL TAŞKIRAN
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK SARI
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Entübasyon-gastrointestinal = Intubation-gastrointestinal ; Hidrojen iyon konsantrasyonu = Hydrogen-ion concentration ; Kolorimetri = Colorimetry ; Oskültasyon = Auscultation

Özet:
Bu araştırma, stetoskop ile dinleme, kolorimetrik kapnometri ve pH ölçüm yöntemlerinin nazogastrik tüp yerleşimini belirlemedeki etkililiğinin incelenmesi ve radyografinin yerine kullanılabilecek en güvenilir hasta başı yöntemin belirlenmesi amacıyla metodolojik olarak planlanmıştır.
Araştırma, 1 Nisan 2018-30 Nisan 2019 tarihleri arasında Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi yetişkin yoğun bakım ünitelerinde (koroner yoğun bakım, genel yoğun bakım, cerrahi yoğun bakım, nöroloji yoğun bakım) yürütülmüştür. Örneklem kriterlerine uyan hastalar içerisinden olasılıksız örneklem tekniği kullanılarak seçilen ve yeni uygulanan 88 nazogastrik tüp uygulaması çalışma grubunu oluşturmuştur. Araştırmada uygulanan nazogastrik tüplerin yerleşim yerlerinin belirlenmesi için; steteskopla dinleme, kolorimetrik kapnometri ve pH yöntemi olmak üzere üç yöntem kullanılmıştır. Nazogastrik tüpün yerleşim yerinin ilk doğrulaması klinik hemşiresi tarafından stetoskopla dinleme yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. İlk doğrulamanın ardından aynı hasta üzerinde araştırmacı tarafından kolorimetrik kapnometri cihazı ile ikinci bir doğrulama yapılmıştır. Cihazın belirttiği sonuç kayıt edildikten sonra son olarak araştırmacı tarafından mide sıvısı çekilerek sıvının pH ölçümü gerçekleştirilmiştir. Nazogastrik tüp uygulamasının yerleşim yeri stetoskopla dinleme, kolorimetrik kapnometri ve pH ölçümü yöntemleri ile yapılan doğrulamanın hemen ardından eş zamanlı çekilen radyolojik filmler (altın standart) ile doğrulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde tanımlayıcı istatistikler ile Eta analizi, Cohen Kappa uyumluluk testi ve yöntemlerin duyarlılık ve özgüllüklerine ilişkin analizler yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Nazogastrik tüp yerleşimini doğrulamada "stetoskopla dinleme yöntemi" ile radyolojik değerlendirme (altın standart) arasında zayıf bir uyum (%26.3) olduğu, "pH ölçümü" ve "kolorimetrik kapnometri" yöntemlerinin radyolojik değerlendirme sonuçları ile uyum göstermediği belirlenmiştir. Stetoskopla dinleme yönteminin radyolojik değerlendirmeye göre duyarlılığının %98.6, özgüllüğünün %20, pH ölçüm yönteminin ise duyarlılığının %63, özgüllüğünün %33.3 olduğu belirlenmiştir. Çalışmamızda herhangi bir akciğer yerleşimi olmadığı için kolorimetrik kapnometri yöntemi için duyarlılık ve özgüllük hesaplanamamıştır.
Araştırma sonuçlarına göre nazogastrik tüp yerleşimini doğrulamada stetoskopla dinleme, kolorimetrik kapnometri ve pH ölçüm yöntemlerinin güvenilir yöntemler olmadığı saptanmıştır. İlaveten yaş arttıkça mide pH değerinin de arttığı,  kolorimetrik kapnometri yönteminin özefageal ve duodonal yerleşimi ayırt etmede başarısız olduğu bulunmuştur.

Abstract:
This research was planned as a methodological study with the aim of investigation of the efficacy of auscultation, colorimetric capnometry and pH measurement methods used to verify the correct placement of the nasogastric tube and determining the most reliable method to be used in place of radiography.
The research was conducted between 1 April 2018 and 30 April 2019 in adult intensive care units (coronary intensive care, general intensive care, surgical intensive care and neurology intensive care) of Söke Fehime Faik Kocagöz State Hospital. The study group was formed with newly applied 88 nasogastric tubes which were selected by using the non-probability sampling technique in patients who suitable for the sample criteria. For the determination of placement locations of nazogastric tubes, three methods as colorimetric capnometry, auscultation and pH method were used. The first confirmation of the placement of the nasogastric tube was performed by a clinical nurse with auscultation. After the first confirmation, a second confirmation was performed by the researcher with colorimetric capnometry technique on the same patient. After recording the result of the colorimetric capnometry, finally, gastric fluid was withdrawn by the researcher and pH of the fluid was measured. The location of the nasogastric tubes were confirmed by simultaneous taken radiological films (gold standard), following the confirmation with auscultation, colorimetric capnometry and pH measurement methods. In the statistical analysis of the data, descriptive statistics, Eta analysis and the Cohen Kappa compliance test were used to analyze the sensitivity and specificity of the methods. Statistical significance was accepted as p <0.05.
It was found that there was a weak adaptation (26.3%) between auscultation and radiological evaluation to confirm nasogastric tube placement.  pH measurement and colorimetric capnometry methods were not adaptation with radiological evaluation. The sensitivity of the auscultation was 98.6%, the specificity was 20%, the pH methods'sensitivity was 63% and the specificity was 33.3%. In our study, sensitivity and specificity could not be calculated for colorimetric capnometry method since there was no lung location.
According to the results of the research, it was found that the methods of auscultation, measuring pH and colorimetric capnometry were unreliable methods in confirming the location of nasogastric tubes. In addition, it was found that the pH of the stomach increased with increasing age and colorimetric capnometry method failed to distinguish the esophageal and duodonal location.