Suçlular ve suçlu olmayan bireylerin yönetici işlevler açısından karşılaştırılması: Bir meta analiz çalışması
Comparison of executive functions in with and without offenders: A meta-analysis study
Yazar: MUSTAFA TALHA TÜREL
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ARSLAN
Polis Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Suç Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Dürtüsellik = Impulsivity ; Hükümlüler = Convicts ; Meta analizi = Meta analysis ; Suç = Crime ; Suçlular = Criminals ; Yönetici işlevler = Executive functions

Özet:
Bu çalışmada yönetici işlevlerin suçluluk üzerindeki etkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaçla literatürdeki veriler meta analiz yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada öncelikle meta analize gerekli olan veriyi toplamak amacıyla literatür uygun anahtar kelimeler kullanılarak taranmıştır. Hariç tutulma ve dahil edilme kriterlerine göre 17 çalışmaya ulaşılmıştır. 17 çalışmadan elde edilen verilerin etki büyüklükleri hesaplanmıştır. Sonrasında rastgele etkiler modeline göre genel etki büyüklüğü hesaplanmıştır. Ayrıca, yayım yanlılığı da kontrol edilmiştir. Son olarak, suç çeşitleri ve materyal farklılıklarına göre alt grup analizleri yapılmıştır.
Rastgele Etkiler Modeline göre suçlu/hükümlü bireylerin, yönetici işlevlerde sağlıklı örnekleme göre orta düzeyden yüksek düzeye doğru etki büyüklüğüne sahip olduğu görülmüştür. Buna göre suçlu/hükümlü grupla kontrol grubu karşılaştırıldığında; deney grubunu oluşturan suçlu/hükümlü grupta bulunan bireylerin yönetici işlevlerinin etkinliği, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Bununla birlikte çalışmalardaki verilerin heterojen dağıldığı görülmektedir. Çalışmalar arasındaki heterojenliğin kaynağını bulmak için yapılan alt grup analizlerinde hem suç çeşitlerinin hem de bireysel çalışmalarda kullanılan materyal farklılıklarının heterojenliği açıkladığı gözlenmektedir. Son olarak, çalışmada yayım yanlılığına rastlanmadığı hem huni grafiğinde hem de Rosenthal'ın Hata Koruma Sayısı yaklaşımına göre yapılan analizde görülmüştür.
Bu çalışmaya göre suçlu/hükümlü bireylerin sağlıklı gruplara göre yönetici işlevleri daha düşük performans göstermektedir. Elde edilen bulgular literatürle uyumludur. Buna göre yönetici işlevler, bireylerin suç davranışlarına sebep olan değişkenlerden biri olarak değerlendirilebilir. Bununla birlikte bireysel çalışmalarda kullanılan materyallerin farklılığının çalışmayı sınırlayan bir faktör olduğu düşünülebilir. Bu çalışmanın gelecek çalışmalar için temel oluşturacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Yönetici İşlevler, Suçlu, Meta Analiz, Hükümlü, Dürtüsellik

Abstract:
It is purposed to reveal that the effect of executive functions on criminality in this study. In order to the inconsistency in the literature is eliminated by using the meta-analysis method.
First of all, in order to collect the data required for meta-analysis in the study, the literature was searched using appropriate keywords. 17 studies were reached according to the exclusion and inclusion criteria, The effect sizes of the data obtained from 17 individual studies were calculated. Afterwards, the overall effect size was calculated according to the random effects model. In addition, publication bias was also checked. Finally, subgroup analyzes were made according to crime types and material differences. 
Random effect model revealed that criminals had an effect size from moderate to high in executive functions compared to the healthy sample. First, the effectiveness of the executive functions of criminals was found to be significalntly lower than non-criminals. Analysis also revealed that the studies are heteregeneously distributed. The sub-group analysis made to explain the heterogenity showed that this heterogenity can be explained by the differences of crime types and diffrent metod used on studies. Finally, it was also seen that there is no publication bias in the study, both in the funnel plot and in the analysis according to Rosenthal's Fail-safe N approach.
Key Words: Executive Function, Criminality, Metaanalysis, Delinquent, Impulsivity