Öğretmenlerin tolerans düzeyi ile psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişki
The relationship between teachers' tolerance level and psychological well-being
Yazar: TAMER ÇAĞIRGA
Danışman: DOÇ. DR. YÜKSEL GÜNDÜZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hoşgörü = Tolerance ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin tolerans düzeyi ile psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma evrenini 2019-2020 eğitim öğretim yılında Şırnak merkez ve Cizre ilçesindeki ilkokul, ortaokul ve liselerde çalışan öğretmenler; araştırmanın örneklemini ise evrenden tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen 800 öğretmen oluşturmaktadır. Öğretmenlerin tolerans düzeylerini Ersanlı (2014) tarafından geliştirilmiş "Tolerans Ölçeği", psikolojik iyi oluşlarını ölçmek amacıyla Telef (2013) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği" ve öğretmenlerin demografik özelliklerini belirlemek amacıyla "Kişisel Bilgi Formu" uygulanmıştır.
Öğretmen görüşlerine göre, öğretmenlerin tolerans düzeyleri ve psikolojik iyi oluş puanları ölçek toplam aritmetik ortalamalarına göre yorumlanmıştır. Öğretmen görüşlerinin demografik değişkenlere göre farklılığını tespit etmek amacıyla ilişkisiz grup "t" testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanırken; ANOVA'da farklılık bulunduğunda ise farklılığın hangi ikili gruplar arasında olduğunu belirlemek için "post-hoc" teknikleri kullanılmıştır. Öğretmenlerin tolerans düzeyleri ile psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişki pearson çarpım momentler korelasyon katsayısı ile sınanmıştır. Öğretmenlerin tolerans düzeylerinin, psikolojik iyi oluşlarının anlamlı bir yordayıcısı olup olmadığını belirlemek için basit regresyon analizi yapılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 14,0 programı kullanılmıştır.
Araştırma verileri incelendiğinde, öğretmenlerin tolerans düzeyleri "çok düşük" ve "düşük" düzeyinde iken psikolojik iyi oluşlarının "yüksek" düzeyde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin tolerans düzeyleri cinsiyet değişkeni açısından incelendiğinde, erkek öğretmenlerin tolerans düzeyleri kadın öğretmenlerinkinden daha yüksek görülmüştür. Öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeyleri cinsiyet ve medeni durum değişkenleri açısından incelendiğinde, kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlerden; evli öğretmenlerin de bekar öğretmenlerden yüksek görülmüştür.
Öğretmenlerin tolerans düzeyleri ile psikolojik iyi oluşları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır.  Bu doğrultuda, öğretmenlerin tolerans düzeyi düştükçe, psikolojik iyi oluşları  yükselmektedir. Regresyon katsayısının anlamlılığına ilişkin t- testi sonuçları incelendiğinde, tolerans toplam puanlarının, psikolojik iyi oluş değişkeni üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu saptanmıştır.
Bu çalışma konularının farklı örneklemlerle, farklı meslek gruplarıyla incelenmesi, farklı değişkenler açısından değerlendirilmesi ve farklı araştırma yöntemleri kullanılarak yapılması önerilir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the relationship between teachers' tolerance level and their psychological well-being. Relational scanning model was used in the research. Teachers working in primary, secondary and high schools in Şırnak center and Cizre district in the 2019-2020 academic year; The sample of the study consists of 800 teachers selected from the universe by random sampling method. "Tolerance Scale" developed by Ersanlı (2014), "Psychological Well-being Scale" adapted into Turkish by Telef (2013) to measure teachers 'tolerance levels, and "Personal Information Form" to determine teachers' demographic characteristics were applied.
According to the teachers' views, the tolerance levels and psychological well-being scores of the teachers were interpreted according to the scale total arithmetic averages. While unrelated group "t" test and one-way analysis of variance (ANOVA) were applied in order to determine the differences of teachers' views according to demographic variables; When a difference was found in ANOVA, "post-hoc" techniques were used to determine which binary groups the difference was in. The relationship between teachers' tolerance levels and their psychological well-being was tested with the Pearson product-moments correlation coefficient. A simple regression analysis was conducted to determine whether teachers' tolerance levels were a significant predictor of their psychological well-being. SPSS 14.0 program was used in the analysis of the data.
When the research data were examined, it was observed that while teachers' tolerance levels were at "very low" and "low" levels, their psychological well-being was at "high" level. When teachers 'tolerance levels were examined in terms of gender variable, it was observed that male teachers' tolerance levels were higher than that of female teachers. When the psychological well-being levels of teachers are examined in terms of gender and marital status variables, female teachers than male teachers; married teachers were also higher than single teachers.
There is a significant negative relationship between teachers' tolerance levels and their psychological well-being. Accordingly, as the tolerance level of teachers decreases, their psychological well-being increases. When the t-test results regarding the significance of the regression coefficient were examined, it was found that tolerance total scores were a significant predictor of the psychological well-being variable.
It is recommended to examine these study topics with different samples, different occupational groups, evaluate them in terms of different variables and use different research methods.