Suçu bildirme yükümlülüğünün kapsamı ve sınırları
The scope and limits of the obligation to report an offence
Yazar: MEHMET NURİ TEKE
Danışman: PROF. DR. İLHAN ÜZÜLMEZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Suçu bildirmeme suçu = Not reporting the crime

Özet:
Kaynağını davranış normlarından alan yükümlülükler, toplumsal hayatın sağlıklı bir şekilde devamı açısından bireylerin icrai bir davranışı gerçekleştirmesini emredebileceği gibi, icrai bir davranışı yasaklayarak aslında bireylerin ihmali bir davranış gerçekleştirmesini de emredebilir. İşte bu yükümlülüklerden biri de, suç teşkil eden davranışların yetkili makamlara bildirilmesi şeklinde açıklanan suçu bildirme yükümlülüğüdür. Bahsi geçen yükümlülük her yönüyle ciddi tartışmaların odağı olmuş, ancak halen daha üzerinde konsensus sağlanamamış bir yükümlülüktür. Bu çalışmanın amacı; suçu bildirme yükümlülüğünün kapsam ve sınırlarını mevcut hukuk kuralları çerçevesinde ortaya koymak, bunun yanında ideal bir hukuk düzeninde, toplumda yaşayan bireylere bu yönde bir yükümlülük yüklenip yüklenemeyeceği hususunu irdelemektir. Bu kapsamda; çalışmada ilk olarak suçu bildirme yükümlülüğünün kaynağına yönelik görüşler ortaya koyulmuş, devamında tarihsel süreçte suçu bildirme yükümlülüğünün ortaya çıkış şekilleri inceleme konusu yapılmıştır. Ardından pozitif hukuk metinlerine geçilmiş, öncelikle karşılaştırmalı hukuktaki durum ele alınmıştır. Son olarak Türk hukukunda suçu bildirmeme şeklindeki ihmali davranışı ceza hukuku yaptırımı ile karşı karşıya bırakan ceza hukuku kuralları suçun analitik incelemesine tabi tutulmuş, her bir unsur ilgili unsur bakımından öğretide yer alan tartışmalar ışığında değerlendirmeler yapılmıştır. Bu değerlendirmeler sonucunda inceleme konusu suç tiplerininin sorun teşkil eden yönlerine dikkat çekilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Obligations that derive their source from behavioural norms may order individuals to perform an act in order to maintain a healthy social life, or they may actually order individuals to perform a negligent act by prohibiting an act. One of these obligations is the obligation to report a crime, which is explained as reporting criminal behaviour to the competent authorities. The aforementioned obligation has been the focus of serious discussions in all aspects, but it is still an obligation on which no consensus has been reached. The purpose of this study is to reveal the scope and limits of the obligation to report a crime within the framework of the existing legal rules, and to examine whether, in an ideal legal order, individuals living in society would be under such an obligation. In this context; firstly, the opinions on the origin of the obligation to report the offence are put forward in the study, and then the forms of the emergence of the obligation to report the offence in the historical process are examined. Then, the positive legal texts were examined and the situation in the comparative law was discussed. Finally, in Turkish law, the criminal law rules that confront the negligent behaviour of not reporting the crime with the criminal law sanction were subjected to analytical examination of the crime, and evaluations were made in the light of the discussions in the doctrine in terms of each element. As a result of these evaluations, it has been tried to draw attention to the problematic aspects of the offence types under examination.