Farklı renklerdeki (mavi, siyah, yeşil ve kırmızı) jel kalem mürekkeplerinin yapısında bulunan glikol-bazlı çözücülerin gaz kromatografisi-kütle spektrometresi (GC-MS) ile analizi
Determination of glycol-based solvents in different colours (blue, black, green and red) of gel pen inks by gas chromatography-mass spectrometry (GC-MS)
Yazar: HALİT CAN ADAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK SALKIM İŞLEK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
Adli bilimler, suç soruşturmalarında ve yargılamalarında bilimsel metotlar kullanılarak 
delil toplama, analiz etme ve yorumlama süreçlerini içeren multidisipliner bir alandır. Adli 
belge inceleme, adli bilimlerin önemli bir dalıdır; çünkü belge sahteciliği en yaygın suç 
türlerinden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu kapsamda belgede sahtecilik; hukuki 
prosedürleri ve adli süreçleri etkileyen önemli bir konudur. Belge sahteciliği, belge üzerindeki 
harf, rakam veya imzanın kasıtlı olarak değiştirilmesi veya taklit edilmesidir. Belge 
sahteciliğinin dava konusu olduğu durumlarda savcılar ve hakimler bilirkişilerden şüpheli 
belge üzerinde bulunan yazı veya imzanın kime ait olduğu ve belgenin ne zaman oluşturulduğu 
sorularının cevabını talep etmektedir. Yazı ve imza aidiyeti optik incelemeler ile tespit 
edilirken, belgenin oluşturulma zamanı şüpheli belgedeki mürekkebin zamana bağlı 
değişiminin analitik yöntemler kullanılarak tespit edilmesine dayanmaktadır. Bu değişimler 
mürekkebin yapısında bulunan boyar maddelerin bozunması, çözücülerin buharlaşması ve 
reçinelerin polimerleşmesidir. Bu değişimlerin tespiti için çok sayıda metot geliştirilmiştir. Bu 
metotların çoğu mürekkebin yapısında bulunan çözücülerin buharlaşmasının tespitine yöneliktir. 
Bu tez çalışmasında farklı renklerdeki (mavi, siyah, yeşil, kırmızı) jel kalem 
mürekkeplerinin yapısında bulunan glikol-bazlı çözücülerin GC-MS ile analizine imkan 
sağlayan metot geliştirilmesi ve geliştirilen metot ile analizlenen arşiv sonuçlarından elde 
edilen veriler değerlendirilerek yaş eğrisinin çizilmesi amaçlanmıştır. Bu tez çalışmasının 
sonucunda geliştirilen metodun adalete hizmet etmesi hedeflenmiştir.

Abstract:
Forensic science is a multidisciplinary field that includes the processes of collecting, 
analyzing and interpreting evidence using scientific methods in criminal investigations and 
trials. Forensic document analysis is an important branch of forensic sciences; because 
document forgery is one of the most common types of crimes. In this context, document 
forgery; It is an important issue that affects legal procedures and judicial processes. Document 
forgery is the deliberate alteration, imitation or manipulation of letters, numbers or signatures 
on a document. In cases where document forgery is the subject of a lawsuit, prosecutors and 
judges demand answers from experts to the questions of who owns the writing or signature on 
the suspicious document and when the document was created. While the identity of the writing 
and signature is determined by optical examinations, the time of creation of the document is 
based on the detection of the time-dependent change of the ink in the suspicious document 
using analytical methods. These changes are the degradation of dyestuffs in the structure of the 
ink, the evaporation of solvents and the polymerization of resins. Many methods have been 
developed to detect these changes. Most of these methods are aimed at detecting the 
evaporation of solvents present in the structure of the ink. 
In this thesis, it is aimed to develop a method that allows the analysis of glycol-based 
solvents in the structure of gel pen inks of different colors (blue, black, green, red) with GC
MS and to draw the age curve by evaluating the data obtained from the archive results analyzed 
with the developed method. The method developed as a result of this thesis study is aimed to 
serve justice.