Bacillus thuringiensis preperatlarının laboratuvar koşullarında Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)'ya karşı etkinliklerinin belirlenmesi
Determination of effectiveness of Bacillus thuringiensis preparations against Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae) in laboratory conditions
Yazar: BURÇİN TAŞ
Danışman: PROF. DR. KAMİL KARUT
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, dayanıklılık riski düşük, insan ve çevre sağlığına zarar vermeyen çevre dostu entomopatojen Bacillus thuringiensis (Bt) biyopestisitlerin Tuta absoluta (Lepidoptera:Gelechiidae)'nın larva dönemlerine etkileri laboratuvar koşullarında ortaya çıkarılmıştır. Çalışmada, Rebound WP, Dipel DF, Florbac WG, Delfin WG, Agree 50 WG, Dacron WP olmak üzere altı ticari Bt preparatı ile pozitif kontrol olarak spinetoram ve spinosad etken maddeli iki insektisit kullanılmıştır. Preperatların T. absoluta'nın ergin öncesi dönemlerine ait etki değerleri Abbott formülüne göre hesaplanmıştır. Ayrıca Bt preperatlarının zararlının gelişme sürelerine olan etkisi de ortaya çıkarılmıştır.
Çalışmada, en yüksek etki %100 ile üçüncü günde spinosad ve spinetoram etkili maddeli insektisitlerde saptanmıştır. Bt preperatlarında en yüksek yüzde etki değerlerine 15. günde ulaşılmıştır. En yüksek etki %97.8 ile Delfin preperatında elde edilirken, bu preperatı % 92.5, %86.9, %81.9, %75.4 ve %72.7 ile sırasıyla Dacron, Florbac, Dipel, Rebound ve Agree preparatları izlemiştir. Bt preparatları zararlının gelişme sürelerinin de uzamasına neden olmuş, kontrolde 20 gün olan toplam gelişme süresi Dacron uygulamasında ortalama 24.2 güne yükselmiştir. Çalışmada zararlının tüm savaş uygulamalarına katkı sunabilecek sonuçlar elde edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Tuta absoluta, Bacillus thuringiensis, domates, yüzde etki, gelişme süresi

Abstract:
In this study, the effects of environmentally friendly entomopathogen Bacillus thuringiensis (Bt) biopesticides on the larval stages of Tuta absoluta (Lepidoptera: Gelechiidae) were revealed under laboratory conditions. In addition to two insecticides (spinetoram and spinosad) which used as positive control, six commercial Bt biopesticides, namely Rebound WP, Dipel DF, Florbac WG, Delfin WG, Agree 50 WG, Dacron WP were used in the study. Percentage effect values of the bioinsecticedes to the larval stages of T. absoluta were calculated according to Abbott formula. In addition, the effect of Bt products on the development time of the pest was also revealed. 
In the study, the highest effect was found in spinosad and spinetoram insecticides on the third day with 100%. The highest effect values were determined on the 15th day in Bt biopesticides. While the highest effect was obtained in Delfin product with 97.8 was followed by Dacron, Florbac, Dipel, Rebound and Agree preparations with 92.5%, 86.9%, 81.9%, 75.4% and 72.7% mortalities respectively. Bt products also prolonged the total development time of the pest and this period, which was 20 days in control, increased to 24.2 days in Dacron application. The results to this study can contribute to the integrated pest management programs of the pest were obtained in the study.

Key words: Tuta absoluta, Bacillus thuringiensis, tomato, percent effect, development time