Maloklüzyonlu çocuklarda kişilik özellikleri ve iyimserliğin ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesine etkisi
Impact of personality traits and optimism on the oral health related quality of life of children with malocclusion
Yazar: CİHAN AYDOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATİH KAZANCI
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız = Mouth ; Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Kişilik = Personality ; Kişilik testleri = Personality tests ; Maloklüzyon = Malocclusion ; Ortodonti = Orthodontics ; Sağlık = Health ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuk = Child ; İyimserlik = Optimism

Özet:
Bu çalışmanın birinci amacı çocuklarda ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin ölçülmesinde en sık kullanılan araçlardan biri olan CPQ 11-14 ölçeğinin Türkçe uyarlamasının hazırlanması ve geçerlik güvenirlik açısından test edilmesidir. Çalışmanın ikinci amacı ise maloklüzyonlu çocuklarda ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin ortodontik tedavi ihtiyacı, kişilik özellikleri ve iyimserlik ile ilişkilerini incelemektir. Bu amaçla CPQ 11-14 ölçeği Türkçe'ye uyarlanmış ve 15 çocuğun dahil edildiği bir ön çalışma ile genel olarak anlaşılır olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya yaşları 11-14 arasında olan ortodonti kliniğine tedavi talebi ile başvuran 200 çocuk dahil edilmiştir. Çocuklardan CPQ 11-14, TKÖÖ ve YYT-R ölçeklerini doldurmaları istenmiştir. Ortodontik tedavi ihtiyacı objektif olarak ICON indeksi ve sübjektif olarak AC skalası kullanılarak belirlenmiştir. CPQ 11-14 ölçeğinin test-tekrar test güvenirliğinin belirlenmesi amacıyla ölçek 50 çocuk tarafından 2 hafta sonra tekrar doldurulmuştur. Araştırmanın bulguları CPQ 11-14 ölçeği kullanılarak Türk çocuklarında ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin başarılı bir biçimde ölçülebildiğini göstermiştir. Maloklüzyonlu çocuklarda ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin objektif ve sübjektif ortodontik tedavi ihtiyacı, dışadönüklük, nevrotizm, gelişime açıklık, olumsuz değerlik, iyimserlik ve aylık hane geliri ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak maloklüzyonlu çocuklarda ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin ortodontik tedavi ihtiyacının dışında kişisel ve çevresel faktörlerden etkilendiği ve ortodontik tedavi kararı verilirken bu durumların da göz önünde bulundurulması gerektiği söylenebilir.

Abstract:
The first aim of this study was to adapt CPQ 11-14, one of the most frequently used oral health related quality of life questionnaires to Turkish language and to test it's validity and reliability. The second aim of the study was to assess the relations between oral health related quality of life, orthodontic treatment need, personality traits and optimism in children with malocclusion. Turkish adaptation of the CPQ 11-14 was performed and it was found to be generally understandable in a pilot study which included 15 children. 200 children aged 11-14 were included in the study. The children were asked to fill the CPQ 11-14, BPTI and LOT-R inventories. Orthodontic treatment need was assessed objectively by ICON and subjectively by AC scale. In order to calculate test-retest reliability 50 children filled the CPQ 11-14 again after 2 weeks. The results of the study has shown that CPQ 11-14 is an appropriate tool to assess oral health related quality of life in Turkish children. Oral health related quality of life in children with malocclusion was associated with objective and subjective orthodontic treatment need, extraversion, neuroticism, openness to experience, negative valence, optimism and monthly house income. To conclude, oral health related quality of life in children with malocclusion is affected by personal and environmental factors besides orthodontic treatment need level and this situation should be kept in mind during orthodontic treatment decision making.