Farklı sosyoekonomik düzeylerdeki 7-14 yaş grubundaki çocuklarda obezitenin incelenmesi
Research on obesity for children between the ages of 7-14 and from different socio-economic levels
Yazar: SEVİL ÇINAR
Danışman: PROF. DR. HİCRAN ÇAVUŞOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Obezite = Obesity ; Okul hemşireliği = School nursing ; Okul sağlık servisleri = School health services ; Okullar-halk sağlığı = Schools-public health ; Sosyoekonomik faktörler = Socio-economic factors ; Çocuklar = Children

Özet:
Araştırma, farklı sosyoekonomik düzeylerdeki 7-14 yaş grubundaki çocuklarda obezitenin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Ankara ili Belediye sınırları içerisinde düşük-orta-yüksek sosyoekonomik düzeydeki üç ilköğretim okulunun 2.-8. sınıflarında okuyan 7-14 yaş grubundaki toplam 242 öğrenci oluşturmuştur. Çocukların vücut ağırlığı, boy uzunluğu ölçülmüş, Beden Kitle İndeksi (BKİ) hesaplanmış, yaşa ve cinsiyete göre BKİ, ülkemiz  çocukları için Neyzi ve arkadaşları tarafından geliştirilmiş olan büyüme eğrileri kullanılmıştır. Yaşa göre Beden Kitle İndeksi sonuçları; 95. yüzdelik ve üzerinde olanlar obez olarak değerlendirilmiştir. Araştırmacı tarafından hazırlanan veri formunda; öğrencilere ilişkin yaş, cinsiyet, sınıf, anne babanın eğitim durumu, gelir düzeyini algılama gibi demografik soruların yanında öğrencilerin  beslenme alışkanlıkları, ?fast-food? tüketim sıklıkları, fiziksel aktivite düzeyleri, televizyon ve bilgisayar karşısında geçirdikleri süre ile ilgili sorular yer almıştır. Verilerin değerlendirilmesinde  Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis varyans analizi  ve Ki-Kare testi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğrencilerin %20.7? si obez olarak bulunmuştur. Yüksek ve orta sosyoekonomik düzeydeki öğrencilerde obezite oranı, düşük sosyoekonomik düzeydeki öğrencilere göre daha fazla bulunmuştur. Ancak anlamlı bir fark belirlenmemiştir (p>0.05). Obez olduğu  saptanan öğrencilerle ilgili; cinsiyet, ebeveynlerin obez olması, ailenin sosyoekonomik durumu, sportif aktivite durumu, televizyon ve bilgisayar izleme süresi, düzenli beslenme alışkanlığı, kahvaltı tüketmeleri, ?fast-food?  gıdaları tüketmeleri, şekerli  besin ve hazır içecek  tüketmeleri ile obezite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0.05). Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda obez olan öğrencilerin kilo yönetiminin yapılması ve risklerin en aza indirilmesi için hemşireler tarafından okullarda dengeli beslenme ve sportif faaliyetlerin önemini içeren eğitim verilmesi, yılda en az iki kez öğrencilerin boy-kilolarının ölçülerek kaydedilmesi, değerlendirilmesi ve takip edilmesi yoluyla çocukların obezite düzeylerinin saptanması önerilmektedir.

Abstract:
This descriptive research was made with the purpose of investigating the obesity on children between the ages of 7-14 and from different socio-economic levels. The samples of the research was the students who are between the ages of 7-14 and are between second and eight level of primary education, resident in  the borders of Ankara Metropolitan Municipality from three different socioeconomic level identified as low-medium-high. The research was conducted by two phases. The body weights and body lengths of children were measured and their Body Mass Indexes (BMI) was calculated. After that considering their ages and sexuality the growing the curves developed by Neyzi at all was used. BMI dependent of age which is above 95% was treated as obese. A survey was conducted with the question content of demography such as age, sex, educational status of parents, level of income. Besides the questions regarding the style of nutrition, frequency of fast food consumption, level of physical activity and time consumed with computer were also included. During the examination of the collected data Mann ? Whitney U test, Kruskal-Wallis analysis of variance and Square Test  were implemented. According to the findings of the research 20.7% of the total students was determined as obese. The obesity ratio of students in high-medium socioeconomic level is higher from the one from low level socioeconomic level. However no significant difference was detected. (p>0.05).  Regarding the students determined as obese; between obesity and the factors such as sex, obesity level of parents, socioeconomic level of family, physical activity level, time spent with computer and TV, regular nutrition habit, having breakfast, level of fast food consumption, sugary and fizzy beverage consumption a statistically significant difference was detected. (p<0.05) After the research it is suggested that the body weight management of the obese students needs to be implemented. In order to minimize the risks some training programs within the topics of balances nutrition and importance of sports should be organized within the collaboration of nurses and school administrations. Moreover the body weights and lengths of students should be measured at least twice a year and by using this data an effective monitoring program should be conducted.