Lipid metabolizmasının düzenlenmesinde rol oynayan mikroRNA' ların ateroskleroz patogenezinde olası etkilerinin araştırılması
Investigation of possible effects of microRNAs involved in regulation of lipid metabolism in the pathogenesis of atherosclerosis
Yazar: AYŞEGÜL GÖRÜR
Danışman: PROF. DR. LÜLÜFER TAMER
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Gen ifadesi = Gene expression ; Lipid metabolizması = Lipid metabolism ; Mikro RNA = Micro RNA ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Ülkemizde ölüm nedenleri arasında kardiyovasküler hastalıklar birinci sırada gelmektedir. Erken tanı ve tedavi kardiyovasküler hastalıklarda hayati öneme sahiptir. Kardiyovasküler hastalıkların en önemli nedeni aterosklerozdur. Ateroskleroz, varlığı veya risk faktörlerinin tespiti durumunda önlenebilir bir hastalıktır. 2000'li yılların başlarında miRNA'ların gen ekspresyonundaki rolünün keşfi ile başta kanser ve kalp hastalıkları gibi önemli mortalite ve morbidite sebebi olan hastalıklar olmak üzere, yaşam kalitesini düşüren ya da nedeni belli olmayan birçok hastalığın yeniden değerlendirilmesi ve/veya patogenezlerinin aydınlatılması gündeme gelmiştir. Dolaşıma eksozomlar, lipoproteinler ve mikroveziküller gibi yollarla taşınmasının belirlenmesi, kan dolaşımı ve çeşitli vücut sıvılarında saptanabilmeleri, plazmada bulunan RNaz'lara oldukça dirençli olmaları gibi özellikleri miRNA'ların belirteç ve terapotik amaçla kullanılabilirliği yönünde yeni çalışma alanlarının açılmasına neden olmuştur. Lipit metabolizması ile ilgili olarak birçok miRNA'nın rolü, özellikle doku ve hücre kültürü çalışmalarında gösterilmekle birlikte bunların dolaşımdaki durumları tam olarak değerlendirilmemiştir. Bu nedenle bu çalışmada, lipit metabolizmasının düzenlenmesinde rol oynayan miRNA'ların dolaşımdaki düzeylerinin, ateroskleroz patogenezinde olası rollerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya, Mersin Üniversitesi, Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi, Kardiyoloji polikliniği'ne başvuran, anjiyografi ile koroner arterlerinde en az bir damar tıkanıklığı olan (≥% 70) 46 hasta ve damar tıkanıklığı saptanmayan ve özgeçmişinde herhangi bir sistemik hastalığı bulunmayan 43 kontrol dahil edilmiştir. Hasta ve kontrol grubuna ait bireylerin açlık venöz kanları miRNA analizi, lipit profili ve CRP için alınmıştır. Lipit profili ve CRP düzeyleri sırasıyla enzimatik kolorimetrik ve immünotürbidimetrik metod ile çalışılmıştır. miRNA ekspresyon analizi ise yüksek kapasiteli Real-Time PCR sistemi kullanılarak analiz edilmiştir. Bu çalışma sonunda miR-185-5p, -222-5p, -33b-5p, -let-7g-5p, -21-5p, -30c-5p ve -122-5p'nin ekspresyon düzeyleri KAH grubunda kontrol grubuna göre artmış, -223-3p, -106b-5p, -17-5p ve -138-1-3p ekspresyon düzeyleri ise azalmış olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, miRNA'lar gelecekte akut aterosklerotik olayların prognostik karakterizasyonu ve erken tanısı için güvenilir ve spesifik bir belirteç olarak kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler: Ateroskleroz, lipit metabolizması, miRNA, ekspresyon, biyobelirteç,
Danışman: Prof. Dr. Lülüfer TAMER, Mersin Üniversitesi, Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya Anabilim Dalı, Mersin

Abstract:
INVESTIGATION OF POSSIBLE EFFECTS OF MICRORNAS INVOLVED IN REGULATION OF LIPID METABOLISM IN THE PATHOGENESIS OF ATHEROSCLEROSIS

Cardiovascular diseases are the leading cause of death in our country and the most important cause of cardiovascular diseases is atherosclerosis. Early diagnosis and treatment have vital roles not only in atherosclerosis but also all type of cardiovascular diseases. Atherosclerosis is a preventable multifactorial disease in case of early detection of atherosclerosis or atherosclerotic risk factors. Upon the discovery of the role of miRNAs in gene expression in early 2000s, reassessment of life threatening diseases such as cancer, cardiovascular diseases and/or clarification their pathological basis became a current issue. Determination of miRNAs release to systemic circulation and/or to the extracellular fluids via exosomes, lipoproteins and microvesicles and their resistance to RNases directed new studies to targeting miRNAs as biomarkers and therapeutic agents. Although miRNAs role in lipid metabolism has been studied in many tissue and cell culture studies, their role in circulation is controversial and/or insufficiently determined. Therefore, in this study it is aimed to investigate possible effect of circulating lipid metabolism related miRNAs in the pathogenesis of atherosclerosis. 46 patients with CAD, documented coronary arter stenosis at least one vessel (≥70 %), who attended to Mersin University Health, Research and Application Hospital Cardiology clinic and 43 controls without any coronary artery stenosis and systemic diseases are going to be enrolled in this study. Coronary artery stenosis status was documented with coronary angiography. Fasting venous blood samples of subjects were taken for miRNA analysis and lipid profiles and CRP. Lipid profile and CRP levels were measured by enzymatic colorimetric and immunoturbidimetric methods, respectively. miRNA expressions were analyzed using a high-throughput real-time PCR system. In this study, the expression levels of miR-185-5p, -222-5p, -33b-5p, -let-7g-5p, -21-5p, -30c-5p and -122-5p in the CAD were found to be increased compared to control group, whereas the expression levels of -223-3p, -106b-5p, -17-5p and -138-1-3p were found to be decreased. In conclusion, miRNAs can be used as a reliable and specific marker for the prognostic characterization and early detection of acute atherosclerotic events in the future.

Key words: Atherosclerosis, Lipid metabolism, miRNA, expression, biomarker 
Advisor: Prof. Dr. Lülüfer TAMER, Mersin University, Faculty of Medicine, Department of Biochemistry, Mersin