Çoklu örgütsel mantık ve hibrit bir örgütün doğuşu: Türkiye'de bir sivil toplum kuruluşunun vaka analizi
Multiple institutional logics and the founding of a hybrid organization: The case of a Turkish charity
Yazar: AYLİN SEZGİN
Danışman: PROF. DR. OKTAY TAŞ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Hibrit örgütler = Hybrid organizations ; Kurumsal kuram = Institutional theory ; Kurumsal mantık = Institutional logic ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Örgüt kuramları = Organizational theories

Özet:
Çalışmamızda, örgütlerin faaliyetlerini sürdürürken çeşitli çevresel faktörlerle olan ilişkilerini nasıl kurguladıklarını ve  yönettiklerini açıklamak için geliştirilmiş önermeler bütününden oluşan araştırma alanı olan örgüt teorisi çerçevesinde bir sivil toplum kuruluşunun nasıl ortaya çıktığı vaka analizi olarak  incelenmiştir. Belli bir amacı gerçekleştirmek için kurulan belli bir yapıya ve devamlılığa sahip sosyal ilişki biçimine örgüt denir. Örgüt sahip ve yöneticiler aktör; örgütlerin büyüklük, yönetim ve örgütlenme biçimleri, üretim teknolojisi, kültür, hukuk teknoloji ve çevresel unsurlar ise yapıdır. 
Çalışmanın ilk bölümünde tezin kuramsal alt yapısını oluşturan Kurumsal Kurama ait kavramsal çerçeve çizilmiştir. Bu kuruluş hikayesinde birbiriyle karşıt iki kurumsalcı mantığı birlikte görüyoruz. Hibrit örgüt literatüründe sıkça söylendiği gibi  Vakfın kuluşu yardım ve piyasa mantığı kar amacı gütmeyen bir örgüt modeli olsa da, iktisadi işletme kurulması ve okulun ücretli kurgulanması bu iki mantığı bir araya getiriyor. Ancak bunlar birbirini detekleyen mantıklar olduğunu görüyoruz..
Çalışmanın ikinci bölümde ise sivil toplum kavramı, sivil toplum kuruluşlarının sınıflandırılması ve Türkiye de Sivil Toplum irdelenmiştir. Sivil toplum kuruluşları, merkezi ve yerel yönetimlerden bağımsız olan, devlet tarafından tek başına karşılanamayan hizmetlerin toplum yararına kullanılması için kurulur. Diğer bir deyişle gönüllülük prensibi içinde kamu yararını gözeterek çalışmalar yapan, kar amacı gütmeyen, maddi çıkar beklemeyen, yalnız kendi ilgi alanları ile değil tüm toplumu ilgilendiren sorun ve konularla ilgili faaliyet gösteren kurumlardır. Bireylerin tek başına üstesinden gelemediği işleri başarmalarının mümkün kılan toplumsal işbirliği sistemidir sivil toplum örgütü.
Bu çalışmada otizm ve yaygın gelişim bozukluğu sorunu olan çocukların erken tanı ve çağdaş eğitim olanaklarıyla topluma kazandırılmasına estek olmak amacıyla 2003 yılında açılan Tohum Otizm Vakfı Özel Eğitim Vakfı'nın nasıl bir örgüt yapısı olduğuna bakılmış ve hibrit bir organizasyon olarak ve  nitel araştırma yöntemi olan vaka analizi yöntemi kapsamında incelenmiştir. Vaka analizi gerçek ya da kurumsal bir iş durumunu temel alan belli gerçekler ve veriler içeren bir çalışmadır. Vakanın içinde bulunduğu doğal ortamda, manipüle edilmeden incelenerek, az sayıda kişiden derinlemesine bilgi edinmek için birebir ve karma görüşmeler gerçekleştirilmiş ve analize tabii tutulmuştur.  çalışılmıştır. 
Yapılan vaka analizinin sağladığı güçlü veri arşivi ile yapılacak birçok araştırmayı teşvik edeceği, karar alma süreçlerini etkileyeceği ve bunlara kaynak teşkil edeceği beklenmektedir.

Abstract:
This study examined how a non-governmental organization is formed within the framework of the organizational theory, which is the study area consisting of a whole of hypotheses developed to explain how organizations establish and manage their relationships with the environmental factors while maintaining their activities, as a case analysis. The type of social relationship, which has a certain structure formed to actualize a certain goal and has continuance, is called an organization. The organization owners and managers are actors, and the size, management and organizational form, production technology, culture, legal technology, and environmental elements of the organization are the structure. 
The conceptual framework of the Organizational Theory, which forms the theoretical groundwork of the thesis was drawn in the first section of the study. We see two institutionalist mentalities that are opposed to one another in this organizational story. As often mentioned in the literature on hybrid organizations, even though the establishment of the foundation has a non-profit organization model with aid and market mentality, the establishment of a commercial enterprise and paid construction of the school bring these two mentalities together. However, we see that these mentalities support each other.
The concept of civil society, the classification and non-governmental organizations, and the Civil Society in Turkey were examined in the second section of the study. Non-governmental organizations are independent of central and local governments and are founded to use services that cannot be provided by the government alone for the benefit of the society. In other words, these are institutions that operate looking out for public interest on a voluntary basis, do not expect financial gains, and operate about problems and matters not only in their area of interest but the area of interest of the society. Non-governmental organizations are social cooperation system that allows individuals to accomplish works that they cannot overcome on their own.
The organizational form of the Tohum Autism Early Diagnosis and Education Foundation, which was founded in 2003 to contribute to public service with early diagnosis and modern education possibilities of children with autism and pervasive development disorder, and to support meeting the education, health, and rehabilitation needs of these children, was examined and this hybrid organization was examined within the scope of the case analysis method, which is a qualitative research method. Case analysis is a study that contains certain truths and data based on real or organizational business status. One-to-one and mixed interviews were conducted with a few people to examine the case in its natural environment without any manipulation and to obtain in-depth information, and the findings were analyzed.  
The strong data archive provided by the case analysis conducted is expected to promote many studies to be carried out, affect decision-making processes, and provide resources for these studies.