Ortaokul adolesan öğrencilerde obezite prevalansı ve risk faktörlerinin belirlenmesi
Determining of the risk factors and the prevalence of obesity at adolescent students of secondary school
Yazar: SEHER CEYLAN
Danışman: PROF. DR. ALİ ŞAHİN
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Çağımızın en önemli sağlık sorunlarından biri haline gelen  fazla kilo ve obezite, küreselleşmenin etkisi ve dünya çapında beslenme tarzları ile  yakından ilişkilidir. Obezite gerek tıbbi açıdan gerekse estetik açıdan son 20 yıldır güncelliğini korumaktadır. Özellikle son yıllarda obezite kaynaklı  gelişen ve ölüm riskine kadar ilerleyen hastalıklar,  insanların obezite konusunda daha bilinçli olmaları gerektiğini göstermektedir. Ergenliğin baş gösterdiği adolesan bireyleri de tehdit eden bu hastalığın, erken dönemde saptanması, obeziteye  neden olan değişkenlerin araştırılması ve gerekli önlemlerin alınması birey açısından büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı, Karaman  İli  merkez ortaokullardan seçilmiş dört adet devlet ortaokulunda öğrenim gören 7. ve 8. sınıf adolesanlarda  obezite prevalansının belirlenmesi  ve ilişkili risk faktörlerinin değerlendirilmesidir.
Araştırma, 7. ve 8. sınıf düzeyinden   830 (kız: % 46,1,  erkek: % 53,9) adolesan öğrenci ile yürütülmüştür. Öğrencilerin, % 6,4' ü (kız: % 3,4, erkek: % 3) fazla kilolu,  % 1,3 (kız: % 0,8, erkek: % 0,5)' ü ise obez olarak belirlenmiştir. Ayrıca, obeziteyi etkileyebileceği düşünülen "sosyodemografik özellikler", "sosyoekonomik özellikler" ve "beslenme özellikleri" değişkenlerin Beden Kütle İndeksi (BKİ) ile ilişkisi değerlendirilmiştir. Araştırılan risk faktörlerinden;  ailede şişman birey varlığı, yemek yeme hızı, dengeli beslenme bilgilendirme kaynağı ve gün içindeki aktivite değişkenleri ile BKİ açısından  gruplar arasında p<0,05 anlamlılık düzeyinde farklılık tespit edilmiştir. Bu çalışma;  aynı bölge içerisinde   insanların zamanla bilinçlenmesine bağlı olarak obezite riskinin  düşebileceğini hatırlatırken,  daha kapsamlı katılımın sağlanacağı  ve parametrelerin değerlendirileceği,  örnekleminin Türkiye genelini temsil edeceği ulusal bir  çalışmaya dönüştürülerek evrensel sonuçları ortaya çıkaracağı  düşünülmektedir.

Abstract:
Overweight and  obesity,  becoming  one of the most important health problems of our age,  is related  with  the effect of globalization and nutrition styles all over the world. Obesity  has been  keeping   up  to date  in terms of both medicare and aesthetic. Especially  in recent  years  some  diseases oncoming obesity and  rising  to the  death, showing us that people must be more aware of obesity concern. Early diagnoses  and  researching  the  variables  causing  the  obesity  is very   important   for  the  individual, which is threatening also the adolescents who are cropped  up  puberty.  The  aim of this research is the determining the obesity prevalence and evaluating related risk factors among  the  adolescents  7th and 8th grades studying at selected four  state secondary schools in the  central  secondary  schools in the  province of Karaman.
The  research   has been  driven with 830  adolescent students (girls 46.1 %, boys  53.9 %) on the level of 7thand 8thgrades.  6.4 % of the students (girls 3.4 %, boys 3 %) were defined as overweight and 1.3 %  (girls 0.8 %, boys 0.5 % ) of the students were defined as obese. Also, sociodemographic features, socioeconomic features and nutrition features variables' relation   -those are proposed that will be able to impress the obesity- were   evaluated  with Body Mass Index (BMI).  From  the  risk factors those were    researched; the existence of fat individual in the family, the rapid of eating, the  information source of  the  balance diet and  event  variables during the day and in terms of BMI groups p˂0.05 differences on the level of signifance  were accounted. This study; by evoking that the obesity risk will be able to decrease  depending on people becoming  conscious in the  length of time in the same region  and  with turning  into a national study with a wider involvement  that  will be provide  and  the  parameters  will be evaluated, samples will represent public of Turkey, it is thought that it will disappear  universal results.