Quentin Tarantino filmlerindeki erkeklik ve şiddet temsillerinin Türkiye'deki izleyiciler tarafından alımlanması
Reception of the representations of masculinity and violence in Quentin Tarantino's films among audiences in Turkey
Yazar: EZGİ BUGEY
Danışman: DOÇ. DR. ÇAĞLA KARABAĞ SARI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu çalışmada Hollywood sinemasının dünya çapında popüler yönetmenlerinden Quentin Tarantino'nun filmlerinde yer alan erkeklik ve şiddet temsillerinin Türkiye'deki izleyiciler tarafından nasıl okunup yorumlandığı incelenmektedir. Filmler ve izleyiciler arasındaki ilişkiyi anlayabilmek, filmlerin izleyicilerde bıraktığı izleri takip edebilmek üzere izleyicilerin anlam dünyalarına ve deneyimlerine başvurmak gerekir. Bu çerçevede izleme (ve hatta yeniden izleme) ediminin gerçekleştiği tarihsel ve toplumsal koşulları göz önünde bulundurmak ve izleyicilerin deneyimlerini ve düşüncelerini aktarırken içinden konuştukları söylemleri ve tarihsel bağlamı anlamak hayati önem taşımaktadır. Dolayısıyla bu tezde izleyicilerin okuma ve anlamlandırma pratikleri ile dolaşımdaki tarihsel, toplumsal, kültürel ve politik söylemler arasındaki ilişkiyi anlayabilmek amacıyla Janet Staiger'ın tarihsel materyalist yaklaşımından ve izleyici araştırmalarında etnografik yaklaşımlardan yararlanılmıştır. Çalışma kapsamında gerçekleştirilen yarı-yapılandırılmış derinlemesine görüşmelerden elde edilen veri analiz edilirken, izleyicilerin Tarantino filmlerini nasıl alımladıkları üç başlık altında ele alınmaktadır. Bunlardan ilk ikisinde izleyicilerin filmleri yorumlama biçimlerini çerçevelemekte olduğu bulgulanan auteur'lük söylemi ve adeta bir tür (genre) gibi işleyen "erkek filmi" kategorisi tartışmaya açılmaktadır. Son bölümde ise izleyicilerin filmlerle nasıl ilişkilendikleri ve toplumsal cinsiyet rollerine ve şiddete ilişkin anlatısal ve görsel unsurları nasıl yorumladıkları mevcut tarihsel ve toplumsal bağlam çerçevesinde incelenmektedir. Sonuç olarak kültürel, tarihsel ve toplumsal bağlamın katılımcıların düşüncelerini ve yorumlarını güçlü biçimde etkilediği görülmektedir. Çalışmada ulaşılan önemli sonuçlardan birine göre Türkiye'deki mevcut politik iklim izleyicilerin gündelik yaşamlarında eksikliğini hissettikleri adalet duygusunu filmlerde aramasına neden olmakta ve anlatıda 'adaletin yerini bulması' onlarda haz uyandırarak katarsis yaratmaktadır.

Abstract:
This study focuses on how audiences in Turkey read and interpret the representations of masculinity and violence in the films of Quentin Tarantino, one of the most popular directors of Hollywood cinema worldwide. In order to understand the relationship between films and audiences and to observe the impressions films leave on audiences, it is important to refer to the ways audiences make sense of and experience the world. Therefore, it is essential to consider the historical and social conditions in which the act of watching (and even re-watching) takes place and to understand the discourses and historical contexts through which audiences speak while conveying their experiences and thoughts. Accordingly, this thesis uses Janet Staiger's historical materialist approach and ethnographic approaches within audience studies to examine the relationship between audiences' reading and interpreting practices and the historical, social, cultural, and political discourses in circulation. Analyzing the data obtained from the semi-structured in-depth interviews conducted within the scope of the study, how audiences read Tarantino films is discussed in three sections. The first two sections discuss the discourse of auteurism, which is found to determine how audiences interpret the films, and the category of "men's film", which functions almost like a genre. The final section examines how audiences relate to the films and interpret narrative and visual elements regarding gender roles and violence within the current historical and social context. The findings of the study reveal that the cultural, historical, and social context strongly influenced the participants' thoughts and interpretations. According to one of the significant findings of the study, the current political climate in Turkey encourages viewers to look for a sense of justice in films, for they feel they lack in their everyday lives, and the 'fulfillment of justice' in the narrative evokes pleasure and creates catharsis in them.