Yeni Foça (İzmir) yöresinin coğrafi bilgi sistemleri (cbs) yöntemleri ile destekli jeolojisi
Geology of Yeni Foça (İzmir) district based on geographic information system (gis) methods
Yazar: BEKİR MURAT TEKİN
Danışman: DOÇ. DR. ENİS KEMAL SAGULAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Jeoloji = Geology ; Jeolojik harita = Geological map ; Uzaktan algılama = Remote sensing

Özet:
Çalışma alanı İzmir ili KB'sında Aliağa, Menemen ve Foça ilçeleri arasında Yeni Foça'nın güneyinde yer alan Ilıpınar köyü ve çevresini kapsamaktadır. Bu çalışmada, yaklaşık 72 km²'lik bir harita alanında çalışılarak, sahada yüzlek veren volkanik/volkanoklastik kayaçlar ve bu kayaçlarla dokanağa sahip karasal (akarsu, göl vb.) tortullar arasındaki stratigrafik ve yapısal ilişkiler incelenmiş, saha gözlemleri yanında, sahadan alınan çeşitli kayaç örneklerinin petrografik/petrolojik incelemeleri yapılmış ve yörenin 1/25.000 ölçekli yerel jeolojik haritası yeniden düzenlenerek güncellenmiştir. Çalışma alanında stratigrafik olarak en altta Erken-Orta Miyosen yaşlı Foça Tüfü (Tmf) ve üyesi Geren İgnimbiriti (Tmfg) yer almaktadır. Bu volkanik birim üzerine uyumlu ve geçişli olarak Orta Miyosen (Langiyen) yaşlı Aliağa Formasyonu (Tma) gölsel kireçtaşları ile kireçtaşının alt seviyelerinde gözlenen ve ilk kez bu çalışmada haritalanan Gerenköy kırıntılı üyesinin (Tmag) killi kireçtaşı-kumtaşı-çamurtaşı-marn ardalanmalı düzeyleri gelmektedir. Bu birimler Orta Miyosen (Serravaliyen) yaşlı Ilıpınar Bazaltı (Tmaıb) tarafından kesilmektedir. Bu istif güncel karasal tortullar tarafından stratigrafik uyumsuz olarak örtülmektedir.Bu çalışmada yerbilimlerinde geniş bir kullanım alanına sahip Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yöntemlerinden faydalanılmıştır. Jeolojik haritalama veya harita güncelleme çalışmalarında, farklı gruplara ait formasyonların, güncel tortullar içerisindeki eski ve yeni oluşumların sınırlarının belirlenmesinde ve tektonik süreksizliklerin saptanması ve yorumlanmasına ilişkin çalışmalarda CBS yöntemleri yanında, Spot 5, Aster uydu görüntüleri ile Google Earth programının sunduğu güncel uydu görüntüleri kullanılmıştır.Yapılan çalışmada yörenin jeolojik haritası büyük ölçüde değişikliğe uğramış, stratigrafik istif yeniden düzenlenmiş, yöresel stratigrafi yeniden yorumlanmıştır. Buna göre, yörede Erken-Orta Miyosen'de püskürmeli bir volkanik etkinliğin de yoğun olarak katıldığı karasal/gölsel bir çökelimin oluştuğu; bu çökelimin, Orta Miyosen'de gölsel tortullaşmanın volkanoklastik katkının sona erdiği son evrelerini temsil eden gölsel kireçtaşları ile tamamlandığı saptanmıştır. Ayrıca, tüm bu birimlerin daha sonra (Orta Miyosen) oluşan yeni bir volkanizmanın ürünü karasal bazalt sokulumları tarafından uyumsuz olarak kesildiği belirlenmiştir.Çalışma alanının genç tektonik dönemde oluşan ve bazıları halen etkin olan kırık takımları gözden geçirilmiş; çoğunlukla yanal atıma sahip ve genellikle KB-GD, KD-GB ve K-G doğrultulu kırık takımları incelenerek yörenin genel olarak KB-GD doğrultulu sıkışma, KD-GB doğrultulu genişleme eğiliminde olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca yanal atımlı faylar, çalışma alanının güncel olarak saat yönünün tersine bir burulma etkisinde kaldığını düşündürmektedir.Anahtar Kelimeler: Coğrafi bilgi sistemi (CBS), Google Earth, güncel tortullar, Miyosen, Aster.2012, 110 sayfa

Abstract:
Study area covers Ilıpınar Village and its surrounding area between Aliağa, Menemen and Foça districts, NW of İzmir city. Stratigraphic and structural relations between volcanic/volcanoclastic rocks and terrestrial sediments (mainly river and lake deposits) were studied within approximately 72 km² area. 1/25.000 scaled geological map of the area prepared by previous researchers was revised and petrographic/petrologic investigations of hand specimens were analysed. There is Early/Mid Miocene Foça Tuff (Tmf) in the bottom of the stratigraphic column with Geren Ignimbrite (Tmfg) which is a member of Foça Tuff. Lacustrine limestone deposits of Mid Miocene (Langhian) Aliağa Formation (Tma) and Gerenköy member (Tmag) that is mapped for the first time by this study (clayey limestone-sandstone-marn alternation) covers concordantly and translationally Foça Tuff. Those units are cut by Mid Miocene (Serravallian) Ilıpınar Basalt (Tmaıb). Finally, recent terrestrial deposits cover discordantly all the units.Benefits of Geographic Information Systems (GIS), which is very popular tool in earth sciences, were extensively used. When determining boundaries of different stratigraphic units in geological mapping, tectonic discontinuities and their interpretation, in addition to GIS applications, satellite images of Spot-5, Aster and Google Earth were widely used.Within this study, previous geological maps underwent changes, stratigraphical column was revised and local stratigraphy was re-evaluated. Accordingly, it was determined that; there happened a terrestrial/lacustrine sedimentation with extensive volcanic activity in Early/Mid Miocene. In Mid-Miocene, lacustrine sedimentation was completed with the sedimentation of limestones of Lacustrine origin. Besides, it was determined that all these units were cut by basalts which is a product of Mid-Miocene volcanism.Recent tectonic lines were evaluated within the region. After the investigation of NW-SE, NE-SW and N-S oriented faults mainly strike slip in origin, it was evaluated that the area is controlled by NW-SE oriented compression and NE-SW extention. In addition, strike slip faults give an impression that study area is controlled by counter clockwise rotational movement.Keywords: Geographic information system (GIS), Google Earth, recent deposits, Miocene, Aster.2012, 110 Pages