İdiyopatik intrakranial hipertansiyonu olan hastalarda basion opistion mesafesi ve ense cilt kalınlığının normal popülasyon ile karşılaştırılması
Comparison of basion opisthion distance and nuchal skin thickness in patients with idiopathic intracranial hypertension with the normal population
Yazar: EMRAH ÖZ
Danışman: DOÇ. DR. SALİH HATTAPOĞLU
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Ense = Nucha ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Pseudotümör cerebri = Pseudotumor cerebri ; İntrakraniyal hipertansiyon = Intracranial hypertension

Özet:
Amaç: Modifiye Dandy kriterlerini karşılayan İdiyopatik İntrakranial Hipertansiyonlu
(İİH) hastalarının sagital T2A Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) yöntemi kullanılarak 
basion opistion(BO) mesafesini, ense cilt kalınlığını ölçmek ve normal popülasyon ile 
karşılaştırmak
Materyal ve Metod: Çalışmamız 01.06.2013-01.04.2020 tarihleri arasında Dicle 
Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'ne başvuran revize edilmiş Dandy kriterlerine göre 
(Friedman ve ark. 2013) İİH tanısı almış 20-60 yaş arası hastalardan seçilmiştir. Çalışmamıza 
dahil edilen ve kranial MRG tetkiği bulunan 40 hasta ve kranial MRG'sinde herhangi bir 
patolojik görüntüleme bulgusu olmayan 70 kontrol grubu seçilmiştir. Çalışma retrospektif olarak 
yapılmıştır. 
Hasta grubumuz, hastanemizde kullanılan dijital arşiv olan PACS (Picture Archiving 
Communications Systems) sisteminde "İdiyopatik İntrakranial Hipertansiyon" ve "Psödotümör 
Cerebri" anahtar kelimeleri aranarak belirlenmiştir. Seçilen hastaların BOS basınç değeri,
hastanedeki bilgi işletim sistemi (Probel) taranarak elde edilmiş olup, BOS açılış basıncı 250 
mmH2O'un üzerinde olanlar çalışmaya dahil edilmiştir. Vaka grubunda kranial MRG'lerinde 
intrakranial kitle, kanama, sinüs ven trombozu (SVT), hidrosefali gibi intrakranial basınç artışı 
yapan sekonder nedenler belirlenerek çalışma dışında bırakılmıştır. Kontrol grubu ise PACS 
sistemindeki dijital arşiv taranarak, kranial MRG'sinde herhangi bir patoloji izlenmeyen, yaş 
(20-60 yaş aralığında) ve cinsiyet dağılımları vaka grubuna benzerlik gösteren, herhangi bir 
santral sinir sistemi ve kronik hastalığı bulunmayan 70 hasta seçilmiştir.
Çalışmaya dahil edilmeme kriterleri; 20 yaşından küçük ve 60 yaşından büyük olmak,
BOS açılış basınç değerine ulaşılmayan, lomber ponksiyon (LP) yapmayı reddeden ya da açılış 
BOS basıncı <250mmH2O olmak, BOS basıncında değişiklik yapabilecek ilaç (asetazolamid, 
topiramat, furosemid gibi) kullanmak, santral sinir sistemini(SSS) ilgilendiren bir hastalığın 
bulunması ( intrakranial kitle,enfeksiyon,tromboz,kanama vs.) ve kafa içine yönelik girişimsel 
bir işlemin (şant, operasyon gibi) yapılmış olmasıdır.

Bulgular: Çalışmaya 40 vaka ve 70 kontrol grubu olmak üzere toplam 110 hasta dahil 
edilmiştir. Vaka grubunun yaş ortalaması 35,2±9,0 yıl, kontrol grubunun ise 34,8±9,2 yıl olarak 
görülmüştür. Gruplar arasında yaş açısından anlamlı farklılık görülmemiştir(p=0,791). Vaka 
grubunun %36'sı (%90) kadın ve 4'ü (%10) erkek iken kontrol grubunun 62'si (%88,1) kadın ve 
8'i (%12,9) erkektir. Gruplar arasında cinsiyet açısından anlamlı farklılık tespit edilmemiştir.
Çalışmaya dahil edilen hastaların MRG sonuçları incelendiğinde 35'inde (%87,5) 
perioptik BOS mesafelerinde genişleme, 30'unda (%75) parsiyel empty sella, 17'sinde optik 
sinir tortiyozitesi, 7'sinde (%17,5) trigeminal sisternde genişleme, 2'sinde (%5) transvers sinüs 
stenozu (TSS) ve 3'ünde (%7,5) diğer bulgular görülmüştür.
Vaka grubunun Basion-Opistion mesafesi 36,3±3,1 mm, kontrol grubunun ise 32,3±2,8 
mm olarak bulunmuş ve vaka grubunun değeri kontrol grubundan anlamlı şekilde yüksek
bulunmuştur (p<0,001). Vaka grubunun ense kalınlığı 9,7±2,6 mm, kontrol grubunun ise 6,9±1,9 
mm olarak bulunmuş ve vaka grubunun değeri kontrol grubundan anlamlı şekilde yüksek 
bulunmuştur (p<0,001).

Sonuç: İİH'nin radyolojik görüntüleme bulgusu olabileceğini düşündüğümüz iki 
parametre (ense kalınlığı ve basion opistion mesafesi) hastalık tanısında bir belirteç ve ense 
kalınlığının kilo verme sürecinin takibinde de klinik düzelme ile korelasyon gösterecek bir 
parametre olabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: To measure basion opisthion distance and nuchal skin thickness from this level by 
using sagittal T2A Magnetic Resonance Imaging (MRI) method in Idiopathic Intracranial 
Hypertension (IIH) patients who meet the Modified Dandy criteria and compare them with the 
normal population.
Material and Method: Our study was selected from patients aged 20-60 years who were 
diagnosed with IIH according to the modified Dandy criteria (Friedman et al. 2013), who applied 
to Dicle University Medical Faculty Hospital between 01.06.2013 and 01.04.2020. 40 patients 
who were included in our study and who had cranial MRI examination and 70 control group 
without any pathological imaging findings in their cranial MRI were selected. Cases were made 
retrospectively.
Our patient group was determined by searching the keywords "Idiopathic Intracranial 
Hypertension" and " Pseudotumor Cerebri" in the PACS (Picture Archiving Communications 
Systems) system, which is the digital archive used in our hospital. The CSF pressure value of the 
selected patients was obtained by scanning the information operating system (Probel) in the 
hospital, and those with a CSF opening pressure above 250 mm were included in the study. In 
the case group, secondary causes of increased intracranial pressure such as intracranial mass, 
bleeding, hydrocephalus, sinus vein thrombosis (SVT) in cranial MRG were determined and 
excluded from the study. The control group, on the other hand, was selected from 70 patients 
without any central nervous system or chronic diseases, whose age (between 20-60 years) and 
gender distributions were similar to the case group, and no pathology was observed in the cranial 
MRI, by scanning the digital archive in the PACS system.
Exclusion criteria from the study; Being younger than 20 years old and older than 60 
years old, not reaching CSF opening pressure value with lumbar puncture (LP), refusing to 
perform LP, opening CSF pressure to be higher than 250 mmH20, using drugs that can change 
CSF pressure (such as acetazolamide, topiramate, furosemide, etc.), presence of a disease 
involving the central nervous system (CNS) (intracranial mass, infection, thrombosis, bleeding, 
etc.), an intracranial interventional procedure (such as shunt, operation).

Results: A total of 110 patients, 40 cases and 70 controls, were included in the study. The 
mean age of the case group was 35.2±9.0 years, and the control group was 34.8±9.2 years. There 
was no significant difference in age between the groups (p=0.791). While 36% (90%) of the case 
group were female and 4 (10%) were male, 62 (88.1%) of the control group were female and 8 
(12.9%) were male. There was no significant difference between the groups in terms of gender. 
When the MRI results of the patients included in the study were examined, 35 (87.5%) 
had widening of the preoptic CSF distances, 30 (75%) partial empty sella, 17 (75%) optic nerve 
tortuosity, 7 (17.5%) enlargement in the trigeminal system. 2 (5%) had transverse sinus stenosis 
and 3 (7.5%) had other findings.
The Basion-Opisthion distance of the case group was found to be 36.3±3.1 mm, and the 
control group as 32.3+2.8 mm, and the value of the case group was found to be significantly 
higher than the control group (p<0.001). The nuchal thickness of the case group was 9.7±2.6 
mm, and the control group was 6.9±1.9 mm, and the value of the case group was found to be 
significantly higher than the control group (p<0.001).

Conclusion: We think that two parameters (nuchal thickness and basion opistion 
distance) that we think may be radiological imaging findings of İİH may be a marker in the 
diagnosis of the disease and nuchal translucency may be a parameter that will correlate with 
clinical improvement in the follow up of weight loss.