Büyük veri çağında toplumsal bilgi: Sosyal teorik ve metodolojik sorgulamalar
Social knowledge in the era of big data: Social theoretical and methodological interrogations
Yazar: UMUT YENER KARA
Danışman: DOÇ. DR. BURCU ŞİMŞEK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Büyük veri = Big data ; Sayısal medya = Digital media ; Sayısal yöntemler = Numerical methods ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal kuram = Social theory ; Sosyal medya = Social media ; Yeni medya = New media ; Yöntembilim = Methodology ; Çevrimiçi iletişim = Online communication

Özet:
Büyük veri setleri ve veri bilimi üzerine kurulu veri işlem pratikleri, dijitalleşmeyle birlikte son yıllarda toplumun her alanında yaygınlaşarak benimsenmektedirler. Bu doğrultuda tezin keşfetmeye çalıştığı ana soru "büyük veri" kavramıyla gönderme yapılan dijital veri türleri ile onları analiz etmek için kullanılan bilgisayar tabanlı teknik ve yöntemlerin – hem sıradan toplumsal aktörler hem de araştırmacılar olarak- toplumsal dünyayı bilme biçimlerimiz için ne anlama geldiğidir. Tezin çıkış noktası sahip oldukları muazzam güce rağmen bu dijital bilgi aygıtlarının işleyişlerini, derinliklerini ve mantıklarını bilmediğimiz, bilmek için de gereken kuramsal ve yöntemsel araçlara sahip olmadığımızdır. Bu genel amaç çerçevesinde tez büyük verinin tanımlayıcı unsuru olduğu çağdaş dijital bilgi ekolojisini farklı veçheleriyle sosyal teorik, ampirik ve metodolojik olarak keşfetmeyi denemektedir. Tez büyük veriyle ilgili literatüre iki eksende katkılar sunmayı amaçlamaktadır. İlk olarak, bilgisayar tabanlı veri işlem altyapılarının, cihazların ve pratiklerin toplumsal dünyada yaygınlaşmasıyla dönüşen toplum, teknoloji ve bilgi ilişkilerini posthümanist teorik bir yaklaşımla kuramsallaştırmaya çalışmaktadır. İkinci olarak, dijital medyaya özgü verilerin ve yöntemlerin büyük veri tabanlı dijital platformları, epistemolojilerini ve kültürlerini incelemek için yeni bir alan açtığı iddiasından hareketle, dijital yöntemler metodolojisi temelli vaka çalışmalarıyla alana ampirik katkılar yapmayı amaçlamaktadır.

Abstract:
Data processing practices based on large data sets and data science are becoming widely adopted in all areas of society in recent years with increasing digitalization. Consequently, the main question that the thesis attempts to explore is what these novel forms of digital data and methods mean for our ways of knowing the social world – both as ordinary social actors and social researchers. Starting point of the thesis is that despite their enormous power, we do not know the workings, depths and logics of these digital knowledge apparatuses, and we do not have the theoretical and methodological tools necessary to know them. Within the framework of this general purpose, the thesis attemps to theoretically, empirically and methodologically explore the contemporary digital knowledge ecology as characterised by Big Data. The thesis aims to contribute to the literature on Big Data in two ways. First, the thesis attempts to theorize the relations between society, technology and knowledge, which are transformed by the spread of computer-based data processing infrastructures, devices and practices in the social world, with a posthumanist theoretical approach. Second, it aims to make empirical contributions to the field with case studies based on digital methods, claiming that data and methods embedded to digital media open a new avenue for studying big data-based digital platforms, their epistemologies and cultures.