Yıllık gelir sigortaları ve Türkiye'de uygulaması
Annuities and application in Turkey
Yazar: NALAN ERİŞ
Danışman: PROF. DR. DOĞAN ARGUN
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Sigortacılık = Insurance
Dizin: Emeklilik = Retirement ; Sigorta = Insurance

Özet:
Dünyada nüfusun hızla yaşlanması ve yaşam süresinin uzaması birçok ülkede sosyal güvenlik sistemlerinin sürdürülebilmesi için reformlar yapılmasına yolaçmıştır. Bu doğrultuda ülkemizde de Bireysel Emeklilik Sistemi kurulmuştur. Bu sistem emeklilik için birikim aşamasına yönelik iken Yıllık Gelir Sigortaları/Anuiteler dönem sonunda eldeki birikimin geri ödenmesine ilişkin ve tamamlayıcı bir ürün olarak uzun yaşama riskine karşı koruma sağlamaktadır.Anuite pazarlarının büyümesiyle birlikte çeşitli sorunlar yaşandığı görülmektedir. Gelişmiş pazarlarda müşteriler açısından klasik Yıllık Gelir Sigortasının bazı özellikleri memnuniyetsizlik yaratmıştır. Sigorta şirketleri açısından ise sorun ürünlerin geleceğe yönelik taşıdıkları mortalite ve yatırım risklerinin yönetilebilmesidir. Tıpta ve yaşam koşullarındaki gelişim gelecekteki mortalite iyileşmelerinin etkisini belirlemeyi zorlaştırmaktadır. Ürünlerin yapısı nedeniyle sigorta şirketleri, çok uzun vadeli yükümlülükler altına girebilmekte ve yükümlülüklerini karşılayacak yatırım araçları bulmakta zorlanabilmektedirler. Bu sorunları aşabilmek için gelişmiş pazarlarda müşteri ihtiyaç ve algılarını belirlemeye yönelik sürekli araştırmalar yaparak anuite ürünlerini geliştirmekte, risk paylaşımlı innovatif ürün örneklerini pazara sunmaktadırlar. Mevzuat altyapısından sorumlu olan kamu otoriteleri ise pazarın sağlıklı işleyebilmesini sağlayacak düzenlemeleri yapmaktadır.Bu çalışmada anket yöntemi kullanılarak ülkemizde yıllık gelir sigortalarının uygulamasına yönelik bir araştırma yapılmış ve bu konuda müşteri algı, ihtiyaç ve taleplerinin belirlenmesine çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre yıllık gelir sigortasının uzun yaşama riskine karşı gelecek için önemli bir ihtiyaç olduğu görüşü kabul görmektedir. Vefat halinde geride kalanlara güvence sağlanması, enflasyona karşı koruma, yatırım aracı ve gelirlerde esneklik tercih edilen ürün özellikleridir. Bu özellikler yurtdışındaki yeni risk paylaşımlı innovatif ürünlerle benzerdir. Bu doğrultuda elde edilen sonuçlar yıllık gelir sigortalarının gelişmiş pazarlardaki deneyimleri yansıtan iyi tasarlanmış ürünler ve uygun mevzuat ile ülkemizde uygulanabileceğini göstermektedir.

Abstract:
The fast aging population and the increase of longevity has lead to reforms in many countries to obtain sustainable social security systems. Also in our country Individual Retirement System has been established which is involved in the accumulation of the savings while annuities represent the decumulation phase after retirement. Annuities are complementary insurance products against longevity risk.With the development of the annuity markets, various difficulties have been experienced by the customers and insurance companies. Conventional annuities have caused some dissatisfaction. From the view of the insurance companies it can be said that the mortality and investment risk involved in the product needs to be carefully managed. Mortality assumptions are key to the calculation of the price and the developments in medical sciences and lifestyle make it difficult to predict mortality improvements. The insurance companies experience difficulties in matching their long term liabilities with the appropriate investment vehicles. In developed markets much research has been done in order to predict customer perceptions and needs which has resulted in innovating risk sharing new products. Also the governments pay attention to the necessary legal framework for healthy functioning markets.In this thesis a survey has been conducted targeted to the customers demand, needs and perceptions in regard of annuities in our country. According to the results, the customers share the view that annuities are important products for longevity risk. In general the results state that risk sharing innovating annuity products, reflecting the foreign experience, can also be marketed in Turkey.