MÖ 3. binyılın ikinci yarısında Kiklad Adaları ve kıta Yunanistan'da Anadolu etkileri
Anatolian influences in the Cyclades and Mainland Greece in the second half of the 3rd millennium bc
Yazar: SEDAT SANDAL
Danışman: PROF. DR. VASIF ŞAHOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Erken Tunç Çağı = Early Bronze Age ; Kiklad Adaları = Cyclades Islands ; Ticaret = Trade ; Yunanistan = Greece

Özet:
MÖ 3. binyılın ikinci yarısında Anadolu ve onun çevresindeki bölgelerde bulunan yerleşimlerde birçok eser grubunda gözle görülür değişimlerin olduğu tespit edilmiştir. Bu değişimler; yerleşimlerin mimari, seramik, metal eser gibi somut buluntularına yansımıştır. Buluntular değerlendirildiğinde sosyal sınıf farklılıklarının da ortaya çıktığı görülmektedir. Bu gelişmelerin ortaya çıkmasındaki en önemli etken ise bu dönemde ortaya çıkan ticaret sistemi ile ilişkilidir. Anadolu Ticaret Ağı olarak tanımlanan bu ticaret sisteminin oluşmasındaki en temel neden ise kalay, bakır, gümüş ve altın gibi değerli hammaddelere ulaşmaktır.
MÖ 3. binyılın ikinci yarısında Kiklad Adaları ve Kıta Yunanistan'da Anadolu etkili birçok buluntu ele geçmiştir. Daha önce görülen seramik formları, metal eser ve heykelcik gibi yerel etkilerin azaldığı ve Anadolu etkilerinin görüldüğü bu dönem Kiklad Adaları'nda Kastri, Kıta Yunanistan'da ise Lefkandi I grubu olarak adlandırılmıştır. Fakat MÖ 3. binyılın ikinci yarısında Kiklad Adaları ve Kıta Yunanistan'da ortaya çıkan bu gelişmelerin temel nedeni Anadolu Ticaret Ağı'dır. Anadolu'da görülen bu ticaret sisteminin Trakya, Kilikya ve Kuzey Suriye bölgelerine dağıldığı gibi Kiklad Adaları ve Kıta Yunanistan'a da ulaştığı görülmektedir. Bu durum Anadolu Ticaret Ağı'nın Batı Anadolu kıyı yerleşimleri üzerinden bu bölgelere ulaşan deniz aşırı bir ticaret ağı olduğunu göstermektedir.
Bu tez kapsamında Kiklad Adaları ve Kıta Yunanistan'da MÖ 3. binyılın ikinci yarısına tarihlenen yerleşimlerdeki Anadolu etkili buluntular değerlendirilmiştir. Seramik formları, metal eserler ve sosyal sınıf farklılıklarının ortaya çıktığını gösteren buluntular Anadolu ile benzerlik göstermektedir. Eldeki veriler neticesinde Troya, Liman Tepe ve Bakla Tepe başta olmak üzere Kıyı Batı Anadolu yerleşimleri ile Kiklad Adaları ve Kıta Yunanistan'ın yerleşimleri arasında ticari ilişkileri gösteren benzerlikler sunulmaktadır.

Abstract:
In the latter half of the 3rd millennium BCE, noticeable changes have been identified in the artifacts found in settlements in Anatolia and its surrounding areas. These changes have been reflected in the tangible findings of settlements such as architecture, ceramics, and metal artifacts. When the findings are evaluated, it is observed that social class differences also emerge. The most significant factor in the emergence of these developments is related to the trade system that emerged during this period. The primary reason for the formation of this trade system, known as the Anatolian Trade Network, is to access valuable raw materials such as tin, copper, silver, and gold.
In the second half of the 3rd millennium BCE, many artifacts influenced by Anatolia have been discovered in the Cyclades Islands and Mainland Greece. The period characterized by a decrease in local influences such as previously seen ceramic forms, metal artifacts, and figurines, and the emergence of Anatolian influences is referred to as the Kastri period in the Cyclades Islands and as the Lefkandi I group in Mainland Greece. However, the primary reason for these developments emerging in the Cyclades Islands and Mainland Greece in the latter half of the 3rd millennium BCE is the Anatolian Trade Network. It is observed that this trade system, seen in Anatolia, also spread to regions such as Thrace, Cilicia, and Northern Syria, reaching the Cyclades Islands and Mainland Greece. This situation indicates that the Anatolian Trade Network was a overseas trade network reaching these regions through coastal settlements in Western Anatolia.
Within the scope of this thesis, the Anatolian-influenced findings in settlements dated to the second half of the 3rd millennium BCE in the Cyclades Islands and Mainland Greece have been evaluated. The findings indicating the emergence of ceramic forms, metal artifacts, and social class differences exhibit similarities with Anatolia. Based on the available data, similarities indicating commercial relations are presented between
232
coastal settlements in Western Anatolia, such as Troy, Liman Tepe, and Bakla Tepe, and the settlements in the Cyclades Islands and Mainland Greece.