Futbol taraftarlarının sosyal kimlikleri, takım sadakati ve spor tüketimi davranış niyeti ilişkisi
The relationship between football fans' social identities, team loyalty and sports consumption behavior intention
Yazar: SERCAN KURAL
Danışman: PROF. DR. OĞUZ ÖZBEK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Futbol = Football ; Sosyal kimlik = Social identity ; Spor = Sports ; Taraftar = Supporter ; Taraftar sadakati = Supporter loyalty ; Özdeşleşme = Identification

Özet:
Araştırmanın amacı futbol taraftarlarının sosyal kimlikleri, takım sadakatleri ve spor tüketim davranış niyetlerinin düzeylerini tespit etmek ve bu değişkenler arasındaki ilişkiyi yapısal eşitlik modeliyle belirlemektir. Araştrımanın örneklemini Ankara'daki Süper Lig takımları "Ankaragücü" ve "Gençlerbirliği" takım taraftarları passolig sahibi 518 kişi oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak "Taraftar Sosyal Kimlik Ölçeği", "Takım Sadakati Ölçeği", "Spor Tüketim Davranışları Ölçeği" kullanılmıştır. Katılımcıların demogragik özelliklerinin değerlendirilmesi amacıyla t-testi, ANOVA testleri kullanılmıştır. Ayrıca araştırma modelinnin doğrulanması amacıyla YEM kullanılmıştır. 
Yapılan analizler doğrultusunda, takım sadakati ölçeğinde "tutulan takım", "taraftar grubuna üye olma", değişkenlerinde anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Taraftar sosyal kimlik ölçeğinde "eğitim", "gelir", "tutulan takım", "taraftar grubuna üye olma" değişkenlerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Spor tüketim davranışları ölçeğinde ise, "eğitim", "tutulan takım", taraftar grubuna üye olma değişkenlerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Yapısal Eşitlik Modeli analizlerinde ise, araştırmanın hipotezleri kabul edilmiş ve model doğrulanmıştır. Ayrıca takım sadakatinin, spor tüketim davranışları ve taraftar sosyal kimliği arasında tam aracılık rolünün olduğu tespit edilmiştir.  
Sonuç olarak, taraftarların tüketim davranışlarında sosyal kimliğin ve takım sadakatinin etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Sosyal kimlik seviyesinin artmasıyla hem spor tüketim davranışlarında olumlu bir etkisinin olduğu hem de takım sadakati üzerinde olumlu bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of the research is to determine the social identities, team loyalty and sports consumption behavior intentions of football fans and to determine the relationship between these variables with the structural equation model. The sample of the research consists of 518 passolig holders, fans of the Super League teams "Ankaragücü" and "Genclerbirligi" in Ankara. In the study, "Fan Social Identity Scale", "Team Loyalty Scale", "Sports Consumption Behavior Scale" were used as data collection tools. T-test and ANOVA tests were used to evaluate the demographic characteristics of the participants. In addition, SEM was used to validate the research model.
In line with the analyzes made, a significant difference was found in the variables of "retained team" and "membership in the fan group" in the team loyalty scale. Significant differences were found in the variables of "education", "income", "supported team", "membership in the supporter group" in the supporter social identity scale. In the scale of sports consumption behaviors, significant differences were found in the variables of "education", "supported team" and being a member of the fan group. In the Structural Equation Model analysis, the hypotheses of the research were accepted and the model was confirmed. In addition, it has been determined that team loyalty has a full mediating role between sports consumption behaviors and supporter social identity.
As a result, it has been determined that social identity and team loyalty have an effect on the consumption behaviors of the fans. It has been concluded that with the increase in social identity level, it has a positive effect on both sports consumption behaviors and team loyalty.