Bölgesel turizm planlaması modeli ve Nevşehir örneği
The Regional tourism planning model and the case of Nevşehir
Yazar: İBRAHİM İLHAN
Danışman: PROF.DR. ORHAN İÇÖZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Bölgesel planlama = Regional planning ; Bölgesel turizm = Regional tourism ; Nevşehir = Nevşehir ; Turizm = Tourism ; Turizm planlaması = Tourism planning

Özet:
Uluslararası turizm dünya ticaretinde turist sayısı ve turizm harcamaları açısından gelişen büyük endüstrilerden biridir ve bu gelişmenin devam edeceği tahmin edilmektedir. Bu açıdan bakıldığında uluslararası turizm yeni yüzyılda, turist kabul eden ülkeler olarak özellikle gelişmekte olan ülkeler için bir çok ekonomik, sosyal ve çevresel faydalar sağlama potansiyeline sahiptir. Ancak turizm gelişimi iyi planlanmadığı zaman turizmin ekonomik sonuçlarından turist kabul eden ülkeler yeteri kadar yararlanamadığı gibi turizm gelişiminden kaynaklanan sosyo-kültürel ve çevresel sorunlar da ortaya çıkabilir. Bu nedenle, turizm gelişiminin sağlayacağı ekonomik, sosyo-kültürel ve çevresel faydaları en üst düzeye çıkarmak ve sorunları en alt düzeye indirmek için turizm gelişiminin planlanması ve kontrolü zorunludur. Bu zorunluluktan haraketle, bu çalışmada bir bölgesel turizm planlaması modeli geliştirilmesi ve geliştirilen modelin bir örnek olarak Nevşehir Turizm Bölgesi'nde turizm gelişiminin planlanması için kullanılması amaç olarak belirlenmiştir. Türkiye gibi büyük bir ülkede farklı bölgeler birbirlerinden turizm arz kaynakları, sosyo-ekonomik yapı ve ulusal ve uluslararası turizm talebi profili açısından değişiklikler göstermektedir. Bu nedenle çalışmada bölgesel düzeyde turizm planlaması modeli geliştirilmesi tercih edilmiştir. Bir bölgesel -turizm planlaması modeli geliştirmek ve geliştirilen modeli Nevşehir Turizm Bölgesi'ndeki turizm gelişimini analiz etmek üzere kullanmak için hem teorik hem de uygulamalı araştırmaya yer verilmiştir. Teorik kısımda turizm planlaması ile ilgili temel kavramlara ve turizm planlaması yazınındaki turizm planlaması modellerine yer verilmiştir. Turizm planlaması yazını ışığında kapsamlı bir bölgesel turizm planlaması modeli önerilmiştir. Araştırmanın uygulama kısmında ise Nevşehir Turizm Bölgesi'nin turizm gelişiminin analizinde yeni model kullanılmıştır. Modelin uygulanması sonucunda Nevşehir Turizm Bölgesi'nde turizm planlamasını ve sorumlu turizm gelişimini engelleyen sorunlar ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Tourism is one of the biggest and fastest growing industries in the world trade and this trend is expected to continue in the future. International torism offers many economics, social and environmental benefits as well as cost for many destination countries in the 21st century. In order to capitalize on the economic, social and environmental benefits of tourism development and minimize potential threats and problems, destination countries need to manage the tourism industry. In other words there is a strong need for countries to plan, implement and control the development of the tourism industry. The study is an attempt to develop a regional tourism planning model and apply it in the context of Nevşehir Tourism Region in Central Anatolia, Turkey. A regional planning approach is preferred, because tourism planning at national level does not seem to be a sensible approach in a large country like Turkey, different regions differ from each other in terms of tourism supply, socio-economic features and domestic and international tourism demand profile. This necessitates the devision of Turkey into homogenous regions and make appropriate plans at the regional level. To develop a regional tourism planning model and apply it to the Nevşehir Tourism region, both theoretical discussions and empirical field research are used. Theoretical part of the dissertation concentrates on previous research concerning tourism planning concepts and regional tourism planning model is presented theoretically. Empirical field research of the study is an application of the development model to the Nevşehir Tourism Region. The empirical part points out many information gaps and problems in the planning of tourism in Nevşehir.