1990 sonrası dönemde Peter Wollen'in karşı sinema anlatısının Hollywood sinemasında değişimi
The changing of Peter Wollen's counter cinema narrative on Hollywood cinema after 1990s
Yazar: HASAN GÜRKAN
Danışman: DOÇ. DR. RENGİN OZAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Anlatı = Narrative ; Hikaye edici metin = Narrative text ; Hollywood = Hollywood ; Sinema = Cinema ; Wolllen, Peter = Wollen, Peter

Özet:
Bu çalışma, film kuramcısı Peter Wollen tarafından ortaya atılan karşı sinema (counter cinema) kavramının, Hollywood tarafından başkalaştırıldığını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Hollywood'da üretilen klasik anlatının dışındaki filmlerin anlatıları melezleşmekte, tür olarak ise belirsiz yeni tür/türlerin ortaya çıktığını, hatta türsüzleşmeye doğru gidildiğini söylemek mümkündür. Çalışma kapsamında 1990 sonrası Hollywood sinemasında üretilen filmleri, "yeni karşı sinema anlatısı" olarak tanımlamak mümkündür. Bu filmlerde olay örgüsü bölünmekle birlikte zaman kavramı yok edilmekte ve olay örgüsü sürekli manipüle edilmektedir. Bu filmler, hem zevk hem tehditleri birlikte sunmaktadır. Söz konusu filmlerin temel özelliği; olay örgüsünün zamansallığı ve anlatma sırası arasındaki ilişkidir. Yeni karşı sinema anlatısı; hem zamansal yapılandırmayı ön plana çıkararak hem de zaman, sıklık ve düzen arasında geçen bir oyun oluşturarak bu ayrıma yönelik soru sorar. Bu biçimsel oyunlar, 'klasik' anlatı normlarından ayrılır.
Hollywood sinemasının özellikle, küreselleşmenin etkisi ile anlatısında değişim olduğunu görmek mümkündür. Hollywood filmlerinin birçoğunun anlatılarının 1990'lı yıllar ile birlikte klasik anlatıdan uzaklaşarak melez anlatılara doğru bir kayış gösterdiği saptanabilir. Hollywood sinema endüstrisinin türsel, akım, dil kullanımı ve anlatı teknikleri bakımından değerlendirildiğinde de, günümüzde melezlenmelerin olması kaçınılmaz hale gelmiş durumdadır. Kültür endüstrisi ürünlerinin küresel dağıtım kanalları gereği oluşan uluslararası dolaşımlarının bir sonucu olarak, değişen izleyici profiline doğru orantılı olarak farklı özelliklere ve ihtiyaçlara sahip kişilere (izleyicilere) ulaşabilmek adına, Hollywood, sinema filmlerinin anlatılarını da değiştirmektedir ve yenilemektedir.


Anahtar kelimeler: Klasik - çağdaş anlatı, postmodern anlatı, karşı sinema,yeni karşı sinema

Abstract:
This study aims to reveal counter cinema, suggested by Peter Wollen, which has been changed by Hollywood cinema. It is possible to say that the movies of Hollywood, which has adopted classical narrative, have hybridizationed their narratives. When the genre is mentioned, the genre is changed and new genre/s are made up, also preferring towards "without genre". Within this study, it is possible to define Hollywood movies, after 1990s, as "new counter cinema narrative". The plot is divided and manipulated, and also the timing notion is destroyed. New counter cinema narrative movies present both pleasures and threats together. The base of new counter cinema narrative movies is a relation between plot timing and narration line. New counter cinema narrative question to this distinction both timing construction and time, sequence, order by featuring and setting a game. These formel games are left from classical narrative norms.
Hollywood cinema prefers deconstruction in its narrative by the effect of globalism. Many of Hollywood movies' narratives have been head towards the hybridizationed narrative by 1990s. When Hollywood cinema industry is evaluated as genre, trend, and narrative technique, the hybridizationed is inevitable on these days. Hollywood has changed and renewed the narrative of movies in order to reach people (audiences), having different features and needs, as a result of the products of culture industry and global distribution channels.



Keywords: Classical – modern narrative, postmodern narrative, countercinema, new counter cinema