Hastanemize başvuran kuduz riskli temas çocuk olguların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of child cases with rabies risk who admitted to our hospital
Yazar: DENİZ UÇAR
Danışman: PROF. DR. NEVİN HATİPOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Kuduz, memelileri enfekte eden ve ölümcül ensefalite neden olan, Rhabdoviridae familyasının Lyssavirus cinsine ait virüsün etken olduğu, zoonotik bir hastalıktır. Tüm dünyada her yıl çok sayıda insan, kuduz riskine sahip hayvanlar tarafından ısırılmaktadır. Virüs çoğunlukla enfekte bir hayvan tarafından kişinin ısırılması sonucu yaranın hayvanın tükürüğüne maruz kalmasıyla edinilir. Ayrıca hayvan tarafından tırmalanma, mukozaların enfekte salgılarla kontaminasyonu da risk teşkil etmektedir. Gelişmekte olan ülkelerde olguların %90'ından fazlasından köpekler sorumludur. Bu çalışmada hastanemize başvuran kuduz riskli temas çocuk olguların, demografik özellikleri, temas bilgiler ve profilaksi süreçlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: 01.01.2023 ile 31.06.2023 tarihleri arasında Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Arastırma Hastanesi kuduz aşısı polikliniğine başvuran 0-18 yaş aralığında kuduz riskli temas olgularında yaş, cinsiyet, uyruk, adres gibi demografik özellikleri; kuduz riskli temastan ne kadar süre sonra başvurduğu, hangi hayvan ile temas olduğu, temasın derecesi, kuduz şüpheli hayvana ne olduğu, hastaya tetanozprofilaiksisi, kuduz immunoglobulini ve kuduz aşısı uygulanıp uygulanmadığı, hastanın kuduz aşılamasının tamamlamaması halinde uyumsuzluk nedeni 'Kuduz riskli temas vaka inceleme formu (ek 2)' incelenerek kayıt altına alındı. Elde edilen tüm veriler istatistiksel olarak değerlendirildi.

Bulgular: Çalışmamızda hastaların yaş ortalaması 9.23 olarak tespit edildi ve %71,7 sinin temasla aynı gün polikliniğimize başvurduğu görüldü. Olguların %74,6'sının kedi, %25.1'inin köpek ile temas sonrası başvurduğu tespit edildi. Hayvanların %87.4'ünün kaçtığı veya gözlenemediği, yalnızca %8'inin sahipli olduğu tespit edildi. Çalışmaya katılan 1336 vakadan 1097'si (%82.1) tam doz aşılamayı tamamlarken, vakaların %17.9'u aşılamayı tamamlamamıştır. En sık tamamlamama sebebi %45.2 ile hastaların telefonla aranıp ulaşılamaması, 2. sık sebep ise %35.6 ile temas edilen hayvanın 10 gün takip sonunda yaşıyor olması olarak tespit edildi.  

Sonuç: Çocuklarda kuduz profilaksisine başvurma sebebi en sık kedilerle temasa bağlıdır. Çocuklarda aşıya uyum genellikle yüksek düzeyde olsa da %17.9 kadarında uyumsuzluk için hasta bilinçlendirilmesi ve uyumu artırıcı sağlık koşullarının iyileştirilmesi gereklidir. 

Anahtar Kelimeler: Kuduz, Kuduz aşısı, Çocuk, Çocuk enfeksiyon hastalıkları.

Abstract:
Aim: Rabies is a zoonotic disease caused by the virus belonging to the Lyssavirus genus of the Rhabdoviridae family, which infects mammals and leads to fatal encephalitis. Every year, numerous people world wide are at risk of rabies due to exposure to animals that may carry the virus. The virus is primarily acquired when an infected animal bites a person, leading to exposure of the wound to the animal's saliva. Scratches from animals and contamination of mucous membranes with infected secretions alsopose a risk. In developing countries, more than 90% of cases are attributed to dogs. This study aims to evaluate the demographic characteristics, contact information, and prophylactic processes of child cases with potential rabies exposure who presented to our hospital.
Materials and Methods: Between 01.01.2023 and 31.06.2023, In rabies risk contact cases between the ages of 0-18 who applied to the rabies vaccination polyclinic of
 Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital. Demographic characteristics of individuals with rabies exposure risk in the agerange of 0-18, such as age, gender, nationality, and address, were collected. The time interval between rabies risk contact and seeking medical attention, the type of animal contact, the degree of contact, the status of the rabies-suspected animal, whether the patient received tetanus prophylaxis, rabies immunoglobulin, and rabies vaccination were documented. If the patient did not complete the rabies vaccination, the reason was recorded by examining the "Rabies Risk Contact Case Investigation Form (Annex 2)." All obtained data were statistically analyzed. 

Results: In our study, the average age of the patients was determined to be 9.23 years, and it was observed that 71.7%  of them presented to the out patient clinic on the same day as the contact. It was found that 74.6% of the cases sought medical attention after contact with cats, while 25.1% had contact with dogs. Additionally, 87.4% of the animals were observed to be strays, with only 8% being owned. While 1097 (82.1%) of the 1336 cases participating in the study completed the full dose vaccination, 17.9% of the cases did not complete the vaccination. The most common reason for non-completion was that the patients could not be contacted by phone, with 45.2%, and the second most common reason was that the animal contacted was alive after 10 days of follow-up, with 35.6%.

Conclusion: The most common reason for rabies prophylaxis in children is due to contact with cats. Although compliance with vaccination is generally high in children, it is necessary to raise patient awareness and improve health conditions to increase compliance in order to prevent non-compliance in approximately 17.9% of cases.


Keywords: Rabies, Rabies vaccine, Child, Pediatric infectious diseases