Özel gereksinimli ilkokul öğrencilerinin ve ailelerinin pandemi döneminde yaşadığı sorunlar üzerine nitel bir araştırma
A qualitative research on the problems of special needs primary school students and their families during the pandemic period
Yazar: EDİBE VERDA ŞEN
Danışman: PROF. DR. EKBER TOMUL
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile = Family ; Aile sorunları = Family problems ; COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Özel gereksinimli bireyler = Special needs individuals ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Covid-19 salgını 2019 yılının son dönemlerinde ortaya çıkarak tüm dünyayı etkisi altına almıştır. Pandemi olarak adlandırılan bu süreç bütün toplumların yaşamlarının her alanını etkilemekle birlikte, en çok da eğitim alanını ve özel gereksinimli bireyleri etkilemiştir. Pandeminin etkilerinin kendi sürecinde ve sonrasında da görüleceği düşünülmektedir. Bu araştırma ilkokula devam eden özel gereksinimli öğrencilerin ve ailelerinin Covid-19 pandemi sürecinde yaşadığı eğitim sorunlarını incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmanın çalışma grubu rehabilitasyon merkezinden eğitim alan ve aynı zamanda ilkokula devam eden özel gereksinimli çocuğa sahip 16 ebeveynden oluşmaktadır. Çalışma üç farklı rehabilitasyon merkezinde gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan "demografik bilgi formu" ve "yarı yapılandırılmış görüşme formu" ile yüz yüze yapılan görüşmelerle toplanmıştır.  Bu çalışma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması desenlidir. Veriler MAXQDA 2020 programına aktarılarak kod, kategori ve temalar halinde analiz edilmiş, ardından iller arası karşılaştırmalar yapılmıştır. Araştırma sonuçlarında, ebeveynlerin ilk kapanma sürecinden olumsuz etkilendikleri; pandemi süreci boyunca yaşadıkları durumlara bakıldığında çocukların süreçten sıkıldığı; uzaktan eğitime geçildiğinde ise çocukların gelişim düzeylerinde gerileme yaşandığı; süreç ile baş etme yöntemlerine bakıldığında sosyalleşmelerinin azaldığı ve açılma-kapanma süreçlerine adaptasyon sorunları yaşandığı görülmüştür. Covid-19 benzeri durumun bir daha yaşanmasına ait aile görüşleri incelendiğinde; özel eğitime eğitsel, ekonomik ve psikolojik destek sağlanması gerektiği, olası kısıtlamaların özel çocuklar düşünülerek yapılması gerektiği ve olası bir uzaktan eğitim süreci olacak ise rehabilitasyon merkezlerinin de dahil edilmesi gerektiği şeklinde önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The Covid-19 epidemic emerged in the last period of 2019 and affected the whole world. This process, which is called a pandemic, has affected all areas of the lives of all societies. Still, it has been mostly affected the education field and individuals with special needs. It is thought that the effects of the pandemic will be seen in its own process and afterward. This research aimed to examine the educational problems of students with special needs attending primary school and their families during the Covid-19 pandemic. The study group of research consists of 16 parents who have a child with special needs who are educated in the rehabilitation center and also attend primary school. The study was carried out in three different rehabilitation centers. The data of this study were collected through face-to-face interviews with the "demographic information form" and "semi-structured interview form" developed by the researcher. This study has a case study pattern from qualitative research methods. The data were transferred to the MAXQDA 2020 program and analyzed in terms of codes, categories, and themes, and then comparisons between provinces were made. According to the results of the research, parents were negatively affected by the first closure process; considering the situations, they have experienced during the pandemic process, children were bored with the process; when it comes to distance education, there was a regression in the developmental levels of the children; when the methods of coping with the process are examined, it is seen that their socialization has decreased and adaptation problems to the opening-closing strategies were experienced. When the family's views on the re-experiencing of a Covid-19-like situation are examined, Suggestions were made that special education should be provided with educational, economic, and psychological support, possible restrictions should be made considering special children, and rehabilitation centers should be included if there will be a possible distance education process.