Çalışan annelerin stres düzeylerinin çocuklarının kaygı düzeyindeki ilişkisinin incelenmesi
A study of the stress levels of working mothers on the anxiety level of their children
Yazar: GİZEM BÜŞRA AĞAÇHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN SÖZER ÇAPAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anneler = Mothers ; Başa çıkma = Coping ; Durumluk kaygı = State anxiety ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Stres = Stress ; Sürekli kaygı = Trait anxiety ; Çalışan kadınlar = Working women ; Çocuklar = Children ; İş stresi = Job stress

Özet:
Özellikle son zamanlarda kadınların kültürümüzden gelen geleneksel rollerinden kurtularak çalışma hayatında yer almaya başlamalarıyla beraber anne, ev kadını, çalışan anne ve iş kadını olarak yüklenmiş oldukları rol ve sorumluluklara yenileri de eklenmiştir. Çalışan kadınlar iş hayatlarında ki rol ve sorumlulukları ile içinde bulundukları toplum tarafından üstlerine biçilen annelik tanımı ve sorumluluğu arasındaki dengeyi sağlamaya çalışırken çoğu zaman bu ağır yüklerin altında çok fazla strese maruz kalabilmektedirler (Gürkan ve Yaşar, 2015).
Bu kapsamda değerlendirilecek olursa, çalışan annenin bu roller sebebi ile yaşayacağı stres düzeyi, çocuğun davranışlarını ve kaygı düzeyini etkileyebilir.  
Çalışan annelerin algıladıkları stres düzeylerinin çocuklarının "durumluk ve süreklilik" kaygı düzeyindeki ilişkinin incelendiği bu araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu İstanbul'da belirlenen özel okullarda eğitim gören 9- 12 yaş aralığında ki 230 öğrenci ve bu öğrencilerin çalışmakta olan annelerinden oluşmaktadır. Çalışan anneye "Algılanan Stres Ölçeği", çocuklara " Çocuklar İçin Durumluk-Süreklilik Kaygı Envanteri" ( ÇDSKE) uygulanmıştır. 
Çalışan annelerin algıladıkları stres ile yaş, eğitim durumu, gelir durumu, çocuk sayısı ve çalışma süresi; çocukların durumluk ve sürekli kaygı durumu ile yaş, cinsiyet, devam ettikleri eğitim kademesi ve okul öncesi eğitim alma arasında anlamlı bir farklılaşmanın olup olmadığı incelenmiştir.
Bu incelemenin sonucunda, Annelerin algıladıkları stres ile durumluk kaygı arasında anlamlı, negatif yönlü ve "zayıf" düzeyde ilişki bulunmuştur. Annelerin algıladıkları stres ile sürekli kaygı arasında anlamlı, negatif yönlü ve "zayıf" düzeyde bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çocukların algıladıkları durumluk kaygı ile sürekli kaygı arasında anlamlı, pozitif ve "zayıf" düzeyde bir ilişkinin olduğu ortaya çıkmıştır. Çocukların algıladıkları durumluk ve sürekli kaygı durumlarının annelerinin streslerini ne şekilde yordadığını incelemek için çoklu doğrusal regresyon analizi sonucuna göre, durumluk kaygı ve sürekli kaygı durumları annelerin algıladıkları stres ile anlamlı bir ilişki ortaya çıkarmaktadır. Çocukların yaşadıkları durumluk-sürekli kaygıları annelerin yaşadıkları stresin %16'sını açıkladığı görülmüş olup bu bulgu doğrultusunda annelerin yaşadıkları stresin %16'sını çocukların algıladıkları durumluk-sürekli kaygı, %84'ünü diğer değişkenler açıklamaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Çalışan Kadın, Stres, Stresle Başa Çıkma, Kaygı.

Abstract:
Particularly recently, by getting rid of traditional roles of women in our culture and along with starting to take place in working life, new ones are added to their roles and responsibilities as well as mother, housewife, working mother and business women. Working women are often exposed to a lot of stress under these burdens, while trying to maintain the balance between their roles and responsibilities in business, and the definition and responsibility of maternity that ascribed by their society (Gürkan ve Yaşar, 2015).
In this context, the level of stress that the working mother will experience due to these roles may affect the child's behavior and the level of anxiety.
Correlational survey model was used in this study in which the effects of perceived stresses of working mothers on state and trait anxiety. The target population of the study consists of 230 students aged between 9 and 12 who were educated in private schools in Istanbul and their working mothers. Perceived Stress Scale for working mother and State-Trait Anxiety Inventory for Children (STAI) was applied to children. 
It was investigated whether there was a significant difference between the perceived stress of working mothers with age, educational status, income status, number of children and working time;  the state and trait anxiety status of the children and the age, gender, the level of education they attend and the pre-school education. 
As a result of this study, it was found that there was a significant, negative and weak relationship between the perceived stress of mothers and the trait anxiety. Additionally, it was found that there was a significant, positive and weak relationship between the state anxiety perceived by the children and the trait anxiety. According to the results of multiple linear regression analysis, to determine how children perceive the state and trait anxiety of their mothers, state anxiety and trait anxiety situations reveal a significant relationship with the perceived stress of mothers. The state-trait anxiety experienced by the children explained 16% of the stress experienced by the mothers and 16% of the stress experienced by the mothers was determined by the state-trait anxiety perceived by the mothers and 84% by the other variables.

Keywords: Working Woman, Stress, Overcoming the Stress, Anxiety.