Üniversite hastanelerinde kalite yönetim sistemi  
(Dicle Üniversitesi hastaneleri örneği)
The quality management system at the university hospitals  
(the example of Dicle University hospitals)
Yazar: MURAT BİÇİMLİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İSMAİL YILDIZ
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı / Hastane ve Sağlık Kur. Yön. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management

Özet:
Türkiye'deki kalite ve özellikle de sağlık alanındaki kalite anlayışındaki gelişmeler, sağlık hizmet sunumundaki rekabeti meydana getirmiştir. Sağlık hizmeti sunan kuruluşlar, rekabete ayak uydurmak ve aynı zamanda çalışanlarını memnun etmek, işleyişte etkinlik-bütünlük-süreklilik sağlamak gibi nedenlerden dolayı, bir sisteme ihtiyaç duymaktadır. Bazı sağlık kuruluşları, Sağlık Bakanlığı'nın Sağlıkta Kalite Standartları (SKS) setini uygularken, bazı sağlık kuruluşları da, ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi (KYS) gibi sistemleri uygulayabilmektedir. Ancak, SKS'nin bir standartlar topluluğu veya seti ve ISO 9001:2008 KYS'nin de bir sistem olduğu gerçeği unutulmamalıdır. Dolayısıyla, kuruluş SKS'yi uyguladığında; SKS setinde geçen işleri standartlaştırırken, ISO 9001:2008 KYS'nin işleyiş bütünlüğünü  sağlayamamaktadır. 

Dicle Üniversitesi (D.Ü.) Hastanelerinde, ISO 9001:2008 KYS ve üzerine SKS'nin uygulandığı modelin uygulanabilirliği, bu çalışmada değerlendirilmektedir. Çalışma, beş bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, KYS'nin temel kavramları ve tarihsel gelişimi anlatılmaktadır. İkinci bölümde, ISO 9001:2008 KYS hakkında genel bilgiler verilirken, aynı zamanda kurulumu için gerekli olan yol haritası da detaylı anlatılmaktadır. Üçüncü bölümde, SKS'nin oluşumu, tarihsel gelişimi, metodolojisi ve genel bilgilerini  kapsayan geniş bir inceleme bulunmaktadır. Dördüncü bölümde ise, D.Ü. Hastanelerindeki ISO 9001:2008 KYS ve üzerine SKS'nin uygulandığı modelin uygulamasını kapsayan, kalite çalışmaları anlatılmaktadır. Çalışmanın son bölümü olan beşinci bölümde ise, modelin uygulanabilirliğini araştırmak için yapılan anket çalışması bulunmaktadır. Anket çalışmasının hazırlanması ve uygulanması anlatılarak analizinin yapılması suretiyle genel değerlendirmesi yapılmaktadır.

Çalışma tamamlandığında, yöneticiler ve çalışanlar tarafından söz konusu modelin benimsendiği ve modelin uygulanmasından elde edilen kazanımlarında memnuniyet yaratmış olduğu görülmüş ve dolayısıyla modelin uygulanabilirliği tespit edilmiştir. Ayrıca, çalışmada ve özelikle de anket sonuçlarında tespit edilen iyileştirmeye açık alanlar için çözüm önerileri yapılmıştır. İyileştirmeye açık alanlar düzeltildikçe, modelin gelişimi de sağlanacak ve kuruluşa katkısı daha fazla olacaktır.

Abstract:
Quality in Turkey and especially developments in the understanding of the quality in the field of health revealed the competition in the health service offer. Institutions offering health service need a system, because of the reasons as keeping pace with the competition and also satisfying employees, maintaining efficiency-unity-continuity in the process. While some health institutions are practicing the Health Quality Standart (HQS) of the Ministry of Health, some health institutions can practice systems like ISO 9001:2008 Quality Management System  (QMS), too. However, it shouldn't be forgotten the fact that HQS is a community or set of standarts and ISO 9001:2008 QMS is also a system. Therefore, when the institution practice the HQS  by standardising the works in the set of the HQS, it maintanes the processing unity of ISO 9001:2008 QMS.

In the Dicle University Hospitals, applicability of the model in which ISO 9001:2008 QMS following HQS are practiced is evaluated in this study. The study is divided into five chapters. In the first part of the study, basic concepts and historical developments of QMS are described. In the second part, while general information about ISO 9001:2008 is being given, at the same time the road map required for its foundation is described in detail. In the third chapter, there is an extensive research including historical development, methodology, general information and foundation of HQS. In the fourth chapter, quality studies of Dicle Unıversity Hospitals including practice of model which ISO 9001:2008 QMS following HQS are practiced in are described. In the fifth chapter, the final part of the study, there is a survey done to investigate the applicability of the model. By describing preperation and practising of the survey with the necessity of analysing, the general evaluation is done.

When the study was completed, it was seen that the mentioned model was adopted by managers and employees and the acquisitions gained from practising of the model revealed satisfaction, so applicability of the model is proved. Also, solutions are advised for areas which need for improvement found in the study especially in the survey results. As long as areas which need for improvement are improved, development of the model will be enabled, too and it's contributions to the institutions will be more.