Gaziantep Organize Sanayi Bölgelerinde çalışan işçilerin mekânsal habitusu
Spatial habitus of the industrial workers in the Gaziantep Industrial Development Zone
Yazar: MEHMET HAKAN DOLMA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNAN TANKUT GÜLHAN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Gaziantep = Gaziantep ; Habitus = Habitus ; Kentleşme = Urbanization ; Komşuluk = Neighbour hood ; Mekan = Space ; Mekan tercihleri = Spatial preferences ; Organize endüstri bölgesi = Organized industrial area ; Sosyal hayat = Social life ; İşçiler = Workers

Özet:
Bu çalışma, Türkiye'de özellikle yirminci yüzyıl ortasından itibaren, dünyada ise on dokuzuncu yüzyıl başında sanayileşme ve kentleşmeyle beraber belirleyici bir sosyolojik olgu hâlini alan konut sorununu, özellikle işçilerin ev sahipliği meselesini, faillerin anlam dünyaları içinden ele almayı amaçlamaktadır. Türkiye'de kentleşmenin ve sanayileşmenin getirdiği nüfus baskısıyla birlikte gecekondulaşma etraflı bir biçimde çalışılmıştır. Ancak, işçilerin kentleşme deneyimini ve konut mülkiyetine dair geliştirdikleri anlam dünyasını çalışan akademik literatür kısıtlıdır. Bu tezde, Pierre Bourdieu'nün habitus kavramını kullanarak, Gaziantep Organize Sanayi Bölgelerinde çalışan işçilerin mekânı nasıl kavradıkları ele alınmıştır. İşçilerin mekânsal habitusu olarak belirlediğimiz çerçevede, işçilerin fabrika odağında şekillenen gündelik hayat örüntüleri, konut ve hayat beklentileri, komşuluk ilişkileri, akrabalığın dönüşümü, toplumsal cinsiyet ilişkileri, gelecek beklentileri ve ideal ev beğenileri işlenmiştir. Burada, kavramsal olarak konut sorununun salt ekonomi-politik bir sorun olmadığı, aynı zamanda toplumsal aktörler olan işçilerin mekânın üretiminde bilfiil rol aldıklarının üzerinde durulmuştur. Bourdieu'nün orta sınıf habitusu hakkında tespitlerinin, Gaziantep'te sanayi işçilerinin mekânla girdikleri ilişki için de geçerli olduğu savı, bu tezin önemli katkılarındandır.

Abstract:
This study aims to focus on the acute housing problem. In the Western World, the nineteenth century heralded an onslaught of industrialization and urbanization. In Turkey, a similar process took place beginning from the mid-twentieth century. A great deal of attention was paid to the decisive sociological phenomenon of urbanization and squatter settlements. However, the life-world of the working people was missing in most of the studies. This thesis is an attempt to bridge this gap. In this thesis, using Pierre Bourdieu's sociological notion habitus, we examined how workers in Gaziantep Organized Industrial Zones have understood and appropriated the spatial relations. Under the rubric of the workers' spatial habitus, this thesis brings together the everyday life patterns of the workers -which are shaped by the focus of the factory and the workplace- housing and life expectations, neighborhood relations, the transformation of kinship, gender relations, future expectations, and taste related to the concept of an ideal home. Here, it was emphasized that, conceptually, housing problem is not only a problem rooted in political economy, but also workers who are social actors play an active role in the production of space. One of the most important contributions of this thesis is the fact that Bourdieu's conclusions about the middle-class habitus are valid for the industrial workers' spatial relationships and experiences in built environment in Gaziantep.