Devlet-dışı aktör olarak enformel arabulucuların mikro-çatışma çözümündeki rolleri: Diyarbakır örneği
Informal mediaitors' roles in micro conflict resolution as non-state actors: Diyarbakır case
Yazar: FERDA FAHRİOĞLU AKIN
Danışman: PROF. DR. ELÇİN MACAR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Arabuluculuk = Mediation ; Devlet dışı aktörler = Non-state actors ; Diyarbakır = Diyarbakır ; Diyarbakır = Diyarbakır ; Enformal ilişkiler = Informal relations ; Kanaat önderi = Opinion leader ; Sosyal sorunlar = Social problems ; Çatışma = Conflict ; Çatışma çözme = Conflict resolution

Özet:
Mikro çatışma olarak tanımlanan öldürme, kan davası, kız kaçırma ve arazi meseleleri gibi toplumsal sorunların çözümü için başvurulan resmi hukuki yöntemlerin yetersiz kaldığı görülmektedir. Geleneksel toplumlarda suç ve ceza unsurları bireysel olarak görülmemektedir. Toplumda bu tarz bir çatışma meydana geldiğinde sadece failin mahkeme tarafından ceza alması yeterli görülmeyip karşı taraf bütün aileyi fail olarak görmektedir. Yani toplum suçu bireysel değil kolektif bir eylem olarak gördüğü için cezanın da kolektif olmasını ve bütün ailenin cezalandırılması gerektiğine inanmaktadır.  Bunun sonucunda da taraflar arasında karşılıklı "intikam" girişimleri ile şiddet sarmalı ortaya çıkmaktadır. Geleneksel toplumlarda resmi hukuk sisteminin tek başına çatışmayı çözemediği bu tür suç durumlarında, geleneksel bir hukuk yöntemi olan arabuluculuk devreye girmektedir. Çalışmanın konusu, geleneksel bir hukuk yöntemi olan enformel arabuluculuk yöntemi ile mikro çatışmaların nasıl çözüldüğünün incelenmesidir. Çatışma Çözümü Literatüründe geleneksel hukuk ve/veya informel hukuk olarak da tanımlanan arabuluculuk yönteminin resmi hukuk sistemine "paralel" ya da "alternatif" olmadığı ve "tamamlayıcı" bir rol üstlendiği görülmektedir. Çalışmanın saha verileri Diyarbakır'da yapılan beş aylık saha çalışmasına dayanamaktadır. Sahada "kanaat önderleri" olarak tanımlanan ve halk nezdinde saygınlığı ve güvenirliği olan kişilerin arabuluculuk yapması ile mikro çatışmaların çözüldüğü görülmektedir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden derinlemesine görüşme, sözlü tarih, katılımlı gözlem ve odak grup görüşmeleri yöntemlerine başvurulmuştur. Kartopu yöntemi ile seçilen ve aralarında kanaat önderi, siyasi parti temsilcileri ve çatışma taraflarının bulunduğu 50 katılımcı ile derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, kanaat önderleri tarafından yürütülen enformel arabuluculuk sistemi çatışma çözümünde ve arabuluculuk literatürü perspektifinde incelenmiş olup saha verileri dünyadaki benzer ve farklı vakalarla karşılaştırmalı olarak incelenmiştir

Abstract:
It is seen that official law fails to solve micro-conflicts of society, which are murder, abduction of girls, land conflicts and etc.In traditional societies crime and penalty do not seen as individual action. When such a crime is happened, victim's family does not find enough even the guilty  is be sentenced and therefore, they see all the members of criminal part as guilty. In other words, the society sees crime as a collective action instead of individual and for this reason, they believe in that all the family of guilty must be sentenced.  As a result of this, a violence circle occurs by the "revenge"actions of conflict sides.  In such situation when official law system does not solve conflicts alone, mediation method of traditional society answers the purpose. The subject of this work is examine how micro-conflicts are resolved by informal mediation method, which is a traditional law method. Informal mediation, which is called as traditional or/and informal law method in Conflict Resolution literature, is not an "alternative" or "parallel" method to formal law, it is seen as "complementary"  method. The field work datas of this research are based on five months field work which was done in Diyarbakır. It was seen at field work that informal mediators, who are called as "opinion leaders"and are seen as trustful and respectful by the society, are solved micro-conflicts. This research is applied to some of qualitative research methods, such as in-depth interview, oral history, participant observer and focus group intreview. Fifty interviewers are chosen by "snowball method" of qualitative research method and interviewrs are included opinion leaders, political party representatives and conflict parties. This study is examined informal mediation method, which is done by opinion leaders, from Conflict Resolution and Mediation literature perspectives. Field work datas are compared with different and same cases' datas from different country examples.