Kriz dönemlerinde habercilik: 28 Temmuz-12 Ağustos 2021 Türkiye orman yangınları örneği
Journalism in times of crisis: The example of Turkish forest fire from 28 July to 12 August
Yazar: EDANUR BAYTAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET CAN DOĞAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Bu çalışmada, yaşanan bir doğal afetin krize dönüşmesinin kitle iletişim araçlarından olan gazete haberlerinde nasıl bir habercilik anlayışıyla ortaya konduğunu analiz etmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 28 Temmuz 2021-12 Ağustos 2021 tarihleri arasında Türkiye'de meydana gelen 299 orman yangını haberi incelenmiştir. Örneklem olarak 10 ulusal gazetenin (Yeni Şafak, Hürriyet, Milliyet, Türkiye, Sabah, Cumhuriyet, Bir Gün, Sözcü, Aydınlık, Posta) 16 günlük süreçteki 1638 haberi belirlenmiştir. Gazete haberleri, belirli kategorilerle hazırlanan kodlama cetveli kullanılarak içerik analizine; seçilen görseller de göstergebilimsel analize tabi tutulmuştur. Yapılan tespitlerde haberlerin sayısı, konumu, sayfada kapladığı alan, habere kaynaklık eden kişi ve kurumlar, haberlerdeki ifadeler, haber başlıklarının tonu, haber metinlerde sık tekrarlanan ifadelerle sayısal veriler, tema, görsel unsurlar ve haber içerikleri bakımından gazeteler arasında farklılıklar bulunduğu gözlemlenmiştir. Çalışmada yer alan haberlerin anlatım biçimlerinin en yüksek oranda bilgilendirici, endişelendirici ve paniğe sevk edici; en düşük oranda magazinsel ve çelişkili olarak ortaya çıktığı saptanmıştır. Bu çalışmanın temel dayanağından hareketle meydana gelen kriz durumlarında gazetelerin okuyucu/izleyici üzerinde oluşturabileceği olumsuz düşünceleri engelleyebilecek bir haber sunumu gerçekleştirilebileceği ve çalışmanın literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to analyze what kind of journalism approach the transformation of a natural disaster into a crisis is revealed in newspaper news, one of the mass media. For this purpose, 299 forest fire news that occurred in Turkey between 28 July 2021 and 12 August 2021 were examined. As a sample, 1638 news items from 10 national newspapers (Yeni Şafak, Hürriyet, Milliyet, Türkiye, Sabah, Cumhuriyet, Birgün, Sözcü, Aydınlık, Posta) in a 16-day period were determined. Newspaper news was subjected to content analysis using a coding table prepared with specific categories; The selected images were also subjected to semiotic analysis. In the findings, it was observed that there were contradictions between the newspapers in terms of the number of news, their location, the space they occupied on the page, the people and institutions that sourced the news, the expressions in the news, the tone of the news headlines, frequently repeated expressions in the news texts and numerical data, theme, visual elements and news content. The narrative styles of the news in the study were mostly informative, worrying and alarmist; It has been determined that the least common content is tabloid and contradictory. Based on the basic basis of this study, it is thought that a news presentation can be made that can prevent the negative thoughts that newspapers may create on readers/viewers in crisis situations and that the study will contribute to the literature.