Öğretmen-öğrenci ilişkileri bağlamında bedenlenen öğretmenlik deneyimlerinin öğretmenlerle niteliksel olarak araştırılması
A qualitative study of teachers' embodied teaching experiences in the context of teacher-student relationships
Yazar: EDA ÇAKALOZ
Danışman: PROF. DR. HAVVA ÖZDEN BADEMCİ
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma, ilkokul kademesinde çalışan öğretmenlerin öğretmen-öğrenci ilişkileri kapsamında sınıf ortamındaki öğretmenlik deneyimlerinin nasıl bedenlendiğini deneyimsel ve fenomenolojik olarak keşfetmeyi amaçlamaktadır. Bedenlenme, bedenden doğan öznel deneyimi, düşünce, duygu ve hisleri eş zamanı olarak fiziksel bedende nasıl deneyimlendiğine dair bir referansla fark etmeyi işaret eder. Beden, her düşünceye fiziksel duyumsama, kas, duruş ve nefes ritiminde değikliklerle eşlik eder. Böylece bedenlenen deneyimler kelimelerin altında yatan katmanların araştırılmasına olanak sağlayarak otantik deneyimi ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, İstanbul ilinde çalışan yedi ilkokul seviyesinde çalışan öğretmenlerin yarı yapılandırılmış beden odaklı derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bedenlenen araştırma etiği gözetilerek, görüşmeler sırasında katılımcılarla uyumlanma ilişkisi korunmuştur ve kişinin içsel kaynakları entegre edilmiştir. Araştırmanın veri seti, katılımcıların görüşme esnasındaki sözel anlatı ve bedenin içinden tanımladıkları deneyimlerine ek olarak gözlenen beden duruşları, yüz ifadeleri ve ses tonu gibi gözlenen sözsüz verilerden oluşturulmuştur. Katılımcıların deneyimleri, bedenlenen ve sözel verinin birbiriyle etkileşimine göre betimleyici fenomenolojik analiz yoluyla analiz edilmiştir. 
Analizlerin sonucunda öğretmenin beden farkındalığını, öğretmenin bakış açısıyla öğretmen-öğrenci ilişkilerini, öğretmenliğin duygusal boyutu ve bilgi kaynağı olarak bedensel duyumsamaları içeren ana temalara ve bu temalara ait alt temalara ulaşılmıştır. 
Bulgular dikkate alındığında, bütüncül ve sürdürülebilir bir iyilik hali için beden odaklı pratiklerin ihtiyacı görülmektedir. Daha eşitlikçi, erişilebilir ve bütüncül bir sosyal dünyanın inşası için bedenlenen deneyimlerin bir kaynak ve dönüşüm merkezi olabileceği fikri desteklenmiştir. Daha etkin bir öğrenme, kalp-merkezli öğretmen öğrenci ilişkileri ve öğretmenlerin duygusal emeklerinin desteklenmesi için otonom sinir sistemini temel alan teori ve pratiklerin öğretmen eğitim programlarına entegre edilmesi önerilmektedir. 
Anahtar sözcükler: Bedenlenen deneyim, öğretmen-öğrenci ilişkileri, duygusal emek, bedenlenen araştırma

Abstract:
This research aims to explore embodied teaching experiences of primary school teachers in the context of teacher-student relationships with experiential and phenomenological approach. Embodiment refers awareness of the subjective experience arising from the body through how thoughts, emotions and feelings are simultaneously experienced with a reference to the physical body. The body accompanies each thought with changes in physical sensation, muscle, posture and breathing rhythm. Thus, embodied experiences reveal authentic experience by enabling the exploration of the layers underlying the words. Due to nature of the research objective embodied qualitative research method has adopted. Semi-structured body-oriented in-depth interviews were conducted with teachers working at seven primary school in Istanbul. In line with the embodied research ethics, attuned and engaged connection with the participants was maintained during the interviews and their inner resources were integrated. The data set of the study was composed of the participants' verbal narrative and embodied experiences during the interview, as well as observed nonverbal data such as observed body postures, facial expressions, and tone of voice. The participants' experiences were analyzed through descriptive phenomenological analysis based on the interaction of embodied and verbal data. 

As a result of the analyses, main themes of teacher's body awareness, teacher-student relationships from the teacher's perspective, emotional dimension of teaching and bodily sensations as a source of information and related subthemes were reached.
Findings showed that body-oriented practices are needed for a holistic and sustainable well-being of teachers. The idea that embodied experiences can be a resource and transformation centre for the construction of a more egalitarian, accessible and holistic social world was supported. It is suggested that theories and practices based on the autonomic nervous system should be integrated into teacher education programmes for more effective learning, heart-centred teacher-student relationships and supporting teachers' emotional labour.
Key words: Embodied experiences, teacher-student relationships, emotional labour, emboided research