Soğuk savaş sonrası Türkiye'nin balkan ülkeleriyle ilişkilerinde güvenlik olgusu ve karşılıklı çıkarlar
Post cold war relations regarding mutual benefits and security issues between Turkey and Balkan countries
Yazar: ARZU ŞAYBAK
Danışman: PROF.DR. İBRAHİM SERHAT CANBOLAT
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Balkanlar, tarihte ?istikrarsızlık?la özdeşleşmiş bir bölgedir. Tarih boyunca çeşitlimedeniyetlerin yönetiminde yaşamış Balkan ülkeleri, ?büyük devlet? ülküsü, sınıranlaşmazlıkları, azınlık sorunları, büyük güçlerin politikaları gibi sayılabilecek çeşitliistikrarsızlık etmenlerini bünyelerinde barındırmaktadır. Balkanlara yönelik geçmiştengünümüze pek çok işbirliği projeleri oluşturulmuş, Balkanlar bölgesinin kendisine hasnitelikleri sebebiyle istenilen amaçlara ulaşamamışlardır. Soğuk Savaşın sonrasındabölgede savaş başlamış, uluslararası kamuoyunun baskısıyla ABD/NATO müdahalesisavaşı sonlandırmıştır. Türkiye, Balkanlardaki savaşa güvenlik ve ulusal çıkaralgılamasından dolayı kayıtsız kalamamıştır. Savaş sonrasında bölgede oluşturulangüvenlik düzenlemelerinin oluşturulmasında/karar aşamasında aktif dış politika izlemiş,bölgeye istikrar getirmek amacıyla oluşturulan ?barış güçlerine? askeri katkıdabulunarak, bölgenin yeniden yapılandırılmasında rol almıştır. Soğuk Savaş sonrasındagüvenlik kavramı yeniden tanımlanmış, uluslararası tüm aktörler genişleme vedönüşümlerini bu tanım etrafında şekillendirmeleriyle, Balkanlara farklı politikalaruygulamışlardır. Yeni dönemde Balkanlar, göreli bir istikrar kazanmış, istikrarsızlıkgüvenlikle yer değiştirmiştir. Bugün Balkan devletleri, demokrasiye ve liberal ekonomiyegeçmişlerdir. Azınlık sorunlarını uluslararası normların dahilinde çözümleyerek,Türkiye'yle birlikte, tüm işbirliği alanlarında bölgesel/çoktaraflı güvenlikdüzenlemelerinin içinde yer alarak güvenliklerini gerçekleştirmeye çalışmaktadırlar.Yaşanan gelişmeler, Türkiye'nin bölge devletleri ile sorunlarını çözmesine nedenolmuştur. Türkiye-Balkan ülkeleri, kendi güvenlik/karşılıklı çıkar politikalarını gözetenpolitikalar üretmeye başlamışlardır. Sorunların çözümü, istikrarsız bölgelerin ortasındakiTürkiye'yi rahatlatmıştır. Bazı devletlerle sorunların köklü olması, devletlerarasıdüzeyden başka düzeylere taşınması sonucu, sorunlar devam etmektedir. Bilimsel venesnel bir yaklaşım benimsenmiş, uluslararası sistem analiz edilerek, Balkan ülkeleri /Türkiye aktör olarak öne çıkarılmıştır. Sonuç olarak Balkanların, Türkiye'nin güvenliğinidirekt etkilediği, Türkiye'nin burada etki ve güç kaybının kendi güvenliğini tehlikeyeattığı tespiti yapılmıştır. Türkiye, AB'ne mutlaka girerek Balkanların güvenliğinde sözsahibi olmalıdır.Anahtar SözcüklerGüvenlik Balkanlar ve Türkiye Soğuk Savaş Sonrası Karşılıklı ÇıkarlarDış Politika stikrar Genişleme şbirliği

Abstract:
Balkans is a region historically tied with instability. Balkan countries are ruledby several big states throughout the history and instability elements has been presentlike, ?big nation? ambitions, border conflicts, minority issues and has been playgroundfor powerful nations. There have been several attempts to form cooperation but becauseof the unique properties of the region they failed. Following Cold War the fighting brokeout in the region and the peace came through USA/NATO intervene after theinternational public cry. Turkey could not stay out of the fighting in the Balkans becauseof security and national benefit concerns. Turkey has took active part in the postwaractivities/decision making process for security regulations, contributed to the PeaceCorps and involved in restructuring. All the nations redefined security issues, extensiveand reformation activities are performed around this definition and implementedpolicies at Balkans in accordance. In the new era Balkans are stable and instability isreplaced with security. Today Balkan countries are run by democracy and liberaleconomy is the norm. Minority issues are solved within international norm and securityis provided by regional/multinational agreements with Turkey and counterpartcountries. The developments provided Turkey an opportunity to solve problems with theBalkan countries. Turkey and Balkan countries started developing policies for theirsecurity/mutual benefit. The consequences gave Turkey, a country which stands in thecentre of unstable regions, a breathing space. However, some problems with certaincountries still remain because of historical issues and are carried to other platformsrather than international diplomacy. An objective and scientific approach is applied,international system is analyzed and as a result it is proven that Turkey/Balkancountries are under the limelight as international actors. Finally, it is seen that Balkanregion has direct influence on Turkey?s security and loss of power in the region has direconsequences on Turkey?s own security. Turkey must be a part of EU and have moredirect role in the security of the Balkans.Key WordsSecurity Balkans and Turkey Post Cold War Mutual BenefitForeign Policy Stability Expansion Cooperation