Bağlanma stilleri ile partner şiddeti arasındaki ilişkide öz-anlayışın ve boyun eğici davranışın aracılık rolü
The intermediate role of self-compassion and submissive behavior in the relationship between attachment styles and partner violence
Yazar: HATİCE DENİZ ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. MEHMET ENGİN DENİZ
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Boyuneğicilik = Submissive ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı bağlanma stilleri ile partner şiddeti arasındaki ilişkide öz-anlayışın, boyun eğici davranışın aracılık rolünü incelemektir.
Partner/eş şiddetini ölçmek için Türkiye'de kullanılan ölçekler iki boyutlu ya da tek boyutlu olduğu için yeterli olmadığı düşünülmüş partner/eş şiddetini çok boyutlu olarak ölçen Composite Abuse Scale'nın geçerlilik güvenirlilik çalışması yapılmıştır. Composite Abuse Scale ve Partner Abuse Scalası'nın (PAS) toplam şiddet skala puanları arasındaki ilişki;  r =.93; p= .001 olduğu görülürken, yapılan t testinde toplam puanlar arasındaki fark; z = -.738; p=0.461 şeklinde bulunmuştur. Partner Abuse Scalasının ölçüt bağıntılı geçerlilik çalışmasında PAS ile ilişki doyumu arasındaki ilişki; -.70; bulunurken, depresyon düzeyleri arasındaki ilişki .58 bulunmuştur (sırasıyla p<0.001, p<0.001). PAS'nın Cronbach's α katsayısı .91 olarak bulunmuştur. Yapılan DFA uyum iyiliği değerleri; Chi-Square=1195.14, df=397, P-value=0.00000, RMSEA= .080, NFI= .91, NNFI= .93, CFI= .94, IFI= .94, AGFI= .77, GFI= .80, RMR= .05, SRMR= .07 olarak bulunmuştur.
Yapılan analiz sonuçları PAS'nın Türk toplumunda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğunu göstermiştir. Bağlanma stilleri ile partner şiddeti arasındaki ilişkide öz-anlayışın, boyun eğici davranışın aracılık rolü araştırılmıştır. Araştırmada belirlenen modelin test edilmesinde, Yapısal Eşitlik Modellemesi ve En Çok Olabilirlik Metodu tahminleme yöntemi uygulanmıştır. Çalışma sonuçlarına göre kaygılı bağlanma ile partner şiddeti arasındaki ilişkide öz-anlayış ve boyun eğici davranışın tam aracılık etkisi olduğu; kaçınmalı bağlanma ile partner şiddeti arasındaki ilişkide ise öz-anlayış ve boyun eğici davranışın kısmi aracılık etkisi olduğu belirlenmiştir. Ayrıca her iki bağlanma stili ile boyun eğici davranış arasındaki ilişkide öz-anlayışın kısmi aracılık etkisi olduğu belirlenmiştir.
Sonuç olarak kadınlara yönelik şiddet önleme programlarının arttırılması, bağlanma stillerinin önemi, öz-anlayışı arttıracak boyun eğici davranışı azaltacak çalışmalara öncelik verilmesi gerekli olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular psikolog ve ruh sağlığı çalışanları için özelikle kaygılı bağlanma stiline sahip kişilerde öz-anlayış temelli terapilerin önemli bir tedavi hedefi olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the mediating role of Self-Compassion, visual and submissive behavior in the relationship between attachment styles and partner violence.
Scales used in Turkey which measure the severity of partner / spouse violence are either two-dimensional or one-dimensional scales. Since these are not sufficient for to get more accurate results the validity and reliability study of Composit Abuse Scale which is  a multi-dimensional one is studied. The relationship between the total severity scale scores  of Composite Abuse Scale  and the Partner Abuse Scale (PAS) are; r = .93; p = .001, the difference between the total scores in the t test being; z = -.738; p = 0.461. In the criterion-related validity study of the Common Abuse Scale, the relationship between PAS and relationship satisfaction was; -.70; on the otherhand the relationship between depression levels was .58 ( p <0.001, p <0.001 respectively). Cronbach's α coefficient of PAS was .91 The results of goodness of fit values, Confirmatory Factor Analysis were; Chi-Square = 1195.14, df = 397, P value = 0.00000, RMSEA = .080, NFI = .91, NNFI = .93, CFI = .94, IFI = .94, AGFI = .77, GFI = .80, RMR = .05, SRMR = .07. The results of the analysis show that PAS is a valid and reliable scale in Turkish society. The relationship between self-compassion and submissive behavior was investigated in relation to attachment styles and partner violence. Structural Equation Modeling and Maximum Likelihood Method was used as an estimation method to test the modeling. According to the results of the study, self-compassion and submissive behavior have a full mediating effect on the relationship between anxious attachment style and partner violence and the relationship between avoidance attachment style and partner violence showed partial mediator effect of self-compassion and submissive behavior.
On the other hand, the relationship between attachment styles and submissive behavior showed related to self-compassion and was partially mediating effect related.
In addition, Self-Compassion has a partial mediating effect in the relationship between both attachment styles and submissive behavior.
As a result, it has been determined that it is necessary to increase violence prevention programs for women, prioritize studies that will increase the importance of attachment styles and reduce submissive behavior that will increaseing Self-Compassion. These findings suggest that Self-Compassion based therapies can be an important treatment target for psychologists and mental health professionals, especially in people with anxious attachment style.