Adipöz doku kaynaklı mezenşimal kök hücrelerin uterin skarların 
tedavisindeki yeri
The effect of adipose tissue derived mesenchymal stem cells on 
regeneration in uterine scars
Yazar: RUKİYE ADA BENDER
Danışman: DOÇ. DR. AYKAN YÜCEL
Kırıkkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Kök hücreler = Stem cells ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section ; Sıçanlar = Rats ; Uterus = Uterus ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Uterus hipertrofiye uğrayan, içerdiği yoğun düz kas tabakası ile kasılabilen, kanlanması ile
gebelik döneminde vücutta dağılan toplam kan hacminden çok büyük pay alan, mezenşim kaynaklı
bir organdır. Reprodüktif dönemde ya da öncesinde birçok nedene bağlı olarak geçirilen cerrahi
operasyonlara ait uterin skarlar bulunabilir. Bu nedenler arasında en büyük pay sezaryene aittir.
Skar dokusunun içeriği sağlam uterus dokusu ile aynı olmayıp skar iyileşmesi sonucu gelişen fibrozis
nedeniyle doku gerimi ve sağlamlığı sağlam dokuya göre azalmıştır. Böyle bir doku gebelik
döneminde büyüyen ve kasılan uterusda zayıf nokta teşkil edip uterin rüptür olasılığını artırır. Uterin
rüptür farklı derecelerde görülüp hem fetüs hem de anneye ait morbidite ve mortaliteyi ciddi oranda
artırır. Bu risk klinisyen ve hastanın sezaryen sonrası vajinal doğuma olan yaklaşımında endişeye
neden olmaktadır. Bunun da ötesinde ilerleyen gebelik haftalarında hastalara elektif sezaryen
planlansa dahi spontan rüptürler oluşabilmektedir. Sonuç olarak, uterin skarların iyileşmesini normal
dokuya en yakın hale getirmek gebelikteki uterin rüptür riskini önleyecektir. Bu hipotezden yola
çıkarak adipöz doku kaynaklı mezenşimal kök hücreleri kullanarak yara iyileşmesini artırmayı
amaçladık. Çalışmamızda kullandığımız adipöz doku kaynaklı mezenşimal kök hücreler yara
iyileşmesi döneminde kullanıldığında bu bölgede sağlam dokuda bulunan mezenşim kökenli hücrelere
differansiyasyon göstererek iyileşmeyi optimum düzeyde sağlamaktadır. Bildiğimiz kadarıyla şimdiye
kadar adipöz doku kaynaklı mezenşimal kök hücrelerin uterin skar tedavisindeki yerini doku gerimi
ve histopatoloji ile değerlendiren çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızda ratlar üzerinde histeretomi
yapıp primer sütürasyon sonucu yara iyileşmesini doku gerimi ve histopatolojik olarak
değerlendirmeyi ve adipöz doku kaynaklı mezenşimal kök hücrelerin yara iyileşmesindeki olumlu
etkilerini belirlemeyi amaçladık. Bu amaçla çalışmada 19 adet Wistar Albino cinsi, eş yaşlı, 250-300
gr ağırlığındaki dişi ratlar kullanıldı. Ratlardan randomize seçilen 3 tanesi ile deneyde kullanılacak
adipöz doku kaynaklı mezenşimal kök hücreler hazırlandı. Geriye kalan 16 rat randomize olarak her
grupta 8?er adet olmak üzere deney ve kontrol grubu olarak ayrıldı. Kontrol grubunda: soldaki uterin
horna histeretomi yapılıp sadece primer sütüre edildi. Deney grubunda ise: soldaki uterin horna
histeretomi yapılıp primer sütürasyon sonrası insizyon hattına adipöz doku kaynaklı mezenşimal kök
hücreler yerleştirildi.
Kontrol grubunda kesi yapılmış uterin hornların ağırlıkları kesi yapılmamış uterin hornlara göre
anlamlı olarak azalmış (p=0.012), deney grubunda ise anlamlı olarak artmış (p=0.012) olarak
bulundu. Doku gerimi değerlendirildiğinde kontrol grubunda kesi yapılmış uterin hornların gerim
kuvveti kesi yapılmamış uterin hornlara göre anlamlı olarak azalmışken (p=0.012), deney grubunda
kesi yapılmamış ve yapılmış uterin hornların gerim kuvveti arasında anlamlı fark bulunamamıştır
(p=0.123). Deney ve kontrol grubunun kesi yapılmamış uterin hornları birbirleri ile kıyaslandığında
ağırlık ve gerim kuvvetleri arasında anlamlı fark izlenmemiştir (p=0.06, p=0.07). Deney ve kontrol
grubunun kesi yapılmış uterin hornları ağırlıkları açısından değerlendirildiğinde anlamlı fark yokken
(p=0.07), gerim kuvvetleri arasında deney grubu lehine anlamlı fark vardır (p=0.04). Patoloji
sonuçlarına bakıldığında deney ve kontrol grubunun kesi yapılmamış uterin hornlarında yapılan
histomorfolojik skorlama değerleri arasında anlamlı fark izlenmedi. Kesi yapılmış uterin hornlarda ise
kontrol grubunda ödem ve mononükleer hücre infiltrasyonu anlamlı olarak daha fazlaydı, anlamlı
başka bir fark izlenmedi. Deney grubunda kesi yapılmamış ve yapılmış uterin hornların
histomorfolojik bulguları birbirleri ile kıyaslandığında kesi yapılmış uterin hornlarda kanama, ayrılma
ve anjiogenez anlamlı olarak artmıştır (p=0.049, p=0.049, p=0.048). Kontrol grubundaki uterin
hornlardan kesi yapılmış olanlarda sadece mononükleer hücre infiltrasyonu kesi yapılmış uterin
hornlara göre anlamlı olarak daha fazladır. Sonuç olarak, adipöz doku kaynaklı mezenşimal kök
hücreler yara iyileşmesinde doku gerimini artırıp dokunun iyileşmesi aşamasında anjiogenezi efektif
hale getirmiştir, uterin skarların iyileşmesinde operasyon sonrası kullanıldığında aynı uterusda gebelik
oluştuğunda görülebilecek uterin rüptürleri önleyebileceği düşünülmüştür. Adipöz doku kaynaklı
mezenşimal kök hücrelerin insan uterusu insizyon hattındaki yara iyileşmesinde kullanımına dair
prospektif çalışmalar, uterin rüptür olasılığını ve sezaryen oranlarını azaltmada etkin olan bir korunma
yöntemini gündeme getirebilir.

Abstract:
Uterus is a mesenchymal organ that is able to undergo hypertrophy, contract by the multiple
smooth muscle cells involved and use a big ratio of the total blood volume by angiogenesis during
pregnancy. Before or during the reproductive period, operative uterine scars can be seen by many
indications that cesarean sectio is the most common one. Scar is consisted of fibrosis, different to
the healthy areas of uterus, that reduces the responsibility and tissue tensile strength of the scar
tissue comparing to the normal uterine tissue. Such a tissue like this in an enlarged and sometimes
contracting pregnant uterus, forms a weak point leading to rupture. Uterine rupture shows different
degrees of severity inducing the risc of morbidity and mortality for both mother and fetus. This risc
causes an anxiety on either clinician or the woman laboring for a vaginal birth after cesarean. Further
to that, even if elective cesarean is planned for the patients, at later weekes of pregnancy spontan
rupture can occur. As a result, healing the uterine scars and make the histomorphology most similar
to the normal tissue, will reduce the risc for uterine rupture in pregnancy. Based on this hypothesis,
we aimed to augment wound healing by using adipose tissue derived mesenchymal stem cells. These
stem cells, when used at the healing period of wound, differentiate to the normal mesenchymal cells
of this anatomic region finally, they help forward wound healing. According to our knowledge, there
has been no study about the role of adipose tissue derived mesenchymal stem cells in the treatment
of uterine scar, evaluating with tissue tensile strength and hystopathology. In our study, by making
uterine incision in rats, our object was considering the primarily suturated wound healing in terms of
tissue tensile strength and hystopathology and identify the positive impacts of adipose tissue derived
mesenchymal stem cells on wound healing. Fort his purpose, we used 19 female Wistar Albino rats,
at the same age and weighted between 250- 300 grams in the study. Randomisely selected 3 of the
individuals were used for producing adipose tissue derived mesenchymal stem cells. The rest 16 rats
were randomisely divided into two groups as study group and control group, each group involving 8
rats.
In the control group, left uterin horn was incised and then only primarily suturated. In the
study group, left uterin horn was incised, primarily suturated and subsequently adipose tissue derived
mesenchymal stem cells were put into the incision area. Weights of the incised horns were
significantly lower comparing to the intact horns in control group (p=0.012) ; in the study group,
weights were significantly high (p=0.012). Evaluating the tissue tensile stregth, incised horns had
significantly reduced tensile strength in comparison with not- incised horns (p=0.012); but
in study group, no difference was observed between the incised and not- incised horns (p=0.123).
Making a comparison between the not-incised horns of the study and control group, there
was no significant difference in terms of weight and tissue tensile strength (p=0.06, p=0.07,
respectively). Although we found no significant weight difference between the incised horns
of study and control group (p=0.07); in terms of strength, study group had higher value (p=0.04).
Considering the pathologic results, hystopathologic scoring values were not significantly
different between the study and control group. Investigating the incised horns, control group had
significantly higher amount of edema and mononuclear cell infiltrasyon and there was no other
significant difference. In the study group, comparing the histomorphologic results of the incised and
not-incised horns, amount of hemorrhage, dehiscence and angiogenesis is significantly induced in the
incised horns (p=0.049, p=0.049, p=0.048, respectively). In control group, incised horns only had
significantly more monouclear cell infiltration than not-incised horns.
As a result, adipose tissue derived mesenchymal stem cells, during the wound healing,
induces the tissue tensile strength and made angiogenesis more effective; when used just after the
suturation, these cells may prevent the uterine rupture in the subsequent pregnancy. Prospective
studies about the use of adipose tissue derived mesenchymal stem cells for wound healing, may
lower uterin rupture frequencies and bring up a method protection that decreases cesarien ratios.