1990 sonrası sanatında edebi metinlerin kullanımı
The use of literary texts in the art after 1990
Yazar: AYŞEGÜL DÜŞEK
Danışman: DOÇ. DEVABİL KARA
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: 1990 sonrası = After 1990 ; Edebi metinler = Literary texts ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Sanat = Art ; Sanat eserleri = Artistic works

Özet:
Tezin konusu olarak belirlenen "1990 sonrası sanatında edebi metinlerin kullanımı" nda sanat yapıtı ve edebi metin arasındaki ilişki, dil ve anlatı bağlamında tarihsel süreçler ışığında incelenmiştir. Edebi metin ve sanat yapıtı arasındaki ilişkinin temel kavramları olarak "dil" ve "anlatı"nın sanat tarihi içerisindeki varlığı ve dönüşümü araştırılmış, ortaya çıkan veriler ışığında tez konusu olan 1990 sanatına ulaşan sürecin bu bağlamdaki değişimi ifade edilmiştir. Anlatı ve dilin paydasında incelenen süreçler, ilgili konunun tarih öncesi verilerden günümüz örneklerine yapılan incelemelerle ortaya konmuştur. Edebi metin ve sanat yapıtı ilişkisini tarihsel değişimler nezdinde incelenerek örneklerle açıklanmıştır. Bu değişimlerle ilgili tarihsel dilimlerinin kendi içindeki yapı ve dinamiklerini ortaya konularak, anlatı ve edebi metnin sanatla ilişkisinde dinamik bir perspektiften yararlanılmıştır.Tezin yazılı tarih öncesi dönemdeki mağara resimleri sanatı incelenerek, söz konusu resimlerin dil ve anlatı paralelinde açıklanması amaçlanmıştır. Yazılı tarih süreci içerisinde, yazı kaynaklı üretimlerin görsel sanatlarla temasa geçtiği ikinci bölümde, yazı ekseninde sanat ve dil ilişkisi açıklanmıştır. "Modern sanat ve dil ilişkisi" ve "postmodern sanat ve dil ilişkisi" olarak ayrılan bölümlerde, başlıklar paralelinde süreç ortaya konmuştur. "Edebi metinler ve sanat yapıtı arasındaki ilişki" olan altıncı başlıkta, anlatı bağlamında tarihsel süreç izlenmiş ve bu ilişkiyi içeren örnekler incelenmiştir. 1990 sonrası sanat ortamı, onu oluşturan bilimsel, teknolojik, siyasi, toplumsal gelişmeler gibi değişimlerle incelenerek dönemin sanatsal eğilimleri ile ilişkilendirilmiştir. Son bölümde ise edebi metnin 1990 sonrası sanatındaki kullanımı, her biri farklı kavramsal içerik ve yaklaşımları içeren örneklerle açıklanarak edebi metinleri referans alan güncel üretimlere odaklanılmıştır.

Abstract:
In this thesis with the subject of "use of literary texts in post-1990 art", the relationship between the artwork and the literary text has been examined within the context of language and narrative and in the light of historical processes. The existence and transformation of "language" and "narrative" within the history of art, as the basic concepts of the relationship between the literary texts and the artwork, have been investigated; and in consideration of emergent data, the transformation of the process that reached to the art of 1990 in this context, which is also the subject of this thesis, has been expressed. The processes examined in the common ground of the narrative and the language, have been presented through the researches on the prehistoric data concerning the subject and their contemporary examples. The relationship between literary texts and the artwork has been analysed by considering the historical changes and then explained through examples. By revealing the structure and dynamics of the historical periods related to those transformations, it has been benefited from a dynamic perspective in analysing the relationship of the narrative and literary text with the art.The art environment after 1990 has been investigated through the changes that shaped it such as scientific, technological, political and social advancements; and has been associated with the artistic trends of the period. In the final part, by explaining the use of literary texts in post 1990 art through examples, each one containing a different conceptual content and approach, it has been focused on contemporary productions which refer to literary texts.