Gıdalara katılan bazı suda çözünen sentetik boyaların belirlenmesi
Determination of some water soluble synthetic dyes in foodstuffs
Yazar: MİTHAT DİNÇ
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET ARICI
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid

Özet:
Bu arastırmanın amacı, alkolsüz aromalı içeceklere, yenilebilir buzlara ve sekerlemelererenk vermek için katılan bazı suda çözünen sentetik boyaların varlıgı ve miktarının HPLC(High Pressure Liquid Chrpmatography) ile belirlenerek, Türk Gıda Kodeksi GıdalardaKullanılan Renklendiriciler Tebligi'ne göre uygunlugunun karsılastırılmasının yapılmasıdır.C18 kolon kullanılarak gerçeklestirilen kromatografik ayrım sonrasında Tartrazin, SunsetYellow, Karmoisin, Amaranth, Ponceau 4R, Allura Red ve Brilliant Blue sırasıyla 430, 484,520, 520, 512, 509, 630 nm dalga boylarında UV-DAD dedektör kullanılarak tespit edilmistir.Yedi boyanın teshis limiti 0,016-0,055 ppm arasında degismistir.Bu çalısmada sentetik renklendiricilerin geri alımları % 93 -101 olarak bulunmustur.Farklı 12 firmaya ait toplam 27 adet aromalı içecek tozu ve aromalı içecek, 2 farklı firmayaait toplam 9 adet yenilebilir buz ve 3 farklı firmaya ait toplam 10 adet sekerleme kullanılarakanalizler gerçeklestirilmistir.Analiz edilen yenilebilir buzlarda bir numune Türk Gıda Kodeksi Yönetmeligi'ndebelirtilen limit degerin (max. 150 ppm) üzerinde Tartrazin (167,21 ppm) içermektedir. Digerbir numunede tespit edilen Karmoisin miktarı (79,18 ppm) tek basına izin verilen yasal limiti(50 ppm) asmaktadır. Alkolsüz aromalı içeceklerde bir numunenin içerdigi Ponceau 4Rmiktarı tek basına izin verilen yasal limitten (50 ppm) fazladır. Sekerlemelerde elde edilensonuçlara göre toplamda en fazla renklendirici içeren numune (85,58 ppm) yasal limitin (300ppm) altında kalmaktadır.Tüketici saglıgının korunması ve gıda güvenliginin saglanması amacıyla, gıdalara katılansuda çözünen sentetik boyaların belirlenmesi için hassas ve güvenilir metotlar kullanılmalıdır.Gıdalara eklenen renklendiricilerin varlıgı ve miktarının kontrolleri sıklıkla yapılmalıdır.Anahtar kelimeler: Tartrazin, Sunset Yellow, Karmoisin, Amaranth, Ponceau 4R, AlluraRed, Brilliant Blue, HPLC

Abstract:
The aims of this research were to determine the presence and amount of some watersoluble synthetic dyes added for colouring by HPLC in non-alcoholic aromatic beverages,eatable ices and sweets and compare the suitability for Turkish Food Codex ColorantNotification in Foods.After chromatographic seperation using C18 column, Tartrazine, Sunset Yellow,Carmoisine, Amaranth, Ponceau 4R, Allura Red and Brilliant Blue were detected by DADdetector at 430, 484, 520, 520, 512, 509, 630 nm wavelength, respectively. The quantitationlimits of seven dyes ranged from 0.016 ppm to 0.055 ppm.In this research, the recoveries of colorants were determined from 93 to 101 %. Theanalyses were done for 27 aromatic beverage powders and aromatic beverages of 12 differentcompanies, 9 eatable ices of 2 different companies and 10 sweets of 3 different companies.One of eatable ice sample had 167.21 ppm Tartrazin, which was over the limits of TurkishFood Codex (150 ppm). The amount of Carmoisin including another sample (79.18 ppm) wasover the allowed limits (50 ppm). The amount of Ponceau 4R in another sample, whichclassified in nonalcoholic beverages, was over the allowed limits (50 ppm). The results ofcolorant determination of sweets were indicated that the most of the colorant containingsample had 85.58 ppm colorant, where the legal limit is 300 ppm.To protect consumer health and to provide food safety, sensitive and reliable methodsmust be used to determine water soluble synthetic dyes added foods. The presence andamount of colorants in foods must be controlled frequently.Keywords: Tartrazine, Sunset Yellow, Carmoisine, Amaranth, Ponceau 4R, Allura Red,Brilliant Blue, HPLC