Kur'an metninin harekelenmesi bağlamında köken tartışmaları
Discussions on the origin of vocalization in the Quranic text
Yazar: MUAZ DOĞANGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN TOPAL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion ; Tarih = History

Özet:
Kur'an metninin harekelenmesi, onun kelimelerinin doğru okunması ve i'rabında hata yapılmaması için metne ilave edilen fonetik işaretleri ifade etmektedir. Mushaflarda yazılan ve okunmasıyla ibadet olunan şeklindeki niteliğiyle tanımlanan Kur'an-ı Kerîm'e sonradan dahil edilen harekelerin ilk defa Ebü'l-Esved ed-Düelî (öl. 69/688) tarafından uygulandığı görüşü ön planda olup uzun yıllar onun metodunun geçerli olduğu bilinmektedir. Resmü'l-Mushaf'ın siyah renk mürekkeple yazılması sebebiyle ondan ayrı olarak belirtilmesi amaçlanarak kırmızı renkte noktalarla uygulanan bu metot, klasik eserlerde Müslümanların Mushaf'ta sonradan ihdâs ettiği bir işlem olarak aktarılırken Ebü'l-Esved'in bu uygulamayı nasıl geliştirdiğine ve esas kaynağına ilişkin ilgili dönemde herhangi bir tartışma ve polemik konusu olduğu görülmemektedir. Fakat Oryantalizm'in özellikle son iki asırdır yoğunlaştığı İslâm'ın kökeni ve asıl kaynaklarını tespite yönelik faaliyetlerine Kur'an'ın harekelenmesi meselesi de dahil olmuştur. "Kur'an Metninin Harekelenmesi Bağlamında Köken Tartışmaları" adlı bu çalışma, konuya dair araştırma eksikliğinin görülmesi sebebiyle alandaki boşluğa bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Tez giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölümde noktalama ve harekelemeyle ilgili öne çıkan terimlerin üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde Arap, Nabat ve Süryânî yazılarına ve aralarındaki ilişkilere özet biçimde değinilmiş ve Ebü'l-Esved'in hayatı ile onun yer aldığı naktu'l-mushaf rivayetleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde Kur'an metninde uygulanan harekelemenin Süryânî kökenli olduğu iddialarına ve buna dair görüşlere araştırmacılar özelinde yer verilerek bunun karşısında yer alan görüşler de ele alınmıştır. Sonuç bölümünde ise tezde sunulan veriler göz önüne alınarak bir değerlendirme sunulmuştur.

Abstract:
The vocalization of the Qur'anic text refers to the addition of phonetic marks to ensure the correct pronunciation and grammatical inflection of its words. Defined by its nature as being written in moshafs and serving as a means of worship when recited, the Qur'an has been subsequently vocalized, a practice first attributed to Abu al-Aswad al-Du'ali (d. 69/688). This method, which employed red dots to distinguish the vocalization from the black ink used for the main text, has been traditionally presented in classical works as a later innovation introduced by Muslims to the Moshaf. However, there seems to have been no significant contemporary debate or controversy regarding how Abu al-Aswad developed this practice or its original source. Nevertheless, with the intensified focus of Orientalism on the origins and primary sources of Islam over the past two centuries, the issue of Qur'anic vocalization has also been included. This study, titled "Discussions on the Origin of Vocalization in the Quranic Text" aims to contribute to filling a gap in the field due to the lack of research on this topic.
The thesis consists of an introduction, three chapters, and a conclusion. The first chapter focuses on key terms related to punctuation and vocalization. The second chapter provides a brief overview of Arabic, Nabataean, and Syriac scripts and their interrelationships, and examines the life of Abu al-Aswad and the narratives related to his involvement in the vocalization of the Moshaf. The third chapter explores claims of the Syriac origin of the vocalization system applied to the Qur'anic text, presenting both supporting and opposing views from various scholars. The conclusion offers an evaluation based on the data presented in the thesis.