Laktasyon simülasyon modeli ile farklı emzirme pozisyonu eğitiminin emzirme üzerine etkisi
The effect of lactation simulation model and different breastfeeding position training on breastfeeding
Yazar: AYŞENUR DURMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK POTUR
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Emzirme = Breast feeding ; Meme = Breast ; Simülasyon =

Özet:
Amaç : Antenatal dönemde laktasyon simülasyon modeli (LSM) ile verilen arkaya yaslanarak emzirme (yarı oturur ya da yarı yatar) ile dik pozisyonda (dik oturur) emzirme eğitiminin meme sorunları ve emzirme üzerine etkisini değerlendirmek amaçlandı.
Gereç ve Yöntem : Randomize kontrollü deneysel ve prospektif tipteki bu araştırmaya arkaya yaslanarak emzirme (AYEG) (n=36), dik pozisyonda emzirme (DPEG) (n=36) ve kontrol grubu (KG) (n=36) olmak üzere toplam 108 primipar gebe dahil edildi. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Antenatal Emzirme Öz-yeterlilik Ölçeği", IOWA Bebek Beslenmesi Tutum Ölçeği, "LATCH Emzirme Tanılama Ölçüm Aracı", "Meme Sorunları Değerlendirme Formu", "Görsel Kıyaslama Ölçeği", "Postpartum Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği", "Doğum Sonu Emzirme Gözlem Formu", "İMDAT=Bebeğin aldığı süt miktarını puanlama sistemi" ve Altıncı Ay Emzirme Özelliklerini Değerlendirme Formu" kullanıldı. Veriler, gebeliğin son trimesteri, postpartum 24. saat, postpartum 10. gün ve postpartum 6. ayda toplandı.
Bulgular : Gruplar arasında antenatal dönemde emzirme öz yeterliliği, bebek beslenmesi tutumu bakımından fark yok iken, doğum sonu 10. günde ve 6.ayda AYEG ve DPEG'deki annelerin KG'a göre daha yüksek emzirme öz yeterliliğine ve bebek beslenme tutumuna sahip olduğu saptandı (p<0.05). LATCH puanı, doğum sonu 24. saatte ve 10. günde KG'da DPEG ve AYEG'a göre anlamlı şekilde düşük olarak saptandı (p<0.05). İMDAT ölçeği puan ortalaması bakımından doğum sonrası 6. Ayda gruplar arasında istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı farklılık olduğu saptandı (p<0,001). KG'da doğum sonu 24. saatte ve 10. günde meme sorunu yaşama durumunun AYEG'deki annelere göre anlamlı (p<0.05) şekilde yüksek olduğu görüldü. 
Sonuç : LSM ile verilen emzirme pozisyonu eğitiminin annelerin emzirme öz yeterliliğini, emzirme başarısını, bebek beslenmesi tutumunu ve emzirme süresini arttırmada etkili olduğu, emzirme önündeki önemli engellerden olan meme sorunlarının azaltılmasında ise LSM ile verilen arkaya yaslanarak emzirme pozisyonu eğitiminin etkili bir yöntem olduğu belirlendi. 
Anahtar kelimeler :  Anne sütü, emzirme, laktasyon simülasyon model, meme başı sorunları

Abstract:
Objective: The aim of this study was to evaluate the effect of laid-back breastfeeding (semi-sitting or semi-lying) and upright position (sitting upright) breastfeeding training provided with the lactation simulation model (LSM) in the antenatal period on breast problems and breastfeeding.
Material and Methods: A total of 108 primiparous pregnant women were included in this randomized controlled experimental and prospective study including laid-back breastfeeding (LBB) (n=36), upright position breastfeeding (UPB) (n=36) and control group (CG) (n=36). "Personal Information Form", "Antenatal Breastfeeding Self-Efficacy Scale", IOWA Infant Feeding Attitude Scale, "LATCH Breastfeeding Diagnostic Assessment Tool", "Breast Problems Assessment Form", "Visual Analogue Scale", "Postpartum Breastfeeding Self-Efficacy Scale", "Postpartum Breastfeeding Observation Form", "IMDAT=Scoring System for the Amount of Breast Milk Received by a Baby" and Sixth Month Breastfeeding Characteristics Assessment Form" were utilized for data collection. Data were obtained in the last trimester of pregnancy, 24th hour postpartum, 10th day postpartum, and 6th month postpartum.
Results: While there was no difference between the groups in terms of breastfeeding self-efficacy and infant feeding attitude in the antenatal period, it was determined that mothers in LBB and UPB had higher breastfeeding self-efficacy and infant feeding attitude at postpartum day 10 and 6 months compared to the CG (p<0.05). The LATCH score was observed to be significantly lower at 24 hours and 10 days postpartum in the CG than in the LBB and UPB (p<0.05). There was a statistically significant difference between the groups in terms of the mean score of the IMDAT scale at 6 months postpartum (p<0.001). It was observed that the rate of breast problems at 24 hours and 10 days postpartum was significantly (p<0.05) higher in the CG compared to the mothers in the LBB.
Conclusion: It was determined that the breastfeeding position training provided with LSM was effective in increasing mothers' breastfeeding self-efficacy, breastfeeding accomplishment, infant feeding attitude, and breastfeeding duration and that the laid-back breastfeeding position training provided with LSM was an effective method in reducing breast problems, which are among the major obstacles of breastfeeding.
Keywords: Breast milk, breastfeeding, lactation simulation model, nipple problems