Diyabetik olmayan obez hastalarda orlistat kullanımının R, FIB-4 VE APRI indeksleri üzerine etkisi
Evaluation of R, FIB-4 and APRI indices in patients using orlistat and not diagnosed with diabetes mellitus
Yazar: TUNAHAN ŞAHİN
Danışman: DOÇ. MERAL MERT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Fibroz = Fibrosis ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Obezite = Obesity ; Orlistat = Orlistat

Özet:
Giriş ve Amaç: Obezite günümüzde önlenebilir ölümlerde sigaradan sonra ikinci
sıradadır. Tüm dünyada 21.yüzyılın en büyük sağlık problemi olarak kabul edilen
obezitenin doğrudan ya da dolaylı olarak sebep olduğu birçok hastalık vardır. En
başta gelenlerden birisi de non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD)'dir.
NAFLD ile birlikte non-alkolik steatohepatit (NASH) ve karaciğer fibrozis gelişme
riski artar. Orlistat; obezite tedavisinde yaygın olarak kullanılan medikal tedavilerden
birisidir. 1999 yılında FDA onayı almıştır. R faktör, APRİ ve FIB-4 indeksleri ise
karaciğer fibrozisini dolaylı olarak yansıtan skorlama sistemleridir. Bu çalışmanın
amacı; orlistat tedavisinin diyabet tanısı olmayan obez hastalarda karaciğer
fibrozisinin non-invaziv belirteçleri üzerine etkisini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: T.C Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy
Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde klinik etik kurul onayı alındı.
Çalışmaya 01.01.2010 ile 01.01.2019 arasında, Endokrinoloji ve Metabolizma
Hastalıkları polikliniğine başvuran hastalar arasından; 18 yaşından büyük, diyabet
tanısı almamış, en az 6 ay düzenli orlistat kullanan obez hastalar dahil edildi.
Hastalar retrospektif olarak tarandı. Hastaların APRI, FIB-4 ve R faktör
hesaplanması için gereken parametreleri kaydedildi. Aynı parametreler tedavinin 3.
ayında ve 6. ayında kaydedildi ve bu indeksler hesaplandı. Hastaların belirtilen
indekslerindeki değişiklikler istatistiksel olarak değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya 84 hasta dahil edildi. Hastaların yüzde 86,9'u (73 kişi) kadın
ve yüzde 13,1'i (11 kişi ) erkekti. Başlangıçta hastaların kilo ortalaması 110±19 iken
6.ay kontrollerinde hastaların kilo ortalaması 106±22,4 bulundu. p=0,001 (p<0,005)
olup, orlistat kilo kaybını destekleme yönünden faydalı olduğu bulunmuştur.
FIB-4 indeksi sonuçları ise başlangıçta 0,68±0,30 ve 6.ay kontrollerinde ortalama
0,69±0,32 bulunmuş olup p=0,94 (p<0,005) olarak hesaplanmıştır. Orlistatın FIB-4
indeksi üzerine anlamlı etkisi olmadığı saptanmıştır.
APRI skoru sonuçlarının başlangıçtaki ortalaması 0,22±0,1 ve 6.aydaki ortalaması
0,26±0,20 olup, p=0 olarak hesaplanmıştır. Orlistat tedavisinin APRI indeksinde
anlamlı değişiklik yaptığı saptanmıştır.
Hastaların 3.ay kontrollerinde de aynı parametrelerin hesaplanması planlandı.
Retrospektif taramada 3.ay kontrolüne gelen 34 hastada bu parametreler
değerlendirilmiş olup hiçbirinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı.
Sonuç: Çalışmamızda orlistat kullanan obez hastalarda 6 aylık tedavi sonrasında
kilo kaybı ve APRI skoru açısından anlamlı farklılıklar saptanmış olup, orlistatın kilo
kontrolünde ve non-alkolik yağlı karaciğer hastalığında (NAFLD) faydalı olabileceği
sonucuna varılmıştır.
Anahtar kelimeler: obezite, non alkolik yağlı karaciğer hastalığı, karaciğer
fibrozisi, orlistat

Abstract:
Introduction and aim: Obesity is the second leading cause of preventable deaths
after smoking. Obesity is accepted as the biggest health problem of the 21st century.
There are many morbidities directly or indirectly caused by obesity. Non-alcoholic
fatty liver disease (NAFLD) is the one of the most prominent condition related to
obesity. NAFLD increases the risk of non-alcoholic steatohepatitis (NASH) and liver
fibrosis. Orlistat is most widely used drug therapies in the treatment of obesity. In
1999, Orlistat received FDA approval. R factor, APRI and FIB-4 indices are scoring
systems that indirectly reflect liver fibrosis. The aim of this study is to investigate the
effect of orlistat treatment on liver fibrosis markers in obese patients without
diabetes.
Material and method: Clinical ethics committee approval was obtained from T.C
Health Ministry Health Sciences University Bakırköy Sadi Konuk Training and
Research Hospital. Among the patients who applied to the Endocrinology and
Metabolism Diseases outpatient clinic between 01.01.2010 and 01.01.2019; Obese
patients older than 18 years of age, who were not diagnosed with diabetes, who had
been using regular orlistat for at least 6 months were included. Patients were
screened retrospectively. The parameters required for APRI, FIB-4 and R factor
calculation were recorded. The same parameters were recorded at the 3rd and 6th
months of treatment and these indices were calculated. Results were evaluated
statistically.
Results: 84 patients were included in the study. 86.9 percent of the patients (73
people) were women and 13.1 percent (11 people) were men. The mean weight of
the patients was 110 ± 19 at the beginning, and the mean weight of the patients was
106 ± 22.4 at the 6th month. p=0.001 (p<0.005) It was found to be beneficial to
support orlistat weight loss.
The FIB-4 index results were 0.68 ± 0.30 at the beginning and 0.69 ± 0.32 at the 6th
month follow-up and it was calculated as p = 0.94 (p<0.005). Orlistat has no
significant effect on FIB-4 index.
The mean of APRI score was 0.22 ± 0.1 at the beginning and the mean of the 6th
month was 0.26 ± 0.20, and it was calculated as p = 0.00 Orlistat treatment showed a
significant change in the APRI index.
It was planned to calculate the same parameters in the 3rd month controls. The
separameters were evaluated in 34 patients who were in the 3rd month control group
and no statistically significant difference was found.
Conclusion: In our study, we found significant differences in terms of weight loss
and APRI score after 6 months of treatment in obese patients using orlistat.
Therefore orlistat can be useful in weight control and non-alcoholic fatty liver
disease (NAFLD).
Keywords: obesity, non-alcoholic fatty liver disease, liver fibrosis, orlistat