Kara eşya taşıma sözleşmelerinde taşıyıcıya teslimin hukuki sonuçları
Legal consequences of delivery to the carrier in the land transportation goods contract
Yazar: MUSTAFA SEYFULLAH SAR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN HATEMİ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Dış Ticaret Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Hukuku ve Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Ab Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law ; İşletme = Business Administration
Dizin: Eşya taşıma = Goods transportation ; Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesi = Highway Route with International Furniture Removal Agrement ; Karayolu taşımacılığı = Highway transportation ; Sözleşmeler = Contracts ; Teslim borcu = Obligation to delivery ; Teslimat = Delivery ; Türk Ticaret Kanunu = Turkish Commercial Code ; Türk ticaret hukuku = Turkish commercial law

Özet:
Mesafe ve sınırların ortadan kalkmasıyla uluslararası ticarette pozitif yönde ivme 
kazanılmıştır. Bu yolda uluslararası ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi amacıyla 
yapılan anlaşmalar, kurulan örgütler, sağlanan teşvikler ve kaldırılan ithalat vergileri 
sayesinde, farklı ülkelerdeki firmalar ve bireyler, birbirleriyle daha hızlı bir şekilde 
alışverişe girmeye başlamış ve bunun sonucunda ticari faaliyetler ülke sınırlarını 
aşarak küresel boyutlara ulaşmıştır. Bunun sağlanabilmesi için taşıma sektöründe 
kullanılan araçlar detaylandırılarak daha güçlü hale getirilmiştir. Böylelikle malların 
dağıtımı daha ekonomik, güvenli ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilmektedir. Bunun 
sonucu olarak taşıma sözleşmelerinin uluslararası ticaretteki yeri de giderek önem 
kazanmıştır. Öyle ki hakların ve borçların teminatı için sözleşme kaçınılmaz yoldur. 
Yakın tarihte, uluslararası alanda ticaretin daha kolay ve hızlı hale getirilmesi için 
yeknesak bir sistem oluşturulması ihtiyacı ortaya çıkmış ve buna binaen ulusal 
düzenlememiz olan TTK'nın yanında, uluslararası karayolu taşımacılığında, koşulları 
standardize eden, taşıyıcının sorumluluklarını belirleyen CMR Konvansiyonu 
oluşturulmuştur. Düzenlenen kurallar doğrultusunda, taşıyıcı eşyayı teslim aldığı 
andan teslim edinceye kadar zarardan ve kayıptan sorumlu olacaktır. Taşıyıcı, ancak 
TTK ve CMR'de yer alan genel ve özel kurtuluş karinelerinin varlığının ispatı halinde 
sorumluluktan muaf olabilecektir. Aksi halde taşıyıcı, meydana gelen zarar veya 
zayiatın oranı doğrultusunda sorumlu olacak ve buna müteakiben tazminat miktarı 
belirlenecektir. TTK ve CMR pek çok noktada benzerlik gösterse de bazı yönleriyle 
keskin farklılıklar mevcuttur. Uluslararası ticaretin bekası için önem oluşturan bu 
nokta özellikle sorumluluk hususunda hukuki tartışmaları da beraberinde getirmiştir.

Abstract:
With the obstacle of distances and borders disappearing, international trade has gained 
speed in a positive direction. Thanks to deals and agreements that were made, 
organisations that were built, incentives that were provided, and removal of import 
taxes in order to improve economic relations with this respect, companies and people 
in different countries have started to be able merchandise with each other more 
quickly; consequently, tradal actions have crossed borders of lands and reached global 
level. For this to happen, vehicles used in the sector of transportation have been 
developed, thus made stronger and more elaborate. As a result of this, the distribution 
of goods can be ensured in a more economic, safer, and faster way, and the role of 
vehicle contracts in international trade has gradually gained importance as contracts 
are inevitable to ensure and guarantee rights and debts. In recent history, a need to 
have a uniform system that would enable international trade to be easier and faster was 
born, and consequently, in addition to our regulations on TTK (Turkish Commercial 
Code), CMR Convention which standardized conditions and determined the 
responsibilities that transporters have in international land transportation. According 
to the regulations, the transporters are responsible for the safety of the goods in case 
of a damage and loss) from the moment they take them until they deliver them. The 
transporters can only be exempt from this responsibility in the case that general and 
specific presumptions of innocence that a place in the law (TTK) and the CMR can be 
proven. Otherwise, the transporter shall be responsible for compensating for the 
damage or the loss that occurred and the cost for the indemnity shall be determined. 
Although TTK and CMR Convention have similarities in many regards, in some ways 
they are distinctively different from one another. This point which has a critical role 
in the future of international trade has brought about many juridical discussions, 
especially ones related to responsibilities.