Fao-aquacrop (Ver. 6.1) modeli kullanılarak farklı sulama, tuzluluk ve ekim tarihleri senaryolarında buğday verim tahmini
Estimation of wheat yield using fao-aquacrop (Ver. 6.1) model under different irrigation, salinity and sowingdate scenarios
Yazar: ÖMÜR AYHAN
Danışman: PROF. DR. SEMA KALE ÇELİK
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada AquaCrop 6.1 versiyonu kullanılarak, kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde, farklı yetiştirme stratejileri altında yetiştirilen kışlık buğdayın verim ve biyokütle değerleri tahmin edilmiştir. Deneme konularını, 26 farklı sulama stratejisi (S1 den S26 ya kadar), 5 farklı sulama suyu tuzluluk düzeyleri (T1=0.5 dS/m, T2=2.5 dS/m, T3=5 dS/m, T4=10 dS/m, T5=15 dS/m) ve 3 farklı ekim tarihleri (E1=15 Ekim E2=15 Kasım E3=15 Aralık) oluşturmaktadır. Modelden elde edilen tahmin sonuçlarına göre kışlık buğday için bu bölgede en düşük verim 5.15 t/ha değeri ile gelişme dönemi boyunca sulama suyu uygulaması yapılmayan S23 (S0-0-0) konusunda elde edilmiştir. En yüksek dane verimi (7.42 t/ha) ise sapa kalkma, başaklanma ve süt olum dönemlerinde tam sulama yapılan S1 (S100-100-100) konusunda elde edilmiştir. Tuzluluk konularına göre, sulama suyu tuzluluk değeri arttıkça dane veriminde ve biyokütle değerinde düşüşler olmuştur. T1, T2 ve T3 konularında dane ve biyokütle veriminde büyük bir farklılık görülmezken T4 ve T5 konularında düşüş olduğu saptanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre kışlık buğdayda en iyi verim 15 Ekim tarihinde yapılan uygulamada elde edilmiştir. Buğday ekiminin Eylül ayında yapılması toprak nem düzeyinin tohum çimlenmesi açısından yeterli olmaması nedeniyle verim ve biyokütle değerleri daha düşük bulunmuştur. Kurak ve yarı kurak bölgelerde farklı yetiştirme senaryoları altında verimi optimize edecek parametrelerinin belirlenmesinde AquaCrop modeli karar vericiler için faydalı bir araç olarak kullanılabilir.

Abstract:
In this study, yield and biomass values of winter wheat grown under different growing strategies in arid and semi-arid climates were estimated by using AquaCrop 6.1 version. Trial subjects, 26 different irrigation strategies (from S1 to S 26), 5 different irrigation water salinity levels (T1 = 0.5 dS / m, T2 = 2.5 dS / m, T3 = 5 dS / m, T4 = 10 dS / m, T5 = 15 dS / m) and 3 different planting dates (E1 = 15 October E2 = 15 November E3 = 15 December). According to the estimation results obtained from the model, the lowest yield for winter wheat in this region was obtained with a value of 5.15 t / ha for S23 (0-0-0), where irrigation water was not applied during the development period. The highest grain yield (7.42 t / ha) was obtained for S1 (S100-100-100), where full irrigation was done during the stalk, earing and milking periods. According to salinity issues, grain yield and biomass value decreased as the salinity value of irrigation water increased. While there was no significant difference in grain and biomass yield in T1, T2 and T3 subjects, a decrease was observed in T4 and T5 subjects. According to the results obtained, the best yield in winter wheat was obtained in the application carried out on 15 October. Wheat planting in September, yield and biomass values were found to be lower since the soil moisture level was not sufficient for seed germination. The AquaCrop model can be used as a useful tool for decision makers in determining the parameters to optimize yield under different growing scenarios in arid and semi-arid regions.