Kırsal turizm ve paydaşları: Belediye başkanlarının tutumlarına yönelik bir araştırma
Rural tourism and its stakeholders: A research on the attitudes of the mayors
Yazar: NURETTİN AYAZ
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL ÖZTÜRK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Eğitimi Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Belediye başkanları = Mayors ; Belediyeler = Municipalities ; Doğal yapı = Native state ; Doğal çevre = Natural environment ; Kültürel ögeler = Cultural facts ; Kırsal bölge = Rural region ; Kırsal turizm = Rural tourism ; Kırsal yaşam = Rural life ; Tarihi koruma = Historic preservation ; Tarihsel yapılanma = Historical structuring ; Turizm = Tourism ; Turizm işletmeciliği = Tourism business ; Yerel yönetimler = Local administrations

Özet:
Doğal yaşam, çiftlik hayatı, tarım endüstrisi ve açık hava etkinlikleri ile doğrudan ilişkili olan kırsal turizm, küçük ölçekli alt yapısı nedeniyle yerel düzeyde kontrol gerektirir. Kırsal turizmde doğal, tarihsel ve kültürel çekiciliklerin korunması, yerel kültürel özelliklerle turizmin uyumlaştırılması, ulaşım, konaklama ve yiyecek-içecek hizmetleri standartlarının sağlanmasında mutlaka yerel yetkililerin çabası ve desteği gereklidir.Bu araştırmada, turizme yönelik kamu hizmetlerinin yerelleşmesi sürecine destek sağlamak, yerelleşmesi öngörülen hizmetlere yönelik bilimsel temelli bakış açıları geliştirmek ve Türkiye turizmini çeşitlendirme ve tüm yıla yaymaya yönelik çabalara, belediye başkanları düzeyinde katkı sağlanması amaçlanmaktadır. Bu amaca yönelik olarak Türkiye'de turizm gelişiminde öncelikli gelişim bölgesi olarak gösterilen 28 il içerisinde yer alan 460 belediye başkanına anket uygulanmıştır. Literatür taraması ve uzman görüşü ile oluşturulan ?Kırsal Bölge Belediye Başkanlarına Yönelik Turizm Tutum Anketi? kapsamında; turizme yönelik olumlu bilişsel tutumlar ile ilgili 11, duygusal tutumlarla ilgili 8, kırsal turizmde toplumsal farkındalık oluşturma ile ilgili 6, organizasyonel yapı geliştirme ile ilgili 10, organizasyonel paydaş tercihi ile ilgili 7, ürün geliştirme ile ilgili 9, ürün pazarlama ile ilgili 7 ve kırsal belediyelerin turizme katılım engellerinin belirlemesi amacıyla 6 soruya yer verilmiştir. Anket, Ocak ve Ağustos 2012 ayları arasında örneklem gruba uygulanmıştır. Verilerin analizinde, ?yüzde?, ?frekans?, ?bağımsız örneklemler için t-testi?, ?tek faktörlü varyans analizi?, ?Tukey (HSD) testi?, ?korelasyon?, ?basit doğrusal regresyon analizi? ve ?çoklu doğrusal regresyon analizi? kullanılmıştır.Araştırma bulgularına göre belediye başkanlarının turizme yönelik tutumlarının, demografik özelliklerine (eğitim durumu, temsil ettiği parti, turizm alanında eğitim durumu, turizm amaçlı seminer ve konferansa katılım durumu, turizm amaçlı geziye katılım durumu, turizm sektöründe çalışma durumu) ve belediyelerin genel karakteristik özelliklerine (belediyenin türü, bulunduğu bölge, kent konseyine sahiplik durumu, turizm çalışma grubuna sahiplik durumu, sürdürülebilir turizm eylem planına sahiplik durumu ve turizme yönelik çalışmaların yürütüldüğü bölüme) göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Korelasyon analizi sonucunda belediye başkanlarının turizme yönelik tutumları (bilişsel, duygusal) ile kırsal turizmin alt boyutları (toplumsal farkındalık oluşturma, organizasyonel yapı geliştirme, ürün geliştirme, ürün pazarlama) arasında orta düzeyde (r=0,61) bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, yapılan regresyon analizi sonucunda, belediye başkanlarının turizme yönelik tutumlarının (bilişsel tutumlar ile ürün geliştirme hariç); toplumsal farkındalık oluşturma, organizasyonel yapı geliştirme ve ürün pazarlama bakımından kırsal turizmin alt boyutlarını pozitif olarak etkilediği belirlenmiştir. Araştırma bulguları sonucunda, kırsal bölge belediye başkanlarının turizme yönelik tutumlarının düzeyini artırabilecek bir model ile konuya ilişkin öneriler sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Kırsal bölge, kırsal gelişim, kırsal turizm, paydaş analizi, belediye başkanları, tutum.

Abstract:
Rural tourism, which is directly related to natural life, farm life, agricultural industry and outdoor activities, requires control at the local level owing to its small scale structure. In rural tourism local administrators? efforts and supports are essential for protecting natural, historical and cultural attractions, adaptating tourism to local cultural characteristics and standardizing transportation, accomodation and catering services.This study aims to support localization process of tourism related public services, develop scientific point of views regarding services designed to be localized and contribute to the efforts towards diversifying tourism in Turkey and spreading tourism activities throughout the entire year at the local administrative level. In accordance with this purpose, a questionnaire was conducted with 460 mayors of 28 cities which are shown as development priority regions. Within the context of ?Tourism Attitude Survey for Rural Mayors?, which was developed within the light of a literature review and expert opinion, there are 11 questions on positive cognitive attitudes towards tourism, 8 questions on emotional attitudes, 6 questions on creating social awareness in rural tourism, 10 questions on developing organizational structure, 7 questions on preference of organizational stakeholder, 9 questions on product development, 7 questions on product marketing and 6 questions on determining reasons hindering municipalities from participating in rural tourism. The scale was applied to the sample group within the period between January and August 2012. In analyzing the data ?percentage?, ?frequency?, ?t-test for independent samples?, ?single factor variance analysis?, ?Tukey (HSD) test?, ?correlation?, ?simple regression analysis? and ?multiple regression analysis? were used.The findings of this research have shown that attitudes of mayors towards tourism vary according to demographical characteristics (their education, political parties they belong to, education in the tourism field, participation in tourism-related seminars and conferences, travelling for the purpose of tourism, work experience in the tourism field) and general characteristics of municipalities (the type of municipality, the region it is located in, having a city council, a tourism working group, a sustainable tourism action plan or a department where tourism-related works are conducted). From the result of the correlation analysis it was figured out that there is a medium level relationship (r=0,61) between the attitudes of the mayors towards tourism (cognitive, emotional) and lower dimensions of rural tourism (creating social awareness, developing organizational structure, product development, product marketing). Results of the regression analysis have also shown that attitudes of the mayors towards tourism (except from cognitive attitudes and product development) have positive impacts on the lower dimensions of rural tourism in terms of creating social awareness, developing organizational structure and product marketing. Based on the research findings, a model for increasing the level of rural mayors? attitudes towards tourism and suggestions related to the subject were also presented.Keywords: Countryside, rural development, rural tourism, stakeholder analysis, mayors, attitude.