Karaciğer ilişkili ve karaciğer dışı nedenli asiti olan hastalarda BNP'nin ayırıcı tanı ve klinik seyirdeki önemi
The importance of BNP in differantial diagnosis and prognosis ofpatients with ascites related to and non-related to liver disease
Yazar: BURCU BENLİ
Danışman: PROF. OĞUZ ÜSKÜDAR
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Asit sıvısı = Ascitic fluid ; Hipertansiyon = Hypertension ; Hipertansiyon-portal = Hypertension-portal ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Natriüretik ajanlar = Natriuretic agents

Özet:
Asit; dünyada en sık karaciğer sirozunda olmakla birlikte ikinci sıklıkta kalp yetmezliği ve malignitelerde görülür. Hem kalp yetmezliğinde hem de sirozda asit oluşumunda temel patoloji sinüzoidal hipertansiyondur. Bu nedenle her iki durumda da serum asit albumin gradienti ≥ 1,1 g/dl'dir. Serum B tipi natriüretik peptid (BNP) ise kalp yetmezliğinde tanısal marker olarak kullanılan bir peptid çeşididir. Aynı zamanda BNP düzeyleri sirozlu hastaların serumunda da artabilir ve karaciğer hastalığının ciddiyetiyle ilişkilendirilebilir. 
Bu çalışmanın amacı; BNP nin asit etyolosinde ayırıcı tanıda bir tanı aracı ayrıca siroz hastalarında komplikasyonları öngörmede bir marker olarak kullanılıp kullanılamayacığını saptamak.
Çalımaya karaciğer sirozu olan 62 ve siroz dışı hastalıkları olan 68, toplam 130 hasta, 42 tane de asiti olmayan siroz hastalarından oluşan kontrol grubu alındı. Hastalara aynı merkezde ekokardiyografi yapıldı, uygun miktarda parasentez yapıldı ve eş zamanlı venöz kanları alındı. Serum asit-albumin gradientleri hesaplandı, BNP ve tam kan sayımı ile biyokimyasal değerlerine bakıldı. Siroz hastalarında komplikasyonlar retrospektif olarak tarandı.
Tüm gruplarda BNP düzeylerine bakıldığında; kalp yetmezliği grubunun diğerlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklı olduğu saptandı. Siroz hastalarının komplikasyonlarına bakıldığında ise; BNP nin trombosit sayısı ve albumin düzeyi ile ters korele olduğu; hepatik ensefalopati, hepatorenal sendrom ve spontan bakteriyel peritonit ile korele bir şekilde yükseldiği saptandı. Bunun yanında BNP nin özofagus varis derecesi ve varis kanaması arasında anlamlı bir ilişki olmadığı görüldü. Siroz hasta grubunda BNP nin sağkalımla ilişkisine bakıldığında ise BNP düzeyi daha düşük hastaların daha uzun yaşadığı fakat bunun istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görüldü.
Sonuç olarak BNP'nin kalp yetmezliği ilişkili asit tanısında bir araç olabileceğini ve siroz hastalarında komplikasyonları öngörebileceğini düşündük.

Anahtar Kelimeler: Asit, BNP, karaciğer sirozu, kalp yetmezliği, portal hipertansiyon

Abstract:
Although the most common cause of ascites is liver cirrhosis in the world, it can be seen in patients with heart failure and malignancies. Sinusoidal hypertension is the main pathology in the formation of ascites in both heart failure and cirrhosis. Therefore, serum ascites albumin gradient in both cases is ≥ 1.1 g / dl. Serum type B natriuretic peptide (BNP) is a type of peptide used as a diagnostic marker in heart failure. At the same time, BNP levels may increase in patients with cirrhosis and can be associated with the severity of liver disease. 
The aim of this study is; to determine whether BNP can be used as a marker in the differential diagnosis of ascites etiology and also as a prognostic marker for cirrhosis.
The study group consisted of 62 patients with cirrhosis and ascites, 66 patients with non-cirrhosis and ascites, and 42 patients with non- ascites cirrhosis. The patients underwent echocardiography at the same center, diagnostic paracentesis was performed and simultaneous venous blood samples were collected. Serum ascites - albumin gradients were calculated. BNP and complete blood count and biochemical values, complications and survival were evaluated.
BNP values in patients with heart failure were found to be statistically significantly higher than others. In patients with cirrhosis BNP was inversely correlated with platelet count and serum albumin levels. BNP levels were positively correlated with hepatic encephalopathy, hepatorenal syndrome and spontaneous bacterial peritonitis. There were no significant relation between BNP, esophageal variceal degree and variceal bleeding. Patients with lower BNP levels lived longer, but this was not statistically significant.
In conclusion, we think that BNP can be used as a marker in differential diagnosis of ascites and can predict the development of HES, HRS, SBP complications in cirrhosis.

Keywords: Ascites, BNP, liver cirrhosis, heart failure, portal hypertension.