Besin elementleri ile tohum uygulaması, ekim tarihi ve kurutma hızının fasulye ve börülce tohumlarının kalitesine ve desikasyon toleransına etkisi
Effects of nutrient elements seed treatment, planting date and drying rate on seed quality and desiccation tolerance of common bean and cowpea seeds
Yazar: MOHAMMAD HASANZADEH
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM DEMİR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Fasulye (Phaseolus vulgaris, cv. Sarıkız ) ve börülce (Vigna unguiculata, cv. Şimal) tohumlarında priming (kontrol (p1), 10 g L-1 KH2PO4 (p2), 4 g L-1 ZnSO4 (p3) ve 5 g L-1 KH2PO4 + 2 g L-1 ZnSO4 (p4)) ve ekim tarihlerinin (d1, d2) tane verimi, verim öğeleri, protein ve amino asit üzerine etkisi incelenmiştir. Ayrıca, tohumların farklı zamanlarda hasadı (h1, h2) ve yavaş ve hızlı kurutma (d1, d2) sonucunda tohum çimlenme yüzdesi, ortalama çimlenme zamanı (MGT), elektriksel iletkenliği (EC), katalaz, rafinoz, stakiyoz ve sakkaroz analizleri 2014 ve 2015 yıllarında, Ankara Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü arazi ve laboratuvarında  yürütülmüstür. 2014 yılında p3 ve p4 (fasulye) ve p1, p2, p3 (börülce) ve 2015 yılında p3 (fasulye) ve p1 ve p3 (börülce) ikinci ekim tarihinde yüksek verim elde edilmiştir. 2014 yılında 1000 dane ağırlığı fasulyede primingden etkilenmemiştir. Her iki yılda priming, fasulyenin bakla sayısı üzerine etkili bulunmamış ancak börülcede p1, p2, ve p3 uygulamaları etkili olmuştur. Fasulyede her iki yılda, p3 uygulaması tane sayısı üzerine önemli bulunmuştur. Her iki yılda, fasulyede p4 ve d2 uygulamaları yüksek proteine neden olmuştur ancak börülcede priming etkili bulunmamıştır. Priming her iki bitkide amino asitler üzerine önemli olmuştur. Kurutma sonrası, MGT değeri her iki yılda börülce için önemsiz, fasulye için birinci hasatta (h1) daha uzun olmuştur. Fasulye ve börülce için EC değeri sırasıyla h2 ve h1 uygulamasında yüksek olmuştur. Katalaz her iki bitkide h2 uygulamasında yüksek çıkmıştır. MGT ve EC hariç diğer kriterlerde d1, yüksek değerleri göstermiştir. Tüm şeker oranları her iki yılda h2 ve d1 uygulamalarında yüksek bulunmuştur.

Abstract:
Common bean (Phaseolus vulgaris, cv. Sarıkız ) and cowpea (Vigna unguiculata, cv. Şimal) seed priming (control (p1), KH2PO4 (p2), ZnSO4 (p3) and KH2PO4 + ZnSO4 (p4)) and planting dates (d1, d2) performed to analyze seed yield, yield components, protein and amino acid rates. Furthermore, harvested seeds at different times (h1, h2) dried as slow and fast to investigate germination percent, MGT, EC, catalase, raffinose, stachyose, and sucrose rates in 2014 and 2015 at Ankara University Department of Horticulture, as farm and laboratory. In 2014, p3 and p4 (bean) and p1, p2, and p3 (cowpea), and in 2015, p3 (bean), and p1 and p3 (cowpea) caused the highest seed yield at second date. 1000 seed weight of bean was not affected by priming. Number of pod per plant in bean was not affected by priming but p1, p2, and p3 affected this feature in cowpea. In both years, p3 affected seed number pod-1 in bean. In both years, p4 and d2 produced the highest protein rates of bean while priming had no significant effect on cowpea. Priming affected amino acids in both plants. Following the drying, MGT was not significant for cowpea in both years and was the highest for bean in h1. EC rates were significant for bean and cowpea in h2 and h1, respectively. Catalase was the highest for both plants in h2. All features except for MGT and EC were the highest in d1. Also, all sugars showed the highest rates in h2 and d1 for both years.