Fen bilimleri dersinde farklılaştırılmış öğretim yaklaşımı ve beceri temelli sorularla desteklenen etkinliklerin uygulanması: bir eylem araştırması
Differentiated teaching approach andapplication of activities supported by skill-based questions in science lesson: an action research
Yazar: GÜZİN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. BURCU ANILAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Altıncı sınıf öğrencilerinin farklılaştırılmış öğretim yöntemi dikkate alınarak ve beceri temelli sorularla desteklenerek hazırlanan etkinlikler ile fen bilimleri dersinde öğrenme-öğretme sürecine katılımlarının nasıl gerçekleştirilebileceğinin süreç içerisinde gözlemlenebilmesi amaçlanmıştır. 
Yöntem: Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden olan eylem araştırması deseni ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma, verilerin sistematik bir şekilde toplanması, yorumlanması, eylem planının hazırlanıp uygulanması, sonuçların değerlendirilmesi ve bir sonraki eylem planının hazırlanması döngüsü süreçlerini içererek yürütülmüştür. Süreç içerisinde araştırmacı tarafından hazırlanan etkinlik çalışma kağıtları, öğrenci günlükleri, gözlem formu ve araştırmacı günlüğü, yarı yapılandırılmış öğrenci görüşme formları ve beceri temelli sorular kullanılarak verilerin toplanması sağlanmıştır. Haftalık ders planları ve etkinlik çalışma kağıtları eylem planı doğrultusunda eylem komitesi tarafından haftalık olarak gözden geçirilmiş, düzenlemeler yapılarak son hali verilerek sürecin geçerliliği sağlanmış-tır. Araştırma 2023-2024 eğitim-öğretim yılı Eskişehir ili Odunpazarı ilçesinde, araştırmacının görev yaptığı devlet okulunda öğretim gören 6.sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde öğrenci günlükleri, gözlem formu ve araştırmacı günlükleri, yarı yapılandırılmış görüşmeler, etkinlik çalışma kağıtları betimsel analiz yöntemi ile analiz edilerek ve temalara ayrılarak yorumlanmıştır.
Bulgular: Araştırmanın bulguları farklılaştırılmış öğretim etkinliklerinin uygulanması, uygulama öncesi ve sonrası öğrencilerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ve beceri temelli soru çözümleri olmak üzere üç başlık altında toplanmıştır. Araştırmada toplanan verilerden farklılaştırılmış öğretim yöntemleri kullanılarak işlenen derslerin öğrencilerin gelişimlerine olan olumlu etkilerine ve beceri temelli soru çözümlerine olan katkısına yönelik bulgulara erişilmiştir.  
Sonuç ve Öneriler: Araştırmaya katılan öğrencilerin kendi hızları ile ilerleme ve hazırbulunuşluk düzeylerine uygun hazırlanan etkinlikler ile öğretim sürecine dahil edil-meleri sayesinde hem derse olan ilgilerinde artış olduğu hem de beceri temelli soru çözümlerinde daha az zorlandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları çerçevesinde Fen Bilimleri dersi ve diğer dersler için programa yönelik daha fazla farklılaştırılmış öğretim uygulamalarına yönelim gösterilmesi ve öğretim programlarında yer alan becerileri kapsayan daha fazla beceri temelli soruların geliştirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Purpose: The aim is to observe how sixth-grade students can participate in the learning-teaching process in science classes through activities prepared considering the differentiated instruction method and supported with skill-based questions.
Method: The study was conducted using the action research design, which is one of the qualitative research methods. The study involved a cycle of systematically collecting and interpreting data, preparing and implementing an action plan, evaluating the results, and preparing the next action plan. Data collection was facilitated through activity worksheets prepared by the researcher, student diaries, observation forms, researcher diaries, semi-structured student interview forms, and skill-based questions. Weekly lesson plans and activity worksheets were reviewed weekly by the action committee in accordance with the action plan, adjustments were made, and the final version was given to ensure the validity of the process. The research was conducted with sixth-grade students studying at a public school in the Odunpazarı district of Eskişehir, where the researcher works, during the 2023-2024 academic year. The data obtained were analyzed using descriptive analysis method, and categorized into themes through student diaries, observation forms, researcher diaries, semi-structured interviews, and activity worksheets.
Results: The findings of the research are grouped under three main headings: the implementation of differentiated instruction activities, semi-structured interviews conducted with students before and after the implementation, and skill-based question solutions. The data collected in the study revealed findings on the positive effects of lessons conducted using differentiated instruction methods on students' development and the contributions to their skill-based question-solving abilities.
Conclusion and Suggestions: As a result of the study, it was concluded that students who participated in the research showed increased interest in the lessons and experienced less difficulty in solving skill-based questions due to being involved in the instructional process through activities prepared according to their own pace and readiness levels. Based on the research findings, it is recommended to incorporate more dif-ferentiated instruction practices into the curriculum for Science and other subjects and to develop more skill-based questions that encompass the skills included in the instructional programs.