Yabancılara Türkçe öğretim setlerini dil bilgisi açısından inceleyen araştırmalara yönelik bir meta-sentez çalışması
A meta-synthesis study on research examining Turkish language teaching sets for foreigners in terms of grammar
Yazar: TUĞBANUR KESKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DURSUN DEMİR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Yabancı dil öğretimi stratejileri = Foreign language learning strategies

Özet:
''Ülkemizde, yabancılara Türkçe öğretimine verilen önem son yıllarda giderek artmıştır. Verilen önemle birlikte bu alanda kullanılmak üzere birçok ders materyali hazırlanmıştır. Bu materyallerin başında dil öğretim setleri gelmektedir. Dil öğretim setlerinin bütün TÖMER'lerde kullanılması nedeniyle bu setler, birçok akademik araştırmanın konusu olmuştur. Bu araştırmaların çoğu, ilgili setlerdeki dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerinin nasıl öğretildiğini incelemek, bu alanlardaki eksiklikleri tespit etmek ve çeşitli çözüm önerileri sunmak üzere yapılmıştır. Bazı araştırmalar ise beceriler yerine söz konusu setlerdeki dil bilgisi öğretimini konu edinmiştir. Bu tür çalışmalar sayesinde Türkçe öğretim setlerinde bulunan dil bilgisi eksiklikleri ve yetersizlikleri tespit edilmiş ve bunlar giderilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmanın amacı, yabancılara Türkçe öğretmek üzere hazırlanan kitap setlerindeki dil bilgisi konularını ele alan akademik çalışmaları incelemektir. Araştırmada, ele alınan çalışmaların konularını, amaçlarını, bulgularını tespit etmek ve sonuçlarını değerlendirmek için içerik analizi yöntemlerinden biri olan meta-sentez yöntemi kullanılmıştır. Söz konusu çalışmalara ulaşmak için anahtar sözcükler kullanılarak genel ağda alan yazın taraması yapılmıştır. Yapılan literatür taraması sonucunda, on sekizi tez, otuz üçü makale olmak üzere toplam elli bir akademik çalışmaya ulaşılmıştır. Tespit edilen çalışmalar türüne göre T1,T2,T3.. M1,M2,M3… şeklinde kodlanarak incelenmiştir. Ulaşılan çalışmaların bulgularında, dil bilgisi konularının her kitapta farklı ele alındığı belirtilmiş ve bunun nedeni olarak da ortak bir müfredatın bulunmaması gösterilmiştir. Bazı setlerin hazırlanışında yapılandırıcı ilke ve ölçütlerin göz önünde bulundurulduğu fakat bazı setlerde ise kitabın kullanımına yönelik sembollerin, etkinliklerin ve bölümlerinin tanıtıldığı açıklamaların eksik olduğu ifade edilmiştir. Bütün bu bulgulardan hareketle yabancılar için hazırlanan Türkçe ders kitaplarının hazırlanmasında ortak bir müfredatın zorunluluğu dile getirilmiştir. Bu sağlandığında, kitaplar arasındaki dil bilgisi öğretimi açısından farklılıkların azalacağı ve öğretimin daha verimli hâle geleceği belirtilmiştir.''

Abstract:
''The importance given to teaching Turkish to foreigners in Türkiye has gradually increased in recent years. Thanks to this emphasis, many course materials have been developed to be used in this area. Of all these developed materials, coursebooks to teach Turkish are the most popular ones. Since these sets are used in all TÖMERs, they have been the subject of many scientific studies. Most of these studies were conducted to examine how listening, speaking, reading and writing skills are taught in these coursebooks. Some studies, on the other hand, have focused on grammar teaching in the books. Thanks to such studies, grammar deficiencies and inadequacies in these coursebooks have been identified and new editions of the books free of such errors were published. The aim of this study is to examine the academic studies dealing with grammar teaching in the books prepared to teach Turkish to foreigners. In the study, meta-synthesis method, which is one of the content analysis methods, was used to identify the subjects, aims, findings and evaluate the results of the studies. An internet search was conducted to collect those studies. The search resulted in fifty-one academic studies (eighteen theses and thirty-three articles). These studies were coded according to their type as T1,T2,T3… M1,M2,M3...and were analyzed accordingly. The findings of the studies revealed that grammar topics were handled differently in each book set and the reason for this was the lack of a common curriculum. It was also revealed that explanations introducing the symbols, activities and sections for the use of the book were missing. Based on all these findings, we should say that a curriculum, which will decrease the differences between books and will make teaching more efficient, is necessary.''