Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda nörolojik silik belirtiler ve yürütücü işlevlerin qEEG parametreleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
The relationship of neurological soft sign and executive functions with resting state qEEG parameters in children with attention deficit and hyperactivity disorder
Yazar: MERVE KUZ
Danışman: DOÇ. DR. HALİT NECMİ UÇAR
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Yönetici işlevler = Executive functions ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB), genel olarak erken çocuklukta başlayan, bireyin yaşına uygun olmayan dikkat eksikliği, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik belirtileriyle seyreden nörogelişimsel bir bozukluktur. DEHB'deki temel eksiklik olarak davranışsal inhibisyon bozukluğu öne sürülmüştür. Silik nörolojik belirtilerin (SNB) DEHB'li çocuklarda oldukça yaygın saptandığı ve ortak nörobiyolojik kökenleri olduğu gösterilmiştir. Araştırmamızda DEHB tanısı olan çocukların sağlıklı grupla SNB, yürütücü işlevler ve dinlenme anında çekilen qEEG parametrelerinden olan global bağlantısallık indisleri açısından karşılaştırılması ve bu parametrelerin birbirleriyle ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır.

Yöntem: Tek merkezli, kesitsel çalışmanın örneklemi polikliniğe başvuran DEHB tanısı alan ilaç kullanmamış çocuklar ve sağlıklı tanı almamış çocuklardan oluşmaktadır. Vaka ve kontrol grubuna tanı ve semptom şiddeti için psikometrik testler, stroop testi, çizgi yönü belirleme testi uygulanarak nörolojik silik belirtilerin muayene formu yapılmıştır. Dinlenme anındaki qEEG'leri çekilerek çizge teorisiyle global bağlantısallık indisleri açısından parametreler arası ilişkiler değerlendirilmiştir.

Bulgular: Çalışmamızın sonuçlarına göre DEHB ve kontrol grubu arasında yürütücü işlevler, SNB ve global bağlantısallık indisleri arasında anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır. Yürütücü işlevlerle SNB arasında da anlamlı ilişki bulunmuştur. Kümelenme katsayısı, yerel verimlilik, etkinlik bağlantısallık indisleriyle yürütücü işlevler arasındaki ilişki gösterilmiştir. Nörolojik silik belirtilerden toplam süre puanıyla kümelenme katsayısı ve yerel verimlilik arasında anlamlı negatif korelasyon bulunmuştur. Stroop bölüm 2 hata, bölüm 3 düzeltme, bölüm 5 hata ve kümelenme katsayısının DEHB'li grubu ayırt etmede en önemli prediktif parametreler olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Mevcut çalışmamızın sonucunda global bağlantısallık indisleriyle SNB ve yürütücü işlevler ilişkisi ortaya koyulmuştur. Yapılan regresyon analizinde bağlantısallık indislerinden kümelenme katsayısının en önemli qEEG parametresi olması bu parametrenin  klinik pratikte tanı ve takipte yer alabilmeye aday olabileceğini gösteren bir sonuç olarak değerlendirilebilir.

Abstract:
Objective: Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) is a neurodevelopmental disorder that generally starts in early childhood and progresses with symptoms of attention deficit, hyperactivity and impulsivity that are not appropriate for the age of the individual. Behavioral inhibition disorder has been suggested as the main deficiency in ADHD. It has been shown that neurological soft signs (NSS) are very common in children with ADHD and have common neurobiological origins. In our study, it was aimed to compare the children with ADHD and the healthy group in terms of NSS, executive functions and global connectivity indices, which are among the qEEG parameters taken at rest, and to evaluate the relationship of these parameters with each other. 
Method: The sample of the single-center, cross-sectional study consisted of drug-free children diagnosed with ADHD and healthy undiagnosed children. Psychometric tests, stroop test, line direction determination test were applied to the case and control group for diagnosis and symptom severity, and an examination form of NSS was made. By taking qEEGs at rest, the global connectivity indices obtained by graph theory and the relationships between other parameters were evaluated.
Results: According to the results of our study, a significant difference was found between the ADHD and control groups in executive functions, NSS and global connectivity indices. A significant relationship was also found between executive functions and NSS. The relationship between network indices such as clustering coefficient, local efficiency, efficiency and executive functions is shown. A significant negative correlation was found between total duration score, clustering coefficient and local efficiency, which is one of the neurological soft symptoms. Stroop section 2 error, section 3 correction, section 5 error and clustering coefficient were found to be the most important predictive parameters in differentiating the ADHD group.
Conclusion: As a result of our present study, the relationship between connectivity indices and NSS and executive functions has been demonstrated. The fact that the clustering coefficient, one of the connectivity indices, is the most important qEEG parameter in the regression analysis, can be considered as a result showing that this parameter can be involved in diagnosis and follow-up in clinical practice.
Keywords: neurological soft signs, qEEG, graph theory, connectivity