İdari yargıda dava açma ehliyeti ve iptal davalarında menfaat ihlali koşulu
Capacity to sue in the administrative jurisdiction and the condition of breach of interest in the actions for annulment
Yazar: MİKAİL KILIÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MESUT AYDIN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Dava ehliyeti = Capacity to sue ; Davalar = Cases ; Menfaat = Interest ; İdari yargı = Administrative justice ; İptal davası = Annulment action

Özet:
Hukuk devleti, kişiyi, idare karşısında koruyan, ona hukuki güvence sağlayan bir devlet anlamına gelir. Bu güvence yargı denetimi ile sağlanır. Devlet organlarının veya idarenin hukuka uygun davranmadığını iddia edenler idari yargı mercilerine başvurur. Hukuk devleti, en kısa tanımıyla vatandaşların hukuki güvenlik içinde bulundukları devletin eylem ve işlemlerinin hukuk kurallarına bağlı olduğu bir sistemi anlatır. Ancak önemli olanın, tanımının yapılmasından çok, bu ilkenin vücut bulmasının sağlanması olduğu kuşkusuzdur.İdarenin yargısal denetimi, ülkemizde idari yargı mercileri tarafından yapılan yargılama faaliyetleriyle yerine getirildiğinden, idari yargıda dava açma ehliyetinin geniş ya da dar yorumlanması ve uygulanması, resen hareket serbestisi olmayan idari yargı mercilerinin yargılama faaliyetlerinin sınırlarını etkilemektedir. Bu nedenle idari yargıda dava açma ehliyeti hukuk devleti olabilmeyi etkileyen önemli bir unsur olarak ortaya çıkmaktadır.Bu çalışmada idari yargıda, dava açma ehliyetinin ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesiyle iptal davalarında öngörülen menfaat ihlali koşulu incelenmektedir. Bu bağlam da, menfaat ihlali koşulunun hukuk devleti ilkesiyle olan ilişkisi ve menfaat ihlali koşulunun yargı mercileri tarafından yorumlanış biçiminin hukuk devletine olan etkilerinin beraber ele alınması amaçlanmaktadır.Bu kapsamda, hukuk devletinin tanımı ve gerekleri, iptal davası, idari yargıda ehliyet ve iptal davalarında menfaat ihlali koşulu yargı kararları ışığında anlatıldıktan sonra, yeni bir idari usul kanunu hazırlanması ve idarenin işlem ve eylemlerinin etkin bir yargı denetimine tabi kılınabilmesi için idari savcılıkların oluşturulması gerektiği yolunda varılan sonuçların, anayasa ve ilgili yasalarda yapılacak değişikliklere katkıda bulunacağı ve yapılacak yeni çalışmaların yolunu açacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Constitutional state is a governmental system protecting the public against the government, and providing the public with constitutional rights, which is guaranteed by the judicial review. Anyone who claims that an administrative agency of the government or the government itself breaks the constitution will apply to the administrative judicial authorities. There are several definitions of a constitutional state. This concept can be defined shortly by saying that public is under juridical security and state is regulated by the constitution. However, there is no doubt that preserving the constitutional system is more important than merely defining it.The judicial review of the government agencies in Turkey is carried out by judicial review organs. The issue of bringing an action for judicial review is crucial as these judicial review organs have limited freedom of action, which has a great impact on the boundaries of the judicial operations. Therefore, the question of who has the competence to bring the action for judicial review against the government is an important one in terms of being a constitutional state.This study, a master?s degree thesis, deals with such issues as whether an individual should have standing to bring an application for judicial review, or an appeal from the decision of a tribunal without sufficient interest, which is required by Article 2 of the Administrative Jurisdiction Act 2577 and what is the importance and the place of such an understanding in a constitutional state.It is hoped that this study, suggesting that a new Administrative Jurisdiction Act should be made and an administrative judicial prosecuting system should be formed, will contribute to amendments to be made in the relevant acts and constitution.