27 Mayıs darbesi sürecinde İstanbul-Ankara öğrenci olayları
Istanbul-Ankara student movements during the 27 May process
Yazar: SEMA AKILMAK TOPÇU
Danışman: PROF. DR. SELÇUK URAL
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: 27 Mayıs 1960 ihtilali = 27 May 1960 revolution ; Askeri müdahale = Military intervention ; Demokrat Parti = Democrat Party ; Siyasi tarih = Political history ; Sıkıyönetim = Martial law ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history ; Öğrenci hareketleri = Student movements ; Öğrenci olayları = Student events

Özet:
7 Ocak 1946'da kurulan DP, 14 Mayıs 1950 seçimlerini kazanarak iktidara geldi. Bu tarihten itibaren yapılan 1954 ve 1957 milletvekili seçimlerini de kazanarak on yıl boyunca ülkeyi tek başına yönetti.  Kuruluşundan itibaren hızlı bir yükseliş gösteren DP, halkın ve basının sevgisini kazandı. Ancak, bu hızlı yükseliş 1954 yılından sonra tersine bir seyir arz etmeye başladı. Bu durum DP'nin takip ettiği siyasetin de katılaşmasına sebep oldu. Özellikle 1957 seçimleri sonrasında muhalefet-iktidar ilişkileri farklı bir boyut kazandı. CHP, DP'ye karşı sert bir muhalefet yürüterek diğer partiler ile güç birliği yaptı. Ekonomik sıkıntılar ve huzursuzluklar arttıkça iktidarın tavrı daha da sertleşti.
18 Nisan 1960'ta, TBMM'de Tahkikat Komisyonu'nun kurulması ve 28 Nisan'da komisyona geniş yetkiler tanıyan "Salahiyetler Kanunun" kabul edilmesiyle birlikte dönüşü olmayan bir yola girildi. Kanunun mecliste kabul edilmesinin hemen ertesi günü İstanbul Üniversitesi'nde başlayan olaylar çok kısa sürede Ankara'ya da sıçradı. Öğrenci olaylarının önüne geçebilmek için hükümet iki ilde Sıkıyönetim ilan etti ve sert tedbirler aldı. Bu dönemde basına da sansür uygulandı. Alınan tüm tedbirlere ve uygulamalara rağmen İstanbul ve Ankara'daki olayların önüne geçilemedi ve süreç 27 Mayıs 1960 darbesiyle neticelendi.
Darbenin ardından hükümet üyeleriyle birlikte tüm DP'liler tutuklandılar ve MBK tarafından kurulan darbe mahkemelerinde 19 farklı suçtan yargılandılar. Bu yargılamalar sürecinde en fazla dikkat çeken İstanbul-Ankara olayları davasıydı. Yüksek Adalet Divanı tarafından 26 Ekim 1960'ta "Anayasayı İhlal" davasıyla birleştirilen davada hapis cezalarıyla birlikte 14 kişi ölüm cezasına çarptırıldı.

Abstract:
Established on January 7, 1946, DP came to power by winning the elections of May 14, 1950. Since that date, it also won the parliamentary elections held in 1954 and 1957 and ruled the country alone for ten years. DP, which has shown a rapid rise since its foundation, has won the affections of the public and the press. However, this rapid rise started to reversed after 1954. This situation caused the politics followed by DP to become hardened. Especially after the 1957 elections, the opposition-power relations gained a different dimension. The CHP acted in tandem with other parties, with a strong opposition to the DP. As the economic troubles and unrest increased, the attitude of the government got harder.
With the establishment of the Investigative Commission in the Turkish Grand National Assembly on April 18, 1960 and the adoption of the Law on Authorities, which gave broad authority to the commission on April 28, an irreversible path was entered. The events that started at the Istanbul University on the very next day after the law was accepted in the parliament, spreaded over Ankara in a very short time. In order to prevent student movements, the government declared Martial Law in two provinces and took drastic measures. During this period, censorship was applied to the press. Despite all the measures and practices taken, the events in Istanbul and Ankara could not be prevented and the process ended with the coup of 27 May 1960.
After the military coup, all DP members, along with members of the government, were arrested and tried for 19 different crimes in the coup courts established by the National Unity Committee. The Istanbul-Ankara case was the case that attracted the most attention during these trials. On 26 October 1960, the Supreme Court of Justice combined with the "Violation of the Constitution" case, and 14 people were sentenced to death, together with other prison sentences.