Lisanslı kadın voleybolcularda vücut kompozisyonunun duygusal ve sezgisel yeme alışkanlıklarına etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of BODY composition on emotional and intuitive eating habits in licensed female volleyball players
Yazar: EKİN YILDIZOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ÖZDEMİR
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Kadın voleybolcular = Female volleyball players ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Voleybol = Volleyball ; Voleybolcular = Volleyball players ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Bu araştırma lisanlı voleybolcuların yeme alışkanlıklarının duygusal ya da sezgisel olarak belirlenmesini, fiziksel ve kondisyonel durumlarını etkileyebilecek vücut kompozisyonunun, sezgisel ve duygusal yeme alışkanlıklarına etkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırma, Aralık 2021-Şubat 2022 tarihleri arasında Türkiye Voleybol Federasyonu'na bağlı olarak 2. ligde yer alan ve üniversite liginde yer alan kadın voleybol takımlarından 44 voleybolcu ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanması için voleybolculara yüz yüze uygulanan anket ile sosyodemografik bilgileri, voleybol kariyerleri, hastalık durumu, sporcu ergojenik desteği veya besin takviyesi kullanımı, geçmiş beslenme eğitimi varlığı, günlük beslenme alışkanlıkları, spor ve beslenme ilişkisi ve duygu durum ve beslenme ilişkisi hakkındaki düşüncelerinin sorulmasıyla gerçekleşmiştir. Voleybolcuların sezgisel yeme düzeylerinin tespit edilmesi için Sezgisel Yeme Ölçeği (IES-2); duygusal yeme düzeylerinin tespit edilmesi için Besin Gücü Ölçeği (BGÖ) kullanılmıştır. Voleybolcuların vücut kompozisyonlarının belirlenmesi amacıyla vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel ve kalça çevresi ve deri kıvrım kalınlığı gibi antropometrik ölçümler araştırmacı alınmıştır. Voleybolcuların yaş ortalamaları 21.1±3.53 yıldır ve ortalama vücut ağırlığı 63.9±8.18 kg, boy uzunluğu 175.9±7.26 cm, beden kütle indeksi (BKİ) değerleri 20.6±2.10 kg/m2, vücut yağ oranı %22.6±10.10 olarak bulunmuştur. Vücut yağ oranının sezgisel yeme ölçeği toplam puanlarına anlamlı bir etkisi olmadığı (p>0.05); yalnızca sezgisel yeme alt faktörlerinden fiziksel sebeple yeme izni (t= -2.945, p<0.05) düzeylerinde vücut yağ oranının anlamlı etkisi olduğu; vücut yağ oranındaki bir birimlik artışın fiziksel sebeple yeme izni düzeyinde 0.275 birimlik bir azalışa neden olacağı belirlenmiştir. Vücut yağ oranının, BGÖ alt faktörleri olan besin mevcudiyeti (t=2.701, p<0.05), besinin tadına bakılması (t=2.407, p<0.05) düzeyleri üzerinde anlamlı etkisi olduğu sonucu bulunmuştur.  
Vücut yağ oranındaki bir birimlik artışın duygusal yeme alt faktörlerinden besin mevcudiyetinde 0.116 birimlik, besinin tadına bakılmasında ise 0.100 birimlik bir artışa neden olacağı belirlenmiştir. Vücut kompozisyonunun en fazla etki ettiği durumun toplam besin gücü ölçeği puanı (0.312) olduğu sonucu elde edilmiştir (t=2.505, p<0.05). Voleybolcuların vücut kompozisyonlarının yüksek düzeyde duygusal yeme alışkanlıklarını etkilediği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
This research aims to determine the emotional and intuitive eating habits of licensed volleyball players and to investigate the effect of body composition, which may affect their physical and conditional states, on intuitive and emotional eating habits. The research was carried out between December 2021 and February 2022 with women's volleyball teams, affiliated to the Turkish Volleyball Federation, in the 2nd league and university league and with 44 volleybal players. For data collection face-to-face questionnaire was applied. With the questionnaire, volleyball players' sociodemographic information, volleyball careers, diseases, use of ergogenic or nutritional supplement, presence of past nutritional education, eating habits, sports and nutrition relationship, mood and nutrition relationship were questioned. Intuitive Eating Scale (IES-2) was used to determine volleyball players' intuitive eating levels; The Power of Food Scale (PFS) was used to determine emotional eating levels. Anthropometric measurements such as body weight, height, waist and thigh circumference and skinfold measurements were carried out by the researcher in order to determine the body compositions of volleyball players. The average value of age of the participants was 21.1±3.53 years. The average value of body weight of the participants was 63.9±8.18 kg, height was 175.9±7.26 cm, body mass index (BMI) values were 20.6±2.10 kg/m2, and body fat ratio was 22.6±10.10%. It was determined that body fat ratio did not have a significant effect on intuitive eating scale total scores (p>0.05).  Only one sub-factor of intuitive eating, which is eating for physical rather than emotional reasons (t= -2.945, p<0.05), was found to be affected by body fat ratio levels. One-unit increase in body fat will cause a 0.275 unit decrease in the levels of eating for physical rather than emotional reasons. It was determined two subfactors were affected by body fat ratio levels: food present (t=2.701, p<0.05) and food tasted (t=2.407, p<0.05).  One-unit increase in body fat would result in a 0.116 unit increase in food present levels, and a 0.100 unit increase in the food tasted levels. It has been verified that the situation in which body composition has the greatest effect is the total PFS score (0.312) (t=2.505, p<0.05). It was found that the body compositions of volleyball players affected their emotional eating habits the highest.