Akhaimenid hakimiyetinde Troas Bölgesi (M.Ö. 545-M.Ö. 334): arkeolojik veriler ve antik kaynaklar ışığında tarihsel-kültürel bir değerlendirme
The troad during the achaemenid rule (545-334 BCE): A study based on archaeological and literary evidence
Yazar: REYHAN KÖRPE
Danışman: PROF. DR. ERSİN DOĞER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Akhaemenid Dönemi = Akhaemenid Period ; Askeri yapı = Military structure ; Biga Yarımadası = Biga Peninsula ; Ekonomik yapı = Economic structure ; Troas bölgesi = Troas region ; Çanakkale-Biga = Çanakkale-Biga ; İdari yapı = Administrative structure

Özet:
Batı Anadolu'nun kuzey batısında, günümüzde Çanakkale ili sınırları içinde kalan Biga yarımadası antik çağlarda Troas olarak biliniyordu.M.Ö. 8. ve 7. yüzyıllarda sırasıyla Phrygia ve Lydia krallığının egemenliğinde olan Troas, M.Ö. 545 yılından itibarren Akhaimenid hakimiyetine girmiştir. Bölgedeki Akhaimenid hakimiyeti M.Ö. 334 yılında Büyük İskender'in Troas'ta Granikos çayı yakınlarında Akhaimenid ordusunu yenmesine kadar sürmüştür. Yaklaşık 210 yıl devam eden Akhaimenid hakimiyeti sırasında Troas yönetim merkezi Daskyleion olan Hellespontos Phrygia satraplığına bağlıydı.Akhaimenidler ile Hellenler arasındaki mücadelelerde bölgenin kıyıları zaman zaman bağımsızlıklarını korumuşlarsa da, bölgenin iç kesimleri daima Akhaimenid'lerin hakimiyetinde kalmıştır. Akhaimenid'ler'in bölgeyi kaleler, gözetleme kuleleri ve gelişmiş bir yol ağından oluşan bir ?savunma sistemiyle? kontrol ettikleri düşünülmektedir.Bu tez çalışmasında öncelikle Troas'ın Akhaimenid hakimiyetinde bulunduğu dönem ile ilgili antik kaynaklar ve modern kaynaklardan Akhaimenidlerin bölgedeki idari, ekonomik ve askeri yapılanmaları ortaya konulmuştur. Daha sonra bölgenin özellikle pek fazla bilinmeyen iç kısımlarında yapılan yüzey araştırmalarıyla, Akhaimenidlerin bölgedeki hakimiyetinin maddi kanıtları saptanmıştır. Ayrıca Troas'ta daha önce yapılmış olan arkeolojik kazı ve yüzey araştırmalarının sonuçları değerlendirilmiştir.

Abstract:
In antiquity, Biga Penusula, that is the Northwestern corner of Asia Minor was called the Troad.In the 8th and 7th centuries BCE, the Troad was under the rule of Phrygians and Lydians respectively. When Cyrus the Great conquered the Lydians in 545, the Troad, like the rest of Asia Minor, became part of the Persian Empire. The Persian rule lasted until 334 when Alexander the Great defeated the Persians at Granicus. During the Persian rule, the Troad was part of the Daskyleion Satrapy.Although the Persians could not always control the Greek poleis on the coast of the Troad, they ruled the central Troad thanks to a complex web of defense system that included hilltop settlements, forts, towers and roads.In our study we have reviewed ancient sources and modern works on the Achaemenid Troad. Then we have presented and evaluated the archaeological evidence concerning the Achaemenid Troad. The evidence is mostly from our archaeological surveys done in the central Troad.Our study reveals a Persian strategy which aimed at controlling strategic locations, mostly passes that led inland. The Persians forewent the coastal areas. But by controlling the strategic locations they hold off the Greeks and secured the central Troad.