Süt ineklerine erken laktasyon döneminde yedirilen rasyonlarda partikül büyüklüğü ile dışkı özellikleri arasındaki ilişkilerin belirlenmesi
Determination of the relationship between particle size and fecal characteristics of diets fed in early lactation period in dairy cows
Yazar: ALİ YILDIZ
Danışman: PROF. DR. NURETTİN GÜLŞEN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Dışkı = Feces ; Hayvan yemleri = Animal feeds ; Laktasyon = Lactation ; Partiküller = Particles ; Rasyonlar = Rations ; Süt inekleri = Dairy cows ; Süt sığırcılığı = Dairy herds ; Süt sığırcılığı işletmeleri = Dairy herds farms

Özet:
Bu araştırma erken laktasyon döneminde bulunan süt ineklerine yedirilen rasyonların partikül büyüklükleri ile dışkı partikül büyüklüğü ve fiziksel özellikleri arasında ilişkilerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, 15 adet aile tipi süt ineği işletmesinde yapılmıştır. İşletmelerde yedirilen rasyonlar ile dışkı numunelerinde besin madde analizleri, rasyonlarda "Penn State Partikül Analiz Eleği", dışkı numunelerinde ise Cargill Dışkı Eleği ile partikül büyüklükleri belirlenmiştir. Dışkıların yayılma alanı, şekil, renk, kaba ve kesif yem partikül büyüklükleri gibi fiziksel özellikleri ve pH düzeyleri tespit edilmiştir. 

Rasyonların ortalama kuru madde, ham protein, NDF ve NFC düzeyleri sırasıyla %56.96, %14.01, %44.03 ve %31.02 olarak bulunmuştur. Penn State Partikül Separatörü ile rasyonların üst elek (>19 mm), orta elek (8-19 mm arası), alt elek (4-8 mm arası) ve taban kutu partikül büyüklüğü medianları sırasıyla %9,96, %30.42, %25.81 ve %33.61 olarak belirlenmiştir. Hazırlanan rasyonların peNDF4 ve peNDF8 mm düzeyleri tavsiye edilen değerlere göre düşük bulunmuştur. Nasco Sindirim Analiz Düzeneğinde üst elek (>4.76 mm), orta elek (2.38-4.76 mm arası), alt elek (1.59-2.38 mm arası) ve eleklerden akan %100 kuru maddedeki dışkı partikül oranları sırasıyla %14,90, %6,41, %9,69 ve %69,00 olarak belirlenmiştir. Ortalama dışkı pH'ları 7,64-8,74 arasında değişiklik göstermiştir.

Süt ineği rasyonlarının partikül boyutları ile dışkı partikül analizi sonuçları arasında genel olarak belirgin bir ilişki bulunamamıştır. Penn State Partikül Analizi setinin 8 mm çapındaki ikinci eleğinde kalan partikül oranı arttıkça dışkı yayılma alanı azalmış (p < 0.05), dışkı pH'sı ise artış (p < 0.05) göstermiştir. Erken laktasyon grubu süt ineği rasyonları hakkında Nasco Sindirim Düzeneği partikül analiz sonuçları ile sindirim değerlendirmesi yapmanın veya beslenmeye bağlı hastalıklar hakkında karar vermenin uygun olmayacağı kanaatine varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to determine the relationship between particle size of diets fed to dairy cows and particle size and physical properties of feces in early lactation period. The research was carried out in the operation of 15 family-owned dairy cow farms. The nutrient and particle analysis of diets (Penn State Particle Separator) and fecal samples (Nasco Feces Digestion Analyzer) were done. Fecal characteristic such as consistency, color, area, forage and concentrate feed particle sizes and pH were determined. 

The average dry matter, crude protein, NDF and NFC levels of the diets were 56.96%, 14.01%, 44.03% and 31.02%, respectively. Using the Penn State Particle Separator, the median particle size of upper sieve (> 19 mm), middle sieve (8-19 mm), lower sieve (4-8 mm) and bottom pan were determined as 9.96%, 30.42%, 25.81% and 33.61%, respectively. The peNDF4 and peNDF8 mm levels of the prepared rations were lower than the recommended values. Fecal particle size ratios retained on upper sieve (>4.76 mm), middle sieve (2.38-4.76 mm), bottom sieve (1.59-2.38 mm) and passes through all sieves were determined as 14,90%, 6,41%, 9,69% and 69,00% respectively in the Nasco Digestion Analyzer. Mean fecal pH ranged from 7.64 to 8.74.

In general, no significant correlation was found between particle sizes of diet and feces in dairy cows. The increase in the amount of particles retain in the middle sieve (8-19 mm) of Penn State Particle Separator decreases the manure spreading area and increases the fecal pH (p <0.05). It is not appropriate to comment on digestion or to decide on nutritional diseases using feces particle analysis data determined with Nasco Feces Digestion Analyzer in early lactation group dairy cows.