Türkiye`de spor olgusunun kitle iletişim araçlarında sunumu: Futbol, fanatizm ve milliyetçilik
The representation of sport phenomenon in Turkey by the mass media: Football, fanaticism and nationalism
Yazar: MÜJDAT BUDAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BEDRİYE IŞIK ÖZKAYA
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports
Dizin: Fanatizm = Fanaticism ; Futbol = Football ; Futbol sektörü = Football sector ; Kitle iletişim araçları = Mass media ; Milli kimlik = National identity ; Milliyetçilik = Nationalism ; Spor = Sports ; Spor faaliyetleri = Sport activities

Özet:
Türkiye'de futbol milli kimliğin oluşumunda ve fanatizmin meşrulaştırılmasında en önemli toplumsal fenomenlerden birisidir. Uluslararası spor olayları ve özellikle de futbol maçlarının kitlelere ulaştırılmasında birincil kaynak olan kitle iletişim araçlarının da bu oluşumdaki payı büyüktür. Anaakım medyada futbola ilişkin haberlerde 'ulusal kimlik', 'ulus' ve 'milliyetçilik' olguları ile futbol fanatizmi ve şiddeti baskın anlatılar olarak kullanılmakta ve yeniden inşa edilmektedir. Bu çalışma, uluslararası futbol olaylarının sunumunda Türkiye'de kitle iletişim araçlarının milli kimlik, milliyetçilik kavramlarım ve fanatizm olgusunu nasıl inşa ettiğini incelemeyi amaçlamıştır. Medyanın uluslararası futbol karşılaşmaları yoluyla milli kimliğin inşasında ve fanatizmin yaygınlaşmasında önemli ideolojik işleve sahip olduğu temel sorunsalına dayanan çalışma, bunun temelinde, 1980'li yıllardan itibaren Türkiye'de meydana gelen toplumsal, kültürel, politik ve ekonomik değişimi görmektedir. Bu bağlamda çalışmanın birinci bölümünde ulus, milli kimlik ve milliyetçilik olgu ve kavramları ile futbol arasında ilişki irdelenmiş, ikinci bölümde spor olgusu, futbol ve politika arasındaki etkileşim, futbol fanatizmi ve şiddet olguları tartışılmıştır. Üçüncü bölümde ise, dört farklı uluslararası futbol olayına ilişkin Show TV ve Hürriyet gazetelerinde yer alan haberler milliyetçilik ve fanatizm açısından incelenmiştir. Araştırmanın temel bulguları, futbolla ilgili haberlerde milli kimliğin ve fanatizmin, 'Biz-Onlar' ayrımı, 'Çatışma' ya dayalı söylem ve 'Stereotipleştirme' aracılığı ile inşa edildiğini ortaya koymaktadır. Bunun yanı sıra, futbol anaakım medyada milliyetçi, popülist, sansasyonel bir tarzda temsil edilmekte, maçlar sırasında karşı takım taraftarlarına yönelik şiddet olayları da meşrulaştınlmaktadır.

Abstract:
Football is one of the most important social phenomena in constructing the national identity and in justifying fanaticism. In this, mass media, which are the most important source in delivering international sport events and particulary the football games to the masses has a crucial role. 'National identity', 'nation', 'nationalism', fanaticism and violence are used as the dominant narratives and frames in the news coverage of football games in the mainstream media. This study has aimed to investigate the way in which Turkish mass media construct the concepts of national identity and nationalism and the phenomenon of fanaticism in the news coverage of international football games. This aim was based on the argument that the mass media have a key ideological function in reproducing and constructing the national identity and fanaticism. The main reason behind all these, as this study argues in various parts of the thesis, is the social, cultural, political and economic change in Turkey since the 1980s. In this context, the first chapter of the study examines the relationship between the concepts of nation, national identity and nationalism and football. The second chapter deals with the themes like sport, football and politics, fanaticism and violence in football. In the last chapter, news coverage of Show TV and Hürriyet newspaper on four different international football games is analysed with regard to nationalism and fanaticism. The main findings of the study reveal that the news coverage of football games are realized through the separation of 'Us and Them', the discourse of 'Conflict', and the use of 'Stereotypes'. Moreover, in the mainstream media, football is represented by nationalist, populist and sensationalist language, and the violence towards the other teams' supporters are justified.