Turistlerin gastronomi turizmi etkinliklerine katılım düzeyi: Türkiye UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı Afyonkarahisar ve Gaziantep örneği
Level of participation of tourists in gastronomy tourism activities: The case of Afyonkarahisar and Gaziantep network of the UNESCO Creative Cities of Turkey
Yazar: SEDA İLHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN YARMACI
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı /  Gastronomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism
Dizin: Afyon = Opium ; Gastronomi = Gastronomy ; Gaziantep = Gaziantep ; Mutfak turizmi = Gastronomic tourısm ; Turistler = Tourists ; UNESCO = United Nation Educational Scientific and Cultural Organization ; UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı = UNESCO Creative Cities Network

Özet:
Turistler turizm faaliyetlerinde birbirinden farklı motivasyon kaynakları
doğrultusunda harekete geçmektedir. Turistik faaliyetleri sırasında yeme-içme
eyleminin motivasyon unsuru olduğu gastronomi turizmi kapsamında bazı
destinasyonlar sahip oldukları kültürel ve tarihi zenginlikleri ile mutfak açısından ön
plana çıkmaktadır. Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış, mutfağını tarihi ve
kültürel kaynaklarıyla harmanlamış olan Afyonkarahisar ve Gaziantep Türkiye'nin
önemli turistik şehirlerinden olduğu gibi uluslararası alanda da zengin mutfak
kültürleriyle tanınırlık elde etmiş olup UNESCO yaratıcı şehirler ağına dahil
olmuşlardır. Bu araştırmada Afyonkarahisar ve Gaziantep şehirlerinden en az birini
turistik amaçla ziyaret eden turistlerin ziyaretleri sırasında gastronomi turizmi
etkinliklerine katılım düzeylerini belirlemek amaçlanmaktadır. Bu bağlamda
araştırmada veriler Mayıs-Eylül 2020 tarihleri arasında toplanmıştır. Toplamda 491
anket toplanmış olup eksik ve hatalı yanıtlanmış anketler çıkarıldıktan sonra 316
anket analize uygun bulunmuştur. Verilerin analizinde yüzde, frekans, t testi ve
anova testi kullanılmıştır.
Elde edilen veriler doğrultusunda araştırmaya katılanların; cinsiyet, medeni durum,
ziyaret edilen şehir ve eğitim durumları arasında gastronomi turizmi etkinliklerine
katılımlarında istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler bulunduğu görülmektedir. Yaş ve
gelir durumlarının gastronomi turizmi etkinliklerine katılmalarında anlamlı bir ilişki
olmadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
We can say that tourists have different motivation sources during their participation
in tourism activities and they take action in line with these requests. The type of
tourism in which the act of eating and drinking is the motivation element during the
touristic activities is called gastronomic tourism. Afyonkarahisar and Gaziantep,
which have hosted many civilizations and blended its cuisine with its historical and
cultural resources, have gained recognition with their rich culinary cultures in the
international arena as well as being important touristic cities of Turkey and have
been included in the UNESCO creative cities network. This research was applied to
examine the participation levels of the tourists who visited at least one of the cities of
Afyonkarahisar and Gaziantep for touristic purposes, during their visit to
gastronomic tourism activities. Data were collected between May and September
2020 in the research. A total of 491 questionnaires were collected, and 316
questionnaires were found suitable for analysis after incomplete and incorrectly
answered questionnaires were eliminated. Percentage, frequency, t test and anova test
were used in the analysis of the data. According to the data obtained, those who
participated in the research; It is seen that there are statistically significant
relationships between gender, marital status, city visited and educational status in
their participation in gastronomic tourism activities. It has been concluded that there
is no significant relationship between age and income status in their participation in
gastronomic tourism activities. Some recommendations have been developed for
local businesses, non-governmental organizations and public institutions.