Hafif düzeyde zihin engelli öğrencilere yazma becerilerinin kazandırılmasında kullanılan öğretim yöntem ve tekniklerine ilişkin öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi
An evaluation of perspectives of the teachers on teaching methods and techniques for teaching initial writing skills to children with mildly mental retardation
Yazar: MUHAMMET DÖNGEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN SARI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Eğitim Bölümü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Ülkemizde normal düzeyde gelişim gösteren öğrenciler için uygulanan okuma yazma öğretim sistematiğinin zihin engelli öğrencilerde de uygulandığı görülmektedir (Eyidoğan, 2005). Zihin engelli öğrencilere okuma-yazma becerilerinin kazandırılmasında, gelişim özelliklerine uygun yöntem ve teknikler seçilmelidir (Sarı, 2003). Ülkemizde hafif düzeyde zihin engelli öğrencilerin okuma-yazma öğretimine yönelik araştırmalar sınırlıdır. Dolayısıyla bu araştırmanın amacı, hafif düzeyde zihin engelli öğrencilere yazma becerilerinin kazandırılmasında öğretmenlerin en çok hangi yöntemleri, teknikleri ve yazı türünü kullandıklarını ortaya çıkarmaktır. Bu araştırma ile bu alanda yapılacak araştırmalara ışık tutulmaya çalışılmıştır. Bu araştırmada Konya ve Sakarya İl Milli Eğitim Müdürlüğü İlköğretim okullarına bağlı özel eğitim sınıf öğretmenlerinden oluşan 30 öğretmen seçilmiştir. Veriler, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan Görüşme yönteminden ``Yarı Yapılandırılmış Görüşme Tekniği'' kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen veriler ``İçerik Analizi Yöntemi'' ile analiz edilmiştir.Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, özel eğitim sınıf öğretmenleri, hafif düzeyde zihin engelli öğrencilere yazma becerilerinin kazandırılmasında farklı yöntem ve teknikleri kullanmaktadırlar. Hafif düzeyde zihin engelli öğrencilerin zihinsel ve fiziksel gelişimlerinin zayıf olmalarından dolayı, öğretmenlerin büyük çoğunluğunun yazı türü olarak dik temel yazıyı tercih ettikleri belirlenmiştir. Bazı öğretmenler ise, zihinsel ve fiziksel gelişimi, normal düzeyde gelişim gösteren öğrencilere yakın düzeyde olan öğrencilerin bitişik eğik yazı ile yazma becerisini kazanabileceklerini ifade etmişlerdir. Hafif düzeyde zihin engelli öğrencilere yazma becerileri kazandırılırken bir tek teknik ile sınırlandırmanın doğru olmadığını, öğrencilerin bireysel farklılıklarına göre farklı tekniklerin seçilmesi gerektiği ortaya çıkmıştır. Bu teknikler; üzerinden giderek yazdırma, elinden tutarak yazdırma, tekrarlama, gösterip yaptırma ve açık anlatım tekniğidir. Öğretmenler tarafından yazma becerilerinin kazandırılmasında teknolojik araç ve gereçlerin de önemli olduğu bu araştırma ile ortaya çıkmıştır. Hafif düzeyde zihin engelli öğrencilerin okuma-yazma öğretimi için özel eğitim sınıf programına uygun ortak bir okuma yazma kitabının çıkarılmasının gerekliliği vurgulanmıştır.

Abstract:
It is seen that the systematic instruction of reading and writing implemented on the average students who progress at normal speed is just the same as teaching of the students with mental disabilities in Turkey (Eyidoğan, 2005). In order to enable the students with mental disabilities to improve reading and writing skills, different methods and techniques that should be compatible with their mental developments should be used (Sarı, 2003). The research on the teaching of reading and writing of the mentally retarded students is limited in number. Therefore, the aim of this study is to explore which methods, techniques and writing types teachers use while teaching the students with mild mental retardation. This study also tried to light on further studies in this field. For this study, thirty special education teachers were selected from the primary schools of Konya and Sakarya Local Education Authorities. The data were collected via ?Semi-structured Interview? technique. Then, the data were analyzed through ?Content analysis? technique.According to the findings of the study, special education teachers should use different teaching methods and techniques in order to have their mild mentally retarded students gained writing skills. The study indicated that a great majority of the teachers prefer to teach basic handwriting skills due to the weakness of the students with mild mental retardation in respect of their mental and physical developments. Some teachers stated that the students whose mental and physical development levels are close to average students who progress at normal speed can acquire writing skills by means of italic handwriting. Using single method can effect the students? writing skills in negative way. The teaching methods and techniques should be selected according to individual differences of the students. These techniques are repetitive writing, writing with keeping the teachers? hand over the fingers, demonstration, direct teaching and open teaching methods. Teachers emphasized the importance of technological tools and equipments in teaching writing skills. According to the results of the study, there is also a need for a course book for teachers for teaching reading and writing to the students with mild mental retardation.