Türkiye pay piyasalarında yatırımcı duyarlılığı ve belirleyicileri
Investor sentiment and its determinants in Turkish stock market
Yazar: KAĞAN KARADEMİR
Danışman: PROF. DR. MEHMET BAHA KARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ampirik portföy = Empirical portfolio ; Davranışsal finans = Behavioral finance ; Hisse senedi endeksi = Stock index ; Hisse senedi getirileri = Stock returns ; Menkul kıymetler borsası = Stock exchange ; Risk iştahı endeksi = Risk appetite index ; Tüketici Güven Endeksi = Consumer Confidence Index ; Volatility endeksi = Volatility index ; Yatırımcı duyarlılığı = Investor sentiment ; Yatırımcılar = Investors

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye Pay Piyasalarında Yatırımcı Duyarlılığının varlığının test edilmesi ve hisse senedi yatay kesitsel getirileri üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Yatırımcı Duyarlılığı kavramının varlığının incelenmesi amacıyla finans literatüründe sıklıkla ele alınan temsilciler eliyle teorik bir endeks oluşturulmuş ve Ocak 2010 Ocak – Ocak 2022 yılları arasında Borsa İstanbul Pay Piyasalarında işlem gören hisse senetlerinin aylık getiri serileri analize konu edilmiştir. Analiz kapsamında ele alınan hisse senetleri gözlem aralığı boyunca kesintisiz işlem gören 146 şirketten oluşmaktadır. Söz konusu şirketler duyarlılığın etkili olduğu düşünülen Büyüklük, Değer ve Volatilite ölçeğinde 10 alt portföy grubuna ayrılmış ve kurgulanan çoklu regresyon modellerinde Fama-French Üç Faktör Modeli'nde yer alan değişkenler kontrol değişkeni olarak ele alınmıştır. Ayrıca Yatırımcı Duyarlılığı kavramının dönemsellikten ne şekilde etkilendiğini gözlemlemek amacıyla gözlem aralığı üç alt döneme ayrılmış ve duyarlılığın etki gücü ölçülmüştür. Elde edilen bulgular, Yatırımcı Duyarlılığını temsil eden Duyarlılık Endeksinin, piyasa ölçeğinde ve tüm alt portföy gruplarında getiri serilerini istatiksel olarak açıklayıcı gücü olduğunu ortaya koymakla birlikte duyarlılığın finans literatüründe ileri sürüldüğü üzere özellikle küçük hisse senetleri, aşırı büyüme hisse senetleri ve yüksek volatiliteye sahip hisse senetleri üzerinde görece daha yüksek etkisinin olduğu görülmüştür. Dönemsellik açısından ise duyarlılığın alt gözlem dönemlerinde açıklayıcı gücünün ekonomik ve siyasi faktörler nedeniyle farklılaştığı gözlemlenmiştir. Bu bağlamda Yatırımcı Duyarlılığının Türkiye Pay Piyasaları özelinde çeşitlendirme ile ortadan kaldırılamayan sistematik bir risk olduğu ve yatırımcıların söz konusu yatırımcı duyarlılığı olgusunu varlık tahsislerinde göz önünde bulundurması gerektiği savunulmaktadır.

Abstract:
In this study, it is aimed to test the existence of Investor Sentiment in Turkish Stock Markets and to examine its effects on cross-sectional stock returns. In order to test the concept of Investor Sentiment, a theoretical index was created by the representatives which are frequently discussed in the finance literature, and between January 2010 and January 2022, the monthly return series of stocks traded in Borsa Istanbul Stock Markets were analyzed. The stocks considered within the scope of the analysis consist of 146 companies that are traded continuously throughout the observation period. The companies in question were divided into 10 sub-portfolio groups on the scale of Size, Value and Volatility, where sentiment is considered to be dominant, and the variables in the Fama-French Three Factor Model were used as control variables in the multiple regression models. In addition, in order to observe how the concept of Investor Sentiment is affected by periodicity, the observation interval was divided into three sub-periods and the impact power of the sentiment was measured. The findings reveal that the Sentiment Index, which represents the Investor Sentiment, has statistically explanatory power for the return series at the market scale portfolio and in all sub-portfolio groups. However, as suggested in the finance literature, it has been observed that sentiment has a relatively greater effect especially on small stocks, overgrowth stocks and high volatility stocks. In terms of periodicity, it has been observed that the explanatory power of sentiment differs in sub-observation periods due to economic and political factors. In this context, it is argued that Investor Sentiment is a systematic risk that cannot be eliminated by diversification in the Turkish Stock Markets, and that investors should consider the phenomenon of investor sentiment in asset allocations.