Ayaktan kemoterapi alan akciğer kanserli hastaların evde bakım gereksinimlerine ilişkin verilen solunum gevşeme egzersizleri eğitiminin hastanın öz bakım gücüne ve fonksiyonel yaşam üzerine etkisi
The effects of respiratory relaxion exercises training related to at home care requirements of ambulatory treated with chemotherapy lung cancer patients on self-care ability and functional life of the patient
Yazar: İBRAHİM HALİL GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLENDAM KARADAĞ
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Egzersiz = Exercise ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Gevşeme tedavisi = Relaxation therapy ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Hasta eğitimi = Patient education ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Solunum = Respiration ; Özbakım = Self-care ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Ayaktan kemoterapi alan akciğer kanserli hastaların evde bakım gereksinimlerine ilişkin verilen solunum gevşeme egzersizleri eğitiminin hastanın öz bakım gücüne ve fonksiyonel yaşamı üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılan yarı deneysel bir çalışmadır. Çalışma 15/04/2015-15/09/2016 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi'ne bağlı Onkoloji Hastanesi'nin ayaktan kemoterapi ünitesinde kemoterapi tedavisi alan 60 akciğer kanserli hastayla yapıldı. Araştırmanın örneklemi power analizi ile basit rastgele örneklem yöntemi ile 30 hasta deney grubuna, 30 hasta kontrol grubuna alındı. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından literatür taranarak hazırlanan anket formu, Öz-Bakım Gücü Ölçeği,  kanser hastaları için geliştirilen Fonksiyonel Yaşam Ölçeği ile toplandı. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, Shapiro Wilk testi,Student t testi,eşleştirilmiş t testi ve ki kare testi kullanılmış ve p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.Ölçeklerin geçerliğinin test edilmesinde ise Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Araştırma kapsamına alınan hastaların %91,7'sı erkek, % 15'ı küçük hücreli akciğer kanseri, % 83,3'sı evre 4 , % 25,0'inde kemik metastazı vardır. Deney grubunda Öz Bakım Gücü Ölçeği ön test puan ortalaması 82,60±17,87, son test puan ortalaması 94,13 ± 16,47 olup gruplar içerisinde anlamlı farklılık bulundu  (p<0.05).Deney grubunda Fonksiyonel Yaşam Ölçeği ön test puan ortalaması 91,87 ± 10,66, son test puan ortalaması 93,23± 11,71 olup gruplar içerisinde anlamlı farklılık bulunmadı (p>0.05). Akciğer kanserli hastalarda öz bakım ve fonksiyonel yaşam puanlarının yapılan diğer çalışmalara göre düşük olduğu araştırmamızda hastalara verilen solunum gevşeme egzersizi eğitiminin hastanın öz bakım gücünü ve fonksiyonel yaşamını olumlu yönde etkilediği görülmüştür. 

Anahtar kelimeler:  Akciğer Kanseri, Öz-Bakım Gücü Ölçeği, Fonksiyonel Yaşam Ölçeği, Kemoterapi.

Abstract:
This is a quasi experimental study carried out for the purpose of determining the effects of respiratory relaxion exercises training related to at home care requirements of ambulatory treated with chemotherapy lung cancer patients on self-care ability and functional life of the patient. The study was carried out on 60 lung cancer patients receiving chemotherapy treatment at the ambulatory chemotherapy unit of the Oncology Hospital affiliated to Gaziantep University Şahinbey Research and Application Hospital between 15/04/2015 - 15/ 09/2016. 30 patients were taken into experimental groups and 30 patients into control groups with the power analysis study sample and simple random sampling method. The questionnaire form prepared by researcher by making a literature review, Self-Care Ability Scale, Functional Life Scale developed for cancer patients, gathered study data. Descriptive statistical methods, Shapiro Wilk test, Student t test, paired t test and chi square test were used in the analysis of the data obtained in the study using  p <0.05 was considered as statistically significant. The Cronbach alpha internal consistency coefficient is calculated for testing the validity of the scales. 91,7% of the patients included in the study were male, 15% were small cell lung cancer, 83,3% were stage 4, 25,0% had bone metastasis. In the experimental group, Self-Care Ability Scale pre-test score average was 82.60 ± 17.87 and the post test score average was 94.13 ± 16.47, which was significantly different between the groups (p <0.05). In the experimental group, Functional Life Scale pre-test score average was 91.87 ± 10.66 and the post test score average was 93.23 ± 11.71 and there was no significant difference between the groups (p> 0.05). In the research in which we found self-care and functional life scores of lung cancer patientsaccording to other studies are low, it was observed that respiratory relaxion exercises training applied to the patients affected the patients' self-care and functional life positively. 

Key words: Lung Cancer, Self-Care Ability Scale, Functional Life Scale, Chemotherapy.