Düşük frekanslı ve zayıf elektromanyetik alanların koagülasyon üzerine etkilerinin tromboelastografi ile incelenmesi
The investigation of the effects of extremely low frequency and weak electromagnetic fields on coagulation using thromboelastography
Yazar: OĞUZ SEBİK
Danışman: DOÇ. DR. MURAT PEHLİVAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyofizik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Biyofizik = Biophysics
Dizin: Elektromanyetik alanlar = Electromagnetic fields ; Kan pıhtılaşma testleri = Blood coagulation tests ; Kan pıhtılaşması = Blood coagulation ; Trombelastografi = Thrombelastography

Özet:
Elektromanyetik dalgalar ile canlıların etkileşimin sonuçları özellikle geçtiğimiz yüzyılın son yarısında pek çok araştırmaya konu olmuştur. Birçok farklı hücre tipi, doku ve sistem üzerinde biyolojik etkiler bildirilmesine rağmen elektromanyetik alanların biyolojik sistemler ile etkileşim mekanizmaları açıklığa kavuşturulamamıştır. Güncel çalışmalar biyolojik sistemlerde Reaktif Oksijen Türleri'nin dengesini sağlayan reaksiyonların, elektromanyetik alanların çeşitli etkilerinin kaynağı olabileceğini öngörmektedir.Bu araştırmanın amacı, çok düşük frekanslı manyetik alanların koagülasyon üzerine etkilerinin araştırılmasıdır. Bu amaçla, 50Hz frekanslı 1 mT veya 6 mT şiddetinde manyetik alana maruz bırakılan kan örnekleri tam kan koagülasyon fonksiyonunu değerlendiren tromboelastografi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Kan örnekleri, 2153 yaş arası, sağlıklı 50 denekten alınmış ve sodyum sitrat veya heparin ile antikoagüle edilmiştir.Manyetik alan uygulanan gruplar ile kontrol grupları arasındaki karşılaştırmalar işaret testi ile yapılmıştır.Koagülasyonu sodyum sitrat ile önlenmiş kan örneklerine 1,5 saat süreyle uygulanan 50 Hz frekansında ve 1 mT şiddetinde manyetik alan, tromboelastografi yöntemi ile ölçülen K parametresinde anlamlı bir düşüş oluşturmuştur. Koagülasyonu heparin ile önlenmiş veya 6 mT şiddetinde manyetik alan uygulanan gruplarda tromboelastografik parametrelerde herhangi bir farklılığa rastlanmamıştır. Sodyum sitrat ile antikoagüle edilmiş kanda, 1 mT şiddetinde, 50 Hz frekansında uygulanan manyetik alan sonrasında K değerinde meydana gelen bu farklılık, reaktif oksijen türlerinin görülen etkide rol oynamış olduğunu düşündürmektedir.

Abstract:
The interaction between living organisms and electromagnetic waves has been the subject of much research, especially in the past half-century. Although biological effects have been reported on many different cell types, tissues and systems, the mechanism of the interaction between electromagnetic fields and biological systems remain unknown. Recent studies have proposed that the reactions controlling the production of Reactive Oxygen Species may be a possible source of the reported biological effects.The purpose of this study is to investigate the effects of extremely low frequency electromagnetic fields on coagulation. To this end, blood samples were exposed to 1mT or 6mT magnetic fields at 50Hz and were evaluated using thromboelastography, which profiles whole blood coagulation parameters. Blood samples were acquired from 50 healthy subjects, aged 21-53, and were anti-coagulated using either heparin or sodium citrate.The sign test was used for comparing the exposure and control groups.A significant decrease in the K parameter measured by thromboelastography was observed for the blood samples anticoagulated with sodium citrate and exposed to a 1mT magnetic field at 50Hz, compared to the control group. No significant change was observed in the thromboelastographic parameters for samples exposed to a 6mT magnetic field or for those anticoagulated with heparin. The change in the K parameter for the blood samples anticoagulated with sodium citrate and exposed to a 1mT magnetic field at 50Hz suggests that reactive oxygen species may have played a role in the observed effect.