Patlıcan genotiplerinin Meloidogyne incognita'nın avirülent ve Mi-1 virülent popülasyonlarına karşı tepkilerinin incelenmesi
Investigation of reactions of eggplants genotipes against avirulent and virulent populations of Meloidogyne incognita
Yazar: SERAP ÖÇAL
Danışman: DOÇ. DR. ZÜBEYİR DEVRAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Patlıcan dünyada yetiştirilen en önemli sebzelerden biridir. Kök-ur nematodları patlıcanda ciddi verim kayıplarına neden olmaktadır. Dayanıklı patlıcan anaçlarının kullanılması en etkili mücadele yöntemlerinden biridir. Türkiye'de yalnızca kök-ur nematodlarına dayanıklı Solanum torvum (Sw.) olarak adlandırılan patlıcan anacı kullanılmaktadır. Bu nedenle, dayanıklı yeni gen kaynaklarının araştırılması gereklidir.
Mi-1 geni taşıyan domates çeşitleri kök-ur nematodlarına karşı mücadelede yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak, virülent kök-ur nematod popülasyonlarına karşı dayanıklılık sağlamamaktadır. Bu nedenle, diğer sebze genotiplerinin virülent kök-ur nematodları popülasyonlarına tepkilerini bilmek entegre mücadele için önemlidir.
Bu çalışmada, patlıcan genotiplerinin Meloidogyne incognita'nın avirulent (S6) ve Mi-1 virülent (V14) izolatlarına karşı tepkileri kontrollü iklim koşullar altında araştırılmıştır. Denemede toplam 61 adet patlıcan genotipi kullanılmıştır. Her genotipe ilişkin beş tekerrür, tesadüf parsellerine göre oluşturulmuştur. İki veya dört gerçek yapraklı patlıcan fideleri 1000 adet M. incognita'nın ikinci dönem larvası ile inokule edilmiştir. Bitkiler nematod inokülasyonundan sonra 8 hafta süresince büyüme odasında (16 saatlik fotoperiyod 25 ± 0.5ºC, %65 bağıl nem) tutulmuştur. Daha sonra sökülmüş ve kökleri musluk suyu altında dikkatlice yıkanmıştır. Köklerde oluşan yumurta paketi ve ur sayısı ile her bitkiye ait saksıdan elde edilen 100 g topraktaki ikinci dönem larvalar sayılmıştır. Y-3 (S. aethiopicum), Y-8 (S. integrifolium) ve Y-28 (S. torvum), M. incognita'nın avirulent S6 izolatına karşı dayanıklı bulunmuştur. Y-3 (S. aethioepicum), Y-28 (S. torvum), Y-12 (P-5) ve Y-15 (S. incanum) M. incognita'nın virülent V14 izolatına karşı dayanıklı olduğu belirlenmiştir. Diğer materyaller ise M. incognita'nın avirülent (S6) ve Mi-1 virülent (V14) izolatlarına karşı duyarlı reaksiyon göstermiştir. Ur indeksi skalasına göre dayanıklı olan bitkilerdeki, üreme faktörü değeri 1'den küçük, duyarlı bitkilerde ise beklendiği gibi 1'den büyük tespit edilmiştir. Dayanıklı bulunan genotipler dayanıklılık ıslahı çalışmalarında ve mücadelede kullanılabilecektir.

Abstract:
Eggplant is one of the most important vegetables cultivated in the world; however, root-knot nematodes cause serious yield losses in eggplant production. The use of eggplant rootstocks resistant to root-knot nematodes is one of the most effective management methods. The resistant rootstock, Solanum torvum (Sw.) is only used to control root-knot nematodes in Turkey. Therefore, investigating new gene sources is necessary to manage root-knot nematodes.
Tomatoes carriying Mi-1 gene are commonly used to control root knot nematodes. However, resistance genes such as Mi-1 can be overcome by virulent nematode populations. Thus, understanding the response of other vegetable species, such as eggplant, to virulent roo-knot nematodes populations is required for integrated management practice.
In the present study, the response of eggplants genotypes to avirulent (S6) and Mi-1 virulent (V14) isolates of Meloidogyne incognita was investigated under controlled conditions. A total of 61 eggplant genotypes were used in the experiment. Five replications for each genotype were taken for the screening test in a randomized parcel design. Eggplant seedlings with two or four true leaves were inoculated with 1000 second stage juveniles of M. incognita. The plants were kept in a growth chamber (16-h photoperiod 25±0.5ºC, 65% relative humidity) for 8 weeks after nematode inoculation. They were then uprooted and the roots were carefully washed in running tap water. The number of egg masses and galls on the roots and second stage juveniles 100 g soil per pot were counted. Y-3 (S. aethiopicum), Y-8 (S. integrifolium) and Y-28 (S. torvum) were resistant to avirulent S6 isolate of M. incognita, and Y-3 (S. aethiopicum), Y-28 (S. torvum), Y-12 (P-5) and Y-15 (S. incanum) were resistant to virulent V14 isolate of M. incognita. The remaining materials were susceptible to avirulent (S6) and virulent of (V14) M. incognita. The reproduction factor for nematodes on plants with resistance according to gall index scale was <1, while the reproduction factor for nematodes on susceptible plants was >1, as expected. The resistant genotypes could be used in eggplant breeding and management of root-knot nematodes.