Türkiye futbol süper liginde şampiyon olan futbol takımı taraftarlarının ve futbol kamuoyunun futbolda şiddete ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Analyzing the views of fans of champion football teams in Turkey football super league and football public opinion about violence in football
Yazar: SERVET REYHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RECEP SÜRHAT MÜNİROĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Spor = Sports
Dizin: Demografi = Demography ; Futbol = Football ; Futbol ligleri = Soccer leagues ; Futbol takımları = Football teams ; Spor = Sports ; Taraftar = Supporter ; Şiddet = Violence

Özet:
Yapılan bu araştırmada Türkiye futbol süper liginde şampiyon olan futbol takımı taraftarlarının ve futbol kamuoyunun futbolda şiddetle ilgili görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Galatasaray'dan 527 Beşiktaş'tan 440 Fenerbahçe'den 436 Trabzonspor'dan 435 Bursaspor'dan 424 olmak üzere 1479 erkek ve 783 kadın, toplamda 2262 taraftar dâhil edilmiştir. Araştırmaya katılan taraftarların futbolda şiddete neden olan unsurlar hakkındaki görüşlerinin tespit edilmesinde "Taraftarların Futbolda Şiddetin Kaynağına İlişkin Görüşleri Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin istatistiksel analizlerinde SPSS 22.0 programında frekans analizi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi ve Ki-Kare analizi kullanılmıştır.
Araştırmanın sonunda futbol taraftarlarının maçlara gitme sıklıklarının cinsiyet, yaş grubu, eğitim düzeyi, meslek grubu, taraftarları oldukları futbol kulübü ve aylık gelir düzeyi değişkenlerine göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır (p<0.05). Katılımcı görüşlerine göre futbolda taraftar şiddetine neden olan unsurların başında spor medyası, hakem kararı, antrenör / teknik direktör, taraftar, amigolar ve sporcu davranışlarının geldiği tespit edilmiştir. Taraftarların futbolda şiddete neden olan unsurlar hakkındaki görüşlerinin yaş grubu, eğitim düzeyi, meslek grubu, maçlara katılım sıklığı, taraftarı olduğu futbol kulübü ve aylık gelir düzeyi değişkenlerine göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır (p<0.05). 
Nitel araştırma bulguları değerlendirildiği zaman, futbolda şiddete neden olan unsurların başında sırasıyla toplumsal sorunlar (eğitim, ekonomi, siyasi, psikolojik), yönetici davranışları / kararları, hakem kararları, oyuncu davranışları, taraflar tutumları, spor medyası, teknik direktörün / ekibin davranışları, amigo / taraftar gruplarının davranışları, futbol federasyonu, emniyet güçlerinin tutumu ve taraftarlara uygulanan cezai yaptırımların yetersizliğinin geldiği tesit edilmiştir. Katılımcı görüşlerine göre futbolda şiddetin önlenmesi noktasında alınması gereken önlemlerin başında ise kulüp idarecilerinin taraftarlara rant ilişkilerinin (bedava bilet, kulüp içinde kendi iktidarlarını korumaları için taraftarları kullanmaları) kesmeleri, antrenör, idareci ve spor basının düzgün cümleler kullanarak demeç vermeleri, futbolda fairplay algısının geliştirilmesi, hakemlerin ve taraftarların oyun kuralları hakkındaki bilgi düzeylerinin arttırılması gibi önlemlerin geldiği sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak, futbol taraftarlarının şiddet olaylarına ilişkin görüşlerinin demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterdiği, bunun yanında futbolda şiddetin önlenmesi noktasında katılımcıların farklı çözüm önerilerine sahip oldukları söylenebilir.
Anahtar kelimeler: Demografik özellikler, futbol, şiddet, taraftar

Abstract:
In this study it is aimed to analyze the view of fans of champion football teams in Turkey football super league and football public opinion about violence in football.In this research 527 Galatasaray ,440 Besiktas,436 Fenerbahce,435 Trabzonspor and 424 Bursaspor fans,1479 male and 783 female,totally 2262 fans are included.In order to determine the views of fans participated in this research about the facts causing violence in football,"Scale of Views of Fans About The Source of Violence in Football" is used.. Frequency analysis, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis H test and Chi-square analysis in SPSS 22.0 program were used in statistical analysis of the data obtained in the study.
At the end of the research, it was found that the frequency of football fans 'going to matches was statistically significant in terms of gender, age group, education level, profession group, football club supported and monthly income level (p <0.05). According to participant's opinions, sports media, referee decision, trainer / coach, fans, amigos and athlete behaviors were found to be the main factors causing the fans' violence in football. Fans' attitudes about the factors causing violence were found to be statistically significant (P <0.05) in terms of age group, education level, profession group, frequency of participation in matches, football club and monthly income level.
When the qualitative research findings are evaluated, the factors causing the violence in football are social problems (education, economics, political, psychological), manager behaviors / decisions, referee decisions, athlete behaviors, fans' attitudes, sports media, Thebehavior of the fan groups, the football federation, the attitudes of the police forces, and the inadequacy of penal sanctions imposed on the fans. According to the participant's opinion; the use of economical interests to the fans by club managers (free tickets, use of fans to protect their power in the club), using the correct statements to deliver speech by coaches, managers and sports presses, development of the perception for fair play, increasing the level of knowledge of referees and fans about the rules of the game are the leading measures to prevent violence in football,
As a result, it can be said that the opinions of football fans about violence incidents differ significantly according to the demographic variables and the participants have different solution proposals for the prevention of violence in football.
Key words: Demographic characteristics, fans, football, violence