Adana (merkez) halk kültüründe halk inançları bayramlar ve törenler
Folk beliefs, festivals and ceremonies in adanas folk culture
Yazar: NERİMAN SENEM AKYOL
Danışman: PROF.DR. ERMAN ARTUN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışmada Adana'nın merkezinde yer alan Seyhan ve Yüreğir ilçelerindekihalk inançları, bayramlar ve törenler üzerinde durulmuştur.Çalışmanın birinci bölümünde halk inançları ile ilgili yazılı kaynaklardan eldeedilen bilgilerin verilmesinin ardından sözlü kaynaklardan elde edilen halk inançları,özelliklerine göre sınıflandırılarak aktarılmıştır. Sözlü kaynaklardan elde edilen halkinançlarının eski Türk inançları, dinleri, kültürleri ile olan ilişkileri tespit edilmeyeçalışılmıştır.Çalışmanın ikinci bölümünde ise bayramlar, törenler ile ilgili tespit edilenbilgilere yer verilmiştir. Bu bölümde de birinci bölümde olduğu gibi önce bayramlar,törenler ile ilgili yazılı kaynaklardan elde edilen bilgilere yer verilmiştir. Bayramlar dinibayramlar ve milli bayramlar olarak iki grupta ele alınmıştır. Dini bayramlar ile ilgilibaşlığa geçmeden önce dini bayramlara giden yolda bir basamak olan kandiller, kutsalaylar hakkında bilgi verilmiş, daha sonra dini bayramlar ile bağ kurularak dinibayramlar başlığına geçilmiştir.Dini bayramların ardından milli bayramlar hakkındaelde edilen verilere yer verilmiştir. Bu bölümde ayrıca Adana halk kültüründe tespitedilen bahar bayramlarına ve bereket törenine de yer verildikten sonra bayramlar vetörenler ile ilgili bölüm sonunda değerlendirme yapılmıştır.Bu araştırmanın sonucunda Adana (merkez) halk kültüründeki halk inançlarındahem Orta Asya'nın hem de Anadolu'nun inanç ve kültür yapısının izlerinin yer aldığıgörülmüştür. Bütün bu izlere zaman içinde İslami bir renk kazandırılmaya çalışıldığıtespit edilmiştir. Ayrıca bu çalışmayla bayramlar ve törenler sırasındaki uygulamalar datespit edilmiş ve bu uygulamaların yazıya geçirilmesi sağlanarak, zayıflayanuygulamaların kaybolması engellenmiştir.Anahtar Sözcükler: Adana, Halk İnançları, Kandiller, Kutsal Aylar, Bayramlar,Törenler, Hıdrellez, Nevruz, Yağmur Duası.

Abstract:
This study focused on people?s beliefs, festivals and ceremonies inAdana?s central regions, Seyhan and Yüreğir.After knowledge about folk beliefs, which was gathered through writtendocuments was given in the first part of the study ; folk beliefs gathered through verbalsources were classified. The relationship between this knowledge gathered throughverbal sources and old Turkish beliefs, religions, cultures was investigated.In the second part of the study, the knowledge about festivals and ceremoniestook place. In this part of the study, firstly written documents were used as a source ofknowledge as well as in the first part of the study. Festivals were divided into twocategories as religious and national festivals. Before the title of religious festivals,important religious days (kandil) and holy months as an important step of this kind offestivals were explained. Then the connection between them and religious festivals wereexamined under the title of festivals. Information about National festivals was alsogiven after religious festivals. Besides, after giving information about spring festivalsand ceremony of abundance , the evaluation of festivals and ceremonies took place atthe end of this part.The result of this study indicated that Adana?s folk culture have traces of MiddleAsia and Anatolian?s beliefs and cultural structure. All these traces also have effectedby Islam and its beliefs. Also this study established practices about these festivals andceremonies. As this text is a form of record of these practices, it might help to preventthem from disappearing.Key Words: Adana, Cultural Beliefs, Religious Day, Holy Months, Festivals,Ceremonies, Hıdrellez, Nevruz, Pray of Rain