Hatay ilinde meyve fidancılığı yapan işletmelerin ekonomik analizi
Economic analysis of fruit sapling producing farms in Hatay province
Yazar: NURAN TAPKI
Danışman: PROF. DR. ÖMER FARUK EMEKSİZ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışmada, Hatay İlinde meyve fidanı üreten  işletmelerin ekonomik yapıları incelenerek, işletmelerin fidan üretim faaliyetleri, ekonomik üretim değerleri ile sorunları ortaya konulmuştur. 
Tarımsal işletmelerden elde edilen veriler 2013 üretim dönemine ait olup; yüz-yüze görüşerek tam sayım yöntemi ile elde edilmiştir. Buna göre 1-50.000 adet fidan üreten işletmeler l., 50.001-100.000 adet fidan üreten işletmeler ll., 100.000'den fazla fidan üreten işletmeler lll. grup tarım işletmesi olarak tanımlanmıştır. İşletmelerde aile işgücü kullanım oranı %50,71' dir.  Fidan üretiminin  %68,92'si mülk arazilerde gerçekleşmektedir.  
Meyve fidanı yetiştiriciliği, işletmelerin GSÜD' nin  %75,38' ini oluşturmaktadır.  Meyve fidanı türü bakımından da en fazla narenciye meyve fidanları(%46,20)  ile zeytin fidanları (%35,29)  üretilmektedir. İşletmelerde fidan başına maliyet  ortalama 1,87 TL olup ortalama fidan satış fiyatı 3,36 TL'dır. Her bir fidan için ortalama 1,49 TL kar sağlanmaktadır. 
Bölgede işletmelerin en fazla karşılaştıkları sorunlar; girdi fiyatları yüksekliği, birliğe üyelik için bürokratik işlemlerin çok olması, destek miktarının yetersiz olması, kalifiye eleman bulmada karşılaşılan zorluklar ile bölgede fidan üretimini tehdit eden hastalıklardır.
Sonuç olarak, meyve fidanı üretim kapasitesi yüksek olan işletmelerin kar marjının  daha yüksek olduğu ve fidan üretiminin karlılığının GSH, GSÜD, BK, SH, SK gibi ekonomik ölçütlere bakıldığında üçüncü grup işletmelerde daha yüksek olduğu, bu nedenle   kapasite arttıkça başarının artacağı gözlenmekte olup, meyve fidanı üretim kapasitenin arttırılması önerilmektedir.

Abstract:
In this study, examining the economic structure of fruit sapling tree production in The Hatay Province, economic production values and problems of production activities have been demonstrated. 
The data obtained from agricultural holdings belong to 2013 production period. The data were obtained from enterprises by the method of full count and face to face with producers. Enterprises were classified as three groups according to the production capacity of fruit sapling trees. First goups (1 to 50.000 number), second groups (50.001 to 100.000 number) and third group (more than 100.000 number). The Family labor utilization rate was calculated as 50,71%. Of the enterprises, 68,92's% were producing on their own property.
The breeding of fruit saplings was 75,38% of the pross production. The most common species of fruit sapling production were citrus (46,20%) and olive trees (35,29%).
 The cost of per sapling was calculated as 1.87 TL in farms. In contrast, the average selling price of saplings is 3.36 TL. As a result, 1,49 TL profit was achieved per fruit sapling trees.
The problems faced by most of the farms in the region were high input prices, excessive bureaucratic procedures preventing memberships into the union, an inadequate amount of support provided by the state, production-threatening diseases of plants and difficulties in finding qualified staff in the region.
As a result, according to some economic criterias such as G0, GPV, GP, PO, PP, sapling production profitability is higher in the third group enterprises. So increased capasity is reccommended, and has been observed to increase economic saccess.