Sosyal bilgiler dersinde dikkat eksikliği bulunan öğrencilerin dersi etkili dinleme sorunlarının giderilmesi: Eylem araştırması
Effective listening of students with attention deficiency in social studies: Action research
Yazar: HARUN USANMAZ
Danışman: PROF. DR. SULTAN BAYSAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dikkat eksikliği ve aşırı hareketlilik bozukluğu = Attention deficit and hyperactivity disorder ; Dinleme problemi = Listening problem ; Etkili öğrenme = Effective learning ; Etkililik = Effectiveness ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu çalışmanın amacı Sosyal Bilgiler dersinde dikkat eksikliği bulunan öğrencilerin dersi etkili dinleme becerilerinin rol yapma yöntemini temel alarak hazırlanan eylem araştırması yolu ile geliştirilmesi ve dinleme becerisini geliştirmeye yönelik öneriler getirilmesidir. Çalışma kapsamında Mersin İli Tarsus İlçesi Yenice Atatürk İlkokulu, 4. sınıflarında okuyan öğrenciler ile bir eylem araştırması yapılmıştır. Çalışma grubu oluşturulurken amaçlı örneklem yönteminden "ölçüt örnekleme" yöntemi kullanılmıştır. Yine öğrenci gurubu oluşturulurken okul rehber ve sınıf öğretmenlerinin önerileri dikkate alınarak seçilen alan (psikoloji) uzmanı tarafından Dikkat Eksikliği Testi (Conner's Testi) uygulanmıştır. Çalışma Dikkat Eksikliği veya Hiperaktivite Tanısı tespit edilen ve düzey belirleme formuna iki aşamada dahil olan 10 öğrenci ile yapılmıştır. Yapılan çalışma planı ile 8 hafta 24 ders saati müfredata uygun olarak konular işlenmiştir. Konular işlenirken öğrencilerin enerjilerini atmaları, empati kurmaları ve dikkatlerini oynadıkları role vermeleri için rol yapma tekniği kullanılmıştır. Araştırma analizinde SPSS 24 programı kullanılmış, bağımlı örneklem t testi yapılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda Conner's DEHB formuna göre dikkat eksikliği veya hiperaktivite gösteren 10 öğrencinin çalışma öncesi ve çalışma sonrası başarı testleri arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Ancak yapılan istatistiksel analizde bulunan sonucun sınırda anlamlılık göstermesi, katılımcı sayısının azlığından dolayı bu sonucun çıkmış olabileceğini, daha fazla katılımcıyla yapılacak çalışmalarda bu sonucun anlamlı çıkabileceği şeklinde yorumlanabilir. Araştırmanın giriş bölümünde Sosyal Bilgiler, Dikkat Eksikliği ve Dinleme ile ilgili bilgiler verilmiştir. Yöntem bölümünde Eylem Araştırması metodolojisi, katılımcılar, veri toplama araçları, verilerin analizleri açıklanmıştır. Elde edilen bulgularla sonuç ve tartışma oluşturulup öneriler getirilmiştir.
ANAHTAR SÖZCÜKLER: Sosyal Bilgiler Dersi, Dikkat Eksikliği, Etkili Dinleme, Eylem Araştırması, İlkokul, Rol Yapma.

Abstract:
The aim of this study is to eliminate the students who have attention deficit in the Social Studies course by using the action research prepared based on the role-playing method of effective listening skills and to make suggestions to improve listening skills. Within the scope of the study, action research was carried out with the students in the 4th grade of Yenice Atatürk Primary School in Tarsus District of Mersin. Purposive sampling method was used "criterion sampling". When the student group was formed, the Attention Deficit Test (Conner's Test) was applied by the selected field psychologist according to the suggestions of school counsellors and classroom teachers. The study was conducted with 10 students who were diagnosed with Attention Deficit or Hyperactivity and included in the levelling form in two stages. With the study plan, subjects were covered in accordance with the curriculum for 8 weeks and 24 hours. While the topics were covered, a role-playing technique was used for the students to discard their energies, empathize and give their attention to the role they played. SPSS 24 program was used in the analysis and dependent sample T-test was used. As a result of the study, no significant difference was found between the pre-study and post-study achievement tests of 10 students showing attention deficit or hyperactivity according to Conner's ADHD form. However, the statistical analysis showed that the result was significant at the boundary and that the result might have been due to the small number of participants, and it could be interpreted as meaningful in studies with more participants. In the introduction part of the research, information about Social Studies, Attention Deficit and Listening are given. The methodology of Action Research methodology, participants, data collection tools, analysis of data is explained. With the findings, results and discussions were formed and suggestions were made.
KEYWORDS: Social Studies, Attention Deficit, Effective Listening, Action Research, Primary School, Role Playing.