Yeniden işlevlendirme bağlamında bir tespit çalışması : Trabzon – Ortahisar kapalı köy okulları
An assessment study for the purpose of refunctionalization: Idle village schools in Trabzon-Ortahisar
Yazar: BETÜL YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. REYHAN MİDİLLİ SARI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Türkiye'de eğitim alanında yapılan reformlar, ilkokul kademesi politikalarını da biçimlendirmiş; kırsal alanda nüfus eğilimleri ile kaderi değişen eğitim yapıları günümüzde "kapatılan köy okulları" sorununu doğurmuştur. Çalışma, cumhuriyet kazanımları arasında yer alan, mimari ve tarihi değerleriyle önemli olan; devlet-köylü iş birliği ile zor şartlarda elde edilmiş; günümüze kadar toplumsal sürdürülebilirliği devam eden ve kültürel miras olarak değerlendirilebilecek kapalı köy okullarını konu edinmektedir. Amaç, kapalı köy okullarını Trabzon ili Ortahisar ilçesi özelinde tespit etmek, kayıt altına almak ve sürdürülebilirlik bağlamında yeniden işlevlendirme konusunda üzerinde konuşulmaya değer bir arşiv ortaya çıkarmaktır. Bu hedef doğrultusunda dokümantasyon, saptama ve belgeleme teknikleri sonucu yapı kimlik kartları oluşturulmuş; Ortahisar ilçesi kapalı köy okullarının mevcut durumu tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda 45 adet kapalı köy okulu olduğu; dokuzunun yıkıldığı, dördünün yeniden işlevlendirildiği; 11'inin kullanılamaz ve 21'inin ise basit veya detaylı onarımla yeniden değerlendirilebilir olduğu görülmüştür. Yapılan analizlere ek olarak örnek bir alanda yapılan anket uygulamasıyla yerel halkın sürece katılımı sağlanmıştır. Görüşmelerde, halkın okulla kurdukları aidiyet bağının canlı olduğu; okul binasının faaliyete geçmesi konusunda yüksek farkındalık geliştirdikleri ve çözüm için toplumsal bir harekete ihtiyaç duyulduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
Reforms in the field of education in Turkey have significantly shaped policies toward the primary school level. Changes in population trends in rural areas have led to the issue of "idle village schools." This study focuses on idle village schools that hold architectural and historical significance and have been obtained through a challenging partnership between the state and rural communities. These schools have continued to serve a societal purpose, representing cultural heritage and republic achievements. The objective of this research is to identify and document idle village schools, specifically within the Ortahisar district of Trabzon province. The aim is to create an archive that addresses the potential reutilization of these schools in the context of sustainability. In pursuit of this goal, assessment and documentation techniques have been employed to establish building identity cards for the idle village schools in Ortahisar district. The study revealed that there are 45 idle village schools in this area. Among these, nine have been demolished, four have been reutilized, 11 are unusable, and 21 could potentially be restored through minor or comprehensive repairs. Additionally, local community participation has been facilitated through a survey conducted in a sample area. The interviews have shown that the local community maintains a strong connection with the schools. They exhibit a high level of awareness and a sense of ownership over the potential reactivation of these school buildings. It has become evident that a collective effort is required to find solutions to this matter.