İstanbul Türk Ocağı (1986-2023) ve bir ocaklının serencamı: Cezmi Bayram
Istanbul Turkish Hearth (1986-2023) and the serencam of a hearther: Cezmi Bayram
Yazar: SAVTEKİN MENGİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ KARACA
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyografi = Biography ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Türk Ocakları = Türk Ocakları

Özet:
Bu çalışmada ilk olarak Türk Ocaklarının kuruluş felsefesi üzerinde durulmuş ve 1912 yılından 1980 dönemine kadarki faaliyetlerinden kısaca bahsedilmiştir. Devamında çalışma iki temel üzerine bina edilmiştir. Birinci olarak 1986 yılında yeniden açılarak faaliyete geçen ve kesintisiz olarak günümüze kadar faaliyetlerine devam eden Türk Ocakları İstanbul Şubesinin çalışmaları incelenmiştir. 1986-2023 dönemine ait ve ulaşılabilen bütün etkinlikler derlenmeye çalışılmıştır. Şube, ilgili dönemde hangi faaliyetleri yapmıştır, hangilerini yapmaktadır, hangilerinde yoğunlaşmıştır, yıllar içinde faaliyetlerinde nasıl bir değişiklik olmuştur, yapabildikleri kadar yapamadıkları nelerdir, neden yapamamıştır, hedefleri nelerdir vb. sorulara cevap aranmıştır. Çalışma için şube arşivi taranmış, İstanbul Türk Ocağı Prof. Dr. Osman Turan İhtisas Kütüphanesi'nden istifade edilmiştir. Şube başkanıyla, görevde olan ve geçmiş dönemde görev almış yönetim kurulu üyeleriyle, gençlik kolları ve diğer kurul üyeleriyle görüşülmüştür. Daha önce de birçok faaliyetine katılınmış olmakla birlikte özellikle bu tez döneminde ocak etkinliklerine iştirak edilmeye çalışılmıştır. Özellikle de geleneksel Cuma sohbetlerine katılınmış, gözlem ve görüşme yapılmıştır.
İkinci olarak da 60 yıllık Türk Ocaklı olarak 37 yıldır kesintisiz İstanbul Şube Başkanlığı yapan Cezmi Bayram'ın hayatı, fikirleri, eserlerine dair bir sözlü tarih çalışması üzerinden biyografisi verilmeye çalışılmıştır. Önceden belirlenen konu başlıkları ile ilgili on beşten fazla görüşme yapılmış ve bunlar kayda alınarak deşifre edilmiştir. Anlaşılamayan kısımlar bir sonraki görüşmede yada telefonla açıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır. Diğer taraftan Cezmi Bayram'ın 1963 yılından beri tanıdığı dostları, meslektaşları ve çalışma arkadaşlarıyla görüşmeler yapılarak onun hakkındaki görüşleri derlenmiştir. Bunun yanında yayınladığı kitaplar okunmuş, yazdığı makaleler, süreli yayınlar vb. elden geçirilmiştir. Sonuç bölümünde genel bir değerlendirme yapılmış, tespit ve eleştiriler sunulmuş, öneriler dile getirilmiştir.
Bu çalışmanın, 1986 yılından sonra tekrar ülke genelinde faaliyetlerine başlayan Türk Ocakları'nın,belirtilen dönemle ilgili ve tek bir şubeyi ele alan ilk ve şimdilik tek lisansüstü çalışma olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Türk Ocakları, İstanbul Türk Ocağı, Dr. Cezmi Bayram, Türk Milliyetçiliği, Türk Yurdu Dergisi,Yakın Tarih, Siyaset, Sivil Toplum Kuruluşu.

Abstract:
In this study, first of all the philosophy of Turkish Hearths is emphasized and the activities of it from 1912 to the 1980 period are mentioned briefly. Subsequently, the study is built on two foundations.  Firstly, the works of the Branch of Istanbul Turkish Hearth, reopening in 1986 and going into action and sustaining its activities uninterruptedly until today, are examined. All activities, being accessible and belonging to the 1986-2023 period, are tried to be compiled. Answers are looked for the questions like which activities did the Branch do during the mentioned period, which activities has it done, which activities does it focus, how have its activities changed within years, what can't it do as much as it can, why can't it do, what are its aims?  The archive of the Branch is reviewed for the study and I benefit from the Istanbul Turkish Hearth Prof. Dr. Osman Turan Specialized Library. I interview with the Branch president, board members being on duty now and in the previous period, youth section and other councilors. Besides we have already participated in many activities, I try to attend the hearth activities especially in this thesis period. Especially I attend traditional Friday conversations and observations and interviews are conducted.
Secondly, I try to give the biography of Cezmi Bayram, who has presided the Istanbul Branch for 37 years uninterruptedly as a 60-year member of Turkish Hearths, through oral history study regarding his life, ideas and works. More than fifteen interviews related to the predetermined topic titles are had, recorded and uncovered.The parts which are not understood are tried to be cleared up at the other interview or via telephone. On the other hand, the interviews are had with Cezmi Bayram's friends, colleagues and workmates whom he has known since 1963 and their opinions about him are compiled. In addition, the books he published are read and the articles and periodical publications etc. he wrote are overhauled. In the conclusion part, a general evaluation is made and findings and criticisms are submitted and suggestions are mentioned.
It is seen that this study, regarding the Turkish Hearths going into its activities again throughout the country after the year 1986, is the first and for now the only postgraduate study relating to the mentioned period and handling the single branch.
Key Words: Turkish Hearths, The Istanbul Turkish Hearth, Dr. Cezmi Bayram, Turkish Nationalism, Türk Yurdu Journal, Recent History, Politics, NGO.