Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında ve yaşam hakkı bakımından devletin pozitif yükümlülükleri
The positive obligations of the state in the light of the case-law of the European Court of Human Rights and under the right to life
Yazar: OSMAN SERKAN GÜLFİDAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ÖZCAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Anayasa = Constitution ; Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Anayasa hukuku = Constitutional law ; Anayasa yargısı = Constitutional justice ; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Pozitif yükümlülük = Positive obligation ; Yaşama hakkı = Right to life ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Bu çalışmada yaşam hakkı çerçevesinde devletin pozitif yükümlülükleri incelenmektedir. Çalışma planı gereğince, evvela pozitif yükümlülüklerin düşünsel, yapısal ve içtihadi zemini ele alınacak, takiben devletin yaşam hakkı kapsamındaki pozitif yükümlülükleri irdelenecektir.

Çalışma üç ana sav üzerine bina edilmiştir: 1- bütün haklar bir dizi yükümlülük demetine karşılık geldiklerinden hakları mütekabil yükümlülükleri çerçevesinde gruplamak yapay neticeler verir, bu nedenle anlam ifade edecek bir incelemenin odak noktasında haklar değil yükümlülükler yer almalıdır; 2- sonuç yükümlülüğü-özen yükümlülüğü ayrımı yükümlülüklerin yapısına içkin bir ayrımdır; 3- Alexy'nin geliştirmiş olduğu "ilke" kavramı, özen yükümlülüğü boyutuyla pozitif yükümlülükleri açıklamak bakımından ideal bir araçtır.

Pozitif yükümlülüklere yöneltilen belirsizlik iddialarını reddeden çalışma, pozitif yükümlülükler ile alakalı sorunun temelde bir belirsizlik sorunu değil, öncelik sıralaması sorunu olduğunu ileri sürmektedir. Çalışma, ilkeler teorisinin ve ölçülülük uygulamasının önceliklerin belirlenmesine dair rasyonel yaklaşımını takdim ederken, anılan bakış açısı ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi'nin pozitif yükümlülükler ile alakalı içtihadını da yaşam hakkı örneği çerçevesinde tetkik ve tenkit etmektedir.

Abstract:
The present dissertation focuses on the positive obligations of state within the frame of the right to life. According to the working plan, first of all, it will be sought to designate the intellectual, structural and judicial grounds of positive obligations. Secondly, positive obligations under the right to life shall be determined.

The dissertation is based on three main thesis: 1- it is artificial to attempt to distinguish between rights according to the nature of their correlative obligations; all rights can be seen to give rise to a range of obligations, therefore the focus must be on obligations, not on rights; 2- the distinction of "obligation of result-obligation of means (due diligence)" constitutes an intrinsic value for obligations; 3- as regards obligation of means, positive obligations are best understood by using the concept of principles developed by Alexy.

The dissertation rejects then the charge of indeterminacy and argues that the issue about positive obligations is not indeterminacy, but orders of priority. While trying to explain the rational approach of the principles theory and the proportionality, the dissertation also presents, analyses and discusses the European Court of Human Rights' and Turkish Constitutional Court's case-laws about the right to life within the frame of the positive obligations.