Hemodiyaliz hastalarında koroner arter kalsifikasyon skoru ile GT dispersiyonu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Interpretation of the relationship between coronary vascular calcification score and GT dispersion in patients with uremia
Yazar: MURAT GÜNEY
Danışman: PROF. DR. ALAATTİN YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: QT dispersiyonu = QT dispersion ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Vasküler hastalıklar = Vascular diseases

Özet:
Giriş. Kardiyovasküler hastalıklar, hemodiyalize giren üremik hastalarda mortalitenin en önemli sebebidir. Bu nedenle, bu hasta gubunda kardiyovasküler mortalite riskini gösterecek belirteçlere yönelik çalışmalar yoğun olarak sürmektedir. 12 derivasyonlu EKG'de en uzun ve en kısa QT mesafeleri arasındaki fark olarak tanımlanan ve ventriküler repolarizasyon süresinin homojenitesini gösteren QT dispersiyonu (QTd) ile EDT ile tespit edilen ve koroner arterlerdeki kalsifikasyonun bir ifadesi olan koroner arter kalsifikasyon skoru (KAKS) bu hasta grubunda kardiyovasküler hastalığın ciddiyetinin önemli göstergeleri olarak belirlenmiştir. Çalışmamızın amacı QTd ile KAKS arasındaki arasındaki ilişki ve KAKS ile QTd'nin bu hasta grubundaki mortalite ile ilişkisini incelemektir.Materyal - Metodoloji. Bu çalışmada 40 erkek, 45 kadın olmak üzere, haftada 3 kez diyalize giren toplam 85 hemodiyaliz hastasının verileri incelendi. Ortalama yaş 45 ± 12 olarak hesaplandı. Hastaların 12 derivasyonlu EKG'leri bilgisayar ortamına aktarılarak AutoCAD 2007 programı ile QTd değerleri, EDT ile koroner arter kalsiyum skorlaması değerleri hesaplandı. Hastalar, KAKS değerlerine göre Grup 1 (KAKS 0-10 arası), Grup 2 (KAKS 10-249) ve Grup 3 (KAKS ?250) olmak üzere 3 gruba, QTd değerlerine göre ise Grup 1 (QTd < 60 ms) ve Grup 2 (QTd > 60 ms) olmak üzere 2 gruba ayrıldı.Sonuçlar. Artan yaş, sol ventrikül kitlesi, diastolik/ortalama kan basıncı ve karotis plak skoru ile KAKS'ta anlamlı artış olmaktadır. Bunun dışında diğer demografik özellikler ve serum biyokimyasal parametreleri açısından her 3 grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı. QTd ise değerlendirilen parametrelerden yalnızca karotis plak skoru arasında anlamlı bir ilişki görüldü. KAKS ile QTd arasında da istatistiksel açıdan anlamlı bir bağlantı saptanamadı. Ancak, hem KAKS hem de QTd grupları kendi içlerinde değerlendirildiğinde sağkalımın değerlerin artması ile azaldığı gözlendi.Yorum: QTd'deki uzama koroner kalsifikasyondan ziyade ateroskleroz ile ilişkili görünmektedir. QTd ve KAKS birbirinden bağımsız olarak mortalite üzerine etkili faktörlerdir.Anahtar kelimeler: Son dönem böbrek yetmezliği, hemodiyaliz, vasküler kalsifikasyon, QT dispersiyonu, koroner arter kalsifikasyon skoru.

Abstract:
Introduction: Cardiovascular diseases are the most common mortality factor in patients on heamodialysis. QT dispersion (QTd),) and Coronary artery calcification scores (CACS) are well known indicators of the severity of cardiovascular diseases in patients with uremia on chronic hemodialysis treatment. In our study, the relationship between coronary artery calcification and QT dispersion is studied.Material - methode: Data of eighty five ESRD patients (40 male and 45 female) who need dialysis three times a week are examined in our study. Patients? average age is 45 ± 12 years. Coronoary artery calcium score is determined by electron-beam computed tomography and dual energy X-ray absorptiometry respectively. QT dispersion values are calculated as maximum - minimum QT interval from scanned standard 12-lead electrocardiograms scanned by the program AutoCAD 2007. Patients are divided to three groups according to CACS value; Group 1 (CACS 0-10), Group 2 (CACS 10-249) and Group 3 (CACS ?250) and into two groups according to QTd values; Group 1 (QTD < 60 ms) and Group 2 (QTd > 60 ms).Results: It was detected that CACS significantly correlated with age, left ventricular mass index, diastolic and mean blood pressure, carotid plaque score. There was no other significant difference between the groups about other demographic characteristics and biochemical parameters. QTd just shows significant relationship with carotid plaque score. There was no statistically significant difference in CACS and QTd groups. But, significantly both CACS and QTd groups statistically showed independent difference on mortality values.Conclusion: QTd is mainly correlated with atherosclerosis and not related with coronary calcification. CACS and QTd have both significant effect on mortality.Key words: hemodialysis, end stage renal disease, vasculary calcification, QT dispersion, coronary artery calcification score