Sporda temel psikolojik gereksinimlerin tatmin ve engellenme düzeyleri ile sporda saldırganlık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between level of satisfaction and thwarting of basic psychological needs and aggressiveness in sport
Yazar: İSMAİL ANIL OKCU
Danışman: PROF. DR. ÜNAL KARLI
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Okul sporları = School sports

Özet:
Bu araştırmanın birincil amacı sporcuların temel psikolojik ihtiyaçlarının tatmin ve engellenmesinin sporda saldırganlık davranışını yordama düzeyini tespit etmektir. İkincil amacı ise sporcuların saldırganlık düzeylerinin cinsiyet ve profesyonellik, amatörlük değişkenleri bağlamında incelenmesidir. Araştırma ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüştür ve örneklem grubu aktif olarak lisanslı spor yapan 434 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi için pearson korelasyon testi ve yapısal eşitlik modellemesi analizleri, sporcuların saldırganlık düzeylerinin cinsiyet ya da profesyonellik ve amatörlük durumuna göre farkını incelemek için bağımsız örneklemlerde t testi analizleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, sporda temel ihtiyaçların tatmini ve engellenmesinin tüm alt boyutları ile sporda saldırganlık arasında anlamlı bir ilişki olduğunu, sporda temel ihtiyaçların tatmin ölçeğinin yeterlik alt boyutu hariç diğer tüm alt boyutlar ile sporda öfke arasında da anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Temel ihtiyaçların tatmini %15 oranında, engellenmesi %21 oranında ve temel ihtiyaç tatmininin, temel gereksinimlerin engellenmesinin aracı rolüyle birlikte %23 oranında sporda saldırganlığa ilişkin toplam varyansı açıkladığı ve anlamlı yordayıcılar olduğu saptanmıştır. Ayrıca sporcuların saldırganlık düzeylerinde cinsiyete ve profesyonellik amatörlük durumlarına göre anlamlı farklılaşma olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of the study was twofold; to determine the predictive effect of satisfaction and thwarting of basic psychological needs on aggressiveness in sports, and to investigate gender and professionalism variables' effect on aggressiveness. The study was carried out with a correlational survey method and the sample group consisted of 434 college students who were actively involved in sports as licensed athletes. Pearson correlation test and structural equation modeling analyses were employed to investigate the relationship between the variables, and independent samples t-test analyses were applied to examine the difference between the aggression levels of the athletes according to gender or professionalism and amateurism status. The findings show that there is a significant relationship between all sub-dimensions of satisfaction and thwarting of basic needs in sport and aggression in sport, and there is a significant relationship between all sub-dimensions except the competence sub-dimension of the Basic Needs Satisfaction in Sport Scale and anger in sport. It was detected that the satisfaction of basic needs accounted for 15% of the total variance of aggression in sport, the thwarting of basic needs accounted for 21% of the total variance and the two variables together accounted for 23% of the total variance of aggression in sport, and they were determined to be significant predictors. Moreover, significant differences were found in the aggression levels of athletes according to their gender and, professionalism and amateurism status.