Motivasyonel görüşme yönteminin kronik hastalığı olan bireylerin yaşam kalitesi ve öz yeterlik davranışları üzerine etkisi: Bir meta analiz çalısması
The effect of motivational interview method on quality of life and self-efficacy behaviors of individuals with chronic diseases: A meta-analysis study
Yazar: SEVDA UZUN
Danışman: PROF. DR. NERMİN GÜRHAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastalık = Disease ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Meta analizi = Meta analysis ; Motivasyonel görüşme = Motivational interviewing ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı kronik hastalığı olan bireylerin yaşam kalitesi ve öz yeterlik davranışlarında motivasyonel görüşme yönteminin etki düzeyini ortaya koymaktır. Bu çalışmada nicel araştırma sonuçlarını sentezleme yöntemlerinden biri olan meta-analiz yöntemi kullanılmıştır. Konu ile ilgili YÖK Ulusal Tez Merkezi, Pubmed, EBSCOhost, Web of Science ve Google Akademik, Google Scholar veri tabanları, ulusal ve uluslararası üniversitelerin çevrimiçi (online) kütüphaneleri veri tabanları taranarak dâhil edilme ölçütlerine uygun yaşam kalitesi değişkeni için 23, öz yeterlik davranışları değişkeni için 21 çalışma meta analiz kapsamına dâhil edilmiştir. Araştırmaya dâhil edilen çalışmaların örneklem büyüklükleri, yaşam kalitesi değişkenine göre 8513, öz yeterlik davranışları değişkenine göre 3594 kronik hastalığı olan bireydir. Verilerin analizinde Comprehensive Meta Analysis Ver. 2.2.064 (CMA) programı kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda tüm değişkenler için araştırmaya dâhil edilen bireysel çalışmalarda yayın yanlılığı bulunmadığı görülmüştür. Rastgele etkiler modeline göre yapılan analiz sonucunda; kronik hastalığı olan bireylerin yaşam kalitesi üzerinde motivasyonel görüşme yönteminin küçük düzeyde (d=0,29) etkisi olduğu, öz yeterlik davranışları üzerinde motivasyonel görüşme yönteminin önemsiz düzeyde (d=0,14) etkisi olduğu belirlenmiştir.Yaşam kalitesi ile ilgili yapılan meta analizde 23 çalışmadan elde edilen verilerin 22 serbestlik derecesiyle %95'lik güven aralığının alt sınır -0.891 ile üst sınır 4,827 aralığında, motivasyonel görüşmenin yaşam kalitesi üzerindeki genel etkisinin (EB=0.296) önemli düzeyde olduğu görülmektedir. Öz yeterlik davranışları ile ilgili yapılan meta analizde 21 çalışmadan elde edilen verilerin 20 serbestlik derecesiyle %95'lik güven aralığının alt sınır -1.18832 ile üst sınır 3.59705 aralığında, motivasyonel görüşmenin öz yeterlik davranışları üzerindeki genel etkisinin (EB=0.141) önemsiz düzeyde olduğu görülmektedir. 
Araştırma bulguları üzerinde araştırma karakteristik özelliklerinin etkisi incelendiğinde; yaşam kalitesi değişkeninin ele alındığı çalışmalardakronik hastalık adının, kullanılan ölçüm aracının, örneklem grubunun, hastalık grubunun, yaş aralığının ve motivasyonel görüşmeyi yapan kişinin hemşire olup olmamasının moderatör etkisi olduğu görülmüştür. Öz yeterlik davranışları değişkeninin değerlendirildiği meta analizde motivasyonel görüşmenin süresi, kronik hastalık adı, kullanılan ölçüm aracı, örneklem grubu, hastalık grubu, yaş aralığı ve motivasyonel görüşmeyi yapan kişinin hemşire olup olmaması, ülke/kıta, hastalık grubu, yayın türü önemli moderatörler olarak bulunmamıştır.

Abstract:
The main purpose of the present study was to uncover the effect of the Motivational Interview Method on the quality of life and self-efficacy behaviors of individuals with chronic diseases. The Meta-Analysis Method, which is one of the methods of synthesizing quantitative research results, was used in the study. A total of 23 studies were included regarding the quality of life variable and 21 studies were included for the self-efficacy behaviors variable were included in this meta-analysis by searching the databases of YÖK Thesis Center, PubMed, EBSCOhost, Web of Science, and Google Scholar Google Scholar databases, national and international universities online library of scanned databases on the subject. The sample sizes of the studies included in the study were 8513 individuals according to the quality of life variable, and 3594 with chronic diseases according to the variable of self-efficacy behaviors. The Comprehensive Meta-Analysis Ver. 2.2.064 (CMA) program was used in the analyses of the study data. As a result of the analyzes, it was found that there was no publication bias in the individual studies included in the study regarding all study variables. As a result of the analyses that were made according to the Random Effects Model, it was found that the Motivational Interviewing Method had a small (d=0.29) effect on the quality of life of individuals with chronic diseases, and had an insignificant (d=0.14) effect on self-efficacy behaviors. In the meta-analysis regarding the quality of life, the data obtained from 23 studies showed that the overall effect of Motivational Interviewing Method on quality of life (EB=0.296) was significant at 95% Confidence Interval with 22 degrees of freedom between -0.891 and at a lower limit of -0.891 and an upper limit of 4.827. In the meta-analysis regarding the self-efficacy behaviors, the data obtained from 21 studies showed that the overall effect of Motivational Interviewing Method on self-efficacy behaviors (EB=0.141) was insignificant at 20 degrees of freedom and 95% Confidence Interval between a lower limit of -1.18832 and an upper limit of 3.59705.

When the effect of the study characteristics on study findings was examined, it was seen in studies dealing with the quality of life variable that the name of the chronic disease, measurement tool used, sampling group, disease group, age range, and whether the person conducting the motivational interview was a nurse had a moderator effect. In the meta-analysis in which the self-efficacy behaviors variable was evaluated, the duration of the motivational interview, the name of the chronic disease, the measurement tool used, the sampling group, the disease group, the age range, and whether the person who conducted the motivational interview was a nurse, country/continent, disease group, type of publication were not found to be important moderators.