Okul öncesi dönem çocuklarının dijital oyun bağımlılığı ve iletişim becerilerinde annelerinin sosyal medya bağımlılıklarının aracı rolü
The mediating role of mothers' social media addictions on preschool children's digital game addiction and communication skills
Yazar: KADER YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ASUDE BALABAN DAĞAL
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Dijital Oyun Bağımlılığı ve İletişim Becerilerinde Annelerinin Sosyal Medya Bağımlılıklarının Aracı Rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmanın hedefi okul öncesi dönem çocuğu olan annelerin sosyal medya bağımlılıklarının çocuklarının dijital oyun bağımlılığı ve iletişim becerileri üzerinde ne derece etkili olduğunu belirlemektir. Araştırmanın örneklemini, İstanbul ili Avrupa Yakası Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet ve özel anaokulu ve anasınıflarına devam eden toplam 300 çocuk ve annesi oluşturmuştur. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından hazırlanan "Çocuk ve Anne Bilgi Formu", Budak ve Işıkoğlu (2022) tarafından geliştirilen çocuklar için "Dijital Oyun Bağımlılık Eğilimi Ölçeği", Şahin ve Yağcı (2017) tarafından 18-65 yaş arası yetişkinlerin sosyal medya bağımlılık düzeylerini belirlemek amacıyla geliştirilen" Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği-Yetişkin Formu (SMBÖ-YF)" ve Önder, Dağal ve Şallı (2015) tarafından geliştirilen "5-6 Yaş Okul Öncesi Çocukları İçin İletişim Becerileri Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi istatistiksel paket program ile yapılmış ve %95 güven düzeyi ile çalışılmıştır. Buna göre Dijital Oyun Bağımlılık Eğilimi Ölçeği, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği-Yetişkin Formu,5-6 Yaş Çocukları için İletişim Becerileri Ölçeği ve alt boyut puanlarının normal dağılım gösterdiği kabul edilmiştir. Analizlerde parametrik yöntemler kullanılmıştır. Çalışmada test tekniklerinden Pearson korelasyon testi, bağımsız gruplar t testi, Tek yönlü ANOVA, Regresyon Analizi ve Process Analizi testleri kullanılmıştır. Çalışmada belirtilen ölçekler ve alt boyut puanlarının demografik özelliklere, çalışma bilgilerine göre karşılaştırılmasında bağımsız gruplar t, tek yönlü ANOVA, ölçek puanları arasındaki ilişkilerde Pearson Korelasyon testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular; dijital oyun bağımlılık eğilimi arttıkça çocukların iletişim becerilerinin azaldığını göstermektedir. Dijital oyun bağımlılığının çocukların iletişim becerileri üzerinde; sosyal medya bağımlılığının iletişim becerileri üzerinde negatif yönlü, düşük düzeyde anlamlı bir ilişkisi olduğu; sosyal medya bağımlılığının dijital oyun bağımlılık eğilimi üzerinde ise pozitif yönlü, orta düzeyde anlamlı bir ilişkisi olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Annelerin Sosyal Medya Bağımlılığının güven aralığı değerlerinin (GA=-0,282 ile -0,006) sıfırı barındırmadığı belirlenmiştir. Buna göre sosyal medya bağımlılıklarının aracılık rolü bulunmaktadır sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuca göre, annelerin sosyal medya bağımlılığı hem çocukların dijital oyun bağımlılığını hem de iletişim becerilerini etkilemektedir.
Anahtar Kelimeler: Okul öncesi, dijital oyun bağımlılığı, iletişim becerileri, sosyal medya bağımlılığı

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the Mediating Role of Mothers' Social Media Addictions on Preschool Children's Digital Game Addiction and Communication Skills. This study aims to determine to what extent the social media addictions of mothers with preschool children are effective on their children's digital game addiction and communication skills. In addition, the effects of children's age, gender, sibling status, mothers' age, education level, employment status, fathers' age, education level, employment status; family structure, family socioeconomic level, family child-rearing attitude, variables on children's digital game addiction tendency levels and children's communication skills were examined. The sample of the study consisted of a total of 300 children and their mothers attending public and private kindergartens and preschools affiliated with the Ministry of National Education in Istanbul. European Side. The research data were collected using the "Child and Mother Information Form" prepared by the researcher, the "Digital Gaming Addiction Tendency Scale" for children developed by Budak ve Işıkoğlu (2022), the "Social Media Addiction Scale-Adult Form (SMAS-Adult Form)" developed by Şahin and Yağcı (2017) to determine the social media addiction levels of adults between the ages of 18-65, and the "Communication Skills Scale for 5-6 Year Old Preschool Children" developed by Önder, Dağal, and Şallı (2015).  The data were analyzed with a statistical package program and 95% confidence level was used. Accordingly, it was accepted that the Digital Gaming Addiction Tendency Scale, Social Media Addiction Scale-Adult Form, Scale for Evaluating Communication Skills of 5-6 Year Old Children and sub-dimension scores showed normal distribution (skewness/ kurtosis coefficients were within the limits). Parametric methods were used in the analyses. Pearson correlation test, independent groups t test, one-way ANOVA tests were used in the study. In the study, Pearson Correlation test was used in the relationships between the Digital Game Addiction Tendency Scale, Social Media Addiction Scale-Adult Form, 5-6 Age Group Children's Communication Skills Assessment Scale and sub-dimension scores according to demographic characteristics, study information, independent groups t, one-way ANOVA scale scores. The findings show that children's communication skills decrease as digital game addiction tendency increases. It was found that digital game addiction has a negative, low-level significant relationship on children's communication skills; social media addiction has a negative, low-level significant relationship on communication skills; and social media addiction has a positive, moderately significant relationship on digital game addiction tendency. It was determined that mothers' social media addictions (GA=-0.282 to -0.006) did not contain zero. Accordingly, it was concluded that social media addictions have a mediating role. According to this result, mothers' social media addiction affects both children's digital game addiction and communication skills.
Keywords: Preschool, digital game addiction, communication skills, social media addiction