Türkiye'de demiryolu istasyonu seçimi ve çok kriterli karar verme yöntemi uygulaması
Railways station selection in Turkey and multi criteria decision making application
Yazar: SİNEM KAYA
Danışman: DOÇ. DR. FAHRİYE UYSAL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ulaşım = Transportation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Demir yolları = Railways ; Demir yolu işletmeleri = Railway businesses ; Karar verme = Decision making ; Karar verme yöntemleri = Decision making methods ; Yer seçimi = Location selection ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; İstasyon binaları = Station buildings ; İstasyonlar = Stations

Özet:
Taşımacılık, taşımaya konu olan her türlü canlı ya da cansız varlıkların, istenilen bir noktadan başka bir noktaya doğru yer değiştirmesi faaliyetidir. Taşımacılık faaliyetinin dünya genelinde hız kazanmasıyla sınırlar genişlemiş ve ülkeler arasındaki mesafeler yok sayılmıştır. İşletmeler bu gelişmeleri göz önünde bulundurarak geleceklerini garanti altına almak adına yatırımlarını bu sektöre yöneltmişlerdir. Taşımacılık sektöründeki bu gelişmeler karayolu, havayolu, denizyolu ve demiryolu gibi taşıma türleri arasında rekabet ortamı yaratmıştır. 
Taşımacılık sektöründe önemli bir paya sahip olan demiryolu taşımacılığı, rekabet üstünlüğü göstermek adına fark yaratacak donanıma sahip olmak zorundadır. Özellikle demiryolu yolcu istasyonlarının sunduğu hizmetlerin kalitesi ve çeşitliliği yolcu potansiyelini arttırabilecek önemli etkenler arasındadır.
Bu çalışmada Türkiye'de yolculara hizmet veren demiryolu istasyonları arasından seçim yapılması hedeflenmiştir. Türkiye demiryolu istasyonseçimini en uygun şekilde yapabilmek için çok kriterli karar verme yöntemlerinden, AHS yöntemi kullanılmıştır. Türkiye demiryolu istasyonu seçimi daha önce Türkiye'de çalışılmış bir uygulama olmadığından kriterler demiryolunda çalışan uzmanlar yardımıyla oluşturulmuştur. Belirlenmiş 10 kriter ve 5 alternatif karşılıklı değerlendirilerek ikili matrisler oluşturulmuş ve ağırlıklandırılmış önem değerleri bulunarak bir sıralama elde edilmiştir. Bu sıralamaya göre en uygun Türkiye demiryolu istasyon seçimi gerçekleştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Taşımacılık, Demiryolu Taşımacılığı, Çok Kriterli Karar Verme, AHS.

Abstract:
Transportation is the operation of moving all kinds of living or lifeless assets from a desired point to another point. As the transportation activity gained worldwide speed, the borders have expanded and the distance between countries has been ignored. Considering these developments, businesses have directed their investments to this sector in order to guarantee their future. These developments in the transport sector have created a competitive environment among transport types such as road, air, sea and rail. 
Railway transport, which has an important share in the transportation sector, has to have the equipment that will make a difference in the name of competitive advantage. In particular, the quality and diversity of the services offered by railway passenger stations are among the important factors that can increase passenger potential.
In this study, it is aimed to choose between railway stations serving passengers in Turkey. The AHS method which is the most appropriate way was used to make the selection of railway stations in Turkey. Since the selection of the railway station in Turkey is not an application that has been studied in Turkey, criteria have been established with the help of railway specialists. By evaluating the proposed 10 criteria and 5 alternatives, binary matrices were formed and a ranking was obtained by finding the weighted values. According to this ranking, the most appropriate railway station selection was made.
Keywords: Transportation, Railway Transport, Multi-Criteria Decision Making, AHS