Etnik grup çelişkisi: Ruanda örneği ve bölgesel etkileri
The paradox of ethnic group: Rwandan case and regional effects
Yazar: YUSUF KEREM ARSLAN
Danışman: PROF. DR. LEVENT ÜRER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Etnik gruplar = Ethnic groups ; Etnik kimlik = Ethnic identity ; Etnik ulusçuluk = Ethnic nationalism ; Etnik çatışmalar = Ethnic conflicts ; Etnisite = Ethnicity ; Kolonyalizm = Colonialism ; Ruanda = Rwanda ; Siyasal şiddet = Political violence ; Soykırım = Genocide ; Toplumsal uzlaşma = Social reconciliation

Özet:
Etnisite, etnik grup ve etnik çatışma kavramlarının, günümüz toplumlarının güncel hükümet politikalarından tutun, bireylerin davranış pratiklerinde içselleşen kognitif şeyleşmelerine dek, hatta sosyal bilimlerin birçok ayrıştırılmış disiplinince farklı perspektiflerden analiz edilirken sanki içeriksel bir bütünlermiş gibi verili kabul edilmesi bakımından eleştiriye muhtaç bir çelişkiler ağı meydana getirdiği düşünülmelidir. Grup kavramına etnik nitelemesini eklemleyebilmek için öncelikle etnisite kavramının kültürel bir kimliklenme süreci olarak toplumsal örgütlenmenin ve bu bağlamda da siyasal mücadelenin bir aracı olduğunu belirlemek gerekmektedir. Bu açıdan etnisite olgusu, ırk ve ulus benzeri konstrüktivist kurgusal bellemler ile aynı bütüncül biçimler ailesi içinde yorumlanmalıdır. Böylesi durumsal ve süreçsel bir yorumlama grupçuluk eğilimi olarak adlandırılabilecek sosyo-mental ilkçi ve özcü tuzaklara saplanmadan etnik grup olgusunun çelişkilerini gözlemlemek için kullanılmalıdır. Bununla beraber, siyasal düzlemin toplumu kategorize etme ve adlandırma adına kültürel mental şemalar, yasal düzenlemeler ve sosyo-politik söylemler üzerindeki etkisi bir araya getirildiğinde etnik grubun yanında etnik çatışma kavramının da değişken ve çelişkili özdeği ortaya çıkarılabilir.
Bir sosyo-politik ve tarihsel inşaa olarak Ruanda'nın kolonyalizm etkisinde ırklaşma ve etnikleşme süreçlerinin irdelenerek, soykırıma varan toplumsal ayrışma ve çatışmanın esas niteliği belirlendiğinde, etnisite ve etnik grup gibi kavramların durumsal doğası ve anlam içeriklerinin semantik dalgalanışı da gözlenebilecektir. Bu anlamlar ve algılama pratiklerinin makro düzey sömürgeci biopolitik yönetim uygulamalarıyla etkileşimi ve Ruanda'daki post-kolonyal iktidar paylaşımının şekillenişi ile ilişkisi, benzer sosyal biçimlenişler olarak analiz edilmesi gereken ırk, etnisite ve bu bağlamda etno-ulusçu devlet inşaa ideolojisinin hangi düzlemde örtüştüğünü analiz etmeye yardımcı olacaktır. Böylesi benzer kimliklenme süreçlerinin bireylerin kognitif algılarını belirlemedeki rolü ortaya çıkarıldığında ise soykırımı takiben Ruanda'da hayata geçirilmeye çalışılan toplumsal uzlaşı emeliyle ilgili daha nesnel ve gerçekçi bir eleştirel perspektif oluşturulabilir.

Abstract:
From the actual gouvernamental politics of contemporary societies to the internalized cognitive reificaiton within the individuals' behavioral practices, even the latent taken for grantedness like they're some substantial entities in different analitical perspectives of the social sciences' many compartmentalized diciplines, one need to think critically about the concepts of ethnicity, ethnic group and ethnic conflict who generate a web of contextual paradoxes. For articulating the qualification/adverbial attribution of ethnic to the concept of group, one need to determine that ethnicity as a cultural identification process is a tool for social organization and in this context an instrument for political struggle. In this sense, the ethnicity phenomenon must be understand within the same family of integrated forms comprised of similarly constructivist fictional mnemonics like race and nation. Such a situational and processual interpretation would be used for monitoring the paradoxes of the phenomenon ethnic group, without bogging down the socio-mental primordialist and essentialist traps designated as tendency of groupism. Therewith the categorization and naming of society by the political level and the influence of this practices on cultural mental schemata, legal dispositions and socio-political discourse/rhetoric could be used for revealing the variable and paradoxal substance of the concept of ethnic conflict likewise ethnic group.
Rwanda's racialisation and ethnicisation processes would be examined as a socio-political and historical construction within the influence of colonialism, and when the main quality/caracteristic of the social disintegration and conflict who reach to genocide would be determined, then the situational nature and the semantic fluctuation of the meaning contents of the concepts like ethnicity and ethnic group will be observed. This meanings and practices of perception, their macro level interactions with the colonial biopolitic gouvernement practices, and their relations with the configuration of the post-colonial Rwanda's power sharing will help to analyze race, etnicity and the ideology of etno-national state building overlap in wich analitic plane. When the role of this kind of similar identification processes be revealed on determining the individuals cognitif perceptions, only then we can structure/constitute a more objective and realistically critical perspective on the post-genocide Rwanda's social reconciliation.