Ekonomik ve sosyal yönleriyle inanç turizmi: Tokat ili ve çevresi Alevi inanç mekanları üzerine bir araştırma
Religious tourism with its economic and social aspects: A research on Elewi faith destinations in Tokat province and nearby cities
Yazar: AMİNE ZEHRA ÇİFTÇİ
Danışman: PROF. DR. HİLMİ BAHADIR AKIN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Günümüzde alternatif turizm türlerine duyulan ilginin devamlı olarak artması ve sahip olduğu potansiyel nedeniyle inanç turizmine gösterilen önem de aynı doğrultuda artmaktadır. Kutsal olarak kabul edilen dini mabetlerin, insanlar tarafından ziyaret edilmesi bir turizm hareketliliği oluşturmaktadır. Tokat ve çevre illerde tarih boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış ve bu farklı kültürlerin etkilerini günümüze kadar taşımıştır. Tokat ve çevresinde yer alan illerde Alevilik inancı anlayışı yaygındır ve bu sebeple çok sayıda cem evi, türbe ve ocak bulunmaktadır. 
Bu çalışmanın amacı, Tokat ili ve çevresinde Alevi inancına özgü turizm potansiyeli bulunan bölgelere gelen ziyaretçilerin motivasyonun belirlenmesi, bu durumun çevresel ve ekonomik anlamda değerlendirilerek bir inanç turizm rotası kurgulanmasıdır.
Konunun uygunluğu sebebiyle çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden faydalanılmıştır. Literatür taraması yapılarak, inanç turizmi kavramsal çerçevede incelenmiştir. Türkiye ve Dünya'daki inanç turizm merkezleri, rotaları ve mevcut durum tespit edilmiştir. Araştırmanın amacına uygun olarak yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle hazırlanan sorular ile görüşmeler yapılmış, bulundukları çevre hakkında bilgi toplanmıştır.
Toplanan verilere göre, araştırmanın yapıldığı bölgelerde turizm potansiyeli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Potansiyeli olan bölgelerde, turizm rotası kurgulanmıştır. Yapılan incelemelerde ve ulaşılan rakamsal verilerde bazı bölgelerin, diğerlerine göre daha fazla ziyaretçi aldığı tespit edilmiştir
Araştırmanın sonucunda, bu turizm hareketinin, inanç turizmine ve durumun bölge halkı için ekonomik katkı sağlayabilecek bir sektör haline gelme potansiyeli olduğu belirlenmiştir. Bunların gerçekleşmesi için ise, kurgulanan rotaların oluşturulması, mevcut altyapının düzeltilme işlemlerinin gerçekleşmesi ve tanıtım yapılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Turizm, İnanç Turizmi, Turizm Rotası, Tokat.

Abstract:
In recent times, It's continuous that the increase in interest in alternative forms of tourism and the potential that it possess has led to a growing importance placed on religious tourism. The visitation of religious sanctuaries considered sacred by people creates a movement in tourism. Tokat and the surrounding provinces have hosted different civilizations throughout history, preserving the influences of these different cultures to the present day. The Elewi belief system is widespread in Tokat and its surrounding areas, resulting in the presence of numerous djemevi (Elewi worship places), shrines, and lodges.
The aim of this study is to determine the motivation of visitors to the regions around Tokat province that have the potential for tourism activity specific to the Elewi belief. By evaluating this situation environmentally and economically, the goal is to create a religious tourism route.
Due to the appropriateness of the subject, qualitative research methods have benefited from the study. By conducting a literature review, religious tourism has been examined within the conceptual framework. religious tourism centers, routes, and the current situation in Turkey and around the world have been identified. In line with the research objective, interviews were conducted using semi-structured interview questions, and information about the participants' surroundings have been gathered.
According to the collected data, it has been concluded that there is tourism potential in the regions where the research has happened. Tourism routes have been designed in the areas with potential. In the examinations conducted and the numerical data obtained, it has been determined that certain regions get more visitors compared to others.
As a result of the research, it has been determined that this tourism movement has the potential to become a sector contributing to religious tourism and providing economic benefits for the local population. To make these happen, it is necessary to create the planned routes, implement improvements in the existing infrastructure, and advertise these activities.
Keywords: Tourism, Religion Tourism, Tourism Route, Tokat.