Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin karşıt görüş ve öz-denetim düzeylerinin ahlaki değer açısından incelenmesi
Investigation of the opposing views and self-control levels of students in the Faculty of Sports Sciences in terms of moral values
Yazar: EMRAH KARAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAT TURAN
Balıkesir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, Türkiye'de Mustafa Kemal Üniversitesi Spor Bilimleri fakültesinde spor yapan öğrencilerin ahlaki olgunluk, sporda karşıt görüşe saygı ve öz denetim düzeylerini incelemektedir. Araştırma, spor yapan öğrencilerin davranışlarını ele alarak bu davranışların toplumsal boyutunu ortaya koymaktadır. Araştırma, ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya spor yapan, gönüllü 464 üniversite öğrencisi katılmıştır. Demografik bilgiler, sporda karşıt görüşe saygı ve öz denetim ölçeği ile ahlaki olgunluk ölçeğini içeren üç bölümlük bir veri toplama formu uygulanmıştır. Verilerin analizi, ortalama, standart sapma, frekans/yüzde ve normal dağılım testi gibi istatistik tekniklerle yapılmış, normal dağılım göstermeyen veriler için Mann- Withney U test, Kruskal Wallis H ve Spearman Corelation Testleri kullanılmıştır. Tip I hataları kontrol edebilmek için bonferroni düzeltme yönteminden yararlanılmıştır.

Bulgular, cinsiyet, eğitim durumu, spor türü, ekonomik durum ve takıma bağlılık gibi değişkenlere göre farklılıklar göstermektedir. Erkek öğrenciler rakibe yönelik nefret alt boyutunda, kadın öğrenciler ise rakibe yönelik saygı alt boyutunda daha yüksek sonuçlar almıştır. Eğitim durumuna göre, lisans öğrencileri rakibe daha fazla saygı duymaktadır. Takım sporları yapan öğrenciler, bireysel spor yapanlara göre rakibe yönelik nefret duygusuna daha fazla sahiptir. Orta ekonomik düzeye sahip öğrenciler rakibe yönelik nefret duygusuna daha fazla sahipken, iyi ekonomik düzeye sahip öğrenciler daha pozitif davranışlar sergilemektedir. Fanatik öğrenciler rakibe yönelik nefret duygusuna daha fazla sahipken, seyirci olanlar daha fazla saygı duymaktadır. Yaş arttıkça rakibe yönelik nefret azalmakta, ahlaki olgunluk artmaktadır, yaşın artması veya azalması ile rakibe yönelik saygıda bi değişiklilik bulunmamaktadır. Spor yaşı arttıkça rakibe yönelik saygı artmakta, spor yaşının artışı ya da azalışı rakibe yönelik nefret ve ahlaki olgunluk düzeylerinde bir farklılık bulunmamaktadır. Rakibe yönelik nefret düzeyi daha yüksek olanların ahlaki olgunluk düzeyleri daha düşükken, rakibe yönelik saygı düzeyi daha yüksek olanların ahlaki olgunluk düzeyleri de daha yüksektir. Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin ahlaki olgunluk ve sporda karşıt görüşe saygı ve öz denetim düzeylerinin demografik faktörlere göre değiştiğini ortaya koymakta ve bu konularda daha kapsamlı çalışmaların yapılmasına olanak sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ahlaki olgunluk, sporda etik, fairplay.

Abstract:
This research examines the levels of moral maturity, respect for opposing views in sports, and self-control among students participating in sports at Mustafa Kemal University Faculty of Sports Sciences in Turkey. The research addresses the behaviors of students who engage in sports and reveals the social dimension of these behaviors. The research was conducted using a relational scanning model. The research involved 464 university students who participate in sports and volunteer. Demographic information was collected through a three-part data collection form that includes a scale for respect for opposing views in sports, a scale for self-control, and a scale for moral maturity. The analysis of the data was performed using statistical techniques such as mean, standard deviation, frequency/percentage, and normality tests, and Mann- Withney U test, Kruskal Wallis H ve Spearman Correlation Tests were used for data that did not show a normal distribution. The Bonferroni correction method has been used to check for Type I errors.
The findings show differences based on variables such as gender, education level, type of sport, economic status, and team loyalty. Male students scored higher in the sub-dimension of hatred towards the competitor, while female students scored higher in the sub-dimension of respect towards the competitor. According to the level of education, undergraduate students have more respect for their opponents. Students who participate in team sports have a stronger feeling of hatred towards their opponents compared to those who engage in individual sports. Students from a medium economic level have more feelings of hatred towards competitors, while students from a good economic level exhibit more positive behaviors. While fanatic students have more feelings of hatred towards the rival, the spectators have more respect. As age increases, hatred towards the opponent decreases, moral maturity increases, and there is no change in respect towards the opponent with the increase or decrease in age. As the age of the sport increases, respect towards the opponent increases, and there is no difference in the increase or decrease of sports age regarding hatred towards the opponent and levels of moral maturity. Those with a higher level of hatred towards the rival have a lower level of moral maturity, Those with a higher level of respect towards the competitor also have a higher level of moral maturity. This research reveals that university students' levels of moral maturity, respect for opposing views in sports, and self-control vary according to demographic factors and it allows for more comprehensive studies to be conducted on these issues.
Keywords: Moral maturity, sports ethics, fair play.