Obstrüktif uyku apne sendromu hastalarında serum adiponektin düzeylerinin ve kardiyovasküler risklerin değerlendirilmesi
Evaluation of serum adiponectin level and cardiovascular risk factors in the patients with obstructive sleep apnea
Yazar: ESMA ÖZTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEŞE DURSUNOĞLU
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Adiponektin = Adiponectin ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Kardiyovasküler fizyolojik fenomen = Cardiovascular physiological phenomena ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Risk faktörleri = Risk factors ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes

Özet:
Amaç: Obstrüktif uyku apne sendromunun (OUAS) en önemli morbidite ve mortalite nedeni kardiyovasküler olaylardır. Son yıllarda obezite, hipertansiyon ve koroner arter hastalığında serum adiponektin düzeylerinin azaldığı gösterilmiştir. Bu çalışmada, OUAS hastalarında serum adiponektin düzeylerinin ve hastalığın şiddeti (apne-hipopne indeksi: AHİ) arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Yöntem: Polisomnografik tanılı 62 OUAS hastası (39 erkek, 23 kadın) çalışmaya alındı. Hastalar AHİ değerlerine göre hafif (AHİ:5-14.9), orta (AHİ:15-29.9) ve ağır (AHİ ?30) olarak üç gruba ayrıldı. Kontrol grubunu ise, AHİ değeri <5 olan 32 kişi (23 erkek, 9 kadın) oluşturdu. Hasta ve kontrollerde serum adiponektin düzeyleri ELISA yöntemiyle analiz edildi ve ayrıca açlık kan şekeri (AKŞ), total kolesterol (TK), trigliserid (TG), yüksek molekül ağırlıklı (HDL) kolesterol ve düşük molekül ağırlıklı (LDL) kolesterol düzeyleri çalışıldı ve sonuçlar gruplar arasında karşılaştırıldı. Serum adiponektin düzeylerinin AHİ ve oksijen satürasyonları ile korelasyonlarının analizinde Pearson korelasyon testi uygulandı.Bulgular: Hastaların ortalama yaşı (51,6±10,7 yıl) ve beden kitle indeksi (32,9±6.0 kg/m2), kontrol grubuna (48,3±10,8 yıl ve 31,3±5,6 kg/m2) göre anlamlı bir fark oluşturmadı (p>0.05). Hasta ve kontrol grupları arasında hipertansiyonu ve diyabeti olanlar ile sigara içenlerin sayısı açısından anlamlı bir fark saptanmadı. Serum TK, TG ve HDL kolesterol düzeyleri, hasta ve kontroller arasında anlamlı bir fark oluşturmazken; serum adiponektin düzeyleri, hasta grubunda (3,0±3,4 µg/dl), kontrol grubuna (5,2±5,2 µg/dl) göre anlamlı olarak daha düşüktü (p=0.01). Serum adiponektin düzeyleri, kontrol grubu ile OUAS'un her bir alt grubu arasında anlamlı bir fark oluşturdu. Serum adiponektin düzeyleri, AHİ ile anlamlı negatif bir korelasyon gösterirken (r = -0.221, p=0.03); minimum ve ortalama oksijen satürasyonları ile anlamlı olarak pozitif korelasyonlar gösterdi (r = 0.213, p=0.04 ve r = 0.205, p=0.05).Sonuç: Obstrüktif uyku apne hastalarında serum adiponektin düzeyleri anlamlı olarak azalmaktadır ve bu azalma, ağır OUAS hastalarında daha belirgindir. Serum adiponektin düzeyleri, arteriyel oksijen satürasyonları ve hastalığın şiddetini yansıtan AHİ ile ilişkilidir.Anahtar kelimeler: Obstrüktif uyku apne sendromu, adiponektin, kardiyovasküler risk.

Abstract:
Aim: Cardiovascular morbidity and mortality are the most important cardiovascular complications of obstructive sleep apnea syndrome (OSAS). Recently, it was shown that plasma adiponectin level is low in obesity, hypertension and the coronary artery diseases. In this study, evaluation of the relation between serum adiponectin level and the severity of illness (apnea-hypopnea index: AHİ) in OSAS patients is aimed.Method: 62 OSAS (39 males, 23 females) patients with polisomnographic diagnosis were taken into the study. Patients were grouped in three groups as mild (AHI: 5-14.9), moderate (AHI: 15-29.9) and severe OSAS (AHI ?30) according to AHI. In case, control group was composed of 32 patients (23 males, 9 females) with AHI <5. Serum adiponectin levels were analysed with ELISA method and also plasma fasting glucose levels, total cholesterol (TC), triglyceride (TG), high density lipoprotein cholesterol (HDL-C) and low density lipoprotein cholesterol (LDL-C) were analysed in both patients and controls, then all the results have been compared between the groups. Pearson correlation test was used for the correlation between serum adiponectin level, AHI and oxygen saturation.Results: There was no significant difference in mean age (51,6±10,7 year) and body mass index (32,9±6.0 kg/m2) of patients and controls (48,3±10,8 year ve 31,3±5,6 kg/m2) (p>0.05). It was not found any significant difference between the patients and controls in the numbers of hypertensives and diabetics and smokers. While serum TC, TG and HDL cholesterol levels were not significantly different in both groups, serum adiponectin levels in patient group (3,0±3,4 µg/dl) were significantly lower than in the control group (5,2±5,2 µg/dl) (p=0.01). Serum adiponectin levels were significantly different between all subgroups of OSAS and the control group. While serum adiponectin levels showed significant negative correlation with AHI (r = -0.221, p=0.03), it showed significant positive correlation with the minimum and mean oxygen saturations (r = 0.213, p=0.04 and r = 0.205, p=0.05).Conclusion: Serum adiponectin level was significantly low in patients with obstructive sleep apnea syndrome and this low level was more significant in the severe OSAS patients. Serum adiponecin level is related with the arterial oxygen saturations and the AHI which reflects severity of the illness.Key words: Obstructive sleep apnea syndrome, adiponectin, cardiovascular risk