Bazal prolaktin değerinin In Vitro fertilizasyon sikluslarındaki başarı oranına etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of basal prolactin value on the success rate of In Vitro fertilization cycles
Yazar: OKAN EFE
Danışman: DOÇ. DR. BELGİN DEVRANOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / ​Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Döllenme = Fertilization ; Fertilizasyon = Fertilization ; Fertilizasyon-in vitro = Fertilization-in vitro ; Hiperprolaktinemi = Hyperprolactinemia ; Kısırlık = Infertility ; Prolaktin = Prolactin

Özet:
Amaç: Bu çalışma bazal prolaktin değeri hafif-orta dercede yüksek olan olgular ile normal sınırlarda olan olguların, in vitro fertilizasyon (IVF) sikluslarındaki başarı oranını karşılatırmak amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmaya 2017-2021 yılları arasında İstanbul Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tüp Bebek Ünitesine başvuran, bazal prolaktin değeri 5 ng/mL ile 60 ng/mL arasında olan ve IVF tedavisi alan toplamda 395 infertil hasta dahil edildi. Bazal prolaktin değeri 5-20 ng/mL arasında olan 197 hasta kontrol grubu 20-60 ng/mL arasında olan 198 hasta vaka grubu olarak ayrıldı. Hastaların dosyaları retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların yaşı, infertilite nedenleri ve süreleri, over rezerv tetleri, son 12 ay içerisinde en az 2 kez değerlendirilen prolaktin değerleri, IVF siklusu sürecinde verilen gonodotropin süresi ve toplam dozu, HCG enjeksiyonu öncesi estradiol düzeyleri ve endometrial kalınlıkları, MII oosit sayısı ve oranları, fertilizasyon oranları, embriyo gradeleri, transfer günü, transfer edilen embriyo sayısı, gebelik oranları implantasyon başarı oranları ve canlı doğum oranları kaydedildi. Toplanan tüm veriler istatistiksel olarak analiz edilerek gruplar IVF tedavi sonuçları ve gebelik başarısı açısından kıyaslandı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 395 hastanın yaş ortalaması 30.5±4.3 yıl, ortalama infertilite süresi 5±3 yıl, ortalama deneme sayısı 1.5±0.7 olarak saptandı. İnfertilite nedenlerinin dağılımı gruplar arasında benzerdi. Gruplar arasında over rezervini gösteren hormon parametreleri(FSH, E2, AMH)  ve AFC açısından anlamlı bir fark saptanmadı. Hastaların TSH değerleri çalışma grubunda ortalama 2 mIU/mL±1 iken kontrol grubunda 1.7 mIU/mL±0.8 olarak saptandı ve çalışma grubunda anlamlı olarak daha yüksekti. (p<0.05). Toplam gonodotropin dozu, hCG enjeksiyonu öncesindeki E2 seviyesi ve endometrial kalınlıkları, toplam oosit sayısı, MII oosit oranı ve fertilzasyon oranı açısından gruplar arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Toplam gonodotropin gün sayısı ise çalışma grubunda az bir farkla ancak anlamlı olarak daha yüksekti (p<0.05). Grade 3 embriyo gelişimi çalışma grubunda anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p<0.05). Hiperprolaktineminin grade 3 embriyo gelişiminde bir risk faktörü olduğu sonucuna varıldı [odds ratio 6,8](%95 CI 1,5-30,7 p=0.004). Çalışma ve kontrol grupları arasında gebelik oranları, canlı doğum sayıları, abortus sayıları ve implantasyon başarısızlığı açısından anlamlı bir fark saptanmadı.

Sonuç: Bazal prolaktin yüksekliği olan grupla normal prolaktin seviyelerine sahip iki grubun IVF sikluslarını karşılaştırdığımızda tedavi özellikleri, hormon parametreleri ve başarılı gebelik oranları benzer bulunmuştur. Hipotiroidi olgularında prolaktin yüksekliğine daha sık rastlandığı saptanmıştır. Hiperprolaktinemi olgularının ovulasyon indüksiyonuna daha geç cevap verdiği ve bu grupta grade 3 embriyo gelişiminin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bu bulgularla hiperprolaktineminin kötü embriyo gelişimi ile ilgili olabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Objectives: This study was conducted to compare the success rate in in vitro fertilization (IVF) cycles of cases with mild-moderate baseline prolactin levels and those with normal limits.
Materials and Methods:  In this study a total of 395 infertile patients were included who applied to the IVF Unit of Istanbul Zeynep Kamil Gynecology and Pediatrics Training and Research Hospital between 2017-2021, whose basal prolactin value was between 5 ng/mL and 60 ng/mL and who received IVF treatment. Patients were divided in to two groups , 197 patient with basal prolactin levels of 5-20 ng/mL and 198 patients with basal prolactin levels of 20-60 ng/ml. The files of the patients were evaluated retrospectively. With this retrospective evalution, we recorded; patients' age, causes and duration of infertility, ovarian reserve tests, prolactin values evaluated at least twice in the last 12 months, gonadotropin duration and total dose given during the IVF cycle, estradiol levels and endometrial thickness before HCG injection, MII oocyte count and ratios, fertilization rates, embryo grades, transfer day, number of embryos transferred, pregnancy rates, implantation success rates, and live birth rates. All collected data were analyzed statistically and the groups were compared in terms of IVF treatment results and pregnancy success.
Results: 395 patients who were included to the study had a mean age of 30.5±4. mean infertility duration was 5±3 years, mean number of trials was 1.5±0.7. The distribution for infertility causes were similar between groups.  There was no significant difference between the groups in terms of hormone parameters showing ovarian reserve.(FSH, E2, AMH) and AFC. While the mean TSH levels of the patients in the study group were  2 mIU/mL±1 it was 1.7 mIU/ml±0.8 in the control group and which was significantly higher in the study group (p<0.05) . Grade 3 embriyo development was found to be significantly higher in the study group( p<0.05). It was concluded that hyperprolactinemia is a risk factor for grade 3 embryo development [ odds ratio 6.8 ](95% CI 1.5-30.7 p=0.004). There was no significant difference between the study and control groups in terms of pregnancy rates, number of live births, number of abortions and implantation failure.
Conclusion :  When we compared the IVF cycles of the study group and control group; we have found that treatment characteristics, hormone parameter, and successful pregnancy rates were found to be similar. We found that group that cases with hiperprolactionoma is less sensitive to ovulation induction and this group has a higher chance of grade 3 embryo development. 
   With these findings, it was concluded that basal prolactin elevation may be related to poor embryo development in IVF cycles.