Temporomandibular eklem dejenerasyonlarının retrospektif olarak radyografik ve ultrasonografik değerlendirilmesi
Retrospective radiographic and ultrasonographic evaluation of temporomandibular joint degenerations
Yazar: DİDEM DUMANLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM ŞEKER
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental aygıtlar = Dental instruments ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı temporomandibular eklem (TME) dejenerasyonlarının teşhisinde ultrasonografi ve panoramik radyografinin altın standart olan konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile karşılaştırılarak duyarlılık, özgüllük, pozitif kestrim değeri ve negatif kestrim değerini belirlemek; bu dejenerasyonların yaş ve cinsiyet açısından dağılımını tespit etmektir. Çalışmada Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi kliniğine TME şikayetiyle başvurmuş 143 hastaya ait 286 TME kondili konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT), panoramik radyografi ve ultrasonografi (USG) görüntüleri retrospektif olarak incelenmiştir. Analiz sonucunda çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 50.3 ± 14.4 bulundu. Dejeneratif değişikliklerin görülme oranı kadınlarda erkeklere daha yüksekti. Her iki cinsiyette de en sık görülen dejeneratif değişiklik düzleşme olarak bulundu. Her iki cinsiyette de düzleşmeyi sırasıyla erozyon, osteofit, skleroz, eklem faresi ve subkortikal kist izledi. KIBT'da tespit edilen 143 hastaya ait dejeneratif değişikliklerin 135 (%94,4)'i Panoramik radyografide, 124 (%86,7) 'ü USG'de tespit edildi. Dejeneratif değişikliklerin panoramik radyografide duyarlılıkları; erozyon için %52, osteofit için %60, düzleşme için %89, eklem faresi için %46, subkortikal kist için %50, skleroz için %63 olarak özgüllükleri ise erozyon için %100, osteofit için %100, düzleşme için %100, eklem faresi için %99, subkortikal kist için %99, skleroz için %99 olarak bulundu. Dejeneratif değişikliklerin USG de duyarlılıkları; erozyon için %45, osteofit için %39, düzleşme için %73, eklem faresi için %15, subkortikal kist için %17, skleroz için %45 olarak özgüllükleri ise erozyon için %97, osteofit için %99, düzleşme için %98, eklem faresi için %99, subkortikal kist için %100, skleroz için %99 olarak bulundu.USG ve panoramik radyografinin dejeneratif değişikliklerin tespit edilmesinde KIBT ile karşılaştırıldığında duyarlılık oranları özgüllük oranlarına göre düşük bulunmuştur. Dejeneratif değişikliklerin yokluğunun tespit edilebilmesi varlığının tespit edilebilmesinden daha güvenlidir.
Anahtar Kelimeler: Düzleşme, Erozyon, Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi, Osteofit, Ultrasonografi

Abstract:
The aim of this thesis study is to determine the sensitivity, specificity, positive predictive value and negative predictive value by comparing ultrasonography and panoramic radiography with the gold standard cone beam computed tomography in the diagnosis of temporomandibular joint (TMJ) degenerations; The aim is to determine the distribution of these degenerations in terms of age and gender. In the study, 286 TMJ condyle cone beam computed tomography (CBCT), panoramic radiography and ultrasonography (USG) images of 143 patients who applied to the Oral and Maxillofacial Radiology clinic of Zonguldak Bülent Ecevit University Faculty of Dentistry with TMJ complaints were retrospectively examined. As a result of the analysis, the average age of the patients included in the study was found to be 50.3 ± 14.4. The incidence of degenerative changes was higher in women than in men. The most common degenerative change in both genders was found to be flattening. In both genders, flattening was followed by erosion, osteophyte, sclerosis, articular rash and subcortical cyst, respectively. Of the 143 patients' degenerative changes detected on CBCT, 135 (94.4%) were detected on Panoramic radiography and 124 (86.7%) were detected on USG. Sensitivities of degenerative changes in panoramic radiography; The specificities are 52% for erosion, 60% for osteophyte, 89% for flattening, 46% for joint mouse, 50% for subcortical cyst, 63% for sclerosis and 100% for erosion, 100% for osteophyte, 100% for flattening, 100% for joint It was found to be 99% for mouse, 99% for subcortical cyst, and 99% for sclerosis. Sensitivities of degenerative changes in USG; The specificities are 45% for erosion, 39% for osteophyte, 73% for flattening, 15% for joint mouse, 17% for subcortical cyst, 45% for sclerosis and 97% for erosion, 99% for osteophyte, 98% for flattening, 98% for joint It was found to be 99% for mouse, 100% for subcortical cyst, and 99% for sclerosis.
Sensitivity rates of USG and panoramic radiography were found to be lower than specificity rates when compared to CBCT in detecting degenerative changes. Detecting the absence of degenerative changes is safer than detecting their presence.
Key Words: Flattening, Erosion, Cone Beam Computed Tomography, Osteophyte, Ultrasonography