İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi NEKTY03552 numaralı şiir mecmuası (44a-88a): İnceleme-metin MESTAP'a göre tasnif
Istanbul University Rare Books Library poetry collection numbered NEKTY03552 (44a-88a): Analysis-text-classification according to MESTAP
Yazar: MERVE KARAYEL
Danışman: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
İstanbul Kültür Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Mecmualar, bugünkü bilgilerimize göre Türk edebiyatında XV. yüzyıldan 
itibaren şiir meraklılarınca derlenegelen yazma eserlerdir. Muhtevasında edebiyat 
tarihine yeni yollar tayin edecek bilgileri barındıran şiir mecmuaları, sanatsal yönü 
dışında; adı unutulan şairleri ve şiirlerini gün yüzüne çıkaran, tanınan şairlerin kenarda 
köşede kalan manzum eserlerini belgeleyen, bilim dünyasının farklı kollarına hizmet 
eden fevaid bilgilerine ulaşmamızı sağlayan tarihî birer belge niteliği de taşırlar. 
Binaenaleyh mürettiplerin şahsî zevk ve birikimleri sonucunda oluşan bu eserler, 
yazıldığı dönemin edebî zevkini ve sosyal yapısını tetkikte, araştırmacıların 
vazgeçilmez başvuru kaynakları içerisinde yer alırlar. Nitekim üzerinde çalıştığımız şiir 
mecmuası vesilesiyle gün yüzüne çıkan Sulhî Çelebi ve onun divançe oluşturacak kadar 
şiirinin Latin harflerine aktarılması, Klasik Türk Edebiyatı sahası için kayda değer bir 
tespit kabul edilebilir. Yine Balıkesirli Râsih'e nispet edilen meşhur "üstine" redifli 
gazelin, aslında ona ait olmadığı bu mecmuadaki kayıtlarla ortaya konulmuştur. 
Tezimizin konusunu oluşturan şiir mecmuası esasen, biri Sulhî olmakla üzere iki 
ayrı mürettibin kaleminden çıkmadır. Ekserisi, XVII. yüzyılda yaşamış bir şair olan 
Sulhî Çelebi'nin şiirlerinden ve şair dışındaki XIV-XVII. yüzyıllar arasından seçilen 
çeşitli şairlerin şiir seçkisinden meydana gelen bölüm haricinde, bir de XVIII. yüzyılda 
yazıldığı muhtemel ve mürettibi belirsiz olan bir bölüm vardır. Bu bölümde, XIVXVIII. yüzyıllar arasında yaşamış muhtelif şairlerin şiirlerinin yanı sıra mecmuanın 
sonunda, XVIII. yüzyılda yaşamış bazı devlet ricalinin, azil ve tayinlerinden bahseden 
mektuplar yer almaktadır. Bu bakımdan, mecmua sayesinde ulaşılan yeni bilgiler, edebî 
çeşitlilik ve zenginlik, tarihi malumatlar gibi farklı ve bizce önemli yönleri bulunan bu 
mecmuanın tez olarak hazırlanmasıyla, MESTAP Projesi kapsamında bilim dünyasına 
katkı sunması amaçlanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, Şiir Mecmuaları, MESTAP, Sulhî Çelebi.

Abstract:
Poetry Mecmuas (poetry collections), according to our current knowledge, in 
Turkish literature XV. These are manuscripts that have been compiled by poetry 
enthusiasts since the 19th century. Poetry magazines, which contain information that 
will determine new ways to the history of literature, apart from their artistic aspect; They 
also have the characteristics of historical documents that bring to light the forgotten 
poets and their poems, document the verse works of well-known poets that are on the 
sidelines, and enable us to reach "fawaid" (useful factsheets) information that serves 
different branches of the scientific world. Consequently, these works, which are created 
as a result of the personal taste and knowledge of the crew, are among the indispensable 
reference sources of researchers in examining the literary taste and social structure of 
the period in which they were written. As a matter of fact, the transfer of Sulhî Çelebi 
and his poems, which came to light on the occasion of the poetry magazine we are 
working on, to today's Turkish, can be accepted as a remarkable finding for the field of 
Classical Turkish Literature. Again, it has been revealed by the records in this magazine 
that the famous ghazel with "üstüne" redif, which is attributed to Râsih from Balıkesir, 
does not actually belong to his.
The poetry collections, which constitutes the subject of our thesis, is essentially 
the work of two separate writers, one of which is Sulhi. Mostly, XVII. XIV-XVII. apart 
from the section consisting of a selection of poems by various poets selected from 
among the centuries, there is also the XVIII. There is a chapter that was probably written 
in the XVIIth century and whose author is uncertain. In this section, XIV-XVIII. in 
addition to the poems of various poets who lived between the centuries, at the end of the 
magazine, XVIII. There are letters about the dismissal and appointment of some state 
dignitaries who lived in the XVIIIth century. In this respect, it is aimed to contribute to 
the scientific world within the scope of the MESTAP Project by preparing this journal, which has different and important aspects such as new information, literary diversity 
and richness, historical information obtained through the journal, as a thesis.

Keywords: Classical Turkish Literature, Poetry Collections, MESTAP, Sulhi Celebi.