Diyabetik ayak bakımında in vivo çalışma: Gülyağından elde edilen geraniol pansumanının diyabetik yara iyileşmesine etkisi
In vivo study in care of diabetic foot: The effect of geraniol dressing obtained from rose oil on diabetic wound healing
Yazar: SIDDIKA ERSOY
Danışman: PROF. DR. AYNUR TÜREYEN ; YRD. DOÇ. DR. AYŞE KOCABIYIK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus-deneysel = Diabetes mellitus-experimental ; Gül yağı = Rose oil ; Hasta bakımı = Patient care ; Hastalık = Disease ; Hemşireler = Nurses ; Ratlar =   ; Yara iyileşmesi = Wound healing ; Yağlar-uçucu = Oils-volatile

Özet:
DM' de diyabetik ayak problemleri yaşamı kısıtlayan, organ kaybına götürebilen ruhsal, bedensel, sosyal ve ekonomik ayrıcalığı olan bir komplikasyon olarak kabul edilmektedir. 
Etkin yara bakımı için gelişen tıp, bilim ve teknoloji alternatif yara bakım ürünlerinin gelişmesine ve piyasaya sürülmesine olanak vermiştir. Yara bakım ürünlerinde özellikle antioksidan özellikleri nedeni ile bitkilere yönelinmiştir. Yapılan çalışmalarla gül yağının antioksidan, antibakteriyel, anti-HIV, anksiyolitik, anti inflamatuvar, analjezik, hipnotik, anti-spazmodik, antitümör, kemopreventif, antitussif ve antidiyabetik etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Ancak diyabetik bireylere yönelik özel bir araştırma bulunmamaktadır.
Bu araştırmada diyabetik ayak yaralarının bakımında maliyet etkinliği sağlanarak, yara iyileşmesini hızlandırmak, yaranın ilerlemesini ve kötüleşmesini engellemek için gül yağından elde edilen geraniol maddesi ile yapılan pansumanın iyileştirici etkisini incelemek amaçlanmıştır. 
Araştırmanın deney süreci Süleyman Demirel Üniversitesi Deney Hayvanları Üretim ve Deneysel Araştırma Labaratuvarı' nda (HÜDAL), 2 - 27 Haziran 2016 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini HÜDAL'dan elde edilen 40 adet erişkin ortalama ağırlıkları 200–350 gr olan Sproque-Dowley cinsi, erkek ve dişi ratlar oluşturmuştur. Örneklemden dişi ve erkek sayısı eşit olmak koşulu ile, 3 deney 2 kontrol grubu oluşturulmuştur. Kontrol gruplarından biri hariç diğerlerinde Streptozotosin enjekte edilerek diyabet oluşturulmuş, 5. Grup nondiyabetik grup olarak belirlenmiştir. Deney ve kontrol grubundaki ratlarda başın 3-4 cm gerisinden başlanarak cerrahi işlemle 1,5 cm çaplı, 1'er cm aralıklı, 3'er eksizyonel iskemik yara oluşturulmuştur.  Birinci Deney Grubuna; gül yağı ekstresi (Geraniol) pansumanı (GP), İkinci Deney Grubuna; izotonikli ıslak pansuman (İIP), Üçüncü Deney Grubuna; hidrokolloid yara örtüsü pansumanı (HP) topikal olarak günde 1 kez uygulanmıştır. Aynı şekilde yara oluşturulmuş olan Pozitif (PK) ve Negatif Kontrol (NK) gruplarında hiçbir pansuman uygulanmamıştır. Yara iyileşmesinin makro düzeyde izlemi, 3., 5., 7., 10., 13., 15. günlerde yara skorlaması yapılarak değerlendirilmiştir. Yara yerlerinden 5., 10., 15. günlerde doku örnekleri alınarak immünohistokimyasal ve histopatolojik incelemelerle mikroskobik yara iyileşmesi değerlendirilmiştir. Bu amaçla CD34, SMA ve Vimentin kullanılmış, anjiogenez ve doku takipleri irdelenmiştir. Yara iyileşmesi oksidatif stres indeksi, TAS/ TOS ölçümleri ile değerlendirilmiştir.  
Araştırmanın makroskobik sonuçlarında yara skoruna bakıldığında GP grubunda ve ND grubunda yara skoru 3. günden itibaren diğer gruplara göre anlamlı olarak azalmış ve her kontrolde anlamlı olarak azalmaya devam etmiştir.
Mikroskobik sonuçlarda, 0. gün ile kıyaslandığında: Kollojen yoğunluk düzeyi ve epitelizasyon GP grubunda 10. günde; fibroblast sayısı ve inflamatuar hücre infiltrasyonu tüm deney gruplarında 10. günde ve PK grubunda 15. günde anlamlı olarak artmıştır. Yağ hücresi artışı GP grubunda diğer deney gruplarına göre daha geç anlamlılık kazanmıştır. Tüm deney gruplarında ve PK kontrol grubunda 5. günden itibaren artan anjiogenez 15. günde;  5. gün ve 10. güne göre anlamlılık kazanmıştır. CD34, SMA ve Vimentin boyanmalarında da GP grubunun diğer pansumanlara üstünlüğü gösterilmiştir. Biyokimyasal ölçümlerde OSİ değerinde başlangıç ölçümleri tüm gruplarda benzerken; son ölçümlerde en fazla düşüş GP ve NK kontrol gruplarında bulunmuştur.
Elde ettiğimiz verilere göre; Makraskobik ve mikroskobik izlemlerde, GP grubu NK grubu yara iyileşmesine benzer bir yara iyileşmesi sağlamış ve halen yara bakımında standart olarak kullanılan ürünlere üstünlük sağlamıştır. Bu nedenle diyabetik yara bakımında Geraniol pansuman materyalinin klinik faz çalışmalarının yapılması ve sonuçlarıyla klinik kullanıma sunulması önerilmektedir.    
Anahtar kelimeler: Diyabetik Ayak, Rat, Geraniol, Gül Yağı, Hidrokolloid Örtü

Abstract:
Diabetic foot problems in DM are accepted as a complication with special characteristics  related to the mental, physical, social and economic aspects that restrict life and lead to organ loss. For effective wound care, developments in medicine, science and technology have allowed alternative wound care products to be developed and marketed. Investigations about wound care products have been directed to plants because of their antioxidant properties.
Antioxidant, antibacterial, anti-HIV, anxiolytic, anti-inflammatory, analgesic, hypnotic, anti-spasmodic, antitumor, chemopreventive, antitussive and antidiabetic effects of rose oil have been determined in the previous researches. However, there is no specific research for diabetic individuals. In this study, to accelerate the wound healing, prevent the progression and worsening of the wound by providing cost effectiveness and to investigate the healing effect of dressing with geraniol material obtained from rose oil was aimed. 
The experimental period of the study was carried out between 2 and 27 June 2016 in Experimental Animal Production and Experimental Research Laboratory of University of Süleyman Demirel. 40 (male and female) adult Sprague-Dawley rats weighing 200-350 g were used  Three experimental, two control group were formed. Except one of control group diabetes was induced by injecting streptozotocin. Group five was defined as nondiabetic group. For each animal three excisional ischemic wounds were created. Rose oil extract (geraniol) dressing, isotonic wet dressing and hydrocolloid wound dressing were applied topically once a day to first, second and third groups, respectively.  No dressing was applied to the positive and negative control groups.
Macro-level of follow-up of wound healing was assessed by wound scoring on days 3, 5, 7, 10, 13, 15. Micro-level of follow-up of wound healing was assessed by Immunohistochemical and histopathologic examinations. For this aim tissue samples were taken at 5th, 10th and 15th days.  CD34, SMA and Vimentin were used, angiogenesis and tissues were investigated. Index of oxidative stress of wound healing was assessed by TAS / TOS measurements.
Due to the macroscopic results of the study, it was determined that wound score was significantly decreased on day 3 in the first group (dressed with geraniol) and non diabetic groups compared with other groups. Significant decrease was observed in each macroscopic control.
When the microscopic findings compared with day 0, in the first group, significant decrease of level of collagen density and epithelization were observed on day 10. Exept the positive control group, in all groups number of fibroblasts and infiltration of inflammatory cells were significantly decreased on day 10. In the positive control group significant decrease was observed on day 15. In the first group, increase in fat cells has become significant later than other groups. In all experimental groups, angiogenesis was started to increase from day 5 and get significance on day 15 compared to day 5 and 10.  In the CD34, SMA and Vimentin staining, the first group showed superiority to other dressings. In biochemical measurements, initial measurements of OSI were similar in all groups. In the last measurements the highest drop was seen in geraniol dressed and negative control groups.
According to the macroscopic and microscopic follow-up, geraniol dressed group provided similar wound healing with negative control group and showed superiority to the other products used as a standard in wound care. Our results suggest that clinical phase studies of geraniol dressing material should be studied and results should be present to clinic use. 

Key words: Diabetic Foot, Rat, Geraniol, Rose Oil, Hydrocolloid Cover