Amerikan edebiyatındaki çocuklara yönelik etkileşimli e-kitaplarda gerçeküstü unsurların görsel analizi
Visual analysis of surrealist elements in interactive e-books for children in American literature
Yazar: DENİZ ODUNCU
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR BAKAN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Sanat Eğitimi Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Amerikan Kültürü ve Edebiyatı = American Culture and Literature ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Etkileşimli sanat = Interactive art ; Grafik sanatçıları = Graphic artists ; Güzel sanatlar akademisi = Fine arts academy ; Hikaye kitapları = Story books ; Pop-sürrealizm = Pop-surrealism

Özet:
Bu araştırmada temel amaç başından sonuna doğru çocuk kitabı illüstrasyonlarının çeşitli sanat akımlarıyla olan bağlantısından ortaya çıkan önemli eserlerin, özellikle Sürrealizm sanat akımını benimseyen kitapların, benzerliklerini ve ortak temalarını analiz edip ortaya çıkararak incelemektir. Araştırmada seçilen eserler ile özellikle sürrealizm akımına büyük ölçüde katkı sağlamış ve çocuk literatürüne bolca eser ortaya koymuş olan Amerikan edebiyatındaki çocuk kitapları hakkında bilgi verilip, sürrealist öğeleri incelenip araştırılmıştır. Çocuk edebiyatı sade haliyle bir çok makale ve araştırmalara konu olsa da özellikle sanat akımlarıyla olan ilişkisi ve bağlamlarının incelenmesi açısından az da olsa yurtdışı kaynakları mevcut iken yurtiçi kaynaklar yok denecek kadar azdır. Özellikle araştırma için seçilen eserlerin Amerikan literatüründen olmasının en önemli nedeni çoğu popüler çocuk kitabının bu coğrafyadan yayılarak dünyaya yayılmasıdır. 
Eser ile eseri oluşturan sanatçı arasındaki bağ yok sayılamayacak şekilde bağlantılı ve ilişkilidir. Sanatçının yaşadığı dönem, hayatı, ruh hali ve etkilendiği sanatçılar gibi konular eser oluşturmada önemli etkenler arasında yer almaktadır. Araştırmada yer alan incelemeye tabi tutulacak beş eser ve bununla birlikte eserlerin sahibi beş sanatçı yönteme uygun şekillerde araştırmaya eklenerek incelenmektedir. 
Bu bağlamda yapılan bu araştırma sayesinde çocuk literatürünün sadece dışarıdan sığ bakılacak bir konu olmadığı derinlemesine bakıldığında bir sanat eseri kadar incelenecek yönlere sahip olduğu anlaşılmaktadır. Sürrealizm ve çocuk edebiyatı birbiriyle ne kadar uzak görünse de aslında birçok bağlamda etkileşim halindedir. Hayal gücü kavramı ile birleşen bu iki alan sayesinde gerçek ve hayal arasında yaşanan hikayelerin yer aldığı çokça eser ortaya çıkarılmıştır. Araştırmada seçilen beş eser özellikle bu hususta tam olarak istenen sürreal ve gerçeklik arasında yer almaktadır. Bazıları geleneksel fakat klasik anlamda çocuk literatüründe önemli yer teşkil eden bazıları ise günümüz dijital dünyasına ayak uydurmuş teknolojik gelişmelerinden nasibini alan sürrealist çocuk eserleridir. 
İlk bölümlerde kısaca Sürrealist sanat akımından, tarihinden çeşitli bilgilere yer verilmiş sonrasında Amerikan etkili çocuk edebiyatı eserlerinin döneminden, önemli eserlerinden bahsedilerek asıl araştırmaya konu olacak yöntemlerden "Ferrara's Ten Step Method" ve "Krauss  Comparative Method" yer alarak eserlerin aşama aşama incelenerek araştırmada yer aldığı kısım ortaya çıkarılmıştır. Bu iki yöntem seçilirken kaynaklık eden "The Postmodern Poupee: Surrealist Ideas in the Works of Three Comtemporary American Artists" adlı Ming-Ji Zhang'ın yazdığı 2007 yılında yayınlanan makaledir. Yöntemin görsel araştırmaya uygun şekilde değiştirilip uygun hale getirilerek şu  adımlara dönüştürülmüştür: 1.Adım: İlk Bakış: Resmin nesnel açıklaması ve sanat eseriyle tarihi çağrışımlar, 2.Adım: Sözdizimi: Resmi terimlerle sanat eserlerinin envanterini estetik ve etkileyiciliğini ortaya çıkarmak, 3.Adım: Duygular: Çalışmanın çağrıştırdığı duygusal tepkilerin envanteri, 4.Adım: Ontoloji : Doğa için bir argüman ve sanat eserinin varlığı, Dışarıdan eleştirel görüşlerin eklenmesi yorumlama sürecini bilgilendirmek, 5.Adım: Meta-Eleştiri : Tüm yorumlama sürecinin gözden geçirilmesi, Çalışmaya ikinci yansıtıcı bir bakış.

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the original works that emerged from the connection of children's book illustrations with various art movements from the beginning to the end, and especially important books that adopt the Surrealism art movement. The works selected in the research were given information about children's books in American literature, which contributed to the surrealism movement and produced many works in children's literature, and their surrealist elements were examined and researched. Although children's literature is the subject of many articles and researches in its plain form, it is scarcely available in foreign sources, especially in terms of examining its relationship and context with art movements, while it is almost non-existent in domestic sources. One of the important reasons why the works chosen for the research are from American literature is that most popular children's books spread from this geography to the world. The bond between the work and the artist who created the work is undeniably connected and related. Subjects such as the period in which the artist lived, his life, his mood and the artists he was influenced by are among the important factors in creating a work.
  The five works to be examined in the research, as well as the five artists who own the work, are examined by adding them to the research in accordance with the method.
Thanks to this research carried out in this context, it is understood that children's literature is not only a subject to be looked at from the outside, but also has aspects to be examined as much as a work of art when examined in depth. No matter how far surrealism and children's literature may seem, they actually interact in many contexts. Thanks to these two fields combined with the concept of imagination, many works have been revealed that include stories between reality and imagination. The five works selected in the research are exactly between the desired surreal and reality in this regard. Some of them are traditional but classical children's literature, and some of them are surrealist children's works that have kept up with today's digital world and have their share of technological developments.
In the first chapters, various information about the Surrealist art movement and its history are briefly given, then the period of American influential children's literature works and important works are mentioned, and "Ferrara's Ten Step Method" and "Krauss' Comparative Method", which are the methods that will be the subject of the main research, are included in the research by examining the works step by step. part was revealed. The source for choosing these two methods is the article published in 2007 by Ming-Ji Zhang named "The Postmodern Poupee: Surrealist Ideas in the Works of Three Comtemporary American Artists". The method has been changed and adapted in accordance with visual research and transformed into the following steps: 1.Step: First Look: The objective description of the painting and historical associations with the artwork, 2.Step: Syntax: To reveal the aesthetic and impressiveness of the inventory of artworks in official terms, 3.Step: Emotions: Inventory of emotional reactions evoked by the work, Step 4: Ontology: Existence of an argument for nature and a work of art, Adding outside critical views to inform the interpretation process, Step 5: Meta-Criticism: Reviewing the entire interpretation process, A second reflective look at the work .