SGLT-2 inhibitörü kullanan tip-2 diabetes mellitus tanılı hastaların işeme alışkanlıkları, uyku ve yaşam kalitelerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of voiding habits, sleep and quality of life of patients with type-2 diabetes mellitus using SGLT-2 inhibitor
Yazar: GÖKÇEN GÜNGÖR SEMİZ
Danışman: PROF. DR. TEVFİK DEMİR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2023
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Giriş: SGLT-2 inhibitörleri, tip 2 diyabetiklerde, aterosklerotik kardiyovasküler hastalığı ve veya renal komplikasyonları olan hastalarda öncelikle tercih ettiğimiz ilaçlardır. Diüretik etkinliklerinden dolayı poliüri, sıvı kaybı, dehidratasyon riskleri vardır. Literatür incelediğinde SGLT-2 inhibitörleriyle ilişkili üriner şikayetlerin yaşam ve uyku kalitesini nasıl etkilediğini değerlendiren çalışmalar sık değildir. Biz de bu çalışmayla SGLT-2 inhibitörü kullanımının hastaların işeme alışkanlıkları, uyku ve yaşam kalitesi üzerine etkisini araştırmayı hedefledik.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Endokrinoloji poliklinikte tip 2 diyabet tanısı ile takipli 72 hasta dahil edildi. Mevcut tedavilerine SGLT2-inhibitörü (dapagliflozin-empagliflozin) eklenmiş olan hastalar takibe alındı. Başlangıçta ve takip eden 1. ve 3. aylarda gece-gündüz idrar yapma sıklıkları, alt üriner sistem semptomları, uyku ve yaşam kaliteleri ölçekler ile sorgulandı. Üriner şikayetleri olan hastalar üroflowmetre ile değerlendirilip, tedavi altında 1 ve 3. aylarda tekrar değerlendirildi. Takiplerde vücut ağırlığı ve laboratuvar parametrelerindeki değişimler, üriner- genital enfeksiyon varlığı kaydedildi.
Bulgular: Çalışmaya 38 kadın 34 erkek dahil edildi. Yaş ortalamaları 59.63±8.19 idi. Ortalama diyabet süreleri yaklaşık 10 yıl'dı. En sık görülen komorbidler sırası ile hipertansiyon, hiperlipidemi ve koroner arter hastalığı idi. Tedavi sürecinde 11 hastada üriner/genital enfeksiyon görüldü. Kadınlarda üriner enfeksiyon sıklığı daha fazla idi (Kadın: %21, erkek: %0). Üçüncü ay takiplerinde hastalarda vücut ağırlığında; HbA1c, trigliserit ve mikroalbumin düzeyinde anlamlı azalma görüldü (p<0.05). İşeme günceleri incelendiğinde gece ve gündüz işeme sıklıklarında artış görülmedi, fakat üroflowda işeme hacimleri artmıştı. Kadın ve erkeklerde alt üriner sistem semptomlarını değerlendiren anketlerde 3. ayda anlamlı değişiklik yoktu.
Sadece erkeklerde tedavinin 1. ayı ile 3. ayı değerlendirildiğinde gündüz işeme sıklığında anlamlı artış vardı (p =0.04) Artmış gün içi uykululuğu değerlendiren Epworth ölçeği
ve noktüri ile ilgili yaşam kalitesi ölçeklerinde işeme verileri ile paralel olarak anlamlı değişim izlenmedi. Kısa form-36 (SF-36) ölçeğine bakıldığında ise alt parametrelerden fiziksel fonksiyonda anlamlı iyileşme vardı (p = 0.01). Bunu en çok etkileyen faktörün glisemik kontrol ve HbA1c' deki iyileşme olduğu görüldü. 
Sonuç: Tip 2 diyabetik hastalarda mevcut tedaviye eklenen SGLT-2 inhibitörleri gece işeme sıklığını arttırmayıp, alt üriner sistem semptomlarında artışa yol açmamaktadır. Bu veriyi destekler nitelikte, noktüriyle ilgili yaşam kalitesi ve gün içi uykululuk durumlarında değişiklik olmamıştır. Glisemik kontroldeki iyileşme ile paralel olarak SF-36-fiziksel fonksiyon skorunda anlamlı iyileşme vardır.

Abstract:
Background: SGLT-2 inhibitors are the drugs of choice for patients with type 2 diabetes, atherosclerotic cardiovascular disease and or renal complications. There are risks of polyuria, fluid loss, dehydration due to diuretic activities. When the literature is reviewed, studies evaluating how urinary complaints associated with SGLT-2 inhibitors affect quality of life and sleep are not common. In this study, we aimed to investigate the effects of SGLT-2 inhibitor use on patients' voiding habits, sleep and quality of life.
Methods: Our study included 72 patients who were followed up with the diagnosis of type 2 diabetes in the Endocrinology outpatient clinic of Dokuz Eylul University Hospital. Patients who had an SGLT2 inhibitor (dapagliflozin-empagliflozin) added to their current treatment were followed up. The frequency of day-night urination, lower urinary system symptoms, sleep and quality of life were questioned with scales at the beginning and in the following 1st and 3rd months. Patients with urinary complaints were evaluated with uroflowmetry and re-evaluated at 1 and 3 months under treatment. Changes in body weight and laboratory parameters, and the presence of urinary-genital infection were recorded during the follow-ups.
Results: 38 women and 34 men were included in the study. The mean age was 59.63±8.19 years. Average duration of diabetes was about 10 years. The most common comorbidities were hypertension, hyperlipidemia and coronary artery disease, respectively. During the treatment period, urinary/genital infections were seen in 11 patients. The frequency of urinary infections was higher in women (Women: 21%, men: 0%). In the third month follow-up, in the patients' body weight; There was a significant decrease in HbA1c, triglyceride and microalbumin levels (p<0.05). When voiding diaries were examined, there was no increase in voiding frequency during the day and night, but voiding volumes increased in uroflow.There was no significant difference at 3 months in the questionnaires evaluating lower urinary tract symptoms in men and women. There was a significant increase in the frequency of daytime voiding only in males when the 1st and 3rd months of treatment were evaluated (p = 0.04). No significant change was observed in the Epworth scale evaluating increased daytime sleepiness and in parallel with voiding data in the quality of life scales related to nocturia. When the short form-36 (SF-36) scale was examined, there was a significant improvement in physical function, one of the sub-parameters (p = 0.01). It was observed that the factor affecting this most was the improvement in glycemic control and HbA1c.
Conclusion: SGLT-2 inhibitors added to the current treatment in type 2 diabetic patients do not increase the frequency of nighttime voiding and do not cause an increase in lower urinary system symptoms. Supporting this data, there was no change in quality of life and daytime sleepiness related to nocturia. There is a significant improvement in the SF-36-physical function score, consistent with the improvement in glycemic control.