Ahmet Paşa Dîvânı'nın Tâhirü'l-Mevlevî tarafından nesre çevirisinin Latin harflerine aktarımı
Latin letter adaptation of the prose translation of Ahmed Pasha Dewan by Tahiru'l Mevlevi
Yazar: ZEHRA TEZEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULMUTTALİP İPEK
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ahmed Paşa = Ahmed Pasha ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Divanlar = Divans ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Latin harfleri = Latin characters ; Nesir = Prose ; Tahirü'l-Mevlevi = Tahirü'l-Mevlevi ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
Klasik Türk şiirinin yaklaşık altı asırlık tarihî serüveni gözden geçirildiğinde matbu ve yazma olmak üzere gerek manzum gerek mensur pek çok eser vücuda getirilmiştir. Söz konusu eserlerin günümüz okuruna ulaşması noktasında bu eserlerin Latin harflerine aktarımı büyük önem arz etmektedir. Ancak en az bunun kadar önemli olan bir diğer husus ise eski edebiyat, kültür ve medeniyet dünyamıza ait metinlerin anlaşılması ve yorumlanmasıdır. Bu düşünceden hareketle Tâhirü'l-Mevlevî'nin "Veliyyü'd-din Oğlu Ahmed Paşa Divanı'nın Nesre Çevrilişi" adlı rika hatlı metin tez konusu olarak belirlenmiş ve bu sayede XV. yüzyılın sacayaklarından biri olan ve özellikle kaside sahasında şöhret kazanmış divan şairlerinden Ahmed Paşa'nın şiir anlayışı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi, Fethi Sezai Türkmen Koleksiyonu 85-86 numarada kayıtlı olan eserin tamamının çalışılması yüksek lisans tezinin sınırlarını aşacağından bu çalışmada söz konusu eserin 86 numarada kayıtlı defterin tamamı ile 85 numaralı defterin ilk 28 varağı yeni yazıya aktarılmıştır.

Eser, Ahmed Paşa gibi edebiyat tarihimizin önemli bir şairinin divanındaki tüm şiirlerin nesre çevirisini ihtiva etmesinin yanı sıra divanın tümünün şerh edilmesine bir basamak teşkil etmesi; üstelik nesre çevirilerin Tâhirü'l-Mevlevî gibi o geleneğe hâkim ve çok yönlü bir kimse tarafından yapılmış olması yönüyle de ayrıca önem arz etmektedir. Bu sebeple çalışmamıza eserin müellifi Tâhirü'l-Mevlevî hakkında hayatı, edebî kişiliği ve eserleriyle ilgili bir bölüm eklemeyi uygun gördük.

Anahtar Kelimeler: Ahmed Paşa, 15. yüzyıl divan şiiri, Tâhirü'l-Mevlevî, nesre çeviri

Abstract:
A review of six centuries long adventure of Classical Turkish poetry depicts that there are many printed and inscribed examples of prose and verse compositions. It is very important to adapt these works into Latin letter so that they can be enjoyed by modern readers. However, it is of equal significance that the texts of our old literary and cultural world are understood and interpreted. In this regard, Tahiru'l Mevlevi's rika style work entitled as "Prose Translation of Dewan of Ahmed Pasha Son of Veliyyu'd-din" is taken as the subject of this thesis which aims to present the poetry of Ahmed Pasha, a fundamental personage famous for his odes in dewan tradition. The aforementioned work is registered as number 85 and 86 at F. Sezai Turkmen Collection in Suleymaniye Library of Manuscripts, and as it would exceed the limits of an M.A. Thesis, the whole manuscript numbered 85 and the first 28 leaves of the manuscript numbered 86 were adapted into the current writing.

The work is an important step for the annotation of the complete dewan work as it includes the prose translation of all the poems by Ahmed Pasha, a significant figure in our literary history. Additionally, the prose translation of the original work was conducted by Tahiru'l Mevlevi, a sophisticated person who possessed a great command of the contemporary tradition.  Therefore, it was seen fit to include a chapter on the life, literary career, and works of Tahiru'l Mevlevi as the translator of the work adapted in this study.

Keywords: Ahmed Pasha, 15th century dewan poetry, Tahiru'l Mevlevi, prose translation