İlköğretim matematik öğretmen adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgisi gelişimlerinin incelenmesi: Çokgenler örneği
Examining the development of pre-service mathematics teachers' technological pedagogical content knowledge: The case of polygons
Yazar: BÜŞRA KARTAL
Danışman: PROF. DR. CENGİZ ÇİNAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Teknolojik yetkinlik = Technological competency ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu çalışmada, ilköğretim matematik öğretmen adaylarının Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) gelişimleri incelenmiştir. Çalışmada karma araştırma desenlerinden iç içe karma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın nicel kısmında 33 öğretmen adayına TPAB öz değerlendirme ölçeği bir öğretim yöntemi dersinin (Özel Öğretim Yöntemleri-II) başında, sonunda ve öğretmenlik uygulamasının sonunda olmak üzere toplam üç kez uygulanmıştır. 33 öğretmen adayı arasından farklı teknolojik birikim ve alan bilgisine sahip 6 öğretmen adayı seçilmiştir. Bu öğretmen adaylarının çokgenler konusuna dair TPAB gelişimi Niess (2005)'in bileşenleri kapsamında incelenmiştir. Bu öğretmen adaylarına (N=6) çalıştaylar düzenlenmiş ve öğretmen adaylarından dört defa (iki defa mikro öğretimde, iki defa gerçek sınıf ortamında) teknoloji destekli bir matematik dersini planlayıp anlatmaları istenmiştir. Öğretmen adayları ile yapılan görüşmeler, öğretmen adaylarının ders anlatımlarına dair gözlem ve video kayıtlar, öğretmen adaylarının derslerini değerlendirme ve planlama toplantılarına dair video kayıtları, ders planları veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS programı, nitel verilerin analizinde ise betimsel ve içerik analizi birlikte kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, yöntem dersinin sonunda öğretmen adaylarının TPAB öz değerlendirme seviyeleri artarken, öğretmenlik uygulamasının sonunda azalmıştır. Nicel sonuçları destekler nitelikte, 6 öğretmen adayının gerçek okul ortamında gerçekleştirdikleri ilk derste TPAB seviyelerinin düştüğü gözlemlenmiştir. Öğretmen adayları okul ortamında ilk derslerini değerlendirdikten sonra aynı dersi ikinci bir defa daha planlamışlar ve bu ikinci anlatımda TPAB seviyelerinde gelişme olduğu görülmüştür. Öğretmen adaylarının teknolojiye dair geçmiş deneyimlerinin TPAB'a dair inançlarını etkileyen önemli bir faktör olduğu, ancak profesyonel gelişim programları (Örn. Çalıştaylar) ile bu inançların değişebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Teknoloji ile ders anlatımlarını etkileyen faktörler arasında ise öğretmen adaylarının teknoloji ile ilgili geçmiş deneyimlerin, bilgi ve becerilerinin ve inançlarının etkili olduğu görülmüştür. Bu bulgular çerçevesinde öğretmen adaylarına gerçek sınıf ortamında teknoloji ile daha fazla öğretim yapma ve öğretmen adaylarının bu öğretimlerini değerlendirme imkânının verilmesi önerilebilir.

Abstract:
The development of pre-service mathematics teachers' Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) was examined in this study. Embedded mixed method design was used. A survey related to TPACK self-assessment was administered to 33 pre-service teachers three times (before and after a method course, after field experience) for quantitative section of study. 6 pre-service teachers were selected based on their different technological backgrounds and content knowledge. These pre-service teachers' development of TPACK about polygons was investigated within the context of Niess (2005)' TPACK components. Pre-service teachers (N=6) were asked to plan and implement four technology-based mathematics lessons (two of them were microteaching and other two were in the real context of school). Interviews, observations and video recordings of pre-serivce teachers' lesson implementations, video recordings of meetings in which they evaluate and re-plan their lessons, and lessons plans were data source of study. SPSS was used to analyze quantitative data, descriptive and content analyses were used for qualitative data. According to results, pre-service teachers' TPACK self-assessment scores increased after method course and decreased after field experience. In common with quantitative results, there was a decrease in pre-service teachers' (N=6) TPACK level in their first implementation in class. Pre-service teachers evaluated their first implementation in the class and then re-planned the same lesson. Their TPACK level increased in the second implementation. It was concluded that pre-service teachers' experiences with technology is an important factor affecting their TPACK beliefs. But it was seen that their beliefs may change with the help of professional development programmes such as workshops.  Also, it was found that pre-service teachers' experiences, knowledge and skills, and beliefs about technology affected their lesson implementations. Based on the findings, it may suggested to give pre-service teacher more opportunities to teach with technology in real context of schools and to evaluate their implementations.