Diyabetes mellitus tanılı hastalarda kardiyak otonom nöropati ve pankreas ekzokrin yetmezliği arasındaki ilişki
Relationship between pancreas exocrine insufficiency and cardiac autonomic neuropathy in patients with diabetes mellitus
Yazar: NİDA UYAR
Danışman: YRD. DOÇ. ABDULLAH EMRE YILDIRIM
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Gastroenteroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik nöropatiler = Diabetic neuropathies ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Nöropatiler = Neuropathies ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases

Özet:
Amaç: Otonom nöropati, diyabetesmellitusta (DM) görülen ciddi bir komplikasyondur. Diyabetik hastalarda meydana gelen gastrointestinal semptomların pankreas ekzokrin yetmezliğine (PEY) bağlı olması muhtemeldir. Diyabetik otonom nöropatienteropankreatik refleksleri bozarak PEY'e neden olabilir. Diyabetik otonom nöropatinin farklı bir türü olan kardiyak otonom nöropati (KON) ile PEY arasındaki ilişki bilinmemektedir. Bu çalışmada amacımız PEY ile KON birlikteliğinin değerlendirilmesidir. 
	Yöntem ve Materyal: Çalışmaya Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Gastroenteroloji ve Geriatri Polikliniğine başvuran DM tanılı, persistangastrointestinal şikayetleri olan, 17 yaş ve üzeri, dışlama kriterlerine sahip olmayan 110 hasta ve 40 kişilik sağlıklı kontrol grubu alındı. Hastaların DM tipi, yaşı, hastalık yaşı, vücut kitle indeksi, şikayeti, hipoglisemi atağı varlığı, insülin pompası kullanım durumu, c-peptid, insülin, LDL kolesterol, HbA1C ve D vitamini düzeyi, hepatosteatoz varlığı ve komplikasyonları kayıt edildi. Hastalara Ewing ve Clarke's kriterleri kullanılarak KON testleri yapıldı ve kardiyak disotonominin şiddeti saptandı. Hastalardan fekal elastaz-1 (FE-1) ölçümü için 100 mg gaita örnekleri alındı.
	Bulgular: Hasta grubunda ortalama FE-1 değeri 179,67±74,95 μg/gram, kontrol grubunda ortalama FE-1 değeri 262,40±94,98 μg/gram saptandı. Hasta grubunda 67 hastada (%69,1) PEY saptandı, 34 hastada (%30,9) saptanmadı, kontrol grubunda 3 kişide (%7,5) PEY saptandı, 37 kişide (%92,5) saptanmadı. Kardiyak disotonomi 72 hastada (%65,5) saptandı, 38 hastada (%34,5) saptanmadı. Kontrol grubunda kardiyak disotonomi saptanmadı. Hasta ve kontrol grubu arasında FE-1 düzeyi ve KON açısından anlamlı fark saptandı (sırası ile; p= 0,001, p= 0,001). Kardiyak disotonomi derecesi ile FE-1 düzeyi arasında da anlamlı ilişki saptandı (p= 0,001).
	Sonuç: Çalışmamızda KON ile PEY arasında bir ilişki olduğu ve birlikte görülebilecekleri gösterilmiştir. Bu iki durumun birlikte görülmesinin diyabetik hastaların hayat kalitesini ve yaşam süresini olumsuz yönde etkileyebileceği kanısındayız. Tedaviye cevapsız persistangastrointestinal şikayetleri olan hastalarda diyabetik otonom nöropati gelişmiş olabileceğinin, bu tabloya PEY eklenebileceğinin ve KON ile birlikte seyredebileceğinin akılda tutulması gerektiğini ve hastaların tedavi planlamasının buna göre yapılması gerektiğini düşünüyoruz.

Abstract:
Background: Autonomic neuropathy is a serious complication of diabetes mellitus (DM). It is likely that pancreatic exocrine insufficiency (PEI) is responsible for gastrointestinal symptoms in diabetic patients. Diabetic autonomic neuropathy can disrupt enteropancreatic reflexes and cause PEI. The relationship between cardiac autonomic neuropathy (CAN), which is a distinct type of diabetic autonomic neuropathy, and PEI is unknown. The aim of present study is to evaluate the association of PEI and CAN.
Materials and Methods: Total of 110 DM patients who applied to the Gaziantep University Şahinbey Training and Research Hospital Endocrinology and Metabolic Diseases, Gastroenterology and Geriatrics Polyclinic with persistant gastrointestinal complaints and 17 years or older were included in the study. As control group, 40 healthy persons were included in the study. Type of DM, age, disease age, body mass index, complaint, presence of hypoglycemia, usage of insulin pump, c-peptide, insulin, LDL cholesterol, HbA1C and D vitamine level, hepatosteatosis presence and complications were recorded for each patients. CAN tests were applied using Ewing and Clarke's criteria and the severity of cardiac dysfunction was determined. 100 mg of gaita samples were taken from the partipicants for fecal elastase-1 (FE-1) measurement.
Result: The mean FE-1 levels were 179,67±74,95 μg/gram and 262,40±94,98 μg/gram in the patient and control group, respectively. PEI was detected in 67 (69.1%) patients and 3 (7.5%) healthy subjects. Seventy two patients (65.5%) had cardiac disotonomy and other 38 (34.5%) did not have. Cardiac disotonomy was not detected in the control group. There was a significant difference between patient and control group in terms of FE-1 levels and CAN (p=0.001 for both). Significant correlation was also found between cardiac disotonomy grade and FE-1 level (p=0.001).
Conclusion: Our study showed that there is a relationship between CAN and PEI and that they can be seen together. We believe that the coexistence of these two conditions may affect diabetic patient's quality of life and life span negatively. We believe that diabetic autonomic neuropathy may develop in patients with persistant gastrointestinal complaints, PEI can be added to this clinical picture and it can be observed with CAN, and that the treatment planning of patients should be done accordingly.