Türkiye'de radyo ve televizyon yayıncılğı, yasal süreçte yaşanan sorunlar ve çözüm önerilei
Radio and television broadcasting in Turkey,the problems and offers for solutions on the way of legal duration
Yazar: NURETTİN BAY
Danışman: DOÇ.DR. AYTEKİN CAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
sektörün içindekiler bile zaman zaman bu gelismelere ayak uydurmamaktanyakınmaktadır. Radyo ve Televizyon yayıncılıgının; bilisim teknolojisi ile el ele vererek,bas döndürücü bir ivmeyle yükselisini sürdüren iletisim dünyası içerisinde özel bir yerimevcuttur.Teknikçilerin ürettigi iletisim sistem ve araçlarının insanların yararınamaksimum verimlilik esası dogrultusunda sorunsuz bir sekilde sunulabilmesi içinkendilerine toplum mühendisleri de denilen sosyal bilimcilere büyük görevlerdüsmektedir. Bu sektörde, teknigi üreten mimarlar ile toplumu sekillendiren mimarlararasındaki uyum sorunsuz bir iletisim dünyasının olusmasında büyük önem arzetmektedir.Türkiye yazılı medya olarak da tanımlanan gazetelerle batıdan 200 yıl gibi uzunbir süre sonra tanısabildi. Radyoyla ise neredeyse batıyla es zamanlı bir tanısma sözkonusu oldu. Ancak radyoculugun gelisip, yaygınlasması batıdaki kadar hızlı olmadı. .Televizyonun Türk halkının hayatına girmesinde de benzer gelismeler yasandı.Gelismis ülkelerde ikinci dünya savasından hemen sonra baslayan televizyon yayıncılıgıTürkiye'ye çeyrek asra yaklasan bir gecikmeye girebildi.Nereden bakılırsa bakılsın ülkemizde, iletisim sektörünün üç önemli ayagınıolusturan yazılı, sesli ve görüntülü medyanın olusumunda belirli sürelerde gecikmelerolmustur. Bu gecikmeler tabiidir ki, çok yönlü olarak toplumumuzu olumsuzetkilemistir.Türkiye'de radyo ve televizyon yayıncılıgı yapma hakkı 3984 sayılı yasanınResmi Gazete'de yayınlandıgı tarih olan 20.04.1994'e kadar sadece TRT'ye aitti.Halbuki ülkemizde Özel Radyo ve Televizyon yayıncılıgı 1990'da baslamıstır. 1990'den1994'e kadarki süreçte yayın yapan radyo ve televizyon kanallarının tamamı gayri yasalyayın yapmıslardır. Bu nedenle herhangi bir yasal mevcuatı bulunmayan sektöre 4 yılgibi süreyle yapılan yatırımların bir kısmı bosa gitmistir.1994'de yürürlüge giren 3984sayılı yasa ihtiyaçlara cevap verebilecek nitelikte bir kanun olmadıgı gibi daha sonrakiyıllarda yasada yapılan degisiklikler de günümüz sorunlarını çözebilecek kapsamdaolmamıstır. 15.05.2002 tarihinde 3984 sayılı yasanın bazı maddelerini degistiren 4756sayılı yasanın Cumhurbaskanı tarafından Anayasa mahkemesine gönderilen bir kısımmaddelerinin yürürlügü durdurulmustur. Yürürlügü durdurulan maddelerin yerinemeclis yeni bir çalısma yapmadıgı için, yasadaki bosluklar halen devam etmektedir.Kanunun öngördügü, bir an önce yapılması gereken frekans ihaleleri bir türlüyapılamamıs, devlet ihalelerden alacagı maddi gelirden yoksun kalmıstır. Frekansihalesi yapılamayınca halen yayında bulunan kanalların sahipleri sektöre büyükyatırımlar yapmaktan hep kaçınmıslardır. Kanuni düzenlemelerin zamanındayapılamamasına bir de iletisim teknolojisindeki hızlı gelismelerin getirdigi yenikonseptlere ayak uyduramama sorunu eklenince sorun içinden çıkılamaz bir halalmıstır.Yapılması gereken ilk sey, bir an önce ihtiyaçlara cevap verebilecek yeni veçagdas bir yasanın hazırlanmasıdır.

Abstract:
The improvements on communication techonologies ocur so fast that even thepeople in this sector sometimes have difficulties to follow then. Radio and televisionsbroudcasting with enformation technology and grwing very fast,has a special place inthe communication world.Social Scientist who are also called public engineers-have an important task oncommunication sysems and aquıpment that technique people produce fort he benegit ofhumanbeing to give it without problems in the most fruitful way.Turkey was introduced to newspaper described as media 200 years later thanwestern countries.Radio,on the other hand,was introduced nearly at the same time withwest. However, improvements on radio broudcasting was not as fast as west.The same inprovements was lived about TV broudcasting in Turkey. TVbroudcasting started after the second world war indeveloped countries where else itstarted 25 years later in Turkey. It doesn?t matter from which point of view it seems,consedered as three most important steps of communication sector written, voiced orimaped media was introduced late.There delays ingluenced our society negativelymultiway.The broudcasting rigust were belong to TRT until 20.04.1994 when the lawabout publishing rights of radio and TV with number 3984 was issued in officialnewspaper.In fact private Radio and Television broudcasting was started in 1990 inTurkey.From 1990 to 1994 all private radios and televisions broudcasted illegally. Forthis reason investments on this sector for four yeaars was wasted, as there were no lawsexisting.The law number 3984 issued in 1994 has never been sufficient enough to solvethe problems the later improvements were not wide enough on 15.05.2002 number 4756law that was no study done by the Turkish Parlement , there fore , there are still gaps inthe laws. Frequency Contracts that law offers cannest be done so goverment couldn?tpain the benefit from contracts.As Freqency contracts cannot be done the owners of the channe has alwaysavoided investing on this sector. On one side the legal improvements can not be doneand on the other side the problem of being behind the technological development causeschaos.All we need is to make a new and modern law that will respo to the needs.