Konya ili süt sığırcılığı işletmelerinde buzağı kayıplarının analizi
Analysis of calf losses in dairy cattle farms in Konya province
Yazar: ABDULLAH ZOR
Danışman: PROF. DR. BİROL DAĞ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Konya ilinde süt sığırcılığı işletmelerinde buzağı kayıplarının analizi ile ilgili yapılan bu çalışma 382 adet işletmede anket yoluyla toplanan teknik verilerin değerlendirilmesiyle yürütülmüştür. Ankette işletmelerin durumu, hayvan varlıkları, bakım ve besleme uygulamaları, buzağı doğumları, buzağı yetiştirme uygulamaları, sağlık korumaya yönelik uygulamalar ve işletmelerin sorunları incelenmiştir.
 İşletmelerin hayvan varlıklarına bakıldığında, ortalama 82.74 baş hayvana sahip oldukları belirlenmiştir. Bu işletmelerde ki ahır tiplerinin %48'inin serbest , %20'sinin serbest duraklı , %32'sinin bağlı duraklı olduğu tespit edilmiştir. Düvelerin ilkine damızlıkta kullanma yaşının ortalama 16.28 ay, gebe hayvanların kuruda kalma süreleri ortalama 64.02 gün olarak belirlenmiştir. Buzağıların sütten kesim canlı ağırlık ortalaması 79.57 kg olarak tespit edilmiştir. İşletmelerin sütten kesim kriteri olarak %8'i boyu , %22'si canlı ağırlığı , %40'ı doğuma takip eden gün sayısını , %22'si tüketilmesi istenilen kesif yem miktarını , % 8'i mevcut süt durumunu dikkate almaktadır. 
İşletmeler geneline bakıldığında buzağıların %80.12'si ishal, %14.29'u pneumoni, %5.59'u ise diğer sebeplerden dolayı ölmektedir. En büyük ishal etkeni ise %47 ile Rota-corona virüsüdür. İşletme kapasitesinin artmasına bağlı olarak nitelikli eleman kontrolünde sürü yönetim uygulamaları iyileşmekte, düzenli aşılama yapılmakta ve hayvanlar daha temiz yerlerde kalmaktadır. İşletme kapasitesinin artmasıyla ishale bağlı ölüm oranı azalmaktadır. Çalışmada anket uygulanan işletmelerde ölen buzağıların yaş ortalaması 23.90 gündür.
Elde edilen verilerin analizi sonucunda kapasitesi düşük ve geleneksel metotlar ile hayvancılık yapan işletmelerde buzağı kayıp oranları, kapasitesi yüksek entansif işletmelere göre çok daha fazladır. 1-10 baş hayvan varlığına sahip işletmelerde ölüm oranı %60'lara kadar çıkarken ortalama %25 civarında seyretmektedir. 100 baş ve üzeri hayvan varlığına sahip işletmelerde ölüm oranı ortalama %5 civarında seyretmektedir. İşletme kapasitesinin artmasıyla sürü yönetimine gösterilen önem, besleme imkanları, sağlık uygulamaları artmaktadır. İşletme kapasitesi arttıkça döl verimi artmakta, buzağı kayıpları azalmaktadır.

Abstract:
This study conducted on the analysis of calf losses in dairy cattle farms in Konya Province was carried out by evaluating the technical data collected through surveys in 382 enterprises. The status of enterprises, animal assets, care and feeding practices, calf births, calf rearing practices, health protection implementations and problems of enterprises were examined in the survey.
When the animal assets of the enterprises are examined, it is determined that they have 82.74 animals on average. In these enterprises, it was determined that 48% of the barn type is free, 20% of them is free-stall and 32% is tied stall. The first breeding age of heifers were found to be 16.28 months in the breeding age and 64.02 days in the dry period of pregnant animals. The average weight of weaning calves was determined as 79.57 kg. As the criterion of weaning in enterprises, 8% height, 22% live weight, 40% of the number of days following birth, 22% of the concentrate feed amount to be consumed and 8% milk quantity were taken into consideration.
In general, when the dairy farm enterprises examined for the calf death reasons, it is seen that the deaths were caused by 80.12% diarrhea, 14.29% pneumonia and 5.59% other reasons respectively. The major diarrhea agent was Rota-corona virus with the share of 47%. Due to the increase in operational capacity, herd management practices in qualified personnel control are improved, regular vaccination is performed and animals stay in cleaner places. Diarrheal mortality rate decreases with increasing operational capacity. The average age of the calves who died in the surveyed enterprises was 23.90 days.
As a result of the analysis of the obtained data, the calf loss rates in the enterprises that have low capacity and animal husbandry with traditional methods are much higher than those with high capacity. While the mortality rate reaches up to 60% in enterprises with 1-10 cattle, it is around 25% on average. The mortality rate is around 5% in enterprises with 100 animals and more. With increasing operational capacity, importance given to herd management, feeding facilities and health practices are increasing. As the operational capacity increases, fertility increases and calf losses decrease.