Diyabet hastalarının tedavisinde beslenme ve egzersiz aplikasyonlarının kullanımının etkinliği
Efficiency of using nutritional and exercise applications in the treatment of diabetes patients
Yazar: SILA TOPALOĞLU
Danışman: PROF. DR. SELÇUK MISTIK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç:  Diabetes mellitus, son yıllarda prevalansı artan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Akıllı telefon uygulamalarının, hastaların kendi kendine yönetiminde kullanımı yaygınlaşmaktadır. Bu çalışmada Tip 2 diabetes mellitus tanılı hastalarda mevcut tedavilerine ek olarak akıllı telefon uygulamalarından birini kullanarak, bu uygulamaların kilo kaybı ve HbA1c düzeyinde etkinliğini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi (EÜTF) Aile Hekimliği Anabilim Dalı (A.D.)  polikliniğinde ve Endokrinoloji ve Metabolizma polikliniğinde Eylül 2019- Aralık 2020 tarihleri arasında 18 yaş üzeri, HbA1c düzeyi %7-10, vücut kitle indeksi 30-40 aralığında olan, tip 2 diabetes mellitus tanılı hastaların dahil edildiği prospektif, randomize kontrollü bir çalışmadır. Hastalar 6 ay takip edilmiştir. Kontrol grubunda 21, müdahale grubunda 21 olmak üzere 42 hasta çalışmayı tamamlamıştır. Her iki gruba da beslenme-egzersiz davranış ölçeği uygulanmış olup, müdahale grubuna diyet ve fiziksel aktivitelerini kaydedebilecekleri bir telefon uygulaması yükletilmiştir. Hastalarla ilk iki ay iki haftada bir sonrasında aylık görüşmeler yapılmıştır.
Bulgular: Hastaların VKİ ve kiloları sekizinci haftaya kadar 2 haftada bir, sonrasında dört haftada bir değerlendirildi. Müdahale ve kontrol grubunda 24 hafta içerisinde değerlendirilen VKİ ve kilo değişimleri analiz edildi. Müdahale grubunda 24. haftada çalışma başlangıcına kıyasla hastaların %95,2'sinde (n=20) VKİ ve kilo azalmış, %4,8'inde (n=1) ise artmıştı. Kontrol grubunda ise %57,1'inde (n=12) azalmış, %33,3'ünde (n=7) artmış, %9,5'inde (n=2) aynı kalmıştı. Müdahale grubunda VKİ ve kilosu azalanların oranı kontrol grubundan anlamlı derecede daha fazlaydı. HbA1c yüzdelerinde meydana gelen değişim karşılaştırıldığında, müdahale grubundaki HbA1c değişimi kontrol grubundan anlamlı derecede daha fazlaydı.
Sonuç:  Çalışmamızda mobil sağlık uygulamaları ile öz yönetimin desteklenmesi ile tip 2 diabetes mellitus hastalarında, vücut ağırlığı, vücut kitle indeksi ve HbA1c'nin azalmasında anlamlı değişiklikler ve daha iyi glisemik kontrolün sağlayabileceği gösterilmiştir. Diyabet hastalarının standart takiplerine mobil uygulamaların eklenmesi ile daha olumlu sonuçlar alınabilir.
Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diabetes Mellitus, Mobil uygulama, Yaşam tarzı değişiklikleri

Abstract:
Objective: Diabetes mellitus is an important public health problem whose prevalence has increased in recent years. The use of smartphone applications in the self-management of patients is becoming widespread. In this study, we aimed to investigate the effectiveness of these applications in weight loss and HbA1c level by using one of the smartphone applications in addition to the existing treatments in patients with Type 2 diabetes mellitus.
Materials and Methods: This is a prospective, randomized controlled study in patients over the age of 18, with type 2 diabetes mellitus, with an HbA1c level of 7-10% and a body mass index of 30-40, who applied to the Erciyes University Faculty of Medicine (EUTF) Family Medicine Department (AD) outpatient clinic and Endocrinology and Metabolism outpatient clinic between September 2019 and December 2020.The patients were followed for 6 months.42 patients, 21 in the control group and 21 in the intervention group, completed the study. A nutrition-exercise behavior scale was applied to both groups, and a phone application was installed on the intervention group where they could record their diet and physical activities. Interviews were held with the patients every two weeks for the first two months and then every month.
Results: The BMI and weight of the patients were evaluated every 2 weeks until the eighth week, and every four weeks thereafter. BMI and weight changes evaluated within 24 weeks in the intervention and control groups were analyzed. In the intervention group, BMI and weight decreased in 95.2% (n=20) and increased in 4.8% (n=1) compared to baseline at week 24. In the control group, it decreased in 57.1% (n=12), increased in 33.3% (n=7) and remained the same in 9.5% (n=2). The proportion of those whose BMI and weight decreased in the intervention group was significantly higher than the control group. When the change in HbA1c percentages was compared, the change in HbA1c in the intervention group was significantly higher than in the control group.
Conclusion: In our study, it has been shown that supporting self-management with mobile health applications can provide significant changes and better glycemic control in reducing body weight, body mass index and HbA1c in patients with type 2 diabetes mellitus. More positive results can be obtained by adding mobile applications to the standard follow-ups of diabetes patients.
Keywords: Type 2 Diabetes Mellitus, Mobile application, Lifestyle changes