İpotekli konut finansman sistemi ve risk açısından değerlendirilmesi: Türkiye uygulaması için öneriler
Mortgage system and evaluation of its risks: Implementation suggestions for Turkey
Yazar: KAMİL KOCAMEŞE
Danışman: PROF. DR. N. HÜLYA TALU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Banka kredileri = Bank credits ; Bankacılık = Banking ; Finansman = Financing ; Konut finansmanı = Housing finance ; Kredi sistemleri = Credit systems ; Krediler = Credits ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; İpotek = Mortgage ; İpotek kredileri = Mortgage credits ; İpotekli borç senedi = Mortgage bond

Özet:
Bu çalışmada, ipotekli konut finansman sistemi ve ipotekli konut kredileri içerdikleri riskler açısından ele alınarak gelişmiş ülkelerdeki uygulamalar incelenmiş, bu uygulamalardan ve özellikle ABD'de görülen güncel krizden çıkarılacak sonuçlar çerçevesinde Türkiye uygulaması için öneriler getirilmiştir.Bu amaçla öncelikle konutun birey ve toplum yaşamındaki önemine değinilmiş, ülkemizde konut ihtiyacı ve talebi hakkında bilgi verilmiş, farklı konut finansman sistemleri açıklanmıştır.İkinci bölümde ipotekli menkul kıymetler ve ikincil ipotek piyasası konuları işlenmiştir. Menkulleştirmenin ipotekli konut finansman sistemi içerisindeki önemi ve menkul kıymet çeşitleri bu bölümde incelenmiş, ayrıca ikincil ipotek piyasası hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ipotekli konut finansman sistemi risk yönetimi açısından değerlendirilmiştir. Sistemin tüm finansal piyasaları ve hatta reel sektörü etkileyen yapısı içerisinde oluşabilecek riskler ele alınmıştır. Ayrıca, yakın zamanda ABD'de yaşanan mortgage krizi analiz edilmiş olup, krizin nedenleri, etkileri ve sonuçları tartışılmıştır. Dördüncü bölümde ipotekli konut finansman sisteminin değişik ülkelerdeki uygulamalarına değinilmiş, farklılıklar incelenmiştir. Bu bölümde, ülkemizde konut finansmanı konusundaki politikalara ve düzenlemelere de yer verilmiştir.Son bölümde ise ülkemizde konut kredilerinin gelişimi incelendikten sonra, ipotekli konut finansman sisteminin uygulamasında ya da finansal sistemin genelinde çıkabilecek risklerin gerek birincil gerekse ikincil piyasa kurumları üzerindeki etkisinin neler olabileceği tartışılmıştır. Bu amaçla farklı senaryo analizlerine yer verilmiş olup, söz konusu senaryoların etkileri değerlendirilmiştir. Ayrıca, birincil piyasada yaşanacak muhtemel risklerin ikincil piyasa kurumlarını ne şekilde etkileyeceği sayısal bir örnek yardımı ile incelenmiştir. Daha sonra ise, ülkemizde söz konusu risklerin önlenebilmesi amacıyla alınabilecek tedbirlere ilişkin öneriler getirilmiştir.

Abstract:
In this thesis, by analysing the mortgage system and mortgage loans in terms of the risks they imply, practices in developed countries were studied and suggestions were made for Turkey?s applications in the context of the inferences made from the current crise in the USA.For this purpose, in the first part of the thesis the importance of an house in the life of an individual and a society was mentioned, information was given about the requirement and the demand for housing in Turkey and different systems of housing finance were explained.In the second part of the thesis, the importance of the securitization in the mortgage system and the types of the mortgage securities, also the secondary mortgage market were discussed. In the third part, mortgage system was analysed in terms of a risk management. Risks of the system which affect all financial systems and even the non-financial sector were studied. Furthermore, the current mortgage crise lived in the USA was analysed and the causes, effects and the results of the crise were discussed. In the fourth part, mortgage system practices in different countries were studied and the differences were explained. Besides these, politics and legal framework of the mortgage system in Turkey were mentioned.In the final part of the thesis, after analysing the growth of the housing loans in Turkey, what could be the possible effects of the risks, on both the primary and secondary market institutions, that could be created during the implication of the mortgage system or in the whole financial system were discussed. To this end, different scenario analyses were made and possible effects were examined. Moreover this, with the help of the numeric case, how the risks that might be lived in the primary market could affect the secondary market institutions was analysed. Subsequently, suggestions were made for the precautions that could be taken to eliminate the risks in Turkey.