Okul öncesi eğitim kurumu yönetici ve öğretmenlerinin rehber öğretmenlerin rollerine ilişkin algılarının incelenmesi
The examination of preschool administrators' and preschool teachers' perceptions about preschool counselors' roles
Yazar: SERVET KARDEŞ
Danışman: PROF. DR. BERRİN AKMAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algı = Perception ; Okul yönetici algısı = School administrators perception ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Rehber öğretmenler = Guidance teacher ; Öğretmen algısı = Teacher perception

Özet:
Okul öncesi eğitim kurumlarında eğitimcilerin görevi sadece çocuğun sağlıklı gelişimi ve başarısını sağlamak değildir. Bununla birlikte çocuğa toplumsal değerleri benimsetmek, kültürel farklılıkların farkına varmasını sağlamak ve teknoloji çağında çok hızlı değişen iş yaşamında, farklı meslek gruplarıyla ilgili bilgi verip farkındalık kazandırmak eğitimcilerin sorumluluğudur. Bütün bu kazanımları öğretmenin tek başına gerçekleştirmesini beklemek sağlıklı bir yaklaşım değildir. Bu süreçte okul yöneticileri, rehber öğretmenler, okul öncesi öğretmenleri ve aileler işbirliği içerisinde çalışmalıdır. Rehberlik hizmetleri çocuğa bu kazanımları sağlamak için öğretmene ve aileye her alanda destek olmalıdır. Bütün çocukların gelişimlerini desteklemekle birlikte sadece çocuğa değil, çocuğun gelişiminde önemli yeri olan öğretmen, aile ve çocuğun yararına çalışan kuruluşlara da rehberlik hizmetleri sunulmalıdır. Türkiye'de Okul öncesi eğitimde rehberlik hizmetleri kısa bir geçmişe sahip olmakla birlikte okul öncesi eğitimde rehberlik hizmetlerinin kaldırılması gündeme gelmiştir. Bu noktadan hareketle bu araştırmada okul öncesi eğitimde kurum yöneticilerinin ve okul öncesi öğretmenlerinin rehber öğretmenlere yönelik algılarının ne yönde olduğunu belirlemek amaçlanmıştır.
Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi 43 okul öncesi eğitim kurumu yöneticisi ve 211 okul öncesi öğretmeninden oluşmaktadır. Okul öncesi kurum yöneticileri ve okul öncesi öğretmenlerinin rehber öğretmenlere yönelik algılarını ölçmek için Mamett (2008) tarafından geliştirilen "Rehber Öğretmen Algı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma kullanılan ölçek, demografik bilgiler, 18 adet likert tipi soru ve 10 adet çoktan seçmeli sorudan oluşmaktadır. 
Araştırma sonucunda yöneticilerin ve okul öncesi öğretmenlerin rehber öğretmenlere yönelik algılarının cinsiyet, mezuniyet durumu ve mesleki kıdeme bağlı olarak değişmediği sonucuna varılmıştır. Öğretmenler ve yöneticiler bireysel rehberlik hizmetini, grup rehberliği ve oryantasyon programlarını,  sınıf içi aktivitelere katılmayı rehber öğretmenlerin en önemli görevleri olarak görmektedir. Yönetimsel görevler, disiplin, devam kontrolü ve kaydı ise en düşük beklentiyi oluşturmuştur. Yöneticiler ve öğretmenler ayrıca rehber öğretmenlerden çocuklara duygusal testler, zeka ve gelişim testleri uygulamalarını beklemektedir. Rehber öğretmenlerin okul öncesi alan bilgisine sahip olmaması, rehberlik programının tanıtılmaması ve rehberlik programıyla ilgili uygulamaların yetersiz olması en önemli sorunlar olarak görülmektedir. Rehber öğretmenlerle olan iletişim sorunlarının ortadan kaldırılması için iletişimi arttıracak etkinlikler düzenlenmesi, rehberlikle ilgili seminer ve konferanslar verilmesi ve rehber öğretmenlere hizmet içi eğitim verilmesi araştırmanın diğer sonuçları arasında yer almıştır.

Anahtar  sözcükler : Okul öncesi eğitim, gelişimsel yaklaşım, okul öncesi rehberlik  hizmetleri, rehber öğretmen, okul öncesi kurum yöneticisi

Abstract:
The task of the teachers in preschool education is not only children's healty development and success In addition, it is the responsibility of the educators to get the children to adopt social values, to provide children to be aware of cultural differences and to gain awareness about different professional groups in quickly changing technology era. İt is not a healty approach to expect preschool teachers to achieve all these objectives on their own. In this process, school administrators, school counselors, preschool teachers and parents should cooperate. Guidance services must support children and their families for these objectives in all areas. Apart from supporting the development of all children, guidance service must be provided to preschool teachers, families and organizations working for the benefit of children. Although guidance services on preschool education have a short history in Turkey there is a debate about removing these services from preschool institutions. From this point in this study the reseacher aims to determine perceptions of preschool institutions' administrators and preschool teachers about school counselors.
The researcher uses the survey model which is one of quantitative research methods. The research sample consists of 43 preschool institutions managers and 211 preschool education teachers For the measurement of preschool administrators' and preschool teachers' perceptions about school counselor," School Counselor Perception Scale" is used developed by Mamett (2008). The scale used in the study consists of demographic information, 18 likert-type questions, and 10 multiple-choice questions.
The results of the study show that the perception of school administrators and preschool teachers don't change based on gender, graduation status, seniority however preschool teachers and administrators who meet with school counselors more frequently have a better perception about school counselors. Preschool teachers and administrators think that the most important tasks of school counselors are individual guidance, group guidance, orientation programs and participating in clasroom activities. Administrators and teachers have low expectations about administrative duties, dicipline and student records from school counselors. Administrators and teachers also expect school counselors to apply emotional tests, inteligence and developmental tests. School counselors' lack of knowledge about preschool education, lack of introduction of preschool guidance program and counseling activities in counseling programs are seen as the most important problems in preschool counseling. Arranging seminars and conferences in order to eliminate communication problems with school counselors, giving in-service training to counselors and activities to improve communication are among this study's results.

Keywords :  Preschool education, developmental approach, preschool guidance  services, school co unselor, preschool institutions' administrator