Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanmaya yönelik bilgisayar destekli kültür aktarımı materyal seti çalışması
Computer aided cultural transfer material set study for use in teaching Turkish as a foreign language
Yazar: GAMZE TÜRKCÜ KOCATAŞ
Danışman: DOÇ. DR. LOKMAN TANRIKULU
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli dil eğitimi = Computer assisted language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğretim araçları = Teaching aids

Özet:
Dil öğretimi ve öğrenimi önemi giderek artan bir alan olarak dikkat çekmektedir. Farklı sebeplerle pek çok insan yabancı dil öğrenme ihtiyacı duymaktadır. Yaygın olarak öğrenilen dillerin yanında Türkçe de ekonomik, ticari, turistik, eğitsel vb. pek çok amaçla son yıllarda rağbet gören diller arasındadır. Bu talepleri karşılamak için Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi alanındaki çalışmalar son yıllarda giderek artmakla birlikte alandaki çalışmalar istenen düzeye ulaşamamıştır. Yeterli görülmeyen alanlardan biri de materyal geliştirmedir. Gelişen teknolojik imkanlar ve hedef kitlenin dijital yerliler olduğu göz önüne alındığında çağın gereklerine uygun hem alanda çalışan öğreticiler için hem de öğrenenler için kolaylık, zaman tasarrufu, çeşitlilik gibi faydalar sağlayacak bilgisayar destekli materyallerin hazırlanması önem kazanmaktadır. Dil öğretiminin kültür öğretimi olduğu genel yargısından hareketle bu materyallerin aynı zamanda kültür aktarımı işlevi taşıması da materyallerden elde edilecek faydayı artıracaktır.

Bu gereklilikler doğrultusunda hazırlanan çalışmada Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kültür aktarımına olanak sağlayacak bilgisayar destekli materyaller oluşturmak amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmamızda, Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı'nda belirtilen Yabancı Dil Yeterlilik Seviyelerinden A1-A2 başlangıç düzeyi kültürel yeterlikleri dikkate alınarak bilgisayar destekli öğretim materyalleri hazırlanmıştır.

Bilgisayar destekli materyaller hazırlanırken özgünlük, sadelik, anlaşılırlık, basitten zora ilkeleri göz önünde bulundurulmuştur. Görsel ve işitsel unsurlar öne çıkarılmış, anlatım hedeflenen seviyeye uygun olacak şekilde basitleştirilmeye çalışılmıştır. Aktarılması amaçlanan kültürel ögeler sınıflandırılarak Microsoft PowerPoint, Canva, Paint, Adobe Premiere Pro, Lumi ve H5P içerik geliştirme programları aracılığı ile öğretim materyali oluşturulmuştur. Materyal içerikleri farklı becerileri geliştirmeye yönelik imkân tanımaktadır. Öğreticiler tüm materyalleri öğrencilerin ihtiyaçları doğrultusunda farklı becerilere yönelik kullanabilirler. Hazırlanan materyaller kültür aktarımına uygunluk ve seviyeye uygunluk bakımından değerlendirilmek üzere alan uzmanlarına gönderilmiştir. Güvenirlik hesaplaması için kültür aktarımına uygunluk ve seviyeye uygunluk bağlamında görüş birliği ve görüş ayrılığı olan durumlar tespit edilmiştir. Alınan uzman görüşlerinde ifade edilen eksiklikler ve hatalar giderilerek materyallere son şekli verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, kültür aktarımı, materyal geliştirme, bilgisayar destekli öğretim, bilgisayar destekli materyal tasarımı.

Abstract:
Language teaching and learning is attracting attention as an increasingly important field. Many people need to learn a foreign language for different reasons. In addition to commonly learned languages, Turkish is also used for economic, commercial, touristic, educational, etc. It is among the languages that have been in demand in recent years for many purposes. In order to meet these demands, the studies in the field of teaching Turkish as a foreign language have increased in recent years, but the studies in the field have not reached the desired level. One of the areas that is not considered sufficient is material development. Considering that the developing technological opportunities and the target audience are digital natives, it is important to prepare computer-aided materials that will provide benefits such as convenience, time saving and diversity both for the instructors working in the field and for the learners. Based on the general judgment that language teaching is culture teaching, the fact that these materials also have the function of transferring culture will increase the benefit to be obtained from the materials.

In this study, which was prepared in line with these requirements, it was aimed to create computer-aided materials that will allow cultural transfer in teaching Turkish as a foreign language. For this purpose, in our study, computer-assisted teaching materials were prepared by taking into account the A1-A2 beginner level cultural competencies, which are among the Foreign Language Sufficiency Levels specified in the Common European Framework of Reference for Languages.

While preparing computer aided materials, the principles of originality, simplicity, clarity, from simple to difficult were taken into consideration. Visual and auditory elements were highlighted, and the narration was tried to be simplified in accordance with the targeted level. By classifying the cultural elements intended to be conveyed, teaching materials were created through Microsoft PowerPoint, Canva, Paint, Adobe Premiere Pro, Lumi and H5P content development programs. The material content provides opportunities to develop different skills. Instructors can use all materials for different skills in line with students' needs. Prepared materials were sent to field experts to be evaluated in terms of suitability for cultural transfer and suitability for the level. For the reliability calculation, cases of consensus and disagreement were determined in terms of conformity to culture transfer and conformity to the level. The deficiencies and errors expressed in the expert opinions received were corrected and the materials were given their final shape.

Keywords: Teaching Turkish as a foreign language, cultural transfer, material development, computer-assisted teaching, computer-assisted material design.