Ruhsal bozukluk tanılı bireylerin pandemiden etkilenme durumlarının resimler üzerinden incelenmesi: Nitel bir çalışma
Examining the effects of the pandemic on individuals diagnosed with mental disorders through pictures: A qualitative study
Yazar: FATMA TEZCAN KARADENİZ
Danışman: PROF. DR. LEYLA KÜÇÜK ; PROF. DR. NURHAN EREN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: COVID 19 = COVID 19

Özet:
Bu çalışma, pandemide yüksek riskli ve savunmasız grupta yer alan ruhsal bozukluk tanılı bireylerin pandemiden etkilenme durumlarını, duygularını, gereksinimlerini, baş etme yöntemlerini, süreci nasıl yönettiklerini belirlemek amaçlı; nitel araştırma olarak gerçekleştirildi. Katılımcılarla ''Yarı Yapılandırılmış Nitel Görüşme Formu'' aracılığıyla yüz yüze bireysel görüşme yapıldı; görüşme sonrasında A3 boyutunda resim kağıdı ve katılımcıların seçmiş oldukları boya malzemeleri (kuru boya, pastel boya, sulu boya vb.) ile ''Salgın sürecinden nasıl etkilendiğinizi çiziniz.'' yönergesi verilerek serbest resim çizmeleri sağlandı. Resim bittikten sonra katılımcıların yapmış oldukları resim üzerine sözel ifadelerde bulunması sağlandı; araştırmacının çizilen resimle ilgili sormuş olduğu sorular aracılığıyla resmin yorumlanması gerçekleştirildi. Ruhsal bozukluk tanılı bireylerde pandemi sürecinin hangi deneyimleri yaşattığını anlamak için çizimlerde temaların ve duygusal çağrışımların kendiliğinden ortaya çıkması hedeflendi. Resimde yapmış oldukları çizimler ve araştırmacının sorduğu sorular doğrultusunda kendi çizimleri üzerine yaptıkları sözel yorumlar pandemi süreci için ifade etmekte zorlandıkları durumlar için ikinci bir iletişim aracı olarak da kullanıldı.
Araştırma 20 kadın, 19 erkek olmak üzere toplam 39 katılımcı ile gerçekleştirildi. Hastalık tanıları olarak 17 katılımcının şizofreni ve psikozla giden diğer bozukluklar; 8 katılımcının duygudurum bozukluğu; 5 katılımcının yeme bozukluğu; 3 katılımcının obsesif kompulsif bozukluk; 2 katılımcının anksiyete bozukluğu; 2 katılımcının kişilik bozukluğu; 2 katılımcının da bedensel (somatik) belirti bozukluğu tanısı mevcuttur. Katılımcıların yaş ortalaması 38'dir. Çalışmanın verileri 6 ana başlık altında toplandı. Bunlar; resim analizi, COVID-19 anlamı, salgın sürecinin etkileri, baş etme stratejileri, ihtiyaçlar/beklentiler ve pandemi sonrası hayata bakış açısıdır. Her başlık kendi içinde alt başlıklara ve kodlara ayrıldı.
Toplumda kırılgan ve savunmasız grupta yer alan ruhsal bozukluk tanılı bireylerin pandemi sürecinden nasıl etkilendiklerinin araştırıldığı bu çalışmanın sonucunda bu bireylerin COVID-19'a verdikleri anlam, salgın sürecinin etkileri, baş etme yöntemleri, ihtiyaçları/beklentileri, pandemi sonrasında hayata bakış açıları ve resim yoluyla kendilerini ifade etme biçimleri detaylı olarak ele alındı. Kendini sözel olarak ifade etmekte güçlük çeken bireyler için resim yönteminin duygu ve düşünceleri ifade etmek için iyi bir iletişim yolu olduğu görüldü. 
COVID-19 pandemisinin savunmasız gruplar üzerindeki psikolojik etkisinin belirlenmesi, gelecekteki olumsuz durumlarla mücadele etmek için doğru zamanda ve doğru psikososyal müdahalelerin uygulanmasına yardımcı olacaktır. Ruhsal bozukluk tanılı bireyleri korumak, aileleriyle birlikte güçlendirme çalışmaları yapmak, gelecek olası salgınlara ve tüm krizlere hazırlamak önemlidir. Sanat terapi yöntemleri, Hemşirelik Sonuçlarının Sınıflandırması/The Nursing Outcomes Classification (NOC) hemşirelik müdahaleleri kitabında da yer almaktadır.  Gelecekte psikiyatri hemşirelerinin ağır sorunları olan hastaların iç dünyalarını anlaması ve desteklemesi için sanat terapi yöntemlerinin sıklıkla kullanılabileceği düşünülmektedir. Sanatsal uygulamaların hemşirelik sürecine entegre edilmesinin bakım kalitesinin de artmasına olumlu katkı yapabileceği düşünülerek; hemşirelerin bu konuda gözlemlerini ve deneyimlerini raporlamaları için öncelikle sanat terapisi alanında eğitim alarak uzmanlaşmaları ve daha fazla deneysel çalışmalar yapmaları önerilir.

Abstract:
This study was carried out as qualitative research to determine how individuals with mental disorders, who are in the high-risk and vulnerable group during the pandemic, were affected by the pandemic, their feelings, needs, coping methods, and how they managed the process. One-on-one in-depth interviews were conducted with the participants through the "Semi-Structured Qualitative Interview Form." After the interview, the instruction was "Draw a picture explaining how you were affected by the epidemic process" with A3 size drawing paper and painting materials (crayons, watercolors, etc.). After completing the drawing, participants were asked to give a verbal statement about the picture. Participants commented on their drawings in line with the researcher's questions. The aim is to uncover thematic and emotional connotations in their drawings to understand the impact of the pandemic on individuals with mental disorders. Their drawings, as well as their verbal comments on the drawings based on questions posed by the researchers, were used as a secondary communication tool for situations they were struggling to express during the pandemic.
There were 39 participants in the research, 20 women and 19 men. The participants' diagnoses were schizophrenia and other psychotic disorders (17), mood disorders (8), eating disorder (5), obsessive-compulsive disorder (3), anxiety disorder (2), personality disorder (2) and somatic symptom disorder (2). The average age of participants was 38 years old. The data of the research were collected under 6 headings. These are image analysis, the meaning of COVID-19, effects of the epidemic, coping strategies, needs/expectations, and perspective on life after the pandemic. Subheadings and codes were determined for each heading.
As a result of this research, discussed through participants' drawings, the meaning of COVID-19, the impact of the pandemic, coping skills, needs/expectations, and their perspectives on life after the pandemic. For participants who had difficulty expressing themselves verbally, drawing was seen to be a good way to express their feelings and thoughts.
Determining the psychological impact of the COVID-19 pandemic on vulnerable groups will help implement effective psychosocial interventions at the right time to combat future adverse situations. It is important to protect individuals with mental disorders, to carry out strengthening activities with their families, and to prepare them for possible future epidemics and all crises. Art therapy methods are included in books on the subject of the Classification of Nursing Outcomes. It is thought that in the future psychiatric nurses may use art therapy to understand and support the inner world of individuals with mental disorders. Since nurses' use of art therapy will increase the quality of care, it is recommended that nurses specialize in this field and conduct experimental research.