Hipofiz adenomlarında mikroskobik ve endoskopik cerrahi yaklaşımların karşılaştırılması
The comparison of endoscopic and microscopic surgery in pituitary adenomas
Yazar: DERYA ABEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN KURAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Cerrahi = Surgery ; Endoskopi = Endoscopy ; Hipofiz bezi = Pituitary gland ; Hipofiz hastalıkları = Pituitary diseases ; Mikroskopi = Microscopy

Özet:
Amaç: Hipofiz adenomlarının cerrahi tedavisinde kullanılan endoskopik endonazal transsfenoidal yaklaşımla mikroskobik transnazal transsfenoidal yaklaşımın karşılaştırılması
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroşirürji Kliniği ve Kulak Burun Boğaz Kliniğinde Ocak 2017 ve Mart 2019 tarihleri arasında hipofiz adenomu nedeniyle opere edilen ve arşiv kayıtlarından gerekli dosyalarına ve radyolojik tetkiklerine ulaşılabilen 86 hasta çalışmaya alındı. Hastaların dosyaları retrospektif olarak incelenerek yaşları, cinsiyetleri, başvuru şikayetleri, preoperatif laboratuvar ve görüntüleme bulguları, patoloji raporları, hastanede yatış süreleri, postoperatif komplikasyonları, postoperatif laboratuvar ve görüntüleme bulguları değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışmaya alınan 86 hastanın 45'ine endoskopik endonazal transsfenoidal cerrahi, 41'ine mikroskobik transnazal transsfenoidal cerrahi uygulanmıştır. Endoskopik gruptaki hastaların 20'si non-fonksiyonel hipofiz adenomu iken 25 tanesi fonksiyonel olarak saptanmıştır. Mikroskobik grupta ise hastaların 23'ü non-fonksiyonel hipofiz adenomu iken 18 tanesi fonksiyonel olarak saptanmıştır. Preoperatif MR görüntülemelerine göre endoskopik gruptaki hastaların 7'si mikroadenom, 38'i makroadenom; mikroskobik gruptakilerin ise 1 tanesi mikroadenom, geri kalan 40 tanesi makroadenomdur. Endoskopik grupta adenomların 37 (%82,2)'sinde radyolojik remisyon sağlanırken 8 (%17,8) tanesinde remisyon sağlanamamıştır. Mikroskobik grupta ise adenomların 16 (%39) 'sında radyolojik remisyon sağlanırken 25 (%61) tanesinde remisyon sağlanamamıştır. Endoskopik gruptaki fonksiyonel adenomların 16 (%64)'sında hormonal remisyon sağlanırken 9 (%36) tanesinde remisyon sağlanamamıştır. Mikroskobik grupta ise fonksiyonel adenomların 5 (%27,8)'inde hormonal remisyon sağlanırken 13(%72,2) tanesinde remisyon sağlanamamıştır. Endoskopik grupta postoperatif dönemde 25 hastada herhangi bir komplikasyon görülmezken 8 hastada geçici diabetes insipitus (DI), 7 hastada anterior hipofizer yetmezlik, 4 hastada kalıcı DI, 3 hastada BOS rinore, 2 hastada menenjit, 2 hastada ise uygunsuz ADH sendromu (SIADH) görülmüştür. Mikroskobik grupta ise 23 hastada herhangi bir komplikasyon görülmezken 8 hastada geçici DI, 8 hastada anterior hipofizer yetmezlik, 4 hastada kalıcı DI, 1 hastada menenjit, 1 hastada ise SIADH görülmüştür. Endoskopik grupta hastaların hastanede yatış süreleri medyan değeri 5 gün iken bu süre mikroskobik grupta 7 gün olarak saptanmıştır.
Sonuç: Sonuç olarak; postoperatif radyolojik remisyon, postoperatif hormonal remisyon ve yatış süreleri açısından endoskopik grupta anlamlı derecede daha iyi sonuçlar gözlendiği saptanmıştır.

Abstract:
Aim: The aim of the study is to compare the results of endoscopic endonasal transsphenoidal approach with microscopic transnasal transsphenoidal approach as surgical treatments of pituitary adenomas
Material and Method: Eighty six patients who underwent surgery for pituitary adenoma between January 2017 and March 2019 in the Department of Neurosurgery and ENT Clinic of Adana City Training and Research Hospital of Health Sciences University were included in the study. The patients were retrospectively evaluated for age, gender, presenting symptoms, preoperative laboratory and imaging findings, pathology reports, length of hospital stay, postoperative complications and postoperative laboratory and imaging findings.
Results: Forty five of 86 patients underwent endoscopic endonasal transsphenoidal surgery and 41 patients underwent microscopic transnasal transsphenoidal surgery. Twenty of the patients in the endoscopic group were non-functional pituitary adenomas and 25 were functional pituitary adenomas. In the microscopic group, 23 of the patients were non-functional pituitary adenomas and 18 were functional pituitary adenomas. According to preoperative MR images, 7 of the patients in the endoscopic group were microadenomas and 38 were macroadenomas; 1 of the microscopic group is microadenoma and 40 of them were macroadenomas. In the endoscopic group, radiological remission was achieved in 37 (82,2%) of the adenomas, whereas remission was not achieved in 8 (17,8%) of them. In the microscopic group, radiological remission was achieved in 16 (39%) of the adenomas, while remission was not achieved in 25 (61%) of them. In the endoscopic group, hormonal remission was achieved in 16 (64%) of the functional adenomas whereas remission was not achieved in 9 (36%) of them. In the microscopic group, hormonal remission was achieved in 5 (27,8%) of the functional adenomas, while remission was not achieved in 13 (72,2%) of them. In the endoscopic group, 25 patients had no complications, 8 had transient diabetes insipitus (DI), 7 had anterior pituitary insufficiency, 4 had persistent DI, 3 had CSF rhinorrhea, 2 had meningitis, and 2 had the syndrome of inappropriate ADH (SIADH). In the microscopic group, there were no complications in 23 patients, transient DI in 8 patients, anterior pituitary insufficiency in 8 patients, permanent DI in 4 patients, meningitis in 1 patient, and SIADH in 1 patient. In the endoscopic group, the median value of the hospital stay was 5 days, whereas this period was 7 days in the microscopic group.
Conclusion: As a result, postoperative radiological remission, postoperative hormonal remission and length of hospital stay were found to be significantly better in endoscopic group.