Lise öğrencilerinin kariyer kararsızlıkları ve proaktif kişilik özellikleri arasındaki ilişkide azmin aracı rolü
The mediating role of grit in the relationship between career indecision and proactive personality in high school students
Yazar: MÜFİDE YEŞİL
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZHAN KIRDÖK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Azim = Azim ; Kariyer = Career ; Kariyer kararsızlığı = Career indecision ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Lise öğrencileri = High schools students ; Proaktif kişilik = Proactive personality ; Sebat = Grit

Özet:
Bu araştırma, lise öğrencilerinin kariyer kararsızlıkları ile proaktif kişilik özellikleri arasındaki ilişkide azim özelliklerinin aracı rolünün incelendiği ilişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 yılında Hatay'ın Reyhanlı, Antakya ve Defne ilçelerinde yer alan toplam beş lisenin 9,10,11 ve 12.sınıfa devam eden 420 kadın, 202 erkek toplam 622 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada lise öğrencilerinin kariyer kararsızlığına ilişkin veriler 'Mesleki Karar Verme Envanteri' proaktif kişilik özelliklerine ait veriler 'Kısaltılmış Proaktif Kişilik Ölçeği ve azim özelliklerine ait veriler 'Kısa Azim Ölçeği' ve kişisel bilgilere dair veriler araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgiler formu kullanılarak elde edilmiştir.
Araştırmanın veri analizinde Pearson Momentler Çarpım Korelasyonu, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), Yapısal Eşitlik Modellemesi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre lise öğrencilerinin kariyer kararsızlıkları ile proaktif kişilik özellikleri ve azim özellikleri arasında negatif, proaktif kişilik özellikleri ile azim özellikleri arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca lise öğrencilerinin kariyer kararsızlıkları ile proaktif kişilik özellikleri arasındaki ilişkide azim özelliklerinin tama aracı rolüne sahip olduğu görülmüştür. Ulaşılan sonuçlar ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış, araştırmacı ve uygulayıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Kariyer kararsızlığı, proaktif kişilik özellikleri, azim

Abstract:
This descriptive correlational research was conducted with the aim of examining the mediator role of grit in the relationship between career indecision and proactive personality traits in high school students. The study group of the research consists of 622 students, 420 female and 202 male, attending the 9th, 10th, 11th and 12th grades of five high schools in Hatay's Reyhanlı, Antakya and Defne citys in 2020-2021. This research aims to collect data  related to high school students' career indesicion 'Career Decision Inventory', proactive personality traits 'Abbreviated Proactive Personality Scale',grit, 'Short Perseverance Scale' finally "Personal Information Form" developed by researcher to elicit personal information of participants were conducted.
Research data was analyzed through Pearson Product-Moment Correlation and Confirmatory Factor Analysis (CFA), Mediation Analysis through Structural Equation Modeling. According to the results of the research, negative and significant relationships were found between high school students' career indecision and proactive personality traits and grit, and positive and significant relationships were found between proactive personality traits and grit. Additionally, grit worked together as a full mediator in the relationship between career indecision and proactive personality in high school students. The results were discussed within the framework of the relevant literature, and suggestions were made for researchers and practitioners.

Key Words: Career indecision, proactive personality traits, grit