Gümrük Birliği sürecinde otomotiv sektörüne yapılan yabancı sermaye yatırımları ve ülke ekonomisi üzerindeki etkileri
Foreign capital investments in automotive industry during Tariff Union and influences of these investments on the country's economy
Yazar: ELDIAR AKMATOV
Danışman: PROF. DR. S. RIDVAN KARLUK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / Ekonomi-Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
Otomotiv sanayi, diğer sanayi dalları ve ekonominin diğer sektörleri ile olan ilişkilerinden dolayı ekonominin lokomotifi kabul görmekte ve aynı zamanda istihdam yaratma gücü, üretim potansiyeli ile dünya ekonomisinde önemli bir yer tutmaktadır. Sektör, demir-çelik, petro-kimya, lastik gibi temel sanayi dallarında ve başka birçok dallarda başlıca alıcı ve bu sektörlerdeki teknolojik gelişmenin de sürükleyicisidir. Sektör, gerçek ve güvenilir vergi geliri sağlayan sektörlerin başında gelmektedir.Otomotiv sektörü, günümüzde gıda ile tekstilden sonraki üçüncü büyük sektördür. Günümüzde Türk otomotiv ana sektörü doğrudan 30-40 bin adama dolaylı olarak yarım milyon insana iş imkanı sağlamaktadır. Ülke ekonomisinin gelişmesine, istihdama, refah artışlarına, üretime, milli gelire olan katkısı ve yarattığı geniş boyutlu ekonomik dinamik ve sürükleyiciliği nedeniyle otomotiv sanayi Türkiye içinde sanayileşme ve kalkınma anahtarlarından biri olarak görülmektedir.Gümrük Birliği itibariyle Türkiye'de dünya çapında otomobil üreten büyük beş yabancı sermayeli firma faaliyet göstermektedir. Bunlardan Fiat 1968, Renault 1969, Toyota 1994, Honda ve Hyundai 1997 yılında üretime başlamıştır. Bugün, bu firmaların sağladığı 19 bin 060 adet civarındaki istihdamla sektörde faaliyet göstermekte ve ülke kalkınmasına önemli katkılarda bulunmaktadırlar. Sektördeki firmalar lisans altında üretim yapmakta olup, dünya otomotiv sanayinde çok güçlü firmalarla yabancı sermaye ortaklığı kurmuşlardır.Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, dünyada ve Türkiye'de otomotiv sanayinin gelişimi, Türkiye'de otomotiv sanayinin ithal ikameci ve dışa açık sanayileşme dönemindeki gelişimleri anlatılmıştır. İkinci bölümde otomotiv sanayinin kriz dönemlerindeki durumları ve temel sorunlarına değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise otomotiv sektörünün üretimleri, satışları, ihracatları, rekabet gücü, sektörün güçlü ve zayıf yanları, fırsatları ve tehditleri verilmiştir.

Abstract:
Automative industry is accepted as locomotive of economy becuase of its relation with other industrial branches and other sektors of economy, and has a very important place in world?s economy with its employing and production capacity. It makes demand for main industrial branches like iron-steel, petroleum-chemistry, tire and other branches, and it leads to technological development. It also takes the lead of actual and reliable tax income sectors.Automotive industry is the third big sector following food and textile industries. Today, turkish main automotive sector is directly employing 30-40 thousand person, and indirectly employing half million person. Automotive industry plays key role of country?s economic development, contribution to employment, prosperity, production, national income and creation on large scale economic dynamic and lead in Turkish industry and progress.According to customs unity, there are 5 big foreign invested factories have activities in Turkey. From them, Fiat started its production in 1968, and so do others; Renault in 1969, Toyota in 1994, Honda and Hyundai in 1997. Today, these factories are employing about 19060 person and make important contributions to country?s development. These companies are making production under licences, and have foreign invested partnership with other biggest companies in the world.This study is composed of three section. In the first section, have been explained automotive industrial growth in the world and Turkey, import substitution for industrialization and external gap for industrialization in Turkey. In the second section, have been discussed the conditions during crisis and main problems of the industry. In the third section, have been discussed production, sales and export, competitive position, strong and weaks sides, opportunities and threats of the automotive industry