Ortaöğretim öğrencilerinin saldırganlık ve cesaret düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi
Investigation of courage and aggression levels of secondary school students according to some variables
Yazar: TARIK SİVRİKAYA
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA BAŞ
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cesaret = Courage ; Lise öğrencileri = High schools students ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Spor = Sports ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Ortaöğretim lise öğrencilerinde saldırganlık ve cesaret düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelemektedir. Araştırmanın evrenini 2019-2020 Eğitim-Öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Trabzon ili Akçaabat ilçesi ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören lise öğrencileri, örneklemi ise tesadüfi yöntemle ve çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 917 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma da veri toplama aracı olarak uzman kişi görüşü de alınarak, araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu, Little, Jones, Brauner, Nock ve Hawley (2003)'in geliştirdiği Little Saldırganlık Ölçeği ve Konter ve Johan (2012) tarafından geliştirilen sporda cesaret ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadan verileri, lisanslı SPSS-22 programı ile analiz yapılmış ve anlamlılık düzeyi p<0.05'tir. Öğrencilerin demografik değişkenlerinin dağılımını belirlemek için frekans analizi yapılmıştır. Araştırmada kullanılan sporda cesaret ölçeği ve Little Saldırganlık Ölçeğinden elde edilen puanların dağılımlarının normal dağılıma uygun olup olmadığının kontrolü Kolmogorov-Smirnov testi ile gerçekleştirilmiştir. Araştımadan elde edilen veriler normal dağılım gösterdiğinden ikili gruplar için bağımsız örneklem T-Testi, iki ve üzeri gruplar için Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılmıştır. Anlamlı farklılıkları ortaya çıkarmak için Postoc Tukey testi uygulanmıştır. İki ölçek arasındaki ilişkinin incelenmesinde ise Spearman Korelasyon analizi uygulanmıştır.
Araştırma sonuçlarına bakıldığında Saldırganlık ölçeği cinsiyet, yaş, sınıf, okul türü, aile gelir durumu, spor yaşı, okul spor müsabakalarına katılım durumu ve spor branşı değişkenlerinde anlamlı sonuç bulunmuştur. Bu anlamlı sonuç hangi grubun lehine olduğunun tespitinde yapılan Posthoc Tukey testine göre; saldırganlık düzeyi alt boyutları arasında yaş değişkenine göre; açık-reaktif saldırganlık alt boyutunda, sınıf değişkenine göre; saf-açık saldırganlık ve açık-reaktif saldırganlık alt boyutunda, okul türü değişkenine göre; açık-reaktif saldırganlık, açık-proaktif saldırganlık, proaktif-ilişkisel saldırgalık, reaktif-ilişkisel saldırgalık ve saf-ilişkisel saldırgalık alt boyutlarında, aile gelir durumu değişkenine göre; saf-açık saldırganlık, açık-reaktif saldırganlık, açık-proaktif saldırganlık, proaktif-ilişkisel saldırgalık, reaktif-ilişkisel saldırgalık ve saf-ilişkisel saldırgalık alt boyutlarında, spor yaşı değişkenine göre; saf-ilişkisel saldırganlık alt boyutunda, okul müsabakaları katılım durumu değişkenine göre; saf-ilişkisel saldırganlık ve reaktif-ilişkisel saldırganlık alt boyutlarında anlamlı farklılık tespit edilememiştir. Cesaret düzeyi alt boyutları arasında yaş değişkenine göre; yetkinlik-ustalık ve özverili olma alt boyutlarında, sınıf değişkenine göre; özverili olma alt boyutunda, okul değişkenine göre; kararlılık ve tehlikeyi göze alma alt boyutlarında, aile gelir durumu değişkenine göre; atılganlık ve kararlılık alt boyutlarında anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. Ayrıca iki ölçek arasında yaptığımız korelasyon analizinden çıkan bulgulara göre saldırganlık ile cesaret düzeyleri arasında negatif yönlü çok düşük düzeyde bir ilişki vardır.

Abstract:
The aim of this research is to examine the aggression and courage levels of secondary school high school students according to some variables. The universe of the research consists of high school students studying in secondary education institutions in Trabzon province Akçaabat district, affiliated to the Ministry of National Education in the 2019-2020 academic year, and the sample consists of 917 high school students who agreed to participate in the study by random method and voluntarily. Personal information form developed by the researcher, Little Aggression Scale developed by Little, Jones, Brauner, Nock, and Hawley (2003), and courage in sports scale developed by Konter and Johan (2012) were used as data collection tools in the research, taking the opinion of an expert as well. The data from the research were analyzed with the licensed SPSS-22 program and the level of significance was p<0.05. Frequency analysis was performed to determine the distribution of students' demographic variables. The Kolmogorov-Smirnov test was used to control whether the distribution of the scores obtained from the courage scale and Little Aggression Scale used in the research were in accordance with the normal distribution. Since the data obtained from the research showed normal distribution, indenpendent sample T-Test was used for paired groups, and One Way Anova Analysis of Variance was used for groups of two or more. Postoc Tukey test was applied to reveal significant differences. Spearman Correlation analysis was used to analyze the relationship between the two scales.
Considering the results of the research, significant results were found in the Aggression scale gender, age, class, school type, family income status, sports age, participation in school sports competitions and sports branch variables. According to the Posthoc Tukey test, which was used to determine which group was in favor of this significant result; According to the age variable among the sub-dimensions of aggression level; in the open-reactive aggression sub-dimension, according to the class variable; in pure-overt aggression and overt-reactive aggression sub-dimensions, according to the school type variable; in the sub-dimensions of overt-reactive aggression, overt-proactive aggression, proactive-relational aggression, reactive-relational aggression and pure-relational aggression, according to the family income variable; pure-overt aggression, overt-reactive aggression, overt-proactive aggression, proactive-relational aggression, reactive-relational aggression and pure-relational aggression sub-dimensions, according to the sport age variable; In the pure-relational aggression sub-dimension, according to the variable of participation in school competitions; No significant difference was found in pure-relational aggression and reactive-relational aggression sub-dimensions. According to the age variable among the courage level sub-dimensions; In the sub-dimensions of competence-mastery and self-sacrifice, according to the class variable; in the sub-dimension of being selfless, according to the school variable; in the sub-dimensions of determination and risk taking, according to the variable of family income; No significant difference was found in assertiveness and determination sub-dimensions. In addition, according to the findings obtained from the correlation analysis between the two scales, there is a very low negative correlation between aggression and courage levels.