Covid-19 hastalarında D vitamini, kalsiyum, magnezyum, fosfor ve PTH düzeyleri
Vitamin D, calcium, magnesium, phosphorus and PTH levels in Covid-19 patients
Yazar: FUAT DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. SALİHA YILDIZ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: D vitamini, çok çeĢitli immünomodülatör, anti-inflamatuar, antifibrotik ve antioksidan etkilere sahip bir steroid hormondur. D vitamini eksikliği ve dolayısı ile etkilenmiĢ kalsiyum, magnezyum, parathormon düzeyleri COVĠD-19 hastalığı klinik seyrini olumsuz yönde etkileyebilir. ÇalıĢmamızda COVID-19 nedeni ile servis veya yoğun bakımlarda yatarak tedavi gören hastalarda D vitamini düzeyinin COVID-19 klinik seyri üzerine etkisini değerlendirmeyi amaçladık. 
 
Gereç ve Yöntem: Bu çalıĢma retrospektif kohort olarak planlandı. ÇalıĢmaya 67 erkek, 62 kadın hasta olmak üzere toplam 129 gönüllü alındı. Hastaların 47'si yoğun bakım, 82'si servis hastasıdır. ÇalıĢmada 28-89 yaĢ aralığındaki COVĠD-19 hastasında D vitamini, kalsiyum, magnezyum, PTH düzeyleri ile COVID-19 hastalığı klinik seyri arasındaki iliĢki incelendi. AraĢtırma 1.03.2021-1.10.2021 tarihleri arasında Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesinde COVĠD-19 servisleri ve yoğun bakımlarında COVID-19 nedeniyle yatan hastalarda yapıldı. 129 hastanın D vitamini, kalsiyum, magnezyum, fosfor, PTH, albümin, ferritin, CRP, kreatin ve PA akciğer grafi veya toraks bilgisayarlı tomografilerine hastane bilgisayar sisteminden ulaĢıldı. Hastaların tansiyon, solunum dakika sayısı, nabız, ateĢ, O2 saturasyonu gibi vital bulguları hastane bilgisayar sistemindeki epikriz raporlarından ve hastane arĢivindeki hasta takip formlarından temin edildi. COVID-19 servis hastalarının klinikleri orta olarak değerlendirilirken, COVID-19 yoğun bakım hastalarının klinikleri ağır olarak değerlendirildi. 
 
ÇalıĢma retrospektif olarak planlandığı için örneklem büyüklüğü hesaplanmamıĢtır. Bütün verilere ulaĢmaya çalıĢıldı. Elde edilen tüm bilgiler bilgisayar ortamına taĢındı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler kullanıldı. Tanımlayıcı istatistiklere bakıldığında; ortalama, standart sapma, minimum, maksimum, sayı (n) ve yüzde (%) olarak ifade edildi. Bütün analizlerde SPSS (IBM SPSS for Windows, ver.25) istatistik paket programı kullanılmıĢ ve anlamlılık düzeyi için p <0.05 değeri anlamlı kabul edildi. 
 
ÇalıĢmanın örneklem geniĢliğini hesaplamada, her değiĢken için Power (Testin Gücü) en az %80 ve Tip-1 hata %5 alınarak belirlendi. ÇalıĢmadaki sürekli ölçümlerin normal dağılıp dağılmadığına Kolmogorov-Smirnov (n>50) ve Skewness-Kurtosis testleri ile bakıldı ve ölçümler normal dağıldığından dolayı Parametrik testler uygulandı. ―Kategorik gruplara‖ göre ölçümlerin karĢılaĢtırılmasında ―Bağımsız T-testi‖ kullanıldı. ―D-vit.‖ üzerine, bazı değiĢkenlerin etkisini belirlemek (tahminde bulunmak) üzere Doğrusal (Lineer) Regresyon analiz kullanıldı. Ölçümlerin, tanı testi kapsamında; Eğri altında kalan alan (AUC), Sensitivite-Spesifite değerleri ve Kesim (cut off) değerleri‖ ROC analizi ile belirlendi. Ölçümler arası iliĢkiyi belirlemede ise Pearson korelasyon katsayıları hesaplandı.  
iii 
 
 
Bulgular: ÇalıĢmaya dahil edilen toplam 129 hastanın 67'si (%51,9) erkek, 62'si (%40) kadındır. 129 hastadan 47'si(%36,4) yoğun bakım, 82'si(%63,5) servis hastasıdır. Servis hastalarından 41'i(%50) erkek, 41'i(%50) kadın hastadır. Yoğun bakım hastalarının ise 26'sı (%61,9) erkek, 16'sı(%38) kadındır. ÇalıĢmada D vitamini düzeyi, gruplar arasında değerlendirildiğinde; yoğun bakım grubunda D vitamini ortalaması 16.60 ng/ml, servis grubunda ise 14.75 ng/ml olarak geldi ve anlamlı bir fark bulunmadı. D vitamini eksikliğinin COVID-19 hastalarının mortalitesi üzerine herhangi bir etkisi görülmedi. 
 
ÇalıĢmada servis ve yoğun bakım grupları arasında PTH ve kalsiyum düzeyleri arasında anlamlı fark vardı (p<0,05). Yoğun bakım hastalarında PTH ortalaması daha yüksek iken kalsiyum düzeylerinin daha düĢük olduğu görüldü (p:0,001, p:0,001). Hipokalsemi ve PTH yüksekliği ile mortalite arasında anlamlı bir iliĢki saptandı.  (p:0,004, p:0,003) 
 
Sonuç: Bu çalıĢmada COVID-19 tanılı hastalarda D vitamini, kalsiyum, magnezyum, PTH düzeylerinin COVID-19 klinik seyrine etkisi araĢtırıldı. D vitamini düzeyi ile COVĠD-19 klinik seyri arasında anlamlı bir iliĢki saptanmadı. Ancak hipokalsemisi olan ve PTH yüksekliği olan hastalarda mortalitenin daha yüksek olduğu görüldü.

Abstract:
Objective: Vitamin D is a steroid hormone with a wide variety of immunomodulatory, anti-inflammatory, antifibrotic and antioxidant effects. Vitamin D deficiency and thus affected calcium, magnesium, parathormone levels may adversely affect the clinical course of COVID-19 disease. In our study, we aimed to evaluate the effect of vitamin D level on the clinical course of COVID-19 in patients hospitalized in the service or intensive care units due to COVID-19. 
 
Materials and Methods: Our study was planned as a retrospective cohort. Our study consists of 129 volunteers, 67 male and 62 female patients. 47 of our patients are intensive care patients and 82 are service patients. In our study, the relationship between vitamin D, calcium, magnesium, PTH levels and the clinical course of COVID-19 disease in COVID-19 patients aged 28-89 years was investigated. It was carried out between 1.03.2021-1.10.2021 in the patients hospitalized due to COVID19 in the COVID-19 services and intensive care units of Yüzüncü Yıl University Faculty of Medicine. Vitamin D, calcium, magnesium, phosphorus, PTH, albumin, ferritin, CRP, creatine and PA chest X-rays or thorax computed tomographies of a total of 129 patients were accessed from the hospital computer system. The patient's vital signs such as blood pressure, respiratory minutes, pulse, fever, O2 saturation were obtained from the epicrisis reports in the hospital computer system and from the patient follow-up forms in the hospital archive. While the clinics of COVID-19 service patients were evaluated as moderate, the clinics of COVID-19 intensive care patients were evaluated as severe. 
 
Since the study was planned retrospectively, the sample size was not calculated. An attempt has been made to access all data. All the obtained information has been transferred to the computer environment. Descriptive statistics were used in the analysis of the data. Looking at the descriptive statistics; expressed as mean, standard deviation, minimum, maximum, number (n) and percent (%). SPSS (IBM SPSS for Windows, ver.25) statistical package program was used in all our analyzes and p <0.05 was considered significant for the level of significance. 
 
In calculating the sample size of the study, Power was determined by taking at least 80% and Type-1 error %5 for each variable. Kolmogorov-Smirnov (n>50) and Skewness-Kurtosis tests were used to check whether the continuous measurements in the study were normally distributed, and because the measurements were normally distributed, Parametric tests were applied. The "Independent T-test" was used to compare the measurements according to the "categorical groups". ―D-vit.‖ Linear Regression analysis was used to determine (estimate) the effect of some variables on Within the scope of the diagnostic test of the measurements; Area under the curve (AUC), Sensitivity-Specific values and Cut-off values‖ were determined by ROC analysis. Pearson correlation coefficients were calculated to determine the relationship between measurements. 
 
v 
 
Results: Of the 129 patients included in the study, 67 (%51,9) were male and 62 (%40) were female. Of 129 patients, 47 (%36,4) were intensive care patients and 82 (%63,5) were service patients. Of the service patients, 41 (%50) were male and 41 (%50) were female. Of the intensive care patients, 26 (%61,9) were male and 16 (%38) were female. When the vitamin D level was evaluated between the groups in our study, the average vitamin D level was 16.60 ng/ml in the intensive care group and 14.75 ng/ml in the service group. 
 
In our study, there was a significant difference between PTH and calcium levels between the service and intensive care groups (p<0.05). While the mean of PTH was higher in intensive care patients, it was observed that calcium levels were lower (p:0.001, p:0.001). At the same time, a significant correlation was found between hypocalcemia and high PTH levels and mortality. (p:0.004, p:0.003) 
 
Conclusion: In our study, the effects of vitamin D, calcium, magnesium, PTH levels on the clinical course of COVID-19 were investigated in patients diagnosed with COVID-19. No significant correlation was found between vitamin D level and the clinical course of COVID-19. However, mortality was higher in patients with hypocalcemia and elevated PTH.