Şemaya dayalı öğretim stratejisinin zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin matematikte sözel problem çözme becerilerine etkililiği
The effects of schema-based strategy instruction on the mathemati̇cal word problem solving skills of students with intellectual disabilty
Yazar: KADRİYE BAKİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OĞUZ GÜRSEL
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Sözel problemler = Verbal problems ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Özel eğitim = Special education ; Şematik öğrenme = Schematic reading

Özet:
Bu çalışmada şemaya dayalı öğretim stratejisinin zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin matematikte sözel problemleri çözme becerilerini kazanmaları ve sürdürmeleri üzerindeki etkililiği araştırılmıştır. Araştırmada sözel problem tiplerinden değişim türü problemler kullanılmıştır. Araştırmada ayrıca, strateji kullanımının farklı kişilere ne düzeyde genellendiği ve şemaya dayalı öğretim stratejisinin sözel problem çözmede kullanımına yönelik öğretmen görüşleri belirlenmiştir.
Araştırma Sivas ilinde hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan üç öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada tek denekli araştırma modellerinden denekler arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırma; başlama düzeyi, öğretim, günlük yoklama, toplu yoklama, izleme ve genelleme oturumlarından oluşmaktadır. Araştırmada hem gözlemciler arası güvenirlik hem de uygulama güvenirliği verileri toplanmıştır. Araştırmada şemaya dayalı öğretim stratejisin sözel problem çözmedeki etkililiği grafiksel analiz yoluyla değerlendirilmiştir.
Araştırma bulguları; şemaya dayalı öğretim stratejisinin bütün öğrencilerin matematikte sözel problemi çözme performanslarını artırdığını, bu artışın öğretimin sona ermesinden beş, on ve on beş gün sonra da sürdüğünü göstermiştir. Ayrıca zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin matematik problemi çözmede şemaya dayalı öğretim stratejisi kullanımını farklı kişilere genelleyebildikleri belirlenmiştir. Öğretmenlerle yapılan görüşmelerden elde edilen sonuçlar ise, matematik problemi çözmede şemaya dayalı öğretim stratejisinin kullanımına yönelik öğretmen görüşlerinin olumlu yönde olduğunu gösterir niteliktedir.

Abstract:
This study aims to show the effects of schema-based strategy instruction on students with intellectual disabiliy; its effects on these students' gaining of word problem-solving ability and their ability to preserve this gaining. In addition, this research includes how much the use of strategy is generalized (according) to different people and their teachers' ideas on the use of schema-based strategy instruction for word problem-solving.
Research includes three students with mild intellectual disability in Sivas. Multiple probe design with probe conditions across subject has been used and it is a type of single subject research model. The research consisted of baseline, training, probe, follw-up and generalization sessions. Data of interjudge reliability and application reliability have been collected. Reliability (efficiency) of schema-based strategy instruction has been evaluated by graphical analysis in this research.
Results show that schema-based strategy instruction develops students' problem-solving performance and this development survives even after 5,10 or 15 days. Furthermore, it has been shown that the use of schema-based strategy instruction has been generalized (according) to different people. Interviews with teachers show that their ideas are generally positive on the use of schema-based strategy instruction for students' problem solving.