Karışım ring ipliklerinde karışım oranlarına bağlı olarak tüylülük ve çeşitli iplik özelliklerinin incelenmesi
Investigation of yarn hairiness and various properties of blended ring-spun yarns based on blend ratios
Yazar: SEYYİDE KEVSER TANIR
Danışman: DOÇ. DR. SUAT CANOĞLU
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Pamuk = Cotton ; Tüylülük = Hairiness ; İplik = Yarn

Özet:
İplik tüylülüğü, tüylülük ölçümündeki yenilikler sayesinde ve iplikten beklentilerin artmasısonucu önemli bir kalite parametresi haline gelmiştir.İplik tüylülüğü; lif özellikleri, iplik özellikleri ve eğirme prosesindeki makineparametrelerinden etkilenmektedir.Bu çalışmada, iplik tüylülüğü ve tüylülük ölçüm metotları açıklanmış ve tüylülüğe etki edenfaktörler ayrıntılı olarak incelenmiştir.Deneysel çalışmada farklı karışım oranlarında Ne16/1 numarada PES/CO iplikler farklıağırlıkta kopçalar kullanılarak üretilmiştir. İplik üretiminde kopça ağırlıklarının değişmesi veipliğin kops formundan bobin formuna aktarılması sırasında iplik tüylülüğündeki ve diğer ipliközelliklerindeki değişme incelenmiştir. Daha sonra tüylülük varvasyonu ve diğer iplikparametrelerinin değişimi SEM (Scanning Electron Mikroskope) fotoğrafları ile izlenmiş vesonuçlar istatistiki olarak analiz edilmiştir. Ayrıca üretilen iplikler ile örme yüzeyi oluşturularakyapılan pilling testleri ile de iplik tüylülüğünün örme kumaş yüzeyini nasıl etkilediği araştırılmıştır.Elde edilen sonuçlara göre; iplik içersindeki poliester oranı arttıkça iplik tüylülüğünün veiplik düzgünsüzlüğünün azaldığı, iplik kopma mukavemeti ile %uzama değerlerinin arttığı, ipliknumarasının (Ne toleranslar içinde kalmak kaydıyla) azaldığı tespit edilmiştir. Kopça ağırlığınınartışıyla iplik tüylülüğünün azaldığı ve diğer iplik özelliklerine etki etmediği gözlemlenmiştir.İpliklerin kops formundan bobin formuna aktarılması ile iplik tüylülüğünün arttığı fakat 2 mmuzunluğundaki lif uçları sayısının (N2) azaldığı fakat diğer iplik özelliklerine etki etmediği, ipliktüylülüğü artışının kumaş boncuklanmasını arttırdığı sonucuna varılmıştır.SEM enine kesit fotoğraflarının incelenmesi ile ortaya çıkan lif dağılımı sonucunda;ipliklerdeki liflerin iplik iç bölgesinde yoğunlaştığı ve tüylülüğe yüzeydeki liflerin neden olduğutespit edilmiştir. İpliklerdeki poliester lif oranı arttıkça, poliester liflerinin iplik iç bölgesindeyoğunlaşma eğiliminde olduğu ve böylece iplik tüylülüğünü azalttığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Yarn hairiness have become very important yarn quality parameter due to increasingquality expectations and new yarn hairiness measurement techniques. Yarn hairiness is affectedby fiber properties, yarn properties and machine parameters on spinning process.In this study, yarn hairiness and hairiness measurement methods were explained andfactors affecting hairiness examined thoroughly.In this experimental study, Ne16/1 PES/CO yarns were spun with different blend ratios andwith different traveler weights. The changes on yarn hairiness and other yarn properties wereinvestigated during both yarn spinning production with different traveler weights andtransferring yarn from cops to bobbin. Afterward, the changes of yarn hairiness variation andother yarn parameters were observed by using SEM (Scanning Electron Microscope) photos andresults were statistically analyzed. Also, how yarn hairiness affected knit fabric surface wasinvestigated by using pilling test on fabrics, knitted from manufactured yarns.Results of this research show that yarn hairiness and yarn irregularity decrease, yarnstrength and elasticity increase and yarn linear density decreases (Ne remains within thetolerances) with increasing polyester ratio within the yarn. It was observed that the yarn hairinessdecreases with increasing traveler weight; but, it does not affect other yarn properties. The yarnhairiness increases when yarn is transferred from the cops forms to bobbin forms. The number of2 mm long fiber ends (N2) decreases but it does not affect the other yarn properties. Hence,increase in the yarn hairiness leads to more intense fabric pilling.Examination SEM photographs of yarns cross section revealed that fibers accumulate insidethe yarn and fibers on the surface cause the hairiness. It is concluded that the poliester fibers tendto remain at the inner part of the yarn with increasing poliester fiber ratio within the yarn.