Faiz oranlarını etkileyen faktörler: Türkiye örneği (2002-2018)
Factors that effect interest rates: The case of Turkey (2002-2018)
Yazar: SULTAN BETÜL GÜCÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET TURGUT
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik etki = Economic effect ; Enflasyon = Inflation ; Faiz = Interest ; Faiz oranları = Interest rates ; Faiz politikaları = Interest rate politics ; Kamu borçları = Public debts ; Mevduat = Deposits ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Türkiye ekonomisinde önemli bir değişken olan faiz oranları, ekonomik karar birimleri ve
ekonomik istikrar için ehemmiyet arz eden bir göstergedir. Faiz oranlarında yaşanan
değişmeler bir ülkenin iktisadi durumunu derinden etkilemektedir. Ekonomik düzen için
faiz olgusunu ve oranını etkileyen faktörlerin belirlenmesi önemli bir etkendir. Yüksek faiz
oranlarına sahip ülkelerde ortaya çıkan sorunları en aza indirmek veya tamamen çözüme
ulaştırmak için en önemli yol, faiz oranlarının yükselmesine neden olan faktörlerin neler
olduğunu bilmek ve eş zamanlı etkin bir politika uygulaması seçmektir.
Bu çalışmanın amacı, faiz oranını etkileyen faktörlerin neler olduğunu analiz etmektir.
Türkiye için 2002-2018 dönemine ait çeyreklik veriler kullanarak döviz kuru, enflasyon,
kamu borç stoku, libor ve para arzı ile faiz oranı arasındaki ilişkiler Vektör Otoregresyon
(VAR) modeli ve Granger Analizi yardımıyla test edilecektir. Faiz oranlarında meydana
gelen bir değişmenin seçilen değişkenler arasında en çok kamu borç stokunu ve enflasyonu
etkilediği tespit edilmektedir. Çalışmada VAR modeli ve Granger Analizi'nde seçilen
değişkenler kendi ve diğer değişkenlerin gecikmelerinden etkilenmektedir. Varyans
ayrıştırmasından elde edilen bulgulara göre değişkenler üzerinde en fazla açıklayıcı
değişkenin kendi gecikmeleri olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler : Mevduat Faiz Oranı, Kamu Borç Stoku, Enflasyon, VAR

Abstract:
Interest rates which are important variant in Turkey's economy is one of the prominent
indicators for economic decision making units and economic stability. Changes in interest
rates deeply affect the economic situation of a country. Determining the factors affecting
interest phenomenon and interest rates is an important factor for economic order.In
countries with high interest rates, the most important solution, to minimize or fully resolve
the problems is to know what are the factors that cause the interest rates to rise and to
choose an effective policy at the same time.
The purpose of this study is to analyze the factors affecting the interest rates. Using
quarterly data for the period 2002-2018 for Turkey, exchange rate, inflation, government
debt stock, london interbank offered rate (libor) and the relationship between money
supply and interest rate on government securities will be tested with the help of the Vector
Autoregression (VAR) model and the Granger Analysis. In the study, selected variants
from the VAR model and Granger Analysis the variables are both influenced self-lags and
other variables. According to the findings obtained from the variance decomposition, the
most descriptive variable over all variables is their own lags.

Key Words : Deposit Interest Rate, Government Debt Stock, Inflation, Vector
Autoregression (VAR)