Planda düzensizliği bulunan betonarme binaların Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018'e göre performanslarının değerlendirilmesi
Performance evaulation of in-plan irregular reinforced concrete frame buildings based on Turkish Building Earthquake Code (2018)
Yazar: EZEL KEFELİ
Danışman: PROF. DR. GÜRAY ARSLAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Betonarme binalar = Reinforced concrete buildings ; Doğrusal olmayan analiz = Nonlinear analysis

Özet:
Ülkemizde bulunan mevcut yapıların çoğunluğu, bulunduğu bölgenin depremselliği dolayısıyla ağır hasar görme veya göçme tehlikesi altındadır. 1999 Adapazarı-Kocaeli ve Düzce depremlerinin ardından yaşanan can ve mal kayıpları, mevcut binaların deprem etkisi altında davranışının önceden tahmin edilmesinin önemini ortaya koymuştur. DBHBHY 2007 ile yönetmeliğe giren performansa dayalı tasarım, şekil değiştirmeye göre tasarım yaklaşımı ile yapıların deprem riskinin daha doğru belirlenebilmesine olanak sağlamaktadır. Bu yönteme, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY) 2018'de de daha geniş olarak yer verilmiştir.
Mimari sebepler ve bilinçsiz yapılaşma nedeniyle Türkiye'deki yapıların birçoğunda düzensizlikler bulunmaktadır. Bu düzensizliklerin, deprem sırasında yapılarda oluşacak hasarları arttıracağı açıktır. Yapılardaki mevcut düzensizliklerinden olan burulma düzensizliği ve kiriş süreksizlikleri de bunların arasındadır.
Yapılan çalışmalarda deprem etkisi altında mevcut binaların performansının değerlendirilmesinde geleneksel bir yöntem olan dayanıma göre tasarım yönteminin yerini şekil değiştirmeye göre tasarım almaya başlamıştır. TBDY(2018)'e göre, şekil değiştirmeye göre tasarımda doğrusal olmayan hesap yöntemlerinden olan itme yöntemleri ve zaman tanım alanında hesap yöntemleri önerilmektedir.
Bu çalışmada ülkemizdeki mevcut yapı stoğunu temsilen 5 ve 7 katlı, farklı burulma düzensizliğine sahip betonarme binaların TBDY(2018)'e göre deprem performanslarının belirlenmesi için itme yöntemi ve zaman tanım alanında hesap yöntemi uygulanmış, elde edilen sayısal sonuçlar değerlendirilmiştir. Binalar analitik olarak SAP2000 programı ile modellenmiştir. Doğrusal olmama durumu kiriş kesitleri için yığılı plastik mafsal, kolonlar için yayılı plastik mafsal tanımlanarak sağlanmıştır. Ayrıca, TBDY 2018'e göre elde edilen performanslar, Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik (DBYBHY 2007) kurallarına göre elde edilen deprem performansları ile de karşılaştırılmış ve sonuçlar irdelenmiştir.

Abstract:
The majority of the existing structures in Turkey are under risk of earthquake due to their high seismicity location. The loss of life and property after the Adapazarı-Kocaeli and Düzce earthquakes emphasized that importance of predicting the behaviour of existing buildings under the effect of earthquake. The performance-based design introduced by DBHBHY 2007 enables the earthquake risk of buildings to be determined more accurately with the displacement-based design This method is broadly included in Tukish Building Earthquake Code (2018)
The existing structures in Turkey have irregularities in plan due to architectural reasons and unplanned construction. It is obvious that these irregularities will increase damage on the structures during the earthquake. Torsional irregularities and beam discontinuities are one of the irregularities that has been seen in existing buildings.
Recently, force-based methods of which is a traditional method, are replaced by displacement-based methods, which are nonlinear methods, to determine the structural performance of existing buildings under the effect of earthquake. Pushover analysis and time history analysis which are nonlinear analysis methods are suggested by TSCB 2018
In this study, 5 and 7-storey reinforced concrete buildings which represent the existing structures in our country and different torsional irregularities, have been considered to estimate seismic performance using pushover and time history analyses according to Tukish Building Earthquake Code 2018. The buildings are modelled by SAP2000v19. Nonlinear behaviour of the beam is satisfied by defining lumped plasticity and nonlinear behaviour of the column is satisfied by defining distributed plasticity. The results obtained considering the rules of Tukish Building Earthquake Code 2018 are compared to the results obtained considering the rules of DBYBHY 2007.