Okul öncesi dönemde çocuğa sahip ebeveynlerin nomofobi düzeylerini etkileyen faktörler ve nomofobinin ebeveyn-çocuk iletişimine etkisinin incelenmesi
Review on the factors that affect nomophobia levels of parents who have children at pre-school age and the affect of nomophobia on parent-child communication
Yazar: BÜŞRA İNAN KOTAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NALAN ARABACI
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüz dünyası teknolojide yaşanan gelişmeler ve bunlara bağlı yaşamsal değişikliklerin ortaya çıkardığı sonuçlar bağlamında ''teknoloji ve bilgi çağı'' olarak adlandırılmaktadır.  Dijital teknolojide yaşanan gelişmeler pek çok alanı etkilediği gibi ebeveyn ve çocuk arasındaki iletişim ve etkileşimlerin de değişmesine neden olmuştur. Bu durumdan yola çıkarak çalışmanın amacı okul öncesi dönemde çocuğa sahip ebeveynlerin nomofobi (akıllı telefondan yoksun kalma korkusu) düzeyleri ile bazı sosyodemografik özellikleri ve telefon kullanma alışkanlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Ayrıca ebeveynlerin nomofobi düzeyleri ile ebeveyn-çocuk iletişimi arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu okul öncesi eğitime devam eden 4-6 yaş döneminde çocuğa sahip 458 anne-baba oluşturmuştur. Betimsel ve ilişkisel tarama modeliyle yürütülen çalışmada; anne ve babalarla ilgili bilgi toplamak amacıyla ''Kişisel Bilgi Formu'', anne-babaların çocuklarıyla iletişimini değerlendirmek amacıyla ''Anne-Baba-Çocuk İletişimini Değerlendirme Aracı (ABÇİDA)" ve anne-babaların nomofobi düzeylerini belirlemek amacıyla ''Nomofobi Ölçeği'' kullanılmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde 
kişisel değişkenlerin frekans ve yüzdeleri alınmış, çoklu cevaplı iki soru için çoklu değerlendirme yapılmıştır. Kişisel değişkenler ve ölçek puanları arasındaki farkın incelenmesinde standart sapma ve ortalama değerleri verilmiş, kişisel değişkenler ve Nomofobi Ölçeği puanları arası farkın incelenmesinde non parametrik testlerden Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H testleri, ABÇİDA puanları arası farkın incelenmesinde parametrik testlerden Bağımsız Örneklem t Testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Nomofobi Ölçeği ve ABÇİDA puanları arası ilişkinin belirlenmesinde ise Spearman Brown Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Araştırma kapsamında ulaşılan sonuçlara göre, ebeveynlerin nomofobi puanlarının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ebeveynlerin nomofobi puanlarında yaşa göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Nomofobi puanları ebeveynlerin cinsiyet, öğrenim, çalışma, gelir durumu ve ikamet yerleri ile akıllı telefonu günlük kullanım sürelerine göre anlamlıdır. ABÇİDA puanlarına göre ebeveynlerin çocuklarıyla iletişimleri ebeveynlerin yaşlarına, cinsiyetlerine, çalışma durumlarına, çocuklarının yaşlarına ve akıllı telefonu günlük kullanma sürelerine göre anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. ABÇİDA puanlarına göre ebeveynlerin gelir durumu, ikamet yerleri ve çocuklarının cinsiyeti değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Bununla birlikte ebeveynlerin ABÇİDA puanlarına bakıldığında en yüksek puanı Empati alt boyutunda aldıkları, bunu sırasıyla Konuşma, Mesaj, Dinleme ve Sözsüz İletişim alt boyut puanlarının izlediği, ebeveynlerin çocuklarıyla iletişimlerinin ortanın üzerinde olduğu bulgulanmıştır. Ebeveynlerin Nomofobi Ölçeği ve ABÇİDA puanları arasındaki ilişkiye göre, ebeveynlerin Nomofobi Ölçeği puanları arttıkça ABÇİDA puanlarının azaldığı veya Nomofobi Ölçeği puanları azaldıkça ABÇİDA puanlarının arttığı görülmektedir. Sonuç olarak nomofobi ile ebeveyn-çocuk iletişimi arasında anlamlı bir ilişki olduğu ve nomofobinin iletişimi engellediği sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
Today's world is called the "technology and information age" in the context of the developments in technology and the consequences of the vital changes resulting from them. Developments in digital technology have affected many areas and have also caused changes in the communication and interactions between parents and children. Based on this situation, the aim of the study is to examine the relationship between the nomophobia (fear of being deprived of a smartphone) levels of parents of preschool children and some sociodemographic characteristics and phone usage habits. It was also aimed to determine whether there is a significant difference between parents' nomophobia levels and parent-child communication. The sample group of the research consisted of 458 parents with children aged 4-6 years attending pre-school education. In the study conducted with a descriptive and relational scanning model; "Personal Information Form" was used to collect information about parents, "Parent-Child Communication Assessment Tool (ABÇİDA)" was used to evaluate parents' communication with their children, and "Nomophobia Scale" was used to determine parents' nomophobia levels. In analyzing the data obtained, the frequencies and percentages of personal variables were taken and multiple evaluations were made for two questions with multiple answers. Standard deviation and mean values were given to examine the difference between personal variables and scale scores. Mann Whitney U and Kruskal Wallis H tests, which are non-parametric tests, were used to examine the difference between personal variables and Nomophobia Scale scores. Independent Sample t Test and one-way, one-way tests were used to examine the difference between ABCIDA scores. analysis of variance (ANOVA) was used.
Spearman Brown Correlation Coefficient was used to determine the relationship between Nomophobia Scale and ABCIDA scores. According to the results obtained within the scope of the research, it was determined that the parents' nophophobia scores were at a medium level. There was no significant difference in parents' nomophobia scores according to age. Nomophobia scores are significant according to parents' gender, education, employment, income level, place of residence, and daily smartphone usage time. According to ABCIDA scores, parents' communication with their children varies significantly depending on the parents' ages, gender, working status, children's ages and the duration of daily use of the smartphone. According to ABCIDA scores, there is no significant difference according to the variables of parents' income level, place of residence and gender of their children. However, when the parents' ABCIDA scores were examined, it was found that they received the highest score in the Empathy sub-dimension, followed by the Speaking, Message, Listening and Non-Verbal Communication sub-dimension scores, respectively, and that the communication of parents with their children was above average. According to the relationship between parents' Nomophobia Scale and ABCIDA scores, it is seen that as parents' Nomophobia Scale scores increase, ABCIDA scores decrease, or as Nomophobia Scale scores decrease, ABCIDA scores increase.
As a result, it was concluded that there is a significant relationship between nomophobia and parent-child communication and that nomophobia prevents communication.