ABD'nin Afganistan'a düzenlediği askeri müdahalenin hukuksal dayanaklarının değerlendirilmesi /
Yazar: ARİF BAĞBAŞLIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN TAŞDEMİR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
105 ÖZET Amerika Birleşik Devletleri'nin Afganistan'da 7 Ekim 2001 tarihinde başlattığı ve Sonsuz Özgürlük Operasyonu olarak adlandırılan askeri müdahalenin uluslararası hukuk boyutu, Türk ve dünya medyasında yeterince tartışılmamasına rağmen, özellikle uluslararası platformlarda, hukukçular arasında derin tartışmalara neden olmuştur. Bu çalışmada, uluslararası hukukta kuvvet kullanımı kapsamında ABD'nin Afganistan'a düzenlediği askeri müdahale incelenmiştir. Bu konu, "Afganistan'a düzenlenen askeri harekât uluslararası hukuka uygun mudur?" sorusu çerçevesinde ele alınmıştır. Bu amaç çerçevesinde, ABD'nin saldırılar sonrasında, saldırıların faili olarak kabul ettiği Usame Bin Ladin ve örgütü El Kaide ile olan ilişkileri ile ABD'nin Afganistan'ın siyasi geçmişine olan etkileri ve bu etkilerin 11 Eylül saldırılarına yansımalarının açıklanması, alt amaçlar olarak çalışmamızda yer almıştır. ABD ile BM arasındaki ilişkilerin ve BM'nin olaylar karşısındaki tutumunun saldırıların uluslararası hukuk açısından açıklanmasındaki etkileri de, diğer alt amaçlar olarak açıklanmıştır. Bu çalışmanın temel iddiası, Afganistan harekâtının hukuksal dayanağının meşru müdafaa kavramı esas alınarak oluşturulmasının ve harekâta karşı olan tepkilerin BM Genel Kurulu'nda ya da Güvenlik Konseyi'nde somut kararlara dönüşmemesinin, Afganistan harekâtına uygun bir hukuksal çerçeve çizilmesine sebep olmasıdır. Klasik anlamda, devletlerarası çatışmaları gidermek için kurulan BM sistemi, uluslararası terör örgütlerinin barışa yönelttiği tehditler karşısında zorlanmaktadır. Bu yüzden, BM, ABD'nin Afganistan operasyonu çerçevesindeki birçok eylemine zımni onay verme eğilimi göstermiştir. Bu da, Afganistan harekâtı örneğinde, BM Antlaşması'nın lafzını zorlayan çözümler yapılmasını getirmiştir.

Abstract:
106 ABSTRACT Although the international law dimension of the military intervention that the United States has initiated in Afghanistan at 7th of October 2001 that was named as Infinite Freedom Operation was not discussed or argued in Turkish and world communication tools sufficiently, it led to deep controversies among lawmen particularly in international platforms. The United States (US) has based the self-defence of this operation to the 51st article of the United Nations (UN) Convention. In this study the military intervention of US to Afghanistan is reviewed as for its military intervention aspect and the use of power in international conflict. This issue is reviewed according to the basis of "Whether or not the military intervention to Afghanistan is compatible to international law." In this respect, the issues including the US relations with Usame Bin Ladin and its El Kaide Organization that it attributed as the doer of the attacks, the US influences in the political past of Afghanistan and their reflection to 1 1th of September assaults have appeared as the subordinate objectives of our study. Other subordinate objectives are the relations of US and the UN, and the efforts for legitimizing the assaults by the UN as for their international compatibility are the other subordinate objectives of this study. In the first part, the influences of US in the political life of Afghanistan are reviewed. In this content, first the short history of Afghanistan, then the US policy towards Afghanistan particularly after the Worl War II are mentioned. Then the El Kaide Organization that was declared as the doer of the 11th of September assaults and the Taliban Administration that allowed settlement of said organization in its territories are mentioned. Especially the US factor on the rise of Taliban and the ways how the US have lost it initiative in its long term policy in its relations with Afghanistan are specified. The UN attitude about the Taliban Government before the 1 1th of September attacks and the resolutions that it took are reviewed in this part. Also the