Gazi Üniversitesi Prof. Ülker Muncuk Müzesinde bulunan metal işlemeli tekstil ürünlerinde oluşan bozulmalar
Spoiling in metal embroidered textile products in Gazi Universty Prof. Ulker Muncuk Museum
Yazar: GÖZDE UZGİDİM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ AKIN AKYOL
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Boyar maddeler = Dyestuffs ; Bozulma = Degradation ; Dokuma teknikleri = Weaving techniques ; Kimyasal özellikler = Chemical properties ; Konservasyon = Conservation ; Metal işleme = Metal processing ; Müzeler = Museums ; Tekstil ürünleri = Textile products ; İşleme teknikleri = Processing techniques

Özet:
Tez konusu olarak belirlenen "Gazi Üniversitesi Prof. Ülker Muncuk Müzesinde
Bulunan İşlemeli Tekstil Ürünlerinde Oluşan Bozulmalar" adlı çalışmada Gazi
Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Prof. Ülker Muncuk Müzesi arşivinde yer alan
yıpranmış durumdaki metal işlemeli tekstil eserlerinde oluşan bozulmaların tespiti ve
nedenlerinin anlatılması amaçlanmıştır. Çalışmada, 15 adet farklı metal malzeme
kullanılarak yapılmış işlemeli tekstil eserlerinin, işleme tekniği, hammaddesi,
dokuma tekniği, boyarmadde türü, bozulma çeşitleri ve eserde bulunan metal
malzemelerin kimyasal özelliklerinin tespiti yapılmıştır.
15 adet tekstil eserden, toplamda 19 adet metal malzeme belirlenmiş ve yüzey
morfolojisi hakkında verilere ulaşmak için SEM-EDX ile analiz yapılmıştır.
Klapdan, tel ve pul olarak kullanılan metallerin çap, genişlik, kalınlık, kimyasal
analiz ve yüzeyde oluşan korozyon bilgilerine ulaşılmıştır. 49 adet ipliğin ise
boyarmadde tespiti yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC-PDA) ile
yapılmıştır. Hammadde tespitinin yapılması için optik mikroskop ve SEM cihazından
yararlanılmıştır.
Yapılan analizler sonucu hazırlanan bilgi formları ve tablolar ile bozulmaya uğramış
tekstiller ile ilgili belgeleme çalışmaları yapılmıştır. Bu veriler doğrultusunda
tekstillerin konservasyonuna yönelik öneriler getirilmiştir.

Abstract:
In the work titled 'Spoiling In Metal Embroidered Textile Products In Gazı
Universty Prof. Ulker Muncuk Museum', which is aimed the subject of the thesis;the
deterioration of metal embroidered textile products in the worn condition, decorative
materials,explain the causes of deterioration in Gazi University Vocational Education
Faculty Prof. Ülker Muncuk Museum archives.In the study, 15 different types of
metal materials and embroideredtechniques used at textiles, raw materials, weaving
technique, the dyestuff type, metal materials and types of deterioration have been
identified.
From 15 pieces textile products, 19 pieces of metal material specified and SEM-EDX
was used to analyze the surface morphology.It has been reached information
diameter, width, thickness, elemental analysis and corrosion on the surface for used
metals as gold thread, wires and flakes. Dyestuff detection of 49 yarns was
performed by high performance liquid chromatography (HPLC-PDA).Optical
microscope and SEM device were used for raw material detection.
Documentation studies have been carried out on the information forms and texts
after the analyzes about deteriorated textiles.Suggestions have been made for the
conservation of textiles in the direction of this data.