2001 yılı sonrası iktisat politikaları ve tasarruf açığı-imalat sanayi ilişkisi: Türkiye'de ithalat bağımlılık oranı ile panel veri analizi
The relationship between economic policies and saving gap-manufacturing industry after 2001: A panel data analysis with import dependency ratio in Turkey
Yazar: SEVİM KÜÇÜK KARAMAN
Danışman: PROF. DR. MERİÇ SUBAŞI ERTEKİN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Tasarruf = Saving ; Tasarruf açığı = Savings gap ; Üretim endüstrisi = Production industry ; İthalat = Import

Özet:
Türkiye'de toplam ithalatın büyük bölümünün sermaye malları ile ara mallardan oluşması, imalat sanayi üretiminin sermaye ve ara malları ithalatıyla gerçekleştirilmesi, imalat sanayisini ithalata bağımlı kılmaktadır. İmalat sanayinin ithalata bağımlı olması da tasarruf açıklarına neden olmaktadır. Çalışmada imalat sanayi ve tasarruf açığı ilişkisinin araştırılması temel amaç olarak belirlenmiştir. Alt sektörlere ait ithalat bağımlılık oranlarından yola çıkılarak dolaylı bir bağlantı kurulmuştur. Bu kapsamda çalışmada T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerinden yararlanılarak, 2006-2019 döneminde imalat sanayisinde NACE 2 ve NACE 3 düzeyinde ithalat bağımlılık oranları hesaplanmış ve imalat sanayisinin NACE 2 düzeyinde ithalata bağımlılığı etkileyen faktörlerin geçerliliği test edilmiştir. Çalışmada dinamik panel veri yöntemlerinden biri olan Arellano-Bond tarafından önerilen Genelleştirilmiş Momentler Yöntemi (GMM) kullanılmıştır. Elde edilen ampirik bulgular 2006-2019 döneminde göreli fiyatlar, ihracat, büyüme oranı, sanayi üretim endeksi, kapasite kullanım oranları, sabit sermaye yatırımları, orta ve yüksek teknolojili sanayi katma değerinin toplam imalat katma değerine oranı ve ithalat bağımlılık oranı arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğunu göstermektedir. Ortalama ücretler modeli açıklamada anlamsız kalmıştır. Döviz kuru değişkeni de ithalat ve ihracatla asimetrik bir özellik gösterdiği için istatistiksel olarak anlamlı çıkmamıştır. Çalışmaya göre son olarak ithalat bağımlılık oranını artışının tasarruf açıklarını artırdığı söylenebilir.

Abstract:
The fact that most of the total imports in Turkey consist of capital goods and intermediate goods, and that manufacturing industry production is carried out by importing capital and intermediate goods makes the manufacturing industry dependent on imports. The dependency of the manufacturing industry on imports also causes savings deficits. In this study, investigating the relationship between the manufacturing industry and the savings gap was determined as the main purpose. An indirect link was established based on the import dependency ratios of the sub-sectors. In this context, using the data of the T.R. Ministry of Industry and Technology, import dependency ratios at NACE 2 and NACE 3 levels in the manufacturing industry were calculated in the 2006-2019 period, and the validity of the factors affecting the import dependency of the manufacturing industry at the NACE 2 level was tested. In this study, Generalized Method of Moments (GMM), which is one of the dynamic panel data methods, proposed by Arellano-Bond was used. The empirical findings show that there is a positive relationship between relative prices, exports, growth rate, industrial production index, rates of capacity utilization, fixed capital investments, the ratio of value added medium and high technology industry to value added total manufacturing and import dependency ratio in the 2006-2019 period. The average wages remained incapable in the explanation of this model. The exchange rate variable was not statistically significant as it showed an asymmetrical feature with imports and exports. According to the study, it can be concluded that the increase in the import dependency ratio increases the savings gaps.