Liderlik ve yenilik arasındaki ilişkide psikolojik ve entelektüel sermayenin aracı rolü: Özel Hastaneler örneği
The mediating role of psychological and intellectual capital in the relationship between leadership and innovation: The case of private hospitals
Yazar: FIRAT KARAGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. FARUK KEREM ŞENTÜRK
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Entelektüel sermaye = Intellectual capital ; Liderlik = Leadership ; Psikolojik sermaye = Psychological capital ; Yenilik = Innovation ; Özel hastaneler = Private hospitals ; İlişkisel sermaye = Relational capital

Özet:
Liderlik tipolojilerinden özellikle dönüşümcü liderlik kavramı günümüz ihtiyaçlarına karşılık verebilme noktasında bir adım öne çıkmaktadır. Literatür incelendiğinde dönüşümcü liderlik ile yenilikçilik arasında olumlu bir ilişkinin doğrulandığı görülebilir. Ancak bu ilişkinin nasıl diri tutulacağı yada nasıl canlandırılacağı konusu bu araştırmanın temel problemini oluşturmaktadır. Bu doğrultuda dönüşümcü liderlik davranışlarının işletmede gerçekleştirilen yenilikçilik süreçleri üzerindeki etkisinde psikolojik ve entelektüel sermaye değişkenlerinin aracılık rollerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda rekabetin yoğun olduğu İstanbul'daki özel hastane yöneticilerinden elde edilen verilerle ortaya konulan araştırma modeli test edilmiştir.
Araştırma kapsamında nicel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Veri toplama tekniği olarak ise anket tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma evrenini İstanbul ilinde faaliyet gösteren özel hastane yöneticileri oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında öncelikle kullanılan ölçeklerle ilgili açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmış ve güvenirlikleri hesaplanmıştır. Sonrasında hipotezlerin test edilmesi aşamasında aracılık analizleri Bootstrap tekniği ile gerçekleştirilmiştir. 
Ortaya konulan model üzerinden aracılıklar değerlendirildiğinde 140 adet aracılık hipotezi ortaya çıktığı görülmüştür. Bu bağlamda çalışmanın daha okunabilir ve verilerin daha anlaşılabilir bir şekilde paylaşılabilmesi amacıyla araştırma modeli güçlü aracılıklar üzerinden tekrar kurgulanmış ve 32 aracılık analizi paylaşılmıştır.  
Bu bağlamda dönüşümcü liderliğin 3 alt boyutu (ideal etki özellikler, ideal etki davranış ve entelektüel güçlendirme), yenilikçiliğin 3 alt boyutu (süreç, pazar ve strateji yeniliği), entelektüel sermayenin tüm alt boyutları (insan sermayesi, yapısal ve ilişkisel sermaye), psikolojik sermayenin tüm alt boyutları (psikolojik dayanıklılık, umut, öz yeterlik, iyimserlik) model üzerinde ele alınmıştır. 
Araştırma sonucunda dönüşümcü liderlik ile yenilikçilik arasındaki ilişkide hem entelektüel hem de psikolojik sermayenin tüm alt boyutları güçlü aracılık etkilerine sahip olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla dönüşümcü liderlik davranışları hastane içindeki yenilikçi davranışları ve düşünceyi psikolojik ve entelektüel sermaye aracılığıyla etkilemektedir. Bu bağlamda yöneticilerin çalışanlarını ve paydaşlarını nasıl gördüğü, bilgi sermayesine yönelik yatırımlara nasıl baktığı ve kendisini işletme içindeki zorluklara ve problemlere karşı nasıl konumlandırdığı işletme içinde yenilikçiliğin yaygınlaşması için dikkat edilmesi gereken noktalar olarak karşımıza çıkmaktadır.

Abstract:
One of the leadership typologies, especially the concept of transformational leadership, stands out in terms of responding to today's needs. When the literature is examined, it can be seen that a positive relationship between transformational leadership and innovativeness is confirmed. However, the issue of how to keep this relationship alive or how to stimulate it constitutes the main problem of this research. In this direction, it was aimed to examine the mediating roles of psychological and intellectual capital variables in the effect of transformational leadership behaviors on innovation processes. In line with this purpose, the research model was tested with the data obtained from private hospital managers in Istanbul, where competition is intense.
Within the scope of the research, quantitative research method was preferred. Questionnaire was preferred as the data collection technique. The study universe of the research consists of private hospital managers operating in Istanbul. Within the scope of the research, firstly, exploratory and confirmatory factor analyzes related to the scales used were made and their reliability was calculated. Later, at the stage of testing the hypotheses, mediation analyzes were carried out with the Bootstrat technique. When the mediations were evaluated based on the model presented, it was seen that 140 mediation hypotheses emerged. In this context, in order to share the study more readable and data in a more understandable way, the research model was reconstructed through strong intermediaries and 32 mediation analysis was shared. 
In this context, 3 sub-dimensions of transformational leadership (idealized attributes, idealized behavior and intellectual stimulation), 3 sub-dimensions of innovativeness (process, market and strategy innovation), all sub-dimensions of intellectual capital (human capital, structural and relational capital) and all sub-dimensions of psychological capital (resilience, hope, self-efficacy, optimism) were handled on the model.
As a result of the research, it was determined that all sub-dimensions of both intellectual and psychological capital have strong intermediary effects in the relationship between transformational leadership and innovation. Therefore, transformational leadership behaviors affect innovative behaviors and thinking within the hospital through psychological and intellectual capital. In this context, how managers view their employees and stakeholders, how they look at investments in knowledge capital, and how they position themselves against the difficulties and problems within the company are the points that should be taken into consideration for the spread of innovation within the enterprise.