Farklı derinliklerde prepare edilmiş diş yüzeylerine lamina venerlerin bağlanma dayanımlarına yüzey işlemlerinin etkisi
Effects of surface treatments on bond strength of laminate veneers to tooth surfaces prepared in different depths
Yazar: KÜBRA AYBÜKE AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. FİLİZ AYKENT
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental bonding = Dental bonding ; Dental porselen = Dental porcelain ; Dental çimentolar = Dental cements ; Diş kaplamaları = Dental veneers ; Diş yüzeyi = Tooth surface ; Dişler = Teeth ; Lazerler = Lasers ; Yüzey pürüzlülüğü = Surface roughness

Özet:
Farklı Derinliklerde Prepare Edilmiş Diş Yüzeylerine Lamina Venerlerin Bağlanma Dayanımlarına Yüzey İşlemlerinin Etkisi
Bu in vitro çalışmada porselen lamina venerler için 0 mm, 0.5 mm ve 0.7 mm olmak üzere üç farklı derinlikte hazırlanan diş yüzeylerine uygulanan 4 yüzey işleminin (% 37.5'lik fosforik asit, femtosaniye lazer, asit+lazer, lazer+asit), bir ışıkla sertleşen rezin simanın makaslama bağlanma dayanımına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Çalışmada 204 adet çekilmiş, restorasyon, kırık ve çürük içermeyen insan üst santral dişi kullanılmıştır. Yüz seksen adet diş makaslama bağlanma dayanım testi için ve 24 adet diş de SEM incelemesi için kullanılmıştır. Deney grubundaki dişler rastgele 3 gruba ayrılmıştır (n=60). Dişler, akrilik kalıplara labial yüzleri yukarıda kalacak şekilde gömülmüştür. Daha sonra örneklere farklı preparasyon derinliklerinde (0, 0.5 ve 0.7 mm) lamina vener preparasyonu yapılmıştır. Her grup kendi içerisinde, uygulanan yüzey işlemine göre (kontrol, asit, femtosaniye lazer, asit+femtosaniye lazer, femtosaniye lazer+asit) 5 alt gruba ayrılmıştır (n=12). Yüzey işlemi tamamlanan diş yüzeylerine, 2.3 mm çapında ve 3 mm yüksekliğinde ışıkla polimerize olan kompozit rezin siman bloklar simante edilmiştir. Simantasyon işleminden sonra örnekler 370C distile suda 24 saat bekletilmişlerdir.  Daha sonra tüm örnekler 50C-550C'de, 1000 döngülük termal siklus işlemine tabi tutulmuştur. Örneklere diş-rezin siman arayüzünden, kopma meydana gelinceye kadar, 0.5 mm/dk hızdaki üniversal test cihazı ile makaslama bağlanma dayanım testi uygulanmıştır. Kopma yüzeyleri ışık mikroskobu altında x10 büyütmede incelenmiştir. Kopma tipi incelenen örneklerden sagital kesitler alınmış ve ışık mikroskobu altında x20 büyütmede bağlanma yüzeylerinin hangi diş dokusunda (mine, dentin, mine-dentin kompleksi) olduğu belirlenmiştir. SEM analizi için ayrılan örneklerden 12 tanesine lamina vener preparasyonu yapılıp yüzey işlemleri uygulandıktan sonra bu örneklerin yüzey topoğrafileri incelenmiştir. Diğer 12 örneğe ise aynı şekilde preparasyon yapılıp yüzey işlemleri uygulandıktan sonra diş yüzeylerine ışıkla sertleşen rezin siman bloklar simante edilmiştir. Örneklere bağlanma testi uygulanmamış ve örneklerden kesim cihazı ile sagital kesitler alınarak adeziv-diş arayüzleri SEM ile incelenmiştir. Elde edilen veriler 2 yönlü ANOVA ve Tukey HSD testi ile analiz edilmiştir. Yüzey işlemlerine göre en yüksek bağlanma dayanım değerleri asit ile pürüzlendirilen gruplarda kaydedilirken (17.88 MPa), en düşük bağlanma değerleri kontrol grubundan (7.58 MPa) sonra lazer+asit ile pürüzlendirilen gruplarda (10.38 MPa) kaydedilmiştir (p<0.05). Asit ile pürüzlendirilen grupların, asit+lazer ile pürüzlendirilen gruplar (p>0.05) dışındaki tüm gruplar ile arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Negatif kontrol grubu, lazer ve lazer+asit uygulanan gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Preparasyon derinliklerine göre, en yüksek bağlanma değerleri preparasyon yapılmayan gruplarda gözlenirken (15.79 MPa), en düşük bağlanma değerleri 0.7 mm derinlikte preparasyon yapılan gruplarda kaydedilmiştir (9.09 MPa) (p<0.05). En yüksek bağlanma değerleri preparasyon yapılmayan ve asitle pürüzlendirilen grupta kaydedilirken (24.25 MPa), en düşük bağlanma değerleri 0.7 mm derinlikte prepare edilen negatif kontrol grubunda (6.18 MPa) ve 0.7 mm derinlikte prepare edilen ve lazer+asit ile pürüzlendirilen grupta kaydedilmiştir (6.35 MPa). Kopma analizi sonuçlarına göre koheziv kopma preparasyon yapılmayan ve asit ile pürüzlendirilen grupta en fazla görülürken (9/12, % 75), adeziv kopma 0.7 mm derinlikte prepare edilen negatif kontrol grubunda en fazla kaydedilmiştir (10/12, % 83.33). SEM bulguları da bağlanma dayanım test sonuçlarını destekler şekilde asitle pürüzlendirilen gruplarda düzenli bir hibrit tabaka ve kesintisiz devam eden homojen bir bağlanma arayüzü sergilemiştir.
Bu çalışmada belirlenen parametrelerde femtosaniye lazer uygulaması lamina preparasyonları yapılan diş yüzeylerine simante edilen rezin simanın bağlanma dayanımının geliştirilmesinde % 37.5'lik fosforik asit ile pürüzlendirme kadar etkili olmamıştır. 
Anahtar Kelimeler: Porselen lamina vener, asit ile pürüzlendirme, femtosaniye lazer, bağlanma dayanımı.

Abstract:
Effects of Surface Treatments on Bond Strength of Laminate Veneers to Tooth Surfaces Prepared in Different Depths
The aim of this in vitro study is to evaluate the shear bond strength of a light-cure resin cement block cemented on teeth with three different laminate veneer preparation depths (0 mm, 0.5 mm, 0.7 mm) and four different surface treatments (37.5 % phosphoric acid, femtosecond laser, acid+laser, laser+acid). 
A total of 204 exracted human maxillary central teeth without restoration, fracture or caries were used in this study. One hundred and eighty teeth were subjected to shear bond strength test and 24 teeth were examined with SEM. One hundred and eighty teeth were mounted individually in an acrylic resin using metal molds then randomly divided into 3 groups (n=60). Porcelain laminate veneer preparations in different depths (0 mm (non-prep.), 0.5 mm, 0.7 mm) were done. Then each group were randomly divided into 5 subgroups (n=12) according to surface treatments (control, acid, femtosecond laser, acid+femtosecond laser, femtosecond laser+acid). After finishing surface treatments, light-cure resin cement blocks (2.3 mm in diameter and 3 mm in height) were cemented on teeth surface with a total-etch adhesive system. After bonding procedures, all specimens were stored in distilled water at 370C for 24 hours and shear bond strength measurement was performed after thermocycling (50-550C, 1000 cycle). To evaluate the shear bond strength, the specimens were tested using an universal testing device. The composite resin cement blocks were loaded to failure using a notched loading head at a cross head speed of 0.5 mm/min. Failure mode of each specimen was examined under an optic microscope at x10 magnification. After the examination of failure modes sagittal sections were taken from the specimens under water cooling using a diamond saw and the bonding areas of resin cement blocks (enamel, dentin, enamel-dentin complex) were examined under optic microscope at x20 magnification. After the laminate veneer preparation was done and surface treatments were applied to 12 of the specimens which reserved for SEM analysis, the surface topographies of these samples were examined. The other reserved 12 samples were prepared in the same way and resin cement blocks were cemented on tooth surface and then the sagittal sections were taken from the samples and the adhesive-tooth interfaces were examined with SEM. The data obtained were analyzed by 2-way ANOVA and Tukey HSD tests. According to surface treatments, the highest bond strength values were recorded in acid etched groups (17.88 MPa), while the lowest values were recorded in laser+acid etched groups (10.38 MPa) after the control group (7.58 MPa). The difference between acid etched groups and all groups except acid+laser group (p>0.05) was found statistically significant (p<0.05). The difference between negative control group, laser and laser+acid etched groups was not found statistically significant (p>0.05). According to the preparation depths, the highest bond strength values were observed in non-prep. groups (15.79 MPa), while the lowest bond strength values were observed in 0.7 mm preparation depth groups (9.09 MPa) (p<0.05). While the highest bond strength values were recorded in the non-prep. and acid etched group (24.25 MPa), the lowest bonding values were recorded in the control group prepared at 0.7 mm depth (6.18 MPa) followed by the group prepared at 0.7 mm depth and etched with laser+acid (6.35 MPa). According to the fracture mode analysis, cohesive failures was most common in non-prep. and acid etched group (9/12, % 75), while the adhesive failure was most common in the negative control group prepared at a depth of 0.7 mm (10/12, % 83.33). SEM images also showed a regular hybrid layer and a continuous, homogeneous bonding interface in the acid etched groups, supporting the shear bond strength test results. 
With the laser parameters determined in this study, femtosecond laser application was not found as effective as 37.5 % phosphoric acid etching in improving the bond strength of the resin cement cemented on the tooth surface prepared for PLV. 
Keywords: Porcelain laminate veneer, acid-etching, femtosecond laser, bond strength.