Sosyo-ekonomik seviyesi düşük ortaokul son sınıf öğrencilerinin matematiksel model becerilerinin incelenmesi
Study of mathematical model skills of middle school seniors with low socio-economic level
Yazar: NURGÜL ORAL
Danışman: PROF. DR. ALİ ERASLAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematiksel modelleme = Mathematical modelling ; Model oluşturma etkinlikleri = Model eliciting activities ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sosyoekonomik düzey = Socio-economic level ; Sosyoekonomik sorunlar = Socio-economic problems

Özet:
Günümüzde bilim ve teknolojideki değişim hayatımızın birçok alanını olduğu gibi eğitim ve öğretim durumlarını da etkilemektedir. Bireylerin ve toplumun ihtiyaçları değişmekle beraber öğrenme-öğretme kuramları ve yaklaşımları da değişme göstermektedir. Dolayısıyla bu değişimin odağında olan bireyleri de doğrudan etkilemektedir. Bilimdeki ve eğitimdeki gelişim; farklı kaynakları kullanabilen, problem çözme becerileri gelişmiş ve üst düzey düşünme becerilerine sahip bireyler yetiştirmeyi gerekli kılmaktadır. Bu gereklilik aynı zamanda matematik öğretim programının da hedefleri arasındadır. Bu hedef programda gerçek hayat problemlerine uygun çözümler üretip bunları günlük yaşama transfer edebilen ve bunları beceri haline getirebilen bireyler yetiştirmek şeklinde yer almaktadır. Matematik programında bu becerileri geliştirmenin yollarından birisi de matematik öğretiminde model oluşturma etkinliklerinin kullanımı önerilmektedir. Model oluşturma etkinlikleri rutin olmayan, öğrenciyi çözüme yöneltecek ipuçları ve belirli kalıpları olmayan açık uçlu, yalnızca bir doğru cevabı ve çözüm yolu olmayan problemlerdir. Öğrencilerden gerçek hayat durumlarını matematikselleştirmesini, betimlemesini ve yorumlamasını gerektirmektedir. Dolayısıyla, bu çalışmanın amacı sosyo-ekonomik düzeyi düşük ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin model oluşturma etkinlikleri üzerinde düşünme süreçlerini inceleyerek varsa bu süreçlerde karşılaşılan güçlükleri ortaya koymaktır. Araştırma Güneydoğu Anadolu bölgesinde büyük bir ilin merkez ilçesine bağlı köyde bulunan bir devlet ortaokulunda gerçekleştirilmiş olup nitel bir çalışmadır. Katılımcılar bu okulun 4.sınıfında öğrenim gören son sınıf öğrencileridir.  Öğrencilerle dört haftalık ön çalışma yapılmıştır. Devamında odak grupu oluşturacak dört öğrenci ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Fasulye problemi model oluşturma etkinliği odak gruba verilerek çalışmaları istenmiştir. Modelleme süreci video ile kayıt altına alınmıştır. Video kayıtlarının yazılı olarak çözümlemesi yapılmasının ardından öğrencilerin çalışma kâğıtlarıyla birlikte nitel olarak analiz edilmiştir. Çalışma sonuçları sosyo-ekonomik seviyesi düşük öğrencilerin süreç boyunca günlük yaşamla ilişkili varsayımlar ortaya koydukları, bunlar üzerinde çözüm üretmek için beraberce çalıştıkları ve geliştirdikleri modellerin doğruluğunu gerçek yaşamla ilişkilendirerek test edebildiklerini ortaya koymuştur. Fakat aynı zamanda öğrencilerin model oluşturma sürecinde problemi anlama ve özellikle genellenebilir bir model oluşturma konusunda güçlükler yaşadıkları tespit edilmiştir.

Abstract:
Today, the change in science and technology affects many areas of our lives as well as educational and educational situations. Although the needs of individuals and society change, the theories and approaches to learning and teaching also change. Therefore, it directly affects the individuals who are the focus of this change. Development in science and education; it is necessary to train individuals who can use different resources, develop problem solving skills and have high-level thinking skills. This requirement is also among the objectives of the mathematics curriculum. This goal is to train individuals who can produce solutions to real-life problems and transfer them to daily life and make them skills. One of the ways to develop these skills in the mathematics program is to use modeling activities in mathematics teaching. Modeling activities are open-ended problems that are not routine, without keywords and ready-made patterns to guide the student, and without a single correct answer and solution. It requires students to mathematicalize, describe and interpret real-life situations. Therefore, the aim of this study is to examine the thinking processes of middle school 8th graders with a low socio-economic level in modeling activities and to reveal the difficulties encountered in these processes, if any. The research was carried out at a state secondary school in the village of the central district of a large province in southeastern Anatolia and is a qualitative study. Participants are seniors in the 4th grade of this school. After four weeks of preliminary work with the students, the four students in the focus group were determined using the criteria sampling method. The focus group was given the bean problem, which is the modeling activity, and asked to work and the whole process was recorded by video. After the video recordings were analyzed in writing, they were qualitatively analyzed together with the study papers of the students. The study results revealed that students with low socio-economic levels were able to test the accuracy of the models they developed by associating them with real life, where they made assumptions related to daily life throughout the process, and worked together to produce solutions on them. However, it has also been found that students have difficulties understanding the problem in the modeling process and especially in creating a generalized model.