Özel eğitim okullarında çalışan öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri ile sınıf yönetimi becerileri arasındaki ilişki
The correlation between bornout level and classroom management skills of teachers employed i̇n the special education schools
Yazar: ALTAN KOCAMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MESUT TABUK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sınıf yönetimi = Classroom management ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim kurumları = Special education institutions ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırmanın amacı; Özel eğitim okullarında çalışan öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri ile sınıf yönetimi becerilerini belirlemek ve aralarındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca bu iki değişkenin farklı değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı bu araştırmada incelenmiştir. Özel eğitim okullarında çalışan öğretmenlerin diğer okullardaki öğretmenlere göre daha fazla tükenmişlik yaşama ve öğrencilerin özel durumlarından ötürü sınıf yönetimi becerilerinde sorunlar yaşama ihtimalleri olmasından dolayı böyle bir araştırma yapılmaya gerek duyulmuştur. Bu araştırmayla öğretmenlerin sorunlarına ışık tutulmaya çalışılmış, yaşadıkları tükenmişliğin ve sınıf yönetimi becerilerindeki problemlerin çözümüne katkı sağlamaya yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Araştırmada; tükenmişlik ve sınıf yönetimi becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesinden dolayı nicel modellerden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Çanakkale ili genelinde bulunan toplam 12 (9 tanesi zihinsel engelliler, 1 tanesi işitme engelliler ve 2 tanesi görme engelliler) özel eğitim okulunda çalışan öğretmenler oluşturmuş ve örneklem alınmaksızın tüm evren araştırmaya dâhil edilmiştir. Yapılan araştırma için Maslach tükenmişlik envanteri, sınıf yönetimi becerileri ölçeği ve bilgi formu kullanılmıştır. Ölçekler Çanakkale ilindeki özel eğitim okullarında çalışan 106 öğretmen ve idareci tarafından doldurulmuş ve analizi yapılmıştır.
Araştırmada elde edilen veriler, SSPS programı ile çözümlenmiş, betimsel analizler yapılmış, hipotez testleri olarak aritmetik ortalama, t-testi ve ANOVA (Tek yönlü varyans analizi) testi, değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemede Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.
Araştırma neticesinde, özel eğitim okullarında çalışan öğretmenlere bilgi formu yoluyla sorulan 11 maddeden sınıf yönetimi becerilerinde farklılaşma olmadığı buna karşın mesleki tükenmişlik düzeylerinde ise öğretmenlik mesleğini isteyerek yapma ve çalıştığı ortamdan memnun olma durumlarında farklılaşma olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak; özel eğitim okullarında çalışan öğretmenlerin sınıf yönetimi becerilerinin yeterli, mesleki tükenmişlik düzeylerinin ise normal olduğu belirlenmiştir. Ayrıca; sınıf yönetimi becerileri ile mesleki tükenmişlikleri arasında düşük düzeyde ve negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar kelimeler: Özel Eğitim, Tükenmişlik Düzeyi,  Sınıf Yönetimi Becerileri

Abstract:
The purpose of this research; is to determine burnout levels and classroom
management skills of teachers employed in the special education schools and to investigate
the correlation between them. Furthermore, it was studied in this research whether these two
variables differ according to different variables. It has been necessary to conduct such a
research because teachers working in special education schools are more likely to experience
burnout and problems with classroom management skills due to students' special
circumstances than teachers at other schools. This research tried to shed light on the problems
of the teachers, made suggestions for contributing to the solution of the problems of teachers'
burnout and classroom management skills.
In the research, relational search model was used from quantitative models due to
investigation of the relationship between burnout and classroom management skills. The
universe of the research was composed of teachers working in a total of 12 special education
schools in Çanakkale Province (9 of them mentally disabled, 1 hearing impaired and 2 of
them visually impaired) and the entire universe was included in the survey without sampling.
Maslach burnout inventory, class management skills scales and information form were used
for the research. The scales were filled and analyzed by 106 teachers and administrators
working in special education schools in Çanakkale Province.
The data obtained in the research were analyzed by SPSS packet program, descriptive
analyzes were made, arithmetic mean, t-test and ANOVA test (one-way variance analysis) as
vi
the hypothesis tests and Pearson correlation analysis in determining the relationship between
variables were used.
As a result of this research, it was determined that there was no difference in class
management skills from 11 questions asked by teachers working in special education schools
via information form, despite that it was determined that there was a difference in the
willingness to do the teaching profession related to the levels of occupational burnout and
satisfaction of the environment in which they work. Consequently; it was determined that the
classroom management skills of teachers working in special education schools were adequate
and the occupational burnout levels were normal. Besides, it was concluded that there was a
meaningful relationship between classroom management skills and the professional burnout at
low level and negative direction.
Keywords: Special Education, Burnout Level, Classroom Management Skills