Endüstriyel yapıların yeniden işlevlendirilmesi sürecinde mekân atmosferinin değerlendirilmesi: Bilgi Üniversitesi Santralistanbul ve Abdullah Gül Üniversitesi Sümer kampüsü örnekleri
Evaluation of space atmosphere in the process of re-functioning of industrial buildings: Examples of Bilgi University Santralistanbul and Abdullah Gül University Sümer campus
Yazar: ESRA ÖZDEVECİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDEF ÖZÇELİK
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Mekânı yeniden yaratmak, yeni bir atmosfer yaratmak anlamına gelir. Mekân atmosferi, dünyayı çevreleyen atmosfer katmanı gibi mekânı çevreler. Deneyime ve yorumlamaya açık olan dinamik mekân, farklı kullanıcılar tarafından yeni anlamlar yüklenerek yeniden tanımlanmaktadır. Bu da mekân atmosferini yaratmaktadır. Atmosferi belirleyen 2 ana değişken vardır: (1) zaman ve (2) bellek. Bu dinamik mekanlar, yeniden işlevlendirilen mekanlarla ilişkilendirilir. Yeniden işlevlendirilen mekanlar, kullanıcı deneyimleriyle yaşanmakta, etkileşimlerle yaşamakta ve bu ilişkilerle dönüşmektedir. Mekân yeniden işlevlendirildiğinde, geçmiş, şimdiki ve gelecek zaman bir araya gelir. Bu yaklaşım, zaman içinde akıcı bir mekâna odaklanır. Bu çalışmanın amacı, dönüşümü anlatmak yerine dönüştürülmüş alanın yeni ruhunu ve atmosferini incelemektir. Atmosferin incelenmesi için kriterler belirlenmiştir. Bu kriterler, atmosferi tanımlayan Zumthor'un ilkelerinden yola çıkarak konu ile ilgili diğer mimarların ve filozofların mekân deneyimi ile ilgili yaklaşımlarından derlenmiştir. Bu kriterler (1) mekânın duyuları ve (2) mekânın duyumları olarak sınıflandırılmaktadır. Bu araştırma, karşılaştırmalı olarak 2 örnek olaya odaklanmaktadır: Bilgi Üniversitesi Santralistanbul Kampüsü ve Abdullah Gül Üniversitesi Sümer Kampüsü. Yeniden işlevlendirilerek dönüştürülen kampüsler, bu kriterler kapsamında değerlendirilmiştir. Bu kampüsler gözlemlenmiş ve yorumlamacı yöntem ile karşılaştırılmıştır. Yapılan gözlemler ve odak grup görüşmelerinin ardından, mekânın duyuları ve duyumları için kriterler genişletildi. Daha sonra yeni kriterler eklendi ve mekânın atmosferi yeniden tanımlandı. Mekân, geçmişten gelen unsurlarla zamanın ruhunu korudu ve sosyal olarak aktif eğitim işlevi ile yeni, bütüncül ve özgün bir atmosfer yaratmıştır. Bu bağlamda, kampüsler zamanın ruhunu somutlaştıran ve tamamen eğitim kampüsleri olmanın ötesinde yeni bir atmosfer deneyimi sunan yeniden işlevsel endüstriyel miraslar haline geldi.

Abstract:
Recreating space means creating a new atmosphere. The atmosphere of the space surrounds the place like the atmosphere layer that surrounds the world. The dynamic space, which is open to experience and interpretation, is redefined by new meanings by different users. This creates the atmosphere of the place. There are 2 main variables that determine the atmosphere: (1) time and (2) memory. These dynamic spaces are associated with repurposed spaces. Repurposed spaces are lived through user experiences, lived through interactions, and transformed through these relationships. When space is re-functionalized, the past, present and future come together. This approach focuses on a fluid space in time. The aim of this study is to examine the new spirit and atmosphere of the transformed space instead of explaining the transformation. Criteria have been set for the study of the atmosphere. These criteria were compiled from the approaches of other architects and philosophers about the experience of space, starting from the principles of Zumthor, which defines the atmosphere. These criteria are classified as (1) senses of space and (2) sensations of space. This research focuses on 2 comparative cases: Bilgi University Santralistanbul Campus and Abdullah Gül University Sümer Campus. The campuses that have been re-functionalized and transformed have been evaluated within the scope of these criteria. These campuses were observed and compared with the interpretative method. Following the observations and focus group discussions, the criteria for the senses and sensations of the space were expanded. Later, new criteria were added and the atmosphere of the place was redefined. The place preserved the spirit of the times with elements from the past and created a new, holistic and original atmosphere with its socially active educational function. In this context, the campuses have become functional industrial heritages that embody the spirit of the times and offer a new atmosphere experience beyond being purely educational campuses.