Fazla kilolu adolesanlara uygulanan motivasyon görüşmelerinin beslenme tututmu, davranışları ve kilo üzerine etkisi
The impact of the motivation interviews with the adolescents on eating habits, behaviours and weight
Yazar: SEHER YURT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE YILDIZ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Şişmanlık vücutta sağlığı bozacak ölçüde, anormal veya aşırı miktarda yağ birikmesidir.Motivasyon görüşmesi, özellikle değişim konusunda isteksiz ve kararsız olan kişilerin, var olan ve olası probemlerinin farkına varması ve bu poblemleri hakkında birşeyler yapmasını sağlamak için geliştirilmiş bir çeşit terapi tekniğidir.Bu çalışmada, 12-14 yaş kilolu adolesanların beslenme tutum ve davranışları ile ?sağlıklı beslenme?, ?egzersiz? ve ?kilo verme? niyetlerini belirlemek üzere kültürümüze uygun ölçüm araçlarının geliştirilmesi ve motivasyon görüşmelerinin, beslenme tutum ve davranışları ile BKI üzerindeki etkisini değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Araştırma, İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bir ilköğretim okulundaki fazla kilolu 32 kişilik bir grupla yürütülmüştür. Çalışmaya alınan öğrencilere 16 saatlik eğitim verilmiş, 26 saatlik grup motivasyon görüşmeleri yapılmıştır. Öğrencilerin BKI ölçümleri yapılmış, çalışma öncesi ve sonrasında; Beslenme-Egzersiz Tutum Ölçeği, Beslenme-Egzersiz Davranış Ölçeği, ?Sağlıklı Beslenme Ölçeği?, ?Egzersiz Ölçeği? ve ?Kilo Verme Ölçeği? uygulanmış ve değerlendirilmiştir.Verilerin değerlendirilmesinde; Yüzdelik, Cronbach's Alpha, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu, Faktör Analizi, İki Ortalama Arasındaki Farkın Önemlilik Testi, Çoklu Doğrusal Regresyon Testi ve Tekrarlayan Ölçümlerde Anova kullanılmıştır.Çalışma sonucunda, motivasyon görüşmeleri öğrencilerin beslenme egzersiz tutumlarını ve davranışlarını pozitif yönde değiştirmiştir.Algılanan davranış kontrolünün, sağlıklı beslenme niyetini en yüksek derecede açıkladığı (ß=0,54, p=0,002) saptanmıştır.Egzersiz tutumunun, egzersiz yapma niyetini en yüksek derecede açıkladığı (ß=0,69, p=0,0003) saptanmıştır.Algılanan davranış kontrolünün kilo verme niyetini en yüksek derecede açıkladığı (ß=0,60, p=0,0002) saptanmıştır.Sonuç; Motivasyon görüşmeleri kilolu öğrencilerin kilo vermelerinde etkili olmuş, beslenme ve egzersizle ilgili tutum ve davranışları olumlu yönde değişim göstermiştir.Anahtar Kelimeler: Şişmanlık, Motivasyon, BKI, Beslenme Tutumu, Beslenme Davranışı, Planlanmış Davranış Modeli

Abstract:
Obesity is the accumulation of abnormal or excessive fat in the body which can damage the health. Motivation interview is a kind of theraphy technique that is to enable persons who are unwilling or reluctant to change to be aware of the current or prospective problems and trigger them to take action to solve them..In this study,the development of the proper measurement tools, which are comformed to our culture, on determining the eating habits and beaviours of 12-14 year-old obese adolescents , their aims by ?healthy nourishment?,?exercise? and ?losing weight? and the evaluation of the effects of the motivation interviews on eating habits and bahaviours and its impact on BMI are aimed.The research was carried out in a pirmary school which is under the control of Provincial Educational Ministry on 32 obese student participants.The students who were taken to the study were given 16-hour instructions and 26 hours motivation interview. The BMI measurements of the students were taken and ,before and after the experiment, Eating-Exercise Habits Scale, Eating-Exercise Behaviours Scale, Healthy Nourishment Scale, Exercise Scale, and Weight Loss Scale were conducted and evaluated.In the evaluation of data collected through the research, percentage, Cronbach?s Alpha, Pearson Moments Multiplication Correlation, Factor Analysis, Independent Samples t-test and Paired Samples t-test , Multiple Linear Regression Test and ANOVA were used.At the end of the study, motivation interviews change the students? eating habits and behaviours positively.It is found out that the percepted behaviour management accounts the healthy nourishment aim in the highest extent (Beta=0,54, p=0,002).It is determined that the exercise manner explains the nourishment purpose in the highest extent (Beta=0,69, p=0,0003).It is brought out that the percepted behaviour management states the nourishment purpose in the highest extent (Beta=0,60, p=0,0002).The result: The motivation interviews have had a tremendous influence on students? losing weight and their eating habits and approaches for making exercise have changed to positive.Keywords: Fatness,motivation, BMI, Eating habits, Eating behaviours, Planned Behaviour Model