Kayseri'de 1950 sonrası modern bir mahalle oluşumu:Yeni Mahalle örneği
Development of a modern neighborhood in kayseri after 1950: Yeni Mahalle case
Yazar: EDA ÖZSOY
Danışman: DOÇ. DR. BURAK ASILİSKENDER
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Cumhuriyetin ilanından sonra, modernleşme sürecine bağlı olarak Türkiye'nin mekânsal ve toplumsal anlamda yeniden yapılandığı bilinmektedir. Sosyal, ekonomik reformlar ve sanayileşme, kentlerin mekânsal gelişim süreçlerini doğrudan etkilenmiştir. Bu bağlamda Kayseri kentinde de, toplumsal ve mekânsal alanlarda değişimler yaşanmış ve kentin planlama ve gelişim sürecinde bu etkilerin yansımaları olmuştur.
1935'te devlet tarafından kurulan Sümerbank Bez Fabrikası, Kayseri kentinin modernleşme sürecini yönlendiren unsurların başındadır. 1950 sonrası çalışanların barınma sorunundaki artış sebebiyle, Fabrika arazisi üzerinde çalışanların kooperatifleşme yöntemiyle konut üretimine izin verilmiştir. Bunun sonucu oluşan Yeni Mahalle, Fabrika çevresinde kurulmuş sanayi odaklı bir mahalle olarak şekillenmiştir.  Planlama yaklaşımı bakımından değerlendirildiğinde, Yeni Mahalle'nin "garden-city/bahçe-şehir" benzeri bir modelinin Kayseri özelinde yorumlanışı olduğu söylenebilir. Ayrıca, konut üretim yöntemi, konut tipolojileri ve kentsel örüntüsü bakımından sadece Kayseri için değil, Türkiye için de önemli bir yere sahiptir. 
Bu çalışma, Yeni Mahalle örneğini, Kayseri kentinin modernleşme süreci kapsamında ele almaktadır. Aynı zamanda çalışma, kentte etkileri üzerinden, Yeni Mahalle ile ortaya çıkan mekansal ve toplumsal değişim sürecini de değerlendirmektedir. Çalışmanın amacı; Kayseri kentinde modernleşme ile yansımalarını gördüğümüz olguları, planlamaya bakış açısının değişimini ve dönemin kavramsal yaklaşımını, Yeni Mahalle üzerinden değerlendirmektir.
Anahtar Kelimeler: Modern, Kimlik, Konut, Kent Planlaması

Abstract:
Depending on the modernization process after the foundation of the Republic, it is known that Turkey has been restructured spatially and socially. The development process of the cities has been directly affected by economic, social reforms, and industrialization. In this context, there have been also changes in social order and spatial form of the Kayseri city, which have effected its urban planning and development processes.  
Sümerbank Kayseri Textile Factory, established in 1935 by the Turkish Republic, was one of the pioneers of the modernization process of the Kayseri city. After 1950, due to increasing accommodation problems of its employers, it had been allowed to develop a new housing neighborhood in the property of the Factory settlement, in a supportive-credit funding approach.  As a result, Yeni Mahalle, in the basis of a housing unit expansion located in neighboring an industrial establishment, was developed. Through its planning ideology, Yeni Mahalle neighborhood could easily be evaluated as a garden-city development model in Kayseri. Furthermore, it has been a significant case, in respect to its housing typologies, urban forms and construction practices, not only for Kayseri but also for the Turkey.
This study is examined Yeni Mahalle, in the context of modernization process of the Kayseri city. It also evaluates the social and spatial reformation process through its effects in the urban form. Consequently, this study aims to examine and evaluate the facts and phenomenon of the modernization process of the Kayseri city, its reflections on planning and housing, and the conceptual point of view of that period by the case the Yeni Mahalle development.
Keywords: Modern, Identity, Housing, Urban Planning