Arazi değişiminin sayısal yükseklik modellerinden otomatik türetilmesi
Automatic derivation of land displacement using digital elevation models
Yazar: FATİH KADI
Danışman: DOÇ. DR. FARUK YILDIRIM
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Günümüzde arazi yüzeyi üzerinde oluşan değişim, birçok disiplini doğrudan veya dolaylı olarak ilgilendiren bir araştırma konusu olup, şimdiye kadar hem teorik hem de uygulama yönünden birtakım çalışmalar yapılmıştır.
Gerek doğal afet gerekse insan kaynaklı etkenler sonucu, arazi yüzeyinde oluşan değişimlerin tespiti, konumsal, nicel, vektörel olarak analizi ve yorumlanması, yaşanılan sosyal hayat açısından büyük bir önem arz etmektedir.
Tez kapsamında; öncelikle aynı arazi yüzeyine ait farklı zamanlarda çeşitli ölçüm teknikleriyle üretilmiş iki nokta kümesi karşılaştırılmıştır (Tabaka 1 ve Tabaka 2). Bu nokta verilerinden her iki yüzey için de ortak olacak şekilde bir grid ağı oluşturulduktan sonra aynı araziye ait iki farklı sayısal yükseklik modeli belirlenmiş olur. Enterpolasyon ve kestirme yöntemleriyle her bir grid noktasına, arazi ölçü noktalarından (x,y,h) koordinatlar taşınmıştır. Böylece her iki nokta kümesi için grid noktalarının almış olduğu koordinat değerleri karşılaştırılıp, aradaki koordinat farklar hesaplanmıştır. 
Elde edilen bu farklar yardımıyla, bölgedeki gerek yatay gerekse düşey yöndeki değişimin grid noktası bazlı konumsal, vektörel ve nicel olarak analizini, değerlendirilmesini mümkün kılan algoritma geliştirilmiştir.
Yapılan bu algoritma, arazi yüzeyindeki değişimin tespitine yönelik çok sayıda etken üzerinden analiz ve grafiksel anlamda ürünler ortaya koymanın yanı sıra çok sayıda kamu kurumuna ve ilgili konu üzerine yapılacak araştırmalara altlık oluşturabileceği öngörülmektedir.

Abstract:
Nowadays, land displacement, which is a study field related to various disciplines, has been a topic for a variety of theoretical and practical applications. 
Detection of land displacement (due to natural or human related disasters) by means of spatial, vectorial and quantitative analysis and interpretation, is beneficial for social life.
In this study, two point clusters are compared for the same land surface by using different surveying techniques in different times (Layer1 and Layer2). Two different digital elevation models are produced for the same surface after a common grid network for two surfaces that generated from these point data. For every grid point, georeferencing is made by using coordinates from points on the ground (x, y, h) with interpolation and resectioning techniques. Thus for both point clusters, coordinates of grid points are compared and coordinate differences between the grid points are determined. 
Algorithm has developed that is able to analyze the grid point based displacement spatially, vectorial and quantitatively in horizantal and vertical directions by means of obtained differences .
It has been concluded that the developed algorithm is able to detect the land displacement analytically and graphically with respect to several factors. It has also been predicted that the developed algorithm is able to produce base products for most public establishments and the researches related to this study field.