Tip 2 diabetes mellitus tedavisinde hasta uyumunun değerlendirilmesine yönelik yeni bir ölçek oluşturulması
Development of A scale for assessment of patient adherence to TYPE 2 diabetes mellitus treatment
Yazar: AYLA DEMİRTAŞ
Danışman: PROF. DR. NALAN AKBAYRAK
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus-deneysel = Diabetes mellitus-experimental ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hastalar = Patients ; Tedavi = Treatment

Özet:
Bu araştırma, Tip 2 Diabetes Mellitus tedavisinde hasta uyumunun değerlendirilmesine yönelik yeni bir ölçme aracının geliştirilmesini amaçlayan metodolojik bir çalışmadır. 
Araştırma kapsamında, "Tip 2 Diabetes Mellitus Tedavisine Hasta Uyum Ölçeğinin" geliştirilmesi ve ölçeğin "geçerlik" ve "güvenirlik" analizlerinin yapılması amaçlanmıştır. Araştırma Mayıs 2013- Mart 2014 tarihleri arasında Gülhane Askeri Tıp Akademisi, Sağlık Bakanlığı Yıldırım Beyazıt Dışkapı Hastanesi, Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Gazi Üniversitesi Hastanesi poliklinik ve kliniklerinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, en az bir yıldır Tip 2 Diabetes Mellitus tedavisi alan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 350 hasta oluşturmuştur. Araştırmada veri toplamak amacıyla, "Hastaların Tanıtıcı Bilgilerine Yönelik Veri Toplama Formu", "Tip 2 Diabetes Mellitus Tedavisine Uyum Ölçeği" ve "Diyabete Karşı Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. 
Tip 2 DM tedavisine uyum ölçeğinin madde analizi ve güvenirliğinin değerlendirilmesi amacı ile iç tutarlılık analizi yapılmış ve Cronbach alfa değeri 0.770 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca güvenirlik analizi olan test tekrar test analizi yapılmış ve 
ölçek puanları arasında anlamlı ve pozitif bir korelasyon olduğu bulunmuştur. Böylece ölçeğin ilgili alanda kullanılabilecek "güvenilir" bir ölçek olduğu kabul edilmiştir. Ayrıca ölçeğin geçerliği için değerlendirilen, "kapsam", "yüzey", "ölçüt" ve "yapı" geçerliği analizleri sonuçlarına göre geçerli bir ölçek olduğu da kabul edilmiştir. Tip 2 DM hastalarının tedaviye uyum durumlarının değerlendirilerek izlenmesi ve bu şekilde hasta ve ailesine gerekli eğitim ve bakımın düzenlenmesi amacı ile, tip 2 DM tedavisine hasta uyum ölçeğinin kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
This study is conducted as a methodological study for the development of a scale for assessment of patient adherence to the treatment for DM type 2.
The aim of this study is the development of the Scale and analysis of validity and reliability of the scale. This study is conducted between May 2013 and March 2014 in the clinics and policlinics of Gulhane Military Medical Academy, Yıldırım Beyazit Hospital of Ministry of Health, Gazi University and Numune Training and Research Hospital. 350 volunteering patients are included to the study who are treated for DM type 2 for at least 1 year. In the study, data collection form for demographics, "Scale for Adherence to the Type 2 DM treatment" and "Scale for Attitudes to DM" are used. 
Internal consistency analysis is done for the assessment of reliability and item analysis of the scale for adherence to the DM type 2 treatment. Cronbach's alpha value is calculated as 0.770. The reliability test is analyzed as re-test and a significant positive correlation is found between scale scores. So the scale is accepted as reliable to be used in the field. It is also accepted as valid according to the results of scope, surface, criterion, and structure validity analyses done for the validity of "the scale". The use of this adherence scale is recommended in planning of care and education for the patient and also for the family.