Yoğun bakım ünitesindeki hastalarda bilgisayarlı tomografi ile yapılan psoas kas alanı ölçümlerinin sağ kalım ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of psoas muscle area measurements made with computerized tomography and survival in patients in the intensive care unit
Yazar: CANSU BELGE BERBEROĞLU
Danışman: UZMAN YILDIRAY SAVAŞ ; DOÇ. DR. SAVAŞ ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Kaslar = Muscles ; Kırılganlık = Frailty ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Giriş: Her yıl birçok hasta çeşitli nedenlerle yoğun bakım ünitesinde takip edilmekte
ve bu hastaların bazıları kaybedebilmektedir. Yoğun bakım ünitesindeki (YBÜ) hastalarda kas
dokusunun hacminin ve fonksiyonunun azalması aynı zamanda vücuttaki fizyolojik rezervin
azalmasına da işaret eder. Fizyolojik yaştan bağımsız olan kırılganlık (frajilite) kavramı
biyolojik yaş ve fizyolojik rezervin bir göstergesi olup, morbidite ve mortalite riski daha
yüksek olan popülasyonu açıkça tanımlamaktadır. Prevelansı hiç de az olmayan ve önemli
sonuçlara sebep olan iskelet kas kitlesi kaybının yoğun bakım hastalarında erken teşhis edilip
gerekli düzenlemelerin yapılması oldukça önemlidir. Bu çalışmadaki amacımız YBÜ'deki tüm
erişkin yaş grubundaki hastalarda psoas kas alanının, psoas kası uzunluk ölçümlerinin kolay
uygulanabilir pratik yöntemlerle tespit edilmesini ve sağkalım üzerine etkisini incelemektir.
Materyal Metot: Çalışmaya Mayıs 2012 ile Mayıs 2018 tarihleri arasında İstanbul
Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin YBÜ'de tedavi gören ve YBÜ' ye yatışı döneminde
herhangi bir nedenden dolayı psoas kas alanını içerecek şekilde BT görüntülemesi yapılan 370
erişkin yaş grubundan hasta (125 kadın %33,8, 245 erkek %66,2) dahil edildi. Psoas kası kesit
alanı (cm2) ve vertebral korpus alanı (cm2) aksiyel imajlarda üçüncü lomber (L3) vertebranın
kaudal ucu düzeyinde belirlenip bu seviyede 'Region of Interest' (ROI) imleçleri ile manuel
olarak çizilerek ölçüldü. Ayrıca bu düzeyden her iki psoas kası ve vertebral korpusun
anteroposterior (AP) uzunlukları ve bu uzunluklara dik olacak şekilde transvers (TR)
uzunlukları ölçüldü. Hastaların hastanede yatışı esnasındaki temel demografik ve hastalıkla
ilişkili verileri yanında bazal biyokimyasal verileri ve hasta taburculuk bilgileri hastane
kayıtlarından ve epikriz raporlarından elde edildi. Ayrıca taburcu olan hastaların taburculuktan
sonraki sağkalım bilgileri, Mart 2020'de hasta iletişim bilgileri üzerinden görüşülerek öğrenilip
kaydedildi. Bulgular: 245 erkek (%66,2), 125 kadın (%33,8) olmak üzere toplam 370 erişkin yaş
grubundaki hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 61,1±18,1 (18-92)'idi.
Hastaların ortalama YBÜ'de kalış süresi 9,7±19,6 (1-168) gündü. Yoğun bakım sonlanımında
taburcu olan hastaların ort. sağ psoas kası alanı 8,38±3,12 cm2, sol psoas kası alanı 8,59±3,05 cm2
, eks olan hastaların ise sırasıyla 7,32±2,89 cm2 ve 7,55±2,98 cm2 olarak ölçüldü. Hastaların Mart 2020 tarihinde son durumları değerlendirildiğinde yaşayan hastaların ort. sağ psoas kası alanı 9,08±3,29 cm2, sol psoas kası alanı 9,15±3,28 cm2, eks olan hastaların ise sırasıyla 7,73±2,60 cm2 ve 7,78±2,78 cm2 olarak ölçüldü. Hastaların YBÜ'ye yatışı sırasındaki radyolojik ölçümleri ile yoğun bakımda sağ kalımı etkileyen faktörler karşılaştırıldığında en önemli faktörlerden biri olan hastanın yaşı ile her iki psoas kas alanı ve uzunluk ölçümleri arasında anlamlı negatif korelasyon mevcuttur. YBÜ'ye yatışı sırasında 243 hastanın ASA skoru ve 363 hastanın GKS hesaplanmış olup radyolojik ölçümler ile karşılaştırıldığında ASA skoru ile her iki psoas kas alanı arasında negatif korelasyon, GKS skoru ise anlamlı pozitif korelasyon izlendi. Hastaların kan glukoz ve albümin düzeyleri ile Hgb ve Hct değerleri radyolojik ölçümlerle kıyaslandığında psoas kası alanı ve uzunluk ölçümlerinin her ikisi ile de pozitif korelasyon mevcuttur. Çalışma hastalarının yoğun bakım sonlanım durumları ve son durumlarının radyolojik ölçümleri karşılaştırıldığında yoğun bakım sonlamınımda eksitus olan hastaların her iki psoas kası alanı ve psoas kası TR uzunlukları taburcu edilmiş hastalara göre anlamlı olarak düşük izlenmiştir. Hastaların güncel durumları değerlendirildiğinde benzer şekilde her iki psoas kas alanı, psoas kası AP ve TR uzunlukları son durumda eks olan hastalarda yaşayan hastalara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düşük izlenmiştir. Hastaların yoğun bakım sonlanımları ve takiplerinde eks olan hastaların yatış süreleri anlamlı olarak daha uzun, ASA skorları yüksek, GKS daha düşük bulundu. Üre, kreatinin ve CRP değerleri yoğun bakımda eks olan hastalarda daha yüksekti. Hem yoğun bakımda hem de takiplerinde eks olan hastalarda Hb ve Hct değerleri daha düşük PT ve aPTT değerleri ise anlamlı olarak daha yüksek
bulundu. Cox regresyon analizinde yoğun bakım sonlanımında eksitus olmayı belirleyen faktörlerden yaş, operasyon öyküsü, albümin, hemoglobin değeri, sağ psoas kası transvers uzunluğu mortalite ile bağımsız olarak ilişkili bulundu. Sonuç: Yoğun bakıma kabul öncesi fonksiyonel durum ile YBÜ sonuçları arasında ilişki olduğu birçok çalışmada gösterilmiştir. Azalmış fizyolojik rezerv araya giren stres faktörlerine vücudun yeterli yanıt vermesinin düşük olmasına yol açarak gelişecek sorunların ağır sonuçlanmasına yol açabilir. YBÜ'de yatış esnasındaki halihazırda BT taraması geçiren hastalarda bu doğrultuda yapılan görüntülemeler standartlaştırılabilir, ölçümler
otomatikleştirilir, eşik değerler belirlenir ve temel laboratuvar verileriyle beraber
değerlendirmeler yapılırsa hastaların mortalitesini tahmin etmede çok değerli veriler elde
olunabilir. Özellikle fizyolojik rezervin azaldığı hastalarda yoğun bakım sonlanımında ve
takiplerinde mortalite ve morbiditedeki artış olasılığı unutulmamalı ve yatışı sırasında bu riskli
popülasyonun takiplerinde bireysel yaklaşımlar düşünülmelidir. Anahtar Kelimeler: bilgisayarlı tomografi, fizyolojik rezerv, frajilite, psoas kası, yoğun bakım ünitesi

Abstract:
Purpose: Many people are tracked up in the intensive care (ICU) unit for several reasons and some of these people may lose their life on each year. The decrease in the volume and function of muscle tissue in patients in the ICU also indicates a decrease in the physiological reserve in the body. It is of great importance to detect early skeletal muscle mass loss in intensive care patients and to plan treatment for them, whose prevalence is not very low and causes important results. The goal of this study is to evaluate the psoas muscle area, psoas muscle length measurements, and the area and length measurement of the vertebral column of the same cross-section with easy to apply practical methods in patients of all adult groups in the intensive care unit and to examine its impact on mortality rate. Materials and Methods: 370 adult-age patients (125 women %33,8, 245 men 66.2%)
were included who were treated in the intensive care unit of Istanbul Haseki Training and Research Hospital between May 2012 and May 2018 and who underwent CT imaging during their admission to the ICU. Psoas muscle cross-sectional area (cm2) and area of the vertebral column (cm2) were determined at the level of the caudal end of the third lumbar (L3) vertebra in axial images, and at this level, the muscle boundaries were measured by manually drawing the 'Region of Interest' (ROI) cursors. In addition, anteroposterior (AP) lengths of both psoas muscles and vertebral corpus and transverse (TR) lengths perpendicular to these lengths were measured from this level. Basic demographic and disease-related data of patients during hospitalization, as well as basal biochemical data and patient discharge information were obtained from hospital records and epicrisis information. In addition, survival information after discharge from patients discharged was discussed and learned through patient contact information in March 2020. Results: A total of 370 adult patients, 245 men (66.2%) and 125 women (33.8%), were included in the study. The average age of the patients was calculated as 61.1 ± 18.1 (18-92). The average duration of treatment of the patients in the ICU was 9.7 ± 19.6 (1-168) days. The average area of the right psoas muscle was 8.38±3.12 cm2, the left psoas muscle area was 8.59±3.05 cm2 from the patients who discharged from ICU, and the deceased patient's psoas muscles area were measured as 7.32±2.89 cm2 and 7.55±2.98 cm2. When the last condition of the patients was evaluated in March 2020, the average of living patients the right psoas muscle area was measured as 9.08±3.29 cm2, the left psoas muscle area was 9.15±3.28 cm2, and the deceased patient's psoas muscles area were measured as 7.73±2.60 cm2 and 7.78±2.78 cm2. When the radiological measurements of the patients during their admission to the ICU and the factors affecting survival in intensive care unit are compared, there is a notable negative relation between the patient's age and both psoas muscle area and length measurements. During the admission to the ICU, ASA score of 243 patients and GKS of 363 patients were calculated and compared with radiological measurements, there was a negative correlation between the ASA score and both psoas muscle areas, and a significant positive correlation between the GKS score. When the blood glucose and albumin levels of the patients and Hgb and Hct values are compared with radiological measurements, there is a positive correlation with both psoas muscle area and length measurements. Both psoas muscle areas and psoas muscle TR lengths of the patients who died in the intensive care outcome of the patients were significantly lower than the patients who were discharged. When the current status of the patients were evaluated, similarly, both psoas muscle areas, psoas muscle AP and TR lengths were found to be statistically significantly lower. The duration of hospitalization was significantly longer, ASA score was higher, and GCS was lower in patients who died at the end of the intensive care unit and their follow-up. Urea, creatinine and CRP values were higher in people who lost their lives at intensive care unit. Hb and Hct values were lower and PT and aPTT values were higher both in patients who died in intensive care unit or in follow-up. In Cox regression analysis, age, operation history, albumin, hemoglobin value, and right psoas muscle transverse length were individually correlated with mortality in the intensive care outcome. Conclusion: Relationship between the pre-admission functional status and ICU results have been shown by multiple researches. Decreased physiological reserve may lead to low response of the body to the stress factors intervening, leading to severe consequences of the problems that will develop. In patients who have already undergone CT scan during hospitalization in the ICU, if the imaging performed in this direction can be standardized, measurements are automated, threshold values are determined and evaluations are made together with basic laboratory data, very valuable data can be obtained to estimate the mortality of patients. Increased mortality and morbidity in intensive care outcome and follow-up may be taken into consideration, especially in patients with reduced physiological reserve, and individual approaches may be considered for patients who have these risks during
hospitalization. Keywords: computed tomography, fragility, intensive care unit, physiological reserve, psoas muscle