Zanaat ve endüstriyel tasarım ilişkisinde kültürel sürdürülebilirlik üzerine bir analiz
An analysis for cultural sustainability of the relationship between craft and industrial design
Yazar: HATİCE ELİF BARBAROS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FÜSUN CURAOĞLU
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstriyel Sanatlar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: El Sanatları = Crafts ; Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design
Dizin: Endüstri tasarımı =   ; Endüstriyel tasarım = Industrial design ; Kültür = Culture ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Zanaatkarlık = Craftsmanship ; Zanaatlar = Crafts

Özet:
Zanaatı, Türk Dil Kurumu 'insanların maddeye dayanan gereksinimlerini karşılamak için yapılan, öğrenimle birlikte deneyim, beceri ve ustalık gerektiren iş' olarak tanımlamaktadır. Endüstrinin gelişmesi sürecinde insan ihtiyaçlarını karşılamak için yarışan endüstri, tasarım ve pazarlama disiplinleri karşımıza çıkmaktadır. Bu yeni dönem tüketim dünyasında zanaatın yeri, endüstriyel tasarım ile ilişkisi, zanaat ile bugüne gelen Türkiye'ye ait kültürel değerlerin konumu ve bu kültürel değerlerin sürdürülebilirliği bu araştırmanın konusunu oluşturmaktadır.
Türkiye'de zanaat ile endüstriyel tasarım ilişkisini kültürel sürdürülebilirlik bağlamında araştırabilmek için öncelikle kültürel sürdürülebilirliği tanımlamak gerekmektedir. Kültürel sürdürülebilirlik, sosyal çevrenin topluma veya bireye sağladığı değerler, inanç sistemi, estetik, adalet, sağlık, eğitim güvenlik gibi insani gerekliliklerin uzun vadede sürdürülebilmesini ifade etmektedir.
Türkiye'de zanaat, ortaya çıktığı alanın yerel kültürünün, halkın sosyal ihtiyaçlarının izlerini taşır. Bu nedenle zanaat, kültür değerlerinin yaşatılmasında önemli bir rol üstlenmektedir.
Bu araştırma kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanan "Türkiye Geleneksel El Sanatları Haritası"  göz önüne alınarak, Türkiye'deki zanaat alanlarının dağılımını içeren çalışma doğrultusunda veriler incelenerek, tasnif edilmiştir. Bu kapsamda çalışma,  belirlenen en yaygın 3 ve yaygınlığı en az olan 3 zanaat alanı üzerinden yapılandırılmıştır.
Çalışma karma araştırma yöntemine bağlı durum çalışması olarak planlanmıştır. Bu bağlamda belirlenen zanaat alanlarındaki zanaatkârlar ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmakla birlikte, zanaatkârlara, devlet, kamu kuruluşu çalışanlarına, akademisyen ve tasarımcılara anket uygulanarak zanaat ve endüstriyel tasarım ilişkisinde kültürel sürdürülebilirlik açısından mevcut durum analiz edilmiştir.

Abstract:
Turkish Language Association defines the craft as "the work base upon experience, ability and skills to meet the human requirements related material". Disciplines of industry, design and marketing are become prominent during the industrial development process to meet the human requirements. Place of the craft in new consumption age, relationship between craft and industrial design, place of Turkey's cultural values related to craft and sustainability of these values are the subject of this research.
Cultural sustainability must be defined in order to analyze the relationship between craft and industrial design in Turkey within the context of cultural sustainability. Cultural sustainability expresses the long term sustainability of the human needs like values provided to a society or an individual by the social surroundings, belief system, esthetics, justice, health, education, security, etc.
The craft in Turkey carries the traces of the local culture where it was born and social needs of people. Thus, it has an important role on keeping cultural values alive.
The data including the distribution of the craft places in Turkey were examined and classified by considering the "Traditional Handicraft Map of Turkey" prepared by Ministry of Culture and Tourism within the scope of this research. In this context, study is structured on the basis of three most popular and three least popular craft braches.
This study is structured as both qualitative and quantitative research of a case study. Semi-structured interviews were done with the artisans within this scope. Moreover, surveys are applied to the artisans, delegates from ministry, people works in related trade associations, academicians and designers, in order to analyze the current state in terms of cultural sustainability of relationship between craft and industrial design.