Farklı potasyum dozlarının yulaf bitkisinde verim ve verim öğeleri ile bazı tane kalite özellikleri üzerine etkisi
Effect of different potassium doses on yield and yield components with some grain quality properties on oat
Yazar: AYDAN ÇOTAOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAKUP ONUR KOCA
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma, 2017-2018 yetiştirme periyodunda Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Uygulama ve Araştırma Çiftliği'nde yürütülmüştür. İki yulaf çeşidine (Sarı ve Max) 6 farklı (0, 4, 8, 12, 16, 20 kg/da)potasyum dozu uygulanmıştır. Bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülen çalışmada alt parsel ve ana parsel doz, üst parsel ise çeşit olarak belirlenmiştir. Çalışma sonucunda tane veriminin yanı sıra bitki boyu, salkım boyu, salkımda tane sayısı, salkımda başakçık sayısı, bin tane ağırlığı, tanede protein oranı, tanede kül oranı, tanede yağ oranı ve yağ asitleri dağılımı değerleri belirlenmiştir.
Tane verimi 817,1 kg/da - 130,2 kg/da, bin dane ağırlığı 30,3 g - 44,8 g, bitki boyu 112,9 cm - 135,4 cm, salkım ağırlığı 2,9 g - 4,7 g, salkım boyu 19,9 cm - 31,1 cm, salkımda tane sayısı 61,1 adet - 102,1 adet, kül oranı %1,5 - %5,5, lif oranı %5,5 - %9,3, protein oranı %10,7 - %13,1, nişasta oranı %29,8 - %44,4, yağ oranı %3,1 - %4,8, palmitik asit oranı %35,6 - %44,5, stearik asit oranı %2,0 - %3,4, oleik asit oranı %39,6 - %44,0, linoleik asit oranı %11,0 - %21,7 ve linolenik asit oranı %0,3 - %1,0 ölçülmüştür. Sonuç olarak 4 kg/da potasyumlu gübrenin tane verimi bakımından her iki çeşitte de en yüksek verimi verdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte dekara 8 kg potasyumlu gübrelemenin tane verimine ek olarak bin dane ağırlığı ve protein oranı gibi bazı parametrelerini de üst seviyelere çıkarttığı görülmüştür. Bu sebeple son ürünün (yulaf tanesi) değerlendirme amacına göre 4 kg veya 8 kg potasyumlu gübre uygulaması önerilebilir.

Abstract:
The research at the Adnan Menderes University Faculty of Agriculture, Application and Research Farm during the 2017-2018 growing period. The experimental design was a randomized complete block in a split plot arrangement with 3 iteration. The oats cultivars (Sarı and Max) to be placed on the main plots and the potassium dosses (0, 40, 80, 120, 160, 200 kg/ha) to be placed in split plots were selected randomly. As a result of thestudy, as well as grain yield, plant height, panicle size, number of grains in the cluster, number of spikelets in the cluster, the weight of one thousand grains, the ratio of protein in the grain, the ratio of ash in thegrain, theratio of fat in the grain and the distribution of fatty acids were determined.
Grain weight (8171 kgkg/ha - 1302 kg/ha), thousand grain weight (30.3 g - 43.5 g), plant height (112.9 cm - 135.5 cm), panicle weight (3,0 g - 4,7 g), panicle length (19.9 cm - 31.1 cm), number of grains in the cluster (61.1 - 102.1 pcs), ash content (1.5% - 5,5%, fiber ratio (5,5% - 9,3%), protein ratio (10.7% - 13.1%), starch ratio (29.8% - 44.4%), fat ratio (3.1% - 4.8%), palmitic acid ratio (35.6%  - 44.5%), stearic acid ratio (2.0% - 3.4%), oleic acid ratio (39.6% - 44.0%), linoleic acid ratio (11.0% to 21.7%) and  linolenic acid ratio (0.3% to 1.0%) was measured. As result, it is determined that 40 kg/ha potassium fertilizer gives the highest grain yield in both varieties. Moreover, it is observed that 80 kg/ha potassium fertilization also increases some quality parameters such as one thousand grain weight and protein ratio in addition to grain yield. For this reason, 40 kg/ha or 80 kg/ha of potassium fertilizer application can be recommended according to the evaluation purpose of the final product (oat grain).