Çocuklar için Aile İlişkileri Ölçeği'nin geliştirilmesi
Developing Family Relationship Scale for Children
Yazar: SELEN DEMİRTAŞ
Danışman: PROF. DR. FİDAN KORKUT OWEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile = Family ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu çalışmada ilköğretim birinci kademe 4. ve 5. sınıf öğrencilerine yönelik olarak Çocuklar İçin Aile İlişkileri Ölçeği (ÇAİÖ) geliştirilmiştir. Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır.Çalışmanın katılımcılarını 2009 ? 2010 eğitim ? öğretim yılında, Ankara, İstanbul ve Düzce illerinde ilköğretim okulunda öğrenim gören 4. ve 5. sınıflara devam eden 890 öğrenci oluşturmuştur. Ölçeğin pilot çalışması, geçerlik çalışması (açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi) ve güvenirlik çalışmaları için toplam iki gruptan oluşan öğrencilerin 461'i kız, 427'si erkek; 363'ü dördüncü sınıfa 510'u beşinci sınıfa devam etmektedir. Öğrencilerden ikisi cinsiyetini 17'si de sınıfını belirtmemiştir.Çalışmada geliştirilen ÇAİÖ'nun yapı geçerliliği için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi kullanılmıştır. Geçerlik çalışmaları kapsamında yapılan açımlayıcı faktör analizinde varimax rotasyonu ile ölçek 2 faktöre indirgenmiştir. Yapılan doğrulayıcı faktör analizinde iki faktörlü bir yapı sınanmış ve sınanan modelin oldukça iyi uyum endekslerine sahip olduğu saptanmıştır. Buna göre birinci faktörde 10, ikinci faktörde 10 olmak üzere ölçekte toplam 20 madde yer almıştır. Birinci alt ölçek destekleyici aile ilişkileri, ikinci alt ölçek engelleyici aile ilişkileri olarak tanımlanmıştır.ÇAİÖ'nün Cronbach alfa katsayısı birinci alt ölçek için .82 ve .84 ve ikinci alt ölçek için .76 ve .78 olarak bulunmuştur. Bu katsayılar ölçeğin kullanılabilir özelliklere sahip olduğunu göstermektedir.Anahtar Sözcükler: Aile ilişkileri, Sağlıklı aile işlevleri, Çocuklar İçin Aile İlişkileri Ölçeği.

Abstract:
The purpose of this investigation was to create an instrument designed to assess children?s perceptions of family relationships. The Family Relationship Scale for Children was developed for fourth and fifth grade elementary school students. Psychometric properties of this instrument were determined along with norm tables for the Turkish population.The participants of this study were 890 students enrolled in 4th and 5th grade classes at public schools in the Turkish cities of Ankara, Düzce and Istanbul during the academic year 2009-2010. This study was conducted in two stages. The first of these was a pilot study (n=37) to assess meaningulness and understandability of the items. The second and third stages were used to assess construct validity through both exploratory (n=590) and confirmatory factor analysis (n=300). Using Varimax rotation this factor analysis resulted in the identification of two factors, unhealthy family relationship (10 items) and healthy family relationships (10 items)Cronbach's alpha coefficients factor 1 ranged between .82-.84. For factor 2 they ranged between .76 and .78. These values suggest that the scale has acceptable reliability.Key words: Family relationships, Healthy family functions, Family Relationships Scale for Children.