Romatoid artritli hastalarda kardiyak rehabilitasyon
Cardi̇ac rehabi̇li̇tati̇on i̇n pati̇ents wi̇th rheumatoi̇d arthri̇ti̇s
Yazar: HÜLYA PEYNİRCİ CERŞİT
Danışman: DOÇ. DR. İLKER YAĞCI
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Hastalık = Disease ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Romatoid artrit (RA), simetrik periferik sinovyal eklem tutulumu ile karakterize, doku
ve organ hasarı ile sistemik tutulum yapabilen, kronik inflamatuar bir hastalıktır. RA'da en
önemli mortalite nedeni kardiyovasküler tutulumdur. RA'da kardiyovasküler riskin tüm
hastalar için değerlendirilmesi, kılavuzlarda yapılan önerilerden bir tanesidir. Ancak riskin
belirlendikten sonra, riskin azaltılması için neler yapılması gerektiği net değildir. Çalışmamızın
birincil amacı, orta hastalık aktivitesine sahip RA hastalarında kardiyak rehabilitasyon
programının hastalık aktivitesi üzerine etkisinin ortaya konulmasıdır. Bu amacın yanı sıra iki
farklı egzersiz programının fonksiyonel durum, zindelik ve risk skoru üzerine olan etkileri de
karşılaştırılacaktır.
Çalışmamıza, Romatizmal Hastalıklar Polikliniği'nde takip ve tedavileri yapılmakta
olan, 2010 ACR/EULAR sınıflandırma kriterlerini karşılayan 47 RA hasta alındı. 25 hasta
kardiyak rehabilitasyon, 22 hasta ise ev egzersiz programı grubuna randomize edildiler.
Kardiyak rehabilitasyon grubuna haftada 3 gün, ısınma, bisiklet ergometre, üst ve alt eksremite
güçlendirme, soğuma ve germe egzersizlerinden oluşan rehabilitasyon programı verildi.
Onuncu haftadan sonra hastalar ev egzersiz programına devam ettiler. Ev egzersiz grubuna ise
24 hafta boyunca aerobik ve güçlendirme egzersizinden oluşan bir program uygulamaları
istendi. Hastalar başlangıçta, 10. ve 24. haftalarda egzersiz tolerans testi, 6 dakika yürüme testi,
DAS28 skoru, SCORE risk profili analizi, HAQ (Stanford sağlık değerlendirme anketi), SF36
(kısa form-36) ve Beck depresyon ölçeği ile değerlendirildiler
Çalışmanın 10. hafta değerlendirmesinde, kardiyak rehabilitasyon programı uygulanan
hastalarda, VO2 maksimum, MET düzeyi, DAS28, HAQ, SF36-ağrı, Beck depresyon ölçeği
parametrelerinde ev egzersiz grubuna göre anlamlı iyileşme saptandı. SCORE üzerine herhangi
bir etki görülmedi. 24. haftada ise 10. haftada görülen olumlu etkiler azalmakla birlikte devam
etmekteydi. Ev egzersiz programında anlamlı düzelme saptanmadı.
Sonuç olarak kardiyak rehabilitasyon programı zindelik ve fonksiyonel durumu artırırken
hastalık aktivitesi üzerinde olumlu etki oluşturmaktadır. SCORE risk analizi 10 yıllık
kardiyovasküler riski belirlemede faydalıdır ancak riskin takibinde uygun bir yöntem değildir.

Abstract:
Rheumatoid arthritis (RA) is a chronic inflammatory disease characterized by
symmetric peripheral synovial joint involvement and can produce tissue and organ damage with
systemic involvement. The most common mortality cause in RA is cardiovascular involvement.
Recent guidelines recommends assessment of cardiovascular risk, however the management of
cardiovascular risk is not clear. The primary aim of the study is effect of cardiac rehabilitation
on disease activity measures in patients with moderate disease activity. The secondary aims are;
comparing effects of two distinct exercise program on functional status, fitness and
cardiovascular risk score.
Forty seven patients with RA who had filled ACR/EULAR 2010 classification criteria
were enrolled to the study .The patients were randomized to cardiac rehabilitation (25 patients)
and home exercise program (22 patients) groups. The intervention in cardiac rehabilitation
group included warming, bicycle ergometer, upper and lower extremity stregthening, cooling
and stretching exercises. The patients had received cardiac rehabilitation three times a week for
10 weeks. Individualized home exercise program was given to cardiac rehabilitation group after
10th week. The patients in home exercise program were encouraged to do aeorobic and
stregthening exercises. The patients were evaluated at baseline, 10th and 24th week with
exercise tolerance test, 6 minute walking test, DAS28 score, analysis of SCORE risk profile,
HAQ (Stanford Health Assessment Questionnaire), SF36 (Short Form-36) and Beck
Depression Scale.
The results demonstrated that significant improvement in the VO2 max, MET level,
DAS28, HAQ, SF36- pain, Beck Depression Scale parameters in cardiac rehabilitation group
when compared to home exercise group. There was no effect on SCORE. The improvements in
fitness, functional status and disease activity were also observed at 24 week in cardiac
rehabilitation program.There was no improvement in home exercise group. SCORE risk
analysis was seemed to be useful to evaluate cardiovascular risk for 10 years but not for
appropriate technique for risk follow.