İlkokul 4. sınıf kız öğrencilerinin mühendislik mesleğine yönelik bilişsel yapılarının belirlenmesi
Determining the cognitive structures of primary school 4th grade female students for the engineering profession
Yazar: YUSUF YURTBAY
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET ÖZDEN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel yapı = Cognitive structure ; Meslek seçimi = Vocational choice ; Mesleki duyarlılık = Professional sensitivity ; Mesleki imaj = Professional image ; Mesleki inanç = Professional belief ; Meslekler = Occupations ; Mühendislik = Engineering ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
İlkokul 4. Sınıfta öğrenim gören kız öğrencilerin mühendislik mesleğine
yönelik ilgi ve tutum düzeylerini ve mühendisliğe yönelik imaj özelliklerini belirlemeyi
amaçlayan bu araştırmada karma araştırma yöntemi desenlerinden yakınsayan paralel
desen kullanılmıştır. Desenin nicel aşamasında tarama deseni, nitel aşamasında ise temel
nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel aşaması ilkokul 4. Sınıf öğrenim
gören 420 kız öğrenci ile yürütülmüştür. Nicel veriler "İlkokul Öğrencilerinin
Mühendisliğe Yönelik İlgi ve Tutum Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Nitel veriler
"Bir Mühendis Çiz Testi" kullanılarak ve öğrenci çizimlerine dayalı yarı yapılandırılmış
görüşmelerle elde edilmiştir. Nitel aşamada "Bir Mühendis Çiz Testi" kapsamında "iş
yapmakta olan mühendis çiz" yönergesi kullanılarak 432 kız öğrenciden çizimler elde
edilmiş ve 76 öğrenci ile çizimlere dayalı olarak yarı yapılandırılmış görüşme
gerçekleştirilmiştir. Elde edilen nicel veriler betimsel yönden analiz edilmiş ve bağımsız
gruplar t testi uygulanmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi tekniği
kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin mühendisliğe yönelik ilgi ve
tutumlarının yüksek olduğu ve ailesinde mühendis olma durumunun mühendisliğe
yönelik ilgi ve tutumlarında anlamlı farklılık oluşturmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca
öğrencilerin mühendislik mesleğini süreç ve özellikleriyle değerlendirdikleri sonucuna
ulaşılmıştır. Öğrencilerin mühendislik mesleğinin süreçlerini mühendislik aşamaları ve
STEM disiplinlerinin entegrasyonuyla, mühendislik mesleğinin özelliklerini ise
cinsiyet, yaş, duygu durumu, kıyafet, meslek araçları, çalışma ortamı, çalışma yöntemi
özellikleriyle ve mühendislik disiplinleriyle ele aldıkları belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Mühendis Çiz, Mühendis İmajı, Mühendislik Eğitimi, STEM Eğitimi

Abstract:
In this study, which aims to determine the interest and attitude levels of
primary school 4th grade female students towards the engineering profession and their
image characteristics towards engineering, the parallel design converging from the
mixed research method designs was used. Scanning design was used in the quantitative
stage of the design, and the basic qualitative research design was used in the qualitative
stage. The quantitative phase of the research was carried out with 420 female students
studying in the 4th grade of primary school. Quantitative data were obtained by using
"Primary School Students' Interest and Attitude Scale towards Engineering". Qualitative
data were obtained using the "Draw an Engineer Test" and semi-structured interviews
based on student drawings. In the qualitative stage, drawings were obtained from 432
female students by using the "draw an engineer doing business" instruction within the
scope of the "Draw an Engineer Test" and semi-structured interviews were conducted
with 76 students based on the drawings. Quantitative data obtained were analyzed
descriptively and independent groups t-test was applied. Content analysis technique was
used in the analysis of qualitative data. As a result of the research, it has been
determined that the students' interest and attitudes towards engineering are high and that
being an engineer in their family does not make a significant difference in their interests
and attitudes towards engineering. In addition, it was concluded that the students
evaluated the engineering profession with its processes and features. It was determined
that the students dealt with the processes of the engineering profession with the
integration of engineering stages and STEM disciplines, and the characteristics of the
engineering profession with gender, age, emotional state, clothing, professional tools,
working environment, working method and engineering disciplines.

Keywords: Draw Engineer, Engineer Image, Engineering Education, STEM Education