İşletmelerde kurumsal sürdürülebilirlik yönetimi: Eskişehir'de faaliyet gösteren işletmeler üzerine bir araştırma ve model önerisi
Corporate sustainability management: A research study and a model proposal for firms operating in Eski̇sehi̇r
Yazar: BAŞAK DEMİRAY
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM CEMİL ULUKAN
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Son yıllarda artan çevresel ve sosyal kaygılar, işletmeleri sürdürülebilirliğe yönlendirmiştir. Birçok işletme, sürdürülebilirliği yaşamsal bir sorun olarak görüp yasal gerekliliklerin ötesine geçerek, kurumsal sürdürülebilirliği stratejilerine entegre etmeye başlamıştır. Kurumsal sürdürülebilirlik entegrasyonu, sürdürülebilirlik uygulamalarının sadece farkındalık düzeyinde kalmayıp, işletme süreçlerine yerleştirilmesini ve kapsamlı bir değişimi ifade eden stratejik bir yaklaşımı gerektirmektedir. Ancak bu konudaki çalışmalar hala yetersizdir.
Bu çalışmanın amacı, kurumsal sürdürülebilirliği stratejik bir yönetim yaklaşımı olarak benimseyip, yönetim fonksiyonlarıyla uygulanabilir bir model geliştirmektir. Araştırmada, keşfedici sıralı karma yöntem kullanılmış ve Eskişehir Sanayi Odası'na (ESO) bağlı makine-metal, gıda, plastik-kimya, ulaşım-lojistik, yapı malzemeleri ve çevre-geri dönüşüm sektörlerindeki işletmeler incelenmiştir. İlk olarak, beş işletmeyle
yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla nitel veriler toplanmış, betimsel ve içerik analizleri yapılmıştır. Daha sonra bulgulara dayalı olarak geliştirilen anket, 122 işletmeye uygulanmış ve veriler SPSS paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada, işletmelerin kurumsal sürdürülebilirlik farkındalıkları, sürdürülebilirlik yönetim süreçleri
ve farkındalığın bu süreçlere etkisi incelenmiştir. Çalışma sonuçları, farkındalığın
zamanla artmasının, sürdürülebilirlik faaliyetleri ve yönetimini olumlu etkilediğini
göstermiştir. Çalışmada, işletmelerde kurumsal sürdürülebilirliğin stratejik bir yaklaşım
çerçevesinde yönetilebilir olmasını sağlayacak "kurumsal sürdürülebilirlik stratejik
yönetim modeli" ve "sürdürülebilirlik birimi modeli" geliştirilmiştir. Bu kapsamda
uygulayıcılara, araştırmacılara ve paydaşlara öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In recent years, increasing environmental and social concerns have led businesses towards sustainability. Many businesses have started to integrate corporate sustainability into their strategies by considering sustainability as a vital issue and going beyond legal requirements. Corporate sustainability integration requires not only awareness of sustainability practices but also embedding them into business processes and a strategic approach that implies a comprehensive change. However, studies on this subject are still insufficient.
The aim of this study is to adopt corporate sustainability as a strategic management approach and to develop a model applicable to management functions. In the study, an exploratory sequential mixed method was used, and enterprises in the machinery-metal, food, plastics-chemistry, transport-logistics, building materials, and environmentrecycling sectors affiliated with the Eskişehir Chamber of Industry were analyzed. Firstly, qualitative data were collected through semi-structured interviews with five enterprises, and descriptive and content analyses were conducted. Then, the questionnaire developed based on the findings was applied to 122 enterprises, and the data were analyzed with the SPSS package program. In the study, corporate sustainability awareness of enterprises, sustainability management processes, and the impact of awareness on these processes were analyzed. The results of the study showed that the increase in awareness over time has a positive effect on sustainability activities and management. In the study, the "corporate sustainability strategic management model" and "sustainability unit model" were developed to ensure that corporate sustainability can be managed within a strategic approach in enterprises. In this context, recommendations are presented to practitioners, researchers, and stakeholders.