Liderlik ve duygusal zeka
Leadership and emotional intelligence
Yazar: LEVENT AYSEL
Danışman: PROF.DR. NURULLAH GENÇ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
ÖZETYönetimin biliminde, insanları ortak amaca doğru harekete geçirme sürecine?liderlik? adı verilmektedir. İlk bölümde çalışmanın amacı, sınırları ve yöntemiifade edildikten sonra ikinci bölümde liderlik ile ilgili, kavramsal bilgileredeğinilmiştir.Duygusal zeka adlı üçüncü bölümde ise zeka, duygu ve duygusal zeka ileilgili literatür taramasından derlenen bilgiler sunulmuştur.Dördüncü bölümde duygusal zeka, liderlik açısından incelenmiştir. Bubölümde; yönetimde duyguların önemi vurgulanmış; Daniel Goleman, RichardBoyatzis ve Annie McKee'nin ?Yeni Liderler? adlı eserinde ortaya koyduğu dörtduygusal zeka liderlik yeteneğinin liderlik ile ilişkisi incelenmiş ve liderlikteduygusal zekanın değeri ortaya konmaya çalışılmıştır.Beşinci bölümde Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Sakarya Bölge Birliğibünyesinde lider kadrolarında görev yapan personelin kurum içindeki statülerine,eğitim düzeylerine, yaşlarına ve kurumdaki görev sürelerine göre oluşturulan farklıgrupların duygusal zeka düzeyleri açısından aralarında anlamlı farklılıklar olupolmadığına yönelik bir alan araştırması gerçekleştirilmiştir. Bu alan çalışmasındayirmi dört ifadeden oluşan ve katılımcıların ifadelere katılma derecelerinin beşlilikert ölçeğine göre ölçüldüğü bir duygusal zeka düzeyi anketi uygulanmıştır.Araştırma neticesinde, söz konusu kurumdaki üst düzey liderlerin duygusal zekadüzeylerinin alt düzey liderlere göre daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Budurum, örgütlerde hiyerarşik düzey yükseldikçe liderlerin daha az teknik, bunakarşın daha çok beşeri ve kavramsal becerilere sahip olmaları beklentisine uygundüşmektedir. Ulaşılan ikinci sonuç, lisans/lisans üstü eğitime sahip liderlerin, lise/önlisans düzeyinde eğitime sahip olan liderlere göre daha yüksek duygusal zekadüzeyine sahip olduklarıdır. Bu durum, eğitim düzeyi daha yüksek insanlarınkendilerini günümüzde önem kazanan duygusal zeka gibi konularda geliştirdiklerinigöstermektedir. Ayrıca iş dünyasında önem kazanan duygusal zeka becerilerine, sonzamanlarda üniversitelerde özellikle sosyal bilimler bölümlerinde önemverilmesinin de, bu sonucun ortaya çıkmasında etkili olduğu değerlendirilmektedir.Araştırmada elde edilen üçüncü sonuç, söz konusu kurumdaki liderlerin duygusalIXzeka düzeylerinin yaşa göre farklılık göstermediğidir. Duygusal zekanın yaşamboyu tecrübelerle geliştirilebildiği, ancak bunun için kişisel çaba gerektiğidüşünüldüğünde, bu çabanın gösterilmediği ve duygusal zekanın öneminin yeterincefarkında olunmadığı ortaya çıkmaktadır. Araştırmada ulaşılan son sonuç isekurumdaki liderlerin duygusal zeka düzeyi açısından kurumda geçirmiş olduklarıgörev süresine göre farklılık göstermediğidir. Bu da bize kurum kültürününduygusal zekayı geliştirmeye yönelik bir atmosfere sahip olmadığınıgöstermektedir. Bu nedenle kurum kültürünün duygusal zeka konusundageliştirilmesine ihtiyaç vardır.X

Abstract:
ABSTRACTIn the management science, the process that the people are motivated for thecollective aims is called ?leadership?. After the purpose, boundaries and the methodof the research were expressed, it is mentioned about the conceptual information ofleadership in the second chapter of the study.In the third chapter named emotional intelligence, it was presented theinformation about emotion, intelligence and emotional intelligence obtained fromthe literature research.In the fourth chapter, emotional intelligence is examined from the viewpointof the leadership. In this chapter, importance of the emotions is emphasized; therelation between four emotional intelligence skills for the leadership that arementioned in the book ?Primal Leadership? written by Daniel Goleman, RichardBoyatzis, Annie McKee and the leadership is examined and the worth of theemotional intelligence for the leadership is introduced.In the fifth chapter, a research was made about whether the emotionalquotient of the leaders in the Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Sakarya BölgeBirliği is different or not according to their status in the organisation, educationaldegree, age and the working period in the organization. In this research, it wasinquired with twenty four questions which measure the participants? agreementdegree on that questions by the five degree-likert scale. As a result of the research, itwas concluded that the emotional quotient of the top level leaders is higher thanthat of low level leaders. This condition is suitable for the expectation that thehigher the hierarchic level in the organizations is the less technical and the moreconceptual and human skills the leaders have. The second result concluded in theresearch is that the emotional quotient of the leaders having bachelor?s/master?sdegree is higher than the leaders graduated from a high school or having two-yeardegree. This condition indicates that the people having higher education degreeimprove themselves on the subjects that are becoming recently important likeemotional intelligence. In addition, it is concluded that giving importance to theemotional intelligence skills, becoming important in business world, recently inuniversities especially in departments of social sciences also affected the result to beXIlike that. The third result of the research is that the emotional quotients of theleaders in this organisation do not differ according to their age. When it isconsidered that the emotional intelligence can be improved through the experiencesalong the life but individual effort is required to improve it, it appears that this efforthave not been put and the importance of the emotional intelligence have not beenrealized. The last result of the research is that the emotional quotients of the leadersin this organisation do not differ according to their working period in theorganisation. This result indicates that the organisation culture is not suitable toimprove emotional intelligence. Therefore it is necessary that the organisationculture should be improved in the subject of emotional intelligence.XII