Ankara'nın kentsel atık sularının gri su ayak izi
Gray water footprint of urban waste water of Ankara
Yazar: TUĞBA KUTLU
Danışman: DOÇ. DR. GÖKŞEN ÇAPAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Su Politikaları ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Ankara = Ankara ; Ankara Çayı = Ankara Stream ; Atık su = Waste water ; Atık su arıtma = Waste water treatment ; Atık su arıtma tesisleri = Waste water treatment plants ; Ayak izi = Foot mark ; Gri değerler = Gray values ; Kentsel atık sular = Municipal waste waters ; Su ayak izi = Water footprint ; Su kirliliği = Water pollution

Özet:
Ankara Merkezi Atık Su Arıtma Tesisi, her geçen gün kirlenen Büyükşehir Ankara'nın endüstriyel ve evsel atık sularının arıtıldığı yerdir. Bu atık sular belirli arıtma aşamalarından geçirilerek deşarj kriterlerine göre Ankara Çayı'na verilmektedir. Ancak kirlilik seviyesi giderek artan nehir, su kalitesi açısından (sınıf IV) kötü durumdadır. 
Bu çalışmada Ankara için kentsel gri su ayak izi hesaplaması yapılmıştır. Ankara Tatlar Merkezi Atık Su Arıtma Tesisi giriş ve çıkış verileri ve Ankara Çayı üzerinden alınmış olan debi değerleri kullanılmış,  Prof. Arjen Hoekstra' nın geliştirmiş olduğu gri su ayak izi formülüyle hesaplama yapılarak değerlendirilmiştir. KOİ için hesaplanan gri su ayak izinin 0,9 Mm3/gün, toplam azot için 2,5 Mm3/gün, toplam fosfor için 3,1 Mm3/gün ve amonyum parametresi için 10,7 Mm3/gün olduğu görülmüştür. Sonuçlara göre; KOİ parametresi arıtılıp deşarj edildiği için asimilasyon kapasitesini aşmazken, diğer parametreler (Toplam Azot, Toplam Fosfor ve Amonyum) asimilasyon kapasitesini aşmıştır. Bunlar; nehrin giderek kirlenmesine sebep olacağını ve ilerleyen zamanda da yükü kaldıramaz duruma geleceğini göstermektedir. Bu nedenle mevcut arıtma tesisinde azot ve fosfor gideriminin yapılması gerekmektedir.

Abstract:
Industrial and domestic waste water of Metropolitan Ankara, which is polluted day by day, is treated in Ankara Central Waste Water Treatment Plant. These waste waters are passed through certain treatment processes and discharged into the Ankara Stream according to the national discharge criteria. However, the pollution level is increasing and the river is in poor quality (class IV). 
In this study, urban gray water footprint was calculated for Ankara. The input and output data of Ankara Tatlar Central Waste Water Treatment Plant and flow rates from Ankara Stream were used and calculated and evaluated with the formula developed by Prof. Arjen Hoekstra. It was determined that the gray water footprint calculated for COD was 0,9 Mm3/day, 2,5 Mm3/day for total nitrogen, 3,1 Mm3/day for total phosphorus and 10,7 Mm3/day for ammonium parameter. According to the results, while the COD parameter did not exceed the assimilation capacity since it was purified and discharged. On the other hand other parameters (Total Nitrogen, Total Phosphorus and Ammonium) exceeded the assimilation capacity. These show that the river will become increasingly polluted and will not be able to handle the load in the future. For this reason, nitrogen and phosphorus removal should be done by the existing treatment plant.