Anneliğe ilişkin karar, deneyim ve mücadele süreçlerine dair Türkiye'den feministlerin görüşleri
Views of feminists from Türkiye on decisions, experiences and struggle processes regarding motherhood
Yazar: HATİCE UYSAL
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR YÜKSEL KAPTANOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Annelik = Motherhood ; Feminizm = Feminism ; Türkiye = Türkiye ; Çocuksuzluk = Childlessness

Özet:
Feminizm içinde annelik neredeyse her zaman tartışmalı bir niteliğe sahip olmuştur. Ataerkil toplumsal örgütlenme içinde bu tartışmalı niteliğin kaynağını oluşturan birinci boyut; anne olma veya olmama kararının kadınların özgür iradelerinin bir ürünü olamamasıdır. İkinci boyut ise anneliğin kadınların kişisel özgürlük alanlarına sızmasıdır. Öte yandan annelik bir güçlenme ve mücadele alanı olarak da deneyimlenebilir. Bu nedenle, annelik ve feminizm arasında çok boyutlu ve dinamik bir ilişki bulunur. 

Bu araştırmanın amacı, Türkiye'deki feministlerin anneliğe ilişkin karar ve deneyimlerini feminist yorumsamacı perspektifle anlamaktadır. Bu doğrultuda 14 anne ve 14 anne olmayan toplam 28 feminist ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular 6 tema etrafında analiz edilmiştir: (1) anneliğin tanımlanması, (2) anneliğe ilişkin kararda rol oynayan dinamikler, (3) annelik ve feminizm ilişkisi, (4) anne olmayan feministlerin deneyimi, (5) annelik yaklaşımları ve (6) feminist annelik deneyimi. 

Araştırmada araştırma öznelerinin anneliği ele alış biçimlerinde, anneliğe ilişkin kararlarında, anne olmayanların annelik baskısına karşı duruşlarında ve anne olanların annelik deneyimlerinde feminist kimliklerinin çeşitli yansımaları olduğu görülmüştür. Anne olmayan feministler, annelik dışında bir alternatif deneyimlerken feminist değerlerden beslenirken; anne olan feministler ise annelik pratiklerinde feminist değerleri uygulamakta ve feminizmlerini bu deneyimler doğrultusunda yeniden şekillendirmektedirler. Bu bağlamda feministler için annelik bir mücadele alanı olarak öne çıkmaktadır. Araştırmanın sonuçları, feminist düşüncenin ve hareketin annelik konusundaki çeşitliliğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Motherhood has almost always been controversial within feminism. The first dimension that constitutes the source of this controversial quality within the patriarchal social organization is that the decision to become a mother or not cannot be a product of a woman's free will. The second dimension is the infiltration of motherhood into women's areas of personal freedom. On the other hand, motherhood can also be experienced as an area of empowerment and struggle. Therefore, there is a multidimensional and dynamic relationship between motherhood and feminism.

The aim of this study is to understand the decisions and experiences of feminists in Türkiye regarding motherhood from a feminist interpretive perspective. To this end, semi-structured in-depth interviews were conducted with a total of 28 feminists, 14 mothers and 14 non-mothers. The findings were analyzed around 6 themes: (1) the definition of motherhood, (2) the dynamics that play a role in the decision about motherhood, (3) the relationship between motherhood and feminism, (4) the experience of non-mother feminists, (5) approaches to motherhood, and (6) the feminist experience of motherhood.

In the study, it was observed that there were various reflections of feminist identities in the way the research subjects dealt with motherhood, in their decisions regarding motherhood, in the stance of non-mothers against the oppression of motherhood, and in the motherhood experiences of mothers. While non-mother feminists feed on feminist values while experiencing an alternative to motherhood, feminists who are mothers apply feminist values in their motherhood practices and reshape their feminism in line with these experiences. In this context, motherhood stands out as an area of struggle for feminists. The results of the study reveal the diversity of feminist thought and movement on motherhood.