Yapısal kırılmalı birim kök testlerinin gelişimi: Makroekonomik verilerle bir uygulama
Development of structural fracture unit root tests: An application with macroeconomic data
Yazar: VİYAN ÇOBANOĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÇINAR
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Birim kök testleri = Unit root tests ; Doğrusal analiz = Linear analysis ; Doğrusal olmayan = Nonlinear ; Doğrusal olmayan zaman serileri = Non-linear time series ; Enflasyon = Inflation ; Makroekonomik faktörler = Macroeconomic factors ; Satın alma gücü paritesi = Purchasing power parity ; Yapısal kırılmalar = Structural breaks ; Zaman serileri = Time series ; Zaman serileri analizi = Time series analysis

Özet:
Yapısal kırılmalı birim kök testleri, son yıllarda zaman serileri analizinde üzerinde durulan konular arasındadır. Bunun nedeni, yapısal kırılmasız birim kök testlerine göre serilerin genelde birim köklü olmasıdır. Ancak yapısal kırılmalı birim kök testleri, serilerdeki durağan-dışılığın nedeni olarak yapısal kırılma olabileceğini göstermektedir. Literatürdeki gelişmeler ışığında zaman serileri analizinin genel olarak doğrusallık varsayımına dayandırılması da, birim kök testlerinin sonuçlarının hatalı olmasına neden olabilmektedir. Bu nedenle serilerin doğrusal olmaması durumunda kullanılabilecek birim kök testleri de geliştirilmiştir. Buna göre bir zaman serisinde görülen kırılmaların eşik otoregresif modellerle analizine dayanan birim kök testleri kullanılmaktadır. Bu birim kök testleri ya doğrusal olmayan kırılmasız birim kök testleri ya da fourier birim kök testleri olarak adlandırılmaktadır. Literatürdeki bir diğer önemli konu ise serilerin doğrusal olup olmadığını belirleyen testlerin kullanılmasıdır. Bu testler sonucunda seriye uygun birim kök testleri belirlenerek, elde edilen sonuçların daha doğru ve tutarlı olması sağlanmaktadır.
Bu çalışmada yapısal kırılmalı birim kök testlerinin gelişimini ortaya koymak için birim kök testleri doğrusal ve doğrusal olmayan formda kırılmasız ve kırılmalı birim kök testleri çerçevesinde incelenmektedir. Buna göre birinci bölümde zaman serileri kapsamında durağanlık ve yapısal kırılma kavramları açıklandıktan sonra birim kök testleri doğrusal kırılmasız ve kırılmalı olarak sunulmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise doğrusal olmayan birim kök testleri kırılmasız ve kırılmalı olarak teorik olarak açıklanmaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise birinci ve ikinci bölümde ele alınan teorik konular, makroekonomik üç seriye uygulanarak elde edilen sonuçlar gerek zaman serileri bağlamında gerekse iktisadi olarak yorumlanmaktadır.

Abstract:
Unit root tests with a structural break are among the topics that have been emphasized in time series analysis in recent years. This is because, according to unit root tests without a structural break, series usually contain unit root. However, unit root tests with structural break show that the reason for nonstationarity in the series may be a structural break. In the light of the developments in the literature, the fact that time series analysis is generally based on the assumption of linearity may cause the results of unit root tests to be erroneous. For this reason, unit root tests have been developed that can be used in Case the series is not linear. Accordingly, unit root tests based on the analysis of breaks in a time series with threshold autoregressive models are used. These unit root tests are called nonlinear unbroken unit root tests or Fourier unit root tests. Another important issue in the literature is the use of tests that determine whether the series are linear or not. As a result of these tests, unit root tests suitable for the series are determined and the results obtained are more accurate and consistent.
In this study, unit root tests are examined in linear and non-linear forms within the framework of unbroken and break unit root tests in order to reveal the development of structural break unit root tests. Accordingly, in the first part, after explaining the concepts of stationarity and structural break within the scope of time series, unit root tests are presented with and without linear breaks. In the second part of the study, nonlinear unit root tests are theoretically explained as unbreakable and with break. In the third part of the study, the theoretical issues discussed in the first and second parts are applied to three macroeconomic series, and the results are interpreted both in the context of time series and economically.