Alman ve İtalyan oryantalizminde Arap edebiyatı -Carl Brockelmann ve Carlo Alfonso Nallino örneği-
Arab literature in German and Italian orientalism -The example of Carl Brockelmann and Carlo Alfonso Nallino-
Yazar: ADNAN HAJI MOHAMAD
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA HAYTA
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
İki isim özelinde oryantalizmin Arap edebiyatına etki ve katkısını ele aldığımız bu çalışmada ilkin genel olarak oryantalizmin neliğinden söz ettik. Bu kapsamda oryantalizmin Doğulu ve Batılı düşünürlere göre anlamı, tarihi, hedef ve araçlarına dikkat çektik. Ayrıca Alman ve İtalyan oryantalizminin yanı sıra İngiliz, Fransız, İspanyol ve Amerikan ekollerine ve bu ekollerin önde gelen temsilcilerine ve eserlerine yer verdik.
Sonrasında Alman oryantalizminin özellikleri, araştırma alanları ve araçları ortaya konulmuş, Carl Brockelmann'nın hayatı, çalışmaları ve eserlerinden bahsedilmiş, Arap edebiyatı alanındaki "Târîhu'l-Edebi'l-'Arabî" adlı nadide eseri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Görülmüştür ki müellif, daha ziyade Cahiliye şiirine önem atfetmiş, İslam'ın edebiyatı olumsuz yönde etkilediğini, hatta ona katkı sağlamadığını belirtmiştir. Risalet ve Hulefâ-yi Râşidîn yıllarını, ayrı bir dönem olarak değerlendirmek yerine Cahiliye döneminin devamı olarak görmüştür.
İtalyan oryantalizmi ve önde gelen temsilcisi Carlo Alfonso Nallino da bu çalışmada ele alınmış, "Târîhu'l-Âdâbi'l-'Arabiyye" adlı eseri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Görülmüştür ki Nallino bu eserini yazarken çeşitli sahih kaynaklar yerine, tabakat ve rical edebiyatında "güvenilir" addedilmeyen Ebü'l-Ferec el-İsfahânî'nin (ö. 356/967), Emevî ve Abbâsî dönemlerinde yaşayan şarkıcı ve bestekârlarları tanıtmak için kaleme aldığı el-Eġānî adlı eserinden istifade etmiştir.

Abstract:
In this study, in which we discuss the impact and contribution of orientalism on Arabic literature with a special focus on the two names, we first talked about the nature of orientalism in general. In this context, we drew attention to the meaning, history, goals and tools of orientalism according to Eastern and Western thinkers. In addition to German and Italian orientalism, we have also included the English, French, Spanish and American schools and their prominent representatives and their works.
Afterwards, the characteristics, research fields and tools of German orientalism were presented, Carl Brockelmann's life, studies and works were mentioned, and his rare work in the field of Arabic literature, "Tārīhu al-Adebi al-'Arabī", was analyzed in detail. It has been seen that the author mostly attributed importance to the poetry of the Jahiliyyah and stated that Islam negatively affected literature and did not even contribute to it. Instead of considering the years of the Prophethood and the Khulafa-yi Rashidîn as a separate period, he saw them as a continuation of the Jahiliyyah period.
Italian Orientalism and its leading representative Carlo Alfonso Nallino were also discussed in this study, and his work "Târîhu'l-Âdâbi'l-'Arabiyya" was analyzed in detail. It is seen that, instead of various authentic sources, Nallino made use of the work of Abū al-Faraj al-Isfahānī (d. 356/967), who was not considered "reliable" in the literature of tabāqat and rical literature, al-Aġānī (d. 356/967), who wrote al-Aġānī to introduce the singers and composers living in the Umayyad and Abbasid periods.