SPT ve CPT yöntemlerinin korelasyonu ve deprem tehlikesi belirleme uygulamalarında kullanımı: Eskişehir örneği
Correlation of SPT and CPT methods and earthquake hazard usage in determination applications: Eskişehir example
Yazar: AYŞEGÜL ATLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRAH PEKKAN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yer Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Deprem tehlikesi = Earthquake hazard ; Korelasyon = Correlation ; Penetrasyon deneyler = Penetration tests ; Standart penetrasyon testi = Standard penetration test ; Sıvılaşma = Liquefaction

Özet:
Eskişehir İli, Türkiye'nin başta gelen sismik kaynakları olan Ege Gerilmeli Sistemi ve Kuzey Anadolu Fay Sistemi arasında bir geçiş niteliğindedir. Jeolojik açıdan da çakıl, kum, kil tabakalarının farklı kalınlık ve geçişlerin olması nedeni ile karmaşık özelliğe sahiptir. Güvenilir mühendislik yapılarının ve düzenli şehirleşmenin yapılabilmesi için zemin özelliklerinin detaylı incelenmesi gerekmektedir.
Zemin özelliklerinin belirlenmesinde yaygın olarak kullanılan Standart Penetrasyon Testi (SPT) ve son zamanlarda kullanımı giderek artan Koni Penetrasyon Testi (CPT) in-situ (yerinde) yapılan deneyler olarak büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmamızda bu iki deney kullanılarak birbirleri arasında korelasyon sağlanmaya çalışılmıştır. Zemin yapısını belirleyen önemli üç faktör ince tane içeriği, tane boyutu ve zemin türü olup değerlendirmelerde dikkate alınmıştır. CPT qc (uç direnci) değerleri, SPT N değerlerine dönüşümü istatistiksel metotlarla ampirik olarak değerlendirilerek birbirleri arasında karşılaştırma yapılmıştır.
Depreme bağlı olarak zeminlerde meydana gelen sıvılaşma olayı birçok yapının hasar almasına ve can kayıplarına neden olmaktadır. Çin'de uygulanmakta olan Çin Kod Metodu ile CPT ve SPT kullanılarak sıvılaşma analizi gerçekleştirilmiş ve Eskişehir İli çalışma alanının sıvılaşma tehlike haritası oluşturulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Sözcükler: SPT 1, CPT 2, Korelasyon 3, Deprem tehlikesi 4, Sıvılaşma 5

Abstract:
Eskişehir Province is a transition zone between the Aegean Stress System and North Anatolian Fault System, which are the leading seismic sources of Turkey. Geologically, it has a complex feature due to the different thicknesses and transitions of the gravel, sand and clay layers. Soil properties should be examined in detail in order to make reliable engineering structures and regular urbanization.
The Standard Penetration Test (SPT), which is widely used in the determination of soil properties, and the Cone Penetration Test (CPT), which has been increasingly used recently, are of great importance as in-situ tests. In this study, we tried to establish a correlation between these two experiments. The three important factors that determine the soil structure are fine grain content, grain size and soil type, which were taken into account in the evaluations. CPT qc (tip resistance) values, conversion to SPT N values were evaluated empirically by statistical methods and a comparison was made between each other.
The liquefaction event on the ground due to the earthquake causes damage to many buildings and loss of life. A liquefaction analysis was carried out using the Chinese Code Method applied in China and CPT and SPT, and a liquefaction hazard map of study area in Eskişehir province was tried to be created.

Keywords: SPT 1, CPT 2, Correlatıon 3, Earthquake hazard 4, Lıquefactıon 5