Çocuklukta onaylamayan çevre ve yetişkinlikteki psikolojik sıkıntı arasındaki ilişkide duygu düzenlemenin aracı rolü
The mediator role of emotion regulation in the relationship between invalidating childhood environment and psychological distress in adulthood
Yazar: ÖZLEM DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI BURÇAK TAŞÖREN
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresyon = Depression ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Kaygı = Anxiety ; Psikolojik sıkıntı = Psychological distress ; Stres = Stress ; Çocuklukta onaylanmayan çevre = Invalidating childhood environment ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada çocuklukta onaylamayan çevre ve yetişkinlikteki psikolojik sıkıntı arasındaki ilişkide duygu düzenlemenin aracı rolünü belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada çocuklukta onaylamayan çevrenin yetişkinlikteki psikolojik sıkıntı ile ilişkisinde duygu düzenlemenin aracılık etkisini test edebilmek amacıyla yapısal eşitlik modeli kurularak ilişkisel tarama türü yapılmıştır. Araştırmanın evreni 18-65 yaş arası yetişkin katılımcılardan oluşmaktadır. Toplamda 410 katılımcı bulunmaktadır. Katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Çocuklukta Onaylamayan Çevre Ölçeği (ÇOÇÖ), Depresyon Kaygı Stres Ölçeği (DKSÖ) ve Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ-16) çevirim içi anket şeklinde uygulanmıştır.
Araştırmada toplanan verilerin analizi SPSS 25 (Statistical Package for the Social Sciences) ve LISREL 8.51 programları ile sağlanmıştır. Örneklem dağılımını belirlemek için frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapmadan, ölçek puanlarının normal dağılım içinde olduğu durumlarda gruplar arası farklılıkları test edebilmek amacıyla bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü ANOVA'dan faydalanılmıştır. Grupların varyanslarının homojenliğini belirlemek amacıyla Levene testi uygulanılmıştır. Gruplar arasındaki farklılığın yönünü belirleme aşamasında varyans homojen olduğunda Tukey; homojen olmadığında ise Tamhane'nin T2 testi post hoc testleri kullanılmıştır. Ölçekler arasındaki korelasyon için Pearson çarpım-moment korelasyonu ve aracılık etkisi için ise yapısal eşitlik modellemesinden iki aşamalı yaklaşımdan faydalanılmıştır. Analizden elde edilen sonuçlara göre; katılımcıların çocuklukta onaylamayan çevre ve psikolojik sıkıntı arasında pozitif yönlü ve anlamlı; onaylamayan çevre ve duygu düzenleme güçlüğü arasında pozitif yönlü ve anlamlı; duygu düzenleme güçlüğü ve psikolojik sıkıntı arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Araştırmada çocuklukta onaylamayan çevre ve yetişkinlikteki psikolojik sıkıntı arasındaki ilişkide duygu düzenlemenin aracılık rolünün olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the mediating role of emotion regulation in the relationship between invalidating childhood environment and psychological distress in adulthood. In order to test the mediation effect of emotion regulation in the relationship between invalidating childhood environment and psychological distress in adulthood, a structural equation model was established and a relational screening type was conducted. The universe of the research consists of adult participants between the ages of 18-65. There are 410 participants in total. Demographic Information Form, Invalidating Childhood Environment (ICES), Depression Anxiety Stress Scale (DASS-21) and Difficulties in Emotion Regulation-Short Form (DERS-16) scales were administered to the participants as an online questionnaire.
The analysis of the data collected in the research was provided with SPSS 25 (Statistical Package for the Social Sciences) and LISREL 8.51 programs. Frequency, percentage, arithmetic mean and standard deviation were used to determine the sample distribution, and independent sample t-test and one-way ANOVA were used to test the differences between groups when the scale scores were within the normal distribution. Levene test was applied to determine the homogeneity of the variances of the groups. Tukey test were used when variance is homogenous, Tamhane's T2 test and post hoc tests were used when it was not homogeneous at the stage of determining the direction of difference between groups. Pearson product-moment correlation was used for the correlation between the scales and a two-stage approach from structural equation modeling was used for the mediation effect. According to the results obtained from the analysis; positive and significant relationship between participants' childhood invalidating environment and psychological distress; positive and significant between invalidating environment and difficulty in emotion regulation; it was found that there is a positive and significant relationship between difficulty in emotion regulation and psychological distress. In the study, it was concluded that emotion regulation has a mediating role in the relationship between the invalidating childhood environment and psychological distress in adulthood.