Aile merkezli bakım eğitiminin çocuk hemşirelerinin tutumlarına etkisi
The impact of family centered care training on attitudes in child nurses
Yazar: AYFER KARA
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜDÜCÜ TÜFEKCİ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile = Family ; Ana-çocuk hemşireliği = Maternal child nursing ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuk bakımı = Child care

Özet:
Amaç: Çocuk hemşirelerine verilen aile merkezli bakım eğitimi ile tutumlarını geliştirmek ve eğitimin etkisini değerlendirmek, dolayısıyla Aile Merkezli Bakım Tutum Ölçeğini geliştirip, geçerlik-güvenirlik çalışmasını yapmaktı.
Materyal ve Metot: Araştırma, metodolojik ve deneysel olarak, iki aşamalı gerçekleştirildi. Birinci aşamada, Aile Merkezli Bakım Tutum Ölçeği geliştirmek için madde havuzu çalışması, uzman görüşlerinin alınması, ön uygulamadan sonra geçerlik-güvenirlik çalışması yapıldı. İkinci aşama, aile merkezli bakım eğitiminin çocuk hemşirelerinin bakım tutumlarına etkisini değerlendirmek için ön-test son-test kontrol gruplu deneysel olarak gerçekleştirildi. Araştırma, dört Sağlık Bakanlığı Hastanesi ve iki üniversite hastanesinde, Ocak 2017-Mayıs 2018 tarihleri arasında yapıldı. Araştırmanın evrenini, birinci aşamada S=416 hemşire, ikinci aşamada S=63 hemşire oluşturdu. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Aile Merkezli Bakım Tutum Ölçeği ve Ebeveyn Katılımı Tutum Ölçeği kullanılarak elde edildi. Veriler, tanımlayıcı istatistikler, ölçek geliştirme, geçerlik ve güvenirlik analizleri, ki kare, t testi ve z testi ile değerlendirildi. Etik ilkelere bağlı kalındı.
Bulgular: Aile Merkezli Bakım Tutum Ölçeği; Aile Merkezli Bakımın Katkısı ve Bakıma Aile ve Çocuk Katılımı alt boyutları ile 58 maddeli, 5'li likert tipi, geçerlik (madde toplam korelasyon değerleri; r=0.324-0.771, Alpha katsayısı=.982) ve güvenirlik (test tekrar test; r=0.895, eşdeğer form güvenirliği; p=.000<.001, ayırt edicilik; p=.000<.001) ölçütlerini kabul edilebilir ve yüksek düzeyde karşılayan özellikleri ile geliştirildi.
Deney grubundaki hemşirelerin aile merkezli bakım tutumu, aile merkezli bakımın katkısı ve bakıma aile ve çocuk katılımı alt boyut tutumları aile merkezli bakım eğitiminden sonra kontrol grubundaki hemşirelere göre önemli düzeyde daha yüksekti (p<.001).
Sonuç: Aile Merkezli Bakım Tutum Ölçeği, Türk toplumunda, çocuk kliniklerinde çalışan ve çocuk hastalara bakım veren hemşirelerin aile merkezli bakım tutumunu değerlendirmek için geçerli ve güvenilirdir ve farklı kültürlere uyarlanabilir. Çocuk kliniklerinde çalışan hemşirelerin aile merkezli bakım tutumlarını geliştirmede, bakıma yönelik eğitilmeleri etkili olabilir.  
 Anahtar Kelimeler: Aile merkezli bakım, çocuk, eğitim, hemşire, tutum.

Abstract:
Aims: To improve the attitudes of the nurses with the family centered care education given to pediatric nurses and to evaluate the effect of education, thus improving the Family-Centered Care Attitude Scale and to perform the validity-reliability study.
Material and Method: The study was conducted in two stages, methodologically and experimentally. In the first step, the study of substance pool to improve the Family-Centered Care Attitude Scale, the acquisition of expert opinions, and the validity-reliability study after the pre-treatment were conducted. The second stage was conducted experimentally with pre-test post-test with control group to assess the effect of family-based nursing care on care attitudes of child nurses. The study was conducted between January 2017 and June 2018 at four Health Ministry hospitals and two university hospitals. The universe of the study consisted of S = 416 nurses in the first stage and S = 63 nurses in the second stage. Data were collected using the Personal Information Form, Family Centered Care Attitude Scale and Parental Involvement Attitude Scale. Data were evaluated by descriptive statistics, scale development, validity and reliability analyzes, chi square, t test and z test. Ethical principles are adhered to.
Results: The Family-Centered Care Attitude Scale was developed, which has the sub-dimensions Family Centered Care and Family and Child Participation, 58 items, a likert type of 5, acceptable and high level of validity (item total correlation values; r = 0.324-0.771, Alpha coefficient = .982) and reliability (test retest; r = 0.895, equivalent form reliability; p = .000 <.001, discrimination; p = .000 <.001).
The family-centered care, contribution of family-centered care, attendance of family and child to care sub-dimension attitudes of the nurses in the experimental group were significantly higher than the nurses in the control group after the family centered care training (p <.001).
Conclusion: The Family-Centered Care Attitude Scale can be used to assess the family-centered care attitude of nurses working in child clinics and caring child illness in Turkish society in a valid and reliable way, can be adapted to different cultures. It may be effective to educate nurses working in child clinics to improve their family-centered care attitudes. 
Keywords: Family centered care, child, education, nurse, attitude.