Aktif faylar üzerinde stres dağılımının casagrande yöntemiyle belirlenmesi; Kuzey Anadolu fay sistemi Gerede (Bolu) segmenti
Determining the distribution of stress on the active faults using casagrande method; Gerede (Bolu) segment of the North Anatolia fault zone
Yazar: OSMAN GÜNAYDIN
Danışman: PROF.DR. HASAN ÇETİN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Doktora tezi olarak hazırlanan bu çalışmada dünyanın en önemli kıta içi aktiftranform faylarından biri olan Kuzey Anadolu Fay Sisteminin (KAFS) Gerede (Bolu)segmenti üzerindeki stres dağılımları ön konsolidasyon basıncı yöntemiylebelirlenmiştir.İlk defa ABD de Meers fayı üzerinde yapılan benzer bir çalışmada kullanılanbu yöntem dünyadaki en önemli faylarından biri olan Kuzey Anadolu Fay Sistemi(KAFS) üzerinde uygulanmıştır. KAFS Gerede (Bolu) segmenti üzerinde tarihseldönem deprem kayıtlarında şiddeti V ve üzeri olan 12 deprem, aletsel dönemkayıtlarında ise 1973-2006 yılları arasında magnitüdü 4 ve üzeri olan toplam 62deprem kayıt edilmiştir. Kayıtlara geçen en büyük deprem ise 1 Şubat 1944'demeydana gelen Ms=7,4 büyüklüğündeki Gerede-Bolu depremidir.Bu çalışmada Gerede (Bolu) segmenti üzerinde farklı yerlerde açılmış olanhendekler (trench)'den 4 tanesinden örselenmemiş blok numuneler alınmıştır. Bublok numunelerden faylanmaya neden olan teorik asal gerilme yönleri dikkatealınarak, farklı yönlerde toplamda 84 konsolidasyon deneyi yapılmıştır.Deneylerden elde edilen veriler kullanılarak Casagrande yöntemiylenumunelerin sahip oldukları ön konsolidasyon basınç değerleri bulunmuştur. Fayınoluşum mekanizmasında etkili olan asal gerilme yönleri ile bulunan önkonsolidasyon basınç değerleri arasındaki ilişkiler ortaya çıkarılmıştır. Tüm buhesaplamalar yardımıyla, KAFS'nin Gerede segmenti üzerinde yüzeye yakınderinliklerdeki birimlerde faylanmaya neden olan asal gerilme yönleri vebüyüklükleri belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, using preconsolidation pressure method we studied thedistribution of stress on the Gerede (Bolu) segment of the North Anatolian FaultZone (NAFZ), which is one of the most important intracontinental active transformfault zones of the world.The same method, which was first used on the Meers fault in the USA, wasused on the Gerede segment. In the historical earthquake records, there were 12earthquakes having intensities V and over and there were 62 earthquakes withmagnitudes 4 and over in the instrumental records between the years 1973-2006. Inthe study area the most destructive Gerede-Bolu earthquake of Ms=7,4 occurred onFebruary 1, 1944.Undisturbed block samples were collected from the four trenches excavatedat various locations on the Gerede (Bolu) segment. 84 consolidation tests wereperformed on these samples in various directions relative to the principal stressdirections that caused the faulting.Using Casagrande method and the findings of the experiments, we found thepreconsolidation pressure values of the samples. The relationships betweenpreconsolidation pressures and the effective principal stresses that caused the faultingwere determined. By means of these calculations, we determined the directions andmagnitudes of effective principal stresses in the formation of faulting at near surfacedepths on the Gerede (Bolu) segment of the North Anatolian Fault Zone.