Biriciklik Kaynakları Ölçeği (BKÖ): Biriciklik Kaynakları Ölçek geliştirme çalışması
Uniqueness Resources Scale (URS): A study for develoing an Uniqueness Resources Scale
Yazar: BERK KİRİŞTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER FARUK ŞİMŞEK
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Biriciklik = Uniqueness ; Psikometrik ölçümler = Psychometric measurements ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Gerçekleştirilen çalışmada, bireylerin kendilerini hangi alanlarda ve hangi düzeyde biricik/özgün olarak değerlendirdiklerini anlayabilmek için Biriciklik Kaynakları Ölçeği (BKÖ) geliştirilmiştir.
Biriciklik üzerine gerçekleştirilen çalışmalara değinildiğinde, literatürde; Biriciklik Algısı ve Biriciklik İhtiyacı'nın araştırıldığı ve ölçekler geliştirildiği görülmektedir. Gerçekleştirilmiş çalışmalar genel anlamı ile bireylerin, kendilerini biricik olarak algılayıp algılamadıklarını; biricik olmayı, bir ihtiyaç olarak değerlendirip değerlendirmediklerini ve kişilerin biricikliklerini ne düzeyde değerlendirdikleri yönünde veri sağlamaktadır. Gerçekleştirilen çalışmalara ek olarak, geliştirilen BKÖ ile bireylerin kendilerini, hangi alanlarda ve hangi düzeylerde biricik olarak değerlendirdiklerinin, içeriğinin anlaşılırlığı açısından da belirleyici olabileceği düşünülebilir.
Gerçekleştirilen ön çalışmada; Ölçeğin İlk Formu 24 madde iken, ilk uygulamada edinilen verilerin analizleri doğrultusunda, madde sayısı 12 olarak belirlenmiştir. Bu 12 maddenin; 7 maddesi içsel-kişisel boyutu, 5 maddesi ise dışsal- kişisel boyutu oluşturmaktadır. Bireylerin kendilerini biricik olarak değerlendirmelerini sağlayan bu iki kaynaktan; içsel- kişisel boyut, bireylerin kendileri hakkında değerlendirmelerini içerirken, dışsal-kişisel boyut ise; bireylerin kendileri hakkında, çevre faktörünün etkisini de göz önünde bulundurduğu değerlendirmelerini içerdiği düşünülebilir. 
Araştırmanın ikinci uygulama aşamasında ise; random seçilen örneklem grubuna, Biriciklik Kaynakları Ölçeği ve farklı ölçekleri içeren bir ölçek bataryası uygulanmış, ölçekler arası korelasyon bulunduğu saptanmıştır. Ek olarak; elde edilen sonuçlar ile literatürde yer alan, benzer ölçek uygulamaları bulunan çalışmalara ait sonuçlar uyum göstermektedir. Son olarak; gerçekleştirilen test tekrar-test çalışmasında ise, Pearson Korelasyon katsayıları; hem içsel- kişisel (r= .82) ve dışsal-kişisel (r= .76) hem de toplam puanda (r= .83) yüksek korelasyon gösterdiği belirlenmiştir. 
Böylelikle; random seçilen, 478 katılımcının oluşturduğu farklı örneklem gruplarında gerçekleştirilen çeşitli uygulamalar sonucunda elde edilen verilerin analizi neticesinde, psikometrik bir ölçüm aracı elde edilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Biriciklik, Biriciklik Kaynakları, İçsel- Kişisel boyut, Dışsal- Kişisel boyut

Abstract:
In the current study, researchers have developed a Uniqueness Resources Scale (URS) to understand in which domains and to what degree people regard themselves unique.
In the literature, there are some scales for "The personal sense of uniqueness" and "Need for uniqueness" which provide data on whether individuals perceive themselves unique or not; whether they regard uniqueness as a need; and how strongly regard themselves unique. In addition to that literature, URS will refine our knowledge on uniqueness concept by measuring its levels in different domains. 
In the preliminary study, initial 24 items pool has been reduced to 12 items scale in which 7 items for internal/personal dimension and 5 items for external/personal dimension. Internal/personal dimension is about people's personal evaluations on "uniqueness" and external/personal dimension is about their perception of others' evaluations.
In the main study, URS and other scales of uniqueness conducted in a randomly selected sample. Results showed that URS correlated with these scales to the satisfying degree in line with the literature. Test-retest correlations for internal/personal subscale (r=.82), for external/personal subscale (r=.76) and for total scale (r=.83) were yielded fairly high Pearson coefficients. 
Finally, using a sample of randomly selected 478 participants, researchers have reached a new psychometric measurement tool on uniqueness.


Keywords: Uniqueness, Uniqueness resources, Internal/personal dimension, External/personal dimension