Yaratıcı drama yöntemiyle yapılandırılmış Türkçe derslerinin özel yetenekli öğrencilerin yaratıcı düşünme ve problem çözme becerisine etkisi
The effect of Turkish lessons structured with creative drama method on the creative thinking and problem solving skills of gifted students
Yazar: BAHADIR OĞUZ
Danışman: PROF. DR. SONGÜL TAŞ
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Yaratıcı drama etkinlikleriyle yapılandırılmış Türkçe derslerinin özel yetenekli öğrencilerin yaratıcı düşünme ve yaratıcı problem çözme becerilerinin etkisinin ne düzeyde olduğunu belirlemeyi amaçlayan bu çalışmada karma desen kullanılmıştır. Karma araştırma yönteminin yakınsak paralel modelinin kullanıldığı bu çalışmada nitel ve nicel veri toplama araçları kullanılmıştır. Verileri toplarken Torrance Yaratıcı Düşünme Testi, Yaratıcı Problem Çözme Becerisi Özellikleri Envanteri, araştırmacı günlükleri, öğrenci günlükleri, odak grup görüşmesi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda deney kontrol gruplu yarı deneysel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Nitel boyuttaysa temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Bu araştırmanın çalışma grubunu Samsun'da yer alan Samsun Bilim ve Sanat Merkezi öğrencileri oluşturmaktadır. Bu öğrenciler BYF-1 (Bireysel Yetenekleri Fark Ettirme Programı) grubu öğrencisidir. Araştırmanın deney ve kontrol grubu 16 öğrenciden oluşmaktadır. Uygulama süresince deney grubu öğrencileriyle yaratıcı drama temelli Türkçe dersleri işlenmiştir. Kontrol grubu öğrencileri bu süreç içerisinde kendi derslerine devam etmişlerdir. Nitel verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Nicel analizlerde parametrik olmayan testlerden Mann-Whitney U ve Wilcoxon İşaretli Sıralar testi kullanılmıştır.
Araştırmanın bulgularına göre yaratıcı drama etkinlikleriyle yapılandırılmış Türkçe derslerinin özel yetenekli öğrencilerin sözel yaratıcılıklarını ve yaratıcı problem çözme becerilerini geliştirdiği belirlenmiştir. Ancak araştırma sonunda deney grubunda yer alan öğrencilerin şekilsel yaratıcılığın akıcılık, orijinallik, başlıkların soyutluğu ve zenginleştirme alt boyutları anlamlı düzeyde gelişirken erken kapamaya direnç ve yaratıcı kuvvetler listesi alt boyutları puanlarının anlamlı olarak gelişmediği görülmüştür. Son testten 5 hafta sonra uygulanan kalıcılık testi sonuçlarına bakıldığında sözel yaratıcı düşünme, şekilsel yaratıcı düşünme ve yaratıcı problem çözme becerisi puanlarının anlamlı düzeyde azalmadığı görülmüştür. Kontrol grubu öğrencilerinin şekilsel yaratıcılık, sözel yaratıcılık ve yaratıcı problem çözme becerileri ön test ve son testleri arasında anlamlı farklılık görülmemiştir.

Abstract:
This study, which uses a mixed research design, aims to determine how effective Turkish lessons restructured with the creative drama activities are on the higher-order thinking skills of gifted students. Data collection and analysis of this study has been conducted with convergent parallel model for mixed analysis method using qualitative and quantitative tools. While collecting data, Torrance Tests of Creative Thinking, The Creative Problem Solving Attributes Inventory, researcher diaries, student diaries, and focus group interviews were used. While the semi-experimental research method with control group was used in the quantitative dimension of the research, the basic qualitative research design was used in the qualitative dimension. The study group of this research consists of the students of Samsun Science and Art Center located in the province of Samsun. These students are in the BYF-1 (Recognition of Individual Talents Program) group. The experimental group and control group of the research consist of 16 students. During the implementation phase, Turkish lessons based on creative drama activities were taught to the students in the experimental group, while the control group students continued their own lessons during this process. The content analysis method was used to analyze qualitative data collected. In the quantitative analysis of the collected data, Mann-Whitney U and Wilcoxon Signed Rank tests, which are non-parametric tests, were used. 
According to the findings of the research, it was determined that Turkish lessons structured with creative drama activities improved the verbal creativity and creative problem solving skills of gifted students. At the end of the research, it was seen that the students in the experimental group improved significantly in the fluency, originality, abstractness of titles, and enrichment sub-dimensions of formal creativity. However, it was observed that the scores obtained from the sub-dimensions of resistance to early closure and creative forces list did not improve significantly. The results of the retention test administered after five weeks show that verbal creative thinking, formal creative thinking, and creative problem solving skills scores did not decrease significantly. There was no significant difference between the pre-test and post-test of the control group students in formal creativity, verbal creativity and creative problem solving skills.