Avrupa Birliği Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası
European Union Common Security and Defense Policy
Yazar: DİLARA ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. F. BİLGE TANRIBİLİR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Avrupa Birliği Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği Güvenlik ve Savunma Politikaları = European Union Security and Defence Policies ; Avrupa Birliği hukuku = European Union law ; Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; Lizbon Antlaşması = Treaty of Lisbon ; Savunma = Defence ; Savunma politikası = Defence policy

Özet:
Avrupa Birliği Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası'nın anlatıldığı bu tez 2 bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde öncelikle Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası'nın oluşum süreci ile ilgili olarak savunma ve güvenlik konularının Avrupa'da ortaya çıkışı ve takip eden gelişmelerden bahsedilmiştir. Daha sonra kurucu antlaşmalarda değişiklik getiren düzenlemeler ve Avrupa Birliği Zirvelerinde alınan kararlar ışığında güvenlik ve savunma konularına ilişkin gelişmeler, getirilen yenilikler ve öngörülen kurumsal yapıdan bahsedilmiştir. Tarihsel süreçle beraber temelleri atılan bu politika, Avrupa Tek Senedi ile hukuki kimlik kazanmıştır. Daha sonra Maastricht Antlaşması ile Ortak Dış ve Güvenlik Politikası oluşturulmuş ve bu düzenlemeler Amsterdam ve Nice Antlaşmaları ile gelişerek Avrupa Birliği Zirvelerinde alınan özellikli kararlarla desteklenmiştir. İkinci bölümünde ise Birliğin amaçları ile nihai kurumsal yapısı konusunda düzenlemeler içeren Anayasal Antlaşma Taslağı incelenmiştir. Yürürlüğe giremeyen Anayasal Antlaşma Taslağı'na Lizbon Antlaşması'nda birçok düzenlemeye temel oluşturduğundan dolayı geniş yer verilmiştir. Güvenlik ve savunmaya ilişkin olarak AB Dışişleri Bakanlığı, genişletilmiş işbirliği, dayanışma hükmü ve işleyişe ilişkin diğer düzenlemelerden bahsedilmiştir. Daha sonra ise yeni bir antlaşma niteliğine sahip olmayıp mevcut Avrupa Birliği Antlaşması ve Avrupa Toplulukları Antlaşmasını değiştiren hükümler getiren Lizbon Antlaşması ele alınmıştır. Lizbon Antlaşması'nın Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikasının adını "Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası" olarak değiştirmesi başta olmak üzere Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilciliği, hükümetlerarası işbirliği ve oybirliği kuralı, kalıcı yapısal işbirliği ve dayanışma hükmü hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra karar alma konusunda yetkili organlardan başlamak üzere çekimserlik, kalıcı yapısal işbirliği ve dayanışma halinde karar almada izlenecek yöntem, nitelikli çoğunlukla alınan kararlar ile ikincillik ve orantısallık ilkeleri hakkında açıklamalarda bulunulmuştur. Çalışmanın en sonunda ise kurumsal yapı ve politikanın işleyişine ilişkin bilgi verilmiş olup hemen ardından genel bir değerlendirme yapılmıştır.Anahtar Sözcükler:1. Avrupa Birliği Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası2. Avrupa Birliği Ortak Dış ve Güvenlik Politikası3. Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası4. Avrupa Birliği'nde Güvenlik ve Savunma5. Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği

Abstract:
This thesis dealing with European Union Common Security and Defense Policy is composed of 2 parts. First part principally deals with emergence of defense and security issues in Europe and following developments regarding the formation process of European Union Common Security and Defense Policy. Then the developments concerning security and defense, innovations and anticipated institutional structure within the light of the regulations amending the Treaty on European Union and the decisions taken at the European Union Summits is presented. This policy of which foundations is laid with the historical process has gained a legal identity with the Single European Act. Later with the Maastricht Agreement, Common Foreign and Security Policy is created and developed with Amsterdam and Nice Treaties these regulations are supported with specific decisions taken at the European Union Summits. Draft Constitutional Treaty including regulations regarding objectives and the final institutional structure of the Union is examined at the second part of this thesis. Although not entered into force, Draft Constitutional Treaty received a broad place since it has provided a basis for many regulations at Lisbon Treaty. With reference to security and defense, EU Ministry of Foreign Affairs, enhanced cooperation, solidarity clause and other regulations concerning operations is mentioned. Next the Treaty of Lisbon amending the Treaty on European Union and the Treaty establishing the European Community is addressed. Information concerning High Representative of the Union for Foreign Affairs and Security Policy, inter-parliamentary cooperation and unanimity rule, permanent structured cooperation clause and amending the name of European Security and Defense Policy as ?Common Security and Defense Policy? in particular is given. Then starting with the decision making bodies, abstention, decision making procedures in case of permanent structural cooperation, decision taken with qualified majority and principles of derivativeness and proportionality are explained. Finally information regarding institutional structure and political mechanism is given and right after an evaluation is made.Key Words:1. European Union Common Security and Defense Policy2. European Union Common Foreign and Security Policy3. European Security and Defense Policy4. Security and Defense at European Union5. European Security and Defense Identity