Türk basınında Adana Ermeni olayları
Adana Armenian cases in turkish press
Yazar: HÜSEYİN KLAVUZ
Danışman: DOÇ.DR. REMZİ KILIÇ
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Tarih = History

Özet:
Ermeniler, Kafkasya ve Anadolu'nun değişik bölgelerinde farklı devletlerinhâkimiyetinde yaşamışlardır. Çukurova Ermenileri, Yavuz Sultan Selim döneminde OsmanlıDevleti'nin kendilerine tanıdığı imkânlar sayesinde rahat bir hayat sürmeye başlamışlar veyörenin en zengin gurubu olmuşlardır. 18. yüzyıldan itibaren Avrupalı Devletlerin özelliklede Fransa'nın kışkırtması sonrasında Osmanlıya karşı teşkilatlanmaya başladılar. ErmenilerKüçük Ermenistan olarak Adlandırdıkları Çukurova'da bir devlet kurabilmek için bölgedekinüfuslarını Çukurova dışından getirdikleri Ermeniler ile artırmaya çalışmışlardır. Bunarağmen bölgede hiçbir zaman nüfusun yüzde 15'ini geçememişlerdir. Çukurova Ermenileriilk planlı isyanlarını 1909'da Meşrutiyetin ilanından sonra gerçekleştirmişlerdir. 14 Mayıs1909'da başlayan isyanda Adana şehri tamamen yandığı gibi binlerce insan katletmişlerdir.Birinci Dünya Savaşı sırasında İtilaf Devletlerinin yanında savaşan Ermeniler onlar adınacasusluk faaliyetleri de yapmışlardır. Tehcir Kanunu ile bölgeden çıkartılan Ermeniler 30Ekim 1918'de imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması sonrasında Adana'ya geri dönmeyebaşlayacaklardır. Özellikle bölgeyi işgal edin Fransızların Ermenilere Çukurova'da devletkurma sözü vermesi Adanalı olmayan on binlerce Ermeni'nin bölgeye akın etmesine sebepolmuştur. Fransızların Çukurova'da kontrolü sağlayacak askeri gücünün olmaması bu olandaErmenileri kullanmasına yol açmıştır. Fransızlar tarafından silahlandırılan Ermeniler, hayalettikleri Kilikya Devletini kurabilmek için Türklere karşı katliam hareketine girişeceklerdir.Türkleri Adana'dan kaçırmak için yapmadıkları baskı ve işkence kalmayacaktır. Sahtemahkemeler ile Türklerin mallarının elinden alınması, ev ve dükkânlarının soyulması,insanları keyfi olarak hapse atmaları bunlardan bazılarıdır. Bağda bahçede ısız yerlerdeyakaladıkları Türlerin kulak ve burunlarını kesip, gözlerini oymak suretiyle katletmeleri enfazla kullandıkları katliam yöntemidir. Camili, Dedepınarı, İncirlik'te olduğu gibi insanlarıbir yere toplayıp topluca katlettikleri de olmuştur. Temmuz 1920'de Ermeni ve Fransızsaldırısı sonucu Kaç-Kaç yaşanacak ve şehir boşalacaktır. 1921'de Fransızların AnkaraAntlaşması'nı imzalayıp yöreyi boşaltmaları en çok Ermenileri üzmüştür. Hayalini kurduklarıdevletlerini kuramadıkları gibi yıllarca katliama tabi tuttukları Türklerle birlikte yaşamacesaretini de gösteremeyeceklerdir. Türk Devletinin çıkardığı af ve verdiği bütün garantilererağmen Adana'dan kaçmaya başlayacaklardır. Adana'nın tarihinde işkence katliamlarla dolubir dönem böylece sona erecektir.

Abstract:
Armenian lived in Anatolia and Caucasus under the domination of differentgovernments. Armenian in Çukurova lived in a very comfortable way in the period of YavuzSultan Selim, because. Ottoman empire gave them allot of possibilities to live comfortablyand they became the richest group in that area. Europen countries especially France provokedArmenian against ottoman Empire. Armenian had started to become organized for doingharm since 18. century. They wanted to form a country in Çukurova which they called as littleArmenia, so they brought allot of people out of Çukurova and wanted to increase theirpopulation. Inspite of this they couldn?t form more than % 15 of population. Armenian wholived in Çukurova realized their first planned riot in 1909 after the declaration of constitution.Whole Adana burnt during the riot which began on 14 may 1909 and also Armenianassassinated thousand of people. In the first world war Armenian took sides with ententegovernment and spied for them. Armenian who removed form Adana began to return Adanaafter the Mondros cease-fire tartly which was signed in 1918. France occupied Adana andthey promised Armenian to form a country in Çukurova so allot of Armenian who weren?tform Adana came to this area. France didn?t have millitary unit to control that area so theyused Armenian to control that area. Armenian who were armed by France wanted to killTurkish for forming Kilikya government which they dreamt. Armenian tortured and putpressure on Turkish to remove Turkish form Adana. They broke into Turkish houses and theysent Turkish people to prison completely arbitrary. They formed false court and so they tookTurkish properties form Turkish. Armenian cut nose and ear of Turkish who they caught ingarden or in vineyard. Armenian massacred Turkish in Camili, Dedepınarı, İncirlik and theymassacred Turkish in Adana. Because of Armenia and France attack. Turkish evacuatedAdana in July 1920. France signed Ankara treaty and evacuated Adana in 1921. This situationmade Armenian very sad. Because Armenian couldn?t form the country that they dreamt.Although Turkish government gave allot of possibilities to them to live comfortably. Theybegan to escape form Adana and so A period which was full of torture and massacre in thehistory of Adana ended.