Kars Çayı (Kars) sediment ve su örneklerinin mutajenik etkilerinin ames testi ile araştırılması
Investigation of the mutagenic effects of sediment and water samples of Kars Stream (Kars) by ames test
Yazar: BEYZA SEZEN
Danışman: DOÇ. DR. PINAR AKSU KILIÇLE
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Ames testi = Ames test ; Kars = Kars ; Mutajenite = Mutagenicity ; Salmonella typhimurium = Salmonella typhimurium ; Sürüntü maddesi = Sediment

Özet:
Bu çalışmada, Kars Çayı'nın merkeze yakın olan bölgelerinden 3 ayrı istasyon belirlendi. Bu istasyonlar; 1. istasyon; Yolaçan Köyü mevkisi, 2. istasyon; Kafkas Üniversitesi kampüs mevkisi, 3. istasyon; aktif yerleşimin bittiği yer olan Kars müze mevkisidir. İstasyonlar arasında mesafe gözetilerek, belirlenen noktalardan 2022 Eylül ayında su ve sediment örnekleri alındı. Kısa zamanlı mutajenite test sistemlerinden biri olan Ames testi ile su ve sediment örneklerinin olası mutajenik özellikleri belirlendi. 3 ayrı istasyondan alınan su örneklerinden ekstraktlar (hekzan ve kloroform) ve sediment örnekleri hazırlandı. Çalışmada su ve sediment örneklerinin 100, 10-1, 10-2 ve 10-3 seri dilüsyonları kullanıldı. Deneyler, Salmonella typhimurium TA98 ve TA100 mutant suşları ile metabolik aktivasyon (S9) yokluğunda gerçekleştirildi. Deney sonuçları; spontan kontrol, negatif kontrol dimetil sülfoksit (DMSO) ve pozitif kontrol grupları ile birlikte değerlendirildi. Pozitif kontrol olarak, metabolik aktivasyon (S9) yokluğunda TA98 suşu için 4-Nitro-o-fenilendiamin ve TA100 suşu için ise sodyum azid kullanıldı.
Mutajenite testleri sonucunda, su örneklerinin hekzan ve kloroform ekstraktları ve sediment örneklerinde, çevresel kirliliğin daha az olduğu 1. istasyondan alınan örneklerde potansiyel mutajenik etki gözlemlenmezken, 2. istasyonda yalnızca çerçeve kayması değişimine yol açan mutajenik etki gözlemlendi. Çevresel kirlenmenin en fazla olduğu düşünülen 3. istasyonda ise hem çerçeve kayması, hemde baz çifti değişimine neden olan mutajenik etki görüldü.

Abstract:
In this study, three different stations were determined from the regions of Kars Stream that are close to the center. These stations are; 1st station; Yolaçan Village location, 2nd station; Kafkas University campus location, 3rd Station; Kars museum location where the active settlement ends. Water and sediment samples were taken from the determined points by considering the distance between the stations in September 2022. Possible mutagenic properties of water and sediment samples were determined with the Ames test, which is one of the short-term mutagenicity test systems. Extracts (hexane and chloroform) of water samples and sediment samples were prepared from samples taken from three different stations. Serial dilutions of 100, 10-1, 10-2 and 10-3 of water and sediment samples were used in the study. Experiments were performed with TA98 and TA100 mutant strains of Salmonella typhimurium in the absence of metabolic activation (S9). Experiment results were evaluated together with spontaneous control, negative control dimethyl sulfoxide (DMSO) and positive control groups. 4-Nitro-o-phenylenediamine for strain TA98 in the absence of metabolic activation (S9) and sodium azide for strain TA100 were used as positive controls. 
As a result of the mutagenicity tests of the hexane and chloroform extracts of the water samples and sediment samples, no potential mutagenic effect was observed in the samples taken from the 1st station where environmental pollution was less, while a mutagenic effect caused to only a frameshift change was observed in the 2nd station. Both frameshift and mutagenic effect causing base pair change were observed in the 3rd station, which is thought to have the highest environmental pollution.