Genç kadınlarda cinsel ve üreme sağlığı damgalama ölçeği geçerlik ve güvenirliği
Validity and Reliability of Sexual and Reproductive Health Stigmatization Scala in Young Women
Yazar: ESRA BAYRAKÇEKEN
Danışman: PROF. DR. GÜLŞEN ERYILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cinsellik = Sexuality ; Damgalama = Stigmatization ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kadınlar = Women ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales ; Üreme sağlığı = Reproductive health

Özet:
Amaç: Kadınlarda cinsel ve üreme sağlığına yönelik damgalama tutumlarını belirleyen "Genç Kadınlarda Cinsel ve Üreme Sağlığı Damgalama Ölçeği"nin geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yaparak Türk toplumuna uyarlanmasıdır. 
Materyal ve Metot: Metodolojik türde yapılmış olan bu çalışma, 2018 yılında Şubat-Mart aylarında Atatürk Üniversitesi öğrenci yemekhanesinde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini yemekhane hizmetinden faydalanan 18-24 yaş arasındaki genç kadınlar, örneklemini ise 18-24 yaş arasındaki 392 genç kadın oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu" ve "Genç Kadınlarda Cinsel ve Üreme Sağlığı Damgalama Ölçeği"nin Türkçe formu kullanılmıştır. Verilerin değerlendirmesinde SPSS 22 paket programı ve Lisrel 8.8 paket programı kullanılmıştır. Ölçeğin geçerlik-güvenirlik analizlerinde dil ve kapsam geçerliliği, açıklayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, Cronbach alfa kat sayısı, madde toplam puan korelasyonu ve test-tekrar test yöntemleri kullanılmıştır.  
Bulgular: Ölçeğin dil geçerliği çeviri-geri çeviri yöntemi ile değerlendirilmiş ve uzmanların önerilerine göre kapsam geçerliği değerlendirilmiştir. Ölçeğin iç tutarlılık analizlerinde; Cronbach alfa katsayısının 0.83, madde-toplam puan korelasyonlarının 0.36 ile 0.63 arasında değiştiği belirlenmiş ve ölçekten herhangi bir madde çıkarılmamıştır. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin 3 faktörlü bir yapısının olduğu ve toplam varyansın %42'sini açıkladığı belirlenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda ise, ölçeğin 3 faktörlü yapısının geçerli olduğu doğrulanmış ve X2/sd oranı 2.83, RMSEA değeri 0.70, GFI değeri 0.93 ve AGFI değeri 0.85 olarak bulunmuştur.  Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliğini belirleyen Guttman Split-Half katsayısı 0.75 ve Spearman-Brown katsayısı 0.75 olarak bulunmuştur. Ölçeğin test-tekrar teste ait korelasyon değeri r=0.78 olup iki uygulama arasındaki ilişkinin p<0.001 önem düzeyinde anlamlı olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Genç Kadınlarda Cinsel ve Üreme Sağlığı Damgalama ölçeğinin Türkçe formunun geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Cinsel ve üreme sağlığı, damgalama, geçerlik ve güvenirlik, ölçek, uyarlama,

Abstract:
Objective : The aim of this study was to carry out the validity and reliability testing of "Sexual and Reproductive Health Stigmatization Scale in Young Women", which determine stigmatization behaviors in women.
Material and Method: This study, which was carried out in a methodological form, was conducted at Atatürk University dining hall in February-March 2018. The population of the study consisted of young women aged between 18-24 who benefited from the university catering service, and the sample consisted of 392 young women aged between 18-24 years. Data collection were done through the use of a "Personal Information Form" and Turkish translation of "Sexual and Reproductive Health Stigmatization Scale" form. For the evaluation of data SPSS 22 and Lisrel 8.8 software were utilized. In the validity and reliability analysis of the scale, language and scope validity, explanatory factor analysis, confirmatory factor analysis, Cronbach's alpha coefficient, item total score correlation and test-retest methods were used.
Results: The language validity of the scale was assessed by the translation-back translation method and the scope validity was evaluated according to the recommendations of the experts. In the internal consistency analysis of the scale; The Cronbach's alpha coefficient was 0.83 and the item-total score correlations ranged between 0.36 and 0.63 and no item was removed from the scale. As a result of the explanatory factor analysis, it was determined that the scale had a 3-factor structure and explained 42% of the total variance. As a result of confirmatory factor analysis, it was confirmed that the 3-factor structure of the scale was valid and X2/SD ratio, RMSEA value, GFI and AGFI were found to be 2.83, 0.70, 0.93 and 0.85 respectively. The Guttman Split-Half coefficient, which determines the reliability of internal consistency, was 0.75 and the Spearman-Brown coefficient was 0.75. The correlation value of the scale for the test-retest was r = 0.78 and it was found that the relationship between the two applications was significant at p <0.001 significance level.
Conclusion: It was determined that the Turkish version of the Sexual and Reproductive Health Stigmatization Scale in Young Women is a valid and a is reliable measurement tool.

Key words: Sexual and reproductive health, stigmatization, validity and reliability, scale, adaptation.