Cognitive and linguistic components of reading acquisition in turkish: Evidence from second and fourth graders
Türkçede okuma ediniminin bilişsel ve dilbilimsel bileşenleri:                                2. ve 4. sınıf öğrencilerinden elde edilen bulgular
Yazar: SEZEN BEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. BELMA HAZNEDAR ; YRD. DOÇ. DR. NALAN BABÜR
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı / İngiliz Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Dilbilim = Linguistics ; Fonolojik farkındalık = Phonological awareness ; Okuma = Reading ; Okuma alışkanlığı = Reading habit ; Okuma becerileri = Reading skills ; Ses bilim = Phonology ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu çalışma, fonolojik farkındalık (FF), fonolojik bellek (FB), hızlı otomatik isimlendirme (HOTI) ve morfolojik farkındalık (MF) gibi okuma edinimindeki bilişsel ve dilbilimsel bileşenlerin anadili Türkçe olan çocukların anlamlı ve anlamsız kelime okuma becerilerindeki belirleyici rolünü araştırmaktadır. Çalışmada, okuma bileşenleri ve okuma becerileri arasındaki ilişkiler, sınıflar arası farklılar bağlamında karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ayrıca, söz konusu bileşenlerin anlamlı ve anlamsız kelime okuma becerisindeki belirleyici rolleri çoklu regresyon analizleri ile ele alınmıştır. Çalışmaya, ilkokul 2. ve 4. sınıf seviyesinde eğitim gören toplam 87 öğrenci katılmıştır. Çalışma verilerinin toplanmasında, çeşitli testler kullanılmıştır. Sonuçlar, 4. sınıf öğrencilerinin bütün testlerde 2. sınıf öğrencilerinden daha üstün performans sergilediğini göstermiş, ve sınıflar arası anlamlı bir gelişimsel farkın varlığına işaret etmiştir. Regresyon sonuçları, anlamlı kelime okuma becerisinin bağımlı değişken olduğu durumda, HOTI becerisinin her iki sınıf düzeyinde de en güçlü belirleyici etken olduğunu ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra, FF'nin 2. sınıf öğrencilerinin anlamlı kelime okuma becerisini belirleyen bir ölçüt olduğu; ancak 4. sınıf öğrencilerinin bu becerisine katkıda bulunmadığı görülmüştür. Diğer yandan, 2. sınıflarda anlamsız kelime okuma başarısını belirleyen hiçbir ölçüt bulunmazken, 4. sınıflarda HOTI bu başarıyı belirleyici önemli bir rol üstlenmiştir. Bulgular, sınıf düzeyi arttıkça, HOTI'nin hem anlamlı hem de anlamsız kelime okuma başarısını belirlemede artan bir rol üstlendiğini, FF'nin etkisinin ise azaldığını göstermiştir.

Abstract:
The present study investigated the role of cognitive and linguistic components of reading acquisition in Turkish, with special reference to phonological awareness (PA), rapid automatized naming (RAN), morphological awareness (MA) and phonological memory (PM) in predicting real word reading (WREAD) and non-word reading (NWREAD) abilities of Turkish-speaking children. In a cross-sectional study design, it explored the relationships between the respective reading components and measures with a special focus on grade-level differences. Besides, the relative importance of the variables in predicting word-level reading success was investigated through multiple hierarchical regression analyses across grades. A total of 87 Turkish-speaking children from Grade 2 and 4 participated in the study. Multiple instruments were used to collect the data. The results showed that the fourth graders performed significantly better than the second graders at all the measures, which pointed to a significant grade-level difference between the groups. When WREAD was the dependent variable, regression analyses revealed that RAN was a strong predictor of the WREAD ability at both grades. In addition, PA made a significant contribution to WREAD at Grade 2, whereas it did not account for significant amounts of variance in WREAD at Grade 4. As for NWREAD, none of the predictors made a significant contribution to NWREAD at Grade 2, while RAN appeared as the only significant predictor at Grade 4. The results highlighted that RAN remained as a strong predictor of both reading abilities as the grade level increased; however, the effect of PA tended to decrease over years.