Tenisçilerde optimal duygu aralıklarının belirlenmesi: IZOF modeli
Determination of optimal emotion ranges in tennis players: IZOF model
Yazar: METİN YÜCEANT
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÜNLÜ
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Duygu = Emotion ; Konsantrasyon = Concentration ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Stres = Stress ; Tenis = Tennis ; Tenisçiler = Tennis players

Özet:
Araştırma, bireysel optimal fonksiyon alanı (IZOF) model alınarak tenisçilerin optimal duygu aralıklarını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada tenisçilerin stres, kaygı, endişe, depresyon ve konsantrasyon dağınıklığı düzeylerinde optimal duygu aralıkları belirlenmiştir. Araştırma grubunu, Türkiye Tenis Federasyonu'nun faaliyet programında yer alan tenis müsabakalarına katılan toplam 40 lisanslı tenisçi oluşturmuştur.
Araştırmada veri toplama aracı olarak 'Kişisel Bilgiler Formu', 'Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği', 'Spielberger Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri' ve 'Spor Kaygı Ölçeği' kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerden aritmetik ortalama ve standart sapma tekniklerinden yararlanılmıştır. Ayrıca, ikili karşılaştırmalarda bağımsız gruplar için t-testi ve çoklu karşılaştırmalarda tek yönlü varyans analizi (Anova) kullanılmıştır. Varyansın kaynağını belirlemek amacıyla da Tukey testinden yararlanılmıştır. Araştırmada, değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemede Pearson korelasyon katsayısı tekniğinden ve değişkenlerin yordayıcılığını belirlemek amacıyla da çoklu doğrusal regresyon analizinden faydalanılmıştır.
Araştırmada grubundaki tenisçilerin stres, kaygı, endişe, depresyon ve konsantrasyon dağınıklıklarındaki geriye dönük, müsabaka öncesi ve müsabaka sonrası optimal duygu aralıklarında bireysel farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, araştırmada tenisçilerin stres, kaygı, endişe, depresyon ve konsantrasyon dağınıklığı düzeylerinin orta sevide olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında yaş, spor yaşı, aile gelir düzeyi ve yaşadığı çevrede tenis kortunun bulunup bulunmaması değişkenleri açısından tenisçilerin stres, kaygı, endişe, depresyon ve konsantrasyon dağınıklığı düzeylerinde anlamlı bir farklılığa rastlanmıştır. Araştırmada, tenisçilerin cinsiyet ve müsabaka zamanı değişkenleri açısından stres, kaygı, endişe, depresyon ve konsantrasyon dağınıklığı düzeylerinde ise anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Araştırmada ayrıca, tenisçilerin stres, kaygı, endişe, depresyon ve konsantrasyon dağınıklığı düzeyleri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilirken; tenisçilerin stres düzeylerinin, kaygı, endişe, depresyon ve konsantrasyon dağınıklığı üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu görülmüştür.

Abstract:
The research was carried out to determine the optimal emotional range of tennis players by modeling the individual optimal function area (IZOF). In the study, the optimal emotional ranges of tennis players were determined in the levels of stress, anxiety, anxiety, depression and concentration disorganization. The research group consisted of 40 licensed tennis players who participated in the tennis competitions included in the activity program of the Turkish Tennis Federation.
'Personal Information Form', 'Depression, Anxiety and Stress Scale', 'Spielberger State-Trait Anxiety Inventory' and 'Sports Anxiety Scale' were used as data collection tools in the research. In the analysis of the data, arithmetic mean and standard deviation techniques from descriptive statistics were used. In addition, t-test for independent groups in pairwise comparisons and one-way analysis of variance (Anova) in multiple comparisons were used. Tukey test was used to determine the source of variance. In the study, Pearson correlation coefficient technique was used to determine the relationship between the variables and multiple linear regression analysis was used to determine the predictors of the variables.
In the study, it was determined that there were individual differences in the stress, anxiety, anxiety, depression and concentration disorganization of the tennis players in the study, retrospective, pre-competition and post-competition optimal emotional ranges. In addition, it was determined in the study that the stress, anxiety, worry, depression and concentration disorganization levels of tennis players were moderate. In addition, a significant difference was found in the stress, anxiety, worry, depression and concentration disorganization levels of tennis players in terms of age, sports age, family income level, and whether there is a tennis court in the area where they live. In the study, no significant difference was found in the levels of stress, anxiety, worry, depression and concentration disorganization in terms of gender and competition time variables of tennis players. In the study, it was also determined that there was a positive and significant relationship between the stress, anxiety, worry, depression and concentration disorganization levels of tennis players; It has been observed that the stress levels of tennis players are a significant predictor of anxiety, anxiety, depression and concentration disorganization.