Pandemi döneminde değişen tüketim alışkanlıkları: İstanbul (Başakşehir ilçesi örneği)
Changing consumption during the pandemic period habits: Istanbul (Example of Başakşehir district)
Yazar: AHMET SEFA AY
Danışman: DOÇ. DR. ESRA CİZMECİ ÜMİT
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İletişim ve Tasarım Ana Bilim Dalı / İletişim Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ); dünyanın farklı bölgelerinde yayılan, ölümcül ve küresel bir tehdit içerdiği için, 13 Mart 2020 tarihinde, COVID-19'u "Pandemi" hastalıklar grubuna eklemiştir. COVID-19; bireylerin gündelik yaşantılarında sağlıktan ekonomiye, eğitimden çalışma sistemine kadar birçok alanda çok yönlü değişimlere neden olmuştur. Kısa zamanda tüm dünyayı etkisi altına almış ve bir dönem yaşamları sonlandırabilecek bir güce sahip olmuş bu virüse karşı yapılması gerekenler konusunda tüm dünya fikir birliğine varmıştır.
İnsanların salgın dolayısıyla kişisel hijyene önem vermesinin yanı sıra mecburi sosyal izolasyon ve mesafenin yarattığı etkiler, bireylerin alışveriş davranışlarındaki değişimi tetiklemiştir. COVID-19'un ortaya koyduğu devinimsel süreç, insanlık adına her alanda büyük bir deneyim olmuştur. Ülkelerin şehirlerarası seyahati yasaklaması, sokağa çıkabilme anlamında yaş sınırlaması, okulların kapanması, insanların virüse yakalanma korkusuyla evden çıkamaması gibi durumlarla karşılaşılmış olunsa da iletişimin devamlılığı ve etkinliğinin sağlanması açısından teknolojinin önemi daha iyi anlaşılmıştır. Bu dönemde tüketim anlayışındaki en ciddi değişimin, teknoloji dolayımlı alışveriş ve kişilerarası iletişim kategorilerinde yaşandığı görülmektedir. 
COVID-19 sürecinde tüketicilerin hastalık korkusu ve kısıtlamalarla karşı karşıya kalmasıyla birlikte tüketim ve satın alma davranışları da değişmiştir. Bu dönemde hijyen ürünleri ve stoklanabilir ürünlerin tüketiminde artış yaşanmıştır. Tüketiciler güvenli ve temassız olduğu için e-ticarete yönelmiştir. Değişen tüketim davranışlarının bir kısmının pandemi sonrası dönemde de devam edeceği araştırmalar sonucunda öngörülmüştür. Ancak hangilerinin devam edeceği salgın sonrasında yapılacak araştırmalardan elde edilen veriler sonucunda belirlenecektir. Bu çalışmada COVID-19 sürecinin tüketiciler üzerindeki etkilerinin tüketici davranışı ve satın alma davranışı üzerindeki etkileri incelenmiştir.
Bu değişikliklerin tespitini ve analizini yapmayı hedefleyen bu tez çalışması, teorik ve ampirik olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Teorik bölümde; tüketici davranışları kavramı, özellikleri, unsurları ve yapısı, tüketici davranış modelleri, tüketici davranışlarını etkileyen kültürel faktörler, sosyal faktörler, psikolojik faktörler ve kişisel faktörlerden bahsedilmiştir.
Uygulama bölümünde ise; İstanbul ilinin Başakşehir ilçesinde yaşayan sakinlerin, pandemi sürecinde, tüketim davranışlarındaki değişim araştırılmıştır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak anket yöntemi seçilmiştir. Elde edilen veriler SPSS programında analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Pandemi, Tüketim, Tüketici Davranışı,Tüketim Toplumu

Abstract:
World Health Organization (WHO); declared COVID-19 as a "Pandemic" due to the global epidemic spreading in various parts of the world since 13th of March, 2020 and which has a deadly effect. COVID-19 has caused multifaceted changes in every field from health to economy, from education to working system. It seems that the whole world has reached a consensus on what should be done against this virus that has been in our lives for about two years, challenged the World in a short time and cost us our lives.
In addition to the fact that people attach importance to personal hygiene due to the epidemic, the effects of compulsory social isolation and distance have triggered the change in the shopping behavior of individuals. The dynamical process revealed by COVID-19 has been a great experience for humanity in every field. Although there have been situations such as the prohibition of intercity travel by countries, age restrictions in terms of going out, closing of schools, and people not being able to leave the house for fear of catching the virus, the importance of technology has been better understood in terms of ensuring the continuity and effectiveness of communication. In this period, it is seen that the most serious change in the understanding of consumption was experienced in the categories of technology-mediated shopping and interpersonal communication.
With the fear of illness and restrictions faced by consumers during the COVID-19 process, their consumption habits and purchasing behaviors have changed. In this period, there was an increase in hygiene products and stockable products. Consumers have turned to e-commerce because it is safe and contactless. It has been predicted as a result of researches that some of the changing consumption habits will remain in the post-pandemic period. However, which ones will continue will be determined as a result of the data obtained from the researches to be carried out after the epidemic. In this study, the effects of the effects of the COVID-19 process on consumers on consumer behavior and purchasing behavior were examined.
This thesis, which aims to identify and analyze these changes, consists of two parts, theoretical and empirical. In the theoretical part; the concept of consumer behavior, its features, elements and structure, consumer behavior models, cultural factors affecting consumer behavior, social factors, psychological factors and personal factors are mentioned.
In the empirical research section; The change in consumption behaviors of residents living in Başakşehir district of Istanbul province during the pandemic process was investigated. The survey method was chosen as the data collection method in the study. The obtained data were analyzed in SPSS program.

Keywords: Pandemic, Consumption, Consumer Behavior, Consumer Society