Tarihsel perspektiften adabımuaşeret konusunun eğitim boyutuyla incelenmesi
Examination of the subject of etiquette from historical perspective with an educational dimension
Yazar: RAHİME ELİF ÇAYIROĞLU
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM BEKTAŞ
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, "Tarihsel Perspektiften Adabımuaşeret Konusunun Eğitim Boyutuyla" incelenmesini amaçlamaktadır. Nitel araştırma kapsamında durum çalışması olarak düzenlenen araştırmada doküman incelemesi ve sözlü tarih desenleri kullanılmıştır. Veriler, doküman analizi ve yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmış; doküman ve görüşmelerin analizinde içerik ve söylem analizi yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırma, 1939-1980 yılları arasındaki Cumhuriyet Dönemi'ne ait adabımuaşeret kitapları, Tebliğler dergileri, Talim Terbiye Kurulu kararları, Milli Eğitim Şuraları, öğretim programları ve ders kitaplarını incelemekte ve bu dönemde faaliyet gösteren bir ortaöğretim kurumu mezunu yedi kadın ile yapılan görüşmelere dayanmaktadır. Bulgular, adabımuaşeret kitaplarında ve resmi belgelerde adabımuaşeret kurallarının kapsamlı şekilde yer aldığını göstermiştir. Görüşme sonuçları, adabımuaşeret eğitiminin aile, okul, dersler, kültür ve öğretmenlerin etkisiyle şekillendiğini ortaya koymuştur. Toplumsallaşma sürecinde adabımuaşeret kurallarına uyulmasının sosyal statüye olumlu etkisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, nitelikli vatandaş yetiştirme ve medeni toplum oluşturma bağlamında adabımuaşeretin önemli bir rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma, adabımuaşeret konularının eğitim materyallerine entegre edilmesine yönelik önerilerde bulunmaktadır.

Abstract:
In this research, it is aimed to examine "the subject of etiquette from a historical perspective with an educational dimension." In the research, organized as a case study within the scope of qualitative research, document analysis and oral history designs were used. Data were collected through document analysis and semi-structured interview form; content and discourse analysis methods were used to analyze the documents and interviews. The study analyzes etiquette books, Journals of Notifications, Decisions of the Board of Education and Discipline, National Education Councils, curricula and textbooks from the Republican Era between 1939 and 1980 and is based on interviews with seven women graduates of a secondary education institution operating in this period. The findings revealed extensive coverage of etiquette rules in etiquette books and official documents. The interview results revealed that etiquette education is formed by the influence of family, school, courses, culture and teachers. It was found that following the rules of etiquette in the socialization process has a positive effect on social status. It was also concluded that manners play an important role in the context of raising qualified citizens and creating a civilized society. The research makes suggestions for integrating etiquette issues into educational materials.