Yedi-on yaş arası çocuklarda yeme davranışı ve ebeveyn besleme tarzını etkileyen etmenler
Factors affecting children's eating behavior aged seven to ten years and parental feeding style
Yazar: KİBAR GÜLTEKİN KURT
Danışman: PROF. DR. BETÜL ÇİÇEK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Ebeveynler = Parents ; Çocuklar = Children

Özet:
Yedi-on yaş arası çocuklarda yeme davranışı ve ebeveyn besleme tutumunu etkileyen etmenleri incelemek amacıyla planlanan kesitsel ve tanımlayıcı tipteki bu çalışmanın örneklemini 7-10 yaş arasında 370 sağlıklı çocuk oluşturmuştur. Katılımcılara ait genel bilgiler anket formuna kaydedilmiş, antropometrik ölçümleri alınmış (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi), beden kütle indeksi (BKİ) oranı hesaplanmıştır. Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi (ÇYDA) ve Ebeveyn Besleme Tutumu Anketi (EBTA) kullanılmıştır. Anne eğitim ve çalışma durumunun EBTA alt ölçekleri ile ilişkisi incelendiğinde yalnızca Cesaretlendirici Besleme ve Yardımcı Besleme tutum puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür (p<0.05). Çocukların yeme davranışları ile annenin çalışma, anne eğitim ve aile gelir durumu ile arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0.05). BKİ'ye göre çocukların %2.7'si çok zayıf, %11.9'u zayıf, %64.3'ü normal, %11.6'sı hafif şişman, %9.5'i şişman olarak bulunmuştur. Çocukların yeme alışkanlıkları ile BKİ'leri arasındaki ilişki incelendiğinde Gıda Hevesliliği, Duygusal Aşırı Yeme, Gıdadan Keyif Alma, Tokluk Hevesliliği ve Yavaş Yeme alt boyutlarında istatistiksel olarak zayıf ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur (p<0.05). Çocukların BKİ'leri ile anne ve babanın her ikisinin de Duygusal Besleme, Cesaretlendirici Besleme, Yardımcı Besleme ve Toleranslı Kontrollü Besleme tutum puanları arasında negatif yönlü zayıf ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur (p<0.05). Ebeveynlerin besleme tarzları ile çocukların antropometrik ölçümleri arasında farklı yönlerde zayıf ve çok zayıf istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Sonuç olarak çocuklar ve ebeveynler beslenme davranışları konusunda karşılıklı olarak birbirleriyle sürekli etkileşim içindedirler. Bu nedenle her ikisinin de beslenme konusunda etkin ve yeterli oranda donatılması aileye ve topluma oldukça önemli katkılar sağlayacaktır.

Abstract:
The sample of this cross-sectional and descriptive study, which was planned to investigate the factors affecting children eating behavior and parental feeding attitude in aged seven to ten years, consisted of 370 healthy children. General information of the participants was recorded in the questionnaire and anthropometric measurements (body weight, height, waist circumference) were taken and body mass index (BMI) ratio were calculated. Children's Eating Behavior Questionnaire (CEBQ) and Parental Feeding Style Questionnaire (PFSQ) were used. When the relationship between maternal education and working status and PFSQ subscales were examined, only statistically significant differences were found between Encouragement Feeding and Helpful Feeding attitude scores (p<0.05). There was no statistically significant difference between the eating behaviors of the children and the mother's working, mother's education and family income (p>0.05). According to BMI, 2.7% of children were very lean, 11.9% were lean, 64.3% were normal, 11.6% were overweight and 9.5% were obese. When the relationship between children's eating habits and BMI was examined, statistically weak and significant relationships were found in the Food Responsiveness, Emotional Overeating, Enjoyment of Food, Satiety Responsiveness and Slowness in Eating subscales (p<0.05). Negative weak and significant relationships were found between the BMI of the children and the scores of Emotional Feeding, Encouragement Feeding, Helpful Feeding and Tolerant Controlled Feeding (p<0.05). Statistically significant weak and very weak relationships were found between the feeding styles of the parents and the anthropometric measurements of the children. As a result, children and parents are constantly interacting with each other on nutritional behavior. For this reason, providing both effective and adequate about nutrition will make significant contributions to the family and society.