Vadeli işlem ve opsiyon borsasında işlem gören vadeli işlem sözleşmeleriyle piyasa risklerinin yönetilmesi
Managing market risk using Turkish derivatives exchange futures contracts
Yazar: ŞAMİL DEMİRKAN
Danışman: DOÇ.DR. GÜVEN SAYILGAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Risk yönetimi = Risk management ; Riske maruz değer = Value at risk

Özet:
Finansal riskler özellikle 20nci yüzyılın sonlarından itibaren baslamak üzeregünümüz dünyasını derinden sarsan izler bırakmıslardır. Bu nedenle finansalrisklerin yönetilmesi günümüzde isletmeler için öncelikli gündem maddelerindenbirisidir.Türev araçların bir türü olarak adlandırılan Vadeli slem Sözlesmeleriözellikle gelismis ülkelerde reel ve finansal sektör tarafından risk yönetimi amacıylaoldukça etkin biçimde kullanılmaktadır.Çalısmamızın birinci bölümünde öncelikle finansal risk ve bu riskin türleritanımlandı, finansal risk yönetimine iliskin kavramsal bilgiler ve basta Basel kriteleriolmak üzere risk yönetimi ile ilgili uluslararası düzenlemeler hakkında açıklamalaryapıldı. Daha sonra finansal risk ölçüm yöntemlerine iliskin bilgiler verildi.kinci bölümde; Vadeli slem Sözlesmelerinin tanımı, örnekleri ve gelisimianlatılarak, risk yönetiminde nasıl kullanıldıklarına iliskin bilgiler verildikten sonraVadeli slem Piyasalarının özellikleri gelisimi ve tarihçesi anlatıldı. Daha sonraTürkiye'deki Vadeli slem Piyasalarına iliskin uygulamalar ve Vadeli slem veOpsiyon Borsasının kurulus ve piyasa yapısı ve isleyisine iliskin açıklamalar yapıldı.Üçüncü Bölümde öncelikle VOB' da islem gören Vadeli slem Sözlesmelerihakkında açıklayıcı bilgiler verilerek finansal risk türlerine göre risk yönetiminde124kullanımına iliskin örnekler verildi. Bu bölümde hisse senedinden olusan birportföyün riskinin yönetilmesinde VOB-MKB30 Vadeli slem Sözlesmesikullanılabilecegi ispatlandı; söyle ki öncelikle gerçek VOB ve MKB fiyatlarıkullanılarak VOB-MKB30 VS'leri ile MKB30 sözlesmeleri arasında yüksek birkorelasyon bulundu. VOB'daki Endeks sözlesmeleri ile etkin bir sekilde korunmayapılabilecegi varsayımını güçlendiren bu sonuç daha sonra güncel bir risk ölçüm veyönetim yöntemi olan VaR metodu kullanılarak test edildi. Ölçülen her gün itibariportföydeki Endeks VS'lerinin oranlarının degistirilmesi yolu ile VaR'ın mimimizeedildigi ispatlandı.Sonuç olarak VOB' da islem gören Vadeli slem Sözlesmelerinin riskyönetiminde basarılı bir sekilde kullanılabilecegi sonucuna ulasıldı.

Abstract:
Financial risks have left deep traces on nowadays world, especially startingfrom late 20th century. As a result of this, management of financial risks is one of themost important subjects for companies of today?s world. Future Contracts, as a typeof derivatives, are used efficiently as a means of risk management by real andfinancial sector companies especially in developed countries.In the first part of our study, financial risk and its types are defined,conceptual information about financial risk management and internationalregulations related to risk management are explained. Furthermore, measurementmethods related to financial risk management are outlined.In the second part of the study; definition, examples and development ofFuture Contracts and the way they are used in risk management are clarified andcharacteristics, development and history of Future Markets are stated. Moreover,applications in Turkish Futures market and establishment, market structure andoperations of TURDEX are described.In the third part, Future Contracts traded on TURDEX are explained withexamples of their usage in risk management. In this part, it is proved that TURDEXISE30Future Contract can be used in risk management of a portfolio consists ofstocks by using real TURDEX and ISE prices. A high correlation is found betweenTURDEX-ISE30 Future Contracts and ISE 30. Later on, we use VaR methot to test126if it is possible to hedge our portfolio with index contracts of TURDEX. It is provedthat VaR can be minimized by changing the proportion of Future Contracts in theportfolio everyday. As a result, it is concluded that Future Contracts traded onTURDEX, can be used successfully in financial risk management.