Dahiliye yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda deliryum ve ilişkili faktörler
Delirium and related factors in patients hospitalized in the internal intensive care unit
Yazar: MELİK AKSİN
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA ZENGİN AYDIN
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışma, dahiliye yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda deliryum ve 
ilişkili faktörlerin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, Temmuz 2022-Şubat 2023 tarihleri arasında Diyarbakır 
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi dahiliye 
yoğun bakım ünitesinde yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini dahiliye yoğun bakım 
ünitesine yatan 103 hasta oluşturmuştur. Çalışma verileri, Hasta Tanıtım Formu, 
Glasgow Koma Skalası (GKS), Yoğun Bakım Ünitesi Konfüzyon Değerlendirme 
Ölçeği (YBÜ-KDÖ), Hemşirelik Deliryum Tarama Ölçeği (H-DTÖ) ve Standardize 
Mini Mental Test (SMMT) kullanılarak toplanmıştır. Çalışmanın verileri SPSS (IBM 
SPSS Statistics 26) adlı paket program kullanılarak analiz edilmiştir. 
Bulgular: Yaş sınıflarına göre SMMT skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı 
farklılık tespit edilmiştir (F=4,376; p=0,006). Eğitim düzeylerine göre H-DTÖ skorları 
açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (χ2=12,504; p=0,006).
Birlikte yaşanılan kişilere göre SMMT skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı 
farklılık tespit edilmiştir (Z=-2,246; p=0,025). Nazogastrik tüp (NG) kullanım 
durumuna göre H-DTÖ skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit 
edilmiştir (Z=-2,316; p=0,021). NG kullanım durumuna göre SMMT skorları 
açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (Z=-2,695; p=0,007). HDTÖ skoru ile SMMT skoru arasında negatif yönde, orta derecede ve istatistiksel 
olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (r=-0,617; p<0,001).Sonuç: Çalışmada yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda yaş, eğitim düzeyi, 
birlikte yaşanan kişi ve nazogastrik tüp kullanımı açısından deliryum ile ilişkili 
faktörler olarak bulunmuştur. H-DTÖ ve SMMT arasında anlamlı ilişki bulunmuştur.
Deliryum multifaktöriyel bir sendrom olduğu için deliryuma zemin hazırlayacak 
faktörlerin bilinmesi deliryumun önlenmesinde oldukça önemlidir. Bu nedenle 
deliryumun erken tanımlanması için eğitim programlarının yapılması ve hastaların
deliryum yönünden takip edilmesi önerilmektedir.
Anahtar Sözcükler: Deliryum, Yoğun Bakım Ünitesi, Hemşirelik

Abstract:
Aim: This study was conducted in order to investigate delirium and related factors in 
patients hospitalized in the internal medicine intensive care unit.
Material and Method: The study was conducted in the internal medicine intensive 
care unit of Diyarbakır University of Health Sciences, Gazi Yaşargil Training and 
Research Hospital between July 2022 and February 2023. The study sample consisted 
of 103 patients who were hospitalized in the internal medicine intensive care unit. The 
study data were collected using the Patient Information Form, the Glasgow Coma 
Scale (GCS), the Confusion Assessment Method for the Intensive Care Unit (CAMICU), the Nursing Delirium Screening Scale (Nu-DESC) and the Standardized Mini 
Mental Test (SMMT). The data of the study were analyzed using the SPSS (IBM 
SPSS Statistics 26) package program.
Results: There was a statistically significant difference in SMMT scores according to 
age groups (F=4.376; p=0.006). A statistically significant difference was found in 
terms of Nu-DESC scores according to education levels (χ2=12.504; p=0.006). There 
was a statistically significant difference in SMMT scores according to cohabitants (Z=-
2.246; p=0.025). A statistically significant difference was found in terms of Nu-DESC
scores according to use of nasogastric tube (NG) (Z=-2.316; p=0.021). There was a 
statistically significant difference in SMMT scores according to use of NG (Z=-2.695; 
p=0.007). There was a negative, moderate and statistically significant correlation 
between the Nu-DESC score and the SMMT score (r=-0.617; p<0.001).
Conclusion: In this study, age, education level, cohabitants and use of nasogastric tube 
were found to be factors associated with delirium in patients who were hospitalized in 
the intensive care unit. Significant correlation was found between Nu-DESC and 
SMMT. Since delirium is a multifactorial syndrome, being aware of the factors that 
may predispose to delirium is important in preventing it. Therefore, it is recommended 
to conduct training programs for early identification of delirium and to follow up 
patients in terms of delirium.
Key Words: Delirium, İntensive care unit, Nursing