Bornova eğitim ve araştırma bölgesinde 65 yaş ve üzeri populasyonun medikososyal sorunlarının değerlendirilmesi /
Yazar: ALİYE MANDIRACIOĞLU
Danışman: PROF.DR. FETHİ DOĞAN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1992
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Yaşlılar = Aged ; Yaşlılar için sağlık hizmetleri = Health services for the aged ; İzmir-Bornova = İzmir-Bornova

Özet:
ÖZET Bornova Eğitim ve Araştırma Bölgesinde 65 ve üzeri yaşlı populasyonun Mediko-Sosyal sorunları : Çalışma, 8 sağlık ocağının yer aldığı Bornova Eğitim ve Araştırma bölgesinde yürütülmüştür. Ev halkı tespit fişlerinden tespit edilen 3000 65 yaş ve üzeri bireyden oluşan evrenden tabakalı örnekleme yöntemi ile 340 kişi seçilmiştir. Deneklere anket uygulanmış ve fizik bakı yapılmıştır. Araştırmanın amacı bölge yaşlılarının yaşam koşullarını, medikal ve sos yal sorunlarını ortaya koymak ve bu sorunlara çözüm yolları önermektir. Araştırmadan elde edilen bilgiler şu şekilde özetlenebilir. 1. Araştırma grubunun %40.6 sı erkek, % 59.4'ü kadındır. Erkeklerin % 84.1, kadınların % 45.5'i evlidir. 2. Yaşlıların % 35.9'u okur-yazar değildir. Kadınların %50.5'i ve erkeklerin % 14.5'i okur-yazar değildir. 3. Yaşlıların % 22.9'unun geliri yoktur. Yaklaşık 1/4'i gelirini yetersiz bul maktadır. % 49.1'i ise emeklilik, dul veya ihtiyarlık aylıkları almaktadırlar. % 26.8'lnin sağlık güvencesi yoktur. Geri kalan yaşlıların emekli sandığı, SSK, Bağkur'dan sağlık güvenceleri mevcuttur. 4. Yaşlıların % 12.4'ü yalnız yaşamaktadır. Buna karşılık yaşlıların sosyal ilişkileri oldukça iyidir. Çocukları, akrabaları ve arkadaşları ile sık görüşmektedirler. Sosyal durumları geliştirilen indexle değerlendirildiğinde % 68.8'inin iyi olduğu gözlenmiştir. 5. Yaşlıların sosyal ve kültürel faaliyetlere katılımlarının zayıf olduğu anlaşılmaktadır. Buna karşılık TV İzleme oranı oldukça yüksekdir. Gazete okuma oranı ise düşüktür. 6. Günlük yaşam aktivitelerini genel olarak yardımsız yerine getirebilmektedir. Fakat alışveriş ye ulaşım da daha fazla yetersizlikleri göze çarpmaktadır.7. Yaşlıların kendi değerlendirmelerine göre % 48.5'inin sağlığı iyidir. Kadın erkek farkı anlamlıdır. Yaşlılar hastalanmadan sağlıklarını korunmanın bilin cinde değildir. Diş sağlığına yeterince önem vermemektedirler. 8. Yaşlıların %14.4'ü sigara içmekte, % 70.9'u içmemekte ve % 14.7'si bırakmıştır. Kadın ve erkek arasında anlamlı fark bulunmuştur. 9. Yaşlıların % 15.6'ı sağlık ocağına, % 65.9'u hastaneye % 18.5*i ise özel hekime başvurmayı tercih ettiklerini ifade etmişlerdir. 10. Yaşlıların % 88.2'inin en az bir kronik hastalığı olduğu halde yaşlıların % 41.5'i son bir yıl içinde hiçbir hekime başvurmamışlardır. 11. Yaşlıların % 48.2 sinin en az bir yetersizlikleri vardır. Buna karşılık yardımcı araç kullanmayan yaşlı oranı ise % 38.3'dûr. 12. Yaşlılarda görülen ilk beş hastalık erkek ve kadında aynı olmasına karşın sıralamada fark vardır. Erkeklerde sırasıyla; KOAH, Hipertansiyon, kalp hastalıkları, dejeneratif Artrit, Sindirim sistemi hastalıkları ön tanıları kon muştur. Kadınlarda ise sırasıyla, dejeneratif artrit, hipertansiyon, kalp hastalıkları, sindirim sistemi hastalıkları ve KOAH tespit edilmiştir.

Abstract:
SUMMARY The Medtko-Social problems of old people of 65 and over that are In habi tants of Bornova Education and investigation Region. Study was carried out in Bornova Education and investigation Region. Where 8 medical centers are located. First, 3000 65 and over aged persons were chosen from household-choose cards and then 340 were chosen from these 3000 by levered sampling method. Samples were subjected to the inquiry and then physically ex amined. The purpose of this investigation is to put forward the medical and social problems and the life standard of the older people of the Region, and also to propose solutions to these problems. The information obtained from the investigation can be summarized as this: 1. 40.6% of the investigation group is male and 59.4% is female. 84.1% of male and 45.5% of female are married. 2. 35.9% of the old are ignoramous. This is 50.5% for female and 14.5% per cent for male. 3. 22.9% of the old have no income. Approximately 25% said that they had insufficient income. 49. 1% recives either pension or oldness or widow payment. 26.8% has no health security. The rest has health securities either from Emekli Sandığı, SSK or Bağ-Kur. 4. 12.4% of the old live alone. On the other hand the old have very good relationships. They see their children, relatives and friends frequently. When their social status Is compared with the Index we see that 6.8% is in good condi tion. 5. The participation of the old in social and cultural activities are weak. But TV watching rate is high, paper reading rate is low. 876. They can perform ordinary activities by themselves without help. But when shopping or travelling their inadequency can be observed. 7. 48.5% of the old classied their selves as healthy male-female difference is meaningful. The old are not aware to keep them healthy before they are 111. They dont give Importance to their dental health. 8. 14.4% of the old smoke, 70% dont smoke and 14.7% had given up smoking. There is a notable difference in these ratios between male and female. 9. 15.6% of the old prefer to apply to health centers, 18.5% the private doctor and 65.9% to hospitals, when they are ill. 10. Though 88% of the old have at least one chronic syndrome, 47.5% of the old upplied to a doctor In the past year. 11. 48.2% of the old have at least one Inadequency but 38.9% of the old do not use any assltance device 12. The first five illness that are most common In the old is same for male and female, but the order is different. The order for male is as follows : KQAH, hy pertension, hearth illnesses, degenerative artrld, digestive system Illnesses. This order Is dejenerative artrit hypertension, hearth illnesses, digestive system ill nesses for female. 88