İndetermine kolestazı olan hastalarda prognostik değerlendirme
Prognostic evaluation in patients with indeterminate cholestasis
Yazar: ELİF NUR DEMİRKALE TURHAN
Danışman: DOÇ. DR. SEZGİN VATANSEVER
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: İndetermine kolestazı olan hastaların izlemlerinde aldıkları tanılar, 
ursodeoksikolik asite yanıt oranları ve prognozlarını araştırmayı amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi 
Gastroenteroloji Kliniğinde 2005-2024 yılları arasında indetermine kolestaz ile takip edilen 
hastalar taranarak dahil etme kriterlerine uygun olan 60 hasta çalışmaya alındı. Retrospektif 
olarak hastaların anamnezleri, ek hastalıkları, laboratuvarları, görüntüleme, patoloji verileri, 
tedavileri, transplant ve ilaç raporları yönünden hastalar taranarak indetermine kolestazı olan 
hastaların izlemde aldıkları tanı, ursodeoksikolik asit tedavisine 3. ve 12. ay yanıtları 
değerlendirildi. ALP' de %25 düşüş yanıt olarak kabul edildi. 
Bulgular: Kolestatik karaciğer hastalığı olan 548 hasta tarandı. Kesin tanı 
koyamadığımız, kronik kolestazı olan, kriterlere uygun 60 hasta çalışmaya alındı. İzlemde 5 
hastaya (%8,3) primer sklerozan kolanjit tanısı konuldu. Başvuruda 38 hastada (%63,3) ANA 
negatif, 17 hastada (%23,6) pozitifti. 1 hastada p-ANCA pozitif saptandı. Ursodeoksikolik 
asit alan hastaların 0-3.ay ve 0-12.ay alkalen fosfataz, gama glutamil transferaz, total 
bilirubin değerleri karşılaştırıldığında alkalen fosfatazda 3 ayda %50 yanıt, gamaglutamil 
transferazda %65 düşüş görüldü.0-12.ayda da alkalen fosfatazda %61.4 yanıt, gamaglutamil 
transferazda %72,4 düşüş görüldü. Total bilirubindeki azalma anlamlı değildi. 12.ayda 
alkalen fosfatazdaki yanıtta artış görüldü. 
Sonuç: Literatürde indetermine kolestaz ile takipli hastaların diyagnostik süreci ile 
alakalı klinik çalışma sayısı oldukça yetersizdir. Bu hastalarda prognozun daha iyi 
aydınlatılabilmesi için hasta grubunun daha net tanımlanmaya ihtiyacı vardır. Histolojide 
atlayıcı tutulum yapabildiği, manyetik rezonans kolanjiyopankreatografinin normal 
saptanabileceği de unutulmamalıdır. İndetermine kolestazda genetik tarama modaliteleri 
oluşturulması, spesifik antikorların taranması diyagnostik süreç açısından önem taşımaktadır. 
Anahtar Kelimeler: kronik kolestaz, UDCA, indetermine kolestaz

Abstract:
Introduction and Purpose: We aimed to investigate the diagnoses, response rates to 
ursodeoxycholic acid and prognosis of patients with indeterminate cholestasis. 
Materials and Methods: 548 patients with cholestatic liver disease were screened.Sixty 
patients who were followed up with indeterminate cholestasis at the Gastroenterology Clinic 
of Izmir Katip Çelebi University Atatürk Training and Research Hospital between 2005 and 
2024 and who were screened and met the inclusion criteria were included in the study. The 
patients were retrospectively screened in terms of anamnesis, comorbidities, laboratories, 
imaging, pathology data, treatments, transplant and drug reports, and the follow-up diagnosis 
of patients with indeterminate cholestasis and their responses to ursodeoxycholic acid 
treatment at the 3rd and 12th months were evaluated. A 25% decrease in ALP was 
considered as response. 
Results: Sixty patients with chronic cholestasis, for whom we could not make a 
definitive diagnosis, and who met the criteria were included in the study. During the follow
up, 5 patients (8.3%) were diagnosed with primary sclerosing cholangitis. At presentation, 
ANA was negative in 38 patients (63.3%), positive in 17 patients.p-ANCA was detected 
positive in 1 patient. When the alkaline phosphatase, gamma glutamyl transferase and total 
bilirubin values of the patients receiving ursodeoxycholic acid at 0-3 months and 0-12 
months were compared, a 50% response in alkaline phosphatase and a 65% decrease in 
gammaglutamyl transferase were observed in 3 months. 61.4 responses, 72.4% decrease in 
gammaglutamyl transferase. The decrease in total bilirubin was not significant. An increase 
in the response in alkaline phosphatase was observed at 12 months. 
Conclusion: The number of clinical studies in the literature regarding the diagnostic 
process of patients with indeterminate cholestasis is quite insufficient. In order to better 
elucidate the prognosis in these patients, the patient group needs to be defined more clearly. 
It should not be forgotten that there may be skipping involvement in histology, and magnotic 
resonance cholangiopancreatography may also be found to be normal. Creating genetic 
screening modalities and screening specific antibodies in indeterminate cholestasis is 
important for the diagnostic process. 
Key Words: chronic cholestasis, UDCA, indeterminate cholestasis