İzoksazol ve triazol içeren yeni heterosiklik bileşiklerin sentezi ve karakterizasyonu
Synthesis and characterization of new  heterocyclic compounds containing isoxazole and triazole
Yazar: MEHMET KINALI
Danışman: PROF. DR. ARİF BARAN
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Tiyazol gruplarının vitaminlerin, antibiyotiklerin ve klinik olarak kabul edilen çeşitli  ilaçların önemli bir bileşeni olmasının yanı sıra son yıllarda kumarin ve türevlerinin de antikanser, antioksidasyon, antiinflamasyon, antimikrobiyum, antivirüs ve enzimatik inhibisyon aktiviteleri gibi çeşitli biyolojik aktiviteleri nedeniyle değerli yapı taşları olarak literatürde birçok örneği bulunan önemli bileşikler olduğu bilinmektedir. Kumarinin C3 pozisyonuna bağlı tiyazoller ve benzimidazolo tiyazoller, güçlü antimikrobiyal ve anti enflamatuar aktivitelere sahip bileşikleri oluşturmaktadır. Tasarlanan bu çalışmanın ilk kısmında öncelikle bilinen literatüre göre sentezlenilen 2 nolu bileşikten yola çıkılarak nüklefilik yer değiştirme (SN2), dipolar siklo katılma, click reaksiyonu, ayırma ve saflaştırma gibi işlemler uygulanarak çalışmanın ana iskelet yapısını oluşturan 7 nolu bileşik sentezlendi. Daha sonra Şema 3.4.'de verilen kumarin türevli bileşiklerinin (8, 9, 10) sentez aşamasının son bileşiğini oluşturan azidotiyazol kumarin (11) bileşiği elde edilerek literatüre yeni kumarin türevli bileşik kazandırıldı. İkinci kısımda ise Şema 5.1.'de sentez yolu verilen 11 ve 7 nolu bileşiklerin 2+3 siklo katılması (klik reaksiyonu) ile farmakofor molekülü olan 12 nolu bileşik elde edildi. Bu bileşiklerin ayırma/saflaştırma işlemleri için TLC (ince tabaka kromtografisi), flash kombi spektrometresi ve silika jel kolon kromotografisi tekniklerinden yararlanıldı ve ayrıca yapı tayinleri için 1H ve 13C-NMR (Nükleer Manyatik Rezonans), FT-IR (Kızılötesi) yöntemleri kullanılarak karakterizasyonları yapıldı.

Anahtar kelimeler: Tiyazol, triazol, kumarin, izoksazol, sitotoksisite testi

Abstract:
In addition to the fact that thiazole groups are an important component of vitamins, antibiotics and various clinically accepted drugs, coumarin and its derivatives have also been valuable building blocks in the literature due to their various biological activities such as anticancer, antioxidation, antiinflammation, antimicrobial, antivirus and enzymatic inhibition activities. In the first part of this designed study, firstly, compound 7, which forms the main skeleton structure of the study, synthesized by applying processes such as nucleophilic substitution (SN2), dipolar cycloaddition, 
click reaction, separation and purification, starting from the compound 2, which synthesized according to the known literature. Later, the azidothiazole coumarin (11) compound, which forms the final compound of the coumarin-derived compounds (8, 9, 10) synthesis step given in Scheme 3.4., obtained and a new coumarin-derived compound added to the literature. In the second part, it is aimed to obtain compound 12, which is a pharmacophore molecule, by 2+3 cyclo addition (click reaction) of the compounds 7 and 11, which synthesized in Scheme 3.5. For the separation/purification of these compounds, TLC (thin layer chromatography), flash combi spectrometer and silica gel column chromatography 
techniques will be used and also 1H and 13C-NMR (Nuclear Magical Resonance), FT-IR (Infrared) and ESI-MS for structure determinations. (Electrospray Ionization Mass Spectrometry) will be characterized by using spectroscopy methods.

Keywords: Tiazole, triazole, coumarin, isoxazole, cytotoxicity test