Deneysel tıkanma sarılığında eritropoetinin oksidatif stres ve hepatik hasar üzerine etkisi
Effect of erythropoi̇eti̇n on oxi̇dati̇ve stress and hepati̇c i̇njury i̇n experi̇mental obstructi̇ve joundi̇ce
Yazar: ENİS DİKİCİER
Danışman: PROF. DR. MEHMET MAHİR ÖZMEN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Giriş ve Amaç: Tıkanma ikteri çeşitli patofizyolojik mekanizmalarla karaciğer hasarına neden olan, mortalitesi ve morbiditesi yüksek bir hastalıktır. Tıkanma ikterinde oluşan değişikliklerde eritropoetinin etkisi daha önce değerlendirilmemiştir. Bu tezin amacı deneysel tıkanma sarılığı  oluşturulan ratlarda, eritropoetinin oksidatif stres, serbest radikaller ve hepatik hasar üzerine etkisini araştırmaktır.
Yöntem ve gereç: Ortalama ağırlığı 242 ( 234-250) gr olan 29 adet Wistar Albino tipi dişi rat, her grupta 8 rat olacak şekilde 3 ana alt gruba ayrıldı. Kontrol grubundaki 5 rata sadece laparotomi yapıldı. Diğer gruplardaki tüm ratlarda ortak safra kanalı bulunduktan sonra 1/3 orta kesiminden 5/0 prolen ile ligate edildi ve bırakıldı. Grup I'e EPO verilmedi ve bu gruptaki ratlar 3. günde sakrifiye edildi. Grup II ve Grup III'deki ratlara 500 IU/kg/gün EPO uygulanarak 3. v3 7. günlerde genel anestezi altında kardiak ponksiyon uygulanaraksakrifiye edildi. Alkalen fosfataz (ALP), total ve direk bilirubin, beyaz küre, Nitrik oksit (NO), glutatyon (GSH), malondialdehit (MDA) ölçümleri için kan örnekleri, histopatolojik inceleme için de karaciğer doku örnekleri alındı.Tüm ölçümler SPSS'e kaydedildi ve One-way ANOVA ve Tukey posthoc test kullanılarak karşılaştırıldı.
Bulgular: CBD ligasyonu sonrası kontrol grubu dışındaki tüm gruplarda serum MDA ve NO düzeyleri artmış, serum GSH düzeyleri azalmıştır. CBD ligasyonu yapılan ve EPO uygulanan Grup II ve Grup III'deki ratlarda serum GSH düzeyleri, CBD ligasyon yapılıp EPO verilmeyen Grup I'deki ratlara göre daha yüksek bulunmuştur.Aynı şekilde serum MDA ve NO düzeyleri Epo uygulanan grupta daha düşük bulunmuştur. ALP, bilirubin ve beyaz küre değerleri kontrol grubu dışında kalan tüm gruplarda yüksek bulunmuştur.
Sonuç ve Yorum: Tıkanma ikteri, karaciğerde oksidatif stresi ve hepatik hasarı artıran bir hastalıktır. EPO'de özellikle NO üzerinden oksidatif stresi azaltan, bilinen pek çok olumlu etkisi olan bir maddedir. CBD ligasyon ile deneysel obstruktif sarılık oluşturulan ve eritropoetin verilen ratlarda, NO, MDA, GSH'nın serumdaki düzeyleri ve karaciğer histolojisi üzerinde oluşturduğu değişiklikler incelenmiştir. Sonuçta tıkanma sarılığı oluşturulan ratlarda hepatik hasarın NO üzerinden gerçekleşen mekanizmalarla oluştuğu ve eritropoetinin hem NO düzeylerini azaltarak ve hem de antioksidan sistem üzerine etkileriyle Glutatyon düzeylerini artırarak hasarı azaltabileceği gösterilmiştir.

Abstract:
Aim: Obstructive jaundice is a disease that causes liver damage by various pathophysiological mechanisms and has high mortality and morbidity. The effect of erythropoietin on changes in obstructive icterus has not been previously evaluated. The aim of this thesis is to investigate the effect of erythropoietin on oxidative stress, free radicals and hepatic damage in rats with experimental obstructive jaundice.
Material and Methods: 29 Wistar Albino type female rats with an average weight of 242 (234-250) g were divided into 3 main subgroups as 8 rats in each group. Only laparotomy was performed on 5 rats in the control group. After the common bile duct was found in all rats in the other groups, it was ligated with 5/0 prolene from the 1/3 middle part and left. EPO was not given to Group I and rats in this group were sacrificed on the 3rd day. Group II and Group III were treated with 500 IU / kg / day EPO and sacrified by cardiac puncture on the 3rd and 7th days under general anesthesia. Blood samples were taken for alkaline phosphatase (ALP), total and direct bilirubin, white blood cell, nitric oxide (NO), glutathione (GSH), malondialdehyde (MDA) measurements, and liver tissue samples for histopathological examination. All measurements were recorded in SPSS and They were compared using one-way ANOVA and Tukey posthoc test.
Results: After CBD ligation, serum MDA and NO levels increased and serum GSH levels decreased in all groups except the control group. Serum GSH levels were found to be higher in rats in Group II and Group III, where CBD ligation was applied and EPO was applied, compared to rats in Group I without CBD ligation and EPO. Likewise, serum MDA and NO levels were found to be lower in the Epo group. ALP, bilirubin and white blood cell levels were found to be higher in all groups except the control group.
Conculusion: Obstructive jaundice is a disease that increases oxidative stress and hepatic damage in the liver. EPO is a substance with many known positive effects that reduces oxidative stress, especially through NO. Experimental obstructive jaundice caused by CBD ligation and erythropoietin given rats, serum levels of NO, MDA, GSH and changes on liver histology were investigated. As a result, in rats with obstructive jaundice, it has been shown that hepatic damage occurs by mechanisms through NO and that erythropoietin can reduce the damage by both reducing NO levels and increasing Glutathione levels with its effects on the antioxidant system.