Ergenlerde akran zorbalığının yordayıcıları olarak bağlanma stilleri ve öz-kontrol
Attachment styles and self-control as predictors of peer bullying in adolescents
Yazar: İLKAY TURGUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ŞİMŞİR GÖKALP
Selçuk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada ergenlik döneminde akran zorbalığı, bağlanma stilleri ve öz-kontrol arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Niğde ilinde bulunan 269 kız ve 191 erkek toplam 460 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Katılımcıların kişisel bilgilerini belirlemek için ''Kişisel Bilgi Formu'', akran zorbalığını belirlemek için ''Akran Zorbalığı Ölçeği'',  bağlanma stillerini belirlemek için ''Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri ÖIçeği'' ve öz-kontrol düzeylerini belirlemek içinse ''Kısa Öz-Kontrol Ölçeği'' kullanılmıştır. Ergenlerde bağlanma, öz-kontrol ve zorbalığın cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığını test etmek için bağımsız gruplar t-testi, sınıf düzeyine göre farklılaşma olup olmadığını test etmek için ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) tekniği kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi görmek içinse Pearson Momentler Çarpım Korelasyonu Katsayısı hesaplanmıştır. Ayrıca, zorbalığın yordayıcılarını belirlemek için çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. t-testi sonuçlarına göre öz-kontrol, güvenli ve kaçınan bağlanma stillerinin cinsiyete göre farklılaşmadığı görülmüştür. Kararsız bağlanma stilinin kız öğrencilerde daha fazla iken akran zorbalığının erkek öğrencilerde daha fazla olduğu görülmüştür. Yapılan ANOVA analizlerine göre sınıf düzeyine göre ergenlik dönemindeki bireylerin öz-kontrol düzeylerinin, güvenli ve güvensiz bağlanma stillerinin farklılaşmadığı görülmüştür. Akran zorbalığınınsa sınıf düzeyi arttıkça arttığı görülmüştür. Korelasyon analizi sonucunda akran zorbalığının, güvenli bağlanma stiliyle negatif, güvensiz bağlanma stilleriyle pozitif; öz-kontrol düzeyiyle negatif yönde anlamlı bir ilişkisi olduğu bulunmuştur. Çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda ergenlik dönemindeki bireylerin bağlanma stilleri ve öz-kontrollerinin akran zorbalığını yordadığı görülmüştür. Elde edilen bulgular, literatüre dayalı olarak tartışılarak önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, the relationships between peer bullying, attachment styles and self-control in adolescence were examined. The study group of research consists of 460 high school students, 269 girls and 191 boys, studying in Niğde in the 2021-2022 academic year. "Personal Information Form" to determine the personal information of the participants, the "Peer Bullying Scale" to determine peer bullying, the "Three-Dimensional Attachment Styles Scale" to determine the attachment styles, and the "Short Summary" to determine the self-control levels. "Self-Control Scale" was used. Independent groups t-test was used to test whether attachment styles, self-control and bullying differentiated according to gender in adolescents, and one-way analysis of variance (ANOVA) technique was used to test whether there was differentiation according to age. In the analysis of the collected data, Pearson Product Moments Correlation Coefficient was calculated to see the relationship between the variablesIn addition,  linear regression analyzes was performed to determine the predictors of bullying. According to the t-test results, it was observed that self-control, secure and avoidant attachment styles did not differ according to gender. It was observed that while ambivalent attachment style was higher in female students, peer bullying was more common in male students. According to the ANOVA analysis, it was seen that the self-control levels, secure and insecure attachment styles of the adolescents did not differ according to the grade level. It was observed that peer bullying increased as the grade level increased. As a result of the correlation analysis, peer bullying was found to be negative with secure attachment style and positive with insecure attachment style; It was found that there is a negative significant relationship with the level of self-control. As a result of multiple linear regression analysis, it was seen that attachment styles and self-control of individuals in adolescence predicted peer bullying. Obtained finding are stated in the based on the literature, suggestions were made by discussing.