M. Ye. Saltıkov-Şçedrin'in roman sanatında Rus taşra soylu yaşamı
Russian provincial noble life in the novel Art of M. Ye. Saltykov-Shchedrin
Yazar: İNCİ MAHMUTOĞLU
Danışman: PROF. DR. TÜRKAN OLCAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Slav Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Rus Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature

Özet:
Bu tezde çağının güncel sorunlarına eserleri ile anında yanıt veren XIX. yüzyıl Rus edebiyatının önde gelen devrimci-demokrat yazarlarından M. Ye. Saltıkov-Şçedrin'in (1826-1889) son yapıtı Poşehonye Eski Zamanları (Poşehonskaya starina, 1887-1889) adlı romanında Rus taşra soyluları ve yaşam biçimleri ele alınacaktır ve Türkiye'de daha çok hiciv yönüyle tanınan yazarın bu yapıtı üzerinden roman sanatı da gözler önüne serilecektir. Çalışmamızda bu amaç kapsamında Rus taşra soylularının tarih sahnesine çıkışı, XIX. yüzyılda yaşadığı değişiklikler ve sınıf içi ayrışımı incelenecektir. Taşra soylularının yaşam biçimine ayna tutmak için gündelik yaşantılarına, malikane işlerine, aile yapılarına, çocukların yetiştirilme ve eğitim öğretim özelliklerine, eğlence ve etkinliklerine, dini törenlerine değinilecektir. Taşrayı yakından tanıyan Saltıkov-Şçedrin'in yetiştiği ortam, yaşadığı dönem, görevlendirildiği taşra bölgelerindeki deneyimleri ve toplumsal şartlar da göz önünde bulundurularak taşra yaşamının tipikliğini ortaya koyma açısından önemlilik taşıyacaktır. Tezin ana bölümünde söz konusu romanda Rus taşra soylularının tipik yaşamı açıklanmaya çalışılacaktır. Bu bağlamda tipik taşra soylusu karakterleri, tipik malikane yaşamları, tipik eğitim öğretimleri, tipik gündelik ve kültürel etkinlikleri örneklendirerek tipik bir Rus taşra yaşamını simgeleyen Poşehonye modeli gösterilecektir.

Abstract:
In this thesis, M. Ye. Saltykov-Shchedrin (1826-1889), one of the leading revolutionary-democratic writers of nineteenth-century Russian literature, who responded to the contemporary problems of his time with his works, will be discussed in his novel Old Years in Poshekhonye (Poshekhonskaya starina, 1887-1889), and the art of the novel will be revealed through this work of the author, who is mostly known in Turkiye for his satire. Within the scope of this aim, our study will examine the emergence of the Russian provincial nobility on the stage of history, the changes they experienced in the XIX century, and their class differentiation. In order to hold a mirror up to the way of life of the provincial nobility, their daily life, manor business, family structure, upbringing and education of children, their relations with bondservants, entertainment and activities and religious ceremonies will be touched upon. The environment in which Saltykov-Shchedrin, who knew the provinces closely, grew up, the period he lived in, his experiences in the provincial regions where he was assigned, and the social conditions will be important in terms of revealing the typicality of provincial life. The main part of the thesis will try to explain the typical life of the Russian provincial nobility in this novel. In this context, the typical provincial nobleman characters, their typical manor life, their typical education, their typical education, their typical daily and cultural activities will be exemplified and the Poshekhonye model, which symbolizes a typical Russian provincial life, will be shown.