Üniversite öğrencilerinin bağlanma boyutları ve gelecek kaygısı arasındaki ilişkide ruminatif düşünce süreçlerinin aracı rolü
The mediating role of ruminative thought processes in the relationship between attachment dimensions and future anxiety of university students
Yazar: İLAYDA ÜÇER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MANOLYA ÇALIŞIR ÖZKISA
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Gelecek kaygısı = Future anxiety ; Klinik psikoloji = Clinical psychology ; Psikoloji = Psychology ; Ruminasyon = Rumination ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin bağlanma boyutları ve gelecek kaygısı arasındaki ilişkide, ruminatif düşünce süreçlerinin aracı rolünü ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda 420 katılımcı araştırmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara Sosyodemografik Bilgi Formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri II, Ruminatif Yanıt Ölçeği ve Üniversite Öğrencilerinde Gelecek Kaygısı Ölçeği çevrimiçi şekilde uygulanmıştır. Araştırmada veri analizleri SPSS 25.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ölçek puanlarının normal dağıldığı gözlenmiş ve bu kapsamda parametrik testler uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, kadınların gelecek korkusu düzeyi erkeklere göre daha yüksektir. Ayrıca bekarların kaçınmacı bağlanma puan ortalamaları da evlilere göre daha yüksek bulunmuştur. Ön lisans eğitim düzeyinde olanların ruminasyon alt boyutu derin düşünme puan ortalaması, lisansüstü eğitim düzeyinde olanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Korelasyon analizi sonuçlarına göre, ruminasyon toplam puanı ve alt boyutları ile kaygılı bağlanma arasında pozitif yönde ilişkiler bulunmaktadır. Benzer şekilde ruminasyon toplam puanı ve alt boyutları ile kaçınmacı bağlanma arasında pozitif yönde ilişkiler bulunmaktadır. Ayrıca gelecek kaygısı alt boyutu toplam puanı ve alt boyutları ile ruminasyon toplam puanı ve alt boyutları arasında pozitif yönde ilişkiler bulunmuştur. Buna ek olarak, gelecek kaygısı alt boyutu toplam puanı ve alt boyutları ile kaygılı ve kaçınmacı bağlanma tarzları arasında pozitif yönlü ilişkiler tespit edilmiştir. Çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre ise kaçınmacı ve kaygılı bağlanma tarzları ile ruminasyon düzeyi, gelecek kaygısını pozitif yönde yordamaktadır. Aracılık analizi sonuçlarına bakıldığında kaygılı bağlanma ile gelecek kaygısı arasındaki ilişkide ruminatif düşüncelerin kısmi aracılık etkisinin olduğu bulunmuştur. Benzer şekilde kaçınmacı bağlanma ile gelecek kaygısı arasındaki ilişkide de ruminatif düşüncelerin kısmi aracılık etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular kuramsal ve kavramsal çerçevede tartışılmış ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the mediating role of ruminative thought processes in the relationship between attachment dimensions and future anxiety among university students. For this purpose, 420 participants took part in the study. The Sociodemographic Information Form, the Inventory of Experiences in Close Relationships II, the Ruminative Response Scale, and the Future Anxiety Scale for University Students were administered online. Data analysis was conducted using the SPSS 25.0 software package. Since the scale scores were found to be normally distributed, parametric tests were applied. According to the findings, women reported higher levels of future anxiety than men. Additionally, unmarried individuals had higher mean avoidant attachment scores than married individuals. Those with an associate's degree scored higher in the deep thinking sub-dimension of rumination compared to those with a graduate degree. Correlation analysis revealed positive relationships between rumination (both total and sub-dimension scores) and anxious attachment. Similarly, a positive relationship was observed between rumination and avoidant attachment. Furthermore, significant positive correlations were found between future anxiety (total and sub-dimension scores) and both rumination and attachment styles. Multiple regression analysis indicated that both avoidant and anxious attachment styles, as well as rumination, positively predicted future anxiety. Mediation analysis results further showed that ruminative thoughts partially mediated the relationship between anxious attachment and future anxiety. Similarly, ruminative thoughts were found to partially mediate the relationship between avoidant attachment and future anxiety. The findings of this study were discussed within theoretical and conceptual frameworks, and various recommendations were proposed.