STEM eğitiminin okul öncesi eğitime devam eden 5 yaş grubu çocukların iletişim becerileri üzerindeki etkisi
The effect of STEM education on the communication skills of 5-year-old children attending to the preschool education
Yazar: BERNA YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. BENGÜ TÜRKOĞLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erken çocuk eğitimi = Early child education

Özet:
Bu çalışma, okul öncesi dönemdeki STEM (Bilim, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik) eğitiminin 5 yaş grubu çocukların iletişim becerileri üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu araştırmanın bağımsız değişkeni, 5 yaş grubu çocuklara yönelik uygulanan STEM (Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik) etkinlikleridir. Bağımlı değişken ise okul öncesi eğitime devam eden 5 yaşındaki çocukların iletişim becerileridir. Araştırmada ön-test/son-test kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır.
Araştırmanın evrenini, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı okullar bünyesinde okul öncesi eğitime devam eden çocuklar oluşturmaktadır. Bu araştırmanın örneklemini ise seçkisiz olmayan, amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir örnekleme tekniğiyle seçilen Bursa ili Kestel İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı olan bir devlet ilkokulundaki anasınıflarına devam eden ve okul öncesi eğitim alan 5 yaş grubundaki 48 (deney grubu 24, kontrol grubu 24) çocuk oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Aile Bilgi Formu" ve "5-6 Yaş Çocuklar için İletişim Becerileri Ölçeği" kullanılmıştır. Kontrol grubu mevcut okul öncesi eğitim müfredatına devam ederken deney grubuna 12 hafta boyunca haftada iki kez 1 saat olmak üzere toplam 24 saat STEM eğitimi uygulanmıştır. 
Aile Bilgi Formu ile toplanan çocuklara ve ebeveynlerine ait değişkenlerin betimlenmesinde frekans ve yüzde (%) değerleri kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının parametrik testler için yeterli sayıda olduğu durumlarda ikili karşılaştırmalarda Bağımsız Gruplar için t-Testi, grup içi ön test-son test karşılaştırmalarında Bağımlı Gruplar için t-Testi kullanılmıştır.  Değişkenlere ilişkin ortalamaların ölçüm zamanına ve deney ya da kontrol grubunda olmaya göre değişip değişmediğini incelemek için karma desenli ANOVA kullanılmıştır. Bütün analiz sonuçları için anlamlılık düzeyi p < .05 olarak belirlenmiştir.
Araştırmanın sonuçlarına göre, STEM eğitimi alan deney grubu ile okul öncesi eğitim müfredatına devam eden kontrol grubu arasında iletişim becerileri ve alt boyutları açısından son test puanlarında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Deney grubunun son test puanları, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksektir. Bu bulgular, STEM eğitiminin okul öncesi dönemdeki çocukların iletişim becerilerini geliştirmede etkili olduğunu göstermektedir. Deney grubunda yer alan çocukların iletişim becerilerinin okul öncesi dönemde uygulanan STEM eğitimi ile olumlu yönde etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır.
Araştırmanın sonuçlarına dayanarak, okul öncesi eğitim kurumlarında STEM eğitiminin daha yaygın ve sistematik bir şekilde uygulanması önerilmektedir. Bu bağlamda, öğretmenlere STEM eğitimi konusunda hizmet içi eğitimler verilmesi ve ailelerin STEM eğitimine dahil edilmesi önem arz etmektedir. Ayrıca, okul öncesi eğitim müfredatının STEM etkinliklerini içerecek şekilde güncellenmesi ve öğretmenlere STEM eğitimi için gerekli materyallerin sağlanması gerekmektedir. Gelecekte yapılacak araştırmalarda farklı yaş grupları ve sosyoekonomik düzeylerdeki çocuklarla çalışılması, uzun süreli etkilerin incelenmesi ve nitel araştırma yöntemlerinin kullanılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: STEM eğitimi, okul öncesi eğitim, iletişim becerileri, yarı deneysel desen, 5 yaş çocukları, amaçlı örnekleme yöntemi

Abstract:
This study aims to examine the effect of STEM (Science, Technology, Engineering and Mathematics) education in preschool period on communication skills of 5-year-old children. The independent variable of this study is the STEM activities implemented for 5-year-old children. The dependent variable is the communication skills of 5-year-old children attending preschool education. A quasi-experimental model with pre-test/post-test control group was used in the study. 
The population of the study consists of children attending preschool education within the schools affiliated to Bursa Provincial Directorate of National Education in the 2023-2024 academic year. The sample of this study consisted of 48 (24 in the experimental group and 24 in the control group) 5-year-old children attending kindergartens in a state primary school affiliated to the Kestel District Directorate of National Education in Bursa province and receiving preschool education. "Family Information Form" and "Communication Skills Scale for 5-6 Year Old Children" were used as data collection tools. While the control group continued with the existing preschool education curriculum, the experimental group received STEM education for a total of 24 hours, 1 hour twice a week for 12 weeks. 
Frequency and percentage (%) values were used to describe the variables of the children and their parents collected with the Family Information Form. In cases where the experimental and control groups were sufficient in number for parametric tests, t-Test for Independent Groups was used for pairwise comparisons, and t-Test for Dependent Groups was used for in-group pre-test-post-test comparisons.  Mixed design ANOVA was used to examine whether the averages of the variables changed according to the measurement time and being in the experimental or control group. The significance level for all analysis results was set as p < .05. 
According to the results of the study, significant differences were found in the post-test scores in terms of communication skills and sub-dimensions between the experimental group receiving STEM education and the control group continuing the preschool education curriculum. The post-test scores of the experimental group were significantly higher than the control group. These findings show that STEM education is effective in improving preschool children's communication skills. It was concluded that the communication skills of the children in the experimental group were positively affected by the STEM education implemented in the preschool period. 
Based on the results of the study, it is recommended that STEM education be implemented more widely and systematically in preschool education institutions. In this context, it is important to provide in-service trainings to teachers on STEM education and to involve families in STEM education. In addition, the preschool education curriculum should be updated to include STEM activities and teachers should be provided with the necessary materials for STEM education. In future studies, it is recommended to work with children of different age groups and socioeconomic levels, to examine long-term effects, and to use qualitative research methods.
Keywords: STEM education, preschool education, communication skills, quasi-experimental design, 5-year-old children, purposive sampling method