Geçici koruma statüsündeki Suriyelilerin travma ve psikosomatik yaşantı deneyimleri (Kilis ili örneği)
Trauma and psychosomatic life experiences of Syrians under temporary protection status (Kilis province example)
Yazar: YUSUF AHMET KAYA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA DOĞAN KARACOŞKUN
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orta Doğu ve Göç Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Göç Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Sosyal bir sorun olan insani kriz ve zorunlu göç bireylerde; ruhsal, bedensel ve sosyal olarak zor yaşantı deneyimleri geliştirebilir. Bu zor yaşantı deneyimleri, ruh sağlığını tehdit eder. Dış dünyada oluşan bu zor yaşantılar, kişinin ruhsallığında olumsuz deneyimler ve şikayetler geliştirebilir. Bu şikayetler ise kişiyi; bilişsel, duyuşsal ve devinişsel olarak olumsuz deneyimlere zorlayarak anlamlı ilişkisel süreçten uzak kalmasına, ruh sağlığı ve psikososyal iyilik halinin yoğun stresle baskılanıp travmatik ve psikosomatik semptomların bireyin yaşam kalitesini düşürmesine sebep olur. Bu araştırmanın amacı, zor yaşantılarla Suriye'deki insani krizden Türkiye'ye zorunlu göç ederek Kilis'te yaşayan yetişkinlerin travma ve psikosomatik yaşantı deneyimlerini inceleyerek ruh sağlığı ve psikososyal durumlarına ilişkin farkındalık ve duyarlılık sağlamaktır. Bu çalışmanın alanı en yoğun göçmen nüfusa sahip olan Kilis'tir. Nitel araştırma, yorumlayıcı sosyal bilim yaklaşımıyla geliştirilen bu araştırmanın verileri, fenomenolojik çözümleme modeli temelinde betimsel analiz yoluyla gerçekleştirilmiştir. Kritik durum örnekleme yöntemi kullanılarak araştırmaya 16 katılımcı dahil edilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında, görüşme ve gözlem yöntemleri kullanılmıştır. Bu araştırma sonucunda net olarak görülmüştür ki yaşam zorlukları, kültürel ve toplumsal kalıp yargılar travmatik deneyimin sinir sistemini uzun süre aktive etmesine ve uyumu, işlevselliği bozarak travma yaşantılarının da psikosomatik deneyimlere dönüşmesine neden olmaktadır. İnsani kriz ve zorunlu göç yaşantıları travmatik ve psikosomatik formlarda görünerek yeniden sosyal bağ kurmayı engellemekte ve düşük benlik saygısı, yetersiz özgüven, sosyal katılımdan geri çekilme gibi zarar verici bilinçdışı kalıp yargı ve şemalarla örtük durumdadır. Bu örtüklük, krizden etkilenmiş toplulukların sosyal alanlarda görünürlüğünü azaltarak varoluşsal bütünlüklerini yeterli ve anlamlı düzeyde temsil edemeyişine ve uyum geliştirmelerine engel olmuştur.

Abstract:
Humanitarian crises, forced migration, which are a social problem, in individuals; can develop mentally, physically and socially difficult life experiences. Mental health and psychosocial well-being are under intense stress, and traumatic and psychosomatic symptoms reduce the individual's quality of life. The aim of this research is to create awareness and sensitivity about their mental health and psychosocial situations by examining the trauma and psychosomatic life experiences of adults living in Kilis after the forced migration to Turkey from the humanitarian crisis in Syria. The area of this study is Kilis, which has the highest immigrant population. The data of this research, which was developed with a qualitative research and interpretive social science approach, were carried out through descriptive analysis based on the phenomenological analysis model. Using the critical situation sampling method, 16 participants were included in the study. Interview and observation methods were used to collect the research data. As a result of this research, it has been clearly seen that life difficulties, cultural and social stereotypes cause trauma to activate the nervous system for a long time, disrupt harmony and functionality, and transform traumatic experiences into psychosomatic experiences. Experiences of humanitarian crisis and forced migration occur in traumatic and psychosomatic forms, impede the re-establishment of social bonds and are shrouded in harmful schemas such as low self-esteem and withdrawal from social participation. This, in turn, reduced the visibility of communities in social areas, preventing them from adequately and meaningfully representing their existential integrity and developing harmony.