Mekân ve bellek ilişkisinde kültürel miras ögelerinin yeri: Beşiktaş örneği
The importance of cultural heritage values in the relationship between place and memory: On the example of Beşiktaş
Yazar: ELİF AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. BERNA DİKÇINAR SEL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Koruma ve Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Birey, toplum ve mekân arasındaki ilişki kültürel miras ögelerinin korunması sürecinde giderek daha önemli hale gelmektedir. Bu durum kültürel miras ögelerinin mekânda deneyimlenen toplumsal ilişkilerin temsili olmasından kaynaklanmaktadır. Teknolojik ve ekonomik gelişmelerin kentsel yaşamda yol açtığı değişiklikler, mekânı ve mekânda kurulan ilişkilerin biçimini ve içeriğini de farklılaştırmıştır. 
Gündelik yaşamın anlık ve gelip geçici kavramlar üzerinden şekillenmeye başlamasıyla birlikte mekânsal etkileşimde; devamlılığın, kalıcılığın ve değişmezlerin temsili olan kültürel miras ögelerinin anlamı ve yerini değiştirmiştir. Dolayısıyla bu durum tarihi çevrelerde kültürel miras ögelerin korunmasının sürdürülebilirliğini sağlamayı zorlaştırmaktadır.
Bu tez çalışmasında kültürel miras ögelerinin korunması probleminden yola çıkarak, gündelik yaşamda kültürel miras ögelerinin yeri ve bunun koruma sürecine katkısı irdelenmiştir. Araştırmanın amacı, bireylerin mekân deneyimine yönelik algılarının yere bağlılık durumunun gelişimine katkısını ve bunun koruma sürecine pozitif etkisini ortaya koymaktadır.
Çalışmada koruma sorunsalı, gündelik yaşamda mekân deneyimiyle temellendirildiği için kavramsal çerçeve yorumlayıcı yaklaşımla ele alınmıştır. Alan çalışması ise uzun yıllardır yerleşim görmekte olan ve belirtilen gelişmelere bağlı olarak kültürel miras ögelerinde koruma sorunu geliştiği tespit edilen Beşiktaş'ta gerçekleştirilmiştir. Araştırma yöntemi olarak gözlem ve anket teknikleri kullanılmıştır. Açık uçlu, çoktan seçmeli ve beşli likert ölçeğinde soruların yer aldığı anketler aracılığıyla, Beşiktaş'ın günlük kullanıcılarının mekânla kurdukları etkileşim üzerinden yere bağlılık durumları incelenmiştir. Kullanıcıların Beşiktaş'a yönelik algıları ve kullanım biçimleri bir arada ele alınarak mekânsal kimliğin tanımlayıcısı olan ögelerin ifade ettiği sembolik anlamın yitirilmesi ve bunun yol açtığı koruma sorunu tartışılmıştır.

Abstract:
The relationship between the individual, society and space becomes more and more important in the process of protecting cultural heritage values. This is due to the fact that cultural heritage items are representative of the social relations experienced in the place. The changes caused by technological and economic developments in urban life have also differentiated the space and the form and content of the relations established in the place.
With the beginning of daily life to be shaped through instant and transient concepts, in spatial interaction; It has changed the meaning and place of cultural heritage values, which are the representation of continuity, permanence and invariants. Therefore, this situation makes it difficult to ensure the sustainability of the protection of cultural heritage values in historical environments.
In this thesis, starting from the problem of protection of cultural heritage values, the place of cultural heritage values in daily life and its contribution to the conservation process are examined. The aim of the study is to reveal the contribution of individuals' perceptions of place experience to the development of place attachment and its positive effect on the conservation process.
In the study, the conceptual framework has been handled with an interpretative approach, since the conservation problem is based on the experience of space in everyday life. The fieldwork was carried out in Beşiktaş, which has been inhabited for many years and where it has been determined that there has been a problem of protection in cultural heritage elements due to the mentioned developments. Observation and survey techniques were used as research methods. Through open-ended, multiple-choice and five-point likert-scale questionnaires, daily users of Beşiktaş were examined through the interaction they have with the place. By considering the perceptions and usage patterns of the users towards Beşiktaş, the loss of the symbolic meaning of the elements that define the spatial identity and the protection problem caused by this are discussed.