Türk diş hekimlerinin COVID-19 aşılarına bakış açısı ve yaygın aşılamanın klinik pratiklerine etkisinin değerlendirilmesi üzerine bir anket çalışması
A survey study on turkish dentists' perspective on COVID-19 vaccines and evaluation of the impact of widespread vaccination on clinical practice
Yazar: MERYEM SÜMEYRA CEVİZ
Danışman: DOÇ. DR. BAŞAK ŞEKER
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 aşıları = COVID 19  vaccines ; Diş hekimleri = Dentists ; Diş hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç:  Bu anket çalışmasının amacı 20 yaşından büyük, Türkiye genelinde diş hekimliği fakültelerinden mezun, herhangi bir uzmanlık eğitimi almış ya da almamış, kamu veya özel sektörde çalışan diş hekimlerinin sosyodemografik özellikleri, bireysel COVID-19 deneyimleri ve risk algılarının COVID-19 aşılarına olan bakış açılarına etkisini anlamak ve yaygın aşılama sonrası klinik pratiklerindeki olası değişimi gözlemlemek ve sonuç olarak aşıdan mesleki olarak sağladıkları faydayı somut olarak ifade edebilmektir.
Materyal ve Metot: Anket özgün olarak hazırlanan 38 sorudan oluşmaktadır. Araştırma SurveyMonkey internet sunucusu üzerinden çevrimiçi ve gönüllülük esasına uygun olarak yürütülmüştür. Katılımcılara sosyal medya ve mail yoluyla ulaşılmıştır. Veriler IBM SPSS V23 ile analiz edilmiştir. Gruplara göre kategorik verilerin karşılaştırılmasında Pearson's ki-kare testi, Yates düzeltmesi, Fisher's exact ki-kare testi kullanılmıştır. Analiz sonuçları kategorik veriler için frekans (yüzde) şeklinde sunulmuştur. Önem düzeyi p<0,050 olarak alınmıştır.
Bulgular: Katılımcıların %84,91'i COVID-19'a yakalanma konusunda yüksek risk grubunda olduğunu düşünürken %21,70'i ciddi komplikasyonlar açısından risk altında olduğunu düşünmektedir. COVID-19 aşılarının pandeminin seyrini olumlu yönde etkilediğini düşünenlerin oranı kadınlarda %88,2 iken erkeklerde %79,7 olarak elde edilmiştir. Aşılamanın yaygınlaşmasıyla kliniklerine başvuran hasta sayısında artış olduğunu bildiren hekim oranı %77,03'tür. Pandemi dönemi boyunca bulaşı önlemek adına alınması tavsiye edilen önlemlerden uygulamaya devam edilenler arasında %86,12 ile tedavi sırasında kullanılan steril edilebilir tüm ekipmanların sterilizasyonu yer almaktadır. 
Sonuç: Aşıların geç dönem olası yan etkileri konusunda kaygı ve aşıların şimdiki ve gelecekteki etkinliğine karşı güvensizlik duyanların mevcudiyetine rağmen diş hekimleri genellikle aşının pandeminin seyrini olumlu etkilediğini düşünmektedirler. Aşılamanın yaygınlaşmasıyla diş hekimlerine başvuran hasta sayısı ve aerosollü prosedürlerin uygulanma sıklığı da artmış buna rağmen hekimlerin enfekte olma konusunda kaygısında azalma olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Anket, COVID-19 Aşıları, Diş Hekimleri.

Abstract:
Aim: The aim of this survey study is to understand the impact of sociodemographic characteristics, individual COVID-19 experiences and risk perceptions of dentists over the age of 20, graduated from dental faculties across Turkey, with or without any specialty training, working in the public or private sector, on their perspectives on COVID-19 vaccines, to observe the possible change in their clinical practices after widespread vaccination and, as a result, to express concretely the benefit they derive from the vaccine professionally.
Materials and Methods: The questionnaire consists of 38 original questions. The research was conducted online and voluntary via SurveyMonkey internet server. Participants were reached via social media and e-mail. The data were analyzed with IBM SPSS V23. Pearson's chi-square test, Yates correction, Fisher's exact chi-square test were used to compare categorical data by groups. Analysis results were presented as frequency (percentage) for categorical data. Significance level was taken as p<0.050.
Results: 84.91% of the participants thought they were in the high risk group for contracting COVID-19, while 21.70% thought they were at risk for serious complications. The rate of those who thought that COVID-19 vaccines positively affected the course of the pandemic was 88.2% among women and 79.7% among men. The rate of dentists who reported an increase in the number of patients admitted to their clinics with the spread of vaccination was 77.03%. Among the measures recommended to be taken to prevent transmission during the pandemic period, sterilization of all sterilizable equipment used during treatment was among those that continued to be implemented with 86.12%.
Conclusion: Although there is concern about possible late side effects of vaccines and distrust of the current and future efficacy of vaccines, dentists generally think that the vaccine has a positive effect on the course of the pandemic. With the widespread use of vaccination, the number of patients applying to dentists and the frequency of aerosolized procedures has also increased, although it has been found that dentists' anxiety about being infected has decreased.
Key Words: COVID-19 Vaccines, Dentists, Survey.