Beliren yetişkinlikte kendini toparlama gücünün yordayıcıları olarak benlik kurguları, yaşam amacı belirleme, bilgelik ve başa çıkma
Self-construals, life-goal setting, wisdom and coping as the predictors of resilience in emerging adulthood
Yazar: ÖZDEN TURGUT
Danışman: PROF. DR. SERAP NAZLI
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Benlik = Ego ; Benlik kurguları = Self-contruals ; Bilgelik = Sagacity ; Genç yetişkinler = Young adult ; Kendini toparlama gücü = Self-lift power ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Yaşam = Life ; Yaşam amaçları = Life goals ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu araştırmada temel olarak, beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin kendini toparlama gücü düzeylerinin, benlik kurguları, yaşam amacı belirleme, bilgelik algısı ve stresle başa çıkma stratejileri tarafından ne ölçüde yordandığı incelenmiştir. Bu temel amaç kapsamında, beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin yaşam amacı belirleme, bilgelik algısı, stresle başa çıkma ve kendini toparlama gücü düzeylerinin cinsiyete göre, çalışma yaşamında aktif olma ve şu anda eğitimine devam etme durumuna göre anlamlı biçimde farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. 
Araştırmaya beliren yetişkinlik döneminde olan 18-29 yaş arasındaki bireyler katılmış; stres verici yaşam olayı yaşamış olan 375 bireyin yanıtları veri setini meydana getirmiştir. Araştırmanın verileri, Kendini Toparlama Gücü Ölçeği, İlişkisel-Bireyci-Toplulukçu Benlik Ölçeği, Pozitif Psikoterapi Bağlamında Yaşam Amaçları Belirleme Ölçeği, Stresle Başa Çıkma Ölçeği, Kendine Yönelik Bilgelik Algısı Ölçeği ve kişisel bilgi formu ile elde edilmiştir.
Araştırma sorularını yanıtlamak için adımsal çoklu doğrusal regresyon analizi ile tek faktörlü MANOVA (çok değişkenli varyans analizi) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, beliren yetişkinlik döneminde kendini toparlama gücünün anlamlı yordayıcılarının stresle problem odaklı başa çıkma stratejisi, bilgelik algısı, bireyci benlik kurgusu ve yaşam amacı belirleme değişkenleri olduğu ortaya çıkmıştır. Buna göre, beliren yetişkinlikte stresle problem odaklı başa çıkma stratejisi kendini toparlama gücünün %48'ini (β=0.424; p<0.01), bilgelik algısı kendini toparlama gücünün %6'sını (β=0.223; p<0.01), bireyci benlik kurgusu kendini toparlama gücünün %3'ünü (β=0.203; p<0.01) ve yaşam amacı belirleme kendini toparlama gücünün % 0.5'ini (β=0.080; p<0.05) anlamlı biçimde yordamaktadır. Ayrıca, beliren yetişkinlikte yaşam amacı belirleme, bilgelik algısı, stresle başa çıkma ve kendini toparlama gücü düzeylerinin, cinsiyet değişkenine, çalışma yaşamında aktif olma/olmama durumu değişkenine ve şu an eğitimine devam etme/etmeme durumu değişkenine göre anlamlı biçimde farklılaşmadığı ortaya çıkmıştır. Bulgular, gelişimsel bir dönem olarak beliren yetişkinliğe dair alan yazın çerçevesinde tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The main aim of this research is to examine the predictive role of self-construals, life-goal setting, self-assessed wisdom and stress-coping strategies on resilience of the individuals in emerging adulthood. Within the scope of this main aim, it is also investigated whether life-goal setting, self-assessed wisdom, stress coping and resilience of emerging adults differentiate in terms of gender, with respect to being active as labour force or not, with respect to continuing education or not. The main dependent variable of the research, resilience is discussed within the scope of the developmental systems paradigm.
The emerging adults that are between the ages 18-29 participated voluntarily and they are asked if they have experienced at least one stress-invoking life event. If their answer is no, the data of that individual is extracted from the data set. Within this framework, the data set that is analyzed consists of the responses of 375 individuals. The data of this research is acquired with Resilience Scale, Relational-Individual-Collective Self-Aspect Scale, The Scale of Setting Life Goals with Respect to Positive Psychotherapy, Coping with Stress Scale, Self-Assessed Wisdom Scale and personal information form.
Stepwise multiple regression analysis and one-factor MANOVA are run for responding the research questions. The consequences of the research revealed that the significant predictors of resilience in emerging adulthood are problem-focused stress coping strategy, self-assessed wisdom, individual self-construal and life-goal setting, respectively. Elaborately, problem-focused stress coping strategy explains 48% (β=0.424; p<0.01), self-assessed wisdom explains 6% (β=0.223; p<0.01), individual self-construal explains 3% (β=0.203; p<0.01) and life-goal setting explains 0.5% of resilience (β=0.080; p<0.05) in emerging adulthood. Besides, it is found that life-goal setting, self-assessed wisdom, stress-coping and resilience do not differentiate significantly with respect to being active as labour force or not. It is also found that life-goal setting, self-assessed wisdom, stress-coping and resilience in emerging adulthood do not differentiate significantly neither in terms of gender nor continuing education or not. The findings of the research are discussed in terms of emerging adulthood as a developmental period and also in terms of the literature about the labour conditions emerging adults step forward; also some suggestions are postulated.