Şizofrenide emosyonların tanınması ile saldırgan tutum ve davranışlar arasındaki ilişki
The relationship between emotion recognition and aggressive attitude and behaviors in schizophrenia
Yazar: SEVAL TAŞPINAR
Danışman: PROF. DR. ALİ SAFFET GÖNÜL
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Davranış = Behavior ; Duygu = Emotion ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı şizofreni tanılı bireylerde emosyonların tanınması ve ayırt edilmesi ile saldırgan tutum ve davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesidir. 
YÖNTEM: Bu çalışmaya Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Erkek Servisi ve  Kadın Servisi' nde yatan 36 şizofreni tanılı birey ve 36 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Yatışlarının ilk 10 günü içinde ilk değerlendirmeleri yapılan hasta grubun tanısal görüşmeleri için SCID-I (Structured Clinical Interwiew for DSM IV; DSM IV için yapılandırılmış klinik görüşme) kullanılmış; ardından Standardize Mini Mental Test (SMMT), Pozitif ve Negatif Semptom Ölçeği (PANSS), Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği (CŞDÖ), Ekstrapiramidal Belirtileri Değerlendirme Ölçeği (EBDÖ), İrritabilite Ölçeği (İÖ), Buss Perry Saldırganlık Ölçeği (BPSÖ), Barrat Dürtüsellik Ölçeği (BDÖ), Açık Saldırganlık Ölçeği (ASÖ) ve Aile Değerlendirme Ölçeği (ADÖ) uygulanmıştır. Emosyon tanıma ve ayırt etme performansı Ekman'ın fotoğraf seti kullanılarak hazırlanan Emosyonları Tanıma Testi (ETT) ve Emosyonları Ayırt Etme Testi (EAET) ile değerlendirilmiştir. Taburculuklarından 15 gün sonra kontrole çağrılan hastaların klinik değişkenleriyle birlikte saldırganlık düzeyleri ve emosyon tanıma performansları ikinci kez değerlendirilmiş ve Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği uygulanmıştır.  Sağlıklı kontrol grubu bir kez değerlendirilmiş; bu değerlendirmede SCID-I kullanılarak yapılan tanısal görüşme sonrası  SMMT, ADÖ, CTQ-28, BPSÖ, BDÖ, İÖ, ETT ve EAET uygulanmıştır.  Grupların karşılaştırmasında  normal dağılan değişkenler için Bağımsız gruplar T Testi ve MANOVA; normal dağılmayan değişkenler için Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Saldırganlık düzeyine etki eden faktörlerin belirlenmesi amacıyla Çoklu Lineer Regresyon Analizi; saldırganlık ve emosyon tanıma ile ilişkili faktörlerin belirlenmesi için Pearson Bağıntı Analizi uygulanmıştır. Şizofreni grubunda ilk ve ikinci değerlendirme karşılaştırmaları Tekrarlı ölçümler MANOVA ve Eşleştirilmiş T Testi kullanılarak yapılmıştır.
BULGULAR: Bu çalışmada saldırganlık düzeyi belirteci olarak İÖ kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda şizofreni grubunun sağlıklı kontrollere göre İÖ puanları anlamlı daha yüksek saptanırken; emosyon tanıma ve ayırt etme performansı anlamlı daha düşük saptanmıştır. İÖ puanlarına etkili olduğunu düşündüğümüz CTQ-28, ADÖ, ETT ve EAET toplam doğru sayılarını bağımsız değişkenler olarak analize dahil ettiğimiz çoklu lineer regresyon modelinde; emosyon tanıma ve ayırt etme performansının İÖ puanları üzerine anlamlı etkisi saptanmazken; CTQ-28 toplam puanının İÖ puanları üzerine anlamlı etkisi olduğu saptanmıştır. Bu etki tekrarlanan analizler sonucunda her iki grupta da anlamlılığını korumuştur. İÖ toplam puanıyla her bir emosyonun doğru veya yanlış tanınması arasındaki ilişki incelendiğinde ise; İÖ toplam puanı ile emosyonların doğru tanınması arasında anlamlı ilişki bulunmazken; İÖ toplam puanı ile korku emosyonunun yanlış tanınması arasında anlamlı pozitif ilişki saptanmıştır. Akut dönemin tedavisi sonrası ikinci kez değerlendirilen şizofreni grubunda İÖ puanlarında anlamlı azalma; emosyon tanıma performansında ise anlamlı artış olduğu saptanmıştır.
TARTIŞMA: Bu çalışmanın ilk aşamasında hastalıklarının alevli dönemlerinde ve klinikte yatışları sırasında ilk değerlendirmeleri yapılmış olan şizofreni tanılı bireyler ile sağlıklı bireylerin saldırganlık düzeyleri ve emosyon tanıma performansları karşılaştırılmıştır. Analiz sonucunda literatürle uyumlu olarak; şizofreni hastalarının sağlıklı popülasyona göre saldırganlık düzeyleri daha yüksek saptanırken,  emosyon tanıma performansları daha düşük saptanmıştır. Emosyon tanıma performansıyla saldırganlık düzeyi arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılan analizler sonucunda; her iki testin doğru yanıt sayılarıyla saldırganlık düzeyi arasında anlamlı ilişki saptanmazken; yanlış seçilen korku emosyonu sayısıyla saldırganlık düzeyi arasında anlamlı pozitif ilişki saptanmıştır. Bu sonuca göre; saldırganlık düzeyi yüksek hastaların daha fazla korku yanlış algısına sahip oldukları kanaatine ulaşılabilir.  Şizofrenide saldırganlık düzeyi ve ''korku'' tanınması/algısı  ilişkisinin daha ayrıntılı araştırılması bu konunun daha net anlaşılmasına imkan verecektir. Çalışmanın bir diğer bulgusu da çocukluk çağı travmalarının saldırganlık düzeyi üzerine anlamlı etkisinin olduğudur. Tekrarlanan analizler sonucunda  hem şizofreni grubu hem de sağlıklı kontrollerde bu etkinin devam ettiğinin görülmesi çocukluk çağı travmalarının saldırganlık etyolojisinde psikopatojiden bağımsız bir rolü olabileceğini düşündürmüştür. 

ANAHTAR KELİMELER: Şizofreni, saldırgan davranış, emosyon tanıma

Abstract:
Dissertiation, Ege University, Faculty of Medicine, Department of Psychiatry, Izmir, Turkey
OBJECTIVE: The purpose of this study is to examine the relationship between emotion recognition and aggressive attitude and behaviors in schizophrenia.
METHOD: Thirty-six patients with schizophrenia who have hospitalized in women and men clinics of Ege University Psychiatry Department and thirty-six healty controls were included in this study. The first assessment was done with SCID I (Structured Clinical Interwiew for DSM IV), Standardized Mini-Mental State Examination (SMMSE), Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), Calgary Depression Scale for Schizophrenia (CDSS), Extrapyramidal Symptom Rating Scale (ESRS), Irritability Scale(IS), Buss Perry Aggression Questionnaire (BPAQ), Barrat Impulsiveness Scale (BIS), Overt Aggression Scale (OAS) and Family Evaluation Scale (FES) within the first ten days of their hospitalization. Performance of emotion recognation and discrimination was considered by Emotion Recognition Test (ERT) and Emotion Discrimination Test (EDT) that had prepared with Ekman's photography set. The second assessment was done by evaluation of aggression level with clinical changes and performance of recognizing emotions and also Childhood Trauma Questionnaire (CTQ-28) was applied on the 15th day after discharge. The healthy control group was examined one time with SCID I for diagnostic conversation. Next; SMMSE, FES, CTQ-28, BPAQ, BIS, IS, ERT ve EDT were also performed. In statistical analyses, independent groups were analysed with Independent Samples T Test and MANOVA for normal distribution examples, Mann Whitney U Test for non-normal distribution examples on comparison of groups. Multiple linear regression analyse was used for defining factors that effects aggression level. Aggression and emotion recognition related factors were analysed with Pearson Correlation Analyse. The comparison of schizophrenia group's first and second assessments analysed with Repeated Measures MANOVA and Paired Samples T Test.
RESULTS: In this study, IS was used for determiner of aggression level.  In results, schizophrenia group's IS scores were significantly higher, performances of emotion recognation and discrimination were lower than healthy groups'. Total scores of CTQ-28, FES and total correct answers in ERT and EDT that we thought efficient for IS scores, have not resulted significant on performances of emotion recognition and discrimination according to multiple lineer regression model. On the other hand, CTQ-28 total scores were found significantly efficient on IS scores. This effect has saved its significance after repeated analyses in both two groups. Total IS scores and correct  emotion recognitions were evaluated: however, there was no significant relationship. Otherwise, IS total scores were found significantly related with wrong recognition of fear. After the teratment of acute period, IS scores were found significantly decreased and performance of emotion recognition significantly increased in the second assessment of schizophrenia group.
DISCUSSION:  In the first step of this study, we compared the performances of emotion recognition and aggression level of patients with schizophrenia who were ungoing treatment in the clinic and healthy controls. Results showed that schizophrenia group's aggression level were found higher than healthy population's and schizophrenia patients' performances of emotion recognition were found lower than controls' as compatible with the literature. The analyses for the relationship of aggression level and performance of emotion recognition showed that number of correct answers in the each test did not have significant realtioship with aggression level. But there was a relation with aggression level and number of wrong recognition of fear. According to these results,  this has been thought to be that patients with high aggression level may have more perception of wrong fear. In the future studies, to investigate the relationship between aggessive behavior and fear recognation/perception in more detail will allow better understand of these issues.The other finding of this study;  CTQ-28 total scores were found significantly efficient on aggression level. This effect has saved its significance after repeated analyses in both two groups; this result has been thougt to be that chidhood trauma may play role in the etiology of aggression regardless of psychopathology.

KEY WORDS: Schizophrenia, aggressive behavior, emotion recognition