Türkiye ABD ilişkilerinde erken dönem: Truman Doktrini'nden NATO üyeliğine /
Yazar: HİDAYET DEMET ÖZDAMAR
Danışman: PROF. DR. HASAN ÜNAL
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Soğuk Savaş sonrası = After the Cold War ; Soğuk savaş = Cold war ; Truman Doktrini = Truman Doctrine ; Türkiye = Türkiye ; Üyelik = Membership

Özet:
Uluslararası ilişkiler çok kutuplu bir dünyaya evrilirken, Türkiye-ABD ilişkilerinde S400 ve F35 gibi konularda, siyasi ve ekonomik sorunlar yaşanmaktadır. Tarihin iyi bir laboratuvar olduğu varsayımıyla, bugün yaşanmakta olan problemlerin kök nedenlerine inip, cevap aramak, önem taşıyabilir. Bu temelde, bu araştırma konusu da Türkiye ABD ilişkilerinin geçmişi ve bugün yaşanmakta olan sorunları anlamak açısından bir kaynak oluşturabilir. Bu araştırmada; Türk-Amerikan ilişkilerinin ittifaka dönüşmesinin başlangıcı varsayılan 1947 yılında ilan edilen Truman Doktrinin önemi sorgulanmıştır. Konuya bütünlük kazandırmak amacıyla; Osmanlı Devleti döneminde başlayıp, Cumhuriyet Dönemi ile devam eden Türk -Amerikan ilişkileri kısaca tarihsel süreç içinde, ele alınmıştır. İkinci Dünya Savaşı sırasında Truman Doktrinine giden yolda; Atom bombasına sahip ABD ve ağır baskı altında kalan Türkiye'nin konumlarına ayrıntılı bakılmıştır. Önemli bir değişken olan İkinci Dünya Savaşı sonunda karşılaşılan Sovyet tehdidine karşı, Türkiye'nin güçlü ittifak arayışı incelenmiştir. Soğuk Savaş döneminin başlangıcı, 1947 yılında Amerikan Başkanı Truman'ın ilan ettiği Truman Doktrininin yürürlüğe konulmasıyla, Türk Amerikan ilişkilerinde yeni bir dönemin başladığı ve bu yeni dönemin Türkiye'nin NATO üyeliğine hazırlanmasında önemli bir başlangıç oluşturduğu varsayımı tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Truman Doktrini, Türkiye ABD İlişkileri, Soğuk Savaş, NATO

Abstract:
While international relations evolve into a multipolar world, there are political and economic problems in Turkey-US relations, such as the S400 and F35. Assuming that history is a good laboratory, it may be important to look for answers to the root causes of the problems experienced today. On this basis, this research topic can also be a resource for understanding the past of Turkey-US relations and the current problems. In this study; The importance of the Truman Doctrine, which was declared in 1947, the beginning of the transformation of Turkish-American relations into an alliance, has been questioned. In order to bring integrity to the subject; Turkish-American relations, which started in the Ottoman Empire period and continued with the Republican Period, are briefly discussed in the historical process. On the way to the Truman Doctrine during the Second World War; The positions of the USA with the atomic bomb and Turkey, which was under heavy pressure, were examined in detail. Against the Soviet threat encountered at the end of the Second World War, which is an important variable, Turkey's search for a strong alliance has been examined. The beginning of the Cold War period and the assumption that a new era started in Turkish-American relations with the putting into effect of the Truman Doctrine, declared by the American President Truman in 1947, and that this new era constitutes an important start in Turkey's preparation for NATO membership has been discussed.

Keywords: Truman Doctrine, Turkey-USA Relations, Cold War, NATO