Genişletilmiş Heckscher-Ohlin-Vanek modeli: Dünya faktör ticareti analizi
The extended Heckscher-Ohlin-Vanek model: Analysis of global factor trade
Yazar: İSMAİL ÇİFÇİ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL KÜÇÜKAKSOY
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Girdi-çıktı modellenmesi = Input-output modeling ; Heckscher-Ohlin modeli = Heckscher-Ohlin model ; Heckscher-Ohlin-Vanek modeli = Heckscher-Ohlin-Vanek model ; Uluslararası ticaret = International trade ; Yeni ticaret teorisi = New trade theory

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ilk sınamasından bu yana uluslararası iktisat literatürünün tartışmalı teorisi olan Heckscher-Ohlin Teorisi'nin genişletilmiş hâli olan Heckscher-Ohlin-Vanek modelinin geçerliliğini, 2014 yılı verilerini kullanarak 43 ülke-bölge ve 56 endüstrideki emek ve sermaye için sınamaktır. Heckscher-Ohlin-Vanek modelinde malların ticareti yerine malların içerdiği faktör ticareti üzerinde durulur. Heckscher-Ohlin-Vanek modeline göre, ülke hangi faktöre nispi olarak bol sahipse, net ihracatının faktör içeriği de o nispette olmalıdır. Bu çalışmada, ülkeler arasında gerçekleşen ara mal ticareti dikkate alınarak Heckscher-Ohlin-Vanek modeli genişletilmiş ve net ihracatın faktör içeriğinin doğru ölçümü yapılmıştır. Genişletilmiş Heckscher-Ohlin-Vanek modeli, ülkeler arasındaki verimlilik farklılıklarının modellendiği üç model için üç aşamalı yöntemle sınanmıştır. Sınamanın birinci aşamada, her model için parametrik olmayan testlerden işaret testi ve sıra testi yapılmıştır. İkinci aşamada, parametrik testlerden eğim testi ve belirlilik katsayısı testi yapılmıştır. Üçüncü aşamada, ölçülen ve tahmin edilen ticaretin faktör içerik gözlemlerinin, regresyon doğrusu ve teorik doğru etrafındaki dağılımları incelenmiştir. Ekonometrik analiz sonucunda elde edilen bulgular şunlardır: a) Ülkeler arasında verimlilik farklılığının olmadığı modelde, emek için genişletilmiş Heckscher-Ohlin-Vanek modelinin geçerli olduğu bulgusu elde edilirken, sermaye için modelin geçerli olmadığı bulgusu elde edilmiştir. b) Ülkelerin endüstrileri arasında verimlilik farklılıklarının dahil edildiği modelde, emek için genişletilmiş Heckscher-Ohlin-Vanek modelin geçerliliğine dair 'güçlü kanıtlar' tespit edilirken, sermaye için modelin geçerliliğine dair 'orta düzeyde' kanıtlar tespit edilmiştir. c) Ülkeler arasında Hicks-nötr verimlilik farklılıkları modele dahil edildiğinde, hem emek hem sermaye için genişletilmiş Heckscher-Ohlin-Vanek modelinin geçerli olduğu tespit edilmiştir. d) Her üç model Türkiye için Leontief Paradoksunun olmadığını, faktör ticaretinin, genişletilmiş Heckscher-Ohlin-Vanek modeline uygun olduğunu göstermektedir. Türkiye'nin emek faktörüne ve sermaye nispeten kıt olarak sahip olduğu, buna karşılık emek ve sermaye faktörünün ithalatçısı olduğu bulgusu elde edilmiştir.

Abstract:
This study aims to investigate the validity of the Heckscher-Ohlin-Vanek model, an extended version of the Heckscher-Ohlin Theory that has been the controversial theory of the international economic literature since its first application, for labor and capital in 43 countries-regions and 56 industries by using 2014 data. The Heckscher-Ohlin-Vanek model takes factor content of trade into account rather than trade in final goods.According to the Heckscher-Ohlin-Vanek model, a relatively factor-abundant country will export the services of that factor in the same proportion. In this study, the Heckscher-Ohlin-Vanek model was extended through correct measurement of the factor content of net exports by taking into account the intermediate goods trade between countries. The extended Heckscher-Ohlin-Vanek model has been examined through a three-step method for three models, in which productivity differences between countries are modeled. In the first stage of the investigation, non-parametric tests of sign test and rank test were performed for each model. In the second stage, the slope test and the coefficient of determination test, which are parametric tests, were performed. In the third stage, the distribution of the measured factor content of trade and the observed factor content of trade around the regression line and the theoretical line were examined. The findings obtained as a result of econometric analysis are as follows: a) In the model where there is no productivity difference between countries, it is found that the extended Heckscher-Ohlin-Vanek model is valid for labor, while it is not valid for capital. b) The model incorporating productivity differences between countries' industries, 'strong evidence' was found for the validity of the extended Heckscher-Ohlin-Vanek model for labor, during 'moderate evidence' for capital. c) When the Hicks-neutral productivity differences are modeled between countries, it has been found that the extended Heckscher-Ohlin-Vanek model is valid for both labor and capital. d) All three models show no Leontief Paradox for Turkey, and factor services trade follows the extended Heckscher-Ohlin-Vanek model. It has been found that Turkey is relatively scarce in both labor and capital, and accordingly, it is an importer of both labor and capital.