Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerinde insan hakları
Turkey and European Union relations of human rights
Yazar: RUZİYE TALİ
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN TAŞDEMİR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Türkiye-Avrupa Birliği İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Yirminci Yüzyılda insan hakları alanında en önemli gelişme, bireyin ulusal hukuk öznesi olmasının yanında, uluslar arası hukuk öznesi durumuna gelmeye başlamasıdır. Avrupa Birlği'de bu süreçten etkilendi ve 1990'ların ilk yıllarından itibaren insan haklarını merkezi bir konuma oturttu ve 1997'de aday ülkelerde insan hakları standartlarını iyileştirmek için kriterlerini belirledi. Bir yıl sonra Türkiye için ilk ilerleme raporu yayınlandı ve ilerleme raporları'ndaki siyasi kriterler (İnsan hakları konusu) bölümü, Türkiye için bugüne kadar AB yükümlülüklerini yerine getirmede en fazla zorluk çektiği, uyumsuzlukların en büyük olduğu ve sürecin başından bu yana en fazla tartışılan alan olduBu çalışmada Türkiye - Avrupa Birliği ilişkilerinde İnsan hakları konusu, özellikle İlerleme raporları ışığında ele alınmıştır. AB'nin ilerleme raporlarında, Türkiye'yi en çok eleştirdiği insan hakları başlıklarından; ifade özgürlüğü, işkence ve kötü muamele, azınlıklar ve azınlıkların korunması ile PKK ve Terör sorunu başlıkları özellikle çalışılmıştır. Ayrıca bu konu başlıkları kapsamında Türkiye'nin gerçekleştirdiği anayasa değişiklikleri ve düzenlemelere yer verilirken bu düzenlemelerin uygulanması konusunda yapılan çalışmaların yetersiz olduğu ve istenilen hedeflere ulaşılamadığı vurgulanmıştır.Üç ana bölümden oluşan çalışmamın ilk bölümünde; ilk olarak Avrupa Birliği'nin oluşum ve gelişim sürecinde; insan hakları ve demokrasi boyutunun gelişim süreci anlatılmıştır. Daha sonra Avrupa Birliği'nin üçüncü ülkelerle olan ilişkilerinde insan hakları konusu ele alınmıştır. Son olarak da, Slovakya, Slovenya, Letonya, Litvanya, Bulgaristan ve Romanya'nın müzakere sürecinde Avrupa Birliği ile olan ilişkilerinde, bu ülkelerin insan hakları konusunda yaptığı düzenlemeler ve kaydettiği gelişmelerden bahsedilmiştir. İkinci bölümde ise; ilk olarak Türkiye'de insan haklarının tarihsel gelişimi hakkında kısa bir bilgi verilmiştir. Türkiye'nin dış ilişkilerinde insan haklarının gelişimi ise, Avrupa Konseyi ve Avrupa Parlamentosu çerçevesinde ele alınmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise; Türkiye'nin insan hakları konusunda yaptığı gelişmeler bunlar; 2001 ve 2004 Anayasa Değişiklikleri, AB' ye Uyum paketleri ve insan hakları alanında oluşturulan yeni kurullar, ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Son olarak da, Türkiye ? Avrupa Birliği İlişkilerinde öne çıkan insan hakları konuları (ifade özgürlüğü, işkence ve kötü muamele uygulamaları, azınlıklar ve azınlıkların korunması ile PKK ve Terör sorunu) ilerleme raporları ışığında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Abstract:
In the 20 th century the most prominent ımprovement in the human rights field is for the individual to become a subject in the international law in addition to interior law. European union has also been effected by this progress and it placed the human rights in a central position since the first years of 90?s and determined the criterias for improving human right standarts in the candidate countries in 1997. A year later, it also declared the progress report of Turkey and the politic criterias part stated in this report (human rights issue) has been the part with the biggest dissonances, the most difficult area of EU engagements to fulfill for Turkey and the most controversial matter since the beginning of the process until now.In this study, the human rights in European Union and Turkey relations has been scrutinized in the light of progress reports. The titles like freedom of speech, torture and dishonarable behaviour, minorities and the protection of minorities, PKK and the problem of kurdish existance, in which turkey has been critisized much, have been particularly studied. Also within the context of these titles, as modifications of The Turkish Constitution which have been realized by Turkey have been examined; it has been emphasized that the efforts for the implementations of these regulations are insufficient and the desired purposes are not achieved.My study which has been based on three parts; explained firstly the improvement of the human rights and the democracy perspective in the first part. Then ?the human rights in the European Union?s relations with third countries? has been studied. At last, the regulations and progress of the human rights in Slovakia, Slovenia, Latvia, Bulgaria and Romania during the negotiation period has been explained. In the second part, firstly the historical evolution of human rights in Turkey has been firmly studied. The improvement of human rights in foreign affairs of Turkey has been scrutinized in the concept of European Council and European Parliament. In the third and the last part of the study, The efforts of Turkey in the human rights field; the 2001 and the 2004 modification of Turkish constitution, the adaptation pockets and the councils newly established in the human rights has been enitailed (explained in details). At last, the major titles which stick out in Turkey-EU relations in human rights scope (such as the freedom of speech, torture and the dishorable behaviour, minority and the protection of minority, PKK and the Kurdish existance) has been studied in the light of progress reports.