Spor yönetiminde kurumsallaşmanın, kurumsal yönetişimin ve denetimin, örgüt performansı üzerine etkisi; Türkiye profesyonel futbol takımları üzerine analitik bir araştırma
Institutionalization of sport management, corporate governance and audit, impact on organizational performance; Analytical research on Turkey professional football teams
Yazar: HACI ŞÜKRÜ TAŞTAN
Danışman: PROF. DR. BİLGE DONUK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Spor Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Spor Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Spor = Sports ; İşletme = Business Administration
Dizin: Futbol takımları = Football teams ; Kurumsal yönetim = Corporate governance ; Kurumsallaşma = Institutionalization ; Spor kulüpleri = Sports clubs ; Spor yönetimi = Sport management ; Yönetişim = Governance

Özet:
Bu araştırmada spor yönetiminde kurumsallaşma, yönetişim ve denetim uygulamalarının profesyonel futbol kulüplerinin performansı üzerine etkisi incelenmiştir. Küreselleşmenin, rekabetin öne çıktığı günümüzde, spor kulüplerinin finansal sürdürülebilirliği ve nasıl yönetilmesi gerektiği konusu tartışılmaktadır. Kulüp yönetiminin kurumsallaşması ile kulüplerin ideal örgüt yapısına kavuşması, kurumsal yönetim ile her düzeyde birimlerin yönetime katılması beklenmektedir. Bu ancak hem devlet, hem de federasyon tarafından oluşturulacak yasal denetim mekanizmaları ile sağlanabilir. Bununla birlikte hesap verilebilirlik, şeffaflık ve yasal sorumluluk bilincinin oluşturulması, kulüplerin sportif başarının yanında, finansal başarı da kazanması, paydaşlar tarafından istenen ve beklenen bir olgudur. Bu amaçla yapılan araştırmada, spor kulüplerindeki kurumsallaşma, kurumsal yönetişim ve denetimin uygulamalarının kulübün performansına etkisi araştırılmıştır. Araştırma, spor kulüplerinde yeni yönetim yaklaşımları uygulamalarına örnek teşkil etmesi, spor örgütlerinin finansal ve sportif başarısını arttırmaya yönelik olması, ayrıca spor kulüplerine yönetim alanında başvurulabilecek bir kaynak sağlaması bakımından bilimsel anlamda önem taşımaktadır. Bu tez ile alanındaki eksikliği gidermek, alana yeni bilimsel katkılar sağlamak, spor kulüplerine bilgi ve gerekli desteği sağlamak, kulüplerin finansal ve yönetimsel sürdürülebilirliğini artırmak, performanslarını geliştirilebilecek kazanımlar elde etmek amaçlanmaktadır. Araştırma Türkiye Süper Lig, 1.,2.,3. liglerinde mücadele eden 126 profesyonel futbol kulübü yöneticileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Kurumsallaşma, Temel Kurumsal Yönetişim, Firma Performans Ölçeği ve kulüplerin son beş yıldaki lig sıralamalarından elde edilen performans verileri kullanılmıştır. Anket formu, yöneticilere elektronik ortamda veya araştırmacı tarafından görüşme yoluyla uygulanmıştır ve elde edilen veriler SPSS ve AMOS programı ile analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, kurumsallaşma, kurumsal yönetim ve denetim uygulamalarının kulüplerin sportif ve firma performansı arasında anlamlı ilişkiler bulunduğu tespit edilmiştir. Yönetim başarısı üzerinde kurumsallaşma, kurumsal yönetim ve denetimin anlamlı etkilerinin olduğu, sportif başarı üzerinde ise kurumsallaşma ve kurumsal yönetimin etkisinin olmadığı, yönetim başarısı ve denetimin anlamlı etkilerinin olduğu bulunmuştur. Spor kulüplerinin yönetimlerinin kurumsallaşma, kurumsal yönetim uygulamaları ve denetim faaliyetlerini gerçekleştirirken yönetim performansını artırdıklarına yönelik bir algı oluşmasına rağmen söz konusu yönetim yaklaşımlarının sportif başarı üzerindeki etkisinin sınırlı kalması kurumsallaşma faaliyetlerinin sportif başarı sağlama gayesinden çok kulüp yönetimlerinin birbirleriyle benzeşme yoluyla kendilerini meşrulaştırma amacıyla kullanılıyor olabileceğinin bir göstergesi olduğu değerlendirilmiştir. Bu durumun aynı zamanda mevcut yasalar, denetim mekanizmaları ve düzenlemelerden de kaynaklanıyor olabileceği değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda federasyonun, kulüplerin ve devlet taraflarının bir araya gelerek gerekli yasal düzenlemelerin ve denetleme mekanizmalarının revize edilerek günümüz şartları göz önüne alarak uygulamaları tavsiye edilmektedir. Kurumsallaşma, kurumsal yönetim ve denetim yaklaşımlarının, meşruiyet aracı olmanın ötesinde, gerçekte sportif başarının arttırılması için kararlılıkla objektif ve tarafsızca uygulanması gerektiği değerlendirilmektedir.

Abstract:
In this study, the effects of institutionalization, governance and audit practices on the performance of professional football clubs in sports management were examined. In today's globalization, where competition has come to the forefront, the financial sustainability of sports clubs and how it should be managed is discussed. With the institutionalization of the club management, it is expected that the clubs will have the ideal organizational structure, and the corporate governance and the units at all levels are expected to participate in the management. This can only be achieved through legal control mechanisms to be established by both the state and the federation. In addition, the awareness of accountability, transparency and legal responsibility, as well as the success of clubs, as well as financial success, is a phenomenon desired and expected by stakeholders. In this research, the effects of institutionalization, corporate governance and audit practices on sports club performance were investigated. The research is an example for the new management approaches in sports clubs, it is aimed to increase the financial and sporting success of sports organizations and it is also important in terms of providing sports clubs with a resource that can be used in management field. With this thesis, it is aimed to solve the deficiencies in the field, to provide new scientific contributions to the field, to provide information and necessary support to sports clubs, to increase the financial and managerial sustainability of clubs, and to gain achievements that can improve their performance. Research Turkey Super League, 1, 2, 3. 126 professional football club executives competing in their leagues. In the study, institutionalization, Basic Corporate Governance, Firm Performance Scale and performance data obtained from league rankings of the clubs in the last five years were used. The questionnaire was administered to administrators via e-mail or by interviewer and the data were analyzed by SPSS and AMOS program. According to the findings of the research, it was found that there were significant relationships between the corporate and corporate governance and the sporting and firm performance of the clubs. It was found that institutionalization, corporate governance and audit had significant effects on the success of the management, that the institutionalization and the corporate governance had no effect on the sporting success, the management success and the control had significant effects. Although there is a perception that the management of sports clubs improve their management performance while carrying out institutionalization, corporate governance practices and auditing activities, the effects of these management approaches on sportive success are limited. It was evaluated. It is also considered that this situation may also be due to the existing laws, control mechanisms and regulations. As a result of the research, it is recommended that the federation, clubs and government parties come together and revise the necessary legal regulations and supervisory mechanisms by taking into account today's conditions. In addition to being an instrument of legitimacy, institutionalization, corporate governance and audit approaches are considered to be objectively and objectively implemented in order to increase the sporting success.