İş stresi ve tükenmişliğin iş yaşam dengesine etkisi üzerine bir araştırma
A research on the effect of work stress and burnout on work life balance
Yazar: ÖZNUR DALMAN
Danışman: PROF. DR. OLCAY BİGE AŞKUN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Stres = Stress ; Tükenmişlik = Burnout ; Ölçekler = Scales ; İş stresi = Job stress ; İş-yaşam dengesi = Work-life balance

Özet:
Bu çalışmada iş stresi ve tükenmişliğin iş yaşam dengesine etkisi araştırılmıştır. Araştırma güvenlik sektöründe çalışanlara yönelik olarak iş stresi ve tükenmişliğin iş yaşam dengesine etkisinin olup olmadığı sorusuyla başlamıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul İlinde güvenlik sektöründe çalışanlar oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda veri toplama aracı olarak yüz yüze anket doldurma yöntemi 233 kişiye uygulanmıştır. Araştırmada çalışanların iş stresini ölçebilmek için  House ve Rizzo (1972) tarafından geliştirilen,  iş görenin yaşadığı iş stresine bağlı olarak psikomatik ve psikolojik semptomlarını ölçmeyi sağlayan 7 maddeden oluşan bir ölçektir. Çalışmada yararlanılan iş stresi ölçeğinin Türkçe uyarlamasını Efeoğlu (2006) tarafından Türkçe'ye çevrilerek ilaç sektörüne uygulanmış olan iş stresi ölçeği bu araştırmada Gökpınar (2014)'ın çalışmasından alınarak uygulanmıştır. Tükenmişlik ölçeği ise Maslach ve Jackson(1981) tarafından geliştirilmiştir.  Bu ölçek ise Torun (1995)'in çalışmasından alınarak kullanılmıştır. Son olarak iş yaşam dengesi ölçeği ise Apaydın (2011) tarafından oluşturulmuş ve yaşamı ihmal etme, kendine zaman ayırma, iş yaşam uyumu ve yaşamın işten ibaret olması boyutlarını içeren 20 sorudan oluşan ölçeğin sorularının düzenlenmiş hali olan Karadede (2021)'in çalışmasındaki ölçek soruları kullanılmıştır. İnsanlar birçok alanda stres ile karşı karşıya kalmaktadır ve iş yaşamında yaşanan stres ise önemli bir etkendir. İş stresinin literatürde farklı birçok tanımı söz konusudur. Genel anlamıyla iş stresi çalışan bir bireyin verilen görevi daha iyi yerine getirebilmesi amacıyla mevcut olan kapasitesinden daha fazla bir kapasiteye ihtiyacı olduğunun ortaya çıkmasıyla yaşanan bireyler arasında değişiklikler gösteren bir duygu durumunu ifade etmektedir. Tükenmişlik ise son yıllarda birçok çalışmalarda öne çıkan kavramlardan birisidir. Genel anlamıyla iş ortamında ortaya çıkan stres faktörlerine bir tepki durumunda uzun bir zamanda ortaya çıkan psikolojik sendrom olarak ifade edilmektedir. İş yaşam dengesi son zamanlarda literatürde sıklıkla yer alan ve önemli bir konu haline gelen bir kavram olmuştur. İş yaşam dengesinin birden fazla tanımı vardır sözlük anlamıyla kısacası iş yaşam dengesi bireyin iş hayatı ve özel hayatı ile ilgili birtakım isteklerin dengede olması durumunu ifade etmektedir. 
	Araştırma sonucunda elde edilen verilere göre, iş stresi ve tükenmişliğin iş yaşam dengesi üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the effect of work stress and burnout on work life balance was investigated. The research started with the question of whether work stress and burnout have an impact on work life balance for employees in the security sector. The sample of the research consists of employees in the security sector in Istanbul. For this purpose, the face-to-face questionnaire filling method was applied to 233 people as a data collection tool. It is a scale consisting of 7 items developed by House and Rizzo (1972) in order to measure the work stress of employees in the research, which allows measuring the psychomatic and psychological symptoms of the employee depending on the work stress he experiences. The Turkish adaptation of the work stress scale used in the study was translated into Turkish by Efeoğlu (2006) and the work stress scale applied to the pharmaceutical sector was applied in this research by taking from Gökpınar (2014)'s study. The burnout scale was developed by Maslach and Jackson (1981). This scale was taken from the study of Torun (1995) and used. Finally, work-life balance with the scale Apaydin (2011) created by the neglect of life for yourself, time allocation, work-life harmony and the business of life was the question of the scale with dimensions which consists of 20 questions with the edited version of Karadede (2021)'s study questions in the scale were used. People are faced with stress in many areas, and the stress experienced in business life is an important factor. There are many different definitions of work stress in the literature. In general, work stress refers to an emotional state that shows changes among individuals experienced by the emergence of the fact that a working individual needs a capacity greater than his existing capacity in order to better perform the assigned task Decisively. Burnout, on the other hand, is one of the concepts that has come to the fore in many studies in recent years. In general, it is expressed as a psychological syndrome that occurs over a long period of time in the case of a reaction to stress factors that occur in the work environment. Work life balance has recently been a concept that has often appeared in the literature and has become an important topic. There are more than one definition of work life balance in the dictionary meaning, in short, work life balance refers to the situation when a number of wishes related to an individual's work life and personal life are in balance.
According to the data obtained as a result of the research, it was found that work stress and burnout have a significant effect on work life balance.