Yoğun bakım ünitesinde çalışan sağlık personellerinin alternatif ve destekleyici iletişim sistemleri ile ilgili bilgileri, deneyimleri ve önerileri: Bir karma yöntem çalışması
The knowledge, experiences and recommendations of the health personnels working in the intensive care unit about augmentative and alternati̇ve communi̇cation: A mixed method study
Yazar: KAMİLE FİDAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMRAH CANGİ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Doktor-hasta iletişimi = Physician-patient communication ; Hemşireler = Nurses ; Sağlık personeli = Health personnel ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; İletişim = Communication ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) yatan hastaların iletişim ihtiyaçları büyük çeşitlilik göstermektedir. Sağlık personelleri ile kurulan bu iletişimde yaşanan aksaklıklar her iki tarafta büyük strese neden olmaktadır. Bu noktada yüksek teknolojiliden düşük teknolojiliye alternatif ve destekleyici iletişim sistemleri (ADİS) önemli bir ihtiyacı karşılamaktadır. Bu çalışmada, YBÜ sağlık personellerinin ADİS ile ilgili bilgileri, deneyimleri ve önerilerinin karma araştırma yöntemiyle (nicel ve nitel) incelenmesi amaçlanmıştır. Karma yöntemin nicel bileşeninde betimsel tarama modeli, nitel bileşeninde fenomenoloji kullanılmıştır. Araştırma, tek merkezli bir üçüncü basamak hastanesinde gerçekleştirilmiştir. YBÜ'de en az altı ay deneyimi olan hekim, fizyoterapist ve hemşire olmak üzere farklı mesleklerden 34 personelden veri toplanmıştır. Nicel çalışmada alanyazın taraması sonucunda geliştirilmiş ve YBÜ'de pilot çalışması yapılmış bir anket kullanılmıştır. Nitel araştırmada ise yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılmıştır. Nicel verilerin analizinde Ki-Kare testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Nitel veriler ise tematik analiz ve içerik analizi yöntemleriyle incelenmiştir. Nicel bulgulara göre; personellerin ADİS ile ilgili bilgileri ve deneyimleri; eğitim durumuna, mesleğe ve deneyim süresine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Buna göre iletişim stratejilerinden hemşire çağırma düğmesi ve alfabe panolarının kullanımıyla ilgili en çok fizyoterapistler kendilerini daha bilgili görmektedir. Alfabe panolarını en sık kullananların önlisans mezunu, en az kullananların ise lisansüstü mezunu olduğu görülmüştür. Ağrı skalasının kullanımında daha az bilgili olanların ise çalışma süresinin daha uzun olanların olduğu bulunmuştur. Nitel araştırmada sekiz temaya ulaşılmıştır. Bunlar kısaca; iletişim ihtiyaçları, iletişim ihtiyaçlarını etkileyen faktörler, hastaların kendilerini ifade ediş tarzları, sosyodemografik özelliklerin etkisi, iletişimleri güçleştiren etmenler, isteklerin anlaşılmadığı durumlar, pratik yollar ve önerilerdir. Nicel ve nitel bulgular birlikte ele alındığında, deneyimlerin büyük çeşitlilik gösterdiği, ülke koşullarına, dile ve kültüre uygun protokollere ve hizmetiçi eğitimlere büyük ihtiyaç olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Communication needs of patients who are admitted in intensive care units (ICUs) vary widely. Disruptions in communication with health personnel cause great stress on both sides. At this point, high-tech and low-tech augmentative and alternative communication (AAC) adresses an important need. The aim of the the present study was to examine the knowledge, experience and suggestions of ICU health personnel about AAC by using mixed research method (quantitative and qualitative). Descriptive survey model was used in the quantitative component of the mixed method and phenomenology was used in the qualitative component. The research was carried out in a single tertiary care hospital. Data were collected from 34 medical personnel from different professions, including physicians, physiotherapists and nurses, who had at least six months of experience in ICU. In the quantitative study, a questionnaire developed by reviewing the literature in this field and tested in a pilot study in the ICU was used. In the qualitative research, semi-structured interviews were conducted. In the analysis of quantitative data, the Chi-Square test and the Mann-Whitney U test were used. The qualitative data were analyzed by thematic analysis and content analysis methods. According to quantitative findings, the knowledge and experience of personnel related to AAC differ significantly according to their educational status, profession and length of experience. Accordingly, physiotherapists consider themselves more knowledgeable about the use of nurse call buttons and alphabet boards that are used as communication methods. It has been observed that the most frequent users of alphabet boards are undergraduates and the least frequent users are postgraduates. It was found that those who were less knowledgeable in the use of the pain scale had a longer study period. Eight themes were reached in the qualitative research. In short, these are communication needs, factors affecting communication needs, the way patients express themselves, the influence of sociodemographic characteristics, factors that make communication difficult, situations where requests are not understood, practical ways and suggestions. When quantitative and qualitative findings were taken together, it was concluded that experiences vary greatly, that there is a great need for protocols and in-service trainings that are appropriate to country conditions, language and culture.