Bazı yeni pirol, piridazin, kinolin ve kinoksalin türevlerinin sentezi ve karakterizasyonu
Synthesis and characterization of the some new pyrrole pyridazine, quinoline and quinoxaline derivatives
Yazar: DERVİŞ GÖK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA CENGİZ ; YRD. DOÇ. DR. RAHMİ KASIMOĞULLARI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Heterohalkalı aromatik bir bileşik olan, 1H-indol-2,3-dion (İsatin) türevlerinin güçlü antimikrobiyal aktivite gösterdiği, geçmiş yıllardan beri bilinmektedir. Dolayısıyla bu bileşik medisinal kimyada yaygın bir şekilde kullanılmıştır.Bu çalışmada, İsatin bileşiğinden çıkılarak kinolin, kinoksalin, pirol ve piridazin türevlerinin sentezi amaçlandı. Öncelikle İsatin bileşiği H2SO4 / HNO3 karışımında nitrolanarak, sonraki sentezlerde kullanılmak üzere 5-nitroindol-2,3-dion (1) ve 5,7-dinitroindol-2,3-dion (2) bileşikleri elde edildi. Bu bileşiklerin de alkali ortamdaki hidrolizinden karboksilli asit türevleri olan iki yeni D-1 ve D-2 bileşiklerinin sentezi gerçekleştirildi. Bununla beraber yine 1 ve 2 bileşiklerinin o-fenilendiamin ile ayrı ayrı reaksiyonlarından, kinoksalin-2-on yapısı içeren iki yeni D-3 ve D-4 bileşikleri sentezlendi. 2 bileşiğinin etilbenzoilasetat ile Pfitzinger Reaksiyonu'ndan ise, 6,8-dinitro-2-fenilkinolin-3,4-dikarboksilik asit (D-5) bileşiği elde edildi. D-5 asidinin muhtelif alkollerle reaksiyonundan, kinolin türevi yeni D-6, D-7, D-8 ve D-9 ester bileşiklerinin sentezi gerçekleştirildi. Bu ester türevlerinden D-6 ve D-9 bileşiklerinin hidrazin hidrat ile halkalanma reaksiyonu aynı ürünü (D-10) verdi.D-5'in SOCl2 ile etkileştirilmesinden aktif 6,8-dinitro-2-fenilkinolin-3,4-dikarbonil diklorür (D-11) bileşiği kazanıldı. D-11 bileşiğinin, çeşitli primer aminlerle yapılan reaksiyonlarından ise, D-12, D-13, D-14 ve D-15 amid türevlerine geçildi. Ayrıca D-5'in asetik anhidrit ile yapılan reaksiyonundan 6,8-dinitro-4-fenilfuro[3,4-c]kinolin-1,3-dion (D-16) bileşiği elde edildi. D-16'nın, çeşitli aminlerle olan reaksiyonundan da pirol[3,4-c]kinolin türevi D-17, D-18, D-19 ve D-20 bileşikleri sentezlendi. Benzer şekilde D-16 bileşiğinin çeşitli diaminlerle yapılan reaksiyonundan ise simetrik pirol[3,4-c]kinolin türevi D-21 ve D-22 bileşikleri kazanıldı. Daha sonra, D-16'nın hidrazin hidrat ve fenilhidrazin ile olan reaksiyonlarına geçildi. Neticede halkalı yapıda D-23 ve D-24 türevleri elde edildi. Sentezlenen bileşiklerin yapıları; IR, 1H-NMR, 13C-NMR ve kütle (MASS) spektrumları yardımıyla aydınlatıldı.Anahtar Kelimeler: 6,8-dinitro-2-fenilkinolin-3,4-dikarboksilik asit, İsatin, kinolin, kinoksalin, anhidrit, pirol, piridazin, Pfitzinger Reaksiyonu.

Abstract:
It has been long known that derivatives of 1H-indoline-2,3-dione (Isatin), which are heterocyclic aromatic compounds, show strong antimicrobial activity. Because of this reason, they have been commonly used in medicinal chemistry.In this study, considering Isatin compound, the synthesis of quinoline, quinoxaline, pyrrole and pyridazine derivatives was aimed. Firstly, by the action of H2SO4 / HNO3 nitrating mixture on Isatin compound 5-nitroindoline-2,3-dione (1) and 5,7-dinitroindoline-2,3-dione (2) compounds were obtained in order to be used in the following synthesis. The synthesis of two new D-1 and D-2 compounds, which are carboxylic acid derivatives, was realized by means of the hydrolysis of 1 and 2 compounds in alkaline conditions. Besides, two new D-3 and D-4 compounds including quinoxaline-2-one structure were synthesized via each reaction of 1 and 2 compounds with benzene-1,2-diamine. 6,8-dinitro-2-phenylquinoline-3,4-dicarboxylic acid (D-5) compound was also obtained as a result of Pfitzinger Reaction of 2 compound with ethyl 3-oxo-3-phenylpropanoate. The synthesis of new D-6, D-7, D-8 and D-9 ester compounds, which are quinoline derivatives, was realized with the help of the reaction of acid D-5 with various alcohols. The cyclic reaction of D-6 and D-9 compounds from these ester derivatives with hydrazine hydrate produced the same compound (D-10).When D-5 was treated with SOCl2, active 6,8-dinitro-2-phenylquinoline-3,4-dicarbonyl dichloride (D-11) compound was gained. Moreover, D-12, D-13, D-14 and D-15 amide derivatives were made from the reaction of D-11 compound with various primary amines. Apart from this the reaction of D-5 with acetic anhydride produced 6,8-dinitro-4-phenylfuro[3,4-c]quinoline-1,3-dione (D-16). Through the reaction of this D-16 with various amines, D-17, D-18, D-19 and D-20 compounds, which are pyrrolo[3,4-c]quinoline derivatives, were synthesized. Similarly, through the reaction of D-16 compound with various diamines, D-21 and D-22 compounds, which are symmetric pyrrolo[3,4-c]quinoline derivatives, were obtained. Afterwards, the reaction of D-16 with hydrazine hydrate and phenylhydrazine was done. As a consequence of this reaction, derivatives of D-23 and D-24 in cyclic structure were produced. The structures of all the synthesized compounds were confirmed by IR, 1H-NMR, 13C-NMR and MASS spectral data.Key Words: 6,8-dinitro-2-phenylquinoline-3,4-dicarboxylic acid, Isatin, quinoline, quinoxaline, anhydride, pyrrole, pyridazine, Pfitzinger reaction.