Nikotin bağımlılığı olan bireylerde duygusal yeme ve dürtüsellik ile nikotin bağımlılığı olmayan bireylerde duygusal yeme ve dürtüselliğin karşılaştırılması
Comparing impulsivity and emotional eating with nicotine addicted inviduals and inviduals with no-nicotine addiction
Yazar: GÜLSÜM TUĞCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER EVRENSEL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Dürtüsellik = Impulsivity ; Nikotin = Nicotine ; Sigara = Cigarette ; Sigara içme = Smoking ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, nikotin bağımlısı olan bireylerin duygusal yeme düzeyi ve dürtüsellik ile nikotin bağımlısı olmayan bireylerin duygusal yeme düzeyi ve dürtüsellikleri karşılaştırılması arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını incelemektir. Bununla birlikte bazı sosyodemografik özelliklerin etkisi olup olmadığını incelenerek dağılımlarının çıkarılması hedeflenmiştir.
Örneklem Üsküdar Üniversitesi Öğrencileri 18-45 yaş arası Nikotin Bağımlısı olan bireylerden oluşan 100 kişilik öğrencilerden oluşan deney grubu ve Nikotin Bağımlısı olmayan bireylerden oluşan rastgele seçilmiş 100 kişilik kontrol grubundan oluşacaktır. Bu araştırma da sigara kullanımının dürtüsellik ve duygusal yeme üzerinde ki etkisinin incelenmesinin yanı sıra, duygusal yeme ve dürtüselliğin sigara kullanımını tetikleyip tetiklemediğini tespit etmeye çalışması bakımından önemlidir. Bu iki gruba da Bilgilendirilmiş Gönüllü Onam Formu, Sosyodemografik Veri Formu, Barratt Dürtüsellik Ölçeği, Türkçe Duygusal Yeme Ölçeği, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi uygulanmıştır.
Verileri analiz ederken betimsel ve ileri istatistik teknikler kullanılmıştır. Gruplar arasındaki farklılıkları belirlemek için "Kruskall Wallis Test", "Mann Whitney U Testi" ve "Wilcoxon Testi" kullanıldı. Grup içi karşılaştırmalarda normal dağılım göstermeyen değişkenler için Spearman Korelasyon testi kullanıldı. İstatistiksel çalışmada anlamlılık değeri p<0,05 olarak kabul edildi.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara bakıldığında; Nikotin Bağımlısı olan bireylerde Duygusal Yeme Ölçeğinde  "Gerginlik durum yeme", "Olumsuz duygular ile başa çıkma için yeme", "Kendini kontrol edebilme"  alt boyutlarının hepsinde istatiksel olarak kontrol grubuna kıyasla anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ancak Duygusal Yeme alt boyutlarından "Uyaran karşısında yeme" alt boyutu kontrol ve deney grubu arasında bir farklılık saptanmamıştır. Yine Nikotin bağımlısı olan bireylerden Dürtüsellik ölçeği alt boyutlarından "Motor dürtüsellik" ve "Plan yapmama"  puanları da deney ve kontrol grupları arasında istatistikçe anlamlı bir farklılık göstermiştir. Fakat ''Dikkat ve Dürtüsellik'' alt boyutu kontrol ve deneye grubu arasında bir farklılık saptanmamıştır.
 Bununla birlikte katılımcıların sosyodemografik bilgileri doğrultusunda elde edilen sonuçlara göre; Duygusal Yeme Ölçeğinde toplam puanları ve alt boyutları cinsiyet açısından istatistik anlamda farklılık çıkıp, kadınlarda daha fazla görüldüğü bulgulanmıştır. Dürtüsellik ölçeği alt boyutlarından ''Plan Yapamama'' da kadınlarda daha fazla görüldüğü yapılan çalışma sonucu saptanmıştır. Sonuç olarak; Nikotin bağımlısı olan bireylerde Duygusal Yeme ve Dürtüsellik arasında pozitif yönde bir anlamlı bir ilişki olmakla birlikte; nikotin bağımlısı olan bireyler olmayan bireylere oranla duygusal yeme ve dürtüsellik düzeyleri yüksek olduğu yapılan çalışma sonucu ortaya konmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine whether there is a significant relationship between emotional eating level and impulsivity of individuals with nicotine addiction and emotional eating level and impulsivity of individuals without nicotine addiction. In addition, it is aimed to remove the distributions by examining whether some sociodemographic features have an effect.
The sample will consist of an experimental group of 100 students consisting of individuals with Nicotine Addiction between the ages of 18-45 and Üsküdar University Students and a randomly selected control group of 100 people without individuals with Nicotine Addiction. This research is important in terms of examining the effects of smoking on impulsivity and emotional eating as well as trying to determine whether emotional eating and impulsivity trigger smoking. Informed Voluntary Consent Form, Sociodemographic Data Form, Barratt Impulsivity Scale, Turkish Emotional Eating Scale, Fagerström Nicotine Addiction Test were applied to these two groups.
Descriptive and advanced statistical techniques were used to analyze the data. "Kruskall Wallis Test", "Mann Whitney U Test" and "Wilcoxon Test" were used to determine the differences between the groups. Spearman correlation test was used for variables that did not show normal distribution in intra-group comparisons. In the statistical study, the significance value was accepted as p <0.05.
Considering the results obtained from the research; It was found that there was a statistically significant relationship in the Emotional Eating Scale in individuals with Nicotine Dependence in the sub-dimensions of "Tension state eating", "Eating to deal with negative emotions", "Self control" compared to the control group. However, there was no difference between the Emotional Eating sub-dimensions, "Eating versus stimulus" sub-dimension between the control and experimental groups. Likewise, the "Motor Impulsivity" and "No Planning" scores, which are among the sub-dimensions of the Impulsivity Scale, among the people who are addicted to nicotine, showed a statistically significant difference between the experimental and control groups. However, the 'Attention and Impulsiveness' sub-dimension did not differ between the control and experiment groups.
However, according to the results obtained in line with the socio-demographic information of the participants; In Emotional Eating Scale, it was found that total scores and sub-dimensions differed statistically in terms of gender and were seen more in women. One of the sub-dimensions of the impulsivity scale, "Unable to Plan", was determined as a result of the study performed in women. As a result; There is a positive significant relationship between Emotional Eating and Impulsivity in individuals who are addicted to nicotine.