Koroner arter hastalarında web tabanlı kardiyak rehabilitasyon desteğinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları, ilaç uyumu ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of web based cardiac rehabilitation support on the healthy lifestyle behaviors, medication adherence and quality of life in coronary artery patients
Yazar: SEMİHA ALKAN KAYHAN
Danışman: PROF. DR. NESRİN NURAL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Kalp = Heart ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Web tabanlı eğitim = Web based education ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma, koroner arter hastalarında web tabanlı kardiyak rehabilitasyon desteğinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları, ilaç uyumu ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü deneysel bir araştırma olarak gerçekleştirildi. Araştırma 35 deney ve 35 kontrol olmak üzere toplam 70 hasta ile tamamlandı. Deney grubu hastalarına taburcu olduktan sonra 12 hafta boyunca web üzerinden eğitim ve telefonla danışmanlık hizmeti verildi. Kontrol grubu hastalarına farklı bir uygulama yapılmadı. Veriler; soru formları, ilaç uyum soruları, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği II, uluslararası fiziksel aktivite anketi ve EQ-5D genel yaşam kalitesi ölçeği ile toplandı. Deney grubu hastalarının son test sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği toplam puanı (p=0.000) ve sağlık sorumluluğu (p=0.001), fiziksel aktivite (p=0.000), manevi gelişim (p=0.013), kişilerarası ilişkiler (p=0.000), stres yönetimi (p=0.000) alt boyutları toplam puanlarının anlamlı derecede daha yüksek olduğu bulundu. Deney grubu hastalarının son test uluslararası fiziksel aktivite toplam puanının anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlendi (p=0.048). Son test EQ-5D genel yaşam kalitesi ölçeği indeks puanı yönünden gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken (p<0.05), deney grubu hastalarının Vas skalası puanları anlamlı derecede daha yüksek bulundu (p=0.002). Son test ilaç uyumları yönünden gruplar arasında anlamlı bir farklılık olmadığı saptandı (p<0.05). Ayrıca son testte sigara içmeyen hasta sayısının deney grubu hastalarında daha fazla olduğu ve farkın anlamlı olduğu belirlendi (p=0.031). Deney grubu hastalarından web sitesine yönelik elde edilen verilere göre, sitenin kullanılabilir düzeyde olduğu görüldü. Sonuçlar web tabanlı kardiyak rehabilitasyon desteğinin, koroner arter hastalarında sağlıklı yaşam biçimi davranışları, fiziksel aktivite ve yaşam kalitesini arttırma ve sigarayı bırakmada etkili bir yöntem olduğunu göstermiştir.

Abstract:
This study was carried out as a randomized controlled experimental study to evaluate the effect of web-based cardiac rehabilitation support on the healthy lifestyle behaviors, medication adherence and quality of life in coronary heart patients. The study was completed with a total of 70 patients, who were 35 experimental and 35 controls. After discharge, the patients in the experimental group were given web-based education and telephone counseling for 12 weeks. No different application was applied to the control group patients. Data were collected with questionnaires, questions of medication adherence, healthy lifestyle behaviors scale II, international physical activity questionnaire and EQ-5D general quality of life scale. It was found that the patients in the experimental group had significantly higher post-test healthy lifestyle behaviors scale total score (p=0.000) and sub-dimension scores of health responsibility (p=0.001), physical activity (p=0.000), spiritual development (p=0.013), interpersonal relationships (p=0.000), and stress management (p=0.000). It was determined that the post-test international physical activity score of the experimental group patients was significantly higher (p=0.048). While there was no difference between the groups in terms of the post-test EQ-5D general quality of life scale index score (p<0.05), the VAS scale scores of the experimental group patients were found to be significantly higher (p=0.002). It was determined that there was no significant difference between the groups in terms of post-test medication adherence (p<0.05). In addition, it was determined that the number of non-smoking patients in the post-test was higher in the experimental group patients and the difference was significant (p=0.031). According to the data obtained from the experimental group patients for the website, it was determined that the website was at a usable level. The results showed that web-based cardiac rehabilitation support is an effective method improving healthy lifestyle behaviors, physically active, and improving quality of life, and quitting smoking in coronary artery disease patients.