Kronik periodontitisin temporomandibular eklemde görülen dejenerasyon olgularına etkisinin retrospektif olarak panoramik radyografi üzerinden fraktal analiz ile değerlendirilmesi
Radiological evaluation by fractal analysis of the effect of chronic periodontitis on the degenerative changes of temporomandibular joint: A retrospective study
Yazar: GÖZDE VANLI TEMİZKANLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İNCİ DEVRİM
Erciyes Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Osteoartrit = Osteoarthritis ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodontitis = Periodontitis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders

Özet:
Stomatognatik sistemde bulunan oklüzyon ve dişler, çiğneme kasları, tükürük bezleri, alveolar kemik ve temporomandibular eklem (TME) nöromuskuler sistemle bir bütün halinde çalışmaktadır. Periodontal desteğin kaybedilmesi sebebiyle azalan mekanoreseptörler oklüzal yükün karşılanmasında yetersiz kalmakta ve bu da kısıtlı bir şekilde gerçekleşen geri bildirim mekanizması sebebiyle çiğneme kaslarının işlevleri ve yapılarını etkilemektedir. Periodontitis tablosundaki hastalarda ayrıca dişleri çevreleyen kemiğin kaybı arttıkça özellikle anterior dişlerde meydana geldiği bilinen patolojik migrasyon ile oluşan protrüzyon ile anterior kesici yolu eğimi etkilenir ve ayrıca oklüzal eğimde de değişiklikler meydana gelir. Çene kompozisyonundaki bu farklılıklar, TME fonksiyonu açısından belirleyicidir. Tüm bu bilgilerin ışığında periodontitis tablosunun ortaya çıkardığı sonuçların ve eklem içerisine iletilen orantısız yüklerin direk veya dolaylı olarak nöronal sirkülasyonun bozulması ve eklemin fonksiyonel mekanizmasının hücresel seviyede etkilenmesi ile TME içi dokularda hasar ile sonuçlandığı hipotezi kurulmuştur. Çalışmamızda bu hipotez periodontitis olan hastalar ile herhangi bir krestal kemik rezorbsiyonu gözlenmeyen kontrol grubundaki bireylere ait mandibular kondillerin panoramik radyografi üzerinden fraktal analiz yöntemi ile değerlendirilmesi ve bu mandibular kondillerin yine panoramik radyografi üzerinde saptananabilecek osteofit, düzleşme, konkavite, erozyon, skleroz ve subkortikal kist başlığındaki osteoartritik değişikliklerinin Muir&Goss skalası temel alınarak derecelendirilmesi ile irdelenmiştir.
Bu tez çalışmasının limitasyonları dahilinde periodontitis grubunda dejenerasyon olgularının saptanmasının sıklığı ve görüldükleri şiddetin büyüklüğü gingivitis grubuna göre daha fazla olduğu ortaya koyulmuştur (p<0,001). Mandibular kondilin trabeküler iç yapısını değerlendiren fraktal analiz ile elde edilen fraktal boyut değerleri açısından hasta ve kontrol grubu arasında anlamlı fark saptanmıştır (p=0,017), hasta grubundaki fraktal boyut değeri daha düşüktür ve bunun anlamı hasta grubundaki mandibular kondillerin trabekülasyon yoğunluğunun daha düşük olduğudur ve bu sonuçlar hipotezimi destekler niteliktedir. 
Yaş ve cinsiyet faktörü ve fraktal analiz arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak için kontrol grubunda yapılan istatistiksel analizde anlamlı bir fark bulunmamıştır.  
Dejenerasyon olgularının Muir&Goss skalasında ölçülen toplam değeri ile olgulara ait mandibular kondillerin fraktal boyut değerleri ile arasındaki olası ilişkiyi ortaya çıkarmak için hasta grubunda yapılan istatiksel analizde anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu tablonun bizi ulaştırdığı sonuca göre bir mandibular kondilin fraktal boyut değerine bakarak osteoartritik değişikliğin tipinin ne olduğu ile ilgili bir yorum yapılamayacağı saptanmıştır.

Abstract:
Occlusion and teeth in the stomatognathic system, chewing muscles, salivary glands, alveolar bone and temporomandibular joint (TMJ) work together with the neuromuscular system. The decreased mechanoreceptors due to the loss of periodontal support are insufficient to meet the occlusal load and this affects the functions and structures of the masticatory muscles due to the limited feedback mechanism. In patients with periodontitis, as the loss of the bone surrounding the teeth increases, the anterior inclination of the incisor is affected by protrusion, which is known to occur especially in the anterior teeth, and also changes in the occlusal slope. These differences in jaw composition are decisive for TMJ function. In the light of all this information, it has been hypothesized that the results of the periodontitis and disproportionate loads transmitted into the joint result in damage to the tissues within the TMJ by directly or indirectly impairing neuronal circulation and affecting the functional mechanism of the joint at the cellular level. In our study, this hypothesis was tested on the mandibular condyles of patients with periodontitis and control group without any crestal bone resorption were evaluated by fractal analysis method on panoramic radiography and osteophyte, flattening, concavity, erosion, sclerosis and subcortical cyst in the head of these mandibular condyles that could be detected on panoramic radiography. The osteoarthritic changes are graded based on the Muir & Goss scale.
Within the limitations of this thesis study, the frequency of detection of degeneration cases in the periodontitis group and the severity of the severity they were observed were found to be higher than in the gingivitis group (p <0.001). A significant difference was found between the patient and control groups in terms of fractal dimension values obtained by fractal analysis evaluating the trabecular internal structure of the mandibular condyle (p = 0.017), the fractal dimension value in the patient group was lower, which means that the trabeculation density of the mandibular condyles in the patient group was lower, and these are the results that support our hypothesis.
No significant difference was found in the statistical analysis performed in the control group to reveal the relationship between age and gender factor and fractal analysis.
In order to reveal the possible relationship between the total value of degeneration cases measured in the Muir & Goss scale and the fractal dimension values of the mandibular condyles belonging to the cases, there was no significant difference in the statistical analysis of the patient group. According to the result of this table, it has been determined that no interpretation can be made about the type of osteoarthritic change by looking at the fractal dimension value of a mandibular condyle.