Miyadında doğan bebeklerin kordon kanı, plasenta dokusu ve annelerinin periferik venöz kanlarında sigara maruziyeti ile oksidatif stres arasındaki ilişki
Relationships between serum measures of oxidative stress and smoking in newborn cord blood, placenta tissue and their mothers? periferal blood
Yazar: MUSTAFA VARMA
Danışman: PROF. DR. AHMET KOÇ
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anneler = Mothers ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Fetal kan = Fetal blood ; Gebelik = Pregnancy ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Plasenta = Placenta ; Serbest radikaller = Free radicals ; Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Amaç: Günümüzde kadınlarda ve gebelikte sigara kullanımı gittikçe artmaktadır (1). Sigara dumanına maruziyet sonrasında oluşan prooksidan ve oksidan maddeler ile serbest radikallerin oksidatif hasarı başlattığı ya da artırdığı ve kanser dâhil çeşitli dejeneratif hastalıklar, akciğer ve kalp-damar hastalıklara yol açtığı bilinmektedir. Literatürde maternal kan ve kord kanında sigara maruziyeti ile oksidatif stresin değerlendirildiği birkaç çalışma bulunmakla birlikte, insan plasenta dokusunda sigaraya maruziyet sonucunda oluşan oksidatif stres ve antioksidatif seviyeyi değerlendiren herhangi bir çalışmaya ratlanmamıştır. Çalışmamızda aktif sigara içen ve pasif olarak sigaraya maruz kalan annelerin periferik venöz kanı, bebeklerin plasenta dokusu ve kord kanında oksidatif stres parametreleri çalışılarak, herhangi bir şekilde sigaraya maruz kalmayan kontrol grubu ile karşılaştırıldı.Yöntem: Çalışmaya miadında doğan toplam altmış bebek alındı. Bebekler, annelerinin gebelikteki sigara maruziyetine göre üç gruba ayrıldı. Anneleri aktif olarak sigara içen grupta toplam 10'u kız ve 9'u erkek, anneleri pasif sigara maruziyeti olan grupta 10'u kız ve 9'u erkek, anneleri sigara maruziyeti olmayan kontrol grubunda toplam 10'u kız ve 12'si erkek olmak üzere toplam 60 bebek çalışmaya alındı. Annelerin periferik venöz kanı, bebeklerin plasenta dokusu ve kord kanında total oksidan seviye (TOS) ve total antioksidan seviye (TAS) Erel yöntemi ile çalışıldı ve oksidatif stres indeks (OSI) değerleri hesaplandı. Gruplar arasındaki fark tek yönlü varyans analizi ve Tukey HSD posthoc testlerle karşılaştırıldı.Bulgular: Aktif sigara içicisi ve pasif sigara içici ile kontrol grubundaki annelerin kanında TOS düzeyleri sırası ile 23,20± 4.23; 18,69± 5,97; 14,74± 3.64 ?mol H2O2 Eqv./L olarak bulundu. Anneleri aktif sigara içici, pasif sigara içici ve kontrol grubundaki bebeklerin TOS düzeyleri plasenta dokusunda sırası ile 396,96± 121,4; 358,08± 102,96; 273,90± 86,66 ?mol H2O2 Eqv./L ve kord kanında 22,32± 5,39; 15,78± 3,98; 12,76± 1,83 ?mol H2O2 Eqv./L olarak bulundu. Aktif içici annelerin hem kendi periferik kanlarındaki TOS düzeyleri hem de bebeklerinin plasenta dokusu ve kord kanlarındaki TOS düzeyleri, pasif içici ve kontrol gruplarındaki annelerin kanlarındaki ve bebeklerin plasenta ve kord kanındaki TOS düzeylerinden anlamlı derecede daha yüksekti.Aktif sigara içicisi, pasif içici ve kontrol grubunda TAS düzeyleri sırası ile anne kanında 0,87± 0,16; 1,0± 0,16; 1,12± 0,17 ?mol H2O2 Eqv./L olarak bulundu. Anneleri aktif sigara içici, pasif sigara içici ve kontrol grubundaki bebeklerin TAS düzeyleri plasenta dokunda 2,25± 0,47; 2,64± 0,58; 3,36± 0,76 ?mol H2O2 Eqv./L ve kord kanında 1,0± 0,13; 1,14± 0,21; 1,25± 0,19 ?mol H2O2 Eqv./L olarak bulundu. Aktif sigara içicisi annelerin hem kendi periferik venöz kanlarındaki TAS düzeyleri hem de bebeklerin plasenta dokusu ve kord kanlarındaki TAS düzeyleri kontrol grubundaki annelerin kanlarındaki ve bebeklerin plasenta dokusu ve kord kanındaki TAS düzeylerinden anlamlı derecede daha düşüktü.Aktif sigara içicisi ve pasif sigara içici ile kontrol grubundaki annelerin kanında OSI düzeyleri sırası ile 2,75±0,74; 1,88± 0,62; 1,34± 0,40 AU olarak bulundu. Anneleri aktif sigara içici, pasif sigara içici ve kontrol grubundaki bebeklerin OSI düzeyleri plasenta dokunda 18,32± 7.89; 13,89± 4,41; 9,10±3,74 AU ve kord kanında 2,26± 0,65; 1,44± 0,48; 1,04± 0,26 AU olarak bulundu. Aktif içici annelerin hem kendi periferik kanlarındaki OSI düzeyleri hem de bebeklerinin plasenta dokusu ve kord kanlarındaki OSI düzeyleri, pasif içici ve kontrol gruplarındaki annelerin kanlarındaki ve bebeklerin plasenta ve kord kanındaki TOS düzeylerinden anlamlı olarak daha yüksekti.Sonuç: Çalışmamız, gebelikte sigaraya maruz kalmanın hem anne, hem de bebekte önemli derecede oksidatif stres artışına yol açtığını, bu artışın aktif olarak sigara içen anne ve bebek grubunda daha yüksek olduğunu göstermiştir. Yüksek düzeyde serbest oksijen radikallerinin organizmada uzun dönemde ortaya çıkaracağı hastalıklar dikkate alındığında sigaraya maruziyetin engellenmesi ve gebelik sırasında sigara maruziyetin saptanması durumunda güçlü antioksidanlar ile desteklenmesi gerekir.Anahtar kelimeler: Gebelikte sigara kullanımı, çocuk, oksidatif stres.

Abstract:
Aim: Smoking increasingly among the women and pregnant women at the present time. Exposure to smoke result in formation of free radicals and oxidative damage by prooxidant and oxidant substances. Also we well known free radical damage may promote cancer, several degenrative disease lung and cardiovasculer diseae. There are few report about the connection of exposure smoke and oxidative stres in maternal and cord blood. However, there is no report regarding exposed to smoke which contributes to the oxidative damage and antioxidant level in the human placental tissue. In this study we determinated oxidative status parameters in the maternal (active, pasive smokers) blood, cord blood and placental tissue. The levels were compared with those of the control groups.Method: Sixty term infants have been taken into research. The infants have been divided into three groups according to the mothers? active smoking, passive smoking and control. The active smoker group consists of 19 infants (10-9, Female/Male), passive smoker group consist of 19 infants (10-9; Female/Male), control group consist of 22 infants (10-12; Female/Male). Total antioxidant status (TAS), total oxidant status (TOS) and oxidative stress index (OSI) levels were evaluated with Erel methods in samples of fetal placenta tissue, cord blood and mother?s peripheral blood serum in all groups.Results: The active smoker, passive smoker, and control group mother?s peripheral blood TOS levels were 23.20± 4.23; 18.69± 5.97;14.74± 3.64 ?mol H2O2 Eqv./L, in placenta tissue 396.96± 121,4; 358.08± 102.96; 273.90± 86.66 ?mol H2O2 Eqv./L, in cord blood 22.32± 5.39; 15.78± 3.98; 12.76± 1.83 ?mol H2O2 Eqv./L. The TOS levels group whose mothers were active smokers are higher than in passive smoker group, and are significantly higher than the control group.The active smoker, passive smoker, and control group mother?s peripheral blood TAS levels were 0.87± 0.16; 1.0± 0.16; 1.12± 0.17 ?mol H2O2 Eqv./L, in placenta tissue 2.25± 0.47; 2.64± 0.58; 3.36± 0.76 ?mol H2O2 Eqv./L, in cord blood 1.0± 0.13; 1.14± 0.21; 1.25± 0.19 ?mol H2O2 Eqv./L. The TOS levels group whose mothers were active smokers are lower than in passive smoker group, and are significantly lower than the control group.The active smoker, passive smoker, and control group mother?s peripheral blood OSI levels were 2.75± 0.74; 1.88± 0.62; 1.34± 0.40 AU, in placenta tissue 18.32± 7.89; 13.89± 4.41; 9.10±3.74 AU, in cord blood 2.26± 0.65; 1.44± 0.48; 1.04± 0.26 AU. The TOS levels group whose mothers were active smokers are higher than in passive smoker group, and are significantly higher than the control group.Conclusion: It has been shown by our study that being exposed to smoke during pregnancy causes a considerable increase of oxidative stress level of both mother and infant and this increase is higher in active smoker group. Considering the fact that the high level of loose oxygen radicals causes long term diseases in organism, smoke exposure should be prevented and if it detected during pregnancy the mother should be supported by powerful antioxidants.Keywords: Smoking in pregnancy, children, oksidative stress