Alt çene iki implant tutuculu overdenture protezlerde implant konumlarının retansiyona etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of implant locations on retention in mandible two-implant retained overdenture prosthesis
Yazar: EMRE SİVA
Danışman: PROF. DR. SEDAT HAKAN TERZİOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı / Protetik Diş Tedavisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental implantlar = Dental implants ; Dental protez-implant destekli = Dental prosthesis-implant supported ; Protezler ve implantlar = Prostheses and implants

Özet:
Tam dişsizliğin mevcut olduğu hastalarda uygulanan konvansiyonel tam protezler, stabilite ve retansiyon açısından özellikle alt çene uygulamalarında yetersiz kalmaktadır. Karşılaşılan problemler ve hasta memnuniyetsizlikleri, klinisyenleri farklı tedavi seçeneklerine yönlendirmiştir. Dental implant uygulamalarının günümüzde oldukça yaygınlaşması ile beraber implant tutuculu overdenture protezler, konvansiyonel tam protezlerde karşılaşılan olumsuzluklara karşı başarılı bir alternatif olarak tedavi seçenekleri arasında yer almaktadır. Alt çenede iki implant üzerine uygulanan overdenture protezler, özellikle retansiyon açısından, hasta memnuniyetinde önemli bir artış sağlamaktadır. İmplant tutuculu overdenture protezlerde tutuculuk, implantların yerleşim konumundan direkt olarak etkilenmektedir. Bu çalışmanın amacı; 4 farklı bölgede yerleştirilmiş olan implantların üzerine uygulanan implant tutuculu overdenture protezlerde, implant konumlarının, başlangıç tutuculuk kuvvetine etkisinin değerlendirilmesidir. Çalışmada 8 adet dijital implant analoğu (Straumann, Basel, İsviçre), 8 adet Novaloc dayanak (Straumann, Basel, İsviçre), 160 adet sarı renk kodlu PEEK matriks (Straumann, Basel, İsviçre), 40 adet Novaloc titanyum kep (Straumann, Basel, İsviçre), 1 adet dijital implant analoglarının yerleştirildiği çene modeli, 20 adet akrilik overdenture protez kullanılmıştır. Çene modelinin planlamasında 8 adet implant analoğunun 4 farklı konumda, birbirine paralel ve okluzal düzleme dik olacak şekilde yerleşmesi için CoDiagnosticX (Straumann, Basel, İsviçre) programı kullanılmıştır. Planlamayı takiben çene modeli üç boyutlu yazıcıda yazdırılmıştır. İmplant analoglarının yerleştirildiği bölgeler lateral bölgesi, kanin bölgesi, 1. premolar bölgesi ve 2. premolar bölgesidir. Tutucu sistem olarak yeni geliştirilmiş splintlenmeyen tutucu sistemlerden Novaloc tutucu sistemi kullanılmıştır. Bu sisteme ait tutucu eleman olarak ise üretici firma tarafından orta tutuculuk değerine sahip olduğu belirtilen, sarı renk kodlu PEEK matriks tercih edilmiştir. Tutuculuk kuvvetlerinin tespiti için çekme deneyleri, Universal Test Cihazında (LRX, Lloyd Instruments Ltd, West Sussex, UK) gerçekleştirilmiştir. Çekme deneyleri, 20 adet akrilik protez üzerine yerleştirilen 4 adet pinin test cihazının tutucu kollarına tutturulması ile gerçekleştirilmiştir. Başlangıç tutuculuk kuvvet değerlerinin tespiti için her protez üzerinde, 4 farklı yönde (anterior, posterior, lateral ve anteroposterior yön) çekme deneyleri uygulanmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 26 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanılmıştır. Veriler değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metodlar (ortalama, standart sapma, medyan, minimum, maksimum) kullanılmıştır. Nicel verilerin normal dağılıma uygunlukları Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk testi, Çarpıklık-Basıklık testi ve grafiksel değerlendirmeler ile sınanmıştır. Nicel verilerde implant bölgesi ve çekim yönü etkileşimlerini göz önüne alarak, tutuculuk kuvvet değeri ölçümleri üzerine etkilerinin değerlendirmelerinde General Lineer Modelden yararlanılarak İki yönlü Varyans Analizi (Two-way ANOVA) modelleri ve One-way Anova Test ile ikili karşılaştırmalarında Bonferroni test kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık en az p<0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir. İmplant konumlarının ortalama başlangıç tutuculuk kuvvetleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Posterior implant grubuna dahil olan 1. premolar implant bölgesinin, en yüksek ortalama başlangıç tutuculuk kuvvetine sahip olduğu tespit edilmiştir. Ortalama başlangıç tutuculuk kuvveti en yüksekten en düşüğe sırasıyla; 1. premolar bölgesi, 2. premolar bölgesi, kanin bölgesi ve lateral bölgesi olarak tespit edilmiştir.
Anahtar Sözcükler: İmplant, İmplant Konumları, Overdenture, Retansiyon

Abstract:
Complete dentures are insufficient in terms of stability and retention. Problems experienced in treatments and patient dissatisfaction led clinicians to different treatment options. With the widespread use of dental implants today, implant-retained overdenture prostheses have become a common alternative. Retention of implant-retained overdenture prostheses is directly affected by the location of the implants. The aim of this study was evaluation of the effect of implant positions on initial retention force in implant-retained overdenture prostheses applied on implants placed in 4 different regions. In the study, 8 digital implant analogues, 8 Novaloc abutments, 160 yellow color-coded PEEK matrix, 40 Novaloc titanium caps (Straumann, Basel, Switzerland), 1 digital 3D printed lower jaw model in which digital implant analogues were placed, 20 acrylic overdenture prostheses were used. The planning of the lower jaw model was carried out with the software program CoDiagnosticX (Straumann, Basel, Switzerland) in a digital environment to place 8 implant analogues in 4 different positions, parallel to each other and perpendicular to the occlusal plane. Following the planning, the jaw model was printed on a three-dimensional printer. The locations where the implant analogs are placed are the lateral region, the canine region, the first premolar region and the second premolar region. Novaloc brand is used as the retention system. As the retentive element of this system, yellow color-coded PEEK matrix which has medium retention, was prefferred. Tensile tests were performed on a Universal Tester (LRX, Lloyd Instruments Ltd, West Sussex, UK) to determine the retention forces. Tensile tests were carried out by attaching 4 pins placed on 20 acrylic prostheses to the holding arms of the test device. Tensile tests were performed on each prosthesis in 4 different directions (anterior, posterior, lateral and anteroposterior directions) to determine the initial retention force values. IBM SPSS Statistics 26 (IBM SPSS, Turkey) program was used for statistical analysis. While evaluating the data, descriptive statistical methods (mean, standard deviation, median, minimum, maximum) were used. Accuracy of quantitative data was tested by Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk test, Skewness-Kurtosis test and graphical evaluations. Considering the interactions of the implant area and the direction of attraction in the quantitative data, Two-Way Analysis of Variance (Two-Way ANOVA) models by using the General Linear Model   were used for the evaluation of their effects on the retention force value measurements. Bonferroni test were used in pairwise comparisons with One-Way Anova Test. Statistical significance was evaluated at least at the p<0.05 level. Statistically significant differences were found between the mean initial retention force of the implant locations. The 1st premolar implant region was found to have the highest mean initial retention force. Average initial retention force from highest to lowest, respectively were; 1st premolar region, 2nd premolar region, canine region and lateral region.
Keywords:  Dental implant, Implant Locations, Overdenture, Retention