Osmaniye'de üretilen bazı yerfıstıklarından yerfıstığı yağına aflatoksin geçişinin incelenmesi
Investigation of aflatoxin passage from some peanuts produced in Osmaniye to peanut oil
Yazar: KORAY ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADNAN BOZDOĞAN
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Gıda Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Aflatoksinler = Aflatoxins ; Ekstraksiyon =   ; Yer fıstığı = Peanut ; Yer fıstığı yağı = Peanut oil

Özet:
Bu araştırmada, Osmaniye ilinde iç fıstık üretimi yapılan fabrikalardan şekil, boyut ve tat bakımından tüketime uygun olmayan, düşük kalite fıstıklar ve bu fıstıklardan; solvent ekstraksiyon yardımıyla, soğuk presyon yöntemiyle, kavrulan fıstıkların soğuk presyonu ve  endüstriyel yöntemle elde edilen yağlar HPLC cihazıyla aflatoksin (B1, B2, G1, G2) yönünden incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; yerfıstıklarında AFB1 ve AFB2 miktarları sırasıyla 41.59-221.8 µg/kg ve 5.88-40.93 µg/kg arasında değişmiştir. Solvent ekstraksiyon yönteminde AFB1 ve AFB2 miktarları sırasıyla 6.08-59.89 µg/kg ve 0.99-13.11 µg/kg arasında belirlenmiştir. Kavrulan fıstıkların soğuk presyonu yönteminde AFB1 ve AFB2 miktarları 6.63-85.09 µg/kg ve 1.14-26.19 µg/kg arasında tespit edilmiştir. AFB1 ve AFB2 miktarları soğuk presyon yönteminde sırasıyla 10.51-88.67 µg/kg ve 1.66-30.05 µg/kg arasında bulunmuştur. Endüstriyel yöntemde AFB1 ve AFB2 tespit edilememiştir. Ayrıca, hem yerfıstıklarında hem de bu fıstıklardan elde edilen yağlarda AFG1 ve AFG2 bulunamamıştır. Gıda kodeksine göre endüstriyel yöntemle elde edilen yağlar hariç yerfıstıklarında ve yerfıstığı yağlarında aflatoksin miktarları yasal sınırların üzerinde bulunmuştur. Yerfıstıklarından, yerfıstığı yağına AFB1 ve AFB2 geçişi en fazla soğuk presyon yönteminde (AFB1: %40, AFB2: %69) gerçekleşmiş, bunu kavrulan fıstıkların soğuk presyonu  yöntemi (AFB1: %35, AFB2: %62) takip etmiş, en az geçiş solvent ekstraksiyon yönteminde (AFB1: %29, AFB2: %35) meydana gelmiş ve endüstriyel yöntemde (AFB1: %0, AFB2: %0) gerçekleşmemiştir. 
Anahtar kelimeler: Yerfıstığı, yer fıstığı yağı, aflatoksin, ekstraksiyon

Abstract:
In this research, peanuts without shells collected from different factories in Osmaniye that are not suitable for consumption in terms of shape, size and taste, and their oils produced with four different methods, solvent extraction, cold pressing, cold pressing of roasted peanuts and industrial application were tested for aflatoxins (AFB1, AFB2, AFG1 and AFG2) using HPLC method. According to results; the levels of AFB1 and AFB2 in peanuts were in the range of 41.59 - 221.8 µg/kg and 5.88 - 40.93 µg/kg, respectively. The levels of AFB1 and AFB2 in peanut oils derived from solvent extraction were in the range of 6.08 - 59.89 µg/kg and 0.99 -13.11 µg/kg, respectively. The amounts of AFB1 and AFB2 in oils derived from cold pressing of roasted peanuts were in the range of 6.63 - 85.09 µg/kg and 1.14 - 26.19 µg/kg, respectively. The amounts of AFB1 and AFB2 in peanut oils derived from cold pressing method were in the range of 10.51 - 88.67 µg/kg and 1.66-30.05 µg/kg, respectively. However, AFB1 and AFB2 were not detected in peanut oils derived from industrial application. Further more, AFG1 and AFG2 were not found in peanuts and peanuts oils. The levels of aflatoxins in peanuts and peanuts oil except for oils derived from industrial applications were found to above legal limits of Turkish Food Codex. The highest migration of AFB1 and AFB2 from peanuts to its oil was in cold pressing method (AFB1: %40, AFB2: %69), followed by cold pressing of roasted peanuts (AFB1: %35, AFB2: %62). The lowest migration of AFB1 and AFB2 from peanuts to its oil was in solvent extraction method (AFB1: %29, AFB2: %35), while no migration of aflatoxins in industrial application method (AFB1: %0, AFB2: %0).
Keywords: Peanuts, peanuts oil, aflatoxin, extraction