Etik liderliğin belirleyicileri olarak kişilik, örgüt kültürü, dini yönelim ve çevresel faktörler: Antalya'daki dört ve beş yıldızlı otellerde bir uygulama
Determinants of ethical leadership as personality, culture of organization, religion orientation and environmental factors: Sample of four and five stars hotels in Antalya
Yazar: FARUK KEREM ŞENTÜRK
Danışman: PROF. DR. KAZİM DEVELİOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dini eğilimler = Religious tendencies ; Etik liderlik = Ethical leadership ; Kişilik = Personality ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Liderler = Leaders ; Liderlik = Leadership ; Oteller = Hotels ; Çevre faktörleri = Environmental factors ; Çevresel etki = Environmental impact ; Örgüt kültürü = Organizational culture

Özet:
Romalı devlet adamı Çiçero toplumun sahip olduğu ahlaki yapının önemini "Memleketler parasızlıktan değil, ahlaksızlıktan çökerler" sözleri ile ifade etmektedir.  Gerek sosyal ve kültürel gerekse iş hayatımızda meydana gelen önemli değişmeler olgulara ve kavramlara bakış açımıza da etki etmektedir. Bu etkilerin olumsuz yanlarını bertaraf etmenin etik bir bakış açısına sahip liderler aracılığı ile gerçekleştirilebileceği düşünülmektedir. Bu noktadan hareketle araştırmamız "Etik bir liderin oluşumunda etki sahibi faktörler nelerdir?" sorusuna cevap aramayı amaçlamaktadır.
Araştırma kapsamında etik liderliğin oluşumunda etki sahibi olduğu düşünülen kişilik, örgüt kültürü, dini yönelim, aile çevresi, iş çevresi, sosyal çevre ve bireysel ve kurumsal özellikler değişkenleri ele alınmıştır. Araştırmanın evrenini Antalya'da faaliyet gösteren 4 ve 5 yıldızlı otel işletmelerinde farklı kademelerde çalışan 312 yönetici oluşturmaktadır.
Etik liderlik algısındaki farklılıkları tespit etmeye yönelik t-testi ve ANOVA analizi, bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenimiz olan etik liderlik üzerindeki etkisini test etmek için regresyon analizinden faydalanılmıştır. Geliştirilen etik liderlik ölçeğinin geçerliliği faktör analizi, güvenilirliği ise Cronbach Alfa yöntemi ile test edilmiştir. 
Yapılan faktör analizi sonucunda etik liderlik ölçeğinin tek faktör altında toplandığı sonucuna ulaşılmıştır. Farklılık analizleri sonucunda ise etik liderliğin çalışılan otelin sahip olduğu yıldız sayısına, yöneticinin eğitim düzeyine, gelir düzeyine ve günlük çalışma süresine göre farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkileri tespit etmeye yönelik yapılan regresyon analizleri sonucunda ise kişilik özelliklerinden uyumluluk ve açıklık özelliklerinin ve örgüt kültürü tiplerinden klan kültürünün etik liderlik ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Dini yönelim açısından ise hem içsel dini yönelim hem de dışsal dini yönelim etik liderlik ile ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Aile çevresinden anne ve kardeşlerin, iş çevresinden sahip olunan iş tecrübesinin ve son olarak sosyal çevre bileşenlerinden topluma bakış açısı ve mahalle arkadaşlarının etik liderlik oluşumunda etki sahibi değişkenler olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak araştırma kapsamına alınan tüm değişkenlerin etik liderlik oluşumunda kısmen etki sahibi olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
"Homelands collapse not cause of lack of money but immorality", those words stated by Cicero, who was one of the important Roman statesmen, in order to emphasize on the importance of moral structure of societies. Significant changes either in our social and cultural or work lives affect our perspectives on facts and concepts. It has been thought that in order to eliminate the negative consequences of these effects, leaders are needed with ethical perspectives. Based on this idea, our research aims to answer the question of "What are the factors that affect formation of an ethical leadership?". 
The scope of this study consists of personality, organizational culture, religious orientation, family environment, work environment, social environment, and individual characteristics which are taught that have an impact on the formation of ethical leadership. Sample of this study consists of 312 managers, who work in various departments of 4 and 5 star hotels in Antalya region.
t-test and ANOVA analyses have been used to determine the differences on the ethical leadership perception and regression analysis has been used to analyze the affect of independent variables on ethical leadership, which is our dependent variable. The validity of developed scale has been examined with factor analysis when the reliability has been examined with the Cronbach Alfa method.
As a result of the factor analysis, it has been determined that the ethical leadership scale items gathered under single factor. In consequence of variation analysis, it has been determined that ethical leadership indicates some differences according to the  star number of hotels, education level, income level and daily working time of managers. In consequence of regression analyses, it has been found that the personality traits such as agreeableness and openness have an affect on ethical leadership behaviors. In addition; it has been determined  that  clan culture as an organizational type, intrinsic and extrinsic religious orientation, mother and brothers' effect from the family environment, job experiences which are acquired from the work environment and as the social component the perception of community and friends from neighborhood have a significant effect on the formation of ethical leadership. As a conclusion, it has been determined that all variables that have been included in this study have a partial impact on the formation of ethical leadership.