45-49 yaş kadınlara verilen sağlık eğitiminin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of health education given to women aged 45-49
Yazar: GÖKÇE ASLAN TEKTEN
Danışman: PROF. DR. ALİYE MANDIRACIOĞLU
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Halk eğitimi = Public education ; Menopoza karşı tutum = Attitudes toward menopause ; Sağlık eğitimi = Health education

Özet:
45-49 Yaş Kadınlara Verilen Sağlık Eğitiminin Etkinliğinin Değerlendirilmesi
Amaç: Menopoz kadın yaşamının önemli dönüm noktalarından birisi olarak kadın yaşamında kapsamlı değişikliklere yol açmaktadır. Yaşam beklentisinin uzamasıyla birlikte kadınların menopoz döneminde karşılaştıkları fizyolojik ve psikolojik sorunlara odaklanılması daha fazla önem kazanmaktadır. Sağlık çalışanlarının kadınların menopoz döneminin getirdiği değişikliklerle ve sorunlarla mücadele edebilmesi ve daha kaliteli bir yaşam sürdürmesi için sunabilecekleri hizmetlerden biri de menopoz hakkında kadınların eğitilmesidir. Bu araştırmada menopoz konusunda verilen Menopoz Sağlık Eğitiminin (MSE) menopoz sürecindeki kadınların menopoza yönelik tutumları, menopozal yakınmaları ve SMEAR testi yaptırma, kendi kendine meme muayenesi (KKMM) yapma, menopoz kontrolleri ve mamografi yaptırma tutum ve davranışları üzerindeki etkisini belirlemek amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Girişimsel deneysel yöntemlerle gerçekleştirilen bu araştırmanın verileri, Niğde Ömer Halisdemir Eğitim ve Araştırma Hastanesine müracaat eden 45-49 yaş aralığındaki menopoza girmiş müdahale grubundaki 48 kadın ve kontrol grubundaki 46 kadın ile toplanmıştır. Müdahale grubundaki kadınlara ön test sonrası bu araştırma için geliştirilmiş olan MSE verilmiştir ve altı ay sonra son test uygulanmıştır. Kontrol grubundaki kadınlara ise MSE verilmeden ön test ve son test uygulanmıştır. Araştırmanın hem ön test ve son test verileri, hem de müdahale ve kontrol grubu verileri karşılaştırılarak analiz edilmiştir. 
Sonuç: Araştırmanın bulguları, müdahale grubundaki kadınların verilen MSE sonrasında menopoza yönelik tutumlarının daha olumlu hale geldiğini göstermiştir. Müdahale grubundaki kadınların eğitim sonrasında menopozal yakınma sıklıklarında azalma olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, müdahale grubundaki kadınların SMEAR testi yaptırma, KKMM yapma, menopoz kontrolü yaptırma ve mamografi yaptırma davranışları sıklığının arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Sağlık çalışanlarının kadınların menopoz hakkında eğitilmeleri konusuna daha çok yoğunlaşmaları ve kadınların menopoz hakkında eğitilmeleri için sistematik ve standart bir sağlık eğitimi programı geliştirilmesi önerilmiştir. 
Anahtar Kelimeler; Eğitim; Menopoz; Sağlık davranışı; Transteoretik model; Tutum

Abstract:
Evaluation of the Effectiveness of Health Education Given to Women aged 45-49
Purpose: As one of the most important turning points in women's life, menopause leads to comprehensive changes. With the prolongation of life expectancy, it becomes more important to focus on the physiological and psychological problems that women face during menopause. It is among the duties of health professionals to provide services to women in this period that will reduce their problems and increase their quality of life. One of the services that can be provided by health professionals in order for women to cope with the changes and problems brought by the menopause period and to lead a better quality of life is to educate women about menopause. This study aims to determine the effect of Menopause Health Education on menopause on the attitudes and behaviors of women in the menopausal process towards menopause, their menopausal complaints, and the attitudes and behaviors of SMEAR removal, breast self-examination (BSE), menopause controls and mammography. 
Materials and Methods: The data of this study, which was carried out with controlled experimental methods, were collected from 48 women in the intervention group and 46 women in the control group, aged 45-49 years, who applied to Niğde Ömer Halisdemir Training and Research Hospital. After the pre-test was administered to the women in the intervention group, the Menopause Health Education developed for this study was given and the post-test was administered six months later. Pre-test and post-test were applied to the women in the control group without giving Menopause Health Education. Both the pre-test and post-test data of the study and the intervention and control group data were compared and analyzed. 
Conclusion: The findings of the study showed that women's attitudes towards menopause became more positive after the Menopause Health Education given to the women in the intervention group. After the Menopause Health Education given to the women in the intervention group, it was found that the frequency of menopausal complaints did not decrease. In addition, it was concluded that after the Menopause Health Education given to the women in the intervention group, the frequency of SMEAR removal, BSE, menopause control and mammography increased. It is recommended that health professionals focus more on educating women about menopause and develop a systematic and standardized health education program to educate women about menopause.
Keywords; Education; Menopause; Health behavior; Transtheoretical model; Attitude