Ermeni tehciri ve alınan önlemler
Relocation of Armenians and measures taken
Yazar: FEHMİ KURTULUŞ
Danışman: PROF. DR. KEMAL ARI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Ermeni tehciri = Armenian deportation ; Ermeniler = Armenians ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Türk-Ermeni ilişkileri = Turkish-Armenian relations ; İsyanlar = Rebellions

Özet:
Yüzyıllardan beri Anadolu coğrafyasında Türkler ve Ermeniler birlikte yaşadılar. On dokuzuncu yüzyıla kadar Ermeniler ile Türkler arasında iyi bir uyum vardı. Ancak on dokuzuncu yüzyıl sonlarına doğru yabancı devletlerin de müdahale ve kasıtlı olarak yürüttükleri zararlı politikalar Ermenilerin bazı zararlı faaliyetlere girişmesine zemin hazırladı. On dokuzuncu yüzyılın sonu ile yirminci yüzyılın başlarında Ermenilerin olumsuzu davranışları iyice arttı. Bu gerilim içerisinde Birinci Dünya Savaşı başladı. Savaş sırasında Osmanlı Devleti içerisinde yaşayan bazı Ermeniler dış devletlerden aldıkları destekle isyanlara ve bulundukları yerlerdeki Müslüman halka zulüm girişiminde bulundu. Savaşın devam ettiği sırada cephelerde savaşan Osmanlı Devleti bir de içeride Ermeniler ile mücadele etmek zorunda kaldı. Yaşanan olaylardan sonra Osmanlı Devleti Ermenileri savaşın daha az yoğunlukta olduğu ve düşmanla iş birliği yapmalarının pek mümkün olmadığı bir başka yere sevk etme kararı aldı. Bu sevk kararı ile zararlı eylemler içerisinde olan Ermeniler, Osmanlı toprakları içerisinde bir başka bölgeye göç ettirildi.
 Ermenilerin sevk edilmesi kararından sonra Osmanlı Devleti, sevkiyatın düzgün bir şekilde gerçekleşmesi için bazı önlemler aldı.  Bu önlemler ile Osmanlı Devleti sevk olunan Ermenilerin; canlarını, mallarını, sağlıklarını korumayı hedefledi. Ermeni kadınları ve çocukları başta olmak üzere göç edecek olan Ermenilerin ihtiyaçlarını ağır savaş koşullarında dahi görmezden gelmedi. 
Çalışmamda sevk olunan Ermenilerin iaşeleri, iskanları, sağlıkları ve geride bıraktıkları malların düzenlenmesi konularında neler yapıldığı belgeler ve kaynaklar çerçevesinde incelendi. Sevk sırasında görevini kötüye kullanan kişilerin yargılanmaları ve bu yargılamaların sonuçları ele alındı.

Abstract:
After the decision to relocate the Armenians, the Ottoman Empire took a number of measures in order to ensure that the migration could be carried out easily and to prevent the Armenians who would be relocated from encountering any problems. The relocation of Armenians, the issue of security, providing food and health, and finally the prevention of ill-treatment during the immigration were the subjects of importance by the Ottoman Empire. Ottoman Empire took many precautions on these issues. The authorities also took measures to protect the Armenian women and children. The government also carefully recorded the immovable properties of the Armenians that were relocated. In spite of all the measures taken by the government, there were some problems and the authorities were very careful to sentence and give the necessary punishments to those who disobey the orders or abused the Armenians.