Finansal krizlerin firmaların temettü politikasına etkisi: 2008 krizi temelinde BİST 100 endeksi'nde listelenen firmalar üzerine bir uygulama
Impact of financial crisis on dividend policy of companies: An application on firms listed in the BIST 100 index on the basis of the 2008 crisis
Yazar: HAZAL TAŞÇI
Danışman: PROF. DR. TURHAN KORKMAZ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Ekonomik kriz 2008 = Economical crisis 2008 ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Finansal kriz = Financial crisis ; Hisse senetleri = Stocks ; Kar payı = Dividend ; Kar payı alma hakkı = Right to dividend ; Kriz = Crisis

Özet:
İşletmelerde temettü politikası, finans yazınının uzun süredir üzerinde tartıştığı ve karar
birliğine varamadığı önemli bir konudur. Özellikle, belirsizliğin ve volatilitenin yüksek olduğu
kriz dönemlerinde, firmalar için temettü kararları her zamankinden daha fazla önem
taşımaktadır. Bu çalışmanın öncelikli amacı, işletmelerin temettü politikalarını etkileyen
faktörlerin belirlenmesi ve kriz dönemlerinde bu faktörlerin ne şekilde değiştiğinin
incelenmesidir. Bununla beraber, çalışmada, temettü politikasına ilişkin güncel teorik
yaklaşımların geçerliliği test edilmiştir. Çalışmanın analiz dönemi 2004-2016 yıllarını
kapsamaktadır. 2008 küresel krizinin etkisini görmek amacıyla analiz dönemi; tüm dönem, kriz
öncesi dönem ve kriz sonrası dönem olarak olarak üçe ayrılmıştır. BİST 100 Endeksi'ndeki 43
firmanın finansal verileri kullanılarak, 2004-2016 (tüm dönem), 2004-2008 (kriz öncesi) ve
2009-2016 (kriz sonrası) olmak üzere üç ayrı dönem için panel veri yöntemi kullanılarak analiz
yapılmıştır. Sonuçta, bağımlı değişken olan temettü ödeme oranı ile firma kârlılığı, büyüme
fırsatları, birikmiş kâr/özkaynak oranı ve nakit oranı arasında pozitif bir ilişki olduğu
görülmüştür. Büyüme fırsatları ve temettü ödeme oranı arasındaki ilişki, beklenenin aksine
pozitif çıkmıştır. Bu durum yatırım fırsatları fazla olan firmaların, gelecek kazanç beklentilerinin
olumlu olduğu ve buna bağlı olarak temettü ödemesi yapıldığını göstermektedir.
Öte yandan, kriz dönemlerinde firmaların temettü politikasını etkileyen faktörlerin
değiştiği ve nakit oranının öneminin arttığı tespit edilmiştir. Yaşanan likidite sıkıntısına bağlı
olarak birçok firma 2009-2010 yıllarında temettü ödeme oranlarını düşürmüş fakat ödeme
yapmaya devam etmiştir. Bu durum temettünün bilgi içeriği ve sinyal etkisinin kriz dönemlerinde
dahi geçerli olduğunu kanıtlamaktadır. Ayrıca çalışmanın bulguları, yaşam döngüsü teorisi, temsil
maliyeti teorisi ile uyumludur.

Abstract:
Dividend policy in firms is a significant issue over which the finance literature has been
deliberating and not achieved a consensus for a long time. Dividend decisions bear essential
importance more than ever at crisis periods when the uncertainity and the volatility are relatively
at high levels. The primary purpose of this study is to determine the factors influencing dividend
policies adopted by firms and examine the pattern of changes in such policies at crisis periods.
Besides, the validity of the current theoretical approaches to dividend policy has been tested. The
analysis period of the study covers the years 2004-2016. In order to observe the effects of the
global crisis, the analysis period is divided into three parts as whole period, pre-crisis period and
post-crisis period. The analysis has been performed by exercising panel data method for three
separate periods 2004-2016 (whole period), 2004-2008 (pre-crisis) and 2009-2016 (post-crisis)
based on financial data of 43 firms at ISE 100 Index. Consequently, a positive relation has been
detected among dividend payout ratio being a dependent variable, firm profitability, growth
opportunities, retain earning/equity ratio and cash ratio. The relationship between growth
opportunities and the dividend payout ratio has been positive, contrary to expectations. This
shows that firms with high investment opportunities have a positive expectation of future
earnings and accordingly pay dividends.
On the other hand, it is identified that the factors influencing dividend policy of the firms
change and cash ratio increase substantially at crisis periods. Due to the current liquidity
problem, many companies have reduced dividend payout rates in 2009-2010, but continue to pay.
This proves that the information content and signaling effect of the dividend is valid even in times
of crisis. In addition, the findings of the study are consistent with the theory of life cycle and
agency cost theory.