Hafif düzey otizm spektrum bozukluğu olan çocukların dikotik dinleme becerilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of dichotic listening skills of children with middle autism spectrum disorder
Yazar: HACER AKSAN KÖPRÜ
Danışman: PROF. DR. SEYHAN ALKAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Dinleme = Listening ; Dinleme becerisi = Listening skill ; Mobil uygulama = Mobile application ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; İşitsel işlemleme = Auditory processing

Özet:
Otizm, tipik olarak bireyden bireye farklılık gösteren çeşitli semptomlarla ortaya çıkan karmaşık bir gelişimsel bozukluktur. Bu bozukluk, sosyal temas ve iletişim becerilerinde kısıtlamalarla, sınırlı ve tekrarlayıcı davranışlarla karakterizedir. Otizm spektrum bozukluğu (OSB), sosyal etkileşim ve iletişimdeki bozukluklarla tanımlansa da OSB teşhisi konan bireylerde işitsel uyaranlara anormal davranışlar gözlenmiştir. Bu bireylerdeki duyusal işleme güçlükleri, işitsel alan dahil olmak üzere hemen hemen bütün duyuları etkilemektedir. Bu algısal bozulmalar OSB 'de önemli bir tanı bulgusu olarak kabul edilir ve özellikle konuşma     ve iletişim olmak üzere daha yüksek dereceli işlevler için yapı taşlarını oluşturur. OSB' li bireyler, algısal rahatsızlıklardan ve bu durumla ilişkili iletişimsel yeteneklerdeki zorluklardan dolayı işitsel yeteneklerinde değişiklikler gösterebilirler. Bunlar, merkezi işitsel sinir sisteminde akustik bilgiyi işleme performansının düşük olmasıyla sonuçlanabilir, yani merkezi işitsel işlemede bir bozulmaya neden olabilir. İletişim ve dil bozukluğu OSB 'lerin temel semptomlarından biridir. Uygun dil gelişimi için işitsel yolun periferik kısmından merkezi kısmın bütünlüğüne duyulan ihtiyaç göz önüne alındığında, bu yoldaki değişiklikler hem dil ediniminde hem de işlevsel kullanımında hasara neden olmuştur. Yapılan araştırmalarda OSB' li bireylerde işitsel bilgilere ve özellikle konuşmaya yönelimin azaldığı gözlenmiştir. Limbik sistemdeki hipokampusun ise otistik bireylerde olgunlaşmadığı tespit edilmiştir. Hipokampus duyusal girdinin yanı sıra öğrenme ve hafızadan sorumludur. İşitsel bilgiler hipokampusta işlendiği için OSB 'li bireylerde bilgi uzun süreli belleğe aktarılmamaktadır. Hemisferler arasında işitsel bilgilerin iletimini doğrudan etkileyen corpus callosum, OSB' li bireylerde işlevsel yetersizliğe sahiptir. Bu nedenle otizmli bireylerde dikotik dinleme becerilerinde düşüş olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışma Hafif Düzey Otizm Spektrum Bozukluğuna sahip çocuklarda dikotik kelime mobil test aracılığıyla işitsel sistemde sağ kulak avantajının araştırılması ve normal gelişim gösteren grup ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Çalışmaya 8-12 yaşları arasında Hafif düzey Otizm Spektrum Bozukluğuna sahip 30 çocuk ve 8-12 yaşları arasında normal gelişim gösteren 30 çocuk olmak üzere toplam 60 birey dahil edilmiştir. Dahil edilme kriterlerine uyan her bir katılımcıya kulaklık takılarak mobil uygulama üzerinden dikotik kelime testi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar skor olarak belirtilmiş olup analiz edilmiştir.
8-12 yaş aralığına sahip Hafif düzey otizm spektrum bozukluğuna sahip grupta Yönlendirilmiş Sol Kulak Ortalaması %2,40, Yönlendirilmiş Sağ Kulak Ortalaması %5,20 Yönlendirilmemiş Sol Kulak Ortalaması %2,43, Yönlendirilmemiş Sağ Kulak Ortalaması %2,63 olarak elde edilmiştir. 
8-12 yaş aralığına sahip normal gelişim gösteren grupta Yönlendirilmiş Sol Kulak Ortalaması %5,30 Yönlendirilmiş Sağ Kulak Ortalaması %7,40, Yönlendirilmemiş Sol Kulak Ortalaması %8,76 Yönlendirilmemiş Sağ Kulak Ortalaması %9,26 olarak elde edilmiştir.
Dikotik Kelime mobil test sonucunda Hafif düzey OSB 'li grupta yönlendirilmiş ve yönlendirilmemiş koşulda sağ kulak avantajı gözlenmiştir. Literatürle uyumlu olarak normal gelişim gösteren grubun yönlendirilmiş ve yönlendirilmemiş sağ ve sol kulak skorları hafif düzey OSB 'li grubun sonucuna göre yüksek elde edilmiş olup iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). 
Anahtar Kelimeler: Dikotik kelime testi, mobil uygulama, Otizm spektrum bozukluğu, Dikotik dinleme, İşitsel işlemleme

Abstract:
Autism is a complex developmental disorder that typically presents with a variety of symptoms that differ from individual to individual. This disorder is characterized by limitations in social contact and communication skills, and limited and repetitive behaviors. Although ASD is defined by disorders in social interaction and communication, abnormal behaviors to auditory stimuli have been observed in individuals diagnosed with ASD. Sensory processing difficulties in these individuals affect almost all senses, including the auditory area. These perceptual impairments are considered an important diagnostic finding in ASD and form the building blocks for higher-order functions, particularly speaking and communication. Individuals with ASD may show changes in their auditory abilities due to perceptual disturbances and difficulties in communicative abilities associated with this condition. These can result in poor acoustic information processing performance in the central auditory nervous system, i.e. cause a disruption in central auditory processing. Communication and language impairment is one of the main symptoms of ASD. Given the need for the integrity of the central portion from the peripheral portion of the auditory pathway for proper language development, changes in this pathway have resulted in damage to both language acquisition and functional use. Studies have shown that individuals with ASD have a decreased orientation towards auditory information and especially speaking. It has been observed that the hippocampus in the limbic system is immature in autistic individuals. The hippocampus is responsible for learning and memory as well as sensory input. Since auditory information is processed in the hippocampus, information is not transferred to long-term memory in individuals with ASD. The corpus callosum, which directly affects the transmission of auditory information between the hemispheres, has a functional disability in individuals with ASD. For this reason, it is thought that there may be a decrease in dichotic listening skills in individuals with autism. In this study, it was aimed to investigate the advantage of the right ear in the auditory system through the dichotic word mobile test in children with mild Autism Spectrum Disorder and to compare it with the normally developing group.
A total of 60 individuals, including 30 children with Mild Autism Spectrum Disorder between the ages of 8-12 and 30 children with normal development between the ages of 8-12, were included in the study. A dichotic word test was carried out via the mobile application by wearing headphones to each participant who met the inclusion criteria. Obtained results were expressed as scores and analyzed.
In the 8-12 years old group with mild Autism spectrum disorder, the Indirect Left Ear Average was %2.40, the Indirect Right Ear Average was %5.20, the Undirected Left Ear Average was %2.43, and the Undirected Right Ear Average was   %2,63. In the normal group aged between .8-12 years, the Directed Left Ear Mean was %5.30, the Directed Right Ear Mean %7.40, the Undirected Left Ear Mean  %8.76, the Undirected Right Ear Mean %9.26. As a result of the Dichotic Vocabulary Mobile Test, in accordance with the literature, it was observed that the directed right and left ear, undirected right and left ear scores of the normal group were higher than the children with mild ASD. A statistically significant difference was found between mild ASD and normal groups (p<0.05).
Keywords: Dichotic word test, mobile application, Autism spectrum disorder, Dichotic listening, Auditory processing