Fikir ve Sanat Eeserleri Kanunu kapsamında çizgi roman
Comics in Terms of Law on intellectual and artistic works
Yazar: OZAN ALİ YILDIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RABİA EDA GİRAY
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu = Intellectual and Artistic Work Law ; Roman = Novel ; Çizgi romanlar = Comic strips ; Özel hukuk = Private law

Özet:
Çizgi roman; art arda gelen resimlerin bir metinle birleşme suretiyle oluşan bir anlatım biçimidir. Bu yapı çizgi romanın eser türünün belirlenmesinden çizgi roman üzerindeki eser sahipliğine kadar birçok noktada önem taşımaktadır. Bu kısımların, oluşturdukları bütün haricinde birbirlerinden ayrı olarak da ekonomik anlamda değerlendirilmesi mümkündür. Ayrıca çizgi roman içerisinde yer alan çizgi karakterlerin veya çizgi romanın adının da eserden bağımsız olarak fikri mülkiyet hukuku ve/veya haksız rekabet hükümlerince korunması mümkündür. 
Çizgi roman, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında güzel sanat eseri olarak korunur. Çizgi roman üzerindeki eser sahipliği yönünden ise çeşitli ihtimallerden bahsedilebilir. Çizgi romanın hususiyet taşıyan tüm unsurları tek bir kişi tarafından meydana getirilmiş ise bu kişi eser sahibi olacaktır. Metin ve resimlerin farklı kişiler tarafından meydana getirilmesi halinde ise bölünebilir ortak eser sahipliği söz konusu olur. Bu durumda, yazar ve çizer kendi ürettikleri kısımları bağımsız şekilde de kullanabilir. Hizmet sözleşmesi kapsamında üretilen çizgi romanlarda ise eseri meydana getiren kişi eser sahipliği statüsüne sahip olur fakat onu çalıştıran kişi de eser üzerinde belli haklar yönünden ruhsat hakkı elde eder. 
Eser sahibinin eseri üzerindeki hakları mutlak haklardır ancak bu haklar Kanunda öngörülen hallerde sınırlanabilir. Bu kapsamdaki parodi istisnası çizgi roman açısından önem arz eder. Eser sahibinin hakları mali ve manevi haklar olmak üzere iki gruba ayrılabilir. Mali hakların yayım sözleşmesi veya karakter ürünleştirme gibi hukuki işlemlere konu olması mümkündür.


ANAHTAR KELİMELER
Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku, Fikri Mülkiyet, Çizgi Roman, Çizgi Karakter, Senaryo,
Resim, Ortak Eser, Parodi, Karakter Ürünleştirme.

Abstract:
Comics is a form of narration that is formed by merging the sequential images with a text. This structure is important in many points such as determining type of work, authorship of the comics. These parts, images and text, can be evaluated economically, apart from comics. It is also possible that cartoon characters in the comics or the name of the comics may be protected independently from the work by the provisions of intellectual property law and/or unfair competition. 
The comics is protected as a work of fine art under the Law on Intellectual and Artistic Works No. 5846. There are various possibilities for the authorship of the comics. If all the characteristic elements of the comics are created by a single person, that person will be the author of the work. If the text and images are created by the different persons, there is a compound work. In this case, the writer and the illustrator can use independently the parts they produce. In a comics produced within the context of employment relationship, the person who created the work will be its author but the employer will obtain a license for certain rights on the work. 
The rights of the author on his work are absolute rights, but it is possible to limit them in the cases prescribed in Law. The parody exception is one of these limitations and it's important for the comics. The rights of the author can be divided into two groups as economic and moral rights. The economic rights may be subject to legal actions such as publishing contract and character merchandising.


KEYWORDS
Copyright, Intellectual Property, Comics, Cartoon Character, Scenario, Image,
Compound Work, Parody, Character Merchandising