Muhasebede kavramsal çerçeve'nin uluslararası boyuta gelişimi ve önemi
The development and importance of the conceptual framework in accounting to the international dimension
Yazar: EDA DİRİCAN
Danışman: DOÇ. DR. SONER GÖKTEN
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal tablolar = Financial statements ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe standartları = Accounting standarts ; Standartlar = Standards

Özet:
Gelişen dünya düzeninde, sanayi devrimi ile birçok alanda yeni düşünceler ve akımlar doğmuştur. Muhasebe ve finans alanı da hem literatürde hem de akademik çevrelerde bu doğuşun içinde kendine yer bulmuştur. Sermaye şirketlerinin önemi ile paydaş, şeffaflık, hesap verilebilirlik gibi kavramlar daha önemli bir hale gelmiştir. Bu kavramların tüm dünya üzerinde net bir şekilde uygulanması için uluslararası kurum ve kuruluşlara ihtiyaç duyulmuştur.
Öncü gelen muhasebe kuruluşların başında yer alan FASB ve IASB, uluslararası finansal raporlama standartlarına ek olarak rehber niteliğinde olan bir Kavramsal Çerçeve yayınlamışlardır. Her iki kurum da muhasebe politikaları için finansal tabloların unsurlarını oluşturan kalemler için farklı ölçüm ve değerleme kriterleri önermiştir. Örneğin FASB; finansal raporlamanın amacının yalnızca "karar yararlığına" mı dayanması gerektiği veya yönetimin ayrı bir amaç olarak kabul edilip edilmemesi gerektiği sorusunu incelemiştir. 1989 yılında yayınlanan ilk Kavramsal Çerçeve, ekonomik ve finansal bilgiye olan ihtiyacın artması nedeniyle bazı bölümlerini güncelleyerek "Finansal Raporlamaya İlişkin Kavramsal Çerçeve" olarak 2010 yılında tekrar yayınlanmıştır.
IASB ve FASB tarafından 2002 yılında başlatılan uyum çalışması ile Kavramsal Çerçevenin ilk bölümünde karar vermede faydalı bir hedef önerir ve yönetimin değerlendirilmesiyle ilgili bilgilerin bu hedefe dahil edileceğini savunur.
FASB'nin IASB ile ortak yürüttüğü projeden çekilmesi, ile IASB 2010 yılında yayınlanmış olan Kavramsal Çerçevede herhangi bir yenileme yapmazken diğer bölümler yeniden ele alınmıştır. 2013 yılında konu ile ilgili tartışma metnini 2015 yılında ise standart metni yayınlamıştır. 1989 yılında yayınlanan Kavramsal Çerçeve'nin tüm bölümlerini, finansal tablonun unsurlarını yeniden ele alıp kamuoyuna sunduğu son Kavramsal Çerçeve'de 2018 yılında yayınlanmıştır.
Bu çalışmada, öncelikle muhasebenin tarihsel gelişimi ele alınmıştır. Daha sonra Muhasebe Standartlarının gelişimine yön veren kuruluşlar ulusal ve uluslararası olmak üzere iki başlıkta verilmiştir. Muhasebe teorisinin gelişimine yer verildikten sonra Kavramsal Çerçeve'nin gelişimi ve önemi ile amacı FASB ve IASB açısından ele alınmıştır. 1989 yılından 2018 yılına kadar yayınlanan kavramsal çerçevelerin gelişim süreçleri bu kapsamda değerlendirilmiştir.

Abstract:
In the developing world order, new ideas and trends have emerged in many fields with the industrial revolution. The fields of accounting and finance have also found a place in this emergence in both literature and academic circles. With the importance of capital companies, concepts such as stakeholders, transparency, and accountability have become more important. International institutions and organizations are needed for the clear implementation of these concepts all over the world.
In addition to international financial reporting standards, the FASB and IASB, two of the world's leading accounting organizations, have published a conceptual framework that serves as a guide. Both institutions have proposed different measurement and valuation criteria for the items that make up the elements of the financial statements for their accounting policies. For example, FASB examined the question of whether the purpose of financial reporting should be based solely on 'decision usefulness' or whether management should be treated as a separate purpose. With the harmonization work initiated by the IASB and the FASB in 2002, it proposes a useful target for decision making in the first part of the conceptual framework and argues that information about management evaluation will be included in this target. The first conceptual framework, published in 1989, was republished in 2010 as the "Conceptual Framework for Financial Reporting" by updating some parts of it due to the increasing need for economic and financial information.
With the withdrawal of the FASB from the joint project with the IASB, the IASB reconsidered other parts that were not renewed in the conceptual framework published in 2010. He published the discussion text on the subject in 2013 and the standard text in 2015. It was published in 2018 in the final conceptual framework, which reconsidered all parts of the conceptual framework published in 1989 and the elements of the financial statement and presented it to the public.
In this study, first of all, the historical development of accounting is discussed. Later, the organizations that shape the development of Accounting Standards are given under two headings as national and international. After the development of the accounting theory is given, the development and importance of the Conceptual Framework and its purpose are discussed in terms of FASB and IASB. The development processes of the conceptual frameworks published from 1989 to 2018 were evaluated in this context.