Farklı sulama suyu kalitesi ve sulama düzeylerinin pırasa (Allium porrum L.) bitkisinin verim ve kalite parametreleri üzerine etkisi
Effect of different irrigation water quality and irrigation levels on yield and quality parameters of leek (Allium porrum L.)
Yazar: MEHMET SAİT KİREMİT
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN ARSLAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Allium porrum = Allium porrum ; Bitki su tüketimi = Plant water consumption ; Drenaj suyu = Drainage water ; Pırasa = Leek ; Su stresi = Water stress ; Sulama suyu = Irrigation water

Özet:
Bu çalışmada, farklı sulama suyu kalitesi ve sulama düzeylerinin pırasa  ( Allium porrum L.) bitkisinin verimine, bazı kalite parametrelerine ve toprak tuzluluğu üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Sulama suyu tuzluluğu ve sulama düzeyleri denemeleri tesadüfi parseller deneme desenine göre yerleştirilerek 4 tekrarlamalı olarak saksılarda yürütülmüştür. Çalışma,  üstü plastik örtü ile kapatılmış bir alanda yürütülmüştür. Birinci denemede, bitkiler 5 farklı sulama düzeyi ile (tüketilen suyun S1 = %25, S2 = %50, S3 = %75, S4 = %100, S5 = %118),  ikinci denemede ise 7 farklı tuzluluğa sahip sular ile  ( T0 = 0.38 dSm-1, T1 = 1.0 dSm-1, T2 = 2.0 dSm-1, T3 = 3.0 dSm-1, T4= 4.0 dSm-1, T5 = 5.0 dSm-1, T7 = 7.0 dSm-1)  oluştulmuştur. Araştırma sonunda elde edilen verilere göre,  sulama düzeyi azaldıkça gövde ağırlığı, gövde kuru ağırlığı, yaprak uzunluğu, gövde uzunluğu, bitki boyu, yaprak ağırlığı azalmıştır. Aynı şekilde yaprak kuru ağırlığı bitki su tüketimi, su kullanım etkinliği gövde çapı, yaprak alanı, toprak tuzluluğunda önemli düzeyde azalma meydana gelmiştir. Sulama düzeylerinin klorofil içeriği ve yaprak sayısına herhangi bir etkisi bulunmamıştır. Sulama suyu tuzluluğu arttıkça gövde ağırlığı,  kök ağırlığı, yaprak uzunluğu, bitki boyu, yaprak ağırlığı, bitki su tüketimi, su kullanım etkinliği gövde çapı, yaprak alanı, klorofil içeriği, drenaj suyu miktarı azalmıştır. Sulama suyu tuzluluğu arttıkça drenaj suyu tuzluluğu ve toprak tuzluluğu ise artmıştır. Sulama düzeyi için verim tepki faktörü 1.262, tuz stresi için ise 1.481 olarak belirlenmiştir. Pırasa bitkisinin sulanmasında su kısıtı uygulamasının yapılması verimin azalmasına neden olacağından mevsim boyunca bitkinin ihtiyacı olan suyun tamamı karşılanmalıdır. Pırasa bitkisinin tuzluluk eşik değeri 1.21 dS/m olarak bulunmuş,birim tuzluluk artışına karşın gövde yaş ağırlığında ise %9.622 oranında azalma meydana gelmiştir. Elde edilen verilere göre pırasa bitkisinin tuzluluğa orta derecede duyarlı olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study effect of different irrigation water quality and irrigation levels investigated  on  yield,  some quality parameters of  leek (Allium Porrum L.) and soil salinity. Irrigation water salinity and irrigation levels experiments were conducted according to randomized plots design with four replications in pots experiment. The research was carried out in area which is  only closed on the top with plastic cover. At the first experiment, crops were irrigated with 5 different water levels (consumed water S1 = %25, S2 = %50, S3= %75, S4 =%100, S5= %118) and at the second experiment crops were irrigated with 7 different irrigation water salinity (T0 = 0.38 dSm-1, T1 = 1.0 dSm-1, T2 = 2.0 dSm-1, T3 = 3.0 dSm-1, T4= 4.0 dSm-1, T5 = 5.0 dSm-1, T7 = 7.0 dSm-1). According to the data obtained at the end of the research, stem weight, stem dry weight, leaf length, stem length, plant height, leaf weight were significantly decreased with decreasing irrigation levels.  Similarly  leaf dry weight, evapotranspiration, water use efficiency, stem diameter, leaf area and soil salinity were considerably reduction occurred. Chlorophyll content and number of leaves were unaffected from irrigation levels. In the different irrigation water salinity experiment, stem weight, stem dry weight, root weight, root dry weight, leaf length, plant height, leaf weight, leaf dry weight, evapotranspiration, water use efficiency, stem diameter, leaf area, chlorophyll content and drainage water quantity were decreased with increasing irrigation water salinity. Drainage water salinity and soil salinity were increased with increasing water salinity. The yield response factor (Ky) was determined 1.262 for irrigation levels and  1.481  for salt stres. Water stress practices will cause a decreases in a yield of leek crops so that throughout the growing season must be supplied all of the water needed by plant. The threshold value of leek wasfound  1.21 dS/m and relative stem weight was decreased  %9.622 with per unit increase in threshold value (>1.21).  With regard to obtained data, alliumporrum L.was found moderately sensitive to salinity.