Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda video elektroensefalografi-polisomnografi ile uyku bozukluklarının değerlendirilmesi
Evaluation of sleep disorders with video electroensephalography-polisomnography in children with hyperactivity disorder with deficiency hyperactivity
Yazar: GÖZDE KURŞUN AĞLAMIŞ
Danışman: PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Polisomnografi = Polysomnography ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Çocuklar = Children

Özet:
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), çocukluk çağının en sık görülen gelişimsel bozukluklarından birisidir. Biyolojik, psikolojik ve sosyal nedenlerin birlikte rol aldığı düşünülmekle birlikte etiyolojisi net olarak bilinmemektedir. Bu çalışmada; DEHB tanısı konan çocuklarda objektif ve subjektif yöntemlerle uyku yapısı incelenmiş, sağlıklı olan çocuklarla arasındaki fark araştırılmıştır. Çalışmamızda 3-18 yaş arası, ilk defa DEHB tanısı alan, herhangi bir nörolojik ya da sistemik rahatsızlığı bulunmayan 36 çocuk ile sağlıklı olan 15 çocuk karşılaştırılmıştır. Çalışmaya katılan tüm çocukların anne ve babalarından demografik bilgiler, subjektif uyku özellikleri, Çocuklarda Uyku Alışkanlıkları Anketi ve Çocuklarda Uyku Formu'nu doldurmaları istenmiş ve hastalar yatırılarak video EEG - polisomnografi uygulanmıştır.
DEHB grubunda saptanan uyku bozukluğu kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptanmıştır (p=0,001). Uyku Bozuklukları Sınıflaması alt gruplarına bakıldığında Sirkadiyen Ritim Bozukluğu ve Uyku ile İlişkili Hareket Bozukluğu oranı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptanmıştır (p=0,044, p=0,044). PSG verileri açısından karşılaştırıldığında DEHB grubunda kontrol grubuna göre total uyku süresi, uyku etkinliği,  N2, N3 süreleri, REM süresi, REM yüzdesi ortalaması kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düşük, uyku latansı, N1 yüzdesi,N1 süresi, REM latansı ortalaması istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptanmıştır. DEHB grubundaki 3 çocuğun EEG bulgusunda fokal epileptik bozukluk saptanmıştır. PSG'deki diğer parametreler açısından istatistiksel olarak fark saptanmamıştır. Çocuklarda Uyku Alışkanlıkları Anketi verilerine paralel olarak DEHB tanılı çocuklarda uyku bozukluğu kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001).
Çalışmamız DEHB ve uyku bozuklukları arasındaki ilişkiyi göstermesi nedeniyle önemli bulgular içermektedir. Bu sayede uyku ile ilişkili sorunlar tanınabilir ve tedavi ile çocuk ve ebeveynlerin yaşam kalitesi artırılabilir.

Abstract:
Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD), is the most frequently encountered development disorder of childhood period. It is considered that biological, physcological and social reasons cause it mutually but etiology is not known clearly. In this study, regular sleep pattern was observed with objective and subjective methods on the children with ADHD diagnosis, difference between health children was investigated. In our study 36 children with no neurological or systematic disease between 3-18 age range with ADHD diagnosis as first time, and health 15 children were compared. All the children who participated in the study were asked to fill demographic information, subjective sleeping characteristics, Sleep Habits Questionnaire for Children and Pediatric Sleep Questionnaire and video EEG - Polysomnography was applied to the hospitalized patients.
In ADHD group, as per detected sleep disorder group, detected anomaly was high in statistical manner (p=0,001). When International Classification of Sleep Disorders sub-groups were evaluated, according to rate of Circadian Rhythm Disorder and Sleep Related Movement Disorder, anomaly was detected high again in statistical manner (p=0,044, p=0,044). When there is a comparison made in the manner of PSG data, it is observed that in ADHD group total sleeping time, sleep efficiency, N2, N3 time, REM time, REM percentages are statistically lower than control group, however, sleep latency, N1 percentage, N1 time, REM latency averages are higher in statistical manner. Focal epileptic disorder was detected in 3 children in the ADHD group in terms of EEG. There is no other statistical parameter differences found in PSG. As parallel to data of Sleep Habits Questionnaire for Children, for children with ADDH diagnosis sleep disorder are more meaningful compared with control group (p<0,001).
Our study contains significant values for demonstration of relationship between ADDH and sleep disorder. With the help of this, problems related with sleeping can be detected and quality of life for children and adults can be increased by treatment.