Nimodipinin radyasyona maruz kalmış ratların tükürük bezleri üzerine etkisi
The effects of nimodipine on the submandibular salivary glands of the rats exposed to radiation
Yazar: ALİ OKUR
Danışman: DOÇ. DR. İSRAFİL ORHAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Nimodipin = Nimodipine ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Radyasyon lezyonları-deneysel = Radiation injuries-experimental ; Radyasyondan korunma = Radiation-protection ; Sıçanlar = Rats ; Tükürük = Saliva ; Tükürük bezleri = Salivary glands

Özet:
Çalışmamızda, ratlarda deneysel olarak oluşturulan radyasyonun submandibuler bezler üzerine olan histopatolojik etkilerini belirlemek ve nimodipin kullanımı ile bu etkilerin nasıl değiştiğini araştırmayı amaçladık.
Çalışmamızda 18 adet sağlıklı erkek wistar albino rat rastgele altışarlı 3 gruba ayrıldı. Birinci grup kontrol grubu, 2. grup radyasyon grubu ve 3. grup radyasyon+nimodipin grubu olarak belirlendi. 2. gruba sadece radyasyon, 3. gruba radyasyon ve nimodipin verildi. Radyasyon 2. ve 3. gruptaki her bir rata tek frekansta 5 Gy verildi. Bir hafta sonra tüm gruplara ötenazi uygulandı. Ratların submandibuler bezleri çıkarıldı. Histopatolojik inceleme yapıldı. 400x büyütmede ışık mikroskobu ile her grubun submandibuler bezlerinde interkale, intralobüler, interlobüler kanal ve seröz asinüs hücreleri her bir rat için rastgele seçilen 5 farklı alanda sayılıp ortalamaları hesaplandı. Hücre sayıları ortalamaları istatistiksel olarak gruplar arasında karşılaştırıldı. 
Histopatoljik olarak radyasyona maruz kalan ratların tükürük bezlerinde intrasitoplazmik vakuolizasyonda artış dikkati çekti. İnterkale kanal hücre sayıları ortalamaları radyasyon alan grupta kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşüktü (p<0,05). Nimodipin alan grupta radyasyon grubuna göre hücre sayısı ortalamaları anlamlı olarak yüksekti (p<0,05). Kontrol grubu ile nimodipin grubu arasında anlamlı fark yoktu (p>0,05). Diğer hücreler gruplar arasında karşılaştırıldığında anlamlı fark bulunmadı (p>0,05).
Nimodipin radyasyona karşı antioksidan olarak sinir sistemi ve radyasyonun öldürücü dozlarında etkinliği açısından deneysel olarak kullanılmış bir ajandır. Bizde bu çalışmamızda literatürde ilk kez submandibuler bezler üzerinde radyasyona karşı antioksidan olarak nimodipini kullandık. Bilimsel açıdan verilerimiz ratların submandibuler bezleri üzerinde nimodipinin kısmi bir antioksidan etkinliği olduğu yönündedir. Birçok çalışmada nimodipinin etkin bir antioksidan olduğu kesindir. Bu yüzden daha fazla deneysel ve klinik çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: nimodipin,radyasyon, submandibuler bez

Abstract:
In our study, we aim to determine histopathological effects of experimentally generated radiation on submandibular glands of rats and also investigate how these effects changed by using nimodipine.
In our study, 18 healthy male wistar albino rats were randomly put into 3 groups six each. First one as the control group, 2nd one as the radiation group and 3rd one was determined as the radiaton + nimodipine group. 2nd group was only exposed to radiaton and 3rd group was exposed to radiation and also injected nimodipine. Each rat in 2nd and 3rd group was exposed to 5 Gy radiation at a single frequency. After one week all the groups were euthanized. Submandibular glands of the rats were taken out and histopathologically examined. By using 400x light microscope, the cells of intercalated, intralobular, interlobular ducts and serous acinus cells from submandibular glands of each group were counted in 5 randomly picked areas of each rat and calculated the average. The average of cell numbers statistically compared among groups.
The increase of intracytoplasmic vacuolar degeneration in salivary glands of rats histopathologically exposed to radiation standed out. The average number of intercalated duct cells exposed to radiation was significantly low compared to the control group (p<0,05). The average number of intercalated duct cells injected nimodipine was significantly high compared to the group exposed to radiation (p<0,05). There was no significant difference between the control group and the group injected nimodipine (p>0,05). The comparison of others cells among groups yielded no significant difference (p>0,05).
Nimodipine is an experimentally used agent for its being antioxidant against radiation in terms of its efficacy against the lethal doses of radiation and its efficacy on nervous system. The first time in the literature, we use nimodipine as an antioxidant against radiation on submandibular glands in our study. Scientifically our data shows that nimodipine has a partially antioxidant efficacy on submandibular glands of rats exposed to radiation. In many studies it is certain that nimodipine is an efficient antioxidant. For this reason it is needed more experimental and clinical studies.
Key Words: nimodipine, radiation, submandibular gland