İklim değişikliğine neden olan doğal etmen ve süreçler
Natural factors and processes that cause climate change
Yazar: FERHAT KESERCİ
Danışman: PROF. DR. BARBAROS GÖNENÇGİL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İklim Değişikliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
İklim mekanizması içerisinde ve onun değişikliğinde birbiri ile oldukça karmaşık ilişkiler içerisinde bulunan gerek doğal gerekse de antropojenik unsurların ortaya çıkardıkları etkilerin ayrımı konusu oldukça zordur. Bu zorluk günümüzdeki insan kaynaklı iklim değişikliği'nin sınırlarının çizilmesi ve gelecekte ortaya çıkarabileceği etkileri değerlendirmede bir takım eksik yönler bırakmaktadır. Bunun yanında farklı bilim disiplinlerinde yapılan çalışmalar, genellikle iklim değişikliği konusunda sadece hedeflenen bir etmen üzerinden yapıldığından, diğer etmenler arasındaki bağlantılar açıkça ortaya koyulamamakta, bu ise iklim değişikliklerinin bütünsel işleyişinin anlaşılmasında zorluklar yaratmaktadır.  Bu nedenle iklim değişikliklerine neden olan kısa ve uzun dönemli doğal etmen ve süreçleri mekanizmaları ile ele almak ve ortaya çıkardıkları etkileri belirlemek oldukça önemlidir. Bu bakış açısı ile tezde, küresel iklim değişikliğine neden olan doğal etmenler, çeşitli mekanizmaları ile ayrı ayrı ele alınmış, ortaya çıkardıkları önemli iklim değişikliği süreçleri Prekambriyen devrinden günümüze kadar olan zaman aralığında incelenmiştir.
 Çalışma sonucunda Dünya jeolojik tarihi boyunca iklim değişikliği sürecini tetikleyen bir ana unsur olsa dahi diğer birçok doğal değişkenin ve etmenlerin sürece dahil olduğu saptanmış, iklim değişikliklerinin şiddeti ve süresi üzerinde önemli değişimler ortaya çıkarmışlardır. Buna paralel olarak iklim değişikliği süreçleri'nin tek bir nedene bağlı olarak değil de daha geniş bir bakış açısı ile tüm iklim elemanlarının, doğal ve antropojenik etmenlerin birlikte değerlendirilmesinin, iklim değişikliği süreçlerinin daha iyi kavranması ve doğuracağı sonuçların daha iyi tahmin edilebilmesini sağlayabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The distinction between the effects of both natural and anthropogenic elements, which are in very complex relations with each other in the climate mechanism and in its change, is quite difficult. This difficulty leaves some shortcomings in assessing the boundaries of today's human-induced climate change and its future impacts. In addition, the studies carried on by different disciplines about climate change, usually evaluated by only one factor, thus relations between all factors can't be explained properly, this fact, complicate to understanding of climate changes components working mechanism as a whole. For this reason, it is very important to address the short and long term natural factors and processes that cause climate change and determine the effects they produce. From this point of view, the important climate change processes of these natural factors, which have been dealt with separately by various mechanisms of natural factors that cause climate change, have been examined in the time period from Precambrian to today.
As a result of the study, it has been determined that many other natural variables and factors are involved in the process even though it is a main factor triggering the climate change process throughout the world geological history. Thus, they have produced significant changes in the severity and duration of climate change. In line with this, it was concluded that the climate change processes not only due to a single reason but also a broader view of the natural and anthropogenic factors of all climate elements could lead to a better understanding of the climate change processes and better predictability of the results.