Meme kanserli kadınlara uygulanan hemşire liderliğinde bakım programının yaşam kalitesine etkisi
The effect of nurse-LED care program on quality of life in women with breast cancer
Yazar: BANU YAZICIOĞLU KÜÇÜK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ZORBA BAHÇELİ
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kadınlar = Women ; Liderlik = Leadership ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Araştırma, meme kanserli kadınlara uygulanan hemşire liderliğinde bakım programının yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek amacıyla yapıldı.
Bu araştırma tek kör, paralel grup, randomize kontrollü bir müdahale çalışması olarak gerçekleştirildi. Araştırma, İzmir İl Sağlık Müdürlüğü Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi-III Kliniği'nde meme cerrahisi olmak için gelen kadınlar ile Ocak- Mayıs 2022 tarihleri arasında tedavi almak için gelen ve dahil edilme kriterlerine uyan 42 meme kanserli kadın ile yürütüldü. Müdahale (n=21) ve kontrol (n=21) gruplarına meme kanserli kadınlar rastgele atandı. Araştırmada blok randomizasyon yöntemi kullanıldı. Müdahale grubuna sekiz hafta boyunca hemşire liderliğinde bakım programı uygulandı. Kontrol grubuna ise rutin tedavi ve bakım dışında herhangi bir girişimde bulunulmadı. Araştırmanın verileri; meme kanserli kadınların sosyo-demografik ve hastalığa ilişkin özelliklerini içeren Tanıtıcı Bilgi Formu, EORTC-QLQ-C30 (version 3.0) Yaşam Kalitesi Ölçeği ile toplandı. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson ki-kare, bağımsız gruplarda t-test, bağımlı gruplarda t-test ve Mixed ANOVA (Repeated Measures with between subjects factor) testi uygulandı. Tüm analizler için istatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. 
Müdahale grubundaki meme kanserli kadınların başlangıca göre dokuzuncu haftadaki Global Sağlık Durumu ve Fonksiyonel Durum puan ortalamalarında kontrol grubundaki kadınlara kıyasla önemli düzeyde artış olduğu ve ölçüm haftalarına göre gruplar arası puan ortalamalarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0,001). Müdahale grubundaki kadınların kontrol grubundakilere göre dokuzuncu haftada daha düşük Semptom Durumu puan ortalamalarına sahip oldukları ve gruplar arası puan ortalamalarındaki farkın zamana göre değişiminde istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu tespit edildi (p˂0,001).
Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda hemşire liderliğinde bakım programı, meme kanserli kadınların yaşam kalitelerini arttırmak için güvenilir ve etkili bir hemşirelik müdahalesi olarak kullanılabilir.
Bu randomize kontrollü deneysel araştırma ClinicalTrials.gov'a kayıtlıdır (Id No: NCT05399160).
Anahtar sözcükler: Meme kanseri, Kadın, Hemşire liderliğinde bakım, Yaşam kalitesi

Abstract:
The study was conducted to evaluate the effect of the nurse-led care program applied to women with breast cancer on the quality of life.
This study was carried out as a single-blind, parallel group, randomized controlled intervention study. The study was conducted with women who applied to the Izmir Provincial Health Directorate Bozyaka Training and Research Hospital General Surgery-III Clinic for breast surgery and 42 women with breast cancer who came for treatment between January and May 2022, and met the inclusion criteria. Women with breast cancer were randomly assigned to the intervention (n=21) and control (n=21) groups. The block randomization method was used in the study. The intervention group received a nurse-led care program for eight weeks. No intervention was made in the control group except for routine treatment and care. The data of the study were collected with the Introductory Information Form which include the socio-demographic and disease-related characteristics of women with breast cancer, and EORTC-QLQ-C30 (version 3.0)  Quality of Life Scale. Descriptive statistics, Pearson chi-square, independent samples t-test, paired samples t-test, and Mixed ANOVA (Repeated Measures with between subjects factor) test were used in the analysis of the data obtained in the study. Statistical significance was accepted as p<0.05 for all analyses. 
It was determined that there was a significant increase in the mean scores of Global Health Status and Functional Status of the women with breast cancer in the intervention group compared to the women in the control group at week nine compared to the baseline, and the difference in the mean scores between the groups according to the measurement weeks was statistically significant (p<0.001). It was found that the women in the intervention group had lower Symptom Status mean scores at week nine compared to those in the control group, and there was a statistically significant difference in the change in the mean scores between the groups over time (p˂0.001).
In line with the results obtained from the study, the nurse-led care program can be used as a reliable and effective nursing intervention to improve the quality of life of women with breast cancer.
This randomized controlled experimental trial is registered with ClinicalTrials.gov(Id No: NCT05399160).
Keywords: Breast cancer, Woman, Nurse-led care, Quality of life