İmam Hatip liselerinde siyer dersinin öğretimi
Teaching of siyer lesson in Imam Hatip high school
Yazar: BEKİR YILDIRIM
Danışman: DOÇ.DR. RECEP KAYMAKCAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History

Özet:
?mam Hatip Liselerinin ders programı 1999 yılında değismistir. Bu değisikliğe paralel olarak siyerders programı da değisikliğe uğramıs, 2002 yılında da bu programa göre hazırlanan kitap, Talim veterbiye kurulunca ders kitabı olarak kabul edilmistir. Bu gelismeler doğrultusunda eski, yeni programve kitapların arasındaki farklılıkların, benzerliklerin ortaya konması ve siyer dersi öğretiminin nedurumda olduğunun tespit edilmesi ve tarih öğretimindeki yeni yaklasımların siyere uygulanmaimkânının olup olmadığını ortaya koymak amacıyla bu çalısma yapılmıstır.Bu çalısma ?mam Hatip Liselerindeki siyer dersinin öğretimiyle sınırlıdır. Alan arastırması Boluilindeki ?mam Hatip Liselerinde okuyan öğrenciler ve bu dersi vermis ve vermekte olanöğretmenlerle yapılmıstır. Teorik bilgiler için literatür taraması, alan arastırması için ise öğrencilerleanket, öğretmenlerle nicel görüsme yapılarak bilgi toplanmıstır.Bu arastırmanın sonunda su sonuçlara ulasılmıstır. Siyer öğretiminde tarih öğretiminde kullanılanyöntem ve yaklasımlardan yararlanılabileceği bu kapsamda siyer öğretiminde ahlak için tarihöğretimi anlayısının uygulanabileceği, toplumlar arası hosgörüyü gelistirecek bir anlayısınolusturulması içinde siyere hosgörü anlayısının gelisimi için bir misyon yüklenebileceği tespitedilmistir. Ayrıca tarih öğretiminde kullanılan drama, resim, hikâyeler, örnek olay, müzeleryönteminin siyer dersinde kullanılabileceği tespit edilmistir.Yeni program ve kitabın eski program ve kitaba göre askeri konulara daha az; Hz. Muhammed'inkisiliği konularına ise daha çok yer verdiği, Hz. Muhammed isminin geçtiği yerlerde sahiplenme vesaygı belirten peygamberimiz ve (sav.) ifadelerini kullanmadığı görülmüstür. Yeni program vekitabın mucizeden arındırılmıs bir peygamber ve din anlayısı olusturmaya çalıstığı, siyerin kenditerminolojisi yerine Türkçe karsılıklarını kullandığı tespit edilmistir. Yeni kitap ve programkronolojik tarih öğretimi yerine konu merkezli öğretimi esas almıstır. Yeni kitabın eski kitaba göreiçerik yönünden zayıf ancak harita ve resim bakımından zengin olduğu saptanmıstır.Alan arastırmasında ise ders kitabı ve programın yetersiz olduğu, derslerde klasik yöntemlerinkullanıldığı bu dersle ilgili araç gereç kullanımının düsük olduğu, öğrencilerin ders kitabı dısındakikaynaklara okul kütüphanesi, internet ve evlerindeki kitaplar yoluyla ulastığı, mevcut programda Hz.Muhammed'in kisiliği konusuna daha çok ilgi duydukları, Hz. Muhammed'in hayatı hakkında derskitabı dısında en az bir kitap okudukları, Hz. Muhammed'in hayatı hakkında yapılan günceltartısmaların öğrencileri Hz. Muhammed'in hayatı hakkında daha çok arastırma yapmaya sevk ettiğigörülmüstür.

Abstract:
The cirriculum of ?mam Hatip High Schools changed in 1999.The cirriculum of siyer became differentin parallel to this change and the book prepared according to this cirriculum in 2002 was accepted as alesson book by the Board of Education.In accordance to these changes, this study is performed in orderto put forward the differences and similarities between the old and the new cirriculum and the books, todetermine the situation of siyer lesson teaching and to expose whether the new approaches in historyteaching have opportunity to be practiced in siyer teaching.This study is limited with the teaching of siyer lesson in ?mam Hatip High Schools.Field research isperformed with the students taking education in ?mam Hatip High Schoolsin Bolu and with the teachersgave and still giving this lesson.In this study, the information is obtained by literature scan for the theoretical knowledge ,and byquestionnaries with the students and quantitative meetings with the teachersAt the end of the research, the following results are reached: It is determined that the methods andapproaches used in history teaching can be benefited in siyer teaching and in this extent, for morals insiyer teaching,a mission can be loaded to siyer in order to form an understanding suitable to historyteaching and will improve the tolerance among the societies..In addition, it is determined that themethods used in history teaching such as drama, picture, story, sample event and museums can beapplied in siyer teaching.It is seen that the new cirriculum and the book give much place to the subjects of military and Hz.Muhammad?s personality compared to the old cirriculum and the book, however, when Hz.Muhammad?sname is mentioned, they don?t use the expressions like our prophet and (sav.) which indicate ownershipand respect..It is also determined that the new cirriculum and the book try to form a prophet purifiedfrom miracles, and religion mind and they use the Turkish meanings instead of the Siyer?s ownterminology. The new cirriculum and the book base on the subject-centered teaching instead of thechronological history teaching..It is determined that the new book is weak in contents but rich in mapand picture compared to the old book.In field research,however, it is seen that the lesson book and cirriculum are inefficient, classicalapproaches are used in lessons, the use of materials about this lesson is low, the students reach thematerials except from the lesson book by means of school library, internet and the boks their houses,they are interestedin the subject of Hz. Muhammad?s personality inthe present cirriculum, they read atleast one book about Hz. Muhammad?s life and the recent arguments made about the Hz. Muhammad?slife lead the students to make more research about Hz. Muhammed?s life