Ticari açıklık büyüme etkileşimi: Panel veri analizi ve ülkelerarası karşılaştırma
Interaction between trade openness and growth: Panel data analysis and comparision between countries
Yazar: ASLI SEDA BİLMAN
Danışman: PROF. DR. UTKU UTKULU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Büyüme = Growth ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Ticaret = Trade ; Ticari açıklar = Trade deficities

Özet:
Ticari açıklık ile ekonomik büyüme arasındaki etkileşim, iktisat yazının en çok ilgi gören konularından biri olmuştur. Konuyla ilgili olarak pek çok teorik ve ampirik çalışma yapılmış olmasına rağmen, ticari açıklık kavramı, ticari açıklığın göstergeleri, ticari açıklığın büyümeyi ne yönde ve ne derece etkilediği gibi konularda alanyazına katkılar sürmektedir. İşte bu çalışmanın amacı, ticari açıklığı kavramsal ve teorik olarak tartışmak, ticari açıklık ile büyüme arasındaki ilişkiyi irdeleyen teorik modelleri hem dış ticaret teorileri hem de açık ekonomi makro iktisadı ekseninde ortaya koymak, teorik modelleri ampirik çalışmalardan örnekler vererek tartışmak, kapsayıcı analiz sonuçlarına ulaşmak ve analiz bulguları çerçevesinde politika önerileri getirmektir. 
Çalışmada farklı ticari açıklık göstergeleri kullanılarak ticari açıklık ekonomik büyüme etkileşiminin yönü, derecesi ve gücü araştırılmaktadır. Bu etkileşimin farklı gelir grubundaki ülkeler için farklılık gösterebileceği de düşünüldüğünden, çalışmada Dünya Bankası tarafından gelir düzeylerine göre yapılan ülke sınıflaması esas alınmış ve bu ülkelerin 1995-2011 dönemi verileri kullanılmıştır. Analizler hem yatay kesit verilerini hem de zaman serisi verilerini içerdiği için panel veri analiz tekniklerinden yararlanılmış; Pesaran (2006) tarafından geliştirilen ortak ilişkili etkiler (common correlated effects) ve Pesaran, Shin ve Smith (1999) tarafından geliştirilen panel kendine bağlaşımlı gecikmesi dağıtılmış (panel autoregressive distributed lag) modelleri tahmin edilmiştir.  
Çalışmanın bulguları, ticari açıklığın ekonomileri olumlu yönde etkilediğine ilişkin kanıtlar sunmaktadır. Ayrıca, ticari açıklığın daha çok düşük ve orta gelir grubundaki ülkelerin ekonomik büyümelerine katkı sağladığı yönünde bulgulara ulaşılmıştır.




Anahtar Kelimeler: Ticari Açıklık, Büyüme, Ortak İlişkili Etkiler Tahmincisi, Panel Kendine Bağlaşımlı Gecikmesi Dağıtılmış (Panel Autoregressive Distributed Lag) Model.

Abstract:
The interaction between trade openness and economic growth has been one of the most popular issues in economic literature. Though there is a vast number of theoretical and empirical study concerning the topic, there is an ongoing debate over the concept of and the indicators for trade openness, and over to what extent and in which direction economic growth is affected by trade openness. The main purpose of this study is to discuss trade openness in a conceptual and a theoretical framework, review the theoretical models assessing the relationship between trade openness and growth in a perspective that encompasses both international trade theories and open economy macroeconomics, evaluate the theoretical models by giving examples from numerous empirical studies, obtain comprehensive empirical findings    and finally make policy recommendations in the light of the findings. 
The direction, degree and power of the interaction between trade openness and growth is investigated by considering different indicators for trade openness. Since we have taken into consideration the fact that this interaction may differ in countries of different income levels, we have adopted a classification of countries suggested by the World Bank depending on income levels of the countries, and an annual data set comprising the period between 1995 and 2011 is used for the selected countries. Panel data analysis is conducted and more specifically, common correlated effects initially introduced by Pesaran (2006), and panel autoregressive distributed lag models put forward by Pesaran et al. (1999) are estimated since the series have both cross-sectional and time series properties.      
Empirical findings suggest that trade openness affects national economies positively. Besides, we have a strong evidence that trade openness leads to economic growth mainly in low and middle income countries.


Keywords: Trade Openness, Growth, Common Correlated Effects Estimator, Panel Autoregressive Distributed Lag Models.