Hickman kateter bakımı eğitiminin hemşirelerin uygulamalarına etkisi
The impact of education on hickman catheter care practices of nurses
Yazar: EREN YAŞAR MUTLU
Danışman: DOÇ. DR. LEMAN ŞENTURAN
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Kateterizasyon = Catheterization

Özet:
Hickman kateter bakımı eğitiminin hemşirelerin uygulamaları üzerine etkisini incelenmesi amacıyla ön test - son test düzende yarı deneysel olarak planlanan bu araştırmanın örneklemini Eylül 2014 – Mayıs 2015 tarihleri arasında İstanbul da özel bir üniversite hastanesinin ilgili ünitelerinde görev yapan 44 hemşire oluşturdu. Araştırma iki aşamalı olarak yapıldı. Hemşirelere hickman kateter bakımına ilişkin ön test uygulaması yapılarak hickman kateterler ve bakımı ile ilgili eğitim verildi ve eğitim sonrasında son test uygulandı. İkinci aşamada eğitimden bir ay sonra hemşireler klinik ortamda hickman kateter bakımı sırasında gözlenerek hazırlanan izlem formu ile değerlendirildi. Verilerin analizinde; ortalama ve yüzdelik değerler, Kolmogorov-Smirnov, Mann-Whitney U testi, Kruskall-Wallis testi, Wilcoxon Signed Ranks testi kullanıldı.
Hemşirelerin ön test puan ortalamaları 19,11±2,87, son test puan ortalamaları 23,09±1,54 bulundu. Eğitim öncesi ve eğitim sonrası puanlarına bakıldığında mesleği kendine uygun bulan hemşirelerde görülen artış anlamlı bulundu (p=0,001). Eğitimin yaş ve eğitim durumu üzerinde etkisi görülmedi. Eğitimden bir ay sonrasında yapılan kateter bakımı değerlendirmesinde yaş grupları ve eğitim durumlarının kateter bakımı puan değerlendirmesinde etkili olmadığı, çalışma şekli, çalışma süresi, mesleki görevi, çalıştığı birim, haftalık ortalama çalışma saatleri ve bir günde baktıkları hasta sayısının kateter bakımı toplam puan değerlendirmesinde etkili olduğu görüldü.
Eğitim sonrası puanlarının arttığı, verilen eğitimin etkili olduğu, eğitimden bir ay sonrasında yapılan değerlendirmede halen hemşirelerin hijyenik el yıkama talimatına uygun olarak el hijyeni sağlamadığı, eldiven çıkardıktan sonra el hijyenini sağlamadığı ve kateter bölgesinin bakımında povidon iyotun kurumasını bekleme konularında eğitim tekrarının gerektiği, yaş ve eğitim durumunun kateter bakımında etkili olmadığı, çalışma yılı, çalışma şekli, mesleki görevi, bir günde baktığı hasta sayısının bakım puanlarında etkili olduğu ve bir günde daha az hasta bakan, fazla uygulama yapan hemşirelerin uygulamalarının daha iyi olduğu sonucuna varıldı.

Abstract:
This study was designed semi-experimentally with a preliminary test – final test structure to evaluate the effect of Hickman catheter care training on nursing practices. The sample of the study included 44 nurses that worked in the relative units of a private hospital in Istanbul between September 2014 and May 2015. The study was done in two stages. After a preliminary test the nurses were delivered training on Hickman catheter care then they took the final tests. In the second stage of the study, the nurses were observed during their clinical practices one month after the training and were evaluated using the observation form prepared. For the analysis of the data, average and percentage values, the Kolmogorov-Smirnov, the Mann-Whitney U, the Kruskall-Wallis and Wilcoxon Signed Ranks tests were used. 
The average preliminary test scores of the nurses were 19,11±2,87 and the final test scores were 23,09±1,54. When we reviewed the test scores before and after the training it was seen that a significant increase in scores occurred in nurses that considered their profession suitable for themselves p=0.001). The training had no effect on age and educational status. In the catheter care evaluation performed one month after the training, it was seen that age groups and educational status had no effect on the catheter care evaluation scores and that working style, work duration, professional occupation, unit, average weekly working hours and number of patients seen daily affected the total catheter care score. 
As it was observed that nurses still did not maintain hand hygiene by washing their hands according to the hygienic hand washing guidelines after removing gloves and that they did not wait for the povidone iodine at the catheter site to dry, it was concluded that repeat training was necessary in these fields. It was also observed that the working year, working style, professional occupation, the number of patients seen daily effect the care scores and that nurses caring for less patients daily and do more procedures perform care better.