Suriyeli çocukların işçilik hayatına ilişkin aile tutumları: Kilis örneği
Family attitudes regarding labor life of Syrian children: Kilis sample
Yazar: ELİF KARAKAYA
Danışman: PROF. DR. FETHİ GÜNGÖR
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile tutumu = Family attitude ; Kilis = Kilis ; Suriyeliler = Syrians ; Çalışan çocuklar = Working children ; Çocuklar = Children ; İşçilik = Workmanship

Özet:
Ortadoğu'da rejim karşıtı isyanlar sonucunda ortaya çıkan iç savaşlar 2011 yılında da Suriye'de de patlak vermiştir. Bu oluşan kriz durumu insanların zorunlu olarak göç etmelerine neden olmuştur. 1980'li yıllardan beri göç alan ülke konumuna gelen Türkiye, Suriye'den gelen kitlesel zorunlu göç dalgasının hedef ülkesi olmuştur. Zorunlu göç hareketliliği ile birlikte sosyo-ekonomik ve kültürel dinamiklerde değişimler başlamıştır. Böylelikle hayatta kalma mücadelesi veren Suriyeli sığınmacılar kayıt dışı sektörlerde görünür olmuştur. Bu sığınmacılar içinde Suriyeli çocuk işçiler en savunmasız grubu oluşturmaktadırlar. Türkiye'de sosyal bir sorun olan çocuk işçiliği Suriye Krizi ile beraber daha da gündem olmuştur. Zorunlu göç, yoksulluk, eğitime erişememe, ucuz işgücü kaynağı olarak kötü koşullarda çalışma durumu Suriyeli çalışan çocukların birçok alanda keşisimsel dezavantajları yaşamasına sebebiyet vermektedir. Bu çalışma, çocukları eğitim hayatına katılmayıp çalışma hayatına atılan Suriyeli ailelerin sosyo-demografik ve sosyo-ekonomik durumlarının çocukların çalışma hayatına atılmasında nasıl bir belirleyicilik oluşturduğunu, ailelerin çocuklarının çalışmasına yönelik bakış açısının neliğini, çocukların çalışma öykülerini, ailelerin çalışan çocuklarına yönelik gelecek beklentilerinin neler olduğuna dair düşüncelerini aile perspektifinden değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.  Bu bağlamda yapılan çalışmada Suriyelilere ev sahipliği yapan en önemli illerden biri olan Kilis'te Suriyeli çocuk işçiler sorunsalı aile perspektifinden değerlendirilip görünür kılınmış, görüşmeler neticesinde soruna yönelik çözüm önerileri geliştirilmiştir. Araştırma nitel yönteme dayalı bir alan araştırmasıdır. Araştırma çerçevesinde 15 Suriyeli ebeveynle derinlemesine mülakat yapılmıştır.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgular neticesinde, Suriyeli ailelerin sosyo-ekonomik düzeylerinin düşük olması ve hanede yaşayan kişi sayısının fazla olması çocukların çalışmasında belirleyici etken olduğu, ekonomik durumu kötü Suriyeli ailelerde çocukların haneye gelir getirici bir kaynak olarak görüldüğü ve çocuklarının çalışmasının kısa vadede daha yararlı olduğunu görüşünde oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak Sosyal hizmet uygulayıcıları tüm dünya çocuklarını kapsayan çocuk hakları sözleşmesinin çalışan Suriyeli çocuklar için de etkin kılınması yönünde hak temelli anlayışla hareket etmeli ve bu doğrultuda uygulamalar geliştirilmelidir. Suriyeli sığınmacı çocukların eğitime erişilebilmeleri önündeki bariyerleri kaldırıcı politikalar geliştirilmeli ve çok kültürlü eğitim programları yapılmalıdır. Aynı zamanda eğitimde eşit fırsat ve koşullar Suriyeli çocuklar için görünür kılınmalı ve bu noktada yasal düzenlemeler gerçekleştirilmelidir.

Abstract:
Civil wars that emerged as a result of anti-regime rebellions in the Middle East broke out in 2011 and also in Syria. This crisis situation caused people to migrate forcibly. Turkey, which has become a country of immigration since the 1980s, has been the target country of the massive wave of forced migration from Syria. With the forced migration mobility, changes in socio-economic and cultural dynamics have begun. Thus, Syrian refugees struggling to survive became visible in the informal sector. Among these refugees, Syrian child workers constitute the most vulnerable group. Child labor, which is a social problem in Turkey, has become even more on the agenda with the Syrian Crisis. Forced migration, poverty, inability to access education, and working in poor conditions as a source of cheap labor cause Syrian working children to experience intersectional disadvantages in many areas. This study examines how the socio-demographic and socio-economic status of Syrian families whose children do not participate in the education life and enter the working life determines the employment of their children, what is the perspective of the families towards their children's employment, the working stories of the children, and the future expectations of the families for their working children. This study was conducted to evaluate their thoughts from the family perspective. In this context, the problem of Syrian child workers in Kilis, one of the most important provinces hosting Syrians, was evaluated from the family perspective and made visible, and solutions were developed as a result of the interviews. The research is a field study based on qualitative method. Within the framework of the research, in-depth interviews were conducted with 15 Syrian parents.
As a result of the findings obtained as a result of the research, it is concluded that the low socio-economic level of the Syrian families and the high number of people living in the household are the determining factors in the work of children, in the Syrian families with poor economic situation, children are seen as a source of income for the household and it is more beneficial for their children to work in the short term.