Phillips eğrisinin panel ARDL analizi: Türkiye'deki bölgeler arası bir uygulama
Panel ARDL analysis of Phillips curve: An application among regions in Turkey
Yazar: BERRAK TEKGÜN
Danışman: PROF. DR. AHMET ŞENGÖNÜL
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Bölgesel dağılım = Regional distribution ; Bölgesel faktörler = Regional factors ; Bölgesel farklılıklar = Regional differences ; Ekonometri = Econometrics ; Enflasyon = Inflation ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Phillips eğrisi = Phillips curve ; Türkiye = Turkey ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
Bu çalışma, Türkiye'nin tümü ve yirmi altı alt bölgesi için işsizlik ile enflasyon arasında kısa ve uzun dönem ilişkisinin, Phillips eğrisi kuramına uygun olup olmadığının ortaya konulmasını amaçlamaktadır. İşsizlik Türkiye genelinde makroekonomik bir problem olması ile birlikte bölgeler bazında da incelenmesi gereken bir olgudur. Bu anlamda Phillips eğrisinin öngörüsü ışığında enflasyon ve işsizlik arasındaki negatif ilişki Türkiye genelinde ve bölgeler bazında ise farklı çıkabilir. 
Bu sebeple sadece bir ekonominin tümü için Phillips eğrisi incelemek yerine her bölge için farklı Phillips eğrisi ilişkilerinin çıkabileceği tezini savunabiliriz. Buna göre bu çalışmadaki tezimiz Türkiye2de Düzey- 2 yirmi altı farklı bölgede farklı uzun dönem ve kısa dönem Phillips eğrisinin ilişkilerinin ortaya çıkabileceği ve buna göre farklı bölgeler için farklı işsizliği azaltıcı para politikaları uygulanabileceğidir. Çalışma bu anlamda, Türkiye ekonomisi için farklı, bölgeler için de farklı Phillips eğrisi ilişkileri ortaya koyması açısından Türkiye için yapılan çalışmalara katkı sağlaması ve bu anlamda bir açığı kapatma potansiyeli taşımaktadır.
Bu amaçla çalışmada 2005-2011yılları arasında yirmi altı alt bölge için enflasyon, işsizlik oranı ve GSYİH verileri kullanılmış ve sırasıyla enflasyon, işsizlik ve çıktı açıkları Hodrick-Prescott filtrelemesi ile bulunmuş ve analizi yapılmıştır.  Çalışma için uygulanan model    şeklinde olup hem kısa dönemde hem de uzun dönemde sonuçlarının elde edilmesi ve Türkiye gibi veri sıkıntısının yaşandığı ekonomiler için veri setinin güçlendirilmesi amaçlarıyla Panel ARDL yöntemi kullanılmıştır.
Elde edilen sonuçlara göre, Türkiye için kısa dönemde enflasyon açığı ile işsizlik oranı açığı arasında negatif ilişki bulunarak Phillips eğrisinin öngörüsünün geçerliliği ortaya konmuş, ancak uzun dönemde genel İktisadi doktrinlerin öngörülerinden farklı olarak bu değişkenler arasında pozitif bir ilişki ortaya çıkmıştır. Bölge bazında ise 26 bölgenin 17'sında istatistiki olarak anlamlı olacak şekilde ve farklı ilişki büyüklükleri ile Phillips eğrisi varlığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In this work, it is intended to investigate whether the long term and short term relationship between unemployment and inflation is comply with Phillips curve theory for Turkey and its twenty-six  sub districts.  Although the unemployment is a macroeconomic problem in Turkey, it is a fact that needs to be investigated locally. Therefore, in consideration of the Phillips curve estimation, the negative relation between the inflation and unemployment may be different on country and regional basis. 
Therefore, rather than investigating a Phillips curve on a whole economy, the idea of there are various Phillips curves exist for each individual region can be promoted. In this thesis, we propose that there are various Phillips curve relations for all Level-2 twenty-six regions and different money policies that reduce unemployment can be applied for each individual region, accordingly. In this sense, this study contributes to the studies for Turkey to have different Phillips curve relations for the country basis and local basis and it has a potential to break fresh ground. 
In this study, inflation, unemployment rate, and GDP data between 2005 and 2011 years are used and inflation, unemployment and related gaps are filtered with Hodrick-Prescott method and analyzed, respectively. The model applied for this study is in the form of   which is used for Panel ARDL method that is used for improving the data sets for the economies like Turkey where it is challenging to acquire data for both short and long term results.  
Based on the obtained results, in short term for Turkey, there is a negative relation between inflation deficit and unemployment rate that validates the Phillips curve estimation; however, in long term, a positive relation is observed that is different from various economic doctrines` arguments. In local basis, 17 out of 26 regions have the Phillips curve relation which shows statistically meaningful and negative relation, with different magnitudes in coefficients, in inflation – unemployment interchange in short term.