Yaşayan kültürel bellek taşıyıcısı: Âşık Serdar Alyakut
Living cultural memory carrier: Asik Serdar Alyakut
Yazar: ABDULLAH EGİ
Danışman: PROF. DR. FATİH YALÇIN
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
Edebiyatımızın ve kültürümüzün en önemli dallarından biri olan âşıklık, temeli 
Şamanizm'e dayanan ve 16. yüzyıldan itibaren kendine has kurallar oluşturarak varlığını 
günümüze kadar devam ettiren köklü bir gelenektir. Erzurum ili, Anadolu'nun bütün 
yörelerinde varlığını gösteren ve "âşık" adı verilen kişilerce temsil edilen âşıklık 
geleneğinin en yoğun yaşandığı kentlerdendir. Geleneğe birçok büyük usta kazandıran 
Erzurum'un geleneğe kazandırdığı son sanatçılardan biri de "Alyakut" mahlasını 
kullanan Âşık Serdar Alyakut'tur. 
Bu tezde Âşık Serdar Alyakut'un gelenek içindeki yerini ve kültürel bellek 
taşıyıcılığı noktasındaki değerini belirleme amaçlanmıştır. Âşık Serdar Alyakut'a ait 
şiirler, âşıklık gelenekleri ve halk biliminin işlevsel kuramı çerçevesinde 
değerlendirilmiştir. Çalışma, sosyal bilimlerde sıkça kullanılan nitel arama 
yöntemlerinden içerik analizi ve görüşme yöntemi ile hazırlanmıştır. 
Tezin amacına ve kapsamına istinaden yapılan araştırmada Âşık Serdar Alyakut'un 
Türk tarihindeki önemli olayları, savaşları, kahramanlıkları, örf ve ananeleri, dini ve 
ahlaki prensipleri, toplumsal değerleri, Türk – İslâm sentezini, tarihsel kimliği ve diğer 
kültürel nitelikleri âşıklık gelenekleri çerçevesinde şiirlerine aktararak kültürel belleği 
koruma ve geleceğe taşıma misyonu üstlendiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Âşık, Âşık Serdar Alyakut, Gelenek, Kültürel bellek

Abstract:
Minstrelsy, one of the most important branches of our literature and culture, is a 
deep-rooted tradition that is based on Shamanism and has continued its existence until 
today by creating its own rules since the 16th century. Erzurum province is one of the 
cities where the minstrel tradition, which is present in all regions of Anatolia and is 
represented by people called "minstrel", is experienced most intensely. One of the last 
artists brought to the tradition by Erzurum, which has brought many great masters to the 
tradition, is Âşık Serdar Alyakut, who uses the pseudonym "Alyakut". 
In this thesis, it is aimed to determine the place of Minstrel Serdar Alyakut in 
tradition and his value as a carrier of cultural memory. The poems of minstrel Serdar 
Alyakut were evaluated within the framework of minstrelsy traditions and the functional 
theory of folklore. The study was prepared using content analysis and interview methods, 
which are qualitative research methods frequently used in social sciences. 
In the research conducted based on the purpose and scope of the thesis, Minstrel 
Serdar Alyakut conveyed important events in Turkish history, wars, heroism, customs 
and traditions, religious and moral principles, social values, Turkish-Islamic synthesis, 
historical identity and other cultural qualities to his poems within the framework of 
minstrel traditions. It has been concluded that it undertakes the mission of preserving 
memory and carrying it to the future.

Keywords: Minstrel, Minstrel Serdar Alyakut, Tradition, Cultural memory