Ebeveyn tutumlarının 7-12 yaş özel yetenekli çocukların sosyal becerilerine etkisi ve çocukların mizah becerilerinin aracı rolü
The effect of parental attitudes on social skills of 7-12 years old gifted children, and the mediating role of children's humor skills
Yazar: ŞERİFE KAYA
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE YALÇIN
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Beceri = Skill ; Mizah = Humour ; Mizah tarzları = Humor styles ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal beceri eğitimi = Social skills training ; Çocuklar = Children ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırmada; ebeveyn tutumlarının 7-12 yaş özel yetenekli çocukların sosyal becerilerine etkisi bu süreçte çocukların mizah becerilerinin aracı rolü incelenmiştir. Nicel araştırma yöntemi olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Bilim ve Sanat Merkezlerinde öğrenim gören özel yetenekli ve/veya üstün zekâ tanısı almış olan çocuklarla çalışılmıştır. Verilerin elde edilmesi için Kişisel Bilgi Formu, Anne Baba Tutum Ölçeği, Sosyal Beceri Ölçeği ve Okul Çocukları İçin Çok Boyutlu Mizah Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma değişkenlerine ilişkin değerler normallik değerleri için çarpıklık ve basıklık değerleri ve ardından değişkenler arasında farklılık olup olmadığını belirlemek için Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H gibi analiz yöntemleri kullanılmıştır. Özel yetenekli çocukların algıladıkları ebeveyn tutumları, mizah duyguları ve sosyal beceri düzeyleri ile demografik değişkenler arasında anlamlı farklılık belirlenmiştir.  Erkek çocukların mizah takdiri ve sosyal beceri düzeyi kızlara daha yüksektir. Çalışma grubundaki 9-10 yaş çocukların algıladıkları ebeveynin çocuğu kabul ve ilgi düzeyi, büyük yaştakilere göre daha fazladır. Aynı zamanda özel yetenekli çocuklarda mizahı takdir etme, mizahı kullanma ve sosyal beceriler açısından gruplar arasında anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Sosyo-ekonomik düzeyi iyi durumdaki çocukların mizah oluşturma/mizah yapma düzeyleri ile sosyal becerileri daha yüksektir. Fazla kardeşi olanların anne babası tarafından denetlendiklerine yönelik algıları, az kardeşe sahip olanlara göre daha yüksektir. Geniş ailelerde yaşayan çocukların algıladıkları psikolojik özerklik düzeyi daha yüksektir. Çalışma grubundakilerin denetlendiklerini ve özgür bırakılmadıklarını düşünme algıları az ise, sosyal becerileri de azalmaktadır. Çalışma grubundaki çocuklar ne kadar fazla psikolojik olarak özgür bırakıldıklarını düşünürlerse, mizah oluşturma ve mizah yoluyla sorunlarla baş etme özellikleri de o kadar artmaktadır.

Abstract:
In this research, the mediator role of parental behaviour on the social and humoural ability of 7-12 years old specially talented children was investigated. Relational survey model, which is a quantitative research method, was used. The research was conducted on children who were identified as specially talented and/or was identified as highly gifted. The Parental Behaviour Scale, Social Ability Scale, Personal Information Form and Multi-Dimensional Humour Scale For School Children were used to obtain the data. Analysis methods such as Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H were used to determine the distortedness and the flatness values for the values of the research variables, and then to determine whether there was a difference between the variables. Meaningful differences were identified between gifted childrens perceivance of parental behaviour, sense of humour, social ability levels and demographical differences. The humour levels and social skill levels of boys are higher relative to the girls. The 9-10 years old children in the study group understood more of their parents' acceptance and interest in them, relative to older children. At the same time, meaningful differences were found between the groups in their ability to understand and make jokes and their social abilities. The levels of wit and humour and the social skills of children with a better socio-economic level is higher. The psychological freedom levels of children living with their extended families is higher. Their social skill levels get lower as their understanding of being supervised and feeling of liberation is lower. The more children in the study group think that they are psychologically liberated, the more their ability to create humor and cope with problems through humor increases.