Liselere Giriş Sınavı (LGS) matematik sorularının PISA matematik okuryazarlığı seviyelerine göre incelenmesi
Investigation of the High School Entrance Exam mathematics questions according to the PISA mathematical literacy levels
Yazar: ŞEYDA GÜMÜŞ
Danışman: DOÇ. DR. SEVİM SEVGİ
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Lise giriş sınavları = Highschools entrance exam

Özet:
Çalışmanın amacı ülkemizde ortaöğretim kurumlarına geçiş için uygulanan Liselere Giriş Sınavı (LGS) matematik sorularının PISA matematik okuryazarlığı yeterlik düzeylerini inceleyerek hem öğrenme alanlarına hem de PISA matematik okuryazarlığı yeterlik düzeylerine göre dağılımını ortaya koymaktır. LGS'nin uygulanmasına 2018 yılında başlanmıştır. Bu çalışmada 2018, 2019, 2020, 2021 ve 2022 LGS matematik testi soruları incelenmiştir. Nitel araştırma şeklinde yapılandırılan çalışmada doküman analizi yöntemi benimsenmiştir. Matematik Öğretim Programı'nda yer alan kazanımların dağılımı da öğrenme alanlarına göre analiz edilmiş ve işlenme süreleri ile ilişkilendirilmiştir. 100 matematik sorusunun olası çözümleri PISA matematik okuryazarlığı yeterlik düzeylerine göre detaylı olarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre LGS matematik soruları PISA matematik okuryazarlığı yeterlik düzeylerinden 2. ve 3. düzeye yoğunlaşmaktadır. 5. ve 6. düzeyde sorulara rastlanmamıştır. İncelenen 100 sorudan 47'si 3. düzeyde, 37'si 2. düzeyde, 11'i 4. düzeyde ve 5'i 1. düzeyde yer almaktadır. 5. ve 6. düzeylerde soru yer almamaktadır. Son beş yılda yer alan 100 sorudan 38'i Sayılar ve İşlemler, 29'u Cebir, 18'i Geometri ve Ölçme, 8'i Veri İşleme ve 7'si Olasılık öğrenme alanlarındadır. Karşılaşılan en yüksek düzey olarak 4. düzeyden beş yılda toplam 11 soru yer almıştır. Bu soruların 6'sı Sayılar ve İşlemler, 2'si Veri İşleme, 2'si Geometri ve Ölçme, 1'i de Cebir öğrenme alanına aittir. Soruların öğrenme alanlarına göre dağılımı öğretim programında kazanım yoğunluğu ile genel olarak uyumlu iken kazanımların işlenme süresi ile uyumlu olduğu söylenilemez. LGS sorularının dağılımında matematik okuryazarlığı yeterlik düzeyleri de göz önüne alınmalı ve dengeli dağılımı sağlanmalıdır. Matematik okuryazarı bireyleri yetiştirmeyi hedefe alan öğretim programının çıktıları da bu amaca uygun olmalıdır.

Anahtar sözcükler: LGS, matematik başarısı, matematik okuryazarlığı, matematik öğrenme alanı, PISA

Abstract:
The aim of the study is to examine the PISA mathematical literacy proficiency levels of the High School Entrance Exam mathematics questions applied for the transition to secondary education institutions in our country, and to reveal the distribution according to both learning areas and PISA mathematical literacy proficiency levels. The implementation of LGS started in 2018. In this study, 2018, 2019, 2020, 2021 and 2022 LGS math test questions were examined. The document analysis method was adopted in the study, which was structured as qualitative research. The distribution of the achievements in the Mathematics Curriculum was also analyzed according to the learning areas and associated with the processing times. Possible solutions to 100 math questions were analyzed in detail according to PISA mathematical literacy proficiency levels. According to the findings, LGS mathematics questions focus on the 2nd and 3rd levels of PISA mathematical literacy proficiency levels. No questions were found at the 5th and 6th levels. Of the 100 questions examined, 47 were at the 3rd level, 37 at the 2nd level, 11 at the 4th level and 5 at the 1st level. There are no questions at the 5th and 6th levels. Out of 100 questions in the last five years, 38 are in the areas of Numbers and Operations, 29 in Algebra, 18 in Geometry and Measurement, 8 in Data Processing and 7 in Probability. A total of 11 questions took place in five years from the 4th level as the highest level encountered. Of these questions, 6 belong to Numbers and Operations, 2 to Data Processing, 2 to Geometry and Measurement, and 1 to Algebra. While the distribution of the questions according to the learning areas is generally compatible with the acquisition density in the curriculum, it cannot be said that it is compatible with the processing time of the acquisitions. In the distribution of LGS questions, mathematical literacy proficiency levels should also be taken into account and a balanced distribution should be ensured. The outputs of the curriculum, which aims to raise individuals who are mathematically literate, should also be suitable for this purpose.

Keywords: LGS, mathematical literacy, mathematics achievement, mathematics learning area, PISA