Daimi birinci büyük azı dişlerinde yapılan kontrollü çekimlerin klinik ve radyografik sonuçları
Clinical and radiographic results of controlled extractions on permanent first molars
Yazar: MELİKE CANPOLAT
Danışman: PROF. DR. ŞAZİYE SARI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Azı dişleri = Molar ; Diş çekimi = Tooth extraction ; Diş çürükleri = Dental caries ; Pedodonti = Pedodontics ; Radyografi-dental = Radiography-dental

Özet:
Bu çalışmada Angle Sınıf I molar ilişkiye sahip olan ve farklı sebeplerle alt daimi birinci büyük azı dişi tek veya çift taraflı çekilmiş çocuklarda; kompenzasyon ve  balans çekiminin; 36 aylık süreçte çekim boşluğunun  boyutsal değişimi,  boşluğa komşu dişlerin hareketleri ile bu hareketlerin tipi ve orta hattın konumuna etkisinin klinik ve radyolojik olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
En az bir adet alt  ve üst daimi birinci büyük azı dişi çekilmiş, kompenzasyon ve/veya balans çekimleri yapılmış, Angle Sınıf I molar ilişkiye sahip, çekim sırasında ikinci büyük azı dişi Nolla sınıflamasına göre 6.-7. evrelerde olan,tüm daimi üçüncü büyük azı dişlerinin jermi mevcut olgular çalışmaya dahil edilmiştir. Olgular 12-24-36. aylarda kontrole çağırılarak klinik değerlendirmeler; başlangıç (çekim öncesi) ve bu aylarda alınan panoramik radyografilerde radyolojik değerlendirmeler yapılmıştır. Çekim boşluğuna ait boyutsal ölçümler ve komşu dişlere ait açısal ölçümler panoramik radyografide SisoPacs programı aracılığı ile yapılmıştır. Her çene için çekim boşluğunun başlangıca göre boyutsal değişimi, komşu dişlerin hareketleri ve rotasyonları, dental orta hat sapması değerlendirilmiş ve alt/üst çene karşılaştırılması yapılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel olarak değerlendirilmesinde anlamlılık düzeyi p<0,005 olarak kabul edilmiştir.
Takip süresinde tüm çeneler için çekim boşluğunun boyutsal değişimi başlangıca göre anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Aynı zamanda çekim boşluğunun boyutsal azalmasının büyük oranda ilk 2 yılda gerçekleştiği belirlenmiştir. Takip süreci sonunda üst çenede başarı oranı %92,6 alt çenede ise %44 olarak saptanmıştır. Ayrıca alt çenede çekim sırasında daimi ikinci büyük azı dişinin kök oluşumunun Nolla 7. Evrede olması ve sürme açısının 25°- 40° olmasının başarıyı artırdığı tespit edilmiştir. Komşu dişlerin hareketleri ve rotasyonların değerlendirilmesinde daimi ikinci büyük azı dişinin üst çenede alt çeneye göre istatistiksel olarak anlamlı ölçüde paralel hareket ettiği (p=0,001) ve alt çenede üst çeneye göre anlamlı ölçüde daha fazla rotasyona uğradığı saptanmıştır (p<0,001). Ayrıca üst çenede tek taraflı çekim yapılan olgularda çift taraflı çekim grubu ile kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde orta hat sapması meydana geldiği görülmüştür (p=0,002).
Çalışmamızın sonuçlarına göre üst çenede yapılan kompenzasyon çekimleri spontan boşluk kapanması açısından başarılı bulunurken, alt çenede olguların daha uzun süreli takip edilmesi gerektiği, balans çekimlerinin üst çene için gerekliyken, alt çenede karşıt dişte tedavi edilemeyecek düzeyde kron harabiyeti veya ortodontik tedavi ihtiyacı yoksa gerekli olmadığı düşünülmüştür.

Abstract:
In this study purpose that compensation and balancing extractions effect on; dimensional change of the extraction space during the 36-month period, the movements of the adjacent teeth and the types of this movements and position of the midline clinically and radiologically evaluation at have the Angle Class I molar relationship and lower permanent first molars extraction unilaterally or bilaterally for different reasons in children. 
At least one lower and upper permanent first molars were extracted, compensated and / or balanced extractions were done, with Angle Class I molar relationship, the second molar tooth mineralization at the time of extraction according to Nolla classification 6.-7., present in all of the third permanent molars germ cases are included in this study. Cases called to follow-up at 12-24-36.month for clinical evaluations; radiological evaluations were performed on panoramic radiographs taken at baseline (before extraction) and during these months. Dimensional measurements of the extraction space and angular measurements of adjacent teeth were performed on the panoramic radiography by SisoPacs program. 
For each jaw, dimensional change of extraction space from the beginning, movements and rotations of adjacent teeth, dental midline deviation were evaluated and lower / upper jaw comparison was performed. Significance level was accepted as p <0.005 in statistical evaluation of the obtained data.
During the follow-up period, the dimensional change of the extraction space was significant for all jaws compared to the baseline (p <0,001). At the same time, it has been determined that the dimensional decrease of the space is mostly realized in the first 2 years. At the end of the follow-up period, the success rate was 92.6% in the upper jaw and 44% in the lower jaw. In addition, it was found that at the lower jaw the root formation of the second molars during the extraction was in the 7th stage of Nolla and that the eruption angle of 25 ° - 40 ° increased the success. In the evaluation of the movements and rotations of the adjacent teeth, it was found that the permanent second molars mesialization by parallel movement significantly in the upper jaw compared to the lower jaw (p = 0,001) and rotation significantly in the lower jaw than the upper jaw (p <0,001). It was observed that there was a statistically significant midline deviation in the cases whose extractions are unilaterally upper jaw compared to the lower jaw (p = 0,002).
According to the results of our study, while the compensation extractions at the upper jaw were found to be successful in terms of spontaneous space closure, it was thought that the cases should be followed for a longer time in the lower jaw. While balancing extractions was required for the upper jaw, there was no need for lower jaw if there is no 
widespread crown damage or orthodontic treatment at contralateral arch.