14. yüzyıla ait bir Kısas-ı Enbiyâ'nın bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğü
Concordance and functional glossary of the 14th century Kısas-ı Enbiyâ
Yazar: SONGÜL KIZIKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELÇİN YILMAZKAYA
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 14. yüzyıl = 14. century ; Eski Anadolu Türkçesi = Old Anatolian Turkish ; Kısas-ı Enbiya = Kısas-ı Enbiya ; Sözlük = Dictionary

Özet:
Arap ve Fars edebiyatının ardından Türk edebiyatında da örnekleri görülen
Kısasü'l Enbiyâ, geleneksel İslam edebiyatında pek çok örneği olan bir peygamberler
tarihidir. Peygamberlerin menkıbevi hayatlarının anlatıldığı bu türdeki eserler, her
dönemde özellikle İslamî kesimden geniş bir okuyucu kitlesi tarafından zevkle
okunmuştur.
Bu çalışmanın konusu olan 14. Yüzyıla Ait Bir Kısas-ı Enbiyâ adlı eser, Eski
Anadolu Türkçesinin en hacimli metinlerinden biridir. etin, dönemin söz varlığının
ortaya konulması açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada adı geçen eserin söz
varlığının incelenmesinin ardından metnin bağlamlı ve işlevsel sözlüğü hazırlanmıştır.
Eserde yer alan sözcükler ve söz grupları, metin içerisinde kazandığı bağlamsal
anlama bağlı kalınarak eş zamanlı yöntem uygulanarak anlamlandırılmıştır.
Bağlamlı Dizin ve İşlevsel özlük çalışmaları, sözcüklerin sözlük anlamlarının
yanında, metin içerisinde kazanmış oldukları yeni anlamlara da yer vererek alan
araştırmacılarına çok yönlü b r bakış açısı kazandırma amacıyla hazırlanmaktadır. Bu
tez çalışmasında, metni oluşturan her bir kelimenin sözlük anlamlarının yanında,
metin içerisinde kazandığı farklı anlamların da ne kadar önemli olduğu ortaya
çıkmıştır. Bu çalışmanın 14. yüzyılda Eski Anadolu Türkçesi söz varlığının ortaya
konulmasına katkıda bulunarak Türk dili alanında yapılacak çalışmalara kaynaklık
edeceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Kısas-ı Enbiyâ, Eski Anadolu Türkçesi, Bağlamlı
Dizin, İşlevsel özlük

Abstract:
Kısasü'l Enbiyâ, whose examples are also seen in Turkish literature after
Arabic and Persian literature, is a history of prophets with many examples in
traditional Islamic literature. The works of this kind, where the prophetic life of the
prophets are told, have been read with pleasure by a wide audience, especially from
the Islamic section.
The subject of this study, titled A Kısas-ı Enbiyâ from the 14th Century, is one
of the most voluminous texts of Old Anatolian Turkish. The text is important in terms
of revealing the vocabulary of the period. In this study, after examining the
vocabulary of the mentioned work, the contextual and functional dictionary of the text
was prepared. The words and phrases in the work have been made meaningful by
applying the simultaneous method by adhering to the contextual meaning it gained in
the text.
Contextual Index and Functional Dictionary studies are prepared with the aim
of providing a multi-directional perspective to the field researchers by including the
dictionary meanings of the words and the new meanings they have gained in the text.
In this thesis, the importance of the different meanings gained in the text, as well as
the dictionary meanings of each word forming the text, was revealed. It is thought that
this study will contribute to revealing the existence of Old Anatolian Turkish
vocabulary in the 14th century and will be a source for the studies to be conducted in
the field of Turkish language.
Key Words: Kısas-ı Enbiyâ, Old Anatolian Turkish, Contextual Directory,
Functional Dictionary.