Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde prematüre bebeği yatan annelerin aile merkezli bakım ve stres düzeylerinin belirlenmesi
Evaluation of family centered care and stress level of among mothers of premature infants in neonatal intensive care unit
Yazar: MELİKE AKSOY
Danışman: PROF. DR. FATMA TAŞ ARSLAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Bu çalışma, YYBÜ'de prematüre bebekleri bulunan annelerin aile merkezli bakım ve stresin belirlenmesi ve ilişkili faktörlerin ortaya konması amacı ile tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapılmıştır. 
Araştırma, Ankara ilinde bulunan 2 farklı hastaneye bağlı bulunan YYBÜ'de Eylül 2022- Kasım 2023 tarihlerinde yapıldı. Veriler 110 anne ile anne-bebek bilgi formu, YYBÜ- Anne Baba Stres Ölçeği (YYBÜ-ABSÖ) ve Yenidoğan Aile Merkezli Bakım Ölçeği (YAMBÖ) kullanılarak toplandı. Analizlerde ortalama, yüzdelik, frekans gibi tanımlayıcı istatistikler ile bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi ve post hoc kullanıldı. Etki büyüklüğünü hesaplamak için Cohen (d) ve Eta kare (η2) katsayıları kullanıldı. 
Annelerin %50'si üniversite mezunu, %56,4'ü çalışmıyor ve %71,8'inin sezaryen doğum yaptığı bulundu. Yenidoğanların doğum ağırlığı ortalaması 2231,90± 471,18, gestasyon haftası 34,13± 1,86 ve %46,4'ünün oral olarak beslendiği saptandı. Annelerin aile merkezli bakım ölçeği puan ortalaması 120,25± 19,61 ve stres ölçeği puan ortalaması 116,32± 24,51 bulundu. Annelerin öğrenim düzeyi, yenidoğanların beslenme şekli, gestasyon haftası ve bebeği doğumdan sonra ilk kez görme süresi ile stres puanı arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlendi (p<0,05). YAMBÖ değerlendirildiğinde; öğrenim düzeyi, aile tipi, gelir düzeyi ve doğum şekli ile anlamlı bir ilişki olduğu belirlendi (p<0,05). Aile merkezli bakıma yönelik bilgilendirme arttıkça görüntü ve sesler alt boyutuna göre stres düzeyinde azalma belirlendi. 
Yenidoğan hemşirelerine aile merkezli bakım ve iletişim konularında hizmet içi eğitimlerin düzenli olarak verilmesi, anne ile bebeğin uygun olan koşullarda kısa sürede yan yana getirilmesi, annelerin stresle baş etme yöntemlerinin öğrenilmesi ve desteklenmesi, stresi azaltmaya yönelik kanıta dayalı uygulamaların yapılması önerilir.

Abstract:
The aim of this study was concuted in a descriptive and relational with determining the family-centered care and stress of mothers with prematüre babies in the NICU and revealing the related factors.
The research was conducted between September 2022 and November 2023 in the NICU connected with 2 different hospitals in Ankara. Data were collected with 110 mothers using the mother-baby information form, NICU-Parent Stress Scale (NICU-ABSÖ) and Newborn Family Centered Care Scale (YAMBÖ). Descriptive statistics such as mean, percentage, frequency independent groups t-test, one-way analysis of variance and post hoc were used in the analyses. Cohen (d) and Eta squared (η2) coefficients were used to calculate the effect size. 
In the study, it was found that 50% of the mothers were university graduates, 56.4% were unemployed, and 71.8% had a cesarean section. It was determined that the average birth weight of the newborns was 2231.90± 471.18, the gestational week was 34.13± 1.86 and 46.4% were fed orally. The mothers' family-centered care scale mean score was 120.25± 19.61 and the stress scale mean score was 116.32± 24.51. It was determined that there was a significant relationship between the education level of the mothers, the feeding style of the newborns, the week of gestation and the time it took to see the baby for the first time after birth and the stress score (p<0.05). When YAMBÖ is evaluated; It was determined that there was a significant relationship with education level, family type, income level and type of birth (p<0.05). As information about family-centered care increased, a decrease in stress level was determined according to the images and sounds sub-dimension.
As a result; it is recommended that neonatal nurses be given regular in-service training on family-centered care and communication, bringing the mother and baby together in a short time under suitable conditions, learning and supporting mothers' methods of coping with stress, and implementing evidence-based practices to reduce stress.