Türkiye'de pembe vergileme üzerine nicel bir araştırma
A quantitative study on pink taxation in Türkiye
Yazar: BETÜL ERTUĞRUL
Danışman: DOÇ. DR. UFUK GENCEL
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Türkiye = Türkiye

Özet:
Serbest piyasa ekonomisinin bir sonucu olarak, piyasaya sürülmüş birbirinin muadili olan ürünlerin ve/veya hizmetlerin, kadınlar için sunulanın fiyatının erkekler için sunulanın fiyatına kıyasla daha pahalı olması durumunda katlanılan/ödenen fazla vergi miktarı pembe vergidir ve bu kavram literatürde kendine yeni yer bulan bir kavramdır. 

Pembe vergi, toplumsal cinsiyet eşitsizliğini derinleştirmekte ve ekonomik eşitsizliğin tüketim boyutunda karşımıza çıkmaktadır. Bu kapsamda pembe vergi kavramının tüketiciler tarafından farkına varılması bilinçli alışverişlerin yapılması için etkili olmaktadır.

Bu çalışmanın amacı pembe vergi kavramının Türkiye'deki boyutunu tespit etmek, pembe vergiye ilişkin farkındalığı artırmak ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğine yönelik öneriler sunmaktır. Bu kapsamda çalışma iki yönlü olarak ele alınmıştır. İlk olarak pembe verginin tüketim vergileri içindeki etkisi Türkiye'deki e-ticaret siteleri üzerinden yapılan doküman analizi ile incelenmiştir. Ardından toplumun ürün satın alma tercihlerinin belirlenmesinde cinsiyetçi ambalaj tasarımlarının etkisi ve toplumda pembe vergi kavramına karşı duyarlılık analiz edilmiştir. Bu analiz için nicel yöntem tercih edilmiş olup nicel deseni güçlendirmek için iki adet açık uçlu soruya da yer verilmiştir.

Araştırmada kolayda örneklem metodu ile belirlenen örneklem için anket soruları hazırlanmıştır. Google Anket ile toplanan veriler SPSS 29.00 programı ile analiz edilmiştir. Katılımcıların yanıtlarının dağılımı frekans ve yüzde analizi ile incelenmiş, pembe vergi algısının cinsiyet değişkenine göre incelenmesi Ki-Kare testiyle yapılmıştır. Çalışmanın açık uçlu soruları ise tümevarımsal içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir.

Araştırma sorularının cevaplanmasında araştırma hipotezleri test edilmiş ve anlamlı/anlamsız ilişkiler ortaya koyulmuştur. Yapılan araştırmanın sonucu ve değerlendirilmesi ışığında öneriler getirilmiştir.

Abstract:
As a result of a free market economy, the additional tax paid in case products and/or services, which are equivalent to each other, are offered more expensive for women compared to men is called the pink tax and this concept is a new term finding its place in the literature.

The pink tax deepens gender inequality and appears in the consumption dimension of economic inequality. In this context, awareness of the pink tax concept by consumers is effective for making informed purchases.

The aim of this study is to determine the extent of the pink tax concept in Turkey, raise awareness about the pink tax, and offer suggestions to address gender inequality. In this context, the study is approached in two parts. First, the impact of the pink tax within consumption taxes is examined through document analysis conducted on e-commerce websites in Turkey. Subsequently, the influence of gendered packaging designs on consumer product preferences and the sensitivity of the public to the pink tax concept are analyzed. A quantitative method was chosen for this analysis, and two open-ended questions were included to strengthen the quantitative design.

In the research, survey questions were prepared for the sample determined using the convenience sampling method. The data collected via Google Forms were analyzed using the SPSS 29.00 software. The distribution of participants' responses was examined through frequency and percentage analysis, and the perception of the pink tax according to the gender variable was analyzed using the Chi-Square test. The open-ended questions of the study were analyzed using the inductive content analysis method.

The research hypotheses were tested to answer the research questions, revealing significant or insignificant relationships. Based on the findings and their evaluation, recommendations were formulated.