Özel sektör çalışanlarının ontolojik iyi oluş ve umutsuzluk üzerindeki olumsuz otomatik düşüncelerinin etkisi
The effect of automatic negative thought in private sector employees on onthological wellness and hopelessness
Yazar: ALPEREN ŞEKER
Danışman: DR. MURAT ARTIRAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ontolojik iyi oluş = Ontological well being ; Otomatik düşünce = Automatic thoughts ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Çalışanlar = Workers ; Özel sektör = Private sector ; İş hayatı = Work life

Özet:
İnsan yaşamının önemli bir bölümü çalışma hayatı içerisinde çalışan rolü ile geçmektedir, dolayısıyla çalışma hayatı kişinin yaşamına önemli düzeyde etki etmektedir. Olumsuz otomatik düşüncelere sahip bireyler çalışma hayatına girdiğinde olumsuz yaşam doyumu değerlendirmesi ile umutsuzluğa düşebilmektedir. Bireyin psikolojisini önemli düzeyde etkileyebilen çalışma hayatında, kurum tarafından gerekli önlemler alınmaz ve uygun çalışma koşulları sağlanmaz ise çalışanda ruhsal ve fiziksel rahatsızlıklara bağlı olarak işlevselliklerinde düşme, verimliliğinde azalma, verilen görevleri yerine getirememe hatta işten ayrılma, işten çıkarılma gibi birçok olumsuz durum görülebilir. Çalışanlardaki bir durum altında kendilerine söyledikleri ve genellikle kişi tarafından değerlendirilmeden ve/veya analiz edilmeden doğruluğu kabul edilen olumsuz otomatik düşünceler, çalışanlarda psikolojik problemleri ortaya çıkarabilmektedir. Otomatik düşüncelerde, çalışan verilerin yanlış işlenmesi ve değerlendirilmesine bağlı olarak kaygı, kızgınlık, umutsuzluk gibi duyguları açığa çıkararak aşırı genelleme ve abartma eğilimi gösterebilir. Araştırma sonuçlarına göre olumsuz otomatik düşünceleri olan bireylerde, yaşam projesi alt maddeleri; pişmanlık ve hiçlik puanları yüksek, harekete geçme ve umut puanları düşük çıkmaktadır. Olumsuz otomatik düşünceleri olan bireylerde, umutsuzluk puanı yüksek çıkmaktadır. Umutsuzluk ile yaşam projesi alt maddeleri; pişmanlık ve hiçlik puanları yüksek, harekete geçme ve umut puanları düşük çıkmaktadır. Kişinin kendi yaşamını bir proje olarak değerlendirdiği geçmiş, gelecek ve şimdiki zamana yönelik duygusal yargılardan oluşan ontolojik iyi oluşta, bireylerin pişmanlık, harekete geçme, hiçlik ve umut değerleri ölçülür. Depresyon başlangıç ve sürdürülme sürecinde öncelikli sebep olarak görülen umutsuzluk, çalışanlarda problemlerin hiçbir zaman çözülmeyeceği ve başarısızlıklarını hiçbir zaman yenemeyecekleri inancına yol açabilmektedir. Bilişsel Davranışçı Terapi yaklaşımı, davranışsal bozukluğu olan bireyde davranış değiştirme teknikleri ile uyumsuz inanışları değiştirme teknikleri birlikte kullanılarak çalışan yaşamında sorun oluşturan duygu, düşünce ve davranışlarla başa çıkılması sağlanır. Bu çalışmada, çalışanların verimliliğini ve işlevselliğini etkileyebilecek psikolojik unsurların önemini vurgulayarak, olumsuz otomatik düşüncelerin bireylerin yaşam projesi ve umutsuzluk düzeyleri üzerindeki etkisinin önemini ortaya koymak amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Özel sektör, çalışma hayatı, otomatik düşünceler, ontolojik iyi oluş, yaşam projesi, umutsuzluk.

Abstract:
A significant part of human life is spent in the role of employee within working life so work has a significant effect on the life of a person. Individuals with automatic negative thought may fall into hopelessness due to negative life satisfaction evaluation when they enter the working life.  In the working life, which can significantly affect the psychology of the individual, many adverse situations can be seen in an employee such as decline in his or her functionality due to mental and physical discomfort, decrease in productivity, inability to fulfill assigned tasks or even leaving work or being fired if necessary measures are not taken by the organization and appropriate working conditions are not provided Negative automatic thoughts, which employees tell themselves under such circumstances, that are generally accepted as correct without being evaluated and/or analyzed by them can cause psychological problems in employees. In automatic thoughts, anxiety, anger, hopelessness, etc. and tendency to overgeneralize and exaggerate can be seen in employees depending on the wrong processing and evaluation of employee data. According to the results of the research, in individuals with negative automatic thoughts, the sub-items of life project are as follows; regret and nullity scores are high, actuation and hope scores are low. In individuals with negative automatic thoughts, the score of hopelessness is high. Hopelessness and life project sub-articles; the scores of regret and nullity are high, the scores of actuation and hope are low. In the ontological wellness consisting of emotional judgements where a person evaluates his or her life as a project made of past, future and present, the values of regret, actuation, nullity and hope are measured.  During the beginning and ongoing process of depression, hopelessness, which is considered as a primary reason, can lead to the belief in employees that the problems will never be solved and that they will never be able to defeat their failures. Cognitive Behavioral Therapy approach enables an employee to cope with the emotions, thoughts and behaviors, which cause problems in his or her life, through behavior modification techniques used together with the techniques for changing inconsistent beliefs. In this study, it is aimed to reveal the importance of negative automatic thoughts on the life project and hopelessness levels of individuals by emphasizing the importance of psychological factors that may affect the productivity and functioning of employees.

Key Words: Private sector, working life, automatic thoughts, ontological well-being,  hopelessness.