Mekanik ventilasyan desteği alan hastalarda farklı pozisyonlarda yapılan göğüs fizyoterapisinin kalp ve solunum sistemi üzerine etkilerinin incelenmesi
The investigation of effects of thorax physiotherapy on cardiac and respiratory systems in different positions in patients under mechanic ventilation
Yazar: ŞÜKRİYE  İLKAY GÜNER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATMA DEMİR KORKMAZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Fizik tedavi = Physical therapy ; Hastalar = Patients ; Kalp = Heart ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Ventilasyon = Ventilation

Özet:
Bu araştırma, KABG ameliyatı sonrası, mekanik ventilatör desteği alan yoğun bakım hastalarına verilen perküsyon, vibrasyon ve ardından endotrakeal aspirasyon uygulamalarının, iki grup hastanın, kalp ve solunum sistemi üzerine etkilerini incelemek amacıyla deneysel olarak yapıldı.Araştırma kapsamına, Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Anabilim Dalı Yoğun Bakım Ünitesi'nde 3 Mart 2008-10 Kasım 2008 tarihleri arasında KABG ameliyatı olan, mekanik ventilatör desteği alan, sınırlamalara uygun olarak olasılıksız örneklem yöntemi ile seçilen 60 hasta alındı.Çalışmada hastalar 30'arlı iki gruba ayrıldı. I. Grup (30 kişi) hasta 45º sırt üstü pozisyondayken hafif yan yatar konumda perküsyon, vibrasyon sırt üstü düz yatar pozisyonda endotrakeal aspirasyon uygulaması yapıldı. II. Grup (30 kişi) hasta 0º sırt üstü pozisyondayken hafif yan yatar konumda perküsyon, vibrasyon ve sırt üstü düz yatar konumda endotrakeal aspirasyon uygulandı. İşlemler her hasta için 2 kez tekrarlandı ve ortalamaları alındı. Hastaların uygulama öncesi ve sonrası değerleri, santral venöz kateterden, arteriyel kateterden ölçüldü ve hastalara bağlı monitördeki değerler kaydedildi.İki grup hastanın aort kros klemp süresi, perfüzyon süresi, ameliyat süresi, beden kitle indeksleri, yaş ortalamaları, mekanik ventilatörde kalma süreleri arasında istatistiksel olarak yapılan analizlerde anlamlı bir fark olmadığı belirlendi.İki grup hasta birbiriyle solunum ile ilgili değer ortalamaları bakımından karşılaştırıldığında hem uygulama öncesi hem sonrası PO2, PaCO2, SaO2, pH, Htc, HCO3, SvO2 istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı.İki grup hasta birbiriyle kalp fonksiyonları ile ilgili değer ortalamaları bakımından karşılaştırıldığında II. Grup hastaların uygulama sonrasında sistolik ve diyastolik kan basınçlarının istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttığı belirlendi.I. Grup hastaların uygulama öncesi ile uygulama sonrası değerleri incelendiğinde kalp fonksiyonları ile ilgili değerlerden sistolik kan basıncı, kalp hızı, solunum sayısı değer ortalamaları uygulama sonrasında istatistiksel olarak anlamlı bir artış gösterdiği belirlendi. Solunum fonksiyonları ile ilgili değişkenlere bakıldığında, mikst venöz oksijen satürasyonu değer ortalamalarının uygulama sonrasında istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde artış gösterdi.II. Grup hastaların uygulama öncesi ile uygulama sonrası kalp ile ilgili değer ortalamalarına bakıldığında sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı, kalp hızı, solunum sayısı değer ortalamalarının istatistiksel olarak çok anlamlı bir şekilde uygulama sonrasında arttığı belirlendi. Solunum fonksiyonları ile ilgili değişkenlerden mikst venöz oksijen satürasyonu değer ortalamalarının uygulama sonrasında istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde arttığı belirlendi.Koroner arter bypass greft ameliyatı geçirmiş solunumsal açıdan riskli, mekanik ventilatöre bağlı hastalarda erken dönemde perküsyon, vibrasyon ve ardından endotrakeal aspirasyon yapılacak ise kalp fonksiyonları ile ilgili değişimleri azaltmak için 45º baş yükseltilmiş pozisyonda perküsyon, vibrasyon ve endotrakeal aspirasyon yapılması önerilebilir.

Abstract:
This is an experimental study made to determine the effects of percussion-vibration treatment on intensive care unit patients under mechanic ventilator support and following endotracheal aspiration after CABG surgery on cardiac and respiratory systems.Sixty patients selected by impossible samplisation appropriately to the inclusion criteria that are operated in Gaziantep University Medical School Hospital Cardio-Vascular Surgery Department and supported by mechanic ventilation in intensive care unit in between 3 March 2008 and 10 November 2008 are included to the study.Patients are divided into 2 groups with 30 patients each in the study. To the patients in the first group (30 patients), percussion-vibration was made in 45º supine position while slightly laterally lying and endotracheal aspiration was made in supine straight lying position. To the patients in the second group (30 patients), percussion-vibration was made in 0º supine position while slightly laterally lying and endotracheal aspiration was made in supine straight lying position. The procedures are repeated for 2 times to all patients and their means were taken. The pre- and postprocedural values of patients were measured from central venous and arterial catheters and the values of patient monitors were recorded.There was no statistically significant difference between 2 groups of patients in regards to aortic clamp periods, perfusion periods, surgery times, body mass index, means of age and time passed under mechanic ventilation.There was also no statistically significant difference between 2 groups in comparison of the means of respiratory values including pre and post procedural PO2, PaCO2, SaO2, pH, Htc, HCO3, SvO2 levels.In comparison of 2 groups of patients in regards to means of cardiac associated values, the postprocedural systolic and diastolic blood pressures of second group was statistically significantly higher.In evaluation of pre and post procedural values of first group of patients, means of some cardiac associated values including systolic blood pressure, heart rate, and respiratory rate were determined to be significantly increased after procedure. In assessment of respiration associated values, the means of mix venous oxygen saturation were found to be statistically significantly increased after procedure.In estimation of pre and post procedural means of some cardiac associated values of second group of patients, the means of systolic blood pressure, diastolic blood pressure, heart rate, and respiratory rate were determined to be highly significantly increased after procedure. Among respiration associated values, the means of mix venous oxygen saturation were established to be statistically significantly increased after procedure.Percussion, vibration and following endotracheal aspiration in 45º head elevated position to decrease the cardiac associated changes can be suggested if percussion-vibration and following endotracheal aspiration is planned in early periods to patients who had undergone cardiopulmonary bypass surgery, are under high respiratory risk and supported by mechanic ventilation.