Bellek bozuklukları tedavisinde bitkisel içerikli cilt yaması kullanımı
Herbal skin patch usage for the treatment of memory disorders
Yazar: ENİS MUHAMMET GÜL
Danışman: PROF. DR. EMEK MÖRÖTDOR DERUN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Kimya Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Günümüzde tam olarak kesin tedavisi mevcut olmayan ve yalnızca hastalığın belirtilerini ortadan kaldırmak ya da yavaşlatmak amacıyla uygulanan bellek bozuklukları hastalıklarında geleneksel tedavi yöntemleri, hem ağız yoluyla ilaç alımında yaşanan birtakım yan etkiler ve olumsuzluklar hem de hastalığın semptomlarına bağlı olarak gelişebilen ilaç alımının aksatılması ve hastalığın ilerlemesi gibi durumlar neticesinde araştırmacıları yeni ve daha uygun bir tedavi yöntemi geliştirmeye teşvik etmiştir. Bu bağlamda, yararlanılabilen ve etkili sonuçların elde edilebildiği ilaçların transdermal yolla iletim sistemleri, vücut üzerinde hem lokal hem de sistemik olabilen terapötik etkiler sağlayabilmektedir. Böylelikle, geliştirilen transdermal cilt yamaları ile birlikte hem bu sorunların üstesinden gelebilmek hem de geleneksel yönteme nazaran daha efektif ve verimli bir alternatif ilaç iletim mekanizması geliştirmek hedeflenmektedir. 
Bu yüksek lisans çalışması kapsamında; bellek bozuklukları hastalıklarında bitkisel içerikli bir transdermal cilt yaması geliştirerek ağız yoluyla ilaç alımındaki istenmeyen yan etkileri ve sorunları ortadan kaldırıp, hastalar üzerinde uzun vadeli tedavi süreci sağlama imkanı elde etmek amaçlanmıştır. Bu hedef doğrultusunda, bitkisel içerikli bir kaynak olarak sarı kantaron tıbbi bitkisinden yararlanarak çözücü döküm metotuyla cilt yamaları geliştirilmiş olup; FTIR, SEM, UV-Vis, çekme dayanıklılığı ve fizikokimyasal özellikleri de kapsayan bir dizi analiz uygulanmıştır. Bu analizlere ek olarak, sarı kantaron ekstraktı için LC-MS, MTT sitotoksisite ve antibakteriyel aktivite değerlendirilmesi gerçekleştirilmiştir. İlgili analizlerin, organoleptik ve fizikokimyasal karakteristiklerin değerlendirilmesi sonucunda uygun bir jel yapısıyla birlikte verimli sonuçlar elde edilmiştir. Bundan sonraki çalışmalar için, optimizasyona açık olan formülasyon özellikleri açısından geliştirilerek çok daha efektif sonuçlara erişilebilmesi potansiyeline sahip ve umut verici bir araştırma olarak düşünülmektedir.

Abstract:
At the present time, there is no definitive treatment and traditional treatment methods in memory disorders, which are applied only to eliminate or slow down the symptoms of the disease, some side effects and negativities experienced in oral medication, as well as disruption of drug intake and progression of the disease. It encouraged researchers to develop a new and more appropriate treatment method. In this regard, transdermal delivery systems of drugs, which can be used and effective results can be obtained, are able to ensure therapeutic effects on the body, which can be both local and systemic. In this way, with the developed transdermal skin patches, it is aimed to both overcome these problems and to develop an alternative drug delivery mechanism that is more effective and efficient compared to the traditional method. 
Within the scope of this postgraduate study, it was aimed to develop a herbal-containing transdermal skin patch in memory disorders and to eliminate the undesirable side effects and problems in oral drug intake and to provide long-term treatment process on patients. In line with this goal, skin patches were developed with the solvent casting method using the St. John's Wort medicinal plant as a herbal source and a series of analyses including FTIR, SEM, UV-Vis, tensile strength and physicochemical properties were applied. In addition to these analyses, LC-MS, MTT cytotoxicity and antibacterial activity evaluation were performed for St. John's Wort extract. As a result of the evaluation of the related analyses, organoleptic and physicochemical characteristics, efficient results were obtained with a suitable gel structure. For future studies, it is considered that it as a promising research that has the potential to achieve much more effective results by developing it in terms of formulation properties that are open to optimization.