Suriyeli öğrencilerin Türk dili ve edebiyatı dersine ilişkin tutumlarını etkileyen faktörler
Factors affecting Syrian students' attitudes towards Turkish language and literature lesson
Yazar: AYFER KÜRKCÜ
Danışman: DOÇ. DR. ESİN YAĞMUR ŞAHİN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Göçler = Migrations ; Mülteciler = Refugees ; Suriyeliler = Syrians ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Türk dili ve edebiyatı dersi = Turkish language and literature course ; Uluslararası göç = International migration ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
DahSuriyelilerin ülkemize göçünden en çok etkilenenler doğal olarak okul çağındaki çocuklar olmuştur. Bazıları eğitim hayatlarına Türkiye'de başlarken bazıları ise hem Suriye'de Arapça eğitim almışlar hem de Türkiye'de Türkçe eğitime başlamışlardır. Bu durumun onların hayatında bir kırılmaya sebep olması beklenen bir durumdur. Ayrıca bu öğrencilerin Türkçe eğitime ve Türk Dili ve Edebiyatı dersine farklı veya olumsuz tutum geliştirmiş olmaları da muhtemeldir. İşte bu araştırma Gaziantep Ömer Özmimar Anadolu İmam Hatip Lisesi özelinde 2021- 2022 eğitim- öğretim yılında Suriyeli öğrencilerin Türk Dili ve Edebiyatı dersine yönelik tutumlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. "Suriyeli öğrencilerin Türk Dili ve Edebiyatı dersine yönelik tutumları nelerdir?" sorusu bu çalışmanın temel problemini oluşturmaktadır. Nicel araştırma modelinde yapılan araştırmada anket yöntemi uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak Türk Edebiyatı Dersine Yönelik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya toplam 224 öğrenci katılmıştır. Araştırma kapsamında demografik özelliklerle ilgili veriler frekans yöntemi ile değerlendirilmiştir. Türk Edebiyatı Dersine Yönelik Tutum Ölçeği'ndeki sorular 30 öğrenciye uygulanmış ve Açıklayıcı Faktör Analizi yapılarak cevapların Faktör dağılımları incelenmiştir. Toplamda 33 sorudan oluşan ölçek 23 soruya indirilerek araştırmaya devam edilmiştir. Araştırma ile elde edilen veriler; Açıklayıcı faktör analizi, Doğrulayıcı faktör analizi, Bağımsız örneklem t-testi, ANOVA, Pearson Korelasyon analizi ve son olarak Yapısal Eşitlik Modellemesi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, Kişisel Bilgi Formu'ndan elde edilen bilgilerden; öğrencilerin büyük çoğunluğunun 5 yıldan fazla süredir Türkiye'de yaşadıkları, yarısından biraz fazlasının okul öncesi eğitim almadığı, yarısının ortaokul ve lise eğitimini Türkiye'de aldığı, çoğunluğunun Türkiye'ye gelmeden önce Türkçe bilmediği, çoğunluğunun Türkçe öğrenmek için kursa gitmediği ve aile içinde bazen Türkçe konuştukları sonuçlarına ulaşılmıştır. Türk Edebiyatı Dersine Yönelik Tutum Ölçeği'nden elde edilen bulgular neticesinde bağımsız değişkenlerin faktörler üzerindeki etkisini tespite yönelik yapılan bağımsız örneklem T- testi analizi sonucu elde edilen bulgulardan evinde kitaplık bulunup bulunmamasının Türk Dili ve Edebiyatı dersine yönelik güdülemeyi, Türkiye'ye gelmeden önce Türkçe bilip bilmemelerinin ise tutumlarını etkilediğini söylemek mümkündür. ANOVA testi sonucu elde edilen bulgular incelendiğinde anne ve babanın mesleği ile Türk Dili ve Edebiyatı dersine yönelik ilgi, istek ve yetenekleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık  ortaya koyduğu görülmüştür. Korelasyon analizi sonucu elde edilen bilgilerden Türk Dili ve Edebiyatı dersinde aldığı notlar ile Türk Dili ve Edebiyatı dersinin genel kültür ve günlük yaşam ile ilgisi arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu ve birinde yaşanacak bir birimlik artış ya da azalışın ters orantılı şekilde birini artırırken diğerini de azalttığı ortaya konmuştur. Sonuç olarak, Suriyeli öğrencilerin Türk Dili ve Edebiyatı dersine yönelik tutumlarının genel olarak olumlu olduğu, farklı alt boyutları olduğu, bu alt boyutların öğrencilerin bazı demografik özelliklerine bağlı olarak değiştiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Daha soNaturally, school-age children have been the most affected by the migration of Syrians to our country. While some of them started their education life in Turkey, some of them both received Arabic education in Syria and started Turkish education in Turkey. It is expected that this situation will cause a break in their lives. It is also possible that these students have developed different or negative attitudes towards Turkish education and Turkish language and literature course. This research was conducted in order to determine the attitudes of Syrian students towards Turkish Language and Literature course in the 2021-2022 academic year, in particular Gaziantep Ömer Özmimar Anatolian Imam Hatip High School. "What are the attitudes of Syrian students towards Turkish Language and Literature lesson?" This question constitutes the main problem of this study. Questionnaire method was used in the research conducted in a quantitative research model. The Attitude Scale Towards Turkish Literature Lesson was used as a data collection tool. A total of 224 students participated in the research. Within the scope of the research, data related to demographic characteristics were evaluated primarily by frequency method. The questions in the Attitude Scale Towards Turkish Literature Lesson were first applied to 30 students and the Factor distribution of the answers was examined by making Explanatory Factor Analysis. The scale, which consisted of 33 questions in total, was reduced to 23 questions and the research continued. Data obtained through research; It was analyzed by exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis, independent sample t-test, ANOVA, Pearson Correlation analysis and finally Structural Equation Modeling. As a result of the research, from the information obtained from the Personal Information Form; the majority of the students have lived in Turkey for more than 5 years, a little more than half of them did not receive pre-school education, half of them received secondary and high school education in Turkey, the majority of them did not know Turkish before coming to Turkey, the majority of them did not go to a course to learn Turkish, and sometimes Turkish in the family their conclusions have been reached. As a result of the findings obtained from the Attitude towards Turkish Literature Lesson Scale, the findings obtained as a result of the independent sample T-test analysis conducted to determine the effect of the independent variables on the factors, the motivation for the Turkish Language and Literature lesson whether they have a library at home, and whether they know Turkish before coming to Turkey. It is possible to say that it affects their attitudes. When the findings obtained as a result of the ANOVA test were examined, it was seen that there was a statistically significant difference between the professions of the parents and their interests, desires and abilities for the Turkish Language and Literature course. From the information obtained as a result of the correlation analysis, it has been revealed that there is a negative relationship between the grades taken in the Turkish Language and Literature course and the general culture and daily life of the Turkish Language and Literature course, and that a unit increase or decrease in one will increase one and decrease the other in an inverse proportion. has been placed. As a result, it has been determined that the attitudes of Syrian students towards the Turkish Language and Literature course are generally positive, they have different sub-dimensions, and these sub-dimensions vary depending on some demographic characteristics of the students.