TBMM Kars Milletvekilleri ve Senatörlerinin Meclis faaliyetleri (1961-1980)
Assembly activities of Kars Parliamentarians and Senators of the Grand National Aassembly of Turkey (1961-1980)
Yazar: AYHAN ÜNAYDIN
Danışman: DOÇ. DR. ATIL CEM ÇİÇEK
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
27 Mayıs 1960 tarihinde gerçekleştirilen darbe sonrası, Türkiye yoluna 1961 Anayasası ile devam etmiştir. 1961 Anayasası ile çift meclisli bir yapı ortaya çıkmıştır. 12 Eylül 1980'de gerçekleşen darbeye kadar da bu çift meclisli yapı sürmüştür. Bu bağlamda bu süre zarfında Kars'ı temsilen Ankara'ya gönderilen milletvekili ve senatörler olmuştur. Çalışmada 1960 darbesinden 1980 yılına kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne seçilen Kars senatör ve milletvekillerinin özgeçmişleri TBMM albümü ve meclis arşivi incelenmiştir. 1961-1980 dönemi siyasi partilerin oy oranları, Kars'tan seçilen parlamenterler ile bu parlamenterlerin demografik özellikleri, katıldıkları seçimler ve yasama faaliyetleri ortaya konulmuştur. Kars parlamenterlerinin Türkiye genelinde ve Kars özelinde yaptıkları çalışmalarda, onları seçen seçmenlerin sorunlarını çözme ve meclis gündemine taşınan sorunların çözümünün ne kadar takipçisi olabildikleri değerlendirilmiştir. Ayrıca bakanlıklar nezdinde seçim bölgesi başta olmak üzere ülkenin gelişimi ve kalkınmasına ne kadar katkı verdikleri irdelenmiştir. 
Çalışmada betimsel ve tarihsel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Kitaplar, anılar ile makaleler, tezler, arşiv belgeleri ve dönemin yerel gazetelerinden faydalanılmıştır. Milletvekillerinin faaliyetleri incelenirken TBMM meclis tutanakları ve TBMM arşivinden elde edilen belgeler esas alınmıştır. Araştırma konusu olan parlamenterler; seçim dönemleri dikkate alınarak sıralanmış, dönemleri içerisinde ise alfabetik sıraya göre incelenmiştir. Konular kişi bazında tasnif edilmiş ve milletvekillerinin çalışmaları aktarılırken konu içerisinde kronolojik sıra dikkate alınmıştır. 
1961-1980 arası dönemde TBMM'de görev yapan Kars vekil ve senatörlerinden bazıları meclis kuruluna hitap etmeleri, verdikleri yazılı ve sözlü soru önergeleri ve kanun teklifleri ile faal bir siyaset izlemişlerdir. Bu dönemde bazı parlamenterler ise hiç söz almayarak ve önerge sunmadan sadece oylamalar sırasında tabiri caizse el kaldırıp, indirerek pasif bir siyaset izlemişlerdir.

Abstract:
After the coup which has been done on 27 May 1960, Turkey has proceeded on its way with the 1961 Constitution. A double structural assembly has been occured by the 1961 Constitution. This double structural assembly has kept on going until the coup which has been occured on 12 September 1980. And during this period there have been some parliamentarians and senators who represented Kars in the assembly which is located in Ankara. The autobiographies of the senators and parliamentarians of Kars who have been elected to the The Grand National Assembly from the 1960's  military coup to 1980, albums of the assembly and the archieves have been examined. The vote rates of political parties of 1961-1980, the chosen parliamentarians and their demographic characteristics, the elections that they participated and their legislation activities have been introduced. The works that they made generally in Turkey and specifically in Kars, solving the problems of their voters, how the parliamentarians follow the problems in the assembly has been  evaluated too. And also their support to their polling district and to the development and growth of the country by ministries has been considered.
In this study descriptive and historical research methods were used.Books, memories and articles, thesis and archieve documents and also the local newspapers of the period have been used in the study. While the acticities of the parliamentarians were examined, the documents which have been obtained from the assembly archieves and parliamentary minutes have been taken as a basis. The parliamentarians which are the research object have been argued according to the period that they have been elected and they have been examined in an alphabetical order of their terms. The subjects have been classified personal based and while citing the works of parliamentaries, the chronological order has been taken into account.
In 1960-1980, some of the Kars Parliamentaries who served in the assembly acted in an industious policy by making speeches in the assembly, written or oral questions and legislative proposals. But some of them acted in a passive policy just like only raising their hands and never made a speech in the assembly and never gave a proposal.