İnsan kaynakları uygulamalarının çalışanların işe adanmışlığı üzerindeki etkisi ve pozitif psikolojik sermayenin aracı rolü konuya ilişkin bir araştırma
The effect of human resource practices on employees work engagement and the mediating role of posi̇ti̇ve psychological capital a research on the subject
Yazar: MERYEM AYBAS
Danışman: PROF. DR. AHMET CEVAT ACAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Beyaz yakalı = White collar ; Pozitif psikolojik sermaye = Positive psychological capital ; Psikolojik sermaye = Psychological capital ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel adanma = Organizational commitment ; İnsan kaynakları = Human resources ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management ; İşe gönülden adanma = Work engagement ; İşle bütünleşme = Work engagement

Özet:
Günümüz rekabetçi iş çevresindeki birçok örgüt İKY uygulamalarını olumlu bireysel ve örgütsel sonuçlar elde edebilmek için bir araç olarak daha fazla vurgulamaktadır. İKY uygulamaları ve bireysel ve örgütsel sonuçlar arasındaki ilişki ile ilgili olarak son yıllarda yapılmış olan çok fazla araştırma olmasına karşılık, bu ilişkinin nasıl oluştuğu yeterince açık değildir. Konunun daha fazla açıklığa kavuşabilmesi için aradaki ilişkiyi etkileyen aracı ve düzenleyici değişkenlerin daha fazla incelenmesine ihtiyaç bulunmaktadır. Literatüre göre çalışanların işe adanmışlıkları örgütsel performans için çok önemli bir bireysel öncülü oluşturmaktadır. Bu tez çalışması kapsamında İKY uygulamalarının çalışanların işe adanmışlıkları üzerindeki etkisinde pozitif psikolojik sermayenin aracı aynı zamanda düzenleyici olduğu bir model öne sürülmüştür. Geliştirilen modelin test edilmesi için farklı sektörlerde ve farklı özel işletmelerde çalışan 590 beyaz yakalı çalışandan veri toplanmıştır. Verilerin analiz edilmesinde doğrulayıcı faktör analizi, yol analizi, ANOVA ve t-testinden yararlanılmıştır. Bu tez çalışması sonucunda pozitif psikolojik sermaye, motive edici ve beceri arttırıcı İKY uygulamalarının çalışanların işe adanmışlıkları üzerindeki etkisinde kısmı aracılık rolü oynamaktadır. Diğer yanda fırsat arttırıcı İKY uygulamaları ve çalışma koşullarının çalışanların işe adanmışlıkları üzerindeki etkisinde ise pozitif psikolojik sermaye aynı anda hem kısmi aracı hem de düzenleyicidir.
Anahtar Kelimeler: İşe Adanmışlık, İK Uygulamaları, Pozitif Psikolojik Sermaye, Beyaz Yakalı Çalışanlar

Abstract:
In today's competitive business environment, many organizations are placing a greater emphasis on their human resources management practices as a means of generating positive individual and organizational outcomes. Although there have been a lot of research on the relationship between HRM practices and individual and organizational outcomes in recent years, how this relationship occurs is relatively unclear. In order to advance our knowledge about this relationship, there is need to investigate the possible mediating and moderating variables that are effective on this relationship. According to the literature, employee work engagement is an important individual antecedent for organizational performance. This study proposed and investigated a model positive psychological capital as a mediator and moderator in HRM practices-employee work engagement relationships. This model posited that the effect of perceived HRM practices on employee work engagement was mediated and moderated by positive psychological capital. In order to test developed model, data were collected from 590 white color employees who were working in private companies from different sectors in İstanbul, Ankara and İzmir. Confirmatory factor analysis, Path analysis, ANOVA and t-test methods were used to analyze data. Depending on the findings of this study the effects of motivation and skill enhancing HRM practices on employee work engagement were significantly partial mediated by positive psychological capital but not moderated. On the other hand the effects of opportunity enhancing HRM practices and working conditions on employee work engagement were significantly partial mediated and moderated by positive psychological capital at the same time.
Keywords: Work Engagement, HR Practices, Positive Psychological Capital, White-Color Employees