Andriake antik kenti a kilisesi mimari plastik eserleri
Architectural sculpture pieces of church a in the ancient city of Andriake
Yazar: ÇAĞLAR DEMİR
Danışman: DOÇ. HATİCE AYÇA TİRYAKİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Andriake = Andriake ; Dini mimari = Religious architecture ; Erken Bizans Dönemi = Early Byzantine Period ; Kiliseler = Churchs ; Mimari plastik = Architectural plastic ; Myra = Myra

Özet:
Andriake antik kenti, bugün Antalya İli Demre (Myra) İlçesinin 4,7 km güneybatısında bulunur. Ana kent Myra'dan ayrı bir örgütlenmeye sahip olması ve bu özelliğiyle antik liman yerleşimi karakteristiğinin kolayca okunabildiği nadir liman yerleşimlerinden biridir. Stratejik konumu gereği Akdeniz'de önemli bir ara liman niteliğine sahip olan yerleşim, bölge genelinde yüzyıllar boyu önemli bir ticaret merkezi olma özelliğini korumuştur. Ticari işlerliğinin yanı sıra, Myra Antik Kenti'nin bir liman mahallesi olan Andriake, Aziz Nikolaos kültü sayesinde Hristiyan hacıların Myra'ya gelmek için kullandıkları nihai geçiş güzergahı üzerinde yer alır. Sosyal, kültürel ve ticari etkinliklerin doğurduğu ihtiyaçlara göre şekillenen yerleşimde Erken Bizans dönemine ait tez konusunu oluşturan üç nefli, bazilikal planlı A Kilisesi de dahil olmak üzere toplam altı kilise yapısı bulunmaktadır. 
A Kilisesi'nin kazı çalışmaları 2015 yılında, ek mekanları ise 2016-2018 yılları arasında tamamlanmıştır.
Tez çalışması kapsamında, A Kilisesi'nde ele geçen ve Bizans dönemine tarihlenen 178 adet mimari plastik eser incelenmiştir. Eserlerin işlev ve tarih sorunları çözümlenmeye çalışılmıştır. Kataloğa alınan mimari plastik eserler, işlev, form,  teknik, motif, üslup, malzeme ve kompozisyon bakımından paralelleriyle karşılaştırılarak, eserlerde bölgeye ait yerel bir üslubun varlığı araştırılmıştır.
Eserler motif, üslup ve malzeme özellikleri açısından Likya Bölgesi'nin genel mimari plastik özelliklerini taşımakla birlikte başta Yunanistan ve Kıbrıs olmak üzere Akdeniz çevresinde bulunan Kuzey Afrika'da Libya, Orta Doğu'da Ürdün, Filistin ve İsrail'e kadar uzanan geniş bir coğrafyada paralellerini görmek mümkündür. 
Tez kapsamında incelenen mimari plastik eserlerin çoğu ait oldukları yapının mimari evreleri, tipleri, süs kompozisyonları ve yakın ve uzak paralelleri dikkate alınarak 5. ve 6. yüzyıllar arasına tarihlenmektedir.

Abstract:
The ancient city of Andriake is located 4.7 km southwest of Demre (Myra) in Antalya Province. The most important significance of Andriake is its role as a harbor settlement. The settlement, which is an important intermediate port in the Mediterranean due to its strategic location, has remained an important trade center for centuries throughout the region. The harbour town was a destination used by pilgrims, who wanted to visit the region's well-known saint, St. Nicholaos. The settlement was developed according to the needs of the inhabitants' social, cultural and commercial activities; among them a total of six churches belonging to the Early Byzantine period- including the three-naved basilica, Church A.
The excavations of Church A were completed in the year 2015, with additional structures uncovered between the years 2016 and 2018.
This thesis examines 178 stone works unearthed in Church A which date back to the Byzantine period. Solving the functions and issues related to dating of the works were attempted as well. The stone works in the catalog were compared with their parallels in terms of function, form, motif, style, material, and composition. The presence of a local style belonging to the region was investigated in the works along with the such comparisons listed above.
The sculptural finds bear the characteristics of Lycian stone works in terms of motif, style, and material features. It is possible to see their parallels within a wide geographical nature extending to regions around Mediterranean such as Libya, Jordan, Palestine, Israel, especially Greece and Cyprus.
The examination of the decorations, materials, measurements, and the comparative analysis between buildings concludes that the sculptural finds of Church A, mostly date to the 5th and 6th centuries.