Tüketicilerin yaş sebze-meyve ürünleri tüketim tercihine yönelik güvenilir gıda farkındalığının geliştirilmesinde iletişim stratejilerinin rolü
The role of communication strategies in development of food safety awareness in customer preferences for fresh fruit and vegetables
Yazar: EMEL KUŞKU ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. FÜSUN TOPSÜMER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Güvenilirlik = Reliability ; Güvenli davranış = Dependable behaviour ; Hijyen = Hygiene ; Meyveler = Fruits ; Sebzeler = Vegetables ; Tüketici tercihleri = Consumer preferences ; Tüketiciler = Consumers ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours ; İletişim stratejileri = Communication strategies

Özet:
Araştırmada; İzmir ili tüketicilerinin gıda güvenliği ile ilgili bilgi-tutum ve davranışlarının incelenmesi, güvenilir yaş sebze-meyve ürünlerini tercih etmelerinde etkili olan faktörlerin belirlenmesi, yaş sebze-meyve satın alma yeri tercihleri ve yaş sebze-meyve ürünlerine yönelik güvenilir gıda farkındalık düzeylerinde stratejik halkla ilişkiler uygulamalarının rolünün belirlenmesi amaçlanmıştır. 
489 katılımcıyla gerçekleştirilen çalışmada; veriler, yaş sebze- meyve ürünlerinde gıda güvenliğine yönelik hazırlanan anket formunun tüketicilere yüz-yüze anket yöntemi tekniği uygulanarak toplanmıştır. Anketlerden elde edilen veriler, SPSS 20.0 paket programıyla analiz edilmiştir.  Araştırmada; verilerin analizinde, tüketicilerin yaş sebze-meyve satın alma seçimini ve güvenilir gıda tüketim davranışlarını etkileyen temel faktörleri belirlemek amacıyla Faktör Analizi yapılmıştır. Çalışmaya katılan tüketicilerin %55'inin bilinçli  bir tüketici olduğu,  gıda güvenliği  kavramını duydukları ve bu konu hakkında bilgi sahibi oldukları belirlenmiştir. Tüketicilerin önemli bir bölümünün (%70) de yaş sebze-meyve alışverişi için semt pazarlarını tercih ettiği gözlenmiştir. 
Çalışmanın faktör  analizi  sonuçlarına  göre tüketicilerin  gıda  güvenliği algılarını açıklamak üzere incelenen faktörler beş ana grupta toplanmıştır. Tüketicilerin yaş sebze-meyve ürünlerinde gıda güvenliğine yönelik en fazla önem verdikleri faktör yasal otoritelerin bu süreçte yürüttükleri çalışmalar olarak belirlenmiştir. Ayrıca tüketicilerin yaş sebze-meyve ürünlerinde gıda güvenliğine yönelik çalışmalarda yasal otoritelerin sorumluluklarını yerine getirmediğine dair olumsuz bir görüşe sahip oldukları da belirlenmiştir. 
Tüketicilerin yaş sebze-meyve ürünlerinde güvenilir gıda farkındalığının geliştirilmesi için yürütülmesi gerektiğine inandıkları stratejik halkla ilişkiler çalışmalarının başında ise kamusal yarar ve ikna ile ilgili halkla ilişkiler çalışmaları gelmektedir. 
  


Anahtar kelimeler: Gıda, Gıda Güvenliği, Yaş Sebze ve Meyve, Semt Pazarları, Farkındalık, Halkla ilişkiler, İletişim Stratejileri

Abstract:
This study aims to examine consumers of Izmir's knowledge-attitudes and behaviors towards food safety, determine  the effective factors in choosing the reliable fresh fruit and vegetables products, identify the role of safe food practices in strategic public relations awareness in terms of customers' place and product preferences for buying fruit and vegetables.
This study was carried out with 489 participants; its  data  has been gathered through the application of a questionnaire developed for food safety in fruit and vegetable products to cunsumers via face-to-face questionnaire method. The data obtained from the questionnaire was analyzed with SPSS 20.0 software. In the analysis of data, factor analysis was performed to  determine the main factors influencing customer preferences for  purchasing fresh fruit-vegetables and behaviours towards safe food. It is obtained that  55% of consumers who participated in the study are conscious consumers;they have heard the term of food safety and had knowledge about it. ıt has been observed that a significant portion of consumers (70%) prefer shopping for fresh fruit and vegetables from open-air markets.
According to the study of factor analysis to describe consumers' perceptions of food safety the factors studied were accumulated in five main groups. It has be determined that the most important factor for food safety in fresh fruit and vegetables products is given to the operations of legal authority by the consumers. In addition, it is determined that  consumers have a negative view that the legal authority to fulfill their responsibilities in studies towards food safety in the fruit and vegetable products.
According to consumers, public relations operations on public interest and persuasion come first in development of food safety awareness in fresh fruit and vegetables products.


Key words: Food, Food Safety, Fresh Vegetables & Fruit, Open-air Markets, Awareness, PR, Communication Strategies