İstanbul Boğazı'nda afalinaların (Tursiops truncatus) pasif akustik izleme sistemi gece verilerinin incelenmesi
An analysis of nighttime passive acoustic monitoring system data of bottlenose dolphins (Tursiops truncatus) in the Istanbul Strait
Yazar: BERİL GÜL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ARDA TONAY
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz ve İçsu Kaynakları Yönetimi Ana Bilim Dalı / Deniz Biyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science

Özet:
Çanakkale Boğazı, Marmara Denizi ve İstanbul Boğazı'nın oluşturduğu Türk Boğazlar Sistemi
(TBS), Karadeniz ile Akdeniz'i birbirine bağlar. Bu sistem, iki deniz arasında göç eden canlılar
için biyolojik bir koridor görevi görür. TBS'de ve İstanbul Boğazı'nda; mutur Phocoena
phocoena (Linnaeus, 1758), tırtak Delphinus delphis Linnaeus, 1758 ve afalina Tursiops
truncatus (Montagu, 1821) olmak üzere üç farklı yunus türü gözlenmektedir. Bu çalışmada,
İstanbul Boğazı'nın Kuzeyinde yer alan Fil Burnu Koyu'nda gerçekleştirilen 21 günlük akustik
gece kayıtları, kulaklıkla dinleme ve spektrogramda dinlenen sesin frekans konturların
izlenmesi yoluyla incelenmiştir Bölgedeki afalinalara ait toplam 7428 ıslık belirlenerek
bunların 2920'si, spektogramda görünen frekans konturuna göre işaretlenmiş ve incelenmiştir.
Bu veriler daha önce aynı bölgede çalışılmış olan gündüz verileri ve çevresel parametreler ile
kıyaslanarak gece aktiviteleri hakkında fikir sahibi olmaya çalışılmıştır. Yapılan analizlerle birlikte, bölgede yerel bir popülasyon olabileceği, bu bölgeyi, beslenme, sosyalleşme gibi
aktiviteler için seçtikleri söylenebilir. Ayrıca, bu bölge, anne ve yavru yunuslar için sosyalleşme
bölgesi olarak da düşünülebilir. İleri sonuçlara varabilmek için bölgede daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır. Türkiye'de deniz memelileri akustiği ile ilgili az sayıda çalışma
olmasından dolayı yeni yapılacak çalışmalar Türkiye denizlerindeki setase ses repertuarlarının
belirlenmesi için katkı sağlayacaktır.

Abstract:
The Turkish Straits System (TSS) connects the Black Sea and the Aegean Sea, formed by the
Çanakkale Strait (Dardanelles), the Sea of Marmara, and the Istanbul Strait (Bosphorus). This
system is fundamental in terms of biodiversity, serving as a biological corridor for those
migrating between the two seas. Three cetacean species are observed in the TSS, namely
Phocoena phocoena (Linnaeus, 1758), Delphinus delphis Linnaeus, 1758, and Tursiops
truncatus (Montagu, 1821). In the present study, acoustic data were collected with hydrophones
for 21 nights in Fil Burnu Bay, which is located in the north of the Istanbul Strait and the
frequency contours of the sound in the spectrogram were analyzed. A total of 7428 whistles of
the bottlenose dolphins in the region were recorded and 2920 of them were examined based on
the whistle contour in the audiogram. By comparing these data with the daytime data and
environmental parameters previously studied in the same area, it was aimed to understand
cetacean presence and activities at night. As a result of the analyzes, it can be said that there
may be a local population in the region and they chose this region for activities such as feeding and socializing. Also, this area can be considered as a travel destination for mother and calf.
More studies are needed in the region to get clear conclusions. Considering there are only few
studies have been done on cetacean acoustics in Turkey, each new study will contribute to the
determination of cetacean sound repertoires in Turkish waters.