Kaynaştırma eğitimine devam eden otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilere sosyal beceri öğretiminde fırsat öğretiminin etkililiği
The effectiveness of incidental teaching on social skills teaching to students with autism spectrum disorder in inclusive classrooms
Yazar: İSMAİL OKATAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYLEM DAYI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fırsat öğretimi = Incidental teaching ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal beceri eğitimi = Social skills training ; Sosyal kabul = Social acceptance ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu araştırmanın amacı, kaynaştırma eğitimine devam eden OSB'li öğrencilere sosyal beceri öğretiminde fırsat öğretimi yönteminin etkililiğini belirlemektir. Bu amaç kapsamında yaşları 7-8 arasında değişen üç OSB'li öğrenciye selamlaşma, paylaşma ve oyuna katılmayı teklif etme becerileri fırsat öğretimi yöntemiyle öğretilmiş ve OSB'li öğrencilerin öğrendikleri sosyal becerileri sürdürmeleri, başka ortam ve kişilerin varlığında da beceriyi sergilemeleri amaçlanmıştır. Bunlara ek olarak OSB'li öğrencilerin sınıf ortamında sosyal becerileri kullanmaları durumunda tipik gelişim gösteren akranları tarafından sosyal kabul düzeylerindeki değişim incelenmiştir. Araştırmada, tek denekli araştırma yöntemlerinden "denekler arası yoklama denemeli çoklu yoklama modeli" kullanılmıştır. Araştırmada başlama düzeyi, öğretim, yoklama, izleme ve genelleme oturumları sonucunda elde edilen tüm veriler grafiksel analiz yoluyla analiz edilmiştir. Araştırmanın etkililik sonuçları doğrultusunda fırsat öğretimi yönteminin her üç öğrencide de selamlaşma, paylaşma ve oyuna katılmayı teklif etme becerilerinin öğretilmesinde ve becerilerin öğretiminden bir, iki ve dört hafta sonra sürdürmelerinde etkili olduğu görülmüştür. Sosyal kabul düzeylerindeki sonuçlara baktığımızda ise, OSB'li öğrencilerin sosyal becerileri edindikten sonra tipik gelişim gösteren akranları tarafından sosyal kabul düzeylerinde yükselme olduğu bulgulanmıştır. Sosyal geçerlik sonuçlarına baktığımızda ise, anneler ve öğretmenler OSB'li öğrencilerin bu çalışmaya katılmalarından memnun olduklarını, fırsat öğretimi yöntemiyle öğrencilerin selamlaşma, paylaşma ve oyuna katılmayı teklif etme becerilerini öğrendiklerini ve günlük yaşamda kullandıklarını belirtmişlerdir.

Abstract:
This study aims to investigate the effectiveness of incidental teaching on teaching social skills to students with ASD in inclusive classrooms. Within the scope of this aim, the skills of greeting, sharing and offering to join in a play were taught to three ASD students aged between 7-8 years through incidental teaching and it was aimed that the students with ASD maintain the social skills they learned and generalize the skills across settings and people. When the students with ASD used the social skills in the classroom setting, the change in the level of social acceptance by the peers was also examined. A multiple probe design across students, which is one of the designs of single-subject research methods, was used in the study. In the study, all data obtained in baseline, teaching, probe, maintenance and generalization sessions were analyzed through graphical analysis. Findings of the study indicated that incidental teaching was effective on teaching greeting, sharing and offering to join in a play and maintenance of these skills one, two and four weeks after teaching. When we look at the results of social acceptance levels, it was found that the social acceptance levels of the students with ASD increased after acquiring social skills. When we look at the results of social validity, mothers and teachers stated that they were pleased that students with ASD participated in this study and that they acquired greeting, sharing and offering to join in a play through incidental teaching and used these skills in their daily life.