Ortaöğretim öğrencilerinin matematik dersine yönelik yüklemeleri ile öğretmen ve öğrenci görüşleri
High school students' attributions towards mathematics course and the teacher and student views
Yazar: ŞEHRİBAN ŞAFAK
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM GÖKDAĞ BALTAOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başarı = Success ; Başarısızlık = Failure ; Lise öğrencileri = High schools students ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Matematik başarısı = Mathematics achievement ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Nedensel yükleme kuramı = Causal attribution theory ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerinin matematik dersine yönelik başarı-başarısızlık yüklemeleri ile matematik öğretmenleri ve öğrencilerinin başarı-başarısızlık yüklemelerine yönelik görüşlerini ortaya çıkarmaktır. Bu çalışmada nitel ve nicel verilerden yararlanılarak karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini Manisa ilinin Demirci ilçesinde bulunan ortaöğretim kurumlarında öğrenim görmekte olan 9.sınıf öğrencileri ve bu kurumlarda görev yapmakta olan matematik öğretmenleri oluşturmaktadır. 2021-2022 eğitim-öğretim yılında faaliyet gösteren 7 ortaöğretim kurumunun 406 9. sınıf öğrencisine Başarı/Başarısızlık Yüklemeleri Ölçeği uygulanmıştır ve ölçek uygulanan öğrenciler içinden tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen 83 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Ayrıca bu kurumlarda görev yapmakta olan 8 öğretmen ile görüşme yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda öğrenciler nitel verilere göre başarı ve başarısızlıklarına daha çok içsel nedenlere yükleme yapmaktadır.  Nicel verilere göre ise, başarılarına daha çok dışsal, başarısızlıklarına içsel yüklemeler yapmaktadırlar. Başarı-başarısızlık yüklemelerinin okul türlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği görülmektedir. Öğrencilerin matematik dersi notları ile başarı-başarısızlık yüklemeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler bulunmuştur.

Abstract:
The objective of this study is to reveal high school students' attributions of success and failure concerning their mathematics coursework, alongside the perspectives of mathematics teachers and students regarding these attributions. In this study, mixed research method was used by utilizing qualitative and quantitative data. The participants of the study consists of 9th grade students studying in high schools in Demirci district of Manisa province and mathematics teachers working in these schools. The Success/Failure Attributions Scale was applied to 406 9th grade students of 7 high schools operating in the 2021-2022 academic year in Demirci district. From this sample of students, 83 were selected through stratified sampling and engaged in semi-structured interviews. Additionally, interviews were conducted with eight teachers from these schools. Analysis of the gathered data reveals that students tend to attribute their successes and failures more to internal causes based on qualitative data. However, according to quantitative data, they tend to attribute their successes more to external factors and their failures to internal factors. Significant differences in attributions of success and failure were observed across different types of schools. Furthermore, statistically significant and positively correlated relationships were found between students' grades in mathematics and their attributions of success and failure.