Erzurum koşullarında yetiştirilen monterey çilek çeşidinin meyve özelliklerinin belirlenmesi
Determination of fruit characteristics of monterey strawberry cultivar grown in Erzurum conditions
Yazar: HALİL İBRAHİM ÇAKMAK
Danışman: DOÇ. DR. GÜRSEL ÖZKAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Erzurum = Erzurum ; Meyveler = Fruits ; Çilek = Strawberry

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Erzurum koşullarında yetiştirilen "monterey" çilek çeşidinin meyve özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırma Erzurum İli Yakutiye İlçesi Akdağ Mahallesinde yetiştirici şartlarında 400m2 arazide 2021 yılında yürütülmüştür. Denemede %2 UV katkılı siyah malç kullanılmıştır. Bitkisel materyal olarak monterey çilek çeşidine ait frigo fideler kullanılmıştır.  Yetiştirme peryodu içerisinde Çilek bitkilerinden alınan örneklerin fenolojik, biyokimyasal, meyve ve bitki özellikleri belirlenmiştir.    
Bulgular: Haziran ayında dikimi yapılan Monterey çilek çeşidinde ilk çiçeklenme 1 Temmuz 2021 tarihinde başlamıştır. İlk meyve tutumu 20 Temmuz 2021 tarihinde olduğu tespit edilmiştir. İlk hasat tarihi 26 Temmuz 2021 son hasat tarihi ise 26 Ekim 2021 olarak saptanmış olup hasat süresi 92 gün olarak tespit edilmiştir. Ayrıca çiçeklenme süresi 128 gün olarak tespit edilmiştir. Ortalama meyve ağırlığı 17,39 g olarak tespit edilmiştir. Meyve dış rengi L*, a* ve b* değerleri sırasıyla 36,08, 38,55 ve 28,78 olarak bulunmuştur. Meyve iç rengi L*, a* ve b* değerleri sırasıyla 55,50, 19,93 ve 21,92 olarak saptanmıştır. Meyvenin Suda Çözünür Kuru Madde Miktarı %9,20, Vitamin C içeriği 43,4 mg/100ml, titrasyon asitiliği %0,8, toplam şeker içeriği %8,40, kalsiyum içeriği 25 ppm, pH içeriği 2,7, glikoz içeriği 2,84g/ml olarak tespit edilmiştir. Meyve eni 39,87mm, meyve boyu 46,69mm olarak saptanmıştır. Bitkilerden alınan yaprak örneklerinde ortalama yaprak alanı 113,35cm2, yaprak sapı uzunluğu ise 17,62cm olarak bulunmuştur.
Sonuç: Erzurum koşullarında yetiştirilen Monterey çilek çeşidinin meyve özelliklerinin belirlendiği bu çalışmada elde edilen bulgular çeşidin özelliklerini niteleyen özellikte olmuştur. İklime ve rakıma bağlı olarak bazı parametreler farklılık göstermiştir. Özellikle meyve eni, meyve boyu ve ortalama meyve ağırlığı ve SÇKM bakımından yüksek değerlere sahip olmuştur. Sonuç olarak monterey çilek çeşidinin Erzurum kooşullarında yetiştiriciliğinin yapılmasının ve yaygınlaştırılmasının hem bölge hemde ülke ekonomisine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Purpose: In this study, it was aimed to determine the fruit characteristics of the "monterey" strawberry variety grown in Erzurum conditions. 
Method: The research was carried out in 2021 in the field of 400m2 under grower conditions in Erzurum Province Yakutiye District Akdağ District. 2% UV added black mulch was used in the experiment. Frigo seedlings of the Monterey strawberry variety were used as plant material. Phenological, chemical, fruit and plant characteristics of the samples taken from Strawberry plants during the growing period were determined.
Findings: The first flowering of the Monterey strawberry variety, which was planted in June, started on July 1, 2021. It was determined that the first fruit set was on 20 July 2021. The first harvest date was determined as 26 July 2021, the last harvest date was 26 October 2021, and the harvest time was determined as 92. In addition, the flowering period was determined as 128 days. Average fruit weight was determined as 17,39 g. Fruit outer color L*, a* and b* values were found to be 36,08, 38.55 and 28,78, respectively. Fruit inner color L*, a* and b* values were determined as 55.50, 19.93 and 21.92, respectively. Water-Soluble Dry Matter Content of the Fruit 9,20%, Vitamin C content 43,4 mg/100ml, titration acidity 0,26%, total sugar content 8.40%, calcium content 25 ppm, pH content 2.7, glucose content 2 It was determined as .84g/ml. Fruit width was determined as 39,87mm and fruit length as 46,69mm. In the leaf samples taken from the plants, the average leaf area was 113,35cm2 and the petiole length was 17,62cm. 
Results:  The findings obtained in this study, in which the fruit characteristics of the Monterey strawberry cultivar grown in Erzurum conditions were determined, were characteristic of the cultivar. Some parameters differed depending on the climate and altitude. It had high values especially in terms of fruit width, fruit length, average fruit weight and SSC. As a result, it is thought that the cultivation and dissemination of the Monterey strawberry variety in Erzurum conditions will contribute to the economy of both the region and the country.