Din görevlilerinin modernleşmeye bakışı (Ankara
Polatlı örneği) / An approach of religious officials to modernization (Ankara / Polatli sample)
Yazar: M. BEKİR GÜLTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. CELALEDDİN ÇELİK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ankara-Polatlı = Ankara-Polatlı ; Din = Religion ; Din görevlileri = Religious officials ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Diyanet İşleri Başkanlığı = Presidency of Religious Affairs ; Modernleşme = Modernization ; İslamiyet = Islam

Özet:
Türk toplumu Osmanlı İmparatorluğu döneminden başlayan bir modernleşme sürecini yaşamaktadır. Modernleşme bugünün Türk toplumunda artık olgusal bir gerçektir. Modern yaşam tarzının egemen olduğu bu toplumsal yapının bir parçası da, kadim geçmişi olan İslam dininin değerlerini içselleştiren ve yaşayan din görevlileridir. Her ne kadar yeniliklere açık olsa da, her zaman İslam'ın köklü geçmişinin referanslarına dayanarak kendini ifade etme konumunda bulunan din görevlilerinin; doğası gereği geçmiş yaşantıya ve geleneksel olana mesafeli duran modernleşmeyle uyum kabiliyeti geliştirebilmeleri önemlidir.Gelinen noktada, hem din hem de modernleşme Türk toplumu için artık vazgeçilmez iki değer oluşturmaktadır. İkisinin bir arada uyumlu bir şekilde var olması zorunlu görünmektedir. Din görevliliği mesleğinde bu uyumun gerçekleşmesi için gerekli olan potansiyel var olduğu gibi, uyumsuzluk potansiyeli de vardır.Modern bürokratik bir dini örgütlenme biçimi olan Diyanet İşleri Başkanlığı, bu yapı içerisinde mevzuatlara uygun bir şekilde görevlerini yerine getirirken, din hizmetini verecek olan din görevlilerini de bu yapıyla uyumlu bir şekilde istihdam etmesi ve yetiştirmesi beklenmektedir. Bu çalışmamızla da, din görevlilerinin bu beklentiyi ne oranda karşıladıklarını öğrenmeye çalıştık. Yine bu bağlamda din görevlilerinin, içinde yaşadıkları modern toplum yapısına bakışını ve buna bağlı olarak uyumluluk durumunu tespit etmeye çalıştık.Netice itibariyle bu çalışmayla elde ettiğimiz bulguları değerlendirdiğimizde; din görevlileri modernleşmenin Türk toplumunda algılanma ve yaşanma biçimine bazı eleştiriler getirmekle birlikte, onların modernleşmeyle uyumlu bir yaşam tarzını da benimseyip geliştirdiklerini söylemek mümkündür.Anahtar Sözcükler: Din Görevlileri, Modernleşme, Din, Diyanet İşleri Başkanlığı, Din Hizmetleri.

Abstract:
The Turkish Society has been living modernization period since Ottoman Empire term. Today modernization is a factual reality in Turkish society. One part of this social structure in which modern living style is dominant is religious officials who internalize and live the values of Islam that has an eternal history. Although they are open to innovations, it is important for the religious officials, who are at the position of expressing themselves leaning to the references of rooted Islamic past, to develop an ability of compatibility to modernization that stays remote from the past and conditional living styles because of its nature.At the point that is reached both religion and modernization have been indispensible two values for Turkish Society. Existing of these two together in a harmony is seen compulsory. Although there is needed potential in order to realize this harmony in the religious official occupation, there is an incompatibility potential too.It is expected from the Directorate of Religious Affairs, which is a modern religious organization style, both to fulfill their duties in an appropriate manner with the legislations and employ and educate religious officials who will give religion services in compatible with this structure. In this study we tried to learn in which rate the religious officials meet this expectation. Again in this context we tried to determine the approachs of religious officials to the society in which they live, and in connection to this we tried to determine the situation of their compatibility.In conclusion, when we assess the findings that we have obtained from this study, it is possible to say that, although the religious officials are making some critics about the perception and living style of modernization in Turkish society, they have adopted and developed a living style that is compatible with modernization.Key Words: Religious officials, modernization, religion, Directorate of Religious Affairs, Religious Services.