Adıyaman'da sulanan ve sulanmayan koşullarda Ferragnes ve Ferraduel badem çeşitlerinin bazı fenolojik, pomolojik ve fizyolojik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of some phenological, pomological and physiological properties of Ferragnes and Ferraduel almond cultivars under irrigated and non-irrigated conditions of Adiyaman
Yazar: MUSTAFA ÜNAL
Danışman: PROF. DR. BEKİR EROL AK ; DOÇ. DR. FIRAT EGE KARAAT
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Badem, son yıllarda ülkemizde yetiştiricilik alanları ve üretimi hızla artan, meyve türlerinden biridir. Bu çalışmada da ülkemizde geniş badem alanlarına sahip olan Adıyaman ilinin Kâhta ilçesinde Ferragnes ve Ferraduel badem çeşitlerinin sulanan ve sulanmayan ve birbirlerine sınır olan iki farklı bahçedeki badem çeşitlerinin performansları incelenmiştir. Bu amaçla 2020 yılında yürütülen bu çalışmada, söz konusu bahçelerde 2014 yılında dikilmiş olan badem ağaçlarında bazı fenolojik ve pomolojik özelliklerin yanı sıra yaprak özellikleri, yaprak besin elementi içerikleri, gövde çapı genişleme oranı ve ağaç başı verim değerleri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde sulanan badem bahçesinde fenolojik dönemler açısından çeşitler arasında bir farkın olmadığı görülmüştür. İncelenen yaprak özelliklerinde yaprak oransal su kapsamı ve SPAD değerleri açısından gerek bahçeler, gerekse de çeşitler arasında istatistiki anlamda önemli bir fark görülmemiştir. Pomolojik özellikler açısından her ne kadar meyve boyutlarında önemli farklılıklar bulunmasa da kabuklu ve iç badem ağırlıkları (Ferragnes çeşidinde sulanan ve sulanmayan bahçelerde sırasıyla kabuklu meyve ağırlıkları 4.2 ve 5.2 kg, iç badem ağırlıkları 1.5 ve 1.8 kg) açısından çeşitler arasında önemli farklılıklar belirlenmiştir. İç randımanı değerinde ise her ne kadar Ferragnes daha yüksek değerler vermişse de bahçeler arasında farklılık bulunmamıştır. Verim açısından da her ne kadar çeşitler arasında önemli bir farklılık bulunmasa da beklendiği gibi sulanan bahçede, Ferragnes çeşidinde sulanan ve sulanmayan bahçelerde sırasıyla kabuklu meyve verimi 4.9 ve 2.6 kg, iç badem verimi 1.7 ve 0.9 kg,  daha yüksek değerler elde edilmiştir.

Abstract:
Almond is one of the fruit species whose cultivation areas and production have increased rapidly in our country in recent years. In this study, the performance of Ferragnes and Ferraduel almond varieties in two different orchards bordering each other, in two different orchards, which are bordered by each other, were investigated in Kâhta district of Adıyaman province, which has large almond fields in our country. For this purpose, in this study carried out in 2020, in addition to some phenological and pomological characteristics, leaf characteristics, leaf nutrient contents, trunk diameter expansion ratio and yield per tree were examined in almond trees planted in 2014 in these orchards. When the results were examined, it was seen that there was no difference between the varieties in terms of phenological periods in the irrigated almond orchard. There was no statistically significant difference between the orchards and the cultivars in terms of leaf proportional water content and SPAD values in the leaf characteristics examined. Although there were no significant differences in fruit sizes in terms of pomological characteristics, significant differences were determined between varieties in terms of shelled and kernel weights of almonds (in irrigated and rain-fed orchards, respectively, shell fruit weights of 4.2 and 5.2 kg, kernel weights of 1.5 and 1.8 kg in Ferragnes variety). In terms of internal yield, although Ferragnes gave higher values, there was no difference between the gardens. Although there was no significant difference between the varieties in terms of yield, as expected, in the irrigated orchard, in the irrigated and rain-fed orchards of the Ferragnes variety, the shell fruit yield was 4.9 and 2.6 kg, the kernel yield of 1.7 and 0.9 kg, respectively, higher values were obtained.