Fasulyenin (Phaseolus vulgaris L.) tane verimi ve bazı agronomik karakterleri üzerine inorganik ve mikrobiyal gübre uygulamalarının etkisi
The effect of inorganic and microbial fertilizer applications on the grain yield and some agronomic characters of the bean (Phaseolus vulgaris L.)
Yazar: FATİH ERDİN
Danışman: DOÇ. DR. HALUK KULAZ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Van ekolojik koşullarında mikrobiyal ve inorganik gübrelemenin fasulye (Phaseolus vulgaris L.)'nin tane verimi, verim öğeleri ve bazı agronomik karakterler üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılan bu çalışma Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak 2020 (Van-Tuşba) ve 2022 (Van-Gevaş) yılları arasında yürütülmüştür. Çalışmada; mikrobiyal gübre olarak azot fikse edici, fosfat çözücü ve rhizobium bakterileri, inorganik gübre olarak amonyum sülfat ve TSP kullanılmıştır. Araştırmada; çıkış süresi, çiçeklenme süresi, bakla bağlama süresi, yetişme süresi, bitki boyu, ana dal sayısı, ilk bakla yüksekliği, bitkide bakla sayısı, baklada tane sayısı, 100 tane ağırlığı, tane verimi, biyolojik verim, hasat indeksi, tane protein oranı, protein verimi ve tane fosfor içeriği özellikleri incelenmiştir.
Çalışma sonuçlarına göre; çıkış süresi 14.8-18.4 gün, çiçeklenme süresi 59.4-66.1 gün, bakla bağlama süresi 73.3-80.0 gün, yetişme süresi 104.1-109.2 gün, bitki boyu 38.9-50.9 cm, ana dal sayısı 3.4-4.0 adet, ilk bakla yüksekliği 8.8-11.0 cm, bitkide bakla sayısı14.2-40.1 adet, baklada tane sayısı 3.6-4.4 adet, 100 tane ağırlığı21.7-27.9 g, tane verimi192.5-375.9 kg/da, biyolojik verim 724.9-1651.3 kg/da, hasat indeksi %21.5-29.0, tane protein oranı %18.1-20.5, protein verimi 36.6-70.9 kg/da ve tane fosfor içeriği 6642.0-9107.9 ppm arasında değişen değerler elde edilmiştir. En fazla tane verimi 375.9 kg/da ile B4 (azot fikse edici + fosfat çözücü bakteri) uygulamasından elde edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of microbial and inorganic fertilization on grain yield, yield components and some agronomic characters of bean (Phaseolus vulgaris L.) in Van ecological conditions according to the divided plots in random blocks experimental design with 3 replications in 2020 (Van-Tuşba) and 2022. (Van-Gevaş) years. In the study; nitrogen fixer, phosphate solvent and rhizobium bacteria were used as microbial fertilizer, ammonium sulfate and TSP as inorganic fertilizer. In the research; emergence time, flowering period, pod binding time, growing period, plant height, number of main branches, first pod height, number of pods per plant, number of pods per pod, 100-seed weight, grain yield, biological yield, harvest index, grain protein ratio, protein yield and the grain phosphorus content properties were investigated.
According to the results of the study the findings and change intervals of the parameters examined were determined as follow; emergence period 14.8-18.4 days, flowering period 59.4-66.1 days, pod binding period 73.3-80.0 days, growing period 104.1-109.2 days, plant height 38.9-50.9 cm, number of main branches 3.4-4.0 pieces, first pod height 8.8-11.0 cm, number of pods per plant 14.2-40.1, number of seeds per pod 3.6-4.4, weight of 100 seeds 21.7-27.9 g, grain yield 192.5-375.9 kg/da, biological yield 724.9-1651.3 kg/da, harvest index % 21.5-29.0, grain protein content 18.1-20.5%, protein yield 36.6-70.9 kg/da and grain phosphorus content 6642.0-9107.9 ppm. The highest grain yield was obtained from B4 (nitrogen-fixing + phosphate-dissolving bacteria) application with 375.9 kg/da.