Okul geliştirme bağlamında bir mentörlük uygulaması
Practicing mentorship in school improvement
Yazar: HALİME GÖZDE KERA
Danışman: PROF. DR. İDRİS ŞAHİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetçiliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, International Baccalaureate Programme (IBP, Uluslararası Diploma Programı) kapsamında bir tür mentörlük olarak bilinen 'akademik koordinatörlük' uygulamasını, okul geliştirme bağlamında ele alarak, uygulamanın işlevselliğini tartışmak ve kamu okullarında uygulanabilirliğini değerlendirmektir. Bu amacı gerçekleştirmek üzere uygulamanın işlevselliği ve kamu okullarında uygulanabilirliğine dair uygulamanın yürütüldğü bir özel okul ile bu okula benzer düzeyde bir kamu okulunda görev yapan öğretmen ve yöneticilerin uygulamanın mesleki iş birliği, okul geliştirme ve mesleki gelişim bağlamında işlevselliği hakkında görüşlerine başvurulmuştur.Araştırmanın katılımcıları 2021-2022 eğitim öğretim yılında İzmir ili Bornova ilçesindeki uluslararası bakelorya diploma programı ve MEB müfredatını yürüten bir özel okulda çalışan bir yönetici 14 öğretmen ile bu okula sosyoekonomik yapısı yakın bulunan Karşıyaka ilçesindeki hazırlık programı uygulayan bir kamu okulunda görev yapan bir yönetici, 10 öğretmenden oluşturmaktadır. Çalışmanın yapıldığı okullar ve bu çalışmanın 26 katılımcısı olasılık dışı örnekleme yöntemlerinden amaçlı örneklemeye uygun seçilmiştir. Böylece maksimum çeşitlilik elde edebilmek için farklı okul türleri, branşlar, mesleki kıdemler, eğitim düzeyi tercih edilmiştir.

Araştırma, nitel araştırma yöntemi ve olgubilim deseni ile oluşturulmuş, 5 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığı ile veri toplanmıştır. Katılımcıların görüşme sorularına verdikleri yanıtları analiz etmek için betimsel ve içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular kodlar, kategoriler ve temalar oluşturularak sunulmuştur.
Araştırmanın sonucunda:
-	Akademik koordinatörlüğün bir kavram olarak eşgüdüm, uyum ve koordinasyon ile bağdaştırıldığı,
-	Mentorluk ile benzer yanlarının yadsınamayacak düzeyde olsa da mentorluktan daha büyük ve önemli bir rol oynadığı, rehberlik rolünün olduğu,
-	İş yükü oluşturma durumunun kişi ve anlayışa göre farklılık gösterdiği, 
-	Eğitim örgütlerinde hem öğretmenler arası hem de yönetici-öğretmen arasındaki iletişimi düzenleyerek okul iklimine ve okul gelişimine katkıda bulunduğu, 
-	Okullarda mesleki iş birliğini destekleyen, destekleyici ve öğretmenler arası bir köprü niteliğinde olduğu, 
-	Öğretmenlerin mesleki gelişimine katkısının büyük olduğu, 
-	Mesleki gelişime de aynı şekilde büyük katkı sağladığı
-	Okul geliştirmede büyük rol oynadığı,
-	Kamu okullarında da uygulansa çok büyük fark yaratacağı,
-	Tüm bunlara rağmen liyakat sorunu, bürokrasi bağımlılığı, memur zihniyeti, teşvik beklentisi, öğretmenin değişime direnci ve benzeri sebeplerle kamu okullarında uygulanamayacağı ortaya çıkmıştır. 
Akademik koordinatörlük uygulamasının mercek altına alındığı bu çalışmanın ve çalışmabulgularının araştırmacılara, politika belirleyicilere, öğretmenlere yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the functionality and applicability of a practice known as 'academic coordination,' which is considered a form of mentoring within the scope of the International Baccalaureate Programme (IBP), in the context of school development. The study focuses on evaluating the functionality of this practice and its applicability in public schools. To achieve this goal, the study collected the opinions of teachers and administrators who implemented the practice in a private school and a similar-level public school regarding the practice's professional collaboration, school development, and professional development aspects.
The participants in this study consist of a total of 26 individuals, including a manager and 14 teachers from a private school that offered the International Baccalaureate Diploma Program and the Ministry of Education (MEB) curriculum during the 2021-2022 academic year in Bornova district of Izmir province. In addition, a manager and 10 teachers from a public school in Karşıyaka district, which implemented a preparatory program and had a socioeconomic profile similar to the private school, participated in the study. The schools were involved in the research and the 26 participants were selected through purposeful sampling methods, aiming to achieve maximum diversity and presentation by considering different types of schools, subject areas, professional experience levels, and education levels.
The research employed a qualitative research method and a phenomenological design, with data collected through a semi-structured interview form consisting of five questions. Descriptive and content analysis techniques were used to analyze the participants' responses to the interview questions. The findings were presented by creating codes, categories and themes.
As a result of the research, it is found that:
-	Academic coordination is associated with coordination, harmony, and coordination as a concept.
-	Although it has some similarities with mentoring, it plays a larger and more significant role, with a guiding role.
-	The workload situation varies depending on the individual and understanding.
-	It contributes to both teacher-to-teacher and administrator-teacher communication in educational organizations, contributing to the school climate and school development.
-	It serves as a supporting and facilitating bridge among teachers.
-	It has a significant impact on teachers' professional development.
-	Similarly, it makes a significant contribution to professional development.
-	It plays a major role in school development.
-	If implemented in public schools, it would make a significant difference.
-	Nevertheless, it is concluded that it cannot be implemented in public schools due to issues such as meritocracy problems, bureaucracy dependence, civil servant mentality, expectation of incentives, teacher resistance to change, and similar reasons.
It is believed that this study, which examines the academic coordination practice, and the study findings will guide researchers, policy makers, and teachers.