Ankara ili devlet ilköğretim okul müdürlerinin koçluk davranışı ve öğretmenlerin iş doyumu düzeyleri ile ilişkisi
Ankara city state school principals' coaching behaviour and correlati̇on wi̇th elementry school teachers job satisfaction level
Yazar: KADRİYE IŞIKLAR PÜRÇEK
Danışman: PROF. DR. İNAYET AYDIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Teftişi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel koçluk = Cognitive coaching ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Koçluk = Coaching ; Liderlik = Leadership ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmada, Ankara ili merkez ilçelerindeki ilköğretim okulu müdürlerinin koçluk davranışı gösterme düzeyleri ile sınıf öğretmenlerinin iş doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelindeki araştırmada okul müdürlerinin koçluk davranışı gösterme durumu, okul müdürünün ve öğretmenlerin algılarına dayalı olarak, geliştirilen ölçme aracıyla, sınıf öğretmenlerinin iş doyumu ise iş doyumu ölçeği ile ölçülmüştür. Ölçeklerden ilki, okul müdürünün koçluk davranışlarına ilişkin müdür ve öğretmen görüşlerini saptamayı amaçlayan koçluk davranışları ölçeğidir. Kullanılan ikinci ölçek ise, Prof. Dr. Ali Balcı tarafından geliştirilen "Eğitim Yöneticisinin İş Doyumu" ölçeğidir.
Hedef evrende 478 ilköğretim okulu müdürü, 8133 sınıf öğretmeni yer almaktadır. Veriler bu evrenden yansız olarak seçilen 220 ilköğretim okulu müdürü ve 381 öğretmenden toplanmıştır. Araştırma Çankaya, Yenimahalle, Altındağ, Mamak, Gölbaşı, Sincan, Etimesgut, Keçiören'deki devlet ilköğretim okul müdürü ve sınıf öğretmenlerinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Nicel verilerin SPSS paket programı ile analizinde aritmetik ortalama, standart sapma gibi betimsel istatistikler, t-testi, varyans analizi, korelasyon gibi anlam çıkarıcı istatistikler uygulanmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre okul müdürlerinin kendi koçluk davranışı gösterme düzeylerine ilişkin görüşleri yaşlarına göre farklılaşmakta ancak cinsiyet, bulundukları okulda çalışma süresi ve toplam hizmet yılı açısından ise farklılaşma göstermemektedir. Öğretmenlerin okul müdürlerinin koçluk davranışı göterme düzeylerine ilişkin görüşleri ise yaş, cinsiyet, bulundukları okulda çalışma süresi ve toplam hizmet yılı açısından farklılaşma göstermektedir.
Müdürün, öğretmenin mesleki gelişimi için yapması gerekenleri ortaya çıkarmayı amaçlayan açık uçlu soruya cevap olacak müdürler rehberlik etmenin müdürün yapması gereken en önemli davranış olduğunu belirtmişlerdir. Bu davranışı; empatik olmak, kendini geliştirmek davranışları izlemektedir. Öğretmenler ise müdürün öğretmenlerin mesleki gelişimi için cesaretlendirici, teşvik edici, empatik davranması gerektiğini belirtmişlerdir. Hem öğretmenler hem müdürler öğretmenin mesleki gelişimi için mesleki gelişim kurslarına katılmalarının sağlaması gerektiğini belirtmişlerdir. 
Okul müdürleri öğretmenlere oranla, kendi koçluk davranışı gösterme düzeylerinin daha yüksek düzeyde olduğunu düşünmektedirler. 
Devlet ilköğretim okulu müdürlerinin gösterdikleri koçluk davranışları ile sınıf öğretmenlerinin iş doyumu düzeyleri arasında ilişki olmadığı saptanmıştır.

Abstract:
In this research, the aim was to examine the relationship between the coaching behaviour displayed by the school principals of Ankara City central districts and the class teachers' level of professional satisfaction. In the survey model, coaching behaviour displayed by the school principals were measured via the Coaching Behaviours İnstrument developed by researcher. Job satisfaction of the school teachers were assessed depending on their own perceptions via the job satisfaction scale developed by Balcı. 
Data was collected from 220 primary school principals and 381 teachers which were selected randomly. Within the scope of the analysis of quantitative data via the SPSS package program; descriptive statistics such as arithmetic mean and standard deviation and inferenhal statistics such as t-test and variance analysis were used. 
As per the research results, the views of the school principles pertaining to their coaching behaviours differ depending on their ages, whereas they show no difference in terms of the gender, service period in the related school and the total professional service period. On the other hand, the views of teachers pertaining to the coaching behaviours displayed by the school principles differ depending on their ages, gender, service period in the related school and the total professional service period.
School principals stated that they displayed coaching behaviours mostly during the communicative dimension, whereas they displayed these behaviours the least during the status determination phase. It was also revealed that the teachers observed the coaching behaviours of school principals more frequently both when they were at the beginning of the profession and were close to retirement in all three of the communication, status determination and development phases. 
As a response to the qualitative question aiming to reveal the activities to be conducted by the principals for enabling the development of the teachers, principals termed the most significant behaviour to be conducted by themselves as guidance. Teachers' response to the same question was being encouraging, promotive and empathic. Both teachers and principals emphasised the requirement of contributing to the professional development courses for the professional development of teachers. 
Principals consider their level of displaying coaching behaviours as higher, compared to teachers. 
İt is found that, there is no relationship between the school principles' coaching behaviours and class teachers' job satisfaction level in public elementary schools.