Isıtılmış güta-perka kanal dolgu tekniklerinin kök yüzeyinde oluşturduğu termal değişimlerin in vitro olarak karşılaştırılması
In-vitro comparison of temperature changes on external root surfaces during root canal obturation with different warm gutta-percha techniques
Yazar: MUSTAFA PEKMEZCİ
Danışman: PROF. DR. SEMA YILDIRIM
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Endodonti Ana Bilim Dalı / Endodonti Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental materyaller = Dental materials ; Kök kanal dolgu materyalleri = Root canal filling materials ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Kök kanalını tıkama = Root canal obturation ; Sıcaklık = Temperature

Özet:
AMAÇ: Çalışmamızın amacı NiTi döner aletler ile şekillendirilen alt çene küçük azı dişlerinin kök kanallarının farklı sıcaklıktaki ısıtılmış güta-perka teknikleriyle kök kanal dolgularının yapımı esnasında diş üzerine yerleştirilen termo çiftler yardımıyla diş dış kök yüzeyinde meydana gelen sıcaklık artışını incelemektir. 
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamızda 96 adet alt çene küçük azı dişi kullanılmıştır. Dişlerin kuron kısımları mine-sement sınırından kesilmiş ve boyları 16±1 mm olacak şekilde ayarlanmıştır. R40 (VDW, München, Germany) döner aletiyle üretici firmanın önerdiği biçimde kök kanalları crown-down tekniğiyle tek eğeli sistemle genişletilmiştir. Kök kanalları %5.25'lik sodyum hipoklorit ile irrige edilmiştir. İlk grupta 32 adet alt çene küçük azı dişlerinin Ultrafil®3D (Coltene, Altstätten, İsviçre) enjekte edilebilir sistem tekniğiyle kök kanal dolgusu yapılmıştır. İkinci grupta 32 adet alt çene küçük azı dişlerinin kök kanal dolguları SuperEndo AlphaII & Beta (B&L Biotech,Ansan,Kore) cihazı yardımıyla ısıtılmış güta-perkanın devamlı obturasyon tekniği kullanılarak yapılmıştır. Son olarak üçüncü grupta ise kök kanal dolguları yapımında Thermafil (Dentsply, Maillefer, Almanya)  taşıyıcılı  kor sistemi kullanılmıştır. Kök kanal dolguları yapılırken dişlerin kök yüzeyinde meydana gelen sıcaklık artış değerlerini ölçmek amacıyla vestibul yüzeyde, apikal foramenin 3 mm kuronaline (T1 nolu), apikal foramenin 7 mm kuronaline (T2 nolu), apikal foramenin 11 mm   kuronaline (T3 nolu) lingualde ise  apikal foramenin 5 mm  kuronaline (T4 nolu), apikal foramenin 9 mm kuronaline (T5 nolu) ve foramen  apikalenin yanına (T6 nolu) termo çiftler yerleştirilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS versiyon 17.0 programı yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu histogram grafikleri ve Kolmogorov-Smirnov testi ile incelenmiştir. Tanımlayıcı analizler sunulurken ortalama, standart sapma, ortanca ve minimum-maximum değerler kullanılmıştır. Normal dağılım göstermeyen (nonparametrik) değişkenler iki grup arasında değerlendirilirken Mann Whitney U Testi, ikiden fazla grup arasında değerlendirilirken Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Gruplar arasında ölçülen sıcaklık değişimleri tekrarlayan ölçümler analizi ile incelenmiştir. P-değerinin 0.05'in altında olduğu durumlar istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar şeklinde değerlendirilmiştir.
BULGULAR: Çalışmamızda elde edilen bulgulara göre üç farklı ısıtılmış güta-perka kök kanal dolgu yönteminde de kök  yüzeyinde meydana gelen sıcaklık değerleri, kritik değer olan 10°C'nin altında ölçülmüştür. 60 saniye boyunca her bir termo çiftte ölçülen değerler karşılaştırıldığında kök yüzeyinde meydana gelen en yüksek sıcaklık artışı devamlı ısı ile obturasyon tekniğinin kullanıldığı 200°C'ye çıkan SuperEndo cihazıyla yapılan kök kanal dolgularında meydana gelmiştir. En düşük sıcaklık değeri de 90°C'de uygulanan düşük ısılı güta-perkanın enjeksiyon yöntemlerinden olan Ultrafil grubunda görülmüştür. Termo çiftlerde ölçülen sıcaklık değişimleri incelendiğinde kuronla bölgede ısıtıcı uçlara yakın olan  termo çiftlerin apikaldekilere göre daha yüksek sıcaklık değerlerini ölçmüştür.
SONUÇ: Tüm bu veriler ışığında kök kanal dolgusunun yapımında ısıtılmış güta-perka kök kanalı dolgu teknikleri hekimler tarafından dikkatli bir şekilde uygulandığında güvenle kullanılabileceği söylenilebilir.
ANAHTAR KELİMELER: Isıtılmış güta-perka, SuperEndo, Ultrafil, Thermafil, termo çift.

Abstract:
AIM: The aim of this study is to investigate the temperature increase of the external root surfaces of mandibulary premolars that shaped with NiTi rotary instruments during filling with warm gutta-percha techniques at different heats by placing thermocouples.
MATERIAL AND METHOD: 96 mandibulary premolars which cutted from the cementogingival junction as to be 16+1 mm lengths were used in our study. Teeth were enlarged with crown-down technique by using R40 (VDW, München, Germany) rotary file according to manufacturer instructions. The canals irrigated with 5.25% of sodium hypochlorite after each file. In the first group, 32 teeth were filled with injectable system of Ultrafil®3D (Coltene, Altstätten, Switzerland). In the second group, 32 teeth were filled with continuous wave of condensation technique by using SuperEndo AlphaII & Beta (B&L Biotech, Ansan, Korea) device. In the third group as the last, 32 teeth were filled with core-carrier system of Thermafil (Dentsply, Maillefer, Germany). To investigate the temperature increase of the external surface of roots, thermocouples were placed. These were settled 3 mm (T1), 7 mm (T2) and 11 mm (T3) coronally to apical foramen on the vestibulary face, 5mm (T4), 9 mm (T5) coronally to apical foramen on the lingual face and next to apical foramen (T6) on the lingual face. Statistical analysis was performed with SPSS (version 17.0) program. The normal distribution of the variables was analyzed by histogram graphs and Kolmogorov-Smirnov test. While the descriptive analyzes were presented, mean, standard deviation, median and minimum-maximum values were used. Nonparametric variables between two groups were evaluated with Mann Whitney U Test, whereas to evaluate between more than two groups Kruskal Wallis Test was used. Temperature changes measured in groups were analyzed by repeated measurements. P-values below 0.05 were evaluated as statistically significant results.
RESULTS: According to our results in all groups, changings of the temperature on the root surfaces were measured below 10°C degrees which is a critical value. When comparing to the measured values of each thermocouple for 60 seconds, the temperature increase on the external root surface the highest temperature changing occurred in the canal fillings with the SuperEndo device that reaches 200°C, which was used in a continuous wave of condensation technique. The lowest temperature changing value was noted with low heated injectable system of Ultrafil®3D (Coltene, Altstätten, Switzerland) that reaches 90°C. Temperature changings in thermocouples were higher in the coronal ones than the apical ones. 
CONCLUSION: In the light of all these data, it can be said that the use of warn gutta-percha root canal filling techniques can be used safely by practioners when applied carefully and according to manufacturer instructions. 
KEY WORDS: Warm gutta-percha, SuperEndo, Ultrafil, Thermafil, thermocouple.