Vitamin D, vitamin B12, folat ve ferritin parametrelerinin biyolojik varyasyonu
Biological variation of vitamin D, vitamin B12, folate and ferritin
Yazar: HAYAT ÖZKANAY YÖRÜK
Danışman: PROF. DR. MEHMET HİCRİ KÖSEOĞLU
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Ferritin = Ferritin ; Folat = Folate ; Vitamin B 12 = Vitamin B 12 ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Laboratuvar tıbbında biyolojik varyasyon, bir bireydeki her bir analitin homeostatik ayar noktası etrafında rastgele dalgalanması olarak tanımlanır. Laboratuvarlarda güvenilir sonuçların elde edilmesi için biyolojik varyasyonun hesaba katılması gerekmektedir. Biyolojik varyasyon ile ilgili literatürdeki çalışmalar birçok analit için geniş çapta değişen tahminler sunmuşlardır. Bu çalışmada rutin laboratuvarlarda sıkça kullanılan 25-OH vitamin D3, ferritin, folat ve vitamin B12 testlerinin biyolojik varyasyon verileri ve bu verilerden türetilen referans değişim değeri (RCV) ile analitik kalite gerekliliklerinin hesaplanması amaçlanmıştır.
Çalışmaya 18-55 yaş aralığında 9 kadın 13 erkek olmak üzere toplam 22 gönüllü dahil edilmiştir.  Katılımcılardan 0, 7, 14, 21. ve 28. günlerde olmak üzere toplam 5 kez serum ve plazma örneği alınmıştır. Numune alımı 10-12 saat açlık sonrası saat 08:00-09:00 arasında aynı flebotomist tarafından gerçekleştirilmiştir. Alınan serum ve plazma örnekleri çalışma gününe kadar -80°C'de saklanmıştır. Serum örneklerinden ferritin, folat ve vitamin B12 düzeyleri Advia Centaur XP cihazında immunokimyasal yöntem ile çalışılmıştır. Plazma örneklerinden ise 25-OH vitamin D3 düzeyleri Therma Scientific Ultimate 3000 cihazında yüksek performanslı sıvı kromatogtafisi (HPLC) ile çalışılmıştır. Her numune çift çalışılmıştır. 
25-OH vitamin D3 için kadın ve erkeklerde CVI değerleri sırasıyla %1.23 (0-2.33) ve %1.59 (0-2.59), CVG değerleri ise  %51.1 (32.7-127) ve %39.6 (28.4-71.4) olarak hesaplanmıştır. Ferritin için kadın ve erkeklerde CVI değerleri sırasıyla %26.5 (21.5-34.6) ve %13.8 (11.3-17.6), CVG değerleri ise %69.1 (43.1-183) ve %104 (64.1-283) olarak hesaplanmıştır. Folat için kadın ve erkeklerde CVI değerleri sırasıyla  %12.8 (10.1-17.2) ve %9.08 (7.48-11.4), CVG değerleri ise %20 (12.4-43.3) ve %19.7 (13.7-33.5) olarak hesaplanmıştır. Vitamin B12 için kadın ve erkeklerde CVI değerleri sırasıyla  %10.1 (7.18-14.1) ve %7.14 (5.16-9.53), CVG değerleri ise % 35.1 (22.9-73.6) ve % 42.2 (29.5-75.2) olarak hesaplanmıştır.
Çalışmada değerlendirilen tüm parametrelerde yüksek bireysellik gözlenmiştir. Yüksek bireysellik gösteren testlerde hasta sonuçları değerlendirilirken popülasyon temelli referans aralıkları yerine referans değişim değerleri (RCV) kullanılmalıdır.

Abstract:
In laboratory medicine, biological variation is defined as the random fluctuation of each analyte in an individual around the homeostatic setpoint. To obtain reliable results in laboratories, biological variation must be taken into account. Studies in the literature on biological variation have provided widely varying estimates for many analytes. In this study, it was aimed to calculate the biological variation of 25-OH vitamin D3, ferritin, folate and vitamin B12 tests, which are frequently used in routine laboratories, and the reference change value (RCV) derived from these data and analytical quality requirements.
A total of 22 volunteers, 9 females and 13 males, between the ages of 18-55 were included in the study. Serum and plasma samples were taken from the participants a total of 5 times, on days 0, 7, 14, 21 and 28. Sampling was performed by the same phlebetomist between 08:00 and 09:00 after 10-12 hours of fasting. Serum and plasma samples were stored at -80 ° C until the working day. Ferritin, folate and vitamin B12 levels in serum samples were studied by immunochemical method in Advia Centaur XP device. 25-OH vitamin D3 levels in plasma samples were studied by high performance liquid chromatography (HPLC) in Therma Scientific Ultimate 3000 device. Each sample was run in duplicate.
For 25-OH vitamin D3, CVI values for women and men were calculated as 1.23% (0-2.33) and 1.59% (0-2.59)  respectively, and CVG values were calculated as 51.1% (32.7-127) and 39.6% (28.4-71.4), respectively. For ferritin, CVI values for men and women were calculated as 26.5% (21.5-34.6) and 13.8% (11.3-17.6), respestively, and CVG values were calculated as 69.1% (43.1-183) and 104% (64.1-283), respectively. For folate, CVI values for women and men were calculated as 12.8% (10.1-17.2) and 9.08% (7.48-11.4) respestively, and CVG values were calculated as 20% (12.4-43.3) and 19.7% (13.7-33.5), respectively. For vitamin B12, CVI values for women and men were 10.1% (7.18-14.1) and 7.14% (5.16-9.53) respectively, and CVG values were calculated as 35.1% (22.9-73.6) and 42.2% (29.5-75.2), respectively.
High individuality was observed in all the parameters evaluated in the current study. Reference change values (RCV) should be used instead of population-based reference ranges when evaluating patient results in tests with high individuality.