Sandalion: Bir Orta Pisidia antik yerleşmesi
Sandalion: A central Pisidian Ancient settlement
Yazar: AYŞE SÜZMEN
Danışman: PROF. DR. FİKRET ÖZCAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Antik şehirler = Antique cities ; Helenistik Dönem = Hellenistic Period ; Kaleler = Fortnesses ; Pisidia = Pisidia ; Sandalion = Sandalion ; Savunma = Defence ; Savunma sistemleri = Defence systems

Özet:
Ağlasun'a bağlı Çamlıdere Köyü yakınlarındaki Sandalion, Sandal Asar Tepe ve çevresine kurulmuştur. Kuzeydoğusunda Kestros vadisi ve Kapıkaya antik kenti, kuzeyinde Yalakasar ve Kestros nehrinin bir kolu olan Isparta Çayı bulunur. Sandalion Sagalassos teritoriumu içinde askeri bir yerleşmeydi. Aslen Hellenistik bir yerleşme olsa da erken dönemlere ait iskân izlerine rastlanır. Sandalion Kapıkaya ve Yalakasar'la iş birliği yaparak Pamphylia'dan Pisidia'ya uzanan yolu kontrol ediyordu. Dolayısıyla bölge güvenliği açısından çok önemli bir konuma sahipti. Bu niteliğinden dolayı akropolisteki korunmasız yerler duvarlarla güçlendirilerek tepenin güneydoğusundaki vadi duvarla kapatıldı. Akropolisteki iskân yapılarının ilk evresinin inşasında anakayadan yararlanılmıştır.
Sandalion Kapıkaya'dan aşağı kotta olmasına karşın Adada, Kapıkaya, Yalakasar, Sagalassos, Kremna ve Selge teritoriumlarını gözetleme ve tehlike durumunda önlem alma olanağına sahiptir.
Pax Romana ile Sandalion askeri önemini kaybetmiş, ancak akdeniz ikliminin etkisi ve yeterince suyu olması nedeniyle zeytinyağı atölyeleri ve şarap işlikleriyle önemli bir kırsal üretim merkezine dönüşmüştür. Yerleşmenin güneyinden kuzeybatısına geniş yayılımlı tarım terasları yapılmıştır ve yapı faaliyetleri çoğalmıştır. Yerleşmedeki konutların sayısına göre işlik sayısının fazlalığından Sandalion'un zeytinyağı ve şarap ticareti yaptığı sonucu çıkarılabilir.
Akropolisin güneydoğu boğazındaki bir kilise, akropolisteki şapel ve sarnıç yerleşmenin Geç Antik Dönem kalıntılarındandır. Yerleşmede bulunan seramik çoğunlukla Sagalassos kökenlidir. Kriz dönemlerinde akropolis sığınma yeri olmuştur ve buradaki konutların sayısının artması ve bazı işliklerinin yapılması bu dönemlerde olmalıdır. Sagalasos'un terkedilmesinden sonra Sandalion'da yerleşmenin devam ettiğini, en azından sığınma yeri olarak kullanıldığını söyleyebiliriz. 
Bu çalışmanın amacı, şimdiye dek yeterince dikkate alınmamış olan Sandalion'u bir askeri yerleşme ve kayda değer bir tarım sahası olarak bulgu ve buluntulardan yola çıkarak ana hatlarıyla tanıtmaktır.
Anahtar Kelimeler: Pisidia, Sandalion, Hellenistik Dönem, Savunma, Kale, Askeri Yerleşme, Kırsal Yerleşme.

Abstract:
Sandalion, near the village of Çamlıdere in the district Ağlasun, is located on and around the hill of Sandal Asar Tepe to the north-east of it there are the Kestros Valley and the ancient city of Kapıkaya, to the North of it there are Yalakasar and the Isparta Çay, an arm of the Cestrus River. In ancient times, Sandalion belonged to the territory of Sagalassos and was a military settlement; it was probably originally a Hellenistic foundation, although earliertraces of habitation have been found. From the acropolis of the settlement, together with those of Kapıkaya and Yalakasar, controlled the ancient road from Pamphylia to Pisidia, giving Sandalion a key position in the region. For this reason, the weak points of the acropolis were compensated by Wall sand the Access from the valley in thesouth-east of the hill was structurally blocked. The few residential buildings that existed there in Hellenistic times were builtin to the rock out crops.
Although Sandalion lies lower than Kapıkaya, the territory of Adada, Yalakasar, Sagalassos, Kremna and Selge can be controlled from here and countermeasures could be initiated in case of imminent danger. 
With the Pax Romana, the settlement lost its military importance and, due to its Mediterranean climate and water in abundance, became a rural settlement that developed into an important agricultural production centre with oliveoil workshop sand vineyards. Extensive agricultural terraces had been laid out, especially in the south, towards north-west of the settlement, and there was increasing building activity. In relation to the residential buildings, the number of oil workshops was so large that one can conclude that oil and wine wastraded.
Evidence from late antiquity includes a church in the ravine to the south-east of the acropolis, a chapeland a cistern on the acropolis. The pottery come smainly from Sagalassos. Intimes of crisis, the acropolis served as a place of refuge and it can be assumed that the number of residential building sincreased, possibly even some workshops were established. With the ab and onment of Sagalassos, the settlement of Sandalion does not seem to have been completely ab and oned.
Theaim of thisstudy is to present Sandalion, which has received little attention up to now, as a military settlement and an important agricultural cultivation area, on thebasis of find sand features.
 Keywords: Pisidia, Sandalion, Hellenistic Period, Defence, Fortress, Military Settlement, Rural Settlement.