Bağlam ve hafıza çerçevesinde müze iç mekanlarının fenomenolojik yaklaşımla incelenmesi: Antakya Müze Otel örneği
A phenomenological analysis of museum interiors within the framework of context and memory: The example of Antakya Museum Hotel
Yazar: GÖKTUĞ GÖRKEM MARDİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDEN ODABAŞIOĞLU
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Fenomenoloji = Phenomenology ; Mekansal algı = Spatial perception ; Müzecilik = Museology

Özet:
Var olma, insanın yaşamı boyunca sorguladığı en önemli problemlerden biri olmuştur. Beden – mekan – zaman ilişkisi tarih boyunca insani algı boyutlarına mimarlık pratikleri sayesinde indirgenmiştir. Mimarlık, insan bedeninin mekan ve zaman içinde var olmasını ve bu varoluşu anlamlandırmasını sağlar. Fenomenoloji, deneyimlerimizin özünü çevreyle etkileşim içinde ortaya çıkarmaya çalışır. Hermeneutik fenomenoloji ise çevremizi algılama ve yorumlama yeteneğimiz sayesinde var olma sorgusunu anlamamızı kolaylaştırır. Bu iki yaklaşım birlikte, deneyimlerimizi anlamlandırma ve varoluş potansiyellerimizi anlama konusunda bir olanak sunar. Mimarlık, sonsuz boşlukları yüzeylerle sınırlandırarak mekanlar yaratır ve boşluğu yaşanılır hale getirir. Ortaya çıkan mekanlar nesneleri anlamlandırmak için bir araçtır. Tasarlanan mekanların anlamlı olması, insanın mekansal ve zamansal deneyim kazanmasını sağlar. Görme duyumuzla birlikte, şeyleri kavrama becerisi, mekanları diğer duyularımıza da aktararak deneyimleme yeteneklerimizi geliştirir. Mekanların duygusu, o mekandaki unsurların nasıl göründüğü kadar önemlidir. Mimarlık pratiklerinde fenomenoloji, yapıların ve mekanların çevresiyle birlikte tasarlanmasıyla kendine yer bulur. Bu çalışmada, nesne sergileme odaklı müze mekanları yerine, bağlam-hafıza ilişkisi içinde ve mekansal deneyimin ön planda olduğu Antakya Müze Otel yapısı incelenmiştir. Bu tez, müzeciliğin sadece sergileme işleviyle sınırlı olmadığını, mekanların da bir sergi elemanı olarak kullanılabileceğini gösterir. Tez çalışması, müze iç mekanlarını fenomenolojik yaklaşımla analiz ederek mekan-varlık-anlam birlikteliğini keşfetmektedir. Bağlam-hafıza-mekan ilişkileri altında duyular, mekan algısı ve mekan deneyimi arasındaki ilişkiler tez içerisinde tartışılmış ve araştırılmıştır.

Abstract:
Existence has been one of the most significant problems that humans have questioned throughout their lives. The relationship between body, space, and time has been reduced to dimensions of human perception through architectural practices throughout history. Architecture enables the human body to exist within space and time and to find meaning in this existence. Phenomenology seeks to reveal the essence of our experiences through interaction with the environment. Hermeneutic phenomenology facilitates our understanding of the question of existence through our ability to perceive and interpret our surroundings. Together, these two approaches provide an opportunity to make sense of our experiences and understand our potential for existence. Architecture creates spaces by delimiting voids with surfaces, making them livable. The resulting spaces serve as a means to give meaning to objects. The meaningfulness of designed spaces allows humans to gain spatial and temporal experiences. Along with our sense of sight, the ability to grasp things transfers spaces to our other senses, enhancing our experiential capabilities. The feeling of spaces is as important as how the elements within those spaces appear. In architectural practices, phenomenology finds its place by designing structures and spaces in conjunction with their surroundings and context. This study examines the Antakya Museum Hotel, where spatial experience and sensory engagement are prioritized over object-focused museum spaces within the context of context-memory relationships. This thesis demonstrates that museology is not limited to the function of display but that spaces can also be utilized as exhibition elements. The thesis analyzes museum interiors with a phenomenological approach, exploring the unity of space, existence, and meaning. The relationships between context, memory, space, and the interplay between sensory perception and spatial experience are discussed within the scope of the thesis.