Balıkesir ili atmosferik polen ve mantar sporlarının volümetrik yöntem ile belirlenmesi
Determination of atmospheric pollen grains and fungal spores in the Balıkesir province by volumetric method
Yazar: SEMİH BEKİL
Danışman: PROF. DR. ADEM BIÇAKÇI
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Aeropalinoloji = Aeropalinology ; Mantar sporu = Fungal spor ; Polenler = Pollen

Özet:
1 Ocak 2019 – 31 Aralık 2020 tarihleri arasındaki iki yıllık sürede volumetrik yöntem ile Hirst tipi partikül örnekleyici kullanılarak yapılan bu çalışmada Balıkesir ili atmosferinde bulunan polen ve mantar sporları tespit edilmiş ve mevsimsel, aylık, günlük konsantrasyonları ve varyasyonları belirlenmiştir. 
Balıkesir atmosferinde iki yılda odunsu bitkilere ait 33, otsu bitkilere ait 27 olmak üzere toplam 60 taksona ait polen teşhis edilmiştir. Tespit edilen polenlerin iki yıllık toplam konsantrasyonu 35042 polen/m3'tür. Cupressaceae/Taxaceae, Pinus, Quercus, Poaceae, Urticaceae, Platanus, Amaranthaceae ve Olea taksonları dominant polen tiplerini temsil etmişlerdir.
Balıkesir atmosferinde iki yılda Ascomycota diviyosuna ait 44, Basidiomycota divizyosuna ait 14 olmak üzere toplam 58 taksona ait mantar sporu teşhis edilmiştir. Tespit edilen mantar sporlarının iki yıllık toplam konsantrasyonu 276947 spor/m3'tür. Balıkesir atmosferinde sırasıyla Cladosporium, Alternaria, Ustiginales, Ganoderma, Coprinoid tip, Fusarium, Pleospora, Leptosphaeria ve Epicoccum taksonları dominant mantar spor tiplerini temsil etmişlerdir.
Balıkesir ili atmosferik polen ve mantar sporları için iki yıl ortalamalarına dayanan takvimler hazırlanmış, dominant polenler için Ana Polen Sezonları (APS) ve dominant mantar sporları için Ana Spor Sezonları (ASS) ortaya konmuştur. Dominant olarak tespit edilen polen ve mantar sporlarının günlük konsantrasyonlarının ve meteorolojik verilerle karşılaştırılabilmesi için nonparametrik Spearman korelasyon analizleri gerçekleştirilmiş, polen ve mantar sporlarının meteorolojik değişkenler ile ilişkileri ortaya konmuştur. 
Bu çalışmada, çoğu önemli atmosferik allerjenler olan polen ve mantar sporlarıyla ilgili elde edilen veriler ışığında, allerjik duyarlılığı olan bireylerin korunma ve tedavisinde bölgedeki hekimlere katkıda bulunulabilmek ve ayrıca bölgede tarım faaliyetleri ile uğraşan üretici ve ziraat mühendislerine de fungal hastalıklar konusunda yardımcı olmak amaçlanmıştır.

Abstract:
In this study, which was carried out using the Hirst type particle sampler with the volumetric method in a two-year period between January 1, 2019 and December 31, 2020, pollen and fungal spores in the atmosphere of Balıkesir city were determined and their seasonal, monthly, daily concentrations and variations were determined.
Pollen grains belonging to a total of 60 taxa, 33 of woody plants and 27 herbaceous plants, were identified in Balıkesir atmosphere for two years. The two-year total concentration of the detected pollen was 35042 pollen/m3. Cupressaceae/Taxaceae, Pinus, Quercus, Poaceae, Urticaceae, Platanus, Amaranthaceae and Olea taxa represented the dominant pollen types.
Fungal spores belonging to a total of 58 taxa, 44 belonging to the Ascomycota division and 14 belonging to the Basidiomycota division, were identified in the atmosphere of Balıkesir in two years. The two-year total concentration of the detected fungal spores was 276947 spores/m3. Cladosporium, Alternaria, Ustiginales, Ganoderma, Coprinoid type, Fusarium, Pleospora, Leptosphaeria and Epicoccum taxa respectively represented the dominant fungal spore types in Balıkesir atmosphere.
Calendars based on two-year averages were prepared for atmospheric pollen and fungal spores in Balıkesir province, Main Pollen Seasons (MPS) for dominant pollen and Main Sports Seasons (MSS) were revealed for dominant fungal spores. Nonparametric Spearman correlation analyze were carried out to compare the daily concentrations of the dominant pollen and fungal spores with meteorological data, and the relationships of pollen and fungal spores with meteorological variables were revealed.
In this study, it is aimed to contribute to the allergologists in the region in the prevention and treatment of individuals with allergic sensitivity in the light of the data obtained from pollen and fungal spores, which are most important atmospheric allergens, and also to assist the producers and agricultural engineers dealing with agricultural activities in the region about fungal diseases.