KOAH'lı hastalarda vücut farkındalığı tedavisinin postüral stabilite, denge ve düşme korkusuna etkisi
Effects of body awareness therapy on postural stability, balance and fear of falling in patients with COPD
Yazar: SEDA KARACA
Danışman: PROF. DR. AYSEL YILDIZ ÖZER
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Kronik obstrüktif akciğer hastalığında (KOAH) ekstrapulmoner komorbiditelerin değerlendirilmesi esastır. Dengenin bozulması ve düşme korkusunun artması en önemli ekstrapulmoner semptomlardan ikisidir. Pulmoner rehabilitasyon (PR), KOAH'lı hastalar için iyi bilinen ve etkili bir yöntem olmasına rağmen, postüral stabilite ile dengeyi artıracak ve düşme endişesini azaltacak alternatif tedavilere ihtiyaç vardır. Bu çalışmanın amacı, KOAH'lı hastalarda PR programına ek olarak Vücut Farkındalığı Tedavisi (VFT)'nin postüral stabilite, denge ve düşme korkusu üzerindeki etkisini araştırmaktı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya katılmayı kabul eden 43 hasta iki gruba randomize edildi: VFT + PR grubu (VFT: sekiz hafta, haftada bir kez, 60 dk + PR: sekiz hafta, haftanın yedi günü, 30 dk) ve PR grubu (PR: sekiz hafta, haftanın yedi günü, 30 dk). Birincil (postüral stabilite, denge, düşme korkusu) ve ikincil (dispne, kas gücü, fonksiyonel kapasite) sonuçlar başlangıç ve sekiz haftanın sonunda değerlendirildi.
Bulgular: VFT + PR grubunda, PR grubuna kıyasla sert zeminde postüral stabilitede ( gözler açık η2 = 0.679, gözler kapalı η2 = 0.705), dinamik dengede (reaksiyon süresi η2 = 0.777, hareket hızı η2 = 0.789, son nokta ekskürsiyonu η2 = 0.687, maksimal ekskürsiyon η2 = 0.887), dispnede (η2 = 0.546), kas gücünde (η2 = 0.803) ve fonksiyonel kapasitede (η2 = 0.859) daha anlamlı iyileşmeler saptandı (tümü için p < 0.05). Düşme korkusundaki düşüş, VFT + PR grubunda PR grubuna kıyasla anlamlı derecede daha fazlaydı (p < 0.001, η2 = 0.331).
Sonuç: PR'ye eklenen VFT yöntemi, KOAH'lı hastalarda postüral stabilite ile dengeyi iyileştirmede ve düşme korkusunu azaltmada tek başına PR'den daha etkili olmuştur. Pulmoner rehabilitasyon programlarında alternatif ek tedavi olarak VFT'nin tercih edilmesinin klinik sonuçlara daha olumlu etkiler oluşturacağını düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: KOAH, vücut farkındalığı tedavisi, postüral stabilite, denge, düşme korkusu

Abstract:
Objective: Assessment of extrapulmonary comorbidities is essential in chronic obstructive pulmonary disease (COPD). Deterioration of balance and increasing fear of falling are two of the most significant extrapulmonary manifestations. Although pulmonary rehabilitation (PR) is well-known and effective for COPD patients, there is a need for alternative treatments to enhance postural stability, balance and alleviate concerns about falling. This study aimed to investigate the effects of Body Awareness Therapy (BAT), in addition to the PR program, on postural stability, balance and fear of falling in patients with COPD.
Materials and Methods: Forty-three patients were randomized into two groups: the BAT + PR group (BAT: once a week, 60 min + PR: 30 min, seven days of the week) or the PR group (PR: 30 min, seven days of the week) for eight weeks. Primary (postural stability, balance, fear of falling) and secondary (dyspnea, muscle strength, functional capacity) outcomes were assessed at the baseline and end of the eight weeks.
Results: Significant improvements were found in postural stability on firm ground (eyes opened η2 = 0.679, eyes closed η2 = 0.705), dynamic balance (reaction time η2 = 0.777, movement velocity η2 = 0.789, endpoint excursion η2 = 0.687, maximal excursion η2 = 0.887), dyspnea (η2 = 0.546), muscle strength (η2 = 0.803), and functional capacity (η2 = 0.859) of the BAT + PR group (p < 0.05 for all). The improvement in fear of falling was significantly greater in the BAT + PR group than in the PR group (p < 0.001, η2 = 0.331). Conclusion: The BAT method added to PR was more effective than PR alone in improving postural stability, balance and reducing the fear of falling in COPD patients. We suggest that BAT should be preferred as an alternative adjunctive therapy in pulmonary rehabilitation to improve clinical outcomes in clinical practise.
Keywords: COPD, body awareness therapy, postural stability, balance, fear of falling