Said b. Halil İbrahim'im "Tarh-i Sefer-i Rusya" adlı eseri (Transkripsiyon ve değerlendirme)
Said b. Halil İbrahim's work named "Tarih-i Sefer-i Rusya"
Yazar: ABDULLAH ALTUN
Danışman: PROF.DR. ALİ AKTAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
Said b. Halil brahim Efendi'ye ait yazma eserin, tam metin olarak günümüz harflerineçeviri ve değerlendirmesi yapılmıştır. Bu eser, Osmanlı-Rus, Osmanlı-Avusturya veAvrupa münasebetlerini, XVIII. yüzyılda meydana gelen siyasû olayları anlatmaktadır.Bu itibarla Tarih-i Sefer-i Rusya Osmanlı Rus, Lehistan, Kırım tarihlerini anlatmaktadır.Osmanlı devletinin Avrupalı devletler arasında geri kalışının sebep ve sonuçlarındanbahsedilen eserde ıslahat faaliyetleri anlatılmıştır. Nizam-ı Cedit ordusunun kuruluşu vebuna karşı Yeniçeri ocağı ve diğer yöneticilerin müdahalelerinden bahsedilmiştir. IV.Mustafa'nın cülÃ»sundan sonra Alemdar Mustafa Paşa'nın stanbul'a gelişi ve III.Selimin öldürülüşü, IV. Mustafa'nın tanzim ve ulemanın imza ettiği Osmanlı-Rusttifaknamesi (H.1213-1214 / M.1789-1790) ile Eflak ve Boğdan voyvodalarınınintihabına dair H.1234 / M.1818 tarihli Hatt-ı Hümayun açıklanarak, döneminyöneticileri ve kurumları hakkında bilgi verilmiştir. Osmanlı-Rus münasebetleriarasında önemli bir yer teşkil eden Küçük Kaynarca anlaşması ve maddeleri, Yaşmuahedesi ve maddeleri müellifimiz tarafından değerlendirilmek suretiyleverilmektedir.Tarafımızdan transkribe edilen eser esas alınmak suretiyle Osmanlı-Rus münasebetleri(1768-1774 / 1774-1810) hakkında bilgiler verilmiştir. Eserin tamamı transkribeedildikten sonra Osmanlı Devleti'nin askerû ve siyasû olayları, Osmanlı-Lehistan veAvusturya münasebetleri, bu dönemde imparatorluk içerisinde meydana gelen yeniliklerve değişimler açıklanmaya ve değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Bu değerlendirmesonucunda, anılan dönemde Osmanlı mparatorluğu'nun dış münasebetleri ve iç durumuhakkında yeni bilgilere ulaşmaya çalışılmıştır.Osmanlı Devleti'nin: siyasû, askerû, içtimai, idarû ve ekonomik tarihi bulunmaktadır.Osmanlı Devleti'nin, özellikle hangi devletlerle sıkı münasebetlerde olduğu, budevletlerle yaptığı savaşları, savaşların devletlere kazandırdıkları ve kaybettirdikleri, busavaş ve münasebetler sonucu yapılan anlaşmalar hakkında bilgi verilmesi, tariharaştırmaları için diğer kaynaklardan yeni ve farklı bilgi olacaktır.ANAHTAR KEL MELERâ¢ Said b. Halil brahim, Küçük Kaynarca Anlaşması, Yaş Anlaşması , III. Selim,Yeni Çeri Ocağı

Abstract:
The manual soript that bolongs to Said b. Halil brahim was transtalet into current letters andevaluated as a full text. This document describes the Otoman-Russian relationships Otoman-Austrian and European relations, and the poltical events accured in the 18 th century. Withthis regard the book ?History of Russian Cruise? tells Otoman, Russian, Pole (polish), Crimeahistories. Considering the causes and effects of the Otoman underdevelopment omong theEuropean countries, the book points aut the reforms, it also talks about the foundation of theNizam-ı Cedit Army and opposition of yeniçeri and the other authorities. The book alsoprouides crucial information about the institutions and rulers of the age by declaring the Hatt-ıHümayun, Küçük Kaynarca and Yaş treaties and their articles are evaluated by the auther indetails.The information on Otoman and Russian relations are based on transcripted book, in thisstady the political and military affairs of the time. The relationships of Otoman with Polandand Austria. The reforns and changes diring inside the Empire during this developmentswereassessed, with this assessmend. t is intended to draw new conculisions about the fruign affairsand internal conditions of the Otoman Empire in this period. Besides related literature wasalso reviewed, with this framework the concepts are considered in their natural context.Otoman stade has its own political, military, administrative and economical history, Amongthese the political history has an important place as a part of this foreign relations is animportant and yo be know sabject. Gathering informatin about the states thad had tightfelations with Otoman, wars with these states the aftermath of these wars and resulting treatieswill depinitely give new insides.