Genç iskemik inmeli hastalarda etiyolojik risk faktörleri
Etiological risk factors in young ischemic stroke patients
Yazar: DİDEM EROL
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL GAZİOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Etyoloji = Etiology ; Risk faktörleri = Risk factors ; Serebral enfarktüs = Cerebral infarction ; İnme = Stroke ; İskemi = Ischemia

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı genç iskemik inme hastalarında görülen risk faktörlerini ve etiyolojileri değerlendirmektir.
Yöntem: İskemik inme tanısı konulan 55 yaşından genç 405 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışma verileri retrospektif olarak hasta dosyalarındaki kayıtlar incelenerek kaydedildi. Yaş, cinsiyet, ırk, hastalık hikayesi, serebrovasküler hastalıklar için bulunan risk faktörleri, tanı anındaki National Institutes of Health Stroke Scale (NIHSS) skoru, Trial of Org 10172 in Acute Stroke Treatment (TOAST) sınıflandırmasına göre inmenin nedeni kaydedildi. Bu veriler birbiri arasında alt gruplar oluşturularak analiz edildi.
Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 42.5±8.86 yıldı. 227(%56) erkek hasta ve 178 (%44) kadın hasta arasında, 44 yaş altında kadın hasta oranı (%51.2) erkek hasta oranına (%48.8) göre daha yüksekken, 45-55 yaş arasında ise erkek hasta oranı (%64.1) kadınlara (%35.9) göre anlamlı olarak yüksekti. En yaygın risk faktörleri hipertansiyon (37.5%), hiperlipidemi (35.6%), sigara kullanımı (35.6%) ve karotis arter stenozu (23.5%) olarak saptandı. Büyük arter aterosklerozu 42 (%10.4) hastada iskemik inmenin nedeni olarak belirlendi. Kardiyoembolizm 57 hastada (%14.1) saptanırken en sık olarak bunların 28'inde (%6.9) atriyal fibrilasyon izlendi. Küçük damar oklüzyonu 34 (%8.3) hastada bulunurken, 108 (%26.7) hastada diğer nedenlere bağlı iskemik inme izlendi. 164 (%40.5) hasta ise en sık olarak görülen nedeni bilinmeyenler grubuna dahil edildi. Orta serebral arter oklüzyonu genç iskemik inmeli hastalarda en sık tutulan damar olarak izlendi (%36.8). NIHSS skoru %78 hastada 0-6 arasında, %17.7 hastada 7-14 arasında, %3.9 hastada 15 ve üzerinde saptandı.
Sonuç: Bu çalışma genç erişkinlerde görülen iskemik inmelerin etiyolojisini ve risk faktörlerini ortaya koymaktadır. Klasik vasküler risk faktörleri genç iskemik inmeli hastalarda da sık olarak görülmektedir. Genç hastalarda hematolojik hastalıklar, vaskülitler ve diseksiyonlar diğer öne çıkan risk faktörleridir. Ayrıca genç hastalarda sigara ve alkol kullanımı erkeklerde, migren ve OKS kullanımı da kadınlarda, sık görülen diğer risk faktörleri olup bunların kontrol altına alınmasıyla inme sıklığı azaltılabilir.
Anahtar Kelimeler: Serebral infarkt; Risk faktörleri; Genç inme; İskemik inme

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate risk factors and etiologies of ischemic strokes of young patients 
Method: In all, 405 consecutive patients younger than 55 years diagnosed with ischemic stroke were included in this study. Follow-up assessments were retrospectively performed by review of medical records. The age, gender, race, history of disease, risk factors for cerebrovascular disease, National Institutes of Health Stroke Scale (NIHSS) score at admission, Trial of Org 10172 in Acute Stroke Treatment classifications of the cause of stroke and usage of medications were recorded. These factors were analyzed and compared between the subgroups.
Results: Patients' mean age was 42.5±8.86 years. In our 227 male and 178 female patients, females were preponderant among those ≤44, whereas male dominance rapidly increased between age of 45-55. The most common risk factors were hypertension (37.5%), hyperlipidemia (35.6%), smoking (35.6%) and carotid-artery stenosis (23.5%). Large-artery atherosclerosis was diagnosed as the cause of stroke in 42 patients (10.4%). Cardioembolism was presumed in 57 patients (14.1%), most of them presented a atrial fibrillation 28 (6.9%) patients. Small-vessel occlusion was diagnosed in 34 (8.3%) patients; 108 patients (26.7%) presented a stroke of other determined etiology and 164 (40.5%) presented a stroke of undetermined etiology. Middle cerebral artery occlusions were seen as the most common vessel involvement in young ischemic stroke (36.8%). The NIHSS scores were 0-6 in 78%patients, 7-14 in 17.7%patients and ≥15 in 3.9%patients.
Conclusion: This study reveals the clinical and etiologic risk factor for ischemic stroke in young adults. Traditional vascular risk factors are also very common in young adults with ischemic stroke. Hematologic diseases, vasculitis and dissections are the other prominent risk factors in young patients. Smoking and alcohol use in men and migraine and oral contraceptive use in women are also common risk factors and stroke frequency can be reduced by controlling of these factors.

Key Words: Cerebral infarct; Risk factors; Stroke in young adults; Ischemic Stroke