Cinsiyet disforisi nedeniyle histerektomi ve bilateral salpingooferektomi ameliyatı olan ve uzun süre androjen kullanan hastaların karotis arter intima-media kalınlık ölçümü ile  kardiyovasküler hastalık  risk artışının araştırılması
Increased risk of cardiovascular disease by measurement of carotis arter intima-media thickness of patients with hysterectomy and bilateral salpingoopherectomy surgery and using androgens for A long time DUE to gender dysphoria
Yazar: ABDULKADİR GÜLLÜCE
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ÇEPNİ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Cinsiyet rahatsızlığı = Gender dysphoria ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Risk faktörleri = Risk factors ; Testosteron = Testosterone

Özet:
Amaç:  Cinsiyet disforisi nedeniyle kadın cinsiyetten erkek cinsiyete geçmek isteyen kadın bireyler, bu süreci başlattıkları günden itibaren erkek tipi virilizasyon için uzun süre ekzojen androjen kullanmaktadır. Ayrıca bu kişilere endojen östrojen salınımın durması için histerektomi ve bilatreal salpingooferektomi ameliyatı yapılmaktadır. Hem uzun süre androjen kullanımı hem de cerrahiye bağlı erken menopoz nedeniyle bu kişilerde kardiyovasküler hastalık riskinde artış olup olmadığı, karotis arter intima-media kalınlık ölçümü yapılarak araştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem:  İstanbul Üniversitesi – Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, Aseptik servisinde histerektomi ve bilateral salpingooferektomi ameliyatı olan ve uzun süredir androjen kullanan 24 cinsiyet disforisi hastasının yaş, vücut kitle indeksi, karın çevresi, sigara kullanımı, alkol kullanımı,  egzersiz durumu,  tansiyon takibi, kan sayımı, açlık kan şekeri, Hba1c düzeyi, HDL, LDL,Trigliserit, Total kolesterol düzeyleri not edildi. Hastaların kan verdiği günlerde  İstanbul Üniversitesi – Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalında doppler ultrasonografi ile karotis arter intima-media kalınlık ölçümü yapıldı. Kontrol grubu olarak aynı yaş aralığında sağlıklı kadınlar çalışmaya dahil edildi. Çalışma gruplarının sonuçlarının istatistiksel analizi, SPSS Version 20 programıyla yapıldı.
Bulgular : Çalışma grubundaki hastaların vücut ağırlığı, sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı, HGB, HCT, LDL, Triliserit , HbA1c, İnternal-CIMT ve Kommon-CIMT değerleri kontrol grubundaki sağlıklı kadınlara göre yüksek, HDL değeri ise düşük saptandı(sırasıyla; p1:0,025, p2:0,010, p3:0,002, p4:0,001, p5:0,001, p6:0,012, p7:0,008, p8:0,013, p9:0,001, p10:0,004). Çalışmamıza göre testosteron hormon replasmanı süresi ile pozitif korelasyon göstren internal-CIMT ve kommon-CIMT değerlerinde, kontrol grubuna göre patolojik düzeyde artış olduğu istatiksel olarak anlamlı bulundu. Çalışma grubundaki hastaların testosteron tedavi öncesinde ve sonrasında bakılan; vücut ağırlığında, boy ölçümü, VKİ,LDL, TG değerlerinde  artış görüldü(sırasıyla, p1:0,025, p2:0,019, p3:0.001, p4:0,001, p5:0,001). Kommon CIMT değeri sırasıyla internal CIMT, tedavi süresi, menopoz süresi, sitolik tansiyon ve diyastolik tansiyon ile ilişkili bulundu(r1:0,744 p1=0,001, r2:0,618, p2:0,001, r3:0,410, p3:0,047, r4:0,410 p:0,047, r5:0,388, p5:0,006, r6:0,738, p6:0,001). 
Sonuç : Uzun süre testosteron replasmanı alan ve cerrahiye bağlı erken menopoza giren cinsiyet disforisi transerkek bireylerde internal-CIMT ve kommon-CIMT değerlerindeki artış, ileride gelişebilecek olan kardiyovasküler komplikasyonların sinyali olabileceğinden bu kişilerin belirli aralıklarla klinik ve radyolojik olarak değerlendirilmesi önem arz etmektedir. 
Anahtar kelimeler : Ateroskleroz, Cinsiyet disforisi, , karotis intima-media kalınlık, kardiyovasküler hastalık risk faktörleri, testosteron hormon tedavisi

Abstract:
Objective: Female individuals who want to switch from female to male gender due to gender dysphoria use exogenous androgens for a long time for male pattern virilization from the day they start this process. In addition, hysterectomy and bilatreal salpingoopherectomy are performed to stop endogenous estrogen secretion. It was aimed to investigate whether there is an increased risk of cardiovascular disease in these people due to both long-term androgen use and surgery-induced early menopause by measuring carotid artery intima-media thickness.
Materials and Methods: Age, body mass index, abdominal circumference, smoking, alcohol use of 24 patients with gender dysphoria who had hysterectomy and bilateral salpingo-oophorectomy and had been using androgens for a long time in the Aseptic Service of Istanbul University – Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Medical Faculty, Department of Obstetrics and Gynecology. , exercise status, blood pressure monitoring, blood count, fasting blood sugar, Hba1c level, HDL, LDL, Triglyceride, Total cholesterol levels were noted. Carotid artery intima-media thickness was measured by Doppler ultrasonography in the Radiology Department of Istanbul University – Cerrahpaşa Medical Faculty, on the days the patients gave blood. Healthy women in the same age range were included in the study as the control group. Statistical analysis of the results of the study groups was done with the SPSS Version 20 program.
Results: Body weight, systolic blood pressure, diastolic blood pressure, HGB, HCT, LDL, Trilycerite, HbA1c, Internal-CIMT and Kommon-CIMT values ​​of the patients in the study group were higher than those of the healthy women in the control group, and HDL values ​​were lower (respectively; p1). :0.025, p2:0.010, p3:0.002, p4:0.001, p5:0.001, p6:0.012, p7:0.008, p8:0.013, p9:0.001, p10:0.004). According to our study, it was found that there was a statistically significant increase in the internal-CIMT and common-CIMT values, which were positively correlated with the duration of testosterone hormone replacement, compared to the control group. The patients in the study group were examined before and after testosterone treatment; body weight, height measurement, BMI, LDL, and TG values ​​increased (respectively p1:0.025, p2:0.019, p3:0.001, p4:0.001, p5:0.001). Common CIMT value was found to be associated with internal CIMT, duration of treatment, duration of menopause, cytolic blood pressure and diastolic blood pressure, respectively (r1:0.744 p1=0.001, r2:0.618, p2:0.001, r3:0.410, p3:0.047, r4:0.410 p: 0.047, r5:0.388, p5:0.006, r6:0.738, p6:0.001).
Conclusion : Since the increase in internal-CIMT and common-CIMT values ​​in transmale gender dysphoria transmale individuals who received long-term testosterone replacement and underwent surgery-induced early menopause, it is important to evaluate these individuals clinically and radiologically at regular intervals, since they may be a signal of future cardiovascular complications.
Key words: Atherosclerosis, Gender dysphoria, carotid intima-media thickness, cardiovascular disease risk factors, testosterone hormone therapy