Lophanthus turcicus dirmenci, yıldız & hedge (lamiaceae) üzerinde farmasötik botanik araştırmalar
Pharmaceutical botanical investigations on lophanthus turcicus dirmenci, yildiz & hedge (lamiaceae)
Yazar: CANAN ERGÜNER ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. AYLA KAYA
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Botanik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Botanik = Botany
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Farmasötik botanik = Pharmaceutical botany ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Lamiaceae = Lamiaceae ; Lophanthus turcicus = Lophanthus turcicus ; Morfoloji = Morphology ; Palinoloji = Palinology

Özet:
Lophanthus Adans. cinsi Lamiaceae familyasının bir üyesi olup, 2010 yılında yeni bir cins ve yeni bir tür olarak (L. turcicus) Türkiye florasına kazandırılmıştır. Bu çalışmada endemik olan L. turcicus farmasötik botanik yönden araştırılmış türün morfolojik, anatomik, tüy yapısı, palinolojik özellikleri ile kimyasal (antioksidan özellik, fenolik bileşikler, biyolojik etki) özellikleri ayrıntılı olarak tanımlanmıştır. Morfolojik çalışmalarda türün ayrıntılı deskripsiyonu verilmiş, çizim ve fotoğraflarla desteklenmiştir. Tüy morfolojisinde bitkinin vejetatif ve generatif organlarındaki tüylerin yapısı ve dağılımı verilmiştir. Anatomik çalışmalarda ise odunsu, otsu gövdeler ile yapraklarından kesitler alınarak anatomik yapıları aydınlatılmıştır. Palinolojik çalışmalarda polenlerin fotoğrafları çekilerek polen özellikleri belirlenmiştir. Ayrıca bitkinin kimyasal çalışmalarda ise 1,1-difenil-2-pikrilhidrazil (DPPH) radikalini süpürücü etki tayini, β-Karoten/Linoleik asit oksidasyonunu inhibe edici etki tayini, indirgeme gücünün belirlenmesi ve 2,2'-azino-bis-3-etilbenzotiazolin-6-sülfonik asit radikal katyonu (ABTS●+) süpürücü etki ile antioksidan özelliği, yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) ile fenolik bileşikleri, 3-(4,5-dimetiltiazol-2-il)-2,5-difeniltetrazolyum bromür (MTT) testi ile antikanser etkisi ve lipoksijenaz enzim inhibisyonu ve siklooksijenaz enzim inhibisyonu araştırılmıştır. Kimyasal sonuçlara göre antioksidan kapasitesinin düşük olduğu saptanmıştır. Fenolik bileşik olarak 14 madde tanımlanmıştır. Lipoksijenaz enzim inhibisyon deneylerine göre zayıf inhibisyon etkiye sahip olduğu, A549 hücre dizisine karşı düşük dozda sitotoksik etki gösterdiği tespit edilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Lophanthus turcicus, Morfoloji, Anatomi, Palinoloji, Kimyasal.

Abstract:
The genus Lophanthus Adans. is a member of the Lamiaceae family, a new genus and a new species in 2010 (L. turcicus) was introduced into the flora of Turkey. In this study, pharmaceutical botany characteristics (morphological, anatomical, trichome, palynological) and chemical (antioxidant, phenolic compounds, biological effects) properties of L. turcicus which is a endemic species were investigated. Morphological studies have given detailed descriptions of the species, supported by drawings and photographs. The structure and distribution of the trichomes in the vegetative and generative organs of the plant are given in trichome morphology. In anatomic studies, woody, herbaceous stems and leaves were taken from sections and their anatomical structures were illuminated. In palynological studies, pollen properties of species were determined by taking photos of pollen grains. In addition, the chemical studies of the plant 1,1-diphenyl-2-picrilhydrazil (DPPH) radical scavenging effect determination, β-Carotene/Linoleic acid oxidation inhibiting effect determination, determination of reduction power and 2,2'-azino-bis-3-ethylbenzothiazoline-6-sulfonic acid radical cation (ABTS●+) scavenging effect, antioxidant properties, phenolic compounds by high performance liquid chromatography (HPLC), anticancer effect with 3-(4,5-dimethylthiazol-2yl)-2,5-diphenyltetrazolium bromide (MTT) test, lipoxygenase enzyme inhibition and cyclooxygenase enzyme inhibition were investigated. According to chemical results, antioxidant capacity was found to be low. 14 substances have been identified as phenolic compounds. According to lipoxygenase enzyme inhibition assays, it has been found to have weak inhibitory effect and low cytotoxic effect against A549 cell line.
Keywords: Lophanthus turcicus, Morphology, Anatomy, Palynology, Chemical.