Afganistan Medeni Kanunu'nda çocuk hakları ve İslam Hukuku açısından değerlendirilmesi
The analyzing child rights in the civil code of Afghanistan from the Islamic Law perspective
Yazar: ABDULMANAN QAYOOMİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MENDERES GÜRKAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Afganistan = Afghanistan ; Medeni Kanun = Civil Law ; Nesep = Legitimacy ; Çocuk hakları = Children's rights ; İslam Hukuku = Islamic Law

Özet:
Toplumun temel taşını oluşturan aile kurumunun insanlığa takdim ettiği en önemli hediyesi çocuklardır. İslam'ın ilk kaynağı olan Kur'an-ı Kerim'in vahyi ile birlikte çocuk meselesi yetişkinlikten farklı olarak ele alınmıştır. Batı'da ise, önceleri yetişkinlikten farklı olarak ele alınmayan bu mesele, 18. yüzyıla gelindiğinde ancak müstakil bir alan olarak görülmeye ve özellikle çocuk hakları konusunda çalışmalar yapılmaya başlanmıştır.
Biz bu çalışmamızda Afganistan Medeni Kanunu (AMK) hakkında kısa bilgi vermenin yanı sıra çocuk,  nesep, radâ, nafaka, hıdâne vb. kavramları da inceledik. Çalışmamız giriş, iki bölüm ve sonuçtan meydana gelmektedir. Birinci bölümde AMK hakkında kısa bir bilgi verilmiş ve çocuk ve ilgili kavramlar teferruatlı bir şekilde ele alınmıştır. İkinci bölümde ise AMK'da çocuğun nesep, radâ, hıdâne ve nafakasına ilişkin düzenlemelerin (217-267) İslam Hukuku açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. 1977 yılından bu yana yürürlükte olan Afganistan Medenî Kanununun hazırlanmasında genel manada Hanefi mezhebinin görüşleri esas alınmıştır. Dolaysıyla AMK'daki çocuk hakları ve İslam hukuku açısından değerlendirilmesi başlığı altında ele alınan maddelerin hükümleri de genel manada bu mezhebin görüşüne uygun bir şekilde yapılmıştır. Ancak bazı durumlarda bu mezhebin görüşünün yanında diğer sünnî mezheplerin görüşlerinden de faydalandığı görülmektedir. Ayrıca bu konu ile ilgili düzenlemelerde diğer sünnî mezheplerin içerisinde en fazla Maliki mezhebinin görüşlerinden yararlandığı görülmektedir.

Abstract:
Children are the best presents from the families to our societies. The first source of the religion of Islam, Quran pays special attention to the rights of children. Until recently, in the Western Civilizations there were no differences between child rights and adult rights, they were judging both children and adults in the same court. Only in the eighteenth century they began to evaluate children rights differently from adult rights.  
The study under the title of the "The Analyzing Child Rights In The Civil Code Of Afghanistan From The Islamic Law Perspective" offers short information about the civil code of Afghanistan as well as studying in detailed way the terms like the rights of lineage, breastfeeding, alimony and hadâne (caring) etc. This thesis consists of introduction, development, and conclusion chapters. The introduction part of the study concentrates on analyzing the civil code of Afghanistan, and as well as offering detailed information about the terms of child. The second part of this study is analyzing the Afghanistan's civil code; terms of lineage, breastfeeding, alimony, Hadâne etc. from the Islamic Laws perspective. 
The Hanafi Schools of thought forms the basis of Afghan civil code, which is in force since 1977. Therefore, the civil code of Afghanistan, and the decree of the child right in Afghanistan are in line with Hanafi School of thought. However, in some cases the civil code of Afghanistan incorporates some elements from other Islamic school of thoughts like Maliki schools of thoughs.