Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Tıbbi Biyokimya Laboratuvarında ölçüm belirsizliğinin hesaplanması
Determination of measurement uncertainty in Clinical Biochemistry Laboratory of Kartal Dr. Lütfi Kirdar City Hospi̇tal
Yazar: İDRİS ÖNEM
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ÇAKIR MADENCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Biyokimya = Biochemistry ; Biyokimyasal analiz = Biochemical analysis ; Kalite kontrol = Quality control ; Laboratuvar teknikleri = Laboratory techniques ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Laboratuvarlar-hastane = Laboratories-hospital ; Ölçümleme = Measurement

Özet:
Giriş: Tıbbi laboratuvarlar, günümüz tıbbında hastaya tanı konulması, hastalığın tedavisi ve takibinde oldukça önemli bir rol oynamaktadır. Hiçbir test sonucunun mutlak doğruyu yansıtamayacağı düşünüldüğünde, ölçüm belirsizliği kavramı, test sonucunun hasta yararına kullanılması için oldukça önemlidir.
Amaç: Çalışmamızda Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Tıbbi Biyokimya laboratuvarında analiz edilen 7 klinik kimya (albümin, ALT, AST, glukoz, kreatinin, t.protein), ve 7 hormon (B12, ferritin, folik asit, FT4, HCG, prolaktin, TSH) testinin ölçüm belirsizliğinin iki ayrı kılavuza göre hesaplanması ve sonuçların CLIA, Rilibak, Desirable BV ve T.C. Sağlık Bakanlığı% TEa değerleri ile karşılaştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Laboratuvarımızda 01.01.2019-31.12.2019 tarihler arasında çalışılmış olan 7 klinik kimya ve 7 hormon testinin kayıtlı verileri kullanıldı. Testler BeckmanCoulter AU – 5800(Shizuoka, Japonya) ve BeckmanCoulter DXI – 800(Minnesota,USA) cihazlarında orijinal kitler ve kalite kontrol materyaliyle çalışıldı. Çalışmaya dahil edilen testlerin iç kalite kontrol verileri ilgili cihaz bilgisayarlarından, dış kalite kontrol verileri ise dış kalite kontrol raporlarından elde edildi. Bu verilerle hem Nordtest hem de AACB kılavuzlarında verilen formüller kullanılarak ölçüm belirsizliği değerleri hesaplandı.
Bulgular: Ölçüm belirsizliği sonuçları değerlendirildiğindekreatinin testinde her iki yöntemle de CLİA TEa ve Desirable BV limitlerinin üzerinde saptandı. Albümin her iki yöntemle de Desirable BV limitinin üzerinde bulundu. T.protein için ise sadece Nordtest'e göre hesaplanan ölçüm belirsizliği Desirable BV limitinin üzerindeydi. Ferritin ve FT4 testlerinin CLİA TEa ve Desirable BV limitlerini aştığı görüldü.
Tartışma: Ölçüm belirsizliği hesaplanmasında kullanılan yöntem ve kriterler farklı kılavuzlarda farklılık gösterebilmektedir.Laboratuvarlar ölçüm belirsizliği hesaplama modelini ve değerlendirme kriterlerini oluşturmalı, bunu yaparken hastanenin ve laboratuvarın sağlık hizmet sunumundaki rolünü değerlendirmelidir. Daha geniş anlamda ülke genelinde hatta uluslararası düzeyde ortak bir kılavuzun kullanılması standardizasyon ve karşılaştırılabilirlik açısından fayda sağlayacaktır. Ölçüm belirsizliğinin kullanıma girmesi laboratuvarların performansını iyileştirecek ve
x
laboratuvar uzmanının klinisyenin hasta yönetimindeki rolüne ortak olma gücünü arttıracaktır.
Anahtar kelimeler: Ölçüm Belirsizliği, Kalite Kontrol, Nordtest, AACB

Abstract:
Introduction: Medical laboratories play a major critical role in the diagnosis, treatment and follow-up of the disease in today's medical world. Contemplating that no test result can reflect the absolute truth; the concept of measurement for uncertainty is quite fundamental for the use of the test result for the benefit of the patient.
Purpose: In our study, Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hospital Medical Biochemistry laboratory, the measurement uncertainty of 7 clinical chemistry (albumin, ALT, AST, glucose, creatinine, t.protein) and 7 hormone (B12, ferritin, folic acid, FT4, HCG, prolactin, TSH) tests were analyzed. It was designed to calculate conferring to two separate guidelines and to compare the results with CLIA, Rilibak, Desirable BV and the Turkish Ministry of Health %TEa values.
Material and Method: Recorded data of 7 clinical chemistry and 7 hormone tests which were studied in our laboratory between the dates of 01.01.2019 and 31.12.2019 were used. Tests were conducted on both Beckman Coulter AU – 5800 (Shizuoka, Japan) and Beckman Coulter DXI – 800 (Minnesota, USA) instruments with the original kits and quality control material. The internal quality control data of the tests integrated in the study were obtained from the related device computers, and the external quality control data were attained from the external quality control reports. With these data, measurement uncertainty values were calculated by using the formulas specified in both Nordtest and AACB guidelines.
Results: As the measurement uncertainty results were evaluated, both methods were found to be exceeding the CLIA TEa and Desirable BV limits in the creatinine test. Albumin was found to also be exceeding the Desirable BV limit in both methods. For T.protein, the measurement uncertainty calculated according to just Nordtest alone, was above the Desirable BV limit. Lastly, Ferritin and FT4 tests were found to exceed CLIA TEa and Desirable BV limits.
Discussion: The methods and criteria used to calculate the measurement uncertainty may vary in diverse guidelines.However, evaluating the role of the hospital and laboratory in providing health service, laboratories should determine the
xii
measurement uncertainty calculation model and evaluation criteria. In a broader sense, the use of a common guideline across the country and even at the international level will be advantageous in terms of standardization and comparability. Use of the measurement uncertainty, will develop the performance of laboratories and surge the power of the laboratory specialist to contribute in the clinician's role in patient management.
Keywords: MeasurementUncertainty, Quality Control, Nordtest, AACB