Lise öğrencilerinde akademik güdülenmeyi yordayan değişkenlerin incelenmesi
Examination of the variables that predict academic motivation in high school students
Yazar: LİDYA PASLANMAZ
Danışman: DOÇ. DR. İLHAN YALÇIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile desteği = Family support ; Akademik başarı = Academic achievement ; Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Başarı güdüsü = Achievement motivation ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Lise öğrencileri = High schools students ; Motivasyon = Motivation ; Okul iklimi = School climate ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı; lise öğrencilerinde akademik güdülenmeyi yordayan değişkenlerin incelenmesidir. Okul iklimi, aileden algılanan sosyal destek, yeterlik, özerklik ve ilişkisellik boyutlarındaki ihtiyaç doyumu düzeyi, cinsiyet ve not ortalamasının akademik güdülenmeyi yordayıp yordamadığının incelenmesi araştırmanın alt amaçlarıdır. Akademik güdülenme düzeyinin sınıf düzeyi, aile aylık geliri, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, ders dışı sosyal aktivitelere katılıp katılmama durumu ve internet kullanım sıklığına göre farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi araştırmanın diğer alt amaçlarıdır. Araştırma; 2017-2018 eğitim öğretim yılı II. Döneminde Mardin ili Merkez ilçesindeki liselerde öğrenim gören 1021 öğrencinin (%54 kız, %46 erkek) katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Akademik Güdülenme Ölçeği, Okul İklimi Ölçeği-Lise Formu, Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Psikolojik İhtiyaç Doyumunda Denge Ölçeği ile toplanmıştır. Öğrencilerin okul iklimi algıları, aileden algılanan sosyal destek, yeterlik doyum, yeterlik doyumsuzluk, özerklik doyum, özerklik doyumsuzluk, ilişkisellik doyum, ilişkisellik doyumsuzluk, cinsiyet ve not ortalamasının akademik güdülenme düzeyini yordayıp yordamadığı çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Akademik güdülenme düzeyinin sınıf düzeyi, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, aile aylık geliri, internet kullanım sıklığına göre farklılık gösterip göstermediği tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile incelenmiştir. Akademik güdülenme düzeyinin ders dışı sosyal aktivitelere katılıp katılmama durumuna göre farklılık gösterip göstermediği ilişkisiz örneklemler için t-testi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, lise öğrencilerinin akademik güdülenme düzeylerinin yeterlik doyum, okul iklimi, özerklik doyum ve not ortalaması tarafından anlamlı bir şekilde yordandığı; aileden algılanan sosyal destek, cinsiyet, ilişkisellik doyum, ilişkisellik, yeterlik ve özerklik doyumsuzluk tarafından ise yordanmadığı bulunmuştur. Öğrencilerin akademik güdülenme düzeylerinin internet kullanım sıklığına göre anlamlı bir farklılık gösterdiği; sınıf düzeyi, aile aylık geliri, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve ders dışı sosyal aktivitelere katılıp katılmama durumuna göre ise anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The main purpose of this study was to investigate the predictors of academic motivation in high school students. The other aims were to examine whether school climate, perceived social support from family and satisfaction of competence, autonomy and relatedness needs, gender and grade point average predict academic motivation.  Besides that, the other aims were to examine whether there were significant differences in the level of high school students' academic motivation in terms of grade level, family monthly income, mother education level, father education level, participation in extracurricular social activities and frequency of internet use. This study was carried out with 1021 students (%54 girl, %46 boy) who are studying high schools in Mardin in academic year 2017-2018. The data used in this study was adopted from Personal Information Form, Academic Motivation Scale, School Climate Questionnaire-High School Form, Perceived Social Support Scale and Balanced Measure of Psychological Needs Scale. Predictive power of school climate, perceived support from family, satisfaction and dissatisfaction of competence, autonomy and relatedness needs, gender and grade point average were analyzed by multiple linear regression analysis. One-way analysis of variance was used to determine whether there were significant differences on academic motivation in terms of grade level, family monthly income, mother education level, father education level and frequency of internet use. Independent samples t-test was used to investigate whether there was a significant difference on academic motivation in terms of participation in extracurricular social activities. The results of research showed that the academic motivation levels of high school students were significantly predicted by the grade point average, satisfaction of competence and autonomy needs and school climate. On the other hand, it was found that perceived social support from family, gender, satisfaction of relatedness, dissatisfaction of competence, autonomy and relatedness needs were no significant predictors of academic motivation. The level of academic motivation of high school students showed a significant difference according to the frequency of internet use. However, there were no significant differences on academic motivation in terms of family monthly income, mother education level, father education level and participation in extracurricular social activities.