Kadıköy merkez bölgesinde trafik tıkanıklık fiyatlandırması potansiyeli üzerine bir araştırma
A research for potential of traffic congestion pricing in Kadiköy center region
Yazar: RUKİYE BURCU DEMİRTAŞ
Danışman: DR. MUSTAFA SİNAN YARDIM
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Özel otomobil kullanımının hızlı bir şekilde artması büyük kentlerde trafik tıkanıklığına neden olmaktadır. Karayolu ağlarının genişletilmesinin zorlaşması, ulaşımı rahatlatmada daha farklı çözümlere ihtiyaç olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Ulaşım sorununu çözmek için kullanılabilecek yöntemlerden biri de toplu taşımayı cazip hale getirecek stratejiler geliştirmektir. İnsanları toplu taşımaya sevk etmek için kentiçi yolculuk talebinin yönetilmesi, toplu taşımacılığın nicelik ve niteliğinin arttırılması günümüzde benimsenen bir bakış açısıdır. Bu bakımdan, mevcut altyapıdan en yüksek faydayı sağlayacak şekilde, toplu taşımayı iyileştirerek çekiciliğini arttırmak ve özel otomobil kullanımının sebep olduğu maliyetleri kullanıcıdan talep ederek çekiciliğini azaltmak anlamlı ve etkili bir çözümdür. Özellikle kentlerin iş merkezi konumunda olan yoğun bölgelerinde ?Tıkanıklık Fiyatlandırması? uygulamaları çok verimli olabilmektedir. Türkiye'de tıkanıklık fiyatlandırması uygulaması bulunmamaktadır. Bu konudaki araştırma çalışmaları son dönemlerde hız kazanmıştır ancak uygulamaya dönük, teorik çalışmaları destekleyecek bir imkân maalesef yoktur. Bu çalışma Türkiye'de tıkanıklık fiyatlandırması konusundaki bu eksikliği bir ölçüde gidermenin yanı sıra ülkemizde bu tür uygulamalara bakışı geliştirecektir.Tıkanıklık fiyatlandırması uygulamalarından beklenen faydaların arasında; otomobil kullanımının azaltılması ve toplu taşımacılık hizmetlerinin kullanımının ve kalitesinin arttırılması, toplu taşımacılığın geliştirilmesi için ek kaynak yaratılması, sosyal eşitliğin iyileştirilmesi ve piyasa ekonomisi şartlarına uygun fiyatlandırmanın sağlanması, yakıt tüketiminde, hava ve gürültü kirliliğinde azalmalar sağlanması, trafik tıkanıklığına bağlı zaman kayıplarının en aza indirgenmesi bulunmaktadır.Bu çalışmada, tıkanıklık fiyatlandırması konusu ayrıntılı bir şekilde tartışıldıktan sonra İstanbul'da yoğun trafik sorunu yaşayan bölgelerden biri olan Kadıköy Merkez Bölgesi seçilerek uygulamaya yönelik bir altyapının olabilirliği incelenmiştir. Bölge trafiğini temsil etmek üzere toplanan arazi ve trafik akımı verileri yardımıyla Visum® programında denge ataması yapılmış ve atama sonuçlarına göre ulaşım ağında etkili olduğu görülerek seçilen kavşaklara ait bilgiler Synchro® programına aktarılarak hizmet düzeyleri belirlenmiştir. Daha sonra, önerilen tıkanıklık fiyatlandırması modeli kullanılarak bölgedeki akım şartlarının değişimi incelenmiş; farklı tıkanıklık fiyatlarına karşılık ortaya çıkan yeni durumlar için Visum® programında yeniden denge atamaları yapılmıştır. Seçilen kavşaklarda Synchro® programıyla yeniden hizmet düzeyi analizi yapılarak fiyatlandırma uygulamasından önce ve sonraki durumların ne şekilde değiştiği incelenmiştir. Değişim miktarları, hacim/kapasite oranı, toplam gecikmeler, yakıt tüketimi, duruş sayısı ve çeşitli emisyonlar gibi sistem çıktıları bağlamında karşılaştırılmıştır. Çalışmanın benzer çalışmalara öncülük etmesi umulmaktadır.Anahtar kelimeler: Ulaştırma talep yönetimi, trafik tıkanıklığı, tıkanıklık fiyatlandırması yöntemi, Kadıköy ilçesi.

Abstract:
Increasing usage of privately owned automobile causes transportation problem in metropolitan areas. Having difficulties in widening highways leads us to consider other possibilities for decreasing traffic congestion. One of the useful solutions solving congestion problem is to create strategies in order to make public transportation attractive. Nowadays improving quality and quantity of public transportation through managing urban transportation demand is a common way to increase usage of public transportation. So, improving public transportation conditions, having most benefits from available infrastructure and demanding the external cost of usage of privately owned automobile from driver is a significant and effective method. ?Congestion Pricing? application can be effective especially in dense business centers. In Turkey congestion pricing application is not yet used. Although studies about this subject have been accelerated recently, there is no application support to theories. This thesis will not only fill the lack of congestion pricing application in Turkey, but also advance vision to that kind of applications.Congestion pricing application will benefit following conditions; decrease in usage of privately owned automobile, improvement of mass transport services and quality, additional resources for mass transport, rehabilitation of social equivalence and maintain the price appropriate to market economy, reduce in fuel consumption, air and noise pollution, minimize time loss due to traffic congestion.In this study, after scrutinizing congestion pricing, it will be adapted to Istanbul?s one of most congested region, Kadıköy Center Region and, to decide applicability for present infrastructure. To simulate the region traffic, in Visum® equilibrium assignment has been done by the help of gathered territory and traffic flow data. According to assignment results; seeing its effectiveness on transportation network, chosen intersection information was imported to Synchro® capacity analyzing program to determine the level of service. Than using suggested congestion pricing model, changing in flow conditions are studied. Equilibrium assignments have been done for new states due to different congestion prices. Again in Synchro® the level of service has been determined in chosen intersections to study changes after and before congestion pricing. It is compared against system outputs such as volume/capacity ratio, total delay, fuel consuming, number of stops and emissions .We hope that our efforts will not discourage us and let the others see the light to come up with more intellectual subjects.Key words: Transportation demand management, traffic congestion, congestion pricing method, Kadıköy district.