Temel eğitimde öğretmen öğrenci iletişiminin önemine ilişkin öğretmen görüşleri (Sakarya ili örneği)
Teacher views on the importance of teacher-student communication on basic education
Yazar: HÜLYA ÖZKUL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EROL SÖZEN
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Temel eğitim = Basic education ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmen-öğrenci iletişimi = Teacher-student comminication ; İletişim = Communication ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, öğretmenlerin öğrencilerle ve öğrencilerin velileriyle nasıl bir iletişim kurdukları ve kurdukları iletişim biçiminin olumlu veya olumsuz etkilerini öğretmen görüşlerine göre incelemektir. Bilindiği gibi, özellikle temel eğitimde öğretmenlerin kişilik ve tutumları çok önemlidir. Ayrıca, öğretmenlerin çocuklarla ve aileleriyle ortak bir iletişim dili geliştirebilmeleri beklenmektedir. Özellikle iletişim araçlarının ve tekniklerinin oldukça zenginleştiği çağımızda, bu konu daha da bir önem kazanmıştır.

Bu araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Teknik olarak da anket tekniği kullanılmıştır. Konu ile ilgili literatür taraması yapılarak, temel yaklaşım biçimleri ve akademik çalışmalar incelenmiştir. İncelemeler sonucunda, Türkiye'deki ilkokullarda bazı öğretmenlerin, davranışçı eğitim sisteminin etkisi altında kaldıkları ve çocuklar üzerinde bazen baskıcı davranmakta oldukları ve çocukların çocukça davranışlarını kabullenmekte zorlandıkları anlaşılmaktadır. Oysa ki 2005 yılından itibaren ülkemizde kabul edilen Öğrenci Merkezli Eğitim Modeline göre, öğrencilerin bilgi ve becerilerinin ortaya çıkarılması en önemli hedeftir. Öğretmenlerin bu hedeflere uygun bir dil kullanıp kullanamadıklarını belirlemek amacıyla, araştırma Sakarya İli'ne bağlı Adapazarı Merkez İlçe, Erenler, Serdivan ve Karaman ilçelerinde 30 ilkokulda çalışan 596 öğretmene anket uygulanmıştır. Öğretmenlerin öğrenciler ve velilerle kurdukları iletişim düzeylerini belirlemek amacıyla, 40 adet tutum ölçeği sorusu hazırlanmıştır. Hazırlanan bu sorular önce, 268 kişilik araştırma grubuna uygulanmış ve elde edilen verilere açımlayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Bunlar değerlendirildikten sonra, 596 öğretmenden elde edilen veriler ise doğrulayıcı faktör analizine tabi tutulmuştur. Daha sonra 2 açık uçlu soru eklenmiştir.

Bu analizler sonucunda ölçek, insan ilişkilerinde iletişimin önemi; öğretmen öğrenci iletişiminin önemi; eğitimde öğretmen öğrenci idareci veli iletişiminin değerlendirilmesi ve iletişimin ders ortamına etkisinin değerlendirilmesi alt boyutları biçiminde gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda Sakarya ilindeki ilkokul öğretmenlerinin, gerek öğrencilerle gerekse velilerle iletişime önem verdikleri anlaşılmıştır. Bu çalışmaya göre evli olan öğretmenlerin evli olmayan öğretmenlere göre iletişim düzeyinin daha yüksek olduğu ve velilerle iletişim yine evli olanların evli olmayanlara göre daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışmanın bir diğer sonucuna göre, öğretmenlerin mesleki tecrübelerinin ve hizmet sürelerinin öğrencilerle iletişim becerilerini geliştirmede önemli bir rolü olduğu ortaya çıkmıştır. Ölçekte sorulmuş olan sorulara verilen cevaplar, Öğrenci Merkezli eğitim modeline daha uygun eğitim verildiğini göstermektedir. Böylece eğitimde iletişimin öğrencinin başarısına katkı sağlayacak doğrultuda olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Sözcükler: Sakarya, öğretmen, öğrenci, iletişim, başarı

Abstract:
The main objective of this study is to analyze how teacher-student, student-parent communication is established. Also, the study examines the positive or negative effects of the way of communication due to the views of the teachers. As well known, the personality and attitudes of a teacher are crucial especially in basic education. Besides, teachers are expected to develop a lingua franca with students and their parents. In our era, communication instruments and techniques have become widespread. So this issue has gained more importance.

In this research, a relational screening model was implemented. The model is one of the general survey models. The general survey model is among the quantitative research methods. As a technique, the questionnaire technique was implemented. In accordance with this purpose, a literature review has been conducted, basic approaches and academic studies have been studied. According to the researches in Turkey, it is seen that some teachers in schools are under the influence of the behavioral education system. Besides,  such teachers sometimes behave oppressively on students. Also, such teachers can hardly acknowledge the childish behavior of the students. Yet, the student-centered education model is in effect since 2005. The main target of this model is to find out the knowledge and capabilities of the students. In order to determine whether teachers have been using the proper language or not, a survey was conducted on 596 teachers from 30 different primary schools in Adapazarı central district, Erenler, Serdivan and Karaman districts of Sakarya province.In order to identify the level of communication between teacher-student and teacher-parents, 40 attitude scale questions were prepared. The questions were firstly replied by a research staff group (268 members). Exploratory factor analysis waimplemented on the obtained data. Having analyzed these, the data obtained from 596 teachers were subjected to confirmatory factor analysis. After that, 2 open-ended questions were added.

The subhead format of the survey is as such: the importance of communication in human relations, the importance of student-teacher communication, the evaluation of the teacher, student, executive, parents communication in education and assessment of the effects of communication on study environment. As a result, it is understood that the teachers in primary schools of Sakarya province attach importance to communicate with students and their parents. According to this research, married teachers have a better level of communication compared to unmarried ones. In addition, married teachers have a better level of communication with parents compared to unmarried teachers. Another result of the research is that professional experience and term of office of teachers have an important role in developing communication skills with students. The answers to the questionnaire show that education is more coherent with the student-centered education model. Thus, it is seen that communication in education contributes to student success accordingly.

Keywords: Sakarya, teacher, student, communication, success