Türkiye'deki Suriyeli sığınmacılar ve Suriyeli medya üzerine bir araştırma
A research on Syrian asylum seekers and the Syrian media in Türkiye
Yazar: MELİS HAMAD FADEL
Danışman: PROF. DR. HİMMET HÜLÜR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Suriye'de 2011'de yönetime karşı başlayan halk ayaklanmaları sonucunda Suriyeliler kitleler 
halinde ülkelerinden kaçarak komşu ülkelere göç etmişlerdir. Türkiye'nin açık kapı politikası, 
ülkelerinden kaçan Suriyelilerin Türkiye'ye sığınmalarını sağlamış, Türk toplumu milyonlarca 
Suriyeliye kucak açarak ev sahipliği yapmıştır. Bu süreçte Suriye hükümetinin resmi 
medyasının ele almadığı ve yayınlanmasına izin vermediği olayları konu alan medya organları 
ortaya çıktı. Suriye hükümetine muhalefetleri nedeniyle Suriye'de çalışmaları çalışanları için 
büyük tehlike oluşturuyordu. Zamanla, Suriye'de çatışmaların yoğunlaşması sonucunda bazı 
medya kuruluşları Suriye dışına taşınmak zorunda kalmıştır. Bu kuruluşların birçoğu 
Türkiye'ye taşınarak "geçici" ofisler kurdu ve burada Suriye'deki olayları haberleştirmeye 
devam etmiştir. Bunun yanında, Türkiye'deki Suriyeli sığınmacılar kendi medya organlarını 
kurmuşlardır. Bu medya organları, Türkiye'deki Suriyeli sığınmacılara, Suriye'deki çatışmalar 
ve mevcut koşullar hakkında bilgi vermenin yanında, Türkiye'de sığınmacıların karşılaştıkları 
hukuki, ekonomik ve toplumsal sorunlar hakkında onlara yardımcı olmayı amaçlamışlardır. 
Son iki yılda, Türkiye'deki bazı Suriyeli medya organları, Türkiye ve özellikle Türk toplumu 
ile ilgili içeriklere yer vermiştir. Ayrıca, bazı medya kuruluşları sosyal medya programları 
başlatmış ve Türk toplumu hakkında saha raporları hazırlamıştır. Bu içeriklerin bir kısmı 
Türkçe olarak sunulmuştur. Bu tezde saha gözlemi tekniğinden yararlanarak Suriyeli medya 
organlarının sayıları, dağılımları, kuruluş (ve kapanış) tarihleri, idari, mali ve operasyonel 
yapılarına ilişkin güncel bilgiler verilmiştir. Aynı zamanda, Türkiye'deki önde gelen üç 
Suriyeli medya organı -Enab Baladi gazetesi, Radyo Rozana ve Suriye TV- değerlendirilmiş, 
Türkiye ve Türk toplumu ile ilgili içerikleri çözümlenmiştir. Genel olarak, Türkiye'deki 
Suriyeli medya kuruluşlarının içeriklerinin, finansman kaynaklarından etkilendikleri 
görülmüştür. Daha spesifik olarak, Enab Baladi, özellikle "çatışmasızlık bölgeleri" ve "güvenli 
bölge" ile ilgili gelişmeleri kapsamına alarak, Suriye'deki olayları haberleştirirken Türkiye ile 
ilgili olaylara sürekli yer vermiştir. Buna karşılık, Rozana Radyosu, Türkiye'deki Suriyeli 
sığınmacıların hakları ve sorumlulukları konusunda onlara yardımcı olmaya odaklanmıştır. 
Suriye TV ise Türk toplumuyla ilgili olaylara daha doğrudan ve kapsamlı bir şekilde yer 
vermiş, özellikle mültecilerle ilgili farklı siyasi söylemler ve bunların yerel toplum üzerindeki 
etkileri üzerinde durmuştur.

Abstract:
As a result of the popular uprisings that began in Syria in 2011 against the government, Syrians 
fled their country in masses and migrated to neighboring countries. Türkiye's open door policy 
allowed Syrians fleeing their country to seek asylum in Türkiye, and Turkish society 
welcomed millions of Syrians with open arms. During this process, media outlets emerged that 
covered events that the Syrian government's official media did not cover or allow to be 
published. Working in Syria posed a great danger to their employees due to their opposition 
to the Syrian government. Over time, as the conflict in Syria intensified, some media outlets 
were forced to move out of Syria. Many of these outlets moved to Türkiye, established 
"temporary" offices, and continued to report on events in Syria there. In addition, Syrian 
asylum seekers in Türkiye established their own media outlets. These media outlets aim to 
provide information to Syrian asylum seekers in Türkiye about the conflict and current 
conditions in Syria, as well as to assist them with the legal, economic and social problems they 
face in Türkiye. In the last two years, some Syrian media outlets in Türkiye have included 
content related to Türkiye and especially the Turkish society. In addition, some media outlets 
have launched social media programs and prepared field reports on the Turkish society. Some 
of this content is presented in Turkish. Using field observation techniques, this thesis provides 
up-to-date information on the number, distribution, establishment (and closing) dates, 
administrative, financial and operational structures of Syrian media outlets. At the same time, 
three leading Syrian media outlets in Türkiye - Enab Baladi newspaper, Radio Rozana and 
Syria TV - have been evaluated and their content related to Türkiye and the Turkish society 
has been analyzed. In general, it has been observed that the content of Syrian media outlets in 
Türkiye is affected by their sources of funding. More specifically, Enab Baladi has constantly 
included events related to Türkiye while reporting on events in Syria, especially by covering 
developments related to "conflict-free zones" and "safe zones". In contrast, Radio Rozana has 
focused on helping Syrian asylum seekers in Türkiye regarding their rights and 
responsibilities. Syria TV, on the other hand, covered events related to Turkish society more 
directly and comprehensively, focusing particularly on different political discourses regarding 
asylum seekers and their effects on local society.