Laboratuvar koşullarında oluşturulan farklı tuzluluk ve derinlikteki taban suyundan kapillar tuz taşınımı
Movement of capillary salt from water table in different salinity and depths under laboratory conditions
Yazar: ÇİĞDEM KARAKAŞ
Danışman: PROF. DR. NİZAMETTİN ÇİFTÇİ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Taban suyu seviyesi = Ground water table ; Tuz = Salt ; Tuzlu toprak = Saline soil

Özet:
Bu çalışma, Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü labaratuarında 3 farklı derinlikte, 4 farklı tuz konsantrasyonunda oluşturulan taban sularından toprak profilinde aşağıdan yukarı doğru kapillar tuz taşınımının tespiti amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla; 1, 1,5 ve 2 m derinlikte, EC=500 micromhos/cm, EC=1000 micromhos/cm, EC=2000 micromhos/cm ve EC=4000 micromhos/cm tuz konsatrasyonuna sahip yapay taban suları oluşturulmuştur. Taban sularından 8 ay sonra meydana gelen kapillar tuz taşınımı araştırılmıştır.Araştırma süresi sonunda, 3 farklı taban suyu seviyesinin oluşturulduğu kolonlarda aşağıdan yukarı doğru 1 m olanlarda 0-30, 30-60 ve 60-90 cm derinliklerden; 1,5 m olanlarda 0-30, 30-60, 60-90 ve 120-150 cm derinliklerden; 2 m olanlarda ise 0-30, 30-60, 60-90,120-150 ve 170-200 cm derinliklerden toprak örnekleri alınarak; EC, pH, anyon ve katyon analizleri yapılmıştır. Deneme öncesi toprağın saturasyon ekstratındaki EC değeri 458 micromhos/cm iken, deneme sonunda toprak saturasyon ekstraktları; 1 m'lik taban suyunda 566-5625 micromhos/cm arasında değişirken artış % 24 -1128 arasında olmuş, 1,5 m'lik taban suyu seviyesinde EC değerleri 602-4900 micromhos/cm arasında değişirken artış % 31-970 arasında ve 2 m'lik taban suyunda EC değerleri 722 -3000 micromhos/cm arasında değişirken artış % 58-555 arasında meydana gelmiştir. Topraklarda değişebilir sodyum oranları %15 den az çıkmış olup sodyumluluk tehlikesi meydana gelmemiştir. Sonuç olarak; Dört farklı tuz konsantrasyonuna sahip taban suyu uygulamalarında en fazla kapillar tuz birikimi (% 444?1128) 60-90 cm katmanlarında meydana gelmiştir.Anahtar Kelimeler: Kapillarite, tuzlu toprak, sulama suyu kalitesi, tuz taşınımı

Abstract:
This study was conducted to determine the upward directions of capillary salt movements from 4 different artificial water table salt concentrations with 3 different depths under laboratory conditions of Department of Farm Buildings and Irrigation, Faculty of Agriculture, University of Selçuk. For this purpose, artificial salt concentrations of EC=500 micromhos/cm, EC=1000 micromhos/cm, EC=2000 micromhos/cm ve EC=4000 micromhos/cm were constituted at 1, 1,5 and 2 m depths. After 9 months, salt movements from the water tables were researched.At the end of the research, in columns with 3 different water table levels, soil samples were taken from 0-30, 30-60 and 60-90 cm, 0-30, 30-60, 60-90 and 120-150 cm, 0-30, 30-60, 60-90,120-150 and 170-200 cm for 1 m, 1,5 m and 2 m water table levels, respectively. In such samples, analysis of EC, pH, anions and cations were performed. Although EC value in saturation extract before the experiment was 458 micromhos/cm, it was 566 - 5625 micromhos/cm (24% -1128 % increase), 602-4900 micromhos/cm ( 31% - 970% increase) , 722 - 3000 micromhos/cm (58% - 555% increase) for 1m, 1,5 m and 2 m water table depths, respectively after the experiment. Exchangeable Sodium Percentages, ESP, of soils were lower than 15% and none sodium danger was observed. In summary, the highest capillary salt movement (444%-1128%) was determined in 60-90 cm layers under water table applications with four different salt concentrations.Key Words: Capillary, saline soil, water table, irrigation water quality, movement of salt.