Genç işsizliğini önlemede bir araç olarak İŞKUR tarafından yürütülen aktif istihdam programları
Active employment programmes conducted by İŞKUR as a tool in preventing youth unemployment
Yazar: ENES ÇAFOĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜVEN MURAT
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Aktif istihdam programları = Active employment programs ; Gençler = Youngs ; İstihdam = Employment ; İstihdam politikaları = Employment policies ; İş gücü piyasası = Labour market ; İş ve İşçi Bulma Kurumu = Association of Work and Workman Foundation ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
Dünyada gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli problemlerinden birini işsizlik ve genç işsizlik oluşturmaktadır. Genç işsizlik oranları yetişkin işsizlik oranlarına kıyasla daha sıkıntılı bir durum arz etmektedir. Gençler üretimde yetişkin bireylere göre mesleklerinde daha uzun yıllar istihdam edilebildiklerinden, teknolojik gelişmelere ve yeniliklere daha kolay uyum sağlayabildiklerinden daha verimli olmaktadır. Gençlere ülkelerin ekonomik ve sosyal geleceğinde önemli görevler düşmektedir. Bireylerin en enerjik, en üretken, en idealist ve en aktif dönemini gençlik dönemi oluşturmaktadır. Ülkelerin bu dönemde gençlerden en verimli şekilde yararlanması gerekmektedir. Ülkeler gençlerin gençlik döneminden gerektiği gibi yararlanabildiği takdirde geleceğe ekonomik ve sosyal açıdan çok daha güçlü bakabilmektedir. Aksi takdirde ülke ve bireyler beklenmedik birçok olumsuz durumla karşı karşıya kalmaktadır. Türkiye'de ciddi bir genç işsizlik mevcuttur. Türkiye'de genç nüfusun fazla olması ve doğum oranlarına kıyasla ilave yeni istihdam alanlarının gençleri istihdam etme oranının daha düşük düzeyde gerçekleşmesi gençlerin işsizlik seviyesinin yüksek oranlarda kalmasına neden olmaktadır. Bu durum yüksek genç işsizlik oranını doğal seviyelere düşürebilmek için aktif istihdam programlarına önemli görevler yüklemektedir. 

Bu çalışma genç işsizlik sorunuyla mücadele etmede, genç işsizliğini önlemede aktif istihdam programlarının öneminin ortaya konulmasını ve değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Bu kapsamda tez çalışmasında genç işsizliğini azaltmak için İŞKUR tarafından uygulanan sosyal çalışma programları, mesleki eğitim kursları, işbaşı eğitim programları, toplum yararına programlar, girişimcilik eğitim programları ile iş ve meslek danışmanlığı programları üzerinde durulmaktadır. 

Bu programlardan sosyal çalışma programları ve toplum yararına çalışma programlarının gençlerin işsizlik sorununa geçici çözümler sağladığı tespit edilmiştir. Bu programların aksine mesleki eğitim kursları, işbaşı eğitim programları ve girişimci eğitim programlarının gençlerin işsizlik sorununa daha kalıcı çözümler sunduğu belirlenmiştir. İş ve meslek danışmanlığı programları ise genç işsiz bireylerin en uygun işi ve mesleği seçmesine yardımcı olmuştur. İŞKUR tarafından uygulanan aktif istihdam programlarının temel başarısını, gençlerin niteliklerinin arttırılarak işveren tarafından tercih edilmelerini sağlamak oluşturmaktadır. İŞKUR tarafından uygulanan aktif istihdam programlarının temel başarısızlığını, mevcut ihtiyaçların çok üzerinde ve istihdamın çok düşük olduğu (ilgisiz) alanlarda kurs açılması şeklinde ifade etmek mümkündür.

Abstract:
One of the most significant problems of developed and developing countries in the world is unemployment and youth unemployment. Youth unemployment rates present a more troublesome situation compared to adult unemployment rates. Young people are more productive as they are employed in their professions longer than adults and also they can adapt to technological developments and innovations more easily. Young people have important roles both for economic and social future of the countries. The most energetic, most productive, idealistic and most active period of individuals is the youth period. Countries have to make the most efficient use of young people in this period. Countries can look towards to the future much stronger economically and socially if they can benefit from the youth period properly. Otherwise, the country and individuals may face with many unexpected and negative situations. Youth unemployment is a serious in our country. Having too many young population in Turkey and as compared to birth rate the ratio of employing young people occuring in lower level of new employment areas cause the unemployment level of young people to be in high rates. Due to this situation active employment programs have an important role in reducing the high rate of youth unemployment to natural levels. 

This study aims to reveal the importance and evaluation of active employment programs in struggling with youth unemployment and preventing youth unemployment. This thesis study is focused on social work programs, vocational training courses, on-the-job training programs, social benefit programs, entrepreneurship training programs and business and vocational counseling programs implemented by İŞKUR to reduce youth unemployment.

Among these programs, it has been detected that social work programs and community work programs provide temporary solutions to the unemployment problem of young people. Unlike these programs, it has been found out that vocational training courses, on-the-job training programs and entrepreneurial training programs offer more permanent solutions to the unemployment problem of young people. Job and vocational counseling programs helped young unemployed individuals to choose the most suitable job and profession. The main success of active employment programs implemented by İŞKUR is to increase the qualifications of young people and to ensure that they are preferred by the employer. The main failure of active employment programs implemented by İŞKUR is due to pening courses in areas that exceed current needs and where employment is very low (unrelated).