Difüzyon ve osmoz kavramlarına yönelik 5E modeline uygun öğretim materyalinin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Developing and evaulating of teaching material concerning ?diffusion and osmosis? concepts based on 5E model
Yazar: HÜSEYİN ARTUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAYRAM ÇOŞTU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Difüzyon = Diffusion ; Osmoz = Osmosis ; Yapılandırmacı öğretim yöntemi = Constructivist teaching method

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, ?Difüzyon ve Osmoz? kavramlarının öğretimine yönelik 5E modeline uygun bir öğretim materyali geliştirmek ve bu materyalin kavramsal değişime etkisini incelemektir. Çalışma kapsamında geliştirilen öğretim materyali; kavramsal değişim metni, çalışma yaprağı ve analojiler ile ilgili etkinlikleri içermektedir. Araştırmanın örneklemini, ?Fen Bilgisi Öğretmenliği? programı farklı iki şubesinde öğrenim gören toplam 50 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak, difüzyon ve osmoz kavram testi ve mülakatlar kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan kavram testi ile ilgili literatür çalışmaları göz önüne alınarak hazırlanmış olup, aynı örneklem grubuna ön-test, son-test ve gecikmiş-test olarak uygulanmıştır. Ayrıca, öğretmen adayları arasından kavramsal değişimin en fazla gerçekleştiği iki öğretmen adayı (Ö18, Ö24), normal gerçekleştiği iki öğretmen adayı (Ö32, Ö33) ve en az gerçekleştiği iki öğretmen adayı (Ö25, Ö39) olmak üzere toplam 6 öğretmen adayı ile yarı-yapılandırılmış mülakatlar yürütülmüştür. Elde edilen bulguların hem nitel hem de nicel olarak analizi yapılmıştır. Kavram testinin ön, son ve gecikmiş uygulamaları sonunda elde edilen bulgular üzerinde yapılan istatistiksel tek yönlü ANOVA sonuçları, öğrencilerin her bir test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğunu göstermiştir (p< 0.05). Ayrıca; ön, son ve gecikmiş test puanlarının çoklu karşılaştırma sonuçları (post hoc), son-test ve gecikmiş-test lehine anlamlı bir farklılığın olduğunu göstermiştir (p< 0.05). Elde edilen hem nitel hem de nicel sonuçlar, ?difüzyon ve osmoz? kavramlarına yönelik geliştirilen öğretim materyalinin, öğrencilerde kavramsal değişimi gerçekleştirmede etkili olmasının yanında bu değişimin öğrenci zihninde kalıcı olmasını sağlamada da etkili olduğunu göstermektedir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara bağlı olarak araştırmacılara ve eğitimcilere birtakım önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Bütünleştirici Öğrenme Kuramı, 5E Modeli, Kavramsal Değişim, Kavramsal Değişim Metni, Analoji, Çalışma Yaprağı, Difüzyon, Osmoz

Abstract:
The main aim of this study was to develop a teaching material based on the 5E model about ?Diffusion and Osmosis? concepts and to examine the effect of this material on conceptual change. The developed teaching material incorporates conceptual change text, worksheet, and analogies activities. The research sample consisted of 50 prospective teachers in two different classes of the program ?Science Teacher Department?. To collect data, diffusion and osmosis concept test and interviews was used. The concept test was developed taking into account the related literature and was administered to the sample group as a pre-test, post-test and delayed test. Furthermore, semi-structured interviews were carried out with six prospective teachers who were selected based on their conceptual change degree as above average (S18, S24), average (S32, S33) and under average (S25, S39). The collected data were analyzed either qualitatively or quantitatively. Statistical analysis using one-way ANOVA of student test scores point to statistically significant differences in test and total scores (p<0.05) suggesting that the strategy facilitated students to achieve better conceptual understanding. Moreover, multiple comparison results of the pre-test, post-test and delayed test scores showed that there was statistically significant differences in favour of post-test and delayed test (p<0.05). Both qualitative and quantitative results showed that the developed teaching material about ?Diffusion and Osmosis? concepts suggesting that teaching material not only enabled students to provide conceptual change but also to retain their new conceptions in their long-term memory. From the results, some suggestions were made to researchers and educators.Key Words: Constructivist Teaching Strategy, 5E Model, Conceptual Change, Conceptual Change Text, Analogy, Worksheet, Diffusion, Osmosis