Kanola (Brassica napus ssp. oleífera L.)'da selenyumun bor stresini azaltmadakı etkisinin moleküler yöntemlerle belirlenmesi
Expression patterns of ros responsive genes on boron-stressed canola (Brassica napus ssp. oleifera L.) following selenium treatment
Yazar: MELAHAT ÖZGE ÖZEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AYDIN AKBUDAK
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Yağlar-bitkisel =

Özet:
Bu çalışma, bor stresi uygulanmış kanola (Brassica napus ssp. oleífera L.) bitkilerinde selenyumun iyileştirici etkisini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Abiyotik stres koşulları altındaki bitkilerde selenyumun koruyucu ve iyileştirici etkide bulunduğu bildirilse de bu kapsamda literatürde pek çok boşluk bulunmaktadır.
Tezimizde kanola (Brassica napus ssp. oleífera L.) bitkileri 12 gün boyunca bitki büyütme kabininde büyütüldükten sonra 12 saat boyunca sadece bor ve selenyum dozlarının yanı sıra bunların farklı oranlarda karışımları ile strese maruz bırakılmıştır. Bu uygulamalar sırasıyla 1.5 g B, 3 g B, 3 mg Se ve 6 mg Se'yi içerirken, kombine uygulamalar 1.5 g B + 3 mg Se, 1.5 g B + 6 mg Se, 3g B + 3 mg Se ve 3 g B + 6 mg Se içermektedir. Kanola bitkilerinin uygulamalar sonucu stres düzeyi morfolojik gözlemlerinin yanı sıra savunma enzimlerinin yapraklardaki gen ekspresyonu, protein miktarları ve hücresel MDA düzeyleri de araştırılmıştır. Bor stresine maruz bırakılmış kanola bitkilerinden alınan yaprak örnekleri incelendiğinde askorbat peroksidaz, katalaz, süperoksit dismutaz, peroksidaz ve glutatyon redüktaz genleri çoğunlukla down-regüle olurken, askorbat peroksidaz (1,5 g B + 6 mg Se ve 3 g B + 6 mg Se), süperoksit dismutaz (1.5 g B + 3 mg Se), katalaz (3 g B, 3 mg Se ve 3 g B + 6 mg Se) ve peroksidaz (1.5 g B) gibi bazıları da up-regülasyon göstermektedir. Ayrıca morfolojik gözlemler 3 g/L Bor uygulamasında bariz sonuçlar verse de diğer uygulamalarda da bitkilerin bor stres semptomları gözlemlenmiştir. Stres mekanizmasının hücresel markerı olan lipid peroksidasyonunun değerlendirilmesinde MDA içeriği ölçülmüş ve dikkate değer bir artış sadece 1,5g/L B uygulamasında gözlenmiştir. 
Elde edilen veriler ışığında dünyada ve ülkemizde verimi sınırlandıran bor stresi altında uygulanan selenyumun bitki defans mekanizmasında stres etkenlerini azaltabileceğini ortaya koymuştur.

Abstract:
This study was carried out to reveal the healing effect of selenium in boron stressed canola (Brassica napus ssp. oleífera L.). Although there is a protective and curative effect of selenium in plants under abiotic stress conditions, there are many gaps in the literature.
In our study, the plants of canola (Brassica napus ssp. oleífera L.) were grown in the plant growth cabinet for 12 days and were subjected to stress for 12 hours with only boron and selenium doses as well as their mixtures in different ratios. These applications included 1.5 g B, 3 g B, 3 mg Se and 6 mg Se respectively, combined applications 1.5 g B + 3 mg Se, 1.5 g B + 6 mg Se, 3g B + 3 mg Se and 3 g B + 6 mg Se contains. In addition to the morphological observations of stress level morphological observations of canola plants, gene expression, protein content and cellular MDA levels of defence enzymes were also investigated. Ascorbate peroxidase, catalase, superoxide dismutase, peroxidase, and glutathione reductase genes are mostly down-regulated while ascorbic leaf samples taken from boron stressed canola plants, ascorbate peroxidase (1.5 g B + 6 mg Se and 3 g B + 6 mg Se) Some of them show up-regulation, such as superoxide dismutase (1.5 g B + 3 mg Se), catalase (3 g B, 3 mg Se and 3 g B + 6 mg Se) and peroxidase (1.5 g B). In addition, morphological observations showed obvious results in 3 g / L boron application, but boron stress symptoms of plants were observed in other applications. In the evaluation of lipid peroxidation, which is the cellular marker of the stress mechanism, the MDA content was measured, and a notable increase was observed only in 1.5g / L B administration.
In the light of the data obtained, selenium applied under boron stress, which limits yield in the world and in our country, has shown that it can reduce stress factors in plant defence mechanism.