Bileşik dokumalarda tansiyon farklılıkları ile elde edilen rölyef etkiler ve tasarım boyutu
Relief effects achieved by tension differences and desing dimensions in compound wovens
Yazar: MERVE GÜNDOĞDU
Danışman: PROF. DR. FATMA NUR BAŞARAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tekstil Tasarımı Ana Bilim Dalı / Tekstil Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Dokuma kumaşlar = Woven fabrics ; Giyim endüstrisi = Clothing industry ; Güzel sanatlar = Fine arts ; Kabartma sanatı = Relief art ; Kabartmalar = Reliever ; Kumaşlar = Fabrics ; Tasarım = Design ; Tekstil tasarımı = Textile design

Özet:
Dokuma kumaşlar çözgü ve atkı ipliklerinin kesişmeleriyle elde edilmektedir. Bu kesişmeler iplik sistemleri arttırılan ve basit yapılı dokuma örgüleri üzerine geliştirilen bileşik yapılarda kuvvetlendirme, sağlamlaştırma, ağırlaştırma, farklı doku ve yüzey etkileri meydana getirdiği gibi bazı özel uygulamalarla hacim/rölyef etkiler de sağlamaktadır. Bu araştırmanın genel amacı; bileşik yapılı dokuma teknikleri arasında tansiyon farklılıkları ile elde edilen pile ve pike dokumaları teknik çizimleri ile açıklamak, motif, renk, doku ve estetik açıdan yeni deneme çalışmaları ile farklı yüzey görünümleri elde etmek ve uygulamalı çalışmalar sonucunda rölyef yapıları etkileyen faktörlere yönelik teknik bilgileri belgelemektir. Belirlenen temalar doğrultusunda gerçekleştirilen deneysel çalışmalarda rölyef etkiyi arttırmak amacıyla fantezi iplikler de kullanılmıştır. Pile ve pike teknikleri ile deneysel dokuma uygulamaları için güncel konular araştırılarak esin kaynakları seçilmiş, eskiz ve numune kumaş denemeleri sonucunda iki ayrı tema belirlenmiş ve bu temalar doğrultusunda 4'er adet (toplam 8) dokuma yüzeyi oluşturulmuştur. Pile dokuma tasarımı için "Nature Made" teması, pike dokuma tasarımları için "Human Made/Contaminant" teması belirlenmiştir. Pile ve pike dokuma tasarımlarının dokuma örgüsü, tahar ve armür planları Excel programında çalışılmıştır. Pile dokuma tasarımları oluşturulurken pile genişliklerinde farklı ölçüler kullanılmış ve kumaş yüzeyinde fantezi ipliklerle temaya uygun etkiler oluşturulmuştur. Pike dokuma tasarımları oluşturulurken motif ve iplik araştırmaları yapılarak hacimli pike yapıları incelenmiş ve 9 adet numune kumaş ön denemeleri yapılmış ve pike dokuma kumaşın özelliği olan dokulu, kabarık efekte en uygun motif ve iplikler belirlenerek pike dokuma kumaş tasarımları yapılmıştır. Araştırma sonucunda pile dokuma tasarımında dokuma örgü yapıları, iplik çeşitliliği ve pile genişliklerinin farklı olması durumunda kumaş yüzeyinde rölyef etkinin de değiştiği belirlenmiştir. Pike dokuma tasarımlarında ise dikey düz çizgilere sahip motiflerde aynı çözgü üzerinde bağlantı gerçekleştiğinden zemin iplikleri ile aynı renkte olmasına rağmen dolgu ipliğinin kumaş yüzeyinde göründüğü; diyagonal yönde kaymalar oluşturulduğunda ise tam bağlantıların elde edildiği, hacimli, dokulu ve daha tok bir yapı kazandırdığı belirlenmiştir. Pile ve pike dokuma kumaşların yüzeyindeki hacimli ve renkli yüzey görünümleri ceket ve kaban gibi dış giyim kıyafetlerine Adobe Photoshop ve Adobe Illustrator programında giydirilmiştir.

Abstract:
Woven fabrics are obtained by the intersection of warp and weft yarns. These intersections create strengthening, consolidation, weighting, different texture and surface effects in compound structures developed on simple woven weaves with increased yarn systems, as well as providing volume / relief effects with some special applications. The general purpose of this research is to explain the pleat and pique weavings, which are obtained with tension differences between compound weaving techniques, with technical drawings, and to obtain different surface appearances with new trial studies in terms of pattern, color, texture and aesthetics in addition to document the technical information on the factors affecting the relief structures as a result of applied studies. Fancy yarns were also used in order to increase the relief effect in the experimental studies carried out in line with the determined themes. Current topics for experimental weaving applications with pleat and pique techniques were researched and sources of inspiration were selected, two different themes were determined as a result of sketch and sample fabric trials, and 4 (8 in total) weaving surfaces were created in line with these themes. The "Nature Made" theme for the pleat weaving design and the "Human Made/Contaminant" theme for the pique weaving designs were determined. Weaving knitting, drawing-in and dobby plans of pleat and pique weaving designs were studied in Excel program. While creating the pleat weaving designs, different measures were used in the widths of the pleats, and effects suitable for the theme were created on the fabric surface with fancy yarns. While creating pique weaving designs, voluminous pique structures were examined by making pattern and yarn researches, 9 sample fabrics were pre-tested and the most suitable patterns and yarns for the textured, fluffy effect, which is the characteristic of pique woven fabric, were determined and pique woven fabric design was made. As a result of the research, it was determined that the relief effect on the fabric surface changes when the woven knit structures, yarn diversity and pleat widths are different in the pile weaving design. In pique weaving designs, on the other hand, since the connection occurs on the same warp in motifs with vertical straight lines, the filling thread appears on the fabric surface although it is the same color as the ground threads; When diagonal shifts are created, it has been determined that full connections are obtained, giving a voluminous, textured and tougher structure.The voluminous and colorful surface appearances of the pleated and pique woven fabrics are dressed in outerwear clothes such as jackets and coats in Adobe Photoshop and Adobe Illustrator program.