Bilgi açığı hipotezi ve yeni medya: 2014 yılı ses kayıtları örneği
Knowledge gap hypothesis and new media: Example of tape recordings in 2014
Yazar: HAYRULLAH YANIK
Danışman: PROF. DR. NURETTİN GÜZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bilgi açığı hipotezi = Knowledge gap hypothesis ; Medya = Media ; Motivasyon = Motivation ; Ses kaydı = Voice recording ; Sosyal ağlar = Social networks ; Sosyal medya = Social media ; Sosyoekonomik statü = Socio-economic status ; Teknoloji açığı = Technology gap ; Yeni medya = New media ; İnternet = Internet

Özet:
Bu çalışmada "bilgi açığı hipotezi" yeni medya üzerinden test edilmiştir. 2000'li yılların başında yeni medya aracı olan nternetin toplumun her kesimini geniş şekilde bilgilendireceği ve böylelikle toplum kesimleri arasındaki bilgi açığının olmayacağı düşünülmüştür. Ancak, daha sonra yapılan araştırmaların çoğu internetin bilgi açıklarını daha da arttıran bir fonksiyona sahip olduğu sonucuna ulaşmıştır. Bu çalışma, son dönemde kullanıcı sayısı artmasının yanında bir bilgi teknolojisi olarak yeni medya kavramıyla bütünleşen internetin günümüzde bilgi açığına ne gibi etkisi olduğunu test etmeyi hedeflemiştir. 2014 yılında internete düşen ses kayıtlarının bilgisi hakkında 381 kişiyle Ankara'da 15 Mayıs 15 Haziran 2014 tarihleri arasında yapılan yüz yüze anket sonucunda, interneti kullanan sosyo-ekonomik statüsü düşük ve yüksek olan bireyler arasında güncel haberlerin bilgisi konusunda bilgi açığı oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır. Alan araştırmasının bulgularına göre, eğitim düzeyi, cinsiyeti ve yaşı farklı bireyler arasında bilgi açıklarının oluştuğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra bilgisayar ve internet kullanım becerilerine göre de bilgi açığının oluştuğu belirlenmiştir. Ayrıca, günlük farklı internet kullanım süresine sahip eğitim düzeyleri arasında da bilgi açığı olduğu ve daha az eğitim düzeyine sahip bireylerin internet kullanım süresi daha yüksek eğitim düzeyine sahip bireylerle eşit olduğunda eğitim düzeyleri arasındaki bilgi açığının daralma eğilimi gösterdiği saptanmıştır. Böylelikle internet kullanım süresinin uzunluğunun eğitim düzeyleri arasında ortaya çıkan bilgi açığını daraltma eğiliminde olduğu görülmüştür. Bireyler arasında Türkiye'nin gündemini internet ortamında yer alan haber sitelerinden ve sosyal medyadan az ya da çok takip etme düzeylerine göre de bilgi açıkları oluştuğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra bu ortamlardan gündemi çok takip eden daha düşük eğitim düzeyine sahip bireylerin bu ortamlardan gündemi az takip eden yüksek eğitim düzeyine sahip bireyler kadar bilgi sahibi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada, interneti faydalı bulma değişkeninin ve interneti haberlere ve sosyal medyaya ulaşmak için aynı seviyede kullanmanın daha yüksek ve daha düşük eğitim düzeyine sahip bireyler arasında tespit edilen bilgi açıklarının daralmasında ve yok olmasında etkili olduğu ve motivasyon değişkenlerinin internetten bilgi elde etmede eğitim değişkeni kadar etkili olduğu belirlenmiştir. Son olarak, düşük ve yüksek eğitim düzeyine sahip bireylerin ilgi seviyeleri aynı olduğunda eşit düzeyde bilgi elde ettikleri ve böylelikle ilgi değişkeninin internetten bilgi edinmede eğitim değişkeni kadar önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, elde dilen bulgulara göre çalışmanın bilgi açığı hipotezini desteklediği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler : Bilgi açığı hipotezi, internet, yeni medya, sosyal medya, haberler,sosyo-ekonomik statü, eğitim düzeyi, motivasyon, ilgi.

Abstract:
In this study, "Knowledge gap hypothesis" has been tested through new media. In the early 2000s, the Internet, which is one of new media components, was thought to inform all strata of society widely, and therefore the knowledge gap would disappear among different segments of society. However, majority of later researches have reached a conclusion that Internet has a function that further increases the knowledge gaps. This study contemporarily aims to test the effects of the Internet on knowledge gaps which is integrated with new media as a new information technology besides with increasing number of users. According to the results of survey conducted face to face with 381 people in Ankara between 15 May-15 June about on the knowledge of tape recordings seen on the Internet in 2014, it has been found that there is knowledge gap about current news between people who have higher soscio-economic status and who have lower socio-economic status. According to the findings of the field study, there have been also found knowledge gaps among people who have different level of education, gender, and age.  In addition to this, there have been knowledge gaps acccording to level of computer and Internet using skills and abilities as well. Moreover, there has been knowledge gap between people who have different levels of education with different daily Internet usage, and it has been found that knowledge gap tended to narrow when daily internet usage of lower educated people come up to people'daily amount of Internet use who have higher level of education. Thus, it is understood that the lenght of time of the Internet use tended to narrow knowledge gap found between different levels of education. Furthermore, there have been knowledge gaps among internet users according to the levels of more or less folow-up Turkey's agenda on internet news-sites and social media which are found in Internet environment. However, it was understood that when lower educated people follow the Turkey's agenda more could acquire knowledge as much as higher educated people who follow the agenda less on these platforms. When it comes to motivation, it is resulted that motivation variations such as to find internet useful, to use Internet for the news and social media are effective in narrowing and disappearing the knowledge gap found between different levels of education. So, it is clear that motivation variations as effective as education variation in acquiring knowledge from the Internet. Finally, it was seen that people could acquire same amount of knowledge when the interest levels of lower and higher educated people is the same, and therefore it has been understood that the interest variation is as important as education varation in acquiring knowledge from the Internet. As a resut, according to findings obtained from field study it is seen that this study supports the knowledge gap hypothesis.
Key Words : Knowledge gap hypothesis, Internet, new media, social media, the news, socio-economic status, level of education, motivation, interest