Empati becerisinin ahlaki davranışlar üzerindeki etkisi
Effect of empathy?s ability on moral behaviors
Yazar: MELEK ERKEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET ESKİCUMALI
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Empati becerisinin ahlaki davranışlar üzerindeki etkisini ortaya çıkarmak amacıyla yapılan bu araştırmaya İstanbul ilinde, 5. sınıfta okumaya devam eden 260 öğrenci katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Bryant(1982) tarafından geliştirilen Yılmaz-Yüksel(2003) tarafından türkçe'ye uyarlaması yapılan ?Empati Beceri Ölçeği? ile ahlaki davranışları ölçmek için araştırmacı tarafından geliştirilen 6 ölçek ?Adaletli Davranış Ölçeği?, ?Dürüst Davranış Ölçeği?, ?Hoşgörülü Davranış Ölçeği?, ?Sabırlı Davranış Ölçeği?, ?Yardımsever Davranış Ölçeği? ve ?Saygılı Davranış Ölçeği? kullanılmıştır.Araştırmanın amacı doğrultusunda, öğrencilerin empati beceri düzey puanları ile ahlaki davranış ve alt boyut düzey puanları arasında anlamlı bir fark olup olmadığı incelenmiş ve araştırmada cinsiyete göre öğrencilerin empati beceri düzeyi puanları , ahlaki davranış ve alt boyut düzey puanları arasında anlamlı bir fark olup olmadığına bakılmıştır. Burada tüm ölçekler ve ölçeklerin alt boyutları için ortalamalar arasındaki fark t testi ile sınanmıştır. Empati beceri düzeyine ve cinsiyete göre puanları karşılaştırılan ölçek ve alt ölçekleri şunlardır: Dürüst Davranış Ölçeği (Dürüst Davranma), Adaletli Davranış Ölçeği (Adaletli Davranma) ve ölçeğin alt boyutları (?Bencil Davranmama?, ?Başkalarının Hakkını Gözetme?), Hoşgörülü Davranış Ölçeği (Hoşgörülü Davranma) ve ölçeğin alt boyutları (?Başkalarının Yanlışlarına ve Tercihlerine Tahammül Gösterme?, ?Çevresindekilere Anlayışlı Davranma?), Sabırlı Davranış Ölçeği (Sabırlı Davranma) ve ölçeğin alt boyutları (?Kendine Hakim Olma?, ?Başkalarına Sabır Gösterme?), Saygılı Davranış Ölçeği (Saygılı Davranma) ve ölçeğin alt boyutları (?Çevresindekileri Dikkate Alma/Önemseme?, ?Çevresindekilere Kaba Davranışlarda Bulunmama?), Yardımsever Davranış Ölçeği (Yardımsever Davranma) ve ölçeğin alt boyutları (?Yardıma İhtiyacı Olanlara Yardım Etme?, ?Yardıma İhtiyacı Olanlarla İlgilenme?, ?Yardıma İhtiyacı Olanları Görmezden Gelmeme?).Araştırma sonuçlarına göre, öğrencilerin empati beceri düzeyleri ile ahlaki davranış düzeyleri ve alt boyut düzeyleri arasında anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin cinsiyetlerine göre empati beceri düzeyleri arasında anlamlı bir fark ortaya çıkmamıştır. Öğrencilerin cinsiyetlerine göre Adaletli Davranış Ölçeği (Adaletli Davranma) ve ölçeğin ?Bencil Davranmama? alt boyutu ile Yardımsever Davranış Ölçeği ?Yardıma İhtiyacı Olanlara Yardım Etme? alt boyutu arasında anlamlı bir fark ortaya çıkmasına rağmen diğer ahlaki davranış ölçekleri ve ölçeklerin alt boyutları arasında anlamlı bir fark ortaya çıkmamıştır.

Abstract:
260 students who are studying at 5th grade in İstanbul joined this research which has the purpose to find out the effect of exposure of empathy?s ability on moral behaviors. ?Scale of Empathy?s Ability? is developed by Bryant(1982) and translated to Turkish by Yılmaz-Yüksel(2003) is used as an instrument of data collection. And there are also 6 measures which are ?Scale of Equitable Behavior?, ?Scale of Trust Behavior?, ?Scale of Tolerant Behavior?, ?Scale of Uncomplaining Behavior?, ?Scale of Benevolent Behavior? and ?Scale of Respectfult Behavior? devoloped by researcher for measuring moral behaviors .According to pupose of research, whether significant differences between levels of empathy?s ability of students and levels of moral behaviors of students and their levels of sub-dimensions are examined by gender. In here, difference of means is tested by t test for all scales and their sub-dimensions. All scales and their sub-dimensions which are compared their scores by gender and empathy?s ability are so: ?Scale of Trust Behavior? (Trust Behavior), ?Scale of Equitable Behavior? (Equitable Behavior) and its sub-dimensions (?No Selfish Behaviors?, ?Custodial Care of People?) , ?Scale of Tolerant Behavior? (Tolerant Behavior) and its sub-dimensions (?Tolerating People?s Mistakes and Preference?, ?Understanding People?) ?Scale of Uncomplaining Behavior? (Uncomplaining Behavior) and its sub-dimensions (?Self Control?, ?Being patient towards People?), ?Scale of Respectfult Behavior? (Respectfult Behavior) and its sub-dimensions (?Counting People?, ?Gentility to Pepople?), ?Scale of Benevolent Behavior? (Benevolent Behavior) and its sub-dimensions (?Boost to Standing of Asist?, ?Dealing to Standing of Asist?, ?Care to Standing of Asist? ).According to results of research, there are significant differences between levels of empathy?s ability of students with levels of moral behaviors of students and its levels of sub-dimensions. There isn?t a significant difference between levels of empathy?s ability of students by their gender. There are significant differences between Scale of Equitable Behavior (Equitable Behavior) of students and its sub-dimension which is ?No Selfish Behaviors? by their gender. There are significant differences between Scale of Benevolent Behavior of students and its sub-dimension which is ?Boost to Standing of Assist? by their gender. However, there aren?t significant differences between other scales of moral behaviors and its sub-dimensions.