Behçet Hastalarında Endotelyal Nitrik Oksit Sentaz Enziminin Genetik Polimorfizmi
Endothelial Nitric Oxide Synthase Gene Polymorphisms in Behçet's Disease
Yazar: ŞULE GENÇOĞLU
Danışman: PROF. DR. SEDAT ÖZÇELİK
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dermatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Nitrik oksit = Nitric oxide ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
Behçet hastalığı relaps ve remisyonlar ile seyreden kronik, multisistemik,inflamatuar bir hastalıktır. Etyopatogenezi tam olarak bilinmemekle birlikte temelpatoloji vaskülittir. Genetik, çevresel, viral, bakteriyel ve immünolojik faktörlersuçlanmaktadır. Behçet hastalığındaki vasküler lezyonların patojenik mekanizmasıtam olarak bilinmese de endotel disfonksiyonun önemli bir rolü olduğudüşünülmektedir. Endotelyuma bağlı akım aracılı dilatasyon endotelyal nitrik oksittarafından yapılır ve Behçet hastalarında bozulmuştur.Nitrik oksit vasküler sistem için anahtar önemi olan bir moleküldür. İmmüniteve inflamasyonda önemli bir mediyatördür ve trombosit adezyonu ve endotelyalvazorelaksasyonu önemli fonksiyonlarıdır. Nitrik oksit sentezi, üç izoformu bulunan,nitrik oksit sentaz enzimi tarafından düzenlenmektedir. Bunlar nöronal nitrik oksitsentaz, indüklenebilir ya da immunolojik nitrik oksit sentaz ve endotelyal nitrik oksitsentazdır. Endotelyal nitrik oksit sentaz geninin ekson 7'deki (Glu 298 Asp)polimorfizmi bu genin fonksiyonlarındaki değişikliklerle ilişkili bulunmuştur. eNOSgenindeki bu tip işlevsel DNA değişiklikleri, endotelyal nitrik oksit sentaz'ınekspresyonunda ve enzimatik aktivitesinde değişikliklere neden olabilir.Endotelyal nitrik oksit sentez genindeki mutasyon ve polimorfizmler,endotelyal nitrik oksit sentaz enziminin fonksiyon bozukluklarına neden olarakBehçet hastalığı gelişimine neden olabilir. Bu mutasyon ve polimorfizmlerinbelirlenmesi Behçet hastalığı patogenezine ışık tutacaktır.Biz bu çalışmada Behçet hastalarında endotelyal nitrik oksit sentaz gen (Glu298 Asp) polimorfizmini araştırmayı amaçladık. Bu çalışma 36 Behçet hastası ve 36sağlıklı kontrol hastasını içerdi. Behçet hastalarında ve kontrol grubunda Glu 298Asp genotip frekanslarında anlamlı derecede farklılık görüldü. Türk Behçethastalarında kontrol grubuyla karşılaştırıldığında Asp 298 frekansı daha yüksekti.Sonuç olarak endotelyal nitrik oksit sentaz geninin ekson 7'deki Glu 298 Asppolimorfizmi bizim populasyonumuzda Behçet hastalığı ile ilişkili görünmektedir.Bu polimorfizm Behçet hastalığının gelişimine katkıda bulunabilir.Anahtar Kelime: Behçet hastalığı, eNOS, polimorfizm.

Abstract:
Behçet disease is a chronic, multisystemic, inflammatory disease which goeswith relaps and remissions. Although its ethiopathogenesis is unknown, it has beenthought that the main pathology is vasculitis. Genetic, enviromental, virologic,bacterial and immunologic factors have been proposed as causative agents. Thepathogenic mechanisms underlying vascular disease in Behçet?s disease is notknown, but endothelial dysfunction have been argued to play crucial roles.Endothelium dependent, flow mediated vasodilatation, mainly mediated by therelease of endothelial nitric okside was impaired in Behçet?s disease.Nitric oxide is a molecule of key importance for the vascular system. It is animportant mediator of immunity and inflammation, and inhibition of platet adhesionand endothelial vasorelaxation are the important function of nitric oxide. Nitric oxidesynthesis is reguleted by nitric oxide synthase, which has three isoforms. These areneuronal nitric oxide synthase, inducible or immunological and endothelial nitricoxide synthase. Endothelial nitric oxide synthase gene polymorphism in ekson 7 (Glu298 Asp) has been associated with altered function of this gene. Such functionalDNA variants in the endothelial nitric oxide synthase gene may lead tho change inendothelial nitric oxide synthase expression and enzymatic activity.Mutation and polymorphism of endothelial nitric oxide synthase gene maycause Behçet?s disease by means of functional impairment of endothelial nitric oxiderelease. Determination of mutation and polymorphism at endothelial nitric oxidesynthase gene is important in clarifying the pathogenesis of Behçet?s disease.In this study we aimed to investigate the endothelial nitric oxide synthasegene Glu 298 Asp polymorphism in Behçet patients. This study included 36 patientswith Behçet?s disease and 36 healty controls. Significant differences in Glu 298 Aspgenotype frequencies were found between the Behçet?s disease and the controls. TheAsp 298 fequency was much higher in the Türkish patients with Behçet?s diseasethan in the controls. In conclusion, the Glu 298 Asp polymorphism in ekson 7 of theendothelial nitric oxide synthase gene seems associated with Behçet?s disease.Key Words: Behçet?s disease, eNOS, polymorphism.