Jean Jacques Rousseau ve John Stuart Mill'de özgürlük problemi
Jean Jacques Rousseau and John Stuart Mill's liberty problem
Yazar: NAME ER
Danışman: PROF. DR. NURTEN GÖKALP
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Bölümü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Sistematik Felsefe ve Mantık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Özgürlük, insanlık tarihi içinde her zaman önemli bir yer işgal etmiş bir kavramdır. İnsanların toplum olmaya başlamasından itibaren bireyselliğin farklı boyutlarının ön plana çıkmasıyla önem kazanmıştır. Yüzyıllardır, insanlar özgürlük için ölmüş ve öldürmüşlerdir. Bu önemli problem üzerinde düşünmek ve çözüm yolları aramak felsefenin görevi olmuştur. Hakkında çok konuşulmuş ve birçok fikir ortaya atılmıştır. Yaşanan şartlar ve değişimler gösteriyor ki gelecekte de konuşulmaya devam edilecektir.Rousseau ve Mill'de özgürlük konusu üzerinde özellikle düşüncelerini belirtmiş iki düşünürdür. Bu iki düşünürümüze göre de insan olmanın en önemli özelliği özgürlüktür.Rousseau, özgürlüğü insanın doğası gereği varolan bir özelliği olarak görürken, bilim ve sanatların meydana getirdiği değişimlerin insanı doğal ve özgür halinden uzaklaştırdığını belirtir. Ona göre insan saf bir haldeyken bilimler ve sanatın gelişmesi insana yapay birçok vasıf yüklemiştir. İnsanlar yalancı ve ikiyüzlü mahlûklar olmuştur. Birbirlerini etkilemek için sahte davranışlara başvurur olmuşlardır. Bu düşüncelerde Rousseau'nun yaşadığı dönemin etkileri göz ardı edilemez. Bu dönemde insanların yaşadığı çalkantıların etkisi onun düşüncelerinde oldukça dikkati çekmektedir.Özel mülkiyet, kavramı da Rousseau tarafından eleştirilen kavramdır. Özel mülkiyet, insanlar arasındaki uzaklığı artıran bir diğer etken olmuştur. Bireyler maddi imkânlarıyla birbirleri üzerinde hakimiyet kurmaya çalışmıştır. Bu durum da insanların saf ve doğal hallerine dönmesinin mümkün olmadığını düşünen Rousseau, bireylerin özgürlüklerini toplum karşısında koruyabilmeleri için sözleşme ile hakların eşit şekilde dağıtılmasını önerir. Bu sözleşme ile hak ve özgürlükler düzenlenerek toplumda uyum ve düzen sağlanmış olur.Mill, özgürlüğü değerlendirirken çağının problemlerine ışık tutmuştur. Köklü değişimlerin ve devrimlerin yaşandığı bu dönemde özgürlük, gündemdeki en önemli maddelerden biri olmuştur. Ancak koşulların değişmesine bağlı olarak farklı boyutlarda ele alınmıştır. Bireysel özgürlüklerin bazılarında biraz ilerleme kaydedilmesinin yanında düşünme ve tartışma özgürlüğü konular gündeme gelmiştir.Mill, düşünce özgürlüğünün toplumu yanlışlıklardan kurtaracağını düşünür. Bireylerin düşüncelerini rahatlıkla açıklamaları sayesinde, yanlış kanılar fark edilerek, doğrular pekiştirilmiş olur, ona göre. Düşünceleri kısıtlamak, insanın kendini ifade etmesini engellemek toplum içinde kurulacak en büyük baskı olmaktadır. Birey, özgür olduğu kadar toplumda yaşadığının bilincinde olmalı ve toplumda bireye saygı duymalı. Bu ilişkide hiçbirinin hakları ve yetkileri sonsuz değildir. Yani Mill, sınırsız bir özgürlüğü değil, bireyin haklarının çiğnenmediği aynı zamanda toplumun da öneminin korunduğu bir anlayışı savunmaktadır.Özgürlüğü savunurken Mill, kadın ve erkek arasında bir ayrım gütmemiştir. Çağında hâkim olan bazı düşüncelerin aksine kadınların toplumsal hayatın her alanında yer olmasını desteklemiştir. Bu düşüncelerinden Mill'in özgürlükçü yapı yanında, bazı konularda eşitlik yanlısı olduğunu da görmekteyiz.Felsefe tarihinin iki farklı döneminde yer almış ve farklı havaları teneffüs etmiş bu iki düşünür, özgürlüğe verdikleri önem konusunda tarihte önemli bir yer işgal etmektedirler. İkisinin de düşünceleri dönemlerine ışık tutmuş ve hala başvurulan temel düşünürler arasında yer almışlardır.

Abstract:
Freedom has always been an important notion in the history of humanity. It has come into question with the growing emphasis of the different dimensions of individualism from the beginning of the community life. For centuries, humans had killed and been killed for freedom. Therefore, thinking on this notion and finding solutions became a natural mission of philosophy. Life conditions and changes have proved that this notion will be center of discussion in philosophy in the future. Rousseau and Mill are particularly important philosophers, studying on this notion. According to them, freedom is also the most spectacular characteristic of the humanity.From the point of view of Rousseau, freedom is a natural characteristic of humanity and the changes in the science and art deviates humans form their natural and free form. Furthermore, these changes caused the artificial characteristics of humans and humans became bilateral and liar. However the effect of conjecture of Rousseau life on these thoughts should not be neglected. The swash humans faced in this era shaped his thoughts.Private property is another notions criticized by Rousseau. Private property has become another factor that increases the distance between humans. Individuals tried to gain control on ach other by using their financial status. As a result of this, it became impossible for human to return to their natural and pure form. In order to prevent this, Rousseau proposes a global agreement among humans to distribute rights evenly. With this agreement, rights and liabilities are arranged, harmony and regulation are achieved.While Mill was assessing freedom, shed light on the problems of his era. In this era, where the radical changes and revolutions happened, freedom was one of the most important notions. But according to the changes in the conditions, it was assessed from different perspectives. Minor progress in the personal rights and right of thought and discussion were observed.According to Mill, freedom of thought rescues the society from mistakes. When individual thoughts are declared freely, wrong beliefs are realized and truths are strengthened. Restrictions and hindrances on the thoughts are the most powerful pressure in the society. On the other hand, even thought individual should live in freedom, society life should not be neglected and individuals should respect to each other. In this relationship, rights and freedom are not unlimited. As a result, Mill proposes a limited freedom and mutual respect.While Mill was arguing freedom, he did not discriminate between male and female. On the contrary of the popular thoughts of his era, he proposes the participation of women in the society life. These show that Mill thought equality in some other issues besides the general freedom.Two above-mentioned philosophers, who lived in different eras in different conditions, are important figures in the history of philosophy in terms of their emphasis on freedom. Thoughts of both of them shed light their era and are still counted as the primary resources of researches.