Epilepsi hastalarında sağlıkta kadercilik anlayışı, benlik saygısı ve yaşam kalitesinin incelenmesi
Investigation of health fatalism, self-esteem, and quality of life in epilepsy patients
Yazar: AYŞE GÜLŞAH BAHÇEBAŞI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜLFÜNAZ ÖZER
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma epilepsi hastalarında sağlıkta kadercilik anlayışını, benlik saygısını ve yaşam kalitesini incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan bu araştırma Nisan-Aralık 2021 tarihleri arasında İstanbul'da bir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Epilepsi polikliniğine gelen 210 hasta ile yürütüldü. Araştırma verileri, "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Sağlık Kaderciliği Ölçeği (SKÖ)", "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ)" ve "Epilepside Yaşam Kalitesi Ölçeği QOLIE-31" ile yüz yüze görüşme yoluyla toplandı. Hastaların yaş ortalaması 36,1±13,91 yıl olup epilepsi tanı alma süre ortalaması 21,75±13,94 aydır. Hastaların %58,6'sı kadın, %50,5'i bekar, %41,4'ü ilköğretim mezunu, %69,5'i çalışmamakta, %51,9'unun geliri giderine denk, %46,7'si eşi ve çocuklarıyla birlikte yaşamaktadır. Hastaların %78,1'nin nöbet tipi jeneralize tonik-klonik nöbet, %35,2'si yılda 1 defa nöbet geçirdiği, %46,7'si birden fazla ilaç kullandığı, %31,4'ünde epilepsi dışında başka bir hastalığı bulunduğu, %19'unun ailesinde epilepsi hastası olduğu saptandı. SKÖ değeri ortalaması 49,8±17,32; RBSÖ değeri ortalaması 1.96±0.53'dir. Hastaların, %41,4'ünün yüksek benlik düzeyinde olduğu görüldü. QOLIE-31 toplam puan ortalaması 58,03±19,84; alt boyutları puan ortalaması Nöbet endişesi 51,42±31,18, Genel yaşam kalitesi 59,18±20,31, Emosyonel iyilik 56,57±21,46, Enerji/yorgunluk 51,98±21,85, Bilişsel fonksiyon 59,81±24,43, İlaçların etkisi 57,12±31,95, Sosyal fonksiyon 62,11±29,83'tür. Hastaların orta düzeyde kadercilik anlayışına sahip olduğu, benlik seviyelerinin ve yaşam kalitelerinin orta düzeyde olduğu saptandı.  Orta benlik grubunda olan hastaların daha kaderci oldukları bulundu. Yüksek benlik düzeyine sahip olanların yaşam kalitelerinin yüksek olduğu görüldü.

Abstract:
This study was performed to examine fatalism in health, self-esteem, and quality of life in epilepsy patients with a descriptive and cross-sectional design with 210 patients admitted to the Epilepsy Outpatient Clinic of a Training and Research Hospital in Istanbul between April and December 2021. The research data were collected through face-to-face interviews with the "Personal Information Form", "Health Fatalism Scale (HFS)", "Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES)" and "Quality of Life in Epilepsy Scale QOLIE-31". The patients' mean age was 36.1±13.91 years and the mean time since epilepsy diagnosis 21.75±13.94 months. 58.6% of them were women, 50.5% were single, 41.4% were primary school graduates, 69.5% were unemployed, 51.9% had income equal to their expenses and 46.7% lived with their spouses and children. 78.1% had generalized tonic-clonic seizures, 35.2% had a seizure once a year, 46.7% used more than one drug, 31.4% had a condition other than epilepsy and 19% had an epileptic family member. HFS mean score was 49.8±17.32 and RSES mean score was 1.96±0.53. 41.4% had high self-esteem. QOLIE-31 total mean score was 58.03±19.84, and the scores from seizure anxiety, general quality of life, emotional well-being, energy/fatigue, cognitive function, effect of drugs and social function subscales were 51.42±31.18, 59.18±20.31, 56.57±21.46, 51.98±21.85, 59.81±24.43, 57.12±31.95 and 62.11±29.83, respectively. It was determined that the patients had a moderate level of fatalism, and their self-esteem and quality of life levels were moderate. Patients with a moderate level of self-esteem were more fatalistic and those with high self-esteem had higher quality of life.