Ergenlerde nomofobinin yordanmasında gelişmeleri kaçırma korkusu, sosyal medya bağımlılığı ve aleksitiminin rolü
The role of fear of missing out, social media addiction and alexithymia in the prediction of nomophobia in adolescents
Yazar: DAMLA MERAL
Danışman: PROF. DR. KEMAL ÖZTEMEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Bağımlılık = Dependency ; Ergenler = Adolescents ; Gelişmeleri kaçırma korkusu = Fear of missing out ; Nomofobi = Nomophobia ; Sosyal medya = Social media ; Sosyal medya bağımlılığı = Social media addiction

Özet:
Bu araştırmanın amacı ergenlerde nomofobiyi yordamada gelişmeleri kaçırma korkusu, sosyal medya bağımlılığı ve aleksitiminin rolünü incelemektir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu oluşturan 559 lise öğrencisine kolay örnekleme yöntemi ile ulaşılmıştır. Çalışma grubununun %70,8'ini kız, %29,2'sini erkek öğrenciler oluşturmaktadır. Katılımcılara ait veriler kişisel bilgi formu, Nomofobi Ölçeği (NMP-Q), Sosyal Ortamlarda Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeği (SOGKKÖ), Ergenler İçin Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (ESMBÖ)  ve Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20) aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklemler t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi bulgularına göre sosyal ortamlarda gelişmeleri kaçırma korkusu, sosyal medya bağımlılığı ve aleksitimi değişkenleri nomofobiyi istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yordamıştır. Üç bağımsız değişkenin nomofobiyi açıklama oranı %8 olarak bulunmuştur. Araştırmada ayrıca kız öğrencilerin nomofobi düzeylerinin erkek öğrencilere göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Akıllı telefon ile günlük geçirilen süre ve akıllı telefonda kullanılan uygulama sayısı arttıkça nomofobi seviyesinin artış gösterdiği görülmüştür. Buna karşılık öğrencilerin sınıf düzeyine göre nomofobi düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Elde edilen tüm sonuçlar ilgili alan yazın ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This research aims to examine the role of fear of missing out, social media addiction and alexithymia in predicting nomophobia amongst teenagers. To this end, the correlational survey model has been utilized. The 559 high school students that comprise the study group were selected through convenience sampling. 70.8% of the study group consists of female students, and 29.2% is male. Participant data was collected using a personal information form, Nomophobia Questionnaire, The Fear of Missing Out in Social Environments Scale, Social Media Addiction Scale for Adolescents and the Toronto Alexithymia Scale. The data was analyzed through independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analysis. Multiple linear regression analysis findings show that the fear of missing out in social environments, social media addiction and alexithymia variables are able to predict nomophobia in a statistically significant way. The total variance explanation rate of the three independent variables is 8%. Furthermore, it was concluded that nomophobia levels for female students were significantly higher than those for male students. Daily smartphone usage duration and the number of applications used on smartphones was also directly correlated with increased nomophobia levels. However, there was no statistically significant difference in nomophobia levels relative to the grade level of students. All obtained results have been discussed in light of the relevant literature and suggestions presented.