2002-2003 yılında İzmir Agora kazısında bulunan sikkeler
Coins had been founded in Agora excavation of İzmir in 2002-2003 season
Yazar: NURGÜL USLU
Danışman: PROF. DR. BİNNUR GÜRLER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Agora = Agora ; Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Erken Bizans Dönemi = Early Byzantine Period ; Roma Dönemi = Roman Period ; Sikke = Coin ; İslami Dönem = Islamic Period ; İzmir = Izmir

Özet:
ÖZET Antik Çağın önemli agoralarından biri olan İzmir Agorasında 2002- 2003 yılı kazı sezonunda toplam 913 adet sikke bulunmuştur. (Tablo 1). Bu sikkeler 2002-2003 yılında Agora'nın Kuzey Galerisi ve Batı Galerisinde yapılan çalışmalar sonucunda ortaya çıkarılmıştır. 913 adet sikkeden 13 adeti Helenistik Dönem'e (M.Ö. 330-30), 52 adeti Roma İmparatorluk Dönemi'ne (M.Ö. 27- M.S. 284), 699 adeti Geç Roma İmparatorluk Devrine (M.S. 284-498), 9 adeti Bizans Dönemi'ne (M.S. 491-1453), 27 adeti Osmanlı Dönemi'ne (M.S.1299-1923), ve 1 adeti de Avusturya İmparatorluk Dönemi'ne (M.S.1657- 1918) tarihlendirilmiştir. 112 adet sikkenin ise üzerlerindeki bozulmadan dolayı hangi döneme ait olduğu saptanamamıştır. 913 adet sikkeden 901 adeti bronzdan olup, 3 adeti nikelden ve 9 adeti de gümüştendir. 2002-2003 kazı sezonunda İzmir Agorasında yapılan çalışmalar sonucunda bulunan sikkelerden Helenistik Döneme tarihlenen 9 adet sikke Smyrna (İzmir) Kent Sikkesidir ve bu sikkeler genelde M.Ö. II. ve I. yüzyıllara aittir. Ayrıca Aeolia bölgesinde yer alan Kyme kentine ait iki adet sikke vardır. Bu sikkeler ise M.Ö. 350-250 yılları arasına tarihlendirilmiştir. Ve henüz hangi kente ait olduğu saptanamayan iki adet sikke de Helenistik Döneme tarihlendirilmiştir. İzmir Agorasında bulunan sikkelerin çoğunun Roma İmparatorluk Dönemine (M.Ö.27- M.S.284), ve Geç Roma İmparatorluk Devrine (M.S.284- 498) ait olduğu saptanmıştır. Bu saptamalar bize Agora'nın özellikle Roma döneminde yoğun bir evre geçirdiğini göstermektedir. Roma Dönemine ait en erken sikke Vespasianus devrine M.S.69-79, en geç sikke ise Il.Claudius Gothicus devrine (M.S.268-270) aittir. Roma İmparatorluk Dönemine ait olan sikkelerden 11 adeti ise Smyrna (İzmir) Kent Sikkesidir. Phrygia Bölgesinde bulunan Akmoneion şehrine ve Mysia bölgesinde bulunan Pergamon şehrine ait birer adet sikke de bulunmuştur. Ayrıca iki kent arasındaki uyumu, antlaşmayı gösteren üç adet Homonia sikkesi de vardır. Fakat henüz bu sikkelerin tam olarak hangi kentlere ait olduğu saptanamamıştır.Geç Roma İmparatorluk Devrine ait en erken sikkenin ise Maximianus M.S. 286-305 devrine, en geç sikkenin ise I. Leo devrine (M.S. 457- 474) ait olduğu saptanmıştır. Fakat sikkelerin çoğu İmparator Arcadius devrine (M.S. 383-408) Honorius devrine (M.S. 393-423) ve II.Theodosius devrine (M.S. 402-450) aittir. 699 adeti Geç Roma İmparatorluk Devrine ait olan sikkelerden 255 adeti Kuzey Galeride bulunan T-20 Açmasında, - 402 cm. derinlikte toplu halde bulunmuştur. 255 Adet sikkenin hepsi, Geç Roma İmparatorluk Devrine (M.S. 284-498) tarihlendirilmiştir. Bu toplu buluntu, I.Valentinianus, Aelia Eudoxia, Arcadius, Honorius ve II. Theodosius devirlerini kapsamaktadır.(M.S. 364-450). Bu sikkeler yaklaşık 86 yıllık bir süreyi içermektedir. Bizans Dönemine ait 9 adet sikke vardır ve bu sikkelerden en erkeni Bizans İmparatorluğunun ilk imparatoru olan Anastasius'a (M.S. 491-518) aittir. 2 adet sikke de MS. 976-1092 yılları arasına tarihlendirilmiştir. Bu sikkeler Anonim bakır follislerdir. Diğer 5 adet sikkenin ise hangi imparatora ait olduğu saptanamamıştır. Osmanlı Dönemine ait 27 adet sikke vardır ve bu sikkelerden en erkeni saptayabildiğimiz kadarıyla II. Mahmut'a (1808-1839) aittir. Ayrıca Abdülmecid ve V. Mehmet Reşad'a da ait sikkeler vardır. 1 adet sikkede Avusturya imparatorluk dönemine (M.S.1657-1918) tarihlendirilmiştir. Bu sikke 1792- 1835 tarihleri arasında imparatorluk yapan Francis I (Leopold'un oğlu)' e aittir. Ve bu sikke M.S.1816 yılında basılmıştır. vı

Abstract:
ABSTRACT In Agora of İzmir, which is one of more important Agoras in Ancient World, the number of coins had been found in 2002-2003 season are 913. These coins were came to light as a result of working in North and West Galeries at 2002-2003 season. 13 coins of these that were dated to Hellenistik period,; 52 coins to Roman imperial period; 699 coins to Late Roman imperial period, 9 coins to Byzantine Period, 27 coins to Ottomon period and also 1 coin to Austrian imperial period.But 112 coins were not determined to be which period they were. 901 coins were made from bronze ; 3 coins nickel and 9 coins from silver. 9 of coins to be dated to Hellenistic period, are Smyrna city coins and generally these are relating to 2nd or 1th century BC. and also there are two coins from Kyme in Aeolia. These coins are also dated in between 2nd -1th century BC. And two coins is dated to Hellenistic Period, which is thought that it belongs to but it hasn't been still determined as a certain where it is belonging to. It was determined that more of the coins to be found on the Agora of Izmir are dated to Roman Imperial Period and Late Imperial Period. The determines show us that the Agora of İzmir had been an intensive settlement especially during Roman and Late Roman Periods. The earlier coin from Roman Period is belonging to Vespasianus (69-79 AD.) and the later is also belonging to II. Claudius Gothicus (268-270 AD.). 11 of the coins belonging to Roman Period are Smyrna city coins. One aech coins were found from Akmoneion in Phrygia and from Pergamon in Mysia. In addition, three coins of homonoia emphasizing treaty in between two cities were found, but it hasn't determined yet that which city they are belonging to. It has determined that the earlier coin from Late Roman Period is belonging to M aximianus (286-305 AD.) and the later is also belonging to I.Leo Vll(457-474 AD.); but most of the coins are dated to Periods of Arcadius (383-408 AD.), Honorius (393-423 AD.) and II.Theodosius (402-450 AD.). 255 of 699 coins dated to Late Roman Period were found at T-20 trench in North Stoa and at - 402 cm. All of 255 coins have been dated to Late Roman Period (284-498 AD.). This foundation contain the periods of I. Valentinianus, Aelia Eudoxia, Arcadius, Honorius and II. Theodosius and namely, that coins contain a period for 86 years. There are nine coins from Byzantine Period and the earlier of these coins is dated to Anastasius who is the first imperor of Byzantion Empire. Two coins is also dated in between M.S.976-1092 years. These coins are anonymous copper follis. It has not determined that which imperor the other 5 coins are dated to. There are 27 coins from Ottoman Period and the earlier of these is dated to II. Mahmut (1808-1839) as we determined. In addition, there are coins dated to Abdiilmecid and V. Mehmet Reşat. One coin is also dated to Austrian Imperial Period (1657-1918 AD.). The coin is belonging to Francis I (the son of Leopold) who was an emperor in between 1792-1835 years and this coin was printed in 1816 AD. Vlll