Orta dereceli yüksek rakımda yapılan yedi günlük kamp sürecinin amatör dağcılarda oksidatif stres ve dinamik akciğer fonksiyonları üzerine etkisi
The effect of a seven-day camp in a moderate altitude on oxidative stress and dynamic lung functions in amateur mountaineers
Yazar: ESER AĞGÖN
Danışman: Y.DOÇ.DR. İLHAN ŞEN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Spor = Sports
Dizin: Malondialdehit = Malondialdehyde ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Süperoksit dismutaz = Superoxide dismutase

Özet:
B u çalışmanın amacı, orta yükseklikteki bir rakımda (2200m) yapılan 7 günlükdağcılık eğitim kampına katılan amatör dağcıların serbest radikal düzeylerinde vedinamik akciğer fonksiyonlarındaki değişiklikleri değerlendirmekti.Çalışmaya yaşları 19- 58 arasında değişen 33 erkek ve yaşları 19- 28 arasındadeğişen 18 bayan toplam 51 gönüllü amatör dağcı katıldı. Bu çalışma grubunun tamamıspirometrik ölçüm testlerine katılırken 9'u bayan toplam 34 amatör dağcı serbest radikalanalizleri için kan örneği vermeye gönüllü oldular. Pony spirometre (Cosmed, İtalya) ilezorlu vital kapasite (FVC), 1 saniyedeki ekspirasyon hacmi (FEV1), ekspirasyon tepeakımı (PEF), FEV1/FVC % ve FVC'nin farklı dilimlerinde oluşan ortalama zorluekspirasyon hava akımları [(Max25-75), Max-25, Max-50, Max-75)] ölçüldü. Serbestradikal analizleri için alınan kan örneklerinde Superoksid dismutaz (SOD), Nitrikoksit(NO) ve malondialdehit (MDA) analizleri yapıldı. Tüm ölçümler kampın 1.ve 7. günügerçekleştirildi. Sonuçlar erkek ve bayanlarda ayrı ayrı ve birlikte değerlendirildi.İstatistiksel analiz için Paired- samples T testi kullanıldı.E rkeklerin ve bayanların solunum fonksiyon testleri ayrı ayrı değerlendirildiğindeelde edilen değişikliklerin tümü istatistiksel bakımdan anlamsızdı (P<0,05). ErkeklerdeFEV1/FVC' nin dışında tüm değişiklikler pozitif iken, bayanlarda FVC, FEV1 dışındatüm değişiklikler negatif olarak belirlendi. Her iki gurup birlikte değerlendirildiğindeFEV' deki artış istatistiksel olarak anlamlıydı (t = -2,63, P<0,05). Yapılan kan analizlerisonucunda erkekler ve bayanlar hem ayrı olarak hem de birlikte değerlendirildiklerindetüm parametrelerde pozitif bir artış gözlenirken, sadece MDA' deki artış tüm guruptaistatistiksel olarak anlamlıydı. (erkeklerde: t = -4,87, P<0,001 bayanlarda: t = -5,30,P<0,005 tüm gurupta: t = -6,21,P<0,001).Sonuç olarak herhangi bir sebeple düşük rakımdan orta dereceli yüksekliğe çıkaninsanların serbest radikal üretimine bağlı olarak olumsuz etkilenme riski artar. Ayrıca2200 m rakımda bir haftalık süre sonunda solunum fonksiyon testlerinde görülen pozitifdeğişiklik aklimatizasyona bağlı olarak ortaya çıkmış olabilir.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the changes in the levels of free radicals anddynamic functions of lungs for the amateur mountaineers who joined a seven dayeducational, mountaineering camp that was held at an average altitude.Thirty-three men between 19-58 and eighteen women between 19-28, a total of 51subjects participated in the study. While all of these subjects participated in spirometricmeasurement tests, a total of 34 subjects, nine of whom were women, volunteered togive blood samples for free radical analyses.F o rced vital capacity (FVC), the volume of expiration a second (FEV), peakexpiration flow (PEF), FEV1/FVC% and average forced expiration flows at thedifferent stages of FVC [(Max-25-75), Max-25, Max 50, Max-75)] were measured withPony spirometer (Cosmed, Italy). In the blood samples for the free radical analyses,analyses of superoxid dismutaz (SOD), nitricoxid (NO) and malondialdehit (MDA)were performed. All the measurements were conducted on the first and seventh days ofthe camp. The results were evaluated seperately and collaboratively. For the statisticalanalysis, Paired-samples T test was used.W hen the respiratory function tests of men and women were evaluated separatelyall the changes but FVC, FEV1 were determined as negative (P<0,005). When bothgroups were evaluated collaboratively the increases in FEV were statisticallymeaningful (t=-2.63, P<0.05). As a result of performed blood analyses, when both mensand womens were evaluated seperately and collaboratively while these increases in allparameters were observed, only the increases in (MDA) were statistically meaningfulin the whole group (for men: t=-4.87, P<0.001, for women: t=-5.30, P<0.005, for thewhole group: t=-6.21, P<0.001)As a result, for the people who ascend from a low altitude to an average one therisk of being affected by the damages related to free radical production increases.Besides, the positive changes seen in the respiratory function tests, after a week?s timeat an altitude of 2200m, might have appeared as a result of acclimatization.