Gösterişçi tüketimin kültürel bağlamda deneyimsel satın almaya etkisi: Sosyal medyada statü ve kimlik ispatı
The effect of conspicuous consumption on experiential purchasing in the cultural context: Status and identity proof in social media
Yazar: SÜREYYA PINAR ÖZBEK
Danışman: PROF. DR. EVREN GÜÇER
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rekreasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı / Rekreasyon Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Gösterişçi tüketim = Conspicuous consumption ; Kimlik = Identity ; Kimlik arayışı = Search for identity ; Kimlik statüleri = Identity statuses ; Kimlik sunumu = Identity presentation ; Satın alma = Purchasing ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Sosyal medya = Social media ; Statü = Status ; İspat = Proof

Özet:
Günümüz toplumlarında bireylerin tüketim alışkanlıklarının değişmesi, onları maddesel tüketim ile sınırlı kalmayarak deneyimler üzerinden de tüketim davranışına yöneltmiştir. Bu durum, literatürde deneyimsel satın alma kavramı ile karşılaşılmasını sağlamaktadır. Bireylerin duygu, düşünce ve davranışlarının etkisi ile süren deneyim davranışı, bireylerin statü ve kimliklerini de sergileyebilecekleri deneyimlere yönelmelerine neden olmaktadır. Bu deneyimlerden biri de kültürel etkinliklerdir. Bireylerin kültürel etkinliklere katılımları ile statü ve kimlik ispatında bulunmaları, bunu daha geniş kitlelere ulaştırmaları da sosyal medya aracılığıyla gerçekleşmektedir. Gösterişçi tüketim kavramının da yerini aldığı bu noktada, bireylerin sosyal medya paylaşımlarında gösterişçi tüketim sergilemeleri ile statü ve kimlik ispatının sağlandığı kültürel etkinlikler belirlenerek, literatüre, devlet kurumlarına, işletmelere fikir sağlamak ve katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Kültürel etkinliklere katılan, 18 yaş üzerindeki 416 sosyal medya kullanıcısına, sosyal medya platformları ve haberleşme uygulamaları üzerinden ulaşılarak anket formları gönderilmiştir. Anketlerden elde edilen verilerin analizinde, "korelasyon", "frekans" analizleri, içsel tutarlılığı değerlendirmek için "Cronbach Alfa" katsayılarına dayalı analiz tekniği, normallik analizi için "Kolmogorov-Smirnov" ve "Shapiro-Wilk" testleri, bağımsız örneklemler için ise "Mann Whitney- U" ve "Kruskal Wallis-H" testleri uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, gösterişçi tüketim deneyimsel satın almaya etki ederek kültürel etkinlikler kapsamında statü ve kimlik ispatında rol oynamaktadır. Eğitim düzeyi düşük olan bireylerin kültürel etkinliklere katılımı statü ispatı aracı olarak gördükleri, genç ve eğitim düzeyi yüksek olan bireylerin ise sosyal medyada deneyimsel bağlamda gösteriş tüketimine eğilimli olduklarına ulaşılmıştır.

Abstract:
The change in consumption habits of individuals in today's societies has led them to consumption behavior, not limited to material consumption, but also through experiences. This situation makes it possible to encounter the concept of experiential purchasing in the literature. Experience behavior, which continues under the influence of the emotions, thoughts and behaviors of individuals, causes individuals to turn to experiences where they can display their status and identities. One of these experiences is cultural events. It is also possible for individuals to prove their status and identity with their participation in cultural events, and to convey this to wider masses through social media. At this point, where the concept of conspicuous consumption has also taken its place, it is aimed to provide ideas and contribute to the literature, state institutions and businesses by determining the conspicuous consumption of individuals in their social media posts and the cultural activities that provide proof of status and identity. Questionnaire forms were sent to 416 social media users over the age of 18 who participated in cultural events through social media platforms and communication applications. In the analysis of the data obtained from the questionnaires, "correlation", "frequency" analysis, analysis technique based on "Cronbach Alpha" coefficients to evaluate internal consistency, "Kolmogorov-Smirnov" and "Shapiro-Wilk" tests for normality analysis, "Mann" tests for independent samples. Whitney-U" and "Kruskal Wallis-H" tests were applied. According to the results of the research, conspicuous consumption plays a role in proving status and identity within the scope of cultural activities by affecting experiential purchasing. It has been found that individuals with a low level of education see participation in cultural activities as a means of proving their status, while individuals with a high level of education are inclined to conspicuous consumption in social media in the experiential context.