Nesli tehlike altında olan endemik yumrulu bitkilerin korunmasında halkı bilinçlendirmeye yönelik bir tanıtım kampanyası
The advertising campaign aimed the public awareness of endangered endemic plants
Yazar: BERNA ÖZLEM ÖZCAN
Danışman: PROF. HASİP PEKTAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2005
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Çevre konulu tanıtım kampanyaları, çevre duyarlılığının arttırılması ve nesli tehlike altında olan canlıların, doğal yaşam alanları ile birlikte korunmasında halkın bilinçlendirilmesi amacıyla yapılan faaliyetlerdir. Etkin bir yaratıcı strateji ile belli bir hedef kitleye yönelik katılımı teşvik eden bir anlayışın geliştirildiği kampanyaların bireylerin bilinçlenme sürecini hızlandırdığı, onların alışkanlıklarını değiştirerek pozitif tutum ve davranış kazanmalarında olumlu etkileri bilinen bir gerçektir. Kampanya kapsamında hazırlanan grafik tasarım çalışmalarında nesli tehlike altında olan 12 adet yumrulu ve soğanlı endemik bitkinin illüstrasyonları, fiziksel özellikleri vurgulanacak şekilde vektörel olarak çalışılmıştır. Bu bitki illüstrasyonları afiş, masa takvimi duvar takvimi, kartpostal, çıkartma ve kitap ayracı olarak grafik tasarımlarda kullanılmıştır. Rapor bitki resimleme, grafik tasarım önerileri ve basımı gerçekleştirilen masa takviminin değerlendirilmesi amacıyla yapılmış bir anket çalışması ile birlikte 5 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde tarihi gelişim sürecinde doğa koruma yaklaşımları başlığı altında doğa koruma kavramı, tarihçesi ve amaçları, doğadaki biyolojik çeşitlilik, bozulma süreçleri ve sonuçları, biyolojik çeşitliliğin korunmasının önemi ve yararları ayrıntılı olarak irdelenmiştir. Nesli tehlike altında olan endemik yumrulu bitkiler olan çiğdem, kara çiğdem, safran, süsen ve kardelen türlerinin tanıtımlarının yapılmasına karar verilmiş ve bu bitkilerin doğal yaşam ortamları, ekonomik ve tıbbi yararlarının ön bilgi olarak verilmesinde yarar görülmüştür. İkinci bölümde, biyoçeşitliliğin korunmasına yönelik yürütülen kampanyalar adı altında, ulusal ve uluslararası doğa koruma örgütleri tanıtılmıştır. Aynı bölümde doğa koruma örgütlerinin yürüttükleri kampanyalardan örnekler, grafik tasarım açısından incelenip analiz edilmiştir.Ill Üçüncü bölüm, biyoçeşitliliğin korunmasına yönelik kampanyalarda grafik tasarım sorunları başlığı altında tanıtım amaçlı iletişim sürecinin planlanması, hedef kitle analizi, yürütülen kampanyalarda metin, tipografi, görüntü kullanımı, biçim ve içerik kısımlarından oluşmaktadır. Bu bölümde doğa koruma örgütlerinin yapmış oldukları kampanyalarda kullandıkları görsel malzemelerin grafik tasarım sorunları incelenmiş ve etkili bir kampanyada kullanılan grafik tasarımlarda dikkat edilmesi gereken öğeler ayrıntılı olarak irdelenmiştir. Dördüncü bölüm önerilen tanıtım kampanyasının uygulama çalışmaları ve bu çalışmaların analizlerinden oluşmaktadır. Beşinci ve son bölümde ise; önerilen kampanya kapsamında basımı gerçekleştirilen masa takviminin etkisinin ölçümü amacıyla elli öğretim elemanı ve elli öğrenciden oluşan 100 kişilik bir hedef kitle grubuna bir anket çalışması uygulanmıştır. Nesli tehlike altında olan yumrulu bitkilerin tanıtımı için hazırlanan, grafik tasarımların değerlendirildiği 12 sorudan oluşan anket çalışmasından alınan sonuçlar; insanların bu konuda yetersiz bilgiye sahip olduklarını ancak nitelikli ve amaca yönelik grafik tasarım çalışmaları ile bilinçlendirilebileceklerini ortaya koymaktadır. Buradan hareketle, doğa koruma bilincinin kazandırılması için yapılan kampanyalarda kullanılan göstergelerin, sloganların bilgilendirici, uyarıcı olması yanında korumaya teşvik edecek bir nitelikte olması gerekmektedir. Kullanılan tipografik öğelerin okunur ve anlaşılır olması yanında tasarımda yer alan sembol ve imgelerin, renk, biçim gibi özelliklerininde göstergebilim açısından doğru analiz edilmesinin ve birbirleriyle anlamsal bir bütünlük içerisinde olmasının doğa koruma amaçlı kampanyaların etkililik düzeyini arttıracağı öngörülmektedir. Anahtar Kelimeler Biyolojik Çeşitlilik, Endemik Bitki illüstrasyonu, Çevre Kampanyaları

Abstract:
Environmental campaigns are activities aiming to be performed to increase the public awareness of biyodiversty and to preserve the endangered endemic species together with their habitats. It is a true factor that campaignes which are formed with an effective strategy, give the individuals positive attitudes and behaviors to protect the environment. The study report covers five subject title within positive factors of the completed surveys. In the first chapter, historical approaches in environmental conservation, biyodiversity in nature, their dissepearing process and the negative effects have been studied. Plants environmentally under high risk of extinct are iris, crocus, sternbergia, galanthus have been identified and considered to be given in advance due to importance of natural environments. As an application for the campaign, endemic 12 plants are studied in vectorial illustrations to expose physical specialties within the graphical work, these plant illustrations are used in graphical designs such as table and wall calendars, stickers, postcards, posters and book marks. In the second chapter under the idea of campaigns on preserving the biodiversity, national and international natural protection organizations are expedited, and examples from the campaigns held by natural protection organizations are analyzed in graphic design means. The third chapter consists of subtitles like; planning of advertisement based on communication process, analyses of target group, typography, usage of visualization and text, style and contents in advertisement campaigns. At this part graphic design problems of the materials used at campaign that was performed by natural protection organizations are examined, and items need to be taken in to consideration in graphic design used at efficient campaigns are researched in details.The fourth chapter is the offered introduction campaign's practice work andanalyses of these studies. At the final chapter, a survey was applied to a target group of 100 people from both instructors and students about the published table calendar expressed in the campaign according to the results of the 12 question graphic design evaluation survey created for endemic plants most likely to extinct ; people do not have enough knowledge on this topic thus qualified. Effective and creative graphic design works can encourage them and make them quite knowledgeable. According to this conclusion; indicators and slogans exposed in campaigns for natural preserve consciousness must be noticeable, educatable besides in a way to encourage the people to serve and protect is also needed. The full completeness of readable and understandable typographic elements, color and shape characteristics of symbols and precisely analyzed images existing in design are assumed to increase the impact of the natural preserve aimed campaigns. Key Words Biyodiversity, Endemic Plant Illustrations, Environmental campaigns