II. Abdülhamid'in Yıldız Sarayı: Mimari mekânlar ve dönemin fotoğraflardaki temsili
The Yıldız Palace of Abdulhamid II: Architectural places and their represantation in the photographs of the period
Yazar: DİLRUBA KOCAIŞIK
Danışman: DOÇ. DR. SEZA SİNANLAR USLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Abdülhamid II = Abdülhamid II ; Fotoğraf = Photograph ; Fotoğraf sanatı = Photography art ; Fotoğraf sanatı = Photography art ; Güzel sanatlar = Fine arts ; Milli saraylar = National palaces ; Mimari eserler = Architectural works ; Mimarlık tarihi = Architectural history ; Sanat tarihi = Art history ; Yıldız Sarayı = Yıldız Palace

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Osmanlı saraylarının son örneklerinden olan, özellikle Sultan II. Abdülhamid Dönemi'nde Sultan'ın hem evi hem de imparatorluğu yönetim merkezi olarak kullanılan Yıldız Sarayı'nı arşiv fotoğrafları aracılığıyla incelemek ve sarayı özgün haliyle anlamaya çalışmaktır. 
Tezimiz, Yıldız Sarayı'nın üzerine kurulmuş olduğu arazi ve bölgenin Antik Dönem, Bizans, Osmanlı ve özellikle II. Abdülhamid Dönemi'nde yoğunlaşarak son şeklini alan kullanım ve yapılaşma faaliyetlerinin tarihçesini, Sultan'ın tahttan indirilmesiyle başlayan tasfiye sürecini, Cumhuriyet Dönemi'ndeki kullanımları, Yıldız Arşivi'nin önemli bir parçasını oluşturan fotoğraf albümlerini, II. Abdülhamid'in fotoğrafa verdiği önemi, Yıldız Arşivi içerisinde Yıldız Sarayı'nı gösteren fotoğrafların belirlenmesini, bu fotoğraflardan seçilenlerin analizini kapsamaktadır.
Çalışmada Sultan II. Abdülhamid Dönemi'nde bir külliye gibi kurgulanan Yıldız Sarayı'nı oluşturan yapı elemanları, Saraya girişi sağlayan kapılar, avlular çevresinde şekillenen idari bölüm ve hususi bölüm, bahçeler ile çevre yapılar olmak üzere tasnif edilmiş, bunlar tarih ve sanat tarihi özellikleri açısından incelenmiştir. II. Abdülhamid Arşivi'ndeki Yıldız Sarayı fotoğrafları çekildiği yerler ve fotoğrafçılar açısından listelenmiş, bunlardan özellikle Yıldız Sarayı'nda gerçekleşen merasimlerden ve zamanla yok olan veya taşınan kültür varlıklarından örneklere ait fotoğraflar fotoğraf okuma yöntemiyle analiz edilmiştir.
Analizler yapılırken kullanılan materyallerin en önemlisi şüphesiz II. Abdülhamid Fotoğraf Koleksiyonu'nda yer alan arşiv fotoğraflarıdır. Ayrıca fotoğrafların içerik analizi için dönemi aydınlatan tarihi kaynaklardan yararlanılmıştır. Bu bilgilerle fotoğraflarda biçimsel olarak yer alan öğeler eşleştirilerek analizler tamamlanmıştır. Çalışmanın en özgün bölümü olan "Fotoğraf Analizleri" bölümünde birtakım yeni bilgilere ulaşılmıştır. 
Sonuç olarak Yıldız Sarayı'nı oluşturan yapılar topluluğu günümüze Sultan II. Abdülhamid Dönemi'ndeki özgün haliyle ulaşamamış, yıllar içinde çeşitli tasfiye, düzenleme ve tahsisler neticesinde Sarayın kaybedilen bütünlüğünü fotoğraflar aracılığıyla kavrama imkânı elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yıldız Sarayı, II. Abdülhamid, Fotoğraf, Fotoğraf Albümleri, Yıldız ve II. Abdülhamid, Osmanlı'da Fotoğrafçılık

Abstract:
The objective of this study is to examine Yildiz Palace through archive photographs and try to understand the palace in its authentic version as the palace is one of the last examples of Ottoman palaces and most particularly it was used both as the residence of the Sultan and the head office of the empire in Abdulhamid the II's reign.
The thesis consists of the history of the usage and activities of the area and the land on which Yıldız Palace was grounded from Ancient Period, Byzantine, Ottoman to the last form of the structure in Abdulhamid Period; the discharge process by the dethronement of the Sultan; the usage of the palace in republic period; photograph albums as the significant part of the Yıldız Archive; the importance Abdulhamid II places on photography;  identification of the photographs which show Yıldız Palace inside the Yıldız Archive; and the analysis of the selected photographs.
In this study, Yıldız Palace, built as a complex during Sultan Abdulhamid II's period, is was classified according to constructional components of the palace; entrance gates; governmental and private rooms around the courtyards; gardens with surrounding structures, and these are examined in terms of their historical and art history features. Yıldız Palace photographs in the Abdulhamid the II Archive are listed in respect of the places the photographs are taken and the photographers. The photographs, particularly chosen among Yıldız Palace photographs which exemplify the ceremonies in Yıldız Palace and cultural properties relocated or disappeared in time, are analysed with the method of photographic reading.
The most significant materials for the analysis are the archive photographs in the Albums of Abdulhamid II without doubt. Historical resources which enlighten the period are also used for the content analysis of the photographs. By these information, the visual elements of the photographs are matched and the analyses are completed accordingly. Some new information is found out in the most authentic part of the study, "The Photograph Analyses". 
In consequence, the group of the buildings belong to Yıldız Palace could not reach today with their genuine state as they were in Abdulhamid the II period, through the medium of photographs it is obtained the possibility to comprehend the integrity of the palace which has been lost as a result of various relocations, regulations and dispositions in years.
Key Words: Yildiz Palace, Abdulhamid II, Photograph, Photograph Albums, Yildiz and Abdulhamid II., Photography in Ottoman Period