Alkali topraklarda farklı gübreleme uygulamalarının bazı turunçgil türlerinde gelişme, verim ve kalite özelliklerine etkileri üzerinde araştırmalar
Investigations on the effects of different fertilizing applications in alkaline soil on the growth, yield and quality properties of some citrus cultivates
Yazar: MURAT GÜNERİ
Danışman: PROF.DR. ADALET MISIRLI
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Meyve özellikleri = Fruit properties ; Toprak = Soil ; Verim = Yield

Özet:
Arastırmada, farklı uygulamalar yapmak suretiyle, yüksek toprakpH'sının düsürülmesi ve bunun bitki gelisimi ve meyve kalitesineetkilerinin incelenmesi amaçlanmıstır. 2003-2005 yılları arasında Tarımsletmeleri Genel Müdürlügü (TGEM) - Dalaman isletmesindeyürütülen arastırmada tam verim çagındaki Valensiya portakal (Citrussinensis L.) ve NTERDONAT limon (Citrus limon L.) agaçlarımateryal olarak kullanılmıstır.Denemede kükürt, jips ve amonyum sülfat uygulamaları topraktan,%0.05 ve %0.1 dozlarındaki sitrik asit uygulamaları ise yapraktanyapılmıstır. Deneme parsellerinin toprak özellikleri ile sulamadakullanılan suyun kalite özellikleri belirlenmistir. Uygulamaları takibenagaçların fenolojik dönemleri, vejetatif gelisme özellikleri, meyve kaliteözellikleri, verim ile toprak, yaprak ve meyve besin element içeriklerianaliz edilmistir.Uygulamaların vejetatif gelisme parametrelerine etkisibakımından, jips uygulamalarının, gövde enine kesit alanını arttırdıgı,VItaç hacminde ise yıllara göre farklı sonuçlar verdigi görülmüstür.Amonyum sülfat uygulamasında ise taç hacminde artıs meydanagelmistir.Meyve rengi bakımından kükürt uygulaması ile daha iyi sonuçelde edilmistir.Uygulamaların toprak reaksiyonuna baglı olarak besinelementlerinin bitki tarafından alınabilirligi üzerindeki etkileridegerlendirildiginde, toprakta alınabilir Mn ve Cu'ın artıs; toplam N ilefaydalı fosfor ve degisebilir K, Ca, Mg ve Na'un azalıs egilimigösterdigi belirlenmistir. Zn ise yıllar ve toprak yapısı itibari ile farklısonuçlar vermistir. Topraktaki alınabilir Fe miktarı ile yaprak Mn ve Cumiktarı arasında olumsuz iliski bulunmustur.Toprak pH'sına yönelik karsılasılan sorunların giderilmesiamacıyla yürütülen bu çalısma sonucunda, pH'nın düsürülmesinde enetkili yöntemin elementel kükürt uygulaması oldugu sonucunavarılmıstır.Anahtar sözcükler: Turunçgiller, toprak pH'sı, vegetatif özellikler,meyve özellikleri, verimVII

Abstract:
The investigation has planned to make different applications forthe purpose of reducing the soil pH and to examine the effect of low pHon plant growth and fruit quality. This research was carried out in yearsof 2003, 2004, and 2005 in the General Directorate of AgriculturalFacilities (TIGEM)?Dalaman, and trees of Valencia orange (Citrussinensis L.) and Interdonat lemon (Citrus Lemon L.) in full fruitingseason were used as the material.Sulphur, gypsum, and ammonium sulphate were applied to soil,while % 0.05 and % 0.1 citric acid doses were applied on the leaves ofthe trees. Characteristics of plot soil and water that used on theinvestigation were identified. After applications, phenological terms,vegetative growing features, fruit qualities, yield and nutrient contents ofsoil, leaf and fruit were determined.Gypsium applications were increased trunk cross section areas butcrown volume was varried to the years in respect of the vegetatifVIIIdevelopment parameters of the applications. Crown volume wasincreased on the ammonium sulphate application.Better results were obtained from the sulphur applications on fruitcolor.When we evaluate the effects of applications on nutrient amountstaken by plants, take able Mn and Cu were increased; total N, effective Pand chance able K, Ca, Mg and Na were decreased. Zn has showeddifferences to the years and soil characteristics. There was a reversecorrelation between take able Fe quantity in soil and Mn and Cu quantityon leaves.As a result of this investigation on removing of soil pH problems,most effective application of reducing pH is elemental Sulphur.Key words: Citrus, soil pH, vegetative characteristics, fruitcharacteristics, yield.