3.molar gelişiminin kronolojik yaşla  ilişkisinin radyolojik olarak değerlendirilmesi
Radiological assessment of the association between third molar development and chronological age
Yazar: İMGE SAPANCI
Danışman: PROF. DR. PERUZE ÇELENK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2016
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Azı dişi-üçüncü = Molar-third ; Azı dişleri = Molar ; Diş kökü = Tooth root ; Dişler = Teeth ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Yaş tayini = Age determination

Özet:
Amaç: Diş yaşı tayininde kullanılan çeşitli yöntemler mevcuttur. Bu yöntemler genellikle üçüncü molar dişler hariç tutularak dişlerin gelişim evrelerini skorlama esasına dayanır. Bu nedenle üçüncü molar dişler hariç, diğer dişlerin gelişim evrelerinin tamamlandığı 15 yaşından sonra diş yaşı tayini yapmak zorlaşır. Bu çalışmada amacımız üçüncü molar dişlerin gelişim evreleri dahil edilerek yapılan diş yaşı tayininin kronolojik yaşla ilişkisini belirlemektir.
Materyal ve metod : 14-22 yaşları arasında 235 erkek ve 265 kadına ait panoramik grafiler retrospektif olarak incelendi. Sol alt üçüncü molar dişlerin gelişim evreleri Demirjian metoduna göre iki ayrı gözlemci tarafından değerlendirildi. Bu değerlendirmede üçüncü molar dişler A'dan H'ye kadar skorlandı. Belirlenen skorlar ile kronolojik yaş arasındaki ilişki değerlendirildi.
Bulgular: Gözlemci içi ve gözlemciler arası mükemmel uyum olduğu görüldü. Ki kare testine göre kronolojik yaş ve üçüncü molar diş gelişim evreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu. Kronolojik yaş ve diş gelişim evreleri arasındaki regresyon katsayısı r2= 0,7 olup aralarındaki korelasyon yüksek olarak belirlendi. Diş gelişim evrelerinin ortalama değerlerine bakıldığında, kadınlarda G evresine karşılık gelen ortalama yaş 18.48 iken, erkeklerde 17.70 olarak bulundu. G evresinde görülen bireylerin 18 yaş altında olma olasılığı erkeklerde % 69,7 olmasına karşılık; kadında bu olasılık %72,6'dır. H evresinde bireylerin ise 18 ve üstünde olma olasılığı erkekte %98,8; kadında %100 olarak bulundu.
Sonuç: Üçüncü molar dişler dahil edilerek yapılan diş yaşı tayini kronolojik yaşla uyumlu bulundu. Ancak üçüncü molar diş gelişimi farklı olabileceğinden, bu konuda her populasyona özgü çalışmalar yapılması gerekmektedir. 
Anahtar kelimeler : yaş tayini; diş yaşı tayini; 3. molar diş; Demirjian metodu

Abstract:
Aim: There are various methods used in dental age assessment. These methods are generally based on scoring the developmental stages of the teeth, third molars excluded. Thus, it gets difficult to assess dental age after the age of 15 when the teeth except third molars complete their developmental stages. In this study, our aim is to determine the correlation between dental ege assesment with including the developmental stages of third molars and chronological age.
Material and Method: Panoramic graphics of 265 women and 235 man, ages 14-21 were examined retrospectively. Developmental stages of the left lower third molar teeth were evaluated by two different observers according to Demirijan method. In this assesment third molar teeth were scored from A to H. The correlation between the scores and chronological age. 
Results: Excellent intra and inter observer accordance has been observed . Istatistically meaningful relationship between chronological age and  developmental stage of third molars has been found according to chi square test. Regression coefficient between chronological age and dental age developmental stages is r2 = 0,7 whilst correlation is considered as high. When considering the average values of dental age developmental ages, the average age was 18,48 which is corresponding to G stage among women, whereas 17,70 among men. Possibility of being under age of 18 of individuals in G stage is 69,7% in men, whereas 72,6% in women. Possibility of being at age of 18 or higher of individuals in H stage was founded as 98,8% in men, 100% in women.
Conclusion: Dental age assessment with including the third molar teeth was founded is compatible with chronological age. However due to dental development of third molar can differ, studies spesific to each population should be done in this subject. 
Key words: age estimation, dental age, third molar, Demirjian's method