Spor bilimleri alanında görev yapan akademisyenlerin bilgi teknolojisi kullanımına ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Examination of the opinions of academics working in the field of sports sciences regarding the use of information technology
Yazar: ZAFER GAYRETLİ
Danışman: PROF. DR. AKIN ÇELİK
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Spor = Sports

Özet:
Günümüzde teknolojinin eğitim ve öğretimde kullanımının artması yükseköğretim kurumlarında daha etkili ve verimli bir öğrenme ortamının oluşmasını sağlamıştır. Teknoloji kullanımının bu etkisinden dolayı akademisyenlerin çağa ayak uydurarak daha verimli eğitim ve öğretim ortamları oluşturması eğitim kalitesini arttıracaktır. Özellikle spor bilimleri alanında teknolojinin kullanımına gereksinim artmış ve bu doğrultuda alanda çalışan akademisyenlerin teknolojiyi kullanma becerileri önemli hale gelmiştir. Bu doğrultuda araştırmanın amacı spor bilimleri alanında görev yapan akademisyenlerin eğitim-öğretim faaliyetlerinde bilgi teknolojisi kullanımına ilişkin görüşlerinin incelenmesidir.
Araştırma, nicel ve nitel araştırma yaklaşımlarının birlikte uygulandığı karma araştırma yaklaşımlarından açımlayıcı sıralı desen ile kurgulanmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda, ilişkisel tarama modeli; nitel boyutunda ise özel durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda evreni Türkiye'de spor bilimleri alanında görev yapan toplam 2515 akademisyen oluşturmuş; örneklem grubunda ise, Türkiye'nin yedi bölgesinde ve dört farklı bölümünde spor bilimleri alanında görev yapan 374 akademisyen yer almaktadır. Araştırmanın nitel boyutunda ise nicel verilerin analizi sonucunda yedi bölge, dört bölüm ve iki cinsiyet faktörüne bağlı olarak 56 akademisyen çalışma grubuna dâhil edilmiştir.
Araştırmanın veri toplama sürecinde Davis (1989) tarafından geliştirilen "Teknoloji Kabul Modeli"ne Ursavaş (2014) tarafından dış değişkenler dâhil edilerek genişletilmiş "Öğretmen Teknoloji Kabul ve Kullanım Ölçeği (Ö-TKKÖ)", araştırmacı tarafından yapılan araştırmalar sonucunda belirlenen sorulardan oluşan "Kişisel Bilgi Formu" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS 25.0 paket programı kullanılmış ve verilerin çözümlenmesi sürecinde t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre spor bilimleri akademisyenlerinin bilgi teknolojisi kullanımlarında cinsiyet ve görev bölgesine göre anlamlı farklılık gözlenememiştir. Yaş değişkenine göre, ölçek ile algılanan kullanışlılık, algılanan kullanım kolaylığı, kullanıma yönelik tutum, davranışsal niyet, algılanan eğlence, öz yeterlik, teknolojik karmaşa ve kaygı faktörlerinde anlamlı bir farklılık tespit edilirken, diğer faktörlerde anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Hizmet yılı değişkenine göre, ölçek ile algılanan kullanışlılık, algılanan kullanım kolaylığı, kullanıma yönelik tutum, algılanan eğlence, öz yeterlik, teknolojik karmaşa ve kaygı faktörlerinde anlamlı farklılık tespit edilirken, diğer faktörlerde anlamlı farklılık görülmemiştir. Bölüm değişkenine göre, algılanan kullanım kolaylığı ve kaygı faktörlerinde anlamlı farklılık tespit edilirken, ölçek ile diğer faktörlerde anlamlı farklılık görülmemiştir. Hizmet içi eğitim değişkenine göre, ölçek ile algılanan kullanım kolaylığı, davranışsal niyet, kolaylaştırıcı durumlar, algılanan eğlence, öz yeterlik, uygunluk ve öznel norm faktörlerinde anlamlı farklılık tespit edilirken, diğer faktörlerde anlamlı farklılık görülmemiştir. Teknolojik araç ve gereç kullanım sayısın değişkenine göre, ölçek ile algılanan kullanım kolaylığı, kolaylaştırıcı durumlar, algılanan eğlence, öz yeterlik, kaygı ve öznel norm faktörlerinde anlamlı farklılık tespit edilirken, diğer faktörlerde anlamlı farklılık görülmemiştir. Teknoloji kullanım düzeyi değişkenine göre, ölçek ile tüm faktörlerinde anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel bölümünde ise, spor bilimleri akademisyenlerinin bilgi teknolojisi kullanımına yönelik genel anlamda olumlu görüşlere sahip oldukları, eğitim-öğretim sürecinde kullanılması, üniversitelerin altyapı olanaklarının iyileştirilmesi, hizmet içi eğitimlerle desteklenmesi ve kullanımının teşvik edilmesi gibi görüş bildirdikleri görülmüştür.

Abstract:
The increasing use of technology in education has resulted in more effective and efficient learning environments in higher education institutions. Due to the impact of technology use, academics need to adapt to the times and create more productive teaching and learning environments, which will enhance the quality of education. In particular, the need for technology use has increased in the field of sports sciences. As a result, the technological skills of academics working in this field have become important. In this regard, the research aims to examine the opinions of academics working in the field of sports sciences regarding the use of information technology in educational activities. 
The research was designed with an explanatory sequential design, which is one of the mixed research approaches in which quantitative and qualitative research approaches are applied together. In the quantitative dimension of the research, the relational survey model was used, while the qualitative dimension employed the case study method. The population of the quantitative dimension of the research consisted of a total of 2515 academics working in the field of sports sciences in Turkey, and the sample group consisted of 374 academics working in sports sciences in seven regions and four different departments in Turkey. In the qualitative dimension of the research, 56 academics were included in the study group based on the factors of seven regions, four departments, and two genders, as determined by the analysis of quantitative data. 
The "Technology Acceptance Model" developed by Davis (1989) and extended by Ursavaş (2014) by including external variables, the "Teacher Technology Acceptance and Use Scale (TTAUS)" consisting of questions determined through the researcher's own research, the "Personal Information Form," and the "Semi-Structured Interview Form" were used in the data collection process of the research. The SPSS 25.0 package program was used for the analysis of quantitative data, and t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) tests were employed in the data analysis process. Content analysis technique was used for the analysis of qualitative data. According to the findings of the research, no significant difference was observed in the use of information technology by sports science academics based on gender and duty region. With regard to the age variable, a significant difference was found in the perceived usefulness, perceived ease of use, attitude towards use, behavioral intention, perceived enjoyment, self-efficacy, technological complexity, and anxiety factors, while no significant difference was observed in other factors. With regard to the service year variable, a significant difference was found in the perceived usefulness, perceived ease of use, attitude towards use, perceived enjoyment, self-efficacy, technological complexity, and anxiety factors, while no significant difference was observed in other factors. With regard to the department variable, a significant difference was found in the perceived ease of use and anxiety factors, while no significant difference was observed in other factors. With regard to the in-service training variable, a significant difference was found in the perceived ease of use, behavioral intention, facilitating conditions, perceived enjoyment, self-efficacy, compatibility, and subjective norm factors, while no significant difference was observed in other factors. With regard to the variable of the number of technological tools and equipment used, a significant difference was found in the perceived ease of use, facilitating conditions, perceived enjoyment, self-efficacy, anxiety, and subjective norm factors, while no significant difference was observed in other factors. With regard to the variable of technology usage level, a significant difference was found in all factors. In the qualitative part of the research, it was observed that sports science academics had generally positive opinions regarding the use of information technology, and they expressed views such as its use in the education-teaching process, improvement of infrastructure facilities in universities, support through in-service training, and promotion of its.