Renk körlüğünün tanısına yönelik yeni bir arayüz
A new software for diagnostics of color-blindness
Yazar: MURAT IŞIK
Danışman: PROF. DR. CEMİL ÖZ
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Bilişim Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Renk körlüğü, özellikle erkek nüfusu arasında yaygın olan bir görme kusurudur. Belirli meslek dallarında çalışma yeterliliği veya bazı belge ve sertifikaların temininde renk körlüğü testinden başarılı olma zorunluluğu bulunmaktadır. Ancak bu testlerin geçerliliği ve doğruluğu büyük bir tartışma konusudur. Günümüzde yaygın olarak kullanılan Ishihara renk körlüğü testi deneklerin renk körü olup olmadıklarını sadece pozitif/negatif anlamında ölçen testler olup yaklaşık yüz yıl önceki teknolojik gelişmişliğe sahiptir. Bununla beraber, renk körlüğü konusunda literatürde yer almış diğer çalışmalarda önerilen birçok test; geçersiz ölçüm yöntemi, süre olumsuzlukları veya doğruluklarının yeterli olmaması gibi nedenlerden dolayı Ishihara testi kadar pratik ve yaygın kullanım alanı bulamamaktadırlar.
Günümüzde hassasiyet ve görüntü kaliteleri oldukça tatminkâr seviyelere gelen ekranlar ve bu ekranları süren yüksek performanslı donanımlar, hafif-ergonomik kasalar, düşük maliyetler ve gelişmiş bilişim altyapıları sebebiyle kişisel bilgisayarların, dizüstü bilgisayarların veya tabletlerin renk körlüğü testlerinde kullanılmasının teknolojik olarak mümkün hale gelmiştir.
Bu tez çalışmasının amacı, renk körlüğünün detaylı tanısına yönelik yeni bir test yazılımının geliştirilmesidir. Geliştirilen yeni test sayesinde mevcut ve yaygın kullanılan renk körlüğü testinde; renk paletlerinden ve ortam şartlarından kaynaklanan olumsuzlukların önüne geçilmesi hedeflenmiştir. Ayrıca deneklere uygulanan testler ve bu testlere ait kişisel veriler bir bilişim ortamında potansiyel araştırma ve analiz işlemlerine uygun olacak şekilde depolanmıştır. Bunun yanı sıra, yeni testin bilgisayar ortamında hazırlanmasıyla, mevcut olan renk körlüğü testlerine nazaran; testin taşınması, çoğaltılması, kullanılması, sonuç verilerinin çok daha kolay saklanması ve bu verilere çok daha kolay erişilmesi hedeflenmiştir. Bu sayede renkli görme kusuru açısından hastalardan elde edilen verilerle analiz çalışmalarının çok daha kolay yürütülmesi amaçlanmıştır.
Yeni test dört aşamada gerçekleştirilmiş ve her aşaması denekler üzerinde uygulanmıştır. Çalışma grubu 111 renkli görme kusuru bulunan ve 137 normal renkli görme yetisine sahip, toplam 248 kişiden oluşmaktadır. Ishihara testlerine kıyasen yeni test, deneğin sadece 'renkli görme' yetisinin olup/olmadığının tanısında %100 duyarlılık ve %100 özgüllük elde edilmesinin yanı sıra deneğe hangi renk tonlarına karşı kusurlu olduğunun da yaklaşık olarak gösterilmesi sağlanmıştır. Ayrıca testten elde edilen verilerin bulanık mantık yaklaşımı ile hazırlanan bir algoritmada analiz edilerek deneğin renk körlüğü kusuru olup olmadığının tanısı gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
Colour-blindness is a vision deficiency that is prevalent on male populations. A successful colour-blindness test score is necessary in some particular professions or obtaining some certificates. However, the validity and accuracy of these tests are controversial. Ishihara colour-blindness tests, which have almost one-century background, are being used widespread to discriminate the subjects whether they have colour deficiency or not as simple as in positive/negative logic. However, the rest of the methods related to colour blindness in the related literature have not been popular since they infer some drawbacks such as invalid test equipment, time-consuming features and inadequate accuracy.
Nowadays even personal computers having modern display technologies with high performance hardware, light and ergonomic casings, low cost parts and along with advanced information systems enable colour-blindness tests applying on them feasible.
The aim of this thesis is to improve a novel colour-blindness tests which gives a detailed result about the colour that an individual cannot see besides just classifying whether the individual is colour-blind or not. With the benefits of the new test, it has been aimed to preclude that the flaws inflicted by colour plates commonly used and ambient light. All the results and demographic information gathered from the individuals have been properly stored for further studies and analyses. Additionally, the new test, developed as a computer-based test compared to conventional tests, became more portable, easier to use and has many advantageous over others especially when data storage and analysis capabilities are concerned.
The new test has designed in four phase and all the phases have been applied on individuals. 111 individuals having colour vision deficiency and 137 individuals having normal colour vision have been participated to this thesis. In the name of just diagnosis if the individual is colour blind, the new test has achieved 100% specify and 100% sensitivity. With the final phase of the new test, it has been enabled to diagnosis of an individual in a detailed way and reveal the colour deficiency of each individual in terms of colour tones besides just classifying if the individual is colour blind. Furthermore, a fuzzy logic algorithm has been used to determine if the individuals has colour vision deficiency.