Rıchard Brautıgan'ın Babil'i Düşlemek-Özel Bir Dedektif Romanı 1942, Big Sur'un Güneyli Generali ve Kürtaj-Tarihi Bir Aşk Romanı 1966 adlı eserlerinde postmodern uzam
Postmodern space in Richard Brautigan's novels
Yazar: ÜLFET DOĞAN ARSLAN
Danışman: PROF. DR. MUKADDER ERKAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Amerikan Kültürü ve Edebiyatı = American Culture and Literature ; İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Language and Literature

Özet:
XVIII. yüzyılda İngiltere'de başlayıp çok kısa bir süre içerisinde dünyaya yayılan Sanayi Devrimi, beraberinde büyük toplumsal değişimler getirmiş, Batı toplumunu monarşiden demokrasiye, dinsellikten materyalizme, aristokratik beğeniden endüstriyel girişimciliğe taşımıştır. Sanayileşme ile artan üretim faaliyetlerinin çekim gücü, kırsaldan kente doğru hızlı bir göçe sebep olmuş, mimari çevre de bu yoğun göç hareketi doğrultusunda yeniden şekillenmek durumunda kalmıştır. Orta Çağ ve Rönesans'ın kendine has bir kimliğe sahip küçük kentleri yerini büyük nüfusları barındıran banliyölere ve modern metropollere bırakmıştır. Fakat kentlerin değişen demografik yapısına ayak uydurmaya çalışan birey, sanayileşmeye koşut olarak gelişen ve standartlaşarak birbirinin aynısı haline gelen kentsel uzamlarda kendine yabancılaşmaya başlamış, kentlere hâkim olan tüketim kültürünün yarattığı illüzyonlar ve gelişen teknolojinin sunduğu sanal platformlar sebebiyle de gerçeklik algısını yitirmeye başlamıştır. Dolayısıyla kapitalist sitemin kentlerde yarattığı baskıcı tutum, uzam kavramının salt matematik, mimarlık veya coğrafya gibi sayısal veriler ve koordinatlar sistemi üzerinden anlaşılabilecek bir konu olmadığını göstermiş, uzamın felsefe, sosyoloji, psikoloji, siyaset bilimi, iktisat, kültür çalışmaları, edebiyat, antropoloji, gibi daha birçok beşeri bilimin inceleme alanına dâhil olduğu anlaşılmıştır. 1970'li yıllarda ortaya çıkan uzamı yeniden kavramaya dair bu girişim, "Uzamsal Dönüş" olarak adlandırılmış ve birçok düşünürün farklı açılardan uzamı yeniden yorumlamasına olanak tanımıştır. 
	Bu tez çalışması, disiplinler arası bir boyut kazanan uzam kavramını, Richard Brautigan'ın Babil'i Düşlemek- Özel Bir Dedektif Romanı 1942, Big Sur'un Güneyli Generali ve Kürtaj- Tarihi Bir Aşk Romanı 1966 adlı seçilmiş üç romanı üzerinden irdelemeyi amaçlamaktadır. Eserleri incelemeye tabi tutulacak olan Brautigan, 1960'lar sonrası bir karşı kültür hareketi olarak ortaya çıkan Beat kuşağı yazarlarından olup, dönemin tüketim kültürünü eleştirmesi ve kullandığı postmodern roman teknikleri ile dikkat çekmektedir. Yazar, eserlerinde karşımıza çıkan kendine yabancılaşmış, topluma uyum sağlayamayan, gerçeklik algısı yerinden edilmiş karakterleri ile kapitalist sistemin birey üzerinde kurduğu baskıyı eleştirmiş ve yarattığı şizo-göçebe karakterlerinin hem fiziksel hem de mental yolculukları aracılığı ile de postmodern toplumlarda bireylerin kendilerini güvende hissedebilmek için yarattığı "aradalık uzamlarını" tartışmaya açmıştır. Bu sebeple bu çalışmada, yazarın adı geçen üç eserinde şizofren karakterler aracılığı ile yaratılan kaçış alanlarının, postmodern uzam algısına yeni bir boyut kazandıran Gilles Deleuze ve Felix Guattri'nin "şizo-göçebe", "pürtüklü uzam" ve "kaygan uzam", Michel Foucault'nun "heterotopya", Jean Baudrillard'ın "hipergerçeklik" kavramsallaştırmaları üzerinden değerlendirilmeye açılması amaçlanmaktadır.

Abstract:
The Industrial Revolution, which started in England in the 18th century and spread all around the world in a very short time, brought great social changes with itself and carried the Western society from monarchy to democracy, from religion to materialism, from aristocratic taste to industrial entrepreneurship. The fascination of production activities that increased with industrialization caused a rapid migration from rural to urban areas and the architectural environment had to be reshaped in accordance with this intense movement of migration. Small cities of the Middle Ages and the Renaissance with their own unique identity gave place to suburbs and modern metropolises which have large populations. However, the individual trying to keep up with the changing demographic structure of the cities started to alienate himself in the urban spaces that developed in parallel with industrialization and became similar to each other by standardization, and began to lose his perception of reality because of the illusions created by the consumption culture that dominates the cities and the virtual platforms offered by the developing technology. Therefore, the oppressive attitude created by the capitalist system in the cities has shown that the concept of space is not a subject that can be understood only through numerical data and coordinates system as in mathematics, architecture or geography, but it has been understood that space is also included in the field of many humanities such as philosophy, sociology, psychology, political science, economics, cultural studies, literature, anthropology. This attempt to reconceive of space, which emerged in the 1970s, was called as "Spatial Turn" and allowed many thinkers to reinterpret space from different perspectives.
	This thesis aims to examine the concept of space, which has gained an interdisciplinary dimension, through Richard Brautigan's three selected novels, Dreaming of Babylon - A Private Eye Novel 1942, A Confederate General from Big Sur and The Abortion - An Historical Romance 1966. Brautigan, whose works will be examined, is one of the writers of the Beat generation that emerged as a counterculture movement after the 1960s, and draws attention with her criticism of the consumption culture of the period and the postmodern novel techniques he used. The author criticizes the pressure of the capitalist system on individual by the alienated characters in his works who cannot adapt to the society and lost the perception of reality, and he also brings "in-between spaces" into question which are created by his schizo-nomad characters through both their physical and mental journeys in order to feel safe themselves in postmodern societies. For this reason, in this study, it is aimed to be evaluated the escape areas created by the schizophrenic characters in the three works of the author through Gilles Deleuze and Felix Guattri's "schizo-nomad", "striated space", "smooth space", Michel Foucault's "heterotopia", Jean Baudrillard's "hyperreality" conceptualizations which add a new dimension to the perception of postmodern space.