Ordu–Ünye kentsel sit alanı koruma sorunları, önerileri ve Rasim Sırmabıyık evi koruma önerisi
Conversation matters and suggestions for Unye urban protected area and conversation suggestions  for Rasim Sirmabiyik dwelling
Yazar: AYŞE ÜMMÜHAN FİDAN ARGAN
Danışman: PROF. DR. NADİDE SEÇKİN
İstanbul Kültür Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Tarihi ve Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Ünye tarihi kent merkezinde gerçekleştirilen bu çalışma ile geleneksel kent dokusunda yer alan korunması gerekli yapıların tarihi ve mimari açıdan incelenerek mevcut durumlarının tespiti ve belgelenmesi ile geçirdikleri değişim ve bozulmaların değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Konu bu doğrultuda ele alınarak Ünye tarihi kent dokusunun koruma yaklaşımlarının belirlenmesi için öneriler geliştirilmiştir.
"Ünye Kentsel Sit Alanı Sorunları, Öneriler ve Rasim Sırmabıyık Evi Koruma Önerisi" adını taşıyan bu tez çalışması, yedi bölümden oluşmaktadır. 
	Birinci bölümde: çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi açıklanmaktadır. Bu bağlamda, Ünye'deki özgün fiziksel oluşumların korunması ve değerlendirilmesi için gerekli olan tespit, analiz, belgeleme ve sentez çalışmaları yapılmıştır.
	İkinci bölümde; Ünye'nin konumu ile tarihsel, fiziksel ve coğrafi özellikleri anlatılmıştır. Ünye isminin kökeni, kentin sosyo-kültürel ve ekonomik gelişimi ele alınmıştır.Ayrıca, liman ve ulaşım konusu incelenmiştir.
	Üçüncü bölümde; çalışma alanını çevreleyen ulaşım aksları tanımlanmış, seçim nedenleri ve özellikleri açıklanmıştır.  Ünye'de ilk koruma çalışmalarının başlangıcı araştırılmış olup, kente karakterini veren anıtsal yapılar ve geleneksel mimari tanıtılmıştır.  Çalışma alanındaki yapılar işlevsel dağılım, kullanım durumu, strüktür ve malzeme durumu, yapı malzemesi, tarihi dönem, tarihi değerlilik durumu gibi analizlerle incelenmiş ve değerlendirilmiştir.
	Dördüncü bölümde; Ünye'de sivil mimari örneği Rasim Sırmabıyık evi araştırılmış; konum, mimari özellikler, malzeme ve yapım tekniği ile koruma sorunları bakımından ele alınarak incelenmiştir.
	Beşinci bölümde; konut, ticaret, turizm talebi ve doğal afetler gibi etkenlerin kentsel dokuda meydana getirdiği değişimlere değinilmiştir. Kayıtlı arşiv belgeleri ve eski fotoğraflar ışığında; 1914 tarihinden başlayıp günümüze kadar Ünye kentinin nasıl bir değişim süreci geçirdiği tespit edilmiş ve bu değişim, koruma yaklaşımı açısından açıklanmıştır. 
	Tarihi, doğal ve fiziksel çevrenin durumu ve korunma durumu çözümlenmeye çalışılmış, bu değerlendirmede çağdaş koruma yaklaşımına uygun kentsel mekan kullanımı ve gelişimi esas alınmıştır. Bu bağlamda; kentsel doku, tek yapı ve yasal sürece ilişkin öneriler getirilmiştir. Bu çerçeve içerisinde bölgenin devamlılığını sağlayacak uygun yaklaşımların seçilmesine özen gösterilmiştir.
	Altıncı ve son bölümde;  analiz, tespit ve çalışmaların neticesinde ulaşılan sonuçlara değinilmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda alınan koruma kararlarıyla Ünye kent merkezinin tarihsel ve kültürel değerleri ile korunarak gelecek kuşaklara aktarılması hedeflenmiştir.

Abstract:
With this study  carried out   in Ünye  historical city centre ,Being evaluated of variation and deteriorations   with being documented  and identified of  current situations by being analyzed  in terms of historical  and architectural  of artefacts required  to be preserved  taking part in conventional  urban fabric has been aimed . The subject has been taken into consideration in this direction and proposals  have been brought forward in order to determine the conservation approaches of Unye historical urban fabric.
           This thesis  study named "Ünye  Urban Protected Area  Affairs, Suggestions and Conservation Suggestions  for Rasim  SIRMABIYIK  Dwelling" consists of  seven chapters.
           In the first chapter, The goal, scope  and  method of the study  has been explained .In this regard, Detection, analysis, documentation and synthesis  studies required for the conservation and evaluation of the unique physical formations in Ünye have been carried out
           In the second chapter, Historical, physical  and geographic properities and location of Ünye  have been  stated. The origin of name "Ünye" and socio-cultural and economic  development of city  has  also been adressed. In addition, port and transportation matters have been examined.	 
           In the third chapter, Transportation  axes surrounding the area of study  have been defined. Then, selection reasons  and features of them have been  explained. After being investigated the  origin of time of  first conservation  studies  in Ünye ,Conventional architecture  and monumental structures giving to character to Ünye  have been identified. Next, The artefacts in study area  have been examined and  evaluated  with the series of analysis like functional distribution, usage case, structure and material case, building material, historic period, the case of historical worthiness.         
            In the fourth chapter, Rasim SIRMABIYIK Dwelling, an example  of Civil Architecture in Ünye, has been  analyzed. Then, it   has  been analysed  with regards to location, architecture  features, material and construction  practise and conservation matters.       
            In the fifth chapter,It has been  regarded that the factors like dwelling ,commerce, tourism  demand  and natural disasters  brought about  changes   in urban fabric. In consideration  of archive  documents  on record  and old pictures, It has been   identified how the city  of Ünye  has a period  of change  from 1914  until today and this change  has been  explained  in the way of  conservation approach.          
            Affairs  and conservation of historical and natural  environment  has been  tried to be analyzed. Use and development of the urban space in line with the modern conservation approach has been taken as a basis. In this context, Suggestions concerning with urban fabric, unique artefact and legal process  has been reported. Within this framework, It has been paid strict attention to be selected appropriate approaches  to ensure the continuity of  the region.        
            In the sixth and last section, the results reached in the context of analysis, determination and studies have been mentioned.As a result of the researches carried out, with protection orders, it has been  aimed to be transfered  it to future generations  by being protected with historical and cultural values of Ünye city centre.