Otizm spektrum bozukluğu tanısı almış bireylerin tipik gelişim gösteren kardeşlerine karşı annelerinin tutumlarının incelenmesi: Balıkesir örneği
Examining the attitudes of mother's towards typically developing siblings of individuals diagnosed with autism spectrum disorder: A case study in Balıkesir
Yazar: MELİS GÜN BARIŞ
Danışman: PROF. DR. EBULFEZ SÜLEYMANLI
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma, Balıkesir'de yaşayan ve Otizmli Bireyleri Destekleme Vakfı'na (OBİDEV) devam eden 14 Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan birey annesi ile görüşülmüş olup annelerin tipik gelişim gösteren çocuklarına karşı tutumlarını tespit etmek amacı ile nitel araştırma yönteminin gözlem ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniklerinden yararlanılarak gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırmada, çalışma grubuna araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış sorular sorulmuştur. Bu sorular: Demografik bilgiler, otizm spektrum bozukluğu olan bireyler, aile, kültür, benlik saygısı, annelerin tutumları ve çocuk yetiştirme pratikleri olarak belirlenmiştir. Görüşmeler ses kaydı yapılarak gerçekleştirilmiş olup, ses kaydına katılımcıların izni ile başlanmıştır. Katılımcılardan elde edilen veriler tematik olarak kodlanarak verilerin analizi araştırmacının doğrudan kendisi tarafından yapılmıştır. Araştırma sonucunda, annelerin daha önce OSB ile ilgili herhangi bir bilgisi olmadığı, toplum tarafından hala OSB'nin tam olarak anlaşılmadığı, kültürün çocuk yetiştirme sürecinde çok fazla etkili olmadığı görülmüştür. Yine, annelerin tipik gelişim gösteren çocuklarına karşı tutumlarının OSB'li çocuğuna göre daha otoriter, ihmalkâr ve aşırı hoşgörülü anne baba tutumlarına sahip olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, annelerin tipik gelişen çocuklarından gelecekte akademik olarak ve OSB'li kardeşlerine göz kulak olma gibi beklentileri olduğu anlaşılmıştır. Annelerin gelecekte, OSB'li bireylerden beklentileri ise kendi kendine hayatına idame ettirebilmesi ve toplum içine karışabilmesini beklediği gözlemlenmiştir.

Abstract:
This research, conducted with 14 mothers Autism Spectrum Disorder (ASD) residing in Balıkesir and participating in the Autism Support Foundation (OBİDEV), utilized qualitative research techniques such as observation and semi-structured interviews to determine the attitudes of mothers towards their typically developing children. The research included semi-structured questions prepared by the researcher on Demographic Information, Individuals with Autism Spectrum Disorder, Family, Culture, Self-Esteem, Parents' Attitudes, and Child Rearing Practices. The interviews were recorded with participants' permission, and the obtained data were thematically coded and analysis of the data was made by the reseacher herself. The findings revealed that mothers lacked prior knowledge about autism, society still had incomplete understanding of autism, and cultural influence was not significantly impactful in the child-rearing process. Moreover, mothers exhibited a more authoritative parenting style or neglectful and excessively permissive parenting style toward their typically developing children compared to their attitude towards their autistic children. In conclusion, mothers had expectations for their typically developing children in terms of future academic success and monitoring their autistic siblings. Expectations for future autistic individuals included the ability to sustain a self-sufficient life and integrate into society.