Okulöncesi dönem 6 yaş çocuklarının benlik algıları ile bilişsel performansları arasındaki ilişki
The relationship between the self-perception and the cognitive performance of 6-year-old pre-school children
Yazar: BURCU DÜNDAR
Danışman: YRD. DOÇ. TAMER ERGİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik algısı = Self perception ; Bilişsel davranışlar = Cognitive behaviours ; Bilişsel değerlendirme sistemi = Cognitive assessment system ; Bilişsel gelişim = Cognitive development ; Demografik değişkenler = Demographic variables ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Performans = Performance ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Araştırmada, okulöncesi dönem 6 yaş çocuklarının benlik algıları ile bilişsel performansları arasındaki ilişki ile; benlik algıları ve bilişsel performansları çeşitli demografik değişkenlere göre incelenmiştir.Araştırmada 6 yaş çocuklarının bilişsel işlemleri, Bilişsel Değerlendirme Sistemi (Cognitive Assessment System-CAS); benlik algıları Demoulin Çocuklar için Benlik Algısı Ölçeği (DSCDS) ile ölçülmüş, örneklemin demografik bilgileri araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu'yla toplanmıştır. Araştırma örneklemi; 2008-2009 eğitim öğretim yılında özel ve devlet anaokullarına giden toplam 280 çocuktan oluşmuştur.Elde edilen verilerin analizinde SPSS 15.0. paket programı kullanılmıştır. 6 yaş grubu çocuklarının benlik algıları ve bilişsel performansları arasındaki ilişkilerin ortaya konmasında Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Matrisi; örneklemin benlik algıları ile bilişsel performanslarının çeşitli demografik değişkenlere göre incelenmesinde İlişkisiz Grup T Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Post- Hoc LSD Testi ile Kruskal Wallis Testi ve Mann Whitney U Testi kullanılmıştır.Araştırma sonucunda 6 yaş grubu çocukların Dikkat, Eşzamanlı Bilişsel işlemler, Ardıllık ölçekleri ve CAS toplam puanları ve benlik puanları arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu bulgusuna ulaşılmış fakat Planlama Ölçeği ile Benlik algısı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Öğretmen Algısına göre benlik algısı puanlarının bazı bilişsel işlem alanları ile ilişkili olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Ayrıca CAS Puanları ile yaş, okul türü, anne-baba eğitim durumu, annenin çalışma durumu, kardeş sayısı, doğum sırası, okulöncesi eğitime devam etme süresi, okulöncesikurumdan önce ilgilenen kişi, sınıfta disiplin sorunu yaşayıp yaşamama durumu arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiye rastlanmıştır. DSCDS Puanları ile yaş, okul türü, kardeş sayısı, sınıfta disiplin sorunu yaşayıp yaşamama durumu arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiye rastlanmıştır. Öğretmen algısına göre DSCDS Puanları ile sadece yaş değişkeni arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiye rastlanmıştır.Anahtar Sözcükler: Benlik, Benlik algısı, Bilişsel gelişim, Okul öncesi, 6 Yaş

Abstract:
In the study, the relationship between the self-perception and the cognitive performance of 6-year-old pre-school children were investigated with regard to demographic variables.For the study, the cognitive processes of 6-year-old children were measured using Cognitive Assessment System-CAS, while their self-perception was measured with the DeMoulin Self-Concept Developmental Scale (DSCDS). The demographic information of the study was collected via the Personal Information Form developed by the researcher. The sample of the study was comprised of 280 children who frequented private and public kindergartens in 2008-2009 academic year.SPSS 15.0 was applied for the analysis of the data collected. Pearson Product-Moment Correlation Matrix was used to demonstrate the relation between self-perception and cognitive performance of 6-year-old children. Independent Group T Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Post-Hoc LSD Test, Kruskal Wallis Test and Mann Whitney U Test were applied for the analysis of self-perception and cognitive performance of the sample with regard to demographic variables.As a result of the study, a finding was reached regarding a positive relation between Attention, Simultaneous Cognitive Processes, Succession Scales and CAS total scores and Self scores; however, no significant relation between Planning Scale and Self-perception was observed. It was found that self-perception scores regarding Teacher Perception were related to certain fields of cognitive process. Furthermore, statistically significant relationship was observed between CAS scores and age, school type, educational level of parents, mother?s work status, number of siblings, birth sequence, duration of attendance to pre-school education, individual responsible for care before pre-school institution and in-class disciplinary status. The relation between DSCDS scores and age, school type, number of siblings and in-class disciplinary status was found statistically significant. According to Teacher Perception a statistically significant relationship was found between DSCDS scores and only the age variable.Keywords: Self, Self-perception, Cognitive development, Pre-school, 6-year-old