Sergey Grigoryeviç Klyaştornıy'ın hayatı (1928-2014) ve İslam öncesi Türk tarihine dair çalışmaları
Sergey Grigoryevich Klyashtorny's life (1928-2014) and studies on pre-Islamic Turkish history
Yazar: PINAR DOĞAN
Danışman: PROF. DR. İLYAS KEMALOĞLU
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyografi = Biography ; Tarih = History
Dizin: Türk tarihi = Turkish history

Özet:
Sergey Grigoryeviç Klyaştornıy, Rus ve Türk tarihi başta olmak üzere dünya tarihinde önemli bir yere sahip olan tarihçi, araştırmacı ve Türkolog'dur. Eski Türk tarihi ve kültürüne dair fikirlerin inşasında önemli bir isim olan Klyaştornıy Rusya Bilimler Akademisi Doğu El Yazmaları Fakültesi'nde öğrenim gördü. S. E. Malov, A. N. Bernştam, V. M. Jirmunskiy ve A. N. Kononov gibi isimlerin derslerine katıldı ve Türk tarihi ile filolojisi alanlarında uzmanlık kazanarak fikir hayatının temelini oluşturdu. 1947-2003 yılları arasında katıldığı ekspedisyonlar sayesinde eski Türk devletlerinin ve boylarının yazıtlarını inceleme ve okuma şansı yakaladı. Özellikle Bugut, Terhin, Tes gibi eski Türk yazıtlarının dünyaya tanıtılmasında büyük bir rol oynadı.  
Klyaştornıy'ın bilimsel çalışmalarının temelinde Türk dili konuşan halkların tarihi ve Türk dilinin serüveni, Türk kültürü ve inanç sistemi vardır. Aynı zamanda eski Türk runik yazıtları ve eski Türk el yazmaları üzerinde de önemli çalışmaları mevcuttur. Türkologiçeskiy Sbornik, Mongolica, Pismennıe Pamyatniki i Problemı İstorii Kulturı Narodov Vostoka ve Manuscripta Orientalia gibi birçok süreli yayında makaleler yayımlamış ve fikirlerini aktarmıştır. Onun hayatı hakkında sınırlı sayıda makale ele alınmış olsa da eserleri ve fikirleri hakkında kapsamlı bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmada Rus Türkolojisi'nin önde gelen isimlerinden biri olan Sergey Grigoryeviç Klyaştornıy'ın hayatı, eserleri ve fikirleri kapsamlı bir şekilde ele alınacaktır.
Anahtar Kelimeler: Sergey Grigoryeviç Klyaştornıy, Türkoloji, Orta Asya Türk Tarihi, Eski Türk Runik Yazıtları, Eski Türkçe El Yazmaları

Abstract:
Sergey Grigoryevich Klyashtorny is a historian, researcher and Turkologist who has an important role in world history, particularly in Russian and Turkish history. Being an important figure in development of ideas about old Turkish history and culture, Klyashtorny studied at Russian Academy of Sciences Institute of Oriental Manuscripts. He attended lectures given by S. E. Malov, A. N. Bernshtam, V. M. Jirmunsky and A. N. Kononov, and became an expert in Turkish history and philology and forming the basis of his academical life. Thanks to the expeditions he joined between 1947 and 2003, he had the chance to study and read inscriptions of old Turkish states and tribes. He played a crucial role introducing old Turkish inscriptions such as Bugut, Terkhin and Tes, to the world.
The basis of his academic works is consist of the history of Turkish speaking people, the history of the Turkish language and Turkish culture and belief system. At the same time, he also has an important works on old Turkish runic inscriptions and old Turkish manuscripts. He also has published articles and shared his ideas in journals such as Türkologiçeskiy Sbornik, Mongolica, Pismennıe Pamyatniki i Problemı İstorii Kulturı, Narodov Vostoka and Manuscripta Orientalia. Along with limited number of articles on his life, there has not been complete study on his works and ideas. In this study, life, works and ideas of Sergey Grigoryevich Klyashtorny, a leading name in Russian Turkology, will be analyzed completely.
Keywords: Sergey Grigoryevich Klyashtorny, Turcology, Central Asian Turkish History, Old Turkish Runic Inscriptions, Old Turkish Manuscripts