Probleme dayalı öğrenmenin fen öğretmen adaylarının problem çözme becerileri, akademik başarıları ve tutumları üzerindeki etkisi
Effects of problem based learning on prospective science teachers' problem solving skills, academic achievements and attitudes
Yazar: ERKAN ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ GÜNAY BALIM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Akademik başarı = Academic achievement ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning ; Tutumlar = Attitudes ; Özel öğretim yöntemleri = Special teaching methods ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude

Özet:
Fen ve teknoloji öğretiminde öğretmenlerin rehber olarak önemli bir role sahip olduğu söylenebilir. Söz konusu başarılı öğretmenler yetiştirmek olduğu zaman problem çözme yeteneği ve pozitif düşünme becerisi ön plana çıkmaktadır. Kullanılacak yöntem ve teknikten, yapılacak olan ölçme ve değerlendirme işlemlerine kadar problemi merkeze alarak problem çözümünde etkili bir yaklaşım olan probleme dayalı öğrenme bu becerilerin gelişimine katkıda bulunan bir öğretim yöntemidir. Bu kapsamda çalışmanın amacı, Biyoloji laboratuarı uygulamalarında  probleme dayalı öğrenme yönteminin kullanılmasının öğretmen adaylarının problem çözme becerilerine, akademik başarılarına ve biyoloji laboratuarına yönelik tutumlarına etkisini araştırmaktır.
Uygulama Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesinde dördüncü yarıyılında öğrenim görmekte olan Fen öğretmen adaylarıyla yapılmıştır. Bu çalışma ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubunda dersler genel biyoloji laboratuvarı öğretim programı ve etkinlikleri ile sürdürülürken, deney grubunda dersler probleme dayalı öğrenme ile dersler sürdürülmüştür.
Uygulama öncesinde ve sonrasında deney ve kontrol gruplarındaki öğretmen adaylarına Problem Çözme Becerileri Ölçeği, Genel Biyoloji Laboratuvarı I Akademik Başarı Testi ve Biyoloji Laboratuvarına Yönelik Tutum Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca deney grubundaki öğretmen adaylarıyla uygulama sonrasında probleme dayalı öğrenme yöntemine ilişkin yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. 
Elde edilen verilerin analizi SPSS programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi sonucunda deney ve kontrol grubundaki öğretmen adaylarının üniteye ilişkin problem çözme becerileri algıları, akademik başarıları ve biyoloji laboratuarına yönelik tutumları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Ayrıca deneysel uygulamanın sonunda öğretmen adaylarının probleme dayalı öğrenme yöntemine ilişkin görüslerini belirlemek amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılarak deney grubunda yer alan öğretmen adaylarıyla görüşmeler yapılmıştır. Yapılan görüşmelerin analizi sonucunda öğretmen adaylarının probleme dayalı öğrenme yöntemine ilişkin olumlu görüşlere sahip olduğu söylenebilir. Gerçekleştirilen bu çalışmanın, yapılacak olan yeni araştırmalara ışık tutacağı ve probleme dayalı öğrenme yönteminin öğretmen adayları üzerindeki etkililiğinin belirlenmesine yardımcı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Probleme dayalı öğrenme, problem çözme becerileri ve fen öğretmen adayı

Abstract:
It can be said that teachers have an important role as a guide in science and technology education. When it's about training successful teachers, problem solving skill and positive thinking skill comes to foreground. Problem based learning, which is an effective approach on problem solving might have a positive effect on these skills. Within this scope this study's aim is to research effects of problem based learning on prospective teachers' problem solving skills, academic achievements and attitudes towards biology laboratory.
Experimental practice was made with science prospective teachers who were studying fourth grade in Dokuz Eylul University Buca Faculty of Education. This study is conducted with pre test post test quasi experimental research design. Courses of experiment group continued with problem based learning while courses of control group continued with general biology laboratory instruction program.
Problem Solving Skills Scale, General Biology Laboratory Academic Achievemen Test and Attitude Scale Towards Biology Laboratory applied on prospective teachers in experiment and control groups. In addition, semi structured interviews  applied on prospective teachers in experiment group after experimental practice.
Analysis of obtained data made with SPSS program. After data analysis, it is determined that a significant difference found in problem solving skill perceptions, academic achievements and attitudes towards biology laboratory between experiment and control group in favor of experiment group. In addition, interviews made with prospective teachers in experiment group using semi structured interview questions in order to determine their views towards problem based learning method. After analysis of interviews it can be said that prospective teachers' views towards problem based learning method are positive. It's thought that this study will lead to new researches and will help determining effects of problem based learning on prospective teachers.