Sakarya ilinde kanalizasyon sularında ilaç bileşiklerinin araştırılması
Investigation of drug compounds in sewage water in Sakarya province
Yazar: CEMİL YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERNA KIRIL MERT
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Çevre = Environment ; Çevre faktörleri = Environmental factors ; Çevre kirliliği = Environmental pollution ; Çevre sağlığı = Environmental health ; Çevre sorunları = Environmental problems

Özet:
İlaçlar, kolay içilebilmeleri ve uzun süre depolanabilmeleri amacı ile dayanıklı ve sıvı fazda hareketlilikleri yüksek olacak şekilde üretilirler. Bu özelliklerinden dolayı, ilaç içindeki aktif maddeler, ekosistemde birikerek çeşitli olumsuz etkilere sebep olabilirler. Tıbbi ilaçların birçoğu biyolojik ayrışmaya karşı dirençli olup, bu bileşikler geleneksel atıksu arıtma tesislerinde ancak kısmen ya da hiç arıtılamadan alıcı ortamlara verilmektedir. Bu çalışmada, literatürde evsel atıksu, yüzeysel ve yer altı sularında en çok karşılaşılan ve hemen hemen her ülkede en fazla tüketilen anti-inflamatuarlar, beta blockers, antiepileptikler, stimulant ve lidacoine ilaç  sınıflarına ait 13 farklı farmasötik bileşiklerin, Sakarya İli Kanalizasyon suları ve Atıksu Arıtma Tesisi giriş ve çıkış atıksularında varlığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç için, numune alma noktalarından kompozit numune alınmış ve analizler yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre Sakarya Belediyesi kanalizasyon sularına bu ilaç kalıntılarının karıştığı ve bazılarının arıtma tesisi çıkışında da hala mevcut olduğu saptanmıştır. Bu nedenle arıtma tesisine ilaç bileşiklerinin giderimi için ilave olarak ozonlama, ultrafiltrasyon, ters osmoz gibi yüksek basınçlı membran sistemleri, fiziksel kimyasal prosesler ve adsorpsiyon gibi ileri arıtma ünitelerinin eklenmesi öngörülmüştür.

Abstract:
Drugs are produced to be durable and have high mobility in the liquid phase for easy drinking and long storage. Due to these properties, the active substances in the drug can accumulate in the ecosystem and cause various negative effects. Many of the medications are resistant to biodegradation, which are given in conventional wastewater treatment plants, but only partially or never. In this study, 13 different pharmaceutical compounds belonging to the drug classes of the most used in the domestic wastewater, superficial and groundwater and the most consumed anti-inflammatory, beta blockers, antiepileptics, stimulant and lidacoine drug classes in Sakarya, Sewage and Waste Water Treatment It is aimed to determine the presence of the plant in the inlet and outlet wastewater. For this purpose, composite samples were taken from the sampling points and analyzed. According to the results of the analysis, it was found that these drug residues were mixed with sewage waters in Sakarya Municipality and some of them were still present at the treatment plant. For this reason, additional treatment units such as ozonation, ultrafiltration, reverse osmosis, high pressure membrane systems such as reverse osmosis, physical chemical processes and adsorption have been added to the treatment plant.