Renal kitle lezyonlarının ayırıcı tanısında doku analizinin yeri
The role of tissue analysis in the differential diagnosis of renal mass lesions
Yazar: ÖMER SEMERCİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA NİDA KARAKÜÇÜK ; PROF. DR. MURAT BAYKARA
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı, renal solid kitlelerin BT görüntülerinde histogram analizi ile değerlendirilerek benign ve malign lezyonların ayrımına yönelik tanısal bir model oluşturmaktır. Bu doğrultuda, BT histogram analizinin; lezyonların doku özelliklerini ve yoğunluk dağılımlarını belirleyerek, malignite riskinin değerlendirilmesindeki etkinliğini incelemek hedeflenmiştir. Çalışma kapsamında elde edilen verilerle, histogram analizinin böbrek lezyonlarının tanısında daha fazla kullanılabilir hale gelmesine katkıda bulunmak amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma retrospektif bir çalışma olup, çalışmada 2017 Ocak ve 2024 Mayıs ayları arasında Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde gerçekleştirilen renal kitle vakalarında histogram analizi üzerine odaklanılmıştır. Renal kitle görüntüleri hastanemizin PACS sisteminden elde edilmiş olup, çalışmaya renal solid kitlesi bulunan 104 hastadan, portal venöz fazda kontrastlı bilgisayarlı tomografi görüntüleri bulunan ve sistemimizde patoloji sonuçlarına ulaşabildiğimiz 64 hasta dahil edilmiştir. Patoloji sonuçlarına ulaşamadığımız 21, patoloji sonuçlarına ulaşabildiğimiz ancak portal venöz fazda kontrastlı görüntüleri olmayan 13 ve görüntülerinde artefakt bulunan 6 hasta çalışmaya dahil edilmemiştir. Ayrıca solid olmayan lezyona sahip hastalar da çalışmaya dahil edilmemiştir.  Elde edilen görüntülerde lezyonlardan ROİ verileri alınırken, ROİ şeklinin her zaman sirküler, çapının 0,8-1,2 cm arasında olmasına, ROİ'nin lezyonun her zaman solid kısmına yerleştirilmesine, yerleştirilen lezyon kesiminde kalsifikasyon, kistik alan, yağ dokusu olmamasına dikkat edilmiştir. Histogram parametreleri arasındaki farklar SPSS 25.0 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen lezyonların %12'si benign; %88'i malign grubundadır. Malign grupta yer alan lezyonların histolojik alt tiplerinden %62,1'i berrak hücreli; %9,1'i kromofob; %9,1'i papiller ve %7,6'sı üroepitelyal kanser grubundadır. Benign lezyonlar grubunu onkositoma oluşturmaktadır. Berrak hücreli RCC grubu hastaların yaş ortalaması 58,04; kromofob RCC grubu hastaların yaş ortalaması 56,83; onkositoma grubu hastaların yaş ortalaması 64,87; papiller RCC grubu hastaların yaş ortalaması 52,50 ve üroepitelyal CA grubu hastaların yaş ortalaması 71,60'tır. Berrak hücreli RCC grubu hastaların 23'ü erkek, 18'i kadın; kromofob RCC grubu hastaların 5'i erkek, 1'i kadın; onkositoma grubu hastaların 3'ü erkek, 5'i kadın; papiller RCC grubu hastaların 5'i erkek, 1'i kadın; üroepitelyal CA grubu hastaların 5'i erkektir. Histogram analizinde benign grup (onkositoma), malign 4 histolojik alt grup ayrı ayrı karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, benign ve malign 4 histolojik alt grubunda mean, median, maximum, percentil parametreleri, most frequent value, root mean square level, root-sum-of-squares level değerlerinin anlamlı etkinliği gözlenmiştir.
Sonuç: Doku ve histogram analizi, renal kitlelerin benign ve malign ayrımında ve RCC alt tiplerinin tanımlanmasında etkili bir yöntem olarak öne çıkmaktadır. Çalışmamızda kullanılan histogram analizi, non-invaziv bir yöntem olarak kolay uygulanabilirliği ve yüksek tanısal doğruluğu ile dikkat çekmiştir. Özellikle, portal venöz fazda kontrastlı görüntüler üzerinden yapılan analizler, benign ve malign lezyonlar arasında anlamlı farklılıklar ortaya koymuş, bu da tanı süreçlerinde önemli bir katkı sağlamıştır.

Abstract:
Objective: The aim of our study is to develop a diagnostic model for distinguishing benign and malignant lesions by evaluating renal solid masses through histogram analysis on CT images. In this context, the objective is to examine the effectiveness of CT histogram analysis in assessing the risk of malignancy by determining the tissue characteristics and density distributions of lesions. The data obtained within the scope of the study aim to contribute to the broader applicability of histogram analysis in the diagnosis of renal lesions. 
Materials and Methods: This retrospective study focuses on histogram analysis of renal mass cases conducted at Kahramanmaraş Sütçü İmam University Faculty of Medicine Hospital between January 2017 and May 2024. Renal mass images were retrieved from the hospital's PACS system. A total of 64 patients with renal solid masses who had contrast-enhanced computed tomography images in the portal venous phase and accessible pathology results were included in the study. Patients with unavailable pathology results (21), available pathology results but missing portal venous phase contrast-enhanced images (13), and those whose images had artifacts (6) were excluded. Additionally, patients with non-solid lesions were not included in the study. While acquiring ROI data from the lesions in the obtained images, care was taken to ensure the ROI shape was always circular, its diameter ranged between 0.8 and 1.2 cm, the ROI was placed solely on the solid portion of the lesion, and the selected lesion segment did not include calcifications, cystic areas, or adipose tissue. The differences in histogram parameters were analyzed using SPSS 25.0 software.
Results: Of the lesions included in the study, 12% were benign and 88% were malignant. Among the histological subtypes of lesions in the malignant group, 62.1% were clear cell, 9.1% were chromophobe, 9.1% were papillary, and 7.6% were urothelial carcinoma. The benign lesion group consisted of oncocytoma. The mean age of patients with clear cell RCC was 58.04 years; chromophobe RCC, 56.83 years; oncocytoma, 64.87 years; papillary RCC, 52.50 years; and urothelial carcinoma, 71.60 years. In the clear cell RCC group, 23 patients were male and 18 were female; in the chromophobe RCC group, 5 were male and 1 was female; in the oncocytoma group, 3 were male and 5 were female; in the papillary RCC group, 5 were male and 1 was female; and all 5 patients in the urothelial carcinoma group were male. Histogram analysis compared the benign group (oncocytoma) with the four malignant histological subgroups individually. The findings demonstrated significant effectiveness of mean, median, maximum, percentile parameters, most frequent value, root mean square level, and root-sum-of-squares level across benign and malignant histological subgroups.
Conclusion: Texture and histogram analysis stand out as an effective method in differentiating benign and malignant renal masses and defining RCC subtypes. Histogram analysis used in our study attracted attention with its easy applicability and high diagnostic accuracy as a non-invasive method. In particular, analyses performed on contrast-enhanced images in the portal venous phase revealed significant differences between benign and malignant lesions, which made an important contribution to the diagnostic processes.