İyontoforez yöntemi ile lidokainin dentin tübüllerinden pulpaya geçişinin değerlendirilmesi
Determination of iontophoretic lidocaine transport through dentinal tubules to pulp
Yazar: PINAR CANPINAR
Danışman: PROF. DR. EMİNE ÇELİK BAĞCI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anestezi-dental = Anesthesia-dental ; Dentin = Dentin ; Dentin geçirgenliği = Dentin permeability ; Lidocaine = Lidocaine ; İyontoforez = Iontophoresis

Özet:
İlk olarak 1747'de Pivati tarafından ortaya koyulan iyontoforez; tedavi amacıyla bir çözeltideki iyonların, elektrik akımı aracılığıyla vücut dokularına taşınması olarak tanımlanır. Tıpta yüzeysel (topikal) ilaç emilimini arttırmak için başarıyla kullanılan iyontoforezin başlıca klinik uygulamaları, fizik tedavi ve deri hastalıkları alanındadır. İyontoforez diş hekimliğinde yerel uyuşturum (lokal anestezi), yüzeysel uyuşturum (topikal anestezi), dentin hassasiyetinin azaltılması için NaF uygulamasında kullanılmaktadır. İyontoforez, hem uygulanan maddelerin geçiş hız ve miktarını arttırmakta hem de girişimsel olmadığından (non- invaziv) tercih edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, farklı akım ve sürelerde, iyontoforez yöntemiyle dentin kanalcıklarından pulpaya geçen lidokain miktarının, yapay ortamda (in vitro) ölçülmesi ve elde edilen veriler yardımıyla ideal akım ve sürenin belirlenmesine çalışılmasıdır. Çalışmada 60 adet çürüksüz anterior diş kullanılmıştır. Köklerinin apikal üçlüsü kesilip kanal içi genişletilmiş, ardından dentin kalınlığı 1mm olacak şekilde insizal kenar kısaltılmıştır. Hazırlanan örnekler 15'erli 4 gruba ayrılmış, hem insizal hem kanal içi yüzeye 20 sn fosforik asit uygulanmıştır. %20'lik lidokain çözeltisine, 1. grupta, 3 dakika, 50µA; 2. grupta, 3 dakika, 100µA; 3. grupta, 6 dakika, 50µA; 4. grupta, 6 dakika, 100µA akım şiddetli iyontoforez uygulanmış, ardından kanal içindeki fosfat tampon, insülin enjektörüne çekilmiştir. Tampon çözelti, ultra performanslı sıvı kromatografisi - kütle spektrometresi aracılığıyla analiz edilerek içindeki lidokain miktarı hesaplanmıştır. İstatistiksel değerlendirmede, lidokainin dentin kanalcıklarından pulpaya iyontoforezle geçişinde, hem uygulama süresi hem de akım şiddetinin etkili olduğu görülmüştür. Akım şiddeti düşükken zamanın ikiye katlanması önemli bir fark yaratırken (1. ve 3. grup, , p<0,008), akım şiddeti yüksek olduğunda zaman artışı istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşturmamıştır (2. ve 4. grup, p>0,008). Süre hem kısa hem uzunken akım şiddetinin iki katına çıkarılmasının (1.-2. grup ile 3.-4. grup, , p<0,008), lidokain geçiş miktarını belirgin biçimde arttırdığı gözlenmiştir. Gruplara genel olarak bakıldığında ise dentinden geçen lidokain miktarının artmasında, akım şiddetinin yüksek olmasının, sürenin uzamasından daha etkili olduğu görülmüştür.

Abstract:
Iontophoresis was first introduced by Pivati in 1747, it was defined as the means of a direct electrical current to expel of ions in solution into the tissues of the body for therapeutic procedure. Iontophoresis is successfully used for topical drug delivery in physiotherapy and dermatology. In dentistry, it is used for local anesthesia, topical anesthesia and NaF delivery for reducing dentin hipersensitivity. It is a localized, noninvasive, convenient and rapid method of delivering ionized medication.The aim of this study is, to evaluate the amount of iontophoretic lidocaine transport through dentinal tubules to pulp in different current and periods in vitro and to determine the optimal current and time by results. 60 extracted intact teeth were used in the study. The apical third of teeth were prepared, the root canals were enlarged and insisal parts were shortened until dentine thickness was 1mm. Teeth were seperated into 4 groups (n=15), both inside the root canal and insisal surface were etched with phosphoric acid for 20 seconds. Iontophoresis was applied to %20 lidocaine in group 1, 3 min, 50µA; group 2, 3 min, 100µA; group 3, 6 min, 50µA; group 4, 6 min, 100µA; afterwards phosphate buffer was aspirated from root canal by an insulin syringe. Lidocaine amount was determined in phosphate buffer by ultra performance liquid cromatography ? mass spectrometry. Statistical analysis indicated that both current and period effect the amount of iontophoretic lidocaine transport through dentinal tubules to pulp. It is determined that doubling the application period effects transported amount significantly in low current density (group 1 and 3, p<0,008), however the effect wasn?t statistically significant in high current density (group 2 and 4, p>0,008). Transfered lidocaine amount was significantly increased by doubling the current density when application period was both low and high (group 1-2 and 3.-4. , p<0,008). Therefore, it was observed that increasing current density was more effective than extending the application period, in iontophoretic lidocaine transport through dentinal tubules to pulp.