Zihinsel ve fiziksel engelli çocuğa sahip ebeveynlerde algılanan sosyal destek ile bakım verme yükü arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between perceived social support and caregiver burden in parents with mentally and psyhsically disabled children
Yazar: NALAN GÖNÜLTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. HAKAN KARAŞ
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Bakım = Maintenance ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Bedensel engelli çocuklar = Physically handicapped children ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ebeveynler = Parents ; Sosyal destek = Social support ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmada, zihinsel ve fiziksel engelli çocuğa sahip ebeveynlerin bakım verme yükünü yordamada çok boyutlu algılanan sosyal desteğin rolü incelenmektedir. Betimsel ve ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı çalışmamızda bağımsız değişkenler algılanan çok boyutlu sosyal destek ve sürekli kaygı; bağımlı değişkenler ise zihinsel ve fiziksel engelli çocuğa sahip ebeveynlerin bakım verme yükü ve sosyodemografik değişkenlerden oluşmaktadır. 
Veriler, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Engelliler Müdürlüğü'nde kayıtlı, Sağlık Bakanlığı'na bağlı hastanelerden alınan engelli heyet raporuna sahip  %40 ve üzeri engeli olan fiziksel ya da zihinsel engeli bulunan bireylerin ebeveynleri ile görüşülerek toplanmıştır. 
Araştırmaya 101 ebeveyn (89 anne ve 12 baba) katılmıştır. Katılımcıların yaş aralığı 26-75 arasında olup yaş ortalamaları 47'dir.
Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Bakım Verme Yükü Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Sürekli-Durumluk Kaygı Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizi Yapısal Eşitlik Modellemesi, Korelasyon Analizi ve Bağımsız Örneklemler T-Testi kullanılarak yapılmıştır.
Zihinsel ve fiziksel engelli çocuğa sahip ebeveynlerin bakım verme yükünün, sadece engelli çocuğu olup sağlıklı çocuğa sahip olmama durumuna ve eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık gösterirken; cinsiyete, medeni duruma, çocuğun engel türüne, sosyal güvenceye sahip olma durumlarına göre bir farklılık göstermediği saptanmıştır.
Zihinsel ve fiziksel engelli çocuğa sahip ebeveynlerin sürekli kaygısının cinsiyete, çocuğun engel türüne göre anlamlı bir farklılık gösterirken; medeni duruma, sadece engelli çocuk sahibi olma durumuna, sosyal güvenceye sahip olma durumuna, eğitim düzeyine göre bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir.
Zihinsel ve fiziksel engelli çocuğa sahip ebeveynlerin algıladığı çok boyutlu sosyal desteğin, sadece engelli çocuk sahibi olma durumuna, çocuğun engel türüne, eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık gösterirken; cinsiyete, medeni duruma, sosyal güvenceye sahip olma durumuna göre bir farklılık göstermediği saptanmıştır.
Zihinsel ve fiziksel engelli çocuğa sahip ebeveynlerin algıladıkları çok boyutlu algılanan sosyal desteğin bakım verme yükünü yordayıp yordamadığının araştırıldığı araştırma bulguları neticesinde ise çok boyutlu algılanan sosyal desteğin bakım verme yükünü yordadığı belirlenmiştir.

Abstract:
This study analyzes the role of multidimensional perceived social support on the prediction of caregiving burden by parents of children with intellectual physi̇cal disability. Descriptive and relational survey models were preferred as research methods to test whether the caregiving burden of parents of children with intellectual physi̇cal disability differ depending on multidemensional perceived social support. While the independent variables of the study are trait anxiety and multidemensional perceived social support; the dependent variables are the caregiving burden of parents of children with intellectual physi̇cal disability and sociodemographic variables.  
The data were collected from İstanbul Büyükşehir Belediyesi Engelliler Müdürlüğü. The study was conducted on 101 parents in total (89 mothers 12 fathers) whose age range is 26-75 and average age is 47. 
The data of the study were collected via Personal Information Form, Multidimensional Scale of Perceived Social Support, Trait-State Anxiety Scale and Caregiving Burden Scale.
During the analysis process of acquired data SEM, Correlation Analysis, Independent-Samples T-Test were applied in terms of deductive statistics.
The findings of the analysis can be summed up as following: It is found out that the caregiving burden of parents of children with intellectual physi̇cal disability differs in a reasonable way depending on whether having only one disabled child or not, education while it does not differ depending on gender, martial status, type of the disability, social security. 
It is found out that the trait anxiety of parents of children with intellectual physi̇cal disability differs in a reasonable way depending on gender, type of the disability while it does not differ depending on martial status, whether having only one disabled child or not, social security, education.
It is found out that the perceived multidimensional social support of parents of children with intellectual physi̇cal disability differs in a reasonable way depending on whether having only one disabled child or not, education, type of the disability while it does not differ depending on gender, martial status, social security.