Cesaret ana ve çocukları adlı oyunun epik-diyalektik tiyatro kuramı açısından incelenmesi
A review of mother courage and her children from the perspective of epic-dialectic theater theory
Yazar: İLTER ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERBİL GÖKTAŞ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı / Dramatik Sanatlar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Brecht, Bertolt = Brecht, Bertolt ; Diyalektik = Dialectic ; Epik-diyalektik tiyatro = Epic-dialectic theater ; Oyunculuk = Acting ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays

Özet:
20. yüzyılın en önemli tiyatro hareketlerinden biri kuşkusuz Bertolt Brecht'in geliştirdiği Epik-Diyalektik Tiyatro anlayışıdır. Binlerce yıllık geçmişi olan dramatik tiyatro geleneğini temelinden sarsan bu yaklaşım tiyatroyu özündeki dinsel unsurlardan ayırarak bilimsel bir temele oturtmuştur.  Böylece seyircisini pasif olmaktan çıkartmış ve ona toplumsal çelişkileri farklı açılardan sunarak, dünyayı değiştirebileceğini göstermiştir.
Bertolt Brecht'in geliştirdiği Epik-Diyalektik Tiyatro anlayışının etkileri bugün bütün dünya tiyatrosunda görülmektedir. Türkiye'de Epik-Diyalektik Tiyatro üzerine birçok başarılı araştırma yapılmıştır fakat bu çalışmaların çoğu kuramsal yönü incelenerek ortaya çıkmıştır. Bu kuramın doğru anlaşılabilmesi için sahnelenmiş örnekler üzerinden de araştırma yapmaya ihtiyacımız vardır. Brecht Epik-Diyalektik Tiyatro'nun doğru anlaşılabilmesi için 'Cesaret Ana ve Çocukları'adlı oyununu 'model oyun' olarak belirlemiş ve sahneye koyduğu bu oyunla bir epik oyunun nasıl sahneleneceğini de göstermiştir.
Bu çalışmada Epik-Diyalektik Tiyatro kuramının, oyun metni, reji, oyunculuk, dekor tasarımı, müzik ve diğer teknik ögelerinin sahnede nasıl uygulandığının Berliner Ensemle tarafından online olarak yayınlanan 1957 yılında kayda alınmış olan  'Cesaret Ana ve Çocukları' adlı oyun üzerinden araştırılması yapılmış ve bu konularda eksik veya yanlış bilinenler üzerine inceleme yapılmıştır. Bu doğrultuda öncelikle Bertolt Brecht'in yaşamı ve sanat anlayışı sonra Epik-Diyalektik Tiyatro anlayışı incelenerek  'Cesaret Ana ve Çocukları' adlı oyununa nasıl yansıdığı araştırılmıştır.

Anahtar sözcükler: Bertotl Brecht, epik, diyalektik, oyunculuk, gestus, savaş

Abstract:
One of the most important theater movements of the 20th century is undoubtedly the epic-dialectical theater concept developed by Bertolt Brecht. This approach, which shakes the dramatic theater tradition, which has a history of thousands of years, has placed the theater on a scientific basis by separating it from the religious elements in its essence. Thus, he removed his audience from being passive and showed him that he could change the world by presenting social contradictions from different angles.
The effects of the epic-dialectical theater concept developed by Bertolt Brecht are seen in the world theater today. There have been many successful researches on epic-dialectic theater in Turkey, but most of these studies have emerged by examining the theoretical aspect. In order to understand this theory correctly it is also necessarry  to do research on staged examles.  Brecht identified his play "Mother courage and children" as a model play for epic dialectial theater to be understood correctly, and with this play, he also showed how an epic play can be staged.
 It is investigated in this study  how epic-dialectical theater theory, play text, direction, acting, set design, music and other technical elements are applied on the stage through the 1957 play 'Mother Courage and Her Children', which was published online by Berliner Ensemle, and It has been  investigated  what is wrong of missing. In this direction, first of all, Bertolt Brecht's life and his understanding of art will be examined and then his understanding of epic-dialectic theater will be examined and how it reflects on his play "Mother Courage and Her Children." 

Keywords: Bertolt Brecht, epic, dialectic, acting, gestus, war