Yazılı anlatım becerilerinin geliştirilmesinde kelime ağı oluşturma yönteminin etkililiği
The effectiveness of clustering method in developing written expression skills
Yazar: HÜSEYİN ANILAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. MEHMET GÜLTEKİN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
İnsan, bir arada yaşadığı bireylere, duygu, düşünce ve tasarımlarınıanlatabilmek, onların anlattıklarını da anlamak amacıyla iletişim kurmak zorundadır.İletişim kurmanın en temel yolu ise dildir. Dil, dört temel beceri alanı olarak kabuledilen dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerinin işlevsel bütünlüğündenoluşmaktadır.Okuduğunu ve dinlediğini tam ve doğru olarak anlayabilme ile duygu, düşünce,tasarım ve izlenimlerini belli bir amaca göre açık ve anlaşılır biçimde yazıyla ve sözleifade edebilme becerilerini kazandırma, Türkçe dersinin en temel amaçlarıdır. Anadiliöğretiminin gerçekleştirildiği Türkçe dersi, bir araç-ders olarak okulda tüm öğretimetkinliklerinin temelini oluşturmaktadır. Anadilini yeterince öğrenememiş biröğrencinin, gerek okul yaşantısında, gerekse özel yaşantısında başarılı olma olasılığıdüşüktür. Bu nedenle, bireyin başarısında temel etken olan anadili öğretiminingerçekleştirildiği Türkçe dersi ve Türkçe öğretimi son derece önemlidir.Temel dil becerilerinden dinleme ve konuşma, bir ölçüde okul dışında daöğrenilebilir. Buna karşın, okuma ve yazma becerisi, ancak okullardaki öğretimetkinlikleri ile kazanılabilir. Yazma etkinliği, birçok bilişsel, duyuşsal ve devinişseldavranışın birlikte eşgüdüm içinde yapılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, yazmabecerisi diğer dil becerilerine oranla daha yavaş gelişmekte, daha fazla zaman ve çabagerektirmektedir. Bunlar, çoğu zaman yazmanın zor bir beceri olarak görülmesine deneden olmaktadır.Bireylerin bildiklerini, duyduklarını ve öğrendiklerini ifade etmelerine olanaksağlayan, öğrencinin gerek okul yaşantısında gerekse okul sonrası yaşantısında önemlibir yer tutan yazılı anlatım becerilerinin ilköğretimden başlanarak geliştirilmesi,öğrenmenin etkililiğinin artırılmasının bir gereği olarak görülmektedir. Bu nedenle,yazılı anlatım becerilerinin geliştirilmesinde öğrenciyi merkeze alan yöntemleregereksinim duyulmaktadır. Bu yöntemlerden biri de kelime ağı oluşturma yöntemidir.Bu araştırma, ilköğretim beşinci sınıf Türkçe dersinde, kelime ağı oluşturmayönteminin, öğrencilerin yazılı anlatım becerilerinin gelişimine etkisini belirlemekamacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, gerçek deneme modellerinden ?öntest-sontest kontrol gruplu model? kullanılmıştır. Araştırmaya ilişkin uygulama, 2003-2004öğretim yılının ikinci döneminde, Eskişehir Merkez Kurtuluş İlköğretim Okulu 5/A ve5/B öğrencileri üzerinde, beş hafta süre ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamına5/A ve 5/B sınıftan belli özelliklerine göre denkleştirilmiş 22'şer öğrenci alınmıştır.Verilerin toplanması amacıyla, öğrencilerin yazılı anlatım becerilerini ölçmeküzere bir yazılı anlatım değerlendirme ölçeği geliştirilmiştir. Öğrencileri denkleştirmekiçin bir kişisel bilgiler anketi, kelime ağı oluşturma yönteminin öğretiminde veuygulanmasında gözlemciler tarafından kullanılmak üzere birer gözlemci formu, Türkçedersi yazılı anlatım çalışmalarının kelime ağı oluşturma yöntemine göregerçekleştirilebilmesi için de ders planları ve materyalleri geliştirilmiştir.Araştırma sonucunda elde edilen verilerin istatistiksel çözümlemesinde SPSSpaket programından yararlanılmış, gruplar arası karşılaştırmalarda bağımlı t testikullanılmış, anlamlılık düzeyi .05 olarak benimsenmiştir.Araştırma kapsamında elde edilen verilerin çözümlenmesinden sonra şu sonucaulaşılmıştır:â¢ Türkçe dersi yazılı anlatım çalışmalarında, kelime ağı oluşturma yöntemininuygulandığı deney grubu ile, geleneksel öğretimin uygulandığı kontrolgrubundaki öğrencilerin yazılı anlatım becerileri arasında istatistikselbakımdan deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır.

Abstract:
Individuals have to communicate with others and share their feelings, thoughtsand wishes inorder to understand what they are saying. Language is the basic way ofcommunication. Language includes for basic skills such as listening, speaking, readingand writing.The basic purpose of Turkish course is to read, listen, write and understandeffectively as well as be able to express feelings, thoughts and ideas in a clear way.Turkish course as an instrument is one of the main and leading course in Turkish PublicEducation System. It is fair to say that without learning mother language, it will beimpossible to continue live effectively in daily life. Turkish course and Turkishinstruction play an important and significant role in individuals? life and success.Listening and speaking as basic language skills partly, can be learned out ofschool. But, reading and writing skills can be gained only with instruction activities atschools. Writing activitiy require cognitive and physcomotor behaviour activitiy.Writing activity develops slower than other language skills, requires more time andeffort. All of these cause writing to be seen as a difficult skill.Written expression has a very important place in a persons life for enabling toexpress what he know, hear and learn. Developing written expression skills startingfrom primary education is been seen as a requirement of increasing the effectivenes oflearning. For this reason, it has been needed student centered methods for developingwritten expression skills. One of these methods is the clustering method.The purpose of this study was to determine the effect of the clustering method indeveloping student?s written expression skills in the fifth grade students. Pre test- posttest control group models was used the in 2003-2004 academic year, on the 5/A and 5/Bstudents at Kurtuluş Primary School in the city of Eskişehir. 22 students from each classhave been chosen by some certain featwes.?Written Expression Evaluation Scale? was developed to measure student?swritten expression skills. In order to observe the writing skills developments of studentadditional course materials were developed. A personel information test to chose thestudents, observer forms to be used in teaching of clustering method and to be used inpracticing of this method by the observers and also a course plan and course metarialshave been developed in order to perform the Turkish course writing skills on the base ofthe clustering method.SPSS statistical programme has been used in analizing the data, t test has beenused comparing the groups, significanf level has been accepted .05. after analizing thedata, it has beeen reaced this conclusion:The result of the study indicate that there was a significant difference in writtenexpression skills of the examination group on which the clustering method has beenused in Turkish course when it was compared to traditional or conventional Turkishinstruction method in Turkish public schools.