Doğal maddeler ve bor türevleri kullanılarak hazırlanan oral çalkalama solüsyonlarının antimikrobiyal aktivitelerinin, sitotoksisitelerinin, mine ve kompozit rezinlerin yüzey özelliklerine olan etkilerinin değerlendirmesi
Evaluation of the effects of antimicrobial activities, cytotoxicities, and surface properties of enamel and composite resins of oral rinsing solutions preparedusing natural substances and boron derivatives
Yazar: İKLİMA GÜNDOĞDU
Danışman: PROF. DR. NURCAN ÖZAKAR
Atatürk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Restoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Klorheksidin (KHX) altın standart antiplak ajanı olmasına karşın sahip
olduğu yan etkiler ve sitotoksisite daha biyouyumlu antimikrobiyal ajan arayışına yol
açmıştır. Bu doğrultuda çalışmanın amacı doğal maddeler ve bor türevleri ile hazırlanan
oral çalkalama solüsyonlarının karyojenik bakterilere (S.mutans, S.salivarius, S.mitis,
L.acidophilus, L.casei ve L.fermentum) karşı antimikrobiyal aktivitelerini, insan gingival
hücre hatlarındaki (HGF-1) sitotoksisitelerini, mine ve kompozit rezinin yüzey özellikleri
üzerine olan etkilerini değerlendirmektir.
Materyal ve Metot: Çalışmada hindistan cevizi yağı, propolis, kekik ekstresi, bor
nitrür, borik asit ve sodyum borat ile formüle edilen oral çalkalama solüsyonlarının
antibakteriyel etkinliği agar well difüzyon ve mikrodilüsyon, antibiyofilm aktivitesi ise
kristal viyole yöntemi ile değerlendirildi. HGF-1 hücrelerine karşı sitotoksisite, MTT ve
LDH testi ile 1.5 dakikalık temas süresinden 24 saat sonra değerlendirildi. Mine ve
kompozit rezinin yüzey sertliği ve pürüzlülüğüne etkisi ise, başlangıçta ve 12 saatlik
maruziyet sonrası ölçüm yapılarak, Vicker's mikrosertlik cihazı ve kontakt profilometre
cihazı ile değerlendirildi.
Bulgular: Bor türevleri ve hindistan cevizi yağı ile hazırlanan oral çalkalama
solüsyonları tüm test bakterileri üzerinde, propolis ve kekik ekstresi ile hazırlananlar ise
sadece S.mutans üzerinde antibakteriyel etkinlik gösterdi. Antibiyofilm aktivite ise
sadece bor türevleri ile hazırlanan oral çalkalama solüsyonlarında tüm test bakterilerinin
biyofilmlerine karşı görüldü. Sitotoksik etki borik asitle hazırlanan oral çalkalama
solüsyonunda KHX ile benzer, diğer gruplarda KHX'den daha düşüktü. Sodyum boratla
hazırlanan oral çalkalama solüsyonu mine sertliğinde artışa, kekik ekstresi ile hazırlanan
mine pürüzlülüğünde azalmaya, hindistan cevizi yağı ile hazırlanan solüsyonun ise
kompozit rezinin pürüzlülüğünde azalmaya sebep olduğu görüldü. Saf etkin maddelerden
propolis ise kompozit rezinin yüzey sertliğinde azalmaya sebep oldu.
Sonuç: Çalışmanın tüm bulguları değerlendirildiğinde bor nitrür ve soyum borat
ile hazırlanan oral çalkalama solüsyonları tüm test bakterileri üzerinde antibakteriyel
etkinlik ve antibiyofilm aktivite göstermeleri, mine ve kompozit rezinlerin yüzey
özellikleri üzerinde olumsuz etkileri olmaması ile KHX'e alternatif oral çalkalama
solüsyonu geliştirilmesi konusunda umut vaad etmektedir. Çalışmanın sınırları dahilinde
elde ettiğimiz veriler daha ileri çalışmalarla ve klinik deneylerle desteklenmelidir.
Anahtar Kelimeler: Antibakteriyel etki, borik asit, bor nitrür, hindistan cevizi
yağı, kekik, propolis, sitotoksisite, sodyum borat, pürüzlülük, mikrosertlik

Abstract:
Aim: Although chlorhexidine (KHX) is the gold standard antiplaque agent, its
side effects and cytotoxicity have led to the search for a more biocompatible antimicrobial
agent. In line with the search for an alternative agent to KHX, this study aims to evaluate
the antimicrobial activities of oral rinse solutions prepared with natural substances and
boron derivatives against cariogenic bacteria (S.mutans, S.salivarius, S.mitis,
L.acidophilus, L.casei ve L.fermentum), their cytotoxicity in human gingival cell lines
(HGF-1), and their effects on the surface properties of enamel and composite resin.
Material and Method: In the study, the antibacterial activity of oral rinse
solutions formulated with coconut oil, propolis, thyme extract, boron nitride, boric acid
and sodium borate were evaluated by agar well diffusion and microdilution, and
antibiofilm activity by crystal violet method. Cytotoxicity against HGF-1 cells was
assessed 24 hours after 1.5 minutes of contact time by MTT and LDH assay. The effect
of enamel and composite resin on surface hardness and roughness was evaluated with
Vicker's microhardness device and contact profilometer device by measuring at the
beginning and after 12 hours of exposure.
Results: Oral rinse solutions prepared with boron derivatives and coconut oil
showed antibacterial activity on all test bacteria, while those prepared with propolis and
thyme extract showed antibacterial activity only on S.mutans. Antibiofilm activity was
observed against biofilms of all test bacteria only in oral rinse solutions prepared with
boron derivatives. The cytotoxic effect was similar to KHX in an oral rinse solution
prepared with boric acid, but lower than KHX in other groups. It was observed that the
oral rinse solution prepared with sodium borate caused an increase in enamel hardness,
and a decrease in enamel roughness prepared with thyme extract, and the solution
prepared with coconut oil caused a decrease in the roughness of the composite resin.
Propolis, one of the pure active ingredients, caused a decrease in the surface hardness of
the composite resin.
Conclusion: When all the findings of the study are evaluated, oral rinsing
solutions prepared with boron nitride and sodium borate show promise for the
development of an alternative oral rinsing solution to KHX, as they show antibacterial
activity and antibiofilm activity on all test bacteria, and do not have negative effects on
the surface properties of enamel and composite resins. The data we obtained within the
limits of the study should be supported by further studies and clinical trials.
Keywords: Antibacterial effect, boric acid, boron nitride, coconut oil,
cytotoxicity, propolis, sodium borate, thyme