Prediyabet ve tip 2 diyabette hastalıkla ilişkili semptomların değerlendirilmesi
Evaluation of disease-related symptoms in prediabetes and type 2 diabetes
Yazar: SİBEL ENGİN
Danışman: DOÇ. DR. TİJEN ŞENGEZER ; PROF. DR. MUSTAFA ALTAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Prediabetik durum = Prediabetic state ; Semptomlar ve genel patoloji = Symptoms and general pathology

Özet:
Diyabet tüm dünyada ve ülkemizde oldukça yaygın görülen, kişinin yaşam kalitesini etkileyen, birçok komplikasyona neden olabilen, yaşam süresini kısaltan ve sağlık sistemlerine ciddi yük getiren kronik bir hastalıktır. Bu nedenle diyabetin erken tanınmasına ve önlenmesine yönelik girişimler oldukça önemlidir. Prediyabet adı verilen ve diyabet öncesi dönem olarak tanımlayabildiğimiz süreç bize diyabeti önlemek adına büyük bir fırsat sunmaktadır. Prediyabet döneminde görülen diyabet semptomlarının saptanması ve tanınması adına yapılmış çok fazla çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızda prediyabet ve diyabette görülebilecek semptomları ve yaygınlıklarını saptamayı, iki grup arasında benzerlik ve farklılıkları tespit etmeyi amaçladık. S.B.Ü. Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği, Endokrinoloji ve Metabolizma ve Dahiliye polikliniklerine başvuran, prediyabet veya diyabet tanısı ile takipli ya da yeni tanı almış, 18 yaş üzeri, okuryazar ve çalışmayı kabul eden bireyler çalışmaya dahil edilmiştir. 25 Haziran 2020 – 31 Temmuz 2020 tarihleri arasında, dahil etme kriterlerine uyan 161 prediyabetik, 160 diyabetik 321 katılımcıya yüz yüze görüşülerek anket uygulanmıştır. Anket olarak Türkiye'de de geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmış olan 'Diyabet Belirtileri Kontrol Listesi Ölçeği' kullanılmıştır.Hem prediyabet grubunda (88.2%), hem diyabet grubunda (89.4%) en sık görülen semptomun "halsizlik" olduğu, diyabetli bireylerde nöroloji ve hiperglisemi altboyutlarında görülen semptomların prediyabetli bireylere göre daha yaygın olduğu saptanmıştır. Uzun hastalık süresi ile, kadın cinsiyet olmakla, herhangi bir işte çalışmıyor olmakla, aile öyküsü mevcudiyeti ile, spor yapmıyor olmakla ve yüksek açlık kan şekeri ve yüksek HbA1c değerleri ile tüm altboyutlarda semptom yükünün arttığı görülmüştür. Eğitim düzeyi, aile öyküsü, eşlik eden hiperlipidemi, nöroloji ve hiperglisemi semptomlarının prediyabete göre diyabeti; kardiyoloji semptomlarının ise diyabete göre prediyabeti öngördürücü faktörler olduğu saptanmıştır.Özellikle; düşük eğitim seviyesi ve  diyabetik aile öyküsüne sahip olan, eşlik eden hiperlipidemisi bulunan prediyabetli hastaların takipleri sırasında, nörolojik ve hiperglisemik semptomlarında tip 2 diyabet gelişimi noktasında bir artış olabilir. Bu açıdan prediyabete göre diyabeti öngörüdürücü olduğunu saptadığımız bu faktörlerin hasta vizitleri sırasında daha dikkatli sorgulanmasını önermekteyiz.

Abstract:
Diabetes is a frequently observed chronic disease in all over the globe and in our country which affects the life quality of an individual, causes many complications, shortening lives and causes a burden on social helathcare systems. Hence the actions taken in order to diagnose and prevent diabetes is very important. So called pre-diabetes which can be defined as the period before diabetes provides us a great oppotunity to prevent diabetes. Not many studies are available which focuses on diagnosing diabetes symptoms existing in prediaetes period. In our work we have aimed to identify the sysmptoms and obtain the frequencies of these symptoms, while obtaining the similarities and differences among the two groups.The individuals involved in this study are the ones who applied to clinics of Family Physicians,  Endocrinology & Metabolism and Internal Diseases of Keçiören Education and Research Hospital; are under observation for being diagnosed as diabetes or prediabetes; are over 18 years age; are literal and are willing to participate. Face to face surveys have been made with 321 individuals between  June 25 and July 31, 2020, who satisfy the criteria of involvement, 161 being prediabetic and 160 being diabetic. The survey used is  "Diabetes Symptom Checklist", which has also been studied for reliability and validity in Turkey.It has been found that, the most frequent symptom in both prediabetes (88.2%) and diabetes (89.4%) is "fatigue", and also the symptoms observed in neurology and hyperglicemia subdomains are more common in diabetes. It has been found that, the symptom burden in all subdomains increases with long disesase period, being a female, being unemployed, having diabetes patients within family, not making sports and high fasting blood glucose level and HbA1c.    Education level, family story, coexisting hyperlipidemia, neurological and hyperglicemic symptoms are predictors of diabetes while cardiological symptoms are predictors for prediabetes.Especially during the control of prediabetic patients with lower educational level, diabetic family story and hyperlipidemia, neurological and hyperglicemic symptoms can be increased in the stage of evolving towards type 2 diabetes. In this regard, we recommend these predictors for diabetes to be investigated more carefully during patient visits.