Transgender bireylerin depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesiyönünden değerlendirilmesi
Transgender individuals depression, anxiety and quality of lifeevaluation in terms
Yazar: GÖKHAN YAVUZ ÜÇÜNCÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AYDEMİR
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve amaç: Cinsel azınlık grupları arasında cinsiyetinden hoşnutsuzluğu olan bireylerin ruh sağlığıyla ilgili çalışmalar görece olarak azdır. Çalışmaların büyük çoğunluğu cinsiyet geçiş süreci ve cinsel yolla bulaşan hastalıklara odaklanmıştır. Cinsiyetinden hoşnutsuzluğu olanlarda farklı örnekleme ve değerlendirme yöntemleriyle yapılan çalışmalarda, başta majör depresyon ve anksiyete bozuklukları olmak üzere stresle ilişkilendirilebilen ruhsal bozuklukların yaygınlığı toplumun genelinden yüksek bulunmaktadır. Bu çalışmada endokrinoloji ve metabolizma polikliniğimize başvuran transgender bireylerin yaşam kalitesini ölçmeyi, depresyon ve anksiyete yönünden literatürde etkinliği kanıtlanmış ölçekler ile kapsamlı bir psikososyal değerlendirme yapmayı amaçlıyoruz.

      Metot: Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji polikliniğinde takip edilen 32 trans erkek, 20 trans kadın toplam 52 transgender birey çalışmaya dahil edildi. Çalışma kapsamında her bireye 'Beck anksiyete ölçeği', 'Beck depresyon ölçeği', 'SF-36 yaşam kalitesi ölçeği" dolduruldu.

      Bulgular: Çalışmamıza 23 trans kadın, 29 trans erkek olmak üzere toplam 52 transgender birey dahil edildi. Çalışma grubunun yaş ortalaması 28,06±5,09 olup grubun %44,23'ünü (n=23) trans kadınlar, %55,77'sini (n=29) trans erkekler oluşturmaktadır. Katılımcıların %48,08'i (n=25) sigara, %59,69'u (n=31) alkol kullandıklarını belirtmişlerdir. Çalışmadaki bireylerin %75,00'i (n=39) üniversite, %23,08'i (n=12) lise ve %1,92'i (n=1) ilkokul mezunu olduğu görülmüştür. Ayrıca katılımcıların %65,38'i çalışmaya/eğitime devam ettiğini belirtmişlerdir. Katılımcıların Beck depresyon puan ortalaması 10,79 saptanırken Beck anksiyete puan ortalaması 13,35 olarak bulunmuştur. SF-36 alt ölçeklerinden alınan puan ortalamalarına bakıldığında; fiziksel fonksiyon 85,00, fiziksel rol güçlüğü 69,23, emosyonel rol güçlüğü 66,01, enerji, canlılık 51,39, ruhsal sağlık 55,38, sosyal işlevsellik 70,19, ağrı 68,46, genel sağlık algısı 64,90 olarak bulunmuştur.
      Katılımcıların Beck depresyon puanlarına göre depresyon durumu dağılımına bakıldığında; %59,62'sinin (n=31) normal, %19,23'ünün (n=10) hafif düzey, %15,38'inin (n=10) orta düzey, %5,77'sinin (n=3) ağır düzey depresyona sahip olduğu görülmüştür.  Beck anksiyete puanlarına bakılarak anksiyete durumu dağılımına bakıldığında; %36,54'ünün (n=19) normal, %30,77'sinin (n=16) hafif, %15,38'inin (n=8) orta, %17,31'inin (n=9) ağır anksiyeteye sahip olduğu saptanmıştır. Çalışma grubu ile referansın SF-36 alt ölçeklerinde aldıkları puanların ortalamaları karşılaştırıldığında fiziksel fonksiyon (p= 0,699) ve genel sağlık algısı (p=0,052) alt ölçekleri ile istatistiksel ilişki bulunmamıştır. Fiziksel rol güçlüğü alt ölçeğinde çalışma grubu ortalaması (69,23) referans ortalamadan (86,19) istatistiksel olarak daha düşük bulunmuştur (p=0,002). Emosyonel rol güçlüğü alt ölçeğinde çalışma grubu ortalaması (66,01) referans ortalamadan (82,95) istatistiksel olarak daha düşük bulunmuştur (p=0,004). Enerji, canlılık, vitalite alt ölçeğinde çalışma grubu ortalaması (51,39) referans ortalamadan (71,24) istatistiksel olarak daha düşük bulunmuştur (p<0,001). Ruhsal sağlık alt ölçeğinde çalışma grubu ortalaması (55,38) referans ortalamadan (64,50) istatistiksel olarak daha düşük bulunmuştur (p=0,003). Sosyal işlevsellik alt ölçeğinde çalışma grubu ortalaması (70,19) referans ortalamadan (90,86) istatistiksel olarak daha düşük bulunmuştur (p<0,001).  Ağrı alt ölçeğinde çalışma grubu ortalaması (68,46) referans ortalamadan (90,81) istatistiksel olarak daha düşük bulunmuştur (p<0,001). Cinsiyete göre Beck depresyon (p=0,150) ve Beck anksiyete (p=0,433) ölçeklerinden alınan puan ortalamaları arasında istatistiksel bir fark görülmemiştir. Katılımcıların SF-36 alt ölçeklerinden alınan puan ortalamaları cinsiyete göre bakıldığında; fiziksel fonksiyon (p=0,359), fiziksel rol güçlüğü (p=0,731), emosyonel rol güçlüğü (p=0,960), ruhsal sağlık (p=0,150), sosyal işlevsellik (p=0,572), ağrı (p=0,767) ve genel sağlık algısı (p=0,663) arasında istatistiksel ilişki bulunmamıştır. Enerji, canlılık, vitalite ile cinsiyet arasında istatistiksel ilişki bulunmuştur ve   trans erkeklerin enerji puan ortalaması (56,55±18,28) trans kadınlardan (44,89±24,91) daha yüksek saptanmıştır (p=0,044). Sigara kullanımına göre Beck depresyon (p=0,748) ve Beck anksiyete (p=0,135) ölçeklerinden alınan puan ortalamaları arasında istatistiksel bir fark görülmemiştir. Katılımcıların sigara kullanımına göre SF-36 alt ölçeklerinden alınan puan ortalamalarına bakıldığında; fiziksel fonksiyon (p=0,420), fiziksel rol güçlüğü (p=0,270), emosyonel rol güçlüğü (p=0,913), enerji, canlılık, vitalite (p=0,733), ruhsal sağlık (p=0,620), sosyal işlevsellik (p=0,896), ağrı (p=0,253) ve genel sağlık algısı (p=0,665) arasında istatistiksel ilişki bulunmamıştır. Alkol kullanımına göre Beck depresyon (p=0,211) ve Beck anksiyete (p=0,365) ölçeklerinden alınan puan ortalamaları arasında istatistiksel bir fark görülmemiştir. Katılımcıların SF-36 alt ölçeklerinden alınan puan ortalamaları alkol kullanımına göre bakıldığında; fiziksel fonksiyon (p=0,883), fiziksel rol güçlüğü (p=0,505), emosyonel rol güçlüğü (p=0,329), enerji, canlılık, vitalite (p=0,079), ruhsal sağlık (p=0,779), sosyal işlevsellik (p=0,548), ağrı (p=0,903) ve genel sağlık algısı (p=0,399) arasında istatistiksel ilişki bulunamamıştır. Katılımcıların Beck depresyon (p=0,404) ve Beck anksiyete (p=0,323) ölçeklerinden alınan puan ortalamalarının eğitim durumuna göre karşılaştırıldığında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki bulanmamıştır. Katılımcıların SF-36 alt ölçeklerinden alınan puan ortalamaları eğitim durumuna göre bakıldığında; fiziksel fonksiyon (p=0,123), fiziksel rol güçlüğü (p=0,071), emosyonel rol güçlüğü (p=0,101), enerji, canlılık, vitalite (p=0,601), ruhsal sağlık (p=0,624), sosyal işlevsellik (p=0,406), ağrı (p=0,104) ve genel sağlık algısı (p=0,473) arasında istatistiksel ilişki saptanmamıştır. 

      Sonuç: Transgender bireylerin, sosyal çevrelerinden kaynaklanan ayrımcı tutumlar nedeniyle genel popülasyondan daha sık ruh sağlığı sorunları yaşadıkları birçok çalışmada gösterilmiştir. Bu çalışmada, uluslararası araştırmalarla tutarlı olarak, trans bireyler arasında depresyon ve anksiyete semptomlarının oldukça yaygın olduğu ayrıca yaşam kalitelerini yüksek oranda olumsuz etkilediği görüldü. Sınırlılıkları ile birlikte bu çalışmanın bulguları Türkiye'de cinsiyetinden hoşnutsuzluğa eşlik eden ruhsal belirti ve bozuklukların yaygınlığına ve önemine işaret etmektedir. Çalışma, trans kişilerin ruh sağlığı ve yaşam kalitesi hakkında daha fazla araştırma yapılması ihtiyacını vurgulamaktadır. Transgender hastalarda anksiyete ve depresyon ilişkili risk faktörleri değerlendirilerek bu gruba yönelik uygun sağlık hizmeti verilmelidir.

Anahtar kelimeler: Transgender, Anksiyete, Depresyon, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Introduction and purpose: Studies on the mental health of individuals with gender dysphoria among sexual minority groups are relatively scarce. The majority of studies have focused on gender transition and sexually transmitted diseases. In studies conducted with different sampling and evaluation methods in people with gender dysphoria, the prevalence of mental disorders that can be associated with stress, especially major depression and anxiety disorders, is found to be higher than the general population. In this study, we aim to measure the quality of life of transgender individuals who apply to our endocrinology and metabolism outpatient clinic and to conduct a comprehensive psychosocial evaluation with scales proven effective in the literature in terms of depression and anxiety.

      Method: A total of 52 transgender individuals, 32 trans men and 20 trans women, who were followed in the Endocrinology outpatient clinic of Akdeniz University Faculty of Medicine, were included in the study. Within the scope of the study, 'Beck anxiety scale', 'Beck depression scale' and 'SF-36 quality of life scale' were filled in by each individual.

      Results:A total of 52 transgender individuals, 23 trans women and 29 trans men, were included in our study. The average age of the study group is 28.06±5.09, and 44.23% (n=23) of the group consists of trans women and 55.77% (n=29) of trans men. 48.08% (n=25) of the participants stated that they used cigarettes and 59.69% (n=31) stated that they used alcohol. It was observed that 75.00% (n=39) of the individuals in the study were university graduates, 23.08% (n=12) were high school graduates and 1.92% (n=1) were primary school graduates. Additionally, 65.38% of the participants stated that they continue to work/educate. While the average Beck depression score of the participants was found to be 10.79, the average Beck anxiety score was found to be 13.35. When looking at the average scores obtained from the SF-36 subscales; physical function 85.00, physical role difficulty 69.23, emotional role difficulty 66.01, energy, vitality 51.39, mental health 55.38, social functioning 70.19, pain 68.46 and general health perception 64.90 was found as.
      When looking at the participants' depression status distribution by looking at their Beck depression scores; 59.62% (n=31) had normal depression, 19.23% (n=10) had mild depression, 15.38% (n=10) had moderate depression, and 5.77% (n=10) had moderate depression. n=3) was found to have severe depression. When looking at the distribution of anxiety status by looking at Beck anxiety scores; 36.54% (n=19) had normal anxiety, 30.77% (n=16) had mild anxiety, 15.38% (n=8) had moderate anxiety, 17.31% (n= 9) was found to have severe anxiety. When the average scores of the study group and the reference were compared in the Sf-36 subscales, no statistical relationship was found with the physical function (p = 0.699) and general health perception (p = 0.052) subscales. In the physical role difficulty subscale, the study group mean (69.23) was found to be statistically lower than the reference mean (86.19) (p=0.002). The study group mean (66.01) in the emotional role difficulty subscale was found to be statistically lower than the reference mean (82.95) (p=0.004). The study group average (51.39) in the energy, vitality, vitality subscale was found to be statistically lower than the reference average (71.24) (p<0.001). In the mental health subscale, the study group mean (55.38) was found to be statistically lower than the reference mean (64.50) (p=0.003). In the social functioning subscale, the study group average (70.19) was found to be statistically lower than the reference average (90.86) (p<0.001). In the pain subscale, the study group average (68.46) was found to be statistically lower than the reference average (90.81) (p<0.001). According to gender, the average scores obtained from the Beck Depression (p=0.150) and Beck Anxiety (p=0.433) scales No statistical difference was seen. When the average scores of the participants from the Sf-36 subscales are examined by gender; physical function (p=0.359), physical role difficulty (p=0.731), emotional role difficulty (p=0.960), mental health (p=0.150), social functionality (p=0.572), pain (p=0.767) and general No statistical relationship was found between health perception (p = 0.663). A statistical relationship was found between energy, vitality, vitality and gender, and the average energy score of trans men (56.55±18.28) was found to be higher than trans women (44.89±24.91) (p=0.044).Beck depression according to smoking There was no statistical difference between the mean scores obtained from the (p=0.748) and Beck anxiety (p=0.135) scales. When the average scores of the participants from the Sf-36 subscales are examined according to smoking use; physical function (p=0.420), physical role difficulty (p=0.270), emotional role difficulty (p=0.913), energy, vitality, vitality (p=0.733), mental health (p=0.620), social functionality (p= 0.896), Pain (p=0.253) and General health perception (p=0.665). There was no statistical difference between the mean scores of the Beck depression (p=0.211) and Beck anxiety (p=0.365) scales according to alcohol use. When the average scores of the participants from the Sf-36 subscales are examined according to smoking use; physical function (p=0.883), physical role difficulty (p=0.505), emotional role difficulty (p=0.329), energy, vitality, vitality (p=0.079), mental health (p=0.779), social functionality (p= 0.548), Pain (p=0.903) and General health perception (p=0.399). When the average scores of the participants on the Beck depression (p=0.404) and Beck anxiety (p=0.323) scales were compared according to their educational status, no statistically significant relationship was found. When the average scores of the participants from the Sf-36 subscales are examined according to educational status; physical function (p=0.123), physical role difficulty (p=0.071), emotional role difficulty (p=0.101), energy, vitality, vitality (p=0.601), mental health (p=0.624), social functionality (p= 0.406), there was no statistical relationship between pain (p=0.104) and general health perception (p=0.473).

      Conclusion: It has been shown in many studies that transgender individuals experience mental health problems more frequently than the general population due to discriminatory attitudes arising from their social environment. In this study, consistent with international research, it was observed that depression and anxiety symptoms are quite common among transgender individuals and that they negatively affect the quality of life at a high rate. With its limitations. Together, the findings of this study point to the prevalence and importance of mental symptoms and disorders accompanying gender dysphoria in Turkey. The study emphasizes the need for further research on the mental health and quality of life of transgender people. Risk factors related to anxiety and depression in transgender patients should be evaluated and appropriate healthcare services should be provided for this group

Key words: Transgender, Anxiety, Depression, Quality of Life