Doğrudan gelir desteği sistemi ve Türkiye'de tarımın desteklenmesinde kullanılabilirliği üzerine bir araştırma
A research study direct income support and the results on the usability supported in agriculture sector in Turkey
Yazar: NİHAL CAN AĞIRBAŞ
Danışman: PROF. DR. EMİN IŞIKLI
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu Çalışmada, Doğrudan Gelir Desteği sistemi (DGD) veTürkiye'de tarımın desteklenmesinde kullanılabilirliği araştırılmıştır.Çalışma, beş bölümde sunulmuştur. Birinci bölümde, tarımda uygulanandestekleme politikaları ile ilgili genel bilgiler verilmiş ve doğrudan gelirdesteği yönteminin önemine değinilmiştir. İkinci Bölümde, Türkiye'detarımda uygulanan destekleme politikaları analiz edilmiş ve sonuçlarınyarattığı etkiler ve bunların değerlendirmesi yapılarak reform gereğiüzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde, fiyat desteklemelerinin yerineuygulamaya konulan doğrudan gelir desteği sistemi; genel özellikleri,diğer yöntemlere göre üstünlükleri, uygulama koşulları ve uygulandığıülkelerde ortaya koyduğu sonuçlar itibariyle incelenmiştir. Dördüncübölümde doğrudan gelir desteğinin Türkiye'deki uygulamaları vesonuçlarına, özel olarak yapılan survey çalışmasından örnekler verilerek,açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Uygulamalar, üreticiler açısından,finansman yükü açısından, üretim düzeyi ve bileşimi açısından ve gelirVIdüzeyi ve dağılımı açısından ele alınmıştır. Beşinci bölüm içerisinde ise,DGD sisteminin uygulamada ortaya çıkardığı sorunlar, bu sorunlarınçözümüne yönelik öneriler ve Türkiye için nasıl bir uygulama paketigerektiği de irdelenmiştir.Çalışma sonucunda, incelenen işletmelerde DGD öncesi ve sonrasıdönemlerde ürünlerin ekiliş alanlarında ve ürün desenlerinde önemli birdeğişiklik olmadığı, DGD uygulamasının ürünlerde girdi kullanımmiktarını değiştirmediği tespit edilmiştir. DGD'den sağlanan gelirinönemli bir kısmının tarımsal girdi alımları (% 61)'nda kullanılmışolduğu bulunmuştur. İncelenen işletmelerde DGD'nin toplam aile geliriiçerisinde çok önemli bir yer tutmadığı da ( % 11,24) saptanmıştır.Üreticinin gelir düzeyini artırmak ve gelir dağılımını iyileştirmekamacı da güden DGD uygulamasının, 100 dekarın üzerinde arazisi olanişletmelerin, daha fazla DGD'den yararlandıkları düşünülürse, busorunları çözemediği gibi ,tam tersine uzun vadede gelir dağılımıkonusunda daha da önemli sıkıntılara yol açabileceği belirlenmiştir.DGD'nin tek başına, Türk tarımının desteklenmesi bakımındanyeterli olamadığı, başka yöntemlerle takviye edilmesinin daha doğru veisabetli olacağı sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Doğrudan Gelir Desteği, Tarımsal Desteklemeler.

Abstract:
In this study, the results of the Direct Income Support (DIS),which has been implemented in agriculture sector in Turkey wereexamined in details. The study generally was detailed in five mainchapters. In the first chapter, a general information, that is related tosupport policies applied in agriculture, has been studied and theimportance of the application of the DIS has been emphasized. In thesecond chapter; support policies applied in agriculture have beenanalyzed and the effect that results created and concerned in Turkey.In the third chapter, the system of the DIS applied; its generalproperties, its advantages comperatively to the other systems,application prerequest and the result that created in the countrieswhere applied have been investigated. In the fourth chapter, theapplication and results of the Direct Income Support in Turkey triedto be examined by giving examples from the survey studies. Theapplications have been searched by considering producers, finance,VIIIproduction level and its distribution. In the five chapter, theproblems that the system of DIS has created during its application,the suggestions for solving these problems and what kind ofapplication package is necessary for Turkey have been investigated.Major findings are, there is no change in product plantationarea and the type of product before and after DIS in period covered.At most rate, the use area of DIS (61 %) is for the purchase ofagricultural input. It has been seen that DIS is not important in totalfamily income with average 11.24 % rate in farms analyzed.The application of DIS aimed at increasing the income leveland its distribution of producers, when its thought that farms havingover 100 decar, this does not solve problem on the countrary, itmight create more important problems in income distribution in longperiod.It could be said that improvements in the policies relate todirectly agriculture like DIS alone is not very well fitted to TurkishAgriculture. It must be complemented by other support measures.Key Words: Direct Income Supports, Agricultural Supports.