Bir kamu hastanesinde çalışan hemşirelerin hastanenin kurumsal sağlık okuryazarlığına yönelik değerlendirmeleri
Evaluations of nurses working in a public hospital about the hospital's organizational health literacy
Yazar: GİZEM HOCA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KENAN GÖZLÜ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Sağlık sisteminde önemi artan konulardan birisi kurumsal sağlık okuryazarlığıdır. Bakım kalitesinin iyileştirilmesi ve geliştirilmesi için kurumsal sağlık okuryazarlığının değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Araştırma, bir kamu hastanesinde görev yapan hemşirelerin bakış açısı ile organizasyonun kurumsal sağlık okuryazarlığı düzeyini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Adana il merkezinde faaliyet gösteren bir kamu hastanesinde çalışan 360 hemşire oluşturmuş, araştırmaya 229 hemşire katılmıştır. Veri toplama aracı olarak Kowalski ve arkadaşlarının geliştirdiği ''Sağlık Okuryazarı Sağlık Kurumları-10 Ölçeği (HLHO-10)'' kullanılmıştır. Ölçek 7'li Likert tipi olup kurumsal sağlık okuryazarlığı toplam 10 maddede 10 nitelik ile değerlendirilmiştir: Hastane içinde liderlik (4,09±1,41), entegrasyon (4,23±1,31), katılımcılık (3,94±1,44), okuryazarlık becerileri (3,97±1,58), iletişim standartları (5,09±1,34), erişim imkânı (4,78±1,47), medya çeşitliliği (3,56±1,50), riskli durumlar (4,47±1,49), maliyet bilgisi (4,16±1,63), iş gücü (4,09±1,60). Araştırma sonucunda iletişim standartları niteliğinin en yüksek puanı aldığı görülürken, medya çeşitliliği niteliğinin en düşük puanı aldığı belirlenmiştir. Hemşirelerin Sağlık Okuryazarı Sağlık Kurumları-10 (HLHO-10) ölçeğine verdikleri toplam puan ortalaması 42,34±10,23 olarak saptanmıştır. Araştırmada hemşirelerin kurumsal sağlık okuryazarlığı düzeyine yönelik değerlendirmelerinin sosyo-demografik ve çalışma yaşamı özelliklerine göre incelenmesinde cinsiyet, yaş, eğitim durumu, çalışılan pozisyon, mevcut kurumda çalışma süresi ve mesleki çalışma süresi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Hemşirelerin çalıştıkları birimlere göre kurumsal sağlık okuryazarlığı puan ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiş (p<0,001); ölçek puan ortalamalarının en düşük acil serviste, en yüksek ise idari bölümde çalışan hemşirelere ait olduğu belirlenmiştir. Bu bulgulara dayanarak kurumsal sağlık okuryazarlığı farkındalığını artıracak eğitim programlarına ağırlık verilmesi, acil servis başta olmak üzere kurumsal sağlık okuryazarlığı düzenlemelerinin geliştirilmesi, düşük puan ile değerlendirilen kurumsal sağlık okuryazarlığı niteliklerinin yapılacak faaliyetlerle iyileştirilmesi tavsiye edilmektedir.

Abstract:
Organizational health literacy is one of the issues of increasing importance in the healthcare system. Evaluating organizational health literacy is important to improve and develop the quality of care. The aim of this study was to evaluate the level of organizational health literacy of the organization from the perspective of nurses working in a public hospital. The universe of the study consisted of 360 nurses working in a public hospital operating in the city center of Adana, and 229 nurses participated in the study. The ''Health Literacy Healthcare Organizations-10 Scale (HLHO-10)'' developed by Kowalski et al. was used as the data collection tool. The scale is a 7-point Likert type and organizational health literacy is evaluated in 10 attributes in a total of 10 items: Leadership within the hospital (4.09±1.41), integration (4.23±1.31), participation (3.94±1.44), literacy skills (3.97±1.58), communication standards (5.09±1.34), accessibility (4.78±1.47), media diversity (3.56±1.50), risky situations (4.47±1.49), cost information (4.16±1.63), workforce (4.09±1.60). As a result of the research, it was found that the communication standards attribute had the highest score, while the media diversity attribute had the lowest score. The total mean score given by nurses to the Health Literacy Healthcare Organizations-10 (HLHO-10) scale was determined as 42.34±10.23. In the study, no statistically significant difference was found in terms of gender, age, education status, position, professional working period and working period in the current institution when the evaluations of nurses regarding the level of organizational health literacy were examined according to their socio-demographic and working life characteristics (p>0.05). It was determined that there was a statistically significant difference in the mean organizational health literacy scores of the nurses according to the units they worked in (p<0.001); it was determined that the lowest mean scale scores belonged to nurses working in the emergency department and the highest to nurses working in the administrative department. Based on these findings, it is recommended to focus on training programs that will increase organizational health literacy awareness, to develop organizational health literacy regulations, especially in the emergency department, and to improve organizational health literacy qualities evaluated with low scores through activities.