Fibromiyalji hastalarında evlilik uyumu ve cinsel doyum ile ağrı şiddeti, yaşam kalitesi, depresyon ve anksiyete arasındaki ilişki
The relationship between marital adjustment and sexual satisfaction and pain intensity, quality of life, depression and anxiety in patients with fibromyalgia
Yazar: DİDEM BOSTAN BENDAŞ
Danışman: PROF. DR. NESİM KUĞU
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Cinsel doyum = Orgasm ; Cinsel işlevler = Sexual functions ; Depresyon = Depression ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Giriş ve Amaç: Fibromiyalji (FM), kronik yaygın ağrı, yorgunluk, uyku bozuklukları, yaşam kalitesini bozan semptomlarla ve eşlik eden psikiyatrik bozukluklarla belirli sık karşılaşılan bir sendromdur. Fibromiyaljili hastalarda psikiyatrik bozukluk eş tanısı, sağlıklı kontrollere ve diğer romatizmal hastalığı olanlara göre daha yüksektir. Özellikle depresyon ve anksiyete bozuklukları en sık görülen patolojilerdir. Fibromiyalji hastalarında evlilik uyumunun bozulduğuna ve cinsel işlev bozukluklarının görülme sıklığının arttığına dair çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmada fibromiyalji hastalarında ve sağlıklı kontrol grubunda evlilik uyumu ve cinsel doyum ile ağrı şiddeti, yaşam kalitesi, depresyon ve anksiyete arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: 01.03.2021-01.03.2022 tarihleri arasında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine başvuran fibromiyalji tanısı almış 50 kişiye ve sağlıklı kontrol grubu olarak seçilen 50 kişiye Kısa Form-36 (SF-36), Vizüel Ağrı Skalası (VAS), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Evlilik Uyum Ölçeği (EUÖ), Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği uygulandı. 
Bulgular: Hasta ve kontrol grubu arasında sosyodemografik veriler açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Evlilik uyumu ve cinsel işlev bozukluğu varlığı açısından hasta ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Aynı zamanda hasta ve kontrol grubu arasında hem evlilik uyum ölçeği hem de Arizona cinsel yaşantılar ölçeği puanları karşılaştırıldı. Sonuçlarda istatistiksel olarak anlamlı farklı bulunmadı (p>0.05). Hasta ve  kontrol grubu arasında BDÖ ve BAÖ puanları ve şiddeti karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı ve hasta grubunda puanlar daha yüksekti. SF-36'nın tüm alt ölçeklerinin ve VAS'nın puanları hasta ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklı saptandı ve hastalarda SF-36 alt ölçeklerinin puanları düşük, VAS puanları yüksekti. EUÖ ile; ASEX ve BDÖ arasında ters yönlü, SF-36 sosyal işlevsellikle arasında aynı yönde ilişki bulundu. ASEX ile; SF-36 enerji-canlılık arasında ters yönde ve BDÖ ile arasında aynı yönde ilişki bulundu. BDÖ ile; VAS arasında aynı yönde, SF-36 fiziksel fonksiyon, ağrı, enerji-canlılık, ruhsal iyilik, sosyal işlevsellik, genel sağlık ve EUÖ ile arasında ters yönde ilişki saptandı. BAÖ ile; VAS arasında aynı yönde, SF-36 fiziksel fonksiyon, ruhsal iyilik, ağrı, enerji-canlılık, sosyal işlevsellik ile arasında ters yönde ilişki saptandı. BAÖ ile BDÖ arasında aynı yönde orta güçte ilişki saptandı.
Sonuçlar: Fibromiyalji hastalarında kontrol grubuna göre yaşam kalitesi düşük, ağrı şiddeti fazla, depresyon ve anksiyete oranı yüksek saptandı. Fibromiyalji hastaları ile kontrol grubu arasında evlilik uyumu ve cinsel disfonksiyon açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. 
Anahtar kelimeler: Evlilik uyumu, Cinsel işlev bozukluğu, Cinsel doyum, Yaşam kalitesi, Depresyon, Anksiyete, Fibromiyalji

Abstract:
Objectives: Fibromyalgia (FM) is a common syndrome characterized by chronic widespread pain, fatigue, sleep disorders, symptoms that impair quality of life, and accompanying psychiatric disorders. Comorbid psychiatric disorder in patients with fibromyalgia is higher than healthy controls and those with other rheumatic diseases. Especially depression and anxiety disorders are the most common pathologies. There are studies showing that marital adjustment is impaired and the incidence of sexual dysfunctions increases in fibromyalgia patients. In this study, it was aimed to investigate the relationship between marital adjustment and sexual satisfaction and pain severity, quality of life, depression and anxiety in fibromyalgia patients and healthy control group.
Methods: SF-36 (Short Form-36), Visuel Pain Scale (VAS), Beck Depression Inventory (BDI), Beck Anxiety Invetory (BAI), Marital Adjustment Scale (MAS), Arisona Sexual Experiences Scale (ASEX) were implemented to 50 patients diagnosed with fibromyalgia who applied to Cumhuriyet University Hospital between 01.03.2020-01.03.2022 and a healthy control group of 50 people.
Results: No statistically significant difference was found between the patient and control groups in terms of sociodemographic data (p>0.05). There was no statistically significant difference between the patient and control groups in terms of marital adjustment and presence of sexual dysfunction (p>0.05). At the same time, both the marital adjustment scale and the Arizona sexual experiences scale scores were compared between the patient and control groups. There was no statistically significant difference in the results (p>0.05). When the BDI and BAI scores and severity were compared between the patient and control groups, a statistically significant difference was found, and the scores were higher in the patient group. The scores of all subscales of SF-36 and VAS were found to be statistically significantly different between the patient and control groups, and patients had low scores for SF-36 subscales and high VAS scores. With marital adjustment scale; there was an inverse relationship between ASEX and BDI, and the same correlation with SF-36 social functioning. With ASEX; there was an inverse relationship between SF-36 energy and vitality and the same relationship with BDI. With BDI; there was a similar correlation between VAS and an inverse relationship between SF-36 physical function, pain, energy-vitality, mental well-being, social functionality, general health and marital adjustment scale. With BAO; there was a similar correlation between VAS and an inverse relationship between SF-36 physical function, mental well-being, pain, energy-vitality, and social functionality. A moderately strong relationship was found between BAI and BDI in the same direction.
Conclusion: Compared to the control group, fibromyalgia patients had lower quality of life, higher pain severity, and higher rates of depression and anxiety. No statistically significant difference was found between fibromyalgia patients and the control group in terms of marital adjustment and sexual dysfunction.
Keywords: Marital adjustment, Sexual dysfunction, Sexual satisfaction, Quality of life, Depression, Anxiety, Fibromyalgia