Pirazolon grubu taşıyan hidrazonoksim komplekslerinin sentezi ve kemosensör aktiviteleri
Synthesis and chemosensing activities of pirazolon based hydrazonoxim and their complexes
Yazar: BERNA KARABACAK
Danışman: DOÇ. DR. NURSABAH SARIKAVAKLI
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmada pirazolon grubu taşıyan hidrazonoksim bileşiklerinin sentezi ve bazımetallere karşı kemosensör özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Yöntem: Bu tezde Karadeniz ve Bekaroğlu'nun (1983) belirttiği yöntem ile anti-Kloroglioksim elde edildikten sonra madde, bazik ortamda hidrazinhidrat ile muamele edilerek Sarıkavaklı ve İrez'in (2005) sentezlemiş olduğu anti-Kloroglioksimhidrazin elde edilmiştir. Şener ve Karcı'nın (2015) yönteminden yola çıkılarak anti-Kloroglioksimhidrazin, etilasetoasetat ile reaksiyona sokulmuş ve pirazolon grubu taşıyan ilk hidrazonoksim bileşik olan 2-[(1Z.2Z)-N-hidroksi-2-(hidroksiimino)etanimidoil]-5-metil-2,4-dihidro-3H-pirazol-3-on literatüre dahil edilmiştir. Elde edilen bu yeni pirazolon grubu taşıyan hidrazonoksim bileşiği bazı anilin türevlerinin diazonyum tuzları ile kenetlenmiştir. Kenetlenmeden sonra ligandların kemosensör özellikleri incelenmiş ve geçiş metalleri olan Ni2+, Cu2+ ve Co2+ ile kompleksleri yapılmış ve yapı tayinleri için FT-IR, 1H-NMR, 13C-NMR, ELEMENTEL ANALİZ ve UV-VİS cihazları kullanılmıştır.
Bulgular ve Sonuç: Bu çalışmada, kimya, tıp, eczacılık, biyokimya ve literatür de rastlanmayan 3 yeni ligand ve onların Ni(II) Cu(II) ve Co(II) ile komleksleri sentezlenmiştir. Ligandların kemosensör özellikleri on iki farklı geçiş metali üzerinde incelenmiş ve elde edilen sonuçlara göre de Ag2+, Cu2+, Hg2+, Fe2+ ve Co2+ metallerine karşı duyarlı oldukları keşfedilmiştir. 

Anahtar kelimeler: Oksim, vic-dioksim hidrazonoksim, pirazolon, geçiş metal kompleksleri, kolorimetrik kemosensör

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to pass the hydrazonoximes in the pyrazolone group study and to be directed towards heavy metals.
Material and Methods: In this study, using the method of Karadeniz and Bekaroğlu (1983), firstly amphi- and anti-chloroglioxime, then anti-chloroglioxime reacted with hydrazinehydrate compound at 0°C in basic environment in ethanol-water system, and Sarıkavaklı and İrez's (2005) anti- chloroglyoxymhydrazine was obtained. The first glyoxime hydrazone compound containing the pyrazolone group, 2-[(1Z.2Z)-N-hydroxy-2-, was reacted with anti-chloroglioximhydrazine in a mixture of ethylacetoacetate, KOH and ethanol at 70 ºC with the method described by Şener and Karcı (2015). 2-[(1Z.2Z)-N-hidroksi-2-(hidroksiimino)etanimidoil]-5-metil-2,4-dihidro-3H-pirazol-3-on has been included in the literature Sarikavakli N, Koç E, Meshari Aljohani MH et al (2020). 
The obtained glyoxime hydrazone compound containing the pyrazolone group is docked with the diazonium salts of some aniline derivatives and the Ni(II), Cu(II) and Co(II) transition metal complexes of the ligands obtained after the chelation reaction are synthesized  The structures of all compounds obtained were elucidated by FT-IR, 1H-NMR, 13C-NMR, Elemental Analysis methods.
Result and Conclusion: In this study, 3 new ligands and their complexes with Ni(II) Cu(II) and Co(II) were synthesized, which are not found in chemistry, medicine, pharmacy, biochemistry and literature. The chemosensory properties of ligands were investigated on 12 different transition metals and according to the results obtained, it was discovered that they were sensitive to Ag2+, Cu2+, Hg2+, Fe2+ and Co2+ metals.

Keywords: Oxime, vic-dioxime, hydrazonoxime, Pyrazolone, transition metal complexes, colorimetric chemosensor.