Ergenlerin duygusal özerkliklerini yordamada öznel iyi oluş ve ebeveyne bağlanmanın rolü
The role of subjective well-being and parental attachment in predicting adolescents' emotional autonomy
Yazar: EMRE KARAKUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇEN AYDIN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-babaya bağlanma = Parental bonding ; Cinsiyet = Gender ; Duygusal özerklik = Emotional autonomy ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ölçekler = Scales ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
Ergenlik, bireyin fizyolojisinden psikolojine kadar birçok alanda yaşamını etkileyecek önemli değişimlerin yaşandığı bir dönemdir. Bireyin bu dönemde kazandığı ve gelecekteki yaşamını şekillendiren temel özelliklerden bir tanesi duygusal özerkliktir. Bu dönemde ergenlerin, ebeveynleri ve çevresiyle olumlu bir süreç geçirmesi bireyin duygusal özerklik kazanımına olumlu katkılar sağlayacaktır. Duygusal özerkliğin farklı değişkenlerle birlikte incelenmesi ilgili alanyazına bu kavramın açıklanmasında önemli katkılar sunabilecektir. Bu araştırmanın amacı, öznel iyi oluş ve ebeveyne (anne-baba) bağlanma düzeylerinin ergenlerin duygusal özerkliklerini ne ölçüde yordadığını incelemektir. Araştırmaya Gaziantep ili merkez ilçesindeki üç liseden toplam 422 öğrenci katılmıştır. Katılımcıların 138‟i kadın, 272‟si erkektir. Veriler Duygusal Özerklik Ölçeği, Ergen Öznel İyi Oluş Ölçeği, Ebeveyn ve Akrana Bağlanma Envanteri ve Kişisel Bilgi Formu aracılığıyla elde edilmiştir. Veri analizinde değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla Pearson korelasyon analizi ve bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkeni sırasıyla ne ölçüde yordadığını belirlemek amacıyla hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada ilk olarak cinsiyetin duygusal özerkliğin alt boyutlarına göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiş, buna göre cinsiyetin duygusal özerkliğin yalnızca idealleştirmeme boyutunu açıklamada anlamlı bir fark oluşturduğu bulunmuştur. Araştırmanın ana amacına yönelik yapılan hiyerarşik regresyon analizi bulgularına göre, ilk modelde kontrol edilen ergen öznel iyi oluşu, duygusal özerkliğin idealleştirmeme, bağımsızlık ve bireyselleşme alt boyutlarını yordamada pozitif yönde ve anlamlı katkı sağlamaktadır. İkinci modelde eklenen anne ve babaya bağlanma değişkeninin de benzer şekilde duygusal özerkliğin idealleştirmeme, bağımsızlık ve bireyselleşme boyutlarını yordamada pozitif yönde ve anlamlı katkı sağladığı görülmüştür. Öznel iyi oluş ve anne ve babaya bağlanma, idealleştirme boyutunda toplam varyansın %37‟sini, bağımsızlık boyutunda %28‟ini ve bireyselleşme boyutunda %10‟unu açıklamıştır. Sonuç olarak, öznel iyi oluş ve anne-babaya bağlanma değişkenlerinin duygusal özerkliğin anlamlı birer yordayıcısı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Adolescence is a period in which important changes occur in many areas including physiology and psychology of the individual. Emotional autonomy is one of the basic features that the individual gains in this period and shapes her/his future life. Adolescents having a positive process with their parents and the environment in this periodwill contribute positively to the their emotional autonomy acquisition. Examination of emotional autonomy with different variables can make important contributions to the related literature. The purpose of this study was to examine to what extent subjective well-being and attachment to parents predicted the emotional autonomy of adolescents.
A total of 422 students from three high schools in the central district of Gaziantep participated in the study. Among participants, 138 of themwere women and 272 were men. The data were obtained through Emotional Autonomy Scale, Adolescent Subjective Well-being Scale, The Inventory of Parent and PeerAttachment and Demographic Information Form.In data analysis process, Pearson correlation analysis was used to determine the relationship between the variables, and hierarchical regression analysis was used to determine the extent to which the independent variables predicted the dependent variable, respectively. In data analysis, firstly, it was examined whether the sub-dimensions of emotional autonomy differed according to gender. The results revealed that gender made a significant difference in explaining the sub-dimension of non-idealization. According to the findings of the hierarchical regression analyses conducted for the main purpose of the study, in the first model, adolescent subjective well-beingcontributed positively and significantly in predicting the sub-dimensions of non-idealization, independence and individualization of emotional autonomy. Similarly, controlling for subjective well-being, parent attachment was added in the second model, and it was found to contribute positively and significantly in predicting the sub-dimensions of non-idealization, independence and individualization of emotional autonomy. Overall,adolescent subjective well-being and parent attachment explained 37% of non-idealization, 28% of independence and 10% of individualization of total variance. As a result, subjective well-being and parent attachment were found to be significant predictors of emotional autonomy.