Okul öncesi dönem çocuklarda anne-çocuk, kardeş-çocuk ve akran-çocuk arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between mother-child, sibling-child and peer-child in preschool children
Yazar: ESRA KIZILIRMAK
Danışman: PROF. DR. FATMA TEZEL ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran ilişkileri = Peer relationships ; Ana-baba çocuk ilişkileri =   ; Çocuk-okul öncesi =

Özet:
Gelişim sürecinde, insanlarla kurduğumuz ilişkiler, bilinçli veya bilinçsiz şekillerde, kişiliğimizi derinlemesine etkiler. Bu bağlamda, bu çalışma, okul öncesi dönem çocuklarda, anne-çocuk, kardeş-çocuk ve akran-çocuk ilişkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, nicel bir araştırma yöntemi olan ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Örneklem, Erzurum İli Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı anaokulu veya anasınıflarına devam eden ve büyük bir abla veya abiye sahip olan okul öncesi dönemdeki 279 çocuk, anneleri, büyük kardeşlerinden oluşmaktadır. Veri toplama amacıyla, genel bilgi formu, çocuk-ebeveyn ilişkilerini değerlendirmek için Özkan ve Tezel Şahin (2014) tarafından uyarlanan "Çocuk Ebeveyn İlişki Ölçeği," kardeş-çocuk ilişkilerini değerlendirmek için Apalaçi (1996) tarafından uyarlanan "Kardeş İlişkileri Anketi," ve akran-çocuk ilişkilerini değerlendirmek için Kanmaz ve Tezel Şahin (2022) tarafından geliştirilen "Okul Öncesinde Akran İlişkileri Ölçeği (Öğretmen Formu)" kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, demografik özelliklere göre anne-çocuk, kardeş-çocuk ve akran-çocuk ilişkilerini açığa çıkarmıştır. Üç farklı bağlamda çocuk ilişkileri ele alınmış ve olumlu anne-çocuk ilişkisinin, çocuğun diğer ilişkileri üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, çatışmalı anne-çocuk ilişkisi durumunda, kardeşler arasında sıcak bir kardeş ilişkisi geliştiği ve bu durumun çocuğun ev dışı ilişkileri, özellikle akran ilişkileri üzerinde olumlu bir etki yarattığı gözlemlenmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, okul öncesi dönemdeki çocukların ilişkilerini anlamamıza ve aile, kardeşler ile akranlar arasındaki etkileşimleri incelememize katkı sağlamaktadır.

Abstract:
During the development process, the relationships we establish with people deeply affect our personality, consciously or unconsciously. In this context, this study aims to examine mother-child, sibling-child and peer-child relationships in preschool children.In the study, the relational scanning method, which is a quantitative research method, was used. The sample consists of 279 preschool children, their mothers, older siblings who attend kindergartens or kindergartens affiliated with the Ministry of National Education in Erzurum Province and have an older sister or brother. For data collection purposes, a general information form, "Child Parent Relationship Scale" adapted by Özkan and Tezel Şahin (2014) to evaluate child-parent relationships, "Sibling Relations Questionnaire" adapted by Apalaçi (1996) to evaluate sibling-child relationships, and peer -"Preschool Peer Relations Scale (Teacher Form)" developed by Kanmaz and Tezel Şahin (2022) was used to evaluate child relationships. The research results revealed mother-child, sibling-child and peer-child relationships according to demographic characteristics. Child relationships were discussed in three different contexts and it was concluded that the positive mother-child relationship has a significant impact on the child's other relationships. In addition, it has been observed that in the case of a conflicting mother-child relationship, a warm sibling relationship develops between siblings, and this has a positive impact on the child's relationships outside the home, especially peer relationships.The results of this study contribute to our understanding of preschool children's relationships and to examining the complexity of interactions between family, siblings, and peers.