Prematüre bebeği olan annelere uygulatılan nefes egzersizinin kaygı düzeyine ve anne sütü içeriğine etkisi
The effect of breathing exercise applied to mothers with premature babies on anxiety level and breast milk content
Yazar: ZEYNEP ORMANCI
Danışman: PROF. DR. SÜNDÜZ ÖZLEM ALTINKAYA
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Amaç: Bu çalışma prematüre bebeği olan annelere uygulatılan nefes egzersizinin, annenin kaygı düzeyi ve anne sütü içeriğine etkisinin belirlenmesi amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tek gruplu, ön test-son test yarı deneysel tiptedir.
Çalışmanın evrenini Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi'nde Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde Mayıs 2021- Mayıs 2023 tarihleri arasında yatan prematüre bebeklerin anneleri oluşturdu. Örneklem 128 prematüre bebek annelerinden oluştu. Verilerin toplanmasında, annenin sosyo demografik özellikleri ile birlikte tıbbi öyküsüne ait soruların yer aldığı Veri Toplama Formu ve Spielberger'in Sürekli-Durumluk Kaygı Envanteri (STAI-State-Trait Anxiety Inventory) ve bebek dosyasında yazılı olan anne sütü içeriği analizi kullanıldı.
Veriler, tanımlayıcı istatistikler, ön test-son test karşılaştırmalarında bağımlı gruplarda parametrik ve non-parametrik testler ile değerledirildi. Kolmogorov-Smirnov testi, Wilcoxon testi ile değerlendirildi. Tekrar ölçümler için bağımlı gruplarda t testi ve Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanıldı.
Bulgular: Nefes egzersizi öncesine göre nefes egzersizi sonrası anne sütü içeriğinde yağ, karbonhidrat ve enerji düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı herhangi bir farklılık görülmemiştir (p>0,05). Öte yandan egzersiz öncesine göre egzersiz sonrası anne sütü içeriğinde kaba protein ve gerçek protein düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı azalma gözlendi (p=0,006 ve p=0,009). Egzersiz öncesine göre egzersiz sonrası durumluluk kaygısında anlamlı azalma söz konusu iken (p<0,001), süreklilik kaygısında ise anlamlı artış gözlendi (p=0,041). Anneler bireysel olarak değerlendirildiğinde nefes egzersizi öncesine göre egzersiz sonrası süreklilik kaygısı ne kadar azalırsa anne sütü içeriğindeki yağ ve enerji miktarı da o kadar artmaktaydı (sırasıyla p=0,026 r=0,199 ve p=0,003 r=0,258).
Sonuç: Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde yatan prematüre bebeklerin annelerine uygulanan nefes egzersizlerinin durumluluk kaygısında azalmaya sebep olduğu belirlendi. Süreklilik kaygısı azalan annelerde anne sütü içeriğindeki yağ ve enerji miktarında artış oldu. Bu çalışma farmakolojik olmayan yöntemlerin anne sütü içeriğine etkisini araştıracak çalışmalara öncü niteliğindedir.

Abstract:
Objective: This study was conducted to determine the effect of breathing exercise applied to mothers with premature babies on the mothers' anxiety level and breast milk content.
Material and Methods: This study is designed as a pretest-posttest (before and after breathe exercise) a half-experimental study. The population of the study consisted of mothers of premature babies hospitalized in the Neonatal Intensive Care Unit at Aydın Adnan Menderes University Hospital between May 2021 and May 2023. The sample consisted of 128 mothers of premature babies. Data were obtained from Data Collection Form, which included questions about the mother's socio-demographic characteristics as well as her medical history, Spielberger's State-Trait Anxiety Inventory (STAI-State-Trait Anxiety Inventory) and breast milk content. Milk content information eas obtained from patient file. The data were evaluated with descriptive statistics and parametric and non-parametric tests in dependent groups in pre-test-post-test comparisons. Kolmogorov-Smirnov test, Wilcoxon test were used. For repeated measurements, t test and Wilcoxon signed-rank test were used in dependent groups.
Results: There was statistically no significant difference in fat, carbohydrate and energy levels between before and after the breathing exercise (p>0.05). On the other hand, a significant decrease was observed in gross protein and real protein levels in breast milk content after exercise compared to before exercise (p = 0.006 and p = 0.009). While there was a significant decrease in state anxiety after exercise compared to before exercise (p<0.001), a significant increase was observed in trait anxiety (p=0.041). When mothers are evaluated on their own, the more the trait anxiety decreased after the exercise, the more the amount of fat and energy in breast milk content increased (p = 0.026 r=0.199 and p=0,003 r=0.258, respectively)
Conclusion: Breathing exercises applied to mothers of premature babies in the neonatal intensive care unit had a decreasing effect on state anxiety. There was an increase in the amount of fat and energy in breast milk content in mothers whose trait anxiety decreased. This study will guide studies directed towards effects of non-pharmacological methods on breast milk content.