Romantik ilişkilerde sosyal ilginin yordayıcısı olarak algılanan ebeveyn kabul-red algısı
Perception of parent acceptance as a predictionary of social interest in romantic relationships
Yazar: AYŞE KARATAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE EPLİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Toplumsal ilgi = Social interest ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışmanın amacı yetişkinlik dönemindeki bireylerin erken yaşam deneyimlerine yönelik ebeveyn kabul-red algısı ve romantik ilişkilerde sosyal ilgi arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmada 2020-2021 yılında uygun örnekleme yoluyla ulaşılan 340 kadın, 73 erkek olmak üzere 18-25 yaş arası toplam 413 kişi yer almaktadır. Araştırmada verilerin toplanması için araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ve Yetişkin Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği-Kısa Form (Yetişkin EKRÖ/K) ve Romantik İlişkilerde Sosyal İlgi Ölçeği' nden yararlanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 22 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bu çalışmada bireylerin erken yaşam dönemlerine yönelik algılanan ebeveyn kabul-red algısı yetişkinlik döneminde romantik ilişkilerde sosyal ilginin anlamlı bir yordayıcısı olup olmadığını saptamak amacıyla Pearson Korelasyon Analizine, romantik ilişkilerde sosyal ilginin anne kabul-red ve baba kabul-red algısı yönünden yordanıp yordanmadığını saptamak amacıyla Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi ve algılanan ebeveyn kabul-red algısı ile yetişkinlik döneminde romantik ilişkilerde sosyal ilgi arasındaki ilişkinin cinsiyete göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini saptamak amacıyla Tek Yönlü MANOVA Analiz bulguları sunulmuştur. Analiz sonuçlarına göre, anne kabul/red ölçeğinin alt boyutlarından sıcaklık/şefkat ile romantik ilişkilerde sosyal ilgi arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Öte yandan düşmanlık/saldırganlık, kayıtsızlık/ihmal ve ayrışmamış red ile romantik ilişkilerde sosyal ilgi arasında pozitif yönde düşük düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Baba kabul/red ölçeğinin alt boyutlarından sıcaklık/şefkat ile romantik ilişkilerde sosyal ilgi arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Diğer yandan düşmanlık/saldırganlık, kayıtsızlık/ihmal ve ayrışmamış red alt ölçekleri ile romantik ilişkilerde sosyal ilgi arasında pozitif yönde düşük düzeyde bir ilişki bulunmuş ve cinsiyet değişkenine göre anne sıcaklık/şefkat puanları düşmanlık/saldırganlık, kayıtsızlık/ihmal puanları ve ayrışmamış red puanları ve romantik ilişkilerde sosyal ilgi puanları anlamlı farklılık göstermektedir. Baba sıcaklık/şefkat, ayrışmamış red ve romantik ilişkilerde sosyal ilgi anlamlı farklılık göstermektedir. Öte yandan düşmanlık/saldırganlık puanları ve kayıtsızlık/ihmal puanları ise anlamlı farklılık göstermemektedir. Elde edilen sonuçlar, ilgili literatür bağlamında değerlendirilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between the perception of parental acceptance-rejection regarding early life experiences of individuals in adulthood and social interest in romantic relationships. In the study, a total of 413 people between the ages of 18-25, including 340 women and 73 men, were reached through appropriate sampling in 2020-2021. Personal Information Form and Adult Parental Acceptance-Rejection Scale-Short Form (Adult PARQ/F) and Social Interest in Romantic Relationships Scale prepared by the researcher were used to collect data in the study. The data obtained from the research were analyzed using the SPSS 22 statistical package program. In this study, Pearson Correlation Analysis was used to determine whether individuals' perceived parental acceptance-rejection perception towards early life periods is a significant predictor of social interest in romantic relationships in adulthood. Linear Regression Analysis and One-Way MANOVA Analysis findings are presented to determine whether the relationship between perceived parental acceptance-rejection perception and social interest in romantic relationships in adulthood differs significantly by gender. According to the results of the analysis, it is seen that there is a moderately significant positive relationship between warmth/affection, one of the sub-dimensions of the mother acceptance/rejection scale, and social interest in romantic relationships. On the other hand, a low level of positive correlation was found between hostility/aggression, indifference/neglect, and undifferentiated rejection and social interest in romantic relationships. A moderately significant positive correlation was found between warmth/affection, one of the sub-dimensions of the father acceptance/rejection scale, and social interest in romantic relationships. On the other hand, a low level of positive correlation was found between the hostility/aggression, indifference/neglect, and undifferentiated rejection subscales and social interest in romantic relationships, and maternal warmth/compassion scores, hostility/aggression, indifference/neglect scores, and undifferentiated rejection scores and romantic relationships, were found. Social interest scores differ significantly in relationships. Paternal warmth/affection, undifferentiated rejection, and social interest in romantic relationships show significant differences. On the other hand, hostility/aggression scores and indifference/neglect scores do not differ significantly. The results obtained were evaluated in the context of the relevant literature.