Zihinsel engelli çocukların beslenme durumuna annelerinin tükenmişlik düzeyinin etkisi
The effect of mothers' level of burnout on the nutrition of their intellectually disabled children
Yazar: HİLAL ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. NALAN HAKİME NOĞAY
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Öğretilebilir zihinsel engelli çocuklar = Flexibility training mentally retarded childrens

Özet:
Bu çalışma, zihinsel engelli çocukların beslenme durumlarına annelerinin tükenmişlik düzeyinin etkisini saptamak amacıyla tanımlayıcı analitik olarak yapılmıştır. Araştırmaya Erzincan il merkezinde bulunan beş farklı özel eğitim merkezinden 122 zihinsel engelli çocuklar ve anneleri dahil edilmiştir. Zihinsel engelli çocukların demografik bilgileri, vücut ağırlığı, boy uzunluğu, beden kitle indeksi, üst orta kol çevresi, bel çevresi ve deri kıvrım kalınlıkları, ayrıca annelerin demografik bilgileri incelenmiştir. Zihinsel engelli çocuklardan üç günlük besin tüketim kaydı alınmış ve annelerine Maslach Tükenmişlik Ölçeği uygulanmıştır.
Araştırmaya katılan zihinsel engelli çocukların yaş gruplandırılması Türkiye'ye Özgü Beslenme Rehberi'ne göre yapılmış olup, çocukların %29.5'inin 14-18 yaş aralığında ve % 55.7'sinin erkek olduğu belirlenmiştir. Boy uzunluğu 4-6 ve 14-18 yaş grubu erkeklerde, kızlara göre anlamlı olarak yüksektir (p<0.05). Yaş grubu 14-18 olan erkeklerin triseps deri kıvrım kalınlığı kızlarınkinden anlamlı olarak düşüktür (p<0.05). 10-13 yaş grubu erkeklerin subskapular deri kıvrım kalınlığı kızlarınkinden anlamlı olarak düşüktür (p<0.05). Antropometrik ölçümler zihinsel engel düzeyine göre anlamlı fark göstermemektedir (p>0.05).
Türkiye'ye Özgü Beslenme Rehberi'ne göre yapılan değerlendirmede hafif zihinsel engellilerin % 61.4'ü, orta derecede zihinsel engellilerin % 57.1'i, ağır derecede zihinsel engellilerin % 53.3'ü yaşlarına göre normal beden kitle indeksi aralığındadır. 
Hafif derecede zihinsel engeli bulunan çocukların annelerinin duygusal tükenmişlik puan ortalaması orta ve ağır düzeyde zihinsel engeli olan çocukların annelerine göre daha yüksektir (p<0.05). Ağır derecede zihinsel engeli olan çocukların annelerinin kişisel başarı puan ortalaması hafif ve orta düzeyde zihinsel engeli olan çocukların annelerinden daha yüksektir (p<0.05). 
Sonuç olarak; hafif, orta ve ağır derecede zihinsel engelli çocukların antropometrik ölçümlerinin arasında anlamlı bir fark olmadığı ve annelerinin tükenmişlik düzeyinin çocukların beslenmeleri üzerinde herhangi bir etkisi bulunmadığı saptanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Çocuk, Adölesan, Zihinsel Engellilik, Maslach Tükenmişlik Ölçeği, Beslenme

Abstract:
This study was conducted descriptively analytically to determine the effect of the burnout level of their mothers on nutritional status of intellectually disabled children. A group of 122 intellectually disabled children and their mothers were included in the study from five different special education centers in Erzincan province center. Demographic information, body weight and height, body mass index, upper middle arm circumference, waist circumference and skin fold thickness of intellectually disabled children as well as maternal demographic information of their mothers were examined. A three-day nutrition consumption record was taken from intellectually disabled children and the Maslach Burnout Inventory was administered to their mothers.
Grouping age children with intellectually disabled participating in the survey was performed according to Turkey Dietary Guidelines, 29.5% of children in the age range of 14-18 and it was determined that 55.7% of men. Heights were significantly higher in males 4-6 and 14-18 years than females (p <0.05). The subscapular skin fold thickness of 10-13 years old men was significantly lower than that of girls (p <0.05). Anthropometric measurements did not differ significantly from the level of intellectually disability (p> 0.05).
On the assessment made according to Turkey's Dietary Guidelines, 61.4% of mild intellectually disabled, 57.1% of moderate intellectually disabled, 53.3% of severe intellectually disabled are in the range of normal body mass index according to their ages.
Averages of emotional burnout scores of mothers of children with mild intellectually disabled are average and higher than scores of mothers of children with moderate and severe intellectually disabled (p <0.05). Mothers of children with severe intellectually disabled have a higher mean personal achievement score than mothers of children with mild and moderate intellectually disabled (p <0.05).
Keywords: Children, Adolescents, Intellectual Disability, Maslach Burnout Inventory, Nutrition