Sporcularda gıda güvencesizliğini ölçmek için yeni bir ölçek geliştirme: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Development of a new scale to measure food insecurity among athletes: Validity and reliability assessment
Yazar: GONCA YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ÖNDER SÜNBÜL ; PROF. DR. MURAT BAŞ
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Sporcuların diyetsel ihtiyaçları performansın gerektirdiği talepler doğrultusunda belirlendiğinden besine erişimdeki kesintilerin sonuçları toplumun geri kalanının deneyimlediğinden farklıdır. Bundan dolayı bu çalışmada besine erişimin çok boyutlu yapısını tanımlayan gıda güvencesizliği kavramı spor ortamına uyarlanarak yeniden tanımlanmış, gıda güvencesizliğinin spora özgü sonuçlarından mustarip olan grupları taramak için Sporcularda Gıda Güvencesizliği Ölçeği (SGGÖ) geliştirilmiş, geçerlilik ve güvenilirliği belirlenmiştir. 18 farklı branştan 500 genç yetişkin sporcunun dahil edildiği çalışmada standart ölçek geliştirme yöntemleri uygulanmıştır.  SGGÖ'nün varsayılan yapısını incelemek adına kapsam geçerliliği, yapı geçerliliği için açıklayıcı faktör analizi ile yakınsak geçerlilik analizi ve güvenilirlik analizleri yapılmıştır. Sonuçta 23 madde ve 4 faktörden oluşan yapıda maddelerin faktör yükü değerlerinin 0,482-0,852; madde-toplam korelasyon değerlerinin 0,57-0,810; ve faktörlerin Cronbach alfa katsayılarının 0,827-0,937 arasında olduğu belirlenmiş ve yakınsak geçerlik hipotezlerinin tamamı doğrulanmıştır. Bu sonuçlar SGGÖ'nün ölçülen değişken olan gıda güvencesizliği ile güçlü ilişkilere sahip, geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğunu göstermektedir. SGGÖ, yeni sporcuları gıda güvencesizliği açısından değerlendirmek ve devam eden sporculardaki zaman içindeki değişiklikleri gözlemlemek açısından daha hassas ölçüm sağlayabilir.  Spora özgü gıda güvencesizliğinin sporcu sağlığı, spor başarısı ve spora devam ile ilişkisinin araştırılacağı gelecek çalışmalarda SGGÖ kullanılması faydalı olacaktır. Ek olarak, yapı geçerliliğini daha fazla değerlendirmek için ölçeğin daha geniş bir popülasyonda boylamsal olarak uygulanmasına ve ölçek geliştirmenin yinelemeli bir süreç olmasından dolayı SGGÖ'nün farklı sporcu gruplarında doğrulanmasına ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Since the dietary requirements of athletes are determined by the demands of performance, the consequences of food access shortages differ from those experienced by the general population. Therefore, in this study, the concept of food insecurity, which encompasses the multidimensional structure of food access, was redefined to align with the sports environment. Subsequently, the Athletes' Food Insecurity Scale (AFIS) was developed to identify individuals experiencing the sport-specific consequences of food insecurity, then its validity and reliability were assessed. This study utilized standard scale development methods and involved 500 young adult athletes representing 18 different branches. To examine the hypothesized structure of AFIS, content validity analysis, exploratory factor analysis & convergent validity analysis for construct validity, and reliability analysis were conducted. As a result, the structure comprised 23 items and 4 factors, with factor loads ranging from 0,482 to 0,852, item-total correlations ranging from 0,57 to 0,810, and Cronbach's alpha coefficients for each factor ranging from 0,827 to 0,937. Additionally, all convergent validity hypotheses were confirmed. These results indicate that AFIS is a valid and reliable scale, demonstrating strong associations with the measured variable, food insecurity. AFIS can provide more sensitive measurements for assessing food insecurity in new athletes and monitoring changes in continuing athletes over time. In future studies, the utilization of AFIS would be beneficial in examining the correlation between sports-specific food insecurity and crucial factors such as athletes' health, sports performance, and continuity. Furthermore, it is recommended that AFIS be longitudinally applied in a larger population to further evaluate the construct validity. Additionally, it is necessary to validate AFIS in various athlete groups, considering that scale development is an iterative process.