İlkokul ve ortaokullarda çalışan öğretmenlerin perspektifinden okullarının yenilikçilik düzeylerinin değerlendirilmesi
The evaluation of the level of the innovatiness of schools from the perpective of the teachers working at elemantary and secondary schools
Yazar: İLYAS YAŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZCAN ARSLANOĞLU
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Ortaokullar = Secondary schools ; Yenilikçi okul = Innovative school ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
XXI. yy'da eğitim kurumlarının önemli niteliklerinden birinin yenilikçilik olduğu düşünülmektedir. Yenilikçilik, okulların geliştirilmesi ve her alanda çağı takip etmesi açısından önemli görülmektedir. Bu itibarla, ilkokul, ortaokul ve imam hatip ortaokullarında çalışan öğretmenlerin yeniliğe yönelik farkındalıklarını görmek ve bu eğitim kurumlarının yöneticilerinin yeniliğe açık olma durumlarını öğrenebilmek için öğretmenlerin çalıştıkları okulların yenilikçilik düzeyine ilişkin görüşlerine ihtiyaç duyulmuştur. Betimsel tarama modelinin kullanıldığı bu araştırmanın evrenini, Şanlıurfa ilinin Birecik, Karaköprü, Siverek ve Viranşehir ilçelerinde 2018-2019 eğitim öğretim yılında ilkokul, ortaokul ve imam hatip ortaokullarında çalışan öğretmenler oluşturmaktadır.
Araştırmada Aslan ve Kesik (2016) tarafından geliştirilen yenilikçi okul ölçeği veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Veri toplama aracı yoluyla elde edilen veriler, SPSS 22 programından yararlanılarak analiz edilmiştir. Bu analizlerde öğretmenlerin yenilikçilik ile ilgili görüşlerini belirlemek için ANOVA ve T-testi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre yenilikçi okul ölçeğinin tüm boyutlarının genel aritmetik ortalaması X̄ =  3.77 olarak hesaplanmıştır. Bu bulgu, öğretmenlerin okullarının yenilikçilik davranışını gösterme sıklığını ''çoğu zaman'' düzeyinde gördüklerini göstermektedir. Araştırma bulgularına göre, yenilikçi atmosfer boyutunun aritmetik ortalaması X̄ =  3.90 yönetsel destek boyutunun aritmetik ortalaması X̄ =  3.83 örgütsel engeller boyutunun aritmetik ortalaması ise X̄ =  3.55 olarak tespit edilmiştir. Ölçeğin boyutları düzeyinde ve genel olarak aritmetik ortalamasının bazı değişkenlere göre istatistiksel olarak belirgin (significant, manidar) bir farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Sonuç olarak araştırmanın yapıldığı okullarda katılımcıların verdikleri yanıtlara göre yenilikçi okul ölçeğinin kıdem değişkeni açısından incelendiğinde 6-10 yıl arası kıdeme sahip öğretmenlerin veri toplama aracının yenilikçi atmosfer boyutuna verdiği yanıtların aritmetik ortalamasının X̄ =  4.13 olarak ölçüldüğü ve bu bulgunun istatistiksel olarak manidar (belirgin) bir farklılık gösterdiği görülmektedir. Görev yapılan okul türü değişkenine göre ilkokul öğretmenlerinin ortalamasının yenilikçi atmosfer boyutunda X̄ = 3.76; yönetsel destek boyutunda da yine ilkokul öğretmenlerinin puanlarının aritmetik ortalamasının X̄ = 3.73 ile diğer okul türlerine göre daha düşük olarak ölçüldüğü ve bu bulguların istatistiksel olarak manidar bir farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Branş değişkenine göre de veri toplama aracının genel aritmetik ortalaması, yenilikçi atmosfer ve yönetsel destek boyutlarında puanlar, istatistiksel olarak manidar bir farklılık göstermektedir.  
 
Anahtar Kelimeler: Yenilikçilik, Yenilikçi Okul, Okul Yöneticileri.

Abstract:
Innovation was thought as one of the essential qualities of the 21st century educational institutions. Innovation is seen as important for improving schools and following the era in every field. In this regard, teachers' opinions are needed for the level of innovativeness of the schools that they are working, to observe the awareness of innovation of the teachers who work in primary schools, secondary schools and imam hatip secondary schools and to find out the status of being open to innovations of the managers. The participants of the study were the teachers working in Birecik, Karakopru, Siverek, and Viransehir in the province of Sanliurfa in 2018-2019 academic year. In this study, descriptive survey model was used. The sample group was selected through convenient sampling.
In this study, Innovative School Scale developed by Aslan and Kesik (2016) was used. The data were evaluated by using SPSS 22. In this analysis, to determine teachers' opinions about innovation, ANOVA and t-test were utilized. The overall arithmetic average of the research was X̄ = 3.77. This finding showed the frequency of the behaviour of the teachers were "often". According to the research findings, the arithmetic average of the innovative atmosphere was X̄ = 3.90. The arithmetic average of administrative support was X̄ = 3.83. The arithmetic average of organizational obstacles was X̄ = 3.55. It was surveyed whether there is a statistically significant difference between the areas of the scale and general arithmetic average of parameter or not. As a result, when the response of the participants were examined according to seniority parameter, the arithmetic average of the answer of the teachers who has 6-10 years' experience within the frame of innovative dimension was X̄ = 4.13. There is a significant difference with this finding. The arithmetic average of primary school teachers' innovative atmosphere according to school type parameter was X̄ = 3.76. The arithmetic average of primary school teachers' administrative support was X̄ = 3.73, which is lower than other school types and it shows that there was a significant difference. There was a statistically significant difference according to field of study parameter within the frame of innovative atmosphere and administrative support. 
 
Keywords: Innovativeness, Innovative Schools, School Administrators.