40 yaş üstü hekimlerin 10 yıllık kardiyovasküler hastalık risklerinin hesaplanması ve sağlıklı yaşam davranışlarının değerlendirilmesi
Calculation of 10 year cardiovascular disease risks and evaluation of HEALTHY living behaviors of physicians over forty years
Yazar: ECE ÖKTEM TUNÇ
Danışman: UZMAN HÜSEYİN AKSOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: 40 yaş üstü hekimlerin kardiyovasküler hastalıkları açısından risk düzeylerini belirlemek, farkındalığı arttırmak ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını ve bu davranışları etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve yöntem: Bu araştırma kesitsel olarak 01.01.2023 – 28.02.2023 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim Araştırma Hastanesi ve Adana'da Aile Sağlığı merkezlerinde çalışan, araştırmamıza katılmayı kabul eden 40 yaş ve üzeri hekimler ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik verileri, özgeçmiş ve soy geçmişleriyle ilgili verileriyle sağlık durumu ve alışkanlıklar, sağlık hizmet kullanımı, sağlık durumu davranışlarına yönelik verileri kaydedilip katılımcılara Algılanan Stres Ölçeği ve Fiziksel Aktivite Ölçeği uygulanmıştır. Veriler SPSS 29.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan 226 katılımcının yaş ortalaması 48,21±6,67 idi.  Katılımcıların %42'si kadın , %58'i erkekti. Katılımcıların %37,2'sini ASM'de çalışan aile hekimleri , %62,8'ini hastanede çalışan hekimler oluşturmaktaydı. 10 yıllık kardiyovasküler hastalık riski açısından %73'ünün risk düzeyi %10'un altında, %19'unun risk düzeyi %10-20 arasında, %8'inin risk düzeyi %20'nin üzerindeydi. Katılımcıların %72,1'i hastalık durumunda kendi kendini değerlendirmekteydi. Katılımcıların %39,8'i aile hekimine hiç başvurmamıştı. Uygun yaş ve cinsiyetteki katılımcılar kanser tarama testlerinden GGK testini %36,3, kolonoskopiyi %12,5, smear testini %57,7, mamografiyi %22,7 oranında yaptırmıştı. Katılımcıların sağlıklı beslenme puanı 6,82±1,74 orta iyi düzeydedir. Katılımcılara yöneltilen Algılanan Stres Ölçeği'ne göre katılımcıların %50,9'u yüksek stresliydi. Katılımcılara yöneltilen Fiziksel Aktivite Ölçeği'ne göre katılımcıların %48,1'i minimal aktifti. 
Sonuç: Kardiyovasküler hastalığa yönelik değiştirilebilir risk faktörleri ve yaşam tarzının düzenlenmesi açısından hekimlerin aile hekimleri tarafından düzenli takipleri yapılmalıdır. Hastanelerde yapılan periyodik sağlık kontrolleri yaşlara uygun olarak daha da genişletilmeli, aile sağlığı merkezlerinde çalışan hekimlere de uygun periyodik sağlık kontrolleri sağlanmalıdır. Düzenli eğitimlerle ve hatırlatmalarla kronik hastalıklara, bulaşıcı hastalıklar, kanser taramalarına karşı farkındalığın artırılması sağlanmalıdır.

Abstract:
Aim: This study was carried out in order to determine the risk levels of physicians over 40 years of age in terms of cardiovascular diseases, to increase awareness and to determine healthy lifestyle behaviors and the factors affecting these behaviors.
Methods: This cross-sectional study was carried out with physicians aged 40 and over, who worked at Adana City Training and Research Hospital and Family Health Centers in Adana between 01.01.2023 and 28.02.2023 and agreed to participate in our research. The participants' sociodemographic data, data on their personal and family history, health status and habits, health service use, health status behaviors were recorded and the Perceived Stress Scale and Physical Activity Scale were applied to the participants. The data were analyzed using the SPSS 29.0 program.
Results: The mean age of the 226 studies participating in the study was 48.21±6.67. 42% of the participants were female and 58% were male. Of the participants, 37.2% were family physicians working in FHCs and 62.8% were physicians working in hospitals. In terms of 10-year disease breeding risk, 73% had a risk level below 10%, 19% had a risk level of 10-20%, and 8% had a risk level above 20%. 72.1% of the participants were self-evaluating in case of illness. 39.8% of the participants had never applied to their family doctor. Among the cancer screening tests of appropriate age and gender, 36.3% had the FTA test, 12.5% colonoscopy, 57.7% smear test, and 22.7% mammography. The healthy nutrition score of the participants was 6.82±1.74 moderately good. According to the Perceived Stress Scale directed to the participants, 50.9% of those who saw were highly stressed. According to the Physical Activity Scale directed to the participants, 48.1% were minimally active.       
Conclusion: Physicians should be followed up regularly by family physicians in terms of modifiable risk factors for cardiovascular disease and regulation of lifestyle. Periodic health checks in hospitals should be expanded in accordance with age, and physicians working in family health centers should be provided with appropriate periodic health checks. Awareness should be raised against chronic diseases, infectious diseases and cancer screenings through regular trainings and reminders.