Türkiye'de aile planlaması yöntemlerinin maliyet-etkililik analizi
Cost-effectiveness analysis of contraceptives in Turkey
Yazar: EMİNE ÇETİN
Danışman: PROF. DR. İSMET ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Aile Planlaması = Family Planning ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Aile planlaması = Family planning ; Doğum kontrolü = Contraception ; Ekonomik değerlendirme = Economic evaluation ; Kontraseptif ajanlar = Contraceptive agents ; Maliyet analizi = Cost analysis ; Sağlık ekonomisi = Health economics

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türkiye'de Sağlık Bakanlığı tarafından kişilere her hangi bir ücret talep edilmeden sunulan veya bedeli kişilerin bağlı oldukları sosyal güvenlik kurumu (Maliye Bakanlığı veya Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)) tarafından ödenen aile planlaması yöntemlerinin maliyet-etkililiğini değerlendirmektir. Çalışmada 2008 yılı verileri ve fiyatları esas alınmıştır. 2008 yılında aile planlaması hizmetinden yararlanan kişi sayıları TSİM'den (Türkiye Sağlık İstatistikleri Modülü) alınmıştır. Yöntemlere ilişkin maliyetler Ankara İl sağlık Müdürlüğü'nün 03.05.2010 tarih ve 56011 sayılı yazısı ve Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) 2007 verilerinden sağlanmıştır. Hizmetlerin verildiği sağlık basamağına ilişkin veriler ise Sosyal Güvenlik Kurumunun 14.01.2011 49093 tarih ve sayılı yazısı ve Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırmaları (TNSA) 2008'den yararlanarak bulunmuştur. Araştırmada 5 yıllık zaman dilimi değerlendirilmiştir. İlk yıl dışında oluşacak maliyetler 21.11.2008 tarih ve 27060 sayılı resmi gazetede yayınlanan yeniden değerlendirme oranına uygun olarak %12 oranı ile iskonto edilmiştir. Temel analiz sonucunda en maliyet-etkili yöntemin rahim içi araç (RİA) olduğu bulunmuştur. RİA'dan sonraki maliyet-etkili yöntemler vazektomi ve tüpligasyondur. Değerlendirmeye alınan diğer yöntemler ise RİA tarafından baskılanmıştır. Ancak yöntem kullanmama ile kıyaslandığında tüm yöntemlerin maliyet-etkili olduğu bulunmuştur. Çalışmanın kapsadığı zaman dilimi ve iskonto oranının sonuçlara etkisini değerlendirmek için tek yönlü duyarlılık analizi yapılmıştır. Bu amaçla %5, %7, %10 ve %15 iskonto oranları değerlendirilmiş ve analizin iskonto oranına duyarlı olmadığı bulunmuştur. Araştırmanın kapsadığı zamanın 10 yıl olarak değerlendirildiğinde yine maliyet-etkililik sıralaması değişmemiş, yalnızca maliyet-etkililik oranları arasındaki büyüklük değişmiştir.

Abstract:
The aim of the this study is to evalued the cost-effectiveness of the contraceptives which provided people free of charge by Ministery of Health or price of which can be paid by social insurance (Ministry of Finance or SGK (Social Security Asociacian). In the study, the data and charges of the year 2008 has been taken into consideration. The number of the people who benetif from family plannig maintanence have been optained from TSİM (The Module of Health Statistics of Turkey) and the metods related costs have been optained from the 03.05.2010 dated and 56011 number inscription of Ankara Local Health Departmant and the data of Health Practice Declaration (SUT) 2007. The data of health steps on which the maintanence are given have been provided 14.01.2011 dated and 49093 numbered inscription of social security asociacian and TNSA 2008 (Polpulation and Health Research of Turkey). The study made for 5 years time horizon. The prices except the first years have been taken on discount whit ratio of 12% concordance whit the revaluation ratio, which was published in 20.11.2008, dated and 27060 numbered official journal. As a result of the base case, analysis IUD (intra uterine device) has been found to be the most cost-effective method. The subsequent most cost-effective methods are vasectomy and tubal ligation. IUD has dominated the other methods, which were taken in to consideration. However, all of the methods are cost-effective compared to no method. One-way sensitivity analyses were performed for the time horizon and discount rate. Sensivity analysis for 7%, 10% and 15% discount rates has been made and the analysis found not to be sensitive to the discount rate. When the period, which the research encloses, changed as 10 years, gradation of cost-effectiveness has not been change; only the extent between the cost-effectiveness ratios has been changed.