Marka hakkının ülkeselliği ve istisnaları
The principle of territoriality and exceptions in trademark right
Yazar: MURAT CANGÜL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA İSMAİL KAYA
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Fikri ve sınai mülkiyet hakları = Intellectual and industrial property rights ; Marka = Brand ; Marka hakkı = Trademark right ; Marka hukuku = Trademark law ; Patent hakkı = Patent right ; Rüçhan hakkı = Stock right ; Uluslararası anlaşmalar = International agreements ; Ülkesellik = Territoriality

Özet:
Sınai Mülkiyet Kanunu ve milletlerarası anlaşmalarda temel ilke olarak kabul gören marka hukukunda ülkesellik ilkesi ve istisnaları doktora çalışmamızın konusudur. Ülkesellik ilkesi, marka hakkının, hakkın talep edildiği ülkenin maddi ve şekli koşullarının yerine getirilmesi koşuluyla, kural olarak, o ülke sınırları içerisinde korunduğu, o ülke sınırları içerisindeki ihlallerden etkilendiği temel bir ilkedir.

	Küreselleşme yolundaki ciddi ve kapsamlı çalışmalar, son yıllarda hızla gelişen milletlerarası ticari ilişkiler, bir nevi hukuk birliğini de kayda değer şekilde sağlamayı zaruri kılmaktadır. Neticede dünya ülkelerinin oluşturduğu entegrasyonlardan izole edilmeme kaygıları bu arayışları hızlandırmıştır. 
Tüm dünyayı etkileyen büyük çaplı değişim ve ticaret hacminin arttırılması ve büyüme hedefleri marka hakları bakımından da ülkesellik ilkesinin yeniden ele alınması zorunluluğu doğurmuş ve diğer fikri haklarda olduğu üzere, marka hukuku bakımından da Paris Sözleşmesi gibi milletlerarası anlaşmalarda, ülkesellik ilkesinin katılığını esnetmeye yönelik bir takım düzenlemeler öngörülmüştür.

	Bu istisnalar, tanınmış markaların korunma usulü, markanın olduğu gibi korunması (telle quelle ilkesi), rüçhan hakkı dolayısıyla markanın tescil tarihinden önce korunması, yabancı marka sahibinin Türkiye'deki ticari vekili karşısında korunması, kötüniyetli tescile karşı korunma olarak sıralanmaktadır.

	Devletlerin egemenlik hakları ile doğrudan ilişkili olan ülkesellik ilkesinin temel ilke olarak korunması ve istisnaların ise ana ilkenin etkinliğini tamamıyle ortadan kaldırmadan uygulanabilmesi arasında hassa bir denge kurulması hukuki güvenlik ve istikrar açısından azami öneme sahiptir.

Abstract:
The subject of our Phd study is the principle of territoriality and exceptions in trademark right, which is accepted as the basic principle in national legislation and international agreements.

	The principle of territoriality is one of the basic principle in which the trademark right is protected within the borders of that country, affected by the violations within the borders of that country and can be put forward in the courts of that country, provided that the material and form conditions of the country where the right is requested are fulfilled.

	Serious and comprehensive studies on the way to globalization, the rapidly developing international commercial relations in recent years, make it necessary to provide a kind of legal unity. As a result, concerns about not being isolated from the integrations of world countries accelerated these searches. The major changes and trade volume that affect the whole world and the growth targets have led to the necessity of reconsidering the principle of nationality in terms of trademark rights and, as in other intellectual rights, in international agreements such as the Paris Agreement, a number of regulations have been stipulated to stretch the rigidity of the principle of nationality.

	These exceptions, protection of well-known trade marks, protection as the brand (telle quelle principle), so the preemptive rights before the registration of the trademark protection, protection against commercial agent of foreign trade mark owners in Turkey, the protection against registration in a bad faith are listed.

Maintaining a delicate balance between the principle of territoriality, which is directly related to the sovereign rights of states, and ensuring that exceptions can be implemented without completely abolishing the effectiveness of the main principle is of utmost importance for legal security and stability.