915 psoriasis hastasının sosyodemografik, klinik ve tedavi özelliklerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi /
Yazar: İBRAHİM ÖZCAN
Danışman: DOÇ. MÜZEYYEN GÖNÜL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Deri hastalıkları = Skin diseases ; Psoriyazis = Psoriasis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: Psoriasis sık görülen, komorbiditeleri olan kronik, tekrarlayıcı, inflamatuar bir deri hastalığıdır. Ülkemizde psoriasisin sosyodemografik, klinik ve tedavi özellikleri ile ilgili geniş hasta serileri ile yapılmış ve kapsamlı çalışma sayısı oldukça azdır. Bu çalışma ile kliniğimizde yeni tanılı veya takipli 915 hastanın sosyodemografik, klinik ve tedavi özelliklerinin kapsamlı bir şekilde araştırılması amaçlandı.
Gereç ve yöntem: Mart 2013-Şubat 2017 tarihleri arasında Psoriasis polikliniğinimize başvurmuş klinik ve/veya histopatolojik olarak psoriasis tanısı almış yeni tanılı veya takipli toplam 915 hastanın dosya kayıtları retrospektif olarak incelendi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, vücut kitle indeksi (VKİ), hastalık başlangıç yaşı ve süresi, aile öyküsü, sigara ve alkol kullanma öyküsü, eşlik eden hastalıkları, psoriasis tipi, tutulum bölgeleri, psoriasis alan şiddet indeksi (PAŞİ) ve kullandığı tedaviler kaydedildi.
Bulgular: Çalışmamızda erkek kadın oranı 1.18, ortalama hasta yaşı 43.57, ortalama hastalık başlangıç yaşı 29.01 ve ortalama hastalık süresi 14.55 yıldı. Hastaların %38.7'si sigara, %5.6'sı alkol kullanıyordu. Hastaların ortalama VKİ 27.95 olup VKİ ile PAŞİ arasında anlamlı korelasyon yoktu. Hastaların %32.8'inde ailede psoriasis öyküsü mevcut olup ailede psoriasis öyküsü olanlarda hastalık daha erken yaşta başlıyordu ve hastalık süresi daha uzundu. Hastaların %35.08'inde eşlik eden en az bir sistemik hastalık vardı ve eşlik eden hastalığı olanların ortalama yaşı daha fazla ve ortalama hastalık başlangıç yaşı daha geçti. En sık görülen hastalık tipi plak psoriasisti. Saçlı deri, yüz, genital ve intertriginöz tutulumların istatiksel olarak anlamlı şekilde birbiri ile ilişkili olduğu görüldü. Saçlı deri ve genital tutulum ayrıca tırnak tutulumu ile ilişkili iken eklem tutulumu ile yalnızca tırnak tutulumu ilişkili bulundu. Hastaların ortalama PAŞİ değeri 9,25 olup hastaların %33.7'sinde PAŞİ 10'dan büyüktü. Erkek cinsiyet ve uzun hastalık süresi PAŞİ yüksekliği için bağımsız risk faktörleri olarak bulundu. Hastaların %62'si sistemik konvansiyonel, %14'ü topikal, %13'ü fototerapi ve %11'i biyolojik ajan tedavisi alıyordu.
Sonuç: Bu çalışma psoriasis hastalarının sosyodemografik, klinik ve tedavi verilerinin araştırıldığı ülkemizde yapılmış en geniş hasta serisi ve en çok parametrenin kullanıldığı bir çalışmadır. Ortalama hasta yaşı, ortalama hastalık başlanma yaşı, kadınlarda daha düşük hastalık başlama yaşı, ortalama hastalık süresi, ailede psoriasis öyküsü oranı, aile hikayesi olanlarda daha düşük hastalık başlama yaşı, erkek hastalarda daha fazla sigara ve alkol kullanım oranı, sigara kullananlarda daha yüksek PAŞİ değeri, eşlik eden sistemik hastalık oranı, psoriasis klinik tiplerinin ve tutulum bölgelerinin oranları, erkeklerde kadınlara göre istatiksel olarak anlamlı derecede yüksek tırnak tutulum oranı, hastalık süresi ve PAŞİ skorunun tırnak tutulumu olan hastalarda olmayanlara göre daha yüksek olması, ortalama PAŞİ değeri, PAŞİ 10'dan büyük hasta oranı, ailede psoriasis hikayesi ile PAŞİ arasında ilişki olmadığı, en sık kullanılan sistemik tedavinin metotreksat olması, konvansiyonel tedavi ve biyolojik tedavi alan grupta tırnak ve eklem tutulumu oranı daha yüksek olması gibi bulgularımız literatürle benzerlik göstermekteydi. Erkeklerde üst ekstremite, alt ekstremite ve tırnak tutulumunun; kadınlarda ise intertriginöz tutulumun istatiksel olarak anlamı derecede yüksek olması, skalp ve genital bölge tutulumu olan hastalarda istatiksel olarak anlamlı derecede yüksek aile öyküsü, tırnak tutulumu olan hastalarda olmayanlara göre istatiksel olarak anlamlı derecede yüksek oranda saçlı deri, yüz ve genital bölge tutulumu, erkek cinsiyetin ve hastalık süresinin uzamasının PAŞİ'yi arttıran bağımsız birer risk faktörü olduğu, aile hikayesi olanlarda daha uzun hastalık süresi, eşlik eden sistemik hastalığı olanlarda yaş ortalaması ve hastalık başlangıç yaşı ortalamasının daha yüksek olması, biyolojik tedavi alan hastalarda hastalık süresi ve yaş ortalaması diğer gruplara göre anlamlı derecede daha yüksek olması çalışmamızda tespit ettiğimiz ancak daha önce literatürde incelenmemiş parametrelerdir. Bu nedenle çalışmamızın literatüre katkıları olacağını ve dermatologlara psoriasis hastalarını değerlendirirken yol gösterici olacağını düşünüyoruz.
Anahtar kelimeler: Psoriasis, sosyodemografi, klinik özellikler

Abstract:
Aim: Psoriasis is a common, repetitive, inflammatory skin disease with comorbidities. The number of the comprehensive sociodemographic study of psoriasis conducted with a large number of patient series is very limited in our country. This study aimed to investigate sociodemographic, clinical and therapeutic characteristics of 915 newly diagnosed or follow-up patients from our clinic.
Materials and methods: In total, the file records of 915 newly diagnosed or follow-up patients who admitted our psoriasis applied clinic and/or were diagnosed with psoriasis histopathologically between March 2013- February 2017 were retrospectively investigated. Patients' age, gender and body mass index (BMI), the age of onset and duration of disease, family history, history of smoking and alcohol consumption, concomitant diseases, psoriasis type, involvement zones, psoriasis area severity index (PASI) and treatments were recorded.
Results: In our study, the male to female ratio was 1.18, the mean age of patients was 43.57, the mean age of onset was 29.01 and the mean duration of illness was 14.55 years. 38.7%of the patients were smoking and 5.6%were using alcohol. The mean BMI of the patients was 27.95 and there was no significant correlation between BMI and PASI. In 32.8%of the patients who have psoriasis in their family history have earlier disease onset and longer disease duration. 35.08%of the patients had at least one concomitant systemic disease and the mean age and mean age at onset of disease were higher in these patients. The most common type of disease was plaque psoriasis. It was seen that the scalp, face, genital and intertriginous involvements were statistically associated with each other. Scalp and genital involvement were also associated with nail involvement while joint involvement was associated only with nail involvement. The mean value of PASI is 9,25 as PASI is greater than 10 in 33.7%of the patients. Being male and prolonged disease duration were found as independent risk factors for PASI level. 62%, 14%,13%and 11%of the patients were getting systemic conventional therapy, topical therapy, phototherapy and biologic agent therapy, respectively.
Conclusion: This study investigates sociodemographic, clinic and therapeutic data of psoriasis patients using the largest patient series and the veriest number of parameters ever used in our country. The findings such as the mean age of patients, the mean age of onset, lower age of onset in women, mean duration of illness, rate of psoriasis in family history, earlier age of onset in patients with family history, more smoking and alcohol use rate in male patients, higher PASI value in smokers, the rate of comorbid systemic disease, the ratio of clinical types of psoriasis and areas of involvement, statistically significant higher nail involvement rate in women than in men, the higher disease duration and PASI score in patients with nail involvement compared to patients without nail involvement, average PASI value, the rate of patients with PASI score higher than 10, lack of association of family history with PASI, having methotrexate is the most frequently used systemic treatment, higher rate of nail and joint involvement in the group receiving conventional treatment and biological treatment were similar to the literature. Following parameters including the statistically higher upper and lower extremity and nail involvement in man and intertriginous involvement in women; statistically significantly higher family history in the patients with scalp and genital region involvement; significantly higher scalp, face and genital area involvement in patients with nail involvement compared to patients without it; the fact that being male and prolongation of the duration of disease are the independent risk factors that increase PASI; longer disease duration in patients with family history; higher mean age and age of onset in patients with comorbid systemic disease; significantly longer disease duration and higher mean age in patients taking biological treatment compared to other groups were detected in our study but were not reported in the literature before. For this reason, we think that our work will contribute to the literature and will guide dermatologists in evaluation of psoriasis patients.
Keywords: Psoriasis, sociodemography, clinical features