Mustafa Ma`nevi`nin hayatı ve divanı
The life and collected poems (divan) of Mustafa Ma`nevi
Yazar: KENAN MERMER
Danışman: PROF. DR. ALİ YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion

Özet:
Mermer, Kenan, Mustafa Ma'nevî'nin Hayatı Ve Dîvâm, Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Prof. Dr. Ali Yılmaz, LX+14üs. ÖZET Mustafa Ma'nevî XVII. y.y. ile XVIII. y.y. başında yaşamış; bir adet tercüme ve Dîvân hyla Dîni Tasavvufî Türk Edebiyatı içerisinde yer alan sanatçı bir şahsiyettir. Babası Karabâşiyye tarikatının kurucusu olarak kabul edilen Karabaş Ali El-Atvel (Karabâş-ı Velî) Efendi' dir. Mustafa Ma'nevî Sultan Ahmed Camiî ve Soku Ilıt Mehmet Paşa Tekkesi'nin şeyhliği ve Eminönü 'tideki Yeni Camiî vaizliği görevlerim ifa etmiştir. Yazarımız şiirlerinde "Ma'nevî" mahlasını kullanmıştır. Mustafa Ma'nevî'nin bir tercüme ve dîvân olmak üzere iki eserine ulaştık. Terceme ettiği eser, Ömer Nesefî'ye ait Akâid Risâlesi'dir. Ma'nevî tercemesine Cevâhiru'l- 'Akâid ismini vermiştir. Mustafa Ma'nevî hem Dîvân Edebiyatı hem de Tasavvufî Halk Edebiyatı biçeminde şiirler kaleme almıştır. Mustafa Ma'nevî'nin içinde yaşadığı XVII. y.y. ile XVIII. y.y. başları Dîvân Edebiyatı' nda İran menşeli hikemî tarzın yaygın olduğu bir dönemdir. Ma'nevî de bu tarzdan etkilenerek ve de şeyh olması hasebiyle, daha çok nasihatvâri şiirler kaleme almıştır. Metin transkripsiyonu yaptığımız eserin iki adet nüshasına ulaştık. Bu nüshaların ilki, Süleymaniye Ktp., Haşim Paşa Böl, nu. 76/6'da kayıtlı; ikincisi ise Marmara Univ., İlahiyat Fak, Yazmalar, nu. 23 'deki eserin 3- 51. sayfalar arasındaki haşiye bölümüne yazılmıştır. Mustafa Ma'nevî mutasavvıf alim bir babanın evladı olarak dünyaya gelmiş, bu havayı teneffüs etmiş ve nihayetinde bir şeyh ve vaiz olmuştur. Metin transkripsiyonu yaptığımız eserin merkez noktası, "Allah ve Peygamber aşkı"; ağırlık noktası yani en çok kullanılan şiir tarzı ise "Gazel" 'dir. Mustafa Ma'nevî XVII. y.y. İstanbul'unun sanat ve aşk kokan havasını solumuş, insanı başka diyarlara götüren pitoresk tarzı sokaklarda dolaşmış, Allah aşkıyla kavrulmuş ve doğal olarak hislerin belli bir ritim belli bir uyum içerisinde ifade etmek istemiştir. Bu sebeple şiire başvurmuştur. Manevî Cemâziye'l-âhir 1114/Ekim-Kasım 1702 tarihinde vefat etmiştir. Bizce Ma'nevî Dîvânı, bütünün anlaşılabilmesi için kendiliğinden önem kazanmaktadır.

Abstract:
Mermer, Kenan, The Life and Collected Poems of Ma'nawi, Masters Thesis, Advisor: Prof Dr. Ali Yılmaz, IX+140S. ABSTRE Mustafa Ma' nam is a craftsman figure who lived in 17th century and early 18th cent,, known for his translation and poetrys in Turkish Religious and Spiritual Literature. His father is Karabash Ali al-Atval (Karabâsh-ı Veli) Owner, who is regarded as the founder of Karabâshiyye religious order. Mustafa Ma'nawi fullfilled as a sheikh in the Blue Mosque and the Sokollu Mahmad Pasha Dervish Lodge and as a preacher in Eminönü Yeni Mosque. Our minstrel, in his poems he used pen-name; "Ma'nawi". We're able to two works which at the point of translation and poetry. The work which he has translated, written by Omar Nesefi. This work's translation has named "Cavâhiru 'l- 'Akâid (The Ores of Creed) " by our minstrel. Mustafa Ma 'nawi wrote poetrys having the stylistic properties of Dîvân Literature and Spiritual Folk Literature. During the periods of 17th century and 18th century when Ma 'nawi lived, there was inclinate and increase place of origin Iran's style of Recommendation(Hikemiyât). İn this connection Ma'nawi wrote poems which to be inspired from Iran style's breeze. The trace which we've transcripted has two copy. First, in the Sulaymaniye Library, Hâsim Pasha Section, with the registration number : 76/6. Second, Marmara University, Divinity Faculity, Manuscription, nu. 23 work's footnote 3-51 pages. Ma'nawi born to a spiritual family and the son of a wise, was brought up in the same fashion and became a preacher and sheikh. The trace which we've transcripted, Collected Poems(Dîvân), focuses on "the love of God and Mohammad". The most used style of poetrys in the collected poems is "Gazel". Ma'nawi has breathed heavily an atmosphere that smelling art and love, has moved in the picturesque out of doors style which take away to seperate land, has roasted with the love of God and naturally; has wanted to explanate his emotions with visible rhythm. In this reason, Ma'nawi apply ed a poetry. Ma'nawi died on October-November 1 7§2 years. Collected Poems (Dîvân) of Ma 'nawi has a made an importance for to be understood of entire, spontaneously