Tip 2 diyabetli hastalarda tedavi uyumu ve diyabete bağlı yaşam kalitesi
Treatment adherence and diabetes dependent quality of life in patients with Type 2 diabetes
Yazar: KAĞAN KUNT
Danışman: PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Tip 2 diyabet hastalığın seyri ve neden olduğu komplikasyonlar nedeni ile hastaların yaşam kalitelerini düşüren bir hastalıktır. Bu çalışmamızda hastaların tedavi uyumları ile diyabete bağlı yaşam kaliteleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlandı. 
       Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma etik kurul onayını takiben, 15 Ağustos-15 Ekim 2020 tarihleri arasında Mustafa Kemal mahallesi, Karşıyaka, İzmir'de çarşamba günleri kurulan semt pazarında yapıldı. 124 hasta çalışmaya dahil edildi. Sosyodemografik veriler ve tip 2 diyabet tanı, tedavi ve takip ile ilgili veriler için kendi oluşturduğumuz anket formları kullanıldı. Hastaların tedavi uyumu düzeylerini belirlemek için 6 soruluk Modifiye Morisky tedavi uyum ölçeği kullanıldı. Diyabete bağlı yaşam kalitelerini değerlendirmek için ADDQoL-19 ölçeği kullanıldı. 
       Bulgular: Katılımcıların %50,2'si erkekti. Yaş ortalaması 60,54±10,1 idi. Diyabet başlangıç yaşı ortalama 49,92±8,55 idi. %74,2'si tedavi için yalnızca oral antidiyabetik kullanmaktaydı. Modifiye Morisky Ölçeği ortalama skoru 4,10±1,78 idi.  Hastaların %60,5'i yüksek motivasyon düzeyine sahipken %66,1'i yüksek bilgi düzeyine sahipti. Hastaların %29'unun genel yaşam kalitesi iyiydi. ADDQoL-19 ölçeği soruları tek tek incelendiğinde sırası ile %96,8 ve %91,1 ile yeme özgürlüğü ve içme özgürlüğü diyabetten en çok etkilenen yaşam alanları olarak öne çıktı. Motivasyon ve bilgi düzeylerine göre gruplanan hastalarda diyabete bağlı yaşam kalitesinin birçok farklı alanlarında anlamlı farklar saptandı. 
       Sonuç: Tip 2 diyabetli hastalarda tedavi uyumunun kötü olması hastaların yaşam kalitelerinde azalmaya neden olmaktadır. Birinci basamak hekimlerinin her vizitte hastaların tedavi uyumlarını sorgulaması ve açıklayıcı olması hastaların yaşam kalitesi üzerine olumlu etki yapacaktır. 
       Anahtar sözcükler: Diyabet, tedavi uyumu, ADDQoL-19, yaşam kalitesi

Abstract:
Objective: Type 2 diabetes reduces the quality of life of patients because of the course of the disease and its complications. In this study, it was aimed to evaluate the relationship between patients' treatment adherence and their diabetes dependent quality of life. 
       Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted in the neighborhood market which is set on Wednesday in Mustafa Kemal neighborhood in Karşıyaka, İzmir between 15th August and 15th October 2020, following the approval of the ethics committee. 124 patients were included in the study. Datas about sociodemographic characteristics and type 2 diabetes diagnosis, treatment and follow-up were collected by using questionnaire forms we created. Modified Morisky Medication Adherence Scale which contains 6 questions was used to determine the treatment compliance level of the patients. The ADDQoL-19 scale was used to assess the quality of life dependent to diabetes. 
       Results: 50.2% of the participants were men. The average age was 60.54 ± 10.1 years. 74.2% of the patients had used only oral antidiabetic agents for treatment. The mean score of the Modified Morisky Scale was 4,10±1,78. While 60.5% of the patients had a high level of motivation, 66.1% of them had a high level of knowledge. The quality of life of 29% of the patients was good. When the questions of the ADDQoL-19 scale were examined one by one, freedom to eat (96,8%) and drink (91,1%) came forward as the life areas which were mainly effected by diabetes. Significant differences were found in many different areas of diabetes dependent quality of life in patients grouped according to motivation and knowledge levels. 
       Conclusion: Poor treatment adherence in patients with type 2 diabetes decreases their quality of life. The fact that if primary care physicians question the treatment adherence of patients at each visit and be illustrative, the patients' quality of life will be effected positively.
       Keywords: Diabetes, medication adherence, ADDQoL-19, quality of life