Mezitli (Mersin) ilçesinin sıvılaşma potansiyelinin coğrafi bilgi sistemi kullanılarak incelenmesi
Investigation of liquefaction potential of mezitli district (Mersin) by using geographical information system
Yazar: ÖZCAN BEYTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. KIVANÇ ZORLU ARAS
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Sıvılaşma, deprem sırasında zemin hasarlarına neden olan en önemli faktörlerden biridir. Sıvılaşma, suya doygun kumlu, siltli zeminlerin deprem tarafından üretilen tekrarlı dinamik gerilmelerin etkisiyle, suyla birlikte viskoz bir sıvı gibi yüzeye doğru yükselmesi olayıdır. Hem arazi hem de laboratuvar koşullarında yapılan çalışmalar, temiz kumlar, kumlu zeminler ve plastik özellik göstermeyen siltli zeminlerin sıvılaşabilir özellikte olduğunu göstermiştir. 
	Bu çalışmada, Mersin ili Mezitli ilçesinin zemin sıvılaşma potansiyelinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma alanında yapılan 38 adet sondajdan elde edilen SPT sonuçları ve alınan örnekler üzerinde laboratuvar deneyleri yapılmış ve analizler için girdi parametreleri belirlenmiştir. Ayrıca Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığının (AFAD) Türkiye Deprem Haritaları dikkate alınarak 475 yıl boyunca, her 50 yılda aşılma olasılığı seçilerek bir depremin ilçede oluşturacağı en büyük deprem ivmesi hesaplanmış (amax) ve 0,135 g olacağı belirlenmiştir.
	Elde edilen veriler doğrultusunda Prosıvı sıvılaşma analiz programı kullanılarak Seed ve İdriss (1971) yöntemine göre 5 metre sabit derinlikte ve 3 farklı deprem senaryosunda (Mw=6,0-6,5-7,0) bölgenin sıvılaşma risk potansiyeli değerleri hesaplanmıştır. Çalışma alanının sıvılaşma potansiyeli haritaları, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamında, Ters Mesafe Ağırlık Enterpolasyon (IDW) yöntemi kullanılarak oluşturulmuştur. 
	Sıvılaşma haritalarına ek olarak sondajlardan elde edilen yeraltı su seviyesi değerlerinden yararlanılarak bölgenin yeraltı su seviyesi haritası oluşturulmuş ve sahil kesimlerinde su seviyesinin 3 ile 5 metre arasında değiştiği belirlenmiştir. Ayrıca, kıyı bölgelerinde daha çok alüvyon birimlerinin (killi, kumlu çakıl), üst kotlarda ise sert kaliş birimlerinin bulunduğu tespit edilmiştir. Sıvılaşma potansiyeline ilişkin elde edilen sonuçlara göre çalışma alanının sahil kesimlerinin sıvılaşma riski taşıdığını görülmüştür. Ancak, tüm çalışma alanı için bir genelleme yapabilmesi için daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.

Abstract:
One of the most significant factors leading the ground failure during earthquakes is the liquefaction which is an upward movement of saturated soils to the surface like a viscose liquid due to cyclic stresses generated by the earthquakes. Clean sands, sands containing fines and non-plastic silts have been shown to be liquefiable soils both in the field and in the laboratory.
	This research has aimed to determine the potential of soil liquefaction in Mezitli, Mersin. The SPT results that were collected from 38 drillings used in laboratorytesting's and there,input parameters were determined for the analysis. Considering withTurkey's Earthquake Maps that were created by the Disaster and Emergency Management Presidency (AFAD), the potential maximum ground acceleration was calculated (amax) and determined to be 0,135 gfor each 50 years exceedance probabilityalong 475 years.
	According to the compiled data, the potential risk for the liquefaction of the area was calculated by using the Prosıvı liquefaction analysis program and taken into account Seed &Idirss (1971) method and it was done in 5 meters depth with three different earthquake scenarios (Mw= 6,0-6,5-7,0). The liquefaction maps of study area has been created by Inverse Distance Weighted Interpolation (IDW) method using Geographical Information System (GIS) environment.
	In addition to the liquefaction maps, the groundwater level maphas been created by using the data that were collected from the bore holes. Furthermore, it has been found that the groundwater level changes between 3 to 5 metres around the coastal areas and consists more of alluvium units (clay, sandy gravel), whereas harder units named caliche were existed in the higher elevations. According to maps constructed of the study area, particularly coastal areas have a high liquefaction risk. However, to generalize liquefaction risk potential for all around the area, more research needs to be done around this field.