Lojistik faaliyetlerde çok kriterli karar verme yöntemleriyle inovasyon türünün belirlenmesi
Determining the type of innovation with multi-criteria decision-making method in logistics activities
Yazar: AYŞEN GEZİCİ ARSLANHAN
Danışman: DOÇ. DR. BUKET ÖZOĞLU
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ulaşım = Transportation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Lojistik = Logistics ; Lojistik hizmetler = Logistic services ; Lojistik sektörü = Logistic sector ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Küreselleşen piyasalar firmalar arası rekabeti artırdığından, firmalar için inovatif davranmak sürdürülebilir rekabet etmenin önünü açacağı gibi aynı zamanda piyasada yerini korumayı veya tutunmayı sağlamaktadır.  Günümüzde önemi son derece artan lojistik firmalarının da yapmış oldukları faaliyetleri inovasyon ile birleştirilmesiyle ve lojistikte inovasyon olgusuna önem verilmesiyle rekabette öne geçmeleri ve sürdürülebilir olmalı mümkündür. Bu çalışmada lojistik faaliyet unsurlarından olan taşıma, depolama ve katma değerli hizmetler için alternatifler ve inovasyon türü seçimi için uygun olan kriterler literatür taraması ve alanında uzman kişilerle yarı yapılandırılmış görüşme sonucunda belirlenmiştir. Daha sonra ÇKKV yöntemlerinden biri olan SWARA tekniği kullanılarak kriterlerin önem dereceleri belirlenmiş ardından WASPAS yöntemi kullanılarak alternatifler değerlendirilmiştir. Yapılan analizlerden elde edilen sonuç, taşımacılık için en önemli kriterin "TM – Taşıma Maliyeti" olduğu; Depolama için en önemli kriterin "G- Güvenlik" kriteri olduğu ve son olarak Katma Değerli Hizmetler için en önemli kriterin "MM- Müşteri Memnuniyeti" kriteri olduğu öte yandan WASPAS analizi sonucu bulunan alternatiflerin önem sıralaması ise "Taşımacılıkta ve Depolamada İnovasyon Türü" seçiminde en iyi alternatifin "Süreç İnovasyonu" olduğu, "Katma Değerli Hizmetler" de ise "Hizmet İnovasyonu" olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmanın lojistik firmalara katkıları, firmalar taşımacılık ve depolama faaliyetleri için inovasyon yapmak istediklerinde en uygun inovasyon türü olan süreç inovasyonu, KDH faaliyeti için inovasyon yapmak istediğinde en uygun inovasyon türü olan hizmet inovasyonu tercih etmeleri durumunda rekabet avantajı sağlamaları beklenmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada firmaların kendi bünyesinde en uygun inovasyon türünün hangisi olduğu konusunda bilgi sahibi olmaları ve inovasyon türü seçiminde yol göstermesine yönelik sektörel bir katkı sunması beklenmektedir.

Abstract:
Since globalizing markets increase competition among companies, being innovative for companies will not only pave the way for sustainable competition, but also maintain or hold their place in the market. It is possible for logistics companies, whose importance has increased tremendously today, to be sustainable and to be ahead of the competition by combining their activities with innovation and giving importance to innovation in logistics. In this study, alternatives for transportation, warehousing and value-added services, which are among the logistics activity elements, and suitable criteria for the selection of innovation types were determined as a result of literature review and semi-structured interviews with experts in the field. Then, the importance levels of the criteria were determined using the SWARA technique, which is one of the MCDM methods, and then the alternatives were evaluated using the WASPAS method. The result obtained from the analyzes made is that the most important criterion for transportation is "TM – Transportation Cost"; The most important criterion for warehousing is the "G-Security" criterion, and finally the most important criterion for Value Added Services is the "MM- Customer Satisfaction" criterion. It has been concluded that the alternative is "Process Innovation" and "Value Added Services" is "Service Innovation". The contributions of this study to logistics companies are expected to provide a competitive advantage if companies choose process innovation, which is the most appropriate type of innovation when they want to innovate for transportation and storage activities, and service innovation, which is the most appropriate innovation type when they want to innovate for KDH activity. Therefore, in this study, it is expected that companies will have information about which innovation type is the most suitable within their own structure and will provide a sectoral contribution to guide the selection of innovation type.