Farklı biçim zamanlarının buğday ve tritikalenin ot verimi ve kalitesine etkileri
Effect of different cutting times on grass yield and quality of wheat and triticalle
Yazar: ZEYNEP DURU GÜNAY
Danışman: PROF. DR. CANAN ŞEN
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekmeklik buğday = Bread wheat ; Kuru ot verimi = Hay yield ; Yeşil ot verimi = Herbage yield

Özet:
Bu çalışma buğday ve tritikalede biçim zamanlarının verim ve kaliteye olan etkisini araştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ülkemiz farklı bölgelerinde farklı toprak ve iklim çeşitlerine sahip olduğu için birçok yem bitkisinin yetiştiriciliğine ev sahipliği yapmaktadır. Günümüzde kaba yem ihtiyacı her geçen gün artmakta ve nitelikli şekilde karşılanamamaktadır. Kaba yem açığını kapatmak için Buğdaygiller iyi bir alternatiftir. Bu çalışmada Buğday ve Tritikalenin en yüksek verimli ve kaliteli ot ürettiği dönemler araştırılmıştır. Araştırma Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi uygulama alanında 2022-2023 yılları arasında gerçekleştirilip tesadüf blokları deneme deseni uygulanarak 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Denemede Ekmeklik Buğdayın (Triticum aestivum) Stoyana ve Prima çeşidi ile Tritikale (xTriticosecale Wittmack) kullanılmıştır. Bitkiler Zadoks43-45, Zadoks50-57, Zadoks60-69, Zadoks75 ve Zadoks83 olmak üzere 5 farklı dönemde hasat edilmiştir. Hasat edilen ot örneklerinde bitki boyu, KOV, YOV, KMO, HK, selüloz oranı, ADF, ADL, ve NDF değerleri incelenmiştir. En yüksek yeşil ot verimi 3726 kg/da ile 3. Biçim döneminde Stoyana çeşidinde gözlemlenmiştir yine en yüksek kuru ot verimi 4. Biçim döneminde Stoyana çeşidinde 1300 kg/da'dır. En yüksek ham protein oranı %18,45 ile Prima çeşidinde 1.biçim döneminde gözlemlenmiştir. Araştırmamızda en düşük yeşil ot verimi 1.biçim döneminde 1860 kg/da ile Prima çeşidinde olduğu görülmüştür, en düşük kuru ot verimi yine Prima çeşidinde 1. Biçim döneminde 413,3 kg/da olarak ölçülmüştür. En düşük ham protein oranı 5. Biçim döneminde biçilen Tritikale çeşidinde %9,66 olarak ölçülmüştür. ADF oranları karşılaştırıldığında en yüksek ADF oranı %28,06 ile 5. Biçim döneminde Stoyana çeşidinde ölçülürken en düşük ADF değeri %22,48 ile Stoyana çeşidinin 1. Biçim döneminde gözlemlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted to investigate the effects of harvest times on yield and quality in wheat and triticale. Due to diverse soil and climate conditions across different regions in our country, Turkey hosts cultivation of numerous forage crops. The demand for roughage is increasing daily but cannot be met with sufficient quality. Cereal crops, including wheat, are a promising alternative to fill this roughage deficit. In this study, optimal periods for highest yield and quality of wheat and triticale were explored. The research was carried out between 2022-2023 at the experimental fields of Namık Kemal University, Faculty of Agriculture, using a randomized complete block design with three replications. Bread wheat varieties (Triticum aestivum) Stoyana and Prima, and triticale (xTriticosecale Wittmack) were used in the experiment. Plants were harvested at five different growth stages: Zadoks 43-45, Zadoks 50-57, Zadoks 60-69, Zadoks 75, and Zadoks 83. Plant height, fresh yield per unit area, dry matter yield per unit area, crude protein, hemicellulose , cellulose, acid detergent fiber, acid detergent lignin, and neutral detergent fiber values were analyzed in harvested samples. The highest green forage yield of 3726 kg/ha was observed in the 3rd harvest period with the Stoyana variety, while the highest dry matter yield of 1300 kg/ha was recorded in the 4th harvest period with the Stoyana variety. The highest crude protein content of 18.45% was observed in the Prima variety during the 1st harvest period. The lowest green forage yield of 1860 kg/ha was recorded in the 1st harvest period with the Prima variety, and the lowest dry matter yield of 413,3 kg/ha was also measured in the 1st harvest period with the Prima variety. The lowest crude protein content of 9.66% was measured in the 5th harvest period with the triticale variety. When comparing ADF ratios, the highest ADF content of 28.06% was measured in the 5th harvest period with the Stoyana variety, while the lowest ADF value of 22.48% was observed in the 1st harvest period with the Stoyana variety.