Arap Baharı ve İran-Suudi Arabistan ilişkileri
Arab Spring and Iran-Saudi Arabia relations
Yazar: RASHEED MOHAMED HASAN SOWAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN KONUKÇU
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arap Baharı = The Arab Spring ; Orta Doğu = Middle East ; Suudi Arabistan = Saudi Arabia ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; İran = Iran

Özet:
Arap Baharı 2010 yılının sonunda Ortadoğu'ya yayılan bir dizi hükümet karşıtı protesto, ayaklanma ve silahlı isyan olarak tanımlanabilir. Bununla birlikte genel olarak Arap Baharı protestolarının ilk olarak Tunus'ta baskıcı rejime ve düşük yaşam standartlarına bir yanıt olarak başladığı ve tüm Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkelerinde etkisi altına aldığı söylenebilir. Ortadoğu'nun en önemli iki ülkesi Suudi Arabistan ve İran'dır. İkisi de şeriata bağlı bir siyasi, sosyal ve anayasal sistem ile yönetilmektedir. Fakat iki ülke de bir diğerini düşman olarak görmektedir. Çünkü İran için Selefi Suudi Arabistan kâfir olarak ifade edilirken Suudi Arabistan için de Şii İran İslam'ı bozan sapık bir mezhep anlayışıdır. Arap Baharı halk hareketlerinin başlamasından sonra Mısır, Bahreyn, Suriye, Irak, Yemen ve Lübnan'da meydana gelen hadiselerin İran ve Suudi Arabistan arasında yaşanan ikili ilişkilere ne gibi etkileri bulunduğu tartışılmaktadır. İran'ın ve Suudi Arabistan'ın Arap Baharı'nı nasıl algıladıkları, ne gibi tepkilerde bulundukları ve bu tepkilerin devletlerin benimsedikleri kimlikler ile ne gibi bağlantılara sahip olduğu irdelenmiştir. Bu tez nitel araştırma yöntemlerine bağlı olarak meydana getirilmiş bir çalışmadır. Nitel araştırma, algıların ve olayların gerçekçi ve bütüncül bir şekilde ortaya konması için gözlem, görüşme ve doküman analizi gibi verilerden yararlanıldığı ve nitel bir yöntemin kullanıldığı araştırmadır.

Anahtar Kelimeler: Arap Baharı, Ortadoğu, İran, Suudi Arabistan

Abstract:
The Arab Spring can be described as a series of anti-government protests, riots and armed revolts that spread across the Middle East at the end of 2010. The process leading up to these uprisings actually showed itself slightly before 2010. However, in general, it can be said that the Arab Spring protests first started as a response to the oppressive regime and low living standards in Tunisia and took hold in all Middle Eastern and North African countries. The two most important countries in the Middle East are Saudi Arabia and Iran. Both are governed by a sharia political, social and constitutional system. But both countries see each other as enemies. Because for Iran, Salafist Saudi Arabia is expressed as an infidel, for Saudi Arabia, Shia Iran is a perverted sect understanding that spoils Islam. The effects of the events that took place in Egypt, Bahrain, Syria, Iraq, Yemen and Lebanon after the start of the Arab Spring popular movements on the bilateral relations between Iran and Saudi Arabia are discussed. How Iran and Saudi Arabia perceived the Arab Spring, what kind of reactions they had, and what kind of connections these reactions have with the identities adopted by the states were examined. This thesis is a study based on qualitative research methods. Qualitative research is a research in which data such as observation, interview and document analysis are used and a qualitative method is used to reveal perceptions and events in a realistic and holistic manner.

Keywords: Arab Spring, Middle East, Iran, Saudi Arabia