Türkiye ve Azerbaycan ombudsmanlık kurumları: Karşılaştırmalı bir değerlendirme
Turkey and Azerbaijan ombudsman institutions: A comparative evaluation
Yazar: BÜŞRA BAYAN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE ÇELİKSOY
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Kamu Denetçiliği Kurumu = Ombudsman Institution ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Ombudsman = Ombudsman ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Bireylerin hak ve özgürlüklerini kamu otoriterlerinin karşında savunup idare ile vatandaş arasında çıkan uyuşmazlıkları çözüme kavuşturan ombudsmanlık kurumu ilk olarak İsveç'te kurulmuştur. Başarılı bir şekilde uygulanmakta olan ombudsmanlık kurumu hızla diğer ülkeler tarafından benimsenmeye başlamıştır. Araştırmanın konusunu oluşturan ülkelerden Türkiye Cumhuriyeti'nde Ombudsmanlık Kurumu 2012 yılında, Azerbaycan Cumhuriyetinde ise 2002 yılında oluşturulmuştur. Araştırmada; nitel yöntemlerden doküman analizi yolu ile karşılaştırma yapılmıştır. Çalışmayla birlikte denetim kavramına, ombudsmanlık kurumunun tarihsel gelişimine, genel özelliklerine, türleri ile uygulama sahası bulduğu 17 ülkenin ombudsman kurumunun yapısal ve işlevsel özelliklerine değinilecektir. Araştırmadan ulaşılan sonuçlar doğrultusunda, Kamu Denetçiliği Kurumunun işlevselliği açısından kanunda düzenlemeye gidilmeli ve kuruma re'sen inceleme yetkisi verilmelidir. Azerbaycan İnsan Hakları Müvekkilinin yayınladığı yıllık raporlarda başvurulara ilişkin istatiksel verilere daha fazla yer verilmelidir. Kurumların bilinirlik düzeylerinin artırılması amacıyla medya aracılığı ile kamuoyu desteği sağlanmalı ve ulusal düzeyde faaliyetler düzenlenmelidir. Her iki kurumda parlamento ombudsmanlığının bir örneğidir. Türkiye Cumhuriyeti ve Azerbaycan Cumhuriyetinde ombudsmanlık kurumları hızlı ve kolay ulaşılabilir bir konumda yapılandırılmalı ve bu doğrultuda özel amaçlı ombudsmanların kurulması gerekmektedir.

Abstract:
The ombudsman's body, which defends the rights and freedoms of individuals against public authorities and resolves disputes between the administration and the citizen, was first established in Sweden. The ombudsman institution, which is being successfully implemented, has rapidly started to be adopted by other countries. The Ombudsman's Office in the Republic of Turkey was established in 2012 and in the Republic of Azerbaijan in 2002. In the research; comparison was made from qualitative methods by document analysis. Together with the study, the concept of auditing, the historical development of the ombudsman institution, its general characteristics, types and structural and functional characteristics of the ombudsman institutions of the 17 countries where it has found a field of application will be discussed. In line with the results obtained from the research, the law should be regulated in terms of the functionality of the Public Auditor's Office and the institution should be given the authority to review the re'you. In the annual reports published by Azerbaijan Human Rights Client, statistical data on applications should be given more space. In order to increase the awareness levels of institutions, public support should be provided through the media and activities should be organized at the national level. It is an example of parliamentary ombudsmanship in both institutions. Ombudsman institutions in the Republic of Turkey and azerbaijan should be configured in a fast and easily accessible position and special purpose ombudsmen should be established accordingly.