Kent kimliği ve kullanıcı profili değişimi bağlamında Kadıköy Rasimpaşa mahallesinde tarihi bir yapı için yeniden işlevlendirme önerisi
Refunctioning proposal for a historical building in the Rasimpaşa neighborhood in the context of urban identity and user profile change
Yazar: HALİL İBRAHİM ER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN KOTAS
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Bahçeler = Gardens ; Kent kimliği = Urban identity ; Kentler = Cities ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Süreklilik = Continuity ; Yenileme = Renovation

Özet:
Anadolu toprakları, asırlardır sürekli göç alarak yerleşimin merkezi olmuştur. Anadolu'da farklı medeniyetlerin hakimiyetinde birçok uygarlıklar ve imparatorluklar kurulmuştur. Yapılan kilise, kervansaray, köprü, hamam, cami gibi birçok mimari yapı Anadolu'ya zengin bir tarihi yapı ve kültürel miras stoku kazandırmıştır.
Tarihsel birikim, kent kimliğinin tüm yapı taşlarında bulunmaktadır (Arabacıoğlu ve Aydemir, 2007). Öyle ki bu tarihi birikime sahip yapılar; tarihi özelliklerini ve özgün değerlerini koruyabildikleri ve bunun yanında bu değerleri güncel yaşam fonksiyonlarıyla uyumlu hale getirerek toplum yaşamına katıldıkları ölçüde gelecek kuşaklara aktarılırlar. Tarihi yapılardaki olumlu özellikler ve bu özelliklerin yorumlanarak günümüz yapılarına yansıtılması önemli bir husustur.
Kültürel yapılar tarihin önemli belgeleridir. Geçmişi anlayabilmek için belge niteliğinde olan bu yapıları korumak, gelecek nesillere aktarmak için de yaşatmak gerekir. Bu yapıları korumanın ve yaşatmanın en iyi yolu da onları insanların ihtiyaçları doğrultusunda kullanımına açmak ve insanların hizmetine sunmaktır. Tarihi ve kültürel yapıların sürekliliğin sağlanması için toplumun bu bilince sahip olması ve tarih bilincinin topluma kazandırılması için de bu yapıların korunmaları gerekir.
Tarihi eserlerin güçlendirilerek geleceğe güvenle devredilmesi gerekmektedir. Bu sebeple geçmişten günümüze tarihi yapılar birtakım uygulamalarla korunmaya çalışılmıştır. Avrupa'da 19. yüzyılın başlarında başlayan tarihi yapıların koruma olgusu, Türkiye'de ise 19. yüzyılın sonlarında etkisini gösterebilmiştir. Koruma olgusu; önceleri nesnelerin tek tek korunmasından bütün bir şekilde korunmasına, salt nesnenin korunmasından nesneye o ruhu veren değerlerin de korunmasına, tecritsel korunmadan sürdürülebilir korunmaya doğru ilerlemiş ve son halini almıştır (Alanyurt, 2010).
Renovasyon ile birlikte yeniden işlevlendirmenin önemi vurgulanarak yapılan bu tez çalışması altı bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde giriş bölümü olan çalışmanın amacı, çalışmanın kapsamı ve sınırları, çalışmanın hipotezi, çalışmanın materyal ve yöntemi anlatılmıştır. İkinci bölümde kent, kent kimliği, kullanıcı profili, sürdürülebilirlik, süreklilik, restorasyon ve renovasyon kavramlarına değinilip, tarihi yapıları gelecek nesillere taşıyabilmek için bulunulan müdahalelerde sürdürülebilirlik ve süreklilik kavramlarının Türkiye ve dünyada bulunan başarılı örnekleri hakkında bilgiler verilmiş ve genel değerlendirme yapılmıştır. Üçüncü bölümde Kadıköy ilçesi coğrafi özellikleri, topoğrafyası, nüfusu gibi genel özellikleriyle ele alınmıştır. Dördüncü bölümde kullanıcılarının zamanla farklılaştığı Rasimpaşa mahallesinin değişimi anlatılmıştır. Beşinci bölümde; çalışmaya konu olan Rasimpaşa mahallesinde bulunan 193 ada, 42-43 parseldeki yapılar ile ilgili rölöve çizimleri, kesit ve görünüş çizimleri, restorasyon önerisi ve yeniden kullanım için getirilen öneri ve analize yer verilmiştir. Altıncı bölümde; tez içeriğiyle ilgili elde edilen sonuçlara yer verilmiştir.

Abstract:
Anatolian lands have been the center of settlement for centuries by continuous migration. Many civilizations and empires were established in Anatolia under the domination of different civilizations. Many architectural buildings such as churches, caravanserais, bridges, baths, mosques built in those periods have given Anatolia a rich stock of historical buildings and cultural heritage.
Historical accumulation is found in all building blocks of urban identity (Arabacioglu and Aydemir, 2007). So much so that structures with this historical accumulation; they are transferred to future generations to the extent that they can preserve their historical characteristics and original values, as well as participate in public life by harmonizing these values with current life functions. It is an important issue that positive features in historical buildings and these features are interpreted and reflected in today's structures.
Cultural structures are important documents of history. In order to understand the past, it is necessary to preserve these structures, which are documents, and to keep them alive in order to pass them on to future generations. The best way to protect and maintain these structures is to make them available to people in line with their needs and to make them available to people. In order to ensure the continuity of historical and cultural structures, society must have this consciousness and these structures must be preserved in order to bring historical awareness into society.
Historical monuments must be strengthened and transferred safely to the future. For this reason, historical buildings from the past to the present have been tried to be preserved with a number of applications. The phenomenon of preservation of historical buildings that started in Europe at the beginning of the 19th century was able to take effect in Turkey at the end of the 19th century. The phenomenon of protection; At first, it went from the protection of objects one by one to the protection of the object in a whole way, from the protection of the object to the protection of the values that give the object that spirit, from isolation protection to sustainable protection and has been finalized (Alanyurt, 2010).
This thesis study, which emphasizes the importance of re-functioning with renovation, consists of six parts: In the first part, the purpose of the study, the scope and limits of the study, the hypothesis of the study, the material and method of the study are explained. In the second part; the concepts of city, city identity, user profile, sustainability, continuity, restoration and renovation were mentioned and information was given about the successful examples of sustainability and continuity concepts in Turkey and the world in the interventions made in order to carry historical structures to future generations and general evaluation was made. In the third part; Kadıköy district is covered with it's general characteristics such as geographical features, topography and population. In the fourth part; the change of Rasimpaşa neighborhood, where it's users differ over time. In the fifth part; the subject of the study survey drawings, section and appearance drawings, restoration proposal and recommendations and analysis for reuse of the buildings in the 193 islands, 42-43 parcels in Rasimpaşa neighborhood are included. In the sixth part; the results of the thesis content are given.