Sigara bağımlılarında psikolojik belirtilerin incelenmesi
Investigation of psychological statements in smoking administrations
Yazar: ÇAKIRHAVA MENTEŞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Nikotin = Nicotine ; Psikolojik ölçekler = Psychological scales ; Sigara içme = Smoking ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Sigara tüm dünyada bilinen ve ispatlanmış en önemli sağlık sorunlarından biridir. Sigara yol açtığı organik sağlık sorunları yanı sıra psikiyatrik olarak da birçok hastalığa ön ayak olmaktadır. Çalışmamızda sigara bağımlısı hastalarda psikolojik belirtilerini tarayarak, bunlara sebep olabilecek etkenleri ve bağımlılık düzeyi ile arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Ağustos 2016 – Aralık 2016 tarihleri arasında Sağlık Bakanlığı Ankara Eğitim Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerinde yürütüldü. Çalışmamıza 125 sigara bağımlısı hasta ve kontrol grubu olarak da 122 sigara bağımlısı olmayan hasta dahil edildi. Katılımcılara ''Sosyodemografik veri formu'', ''Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi'' (FNBT) ve ''SCL-90-R Psikolojik Belirti Tarama Ölçeği'' uygulandı. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 16.0 paket veri programıyla yapıldı.
Bulgular: Çalışmaya 125 (%60,6) erkek ve 122 (%49,4) kadın olmak üzere 247 kişi dahil edildi. Katılımcılar sigara bağımlısı olan ve sigara bağımlısı olmaya (kontrol) olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Sigara bağımlısı olan grupta SCL-90-R skorlarının kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğunu bulduk. Ölçeğin asıl işlevselliğini gösteren GSI skorunun sigara bağımlıları grubunda 44 (%35,2), kontrol grubunda 21 (%17,2) kişide kesit değeri olan 1,00'in üzerrinde sapradık (p<0.001). Bağımlılık düzeyini gösteren FNBT değerleri ile SCL-90-R ölçek sonuçlarının korele olduğunu saptadık.
Sigara bağımlısı olmanın, bağımlılık düzeyi yüksekliğinin ve düşük gelir düzeyinin psikolojik belirtilere yatkınlığı artırdığını tesbit ettik.
Sonuçlar: Sigara bağımlılıları aile hekimleri tarafından biyopsikososyal yönden ele alınmalı, ruhsal açıdan sorunu olan hastalar öncelikle psikiyatrik açıdan değerlendirilmeli ve psikiyatri birimleriyle ortaklaşa karar verilerek sigara bırakma programına dahil edilmelidir. Bu tür bir değerlendirme, sigarayı bırakma konusunda uygulanacak yöntemin belirlenmesinde yol gösterici olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Sigara Bağımlılığı, SCL-90-R Psikolojik Belirti Tarama Ölçeği, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi

Abstract:
Purpose: Smoking is one of the most important health problem that known and proven all over the world. Smoking causes many psychiatric diseases as well as organic health problems. We aimed to investigate the psychological symptoms of smoking addiction in our study and to investigate the relationship between these factors and the level of addiction.
Material and Methods: Our study was carried out between August 2016 and December 2016 in the Ministry of Health Ankara Training and Research Hospital Family Medicine Clinics. The study included 125 patients who were addicted to smoking and 122 non-addicted patients as a control group. 'Sociodemographic Data Form', 'SCL-90-R Psychological Syptom Screen Scale' and 'Fagerström Nicotine Addicted Test' were applied to participants. Statistical analysis of the data was performed using SPSS 16.0 packet data program.
Findings: The study included 247 people, 125 (60,6%) male and 122 (49,4%) female. Participants were divided into 2 groups of being addicted to cigarettes and being non-addicted to cigarettes (control). We found that SCL-90-R scores were significantly higher in the cigarette addiction group than in the control group. The GSI score showing the main function of the scale was found in 44 (35,2%) of the smoking addicts and 21 (17,2%) of the control group above 1.00 (p <0.001). We found that the FNBT values indicating the level of dependence correlated with the SCL-90-R scale outcome.
We found that being addicted to smoking, high levels of addiction and low gender increased the susceptibility to psychological symptoms.
Conclusions: Smoking addicts should be addressed biopsychosocial aspects by family physicians, patients with psychiatric problems should first be evaluated psychologically and should be included in the smoking cessation program by joint decision with psychiatric departments. Such an assessment will guide the identification of the method to be applied for quitting the cigarette.
Key Words: Cigarette addiction, SCL-90-R Psychological Syptom Screen Scale, Fagerström Nicotine Addicted Test