Sermaye piyasalarında menkul kıymet kaydileştirilmesi ve Türkiye uygulaması
Dematerialization in capital market and Turkey demonstration
Yazar: PINAR YALIN
Danışman: PROF.DR. NİYAZİ BERK
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Sermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration

Özet:
Son yıllarda hızla yaşanan globalleşme ve pazar ekonomisine geçiş süreci,ülkelerin sermaye piyasalarını da etkilemiş ve birçok ülkede giderek daha çok önemkazanmıştır. Sermaye piyasaları, özellikle halka açık şirketler aracılığıyla tasarruflarınyatırımlara aktarılmasını sağlayan piyasalardır. Gerek Amerika, İngiltere gerekseAlmanya, İsviçre, Fransa, Avusturya gibi Kıta Avrupa'sı ülkelerinde menkul kıymetlereolan arz ve talebin karşılaştığı pazar olan borsalarda, şirketlerin ihraç ettiği menkulkıymetlerin miktarı ve işlem sayısı giderek artmıştır.Kaydi sistemde söz konusu olan, menkul kıymetlerin içerdikleri hakların senedebağlanmaması ve sadece kaydi bir kıymet olarak kalmasıdır. Bu durum kıymetli evrakolan menkul kıymetin, kıymetli evrak hukukunda öngörülen sıkı şekil şartlarındanuzaklaşmasına neden olmakta ve kanuni düzenlemeleri gerekli kılmaktadır. Mevcutdurumda, menkul kıymetlerin kaydi değer haline getirilmesi görevi SPKn ile SPK'naverilmiştirBu tez çalışmasının birinci bölümünde; kaydileştirme kapsamındaki temelkavramlara değinilecek, kaydileştirme ihtiyacı ve yöntemleri incelenecektir.Türkiye'deki temel kayıt kuruluşları olan Takasbank ve Merkezi Kayıt Kuruluşudetaylı olarak incelenecektir.İkinci bölümde; hukuksal açıdan Türk sermaye piyasalarında menkul kıymetkaydileştirilmesi, Türk Ticaret Kanunu ve Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde elealınacaktır. Menkul kıymetlerin hukuki durumu, kaydileştirilen menkul kıymetlerindevrinin ne şekilde yapılması gerektiği, hukuksal açıdan kaydi sistemin esaslarıbelirlenecektir.Üçüncü bölümde; Dünya sermaye piyasalarında menkul kıymetkaydileştirilmesi, kaydileştirme sürecinin tarihçesi, kaydileştirme üzerinde örneklerverilerek incelenecektir.Son bölümde ise; Türk sermaye piyasalarında menkul kıymet kaydileştirmesüreci detaylı olarak incelenecek, kaydileştirme ile yatırımcı güveni ilişkisiirdelenecektir

Abstract:
Dematerialization is a concept that has arisen together with the development andglobalization of the securities markets. In the developed capital markets, one of the firstsolutions to this problem was to create Central Securities Depositories for the fungiblesafekeeping of the physical securities. Later, jumbo certificates were used to overcome thephysical custody in book-entry form. This was the last stop before dematerialization, as it wasevident that the issuance of physcical certificates was not necessary for book-entry settlementand custody purposes.Traditionally, historical development of ?dematerialization process? has taken placein three steps: i) centralization of physical securities in one place and immobilization of thecertificates; ii) issuance of jumbo certificates representing larger or whole nominal values ofsecurities; iii) book entry settlement and custody.In the first chapter; the thesis emphasizes on the basic concepts of dematerialization,its functions and methods. Morever, the detailed information is provided on the functions andservices of Takasbank, which is the central securities depository and clearing settlement ofTurkey.In the second chapter; the dematerialization of securities in Turkey Capital Marketsis analyzed from legal perspective.In the third chapter; dematerialization of securities in the international markets, itshistorical development and some examples on the issue have been focused on.In the last chapter; the process of dematerialization of securities in Turkey CapitalMarkets has been studied in detail and the relationship between investors anddematerialization is examined.