COVID-19 salgını döneminde üniversite çalışanlarının yaşam kalitesi ve algılanan stres düzeyi ile beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişki
The relationship between quality of life and perceived stress level of university staff and nutritional habits during the COVID-19 epidemic period
Yazar: NURDA ULUGÖL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM YILDIRIM MAVİŞ
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Stres = Stress ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Üniversite personeli = University personnel

Özet:
Yeni bir koronavirüs hastalığının (COVID-19) 30 Ocak 2020'de dünya çapında yayılması nedeniyle, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) COVID-19'u küresel bir salgın olarak ilan etmiştir. Bu salgının bireylerin günlük yaşantısındaki tüm düzeni ve alışkanlıklarını tamamen değiştirebileceği görülmüştür. Bu araştırma COVID-19 sürecinde üniversitede çalışan bireylerin beslenme alışkanlıklarının, yaşam kaliteleri ve algıladıkları stresle ilişkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya, Ocak 2021-Mart 2021 tarihleri arasında, gönüllülük esasına dayanarak online anket yöntemiyle Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi akademik ve idari kadrosundan 172 kişi dahil edilmiştir. Katılımcılara demografik özellikleri, pandemi sürecindeki bazı alışkanlıkları ve beslenme alışkanlıklarının sorgulandığı genel bilgiler formu, Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS), SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) uygulanmıştır. Katılımcıların %50,6'sını kadınlar oluşturmaktadır.  Katılımcıların cinsiyetleri ve MEDAS puanları arasında istatiksel olarak bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Katılımcıların cinsiyetleri ve SF-36, ASÖ puanları arasında istatiksel olarak bir farklılık saptanmıştır (p<0,05). Katılımcıların BKİ'leri ve SF-36 puanı arasında fiziksel fonksiyon alt boyutunda istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu (p<0,05) belirlenmiştir. Katılımcıların pandemi süreci fiziksel aktivite değişim durumları ve SF-36 puanları arasında fiziksel rol güçlüğü alt boyutunda anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Katılımcıların pandemi süreci vücut ağırlığının artma durumları ile SF-36 puanları arasında fiziksel rol güçlüğü ve genel sağlık algısı alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Katılımcıların pandemi süreci vücut ağırlığının artma durumları ile ASÖ puanları arasında yetersiz özyeterlik algısı, stres/rahatsızlık algısı alt boyutlarında ve ASÖ toplam puanında istatiksel olarak anlamlı bir fark olduğu (p<0,05) görülmüştür. Katılımcıların pandemi süreci beslenme alışkanlığı değişim durumları ve SF-36 puanlarına göre fiziksel rol güçlüğü, emosyonel rol güçlüğü, enerji/canlılık/vitalite, ruhsal sağlık, ağrı ve genel sağlık algısı alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). COVID-19'un getirdiği pandemi süreci bireylerin yaşam kalitesini birçok açıdan etkilemektedir. Bu süreçten daha az etkilenmek adına diyetisyen gibi sağlık profesyonellerinden yardım alınmalıdır.

Abstract:
Due to the worldwide spread of a new coronavirus disease (COVID-19) on January 30, 2020, the World Health Organization (WHO) declared COVID-19 a global epidemic. It has been seen that this epidemic can completely change the whole order and habits of individuals in their daily lives. This research was conducted to examine the relationship between the nutritional habits, quality of life and perceived stress of individuals working at the university during COVID-19. Between January 2021 and March 2021, 172 people from the academic and administrative staff of Bilecik Şeyh Edebali University were included in the study by online survey method on a voluntary basis. A general information form, in which demographic characteristics, some habits during the pandemic and nutritional habits were questioned, and the Mediterranean Diet Adherence Scale (MEDAS), SF-36 Quality of Life Scale and Perceived Stress Scale were administered to the participants. Women constitute 50.6% of the participants. There is no statistical difference between the genders of the participants and their MEDAS scores (p>0.05). There is a statistical difference between the genders of the participants and their SF-36, PSS scores (p<0.05). It was determined that there was a statistically significant difference in the physical function sub-dimension between the participants BMI and SF-36 score (p<0.05). It was determined that there was a significant difference between the physical activity change status of the participants during the pandemic and their SF-36 scores in the physical role sub-dimension (p<0.05). It was determined that there was a statistically significant difference between the participants' weight gain during the pandemic process and their SF-36 scores in the sub-dimensions of physical role and general health (p<0.05). It was observed that there was a statistically significant difference between the participants' weight gain during the pandemic process and their PSS scores, in the sub-dimensions of perception of stress/discomfort, and in the PSS total score (p<0.05). It was determined that there was a statistically significant difference in the sub-dimensions of physical role, emotional role, vitality, mental health, bodily pain and general health according to the participants' change in nutritional habits during the pandemic and their SF-36 scores (p<0.05). The pandemic brought by COVID-19 affects the quality of life of individuals in many ways. In order to be less affected by this process, help from health professionals such as a dietitian should be sought.