Çevresel koşullar kapsamında sinop merkez ve ilçelerinde pazar yerlerindeki ürünlerin etnobotanik özellikleri
Ethnobotanical characteristics of products in marketplaces in sinop center and districts within the scope of environmental conditions
Yazar: ESRA ARMAĞAN ÖZKAPTAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ELKIRAN
Sinop Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Çevre Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, çevresel koşullar kapsamında Sinop Merkez ve ilçelerinde Pazar yerlerindeki ürünlerin etnobotanik özelliklerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında Sinop Merkez, Gerze, Ayancık, Boyabat, Saraydüzü, Durağan, Türkeli, Dikmen, Erfelek, ilçelerindeki pazar yerlerindeki kişilerle yüz yüze görüşülerek tarafımızca hazırlanan anket soruları sorulmuştur. Sorulan sorularla Sinop merkez ve ilçelerindeki pazarcılık yapan kişilerin ve bitkisel ürünleri tanıyan bu ürünlerle ilgili bilgi sahibi olan kişilerin demografik bilgileri ve sattıkları bitkisel ürünlerin etnobotanik önemleri araştırılmaya çalışılmıştır. Sorulara yöneltilen yanıtlar karşılaştırılmıştır. Bitki örneklerinin halk arasındaki yerel isimleri öğrenildikten sonra bilimsel adları takson ve familyaları ortaya çıkarılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre çalışma yapılan bölgelerde genel olarak aynı iklimsel koşulları olduğu için ve çalışma yapılan bölgelerin birbirine yakın çevreler olmasından dolayı genel olarak aynı çeşit bitkilerle karşılaşılmıştır.  Yapılan çalışmada mevsimsel olarak da değerlendirmeler yapılmıştır. Pazarlardaki farklı bitkisel ürün ve çeşitliliğin özellikle yaz ve sonbahar mevsimlerinde yoğunlaştığı ortaya çıkmıştır. Bu sayede özellikle coğrafik ve iklimsel değişikliklerin etkisinden kaynaklı olarak, ürünlerin çeşitlilik gösterdiği görülmüştür. Ulaşılan sonuçlar etnobotanik çalışmalar için anlamlı olacağı gibi, yerel halkın kullandığı bitkisel ürünlerin gelecek kuşaklara iletilebilmesi ve yapılacak olan diğer etnobotanik çalışmalar için literatüre katkı sağlayarak ülkemizin bitkisel ürün çeşitliliğinin ve zenginliğinin farkındalığını arttıracaktır.
ANAHTAR KELİMELER: Sinop; Etnobotanik; Pazar yerleri; Çevresel faktörler

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the ethnobotanical characteristics of the products in the market places in Sinop Center and its districts within the scope of environmental conditions. Within the scope of the study, people in the market places in Sinop Center, Gerze, Ayancık, Boyabat, Saraydüzü, Durağan, Türkeli, Dikmen, Erfelek districts were interviewed face to face and questions prepared by us were asked. With the questions asked, an attempt was made to investigate the demographic information of the marketers in the center and districts of Sinop and those who know about herbal products and the ethnobotanical importance of the herbal products they sell. The answers to the questions were compared. After learning the local names of the plant samples, their scientific names, taxa and families were revealed. According to the results of the research, generally the same types of plants were encountered in the regions where the study was conducted, as they generally had the same climatic conditions and the regions where the study was conducted were close to each other.  In the study, seasonal evaluations were also made. It has been revealed that the different herbal products and diversity in the markets are concentrated especially in the summer and autumn seasons. In this way, it has been observed that the products vary, especially due to the effects of geographical and climatic changes. The results will be meaningful for ethnobotanical studies and will increase awareness of the diversity and richness of our country's herbal products by contributing to the literature for transmitting the herbal products used by local people to future generations and for other ethnobotanical studies to be carried out.
KEYWORDS: Sinop; Ethnobotany; Marketing places; Environmental factors