Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yetiştiriciliği yapılan pamuk çeşitlerinin besin maddesi içeriklerinin belirlenmesi
Determination of nutrient content of cotton produced in the Southeastern Anatolia Region
Yazar: İBRAHİM ERHAN ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. REMZİ EKİNCİ
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Hayvan yemleri = Animal feeds ; Pamuk tohumu = Cottonseed ; Pamuk yağı = Cotton oil

Özet:
Bu çalışmada, Diyarbakır ekolojik koşullarında, 2018 yılında, 8 adet pamuk çeşidi materyal olarak kullanılmış ve deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada yaprakta ADF, NDF, kuru madde, ham protein, kalsiyum, potasyum, magnezyum ve fosfor içerikleri; tohumda ham kül, ham selüloz, ham protein, ham yağ, nişasta ve serbest gossypol; miristik, palmitik, stearik, palmitoleik, oleik, linoleik ve linolenik yağ asitleri içerikleri incelenmiştir. Yaprakta ADF özelliği yönünden, ST-373 çeşidinin; yaprakta NDF, kalsiyum, potasyum, ham protein özellikleri yönünden tüm pamuk çeşitlerinin; tohumda ham protein özelliği yönünden, BA-119, DP-396 ve Lodos çeşitlerinin, tohumda serbest gossypol özelliği yönünden, GW-Teks çeşidinin yem hammaddesi olarak tavsiye edilebileceği sonucuna varılmıştır. Tohumda yağ içeriği özelliği yönünden, BA-119, Carisma, Lodos ve ST-468; miristik asit içeriği yönünden, BA-119 ve Gloria; palmitik asit içeriği yönünden, BA-119 ve Carisma; stearik, palmitoleik, oleik, linoleik ve linolenik asit içeriği yönünden, ST-468 pamuk çeşit/çeşitlerinin gıda/yağ sektörüne tavsiye edilebileceği; pamuk tohumunda serbest gossypol içeriği ile yaprak fosfor içeriği ve tohumda palmitik asit içeriği arasında negatif korelasyon saptandığından, tohumda serbest gossypol içeriği bakımından, yaprak fosfor içeriği ve tohumda palmitik asit içeriği özelliklerinin seleksiyon kriteri olarak kullanılabileceği kanaati oluşmuştur.

Abstract:
This study was carried out in 2018 under Diyarbakır ecological conditions. 8 cotton varieties were used as materials in this study. The experiment was carried out in randomized block design with 3 replications. ADF, NDF, dry matter, calcium, potassium, magnesium, phosphorus, protein and oil contents of leaf and seed were examined in the study. Free gossypol, myristic, palmitic, stearic, palmitoleic, oleic, linoleic and linolenic fatty acids contents of seed samples were investigated in this study. All cotton varieties are recommended as feed raw materials in terms of NDF, calcium, potassium, crude protein properties in the leaf. ST-373 variety is recommended as feed raw materials in terms of ADF feature in leaf. BA-119, DP-396 and Lodos varieties are recommended as feed raw material in terms of raw protein in seed. GW-Teks variety is recommended as feed raw material in terms of total free gossypol in seed. There were recommended to food/oil sector in term of oil content of seed, BA-119, Carisma, Lodos and ST-468 cotton varieties, in term of myristic acid content, BA-119 and Gloria cotton varieties; myristic acid content, BA-119 and Gloria cotton varieties; in term of stearic, palmitoleic, oleic, linoleic and linolenic acid content, ST-468. Since total free gossypol content in cotton seed was negatively correlated with leaf phosphorus content and palmitic acid content in seed, it was concluded that leaf phosphorus content and palmitic acid content in seed could be used as selection criteria in terms of free gossypol content in seed.