Pnömonektomi uygulanan küçük hücreli dışı akciğer kanseri olgularında prognostik faktörler ve sağkalım analizi
Prognostic factors and survival analysis in non-small cell lung cancer cases with pneumonectomy
Yazar: FULDEN GÖRGÜNER
Danışman: PROF. DR. HAKAN KUTLAY ; ÖĞR. GÖR. YUSUF KAHYA
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Cerrahisi = Thoracic Surgery

Özet:
Pnömonektomi; akciğer kanserinde küratif cerrahi amaçlanan ancak önemli fizyopatolojik değişikliklere neden olan bir yöntemdir. Morbidite ve mortalitesi yüksek olan pnömonektomi başlı başına bir hastalık olarak tanımlanmaktadır ve hasta seçimi kritik önem taşır. Pnömonektomi öncesinde prognoz ve sağkalımla ilgili yeterli bilgi sahibi olunarak klinik deneyimin geliştirilmesi önemlidir. Bu tez çalışmasının amacı; kliniğimizde KHDAK nedeniyle pnömonektomi uygulanan hastalarda sağkalım ve prognoza etki eden faktörleri araştırmak ve hasta seçim kriterlerine katkı sağlamaktır.
Çalışmamıza Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı'nda Ocak 2012 ile Aralık 2021 tarihleri arasında KHDAK tanısı ile pnömonektomi uygulanan 205 hasta dahil edildi ve retrospektif olarak tarandı. Hastaların klinik, laboratuvar, radyolojik ve patolojik verileri ile morbidite ve mortalite için kullanılan risk belirleme ölçeklerinin sağkalım ile ilişkisi incelendi. İstatistiksel analiz IBM SPSS Statistics 23 (IBM Corporation, Armonk, NY, USA) ile uygulandı. Hastaların postoperatif en az iki yıllık takiplerindeki genel ve nükssüz sağkalım verileri alınarak mevcut parametreler ile sağkalımın ilişkisi araştırıldı. Sonuçlar, p<0,05 olduğunda istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. 
Çalışmadaki toplam 205 hastanın %92,2'si erkek, %7,8'i kadındı. Hastaların ortalama yaşı 59,2 idi. Hastalarda %68,3 oranla skuamöz hücreli karsinom, %18 adenokarsinom ve %13,7 oranla diğer patolojiler mevcuttu. Hastalara %59 oranla sol pnömonektomi, %41 sağ pnömonektomi yapıldı. Takip süresi ortalama 69,2 ay idi. Kaplan-Meier analizinde 5 yıllık genel sağkalım oranı %65,4 ve 5 yıllık nükssüz sağkalım oranı %69,8 olarak sonuçlandı. Ortalama genel sağkalım süresi 67,5 ay ve ortalama nükssüz sağkalım süresi 52,6 ay idi. Sonuçlarımızda genel ve nükssüz sağkalım oranlarının literatürde bildirilen sonuçlardan daha yüksek olduğu görüldü.
Tek değişkenli analizlerde ≥65 yaşın (p<0,001), artan RCRI değerinin (p=0,031), artan ECOG değerinin (p=0,046), artan klinik evrenin, sağ pnömonektominin (p=0,026), azalan diferansiyasyon derecesinin (p=0,009), artan patolojik tümör boyutunun (p=0,013), STAS varlığının (p=0,021) ve VPI varlığının (p=0,001) genel sağkalım üzerine olumsuz katkısı olduğu belirlendi.Tek değişkenli analizlerde; ≥65 yaşın (p=0,018), kadın cinsiyetin (p=0,033), VPI varlığının nüksüz sağkalıma kötü yönde etkisi olduğu saptandı. Pnömonektomi uygulanan hemitoraks tarafı (p=0,939) ve pN evresi (p=0,141) nükssüz sağkalımda anlamlı fark oluşturmadı. Artan cM ve cTNM evresinde daha kötü nükssüz sağkalım sonuçları elde edildi.
(sırasıyla; p=0,009 ve p<0,001) STAS, LVI, perinöral invazyon ve fissür invazyonu nükssüz sağkalımda anlamlı farklılık oluşturmadı. Tek değişkenli analizde; artan patolojik tümör boyutunun (p=0,002), artan pT evresinin (p=0,002), artan pTNM evresinin (p<0,001) ve VPI varlığının (p=0,012) daha kötü nükssüz sağkalımla ilişkili olduğu saptandı. Hastaların neoadjuvan veya adjuvan tedavi almalarının genel sağkalım (sırasıyla; p=0,272 ve p=0,264) ve nükssüz sağkalım üzerine herhangi bir etkisinin olmadığı görüldü (sırasıyla; p=0,334 ve p=0,452). Preoperatif risk belirleme ölçeklerinden CCI, Eurolung1, Eurolung2 ve Thoracoscore genel sağkalımda anlamlı fark oluştururken (p<0,001); nükssüz sağkalımla ilişkili olanlar CCI ve Eurolung2 idi (sırasıyla; p<0,001 ve p=0,031).
Akciğer kanseri cerrahisinde güncel yaklaşım; komplet rezeksiyonu amaçlayan, hastanın kardiyopulmoner rezervleri üzerinde minimal olumsuz etki oluşturması beklenen; parankim koruyucu cerrahi yönünde olmalıdır. Pnömonektomi gerekliliği; objektif kriterler göz önünde bulundurularak, teknolojik yöntemlerden yararlanılarak optimal koşullar ile değerlendirilmelidir. Geçtiğimiz yıllardaki pnömonektomi deneyimimizin sonuçları dikkatle değerlendirilerek bundan sonraki cerrahi pratiğimizde tüm prognostik faktörler göz önüne alınmalı ve özellikle son yıllarda göğüs cerrahları tarafından sıkça tercih edilen risk belirleme ölçekleri rutin klinik pratikte hasta seçiminde rehber olarak kullanılmalıdır.

Abstract:
Pneumonectomy, intended for curative surgery in lung cancer, causes significant physiopathological changes. With high morbidity and mortality, pneumonectomy is considered a disease in itself, making patient selection critical. Having sufficient information about prognosis and survival before pneumonectomy is essential for developing clinical experience. This thesis aims to investigate the factors affecting survival and prognosis in NSCLC patients undergoing pneumonectomy in our clinic and contribute to patient selection criteria.
A total of 205 patients who underwent pneumonectomy for NSCLC at Ankara University Faculty of Medicine, Department of Thoracic Surgery, between January 2012 and December 2021 were included and retrospectively analyzed. Statistical analysis was performed using IBM SPSS Statistics 23 (IBM Corporation, Armonk, NY, USA). Overall and disease-free survival data from at least two years of postoperative follow-up were obtained, and the relationship between existing parameters and survival was investigated. Results were considered statistically significant when p<0,05.Of the 205 patients, 92,2% were male, and 7,8% were female with an average age of 59,2 years. Squamous cell carcinoma was present in 68,3% of patients, adenocarcinoma in 18% and other pathologies in 13,7%. Left pneumonectomy was performed in 59% of patients, and right pneumonectomy in 41%. The follow-up period averaged 69,2 months. The Kaplan-Meier analysis showed a 5-year overall survival rate of 65,4% and a 5-year disease-free survival rate of 69,8%. The average overall survival time was 67,5 months, and the average disease-free survival time was 52,6 months. Our results showed higher overall and disease-free survival rates than those reported in the literature.
Univariate analyses indicated that age ≥65 years (p<0,001), increased RCRI score (p=0,031), increased ECOG score (p=0,046), advanced clinical stage, right pneumonectomy (p=0,026), lower differentiation grade (p=0,009), increased pathological tumor size (p=0,013), presence of STAS (p=0,021), and presence of VPI (p=0,001) were associated with worse overall survival.In univariate analyses, age ≥65 years (p=0,018), female gender (p=0,033), and presence of VPI were associated with worse disease-free survival. Pneumonectomy side (p=0,939) and pN stage (p=0,141) did not significantly affect disease-free survival. Worse disease-free survival outcomes were obtained with increased cM and cTNM stages (p=0,009 and p<0,001, respectively). STAS, LVI, perineural invasion, and fissure invasion did not significantly affect disease-free survival. Univariate analysis showed that increased pathological tumor size
(p=0,002), increased pT stage (p=0,002), increased pTNM stage (p<0,001), and presence of VPI (p=0,012) were associated with worse disease-free survival. Neoadjuvant or adjuvant therapy did not significantly affect overall (p=0,272 and p=0,264, respectively) and disease-free survival (p=0,334 and p=0,452, respectively). Preoperative risk assessment scales, CCI, Eurolung1, Eurolung2, and Thoracoscore showed statistically significant differences in overall survival (p<0,001); CCI and Eurolung2 were significant for disease-free survival (p<0,001 and p=0,031, respectively).
The increase in minimally invasive anatomical resections for curative surgery in NSCLC is due to the negative prognostic impact of pneumonectomy, highlighting the need for survival studies. Evaluating our pneumonectomy experience should guide future surgical practices, considering all prognostic factors. Risk assessment scales frequently used by thoracic surgeons should be used in routine clinical practice for patient selection.