1974, 1984, 1994 ve 2004 yıllarında yaygın gazetelerdeki haberlerinin söylem yapısının değişimi: Cumhuriyet, Hürriyet ve Milliyet örneği
Chancing of discourse structure in popular newspapers' news in 1974, 1984, 1994 and 2004: Cumhuriyet, Hürriyet and Milliyet example
Yazar: DUYGU ÜNALAN
Danışman: DOÇ. DR. İNCİLAY CANGÖZ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Basın ve Yayın Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Basın = Press ; Cumhuriyet gazetesi = Cumhuriyet newspaper ; Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Gazeteler = Newspapers ; Haberler = News ; Hürriyet gazetesi = Hürriyet newspaper ; Milliyet gazetesi = Milliyet newspaper ; Sayfa düzenleme = Page-designing ; Söylem = Discourse ; Türk basını = Turkish press

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 1970'ten günümüze yaygın gazetelerdeki haberlerin söylem yapısının toplumsal, siyasal ve ekonomik süreçlerle ilişkili olarak nasıl değiştiğini belirlemektir.Giriş bölümünde, çalışmanın problemi, amacı, önemi, varsayım ve sınırlılıklarından bahsedilmiştir.Birinci bölümde tarihsel süreç içinde Türk basınının gelişimi incelenmiştir. Bu bağlamda Osmanlı İmparatorluğu'nda basın başlığı altında Tanzimat Dönemi'nden Kurtuluş Savaşı'na kadar olan dönem; Cumhuriyet Dönemi Türkiyesinde Basın başlığı altında da Atatürk ve İnönü döneminden günümüze kadar olan süreç değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmede basının tarihsel değişim ve gelişimi toplumsal, siyasal ve ekonomik dinamiklerle olan ilişkisi bağlamında incelenmiştir.İkinci bölümde kitle iletişimindeki iki temel kuramdan söz edilmiştir. Liberal ve Eleştirel Medya Yaklaşımlarının haberi nasıl kavradığı üzerinde durulmuştur. Liberal Medya Yaklaşımının haberi kavrayışı üzerinde durulduktan sonra, çalışmanın temel aldığı Eleştirel Medya Yaklaşımının haberi kavrayışı ele alınmış ve alt başlıklarda bu yaklaşımı benimseyen kuramcıların görüşlerinden söz edilmiştir.Üçüncü bölümde çalışmanın çözümlemede temel aldığı yapısalcı yaklaşım açıklanmış. Yapısalcılığın temelleri, habere yaklaşımı ve kuramcıları üzerinde durulmuştur. Ayrıca söylem kavramı tanımlanmış ve söylem kuramları incelenmiştir. Çalışmanın çözümlemeyi amaçladığı haber söyleminin ne olduğu tanımlandıktan sonra literatürdeki haberi söylem olarak inceleyen çalışmalardan söz edilmiştir.Dördüncü bölümde çalışmanın yöntem olarak benimsediği van Dijk'ın Söylem Çözümlemesi modelinden bahsedilmiştir. Çalışmanın evren ve örnekleminin nasıl belirlendiği, hangi gazete, hangi sayfa ve kaç haberin incelendiği açıklanmıştır. Bulgu ve yorumlar kısmında ise çözümleme yöntemi bağlamında haberlerin makro ve mikro yapı özellikleri incelenmiştir. Gazetelerin sayfa tasarımı, haber başlıkları, haber girişleri ve ana olay, haber kaynakları, olay taraflarının değerlendirilmesi, ardalan ve bağlam bilgisi makro yapı başlığı altında incelenmiş, belirlenen onar yıllık süreçlerde haberlerin makro yapısal özelliklerinde nasıl değişimler olduğu ortaya konulmuştur. Mikro yapı başlığı altında ise sentaktik çözümleme, sözcük seçimleri ve retorik çözümleme yapılmıştır. Bu bağlamda haberlerin mikro yapısındaki değişimler belirlenmiştir. Çalışmanın bulguları, ülkenin toplumsal, siyasi ve ekonomik dinamikleri ve basının bu dinamiklerle olan ilişkisi doğrultusunda değerlendirilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study, the structure of the discourse of the news papers from 1970 's present common social, political, and economic processes is to identify how the relation.In the introduction, the aim of the study was the importance of the problem, assumptions and boundedness mentioned.In the first chapter we examined the historical process of the development of Turkish media. In this context, the press in the Ottoman Empire during the period of the War of Independence under the heading of the period; In the Republican period in Turkey under Atatürk and İnönü period press the present process. The historical change and development of the press in this evaluation of social, political and economic dynamics are explored in the context of the relationship.The second part has been mentioned two basic theories of mass communication. In Liberal and critical Media Approaches focused on how he grasps. The Liberal Media in understanding the approach we propose, in understanding the underlying Critical Media Study Approach and developed an interest in adopting this approach, I have been saying from the lower titles.The third section describes the underlying structural approach to analyze the study.The basics of Structuralism, focuses on the approach and to the theorists. It also examined the concept of discourse and discourse theories.The study aims to analyze the discourse in the literature as to what is in the news once the customers who have been promised work as discourse.The fourth part of the study has been mentioned as a method adopted by van Dijk discourse analysis. The study determined how the universe and sample, which are described on the page and how many news newspaper, which examined. Findings and comments in the context of the analysis of the characteristics of the macro and micro structure of the news.The design of newspapers, news headlines, news entries and the evaluation of the main event, news soureces, event character, background and context information has been investigated under the macro structure, set the properties of the macro structural changes in how news of annual repair processes is revealed.Syntactic analysis of micro-structure is under the title, the word choices and rhetorical analysis. In this context, the changes in the micro-structure has been identified in news reports. The study's findings, the country's social, political and economic dynamics and the press, in line with the dynamics of a relationship.