Geriatrik kanser hastalarında ağrı ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of correlation between pain and anxiety levels at patients with geriatric cancer
Yazar: EZGİ MUTLUAY
Danışman: DOÇ. DR. SABİRE YURTSEVER
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Geriatri = Geriatrics ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Geriatrik Kanser Hastalarında Ağrı ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkinin BelirlenmesiBu çalışma, geriatrik kanser hastalarının ağrı ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacı ile tanımlayıcı olarak yapılmıştır.Çalışma kapsamına, Mersin Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nin Dahiliye I Servisi, Ayaktan Kemoterapi Ünitesi ve Mersin Devlet Hastanesi Ayaktan Kemoterapi Ünitesi, Tıbbi Onkoloji Servisi ve Radyasyon Onkoloji Servislerinde yatan ve tedavi alan 65 yaş ve üzeri 106 hasta alınmıştır.Araştırmanın verileri, 65 yaş ve üzerindeki bireyleri tanıtıcı bilgileri içeren ?Kişisel Bilgi Formu?, hastaların ağrı özelliklerini belirlemek amacıyla ?McGill Ağrı Soru Formu? ve hastaların kaygı düzeylerini belirlemek amacıyla ?Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri? kullanılarak toplanmıştır.Elde edilen veriler, SPSS 11.5 paket programında student t testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler olarak ortalama ve standart sapma değerleri kullanılmıştır. İstatistik anlamlılık seviyesi olarak p<0.05 alınmıştır.Çalışma kapsamına alınan hastaların yaş ortalamaları 70,16 olup, %79,2'si 65-74 yaş arasında idi. Hastaların %54,7'sinin erkek, %82,1'inin evli, %55,7'sinin okuryazar/ilköğretim mezunu, %83,0'ının herhangi bir işte çalışmadığı, %63,2'sinin eşi ile birlikte yaşadığı ve %56,6'sının gelirinin giderinden az olduğu saptanmıştır. Hastaların %48,1'inin hastalık süresinin bir yıldan az olduğu, %62,3'ünde başka bir kronik hastalık bulunduğu, %57,5'nin ağrının en kötü halini ?dayanılmaz? olarak ifade ettiği, %55,7'sinin ?günde birçok kez? ağrı yaşadığı, %90,6'sının ağrı tedavisi aldığı ve tümünün deneyimledikleri ağrının günlük yaşam aktivitelerini etkilediği belirlenmiştir. Araştırmada hastaların ağrı sıklıkları ile durumluk sürekli kaygı düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,01).Geliri giderine eşit olan, hastalık süresi beş yıldan fazla olan, kendini ?çok hasta? olarak algılayan, kemoterapi/radyoterapi nedeni ile ? sık sık? ya da ?bazen? bulantı ? kusma yaşayan, gün içinde ?sürekli? ağrı deneyimleyen, ağrıyı gün içinde ?öğle ve öğleden sonra? ya da ?sabah ve akşam? daha çok deneyimleyen, ağrıyı ?hem derinde hem de yüzeyde? hisseden, ağrı kontrolüne ilişkin alınan önlemlerin etkili olmadığını ifade eden, ağrı nedeniyle GYA'lerinden beslenme, hareket, giyinme, yemek, ev / bahçe işleri ve uyku aktiviteleri ?çok? etkilenen, banyo, el-yüz yıkama, boşaltım aktiviteleri ?orta? derecede etkilenen hastaların McGill Ağrı Soru Formu ölçek toplam puan ortalamaları anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kemoterapi/radyoterapi nedeni ile ?sık sık? iştahsızlık ve ?sık sık? diyare-konstipasyon yaşayan, gün içinde ?sürekli? ağrı deneyimleyen, ağrıyı gün içinde ?sabah ve akşam?deneyimleyen, ağrıyı ?hem derinde hem de yüzeyde? hisseden, ağrı nedenini hastalık ve kader olarak tanımlayan, ağrı kontrolüne ilişkin bilgi alan, ağrı kontrolüne ilişkin bilgiyi doktor, hemşire ve aileden alan, ağrı nedeniyle GYA'lerinden beslenme, hareket, ev / bahçe işleri ve ziyaret etme aktiviteleri ?çok? etkilenen, banyo, boşaltım, giyinme aktiviteleri ?orta? derecede etkilenen hastaların Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri ölçek puan ortalamaları yüksek bulunmuştur (p<0,05).Anahtar Kelimeler: Yaşlı, kanser, ağrı, kaygı

Abstract:
Determination of Correlation Between Pain and Anxiety Levels at Patients With Geriatric Cancer.This study aims to determine correlation between pain and anxiety levels at patients with geriatric cancer in a descriptive way.The study is included by 106 hospital patients who are 65-years-old and over treated at Internal Medicine 1 of Mersin University Health Research and Training Center Outpatient Chemotherapy Unit, Mersin State Hospital Outpatient Chemotherapy Unit, Medical Oncology Service and Radiation Oncology Service.The study data is collected by ?Personal Information Form? which includes descriptive characteristics of 65-years-old and over individuals, ?McGill Pain Questionnaire Form? which includes pain features of patients and ?State and Trait Anxiety Inventory? which includes the anxiety levels of patients.The obtained data is evaluated with student t test, one way ANOVA test and Pearson corrrelation test at SPSS 11.5 package programme. Mean and standard deviation values are used as descriptive statistics. Statistical significance level is determined as p<0.05.Seventy nine point two percent of the patients included in the study are between 65-74 years old and the mean age of them is 70,16. It is determined that 54,7% is male, 82,1% is married, 55,7% is literate/elementary school graduate, 83,0% is unemployed, 63,2% lives with his/her partner and 56,6 % has low income.Also, it is concluded that disease duration of 48,1% is less than one year, 62,3 % has another chronic illness, 57,5% stated that the worst state of illness as unbearable, 55,7% is exposed to pain `several times in a day?, 90,6% is under pain treatment, and pain affects all of them in a bad way in their daily activities.In the study it is determined that there is a meaningful and positive relationship between the frequency of pain and permanent anxiety level of patients.The scale total score mean of McGill Pain Questionnaire Form of the patients who have equal income and expenditure, whose disease duration are more than five years, who define themselves as `very sick?, who `frequently? or `occasionally? suffer nausea-vomiting because of chemotherapy/radiotherapy, who experince frequent pain in a day, who experience more pain `at noon and afternoon? or `in the morning and evening?, who feels the pain `both superficially and profoundly?, who expresses that the precautions against pain control is deficient, who affected `much? in daily life activities such as nutrition, mobility, dressing, food, gardening, housekeeping and sleeping and who affected `moderately? in bath, hand-and-face washing and elimination is significantly high (p<0,05).The scale total score of State and Trait Anxiety Inventory of the patients who `frequently? experience lack of appetite and diarrhea-constipation, who experience the pain `permanently? in a day, who experience the pain `in the morning and evening?, who feel the pain `both superficially and profoundly?, who defines the reason of the illness as destiny and illness, who get information related to pain control, who get the information related to pain control from the doctor, the nurse and the family, who affected `much? in daily life activities such as nutrition, mobility, gardening, housekeeping and visiting and who affected `moderately? in bath, dressing and elimination is significantly high (p<0,05).Keywords: Old, Cancer, Pain,Anxiety.