Üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklikleri ile algılanan stres düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The analysis of the relation between cognitive flexibility and perceived stress levels of college students
Yazar: FATMA ALTUNKOL
Danışman: PROF. DR. BANU YAZGAN İNANÇ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algı = Perception ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Esneklik = Flexibility ; Sosyoekonomik düzey = Socio-economic level ; Stres = Stress ; Yaş = Age ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklikleri ile algıladıkları stres arasındaki ilişkiyi ve bu iki değişkenin, cinsiyet, yaş ve sosyo-ekonomik düzeylerine göre değişip değişmediğini incelemek amaçlanmıştır.Araştırma, Çukurova Üniversitesinin 2009?2010 eğitim - öğretim yılında, farklı bölümlerine devam eden 484 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkenlerinden bilişsel esnekliği ölçmek amacıyla araştırmacı tarafından Türkçe'ye uyarlaması yapılan, ?Bilişsel Esneklik Ölçeği? (Martin ve Rubin, 1995) kullanılmıştır. Araştırmanın diğer bağımlı değişkeni olan algılanan strese ilişkin veriler ?Algılanan Stres Ölçeği? (Cohen, Kamarck ve Mermelstein, 1983) ile öğrencilerin sosyo-ekonomik düzeylerine ilişkin veriler ?Sosyo-Ekonomik Düzey Ölçeği? (Bacanlı, 1997) ile öğrencilerin kişisel bilgileri ise araştırmacı tarafından oluşturulan ?Kişisel Bilgi Formu? ile toplanmıştır. Verilerin analizinde, Pearson Korelasyon Katsayısı, Bağımsız Gruplar t Testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Mann-Whitney U ve Kruskall Wallis H Testi kullanılmıştır.Bulgular, üniversite öğrencilerinin algıladıkları stres ile bilişsel esneklikleri arasında negatif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Algılanan stresin de bilişsel esnekliğin de öğrencilerin cinsiyetlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Buna göre erkek öğrencilerin bilişsel esneklik düzeyleri kız öğrencilerden daha yüksektir. Bununla birlikte kız öğrencilerin algılanan stres düzeyi erkek öğrencilerin algılanan stres düzeyinden daha yüksektir. Bunun yanı sıra, sosyo-ekonomik düzey bilişsel esneklikle anlamlı bir ilişki göstermemiştir. Ancak algılanan stres düzeyi ile arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Yaş ile algılanan stres arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Bununla birlikte öğrencilerin yaşı ile bilişsel esneklik puanları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Bilişsel esneklik, Algılanan stres

Abstract:
In this study, it?s aimed to examine the relation between cognitive flexibility and perceived stress levels of college students in terms of gender, age and socio-economic status.The sample of the study consisted of 484 students from different departments at Cukurova University in 2009 and 2010. ?Cognitive Flexibility Scale? (Martin & Rubin, 1995), adapted to Turkish by the researcher, was used to measure cognitive flexibility which is the dependent variable of the study. The data related to the perceived stress, the other dependent variable of the study, were gathered by ?Perceived Stress Scale? (Cohen, Kamarck & Mermelstein, 1983), the data related to socio-economic status were gathered by ?Socio-economic Status Scale? (Bacanlı, 1997) and lastly, the data related to the personal information of the students were gathered by ?Personal Information Form?, designed by the researcher. Pearson Correlation Coefficient, Independent Samples T Test, one-way ANOVA, Mann- Whitney U Test and Kruskall Wallis H Test were used in analyzing the data.The results suggest that there is a negative and meaningful relation between perceived stress and cognitive flexibility of college students. It is found that there is a meaningful difference in both perceived stress and cognitive flexibility of the students in terms of their gender. It?s also found that while the cognitive flexibility of male students was higher than the female students, the perceived stress levels of female students were pretty higher than the male students. Additionally, it is seen that while there is no meaningful relation between socio-economic status and cognitive flexibility, there is a negative relation between perceived and socio-economic status. No meaningful relation is found between gender and cognitive flexibility. However, there is seen a positive relation between the ages and the cognitive flexibility scores of the students.Keywords: Cognitive flexibility, Perceived stress