Lenox (brassica rapa L.) bitkisine farklı düzeylerde buğday samanı ve melas ilavesinin silaj kalitesi, kuzularda canlı ağırlık artışı ve sindirilebilirlik değerlerine etkisi
The effect of different levels of wheat straw and dried molasses sugar beet pulp on  the silage quality, live weight gain in lambs and digestibility of lenox (brassica rapa L.) silage
Yazar: BESİME DOĞAN DAŞ
Danışman: PROF. DR. NİHAT DENEK
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Besi performansı = Fattening performance ; Brassica campestris = Brassica campestris ; Buğday samanı = Wheat straw ; Hayvan besleme = Animal feeding ; Koyunculuk = Sheep farming ; Kuzular = Lambs ; Lenox = Lenox ; Melas = Molasses ; Silaj = Silage ; Sindirilebilirlik = Digestibility

Özet:
Bu çalışma, lenox (Brassica rapa L.) bitkisinin farklı oranlarda buğday samanı (%7, %10 ve %15) ve melas (%1, %2 ve %3) katkıları ile silajının yapılarak silaj kalitesi, besin değeri ve sindirilebirliğini arttırmak amacıyla iki deneme halinde yürütülmüştür. Birinci deneme 4x4 faktöriyel deneme desenine göre taze haldeki lenox (Brassica rapa L.) bitkisi buğday samanı (%7, %10 ve %15) ve melas (%1, %2 ve %3) katkıları ile 1.5 L'lik cam kavanozlarda silolanmıştır. Lenox (Brassica rapa L.) bitkisine; buğday samanı ve melas ilavesinin besin madde kompozisyonu, in vitro organik madde sindirilebilirliği (İVOMS), pH değeri, amonyak azotu, CO2, laktik asit ve uçucu yağ asiti değerleri üzerine etkileri araştırılmıştır. İkinci denemede; birinci denemeden elde edilen sonuçlara göre sindirim denemesi için iki lenox (Brassica rapa L.) silajı seçilmiştir. Bunlar taze halde lenox bitkisine %3 melas (LM) ve %7 buğday samanı +%2 melas (LSM) eklenerek 40 kg'lık silaj torbalarında silolanmışlardır. Klasik sindirim denemesinde lenox (Brassica rapa L.) silajlarıyla karşılaştırmalı olarak mısır silajı (MS) kullanılmıştır. Bu çalışmanın ikinci denemesinde, LM ve LSM silajlarının mısır silajı ile karşılaştırmalı olarak silaj tüketimi, canlı ağırlık artışı, yemden yararlanma ve in vivo sindirilebilirlik değerleri üzerine etkileri belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci denemesinde ortalama günlük canlı ağırlık artışı bakımından MS en yüksek değerlere sahipken (P<0.05) LM ve LSM silajlarından elde edilen değerler birbirleri ile benzer bulunmuştur (P>0.05). Kuru madde bazında MS tüketimi LM ve LSM silajlarından daha yüksekti (P<0.05). MS, LM ve LSM silajları yemden yararlanma oranı parametresi birbirlerine benzer bulunmuştur (P>0.05). MS'nin kuru madde (KM) ve organik madde (OM) sindirimi LM ve LSM silajlarından yüksek iken (P<0.05), LSM silajının ham selüloz (HS), asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF) ve nötral deterjanda çözünmeyen lif (NDF) sindirim değerleri LM ve MS silajlarından yüksek; LM ve LSM silajlarının ham protein (HP) sindirim değeri MS silajından daha yüksek bulunmuştur (P<0.05).
Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde lenox (Brassica rapa L.) bitkisinin %7 ve %10 düzeyinde buğday samanı ve %1, %2 ve %3 düzeylerinde melas ilave edilerek silolanabildiği, elde edilen silajların genel anlamda kaliteli silaj niteliği taşıdıkları ve ruminantların beslenmesinde altenatif bir kaba yem kaynağı olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
Anahtar kelimeler: Lenox (Brassica rapa L.), silaj, canlı ağırlık artışı, sindirilebilirlik.

Abstract:
In this study, two experiments were conducted to preserve lenox (Brassica rapa L.) by ensiling it with different levels of wheat straw (7, 10, and 15%) and molasses (1, 2, and 3%WG) to improve silage quality, nutritional value, and digestibility of this material. First experiment was arranged in a 4×4 factorial in which wheat straw level (7, 10, and 15%) and molasses level (1, 2, and 3%) added to lenox (Brassica rapa L.) as fresh basis and ensiled in 1.5 L jars. Effects of wheat straw and molasses addition on nutrient composition, in vitro organic matter digestibility (IVOMD), pH value, ammonia nitrogen, CO2, and volatile fatty acids of lenox (Brassica rapa L.) silages were investigated. In the second experiment, two lenox (Brassica rapa L.) silages were chosen among the silages obtained from first experiment for apparent digestion trial. These were 3% molasses (LM) and 7% wheat straw+ 2% molasses (LSM) added to lenox (Brassica rapa L.) fresh basis and ensiled in 40 kg plastic silage bags. In the classical digestion trial, maize silage (MS) was used in comparison with lenox (Brassica rapa L.) silages. In the second experiment of this study, effects of the LM and LSM silages feed consumption, live weight gain, feed conversion rate and apparent digestibility of nutrients were determined by comparing with MS. In second experiment, average live weight gain of MS was higher (P<0.05) than LM and LSM silages (P>0.05). Dry matter intake of MS was higher than LM and LSM silages (P<0.05). Feed conversion rate of MS, LM and LSM silages were determined similar (P>0.05). Apparent dry matter (DM) and organic matter (OM) digestibility of MS was higher than LM and LSM silages (P<0.05), but crude cellulose (CC), acid detergent fibre (ADF) and neutral detergent fibre (NDF) digestibility values of LSM silage found higher than LM and MS silages; crude protein (CP) digestion values of LSM and LM silages found higher than MS silages (P<0.05). 
As a result, lenox (Brassica rapa L.) plant material can be ensiling with 7 and 10% wheat straw and 1, 2, and 3% molasses, in generally lenox (Brassica rapa L.) silages are high silage quality and it can be a source of good quality alternative roughage for ruminant.

Keywords: Lenox (Brassica rapa L.), silage, live weight gain, digestibility.