Süreç temelli öğretimin ilköğretim 6. sınıf sosyal bilgiler öğretiminde öğrencilerin akademik başarısı ve kalıcılığı üzerindeki etkileri
The effects of process based instruction on elementary school sixth grade students academic achievement and retention of learning in social studies instruction
Yazar: BİLAL DUMAN
Danışman: PROF.DR. ADİL TÜRKOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Kalıcılık = Permanence ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Süreç temelli öğretim = Process based instruction ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; İlköğretim = Primary education

Özet:
Bu araştırmanın amacı, süreç-temelli öğretime (STÖ) dayalı öğretimin geleneksel öğretmen merkezli yöntemle karşılaştırılarak, Süreç-temelli öğretimin ilköğretim 6. sınıflar sosyal bilgiler öğretiminde öğrencilerin akademik başarılan, öğrenme düzeyleri ve kalıcılığı üzerindeki etkilerini belirlemektir. Deneme modeline göre tasarlanan çalışmada süreç-temelli öğretim ile geleneksel-öğretmen merkezli öğretim yöntemi bağımsız değişken akademik basan, öğrenme düzeyleri ve kalıcılık bağımlı değişken olarak alınmıştır. Araştırma öntest- sontest, bir deney ve bir kontrol grubu modeline göre tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Adana ili merkezinde bulunan Turhan Cemal Beriker İlköğretim Okulu'nun altıncı sınıflarından yansız seçimle belirlenen iki şubeden toplam 51 öğrenci oluşturmuştur. Yansız olarak bu şubelerden biri deney grubu ve biri kontrol grubu olarak seçilmiştir. Öğretim; deney grubunda süreç-temelli öğretim modeline dayalı öğretim, kontrol grubunda ise geleneksel-öğretmen merkezli yönteme dayalı öğretim yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler sosyal bilgiler akademik başarı testi ve nitel araştırma görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Akademik başarı teşrindeki 15 soru bilgi düzeyinde, 13 soru kavrama düzeyinde ve 1 1 soru uygulama düzeyinde olmak üzere 39 sorudan oluşmaktadır. Araştırmada verilerin analizinde kovaryans analizi (ANCOVA) kullanılmıştır. Araştırmanın bulgulan, süreç-temelli öğretime dayalı öğretim yapılan deney grubu öğrencilerinin akademik başarıları ve öğrenmedeki kalıcılık düzeylerinin, geleneksel- öğretmen merkezli yönteme dayalı öğretim yapılan kontrol grubu öğrencilerin akademik başarıları ve öğrenmedeki kalıcılık düzeyleri birbirlerinden anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Bu farklılaşma bilgi düzeyi puanlan hariç süreç-temelli öğretim yapılan deney grubu lehinedir. Sonuç olarak süreç-temelli öğretim model, yöntem ve stratejilerinin geleneksel öğretmen-merkezli yönteme göre öğrencilerin toplam akademik başarıları, kavrama ve uygulama düzeyleri ile kalıcılık toplam puanlan, kavrama ve uygulama düzeyleri bakımından daha etkili, anlamlı ve kalıcı olduğu gözlenmiştir. Anahtar sözcükler: Süreç-temelli öğretim, plan, planlama, süreç farkındalığı, süreç eğitimi, Bilişsel farkındalık, öğrenme ve öğretme stratejileri

Abstract:
Purpose of the study is to compare process-based instruction (PBI) and traditional teacher-centered method in teaching social studies and to research the effects of PBI on sixth grade elementary students' academic achievement and retention of learning in social studies instruction. In the study which is designed as an experimental research, traditional teaching, and process-based instruction have been selected as independent variables, and academic achivement, performance levels and retention of learning have been selected as dependent variables. The research design consists of pre-test, post-test, one experimental group and one control group The sample of the study is consisted of 51 sixth grade students who were selected randomly from two separate classes of Turhan Cemal Beriker Elementary School in Adana. One of these classes has been randomly assigned as "experimental group" and the other one as "control group" of the study. Instruction in the control group had been carried out in accordance with traditional teacher-centered method and in the experimental group instruction had been done in accordance with process-based method.Data from dependent variables had been collected by "Academic Achivement Test of Social Studies and the interview method of qualitative research". The test consists of 39 questions. 15 of the questions are on knowledge level, 13 are on comprehension level and 1 1 are on application level. To analyse the data, the technique of covariance analysis (ANCOVA) had been used. The findings of the study indicate that experimental group based on PBI are significantly different from control group based on traditional teacher-centred instruction method according to the post-test total scores, comprehension level post-test scores, application level post-test scores and retention of learning test total scores, comprehension level retention-test scores, application level retention-test scores except for the knowledge level scores. Key words: Process-based instruction (PBI), plan, planning, awareness of process, process education, metacognition, teaching and learning strategies.