Özel hayatın gizliliğine saygı hakkı kapsamında istihbarat faaliyetlerinin incelenmesi
Investigation of intelligence activities under the right of privacy of private life
Yazar: EMRE GÜZEY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EFSER ERDEN TÜTÜNCÜ
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / İstihbarat Çalışmaları Ana Bilim Dalı / İstihbarat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Elektronik istihbarat = Electronic intelligence ; Yargı kararları = Judicial decisions ; Özel hayat = Private life ; Özel hayatın gizliliğinin korunması = Right of privacy and its protection ; İletişimin denetlenmesi = Communication monitoring ; İnsan hakları = Human rights ; İstihbarat = Intelligence

Özet:
Tarihsel süreç içerisinde incelendiğinde istihbaratın genişleyen güvenlik anlayışı ile beraber ulusal ve uluslararası güvenliğin sağlanması noktasında önemli bir yer tuttuğu şüphesizdir. Gelişen teknolojiyle beraber istihbarat örgütlerinin sahip olduğu imkan ve kabiliyetler özel hayatın gizliliği başta olmak üzere temel hak ve hürriyetleri ihlal edebilecek bir niteliğe bürünmüştür. Çalışma özel hayatın gizliliğine saygı hakkı kapsamında istihbarat faaliyetlerinin tabi olması gereken hususlara odaklanmaktadır. Araştırma istihbarat kavramının ve istihbarat örgütlerinin yeteneklerini ortaya çıkarmaya müteakip özel hayatın gizliliğini korumaya yönelik ulusal ve uluslararası mevzuata yoğunlaşmakta akabinde ise istihbarat faaliyetlerini konu edinen seçme mahkeme kararlarını incelemektedir. Yapılan inceleme neticesinde kararlardaki ortak esasların ortaya çıkarılmasına gayret edilmiştir. İstihbarat kavramının incelendiği birinci bölümde ağırlıklı olarak konuyla ilgili yapılan akademik çalışmalardan istifade edilirken, istihbarat faaliyetlerine ilişkin resmi askeri yayınlardan da yararlanılmıştır. Özel hayatın korunmasına yönelik mevzuatın ağırlıklı olarak incelendiği ikinci bölümde ise öncelikle insan hakları kavramı ve ilgili mevzuat incelenmiş sonrasında ise ulusal ve uluslararası mevzuatta özel hayatın korunmasına yönelik düzenlemelere yer verilmiştir. Ayrıca bazı ülkelerin ulusal mevzuatlarındaki konuya ilişkin mevzuata da kısaca değinilmiştir. Son bölümde ise Avrupa İnsan hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesinin istihbaratı konu alan kararları incelenmiştir. Son bölümde farklı istihbarat disiplinlerini konu alan kararlar ayrı ayrı incelenerek farklı nevilerdeki istihbarat faaliyetleri karşısındaki mahkemelerin ortak tutumu ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
When analyzed in the historical process, it is undoubtedly that intelligence has an important role in ensuring national and international security together with the expanding security approach. With the developing technology, the capabilities and facilities of the intelligence agencies have become a violation of the fundamental rights and freedoms, especially the privacy of private life. This study focuses on issues that should be subject to intelligence activities within the scope of the right to respect for privacy. The research focuses on national and international legislation to protect the privacy of private life after uncovering the intelligence and intelligence organizations and then examines election court decisions concerning intelligence activities. As a result of the review, it has been endeavored to uncover common principles in court decisions. In the first section, which examines the concept of intelligence, mainly the academic studies related to the subject have been utilized, while the official military publications related to the intelligence activities were also used. In the second section, which focuses mainly on the protection of private life, firstly the concept of human rights and the related legislation are examined, and then the national and international legislation includes regulations for the protection of private life. Beside, the legislation on the subject in the national legislation of some countries is briefly mentioned. In the last section, the decisions of the European Court of Human Rights and the Constitutional Court on intelligence were examined. Also in the last section, decisions regarding different disciplines of intelligence were examined separately and the common attitude of the courts against the intelligence activities of different kinds of courts was tried to be revealed.