Ferula pisidica akalın & miski ve ferula divaricata pimenov & kljuykov türleri üzerinde fitokimyasal araştırmalar
Phytochemical investigation on ferula pisidica akalin & miski and ferula divaricata pimenov & kljuykov
Yazar: ŞULE NUR KARAVUŞ
Danışman: PROF. DR. MAHMUD MİSKİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Farmakognozi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Biyolojik aktivite = Biological activity ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Ferula L. = Ferula L. ; Seskiterpenler = Sesquiterpenes ; Stereokimya = Stereochemistry ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal

Özet:
Bu çalışmada, endemik türler olan Ferula pisidica Akalın & Miski ve Ferula divaricata Pimenov & Kljuykov köklerine ait diklorometan ve metanol ekstreleri elde edilmiş, fitokimyasal açıdan daha zengin olduğu belirlenen diklorometan ekstreleri üzerinde izolasyon çalışmaları yürütülmüştür. Ferula pisidica Akalın & Miski türünün Karaman'da yer alan Ermenek ve Beyreli lokasyonlarında yetişen bitkilerin kökleri Ermenek lokasyonunda yetişen ve yapısında mazı oluşumu gözlemlenen ekotipin, Beyreli lokasyonunda yetişen ve mazı taşımayan ekotipin kimyasal içeriklerini karşılaştırmak amacıyla çalışmıştır. Ekotiplere ait kimyasal içeriğin farklı olduğu gözlemlenmiş, HPLC analizleri ile kimyasal içerik farkı ortaya konmuştur. Beyreli lokasyonunda yetişen Ferula pisidica Akalın & Miski diklorometan ekstresinden 4 tanesi doğadan ilk defa izole edilmiş olmak üzere 18 molekül izole edilmiş, Ermenek lokasyonunda elde edilen diklorometan ekstresinden ise 3 tanesi doğadan ilk defa elde edilmiş olmak üzere 11 molekül elde edilmiştir. Eskişehir'de yetişen Ferula divaricata Pimenov & Kljuykov kök diklorometan ekstresinden ikisi doğadan ilk defa elde edilmiş toplamda 8 madde saflaştırılmıştır. Elde edilen moleküllerin ve bitkilere ait ekstrelerin, kolon (COLO 205), lösemi (K-562), meme (MCF-7) ve insan umbilikal ven endotelyal (HUVEC) hücre hatları üzerinde sitotoksik aktiviteleri araştırılmıştır.

Abstract:
In this study, dichloromethane and methanol extracts of the roots of the endemic species Ferula pisidica Akalın & Miski and Ferula divaricata Pimenov & Kljuykov were obtained, and isolation studies were carried out on the dichloromethane extracts, which were determined to be richer in phytochemical terms. The roots of plants belonging to the Ferula pisidica species growing in Ermenek and Beyreli locations of Karaman were also examined comparatively. It was seen that the chemical content of the ecotype with gall formation growing in the Ermenek location and the non-gall forming ecotype growing in the Beyreli location was different from each other. The difference was revealed as a result of HPLC Analyzes. Four new sesquiterpenes esters and 14 known totally 18 molecules were isolated from Ferula pisidica Beyreli ecotype dichloromethane extract. Four new sesquiterpenes esters and seven known molecules were isolated from Ferula pisidica Ermenek ecotype dichloromethane extract. Eight molecules were purified from the Ferula divaricata root dichloromethane extract grown in Eskişehir, two of which were obtained for the first time. The cytotoxic activities of the obtained molecules and plant extracts were investigated on colon (COLO 205), leukemia (K-562), breast (MCF-7) and human umbilical vein endothelial (HUVEC) cell lines.