Bazı yem bezelyesi (Pisum arvense L.) genotipleri arasındaki farklılıkların protein ve mineral madde oranları bakımından belirlenmesi
Determination of the differences between some field pea (Pisum arvense L.) genotypes in terms of protein and mineral content
Yazar: MEHMET YURT
Danışman: PROF. DR. AHMET TAMKOÇ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma 2018/2019 yılı yetiştirme döneminde Konya ekolojik koşullarında Prof. Dr. Ahmet TAMKOÇ tarafından geliştirilen 30 adet yem bezelyesi genotipi kullanılarak yapılmıştır. Çalışmanın amacı genotipler arasındaki farklıların protein ve mineral maddeler yönünden belirlenmesidir. Araştırma 3 tekerrürlü olarak tesadüf blokları deneme desenine göre kurulmuştur. 
Çalışmada yem bezelyesi genotiplerinin protein ve mineral maddeleri (P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Zn, Mn, B, Mo ve Ni) incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre genotip ortalamaları incelendiğinde, kuru otta protein oranı %14.00-25.58, fosfor %0.220-0.321, potasyum oranı %1.76-3,11, kalsiyum oranı %1.85-2.81, magnezyum oranı %0.292-0.415, demir oranı 90.56-151.72 mg/kg, çinko oranı 39.42-59.62 mg/kg, bakır oranı 18.17-29.33 mg/kg, mangan oranı 57.28-118,92 mg/kg, bor oranı 15.85-28.22 mg/kg, molibden oranı 1.34-2.55 mg/kg, nikel oranı 1.34-2.01 mg/kg arasındadır. Tohumda ise protein oranı %18.08-24.48, fosfor %0.302-0.479, potasyum oranı %1.16-1.97, kalsiyum oranı %0.227-0.310, magnezyum oranı %0.146-0.182, demir oranı 59,16-86.43 mg/kg, çinko oranı 42.56-54.65 mg/kg, bakır oranı 24.16-32.17 mg/kg, mangan oranı 12.34-18.79 mg/kg, bor oranı 8.15-15.80 mg/kg, molibden oranı 1.31-4.06 mg/kg, nikel oranı 1.45-2.70 mg/kg arasındadır.
Sonuçlar incelendiğinde, yem bezelyesinin kuru otunda genotipler arasında demir, mangan ve bor elementleri yönünden %5 düzeyinde önemli istatistiki farklılıklar çıkmıştır. Tohumlarda ise protein oranı ve fosfor, mangan, bor ve molibden elementleri bakımından farklılıklar %5 düzeyinde önemli bulunmuştur.

Abstract:
This research was carried out in Konya ecological conditions between 2018-19 years by using 30 fodder pea genotypes developed by Prof. Dr. Ahmet TAMKOÇ. The aim of the study is to determine the differences between genotypes in terms of protein and mineral substances. The research was established according to the randomized blocks design with 3 replications.
In the study, protein and mineral substances (P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Zn, Mn, B, Mo and Ni) of fodder pea genotypes were investigated. According to the results of the research, when the genotype averages are examined, the protein rate in hay is 14.00-25.58%, the phosphorus rate is 0.220-0.321%, the potassium rate is 1.76%-3.11%, the calcium rate is 1.85%-2.81%, the magnesium rate is 0.292-0.415%, the iron rate is 90.56-151.72. mg/kg, zinc ratio 39.42-59.62 mg/kg, copper ratio 18.17-29.33 mg/kg, manganese ratio 57.28-118.92 mg/kg, boron ratio 15.85-28.22 mg/kg, molybdenum ratio 1.34-2.55 mg/kg , nickel ratio is between 1.34-2.01 mg/kg. In the seed, protein ratio is 18.08-24.48%, phosphorus is 0.302-0.479, potassium is 1.16%-1.97%, calcium is 0.227-0.310, magnesium is 0.146-0.182, iron is 59.16-86.43 mg/kg, zinc is 42.56 -54.65 mg/kg, copper ratio 24.16-32.17 mg/kg, manganese ratio 12.34-18.79 mg/kg, boron ratio 8.15-15.80 mg/kg, molybdenum ratio 1.31-4.06 mg/kg, nickel ratio 1.45-2.70 mg/kg are among.
When the results were examined, there was a statistical difference between the genotypes in terms of iron, manganese and boron elements in the hay of fodder pea. A statistical difference was found in the seeds in terms of protein content and phosphorus, manganese, boron and molybdenum elements.