Yetiştirme yurtlarındaki çocuklarda sosyal dışlanma riski (Tokat ve Turhal örneği)
The risk of social excluding who needed to be protected in orphagenes.
Yazar: HAKKI KALAYCI
Danışman: PROF. MEHMET SAİT DOĞAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Korunmaya muhtaç çocuklar hakkında çok araştırmalar yapılmış ve bu çocuklar çeşitliyönleriyle tanınmaya ve bu şekilde de var olan problemlerine çözüm üretilmeye çalışılmıştır.Her araştırmada da çeşitli bulgularla çözüm önerileri sunulmuştur. Bu çalışmadan önceyapılan literatür çalışması sonucunda, korunmaya muhtaç çocukların sosyal dışlanmaproblemleri her hangi bir çalışmayla incelenmemiş ve ele alınmamış olduğundan, böyle birçalışmaya, Türk akademik camiasında bir boşluğu doldurması amacıyla girişilmiştir. Çeşitliyönleriyle araştırmalara konu olan korunmaya muhtaç çocukların sosyal dışlanma sorunuyaşayıp yaşamadığına ilişkin araştırmanın da gerekli olduğu ve bu alanda yaşanan sorunlaraışık tutacağının düşünülmesi bu çalışmaya temel oluşturmuştur.Çalışma için gerekli bilgiler, Tokat Erkek Yetiştirme Yurdu ve Tokat'ın ilçesi olan Turhal'dabulunan Kız Yetiştirme Yurdunda barınan 13-18 yaş grubu çocuklardan oluşan örneklemgrubuna uygulanan anket ve geliştirilen ölçek sorularıyla elde edilmiştir.Toplanan veriler SPSS.13 programı ile değerlendirilmiş ve önceden hazırlanan hipotezlersınanmıştır.Yapılan çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Öncelikle kuramsal ve kavramsal çerçevedahilinde araştırmanın konusunu içeren sosyal hizmet, sosyal yardım ve sosyal dışlanma gibikavramlar tarihi süreçleriyle açıklanmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede sosyal hizmetlerintoplumdaki faaliyetleri özet bilgilerle sunulup, Türkiye'deki genel durumu veri ve tablolarlaaçıklanmaya çalışılmıştır. Araştırmanın ikinci bölümünde korunmaya muhtaçlık olgusunasebep olan genel ve özel sebepler sosyolojik bir bakış açısıyla geniş boyutlarıyla ele alınmışve bunlar sosyal dışlanmayla ilişkilendirilmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde araştırmanınyöntem ve teknikleri açıklanmış olup, dördüncü ve son bölümünde ise araştırmanın uygulamaaşamasında örneklem grubunu oluşturan çocuklara çeşitli yönlerini tanımak üzere geliştirilmişanket ve sosyal dışlanma seviyelerini anlamak üzere geliştirilen ölçek soruları veuygulamadan elde edilen bilgi ve bulgular yorumlanmaya çalışılmıştır.Bulunan veriler çeşitli istatistiki analizlerden geçirilerek, çocukların sosyal dışlanmalarınasebep olabilecek faktörler anlaşılmaya çalışılmıştır. Her bir değişken için tablo oluşturulup,frekans ve yüzde değerleri tablo içerisinde verilerek bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur.Korunmaya muhtaç çocukların sosyal dışlanmalarına sebep olabileceği düşünülen her birfaktör de ayrıca çeşitli analitik değerlendirmelere tabi tutulmuştur.Sonuç olarak bu faktörler ve bunlara karşı alınması gereken tedbirler genel bir değerlendirmeve sonuç kısmından sonra önerilerde bulunularak problemin anlaşılması ve çözüm yollarınınsunulmasıyla araştırma sonlandırılmıştır. Bu araştırma bundan sonra bu konu ile ilgiliyapılacak olan araştırmalara ve atılacak olan adımlara ve politikalara bir katkı olmasıaçısından önemli bir boşluğu doldurduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Many studies were done about the children who needed to the protection and it was tried tobe recognize these children with the various aspects and solve their problems. In every studysome solution suggestions was presented by various findings. It cannot be found anyresearch about social excluding problems of the children who depend on the protection informer Turkish literature, it was therefore attempted such a study with the aim of to fill thislacking in Turkish academic society. It?s been the basis thinking of needed a research onwhether the children depended on the protection lived the social excluding or not andlightening to problems lived in this matter.Required data for this study has been obtained from poll questions and developing scalequestions carried out to the sampling groups consisted of children groups aged from 13 to18 lived in the girl orphanage in Turhal, Tokat and in the boy orphanage in Tokat.Collected data has been evaluated by using SPSS 13.0 statistical program and hypothesisprepared before has been tested.In the first part of this study, concepts included the subject of research has been explainedinside theoretical and conceptual frame. In this frame, general and special reasons caused tostate of dependency on the protection have been considered through their extensive aspectsand tried to be connected these with social excluding.In the application stage of research, poll questions developed to identity their variousaspects and scale questions developed to comprehend their levels of social excluding hasbeen applied to the children constituted the sampling group. Obtained data has beenundergone to some statistical analysis and factors caused to the children?s social excludingtried to be comprehended. It was constituted of frequency tables of every variable andundergone to evaluation. Every factor has been thought that these children can be caused tothe social excluding was undergone various analytical evaluations too.As a result, research has been finished by offering some suggestions about understandingand solving of these problems after a general evaluation about these factors and precautionrequired in the face of them. It is considered that this research is very important the point ofview it will contribute the steps and politics concerning this matter and other researches willbe done after this time.