Kadınların human papilloma virus enfeksiyonu ve aşılamasına ilişkin sağlık inançlarının değerlendirilmesi
Evaluation of women's health beliefs regarding human papilloma virus infection and vaccination
Yazar: HİVDA AYAZ EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. ESRA YILDIZ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: HPV =   ; Papillomavirüs aşıları = Papillomavirus vaccines ; Sağlık inanç modeli = Health belief model

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, Diyarbakır'da birinci basamağa başvuran 18 yaş ve üstü
kadınların HPV enfeksiyonu ve aşılamasına ilişkin sağlık inançlarının belirlenmesi
amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Kesitsel tipteki araştırmayı, 18 yaş ve üstü gönüllü izni
alınmış 477 kadın oluşturmuştur. Veriler; sosyodemografik soru formu, HPV
Enfeksiyonu ve Aşılamasına İlişkin Sağlık İnanç Modeli Ölçeği ve HPV Enfeksiyonu
Bilgi Skalası kullanılarak toplandı. Veriler SPSS 22 program yazılımı yüzde, sayı,
ortalama, standart sapma, iki bağımsız grubun karşılaştırılmasında t testi, ikiden fazla
grubun karşılaştırılmasında ANOVA testi, gruplar arasındaki farkı saptamak için TUKEY
testi, ölçek puan ortalamaları arasındaki ilişkiyi saptamak için Pearson korelasyon analizi,
dağılım normalliği için Kolmogorov-Smirnov testi uygulanmıştır. Ölçeklerin güvenirlik
düzeylerinin belirlenmesi amacıyla iç tutarlılık katsayıları hesaplanmıştır. İstatistiksel
olarak anlamlılık düzeyi 0.05 olarak alınmıştır.
Bulgular: Aşı yaptıranlar ve yaptırmayı düşünenlerin; ciddiyet, yarar, duyarlılık
algısının ve bilgi düzeyinin yüksek olduğu saptandı. 18-25 yaş grubu ve bekar olan
kadınların engel algısı düzeyinin yüksek olduğu saptandı. Çocuk sahibi olmayanların
duyarlılık algısının yüksek olduğu saptandı. HPV bilgi düzeyinin ciddiyet algısı ile r:
0.285, yarar algısı ile r: 0.363 ve duyarlılık algısı ile r: 0.267 düzeyinde anlamlı ilişkisinin
olduğu saptandı.
Sonuç: Kadınların yaş, medeni durum, çocuk sahibi olma, aşıyı daha önce duyma,
aşı hakkında bilgi edinme ve aşı yaptırma durumlarının HPVEA-SİM'e etki ettiği
saptandı. Eğitim, çalışma durumu, gelir düzeyi, aşıyı daha önce duyma, aşı hakkında bilgi
edinme ve aşı yaptırma durumu HPVE-BS'E puan ortalamalarına etki ettiği saptandı.
HPV bilgi düzeyinin; ciddiyet, yarar duyarlılık algısı ile anlamlı düzeyde pozitif yönlü
ilişkisi bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: HPV aşısı, HPV, kadın, sağlık inanç modeli

Abstract:
Aim: This study aimed to determine the health beliefs of women aged 18 and over
who applied to primary care in Diyarbakır regarding HPV infection and vaccination.
Material and method: The cross-sectional study consisted of 477 women aged
18 and over with voluntary consent. Data; The sociodemographic questionnaire was
collected using the Health Belief Model Scale on HPV Infection and Vaccination and the
HPV Infection Knowledge Scale. Data were analyzed using SPSS 22 software as
percentage, number, mean, standard deviation, t test for comparison of two independent
groups, ANOVA test for comparison of more than two groups, TUKEY test to determine
the difference between groups, Pearson correlation analysis to determine the relationship
between scale score averages, normality of distribution. Kolmogorov-Smirnov test was
applied. Internal consistency coefficients were calculated to determine the reliability
levels of the scales. The statistical significance level was taken as 0.05.
Results: Those who have been vaccinated and those who are considering
vaccination; It was determined that the perception of seriousness, usefulness, sensitivity
and level of knowledge were high. It was determined that women aged 18-25 and single
had a high level of perception of disability. It was found that those who do not have
children have a high perception of sensitivity. It was found that HPV knowledge level
had a significant relationship with the perception of seriousness at the level of r: 0.285,
with the perception of benefit at the level of r: 0.363, and with the perception of sensitivity
at the level of r: 0.267.
Conclusion: It was determined that women's age, marital status, having children,
having heard about the vaccine before, obtaining information about the vaccine and
having the vaccine affected HPVEA-SIM. It was determined that education, employment
status, income level, hearing about the vaccine before, obtaining information about the
vaccine and having the vaccine affected the HPVE-BSE score averages. HPV knowledge
level; There is a significant positive relationship with the perception of seriousness and
benefit sensitivity.
Key Words: Health belief model, hpv, hpv vaccine, women