Bir disiplin olarak sosyal çalışmanın doğuşu ve kurumsallaşması: ABD örneği
The birth and institutionalization of social work as a discipline: The case of USA
Yazar: ALİ KILIÇASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ALİ AKYURT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Siyaset Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Kurumsallaşma = Institutionalization ; Sosyal hizmetler = Social services

Özet:
ABD sosyal çalışma alanında başlangıçta İngiltere'den beslenmiş ve oradan model aldığı uygulamaları kullanmıştır. Zaman içinde kendi özgün şartları karşısında sosyal çalışmayı daha da geliştirmiş ve bilimsel disiplin haline gelmesine katkıda bulunmuştur. Bu kez ABD'de geliştirilen sosyal çalışma uygulamaları, eğitimi ve araştırmaları hem İngiltere hem de Türkiye'nin de içinde olduğu diğer ülkeler tarafından örnek alınır olmuştur. ABD'nin sosyal çalışma alanında dünya çapındaki bu kurucu rolüne rağmen, sosyal çalışma tarihi bağlamında ABD'ye değinen birkaç çalışma dışında, Türkçe literatürde disiplinin doğuşunu ve kurumsallaşmasını ABD örneği üzerinden kapsamlı olarak ele alan müstakil bir araştırma yapılmamıştır. Bu çalışma, sosyal çalışmanın ABD'de 1850-1950 arası dönemde uygulama olarak ortaya çıkışından akademik anlamda kurumsallaşmasına giden süreci konu edinmektedir. Araştırmada İngilizce literatür ayrıntılı olarak incelenmiş ve sosyal çalışmanın ABD'de bilimsel disiplin olarak doğuşunu mümkün kılan ve etkileyen toplumsal, iktisadi ve politik şartlar ABD'nin kendine has değişken, faktör ve aktörleri açısından analiz edilmeye çalışılmıştır. 
Çalışmada, Sanayi Devrimi ve modernleşmenin etkisiyle ABD'de özellikle 19. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkan hızlı ve yıkıcı değişimler karşısında geliştirilen çözüm arayışlarını içeren sosyal çalışma uygulamalarının doğuşu ve disiplin olarak kurumsallaşma süreci tarihsel bir perspektifle ele alınmıştır. Sosyal çalışmanın bir disiplin haline gelmesine etki eden değişkenler, ortaya çıkan kurumlar ve etkileri dönemin şartları bağlamında değerlendirilmiştir. Dönemin toplumsal ve iktisadi değişmeleri, gönüllü insanların bir araya gelerek oluşturdukları yapı ve yayınlar, akademi ile girilen ilişki, özel teşebbüsün ve devletin zaman içinde değişen konumları disiplinleşme sürecini belirgin biçimde etkilemiştir. Dindar eğilimli, liberal ve bireyselci "hayır kurumu" (charity organization) anlayışı ile devletin merkezde olmasını önemseyen sosyalist eğilimli, yoksulluğu ortaya çıkaran mekanizmaları değiştirmeyi ve toplumsal olanı önceleyen "sığınma evi" (settlement house) anlayışı, disiplinin doğuşu ve kurumsallaşması sürecindeki iki temel düşünceyi ifade etmektedir. Çalışma bu iki anlayışı, alana dair birçok çalışmada da yapıldığı gibi, sosyal çalışmanın disiplinleşme ve kurumsallaşma sürecinin merkezine oturtmaktadır. Geniş bir tarihsel aralığı içeren çalışmamızda, sosyal çalışmanın ABD'de ortaya çıkış ve kurumsallaşma sürecine dair bütüncül bir bakış geliştirmek amaçlanmış ve anlatı, bu bağlamda oluşturulmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sosyal Çalışma, Sosyal Hizmet, Bilim Tarihi, Sosyal Bilim Tarihi, Bilim Tarihçiliği, Sosyal Bilim Tarihçiliği, Disiplin, 19. yüzyıl, Amerika, ABD

Abstract:
The USA initially fed from England in the field of social work and used the practices modeled from there. Over time, it has developed social work in its own unique conditions and has made global contributions, including in England, in the process of becoming a discipline. This study examines the sociological, economic and political conditions that made possible the birth of a discipline in the period between 1850-1950, which expresses the emergence process of social work; factors and actors affecting its development; The subject is in the context of the unique variables of the USA.
Although there is no study on the birth and institutionalization of the discipline in Turkish literature, a few words have been said about the USA in the context of social work history in some very limited studies. However, no study has been found that deals with the emergence of the discipline in the USA.
In the study, the birth and institutionalization process of the social work discipline, which includes the search for solutions against the rapid and destructive changes that emerged in the USA, especially in the second half of the 19th century, with the effect of the Industrial Revolution and modernization, is discussed with a historical perspective. The variables affecting the social work becoming a discipline, the emerging institutions and their effects were evaluated in the context of the conditions of the period. The economic and social changes of the period, the structures created by volunteers and the publications they produced, the close relations with the academy, the changing positions of the private enterprise and the state over time are the factors that have significant effects on the discipline process. The understanding of the Charitable Organization, which has religious inclinations, liberal and puts individuality in the center, and the understanding of the Shelter, with socialist tendencies, which attaches importance to the centrality of the state, prioritizing changing the mechanisms that reveal poverty and prioritizing the social, express the two basic ideas in the process of the emergence and institutionalization of the discipline. Our study proceeds by placing these two understandings at the center of the discipline and institutionalization process of social work, as in many studies in the field. In our study, which includes a wide historical range, it is aimed to create a holistic view of the emergence and institutionalization of social work in the USA, and in this context, a narrative has been tried to be created.
Keywords: Social Work, Social Service, History of Science, Social Science History, Social Science Historiography, Historiography of Science, Discipline, 19th Century, America, USA, History