Kronik bel ağrılı hastalarda görülen ağrı, fiziksel engellilik, anksiyete ve depresyonun yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of pain, physical disability, anxiety and depression on quality of life in patients with chronic LOW back pain
Yazar: FAZİLET MERAL
Danışman: UZMAN IŞIK GÖNENÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Bel ağrısı = Back pain ; Depresyon = Depression ; Kronik ağrı = Chronic pain ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
AMAÇ: Çalışmamızda kronik bel ağrısı (KBA) olan bireylerin olmayanlara göre ağrı düzeyini tespit etmek, fiziksel engellilik seviyesini saptamak, anksiyete ve depresyon düzeyleri ile yaşam kalitesini değerlendirerek KBA olanlarda bu değerlerin arasındaki ilişkileri incelemek amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Kesitsel tipteki çalışmamız 01.02.2021-01.05.2021 tarihleri arasında, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Aile Hekimliği Polikliniklerinde yapılmıştır. Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan KBA olan ve olmayan 108'er kişiye sosyodemografik bilgi formu, Kısa Form McGill Ağrı Anketi (KFMAA), Revize Oswestry Bel Ağrısı Engellilik Anketi (OEİ), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD), Kısa Form-36 (SF-36) ölçeği testi uygulanmıştır. İstatistiksel analiz ve hesaplamalar için IBM SPSS Statistics 21.0 ve MS-Excel 2007 programları kullanılmış, istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
BULGULAR: KBA olan ve olmayanların yaş ortalaması 44.94±12.02 yıl ve 37.64±9.36 yıl idi. Kadınların %46,6'sında (n=69), erkeklerin %57,4'ünde (n=39), evlilerin %56,4'ünde (n=79), ev hanımlarının %94,6'sında (n=35) KBA mevcuttu. KBA olanların olmayanlara göre KFMAA, OEİ, HAD puanları istatistiksel olarak anlamlı yüksek, SF-36 ruhsal sağlık haricindeki SF-36 alt ölçek puanları anlamlı düşük saptandı. KFMAA ve OEİ puanları ile SF-36 emosyonel rol güçlüğü puanı dışında SF-36 alt ölçek puanları arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulundu (p<0.005). OEİ puanı ile HAD ölçeği puanları arasında zayıf düzeyde, pozitif yönlü korelasyon saptandı (p<0.001). HAD ölçeği anksiyete ve depresyon puanları ile tüm SF-36 alt ölçek puanları arasında negatif yönlü, istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0.005).
SONUÇ: Orta yaş grubu, evli, ev hanımı, çalışırken ağır yük kaldıran ve düşük eğitim düzeyi olan bireylerde KBA daha sık görüldü. Cinsiyet açısından farklılık saptanmadı. KBA olanların olmayanlara göre ağrı, fiziksel engellilik, anksiyete, depresyon düzeylerinin yüksek, yaşam kalitesinin düşük olduğu saptandı. KBA olanların ağrısı arttıkça fiziksel engellilik, anksiyete, depresyon düzeylerinin arttığı, yaşam kalitesinin kötüleştiği tespit edildi. Fiziksel engellilik, anksiyete, depreyon düzeyleri arttıkça yaşam kalitesinin olumsuz etkilendiği görüldü.
ANAHTAR KELİMELER: Anksiyete, bel ağrısı, depresyon, yaşam kalitesi

Abstract:
OBJECTIVE: In our study, it was aimed to determine the pain level to determine the level of physical disability, to evaluate the anxiety and depression levels and quality of life of individuals with chronic low back pain (CLBP) compared to those without it, and to examine the relationships between these values in those with CLBP.
MATERIAL AND METHOD: Our cross-sectional study was carried out between 01.02.2021 and 01.05.2021, in the Family Medicine Outpatient clinics at Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital of the University of Health Sciences. Sociodemographic information form, Short Form McGill Pain Questionnaire (SF-MPQ), Revised Oswestry Low Back Pain Disability Questionnaire (ODI), Hospital Anxiety and Depression Scale (HAD), Short Form-36 (SF-36) scale tests were applied. IBM SPSS Statistics 21.0 and MS-Excel 2007 programs were used for statistical analysis and calculations, and statistical significance level was accepted as p<0.05.
RESULTS: The mean age of patients with and without CLBP was 44.94±12.02 years and 37.64±9.36 years, respectively. 46.6% of women (n=69), 57.4% of men (n=39), 56.4% of the married (n=79), 94.6% of housewives (n= 35) had CLBP. SF-MPQ, ODI, HAD scores were found to be statistically significantly higher in those with CLBP and SF-36 subscale scores, except for SF-36 mental health, were significantly lower. There is a negative correlation between SF-MPQ and ODI scores and SF-36 subscale scores, except SF-36 emotional role difficulty score (p<0.005). A weak, positive correlation was found between the ODI score and the HAD scale scores (p<0.001). A statistically significant negative correlation was found between HAD scale anxiety and depression scores and all SF-36 subscale scores (p<0.005).
CONCLUSION: CLBP was more common in the middle-aged, the married, the housewives, lifting heavy loads while working, and having a low education level. There was no difference in terms of gender. It was determined that patients with CLBP had higher levels of pain, physical disability, anxiety, depression, and lower quality of life than those without CLBP. It was determined that as the pain of those with CLBP increased, the levels of physical disability, anxiety and depression increased and their quality of life worsened. It was observed that the quality of life was negatively affected as the levels of physical disability, anxiety and depression increased.
KEYWORDS: Anxiety, depression, low back pain, quality of life