Farklı oranlarda gliserol ilave edilen sulandırıcılarla sulandırılan koç spermasının spermatolojik özellikleri ve dondurulabilirliği üzerine askorbik asit (vitamin C)' nin etkisi
The effect of ascorbic acid (vitamin C) on freezability and spermatological characteristics of ram semen diluted by extenders containing different proportions of glycerol
Yazar: MUSTAFA SÖNMEZ
Danışman: PROF.DR. EŞREF DEMİRCİ
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Doktora, 2002
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
ÖZET Bu çalışma, koçlara intramusküler uygulanan vitamin C'nin, spermatolojik özellikler üzerine etkisi ile değişik oranlarda gliserol ve vitamin C ilave edilen sulandırıcılarla koç spermasının sulandırılmasının spermanın dondurulabilirliği ve spermatolojik özellikler üzerine etkisi araştırılmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmada 6 Akkaraman koç kullanıldı. Koçlardan bir ay süreyle, 3 günde bir, kan ve elektroejakülatörle sperma alındı. Sonra koçlara 30 gün süreyle 20 mg/kg/gün i.m. vitamin C uygulandı. Bu süre esnasında da benzer şekilde kan ve sperma alındı. Kan ve spermalardaki vitamin C düzeyleri ile spermaların spermatolojik özellikleri tespit edildi. Araştırmanın ikinci kısmında aynı koçlardan alman spermalar pooling yapılarak ön sulandırılması yapıldı ve sıcaklığı 2 saat içerisinde 4°C'ye düşürülerek 20 eşit kısma ayrıldı. Spermalar, farklı oranlarda gliserol (%0, 1,3,5,7) ve vitamin C (0,0.5,1,2 mg/ml) içeren 20 farklı sulandırıcıyla 1:1 oranında sulandırıldı. Sulandırılmış spermalar 0.25 'lik payetlerde 4 saat bekletildikten sonra sıvı azot buharında donduruldu. Dondurulan spermalar, 38°C'de 25 saniyede çözdürülerek spermatolojik özellikleri belirlendi. Vitamin C enjeksiyonlarından sonra, koçların kan serumu ve sperma vitamin C düzeylerinin yükseldiği (PO.01), sperma miktarı ve spermatozoon yoğunluğunun arttığı (P<0.05), motilite ve diğer spermatolojik özelliklerin ise değişmediği (P>0.05) tespit edildi. Farklı oranlarda gliserol ve vitamin C ilave edilen gruplarda, vitamin C miktarının artışına bağlı olarak spermatolojik özelliklerde herhangi bir farklılık görülmedi. Gliserolasyon ve equilibrasyondan sonra, gliserol oranının artışına bağlı olarak akrozoma bağlı anormal spermatozoon, toplam anormal spermatozoon ve ölü spermatozoon oranlan yükselirken (PO.05), spermatozoon motilitesinin düştüğü (PO.05) görüldü. Spermanın dondurulup çözdürülmesi sonucu gliserol oranının artışına bağlı olarak akrozoma bağlı anormal spermatozoon oranı, toplam anormal spermatozoon oranı ve spermatozoon motilitesi yükselirken (P<0.05) ölü spermatozoon oranı azaldı (PO.05). Sonuç olarak koçlara i.m. Vitamin C uygulanması spermanın miktar ve yoğunluğunu önemli derecede artırdığından, aşım mevsiminde yapılacak uygulamaların sperma kalitesini olumlu yönde etkileyeceği söylenebilir.Koç spermalarında gliserolasyon ve equilibrasyon sonucu, gliserol oranının artışı (%0-%7) spermatolojik özellikleri olumsuz yönde etkilemesine rağmen dondurup çözdürme sonucu en iyi sonuçlar %5 gliserol katılan gruplardan elde edilmiştir. Dondurup çözdürme sonucu vitamin C'nin spermatolojik özellikler üzerine önemli bir etkisinin olmadığı anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Koç, Sperma, Dondurma, Vitamin C, Gliserol

Abstract:
ABSTRACT This study was conducted to investigate the effects of intramuscular » administration of ascorbic acid on spermatological characteristics in rams, and influence of semen diluted by extenders containing different proportions of glycerol and vitamin C on semen frezability and spermatological parameters. In this investigation, six Akkaraman rams were used. Semen was collected by electroejaculator once every three days during one month. Blood samples were taken after semen collections. After the intramuscular administration of vitamin C at a dose of 20 mg/kg/day during 30 days, blood and semen samples were taken similarly once in three days during injections. All ejaculates were evaluated for spermatological characteristics. Vitamin C levels were determined in blood serum and semen samples. In the second part of the experiment, semen collected from the same rams were pooled in a glass tube. Pooled semen were diluted in 1:4 (v/v, semen: extender). It was cooled slowly to 4°C within 2 h. Each of the resulting diluted and cooled 20 semen groups was diluted 1:1 with one extender group containing different proportions of glycerol (0,1,3,5,7%) and ascorbic acid (0,0.5,1,2 mg/ml). Extended semen was packaged in 0.25 ml French straws. The semen was allowed to equilibrate for 4 h before freezing. The straws were frozen in liquid nitrogen vapour. The straws from each treatment were thawed in a water bath at 38°C for 25 s. After administration of vitamin C, significant increases were observed in the average vitamin C levels in blood serum and semen of rams (PO.01), the average semen volume and sperm concentration (P<0.05), but the changes in the average sperm motility and other spermatological characteristics were not significant (P>0.05). There was no significant difference in spermatological characteristics depending on the increase in proportions of vitamin C after glycerolation, equilibration, freezing and thawing. After glycerolation and equilibration, though the increase in the glycerol levels reduced motility (P<0.05), it raised the rate of dead sperm, the rate of acrosomal damaged spermatozoa, and the total rate of abnormal spermatozoa (P<0.05). After freezing and thawing, while the increase in the level of glycerol raised motility, the rate of acrosomal damaged spermatozoa and total rate of abnormal spermatozoa (P<0. 05), it reduced the rate of dead sperm (PO.05).In conclusion, intramuscular administration of vitamin C in rams increased semen volume and spermatozoon concentration. Therefore, intramuscular administration of vitamin C in rams can improve semen quality in breeding season. Although the increase in glycerol levels (0%-7%) in diluted semen had negative effects on spermatological charecteristics after glycerolation and equilibration, the best results were observed in diluted semen groups containing 5% glycerol after freezing and thawing. However the increase in the proportions of vitamin C in extended semen did not change the spermatological characteristics. Keywords : Ram, Semen, Freezing, Vitamin C, Glycerol