Yabancı dil kaygısı ve yabancı dil başarısı arasındaki ilişkide öz-düzenlemenin aracı rolü
The mediating role of self-regulation in the relationship between foreign language anxiety and foreign language achievement
Yazar: DİLAN BEKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HALİS SAKIZ
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Demografik değişkenler = Demographic variables ; Dil kaygısı = Language anxiety ; Lise öğrencileri = High schools students ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill ; Öz düzenlemeli öğrenme = Self regulated learning ; Öğrenci başarısı = Student achievement

Özet:
Yabancı dil alanında akademik başarısızlığa önemli düzeyde etki ettiği düşünülen yabancı
dil kaygısının olumsuz etkilerini azaltmanın yollarından birinin, öğrencilere öz-düzenleme
becerilerini kazandırmak olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada, ortaöğretim öğrencilerinin
yabancı dil kaygısı ve yabancı dil başarısı arasındaki ilişkide öz-düzenlemenin aracı rolü;
cinsiyet, yaş, ikamet edilen şehir, öğrencilerin sınıf düzeyleri ve okul türleri, anne/baba
eğitim ve istihdam durumu, gelir düzeyi, toplam çocuk sayısı gibi değişkenlere göre
incelenmiştir. Veriler, Türkiye'nin yedi bölgesinde bulunan çeşitli şehirlerden farklı lise
türlerinde öğrenim görmekte olan 648 öğrenciden toplanmıştır ve SPSS 22 programı ile
analiz edilmiştir. Çalışmada veriler Demografik Bilgi Formu, Yabancı Dil Sınıf Kaygısı
Ölçeği (FLCAS) ve Öz-Düzenleyerek Öğrenme Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Çalışma,
nicel araştırma deseniyle tasarlanmış olup betimleyici bir anlayış ile uygulanmıştır. Verilerin
analizinde; betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi,
Pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizleri uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına
göre, yabancı dil başarı düzeyi ile öz-düzenlemeli öğrenme düzeyi, motivasyonel inançlar,
öz yargılama, öz tepki, yaş, sınıf seviyesi ve toplam çocuk sayısı arasında pozitif yönde
anlamlı bir ilişki; yabancı dil kaygısı ve dil başarısı arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler
bulunmuştur. Yapılan çoklu regresyon analizinde, yabancı dil kaygısı ve yabancı dil başarısı
arasındaki ilişkide öz-düzenleme becerisinin önemli bir aracılık etkisinin olduğu tespit
edilmiştir. Ayrıca lise öğrencilerinin yabancı dil başarı düzeylerinin, yabancı dil kaygıları ve
öz-düzenleme becerilerinin demografik değişkenler tarafından anlamlı düzeyde yordandığı
görülmüştür. Yapılan çalışmanın sonuçları, öğrencilerin öz-düzenleme becerilerinin
geliştirilerek akademik başarılarına katkıda bulunmanın ve yabancı dil kaygısını azaltmanın
önemine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Demografik değişkenler, lise öğrencileri, öz-düzenlemeli öğrenme,
yabancı dil başarısı, yabancı dil sınıf kaygısı

Abstract:
One of the ways to reduce the negative effects of foreign language anxiety is to develop
students 'self-regulation skills. This research was conducted to explore the mediating role of
self-regulation in the relationship between high school students' foreign language anxiety
and foreign language achievement according to some demographic variables such as gender,
age, city of residence, students' grade levels and school types, parents' education and
employment status, income level and total number of children. The data were collected from
648 students studying in different types of high schools from various cities of Turkey and
analyzed with the SPSS-22 program. In the study, data were collected through Demographic
Information Form, Foreign Language Classroom Anxiety Scale and Self-Regulated Learning
Scale based on Zimmerman's model. The study was designed with a quantitative research
design and was applied with a descriptive approach. In the analysis of data; descriptive
statistics, independent sample t-test, one-way analysis of variance, Pearson correlation
analysis and multiple regression analyzes were applied. According to the results of the
analysis, there is a positively significant correlational relationship between the level of
foreign language achievement and general self-regulation skill, motivational beliefs, self
judgement, self reaction, age, grade level and total number of children; negative correlation
was found between foreign language anxiety level and foreign language achievement.
Multiple regression analyzes showed that there is a statistically significant mediator role of
self-regulation skill in the relationship between foreign language anxiety level and foreign
language achievement. In addition, it was seen that the foreign language success levels, the
foreign language anxiety and self-regulation skills of the students were significantly
predicted by the demographic variables. The findings of the study point out the importance
of contributing to the academic achievement of students by improving their self-regulation
skills and reducing foreign language anxiety.

Key Words: Demographic variables, high school students, self-regulated learning, foreign
language achievement, foreign language classroom anxiety