Karma kullanımlı yapılarda eğlence gürültüsü yayılımının bir örnek üzerinden analizi
Analysis of entertainment noise propagation in mixed-use buildings through an example
Yazar: HATİCE DİLARA YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ASLI ÖZÇEVİK BİLEN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Mimari akustik = Architectural acoustic

Özet:
Konut, ticari, eğlence vb. kullanımları bir arada barındıran karma kullanımlı yapılar pek çok gürültü kaynağı bulunduğundan işitsel konforun sağlanması oldukça güç olabilmektedir. Bunun nedeni gürültü hassasiyetleri farklı kullanımların bir arada barınmasıdır. Dolayısıyla bu tür yapılarda işitsel konforun sağlanabilmesi adına yapı içerisindeki her bir kullanımda farklı kullanımların akustik gereklilikleri sağlanmalıdır.
Tez çalışmasının amacı, karma kullanımlı bir yapı içerisinde eğlence gürültüsünün yayılımının iç mekan gürültü haritaları ile incelenerek yapıdaki akustik koşulların değerlendirilmesidir. Tez çalışması kapsamında yapılan literatür taramasında çoğu yönetmelikte karma kullanımlı yapılar özelinde yeterli veriye yer verilmediği tespit edilmiştir. Karma kullanımlı yapılar özelinde literatürdeki ve yönetmeliklerdeki bilgi eksiklikleri nedeni ile bu yapılarda gürültüye ilişkin yapılacak alan çalışmaları önem arz etmektedir. Yapılan alan çalışması sonucunda işitsel konforun sağlanması adına geliştirilen gürültü kontrol stratejilerinin uygulamacılar, tasarımcılar ve yasa koruyuculara yönelik rehberlik edeceği ve gelecek çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Tez çalışması kapsamında Eskişehir ili, Tepebaşı ilçesinde yer alan karma kullanımlı bir ticari yapı çalışma alanı olarak seçilmiştir. Söz konusu ticari yapının yarı-açık olan sirkülasyon alanlarının gürültü haritalamasının çıkarılması amacı ile ODEON 14 yazılımı kullanılmıştır. Alanda yapılan ölçmeler ile bir kalibrasyon modeli oluşturulmuş ve sirkülasyon alanlarındaki gürültü haritaları çıkarılarak elde edilen gürültü düzeyleri yönetmeliklerdeki sınır değerler ile karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda gürültü haritaları ve literatürden elde edilen veriler ışığında oluşturulan gürültü kontrol stratejileri ile yapı içerisindeki işitsel konforun sağlanacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Mixed-use buildings that include residential, commercial, entertainment, etc. uses can be quite difficult to provide auditory comfort since there are many noise sources. The reason for this is that different uses are hosted together due to their sensitivity to noise. Therefore, in order to provide auditory comfort in such structures, the acoustic requirements of each use within the structure must be met.
The aim of the thesis study is to evaluate the acoustic conditions in the structure by examining the propagation of entertainment noise in a mixed-use structure with interior noise maps. In the literature review conducted within the scope of the thesis study, it was determined that most regulations do not include sufficient data specifically for mixed-use structures. Due to the lack of information in the literature and regulations specifically for mixed-use structures, field studies to be conducted on noise in these structures are important. As a result of the field study, it is thought that the noise control strategies developed to provide auditory comfort will guide practitioners, designers, and law enforcement officers and contribute to future studies.
A mixed-use commercial building located in Tepebaşı district of Eskişehir province was selected as the study area within the scope of the thesis study. ODEON 14 software was used to create noise mapping of the semi-open circulation areas of the commercial building in question. A calibration model was created with the measurements made in the field and the noise levels obtained by creating noise maps in the circulation areas were compared with the limit values in the regulations. As a result of the study, it is thought that the auditory comfort in the building will be provided with the noise control strategies created in the light of the noise maps and data obtained from the literatüre.