Uzman hekimlerin klinik araştırmalara dair farkındalıkları ve bakış açılarının değerlendirilmesi
Evaluation of physicians' knowledge levels and perspectives on clinical studies
Yazar: GİZEM BOZOK
Danışman: DOÇ. DR. ZÜLFİYE GÜL
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Farmasötik Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Tıbbi alanda çalışan hekimler, klinik araştırmaların yönetiminde kritik roller üstlenirler. Hekimlerin araştırma sürecindeki bilgi düzeyleri hayati öneme sahiptir. Üzülerek belirtmek gerekir ki, Türkiye'de doktorların klinik araştırmalarla ilgili bilgi düzeyi ve eğitim ihtiyaçları hakkında yeterli veri bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki hekimlerin klinik araştırmalara olan ilgi düzeyini, katılım profillerini ve bakış açılarını değerlendirmektir. Araştırmanın örneklemini, Kartal Dr. Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Bahçeşehir Üniversitesi Medical Park Hastanesi'nde çalışan toplam 54 doktor oluşturmuştur. Ekim-Aralık 2023 tarihleri arasında toplanan veriler, tanımlayıcı istatistikler ve istatistiksel testler kullanılarak analiz edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 44 ± 10'dur; %53,7'si erkek, %46,3'ü kadındır. Akademisyenlerin oranı %48,1, uzman doktorların oranı %40,7 ve asistan doktorların oranı ise %11,1'dir. Klinik araştırmalarla ilgili eğitim alma oranı genel olarak %67,9'dur ve bu oran akademik kadroda anlamlı derecede daha yüksektir (p<0,001). İyi Klinik Uygulamalar (İKU) sertifikasına sahip olma oranı da akademik kadroda daha yüksektir ve bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,001). Katılımcıların %72,2'si klinik araştırmalarda görev aldığını belirtmiştir; bu görevlerin %26,3'ü uluslararası, %23,7'si ulusal ve %50'si her iki türde de olduğunu göstermiştir. Endüstri destekli araştırmaların oranı %20,7'dir. Katılımcıların %50,9'u klinik araştırma protokolleri yazdığını ifade etmiştir. Hekimlerin çoğunluğu, klinik araştırmaların hastalığı daha iyi anlama, bilimsel katkı sağlama ve mesleki gelişim açısından faydalı olduğunu düşünmektedir, ancak zaman kısıtlılığı katılım isteğinin önemli bir engeli olarak belirtilmektedir. Bu çalışma, doktorların klinik araştırmalara olan ilgisini, eğitim durumunu, katılım motivasyonlarını ve karşılaştıkları zorlukları açıklayarak önemli bilgiler sunmaktadır. Bu sonuçlar, doktorların katılımını artırmak için eğitim ve destek programlarının geliştirilmesinin önemini vurgular.
Anahtar Sözcükler: Klinik Araştırma, Hekimlerin Bilgi Düzeyi, Hekimlerin Görüşleri, Klinik Araştırma Eğitimi

Abstract:
Physicians engaged in medical studies play critical roles in the management of clinical research. It is of utmost importance for physicians to be knowledgeable about the notifications during the research process. Unfortunately, there is insufficient data regarding the level of knowledge and educational needs of doctors concerning clinical research in our country. The aim of this study is to evaluate the level of interest, participation profiles, and perspectives of physicians in Turkey regarding clinical research. The sample of the cross-sectional study consists of a total of 54 doctors working at Kartal Dr. Lütfi Kırdar Training and Research Hospital and Bahçeşehir University Medical Park Hospital. Data collected between October and December 2023 were analyzed using descriptive statistics and statistical tests developed by the researchers. The average age of the participants is 44 ± 10 years; 53.7% are male, and 46.3% are female. The proportion of academicians is 48.1%, specialist doctors 40.7%, and assistant doctors 11.1%. The overall rate of receiving education on clinical research is 67.9%, with significantly higher rates observed among the academic staff (p<0.001). The rate of possessing Good Clinical Practice (GCP) certification is also higher among academic staff, and this difference is statistically significant (p<0.001). A majority of the participants (72.2%) stated that they were involved in clinical research, with 26.3% of these engagements being international, 23.7% national, and 50% involving both types. The rate of industry-supported research is 20.7%. More than half of the participants (50.9%) reported writing clinical research protocols. The majority of physicians believe that clinical research is beneficial for better understanding diseases, making scientific contributions, and professional development. However, time constraints are cited as a significant barrier to participation. In conclusion, this study provides important insights into the interest of physicians in clinical research, their educational status, participation motivations, and challenges faced. These findings underscore the importance of developing education and support programs to increase physician participation.
Keywords: Clinical Research, Physicians' Knowledge Level, Physicians' Perspectives, Clinical Research Education