Ortaöğretim Türk Edebiyatı ders kitaplarındaki metin altı sorularının Bloom'un bilişsel alan taksonomisinin bilişsel süreç boyutuna göre incelenmesi
Examination of sub-text questions in Secondary Turkish Literature textbooks according to the cognitive process dimension of Bloom's Cognitive Field Taxonom
Yazar: KÜBRA KESKENDİR
Danışman: PROF. DR. İLHAN ERDEM
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Beceri temelli sorular = Skill-based questions ; Bilişsel alan taksonomisi = Cognitive domain taxonomy ; Bloom taksonomisi = Bloom taxonomy ; Ders kitapları = Textbooks ; Eklenti soruları = Tag questions ; Kitaplar = Books ; Okuma metinleri = Reading texts ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Bu araştırmada, 2020-2021 eğitim-öğretim dönemine ait Türk Dili ve Edebiyatı ders kitaplarındaki metin altı sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'ne (YBT) göre incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada veriler nitel araştırma yönteminden doküman incelemesi kullanılarak elde edilmiştir. Bu amaçla toplamda 922 soru incelenmiştir. Verilerin analizi, uzman görüşü alınarak belirlenmiştir. Araştırmanın bulgularına bakıldığında 9. sınıf ders kitabındaki 198 sorudan hatırlama basamağında 44 (%22) soru, anlama basamağında 90 (%45) soru, uygulama basamağında 5 (%2.5) soru, analiz basamağında 30 (%16) soru, değerlendirme basamağında 29 (%15) soru bulunmaktadır. Yaratma basamağında hiç soru bulunmamaktadır. 10. sınıf ders kitabındaki 405 sorudan hatırlama basamağında 80 (%20) soru, anlama basamağında 254 (%63) soru, uygulama basamağında 20 (%5) soru, analiz basamağında 25 (%6) soru, değerlendirme basamağında 15 (%4) soru, yaratma basamağında 11 (%2) soru bulunmaktadır. 11. sınıf ders kitabındaki 319 sorudan hatırlama basamağında 31 (%10) soru, anlama basamağında 186 (%58) soru, uygulama basamağında 12 (%4) soru, analiz basamağında 33 (%10), değerlendirme basamağında 54 (%17), yaratma basamağında 3 (%1) soru bulunmaktadır. Sonuç olarak alt düzey bilişsel alan basamaklarında yer alan soruların fazla olduğu, üst düzey bilişsel alan basamaklarında yer alan soruların ise az olduğu tespit edilmiştir. Yenilenmiş Bloom Taksonomisinin bilişsel basamağına göre değerlendirildiğinde toplam 922 sorudan en fazla 530 soru ile anlama basamağında yer almaktadır. Bunu 155 soru ile hatırlama basamağı, 98 soru ile değerlendirme basamağı, 88 soru ile analiz basamağı, 37 soru ile uygulama basamağı takip etmektedir. En az soru ise 14 soru ile yaratma basamağındadır. 9, 10 ve 11.sınıf ders kitaplarındaki üniteleri genel olarak değerlendirdiğimizde soruların çoğunluğunun alt düzey bilişsel alan basamaklarına ait olduğu görülmektedir.

Abstract:
In this research, it is aimed to examine the sub-text questions in the Turkish Language and Literature textbooks for the 2020-2021 academic year according to the Revised Bloom Taxonomy (YBT). In the study, the data were obtained from the qualitative research method by using document analysis. For this purpose, a total of 922 questions were examined. The analysis of the data was determined by taking expert opinion. Considering the findings of the research, out of 198 questions in the 9th grade textbook, 44 (22%) questions in the remembering level, 90 (45%) questions in the understanding level, 5 (2.5%) questions in the application level, 30 (16%) questions in the analysis step, 29 ( There are 15% questions. There are no questions in the creation step. Out of 405 questions in the 10th grade textbook, 80 (20%) questions at the remembering level, 254 (63%) questions at the comprehension level, 20 (5%) questions at the practice level, 25 (6%) questions at the analysis level, and 15 (4%) at the evaluation level. question, there are 11 (2%) questions in the creation step. Out of 319 questions in the 11th grade textbook, 31 (10%) questions in the remembering level, 186 (58%) questions in the comprehension level, 12 (4%) questions in the application level, 33 (10%) in the analysis step, 54 (17%) in the evaluation step, There are 3 (1%) questions in the creation step. As a result, it was determined that the questions in the lower-level cognitive domains were high, and the questions in the higher-level cognitive domains were few. When evaluated according to the cognitive level of the revised Bloom Taxonomy, it is included in the comprehension level with a maximum of 530 questions out of a total of 922 questions. This is followed by the remembering step with 155 questions, the evaluation step with 98 questions, the analysis step with 88 questions, and the application step with 37 questions. The least number of questions is at the creation stage with 14 questions. When we evaluate the units in the 9th, 10th and 11th grade textbooks in general, it is seen that the majority of the questions belong to the lower level cognitive domain steps.