Alan kullanımı/arazi örtüsü değişiminin mekansal ve zamansal analizi: İzmir ve Aydın illeri örneği
Analysis of spatio-temporal land use/land cover change: case of İzmir and Aydin, Turkey
Yazar: İPEK KARAALİ
Danışman: PROF. DR. ENGİN NURLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Alan kullanımı = Land use ; Arazi örtüsü = Grand cover ; Aydın = Aydın ; Landsat = Landsat ; Sınıflandırma = Classification ; Uzaktan algılama = Remote sensing ; İzmir = Izmir

Özet:
Araştırmanın amacı, İzmir ve Aydın illerinde yer alan çalışma alanlarının 1990 ve 2019 yılları arasında alan kullanım/arazi örtüsünde meydana gelen değişimlerin peyzaj metrikleri ile analiz edilerek değerlendirilmesidir. Araştırmanın yöntemini; 1990 ve 2019 yıllarına ait Landsat uydu görüntülerinin nesne tabanlı kontrollü sınıflandırılması, alan kullanım/arazi örtüsü haritalarının oluşturulması ve alan kullanım/arazi örtüsünde meydana gelen değişim ve dönüşümlerin peyzaj metrikleri analizi yapılarak saptanması aşamaları oluşturmaktadır. Sınıflandırılmış uydu görüntüleri peyzaj metrikleri ile sınıf düzeyinde analiz edilmiştir. Peyzaj metrikleri analizi, Sınıf Alanı (CA), Peyzaj Yüzdesi (PLAND), Leke Sayısı (NP), Ortalama Leke Büyüklüğü (AREA_MN), Öklid En Yakın Komşuluk Mesafesi (ENN_AM), Ortalama Yakınlık Endeksi (PROX_AM), Etkin Ağ Büyüklüğü (MESH), Alan Ağırlıklı Ortalama Leke Büyüklüğü (AREA_AM) ve Bitişiklik-Yakınlık Endeksi (IJI) olmak üzere 9 adet peyzaj metriği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, uydu görüntülerinin ön işlemesinde ERDAS 5.1, sınıflandırmada e-Cognition Developer 9.1, doğruluk analizinde ArcGIS 10.7, değişim analizinde ENVI 5.1 ve peyzaj metrikleri analizinde FRAGSTATS 4.2 yazılımları kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, 1990-2019 yılları arasında en büyük değişim; İzmir çalışma alanında 2.767,41 hektarlık (%12,5) artış ile yapay yüzeylerde, Aydın çalışma alanında ise 4.538 hektarlık (%6,19) azalma ile bitki örtüsü az/hiç olmayan alanlarda olduğu ortaya konmuştur.

Abstract:
The aim of the research is to analyze the changes in land use/land cover between 1990 and 2019 in the study areas in İzmir and Aydın provinces by analyzing them with landscape metrics. The method of the research; Object-based controlled classification of Landsat satellite images of 1990 and 2019, creation of land use/land cover maps, and determination of changes and transformations in land use/land cover by analyzing landscape metrics constitute the stages. Classified satellite images were analyzed at class level with landscape metrics. Landscape metrics analysis was carried out using 9 landscape metrics: Class Area (CA), Percantage of Landscape (PLAND), Number of Patches (NP), Patch Area Mean (AREA_MN), Eudidean Nearest Neighbor Distance (ENN), Proximity Index (PROX_AM), Effective Mesh Size (MESH), Patch Area-Area Weighted Mean (AREA_AM) and Interpesion Jutaposition Index (IJI). In the research, ERDAS 5.1 software was used for preprocessing of satellite images, e-Cognition Developer 9.1 for classification, ArcGIS 10.7 for accuracy analysis, ENVI 5.1 for change analysis and FRAGSTATS 4.2 for landscape metrics analysis. As a result of the research, the biggest change between 1990-2019; It has been revealed that there is an increase of 2,767.41 hectares (12.5%) in the İzmir study area on artificial surfaces, and a decrease of 4,538 hectares (6.19%) in the Aydın study area in areas with little/no vegetation.