Yaygın anksiyete bozukluğu tanılı hastalarda kinürenin metabolitlerinin yürütücü işlevler ile ilişkisinin incelenmesi
Investigating the relationship between kynurenine metabolites and executive functions in patients with generalized anxiety disorder
Yazar: DEFNE FLORA GÖY
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ KULACAOĞLU ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı Yaygın Anksiyete Bozukluğu (YAB) tanılı hastalarda, kinürenin metabolizma ürünleri ile yürütücü işlevler ve hastalık şiddeti arasındaki ilişkinin sağlıklı gönüllülerle karşılaştırılarak araştırılmasıdır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin psikiyatri polikliniklerine başvuran, DSM-5-TR'ye göre "Yaygın Anksiyete Bozukluğu" tanısının dahil edilme kriterlerine uyan ve dışlama kriterlerini karşılamayan 41 hasta ve 41 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Çalışmaya katılan hastalara Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Beck Depresyon Ölçeği, Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği, Wisconsin Kart Eşleme Testi, İz Sürme Testi A ve B formu, Sayı Dizisi Testi, Sözel Akıcılık Testi, Stroop Testi uygulandı ve çalışmaya katılanlardan iki tüp venöz kan alınarak santrifüj işleminden sonra -80 oC derecede muhafaza edildikten sonra LC-MS/MS ve ELISA biyokimyasal yöntemleri kullanılarak kinolinik asit, kinürenik asit, triptofan, 3-hidroksikinürenin, 3-hidroksiantralinik asit düzeyleri ölçülmüştür.
BULGULAR: Hasta ve kontrol grupları arasında, beden kitle indeksleri, medeni durum açısından anlamlı fark saptanmadı. YAB tanılı vakalar ile kontrol grubu arasında iz sürme, stroop ve wisconsin kart eşleme testleri sonuçlarında YAB tanılı hastalarda yürütücü işlev bozukluğuna işaret eden farklılıklar saptandı. YAB grubunda kinolinik asit değerlerinin ve kinürenik asit/kinolinik asit oranının kontrollere göre anlamlı seviyede yüksek olduğu, 3-hidroksikinürenin/kinürenin oranının ise kontrol grubunda anlamlı seviyede yüksek olduğu gösterildi. YAB grubunun kinürenin değerleri ile durumluk kaygı puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı seviyede pozitif korelasyon olduğu bulundu. Kinürenik asit / kinolinik asit oranının nöropsikolojik test performanslarından bağımsız olarak istatistiksel açıdan anlamlı seviyede YAB riskini azalttığı gösterildi.
SONUÇ: Çalışmamız kinürenin-triptofan metabolizması metabolitlerinin nörotoksik  etkilerinin yaygın anksiyete bozukluğunda görülen yürütücü işlev bozukluklarını açıklayabileceğini göstermiştir. Araştırmamızın sonuçları YAB tanılı hastalarda kinürenik asit/ kinolinik asit oranını yükselten enzimleri ve ara metabolitleri hedef alan ilaç çalışmalarının YAB patofizyolojinin anlaşılmasında ve YAB tedavisinde etkili olabileceğini düşündürmektedir.
Anahtar kelimeler: Yaygın Anksiyete Bozukluğu, Kinürenin Metabolizması, Yürütücü İşlevler, Nöropsikolojik Testler

Abstract:
OBJECTIVE: The aim of this study is to investigate the relationship between kynurenine metabolism products, executive functions, and disease severity in patients diagnosed with Generalized Anxiety Disorder (GAD).
MATERIALS AND METHODS: The study included 41 patients diagnosed with "Generalized Anxiety Disorder" according to DSM-5-TR, who applied to the psychiatric outpatient clinics of Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Mental Health and Neurological Diseases Training and Research Hospital, met the inclusion criteria, and did not meet the exclusion criteria, along with 41 healthy volunteers. The Sociodemographic and Clinical Data Form, Beck Depression Inventory, State-Trait Anxiety Inventory, Wisconsin Card Sorting Test, Trail Making Test A and B forms, Digit Span Test, Verbal Fluency Test, and Stroop Test were administered to the patients participating in the study. Two tubes of venous blood were taken from the participants, centrifuged, and stored at -80°C. Kynurenic acid, kynurenine acid, tryptophan, 3-hydroxykynurenine, and 3-hydroxyanthranilic acid levels were measured using LC-MS/MS and ELISA biochemical methods.
RESULTS: No significant differences were found between the patient and control groups in terms of body mass index, or marital status. Significant differences indicating executive function impairment were found in the Trail Making, Stroop, and Wisconsin Card Sorting tests among patients with GAD compared to the control group. Patients with GAD showed significantly higher levels of quinolinic acid and kynurenic acid/quinolinic acid ratio compared to controls, while the 3-hydroxykynurenine/kynurenine ratio was significantly higher in the control group. Significant correlations were detected between neuropsychological test performance and serum kynurenine metabolites in the GAD group. The kynurenic acid/quinolinic acid ratio was shown to statistically significantly reduce the risk of GAD, independent of neuropsychological test performance.
CONCLUSION: Our study has shown that the neurotoxic effects of metabolites in the kynurenine-tryptophan metabolism may explain the executive function impairments observed in GAD. The results of our research suggest that drug studies targeting the enzymes and intermediate metabolites that increase the kynurenic acid/quinolinic acid ratio could be effective in understanding the pathophysiology of GAD and in the treatment of GAD.
Keywords: Generalized Anxiety Disorder, Kynurenine Metabolism, Executive Functions, Neuropsychological Tests