Travmaya maruz kalmış kronik ağrılı göçmenlerde santral sensitizasyon ve engelliliği etkileyen faktörler: Travma sonrası stres semptomları, ağrı felaketleştirme ve kinezyofobinin rolü
Predictors of central sensitization and disability in traumatized refugees with chronic pain: The role of post-traumatic stress, pain catastrophization and kinesiophobia
Yazar: ZAFER ALTUNBEZEL
Danışman: PROF. DR. HANİFEGÜL TAŞKIRAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı felaketleştirme = Pain catastrophizing ; Hareket korkusu = Kinesiophobia ; Kronik ağrı = Chronic pain ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic

Özet:
Çatışma ve iç karışık nedeniyle yaşadıkları yerden göç etmek zorunda kalan bireylerin çoğu kendi ülkelerinde, göç yolunda ve hatta ulaştıklar diğer ülkelerde tekrarlayan travmatik olaylara maruz kalmaktadır. Tüm bu deneyimlerin sonucu olarak geöçmenler birbirini etkileyen kompleks fiziksel, psikolojik ve sosyal sorunlarla başa çıkmaya çalışmaktadır. 
Kronik ağrı göçmenlerle çalışan fizyoterapistlerin en sık karşılaştığı problemlerden biridir. Klinik uygulamalarda travma sonrası stres sendromları, ağrı felaketleştirme ve kinezyofobi açısından kötü durumda olan hastaların daha yüksek santral sensitizasyon ve engellilik ile seyrettiği ve tedaviye daha kötü yanıt verdiği görülse de bu ilişkilerin objektif olarak incelenmesine ihtiyaç duyulmaktadır.
 Bu çalışmada travmaya maruz kalmış 61 kronik ağrılı göçmende travma sonrası stres semptomları, ağrı felaketleştirme ve kinezyofobinin santral sensitizasyon ve engellilik üzerine etkisi incelenmiştir. 
Katılımcılardan ağrı özelliklerini içeren giriş anketi, Santral Sensitizasyon Envanteri, Kısa Form-36 Fiziksel Fonksiyon Alt Ölçeği, Harvard Travma Anketi, Ağrı Felaketleştirme Ölçeği ve Tampa Kinezyofobi Skalası ile bir kez veri toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS (Statistical Package for the Social Sciences- Sosyal Bilimler için İstatistik Paketi) 21 ile analiz edilmiştir. 
Araştırma bulgularına göre yıl bazında ağrı şikayeti ortalaması 11,11 yıl, VAS üzerinde işaretlenen ağrı şiddeti 6,36, çoklu ağrı problemi yaşayanların oranı %78,7 olarak bulunmuştur. Yaş arttıkça katılımcıların VAS skoru, travma sonrası stres semptomları, ağrı felaketleştirme, kinezyofobi ve santral sensitizasyon düzeylerinin azaldığı tespit edilmiştir (p<0.05). Katılımcıların travma sonrası stres semptomları, ağrı felaketleştirme, kinezyofobi ve santral sensitizasyon düzeylerinin tümü arasında pozitif korelasyon saptanmıştır (p<0.001). Öte yandan santral sensitizasyon düzeyi ile engellilik arasında ve diğer ana bağımsız değişkenler arasında negatif korelasyon saptanmıştır (p<0.001, p<0.05 sırasıyla). Santral sensitizasyon üzerine travma sonrası stres semptomları ve ağrı felaketleştirmenin etkisi tespit edilmiştir. Engellilik üzerine ise sadece travma sonrası stres semptomlarının etkisi tespit edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Kronik ağrı, travma, santral sensitizasyon, ağrı felaketleştirme, kinezyofobi

Abstract:
Most of the individuals who had to migrate from their place of residence due to conflict and internal turmoil are exposed to repetitive traumatic events in their own countries, on the migration route and even in other countries they have reached. As a result of all these experiences, immigrants try to cope with complex health problems.
Chronic pain is one of the most common problems faced by physiotherapists working with refugees. Studies indicate a high prevalence for chronic pain in traumatized refugees. Although it is seen in clinical practice that patients who are in poor condition in terms of post-traumatic stress syndromes, pain catastrophization and kinesiophobia, progress with higher central sensitization and disability and respond worse to treatment, these relationships need to be examined objectively. 
 In this study, the predictive effects of post-traumatic stress symptoms, pain catastrophization and kinesiophobia on central sensitization and disability were investigated in 61 refugees with chronic pain who were exposed to trauma.
Information was collected from the participants through intake survey, Central Sensitization Inventory, SF-36 Physical Function Subscale, Harvard Trauma Questionnaire, Pain Catastrophization Scale and Tampa Scale for Kinesiophobia. Collected information was analysed using SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 21.
According to the research findings, the average of pain complaints on a yearly basis was 11.11 years, the severity of pain marked on the VAS was 6.36, and the rate of those with multiple pain problems was 78.7%. It was determined that as the age increased, the participants' VAS scores, post-traumatic stress symptoms, pain catastrophization, kinesiophobia and central sensitization levels decreased (p<0.05). A positive correlation was found between all of the participants' levels of post-traumatic stress symptoms, pain catastrophizaion, kinesiophobia and central sensitization (p<0.001). On the other hand, a negative correlation was found between central sensitization level and disability and other main independent variables (p<0.001, p<0.05, respectively). The predictive effects of post-traumatic stress symptoms and pain catastrophe on central sensitization were detected. On the other hand, only the predictive effect of post-traumatic stress symptoms on disability was detected.

Keywords: Chronic pain, trauma, central sensitization, pain catastrophization, kinesiophobia