Tarihi kent merkezlerinde grafik tasarım öğesi olarak bilgilendirme tasarımı ve bir proje önerisi
Information design as a graphic design element in historic city centers and a project proposal
Yazar: DENİZ DİKBAŞ
Danışman: PROF. DR. HACI YAKUP ÖZTUNA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Bilgilendirme tasarımı = Information design ; Erişilebilirlik = Accessibility ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Yönlendirme grafikleri = Wayfinding graphics

Özet:
Disiplinler arası çalışmaların her geçen gün artması ve gelişmesiyle beraber grafik tasarımcıların da çalışma alanlarının genişlediği bilinmektedir. Özellikle son yıllarda ülkemizde de önemi artan bu ortak çalışma prensipleriyle beraber ortaya çıkan tasarım alanlarından biri olan yönlendirme tasarımı; daha önceleri şehir planlamacılar ya da mimarlar tarafından üstlenilen bir konu olarak karşımıza çıkan bir alan olmasına rağmen son yıllarda grafik tasarımcıların daha aktif ve önemli rol oynadıkları bir alan haline dönüşmüştür. Geçmişi çok uzun yıllara dayanan grafik tasarım kültürünün, yönlendirme tasarımı içerisinde kendine yer edinmesi sonucunda ise bireyler hem zamandan tasarruf edebilmekte hem de bulundukları yere olan ilgilerinin arttığı gözlemlenebilmiştir.
Tarihi Kent Merkezlerinde Grafik Tasarım Öğesi Olarak Bilgilendirme Tasarımı ve Bir Proje Önerisi adlı tez çalışması, çok disiplinli tasarım alanlarından biri olan bilgilendirme tasarımı çatısı altında, yönlendirme ve işaretleme tasarımını inceleyerek grafik tasarım ögelerinin kullanımını ve işlevsel olarak sağladığı avantajları üç ana bölümde ele almaktadır.
İncelemenin ilk bölümünde bilgi, bilgilendirme ve bilgilendirme tasarımı üzerine tanımlamalar ve açıklamalara yer verilmiştir. Bilgilendirme tasarımı gibi ülkemizde genç sayılabilecek araştırma alanlarından biri üzerine hazırlanan bu araştırmada yöntem olarak genelden özele bilgi iletişimini sağlamaktır. Ele alınan başlık ve örnekler konunun varmak istediği sonuca ulaşmak adına gereklilik seviyesinde değinilmiştir. İçerikte yapılan sınıflandırmalar ise grafik ögeler ile son yıllarda konu üzerinde söz sahibi olan tasarımcıların konu hakkındaki yorumları ve önerileri de dikkate alınarak, yönlendirme tasarımının olmazsa olmazlarından "işlevsellik", "netlik" ve teknik detaylar göz önünde bulundurulmuştur. 
İkinci bölümde, yönlendirme ve işaretleme tasarımı konusu ele alınarak, ülkemizde yeni sayılabilecek olan bu uzmanlık alanının çıkış noktası, geçmişten günümüze kat ettiği yol, günlük hayatımızdaki işlevi ve hayati boyutu ele alınarak gerekliliğinin vurgulanması amaçlanmıştır.
Tarihi kent merkezleri hakkında bilgilere yer verilen üçüncü ve son bölümde ise; tez projesi için seçilmiş olan İzmir ilinin merkez ilçesi Konak'ta yer alan, tarihi kent merkezlerinden birinde konumlandırılmış olan ve 2019 yılının şubat ayında, İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından korunması gereken kültür varlığı olarak tescil edilen "Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğü" yerleşkesi üzerine, bölgenin tarihçesi, karakteristik yapısı ve kültürel dokusu hakkında tarihsel, kültürel ve yapısal bilgiler verilerek tasarım yönteminin belirlenmesi ve sonrasında da tarafımdan tasarlanmış olan tasarım önerisinin sunulmaktadır.

Abstract:
It is known that with the increase and development of interdisciplinary studies, the working areas of graphic designers are also expanding. Orientation design, which is one of the design areas that has emerged with these common working principles, whose importance has increased in our country in recent years; Although it was a field that was previously a subject undertaken by city planners or architects, in recent years it has become an area where graphic designers play a more active and important role. As a result of the graphic design culture, which has a long history, has gained a place in the orientation design, it has been observed that individuals can both save time and increase their interest in the place they are in.
The thesis titled Information Design as a Graphic Design Element in Historic City Centers and a Project Proposal, examines the design of orientation and marking under the umbrella of information design, which is one of the multidisciplinary design fields, and discusses the use of graphic design elements and the functional advantages in three main sections.
In the first part of the review, definitions and explanations on information, information and information design are given. In this research, which is prepared on one of the research areas that can be considered young in our country, such as information design, the method is to provide information communication from general to specific. The topics and examples discussed are mentioned at the level of necessity in order to reach the desired result of the subject. In the classifications made in the content, "functionality", "clarity" and technical details, which are the sine qua non of the routing design, were taken into account, taking into account the graphic elements and the comments and suggestions of the designers who have had a say on the subject in recent years.
In the second part, it is aimed to emphasize the necessity of this field of expertise, which can be considered new in our country, by considering the issue of routing and marking design, the way it has traveled from past to present, its function in our daily life and its vital dimension.
In the third and last section, which includes information about historical city centers; "Dokuz Eylül University Rectorate" campus, located in Konak, the central district of İzmir province, which was selected for the thesis project, located in one of the historical city centers and registered as a cultural property to be protected by İzmir No. 1 Cultural Heritage Preservation Regional Board in February 2019. Then, by giving historical, cultural and structural information about the history, characteristic structure and cultural texture of the region, the design method is determined and then the design proposal designed by me is presented.