Kur'an'da psikolojik gerilim ve yönetimi
The psychological tension in Qur'an and its management
Yazar: MUSTAFA ERHAN GÖZDEN
Danışman: DOÇ. DR. NUR AHMET KURBAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Dini başa çıkma = Religious coping ; Gerilim = Tension ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Stres = Stress ; Stres yönetimi = Stress management ; İslamiyet = Islam

Özet:
İnsanın ruhsal dengesinin kurulması ve bunun korunması Kur'an'ın ana hedeflerinden birisidir. Bu bağlamda psikolojik gerilim olgusu Kur'an'ın sıkça değindiği temel psikoloji konularındandır. Stres olarak da bilinen psikolojik gerilim çağımızın en büyük ruhsal sorunlarındandır. Bu psişik durumun aynı zamanda huzursuzluğun ve birçok fizyolojik hastalığın kaynağı olduğu bilinmektedir. Günümüz insanı, ruhsal gerilimle başa çıkma konusunda çoğunlukla modern psikolojinin verilerinden yararlanarak farklı yöntemler geliştirmiş ve geliştirmeye devam etmektedir. Bu yüzden psikolojik gerilim ve onunla başa çıkma sürecinin Kur'an açısından ele alınması, insanın ruh sağlığına katkısı bakımından büyük önem arz etmektedir.
Çalışma beş bölümden müteşekkildir. Birinci bölüm olan girişte konunun önemi, amacı, kullanılan yöntem ve teknikler ve yararlanılan kaynaklardan bahsedilmiştir. İkinci bölümde modern psikoloji ile İslam psikolojisinin genel bir karşılaştırılması yapılmış ve psikolojik gerilim olgusunun psikoloji alanındaki kavramsal çerçevesi ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Kur'an'ın psikolojik gerilim ve iyi oluş hâlini hangi tabirlerle ifade ettiği incelenmiş ve her iki alandaki anahtar terimler tespit edilmiştir. Dördüncü bölümde psikolojik gerilim ve sürecinin farklı inanç gruplarına göre Kur'an'daki ele alınış biçimi değerlendirilmiştir. Beşinci bölüm olan sonuç ve öneriler kısmında ise çalışmanın sonucunda elde edilen bulgulara yer verilmiştir.
Bir modern psikoloji terimi olan psikolojik gerilimin Kur'ânî verilere göre incelenmesi, Kur'an'ın psikolojik yorumu araştırmalarına belirli oranda katkı sağlayacağı ümit edilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kur'an, Psikoloji, Gerilim, Stres Yönetimi, Dînî Başa Çıkma

Abstract:
Establishing the spiritual balance of human and maintaining it is one of the main objectives of Quran. In this context, the phenomenon of psychological tension is one of the basic psychology issues that Quran frequently mentions. Psychological tension, also known as stress, is one of the greatest mental problems of our age. This psychic case is also known the source of disquiet and many physiological diseases. Today, people have developed and have been developing different methods to cope with mental tension, mostly using the data of modern psychology. Therefore, the handling of psychological tension and the process of coping with it point of view of the Quran has great importance in terms of its contribution to the mental health of people. 
The study consists of five parts. In the first part, the introduction the importance of the subject, its purpose, the methods and techniques and the resources are mentioned. In the second part, a general comparison of modern psychology and Islamic psychology has been made and the conceptual framework of the psychological tension phenomenon in the field of psychology is discussed. In the third part, the definitions of Quran expressing psychological tension and well-being have been examined and key terms in both fields have been determined. In the fourth part, psychological tension and the way this process is handled in the Quran according to different belief groups are evaluated. In the fifth part, the conclusion and recommendations the findings obtained at the end of the study are included.
It is hoped that the examination of psychological tension, which is a modern psychology term, according to Quranic data, will contribute to the psychological interpretation studies of the Quran.

Key Words: Quran, Psychology, Tension, Stress Management, to Cope with Religiously