Pratisyen hekimlerin alkol sorunları olan hastalara yaklaşımlarının geliştirilmesi: randomize kontrollü eğitim çalışması
The improvement of general practioners approaches to the patients with alcohol related problems: a randomized controlled educational trial
Yazar: YILDIZ AKVARDAR
Danışman: PROF.DR. REYHAN UÇKU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Doktorlar = Physicians

Özet:
Asiri alkol tüketimi ve alkolle iliskili sorunlar tüm dünyada önemli bir halk sagligisorunudur. Bu arastirmada birinci basamak saglik hizmetlerinde çalisan pratisyen hekimlerinhastalarinda riskli alkol kullanimini saptama ve kisa müdahale yöntemi konusunda bilgi,tutum ve davranislari ve egitim programinin bu özellikler üzerine etkisi arastirilmistir.Izmir Ili Konak Saglik Grup Baskanligi'na (KSGB) bagli merkezlerde çalisan hekimler(N=226) girisim ve kontrol gruplarina 1:2 oraninda saglik ocaklari düzeyinde randomizasyonyapilarak ayrilmistir. Girisim grub unda 62, kontrol grubunda 73 pratisyen hekim çalismayakatilmistir. Girisim grubuna 1 saatlik didaktik sunum + kisa müdahale örnegi video +uygulamali egitim + yardimci materyaller (hekim egitim kitapçigi, hasta brosürleri, AlkolKullanim Bozuklugu Tarama Ölçegi (AUDIT) ve izlem formlari) ve birinci ayda pekistirmeegitimi verilmistir. Kontrol grubuna sadece didaktik sunum yapilmistir. Egitim öncesindeanket formuyla bilgi, tutum ve davranis degerlendirilmistir. Egitim sonunda ve 2.5 ay sonrasüreci degerlendirmek üzere ayni anket tekrar uygulanmistir.Pratisyen hekimlerin riskli alkol kullanimi düzeyleri, tarama ölçekleri ve biyokimyasalbelirteçler konusunda yeterli bilgiye sahip olmadiklari görülmüstür.Egitim öncesi girisim ve kontrol gruplarinin bilgi, tutum ve davranis puanlariortalamalari benzer bulunmustur. Egitimin sonundaki degerlendirmede bilgi puanlarinda artissaptanmistir, girisim ve kontrol gruplari arasinda kontrol grubu lehine anlamli farkbulunmustur. 2.5 ay sonra yapilan degerlendirmede bilgi puaninda egitim sonrasidegerlendirmeye göre düsüs olmasina karsin, egitim öncesine göre hem girisim hem kontrolgrubunda istatistiksel olarak anlamli artis saptanmistir. 2,5 ay sonra yapilandegerlendirmelerde girisim ve kontrol gruplari arasinda tutum ve davranis puanlari açisindanfarklilik saptanmamistir. Egitim programinin hekimlerin alkol kullanim sorunlarina iliskinbilgi düzeylerinde artis sagladigi görülmüstür.

Abstract:
Excessive alcohol consumption and alcohol related problems are significant publichealth problems worldwide. It is aimed to assess the primary health care working generalpractioners? knowledge, attitude and behavior related to the detection of risky alcohol use andbrief intervention and to investigate the effect of education on these aspects.General practioners working in the Konak (KGSB) region (n=226) were separated intointervention and control groups with 1:2 ratio and randomized according to the health centers.Sixty two general practioners participated in the intervention group and 73 in the controlgroup. One hour didactic lecture + a video example of brief intervention + skills training withrole playing + intervention materials (physician education booklet + patient self-helpbrochures + Alcohol Use Disorder Identification Test (AUDIT) + follow-up forms) wereprovided to intervention group. Control group had didactic lecture only. Participants answereda questionnaire related to knowledge, attitude and behavior before the implementation of theprogramme. The same questionnaire was applied at the end of the education sessions and atthe 2.5 month follow-up.General practioners did not have enough knowledge concerning the risky alcohol uselevels, screening tests and biochemical markers.Pre-intervention knowledge, attitude and behavior scores were similar betweengroups. A significant increase was observed in knowledge post-intervention scores inadvantage of control group. In spite of the decrease in knowledge scores at the 2.5 monthfollow-up, a significant increase related to pre-intervention scores was established. Nosignificant difference was observed in attitude and behavior scores.Some improvement in knowledge had been provided by the education programme.