Parkinson hastalığı'nda sosyal kognisyonun dopaminerjik uyarımla ilişkisi
The relationship between social cognition and dopaminergic stimulation in parkinson's disease
Yazar: GÖZDE AKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. BAŞAR BİLGİÇ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Dopamin = Dopamine ; Nöropsikoloji = Neuropsychology ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Sosyal biliş = Social cognition ; Zihin kuramı = Theory of mind

Özet:
Akkaya, Gözde. (2019). Parkinson Hastalığı'nda Sosyal Kognisyonun Dopaminerjik Uyarım ile İlişkisi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sinirbilim ABD. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul. 
Amaç: Bu çalışmada Parkinson Hastaları'nda sosyal kognisyon yetisinin dopaminerjik uyarım ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya son 5 yıldır takibi yapılan, oral levodopa kullanan11, LCIG ile tedavisi yapılan 10 İdiyopatik Parkinson tanılı hasta alınmıştır.. Nevroz ve psikoz, otizm spektrum bozuklukları, demans veya başka bir nörolojik hastalık tanısı almış olmak ile okur-yazar olmamak dışlama kriterlerini oluşturmuştur. Uygulama iki aşamalı olarak gerçekleştirilmiştir. İlk uygulamada hastalar açık durumda alınmış ve ACE-R, Stroop Testi, Benton Çizgi Yönü Testi, Benton Yüz Tanıma Testi'nden oluşan nöropsikolojik test bataryası ile Gözlerden Zihin Okuma ve Pot Kırmayı Fark Etme (Faux-Pas) sosyal kognisyon test bataryası uygulanmıştır. İkinci uygulamada hastalar kapalı durumda alınmış ve R-MET ile Faux-Pas testleri uygulanmıştır. İkinci uygulamadan sonra hastalara oral levodopa içeren ilaçları veya intestinal l-dopa verilmiş ve hastalar açık duruma geçene dek rahat bir ortamda dinlenmeleri sağlanmıştır. 
Bulgular: İki grup arasında nöropsikolojik test skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır. İki grubun R-MET test skorlarında hastaların açık ve kapalı durumları arasında istatistiksel düzeyde anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür; ancak hastaların gerek açık gerekse de kapalı durumda R-MET skorları, Türkiye normlarının 2 standart sapma altında altında kalmıştır. Faux-Pas test skorlarında hastaların açık durumu performanslarının kapalı durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha iyi olduğu saptanmıştır. Oral levodopa alan ve LCIG tedavisi gören hasta grupları arasında R-MET ve Faux-Pas sosyal kognisyon test skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Faux-Pas testinde levodopa alan grup ve LCIG grubu puanları arasında istatistiksel düzeyde anlamlı farklılık saptanmamıştır. Levodopa alan grup ve sağlıklı kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık olduğu görülmüştür. LCIG grubu ve sağlıklı kontrol grubu arasında da istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık olduğu görülmüştür. Sağlıklı kontrol grubunun puanı hem oral levodopa alan gruptan hem de LCIG grubundan anlamlı düzeyde yüksektir. 
Sonuç: Dopaminerjik uyarımın hastaların afektif ZK yetilerinde herhangi bir olumlu etki göstermediği, ancak hastaların kognitif ZK yetileri üzerinde olumlu etki gösterdiği görülmüştür.


Anahtar Kelimeler :  Parkinson Hastalığı, Sosyal Kognisyon, Zihin Kuramı, Dopamin, Nöropsikoloji

Abstract:
Akkaya, Gözde. (2019). The Relationship Between Social Cognition and Dopaminergic Stimulation in Parkinson's Disease. İstanbul University, Institute of Health Science, Neuroscience. Master's Thesis. İstanbul.  
Objective:  The aim of this study was to determine the relationship between social cognition and dopaminergic stimulation in Parkinson's patients.
Methods: Ten patients with İdiopathic Parkinson's disease who were followed up for the last 5 years, using oral levodopa 11 and treathed with LCIG were included in the study. The diagnoses of neurosis and psychosis, autism spectrum disorders, dementia or other neurological diseases and illiteracy were the exclusion criteria. The tests were carried out in two stages. In the first stage, the patients were taken on mode and the neuropsychological test battery consisting of ACE-R, Stroop Test, Benton Line Direction Test, Benton Face Recogniton Test with the social cognition tests  amed Faux-Pas and R-MET were applied.  In the second stage, patiens were taken on off mode and Faux-Pas and R-MET tests were performed. After that, patients were given oral levodopa medications or LCIG, and they allowed to rest in a comfortable enviroment until they turned on mode.
Results: There were no statistically significant difference between the two groups in terms of neuropsychological test scores. There were no statistically significant difference between the on mode and the off mode of patients in the R-MET test scores of the two groups; but it should be on and off modes of patiens in R-MET, Turkey remained below the norm of 2 standard deviations below.In the Faux-Pas Test Scores,it was found that the on mode performance of the patients was statistically better than the off mode. There was no statistically significant difference between the groups receiving oral levodopa or and LCIG treatment in terms of R-MET and Faux-Pas social cognition test scores. In the Faux-Pas test, there was no significant difference between levodopa group and LCIG group scores.  There was a statistically significant difference between levodopa group and healty control group. There was a statistically significant difference between LCIG and healty control group. The score of healty control group was  significantly higher than that of the oral levodopa group and LCIG group.
Conclusion: Dopaminergic stimulation did not shown any positive effect on affective TOM ability of patients bu it had a positive effect on cognitive TOM ability..


Key Words: Parkinson's Disease, Social Cognition, Theory of Mind, Dopamine, Neuropsychology