Prenatal dönemde farklı dozlarda uygulanan diklofenak sodyumun merkezi sinir sistemi gelişimi üzerine toksik etkisinin araştırılması
The toxic effects of different doses of diclofenac sodium on the development of the central nervous system exposed during prenatal period
Yazar: EBRU ELİBOL
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN KAPLAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Diklofenak sodyum = Diclofenac sodium ; Hipokampus = Hippocampus ; Merkez sinir sistemi = Central nervous system ; Prenatal teşhis = Prenatal diagnosis ; Stereoloji = Stereology ; Sıçanlar = Rats ; Toksisite = Toxicity

Özet:
Amaç: Bu çalışmada sıçanlarda farklı gebelik dönemlerinde farklı dozlarda uygulanan diklofenak sodyum'un hipokampus üzerine olası etkilerinin stereolojik ve histopatolojik yöntemlerle tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışmamızda 84 adet Wistar albino cinsi erkek yavru sıçan kullanıldı. Denekler pür kontrol (D), serum fizyolojik (E), düşük doz (3,9 mg/kg), orta doz (9 mg/kg) ve yüksek doz (18 mg/kg) olmak üzere 5 ana gruba ayrıldı. Daha sonra ilaç uygulama dönemlerine göre gruplar kendi içinde 4 alt gruba ayrıldı. Postnatal 7. günde tüm hayvanlar yüksek doz anestezi altında ötenazi edildi. Alınan beyin doku örnekleri histolojik ve stereolojik açıdan değerlendirildi. 
Bulgular: Diklofenak sodyum uygulanan gruplardaki deneklere ait hipokampus örneklerindeki CA1, CA2, CA3 bölgelerinin ortalama nöron sayıları ve hipokampustaki toplam nöron sayılarında, pür kontrol ve serum fizyolojik grubuna oranla anlamlı oranda azalma olduğu gözlendi. İlaç uygulanan gruplar ışık mikroskobik düzeyde incelendiğinde normal histolojik yapıdaki nöronların sayılarında önemli ölçüde azalma olduğu gözlenmiştir. Yüksek doz ilaç uygulanan grup diğer gruplarla kıyaslandığında nekroza giden nöronların daha fazla olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Diklofenak sodyum kullanımının CA1, CA2, CA3 bölgelerinin tümünde ve hipokampustaki toplam nöron sayılarında azalmaya neden olduğu stereolojik teknikler kullanılarak gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Diklofenak sodyum; hipokampus; rat; stereoloji.

Abstract:
Aim: In the present study, it was aimed to examine the toxic effects of exposed to different doses of diclofenac sodium on the rat hippocampus by stereological and histopathological methods.
Material and Method: For this aim, 84 male offspring Wistar albino rats were used. The subjects were divided into 5 main groups. These are pure control (D), saline (E), low dose (3.9 mg/kg), medium dose (9 mg/kg) and high dose (18 mg/kg). Afterwards, main groups were divided into 4 subgroups according to drug administration period. On the  7th day of postnatal life, all animals were euthanized with an overdose of anesthetic. Then, the brain tissue samples were analyzed by histological and stereological techniques.
Results: In the diclofenac sodium administered groups were observed a significant decrease in terms of the average neuron number in the CA1, CA2 and CA3 regions and whole hipocampus compared to pure control and saline groups. Light microscopic investigation of the drug administered groups are indicated that significant decreasing in the number of healthy neurons. Additionally; in the high dose group, it was identified more necrotic neurons compared to the other groups.
Conclusion: In this study it was shown by means of stereological techniques that using of diclofenac sodium caused to decrease in the number of the neurons in the CA1, CA2, and CA3 regions and whole hippocampus.
Keywords: Diclofenac sodium; hippocampus; rats; stereology.