Tüketici uyuşmazlıklarının arabuluculuk yoluyla çözülmesi
Resolution of consumer disputes through mediation
Yazar: KEZİBAN GÖK KERKÜT
Danışman: DR. MESUT ERTANHAN
Antalya Bilim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Arabuluculuk, taraflar arasındaki hukuki ilişkiden kaynaklanan uyuşmazlıklarda tercih edilen alternatif uyuşmazlık çözüm yollarından biridir. Bunun en önemli sebebi arabuluculuk yöntemi ile uyuşmazlıkların devlet mahkemelerine nazaran daha hızlı, daha az masrafla ve etkin bir şekilde çözülmesidir. Arabuluculuk, bağımsız ve tarafsız üçüncü bir kişinin tarafların güvenli ve rahat bir ortamda bir araya gelerek uyuşmazlığa kendilerinin çözüm bulmasına yardımcı olduğu gizlilik ve kural olarak gönüllülük esasına dayalı dostane bir çözüm yoludur. 
Türk Hukuk Sisteminde 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile yasal olarak düzenlenen arabuluculuk esas itibariyle ihtiyari bir süreçtir. Ancak 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 3. maddesi ile iş hukuku uyuşmazlıklarında, daha sonra 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na eklenen 5/A maddesi ile ticari uyuşmazlıklarda, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'una eklenen 73/A maddesi ile tüketici uyuşmazlıklarında arabuluculuk dava şartı olarak düzenlenmiştir. Tüketici hukukunda yapılan bu düzenleme ile tüketici mahkemelerinin görev alanına giren ve Kanunda sayılan istisnalar dışında uyuşmazlıkların çözümünde taraflara tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurma zorunluluğu getirilmiştir. Ayrıca 7445 Sayılı Kanun ile 1 Eylül 2023 tarihi itibariyle kiralanan taşınmazların 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler hariç olmak üzere, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklar, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunundan kaynaklanan uyuşmazlıklar ve komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklar da dava şartı arabuluculuk kapsamına alınmıştır. 
Çalışmamızda taraflardan birinin teknik ve hukuki bilgi ayrıca ekonomik olarak zayıf konumda olan tüketicinin oluşturduğu uyuşmazlıkların hem ihtiyari hem de dava şartı arabuluculuk yoluyla çözülmesini ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun' da düzenlenen dava şartı olarak arabuluculuğun kapsamı, istisnaları ve özel kanuni düzenlemeleri açıklamaya çalışacağız.

Abstract:
Mediation is one of the referred alternative dispute resolution methods for the disputes arising from the legal relationship between the parties. The most important reason is the resolution of the disputes in a faster, with less cost and in a more effective way compared to the state courts. Mediation is an amicable method based on voluntariness and confidentiality in which an impartial and independent third person assists the parties come together to find out a resolution to their disputes in a secure and comfortable place.
In Turkish Legal System, mediation, legally regulated in Law on Mediation in Legal Disputes numbered 6325 is mainly a voluntary process. However, it was later regulated as a case condition in Labor Law disputes by Article 3 of the Code of Labor Courts No. 7036, and then in commercial disputes by Article 5/A added to the Turkish Commercial Code No. 6102 and finally in consumer disputes by Article 73/A added to on the Consumer Protection Code No.6502. With this regulation in Consumer Law, it was accepted that the parties have to apply to mediation before filling a lawsuit before consumer courts for the disputes which fall within the remit of consumer courts apart from the exceptional cases regulated in Consumer Law. Furthermore, rental disputes except for the provisions regarding eviction by execution without judgement by the Code of Enforcement and Bankruptcy Law No. 2004, disputes on elimination of joint ownership and the disputes regulated by Law of Property Ownership No. 634 and also disputes arising from the right of neighbours have been included in the scope of the mandatory mediation by the Code No. 7445 since the date 1st September 2023. 
In our study, the resolution of the disputes one of the parties of which is the consumer who is the weak side in terms of technical and juridical knowledge and economical status through mediation, the scope of the mediation and the exceptions of the mandotary mediation in consumer disputes and also special legal regulations in the Consumer Protection Law will be analyzed.