Soğuk Savaş sonrası dönemde NATO'nun nükleer silah politikasının uluslararası güvenliğe etkileri ve Türkiye
The Impacts of NATO's post-Cold War nuclear policy on international security and Turkey
Yazar: ŞAFAK OĞUZ
Danışman: DOÇ. DR. BİLAL KARABULUT
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Güvenlik politikaları = Security policies ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Nükleer silahlar = Nuclear weapons ; Soğuk Savaş sonrası = After the Cold War ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası güvenlik = International security

Özet:
Bu çalışmada Soğuk Savaş sonrası dönemde NATO'nun nükleer silah politikasının uluslararası güvenliğe etkisi ve Türkiye'nin bu süreçteki rolü incelenmiştir. Soğuk Savaş sonrası dönemde Soğuk Savaş dönemine kıyasla NATO'nun güvenlik politikalarında nükleer silahların rolünün daha da azaldığı ve askeri önemini neredeyse tamamen yitirdiği tezi savunulmaktadır. Ancak Rusya Federasyonu ile NATO'nun BMD çalışması konusunda bir süredir devam eden tartışma ile son dönemde Ukrayna'ya yönelik krizin nükleer silahlara bakış açısını değiştireceği ve nükleer silahların NATO'nun güvenlik politikalarında daha önemli bir rol oynacağı değerlendirilmiştir.
Çalışmanın ilk bölümünde nükleer silahlara ilişkin teorik çerçeve ortaya konmuştur. Bu bölümde uluslararası ilişkiler teorilerinin nükleer silahlara bakışı ve bu kapsamda ülkelerin neden nükleer silah elde etmeye çalıştıkları konusu ele alınmıştır. Ayrıca caydırıcılık olgusu ile nükleer silahların yayılımı sorunu teorik açıdan değerlendirilmiştir.
Çalışmanın ikinci bölümünde, Soğuk Savaş dönemi boyunca NATO'nun nükleer silah politikası ve bunun uluslararası güvenliğe etkileri ele alınmıştır. Bu süreçte özellikle topyekün mukabele ve esnek mukabele stratejileri önemli yer tutmuştur. Birbirleri ile ilişkilerinden dolayı ABD'nin ve NATO'nun nükleer silah politikası beraber ele alınmıştır. Bu süreçte ABD ve Avrupalı devletlerin NATO'nun nükleer silah politikası konusundaki fikir ayrılıkları öne çıkmıştır. 
Çalışmanın son bölümünde ise NATO'nun Soğuk Savaş sonrası dönemdeki nükleer silah politikası ve uluslararası güvenliğe etkisi irdelenmiştir. Bu kapsamda taktik nükleer silahlar ve kitle imha silahlarının yayılımı konusuna ağırlık verilmiştir. Son dönemde NATO'nun nükleer silah politikaları konusunda en çok dikkat çeken konusu olan Füze Savunma Sistemi ayrı bir başlık altında analiz edilmiştir. Son olarak ise bu süreçte Türkiye'nin rolü ve NATO'nun nükleer silah politikalarından nasıl etkilendiği değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study, the impact of NATO's post-Cold War nuclear policy on international security, and the role of Turkey in this context, has been analysed. The main thesis of this study is that the role of nuclear weapons in NATO's security policy has  diminished compared to the Cold War era, and has lost its military value almost completely. Hovewer, the struggle between the Russian Federation and NATO on BMD and the recent Ukranian crisis are expected to change the understanding of nuclear weapons and nuclear weapons will play a more important role in NATO's security policies. 
The first part of the study discusses the theoretical framework of nuclear weapons. How international theories consider nuclear weapons, and why countries try to acquire nuclear weapons, are also discussed. Additionally, deterrence and non-proliferation theories are analysed theoritically. 
The second chapter discusses NATO's nuclear weapons policy during the Cold War and its impact on international security. Massive response and flexible response strategies are discussed mainly in this context. US and NATO nuclear weapons policies are analysed together because of their interrelation. The difference of approach between the US and its European allies became one of the main problems during this process. 
The last chapter discusses NATO's post-Cold War nuclear policy and its impact on international security. Tactical nuclear weapons and WMD proliferation became the center of the topic. BMD, which is one of the most important topic related to  nuclear weapons in the post-Cold War, is analysed in a different chapter. Finally, the role of Turkey in this process and how it was affected by NATO's nuclear policy are reviewed.