Bozcaada'da yaşayan amfibi ve reptil türlerinin habitat ve çevresel değişimlere göre dağılış haritalarının oluşturulması
Mapping of amphibian and reptile species living in Bozcaada according to habitat and environmental changes
Yazar: CEREN NUR ÖZGÜL
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM GÜL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology
Dizin: Amphibia = Amphibia ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Dağılım = Distributions ; Haritalama = Mapping ; Reptilia = Reptilia ; Çanakkale-Bozcaada = Çanakkale-Bozcaada

Özet:
Türlerin coğrafi dağılışları ve dağılışlarına etken durumların iyi bilinmesi türlerin gelecekteki varlıklarını sürdürebilmeleri için önemli, güncel ve başarılı bir yoldur. Bunun yanı sıra habitat tercihlerinin bilinmesi de biyolojik çeşitlilik ve biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliği için oldukça önemlidir.
Bozcaada, habitat çeşitliliği, jeolojik, vejetasyon ve topografik özellikler bakımından heterojen bir alandır. Aynı zamanda kapalı bir ekosisteme sahip olmasıyla biyolojik çeşitlilik bakımından oldukça önemlidir. Bozcaada'da önceki çalışmalarda toplam 14 amfibi ve reptil türü tespit edilmiş olup bu çalışmada Bozcaada'da 2 amfibi (Lissotriton schmidtleri, Bufotes sitibundus) ve 10 reptil türünün (Mauremys rivulata, Testudo graeca, Hemidactylus turcicus, Mediodactylus kotschyi, Ophisops elegans, Ablepharus kitaibelii, Dolichophis caspius, Malpolon insignitus, Natrix natrix, Xerotyphlops vermicularis) dağılışı ortaya koyulmuştur. Kapalı bir ekosisteme ve farklı habitat çeşitliliğine sahip olan Bozcaada'daki amfibi ve reptil türlerinin belirlenen 7 farklı habitat tipine (tarım alanı, çalılık alan, yerleşim bölgeleri, taşlık-tepelik alan, sulak alan, kumul alan, ağaçlık alan) göre ArcGIS 10.8 paket programı kullanılarak dağılış haritaları oluşturulmuştur.
Sonuç olarak, önceki çalışmalar ve güncel arazi çalışmaları ile Bozcaada'daki amfibi ve reptil türlerinin habitat, sıcaklık, yükselti ve eğim gibi çevresel değişkenlere göre dağılış ve yoğunluk haritaları oluşturulmuş, on yıl önce ve günümüzdeki durumları karşılaştırılmıştır. Önceki çalışmalar ile karşılaştırma yapıldığında amfibi ve reptil türlerinin Bozcaada'daki dağılışının sınırlandığı ve türlerin özellikle adanın yüksek bölgelerinde yaşamayı tercih ettiği belirlenmiştir. Artan sıcaklıklar ve iklim değişikliğinin etkisi ile Bozcaada'daki geçici/mevsimsel akarsuların erken kuruması özellikle adadaki sucul amfibi ve reptil türleri için tehdit oluşturmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Amphibia, Reptilia, Bozcaada, Dağılış, CBS, Haritalama

Abstract:
Knowing the geographical distribution of species and the factors of their distribution is an important, current and successful way for species to maintain their future existence. In addition, knowing habitat preferences is also very important for biodiversity and biodiversity sustainability. Tenedos is a heterogeneous area in terms of habitat diversity, geological, vegetation and topographic features. At the same time, it is very important for biodiversity because it has an isolated ecosystem.
A total of 14 amphibia and reptilia species in the previously studies were identified in Tenedos, and the distribution of 2 amphibian (Lissotriton schmidtleri, Bufotes sitibundus) and 10 reptile (Mauremys rivulata, Testudo graeca, Hemidactylus turcicus, Mediodactylus kotschyi, Ophisops elegans, Ablepharus kitaibelii, Dolichophis caspius, Malpolon insignitus, Natrix natrix, Xerotyphlops vermicularis) species in Tenedos was revealed in this study. Distribution maps of amphibia and reptile species in Bozcaada, which has an isolated ecosystem and different habitat diversity, were created using the ArcGIS 10.8 package program according to the 7 different habitat types (agricultural habitat, shrubby area, residential areas, stony-hilly area, wetland habitat, dune habitat, woodland habitat) determined.
As a result, the distribution and density maps of amphibian and reptile species in Tenedos according to environmental variables such as habitat, temperature, elevation and slope were created with previous studies and current field studies, and their status ten years ago and today were compared. When compared with previous studies, it was determined that the distribution of herpetofauna in Tenedos is limited and that the species prefers to live especially in the high regions of the island. When compared with previous studies, it was determined that the distribution of amphibia and reptile species in Tenedos is limited and that the species prefers to live especially in the high regions of the island.

Keywords: Amphibia, Reptilia, Tenedos, Distribution, GIS, Mapping