Türkiye'de merkez sağın siyasal dönüşümü: Siyasi partiler üzerinden karşılaştırmalı bir analiz
The political transformation of the center-right in Turkey: A comparative analysis based on political parties
Yazar: SERPİL SEDA ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ SUNAY ; PROF. DR. ADEM ÇAYLAK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Türkiye'de Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), 14 Mayıs 1950 seçimleri ile iktidarı Demokrat Parti'ye (DP) devretmiş, o tarihten sonra da Türk siyasetinde, kendisini merkez sağ olarak tanımlayan siyasi hareketler ya tek başına iktidar ya da iktidar ortağı olmuştur. Bu tez çalışmasında, "Türkiye'de merkez sağ siyaset, sosyal destek tabanları, ekonomi politikaları, yaşam tarzı bölünmeleri, rejimle ilişkileri, millî güvenlik ve dış politika kapsamında nasıl bir dönüşüm geçirmiştir?"sorusunun cevabı aranmaktadır. Bu kapsamda, Türk siyasi hayatında farklı dönemlerde iktidara gelmiş ve kendisini merkez sağ olarak tanımlamış dört siyasi parti, Demokrat Parti (DP), Adalet Partisi (AP), Anavatan Partisi (ANAP), Doğru Yol Partisi (DYP); sosyal destek tabanları, ekonomi politikaları, yaşam tarzına ilişkin bölünmeler, rejimle ilişkileri, millî güvenlik ve dış politika parametreleri (SEYR-MGD) üzerinden incelenmektedir. Türkiye'de hak ve özgürlükler, millî ve manevi değerler ve kalkınma olmak üzere üç temel sütun üzerinde inşa edilmiş olan merkez sağ partileri bu beş parametre üzerinden inceleyen, demokrasiye geçiş süreçlerindeki rollerini ve siyaset teorilerini bütüncül bir yaklaşımla ele alan az sayıda araştırma yapılmıştır. Bu tez çalışması ile literatürdeki bu boşluğun doldurularak, alan yazınına katkı sağlaması amaçlanmaktadır. Böylece, 1946-2002 yılları arasında, Türk siyasal hayatında merkez sağın, toplumsal ve düşünsel kaynakları, diğer siyasi düşünce ya da hareketlerden farklılıkları ortaya konulmakta, demokrasiye geçiş süreçlerinin çözümlenmesi yapılmakta ve merkez sağın dönüşümü irdelenmektedir. Bunlar araştırılırken, literatür ve doküman incelemesiyle toplanan veriler, nitel tarihsel-karşılaştırmalı araştırma yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir.

Abstract:
The Republican People's Party (CHP), which established governments after the declaration of the Republic in Turkey, handed over power to the Democrat Party (DP) with the elections of May 14, 1950. Since then, political movements that defined themselves as center-right in Turkish politics formed governments either by themselves or in coalition with other political parties.  This dissertation seeks to answer the following question: "How has center-right politics in Turkey transformed within the scope of social support bases, economic policies, lifestyle divisions, relations with the regime, national security and foreign policy?" To this end, the Democrat Party (DP), the Justice Party (JP), the Motherland Party (MP), the True Path Party (TPP), four political parties that defined themselves as center-right and came to power at different periods in Turkey are examined by focusing on four parameters: the social support bases, economic policies, lifestyle divisions, relations with the regime, national security and foreign policy.  The Turkish center-right parties, which have been built on the pillars of rights and freedoms, national and spiritual values and development, have been the subject of very studies with a holistic approach using these five parameters, and addressing their role in the transition to democracy processes and their political theory. This dissertation aims to contribute to the literature by filling this gap. Thus, the social and intellectual resources of the center-right in Turkish politics, its differences from other political movements, its role in the transition to democracy processes and its transformation are examined from 1946 to 2002. The research utilizes qualitative historical-comparative research methodology to analyze data collected through literature and document reviews.