Nevşehir bölgesindeki bağların mineral beslenme durumunun yaprak örnekleri ile belirlenmesi
Determination of mineral nutrition status of vineyards in Nevşehir region by leaf samples
Yazar: NASİBE ŞENAY BAĞCI
Danışman: PROF. DR. SEMA KARANLIK
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Nevşehir bölgesinde bulunan bağ alanlarında 53 ayrı yerden alınan asma yaprağı
örneğinde makro-mikro besin elementi analizleri yapılarak bu yörede bağcılık yapan
çiftçilere uygun gübre seçimi yaptırılması ve besin elementleri seviyelerine göre gereken
miktarda gübreleme yapılması konularında yardımcı olmak amaçlanmıştır.
53 ayrı noktadan meyve olgunlaşma döneminde alınan yaprak örnekleri bağ
alanında zikzaklar çizerek salkımlara yakın yerlerden yaprak sapları da olacak şekilde 75
adet olarak alınmıştır.
Nevşehir yöresinde üzüm bağlarında gübreleme genellikle geleneksel yöntemlere
bağlı olarak yapılmaktadır. Bazı alanlarda besin elementi noksanlık semptomları
görülürken bazı alanlarda ise toksisite semptomları gözlenmektedir.
Nevşehir bölgesindeki bağlardan alınan 53 yaprak örneklerinin azot (N), fosfor (P),
potasyum (K), magnezyum (Mg), kalsiyum (Ca), bor (B), çinko (Zn), demir (Fe), mangan
(Mn), bakır (Cu) konsantrasyonları sırasıyla; % 2.11- 2.87, % 0.2- 0.71, % 1.09- 2.49, %
0.30- 0.40, % 2.54- 3.88, 33-78 mg/kg, 32-64 mg/kg, 83-278 mg/kg, 13-185 mg/kg, 6-16
mg/kg olarak bulunmuştur.
Alınan 53 adet asma yaprağı örneğinde yapılan analiz sonuçlarına göre makro besin
elementlerinden azotun (N) 43 örnekte fazla, 10 örnekte yeterli düzeyde olduğu
saptanmıştır. Bunun yanı sıra fosforun (P) 13 örnekte fazla, 21 örnekte yeterli ve 19
örnekte noksan olduğu görülmüştür. Potasyumun (K) ise 37 örnekte fazla, 3 örnekte
yeterli, 13 örnekte ise noksan olduğu ortaya konmuştur.
Yapılan analiz sonuçlarına göre magnezyumun (Mg) bütün yaprak örneklerinde
yeterli düzeyde olduğu saptanırken kalsiyumun (Ca) bütün örneklerde yüksek düzeyde
bulunduğu görülmüştür.
Yaprak örneklerinde mikro elementlerden bor (B) 2 örnekte fazla, 51 örnekte yeterli
olarak bulunurken, çinko (Zn) ve bakırın (Cu) tüm örneklerde yeterli düzeyde olduğu
saptanmıştır. Yaprak örneklerindeki analiz sonuçlarına göre demirin (Fe) 8 örnekte fazla,
45 örnekte ise yeterli düzeyde olduğu ortaya konmuştur. Manganın (Mn) 42 örnekte
yeterli, 11 örnekte noksan düzeyde olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Nevşehir, bağ, besin elementi, üzüm, yaprak analizi

Abstract:
The study aimed to assist local farmers in the Nevşehir region in selecting
appropriate fertilizers and determining the required fertilizer amounts based on nutrient
element levels by analyzing macro- and micronutrient elements in vine leaf samples
collected from 53 different vineyard locations.
Leaf samples were collected during the fruit maturation period from 53 different
locations within the vineyards by following a zigzag pattern and sampling near grape
clusters. A total of 75 leaf samples, including petioles, were taken. Fertilization in the
vineyards of Nevşehir is predominantly carried out using traditional methods. While some
areas exhibit symptoms of nutrient deficiencies, others show signs of nutrient toxicities.
The concentrations of nutrients in the 53 leaf samples collected from vineyards in
the Nevşehir region were found to be as follows: nitrogen (N) ranged between 2.11%-
2.87%, phosphorus (P) between 0.20%-0.71%, potassium (K) between 1.09%-2.49%,
magnesium (Mg) between 0.30%-0.40%, calcium (Ca) between 2.54%-3.88%, boron (B)
between 33-78 mg kg⁻¹, zinc (Zn) between 32-64 mg kg⁻¹, iron (Fe) between 83-278 mg
kg⁻¹, manganese (Mn) between 13-185 mg kg⁻¹, and copper (Cu) between 6-16 mg kg⁻¹.
Based on the analysis results of the 53 vine leaf samples, it was determined that
nitrogen (N) levels were excessive in 43 samples and sufficient in 10 samples. Phosphorus
(P) was found to be excessive in 13 samples, sufficient in 21 samples, and deficient in 19
samples. Potassium (K) levels were excessive in 37 samples, sufficient in 3 samples, and
deficient in 13 samples.
Magnesium (Mg) levels were sufficient in all leaf samples, while calcium (Ca) was
found to be at high levels in all samples. Among the micronutrients, boron (B) was
excessive in 2 samples and sufficient in 51 samples, while zinc (Zn) and copper (Cu) were
sufficient in all samples. Iron (Fe) levels were excessive in 8 samples and sufficient in 45
samples, whereas manganese (Mn) was sufficient in 42 samples and deficient in 11
samples.

Key Words: Nevşehir, vineyard, nutrient element, grape, leaf analysis