Ronald Dworkin'in hukuk kuramı
Ronald Dworkin's law theory
Yazar: HAKAN KUBALI
Danışman: PROF. DR. ÇAĞLAR ÖZEL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Dworkin, Ronald = Dworkin, Ronald ; Hukuk kuramları = Law theories ; Pozitif hukuk = Positive law ; Pozitivizm = Positivism

Özet:
Konusu Ronald Dworkin'in hukuk kuramı olan tez çalışmasında temel sorunsal, hukukun ne olduğu ve hangi hukuk kuramının daha başarılı olduğudur.Tezin genel varsayımı, Dworkin'in hukuk kuramının hukuksal pozitivizm kuramına yönelttiği eleştirilerin bu kuramın temsilcileri tarafından yeterince karşılanamadığıdır.Tez bu varsayımı kanıtlamak için ilk bölümünde Dworkin'in hukuk kuramının açıklamasını yapmış, ikinci bölümde de hukuksal pozitivizm kuramını çeşitli temsilcilerinin kuramları ve Dwworkin'in bu kuramları eleştirisiyle, hatta pozitivist kuramcıların Dworkin'in eleştirilerine verilen yanıtları ve Dworkin'in bu yanıtlara verdiği eleştirileri her bir kuramcı açısından ayrı ayrı açıklamıştır.Her hukuk kuramı hukukun nasıl tanımlanacağına, hukukun kaynaklarına, hukuk yargılamasına, hukuk-ahlak ilişkisine, hukuksal akıl yürütme faaliyetine, hukuksal boşluk kavramına ve yargıcın takdir yetkisine ilişkin temel argümanlar getirir. Liberal hukuk kuramları ana hatlarıyla doğal hukuk kuramları ve pozitivist hukuk kuramları olarak ikiye ayrılabilir.Hukuksal pozitivizm, çağdaş liberal toplumların egemen hukuk kuramıdır. Bu kurama göre hukuk tanımlanabilecek bir toplumsal gerçekliktir. Hukuk ve ahlak birbiriyle derin bir ayrılık gösteren ayrı disiplinlerdir. Pozitivizme göre, hukukun kaynakları yetkili hukuksal otoritelerin kararlarıdır. Buna göre, hukuk kurallarından ibarettir. Hukuk yargılamasında hukuk kurallarında açık hüküm olmadığı durumlarda yargıcın görevi hukuksal boşluk olduğunu ilan edip, kendisini yasakoyucunun yerine koyarak hukuk yaratmaktır. Yargıç, hukuk, yaratırken herhangi bir sınırlamayla karşı karşıya değildir.Dworkin'e göre hukuk sadece tanımlanabilecek değil, aynı zamanda yorumlanacak bir kavramdır. Hukuk ve ahlak birbirinden ayrılamayan tek bir sistemdirler. Hukuk, en geniş ahlaki kategorilerdendir. Dworkin'e göre hukukun kaynakları sadece toplumsal gerçeklik değil, aynı zamanda ahlaki sorunları içeren tartışmalı normatif değerlerdir. Hukuk, hukuk kuralları yanında, siyasal ahlaki değerlendirmelerle açıklanabilecek hukuksal ilkelerden oluşur. Hukuk yargılamasında zor olaylarda yargıcın yükümlülüğü, hukukta boşluk olamayacağından anayasal kurucu hukuk ilkelerini siyasal ahlaki argümanlarla yorumlayıp, somut olaya uygun düşen hukuk ilkelerini ağırlıklarına göre uygulamaktır.Dworkin'in hukuksal pozitivizme getirdiği temel eleştiri, yargıcın hukuk yaratmasının demokratik ve hukuksal meşruiyet temellerinin olmadığıdır. Dworkin'in yorumcu yaklaşımı yargıca zor olaylarda hukukun birlik göstermesi, vereceği kararın dayandığı siyasal ahlaki değerlendirmelerle olaya uygulayacağı hukuksal ilkelerin yargılama sürecinde tartışılarak somut olaya uygulanması konusunda özelik gösteren hukuksal bir akıl yürütmede bulunması görevini vermektedir.Tezin genel sonucu, hiçbir hukuksal pozitivizmin Dworkin'in bu eleştirilerini yeterince yanıtlayamadığı ve egemen liberal hukuk kuramı hukuksal pozitivizmin hukukun üstünlüğü ilkesini karşılayamadığıdır. Buna karşılık Dworkin'in hukuk kuramı, hukuk kuralları yanında ahlaki temellere dayanması ve her durumda hukukun üstünlüğü ilkesini temel almasıyla güncelliğini korumakta ve haklılığını kanıtlamaktadır.

Abstract:
In the thesis study whose subject is the law theory of Ronald Dworkin the fundamental question is what the law is and which law theory is more successful.The general assumption of the thesis is that the criticisms directed to legal positivism theory by Dworkin have not been responded enough.To prove this assumption, the thesis explains Dworkin?s law theory in the first part, then in the second part it lays down the legal positivism theory from different perspectives of its representatives with Dworkin?s critique of these theories and the answers given for this critique by the positivists and Dworkin?s reviews of these answers for each positivists one by one.Each law theory provides basic arguments about how to define the law, the sources of the law, legal adjudication the law-morality relationship, legal reasoning, the concept of legal gap and judicial discretion. Liberal law theories can be roughly divided into two as natural law theories and positivist law theories.Legal positivism is the dominant law theory of modern liberal communities. According to this theory, the law is a definable social reality. Law and morality are two distinct disciplines which show a deep separation with each other. For positivism, the sources of the law are the decisions of the competent legal authorities. According to this view, law is composed of its rules. During the legal adjudication when there is not a clear provision, the duty of the judge is to declare that there is a legal gap and to create a law by putting himself in the lawmaker?s shoes. The judge does not face any constrictions while creating a law.According to Dworkin, the law is both a definable and an interpretative concept. The law and morality are one system which cannot be separated from each other. The law is one of the broadest moral categories. In Dworkin?s opinion, the sources of the law are not only the social reality but also controversial normative values including moral problems. The law is composed of legal principles which can be explained through political moral evaluations as well as rules of law. As there cannot be legal gap in the law, during the legal adjudication with the difficult cases, the responsibility of the judge is to interpret the founding principles of constitutional law according to political moral arguments and to apply the suitable principles of law to the concrete case with respect to their importance.The main criticism of Dworkin for legal positivism is that the judge?s creating law lacks democratic and legal legitimacy. The interpretive approach of Dworkin charges the judge with the duty of legal reasoning which is based on the principle of law?s unity in the complicated cases and in which the political moral evaluations and the legal principles applied to the case are in harmony with each other.The overall result of the thesis is that any legal positivism theories cannot answer these criticisms of Dworkin enough and the dominant liberal law theory -legal positivism- cannot fulfill the principle of the rule of law. On the other hand, Dworkin?s law theory keeps up to date and justifies itself as it is based on moral grounds as well as laws and has adopted the principle of the rule of law.