Medikal onkoloji servisinde takip edilen kanser tanılı hastaların ölüm sebepleri
Death causes of hospitalized cancer patients in medical oncology clinic
Yazar: MUHAMMET EMİN KIZILCAN
Danışman: PROF. DR. SERNAZ UZUNOĞLU
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Kanser hastaları = Cancer patients ; Komorbidite = Comorbidity ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology ; Ölüm = Death

Özet:
Kanser, bulaşıcı olmayan hastalıklar içerisinde kardiyovasküler hastalıklardan sonra en sık ölüm sebebidir. Kanser hastalarında en sık ölüm sebepleri enfeksiyonlar (dolaşım yetmezliğine sebep olan), solunum yetmezliği, karaciğer yetmezliği ve böbrek yetmezliğidir. Bu retrospektif çalışmada hastanemiz medikal onkoloji servisinde ölen hastaların ölüm nedenleri ve sağ kalıma etki eden faktörleri araştırmayı amaçladık. 1 Ocak 2016 – 30 Nisan 2019 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Medikal Onkoloji servisinde yatarak tedavi almış ve yatış sürecinde ölen hastalar retrospektif olarak değerlendirilmiş ve 201 hastaya ait demografik veriler, komorbiditeler, primer tümör sahaları ve metastaz yerleri, kemoterapi verilip verilmediği, yatış ve ölüm tarihleri, yatış nedenleri, yatış süreleri, yatış ve ölüm anındaki laboratuar verileri incelenmiştir.
Çalışmaya alınan hastalarda en sık primer tümör sahaları 64 (%31,8) hastada gastrointestinal sistem, 56 (%27,8) hastada toraks, 33 (%16,4) hastada genitoüriner sistem, 17 (%8,5) hastada memedir. Hastaların 96'sında (%47,8) karaciğer, 76'sında (%37,8) kemik, 48'inde (%23,9) akciğer, 20'sinde (%10,0) beyin metastazı saptanmıştır. Yatarak tedavi gören hastalarımızın kanserlerine en sık eşlik eden komorbiditelerin hipertansiyon ve diabetes mellitus olduğu tespitedilmiştir. Yatarak tedavi gören ve yatışları ölüm ile sonuçlanan hastalarımızın 44'ü (%21,9) hiç kemoterapi alamamışken 105'i (%52,2) yalnızca bir veya iki seri kemoterapi alabilmiştir. Çalışmaya aldığımız hastaların 151'i (%75,1) palyatif bakım ihtiyacı nedeniyle yatırılmış, 50'si (%24,9) başta enfeksiyonlar olmak üzere diğer sebeplerle yatırılmıştır. Hastaların yatış sürelerinin ortalaması 14 gün olup terminal dönem kanser hastaları ve kanser tedavisi devam eden hastalar arasında yatış süreleri açısından anlamlı farklılık yoktur. Hastaların giriş ve ölümanındaki laboratuar değerleri karşılaştırılmış; lökosit, nötrofil, nötrofil/lenfosit oranı, INR, LDH ve CRP değerlerinde artış; lenfosit ve trombosit sayılarında azalma olduğu tespit edilmiştir. Çalışmaya alınan hastalarda en sık görülen ölüm sebepleri sırasıyla 37 (%18,5) hastada enfeksiyon, 23 (%11,5) hastada karaciğer yetmezliği, 12 (%6,0) hastada çoklu organ yetmezliği, 15 (%7,5) hastada böbrek yetmezliği, 13 (%6,5) hastada kanser progresyonudur. 79 (%39,5) hastanın ölüm sebebi saptanamamıştır.
Sonuç olarak medikal onkoloji servisinde ölen hastalarda en sık saptadığımız ölüm sebepleri sırasıyla enfeksiyonlar, karaciğer yetmezliği, çoklu organ yetmezliği, böbrek yetmezliği ve kanser progresyonudur. Çalışmamızın retrospektif olması ve hasta sayısının az olması, hastaların kayıtlarındaki aksaklıklar nedeniyle verilerimiz yetersizdi. Yeni tedavi ve palyatif bakım stratejilerini geliştirmek için daha fazla hasta gruplarının olduğu yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Kanser, ölüm sebepleri, kanser ile komorbiditeler

Abstract:
Cancer is the most common cause of death among the non-communicable diseases after cardiovascular diseases. Infections that lead to circulatory failure, respiratory failure, liver failure and renal failure are the most common causes of death in cancer patients. In this retrospective study we aim to research the death causes and factors that affect the survival of patients who died in Medical Oncology clinic of our hospital. 
Our study included patients who were hospitalized in medical oncology clinic of Trakya University and died during hospitalization between January 1st, 2016 – April 30th, 2019. Demographic data, comorbidities, primary tumor sites, sites of metastases, chemotherapy adminstration status, dates of hospitlization and death, duration of hospitalization, reasons of admission, laboratory findings in the moment of admition and in the moment of death were investigated in 201 patients. The most frequent primary tumor sites of patients who are included in the study were gastrointestinal system in 64 (31.8%) patients, thorax in 56 (27.8%) patients, genitourinary system in 33 (16.4%) patients, breast in 17 (8.5%) patients. Reported sites of metasteses in these patients were liver in 96 cases (47.8%), bone in 76 cases (37.8%), lungs in 48 cases (23.9%), brain in 20 cases (10.0%). Hypertension and diabetes mellitus were the most frequent comorbidities in the hospitalized patients who were included in the study. Of the patients who were admitted to our clinic and died during their hospitalization, 44 (21.9%) patients did not recieve chemotherapy whereas 105 (52.2%) patients recieved only first or second line chemotherapy. 151 (%75.1) of the patients who were included in the study were admitted to our clinic had terminal disease and were hospitalized for palliative care where as 50 (24.9%) patients were admitted for other reasons. Mean duration of hospitalization for all patients was 14 days and no significant differance between hospitalization durations of terminally ill patients and patients who were recieving cancer treatment. Compared between admission and death, leukocyte count, absolute neutropil count, neutropil/lymphocyte ratio, INR, LDH and CRP were found to be increased while platelet count and lymphocyte count were decreased. Mosr common death causes of the patients who were included in the study were infections in 37 (18.5%), liver failure in 23 (11.5%), MODS in 12 (6.0%), renal failure in 15 (7.5%), progression of cancer in 13 (6.5%) meanwhile death causes of 79 (%39.5) patients were unknown.
In conclusion, most common causes of death were infections, liver failure, MODS, renal failure and progression of cancer. Our data were insufficent since our study was retrospective and lacked enough number of patients and due to inaccuracy of available records. New studies with more patient groups are needed to develop new treatment and palliative care strategies.
Key words: Cancer, death causes, cancer and comorbidities