Domateste bakteriyel leke hastalığı (Xanthomonas euvesicatoria)'na karşı biyokontrol olanaklarının ve transkriptomik yanıtların araştırılması
Research of biocontrol possibilities and transcriptomic responses against bacterial spot disease  of tomato (Xanthomonas euvesicatoria)
Yazar: GİZEM ERYİĞİT
Danışman: PROF. DR. HATİCE ÖZAKTAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Fitopatoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bakteriyel leke hastalığı = Bacterial spot disease ; Biyokontrol = Biocontrol ; Domates = Tomato ; Probiyotik bakteriler = Probiotic bacteria

Özet:
Domateste Xanthomonas euvesicatoria'nın neden olduğu Bakteriyel Leke Hastalığı verim ve kalite kayıplarına neden olan ciddi ve yıkıcı hastalıklardan birisidir. Son yıllarda, bitkilerin hastalık yönetiminde kimyasal pestisitlere alternatif olarak biyolojik kontrol elemanlarına yönelim artmıştır. Bu çalışmada; domateste Bakteriyel Leke Hastalığına neden olan X. euvesicatoria'a karşı yararlı bakteriler kullanılarak bitki gelişimi ve biyokontrol verimliliği belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmamızda, İzmir, Aydın, Manisa illerindeki farklı lokasyonlardan alınan domates bitkilerinden, toplam 313 adet endofit ve epifit bakteri izole edilmiştir. Elde edilen bu bakterilere in vitro biyokontrol ve bitki gelişimine etki testleri uygulanmıştır. In vitro testler ile elde edilen sonuçlar tartılı derecelendirme yöntemi ile değerlendirilmiş ve 15 bakteri izolatı in vivo koşullarda X. euvesicatoria'a ve bitki gelişimine etki testleri için seçilmiştir. Biyokontrol etki testlerinde bakteriler patosisteme tohuma biopriming ve yeşil aksama püskürtme şeklinde verilmiştir. En etkili olan iki izolat, kontrole kıyasla yeşil aksam ve tohuma biopriming uygulamalarında sırasıyla hastalığı %40-45, %30-41 oranında engellemiştir. 16S rRNA primerleri kullanılarak yapılan tanımlama ve dizi analizine göre KD 91/1 ve KD 50/2 kodlu iki izolatın sırasıyla Pseudomomas putida ve Enterobacter cloacae olduğu belirlenmiştir. P. putida KD 91/1 ile tohuma biopriming yapılan bitkiler, tüm uygulamalara kıyasla en yüksek biyokütleyi göstermiştir. P. putida KD 91/1 izolatının patojen inokulasyonu sonrası domates dokularındaki popülasyonu sürgünlerde yaklaşık 7,2x104 cfu/g ve köklerde 1x105cfu/g olarak bulunmuştur. P. putida KD 91/1 ile tohumlara biopriming yapılan bitkilerde, JA/ET yolu ile ilişkili olan AOC ve ACO gen ifadelerinde bir artış olmuştur.

Abstract:
Bacterial spot on tomato caused by Xanthomonas euvesicatoria is one of the serious and destructive diseases that cause yield and quality losses. In recent years, the tendency to biological control elements has increased as an alternative to chemical pesticides in the plant disease management. In this study; it was tried to determine plant growth and biocontrol efficacy by using beneficial bacteria against X. euvesicatoria, which causes bacterial spot disease in tomato. In our study, totally 313 endophytic and epiphytic bacteria were isolated from tomato plants obtained from different locations in İzmir, Aydın and Manisa provinces. In vitro biocontrol and plant growth efficacy tests were performed with these bacteria. The results obtained with the in vitro tests were evaluated by the "weighted-rankit" method and 15 bacterial isolates were selected for the effects on X. euvesicatoria and plant growth in vivo conditions. In the biocontrol effect tests, bacteria were applied to the pathosystem by biopriming of seed and spraying of leaves. The two most effective isolates prevented the disease incidence in spraying and seed biopriming applications compared to the pathogen alone control by 40 to 45% and 30 to 41%, respectively. According to the identification carried out by using 16S rRNA primers and sequence analysis, these two isolates KD 91/1 and KD 50/2 were determined as Pseudomomas putida and Enterobacter cloacae, respectively. Plants bioprimed to seeds with P. putida KD 91/1 showed the highest biomass compared to all treatments. The population of the P. putida KD 91/1 in tomato tissues after pathogen inoculation was determined to be about 7,2x104 cfu/g shoot and 1x105cfu/g root. There was an increase in AOC and ACO gene expressions, which are associated with the JA/ET pathway in plants bioprimed to seeds with P. putida KD 91/1.