Patellofemoral eklemin MRile morfolojik olarak değerlendirilmesi ve kıkırdak hasarı ile ilişkisi
Analysis of the patellofemoral joint morphology on MRI and association with cartilage defects
Yazar: BETÜL EMİNE DERİNKUYU
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN ŞAHİN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Diz = Knee ; Kıkırdak = Cartilage ; Kıkırdak-artiküler = Cartilage-articular ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Patella = Patella ; Ulna = Ulna

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı patellofemoral eklem morfolojisini MRG ile değerlendirmek ve bu morfolojik değerlendirmenin farklı evrelerde kıkırdak hasarı ile ilişkisini ortaya koymaktır.Gereç ve Yöntem: Değişik diz yakınmalarıyla MR incelemesi yapılan 173 hastanın 180 diz MR incelemesi retrospektif olarak aksiyel ve sagital düzlemlerde analiz edilmiştir. Hastalar 45 yaş altı ve 45 yaş-üzeri şeklinde iki ayrı yaş grubuna ayrılmıştır. 180 diz incelemesinin her birinden aksiyel ve sagital planda çeşitli patellar ve troklear ölçümler yapılmıştır. Görüntüler tek bir gözlemci tarafından iş istasyonlarında değerlendirilmiştir ve tüm ölçümler elektronik cetvel ve pergel kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Patellar ölçümler, patellar açı, patellar faset asimetri, patellotroklear indeks, İnsall-salvati indeksi'dir. Benzer şekilde troklear ölçümler ise, ön troklear çıkıntı, troklear derinlik, sulkus açısı, lateral troklear eğim açısı ve troklear faset asimetri'dir. Ayrıca aksiyel ve sagital MR incelemeleri, patellofemoral eklemde fokal kıkırdak hasarının varlığı ve derecelendirilmesi için lezyonların derinliğine göre incelenmiştir. Kıkırdak hasarı olmayan hastalar ile, hafif ve ağır derecede kıkırdak hasarı bulunan hastaların ölçümleri birbirleri ile karşılaştırılmıştır.Bulgular: 45 yaşından genç hastalarda, kıkırdak hasarı olan ve olmayan hastalar arasında troklear ölçümlerden ön troklear çıkıntı, troklear derinlik, sulkus açısı, lateral troklear eğim açısı ölçümlerinde istatistiki olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Patellar ölçümlerden sadece patellotroklear indeks ölçümünde 45 yaş altı grupta kıkırdak hasarı olan ve olmayan hastalar arasında istatistiki olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Diğer patellar açı, patellar faset asimetri, Insall-salvati indeksi ölçümlerinde istatistiki olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır.Sonuç: Anormal femoral troklear morfoloji ve patellofemoral eklem kıkırdak hasarı varlığı arasında 45 yaş altı grupta ilişki söz konusudur. Yaşa bağlı osteoartritik değişiklikleri bulunmayan genç hastalarda, geniş ön troklear çıkıntı, düşük troklear derinlik, geniş sulkus açısı ve dar lateral troklear eğim açısı varlığı patellofemoral eklem kıkırdağında hasar ile ilişkilidir.

Abstract:
Purpose: The purpose of our study was to assess patellofemoral morphology on MRI and to determine its association with different grades of cartilage defects.Materials and Methods: Axial and sagittal images of 180 knee MRI of 173 patients with various pathologic knee conditions were analyzed. The patients were divided into two age groups: <45 years and ?45 years. The images were analyzed on a workstation and measured using electronic calipers. Patellar measurements of patellar facet asymmetry, the patella-to-patellar tendon ratio, and the amount of patellotrochlear cartilage overlap were obtained in each subject. Similarly, trochlear measurements of the ventral trochlear prominence, trochlear depth, facet asymmetry, sulcus angle, and lateral inclination were obtained. Axial and sagittal MR images were reviewed to grade the severity of focal cartilage defects in the patellofemoral region on the basis of the depth of the lesion. Measurements in knees without a chondral defect were compared with knees with mild and severe chondral defects.Results: There was a statistically significant difference in the trochlear measurements of the ventral prominence, trochlear depth, sulcus angle, and lateral inclination between normal knees and knees with cartilage defects in patients younger than 45 years. No significant difference was seen in the patellar measurements except patellotrochlear index between normal knees and knees with severe cartilage defects.Conclusion: There is an association between abnormal trochlear morphology and severe patellofemoral cartilage defects in patients younger than 45 years. Knees with a large ventral trochlear prominence, shallow trochlear groove, increased sulcus angle, and decreased lateral trochlear inclination in patients younger than 45 years are associated with patellofemoral joint chondral defects.