Maden iş kazalarının sağkalım analizi yöntemiyle değerlendirilmesi
Evaluation of occupational accidents in mines using survival analysis
Yazar: BERİL BAYRAKTAR
Danışman: PROF. ADNAN KONUK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN UYGUÇGİL
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Maden İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
İş kazaları yaralanmalı, ölümlü, maddi ve manevi kayıplı sonuçları ile karşımıza çıkan çalışma hayatının en önemli sorunlardan biridir. Endüstrileşme ile birlikte artan iş kazaları ve meslek hastalıkları gelişmekte olan ülkelerde etkilerini daha yoğun bir şekilde hissettirmektedir. Günümüzde iş kazalarının önlenmesi veya azaltılmasına yönelik
çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmada sağkalım (yaşam) analizi kullanılarak madencilik sektöründe meydana gelen iş kazalarının oluşmasına neden olan faktörlerin belirlenmesi ve bu faktörlerin birbirleriyle olan ilişkilerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu tez çalışmasında, Türkiye Taşkömürü Kurumu Karadon İşletme Müessesinde 30.12.1999 - 30.12.2011 yılları arasında meydana gelen iş kazası istatistikleri incelenerek, çalışanların işe başladıkları tarihten itibaren iş kazası ile karşılaştıkları zamana kadar geçen süreleri incelenmiş, madencilik sektöründe meydana gelen yaralanmalı ve ölümlü iş kazalarını etkileyen faktörlerin analiz edilmesi amaçlanmıştır. İş kazalarının oluşumunda etkisi olan faktörler, sağkalım analizi yöntemlerinden Yaşam tablosu ve Kaplan Meier
yöntemleri ile analiz edilmiş ve anlamlılıkları belirlenmiştir. Madencilik sektöründe meydana gelen iş kazalarının sağkalım yöntemleriyle analizinde Yaşam tablosu ve Kaplan-Meier yöntemlerinin sonuçları arasında önemli
farklılıklar olmadığı tespit edilmiştir. Her iki yönteme göre de, yeraltı işlerinde, pano ayak ve hazırlık işçiliğinde, ortam ve kişi kaynaklı olarak hafif yaralanmalı, el ve ayak parmaklarının yaralandığı, göçük ve malzeme teması kullanımı nedeniyle üretim öncesi ve üretim aşamasında iş kazalarının kısa sürede meydana geldiği ve sağkalım (ilk defa kazaya karışma) sürelerinin daha kısa olduğu belirlenmiştir. Analizlerde çıkan sonuçların bundan sonra madencilikte ve diğer sektörlerde yapılacak çalışmalara yol göstermesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: İş kazaları, Sağkalım Analizi, Yaşam tablosu yöntemi, Kaplan Meier yöntemi

Abstract:
Occupational accidents that result in injury or even death are one of the most important issues of workplaces. Industrialization which brings increasing occupational accidents and occupational diseases felt more intensely in developing countries. Today, studies are carried out to prevent or reduce occupational accidents. In this study, it is aimed to determine the factors that cause occupational accidents occurring in the mining sector by using survival (life) analysis and to determine the relationship of these factors with each other. In this study, occupational accidents that happened at Karadon Hard Coal Enterprise between the years 30.12.1999 and 30.12.2011 are studied. This study aims to determine the factors that affect occupational accidents in Mining Industry that result in injury or death by analyzing the period starting with the employees to begin working until they had an accident. Factors that have an impact on the occurrence of occupational accidents were analyzed using the Life Table and Kaplan Meier methods, and their significance was determined. In the analysis of occupational accidents occurring in the mining sector with Survival Methods, there were no significant differences between the results of the Life table and the
Kaplan-Meier methods. According to both methods, at panel face and preparation work (which are underground works), occupational accidents before and during production occur in a short time thus have shorter survival times. The results obtained in the analysis are intended to guide future studies in mining and other sectors.

Keywords: Occupational Accidents, Survival Analysis, Life Tables, Kaplan Meier