Covıd-19 pandemi sürecinin sağlık çalışanlarının iş yükü ve tükenmişlik düzeylerine etkisi
The effect of covid-19 pandemic to the workload and fatigue level of health employees
Yazar: YASEMİN KARA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ACUNER
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healtcare Management

Özet:
Günümüzde COVID-19 pandemisinden en çok etkilenen grup sağlık çalışanları olmuştur. Bu dönemde sağlık çalışanları hem kendi sağlık riskleri ile başa çıkmak zorunda kalmışlar hem de alışılmadık bir iş yükü ile karşılamışlardır. Çalışmada; COVID-19 pandemi sürecinde sağlık çalışanlarının iş yükü ve tükenmişlik düzeylerinin ölçülmesi, pandemi öncesiyle karşılaştırılması ve aralarındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmaktadır.
Kesitsel, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte olan çalışmanın evrenini, Türkiye'deki kamu/özel hastanelerde çalışan doktor, hemşire, ebe, paramedik, acil tıp teknisyeni ve sağlık memurları oluşturmaktadır. Veriler, amaca yönelik örnekleme yöntemi ile seçilen 384 sağlık çalışanından Haziran-Ağustos 2021 tarihleri arasında; araştırmacının hazırladığı Kişisel Bilgi Formu (19 soru) ile Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve İş Yükü Algısı Ölçeği kullanılarak çevrimiçi olarak toplanmıştır. 
Katılımcıların duygusal tükenme puanlarının pandemi öncesi 3,40± 0,90 iken, pandemi sürecinde 3,81±0,94'e yükseldiği; duyarsızlaşma puanlarının pandemi öncesi 2,98±0,92 iken pandemi sürecinde 3,21±0,90'e yükseldiği; başarı hissinde azalma puanlarının pandemi öncesi 3,68±0,75 iken pandemi sürecinde 3,30±0,8'e düştüğü; iş yükü ölçeği puanlarının ise pandemi öncesi 3,21±0,95 iken pandemi sürecinde 3,56±1,01'e yükseldiği görülmüş ve aralarında istatistiki anlamlı fark bulunmuştur. Pandemi öncesi ve pandemi döneminde aşırı iş yükünün duygusal tükenme ve duyarsızlaşmayı arttırdığı saptanmakla birlikte bu ilişkinin pandemi sürecinde daha güçlü olduğu görülmüştür.  
Çalışma sonuçlarına dayanarak, pandemi sürecinde kişisel koruyucu ekipman eksikliklerinin giderilmesinin ve uzun vardiya sürelerinin kısaltılmasının sağlık çalışanlarının tükenmişlik düzeylerine olumlu etkisi olacağı değerlendirilmektedir.
Anahtar Kelimeler: COVID-19 pandemisi, iş yükü sağlık çalışanları, tükenmişlik.

Abstract:
The most affected group by the COVID-19 pandemic has undoubtedly been healthcare employees nowadays. The subject of how the workload and burnout levels of healthcare employees are affected has necessitated research. In the study; It is aimed to measure the workload and burnout levels of healthcare professionals during the COVID-19 pandemic, to compare them with the pre-pandemic and to determine the relationship between them.
The population of the cross-sectional, descriptive and relation-seeking study consists of doctors, nurses, midwives, paramedics, emergency medical technicians and health officers working in public/private hospitals in Turkey. The data were obtained from 384 healthcare professionals selected by the purposeful sampling method between June and August 2021; The data were obtained online using the Personal Information Form (19 questions) prepared by the researcher and the Maslach Burnout Scale, and Workload Perception Scale.
While the emotional exhaustion scores of the participants were 3.40±0.90 before the pandemic, it increased to 3.81±0.94 during the pandemic; while depersonalization scores were 2.98±0.92 before the pandemic, it increased to 3.21±0.90 during the pandemic; while the scores of decrease in sense of achievement were 3.68±0.75 before the pandemic, it decreased to 3.30±0.8 during the pandemic; While the workload scale scores were 3.21±0.95 before the pandemic, it increased to 3.56±1.01 during the pandemic, and a statistically significant difference was found between them. Although it was determined that excesive workload increased emotional exhaustion and depersonalization before and during the pandemic, this relationship was found to be stronger during the pandemic period.
Based on the results of study, it is evaluated that eliminating the deficiencies of personal protective equipment and shortening the long shift times during the pandemic will have a positive effect on the burnout levels of health workers.

Keywords: burnout, COVID-19 pandemic, health workers, workload.