Batı ve Orta Anadolu'dan bazı potansiyel gemolojik örnekler ve jeolojik konumlar
Some potential gemological patterns from west and central Anatolia and their geological setting
Yazar: MİNE TEKBAŞ CANDAR
Danışman: PROF. DR. FİKRET İŞLER
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Gemoloji = Gemology

Özet:
Orta ve Batı Anadoludaki bazı süs taslarını incelemeye yönelik hazırlanan doktora tez çalısmasında Eskisehir-Dereyalak Dendritik opali, Kütahya Simav Ates opal olusumlarına ait gemolojik ve jeolojik özelikler çalısılmıstır. Dendritik opal, Eskisehir ili ?nönü ilçesine bağlı Dereyalak köyü mevkiinde bulunmaktadır. Bölge opalleri sarı, bal sarısı, gri, mavi, yesil renklerde, küresel, yarı küresel yapıda görülmektedir. Opal olusumları tüf ve ince kırıntılılardan olusan volkanosedimanter birim içerisinde bulunmaktadır. Opal yüzeylerinin beyaz renkte ince bir manyezit zar ile çevrelendiği gözlenmistir. Opal olusumlarının boyutları 1 kaç cm den 20 cm ye kadar değiskenlik sunmaktadır. Opale dendritik özelliğini veren, ağaç dallarına benzer yapıların SEM çalısmaları ile mangan elementi olduğu belirlenmistir. Bölgede dendritik opal tek mineral olmayıp kalsedon, kuvars gibi diğer silisifiye mineraller ile birlikte bulunmaktadır. Opal örneklerinde mikroyapının belirlenmesi amacı ile SEM çalısmaları yapılmıstır. Dendritik opal örneklerinde kılcal ve yuvarlak sekilli gözeneklerin varlığı belirlenmistir. 900 0C ısıda opal mikroyapısında kırılmalar ve çatlamalar gözlenmistir. SEM fotografları ile 1100 0C ısıtılan örneklerde silis kürelerinin varlığı gözlenmis buna bağlı olarak opallerin jel yapı ile beraber taneli yapıdan olustuğu belirlenmistir. 1300 0C ısıda opal gözenekliliğinde küçülme olduğu belirlenmistir. Ates opalleri Kütahya-Simav-Karamanca bölgesinde bulunmaktadır. Bölge opalleri kırmızı, turuncu, sarı ve beyaz renklerde gözlenmektedir. Opaller riyolitik tüf karakterinde kayalar içerisinde yer almaktadır.ANAHTAR KELİMELER: ESKİŞEHİR DEREYALAK DENDRİTİK OPAL. KÜTAHYA SİMAV ATEŞ OPAL. GEMOLOJİ. JEOLOJİ. SEM

Abstract:
Prepared to Examine some gem Stones of Middle And West Anatolia this study focused on the gemologic and geologic formations of Eskisehir-Dereyalak Dendritic opal, Kütahya Simav Fire opal. Dendritic opal is located at the village of ?nönü named Dereyalak which is a province of Eskisehir city. Region opals are seen at the colour of yellow, honey yellow, grey, blue and green and their shapes are usually sphere and semi-sphere. Opal formations are located in the volcano-sedimentary part in the shape of tufa and tiny pieces. Surfaces of opals are observed being surrounded by a thin white coloured film. Sizes of opal formations change from few centimeters. to 20 centimeters. ?t is determined by SEM studies that Mn element gives dentritic character to opal and seems like tree branches. At region dentritic opal is not the only element it is found with other silisified elements like chalcedon and quartz. At opal samples SEM studies are made to determine micro formation. At the samples of dentritic opal the existence of capillary and round shaped pores are determined. At the temperature of 900 0C degrees some breakages and fractures at the micro structure of opal are observed. At the samples heated up to temperature of 1100 0C degrees silis spheres are observed by SEM photos and connected to this it is determined that opals are formated from gel forms with granular forms. At the temperature of 1300 0C degrees it is observed that opal pores shrink.KEYWORDS: ESKİŞEHİR DEREYALAK DENDRİTİC OPAL. KÜTAHYA SİMAV FİRE OPAL. GEMOLOGY. GEOLOGY. SEM