Erzurum İl Merkezi'nde doğurganlık çağındaki kadınlarda depresif bozuklukların yaygınlığı ve ilişkili etmenler
Prevalance of depressive disorder and related factors among women in fertility period in Erzurum province
Yazar: NERİMAN ARAS
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ELİF ORAL
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Erzurum = Erzurum ; Fertilite = Fertility ; Kadın sağlığı = Women's health ; Kadınlar = Women

Özet:
Bu araştırmada Erzurum İl Merkezi'nde doğurganlık çağındaki kadınlarda Depresif Bozuklukların yaygınlığı ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.Çalışmaya il merkezindeki 113 aile hekimi arasından basit rastgele yöntemle seçilen 32 aile hekiminin bölgesindeki 15-49 yaş grubu kadınlardan toplam 589 kişi dahil edilmiştir. Katılımcılara tarama testi olarak Genel Sağlık Anketi-28 ve Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği uygulanmıştır. Depresif Bozuklukların yaygınlığı SCID-I (DSM-IV için Yapılandırılmış Klinik Görüşme) ve premenstrüel sendrom için Premenstrüel Değerlendirme Formu; ilişkili risk faktörleri için sosyodemografik veri formu, depresyonun şiddeti için Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği, işlevsellik ve yetiyitimi düzeyleri için İşlevselliğin Genel Değerlendirmesi ve Kısa Yetiyitimi Ölçeği ile sosyal destek için Aileden Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılarak araştırılmıştır.Örneklemin yaş ortalaması 31.03±13.37, kadınların %73'ü evli, %23.8'i bekardı. Yaş dağılımları arasında farklılık yoktu. Evlilik yaşı ortalaması 20.65±3.75 ve ortalama yaşayan çocuk sayısı 2.53±1.49; anne olma yaşı 21.92±3.76 idi. Kadınların %31.9'u okur-yazar değil veya sadece okur-yazar, %30.8'i sekiz yıl ve altı eğitime sahipti. %73'ü ev hanımı, %19.5'i 1500 YTL üzeri gelire sahipti. %5.1'i psikiyatrik semptomları nedeniyle ruh sağlığı hizmeti almıştı. Evli olanların %43.5'i 15-19 yaşlar arasında evlenmiş, çocuğu olanların %51.7'si 20-24 yaşlar arasında anne olmuştu.Araştırmaya alınan kadınların %32.8'inde Depresif Bozukluk saptandı. Major Depresif Bozukluk %17.8, Çifte Depresyon %9.5, Minör Depresyon %5.3 oranlarındaydı. Premenstrüel Disforik Bozukluk için riskli olan, şiddetli belirtilere sahip kadınların oranı %14.1 idi.Depresif Bozukluklarla ilişki olduğu belirlenen sosyodemografik veriler; medeni durumunun dul-boşanmış olması, eğitim ve gelir seviyesinin düşük olması, mesleğinin ev hanımı ya da işçi olması, evlilik ve anne olma yaşının erken olması, eşinin eğitim seviyesinin düşüklüğü ve eşinin çalışmıyor olması ile 3 ve daha fazla çocuğa sahip olma olarak belirlenmiştir. Depresif bozukluk saptanan kadınların %84.0'ında hafif ya da orta şiddetli depresyon olduğu, %82.9'unda yetiyitimi olduğu, depresyon şiddeti ile işlevsellik ve sosyal destek arasında negatif bir korelasyon olduğu saptandı.İşlevsellikte kayıp ve yetiyitimine yol açan depresif bozuklukların erken tanısı ve tedavisi sağlanmalıdır. Bu amaçla birinci basamak hekimleri ile işbirliğinin artırılması ve birinci basamakta tanı ve tedavinin sağlanması gerekmektedir.Anahtar Sözcükler: Depresif bozukluk, doğurganlık çağı, kadın

Abstract:
In this study, the aim is to determine the prevalence of depressive disorders among women in fertility period who are residents in the provincial centre of Erzurum and associated factors as well.The study included 589 women between 15-49 years old from the region of 32 family practitioners selected randomly among 113 family physicians in the provincial centre. General Health Questionnare-28 and Edinburgh Postpartum Depression Scale were applied to participants as scanning tests. Prevalence of Depressive Disorders was determined by SCID-I (Structured Clinical Interview for DSM-IV) and Premenstrual Assessment Form for Premenstrual Syndrome; whereas the associated factors were established with socio-demographic questionnaire, severity of depression was assessed with Hamilton Rating Scale for Depression, funcionality and disability was evaluated with General Assessment of Functionality and Brief Disability Scale and social support was determined with Scale of Perceived Social Support from the Family.Average age of the sample was 31.03±13.37. Seventy-three percent of the women were married while 23.8% were single. There was no difference among age distributions. Average marriage age was 20.65±3.75; average number of children was 2.53±1.49 and age of first delivery was 21.92±3.76. Thirty-one point nine percent of women were illiterate or only literate; whereas 30.8% had educational level of eight years or less. Seventy-three percent of the sample were housewives and monthly income of them was TL 1500 and above. Five point one percent of women with psychiatric symptoms had taken mental health services. 5.1% of the women were suffering from mental diseases which were still followed-up and treated. 43.5% of the married women had got married at the age of 15-19; 51.7% of them who had children had given first ever-birth at the age of 20-24.Thirty-two point eight of the women had Depressive Disorders who included to this study. The rate of Major Depressive Disorder was 17.8%; while the ones for Double Depression and Minor Depression were 9.5% and 5.3%, respectively. The risk for Premenstrual Dysphoric Disorder, the proportion of women with severe symptoms was 14.1%.The socio-demographic data associated with Depressive Disorders were being a widow or divorced, having low levels of education and income, being a housewife or worker, getting married and giving birth at early ages, having a spouse who is unemployed or who has a low level of education and possessing three or more children. 84.0% of women with depressive disorder were observed to have mild or moderate depression levels; and 82.9% of them were suffering from disability. Severity of depression and functionality, and a negative correlation between social support was found.Functional loss, disability caused by depressive disorders, early diagnosis and treatment must be provided. To this end, cooperation with primary care physicians and increasing diagnosis and treatment in primary care must be provided.Key Words: Depressive disorder, fertility age, woman