Faaliyet tabanlı maliyetleme yöntemi ve konser faaliyetlerinde bir uygulama
Activity based costing method and an application in concert activities
Yazar: SENA SUNALP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN ÇELENK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Firmaların istedikleri doğrultuda ilerleyebilmeleri için doğru maliyet yöntemlerini bulmaları gerekmektedir. Faaliyet tabanlı maliyetleme yaklaşımı, doğru maliyetlendirme bilgisine ulaşma konusundaki temel yöntemlerden biridir. Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, geleneksel maliyetlemenin özellikle genel üretim giderlerinin dağıtılması konusundaki doğru olmayan uygulamalar yapmasının sonucunda ortaya çıkan çeşitli yetersizliklerin ortadan kaldırılması amacıyla ortaya çıkan bir sistemdir. Faaliyet tabanlı maliyetleme yöntemi günümüz "maliyetleme sorunlarının çözümünde" başarılı sonuçlar vermesi sebebi ile "birçok çalışmaya konu olmasına rağmen" henüz "işletmelerde kullanılabilecek" ortak bir faaliyet tabanlı maliyetleme modeli oluşturulamamıştır.
İşletmelerde gerçekleştirilen faaliyetlere ilişkin maliyetlerin tespit edilmesine dikkat çeken bir yaklaşım olan faaliyet tabanlı maliyetleme, geleneksel yöntemlere alternatif olarak geliştirilmiştir. Çalışmada uygulama yapılacak olan sektörde faaliyet tabanlı maliyetleme yönteminin "uygulanması ve uygulama sonucuna göre çıkarımlarda" bulunulması öngörülmektedir. Diğer maliyetleme yöntemlerine göre faaliyet tabanlı maliyetleme yönteminin üstünlükleri ve eksiklikleri incelenmeye çalışılacaktır. Faaliyet tabanlı maliyetleme yönteminin incelenmesinin yanında geleneksel maliyetleme yöntemlerinin incelenmesi ve faaliyet tabanlı maliyetleme yöntemi ile karşılaştırması da yapılacaktır. Bu bağlamda "geleneksel maliyetleme yöntemine göre" mi yoksa "faaliyet tabanlı maliyetleme yöntemine göre" mi işletmelerin maliyetlerinin ayrıştırılmasında daha sağlıklı bir sonuç verdiği bulunmaya çalışılacaktır.
Bu çalışma, günümüz gereksinimlerine uygun bir yaklaşım olarak kabul edilen faaliyet tabanlı maliyetleme yöntemini ele almaktadır. Bu yöntemin çeşitli yönleri titizlikle analiz edilecek ve konser etkinlikleri düzenleyen bir firma örneği üzerinde nasıl uygulanabileceği araştırılacaktır. Bu bağlamda, faaliyet tabanlı maliyetleme yaklaşımı öncelikle teorik bir perspektifle incelenecek; ardından bir organizasyon firması için bir model oluşturma çabalarıyla desteklenerek pratik bir uygulama gerçekleştirilecektir. Çalışmada genel olarak üretim işletmelerinde örneklerini bulabilecek olduğumuz faaliyet tabanlı maliyetleme uygulamalarının bir farklısı olarak hizmet sektöründe faaliyet gösteren bir firma baz alınarak uygulama ortaya konmaya çalışılacaktır.

Abstract:
Companies need to find the right cost methods in order to move forward in the direction they want. "Activity-based costing is one of the important approaches that" have emerged regarding how to reach the correct costing information. "Activity Based Costing" is a system that "emerged in order" to eliminate various inadequacies that arise as a result of the incorrect practices of traditional costing, especially in allocating general production expenses. Although the activity-based costing method has been the subject of many studies due to the successful results in solving today's costing problems, a common activity-based costing model that can be used in businesses has not yet been created.
Activity-based costing, which is an approach that draws attention to the determination of the costs of activities carried out in businesses, has been developed as an alternative to traditional methods. In the study, it is foreseen "that the activity-based costing method" will be applied in the sector where the application will be made and inferences will be made according to the results of the application. The advantages and disadvantages of the activity-based costing method compared to other costing methods will be examined. In addition to examining the activity-based costing method, traditional costing methods will be examined and compared with the activity-based costing method. In this context, it will be tried to find out whether it gives a healthier result in the separation of the costs of the enterprises according to the traditional costing method or the activity-based costing method.
This study deals with the activity-based costing method, which is accepted as an approach suitable for today's requirements. Various aspects of this method will be analyzed meticulously and how it can be applied to a company that organizes concert events will be investigated. In this context, activity-based costing approach will be examined primarily from a theoretical perspective; then a practical application will be carried out, supported by efforts to create a model for an organization firm.In the study, as a difference of activity-based costing applications, which we can find examples in production enterprises in general, an application will be tried to be put forward based on a company operating in the service sector.