İşitme engelli bireylerde bir sosyalleşme kanalı olarak sosyal medya
Social media as a socialization channel in hearing impaired individuals
Yazar: ABDULKADİR SONAKALAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RECEP ÇELİK
Yalova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Sosyal hayat = Social life ; Sosyal medya = Social media ; Sosyalleşme = Socialization ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
İnternet teknolojisinin hızla gelişmesiyle insan hayatına giren sosyal medya, dünya genelinde insanların hayatında bir parça haline gelmiş, insanların yaşamlarında ve kişilerarası ilişkilerine etki etmeye başlamış ve birçok çalışmaya konu olmaya başlamıştır.

Bu araştırma, işitme engelli bireylerin sosyal medya kullanımlarının sosyalleşme süreçlerine olan etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Ocak 2020 - Mart 2020 tarihleri arasında Bingöl Merkez ilçesinde ikamet eden, aktif bir şekilde sosyal medya kullanan, %40 ve üzerinde işitme kaybı yaşayan ve 15-55 yaş aralığındaki bireyleri kapsamaktadır. Katılımcı sayısı toplamda 102 kişidir. Araştırma kapsamında toplamda 128 işitme engelli bireye ulaşılmış fakat 26 kişi, yaş aralığı dışında olmaları ve eksik veri girişleri nedeniyle çalışma kapsamı dışında bırakılmıştır. Araştırmada bilgi edebilmek için nicel yöntem ve anket tekniği kullanılmıştır. Çalışma kapsamında Google Forms platformu aracılığı ile işitme engelli bireylerin kolay anlayabileceği ifadelerden derlenerek hazırlanan anket, sosyal medya araçları ve çalışmacının şahsi araştırması ile ulaşılan katılımcılara ulaştırılmıştır. Araştırmada ulaşılan verilerin istatistiksel analizleri, Google Forms platformunun vermiş olduğu yüzdelik oranlar ve SPSS Statistics 26.0 Programı'yla yapılmıştır. 

Çalışma sonuçları incelendiğinde işitme engelli bireylerin sosyal medyayı sıklıkla kullandıkları görülmüştür. Katılımcıların %72,5'i günlük vaktinin bir saatinden fazlasını sosyal medyada geçirmektedir. Katılımcılar, sosyal medyayı en çok güncel gelişmelerden haberdar olmak, sohbet ve haberleşme, medya paylaşımı ve araştırma yapmak için kullandıklarını belirtmiştirler. Araştırmaya katılan katılımcılar sosyal medyanın en çok bilgi edinme ve sosyalleşme ihtiyaçlarını karşıladığını belirtmiştir. Katılımcıların %69,6'sı sosyal medyayı sosyal hayat hakkında bilgi almak amacıyla kullanmaktadır. Ayrıca katılımcıların %65,7'si sosyal medyada kurduğu arkadaşlıkları gerçek hayata taşıdığını belirtmiştir. Katılımcıların sosyal medya araçlarından en çok anlık mesajlaşma uygulamalarını (WhatsApp, Messenger vb.), sosyal ağları (Facebook, LinkedIn vb.) ve medya paylaşım platformlarını kullandıkları görülmüştür. Araştırmada katılımcıların sosyal medya kullanım tutumları, sosyal medya kullanım amaçları, katılımcıların en yoğun kullandıkları sosyal medya uygulamalarının genel kullanım amaçları ve diğer bulgular incelendiği zaman sosyal medyanın işitme engelli bireylerin toplumdaki iletişim ve etkileşimlerinde büyük rol aldığı görülmektedir. Araştırma bulguları genel anlamda ele alındığında sosyal medyanın işitme engellilerin sosyalleşmelerinde oldukça etkili olduğunu söylemek mümkündür.

Abstract:
Social media, which entered human life with the rapid development of internet technology, has become a part of people's lives worldwide, started to affect people's lives and interpersonal relationships and become a subject of many studies.

This research includes participant with % 40 or more hearing loss, between the ages of 15-55, live in Bingöl city, during January 2020 and March 2020, and who actively use social media. The population of the study consists of 102 participants in total. Within the scope of the research, a total of 128 hearing-impaired participants were reached, but 26 of these were excluded from the study due to being outside the age range and missing data entries. Quantitative method and survey technique were used to collect data in the research. Within the scope of the study, it is compiled from statements that individuals with hearing disabilities can easily understand through the Google Forms platform. The questionnaire was delivered to the participants through social media and one-on-one interviews. The statistical analysis of the data was made with the percentage rates given by the Google Forms platform and the SPSS Statistics 26.0 Program. 
According to the research results examined, it has been observed that individuals with hearing disabilities frequently use social media. 72.5% of the participants spend more than one hour of their daily time on social media. It was seen that the participants mostly use social media to be aware of current developments, to chat, communicate, share and research. The participants stated that social media meets the most information and socialization needs. 69.6% of the participants use social media to get information about social life. In addition, 65.7% of the participants stated that they carried the social media friendships to real life as well. It was observed that the participants mostly used instant messaging applications (WhatsApp, Messenger, etc.), social networks (Facebook, LinkedIn, etc.) and sharing platforms from social media tools. When the attitudes, goals and the most used social media tools of participants' and other findings are analyzed, social media seems to play a significant role in the communication and interaction of hearing-impaired individuals in society. When the research findings are considered in general terms, it is possible to say that social media is quite effective in the socialization of the hearing impaired.