Kapadokya bölgesi Bizans Dönemi duvar resmi sıvalarının korunmasında kullanılan enjeksiyon harçlarının araştırılması ve geliştirilmesi
Research and evaluation of the injection grouts on Byzantium wall paintings of Cappadocia region
Yazar: HANDE GÜNÖZÜ
Danışman: DOÇ. DR. UFUK KOCABAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Taşınabilir Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Ana Bilim Dalı / Koruma-Yenileme ve Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Duvar resimleri = Wall paintings ; Konservasyon = Conservation ; Koruma çalışmaları = Protection studies ; Nevşehir-Kapadokya = Nevşehir-Cappadocia

Özet:
Bu çalışma; geçmiş dönemde Kapadokya bölgesinde, Bizans Dönemi duvar resimlerinin korunmasında kullanılan enjeksiyon harçlarının, laboratuar ortamında gerçekleştirilen analiz ve testlerle kimyasal, fiziksel özellikleri ile performanslarının araştırılması ve şu ana dek, Kapadokya Bölgesi'nde koruması yapılmamış Ihlara Vadisi Bizans Dönemi Kiliseleri'nde bulunan kireç bağlayıcılı duvar resimlerinin sağlamlaştırılmasında kullanılabilecek ideal enjeksiyon harçlarının laboratuar ortamında üretilerek, performanslarının laboratuar ortamında yapılan testlerle değerlendirilmesini esasına dayanmaktadır. Bu projenin koruma bilimi ve Kapadokya bölgesi duvar resimlerinin korunması açısından önemi şöyledir; Kireç bağlayıcılı enjeksiyon harçları ile yapılan uygulama geri dönüşümsüzdür. Bu sebeple kullanılan harcın kimyasal, fiziksel özellikleri, orijinal malzemeyle uyumu ve performansı önem arz etmektedir. Günümüze dek duvar resimlerinin korunmasında kullanılan, ticari ve ticari olmayan enjeksiyon harçlarının, özellik ve performans açısından dezavantajları bulunmaktadır. Kapadokya bölgesinde 1973 yılından günümüze dek, duvar resmi koruma çalışmaları devam etmekte; birçok ticari ve şantiyede hazırlanan enjeksiyon harcı kullanılmış ve kullanılmaktadır. Bu enjeksiyon harçlarının dezavantajları asgari düzeye indirilerek; duvar resimlerinin yapım tekniği, yapımında kullanılan malzemeler, bozunmuşluk durumu ve mekanik özellikleri göz önüne alınarak, spesifik olarak bölgedeki duvar resmi yapım teknolojisi ve bozulmuşluk durumuna uygun, 8 adet kireç bağlayıcılı enjeksiyon harcı üretilmiştir. Bu çalışmanın ardından Peristrema enjeksiyon harçları Ihlara Vadisi kireç bağlayıcılı duvar resimlerinin konsolidasyonunda kullanılabilir. Bu proje, disiplinler arası bir çalışma olması dolayısıyla birçok bilim dalı için faydalı veriler sağlayacaktır. Kapadokya Bölgesi'nde maalesef günümüze dek korunma açısından göz ardı edilmiş Ihlara Vadisi'nde yer alan duvar resimlerinin, bilimsel metotlarda tam donanımlı bir çalışma ile gizli kalmış bilimsel donelerinin açığa çıkartılması ile kültürel mirasa kazandırılması amaçlanmıştır.

Abstract:
This study; involves the scientific research of the physical and chemical properties and performances of the injection grouts used in the conservation of wall paintings from Byzantine Era in Cappadocia region by means of analyses and tests carried out in laboratory environment as well as the production, again in laboratory environment, of the ideal injection grouts  that can be used in consolidation of the lime based wall paintings in the Rock Cut Churches of Ihlara Valley that have not yet been included within the scope of conservation efforts. The significance of this project in terms of conservation sciences and conservation of wall paintings in Cappadocia Region can be summarized as follows; injection grout`s are irreversible for this reason, it is required to take care in regards to the chemical, physical properties of the grout used as well as its performance and consistency with the original material. The commercial and non-commercial injection grouts that are presently used in the conservation of wall paintings may have some disadvantages both in terms of their properties as well as performances. Since the year 1973 the work to conserve the wall paintings in Cappadocia region has been in progress and in this process various types of commercial and non-commercial injection grouts have been used and are being used. Reducing the disadvantages of the injection grouts used to a minimum and producing the ideal injection grouts for the wall paintings that have not yet been included within the conservation scope by taking into consideration the technique and materials used in the creation of the wall paintings as well as their degree of deterioration and mechanical properties carry importance as the consequent eight lime based injection grouts produced. Following this research, the Peristrema injection grouts can be used in consolidating the wall paintings in Ihlara Valley. Due to its inter-disciplinary nature the project would also provide valuable and beneficial data for various branches of science. Unfortunately, until now, Ihlara Valley region has been neglected in terms of conservation efforts. It is my purpose to reveal all scientific data pertaining to the wall paintings in Ihlara Valley by employing scientific methods ensuring that they can become a part of our cultural heritage.