Eski Hitit Döneminden İmparatorluk Dönemi sonuna kadar tasvirli eserlerde kadın kıyafetleri
The women's clothes on pictorial art from the Old Hittite to end of the neo-Hittite Period
Yazar: İPEK ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. YİĞİT HAYATİ ERBİL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Toplumun sosyal normları içerisinde kıyafet önemli bir yer tutmaktadır. Giyim-kuşam kültürü coğrafi, toplumsal, ve sosyal çevre etkileşimi sonucunda farklılık göstermektedir. Belirtilen farklılığı tarih boyunca doğal örüntülerle en fazla ilişkisi olan kadınların kıyafet değişkenliği yansıtmaktadır. Kıyafet sosyal yaşantıda kişinin statü, bilgi ve becerisini ortaya koyma etkisine sahiptir. Tarihi dönemlerde kadının hiyerarşik olarak zaman zaman  en üst seviyede yetki sahibi olduğu konumunu en net olarak Hitit Devleti siyasi ve dini anlayış politikasında görmekteyiz. Kadının rolü, sarayda, günlük yaşamda, siyasi antlaşmalarda ve dini içerikli kutlamalarda farklılık göstermektedir. Bu fark da en belirgin olarak tercih ettiği kıyafet modelleri, takı ve aksesuarları, inandığı tanrının işaretini tanımlayacak olan atribüt ya da simgesel eşyası ile ifade edilmektedir. Hitit Devleti, sosyal yaşantılarına dair ifadelerini tasvir sanatı çerçevesinde erken kuruluş dönemlerinde vazolarda, imparatorluğun oluşması ile mühürler ve orthostatlar, kaya anıtları  üzerinde ve yıkılış süreci ile beraber tekrardan orthostatlar üzerinde yansıtmıştır. Zaman içerisinde yabancı topluluklar ile etkileşim sonucu sanatsal farklılıklar ortaya çıkmış ve bu bu durum kıyafetlere de yansımıştır. Resimsel anlatımlar yazılı belgeler-direktif metinleri ile desteklenmiş olup, kadınların tercih ettiği kıyafetlerin sosyal yaşamdaki rolü arkeolojik malzeme ve yazılı kaynaklar neticesinde anlaşılabilir hale gelmiştir.

Abstract:
Clothing has an importance way to in the social norms of society. Clothing culture demonstrates differentiation when geographical, social and social areas contribution. Through history clothing variability difference is reflected by the women who have had the most relationship with natural patterns. Clothing has an effect on disclosure of one's status , knowledge and skills in their social lives.  In ancient times, we can see women's position that time to time they have hierarchical authority at the highest level  in the most clearly in the political and religious understanding policy of the Hittite State's. The role of women differs in the palace, daily life, political treaties and religious celebrities. This difference is the most clearly expressed in the  she prefers clothing models, jewelry and accessories within the scope of her clothing culture and the attribute  or symbolic item which define the she believes in  sign of the god. The Hittite State reflected of everything with related to its social life in the framework of the art of depiction; in the early establishment periods prefer vases art , with the formation of the empire  prefer on seals art , orthostats and rock monuments, when state's  collapse duration they prefer on the orthostats. Over time,  art differences we can see most clearly on clothes when  emerged in with interaction of foreign communities. Pictural expressions were supported  by written documents and directive texts that was enabled to understand women's social status in their lives through  preferred clothes.