Genodermatozların klinik ve moleküler açıdan değerlendirilmesi
Clinic and moleculer evaluation of genodermatosis
Yazar: ARZU DENİZ ŞAMA
Danışman: DOÇ. DR. TAHİR ATİK
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Genetik = Genetics ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş: Genodermatozlar değişken ekspresyona sahip, klinik ve genetik olarak heterojen ve kompleks bir grup kalıtsal deri hastalıklarıdır. Bu ekspresyondaki değişkenlik ve klinik heterojenite tanı konmasını zorlaştırmaktadır.  
Amaç: Çalışmamızın amacı genodermatoz hastalarında tanı süreci ve hasta yönetimini güçlendirmek, genodermatozlarda genotip-fenotip korelasyonu genişletmek ve moleküler tanı başarısını değerlendirmektir.
Yöntem: Ege Üniversitesi Çocuk Genetik polikliniğinde genodermatoz ön tanısı ile takibe alınmış ve Ocak 2022-Şubat 2024 tarihleri arasında moleküler analiz (genodermatoz paneli, klinik ekzom veya tüm ekzom sekanslama) çalışılmış hastaların klinik bulguları ve moleküler sonuçları retrospektif olarak değerlendirildi. Olguların demografik verileri, klinik bulguları ve moleküler analiz sonuçları arşiv dosyalarından elde edildi. Olgular klinik bulguları ve moleküler analiz sonuçlarıyla aldıkları tanıya göre epidermolizis bülloza, iktiyozis, okülokutanöz albinizm, ektodermal displazi, palmoplantar keratoderma, kseroderma pigmentozum, nörofibromatozis, palmoplantar keratoderma, Rothmund Thomson ve Megakonial Konjenital Musküler Distrofi olarak tanı gruplarına sınıflandırıldı. 
Bulgular: Genodermatoz ön tanısı ile polikliniğimize başvuran ve değerlendirilen 70 olgudan 43'ünde moleküler tanı belirlendi. Moleküler tanısı belirlenen olguların %55,5'i (25/45) kız, %44,5'i (20/45) erkekti. E: K oranı 0,8 saptandı. Klinik ve moleküler tanısına göre 13 hasta (%28,8) Nörofibromatozis, 10 hasta (%22,2) Epidermolizis Bülloza, 7 hasta (15,6) İktiyozis, 6 hasta (%13,3) Okülokutanöz albinizm, 5 hasta (%11,1) Ektodermal Displazi ve 1'er hasta ile (%2,2) Palmoplantar Keratoderma, Kseroderma Pigmentozum, Rothmund-Thomson Sendromu ve Megakonial Konjenital Musküler Distrofi olarak gruplandırıldı. 13 hastada tüm ekzom sekanslama (WES), 21 hastada klinik ekzom sekanslama (CES) ve 36 hastada genodermatoz paneli uygulanmıştı. 
Sonuç: Genodermatozlar çok geniş bir hastalık grubu olup literatürde genodermatozların içinde yer alan her bir hastalıkla ilgili çok geniş bir bilgi birikimi mevcuttur. Ancak genodermatozları genel olarak değerlendiren çalışma sayısı azdır. Literatürdeki çalışmaların da genodermatozları klinik veya genetik olarak değerlendirdiği ve şu ana kadar Türkiye'de genodermatozların hem klinik hem moleküler açıdan değerlendirildiği bir çalışma yapılmadığı görülmüştür. Genodermatozların genetip-fenotip korelasyonun daha iyi yapılabilmesi, genetik profilin daha iyi anlaşılması için bilimsel araştırmalara ihtiyaç vardır. Bu grupla ilgili daha ayrıntılı klinik ve moleküler bilgi edinilmesi hasta ve ailelerine daha kapsamlı ve uygun genetik danışma verilebilmesine olanak sağlamaktadır. Genodermatozlarda doğru tanı konulması hasta takibi ve tedavi seçenekleri açısından önem taşımaktadır. Bu nedenle hangi moleküler tanı yönteminin kullanıldığı önem taşımaktadır. 
Anahtar kelimeler: Genodermatozlar, kalıtsal deri hastalıkları, yeni nesil dizileme, tüm ekzom sekanslama, epidermolizis bülloza, iktiyozis, okülokutanöz albinizm, ektodermal displazi, palmoplantar keratoderma, kseroderma pigmentozum, nörofibromatozis, Rothmund-Thomson sendromu, Megakonial konjenital kas distrofisi

Abstract:
Introduction: Genodermatoses are a heterogeneous and complex group of genetic skin disorders characterized by clinical and genetic heterogenity and variable expression, thus makes diagnosis challenging.
Objective: The aim of our study is to increase knowledge about the diagnostic process and patient management, preimplantation and prenatal diagnosis options in genodermatosis patients, to expand the genotype-phenotype correlation in genodermatoses and to evaluate the success of molecular diagnosis.
Method: The clinical findings and molecular results of the patients who were followed up with a preliminary diagnosis of genodermatosis at the Ege University Pediatric Genetics outpatient clinic and underwent molecular analysis (genodermatosis panel, clinical exome or whole exome sequencing) between January 2022 and February 2024 were evaluated retrospectively. Demographic, clinical findings and molecular analysis results of the cases were obtained from archive files. The cases were classified into diagnostic groups as epidermolysis bullosa, ichthyosis, oculocutaneous albinism, ectodermal dysplasia, palmoplantar keratoderma, xeroderma pigmentosum, neurofibromatosis, palmoplantar keratoderma, Rothmund Thomson and Megaconial Congenital Muscular Dystrophy, according to their diagnosis based on clinical findings and molecular analysis results.
Results: 43 of 71 cases who applied to our outpatient clinic with a preliminary diagnosis of genodermatosis were included in the study. Of the included cases, 55.5% (25/45) were girls and 44.5% (20/45) were boys. M:F ratio was determined as 1.25:1. According to clinical and molecular diagnosis, 13 patients (28.8%) had Neurofibromatosis, 10 patients (22.2%) had Epidermolysis Bullosa, 7 patients (15.6%) had Ichthyosis, 6 patients (13.3%) had Oculocutaneous albinism, 5 patients (% 11.1) Ectodermal Dysplasia and 1 patient each (2.2%) were grouped as Palmoplantar Keratoderma, Xeroderma Pigmentosum, Rothmund-Thomson Syndrome and Megaconial Congenital Muscular Dystrophy. Whole exome sequencing (WES) was performed in 13 patients, clinical exome sequencing (CES) was performed in 21 patients, and genodermatosis panel was performed in 36 patients. 
Conclusion: Genodermatoses are a very large group of diseases and there is a vast amount of information in the literature about each disease within genodermatoses. However, there are few studies evaluating genodermatoses in general. It has been observed that studies in the literature evaluate genodermatoses clinically or genetically, and so far, no study has been conducted in Turkey to evaluate genodermatoses both clinically and molecularly. Scientific research is needed to better establish the genetype-phenotype correlation of genodermatoses and to better understand the genetic profile. Obtaining more detailed clinical and molecular information about this group allows more comprehensive and appropriate genetic counseling to be provided to patients and their families. Accurate diagnosis of genodermatoses is important in terms of patient follow-up and treatment options. Therefore, it is important which molecular diagnostic method is used. 
Keywords: Genodermatoses, hereditary skin diseases, next generation sequencing, whole exome sequencing, epidermolysis bullosa, ichthyosis, oculocutaneous albinism, ectodermal dysplasia, palmoplantar keratoderma, xeroderma pigmentosum, neurofibromatosis, Rothmund-Thomson syndrome, megaconial congenital muscular dystrophy