Teknoloji kabul modeliyle turizm eğitiminde sanal gerçeklik uygulamalarına ilişkin tutum ve kullanım niyetlerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma
A research on determining the attitudes and usage intentions regarding virtual reality applications in tourism education with the technology acceptance model
Yazar: KAAN KASAROĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMRE GÜLER
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Eğitim teknolojisi = Education technology ; Kullanım niyeti = Usage intention ; Sanal gerçeklik = Virtual reality ; Teknoloji kabul ve kullanım modeli = Acceptance and use of technology model ; Turizm = Tourism ; Turizm eğitimi = Tourism education ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Küresel özellik taşıyan ve yoğun bir rekabetin hâkim olduğu turizm endüstrisinde sürdürülebilir rekabet avantajı elde etmenin yolu nitelikli hizmetten, yani nitelikli personelden geçmektedir. İnsanın bu denli ön planda olduğu turizm endüstrisinde, hizmette standardizasyonu sağlayıp misafir beklentisini karşılayacak nitelikli iş gücü olmadığı takdirde gerçekleştirilen altyapı yatırımları beklenen verimi ve pozitif çıktıyı sağlayamayacaktır. Nitelikli iş gücünün sağlanması noktasında da mesleki turizm eğitimi son derece önem arz etmektedir. Günümüzde gelişen teknolojiler ve insan yaşamına entegrasyonu da göz önüne alındığında, turizm eğitiminde yeni teknolojilerden faydalanmanın ve eğitim süreçlerinin bu teknolojiler ile eşgüdümlü şekilde gerçekleştirilmesinin turizm eğitiminin niteliğini artıracağı, dolayısıyla endüstride ihtiyaç duyulan kalifiye iş gücünü yetiştirme noktasında katkı sağlayacağı görülmektedir. Bu noktada dikkat edilmesi gereken bir diğer önemli husus, turizm eğitimi alan öğrencilerin, eğitim süreçlerine dâhil edilen teknolojiye yönelik uyum süreçlerinin ve bu süreçleri etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. Bireylerin teknolojiye uyum süreçlerini açıklamada en yaygın olarak kullanılan modellerden biri Teknoloji Kabul Modeli (TKM)'dir.
Bu çalışmanın temel amacı; lisans düzeyinde turizm eğitimi alan öğrencilerin eğitim sürecinde sanal gerçeklik teknolojisi uygulamalarını kullanım uyum süreçlerini ve bu süreci etkileyen etmenlerin belirlenmesi ve böylelikle ilgili literatüre katkı sağlamaktır. Bu amaç doğrultusunda Davis (1989) tarafından geliştirilen Teknoloji Kabul Modeli baz alınarak oluşturulan anket çalışması İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Turizm Fakültesi'nin farklı bölümlerinde öğrenim gören 427 katılımcıya uygulanmış olup, elde edilen veriler SPSS analiz programı ile analiz edilmiştir. Çalışmada örnekleme yöntemi olarak amaçlı örneklemeden faydalanılmış ve frekans analizi, güvenilirlik ve normallik testleri, T-Testi, ANOVA testi ve Regresyon gibi istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda; algılanan kullanım kolaylığı, algılanan fayda ve eğlence boyutlarının kullanıma yönelik tutum üzerinde, algılanan fayda ve kullanıma yönelik tutum boyutlarının da davranışsal niyet üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
The way to gain sustainable competitive advantage in the tourism industry, which has a global feature and intense competition, passes through qualified service, that is, qualified personnel. In the tourism industry, where people are at the forefront, infrastructure investments will not be able to provide the expected efficiency and positive output if there is no qualified workforce to provide standardization in service and meet guest expectations. Vocational tourism education is extremely important at the point of providing a qualified workforce. Considering the developing technologies and their integration into human life today, it is seen that utilizing new technologies in tourism education and carrying out the education processes in coordination with these technologies will increase the quality of tourism education and thus contribute to the training of the qualified workforce needed in the industry. At this point, another important point to be considered is the determination of the adaptation processes of the students in tourism education towards the technology included in the education processes and the factors affecting these processes. One of the most widely used models to explain the technology adaptation processes of individuals is the Technology Acceptance Model (TAM).

The main purpose of this study is to determine the adaptation processes of using virtual reality technology applications in the education process of undergraduate tourism education students and the factors affecting this process and thus to contribute to the relevant literature. For this purpose, the survey study, which was created on the basis of the Technology Acceptance Model developed by Davis (1989), was applied to 427 participants studying in different departments of Izmir Katip Çelebi University Faculty of Tourism, and the obtained data were analyzed with the SPSS analysis program. Purposive sampling was used as a sampling method in the study and statistical analyzes such as frequency analysis, reliability and normality tests, T-Test, ANOVA test and Regression were performed.
In line with the findings obtained in the research; It was concluded that perceived ease of use, perceived usefulness and enjoyment dimensions had a statistically significant effect on attitude towards use, perceived usefulness and attitude towards use dimensions also had a statistically significant effect on behavioral intention.