Bingöl ili genç ilçesi çevirme mikrohavzasında Wepp ve Rusle modelleri ile toprak kayıplarının belirlenmesi
Determination of erosion and soil losses with Wepp andRusle models in the young district of Bingöl
Yazar: YASİN KARAŞİN
Danışman: PROF. DR. ÖMER KARA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Ülkemizde erozyon ve yüzeysel akışlar ile birlikte her yıl yaklaşık olarak 150 milyon ton civarında sediment ve toprak kayıpları gerçekleşmektedir. Özellikle Fırat-Dicle Havzası ve buna bağlı alt yağış havzalarında farklı arazi kullanım şekillerinden meydana gelen toprak kayıpları Türkiye'de ki toplam toprak kayıplarının yaklaşık olarak %30' una karşılık gelmektedir. Bu nedenle bu yağış havzalarında yüzeysel akış ve toprak kayıplarının belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada Bingöl İli Genç İlçesi Çevirme Mikrohavzasında erozyonla meydana gelen yüzeysel akış ve toprak kayıplarının ölçülmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, WEPP (Water Erosion Prediction Project) ve RUSLE (Revised Soil Loss Equation) Modelleri kullanılarak yağış havzasından meydana gelen erozyon ve toprak kayıpları belirlenmiştir. Bingöl ili Genç ilçesi sınırları içerisinde yer alan Çevirme Mikrohavzasında yürütülen bu çalışma; 5809,386 ha büyüklüğünde çalışma alanının havza karakteristikleri ile bazı toprak karakteristiklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Söz konusu alanın jeolojik yapısı metamorfik anakaya olduğu görülmüştür. Çalışma sahasında tarım ve hayvancılık faaliyetlerinden kaynaklı bitki örtüsü tahrip edilmiş ve saha erozyona maruz kalmıştır. Sonuç olarak; çalışma sahasında gerekli önlemler alınmadığı takdirde erozyonun şiddetleneceği saptanmıştır. Erozyon riskinin fazla olduğu alanlarda toprak kayıplarına sebep olacak uygulamalardan kaçınılmalı, erozyonla mücadele çalışmaları başlatılmalı ve yaygınlaştırılmalıdır.

Abstract:
With the erosion and superficial flows in our country, about 150 million tons of sediment and soil are lost annually. In particular, soil losses from different landscapes in the Fırat-Dicle Basin and consequently lower rainfall basins correspond to approximately 30% of the total land losses in Turkey. Therefore, it is significant to determine superficial flow and soil losses in these precipitation basins. This study aimed to measure the surface runoff and soil losses caused by erosion in the Genç District of Bingöl Province. In this study, erosion and soil losses from the precipitation basin were determined by using WEPP (Water Erosion Prediction Project) and RUSLE (Revised Soil Loss Equation) Models. This study was conducted in the Çevirme Microbasin within the boundaries of the Genç district of Bingöl, to determine some soil characteristics with the basin characteristics of the 5809,386 ha study area. The geological structure of the area in question was determined as metamorphic. This study also revealed that the vegetation was destroyed due to agricultural and livestock activities, causing erosion on the study site. As a result, erosion will be intensified if necessary measures are not taken in the study area. In areas where there is a high risk of erosion, applications that will cause soil loss must be avoided, erosion control efforts must be initiated.