Türk Sermaye Piyasası Hukukunda ayrılma hakkı
Appraisal rights under the Turkish Capital Market Law
Yazar: OSMAN GAZİ GÜÇLÜTÜRK
Danışman: PROF. DR. İSMAİL KIRCA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Ticaret Hukuku) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ayrılma hakkı = Right of secession ; Ortaklıktan çıkma = Withdraw from a partnership ; Sermaye Piyasası Kanunu = Capital Market Law ; Türk sermaye piyasası = Turkish capital market

Özet:
Ayrılma hakkı, ortaklığın yapısını ve pay sahiplerinin menfaatlerini önemli derecede etkileyen bazı işlemlerin yapılması durumunda bu işlemlere muhalif kalan pay sahiplerine oylarını şirkete satarak ortaklıktan ayrılma imkânı tanımaktadır. Ayrılma hakkı ilk defa Amerika'da birleşme işlemlerine ilişkin olarak 19.yüzyılda ortaya çıkmış ancak zamanla farklı hukuk sistemlerinde farklı işlem türleri için ayrılma hakkının kullandırılabileceği kabul edilmiştir. 
Türk hukukunda ayrılma hakkı ilk kez 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile yasal dayanağa kavuşmuştur. Ayrılma hakkının doğmasına sebep olan işlemler ise "önemli nitelikte işlemler" olarak adlandırılmıştır. Önemli nitelikte işlem türlerinin ortak noktası şirket yapısında ve/veya malvarlığında önemli değişikliklere yol açmalarıdır. 
Önemli nitelikte işlemler Sermaye Piyasası Kanunu'nda sayılmış olmakla birlikte Sermaye Piyasası Kurulu'na önemli nitelikte işlemlere ilişkin esasları düzenleme ve yeni önemli nitelikte işlem türleri belirleme yetkisi verilmiştir. Sermaye Piyasası Kurulu bu yetkisini kullanarak II-23.1 sayılı Önemli Nitelikte İşlemlere İlişkin Ortak Esaslar ve Ayrılma Hakkı Tebliği'ni çıkarmıştır.
Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca ayrılma hakkının kullanılması için kural olarak pay sahibinin genel kurul toplantısına katılması, önemli nitelikte işleme ilişkin gündem maddesi oylanırken olumsuz oy kullanması ve muhalefetini toplantı tutanağına işletmesi gerekmektedir.  Ancak çağrıya veya toplantının yürütülmesine ilişkin bazı usulsüzlüklerin varlığında bu şartlara bağlı kalınmaksızın da ayrılma hakkının kullanılabileceği düzenlenmiştir.
Ayrılma hakkına ilişkin Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili tebliğde yer alan düzenlemeler değişikliklerle uygulamanın ihtiyaçlarını karşılayabilecek seviyeye getirilmiştir. Bu düzenlemeler sayesinde kısa geçmişine rağmen ayrılma hakkı azınlık pay sahiplerinin çoğunluğun insafına kalmasını engelleyen etkili bir mekanizma haline gelmiştir.

Abstract:
Appraisal rights allow, in cases where we have decisions that significantly affects the structure of the corporation and/or the interests of shareholders, the dissenting shareholders to sell their shares to the corporation. Appraisal rights arose in the US in the 19th century in relation to mergers. However, in time, they have been adopted by different countries for different type of transactions.
Under the Turkish Capital Market Law, appraisal rights gained a statutory basis for the first time with the Turkish Capital Market Law No: 6362. Transactions that give rise to the appraisal rights are labelled as 'the significant transactions'. The common ground of these transactions is that they cause significant changes in the corporation's structure and/or its assets. 
Significant transactions are set forth under the Turkish Capital Market Law. Additionally, The Turkish Capital Market Board is authorised to regulate the significant transactions and classify transactions as significant. The Board had executed this authority and issued the Communiqué On Common Principles Regarding Significant Transactions and The Appraisal Right, No: II-23.1. 
According to the Turkish Capital Market Law, in order to be able to use the appraisal right, a shareholder must attend the general meeting, cast a dissenting vote to the significant transaction and have his objection registered in the minutes of the meeting. However, in the case of some procedural regularities regarding the call or conduct of the general meeting, it is stated that the shareholder might use the appraisal right without satisfying the formal requirements. 
The provisions in the Law and the Communiqué, after some amendments, are rendered suitable to answer the needs of the practitioners. Thanks to these provisions, the appraisal right, despite its short historical background in Turkey, became an efficient mechanism to prevent the minority from being subjected to the majority's mercy.