Parasal aktarım mekanizması kanallarının işleyişi: Gelişmekte olan Orta Asya ülkeleri üzerine bir uygulama
Functioning of monetary transfer mechanism channels: An application on selected developing Central Asian countries
Yazar: MOHAMMAD AMİN ARİFY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SALİH ÇAĞRI İLKAY
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Asya ülkeleri = Asian countries ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Orta Asya ülkeleri = Central Asia countries ; Para politikaları = Monetary policies ; Parasal aktarım = Monetary transmission

Özet:
Parasal aktarım mekanizması, merkez bankasının yaptığı para politikası değişikliklerinin ekonomi üzerindeki etkisini göstermektedir. Para politikasındaki bir değişikliğin milli gelir üzerindeki etkisi, parasal aktarım mekanizması kanalları aracılığıyla gerçekleşmektedir. Bu tez çalışmasının temel amacı, parasal aktarım mekanizma kanalları olan faiz oranı, enflasyon ve GSYİH kanallarının para politikasının ve ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini ve parasal aktarım kanallarının işleyip işlemediğini gelişmekte olan seçilmiş Orta Asya ülkeleri için 2005-2020 dönemini kapsayan yıllık veriler ile test etmektir. Parasal aktarım mekanizma kanalları ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki panel veri analizi yöntemi ile test edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiler için panel OLS- doğrusal regresyon testleri kullanılmıştır. Elde edilen panel OLS test sonuçları ve Hausman testi ile analizde ele alınan ülkelerin homojen bir yapıda olup olmadığına dair bilgi elde edilmiştir. Heteroskedasite analizinde Likelihood-ratio testi ve Wald Heteroskedasite testi yardımıyla modellerde yer alan değişkenlerde heteroskedasite olup olmadığı test edilmiştir. Değişkenler arasındaki etkileri için Panel genelleştirilmiş en küçük kareler yöntemi (GLS) tahmin sonuçları analiz edilmiştir. 
Gelişmekte olan seçilmiş Orta Asya Ülkeleri'nde parasal aktarım kanalları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiden elde edilen bulgular parasal aktarım kanalarının mekanizmasını tam olarak yansıtmaktadır. Yalnızca enflasyon, GSYİH, faiz oranları ve ekonomik büyüme arasında ekonomi teorilerine uygun ve istatistiksel olarak anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Orta Asya, Parasal Aktarım Mekanizması, Para Politikası, Ekonomik büyüme, OLS yöntemi

Abstract:
The monetary transmission mechanism shows the effect of the monetary policy changes made by the central bank on the economy. The impact of a change in monetary policy on output occurs through monetary transmission mechanism channels. The main purpose of this study is to test the effect of the monetary transmission mechanism on the monetary policy and real economy of the Developing Central Asian Countries, with yearly data covering the period 2005-2019. Thus, for this purpose, a distinct model was developed by taking into account the variables of real interest rate, growth in gross domestic product, and inflation. The relationship between monetary transmission mechanism channels and economic growth was examined using panel data analysis. The relationships between the variables were analysed using panel OLS-linear regression tests. The panel OLS test findings were analysed with the Hausman test to see if the nations considered in the analysis have a homogeneous structure. In the heteroscedasticity analysis, the Likelihood-ratio test and the Wald Heteroskedacity test were used to determine whether there was heteroscedasticity in the model variables. The effects between variables were analysed using the generalised least squares approach (GLS) for panel estimation. 
The findings derived from the relationship between monetary transmission channels and economic growth in selected developing Central Asian countries accurately reflect the functioning of monetary transmission channels. In addition, statistically significant relationships were found between inflation, GDP, interest rates, and economic growth, in accordance with economic theories.
Keywords: Central Asia, Monetary Transfer Mechanism, Monetary Policy, Economic growth, OLS method