Karotis arter stent restenozunun uzun dönem prediktörleri
LONG-TERM predictors of carotid artery stent restenosis
Yazar: EDİP CAN ÖZGÜNOĞLU
Danışman: DOÇ. ERKAN KÖKLÜ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Karotis arteri hastalıkları = Carotid artery diseases ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Karotis stenozu = Carotid stenosis ; Stentler = Stents ; İnme = Stroke

Özet:
Amaç: İnme, tüm Avrupa ülkelerinde ve Amerika Birleşik Devletleri'nde önde gelen ölüm ve hastaneye yatış nedenlerinden biridir. Karotis arter aterosklerozu ve buradan kaynaklanan tromboembolizm inme nedenleri içinde önemli bir yer tutmaktadır. Karotis arter stent (KAS) tedavisi sonrası görülen stent içi restenoz (SİR) durumu, KAS tedavisinin uzun vadeli etkililiğini ve güvenliğini tehlikeye atan bir faktördür. SİR'in prediktörleri ile ilgili veriler hala sınırlıdır. KAS uygulanan ve takiplerinde stent restenozu gelişen hastaların modifiye edilebilen ve edilemeyen risk faktörlerini belirlemek amacıyla bu çalışma planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Ocak 2010-Mart 2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji, Kalp Damar Cerrahisi, Nöroloji, Radyoloji kliniklerinden oluşan multidisipliner Karotis Konseyinde değerlendirilen invaziv ve noninvaziv görüntülemelerinde karotis darlığı saptanan ve KAS işlemi yapılan toplam 650 hasta dosyası retrospektif olarak tarandı. İşlemleri başarılı olan ve takiplerine düzenli devam eden 522 hasta çalışmaya dahil edildi. Karotis arter dupleks ultrasonografi (DUS) değerlendirmelerinde stent içi pik sistolik velositeleri (PSV) >275 cm/s saptanan hastalar >%70 SİR, stent içi PSV 175 cm/s - 275 cm/s arasında saptanan hastalar %50-%70 SİR ile uyumlu akım hızı artışı olarak değerlendirildi. Hastaların komorbiditeleri, laboratuvar değerleri, ilaç kullanımı, stent ve balon seçimi,  işlem öncesi ve sonrası DUS akım hızı değerlendirmeleri ile SİR gelişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı öngördürücü faktörlerin varlığı araştırıldı.
Bulgular: 41 (%7,85) hastanın karotis arter DUS değerlendirmelerinde SİR ile uyumlu akım hızı artışı saptandı. 19 (%3,63) hastada >%70 SİR saptanırken, 22 (%4,22) hastada %50-%70 arasında SİR saptandı.
	Stent sonrası 1. ay karotis DUS akım hızları incelemelerinde stent içi PSV'lerin ortalaması > %50 SİR gelişen grupta 106 cm/s, > %50 SİR olmayan grupta 75 cm/s saptanmış olup istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.001). Aynı parametre >%70 SİR saptanan grupta 110 cm/s, > %70 SİR olmayan grupta 80 cm/s saptanmıştır (p=0.002).
	Stent sonrası birinci ay ile stent öncesi arasındaki PSV Oranı > %50 SİR olan grupta 0.34, SİR olmayan grupta 0.19 idi (p<0.001). Aynı parametre > %70 SİR için 0,31, > %70 SİR olmayan grupta 0,20 saptanmıştır (p<0.001). Yapılan ROC analizlerinde, >%50 SİR gelişmesini önlemek için implante edilen stentin, PSV'yi işlem öncesine göre %21,4 oranına düşürmesi gerektiği saptandı (%92,7 duyarlılık, %61 özgüllük ile).  >%70 SİR gelişmesini önlemek için ise implante edilen stentin PSV'yi işlem öncesine göre %22 oranına düşürmesi gerektiği hesaplandı (%94,7 duyarlılık,  %57,2 özgüllük ile). Stent sonrası PSV oranını düşüremediğimiz her %1 birim, hastada >%50 SİR görülme olasılığını 1.125 kat, %70 SİR gelişimi olasılığı 1.085 kat artırmaktadır.
Sonuç: Sonuç olarak, stent ile karotis arter DUS'ta PSV'yi işlem öncesine göre yeterli oranda düşüremediğimiz takdirde SİR görülme sıklığı artmaktadır.

Anahtar kelimere: KAROTİS ARTER, STENT RESTENOZU, İNME

Abstract:
Aim: Stroke is the leading cause of death and hospitalization in both men and women in nearly all European countries and the third leading cause of death in the United States. Carotid artery atherosclerosis and thromboembolism have an important place in the causes of stroke. In-stent restenosis (ISR) after carotid artery stenting (CAS) is a factor that endangeres the long-term efficacy and safety of carotid artery stenting therapy. Unfortunately, information on predictors of ISR is still limited. This study was planned to find SIR predictors.
Materials (Patients) and Methods: A total of 650 patients, who were diagnosed with carotid stenosis in imaging tests and underwent CAS procedure between January 2010 and March 2020, were retrospectively scanned. Patients were evaluated in the multidisciplinary carotid council, which included the cardiology, cardiovascular surgery, neurology and radiology clinics of the Health Sciences University Antalya Training and Research Hospital. 522 patients who had successful CAS procedures and were followed up regularly were included in the study. In the carotid artery duplex ultrasonography (DUS) evaluations, if patients with in-stent peak systolic velocities (PSV) were >275 cm/s, it was evaluated as  >70% ISR. If patients' in-stent PSV were between 175 cm/s and 275 cm/s, it was evaluated as 50% to 70% ISR. The factors predicting the development of ISR were investigated.
Results: Carotid artery DUS evaluations of 41 (7.85%) patients were found to be compatible with >50% ISR. While 50%-70% ISR was detected in 22 (4.22%) patients, >70% ISR was detected in 19 (3.63%) patients.
	In the carotid DUS examinations 1 month after the procedure, the average of in-stent PSV was 106 cm/s in the group with >50% ISR, and it was 75 cm/s in the group without >50% ISR (p<0.001). The same parameter was 110 cm/s in the group with >70% ISR and it was 80 cm/s in the group without >70% ISR (p=0.002).
	The PSV ratio between the first month after stent and pre-stent was 0.34 in the group with > 50% ISR and 0.19 in the group without ISR (p<0.001). The same parameter was 0.31 for >70% ISR and 0.20 in the group without >70% ISR (p<0.001). In the ROC analysis, it was determined that the stent should reduce the PSV to 21,4% compared to the pre-procedure in order to prevent the development of >50% ISR (with 92,7% sensitivity, 61% specificity). And it was calculated that the implanted stent should reduce the PSV by 22% compared to the pre-procedure, to prevent the development of >70% ISR (with 94,7% sensitivity, 57,2% specificity). For each 1% unit that we could not reduce the PSV rate after stenting, the probability of >50% SIR increases 1.125 times, and the probability of 70% ISR development increases 1.085 times.
Conclusion: In conclusion, the incidence of SIR increases if we fail to reduce PSV sufficiently with CAS compared to pre-procedure in carotid artery DUS.

Keywords: CAROTID ARTERY, STENT RESTENOSIS, STROKE