Gelişmekte olan ülkelerde doğrudan yabancı yatırımlara yönelik teşviklerin etkileri: 1980 sonrası Türkiye örneği
Effects of incentives oriented to direct foreign investments in developing countries: Turkiye example after 1980
Yazar: OZAN ENGİN GÜNEM
Danışman: DOÇ.DR. MUSTAFA ERDOĞDU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance

Özet:
Ekonomik kalkınma amacındaki gelismekte olan ülkelerin karsılastıkları enbüyük sıkıntı tasarruf yetersizligidir. Bu amaçlarını gerçeklestirebilmeleri için dogrudanyabancı yatırımlar son derece önemlidirler. Dogrudan yabancı yatırımlar, gittikleriülkelerde yarattıkları olumlu etkilerden dolayı pek çok ülkenin ilgisini çekmistir. Budurum dünya çapında bir rekabet ortamına neden olmustur. Gelismekte olan ülkeler,önceleri süpheyle baktıkları yabancı yatırımlara söz konusu olumlu etkilerinden dolayızamanla ilgi duymaya baslamıslar ve küresel rekabete katılmıslardır.Gelismekte olan ülkeler, dogrudan yabancı yatırımlardan daha fazla payalabilmek için birbirinden farklı tesvik enstrümanlarını uygulamaya sokmuslardır.Yatırım tesvikleri, hem ekonomik kalkınma amaçlarına ulasabilmek hem de bölgeselkalkınmayı saglamak, teknolojik ilerleme ve issizligi azaltmak gibi pek çok açıdangelismekte olan ülkeler için önemlidirler. Uygulanan yatırım tesvikleri genel olarakayni, nakdi, vergisel ve diger tesvikler olarak sıralanabilir.Türkiye, özellikle 1980'li yıllardan itibaren daha fazla dogrudan yabancı yatırımçekebilmek için pek çok yatırım tesvik enstrümanını uygulamaya sokmustur. Bu yatırımtesvik enstrümanları arasında nakdi ve vergisel tesvikler dikkat çekmektedir. Bunakarsın Türkiye, özellikle 2000'li yıllara kadar görece düsük miktarda dogrudan yabancıyatırım çekebilmistir.Dogrudan yabancı yatırımları etkileyen pek çok faktör vardır. Yatırım tesvikleride bu faktörler içerisinde yer almakla birlikte tek basına etkinlik saglamaları pekmümkün gözükmemektedir. Dogrudan yabancı yatırımları etkileyen faktörler birbütündür ve yatırım tesvikleri bu bütünün bir parçasıdırlar.

Abstract:
Worst problem being faced by developing countries those aimingeconomic progressive. Direct Foreign Investments are very important to realizethat goal. They have taken interest of many countries due to their positive effect tothe countries applied. This situation created a worldwide competition. Because ofmentioned positive effects, Developing countries have begun to deal with theForeign Investments those were first taken disputable and joined to globalcompetition.Developing Countries have implemented different instruments ofinvestment incentives for being able to get better shares from Direct ForeignInvestments. Investment incentives are very important for developing countries asfor reaching economic progress goals and also maintaining domesticdevelopments, technological progress and reducing unemployment etc.Investment incentives applied can be mentioned as goods, cash, tax and otherones.Especially since eighties, Turkiye have applied many instruments ofinvestment incentives for attracting more direct foreign investments. Cash and taxincentives are takes attention between those instruments of investment incentives.However Turkiye could have taken less direct foreign investment relativeespecially until 2k years.There are many factors effecting direct foreign investments. Eveninvestment incentives counted in these factors, It does not mean a possibility ofgiving positive results alone. Factors effecting direct foreign investments are awhole and investment incentives are a part of it.