Bristol romatoid artrit yorgunluğu çok boyutlu anketi Türkçe versiyonu, geçerlik ve güvenirlik çalışması
A validity and reliability study of the Turkish bristol rheumatoid arthritis fatigue multidimensional questionnaire (BRAF-MDQ) in rheumatoid arthritis patients
Yazar: FULDEN SARİ
Danışman: DOÇ. DR. DERAN OSKAY
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Artrit = Arthritis ; Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Yorgunluk = Fatigue ; Ölçekler = Scales

Özet:
Romatoid artrit (RA) hastaların %98' inden fazlasında yorgunluk şikayeti görülür. Yorgunluk hastaların hayatları boyunca kontrol edilemeyen, öngörülemeyen ve hayatlarının tamamını etkileyen önemli bir fiziksel ve bilişsel belirtidir. RA' da yorgunluk ağrı, stres, depresyon, inflamasyon ve özürlülük gibi karmaşık ve çok boyutlu komponentlerden oluşur. Yorgunluğun bilinmesi önemlidir ve bütün RA hastalarında ölçülmesi gerekir. Bu çalışmanın amacı RA hastalarında Bristol Romatoid Artrit Yorgunluğu Çok Boyutlu Anketinin (BRAF-MDQ) Türkçe geçerlik, güvenirlik ve kültürel adaptasyonunu belirlemekti. Çalışmada RA tanısı konmuş 100 hasta değerlendirildi. Kognitif bozukluğu olan, Türkçe anlayamayan ve konuşamayan ayrıca okur-yazar olmayan, 18 yaş altı ve 75 yaş üstü hastalar çalışmadan dışlandı. BRAF-MDQ' nun Türkçe versiyonun (BRAF-MDQ-T) geçerliği için, bütün katılımcılar BRAF-MDQ-T, Yorgunluğu Çok Boyutlu Değerlendirme Ölçeği (MAF) ve Kısa form-36 enerji (SF–36 VT) anketini cevapladılar. BRAF-MDQ-T anketinin test - tekrar test güvenirliği için yedi gün sonra hastalar anketi tekrar cevapladılar. Anketin geçerlik, iç güvenirlik ve test - tekrar test sonuçları 100 kişilik bir örneklem büyüklüğü ile yapıldı. BRAF-MDQ-T' nin iç tutarlık güvenilirliği Cronbach α =0,95 mükemmeldi. BRAF-MDQ-T ölçeğinin toplam puanı ile MAF-T toplam puanı arasındaki korelasyon pozitif ve istatistiksel olarak anlamlıydı (r=0.82, p<0.001). BRAF-MDQ-T ölçeği toplam puanı ile SF-36 VT alt ölçeği puanı arasındaki korelasyonlar negatif ve istatistiksel olarak anlamlıydı (r=-0.64, p<0.001).BRAF-MDQ-T, Türk romatoid artritli hastalarda yorgunluğu değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir ölçektir.

Abstract:
Up to 98% of rheumatoid arthritis (RA) patients experienced fatigue. It is an important physical and cognitive symptom which has overwhelming, uncontrollable and unpredictable affects throughout their whole life. RA fatigue composes of complex and multidimensional components which are pain, stress, depression, inflammation and disability. The acknowledgement of fatigue is important and fatigue should be measured in all RA trials alongside the core set. The aim of this study was to determine reliability and validity of Turkish Bristol Rheumatoid Arthritis Fatigue Multidimensional Questionnaire in RA patients. One hundred RA patients were evaluated in the study. Exclusion criteria was determined as patients with cognitive impairment, illiterated patients, unable to understand and speak Turkish, under- 18 and over- 75. To validate Turkish version of BRAF-MDQ (BRAF-MDQ-T), all participants answered BRAF-MDQ-T, Multidimensional Assessment of Fatigue (MAF) scale and Short Form–36 vitality (SF–36 VT). BRAF-MDQ-T was applied again seven days later for test - retest reliability. Validity, internal-consistency and test-retest results were based on a sample 100 patients. Internal consistency reliability of BRAF-MDQ-T was Cronbach α =0,95 which was excellent. The correlations between the total scores of the BRAF-MDQ-T scale and the total scores of MAF-T were positively and statistically significant (r=0.82, p<0.001). The correlations between the total scores of the BRAF-MDQ-T scale and the subscale scores of SF–36 VT were negatively and statistically significant (r=-0.64, p<0.001).The BRAF-MDQ-T was a valid and reliable scale for assessing fatigue in turkish rheumatoid arthritis patients.