Antineoplastik ilaçların dna ile etkileşmelerinin uv-görünür bölge spektroskopisi ile incelenmesi
Investigation of interactions of antineoplastic drugs with dna by uv-visible region spectroscopy
Yazar: LEVENT ATMACA
Danışman: PROF. DR. NURAN ÖZALTIN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry

Özet:
Çok hızlı bir şekilde çoğalan hücreler sebebiyle ortaya çıkan kanser hastalığının tedavisinde öncelikli amaç, hücrelerin kontrolsüz olarak çoğalmasını baskılamaktır. Farklı yöntemler kullanarak DNA'nın bazı kimyasal maddelerle (ilaç, metal, çevresel atıklar vb.) etkileşme türünün belirlenebilmesi, yeni ilaç tasarımlarının geliştirilmesi için önemlidir. Birçok kanser ilacı DNA molekülü ile etkileşmektedir. Bu tez çalışmasında; pirimidin nükleozidi, antineoplastik etkili, sentetik bir madde olan Gemsitabin HCl'nin (GMB) ve Camptothecin alkaloidinin semisentetik türevi, antineoplastik etkili bir madde olan İrinotekan HCl'nin (İTN) DNA ile etkileşmelerinin UV spektrofotometrik yöntemle incelenmesi ve DNA'ya bağlanma mekanizmalarının
aydınlatılması için çalışmalar yapılmıştır. Çalışmalar hem sulu ortamda, hem de iki farklı pH (pH 7,4 ve pH 4,7) değerindeki tampon çözelti ortamında gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; GMB'nin DNA ile etkileşmesinin oluğa bağlanma, İTN'nin DNA ile etkileşmesinin ise interkalasyon yoluyla gerçekleştiği görülmüştür. DNA-GMB kompleksi için pH 7,4 tampon çözeltisindeki bağlanma sabiti değeri 1948 M-1 olarak hesaplanırken, pH 4,7 tampon çözeltisindeki bağlanma sabiti değeri 956 M-1 olarak hesaplanmıştır. DNA-İTN kompleksi için 220 nm'deki pike göre pH 7,4 tampon çözeltisindeki kompleksin bağlanma sabiti değeri 12632 M-1 olarak hesaplanırken, pH 4,7 tampon çözeltisindeki kompleksin bağlanma sabiti değeri 10825 M-1 olarak hesaplanmıştır. 255 nm'deki pike göre pH 7,4 tampon çözeltisindeki kompleksin bağlanma sabiti değeri 6348 M-1 olarak hesaplanırken, pH 4,7 tampon çözeltisindeki kompleksin bağlanma sabiti değeri 2798 M-1 olarak hesaplanmıştır. Bu
verilerin ışığında bağlanma sabitinin kan pH'ında daha yüksek olduğu anlaşılmıştır. DNA-ilaç etkileşmeleri ile ilgili analizlerde UV spektrofotometrik yöntemden faydalanılabileceği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: DNA-Antineoplastik ilaç etkileşmeleri, Gemsitabin hidroklorür, İrinotekan hidroklorür, UV-GB spektroskopisi.

Abstract:
The primary goal in the treatment of cancer, which is caused by rapidly proliferating cells, is to suppress the uncontrolled proliferation of cells. Determining the type of interaction of DNA with some chemical substances (drugs, metals, environmental wastes, etc.) using different methods is important for the development of new drug designs. Many cancer drugs interact with DNA molecules. In this thesis; studies were performed to investigate the interactions of DNA and Gemcitabine HCl (GMB), which is a pyrimidine nucleoside, antineoplastic effective synthetic substance and Irinotecan HCl (ITN), which is an antineoplastic effective semisynthetic derivative of Camptothecin alkaloid by UV spectrophotometric method and illuminate their DNA binding mechanisms. The studies were performed both in aqueous medium and two
different pH (pH 7.4 and pH 4.7) buffer solutions. According to the results obtained; it has been observed that the interaction mechanism with DNA for GMB and ITN is groove binding and intercalation, respectively. For the DNA-GMB complex, the binding constant value in the pH 7.4 buffer solution was calculated as 1948 M-1, while the binding constant value in the pH 4.7 buffer solution was calculated as 956 M-1. For the DNA-ITN complex, the binding constant value of the complex in the pH 7.4 buffer solution was calculated as 12632 M-1, while that of the complex in the pH 4.7 buffer solution was calculated as 10825 M-1 according to the peak at 220 nm and the binding
constant value of the complex in the pH 7.4 buffer solution was calculated as 6348 M-1, while that of the complex in the pH 4.7 buffer solution was calculated as 2798 M-1 according to the peak at 255 nm. In the light of these data, it is understood that the binding constant is higher in blood pH. It has been observed that UV spectrophotometric method can be used in analysis of DNA-drug interactions. Keywords: DNA-Antineoplastic drug interactions, Gemcitabine hydrochloride, Irinotecan hydrochloride, UV-VIS spectroscopy.