Son dönem böbrek yetmezlikli hastalarda parathormon ile anemi arasındaki ilişki
The relationship of parathormon with anemia in patients taking hemodialysis retrospective evaluation
Yazar: SELEN ÇEPER
Danışman: PROF. DR. DOĞAN NASIR BİNİCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Erzurum Bölge Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Parathormonun Hemodiyaliz Alan Hastalarda Anemi İle İlişkisinin 
Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi
Çalışmanın Amacı: Erzurum ili ve ilçelerinde hemodiyaliz alan 
hastalarda görülen anemi ile parathormon seviyesinin arasında ilişki gösterip 
göstermediği analiz etmektedir.
Gereç ve Yöntem: Erzurum Şehir Hastanesi nefroloji bölümü tarafından 
takip edilen hemodiyaliz hastaları alınmıştı . Olgularda anemi ile parathormon 
seviyeleri arasındaki ilişki ile (parathormon düzeyi 3 gruba ayrılmış olup 
)bakılan hemoglobin, 3 aylık ortalama hemoglobin, potasyum, tiroid sitümüle edici 
hormon, fosfor, MCV, epo kullanımı, diyaliz süresi, ferritin, crp, demir, ortalama 
trombosit hacmi, vit D, bikarbonat arasındaki durum incelenmiştir.
Bulgular: Çalışmaya toplam 148 hasta alındı. Çalışmaya alınan hastalar 
kandaki parathormon seviyelerine göre 130 altı, 130-580 arası, 580 üstü olmak 
üzere 3 gruba ayrıldı. 130 altı 23 tane, 130-580 arası 83 tane, 580 üstü 42 tane 
hasta sayısı olmak üzere gruplandırıldı. Çalışmaya alınan erkek sayısı 130 tane 
olup ortalama yaşı 61 dir. Çalışma son 15 yıldır hemodiyaliz alan hastalar 
üzerinde yapılmıştır. Çalışmaya alınan 148 hastanın 126 sında anemi görülmüş 
olup 22 tanesinde anemi görülmemiştir. PTH yüksek olan gruplarda anlamlı olarak 
daha az anemi tespit edildi (p=0,010). Ayrıca PTH ile hemoglobin , MCV ve 3 
aylık hemoglobin ortalaması, fosfor, albumin, potasyum arasında pozitif yönlü ilişki 
bulunmuştur. PTH ile TSH değeri arasında negatif yönlü ilişki bulunmuştur. 
Çalışmamızda PTH ile CRP, kalsiyum, demir, eritrosit sayısı, D vitamini, 
bikarbonat, RDW-CV arasında anlamlı fark gösterilememiştir. (p>0,5)
Sonuç: Son dönem böbrek yetmezliğinde hemodiyaliz tedavisi alan 
hastaların serumundan bakılan parathormon seviyesi ile anemi arasında 
istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişki saptandı. Parathormon seviyesi yüksek 
olanlarda daha az anemi saptanmıştır. Ayrıca parathormon seviyesi ile MCV ve 
3 aylık hemoglobin ortalaması arasında pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Bu 
sonuçlar literatür verileri ile uyumsuz olmakla beraber ileride yapılacak 
retrospektif çok merkezli çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Parathormon, hemodiyaliz, son dönem böbrek 
yetmezliği, anemi

Abstract:
The Relationship of Parathormon With Anemia in Patients Taking 
Hemodialysis Retrospective Evaluation
Purpose of the Study: It is analyzed whether there is a relationship between 
anemia and parathormone levels in patients receiving hemodialysis in Erzurum 
province and its districts.
Materials and Methods: Hemodialysis patients followed by the nephrology 
department of Erzurum City Hospital were recruited. The relationship between 
anemia and parathormone levels (parathormone levels were divided into 3 groups) 
and hemoglobin, 3-month average hemoglobin, potassium, thyroid stimulating 
hormone, phosphorus, MCV. The situation between epo use, dialysis time, ferritin, 
CRP, iron, mean platelet volume, vitamin D, bicarbonate were investigated.
Results: A total of 148 patients were included in the study. The patients 
included in the study were divided into 3 groups according to their parathormone 
levels in the blood, as below 130, between 130-580, and above 580. The number of 
men included in the study was 130 and the mean age was 61. The study was 
conducted on patients who had received hemodialysis for the last 15 years. Anemia 
was observed in 126 of the 148 patients included in the study, and anemia was not 
observed in 22 of them. Significantly less anemia was detected in the groups with 
high PTH (p=0.010). In addition, a positive relationship was found between PTH and 
hemoglobin, MCV and 3-month hemoglobin average, phosphorus, albumin, 
potassium. A negative relationship was found between PTH and TSH value. In our 
study, PTH and CRP, calcium, iron, erythrocyte count, vitamin D, bicarbonate, There 
was no significant difference between RDW-CV. (p>0.5)
Conclusion: A statistically significant correlation was found between the 
level of parathormone in the serum of patients receiving hemodialysis treatment in 
end-stage renal disease and anemia. Less anemia was detected in those with high 
parathormone levels. Also, a positive correlation was found between parathormone 
level and MCV and 3-month hemoglobin average. Although the results are 
inconsistent with the literature data, it is thought that they will shed light on future 
retrospective multicenter studies.
Key Words: Parathormone , hemodialysis , end stage renal failure