Meme kanseri radyoterapisinde farklı tekniklerin araştırılması
Research on the different techniques in breast cancer radiotherapy
Yazar: MEHMET HAKAN DOĞAN
Danışman: PROF. DR. MAHMUT AYDINOL
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Onkoloji = Oncology

Özet:
Meme kanserli hastaların radyoterapisinde mammaria interna lenfatik zinciri yüksek risk ihtiva edip etmemesine göre, hastalarda hedef hacme dahil edilir veya edilmez. Meme bölgesinin anatomik yapısı, çeşitliliği ve mammaria interna alanının dahil edilip edilmemesine göre farklı radyoterapi teknikleri kullanılmaktadır. Tedavi amaçlı kullanılan tekniklerde, hedef hacmin homojen bir şekilde ışınlanması çalışılırken kalp ve akciğer gibi kritik organların minimal doz almasına gayret gösterilmektedir. Bu çalışmamızda, koruyucu cerrahi yapılmış 12 hastada, bilgisayar destekli tomografi girişi dijitayzır ile 2D planlama sistemi kullanılarak; geniş alan tekniği, Oblik Foton Elektron tekniği, dik Foton Elktron tekniği ve Oblik elektron tekniği gibi farklı tedavi tekniklerini karşılaştırmayı planladık. Her hastada hedef hacim içindeki doz homojenlikleri, kritik organ dozları karşılaştırılmıştır. Bilgisayarlı planlama sisteminden elde edilen doz degerleri, katı su fantomu içersinde iyon odası kullanılarak elde edilen değerlerle kontrol edilmiştir. Geniş alan ve Foton Elektron tekniklerinde mammaria interna alanı tedavi edilirken, kritik organların kabul edilir ortalama dozlar aldığı gözlemlenmiştir. Oblik elektron veya Foton Elektron tekniklerinde alan çakışmalarındaki sıcak bölgeler, diğer tekniklere göre daha fazla izlenmiş ve bu alan kaydırmalarını gerektiren bir durum olduğu gözlenmiştir. Geniş alan tekniğinde ise kolay uygulanabilir bir teknik olduğu ve bu teknikte kalbin toplam doz yüzdesinin Foton Elektron tekniklerine göre daha düşük olduğu bulunmuştur. Tedavi amaçlı kullandığımız Geniş alan, Oblik foton Elektron, Dik Foton Elektron ve Oblik Elektron tekniklerinde mammaria interna hacmini dahil etmiştik; bu haliyle kritik organ dozları Oblik Elektron tekniginde minimal değerler göstermişti. Bununla beraber mammaria interna hacmini hedef hacme dahil etmediğimiz hastalarda, kritik organ dozları, kalp için azaldığı gözlenmiştir. Oblik Elektron tekniği diğer tekniklerle karşılaştırıldığında, bu teknikte daha iyi sonuçlar elde edildiği görülmüştür. Bu bilgiler ışığında meme kanserli hastalarda Oblik Elektron tekniği önerilmiştir

Abstract:
In breast cancer radiotherapy, internal mammary lymphatic chain is treated in the target volume in a group of patients with high risk criteria. Intenal mammary lymphatic chain is not treated in the target volume in a group of patients with no high risk criteria. There are a number of different techniques in breast radiotherapy because of the variability of the anatomic region, structures and risk criteria in the irradiation field. While irradiating the target volume we also consider to homogeneity dosedistribution and minimize the dose to critical structures such as the heart and lung. In this study, we have evaluated the dose distribution of different radiotherapy techniques in twelve patients with left breast cancer who had breast conserving surgery or mastectomy. Two dimensional computerized planning system (2-DCPS) was used for each patient to compare wide-field, oblique photon-electron, perpendicular photon-electron and oblique-electron techniques in terms of dose homogeneities in the target volume, the doses received by the heart, lung and the coverage of the internal mammary chain. Data from 2DCPS were controlled by the Solid-water phantom and ionisation chamber. Critical structures were irradiated with acceptable dose percentages besides internal mammary chain with both wide-field, photon-electron and oblique-electron techniques. We detected more frequent hot spots in oblique photon-electron and oblique-electron techniques than other techniques and this situation necessitated changing the junctions. The wide-field technique was easy to perform and exposed less radiation dose to the heart than photon-electron techniques. The oblique electron thecniques provide us a minimal radiation dose to critic structures. In oblique electron techniques, if internal mammary chain was not covered in the target volume, the heart dose was minimised. In conclusion, we suggest to use oblique-electron techniques in breast irradiation where internal mammary is in the target volume.