Adil yargılanma hakkı çerçevesinde askeri yargı ( ceza) sistemi
The system of military ( penal ) law within the framework of right to a fair trial
Yazar: ÖZGÜR ÇÖREZ
Danışman: DOÇ.DR. MUSTAFA RUHAN ERDEM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Demokratik toplumun ve hukuk devletinin vazgeçilmez unsurlarındanbirisi olan adil yargılanma hakkı, önemi sebebiyle İnsan Haklarını ve TemelÖzgürlükleri Korumaya Dair Avrupa Sözleşmesi'nin 6 ncı maddesindedüzenlenmiştir.Adil yargılanma hakkı, yasayla ve yargılama konusundan önce kurulmuş,bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, makul bir süre içerisinde,hakkaniyete uygun yargılanma, yargılamanın açık yapılmasını ve hükmün açıkoturumda verilmesini isteme, masumluk karinesinden yararlanma,suçlamadan önceden haberdar edilme, savunmayı hazırlamak için gereklizaman ve kolaylıklara sahip olma, kendi kendini savunma veya kendi seçeceğibir avukatın yardımından yararlanma, iddia tanıklarını sorguya çekme veyaçektirme, duruşmada kullanılan dili anlamadığı ve konuşamadığı taktirde paraödemeksizin tercüman yardımından yararlanma, haklarını içermektedir.Ülkemizde askerî mahkemeler, yasal dayanaklarını Anayasa'dabulmaktadırlar. Bu mahkemelerin kuruluş esasları ve işleyişlerine egemenolacak kuraların neler olacağı Anayasa'nın 145 nci maddesindedüzenlenmiştir. Anayasanın adil yargılanma hakkını düzenleyen 36 ncımaddesinde; adli, idari, askeri ayrımı yapmaksızın ?herkesin adil yargılanmahakkı?na sahip olduğu belirtilmiştir. Ayrım yapılmamış olması, bu hakkınuygulama alanının askeri yargıyı da kapsadığını göstermekte; dolayısıylaAİHS'nin 6 ncı maddesinde düzenlenen hakların askeri yargıda da dikkatealınması gerekmektedir.Bu çalışma ile amaçlanan, en temel insan haklarından biri kabul edilenadil yargılanma hakkının ilke ve kurallarının, 1982 Anayasası'nda ve ilgiliaskeri ve diğer mevzuatımızda yer alan hükümler ışığında hukuk sistemimizeyansımalarını ortaya koymak, bununla birlikte mevzuattan kaynaklananeksikliklere değinerek hukuk sistemimize katkı sağlamaktır.Anahtar Kelimeler: 1) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, 2) Avrupa İnsanHakları Mahkemesi, 3) Adil Yargılanma Hakkı, 4) Askeri Yargı, 5) AskeriMahkemeler, 6) Sanık Hakları

Abstract:
As one of the indispensable components of the democratic society andrule of law, right to a fair trial, due to its profound importance, was arranged inthe article 6 of the Convention for the Protection of Human Rights andFundamental Freedoms.Right to a fair trial includes the right to a fair and public hearing withina reasonable time by an independent and impartial tribunal established bylaw, right to open public trial and to the presumption of innocence, right to beinformed promptly of the nature and cause of the accusation, right to haveadequate time and facilities for the preparation of his defence, right to defendhimself in person or through legal assistance of his own choosing or, right toexamine or have examined witnesses against him and to obtain theattendance, right to have the free assistance of an interpreter if he cannotunderstand or speak the language used in court.In our country, military courts obtain their legal foundations from theconstitution. The rules and principles arranging the establishment andfunctioning of these courts are specified in the article 145 of the constitution.According to the article 36 of the constitution regulating the right to a fair trial,?everyone has the right to a fair trial? regardless judicial, administrative andmilitary law. This non-discrimination points out that the exercise of this rightincludes the military jurisdiction as well; therefore the rights signified in thearticle 6 of the ECHR must be observed in military jurisdiction as well.This study aims to display the repercussions, as one the mostimportant fundamental human rights, of right to a fair trial in our judicialsystem in the light of the provisions of the military and other judicial areassignified in the 1982 constitution, and to make a contribution to our judicialsystem by means of showing the deficiencies in our legislation.Key Words: 1) European Convention on Human Rights, 2) European Court ofHuman Rights, 3) Right to