Abdullah B. Ali Süveydan'ın "Fethu'l-Latifi'l-Malik li Şerh-i Elfiyyeti İbn Malik" isimli şerhin incelenmesi ve İbn Akîl şerhi ile karşılaştırılması
Abdullâh b. Alî Suveydân's commentary on İbn Malik Alfiyya and comparison with İbn Aqil's Alfiyya commentary'
Yazar: HANA GÜVEN
Danışman: PROF. DR. NEJDET GÜRKAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Abdullah B. Ali Süveydan = Abdullah B. Ali Süveydan ; Arap edebiyatı = Arabian literature ; Arap şiiri = Arabic poetry ; Elfiye = Alfiyya ; İbn Akil = İbn Akil ; İbn Malik = İbn Malik ; Şerh = Commentary ; Şiir = Poem

Özet:
Hicri VII. yüzyılda Arapça kaidelerini, örnek ve istişhadlarını ele alan elfiyeler
öne çıkmıştır. Bu Elfiyelerden en önemlisi ve en şöhretlisi İbn Mâlik'in Elfiye'sidir.
Dönemin otoriter isimlerinden kabul edilen İbn Mâlik, yazdığı Elfiyesi ile günümüze
kadar ilgi odağı olmuştur. Arapça gramer ile ilgilenen herkes, onun nahive yaptığı
katkıdan doğrudan veya dolaylı olarak bir şekilde etkilenmiştir.
Bu çalışmada önce İbn Mâlik (ö. 672/1274) ve Elfiye'si ele alınarak bu eserin
içerik ve önemi anlatıldı. Arkasından İbn Akîl'in (ö. 769/1367) hayatı ve Elfiye
Şerhi'nin özellikleri, metodu, şevâhidi ve kaynakları incelendi. Daha sonra da İbn
Suveydân (ö. 1234/1818) ve Elfiye Şerh'i başlığında İbn Suveydân'ın hayatı, vefatı, ilmi
kişiliği, eserleri ve çalışmamızın merkezindeki yazma eserin özellikleri, metodu,
şevâhidi ve kaynakları incelendi. Her ikisi de Elfiye şerhi olması sebebiyle İbn Akîl ile
İbn Suveydân şerhleri muhteva olarak karşılaştırıldı. Son kısımda da İbn Suveydân'ın
Fethu'l-Latîfi'l-Mâlik li Şerḥi Elfiyyeti İbn Mâlik isimli eserinin tahrici yapıldı.
Çalışmanın ana konusunu, bugüne kadar tahkik-tahric anlamında ele alınmayan
İbn Suveydân Şerhi'nin incelenmesi ve biyografi kitaplarında çok az yer bulan
yazarının hayatı oluşturdu. Böylece bu şahsiyetin ve İbn Mâlik'in Elfiye'sine yazdığı
Fethu'l-Latîfi'l-Mâlik li Şerḥi Elfiyyeti İbn Mâlik isimli şerhinin akademik çevrelere ve
ilim âlemine tanıtılması hedeflendi.

Abstract:
During Hijri VII. century, alfiyyas dealing with Arabic grammar, examples and
poetic evidences . The most important and most famous of these alfiyyas is the Alfiyya
of İbn Malik. Accepted as one of the authoritarian names of the period, İbn Malik has
been the center of attention since today with his Alfiyya. Anyone interested in Arabic
grammar is directly or indirectly influenced by his influence on grammar.
In this study, İbn Malik (d. 672/1274) and his Alfiyya are discussed in terms of
its contents and importance. Afterwards, life of İbn Aqil (d. 769/1367) and Alfiyya
Commentary'y properties, method, evidences and resources are examined. Then, under
the title of İbn Suwaidan (d. 1234/1818) and Alfiyya Commentary, İbn Suwaidan's life,
death, scientific personality, works as well as properties, copies, method, evidences and
resources of the manuscript which our work is focused on are examined. In the next
chapter, İbn Aqil and İbn Suwaidan Commentaries are compared in terms of contents.
In the last chapter, İbn Suwaidan's work titled 'Fethu'l-latifi'l-Maliq Commentary
Alfiyya İbn Malik' was criticized/commented on.
The main subject of the study consists of examination of İbn Suwaidan
Commentary which until today has not been not dealt with in terms of
examination/criticism as well as his life that found little place in biography books. Thus,
it was aimed to make this figure more known in the academic environment and the
scientific world.