İçmimarlık kapsamında temel tasarım eğitimi kuramlarına bir yaklaşım
An Approach to basic design education theories of interior
Yazar: HAKAN ERTEK
Danışman: PROF. DR. AYHAN AZZEM AYDINÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 1999
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Mekan tasarımı = Space design ; Tasarım = Design ; Temel eğitim = Basic education ; İç mimari = Interior architecture

Özet:
Mekan tasarım disiplinleri olan ve uygulama ölçeklerine göre; şehir ve bölge planlama, peyzaj mimarlığı, mimarlık ve içmimarlık gibi adlarla anılan meslek alanlarının teori ve uygulamaları günümüz koşullarında çeşitli oluşumlarla bu alanların eğitimlerini de etkilemektedir. Bu çalışma kapsamında, söz konusu disiplinlerden içmimarlık alanında çeşitli eğitim kurumlarında değişik adlarla anılabilen, çeşitli kuram ya da yaklaşımlarla farklı uygulama platformlarında ele alınan ve bu alandaki eğitimin başlangıç aşamalarından birini oluşturduğu kabul edilen, "temel tasarım eğitimi" irdelenmektedir. Bu amaçla ilk bölümde, temel tasarım eğitiminin tanımlanması, ve gerekçeleri ile amaçlarının araştırılması gerçekleştirilmiştir. Başlangıç eğitimi kapsamında yer alan ve birbirini destekler nitelikteki oluşumlardan temel tasarım ve temel sanat eğitimi kavram ve uygulamalarından söz edilmiş ve bu uygulamaların mimarlık kaynaklı eğitimde ya da farklı fakülteler bünyelerinde yer alan içmimarlık bölümlerindeki oluşumları irdelenmiştir. İkinci bölümde ise köklü, genel ve kavrayıcı yapısı nedeniyle Mimarlık ve mekan tasarım disiplini ve kavramlarının tarihi süreç içindeki yapıları incelenerek Temel Tasarım Eğitimi konusuna bu tarihsel çerçevenin yol göstericiliği doğrultusunda yaklaşılmaktadır. Tasarlama olgusunun ve tasarım metotlarının gelişmesi çerçevesinde oluşturulan bu genel bakış açısına, daha sonra Batı ve Türkiye'de Mekan Tasarım Eğitiminin tarihsel süreç içinde incelenerek bu konulardaki gelişmelerin, çalışmaya geri besleme yapabilecek bir altyapı sağlaması amaçlanmıştır.Ill Üçüncü bölümde ise, çalışmamızın içeriğini oluşturan ve mekan tasarımı disiplinlerinden içmimarlık eğitimi kapsamında yer alan Temel Tasarım Eğitimi'nin yapısını belirleyen öğeler incelenecektir. Bu öğeler Temel Tasarım Eğitimi'nin bileşenleri olarak adlandırılmıştır. Temel Tasarım Eğitimi modelinin söz konusu bileşenleri, Temel Tasarım Eğitimi'nin "amaçlan", "bilgi alanları" ile "yöntemleri ve ortamları" başlıkları altında incelenmektedir. Bu incelemede yöntem olarak, İçmimarlık kapsamındaki Temel Tasarım Eğitimi'ne "bir dizi soru" sorarak oluşturulan modelin daha sonra 4. Bölümde yurtiçi ve dışındaki İçmimarlık Temel Tasarım Eğitimi veren üniversitelerdeki uygulamaları araştırılarak değerlendirilmiştir. Bu anlamda Dördüncü Bölümde özellikle İçmimarlık alanındaki köklü geçmişiyle A.B.D.'deki İçmimarlık eğitimi kurumlarının, başlangıç eğitimi kapsamında irdelenmesi ve Türkiye' deki İçmimarlık eğitim kurumları ile karşılaştırmalı değerlendirmelerinin yapılması gerekli görülmüştür. Bu amaçla Türkiye'de İçmimarlık alanında Lisans eğitimi veren toplam altı adet üniversite ile Amerika'da İçmimarlık alanında Lisans eğitimi veren altı adet üniversitenin, Temel Tasarım Eğitimi kapsamında karşılaştırılması ve değerlendirilmeleri gerçekleştirilmiştir. Beşinci bölümde ise Dördüncü Bölümde elde edilen ve günümüz içmimarlık temel tasarım eğitimi uygulamalarının farklı üniversitelerde çeşitli boyutlarda karşılıklı değerlendirmeleri ile elde edilen verilerle; daha önce çalışma kapsamında oluşturulan sistematiğin kesiştiği ve ayrıldığı noktaların belirlenmesi gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
Professions that are called, City and Regional Planning, Landscape Design, Architecture and Interior Architecture are space designing disciplines and differ according to the scale of their applications. In the current conditions, the theory and applications of these professions, also effect the education of these fields. In this study, the "basic design education"; which is accepted as one of the beginning levels of the education of interior architecture field, and which is called in different names in different educational institutions and also evaluated in different application platforms with different systems and approaches; has been investigated. For this purpose, in the first chapter, definition, aim and necessity of basic design education has been studied. "Basic design education" and "basic art education" concepts and applications, that are within the beginning education which are accepted to be supporting each other; have been searched. In this manner, different formations of these concepts in architecture based education, or in interior architecture departments in different kinds of faculties were investigated. In the second chapter, resisting on its general and comprehensive structure of architecture; space designing disciplines and concepts were studied in historical perspective in order to have a point of view for the "basic design education" from a historical frame. In order to obtain background for the study a framework of designing process, and the development of thedesign methods, were supported with a historical perspective of the evolution of the space design education in Türkiye and in the western world. In the third chapter, the elements of the basic design education, within the interior architecture education were searched. These elements were called as the, components of Basic Design Education. The components of the model of Basic Design Education, have been investigated with the headlines of "aims", "knowledge fields" and, "methods and medias" of basic design education. As a method of this investigation, a model which is formed by asking "a series of questions" to the basic design education was used and the study which was on the fourth chapter about the interior architecture basic design education of the universities of Türkiye and abroad has been used as supportive information. In this respect, in the fourth chapter, the institutions of Interior Architecture Education in the U.S.A. with it's strong background in this field, has been investigated within the context of beginning education programs; And a comparative evaluation with the educational institutions of Türkiye, in interior architecture seems to be necessary. For this purpose, a comparative study between of six different universities of U.S.A. which have undergraduate programs in interior architecture; and six universities from Türkiye within the context of basic design education have been realised. In the fifth chapter the conjunction points of; the data, about the comparison of the different basic design applications of different universitiesVI study which was obtained in the fourth chapter; with the systematic approach of the study in the first chapters, were discussed.