İnsansız hava aracı (İHA) ve yersel ölçüm yöntemi ile halihazır haritaların üretilmesi ve doğruluk analizinin irdelenmesi: Batman ili, Şirinevler Mahallesi kentsel dönüşüm bölgesi örneği
Production of current maps with unmanned aerial vehicle (UAV) and terrestrial measurement method and examination of accuracy analysis: Example of Batman province, Şirinevler distrct, urban transformation
Yazar: VEYSEL YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYDAN YAMAN
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
İnsansız Hava Aracı (İHA); içinde pilotu ve yolcusu olmayan, sadece amaca uygun ekipman (video kamera, fotoğraf makinesi, GNSS, lazer tarama cihazı, vb.) taşıyan, uzaktan kumandalı otomatik uçabilme özelliğine sahip içerisinde uçuş ekibi (pilot) olmadan hareket eden araçlardır. Geçmişte zaman ve maliyet gerektiren veri temini işlemi teknolojinin gelişmesiyle birlikte daha kolay, hızlı ve pratik bir şekilde yapılabilmektedir. Birçok alanda olduğu gibi mühendislik çalışmalarında da veri toplama işlemi önemli süreçlerdendir. İHA'lar düşük maliyetli, hızlı ve yüksek hassasiyete sahip veri sağlamaktadır. Haritacılık faaliyetleri ile ilgili uygulamalarda kullanılan halihazır haritalardaki geometrik doğruluk ve hassasiyet oldukça önem taşımaktadır. Yapılan çalışmada Batman İli'nde bulunan Şirinevler Mahallesi kentsel dönüşüm bölgesi seçilmiştir ve bu bölgede hem İHA ile hem de yersel ölçüm teknikleri kullanılarak halihazır haritalar üretilip doğruluk araştırması yapılmış olup, çalışma alanının yüksek çözünürlüklü ortofoto haritası, sayısal yükseklik modeli, nokta bulutu verisi gibi veriler Pix4D yazılımında BÖHHBÜY'e uygun olarak halihazır harita üretimi ve haritanın paftalara ayrılması gibi işlemler ise Leica Photogrammetry Suite ve Microstation Pro600 yazılımları kullanılarak elde edilmiştir. 
Üretilen bu sayısal verilerin İHA ile üretilmiş halihazır haritası ve yersel ölçüm yöntemleri ile elde edilen verilerle karşılaştırılması yapılmıştır. Sonuç olarak, İHA kullanımının halihazır harita üretiminde BÖHHBÜY'e uygun olarak yeterli doğruluğu sağlama, daha az zaman ve maliyet hususlarında alana katkı sağlayabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Doğruluk, Halihazır Harita, İnsansız Hava Araçları, Yersel Ölçüm Teknikleri

Abstract:
Unmanned aerial vehicles (UAVs) are vehicles that lack a pilot or passenger, carry
only equipment appropriate to the intended purpose (e.g. a video camera, camera,
GNSS, laser scanning device, etc.), and have the capacity to fly either remotely or
automatically. Data acquisition, which in the past required time and cost, can now be
done more easily, quickly and practically with the development of technology. As in
many fields, data collection is an important process in engineering studies. In this
context, UAVs provide low-cost, fast and high-precision data. Geometric accuracy and
precision in current maps used in applications related to geomatics activities are very
important. In this study, Şirinevler District, urban transformation zone, located in
Batman Province, was selected as the study area. Data such as high-resolution current
map of the study area, digital elevation model, and point cloud were produced in Pix4D
software. In addition, the current map production process was carried out in Leica
Photogrammetry Suite ve Microstation Pro600 software. Thus, in the study area,
current maps were produced using both UAV and terrestrial measurement techniques,
accuracy research was carried out, and the advantages of both methods and the
resulting accuracy were compared. As a result, it has been seen that the use of UAV
provides sufficient accuracy in the production of current maps in accordance with the
regulation (BÖHHBÜY) and provides advantages in terms of time and cost.

Keywords: Accuracy, Current Map, Unmanned Aerial Vehicles, Terrestrial Measurement Techniques