Koyun ve keçilerde baklagil ve buğdaygil samanlarının in vitro gerçek sindirilebilirliklerinin karşılaştırılması
Comparison of in vitro actual digestibility of leguminous and wheat straws in sheep and goats
Yazar: SAMET KUZGUN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SALMAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu araştırmanın amacı, koyun ve keçi beslemede yaygın olarak kullanılan buğdaygil ve baklagil samanlarının in vitro gerçek sindirilebilirlik değerleri (IVTDYEM) ve hayvan türüne göre etkin kullanımını tespit etmektir. Araştırmada yem materyalini buğdaygil (arpa, buğday, yulaf ve tritikale) ve baklagil (bakla, nohut ve mercimek) samanları oluşturdu. Araştırma özel bir işletmede sağlıklı ve bir yaşın üzerindeki birer adet koyun ve keçi satın alınarak, aynı işletmedeki hayvanlar içinde 3 hafta beslenmeleri takip edilmiştir. Hayvanlara arpa otomatik yemliklerde ad libitum ve samanda yeterli miktarda sürekli önlerinde bulunacak şekilde tüketimine sunulmuştur. Yonca kuru otu ise hayvan başına yaklaşık 250 g olacak şekilde günlük olarak öğle saatinde önlerine konulmuştur. Hayvanlar Samsun Florya Mezbahanesinde kesilerek rumen sıvıları uygun koşullarda laboratuvara ulaştırılmıştır. Yemlerin in vitro gerçek sindirilebilirlik değerlerini belirlemek için Daisy inkübatörde 48 saat inkübe edilmiştir. Koyun (Grup 1) ve keçi (Grup 2) rumen sıvıları ayrı kavanozlara konularak her bir yem maddesi için dört tekrar olacak şekilde analizler gerçekleştirildi. 
Keçi rumen sıvısı kullanılan grupta (Grup 2) buğdaygil samanlarının (tritikale, buğday, arpa ve yulaf samanı) tamamında in vitro gerçek sindirilebilirlik değerleri (IVTDKM) koyun rumen sıvısı kullanılan gruba (Grup 1) göre istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (P<0.05). Yulaf samanının in vitro gerçek sindirilebilirlik değerleri diğer buğdaygil samanlarına göre daha yüksekti (P<0.05). Koyun ve keçi rumen sıvısı kullanımı nohut, bakla ve mercimek samanının in vitro gerçek sindirilebilirlik değerleri bakımından istatistiksel bir farklılık oluşturmamıştır. Baklagil samanları içerisinde en yüksek sindirilebilirlik bakla samanında tespit edilmiştir (P<0.05).
Sonuç olarak, keçi rumen sıvısı kullanımı, düşük kalitedeki buğdaygil samanlarının in vitro gerçek sindirilebilirlikleri üzerinde koyun rumen sıvısı kullanımına göre daha etkili olmuştur. Bunun yanında, keçi rumen sıvısı kullanımında yulaf samanı diğer buğdaygil samanlarına göre daha iyi sindirilmiştir. Keçi rumen sıvısı kullanımı düşük kaliteki tritikale, buğday, arpa ve yulaf samanın in vitro gerçek sindirilebilirleri üzerinde daha etkili olması, hayvanlara aynı rasyon sunulmasına rağmen yem tercihleri ve buna bağlı oluşan rumendeki mikrobiatanın besin madde kullanımı ve metabolizmasından kaynaklanabilir. Bakla samanı diğer baklagil samanlarına göre daha yüksek in vitro gerçek sindirilebilirlik tespit edilirken, ancak farklı rumen sıvısı kullanımı karşılaştırıldığında aynı etkiyi göstermemiştir.

Abstract:
This research aims to determine the in vitro true digestibility (IVTDasfeed) values of wheat and legume straw, widely used in sheep and goat feeding, and the effective use of animal species. The feed material consisted of barley, wheat, oat, triticale, broad bean, chickpea, and lentil straws. In the research, healthy and one-year-old sheep and goats were purchased on a private farm, and their feeding was followed for three weeks with the animals on the same farm. 
Barley was offered to the animals for consumption as ad libitum in automatic feeders and a sufficient amount of straw continuously. Alfalfa hay was given daily at noon, approximately 250 g per animal. The animals were slaughtered in Samsun Florya Slaughterhouse, and their rumen fluids were brought to the laboratory under appropriate conditions. The feeds were incubated in a Daisy incubator for 48 hours to determine the in vitro true digestibility values. Rumen fluids of sheep (1st group) and goats (2nd group) were placed in separate jars and analyzed as four replicates for each feedstuff.
IVTDasfeed values of cereal straw (triticale, wheat, barley and oat straw) were statistically significant (P<0.05) compared to goat rumen fluid (group 2) and sheep rumen fluid (group 1) (P<0.05). IVTDasfeed values of oat straw were higher than other cereal straws (P<0.05). The use of sheep and goat rumen fluid did not make a statistical difference in terms of IVTDasfeed values of chickpea, broad bean and lentil straw. Among the legume straws, the highest digestibility was determined in the broad bean straw (P<0.05). 
As a result, the use of goat rumen fluid was more effective than the use of sheep rumen fluid on IVTDasfeed of low quality cereal straws. In addition, oat straw was better digested than other cereal straws using goat rumen fluid. The main reasons why the use of goat rumen fluid is more effective on the IVTDasfeed value of low quality triticale, wheat, barley and oat straw may be due to the nutrient use and metabolism of the microbiota in the rumen, which is formed due to the feed preferences of the animals, although the animals are offered the same ration. While higher IVTDasfeed was detected in bean straw compared to other legume straws, it did not show the same effect when using different rumen fluids.