Erişkin hastalarda trakeobronşial dallanma anomalileri
Tracheobronchial branching anomalies in adult patients
Yazar: MUHAMMED FERHAT DEĞİRMENCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK AKKAYA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Anomaliler = Anomalies ; Bronşlar = Bronchi ; Radyoloji = Radiology ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Trakea = Trachea ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Amaç: Toraks BT çekilen erişkin hastalarda trakeobronşial dallanma anomalilerinin sıklığının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: 1000 erişkin hastanın Toraks BT tetkiki retrospektif değerlendirildi. İş istasyonunda, akciğer parankim penceresi kullanılarak aksiyal, koronal, sagittal planlar, minimum intensite projeksiyon (MinIP), 3-Boyutlu (3B), curved (eğimli) MPR görüntüler incelendi. Trakeal divertikül, trakeal bronş, aksesuar kardiyak bronş sıklığı, lokalizasyonu ve tipleri, bilateral üst lobların ve sağ akciğer orta lobun dallanma anomalileri, görülme sıklıkları, her iki akciğer alt lobda subsuperior ve suprasuperior bronş görülme sıklığı, tipleri, sağ ve sol izomerizm, situs inversus ve köprü bronş değerlendirildi. Sayısal değişkenler ortalama ± standart sapma ve minimum – maksimum değerler ile, kategorik değişkenler ise sayı ve yüzde ile gösterildi. Kadın ve erkek cinsiyette izlenen anomali sıklığı ki-kare testi ile karşılaştırıldı. İstatistiksel anlamlılık sınır değeri olarak p<0,05 kabul edildi.
Bulgular: 491 kadın, 509 erkek toplam 1000 hastanın 102'sinde trakeobronşial dallanma anomalisi bulundu. 92 olguda tek anomali izlenmiş olup 5 olguda ise 2 anomali birlikteliği mevcuttu. 8 hastada preeparteriyel bronş, 2 hastada sol prehiparteriyel bronş, 9 hastada sağ suprasuperior bronş, 33 hastada sağ subsuperior, 38 hastada sol subsuperior, 7 hastada aksesuar kardiyak bronş izlendi. Sağ trakeal bronş, posteparteriyel bronş, sağ trakeal divertikül, yukarı yer değiştirmiş OLB ve situs inversus anomalisi 1'er hastada tespit edildi. Tespit edilen konjenital trakeobronşial anomalilerin 11'i yer değiştirmiş, 82'si süpernümerer bronş idi.
Sonuç: BT, trakeobronşial dallanma anomalilerinin değerlendirilmesinde başarılı görüntüleme yöntemidir. Bu anomalilerin gözden kaçmaması için karinanın seviyesi ve üst lob bronşlarının pulmoner arterler ile ilişkisi gibi temel anatomik bilgilere sahip olunmalıdır. Lob temelli sınıflama kullanılması, anomalilerin saptanmasını ve sınıflandırılmasını kolaylaştıracaktır.

Abstract:
Aim: To determine the frequency of tracheobronchial branching anomalies in adult patients with thorax CT.
Material and method: Thorax CT examinations of 1000 adult patients were retrospectively evaluated. Axial, coronal, and sagittal images in lung window, minimum intensity projection (MinIP), 3-Dimensional (3D), curved MPR images were analyzed on a workstation. Frequencies, localizations and types of the tracheal diverticulum, tracheal bronchus, accessory cardiac bronchus, frequencies of the bilateral upper lobes and right middle lobe branching anomalies, frequencies and types of subsuperior and suprasuperior bronchus in both lung lower lobes, right and left isomerism, situs inversus and bridging bronchus were evaluated. Numerical variables were shown as mean ± standard deviation and minimum-maximum values, while categorical variables in numbers and percentages. Anomaly frequencies in female and male patients were compared using the Chi-square test. p<0.05 was accepted as statistically significant.
Results: Tracheobronchial branching anomalies were detected in 102 of the 1000 patients (491 females, 509 males). A single anomaly was observed in 92 cases, and double anomalies were detected in 5 cases. Preeparterial bronchi in 8 patients, left prehyparterial bronchi in 2 patients, right suprasuperior bronchi in 9 patients, right subsuperior bronchi in 33 patients, left subsuperior bronchi in 38 patients, and accessory cardiac bronchi in 7 patients were observed. Right tracheal bronchus, posteparterial bronchus, right tracheal diverticulum, upwardly displaced MLB, and situs inversus were found in one patient each. Out of the detected congenital tracheal bronchial anomalies, 11 were displaced and 82 were supernumerary.
Conclusion: CT is a successful imaging method in the evaluation of tracheobronchial branching anomalies. Basic anatomical principles such as level of the carina and relationship of the upper lobe bronchi with the pulmonary arteries should be known in order not to overlook these anomalies. Using lobe-based classification will facilitate the detection and classification of these anomalies.