Okul müdürlerinin mentörlük rolleri ve öğretmenlerin iş doyum düzeyleri arasındaki ilişki
Relationship between school principles' mentorship acts and job satisfacion levels of teachers
Yazar: FATİH EMİR
Danışman: PROF. DR. MURAT TAŞDAN
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma okul müdürlerinin mentörlük rollerini yerine getirme düzeyleri ve öğretmenlerin iş doyum düzeyleri arasındaki ilişkinin ortaya konmasını amaçlamıştır. Karma model ve sıralı desen olarak gerçekleştirilen bu araştırmanın nicel evrenini 2023-2024 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Bahçelievler ilçesinde kamuya ait 26 ilkokulda görev yapan 724 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmadaki nicel verileri elde etmek için araştırmaya katılmaya gönüllü 255 sınıf öğretmenine  "Okul Müdürlerinin Mentörlüğü Ölçeği" ve "İş Doyumu Ölçeği" ölçeği uygulanmıştır.  Araştırmanın nitel kısmı için 10 okul müdüründen araştırmacı tarafından geliştirilen "Okul Müdürlerinin Mentörlüğü Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" yoluyla veri toplanmıştır. Nicel verilerin analizi sonucunda sınıf öğretmenleri arasında cinsiyete, yaşa, medeni duruma, eğitim durumuna, mesleki kıdeme göre okul müdürlerinin mentörlük görevlerini yerine getirme düzeyleri ile sınıf öğretmenlerinin iş doyum düzeyleri arasında anlamlı farklılık tespit edilememiştir. Araştırmada erkek okul müdürlerinin kadın okul müdürlerine göre mentörlük rollerini daha iyi yerine getirdikleri saptanmıştır. Yine 31-40 yaş arasındaki okul müdürlerinin yaşı daha küçük ve daha büyük olan okul müdürlerine göre daha iyi mentörlük yaptıkları belirlenmiştir. Okul müdürü ile daha uzun süre birlikte çalışan sınıf öğretmenlerinin mentörlük algılarının daha yüksek olduğu, okuldaki ve sınıftaki öğrenci sayısı az okullardaki öğretmenlerin mentörlük algılarının daha fazla öğrencisi olan sınıf ve okulun öğretmenlerine göre mentörlük algılarının daha olumlu olduğu görülmüştür. Okul müdürlerinin mentörlük hakkında yüzeysel bilgi sahibi oldukları, okul müdürlerinin mentörlüğünde iletişim becerilerine önem verdikleri, öğretmenlerin iş doyum düzeylerinin artırılması için Millî Eğitim Bakanlığı ve okul müdürlerinin mentörlük boyutunda çeşitli sorumluluklarının bulunduğu tespit edilmiştir.  Öğretmenlerin mentörlük yoluyla iş doyum düzeylerinin artırılması için Millî Eğitim Bakanlığı tarafından okul müdürlerinin iletişim ve liderlik becerilerinin geliştirilmesi eğitimlerine, ödül, terfi sistemi ve mevzuat düzenlemelerine yer verilmelidir.

Abstract:
This research aimed to explore the relationship between the fulfillment of mentoring roles by school principals and the job satisfaction levels of teachers. The quantitative population of this study, conducted as a mixed-methods and sequential design, consisted of 724 classroom teachers working in 26 public primary schools in the Bahçelievler district of Istanbul during the 2023-2024 academic year. To obtain quantitative data for the research, the "School Principals' Mentoring Scale" and the "Job Satisfaction Scale" were administered to 255 volunteer classroom teachers. For the qualitative part of the research, data were collected from 10 school principals through a semi-structured interview form developed by the researcher, titled "School Principals' Mentoring Semi-Structured Interview Form". The analysis of quantitative data revealed no significant differences in the fulfillment of mentoring duties by school principals and the job satisfaction levels of classroom teachers based on gender, age, marital status, education level, or professional seniority. It was found that male school principals performed mentoring roles better than female school principals. Additionally, school principals aged between 31-40 were found to perform mentoring better compared to those younger or older. Classroom teachers who worked with the school principal for a longer period had higher perceptions of mentoring. Moreover, teachers in schools with fewer students both overall and per classroom had more positive perceptions of mentoring compared to those in schools with more students. It was observed that school principals had a superficial knowledge of mentoring, emphasized communication skills in mentoring, and it was determined that both the Ministry of National Education and school principals had various responsibilities in increasing teachers' job satisfaction levels through mentoring. To increase teachers' job satisfaction levels through mentoring, the Ministry of National Education should incorporate training programs for the development of communication and leadership skills of school principals, along with reward systems, promotion opportunities, and legislative regulations.