İsmail Hakkî Bursevî - Nakdü'l-Hâl (225a-298a) inceleme - metin
Ismail Hakkî Bursevî - Nakdü'l-Hâl (225a-298a) analysis - text
Yazar: HİLAL BAYALAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ İHSAN AKÇAY
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Mutasavvıf = Theosofistical ; Tasavvuf = Mystic ; Tasavvuf edebiyatı = Literature of mysticism ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Varidat = Taxation ; İsmail Hakkı Bursevi = İsmail Hakkı Bursevi ; Şairler = Poets

Özet:
İsmail Hakkî Bursevî, Osmanlı tarihinin en velûd müelliflerinden olup, birçok alanda eser telif etmiştir. Mutasavvıf bir şair olması yönüyle de vâridât türünde pek çok eser kaleme almıştır. Vârid kelimesinin çoğulu olan vâridât, kulun çabası ve kastı olmaksızın gaybdan kalbine gelen manalar anlamına gelmektedir.

Hazırlanan bu çalışma, İsmail Hakkî Bursevî'nin 1133/1721 - 1134/1722 yıllarında vâridât türünde kaleme aldığı Nakdü'l-Hâl adlı eserinin 225a-298a varaklarının transkripsiyonlu metin çevirisidir. Eserin müellif nüshası bulunmamaktadır. Çalışmada esas alınan nüsha, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi Türkçe Yazmalar 2153 numarada kayıtlı olan nüshadır. Metne tam ve doğru olarak ulaşabilmek amacıyla İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi Türkça Yazmalar 2161 numaralı nüsha ile Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi Âtıf Efendi Bölümü 1515 numaralı nüsha esas nüsha ile mukayese edilmiştir.

Nakdü'l-Hâl eserinin transkripsiyonlu metnini edebiyat sahasına kazandırmak amacıyla hazırlanan bu çalışmada; genel hatlarıyla Bursevî'nin yaşadığı dönem ve hayatı hakkında bilgi verilmiş, akabinde metne dair mana ve mefhum bölümü oluşturulup eserdeki tasavvufî terimler hakkında bilgi verilmiştir. En son olarak eserin transkripsiyonlu metin çevirisi, ardından orijinal sayfalar verilerek çalışma sonlandırılmıştır.

Abstract:
Ismail Hakkî Bursevî is one of the most prosperous authors of Ottoman history and has written works in many fields. In terms of being a mystic poet, he wrote many works in the genre of varidat. Varidat, which is the plural of the word varid, means the meanings that come to the heart from the unseen without the effort or intent of the servant.
This prepared work is the transcriptioned text translation of the 225a-298a leaflets of Nakdü'l-Hâl, which was written by İsmail Hakkî Bursevî in the type of vâridât between 1133/1721 - 1134/1722. There is no author copy of the work. The copy based on the study is the copy registered in Istanbul University Rare Works Library Turkish Manuscripts number 2153. In order to reach the text completely and accurately, Istanbul University Rare Works Library Turkish Manuscripts copy numbered 2161 and Süleymaniye Manuscript Library Atıf Efendi Department copy numbered 1515 were compared with the original copy. 
In this study, which was prepared in order to bring the transcriptional text of Nakdü'l-Hâl to the field of literature; in general, information about the period and life of Bursevî was given, then the meaning and notion section of the text was created and information was given about the mystical terms in the work. Finally, the work was concluded by giving the transcription of the text, followed by the original pages.