Tavuk dışkılarının klinoptilolit ve pomza taşı ile aerobik kompostlaştırılması
Aerobic composting of chicken manure with clinoptilolite and pumice
Yazar: SADİYE BİLGİÇ KARABULUT
Danışman: DOÇ.DR. HÜLYA YAVUZ ERSAN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering ; Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
TAVUK DIŞKILARININ KL NOPT LOL T VE POMZA TAŞI LE AEROB KKOMPOSTLAŞTIRILMASISadiye Bilgiç KarabulutÖZBu çalışmada ülkemizde yaşanan en önemli atık problemlerinden biri olan tavukdışkılarının boşluk malzemeleri varlığında kompostlaştırılması araştırılmıştır.Boşluk malzemelerinin kullanımındaki temel amaç, tavuk dışkısındaki boşluklarınarttırılmasıyla etkin bir aerobik bozunma sağlanmasıdır. Bunun yanı sıra boşlukmalzemelerinin yüksek adsorplama ve su tutma özelliklerinin de proses üzerindeolumlu etkilerinin olacağı düşünülmektedir. Klinoptilolitin yüksek amonyumadsorplama özelliği ile azot içeriği yüksek olan tavuk dışkısından kaynaklanankoku emisyonunun azaltılması ve son ürünün nütrient içeriğinin zenginleştirilmesi,pomzanın fosforu adsorplama özelliği ile fazla fosforun giderimi amaçlanmıştır.Boşluk malzemelerinin seçiminde kolay erişilebilirlik ve maliyet de dikkatealınmıştır.Kapalı reaktörlerde kesikli sistemle gerçekleştirilen kompostlaştırma prosesiyle, enfazla bozunmanın klinoptilolitin kullanıldığı reaktörde meydana geldiği veamonyumun adsorplanması ile ağır metal gideriminde klinoptilolitin iyi sonuçverdiği anlaşılmıştır. Fosfor gideriminde pomzanın fazla etkisinin olmadığıanlaşılmış, pomzanın adsorban özelliğinin proses parametrelerine bağlı olarakayrıca incelenmesi gerektiği düşünülmüştür. Proses sonunda yapılan analizlersonucunda elde edilen ürünlerin stabil, olgun ve patojen organizmalardan arınmışolduğu anlaşılmıştır.Doğal ve ucuz boşluk malzemelerinin kullanılmasıyla tavuk dışkıları daha etkin birbiçimde kompostlaştırılabilmekte ve bu sayede önemli derecede çevre kirliliğineyol açan atıkların bertaraf edilmesinin yanı sıra toprak iyileştirici madde eldesi demümkün olmaktadır.Anahtar Kelimeler : tavuk dışkısı, kompostlaştırma, boşluk malzemesi,klinoptilolit, pomza taşı.Danışman: Doç.Dr. Hülya YAVUZ ERSAN, Hacettepe Üniversitesi, KimyaMühendisliği Bölümü, Kimya Mühendisliği Anabilim Dalıi

Abstract:
AEROBIC COMPOSTING OF CHICKEN MANURE WITH CLINOPTILOLITEAND PUMICESadiye Bilgiç KarabulutABSTRACTIn this study composting of chicken manure which is one of the crucial wasteproblems in Turkey is investigated with bulking agents. The main aim of usingbulking agents is performing an efficient aerobic degradation by increasing theporosity of chicken manure. Also it?s thought that high adsorption and waterholding capacities of bulking agents may have positive affects on process rightalong with increasing porosity. Decreasing odour emissions arising from chickenmanure that has a high nitrogen content and improving nutrient content of the endproduct are facilitated by ammonium adsorption capacity of clinoptilolite and alsoremoving excess phosphate by adsorption characteristics of pumice is considered.During the selection of bulking agent easy handling and financial issues are alsoconsidered.By performing of in vessel composting process with batch system the highestdegradation is occurred in the reactor with bulking agent clinoptilolite. Alsoclinoptiolite was efficient on adsorption of ammonia and removal of heavy metals.Pumice was not so efficient on removal of phosphorus. Adsorption specificationsof pumice depending on process parameters should be investigated by furtherstudies. By the analyses on compost products produced by both of the reactors,it?s revealed that all of the products were stabil, mature and hygenic.Both disposal of chicken manure that causes environmental pollution andproduction of soil enrichment material are possible through composting of chickenmanure by the amendment of natural and cheap bulking agents.Key Words:chicken manure, composting, bulking agent, clinoptiolite, pumice.Advisor: Assoc.Prof. Hülya YAVUZ ERSAN, Hacettepe University, Department ofChemical Engineering, Chemical Engineering Sectionii