Üniversite birinci sınıf öğrencilerinin üniversite yaşamına uyumunun stresle başa çıkma tarzları, bilişsel esneklik ve öz yeterlik düzeylerine göre incelenmesi
Predicting freshmen students' university adjustment according to stress coping styles, cognitive flexibility and  self efficacy
Yazar: YASEMİN PEHLİVAN
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL MEYDAN
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, üniversite birinci sınıf öğrencilerinin üniversite yaşamına uyum düzeylerinde; stresle başa çıkma tarzları, bilişsel esneklik ve öz yeterlik düzeylerinin, yordama gücünün incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Ege Üniversitesi'nde öğrenim gören 758 üniversite birinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında veriler Kişisel Bilgi Formu, Üniversite Yaşamı Ölçeği, Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri ve Genel Öz Yeterlik Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde, çoklu regresyon analizi yöntemi kullanılmıştır.
Analiz sonuçlarına göre üniversite birinci sınıf öğrencilerinin boyun eğici yaklaşım, sosyal destek arama ve genel öz yeterlik puanlarının, üniversite ortamına uyumu; çaresiz/kendini suçlayıcı yaklaşım, boyun eğici yaklaşım, sosyal destek arama ve kontrol puanlarının duygusal uyumu; kendine güvenli yaklaşım, iyimser yaklaşım, çaresiz/kendini suçlayıcı yaklaşım, sosyal destek arama, kontrol ve genel öz yeterlik puanlarının kişisel uyumu; çaresiz/kendini suçlayıcı yaklaşım, sosyal destek arama, kontrol ve genel öz yeterlik puanlarının flört ilişkilerini; boyun eğici yaklaşım, kontrol ve genel öz yeterlik puanlarının akademik uyumu; çaresiz/kendini suçlayıcı yaklaşım, sosyal destek arama ve kontrol puanlarının sosyal uyumu anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur. Ancak, üniversite birinci sınıf öğrencilerinin kendine güvenli yaklaşım ve iyimser yaklaşım puanlarının üniversite yaşamına uyumun kişisel uyum alt boyutu haricinde, diğer alt boyutlar üzerinde anlamlı bir yordayıcı rolünün olmadığı bulunmuştur. Ayrıca, bilişsel esnekliğin alt boyut puanlarının, üniversite ortamına uyum puanları haricinde, diğer alt boyut puanlarını anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur. Son olarak, öğrencilerin genel öz yeterlik puanlarının, üniversite yaşamına uyumun duygusal uyum ve sosyal uyum alt boyut puanları haricinde, diğer alt boyut puanlarını anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgular, ilgili alanyazın doğrultusunda tartışılmış ve gelecek araştırmalar için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the predictive power of stress coping styles, cognitive flexibility, and self-efficacy levels on the adjustment levels of first-year university students to university life. The sample of the study consists of 758 first-year university students studying at Ege University in Izmir in the 2021-2022 academic year. The data within the scope of research were collected with Personal Information Form, University Life Scale, Coping Style Inventory, Cognitive Flexibility Inventory and General Self-Efficacy Scale. The analysis of the data was made with the multiple regression analysis method.
Considering the results of the analysis, it was found that the submissive style, social support-seeking, and general self-efficacy levels of first-year university students significantly predicted their adjustment to the university environment; helpless/self-blaming styles, submissive style, seeking of social support and control levels predicted their emotional adjustment; self confident style, optimistic style, helplessness/self-blaming style, seeking of social support, control, and general self-efficacy levels predicted their personal adjustment; helplessness/self-blaming style, seeking of social support, control, and general self-efficacy levels predicted their dating relationships; submissive style, control, and general self-efficacy levels predicted their academic adjustment; helplessness/self-blaming style, seeking of social support and control levels predicted their social adjustment at a significant level. However, it was found that the levels of the self-confident style and optimistic style of first-year university students do not have a significant predictive effect on the subscales of adjustment to university life, except for the personal adjustment subscale. Furthermore, it was found that the levels of the subscales of cognitive flexibility have a significant predictive effect on the subscales of adjustment to university life, except for the adjustment to university environment subscale. Finally, it was found that the general self-efficacy levels of university students significantly predicted the subscales of adjustment to university life, except for the emotional adjustment and social adjustment subscales. The findings obtained from the research have been discussed in accordance with the relevant literature, and various recommendations have been made for future studies.