Majör abdominal cerrahide farklı postoperatif hasta kontrollü analjezi uygulamalarının anksiyete ve analjezii memnuniyeti ile ekileşimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of different postoperative patient controlled analgesia methods for major abdominal surgery in terms of anxiety and analgesia satisfaction
Yazar: ÖZLEM BALKIZ SOYAL
Danışman: PROF. DR. SÜHEYLA ÜNVER
Sağlık Bakanlığı / Ankara Türkiye Yüksek İhtisas Eğt. ve Arş. Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2002
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
GİRİŞ-AMAÇ: Elektif cerrahi geçirecek hastalar, perioperatif süreçte anestezi ve cerrahiye ait belirsizlikler, ağrı duyma endişesi, geçmiş tecrübeler ve kişilik özelliklerine bağlı olarak değişik düzeylerde kaygı yaşayabilirler. Postoperatif ağrı duyma korkusu bu kaygının önemli bir komponentidir. İyi bir postoperatif ağrı kontrolü postoperatif hastaların korku ve endişelerini azaltacak, benzer bir cerrahi tecrübenin yaşanması halinde de bu olumlu tecrübeye dayanarak daha düşük anksiyete yaşayacaklardır. 
Bu çalışmada majör abdominal cerrahi planlanan hastalarda, postoperatif dönemde, iki farklı hasta kontrollü analjezi yönteminin, hastaların postoperatif analjezi memnuniyetleri üzerine etkisi ve preoperatif, postoperatif anksiyete düzeylerinin analjezi düzeyi ve analjezik tüketimi ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
MATERYAL ve METOD: Çalışmaya dahil edilen 50 hastanın yirmi beşine intravenöz (İntraveniz HKA) yoldan, diğer yirmi beşine de epidural katater (Epidurak HKA) ile postoperatif dönemde hasta kontrollü analjezi uygulandı. Hastaların preoperatif süreklilik ve durumluk, postoperatif ise durumluk anksiyeteleri değerlendirildi. Hastaların ağrı düzeyleri sayısal oranlama skalası kullanılarak değerlendirildi. Taburculuk öncesi de uygulanan analjezi yönteminin memnuniyeti değerlendirildi. Hastaların yatış süresi, yoğun bakım ihtiyacı kaydedildi. 
BULGULAR: Gruplar arasında yoğun bakım ihtiyacı, yatış süreleri, komplikasyon sayısı ve ağrı skorları açısından istatistiksel fark tespit edilmedi. Her iki grupta da preoperatif durumluk anksiyete düzeyleri, sürekli anksiyete ve posoperatif durumluk aknsiyete düzeylerine göre anlamlı derecede yüksek bulundu.  
Epidural HKA grubunda anksiye ile postoperatif analjezik tüketimi arasında korelasyon saptanmamasına karşın, intravenöz HKA grubunda preoperatif ve postoperatif anksiyetesi yüksek olan hastaların postoperatif analjezik tüketimi de artmış olarak tespit edildi. 
Postoperatif analjezi memnuniyetleri her iki grupta da yüksek düzeyde tespit edildi ve istatistiksel olarak gruplar arasında fark saptanmadı.
SONUÇ: İntravenöz ve epidural hasta kontrollü analjezi yöntemlerinin majör abdominal cerrahi sonrası yeterli ve benzer düzeyde analjezi memnuniyeti sağlamakla birlikte preoperatif anksiyetesi yüksek hastalarda  epidural hasta kontrollü analjezi yönteminin tercih edilmesinin uygun olacağını söyleyebiliriz. 
Anahtar kelimeler: major abdominal cerrahi, postoperatif analjezi, hasta kontrollü analjezi, epidural hasta kontrollü analjezi, intravenöz hasta kontrollü analjezi

Abstract:
INTRODUCTION-PURPOSE: Patients undergoing elective surgery may experience different levels of anxiety during the perioperative process, depending on uncertainties about anesthesia and surgery, anxiety about pain, past experiences, and personality traits. Fear of postoperative pain is an important component of this anxiety. Efficient postoperative pain control can reduce the fear and anxiety of postoperative patients, and when a similar surgical process is experienced afterwards, they can have less anxiety based on this positive experience.
In this study, we aimed to evaluate the effect of two different patient-controlled analgesia methods on postoperative analgesia satisfaction in the postoperative period in patients scheduled for major abdominal surgery, and the relationship between preoperative and postoperative anxiety levels and analgesic consumption.
MATERIALS and METHODS: 50 patients were enrolled in the study and were randomly separated into two groups in terms of postoperative analgesia. 25 of them received intravenous patient controlled analgesia (iv PCA group) while the remaining 25 received epidural patient controlled analgesia (epidural PCA group) for postoperative pain control. Preoperative state and trait anxiety levels of the patients as well as the postoperative state anxiety levels were evaluated. The pain levels of the patients were evaluated using a numerical rating scale. Before discharge, the satisfaction of the analgesia method used was evaluated. The duration of hospitalization and the need for intensive care were recorded.
RESULTS: There was no statistical difference between the groups in terms of need for intensive care, length of hospitalization,  complications and pain scores. Preoperative state anxiety levels were found to be significantly higher than trait anxiety and postoperative state anxiety levels in both groups.
Although there was no correlation between anxiety and postoperative analgesic consumption in the epidural PCA group, postoperative analgesic consumption was higher in patients with high preoperative and postoperative anxiety in the intravenous PCA group.
Postoperative analgesia satisfaction was found to be high in both groups with no statistically significant difference between the groups.
CONCLUSION: Although intravenous and epidural patient-controlled analgesia methods provide sufficient and similar levels of analgesia satisfaction after major abdominal surgery, we can say that it would be appropriate to prefer epidural patient-controlled analgesia in patients with high preoperative anxiety.
Key words: anxiety, STAI, major abdominal surgery, postoperative analgesia, epidural patient controlled analgesia, intravenous patient controlled analgesia.