İzmir Körfezi örneğinde antropojenik etkiler ve sonuçları üzerine araştırmalar
A case study on the anthropogenic effects and their results in the example, İzmir Bay
Yazar: ELİF ARZU ŞERİFAKİ
Danışman: PROF.DR. ÜMİT ERDEM
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Türkiye'nin en büyük doğal körfezinin kıyısında kurulu olanİzmir ili ülkemizin en hızlı artan metropol alanına sahip kentlerimizdenbiridir. Tarım, ulaşım ve ticaret açısından bir merkez konumunda olanşehir, hızla önemli iç ve dış ticaret merkezlerinden biri haline degelmiştir. Bu özellikleri nedeniyle nüfusu her geçen gün artmakta, hızlıbir göç merkezi olma özelliğini korumaktadır. Düzensiz, plansızkentleşme ve sanayileşme nedeniyle altyapı yetersizliği ortaya çıkmakta,sonuçta çevre her yönüyle bozulmakta ve geri dönüşü olmayan bir sonayaklaşmaktadır.İzmir Körfezi, aşırı şehirleşmenin, kontrolsüz endüstriyelgelişmenin ve doğal kaynak kullanımında yapılan hataların neden olduğuevsel, endüstriyel, tarımsal, turizm ve deniz ulaşım faaliyetleri gibi kıyıkullanım taleplerinden kaynaklanan kirlilik yükleri ile bozulmuştur. Üçmilyondan fazla insanın Körfez etrafında yaşadığı İzmir`de bu kullanımtaleplerinden dolayı Körfez'in özellikle iç kesimlerinde biyolojikçeşitlilik çok azalmıştır. İzmir Körfezi'nin çevresinde endüstri, özellikleVIİç Körfez etrafında yoğunlaşmıştır. Bu endüstri bölgeleri çok tehlikeliolan atıklarını ya doğrudan ya da Gediz gibi akarsular aracılığıylaKörfez'e boşaltmaktadır.Bu çalışmada, İzmir'in 1970'li yıllardan bu yana nüfus, ekonomi,endüstriyel, doğal ve kültürel yapısı, değişim ve gelişimleri incelenmiş,günümüzdeki durumuyla karşılaştırılmış, farklılıklar ortaya konmuş vesorunlara çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır. İzmir Körfezi'ninantropojenik etkiler kapsamında, nasıl kirlendiği ve sürdürülebilir birşekilde gelecekte nasıl kullanılması gerektiği, üzerinde durulmayaçalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: İzmir Körfezi, Körfez Kirliliği, AntropojenikEtkiler

Abstract:
Izmir, located along the largest natural bay in Turkey, is one ofthe biggest cities in Turkey with the most rapidly expanding area. Notonly is this increasingly growing metropolis a centre of diversifiedactivities in agriculture, transportation, and trade, it also functions, with asteadily rising speed, as an intersection enabling both the domestic andforeign trade to proceed smoothly. Such remarkable features of thismetropolis, on the other hand, have brought about an increase in itspopulation, and it has attracted considerable domestic migration. Inaddition to such noticeable growth, the lack of optimal planning inurbanization as well as industrialization has eventually caused a shortagein the infrastructure, which in turn, has detrimented the living conditionsin general and environmental harmony in particular.Exposed to and suffered from sewage from houses, industries,agricultural land, sea and land transport vehicles, and touristic resorts as aresult of overgrown urbanization as well as unplanned industrialactivities and uncontrolled use of natural resources, Izmir Bay has greatlyVIIIbeen polluted. The negative effects of this pollution have been observedmainly on the biological inhabitants particularly at the inner part of thebay. The fact that the industrial plants have dominantly been establishedat the inner side of the bay has contributed to deterioration. Aconsiderable part of this damage comes from the industrial waste pouredin to the bay through certain rivers such as Gediz.The purpose of this study is to discuss the demographic,economic, industrial, and natural developments since the 1970?s andpropose certain practicable solutions to the problems mentioned. Theresearch particularly focuses on the basic anthropogenic effects observedat the Izmir Bay, the attributions of these effects, and the actions to betaken so that a sustainable development can be established.Key Words: Izmir Bay, Pollution of Bay, Antropogenic Effects