Erişkinlerde horlama sesinin psikoakustik özelliklerinin incelenmesi
Assessment of psychoacoustic properties of snoring sound at adults
Yazar: SEHER YILMAZ
Danışman: PROF. DR. YUSUF KEMAL KEMALOĞLU ; YRD. DOÇ. DR. GÜVEN MENGÜ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Horlama = Snoring ; Psikoakustik analiz = Psychoacoustic analysis ; Ses = Voice ; Solunum bozuklukları = Respiration disorders ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Uykuda solunum Bozuklukları (USB) yapan pek çok hastalık başta Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OUAS) olmak üzere horlamaya neden olmakta ve genelde daha ağır USB olanlarda daha fazla horlama  yakınması  görülmektedir. Ancak horlamanın, farklı amaçlarla yapılan akustik değerlendirmeler dışında, horlamaya muhattap olanlar tarafından, yarattığı rahatsızlığının değerlendirilmesinin hangi parametrelerle ilişkili olduğu ve güvenirliliği tartışmaya açıktır. Çalışmamızda horlayan ve OUAS tanısı olan ve olmayan toplam 17 ogluya ait 66 horlama örneği, öncesindeki ve sonrasındaki solunum sesi örnekleriyle birlikte alınarak hem praat analiziyle akustik yönden değerlendirilmiş hem de  99 dinleyici deneğe odyolojik test ortamında dinletilerek Vizüel Analog Skala (VAS) değerlendirmesiyle rahatsızlık hissi yönünden puanlanmıştır. Bu iki parametere grubu arasındaki ilişki incelenirken, ayrıca dinleyici deneklere ait özellikler de incelenmiştir. Sonuçlar, horlamaya verilen VAS puanının hastaya ait Apne Hipone İndeksi (AHİ),  Epworht Uykuluk Skalası (EUS) ve vucüt kitle indeksi (VKİ)'den etkilenmediğini ancak dinletilen sesin şiddetinden ve ayrıca ikinci formant frekansının artmasıdnan etkilendiğini ortaya koymaktadır. Denekler yönüden ele alındığında da erkek deneklerin ve etraflarında horlayanların olduğunu beyan edenlerin daha yüksek VAS puanları verdiği görülmüştür. Bu çalışmanın metodolojisi ve sonuçları literatürdeki az sayıdaki çalışmayla uyumlu ve mevcut bilgiyi geliştirici niteliktedir. Daha önceki çalışmalar, horlama sesinin şiddetiyle horlamadan duyulan rahatsızlık arasındaki pozitif ilişkiyi saptamış olsalar da dinleyici deneklere ait farklılıkları ve ayrıca formant frekanslarını incelememişlerdir. Horlama sesinin formant frekansının, horlamaya OUAS'nun eşlik edip etmediğinin saptanması bağlamında incelendiği bilinmektedir. Bu bağlamda bu çalışma sonuçları hem VAS vb. horlamadan duyulan rahatsızlığın anket formlarıyla güvenle değerlendirilebileceğini ve bunun akustik değişkenlerle ilişkili olduğunu ortaya koyma yönünden hem de horlamanın klinik ciddiyetiyle hasta yakınlarının rahatsız olma dereceleri arasında bir ilişki olabileceğine dair bulgular içermesi bağlamında önemlidir. Ayrıca, horlamanın bir gürültü nedeni olarak odyolojik test ve yöntemlerle ele alınması da ileride yeni bir uygulama alanı olarak umut vericidir.

Abstract:
A lot of diseases, especially Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS) that trigger Sleep Breathing Disorders (SBD) cause to snoring and in general, people that have SBD more seriously, complain about snoring much more. However, except acoustic assessments of snoring made by different purposes, parameters of the assessment of snoring's discomfort made by people dealing with snoring and its reliability are arguable. In our study, 66 snoring samples belonging to 17 facts that have or have not got OSAS diagnosis approached with breathing sounds samples recorded before and after the OSAS. After that, these samples were evaluated with praat analyze in acoustic and also they were listened to 99 hearer human subjects in audiological test environment and graded by them as of discomfort level with Visual Analog Scale (VAS). While the relation between these two parameter groups was being analyzed, characteristics of hearer subjects were also analyzed. The results reveal that the VAS score given for snoring, is not been affected by Apnea Hypopnea Index (AHI), Epworth Sleepiness Scale (ESS) and Body Mass Index (BMI). However it is affected by the intensity of the sound that was listened and also by increasing of second formant frequency. When examining from the point of the subjects, male subject and subjects that declared the people around them had been snoring gave higher VAS scores. Methodology and results of this study is conformed with the limited studies in literature (books and articles) and also it is such as to improve the current knowledge. Although previous studies had determined the positive relation between the intensity of snoring sound and discomfort arising from it, they didn't examine the differences belong to hearers and formant frequency. It is known that formant frequency of the snoring sound has been examined in the context of the determination of whether OSAS triggers the snoring or not. In this context, results of this study are important because it reveals both that discomfort arising from snoring can be evaluated trustfully by survey forms with VAS etc. and also it is connected with acoustic variables. The study has also an importance because of containing findings about there can be a relation between clinical seriousness of snoring and discomfort degrees of people who have a snorer around them. Moreover, approaching the snoring as a noise reason with audiological tests and methods can be a new application field in future and this situation is hope-inspiring.