Postmenopozal dönem kadınların kemik mineral yoğunluklarını etkileyen bazı risk faktörlerinin belirlenmesi
On determination of some risk factors affecting the bone mineral densities of women during postmenopausal period
Yazar: SENA KAPLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FÜSUN TERZİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Araştırma, postmenopozal dönem kadınların kemik mineral yoğunluklarını etkileyen bazı risk faktörlerinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Sağlık Bakanlığı Ankara Araştırma ve Eğitim Hastanesinin Menopoz Polikliğine başvuran femur boyun ve lomber 2-4. vertebra kemik mineral yoğunluğu ölçümleri yapılan, fizyolojik ve cerrahi nedenlere bağlı olarak postmenopozal dönemde olan 234 kadın oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak kullanılan anket formunda, kadınların tanımlayıcı özellikleri, kemik mineral yoğunluğunu etkilediği düşünülen bazı risk faktörleri ve femur boyun ve lomber 2-4 vertebra kemik mineral yoğunluğu ölçüm sonuçları yer almaktadır. Veri toplama formu 18 Ocak- 11 Mayıs 2002 tarihleri arasında uygulanmıştır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde, yüzdelik sayılar, ki-kare ve pearson ki-kare testi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan kadınların %74,4'ünün 51 yaş ve üzerinde, %41,0'ının ilkokul mezunu, %55,6'sının evli ve çoğunluğunun kentsel bölgede (%73,1) yaşadığı belirlenmiştir. Araştırmada, kadınların menopoz süresi, hormon replasman tedavisi alma durumu, genel sağlık sorunu yaşama, osteoporoz ve kifoz ile boy kısalığı gelişen aile yakını bulunma durumları ile femur boyun ve lomber 2-4 vertebra kemik mineral yoğunluğu arasında istatistiksel olarak fark önemli bulunmuştur (p<0,05). Kadınların emzirme süresi ile lomber 2-4 vertebra kemik mineral yoğunluğu arasındaki fark önemli bulunurken (p<0,05), femur boyun kemik mineral yoğunluğu arasındaki fark ise önemsiz bulunmuştur (p>0,05). Bunun yanında, kadınların eğitim ve medeni durumu, ikamet yeri, beden kitle indeksi, doğal ten ve saç rengi, menarş yaşı, doğum kontrol hap kullanımı, canlı doğum sayısı, menopoz yaşı ve menopoza girme nedeni, ilaç kullanma durumu, hormon replasman tedavisi alma süresi, sigara, neskafe ve alkol tüketim durumları ile femur boyun ve lomber 2-4 vertebra kemik mineral yoğunluğu arasında istatistiksel olarak fark önemli bulunmamıştır (p>0,05). Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda uygun önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Osteoporoz, postmenopozal dönem, risk faktörleri

Abstract:
The study has been performed for the purpose of determining some risk factors affecting the bone mineral densities of women during postmenopausal period as the clinical diagnosis. The subjects of the study have been composed of 234 women who consulted with the Menopause Clinic of Ankara Researching and Training Hospital of Ministry of Health and whose femur neck and lumbar 2-4 vertebra bone mineral density measurements were made and were in postmenopausal period based on the physiological and surgical reason. In the questionnaire used as data collection means, the descriptive peculiarities, some risk factors considered affecting the bone meniral density and results of measurements of bone meniral density of femur neck and lumbar 2-4 vertebra are available. The data collection form has been used between the dates of 18january - 1 1 May 2002. During evaluation of the data acquired, the figures in percentage, q square and pearson q-square test has been applied. It has been fixed that 74,4 % up the women involved in the study were 51 years old and over and 41 % graduated from the elementary school and 55,6 % were married and a great majority of them (73 %) was residing in urban region. In the study, a substantial statistical relationship has been observed amongs menopausal period, receiving hormone replacement treatment position of the women, whether or not having a relative who suffered general health problem, osteoporosis and kyphos and whose getting shorter issue has been developing an femur neck meniral density (p<0,05). While the relationship between the nursing period and lumbar 2-4 vertebra bone mineral density of women has been considered important (p<0,05), the relationship between the bone mineral densities of the femur neck has been found unimportant (p>0,05). In addition to this, statistically any comrehensive relationship has not been found out between women's education and marital status, place fo residence, bady mass index, natural color of skin and hair, the age of mearche, use of birth control pill, number of live births, age of menopause and couse of suffering menopause, status of medicine use, period of receiving hormone replacement treatment, status of smoking, cafe and alcohol comsumption and bone mineral densities of femur neck and lumbar 2-4 vertebra of the women (p>0,05). In direction of conclusions acquired during the study, proper suggestions have been introduced into. Key Words: Osteoporosis, Postmenopausal Period, Risk Factors