Türk basınında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (Son Telgraf, Tevhid-i Efkâr, Tanin, Cumhuriyet, Hâkimiyet-i Milliye)
Progressive republican party in Turkish press (Son Telgraf, Tevhid-i Efkâr, Tanin, Cumhuriyet, Hâkimiyet-i Milliye)
Yazar: NURDAN SEDA ÜLKER
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA EKİNCİKLİ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Basın = Press ; Cumhuriyet gazetesi = Cumhuriyet newspaper ; Gazeteler = Newspapers ; Hakimiyet-i Milliye = Hakimiyet-i Milliye ; Hakimiyet-i Milliye gazetesi = Hakimiyet-i Milliye newspaper ; Tanin gazetesi = Tanin newspaper ; Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası = Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ; Tevhid-i Efkar = Tevhid-i Efkar ; Yazılı basın = Written press

Özet:
İkinci Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 1924-1925 yılları arasında varlığını sürdüren Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası Cumhuriyet tarihinin ilk muhalefet partisi olması nedeniyle Türk Demokrasi tarihinde önemli bir yer teşkil etmiştir.17 Kasım 1924 yılında kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası Mustafa Kemal Paşa'nın en yakın Milli Mücadele arkadaşları tarafından kurulmuştur. Halk Fırkası'ndan istifa eden mebusların Meclis'te ikinci bir parti kurması hem Meclis hayatında hem de Cumhuriyet tarihinde demokrasinin gereği sayılan çok partili sisteme geçişi sağlamıştır.Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası resmen kurulması ile beraber ayrıntılı olarak hazırlanmış programını da yayımlamıştır. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kısa süren siyasal yaşamına rağmen özellikle İstanbul'da örgütlenmiş:1924 ara seçimlerinde bağımsız adayları desteklemiştir.Şubat ayı ortalarında ortaya çıkan Şeyh Sait İsyanı, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nı ve partinin fikirlerini destekleyen bazı basın organlarının olumsuz etkilenmesine neden olmuştur. Fırkanın bazı üyelerinin isyan ile alakalı görülmesi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nı zor durumda bırakmıştır. İstiklal Mahkemelerinde yargılanan fırka üyelerinin Şeyh Sait isyanı ile alakalı görülmüş, böylece Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 3 Haziran 1925 tarihinde Bakanlar Kurulu kararı ile kapatılmıştır.Anahtar Kelimeler:1- Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası2- İkinci Dönem TBMM3- İlk Muhalefet Partisi4- Rauf Orbay5- Kazım Karabekir

Abstract:
Progressive Republican Party, which existed Second Period of Grand National Assembly of Turkey between 1924 ? 1925, has a vital place in Democracy History of Turkey because of first opposite party in Republican History of TurkeyIn 17 November 1924, Progressive Republican Party was founded by Mustafa Kemal Pasha?s friends who joint National Struggle for Independen cealong with his. Deputies, whores igned from Republican People?s Party, founded second party in Grand National Assembly of Turkey both in parliement life and in history of Republic provided to transist multi-party system that is considered as requirement of democracy.Detailed party doctrine of Progressive Republican Party was is sued. Despite the fact that it had very short life, it especially organized in İstanbul and it supported in dependent nominees in inter media selection of 1924.Sheikh Said Rebellion that emerge in mid-February, negatively impact on some pres foundation that supported Progressive Republican Party. Some of party?s members were accused of attending this rebellion. Forthis reason, Progressive Republican Party was closed withdecision of Council of Ministery in 3 Jul 1925.Key Words:1- ProgressiveRepublicanParty2- Second Period of Grand National Assembly3- First OppositeParty4- Rauf Orbay5- Kazım Karabekir