Baklava sektörü çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği farkındalığının istatiksel analizi
Statistical analysis of the baklava sector employees regarding occupational health and safety awareness
Yazar: MERVE ÖZSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN SELÇUK SELEK
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering ; İstatistik = Statistics
Dizin: Baklava = Baklava ; Farkındalık = Awareness ; Gıda sektörü = Food sector ; Tatlılar = Desserts ; Çalışanlar = Workers ; İstatistiksel analiz = Statistical analysis ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Her geçen gün; teknolojik gelişmelere uymak, yasal değişimlere uygun üretim yapmak ve müşteri beklentilerindeki farklılaşmalar sebebiyle, gelişmek ve kendini yenilemek zorunda olan en önemli sektörlerden birisi de gıda sektörüdür.
Bu çalışmada gıda üretim sektörleri arasındaki önemini üst sıralara taşıyan ve çalışma prensipleri bakımından geleneksel metodlarını ve değerlerini korumaya çalışan baklava sektörü ele alınmıştır. Çalışmada; Gaziantep ili baklava sektörü çalışanlarının, İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) farkındalığını analiz etmek için yüzyüze görüşme yoluyla yapılan ankete dayalı araştırmalar yapılmıştır.
Daha önce benzer sektörde herhangi bir çalışma ve araştırma yapılmadığından dolayı bu çalışmada Gaziantep ili baklava sektörü çalışanlarına yer verilmiştir. Bu çalışma ile Gaziantep ilinde bulunan 6 farklı işyerinde görev yapan toplam 160 çalışanın; çalışma şartları,  karşılaştıkları sorunlar vb. durumlar ele alınarak İSG farkındalığına yönelik görüşleri ve yeterlilik seviyelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Kültürel, çevresel ve diğer bazı belirleyici durumlar baz alınarak, sorular likert ölçeğine uygun olarak hazırlanmıştır.İSG konusundaki bilgi düzeyleri, demografik yapı, bakış açıları ve beklentilerinin belirlenebilmesi amacıyla çalışanlara 15 sorudan oluşan bir anket uygulanmıştır. Cevaplar; SPSS.21 programı kullanılarak istatiksel veri analizi olarak değerlendirmeye alınıp, yorumlanmıştır. 
Araştırma sonucunda ise kadın çalışanların erkek çalışanlara göre işin risk derecesine yönelik farkındalıklarının daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca, yaşı 35 ve üzerinde olan çalışanların işin risk derecesine yönelik ilgi düzeyleri, iş yerinde iş verimliliği ve kalitesinin genel olarak iş güvenliğinden daha öncelikli olduğuna yönelik görüşe katılım düzeyleri, iş kazalarında yönetimin daha fazla suçlu olduğuna yönelik görüşler ile emniyetsiz çalışma noktasında iş arkadaşlarını ikaz etmeyi isteme düzeylerinin daha yüksek seviyede olduğu görülmektedir. Araştırmada bunlarla birlikte gelir durumu 2001 TL'den yüksek olan çalışanların kazayı önleme noktasında her çalışanın sorumlu olduğuna yönelik görüşlere katılım düzeyleri, iş yerinde iş verimliliği ve kalitesinin genel olarak iş güvenliğinden daha öncelikli olduğuna yönelik görüşe katılım düzeyleri ile iş kazalarında yönetimin daha fazla 
suçlu olduğuna yönelik görüşlere katılım ücreti 2001 TL 'den az olan çalışanlara göre daha yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir.
Araştırmada elde edilen bir diğer sonuç ise genel olarak sektörel tecrübesi fazla olan çalışanların emniyetsiz çalışma noktasında iş arkadaşlarını ikaz etmeyi isteme düzeylerinin sektörel tecrübesi 1 yıldan az olanlara göre daha yüksek olduğu görülmektedir. Son olarak elde edilen sonuç ise iş sağlığı ile ilgili eğitim almayan çalışanların, "İşimin (kaza) risk derecesi beni biraz ilgilendirir" ve "Yönetim, yaralanan bir çalışanın uğradığı kaza konusunda en fazla suçlu olan taraftır" görüşlerine katılım düzeylerinin iş sağlığı ile ilgili eğitim alanlara göre daha yüksek düzeyde olduğu görülmektedir.
İdari bir önlem ve toplu korunma tedbirlerinden birisi olan İSG eğitimlerinin işyeri ve çalışan İSG kültürlerinin yerleşmesi ve oluşması için yeri ve önemi anlaşılmaktadır. 
Çalışmanın sonuçlarının, baklava sektörü ve benzeri sektörlerdeki ilerki çalışmalara kaynaklık edebileceğine inanılmaktadır.

Abstract:
Each day; One of the most important sectors that have to develop and renew itself is the food sector due to compliance with technological developments, production in accordance with legal changes and differences in customer expectations.
In this study, the importance of food production since no studies and researches have been conducted in the same sector before, this study included the employees of the baklava sector in Gaziantep.In this study, 160 employees working in 6 different workplaces in Gaziantep province; working conditions, problems they face and so on. It is aimed to determine the opinions and qualification levels of occupational health and safety awareness.
On the basis of cultural, environmental and other determinative situations, the questions were prepared in accordance with the Likert scale. A questionnaire consisting of 15 questions was applied to the employees in order to determine their knowledge levels, demographic structure, perspectives and expectations about ISG. Answers; SPSS.21 program was used as a statistical data analysis.
As a result of the research, it was observed that female employees were more aware of the risk level of the job than male workers. In addition, the level of interest of employees aged 35 and over to the degree of risk, the level of participation in the opinion that work efficiency and quality in the workplace is generally of higher priority than job security, views that management is more guilty in occupational accidents, and to warn colleagues at unsafe work points It is seen that the request levels are higher. In the study, the level of participation of employees whose income status is higher than TL 2001 to the opinions that each employee is responsible for the accident prevention point, the level of participation in the opinion that work efficiency and quality in the workplace is generally higher than occupational safety and that the management of work accidents are more guilty It has been found that the participation fee to the opinions is higher than the employees with less than 2001 TL.
Another result obtained in the study is that the level of asking employees to warn their colleagues at unsafe working points is higher than those with less than 1 year of sectoral experience.
 
Finally, the results obtained from employees who do not receive occupational health training, "My job (accident) risk degree is a bit of interest to me" and ''Management is the most guilty party of an injured employee'' is the level of participation in the opinion of occupational health related training It is seen that the higher level.The place and importance of OHS trainings as an administrative measure and collective protection measures for the establishment and formation of workplace and working ISG cultures are understood.
It is believed that the results of this study may be the source of further studies in the baklava and similar sectors.