İlkokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ile sözcük öğrenme motivasyonlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of primary school students' attitudes to reading and motivations for word learning in terms of various variables
Yazar: SÜLEYMAN TÜRKER
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM ALDAN KARADEMİR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kelime öğrenme = Vocabulary learning ; Kitap okuma = Book reading ; Motivasyon = Motivation ; Okuma = Reading ; Okuma alışkanlığı = Reading habit ; Okuma becerileri = Reading skills ; Sözcük bilgisi = Word knowledge ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ile sözcük öğrenme motivasyonlarını incelemektir. Nicel bir araştırma olan bu çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını 2020 – 2021 Eğitim – Öğretim Yılında Muğla iline bağlı Yatağan ilçesindeki ilkokul 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada araştırmacı tarafından hazırlanan ''Kişisel Bilgi Formu'' ve McKenna ve Kear (1990) tarafından geliştirilmiş Kocaarslan (2016) tarafından Türkçeye uyarlanmış olan "Garfield Görselli 1-6.Sınıflar İçin Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği" ile Ersoy ve Boyacı (2018) tarafından geliştirilen Sözcük Öğrenme Motivasyonu Ölçeği (SÖMÖ) veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Veriler, SPSS 22 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde Frekans, Yüzde, Bağımsız Örneklemler t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Post-Hoc Testleri (LSD, Scheffe ve Dunnett's C), Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Bulgular incelendiğinde, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumlarının "çok mutlu olurum" düzeyine yakın, sözcük öğrenme motivasyonlarının "bana uygun" düzeyine yakın olduğu tespit edilmiştir. İlkokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ve sözcük öğrenme motivasyonları cinsiyete göre kız öğrenciler lehine anlamlı bir farklılık göstermiştir. Öğrencilerin okumaya yönelik tutumları, öğretmen tutumu, öğrencilerin günlük kitap okuma süreleri, annenin ve babanın günlük kitap okuma sürelerine göre anlamlı farklılık göstermiştir. Bununla birlikte sözcük öğrenme motivasyonları öğretmen tutumuna göre "içsel motivasyon faktörleri", "dışsal motivasyon faktörleri" alt boyutları ve ölçeğin tamamında anlamlı farklılık belirlenememiştir. Ancak "araçsal amaçsal motivasyon faktörleri" alt boyutunda anlamlı farklılık göstermiştir. Öğrencilerin sözcük öğrenme motivasyonları, günlük kitap okuma sürelerine göre sadece "dışsal motivasyon faktörleri" alt boyutunda anlamlı farklılık göstermezken diğer alt boyutlar ve ölçeğin toplamında "30 dakikadan fazla" okuma süresi olanlar lehine anlamlı farklılık göstermiştir. Öğrencilerin sözcük öğrenme motivasyonları annenin günlük kitap okuma süresine göre anlamlı fark göstermezken, babanın günlük kitap okuma süresine göre ise "dışsal motivasyon faktörleri" alt boyutunda ve ölçeğin tamamında "15 dakikadan az" ve "30 dakikadan fazla" baba günlük kitap okuma süresi olanlar lehine anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Son olarak ilkokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ile sözcük öğrenme motivasyonları toplam puanları arasında orta düzeyde pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The main purpose of this research is to investigate 4th grade students' attitudes towards reading and their motivation to learn vocabulary. Relational screening model was used in this study, which is a quantitative research. The participants of the research consists of 4th grade students in primary school in Yatağan district of Muğla province in the 2020-2021 academic year. In the research, "Personal Information Form" prepared by the researcher, "Attitude Scale towards Reading for Grades 1-6 with Garfield Visual" developed by McKenna and Kear (1990), adapted into Turkish by Kocaarslan (2016) and "Vocabulary Learning Motivation Scale" developed by Ersoy and Boyacı (2018) were used as data collection tools. The data was analyzed with the SPSS 22 package program. Frequency, Percentage, Independent Samples t-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Post-Hoc Tests (LSD, Scheffe and Dunnett's C), Correlation Analysis were used in the analysis of the data. When the findings were examined, it was determined that the primary school 4th grade students' attitudes towards reading and their motivation to learn vocabulary were above the medium level. The attitudes of primary school students and students' motivation to learn vocabulary towards reading showed a significant difference in favor of female students according to gender. The students' attitudes towards reading differed significantly according to the teacher's attitude, the daily reading time of the students, and the daily book reading times of the mothers and fathers. However, no significant difference was found in vocabulary learning motivations, "intrinsic motivation factors", "extrinsic motivation factors" sub-dimensions and the whole scale according to teacher attitude. However, there was a significant difference in the "instrumental purposive motivation factors" sub-dimension. Vocabulary learning motivations of the students did not differ significantly only in the "extrinsic motivation factors" sub-dimension according to the daily book reading time, while it showed a significant difference in favor of those who had "more than 30 minutes" reading time in the sum of the other sub-dimensions and the scale. It was determined that the students' motivation to learn vocabulary did not make a significant difference according to the mother's daily book reading time. According to the father's daily reading time, it was determined that there was a significant difference in favor of those with "less than 15 minutes" and "more than 30 minutes" daily reading time in the "extrinsic motivation factors" sub-dimension and the whole scale. Finally, it has been determined that there is a moderately positive and significant relationship between primary school students' attitudes towards reading and their total scores of vocabulary learning motivations.