Kumar oynama bozukluğunda model tabanlı öğrenme
Goal-directed learning in gambling disorder
Yazar: ÜMMÜ SEDA İNGEÇ
Danışman: DOÇ. DR. NABİ ZORLU
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Kompülsif davranış = Compulsive behavior ; Kumar oynama = Gambling ; Model tabanlı öğretim = Model based teaching ; Çift görev performansı = Dual task performance

Özet:
Amaç: Kompulsif davranışlar, kişinin zararına olsa bile, esnek (hedef odaklı) davranışsal sistem yerine; uyaranlar tarafından otomatik (alışkanlık) olarak ortaya çıkan ve esnek olmayan tepkilerin kontrolü ele geçirdiği bir karar süreci olarak görülebilir. Bu davranışların, "model tabanlı" ve "modelsiz" pekiştirmeli öğrenme olarak bilinen öğrenme algoritmalarından kaynaklandığı düşünülmektedir. Madde bağımlılığından farklı olarak dışardan madde alımı gibi karıştırıcı bir faktörün olmadığı kumar oynama bozukluğunda modelsiz ve model tabanlı sistemi incelemek istedik.
Yöntem: Çalışmaya 28 kumar oynama bozukluğu tanılı hasta ve 28 sağlıklı kontrol dahil edildi. Çalışmamızda DSM-5 Bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşme Formu (SCID-5), Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11 (BIS-11), South Oaks Kumar Tarama Testi (SOKTT), Sayı Dizisi Testi (SST), Sayı Sembolleri Testi (SST) ve İki Basamaklı Görev (Takviyeli öğrenme işlemi) kullanılmıştır. Model tabanlı ve modelsiz kontrol sisteminin etkilerini ayırt etmek üzere geliştirilen İki Basamaklı Görev testi uygulanarak tüm grupların ω parametresi (ω değeri 0-1 arasında değişmektedir. ω değerinin 1'e yaklaşması model tabanlı kontrole kaymayı gösterirken, 0'a yaklaşması modelsiz kontrolün daha baskın olduğunu göstermektedir.) hesaplanmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda, kumar oynama bozukluğu ve sağlıklı kontrol grubunun model tabanlı ve modelsiz kontrol sistemlerinin birleşimi karma patern kullandığı bulunmuştur. Model tabanlı ve modelsiz kontrol sistemleri arasındaki dengeyi gösteren ω parametresi KOB grubunda sağlıklı kontrollere göre anlamlı olarak düşük saptandı. Gruplar arasında anlamlı farklılık olan ω parametresine işlem belleği skorları katılarak yapılan analizler sonucunda, gruplar arasındaki anlamlı farkın devam ettiği gözlendi.
Sonuç: Çalışmamızda elde edilen bulgular, Kumar oynama bozukluğunda yeni bir davranış örüntüsünün gelişmesinde modelsiz ve model tabanlı kontrol sitemlerinin karma, dengeli bir katılım sergilediğini göstermiştir. Model tabanlı ve modelsiz kontrol sistemleri arasındaki dengeyi gösteren omega parametresi ve işlem belleği ile birlikte değerlendirildiğinde ise Kumar oynama bozukluğu olan kişilerin karar verme süreçlerinde, modelsiz kontrol sistemine göre model tabanlı sistemi daha az kullandıklarını göstermiştir.
Anahtar Kelimeler: Kumar oynama bozukluğu, iki basamaklı görev, amaca yönelik kontrol, model tabanlı kontrol

Abstract:
Aims: Compulsive behaviors, even at the detriment of the person, instead of the flexible (goal-oriented) behavioral system; It can be seen as a decision process in which inflexible responses arise automatically by stimuli (habit) and take control. These behaviors are thought to stem from learning algorithms known as "model-based" and "model-free" reinforcement learning. Unlike substance addiction, we wanted to examine model-free and model-based systems in gambling disorder, which does not have a confounding factor such as external substance intake.
Matirials and Methods: 28 gambling disorders and 28 healthy controls were included in the study. A Sociodemographic Data Form, Structured Clinical Interview for DSM-V (SCID 5), Barratt impulsiveness scale-11 (BIS-11), South Oaks Gambling Screen (SOGS), Digit Symbol Substitution Test (DSST)) and Digit Span (DS) backward test were administered.  Ω parameters of groups (ω value ranges from 0 to 1. Closing of the ω value to 1 indicates shifting to model-based control. On the other hand closing of the ω value to 0 shows model-free control is more dominant.) was calculated with using two-step task which was developed to detect effects of model-free and model-based system.
Results: In our study, it was found that all groups exhibited a mixed pattern with a combination of model-free and model-based control systems. The parameter, which indicates the balance between model-based and model-free control systems, was found to be significantly lower in the gambling disorder group compared to healthy controls. As a result of the analysis performed by adding the working memory scores to the parameter, which is a significant difference between the groups, it was observed that the significant difference between the groups continued.
Conclusions: The findings in our study showed that model-free and model-based control systems exhibit a mixed, balanced participation in the development of a new behavior pattern in gambling disorder. When evaluated together with the omega parameter showing the balance between model-based and model-free control systems and the process memory, it has been shown that people with gambling disorders use the model-based system less than the model-based control system in their decision-making processes.
Key words: Gambling disorder, two-step task, goal-directed control, model-based control