Akut bronşiyolitte hastanede yatış süresini etkileyen faktörler
Independent risk factors that effect the hospitalization of acute bronchiolitis
Yazar: RIDVAN SELEN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ASLAN
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bronşiyolit = Bronchiolitis ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Hastanede yatış süresi = Length of stay ; Solunum yolları hastalıkları = Respiratory tract diseases ; Çocuk hastalıkları = Child diseases

Özet:
Akut bronşiyolit, iki yaş altındaki çocuklarda özellikle de 3-6 ay arası erkek bebeklerde görülen sıklıkla viral etkenlerin neden olduğu, öksürük, hızlı soluma, ekspiryumda uzama, hışıltılı solunum (wheezing) ve göğüste çekilmeler ile karakterize olan bir akut alt solunum yolu hastalığıdır. Küçük hava yollarının (bronşiyoller) inflamasyonu ve inflamatuar obstrüksiyonu ile seyreder. Görülme sıklığı mevsimlere göre değişen akut bronşiyolit en yoğun olarak kış ve ilkbahar  mevsimlerinde görülmektedir. İki yaş altındaki çocukların %10-20'sinde görülmekte ve özellikle de erkek çocuklarda görülmektedir.
RSV  bronşiyoliti süt çocuklarında hastaneye yatış ve alt solunum yolu enfeksiyonun dünya genelindeki en sık nedenidir. Çocukların %90'ı hayatlarının ilk iki yılında RSV ile enfekte olmakta ve bu çocukların %40'ı alt solunum yolu enfeksiyonu geçirmektedir. Cochrane verileri ve birçok rehberde akut bronşiyolitte birkaç tedavi önerilmektedir. Tedavideki asıl amaç akut hastalıkta yeterli sıvı dengesinin sağlanması ve normal oksijen saturasyon seviyesinin korunmasıdır.
Çalışmaya Ekim 2016- Haziran 2017 tarihleri arasında Turgut Özal Tıp Merkezi  Çocuk Acil ve Yoğun bakım ünitesine akut bronşiyolit tanısıyla yatırılan orta ve ağır atak akut bronşiyolitli hastalar dahil edildi. Çalışmaya < 2 yaş olan hastalar alındı ve hastalar randomize olarak değerlendirildi. Ebeveynlerin ve bakımını üstlenen kişilerin onay ve izinleri dahilinde seçilen hastalar çalışmaya dahil edilmiştir.
Çalışmaya, 59'u orta atak ve 36'sı  ağır atak bronşiyolit olmak üzere toplam 95 (61 erkek, 34 kız) hasta dahil edildi. Her iki grubun ortanca yaşı 7 ay idi. Çalışmamızda hastanede yatış süresi, oksijen tedavisi aldığı gün sayısı, taburculuk sonrası birinci hafta ve ay sonundaki şikayet azalma yüzdeleri ayrıca birinci ay sonunda hırıltılı soluma veya öksürük şikayetinin devam etmesi ya da tekrarlaması  aileler ile iletişime geçilerek sorgulanarak kayıt edildi. Ayrıca orta ve ağır atak bronşiyolit hastalarına inhale β₂ agonist, inhale epinefrin, inhale %3 hipertonik salin ve sistemik steroit tedavileri verildi. Akut bronşiyolitte yatış süresini etkileyen faktörler (KKH öyküsü, prematür doğum öyküsü, apne veya siyanoz öyküsü, başvuru anında; takipne, çekilme ve wheezing olması ) lojistik regresyon analizi ile birlikte değerlendirildiği zaman, başvuru anında takipne, prematür doğum öyküsü, anne sütü hiç almayan veya < 2 ay alan hastalarda risk faktörlerinin hastanede yatış süresini uzattığını bulduk. İlk 6 ay sadece anne sütü alan hastalar ile < 2 ay anne sütü alan veya hiç almayan hastalara göre 3,16 kat daha fazla hastanede yatış süresi riski olduğu (%95GA:0,11-0,89; p=0,03) saptandı. Prematür doğum öyküsü olanlarda 6,57 kat daha fazla hastanede yatış süresi riskini artırdığı (%95 GA:1,44-29,8; p=0,015) saptandı. Başvuruda takipnesi olan akut bronşiyolitli hastaların 14,5 kat daha fazla hastanede yatış süresi riskini artırdığı saptandı (%95 GA: 0,01-0,29; p < 0,001). Ayrıca çalışmamızda orta ve ağır atakta uygulanan inhale β₂ agonist, inhale epinefrin, inhale %3 hipertonik salin ve sistemik steroit tedavisi alan gruplar arasında yatış süresi ve oksijen tedavisi aldığı gün sayısı hem de yatış sonrası ilk bir hafta ve ay sonundaki şikayet düzelmeleri veya tekrar etmesi açısından anlamlı fark saptanmadı.
Çalışmamız akut bronşiyolitte yatış süresini etkileyen faktörleri bulmak ve halen tartışılan farklı tedavi seçeneklerinin etkinliğini değerlendiren çalışmalardan biridir. Halen maliyet ve etkinlik açısından birçok tedavi seçeneği uygulanan akut bronşiyolitli hastalarda temel tedavi hidrasyon ve oksijenizasyonun sağlanmasıdır. Risk faktörleri olan ve uzun süre yatış gerektirecek hastalar öngörülerek uygun biçimde YBÜ olan bir üst merkeze sevk edilmelidir.

Abstract:
Acute bronchiolitis is an acute lower respiratory tract disease characterized by cough, tachypnea, prolonged expiration, wheezing and retractions, often caused by viral infection in infants under two years of age especially 3-6 months of age. It is accompanied by inflammation of the small airways (bronchiole) and inflammatory obstruction. Acute bronchiolitis, which varies according to seasonal frequency, is most prevalent in the winter and spring. It occurs in 10-20% of children under two years of age especially in boys.
RSV bronchiolitis is the most common cause of hospitalization and lower respiratory tract infections in infants. 90% of children are infected with RSV in the first two years of life, and 40% of these children are suffering from lower respiratory tract infections. Cochrane data and many guidelines recommend a few treatments for acute bronchiolitis. The main purpose of treatment is providing adequate fluid balance in acute disease and maintaining normal oxygen saturation level.
The patients who were hospitalized as acute bronchiolitis with moderate to severe attacks in the Pediatric Emergency and Intensive Care Unit of the Turgut Özal medical center between October 2016 and June 2017 were included in this study. All of the patients were < 2 years old. The patients were randomly included in the study. Informed concents were taken from the parents or caregivers. 
A total of 95 (61 male, 34 female) patients were included in the study; 59 were moderate attacks and 36 were severe attacks. The median age of both groups was 7 months. Patients were divided into four groups. Inhale β 2 agonist, inhale epinephrine, inhale 3% hypertonic saline and systemic steroid treatment were given to each group of patients. In our study, the duration of hospitalization, the duration of oxygen therapy, the number of complaints at the end of the first week and first month of discharge, and the continuing or repetition of wheezing or cough at the end of the first month of discharge were recorded. When evaluated with logistic regression analysis of factors affecting the duration of acute bronchiolitis (history of CHD, premature birth history, apnea or cyanosis, tachypnea, retraction and wheezing); premature birth history tachypnea, breastfeeding less than 2 moths or no breastfeeding were related with length of hospitalization. There was a 3.16 times more risk duration of hospitalization (95% CI: 0,11-0,89 ,p = 0,03) in non-breastfeeding or breastfeeding < 2 months compared to in the first six months only breastfeeding infants. There was a 6.57 times increased the risk duration of hospitalization (95% CI: 1.44-29.8, p = 0.015) in infants who had premature birth history. The patients who had tachypnea in admission had 14,49 times increased duration of hospitalization (95% CI, 0.01-0.29, p=0,001). And also, there was no significiant difference in duration of hospitalization, duration of oxygen therapy, the number of complaints at the end of first week and first month of discharge repatation of complaints between inhale β₂ agonist, inhale epinefrin, inhale hypertonic saline and systemic steroid taken groups moderate or severe attacks.
Our study is one of the studies evaluating the efficacy of different treatment options and factors affecting the duration of hospitalization in acute bronchiolitis. The basic treatment of bronchiolitis is hydration and oxygenation however there are many treatment options with costeffectivenes and efficacy. Patients with high risk factors and espected long duration of hospitalization should be referred to tertiary centers for intensive care follow up.