Serviks kanserinin pelvik ve paraaortik lenf nodu evrelemesinde 18F-FDG PET/BT'nin rolü
Serviks kanserinin pelvik ve paraaortik lenf nodu evrelemesinde 18F-FDG PET/BT'nin rolü
Yazar: CİĞDEM SOYDAL
Danışman: PROF. DR. ERKAN İBİŞ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Lenf nodları = Lymph nodes ; Lenfatik metastazlar = Lymphatic metastasis ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms

Özet:
AmaçBu çalışmada serviks kanserli vakalarda preoperatif dönemde uygulanan 18F-FDG PET/BT'nin pelvik ve paraaortik lenf nodu metastazlarını saptamadaki duyarlılığını altın standart yöntem olan cerrahi evreleme ile karşılaştırarak değerlendirmeyi amaçladık.Gereç ve YöntemÇalışmaya Nisan 2009- Mart 2012 tarihleri arasında histopatolojik olarak kanıtlanmış serviks kanseri tanısı olan ve Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp ABD'da tedavi öncesi evreleme amacı ile 18F-FDG PET/BT yapılan 20 hasta (ort. yaş: 56.1±12.6) dahil edildi. 18F-FDG PET/BT sonrası operasyon uygulanan hastalarda PET/BT bulguları hastaların PET/BT sonrası yapılan operasyonlarına ait patoloji raporları ile karşılaştırıldı. 7 hastada ise 18F-FDG PET/BT'de saptanan yaygın hastalık nedeni ile operasyon yerine RT planlandığından bu hastalarda patoloji sonuçları ile karşılaştırma yapılamadı. Bu hasta grubunda PET/BT bulgularının konfirmasyonunda hastaların diğer görüntüleme yöntemlerinin sonuçları ve RT'e yanıt kriterleri kullanıldı. 18F-FDG PET/BT'nin lenf nodu metastazını saptamadaki duyarlılığı, özgüllüğü, PPD, NPD ve doğruluğu, hasta ve lezyon bazında hesaplandı.BulgularTüm hastaların servikste mevcut primer lezyonlarında 18F-FDG tutulumu izlendi. Serviks lezyonlarının ortalama SUVmax değeri 14.3±6.6 (6.7-25) olarak hesaplandı. 9 hastada pelvik ya da paraaortik lenf nodlarında patolojik düzeyde 18F-FDG tutulumu izlenmedi. Geri kalan 11 hastanın tümünde pelvik, 4'ünde ise paraaortik lenf nodlarında patolojik düzeyde 18F-FDG tutulumu gözlendi. Toplam 37 lenf nodu istasyonunda 18F-FDG tutulumu saptandı. Lenf nodlarının ortalama SUVmax değeri 5.9±4.3 (2.6-21.9) olarak hesaplandı. 18F-FDG PET/BT bulgularına göre 1 hastada hastalık evresi I'den IV'e, 2 hastada II'den III'e, 1 hastada III'den IV'e, 2 hastada ise I'den III'e yükseldi. Toplam 5 hastada PET/BT öncesi klinik evrelemeye göre yapılan tedavi planı değişerek operasyon yerine RT planlandı. PET/BT'nin hasta bazlı analize göre duyarlılığı, özgüllüğü, doğruluğu, PPD ve NPD'i sırası ile %81, %77, %80, %81 ve %77 olarak hesaplandı. Lezyon bazlı analizde PET/BT'nin duyarlılığı, özgüllüğü, doğruluğu, PPD ve NPD'i sırası ile %85, %84, %84, %81 ve %88 olarak hesaplandı. 18F-FDG tutulumu izlenen ve patolojik olarak metastaz doğrulanan lenf nodlarının ortalama SUVmax değeri 8.96±3.3 olarak hesaplanırken, reaktif saptananların ortalama SUVmax değeri 4.33±1.05 olarak hesaplandı (p=0.04).Sonuçlar18F-FDG PET/BT serviks kanserinin pelvik ve paraaortik lenf nodu metastazının değerlendirilmesinde yüksek duyarlılık ve özgüllüğe sahip güvenilir bir görüntüleme yöntemidir ve preoperatif dönemde uygulandığında hastaların yaklaşık ¼'ünde tedavi yaklaşımını değiştirir.Anahtar kelimeler: Serviks kanseri, preoperatif evreleme, 18F-FDG PET/BT, lenf nodu metastazı.

Abstract:
AimWe aimed to evaluate the sensitivity of 18F-FDG PET/CT in the detection of pelvic and paraaortic lymph node metastases of cervix cancer in the comparison of surgical staging as gold standard.Material and Method20 patients (mean age: 56.1±12.6) who had histopathologically proven cervix cancer diagnosis and underwent 18F-FDG PET/CT in Ankara University Medical School Department of Nuclear Medicine for preoperative staging of disease were included to the study. 18F-FDG PET/CT findings were compared with pathology reports in patients who underwent surgery after PET/CT. In 7 patients, findings could not be compared with pathology reports because they were taken under radiation therapy rather than surgery due to extended disease. In this patient group, PET/CT findings were confirmed by other imaging findings and radiation therapy response. Sensitivity, specificity, PPV, NPV and accuracy of 18F-FDG PET/CT in the detection of lymph node metastases were calculated both patient and lesion based methods.Results18F-FDG uptake were seen all patients? primary cervical lesions. Mean SUVmax of cervical lesions was calculated as 14.3±6.6 (6.7-25). In 9 patients, pathological 18F-FDG uptake was not detected in pelvic or paraaortic lymph nodes. In the remaining patients, while 18F-FDG uptake was seen in pelvic lymph nodes in all of them and in pelvic lymph nodes in 4.Totally 18F-FDG uptake was detected in 37 lymph node stations. Mean SUVmax of lymph nodes was calculated as 5.9±4.3 (2.6-21.9). According to PET/CT findings, disease was upstaged I to IV in 1, II to III in 2, III to IV in 1 and I to III in 2 patients. Treatment management was changed to radiation therapy in 5 patients. Sensitivity, specificity, accuracy, PPV and NPV of 18F-FDG PET/CT in patients based analysis were calculated as 81%, 77%, 80%, 81% and 77%, respectively. In the lesion based analysis, sensitivity, specificity, accuracy, PPV and NPV of 18F-FDG PET/CT were calculated as 85%, 84%, 84%, 81% and 88%, respectively. Mean SUVmax of metastatic lymph nodes were calculated as 8.96±3.3 and of reactive ones were 4.33±1.05. (p=0.04).Conclusion18F-FDG PET/CT is a reliable imaging tool in the evaluation of pelvic and paraaortic lymph node metastases of cervical cancer with its high sensitivity and specificity and it changes treatment management in about quarter of patients.Key words: Cervix cancer, preoperative staging, 18F-FDG PET/CT, lymph node metastasis.