Spor yükseköğretim kurumlarında stratejik liderlik ve örgütsel bağlılık ilişkisinin incelenmesi
An investigation of the relationship between strategic leadership and organizational commitment in sports higher education institutions
Yazar: BURKAY CEVAHİRCİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. DİLŞAD ÇOKNAZ ; YRD. DOÇ. YEŞER EROĞLU
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports ; İşletme = Business Administration
Dizin: Liderlik = Leadership ; Spor eğitimi = Sport education ; Spor okulları = Sports schools ; Spor yönetimi = Sport management ; Stratejik liderlik = Strategic leadership ; Yükseköğretim kurumları = Higher education institutions ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Bu araştırmada spor yükseköğretim kurumlarında stratejik liderlik ve örgütsel bağlılık ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye' de bulunan toplam 63 üniversitenin spor bilimleri fakülteleri ve beden eğitimi ve spor yüksekokullarında görev yapan yönetici ve akademik personel oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise 6 spor bilimleri fakültesi ve 19 beden eğitimi ve spor yüksekokulu olmak üzere toplam 25 üniversitenin spor yöneticisi ve akademik personeli oluşturmaktadır.
Bu araştırma, betimsel nitelik taşıyan ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmada veriler, yönetici ve akademik personelden ölçek yolu ile toplanmıştır. Araştırmada geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları yapılmış iki ölçme aracı kullanılmıştır. Birincisi, yöneticilere uygulanan Stratejik Liderlik Ölçeği; ikincisi ise yönetici ve akademik personele uygulanan Örgütsel Bağlılık Ölçeği' dir.
Yapılan analizler sonucu spor yöneticilerin stratejik liderlik alt boyut puan ortalamaları incelendiğinde,  yöneticilerin etik liderlik özelliklerinin en yüksek, politik liderlik özelliklerinin ise en düşük değerlere sahip olduğu görülmektedir.  Araştırmadan elde edilen bir diğer bulguya göre, yöneticilerin ve akademik personelin örgütsel bağlılık düzeylerinin yüksek olduğu ve sırası ile en çok duygusal bağlılık, normatif bağlılık ve devamlılık bağlılığı özelliklerine sahip oldukları tespit edilmiştir.
	Araştırmada yöneticilerin stratejik liderlik ve akademik personelin örgütsel bağlılık alt boyut puan ortalamaları arasında pozitif, ancak istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir ilişki tespit edilmiştir. Bu bulgular sonucunda, yöneticilerin stratejik liderlik özellikleri ile akademik personelin örgütsel bağlılık düzeylerinin paralellik göstermediği söylenebilir. Yapılan çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre ise, yönetici politik liderlik alt boyutunun, akademik personel duygusal bağlılık alt boyutuna anlamlı bir etki yaptığı tespit edilmiştir. Yöneticilerin stratejik liderlik ve örgütsel bağlılık alt boyut puan ortalamaları arasındaki kanonik korelasyon analizi bulguları incelendiğinde ise yöneticilerin stratejik liderlik özellikleri ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasında %28.6' lık pozitif ancak düşük düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Araştırmada yöneticilerin ve akademik personelin örgütsel bağlılık alt boyut puan ortalamaları arasındaki kanonik korelasyon analizi bulgularına göre ise yöneticilerin duygusal bağlılık alt boyutu ile çalışanların örgütsel bağlılık alt boyutları arasında ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.  
	Bu araştırma sonucunda; spor yöneticilerinin stratejik liderlik özellikleri ile yönetici ve akademik personel örgütsel bağlılık düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Ancak, spor yöneticilerinin kendi örgütsel bağlılık düzeylerinde etik liderlik alt boyutunun, akademik personelin örgütsel bağlılık düzeylerinde ise politik liderlik alt boyutunun en yüksek etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan yönetici duygusal bağlılık alt boyutu ile akademik personel örgütsel bağlılık alt boyutları arasındaki ilişki ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ayrıca her iki değişkende de en yüksek orana duygusal bağlılık alt boyutunun sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between strategic leadership and organizational commitment in sports higher education institutions. The study population consists of sports managers and academic staff of Sports Sciences Faculties and Physical Education and Sports Academies of 63 universities in Turkey. The study sample consists of sports managers and academic staff of 6 Sports Sciences Faculties and 19 Physical Education and Sports Academies of 25 universities in Turkey.
The study was carried out using a relational screening model. Scales were used to collect data from managers and academic staff. Two scales, the validity and reliability of which have already been confirmed, were used in the study. These scales are "Strategic Leadership Scale" applied to managers and "Organizational Commitment Scale" applied to both managers and academic staff. Data were analyzed using descriptive analysis. 
The analysis of sports managers' mean subscale scores on strategic leadership indicates that they have the highest ethical leadership characteristics and lowest political leadership characteristics. The results also show that managers and academic staff have high levels of organizational commitment, and the levels of commitment they have from highest to lowest are emotional commitment, normative commitment and continuity commitment.
	There is a positive but not statistically significant relationship between managers' mean subscale scores on strategic leadership and academic staff's mean subscale scores on organizational commitment. According to these findings, managers' strategic leadership characteristics do not show parallelism with academic staff's organizational commitment characteristics. The results of the multiple regression analysis indicate that managers' political leadership characteristics have a statistically significant effect on academic staff's emotional commitment. The analysis of the canonical correlation between managers' mean subscale scores on strategic leadership and organizational commitment shows that there is a positive but low level (28.6%) relationship between their strategic leadership characteristics and organizational commitment levels. The analysis of the canonical correlation between mean organizational commitment subscale scores of managers and academic staff demonstrates that there is a statistically significant relationship between emotional commitment subscale of managers and organizational commitment subscales of academic staff.
	In conclusion, there is no statistically significant relationship between strategic leadership characteristics of sports managers and organizational commitment levels of sports managers and academic staff. However, ethical leadership subscale of sports managers has the highest effect on their organizational commitment levels while political leadership subscale of academic staff has the highest effect on their organizational commitment levels. On the other hand, there is a statistically significant relationship between emotional commitment subscale of managers and organizational commitment subscales of academic staff. In addition, emotional commitment subscale is highest for both variables.