Leonid Nikolayeviç Andreyev'in uzun öykülerinde kurban motifi
Sacrifice motif in Leonid Nikolaievich Andreyev's stories
Yazar: NERGİS ÇAĞLAYAN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN KANDEMİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Slav Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Rus Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: Kurban = Sacrifice

Özet:
Bu tezde 20. yüzyıl Rus edebiyatında ayrı bir yere ve öneme sahip olan ekspresyonist yazar Leonid Nikolayeviç Andreyev'in uzun öykülerinde kurban motif ele alınacaktır. Öykülerde kurbanın ortaya çıkışı, tasviri ve öyküdeki gidişatın kurban üzerindeki etkisi incelenecektir. Bu doğrultuda öncelikle kurban üzerine teolojik, sosyal, felsefi, mitolojik, antropolojik gibi farklı alanlarda ortaya koyulan teoriler açıklanacak ve bütünlüklü bir kurban tanımı yapılmaya çalışılacaktır.
Sonrasında kurbanın Rus edebiyatında nasıl görünürlük kazandığı üç farklı yüzyıldan alınan edebi eserlerle örneklendirilecektir. Bu doğrultuda 18. yüzyıl kurban motifi için Aleksandr Petroviç Sumarokov'un Horev tragedyası; 19. yüzyıl kurban motifi için gereksiz insanın ve küçük insanın yer aldığı seçili eserler; 20. yüzyıl için ise dönemin sosyo-politik konjonktürüne bağlı olarak ortaya çıkan kurbanlar örneklendirilecektir.
Tezin ana kısmında L.N. Andreyev'in Vasiliy Fiveyskiy'in Yaşamı (Jizn Vasiliya Fiveyskogo, 1903), Kızıl Kahkaha: Bulunmuş Bir Elyazmasından Parçalar (Krasnıy Smeh: Otrıvki iz haydennoy rukopisi, 1904), Yahuda İskariot (İuda İskariot, 1907), Yedi Asılmışların Öyküsü (Rasskaz o semi poveşennıh, 1908), Savaş Boyunduruğu Altında: Küçük Bir Adamın Büyük Günler Hakkında İtirafları (İgo voynı: Priznaniya malenkogo çeloveka o velikih dnyah, 1916) adlı beş uzun öyküsü kurban teorileri dikkate alınarak açıklanacaktır. Savaşın, politikanın, inancın ve yasanın şiddetine maruz kalan kurbanların anlaşılması sağlanacaktır.
Böylelikle Andreyev'in sanatındaki kaos ve şiddet, öykülerin trajik kahramanı olan kurbandan yola çıkılarak çözümlenecek ve uzun öykülerdeki kurban motifleri açığa çıkarılacaktır. Kurban motiflerinin belirlenmesinin ve irdelenmesinin yazarın sanatının anlaşılması için önemli bir nokta olduğu gösterilecektir.

Abstract:
In this thesis, the sacrifice motif in the stories of the expressionist writer Leonid Nikolaievich Andreyev, who has a special place and importance in the 20th-century Russian literature, will be discussed. In the stories, the appearance of the victim, its description, and the effect of the course of the story on the victim will be examined.
In this direction theories on sacrifice in different fields such as theological, social, philosophical, political, mythological, and anthropological will be explained and a comprehensive definition of the victim will be made. 
After that, how the victim gains visibility in Russian literature will be exemplified by literary works from three different centuries. In this direction, for the 18th-century sacrifice motif, Aleksandr Petrovich Sumarokov's Horev tragedy; selected works for the 19th-century sacrifice motif, in which the superfluous man and the little man are included; for the 20th century, the victims that emerged depending on the socio-political conjuncture of the period will be exemplified.
In the main part of the thesis, L.N. Andreyev's five stories called The Life of Vasily Thebes (1903), The Red Laugh: Fragments of a Discovered Manuscript (1904), Judas Iscariot (1907), The Seven Who Were Hanged (1908), The Yoke of War: The Confessions of a Little Man During Great Days (1916) will be explained by considering the victim theories. Victims of the violence of war, politics, faith, and law will be understood.
Thus, the chaos and violence in Andreyev's art will be resolved based on the victim, who is the tragic hero of the stories, and the victim motifs in the stories will be revealed. It will be shown that identifying and examining the sacrifice motifs is an important point for understanding the author's art.