İnfertil kadınlarda algılanan aile desteğinin infertilite stresi ile başa çıkma üzerine etkisi
The effect of perceived family support in infertile women on copping with infertility stress
Yazar: PEMBE GÖKALP DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada infertil kadınlarda algılanan aile desteğinin infertilite stresi ve infertilite stresi ile başa çıkma üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 01.09.2023- 01.12.2023 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesi infertilite polikliniğine başvuran, çocuk isteği olan, 18 yaş ve üzeri 340 kadın dâhil edilerek yapıldı. Katılımcılara ilgili literatür doğrultusunda hazırladığımız sosyodemografik özellikleri içeren bilgi formu, İnfertilite Stres Ölçeği (İSÖ), İnfertilite Stresi İle Başa Çıkma Ölçeği (İSBÇÖ) ve Algılanan Aile Desteği Ölçeği (AADÖ) doldurtuldu. Veri girişi ve istatistiksel analiz SPSS for Windows version 18.0 (SPSS Inc. Chicago, IL, USA) paket programı kullanılarak yapıldı.

Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 28,27±4,97 yıl bulundu. Ortaokul ve altı eğitim düzeyi olan infertil kadınların algılanan aile desteği daha düşük bulundu(p<0,001). Üniversite eğitimine sahip kadınların anlam bulma temelli başa çıkma yöntemini daha çok, pasif yok sayma başa çıkma yöntemini daha az kullandığı tespit edildi(p=0,007; p=0,035). Çalışan infertil kadınların infertilite stresiyle başa çıkmak için anlam bulma temelli yöntemi daha sık kullandıkları tespit edildi(p=0,026). Gelir düzeyi düşük olan infertil kadınların infertilite stresinin daha fazla olduğu(p=0,032; p=0,012; p=0,005), gelir düzeyi yüksek olanların da başa çıkma yöntemlerinden aktif mücadele ve anlam bulma temelli yöntemleri daha fazla kullandığı tespit edildi(p=0,029; p=0,014). Görücü usulüyle evlenen infertil kadınların kişisel alanda ve evlilik alanında stres düzeyleri daha yüksek saptandı(p=0,005; p=0,026). İnfertil kadınların evlilik yılı arttıkça algıladıkları aile desteğinin düştüğü tespit edildi(p<0,001; r=-0,390). Çocuk isteğinin mevcut olduğu yıl arttıkça sosyal alanda stres düzeylerinin arttığı tespit edildi(p<0,001; r=0,202). İnfertilite sorunu kendisinden kaynaklanan kadınların kişisel alanda stres düzeyi daha yüksek bulundu(p=0,020). İnfertilite sorunu eşinden kaynaklanan kadınların pasif yok sayma başa çıkma yöntemini daha çok kullandıkları tespit edildi(p=0,023). Daha önce tedavi alan infertil kadınların her üç alt boyutta da stres düzeyi daha yüksek saptandı(p<0,001). Tedavi ile gebe kalan infertil kadınlarda sosyal alanda stres düzeyi daha fazla tespit edildi(p=0,014). İnfertilite stresi her üç alt boyutta da fazla olan infertil kadınların aktif yok sayma ve aktif mücadele etme başa çıkma yöntemlerini daha fazla kullandığı tespit edildi(p<0,001, r=0,394; p<0,001, r=0,451). Araştırmaya katılan infertil kadınlarda algılanan aile desteği arttıkça evlilik ve sosyal alanda yaşanılan stresin azaldığı saptandı(p<0,001, r=-0,201; p<0,001, r=-0,273). Algılanan aile desteği yüksek olan infertil kadınların anlam bulma temelli başa çıkma yöntemini daha fazla kullandıkları tespit edildi(p<0,001; r=-0,228).

Sonuç: Aile desteğinin yetersiz olması infertilite stresinin artmasına neden olmaktadır. Ayrıca algılanan aile desteği infertilite stresiyle başa çıkmayı da etkilemektedir. Birinci basamak sağlık hizmeti veren doktor, hemşire ve diğer sağlık sağlayıcılarının; infertilitenin erken tanınması ve tedavi sürecinin planlanması için rehberlik etmesinde faydalı olacaktır. Birinci basamak sağlık hizmeti veren doktor, hemşire ve diğer sağlık personelleri; infertilitenin yalnızca kişinin kendisini değil, ailesini de etkileyen bir durum olduğunu bilmeli, infertil çiftlere hizmet verirken 'aile merkezli' yaklaşım benimsemelidir.

Anahtar kelimeler: İnfertilite, aile desteği, stres, stresle başa çıkma

Abstract:
Aim:This reveals the effect of family support on infertility stress and coping with infertility stress in infertile women.
Materials and Method: This study was conducted by including 340 women aged 18 and over who applied to Konya City Hospital infertility polyclinic dates between 01.09.2023 and 01.12.2023, who wanted to have a child. To the participants; the information form containing the sociodemographic characteristics that we prepared in line with the literature, the Infertility Stress Scale, the Coping with Infertility Stress Scale and the Perceived Family Support Scale were filled out. The data obtained as a result of the research were analyzed in a computer environment with the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 18.0 package program.
Results: The mean age of the participants was 28,27±4,97 years. Perceived family support was found to be lower for infertile women with secondary school or lower education level (p<0,001). It was found that women with a university education use the meaning-finding-based coping method more and the passive ignoring coping method less were (p=0,007; p=0,035). It was found that working infertile women use the meaning-finding-based method more often to cope with the stress of infertility (p=0,026). It was found that infertile women with low income levels experience higher infertility stress(p=0,032; p=0,012; p=0,005), while those with higher income levels tend to use coping strategies such as active coping and finding meaning more frequently(p=0,029; p=0,014). It was determined that the stress levels of infertile women who married through arranged marriages are higher in both personal and marital domains(p=0,005; p=0,026). It was found that as the years of marriage increase for infertile women, the perceived family support decreases(p<0,001; r=-0,390). It was observed that as the desire for children increases each year, the level of stress in the social domain also increases(p<0,001; r=0,202). It was found that women who perceive infertility as originating from themselves have higher levels of stress in the personal domain(p=0,020). It was determined that women who attribute infertility to their spouses tend to use passive avoidance coping mechanisms more frequently(p=0,023). Previously treated infertile women were found to have higher levels of stress in all three sub-dimensions(p<0,001). In infertile women who conceive through treatment, higher levels of stress in the social domain were detected(p=0,014). It was found that infertile women who experience higher levels of infertility stress in all three sub-dimensions tend to use active avoidance and active coping mechanisms more frequently(p<0,001, r=0,394; p<0,001, r=0,451). It was observed that among infertile women participating in the study, as perceived family support increases, the stress experienced in marriage and social domains decreases(p<0,001, r=-0,201; p<0,001, r=-0,273). It was determined that infertile women with high perceived family support tend to use meaning-based coping mechanisms more frequently(p<0,001; r=-0,228).
Conclusion: Insufficient family support leads to increased infertility stress. Additionally, perceived family support also affects coping with infertility stress. Primary healthcare providers such as doctors, nurses, and other healthcare professionals can be beneficial in guiding the early recognition of infertility and planning the treatment process. Primary healthcare providers should recognize that infertility is not only a crisis affecting the individual but also their family, and they should adopt a 'family-centered' approach when caring for infertile couples.

Keywords: Infertility, fertility, family support, stress, coping with stress