5-6 yaş çocuklarının zihin kuramı becerileri ve problem davranışlarının incelenmesi
The investigation of 5-6 years old children's theory of mind skills and problem behaviors
Yazar: ZEYNEB ARIKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSEL TÜFEKCİ AKCAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Problem davranış = Problem behavior ; Zihin kuramı = Theory of mind ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 5-6 yaş çocukların zihin kuramı becerileri ve problem davranışlarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma betimsel tarama modelindedir. Araştırmanın örneklemini 2019-2020 eğitim öğretim yılında Ankara ili Pursaklar ilçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ana sınıflarına devam eden 230 çocuk ve ebeveynleri oluşturmuştur. Araştırmanın verileri 'Kişisel Bilgi Formu', 'Zihin Kuramı Ölçeği' ve 'Çocuk Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği' kullanılarak elde edilmiştir. Çocukların Zihin Kuramı Ölçeği'den aldıkları puanların, çocukların cinsiyeti ve ailenin aylık gelir düzeyine göre anlamlı farklılık göstermediği; doğum sırası, kardeş sayısı, anne ve baba yaşı, anne ve baba öğrenim düzeyi, annenin çalışma durumu değişkenlerine göre ise anlamlı farklılık gösterdiği görülmüştür. Çocuk Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği'nden alınan puanlar incelendiğinde, tüm alt boyutlarda ve toplam puanda çocukların cinsiyetine ve ailenin aylık gelir düzeyine göre anlamlı bir farklılık görülmüştür. Çocukların doğum sırası değişkeni isyankar davranış ve sosyal kaygı alt boyutlarında, kardeş sayısı isyankar davranış alt boyutunda, anne öğrenim düzeyi değişkeni sosyal kaygı alt boyutu ve toplam puan üzerinde, baba öğrenim düzeyi değişkeni uyumsuzluk alt boyutu ve toplam puan üzerinde anlamlı bir farklılık göstermiştir. Bununla birlikte anne ve babanın yaşı ile annenin çalışma durumu çocukların problem davranış gösterme puanları üzerinde anlamlı bir farklılık yaratmamıştır. Çocukların Zihin Kuramı Ölçeği'nden aldıkları toplam puan ile Çocuk Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği'nden aldıkları puanlar arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.

Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Eğitim, Zihin Kuramı, Problem Davranış, 5-6 Yaş Çocuklar

Abstract:
This study was conducted to investigate the theory of mind skills of 5-6 years old children who attend preschool and the level of demonstrating problem behaviors. The research was designed in descriptive screening model. The research sample was compared of 230 children and their parents, attending preschools which are affiliated to Pursaklar District National Education Directorate in Ankara in the 2019-2020 academic year. The research data were collected by "Personal Information Form", "Theory of Mind Scale" and "Behavior Evaluation Scale for Children". According to the analysis of children's scores on the Theory of Mind Scale; the results showed that the scores vary by birth order, number of siblings, parental age, level of education of parents and working status of mothers, but do not vary by children's gender and monthly household income. When the scores of the Behavior Evaluation Scale for Children were examined by the variables, children's gender and monthly household income showed a significant difference on all the sub scales and total score. A significant difference was observed on children's birth order in rebellious behavior and social anxiety sub scales; the number of siblings in rebellious behavior sub scale; the level of education of mothers in social anxiety scale and total score; the level of education of fathers in disharmony scale and total score. However, the age of parents and the working status of the mothers did not show a significant difference on children's scores, demonstrating problem behaviors. In addition, no significant was found the relationship between the scores of the Theory of Mind Scale and Behavior Evaluation Scale for Children was examined.

Key Words: Preschool Education, Theory of Mind, Problem Behaviors, 5-6 Years Old Children