Katılımcı karar vermenin örgütsel vatandaşlık üzerindeki etkisinde örgütsel güvenin aracı rolü
The mediating role of organizational trust in the effect of participative decision making on organizational citizenship
Yazar: SALİH AKTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ESRA TÖRE
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, katılımcı karar vermenin örgütsel vatandaşlık üzerindeki etkisinde örgütsel güvenin aracı rolünü incelemektir. Araştırma 2023-2024 eğitim öğretim yılında İstanbul İli Güngören İlçesine bağlı resmi okulöncesi, ilkokul, ortaokul ve lise kurumlarında görev yapan, olasılıksız örneklem yöntemi ile seçilen 334 öğretmenler ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Karara Katılım Ölçeği, Örgütsel Vatandaşlık Ölçeği ve Örgütsel Güven Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler t testi, ANOVA (Post Hoc Tukey, LSD ve Tamhane's T2), korelasyon, çoklu ve basit regrasyon analizleri testi uygulanarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin katılımcı karar verme ve örgütsel güven düzeylerinin yüksek düzeyde olduğu, örgütsel vatandaşlık davranışı düzeyinin ise çok yüksek düzeyde olduğu bulunmuştur. Öğretmenlerin katılımcı karar verme düzeyleri yaş, cinsiyet ve mesleki kıdeme göre anlamlı farklılık gösterirken; öğrenim durumu, okul türü, medeni durum, okuldaki çalışma süresi ve okuldaki çalışan sayısına göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı düzeyleri okul türü ve okuldaki çalışan sayısına göre anlamlı farklılık göstermekte iken; cinsiyet, mesleki kıdem, öğrenim durumu, okuldaki çalışma süresi ve medeni durumuna göre anlamlı olarak farklılık göstermediği belirlenmiştir. Öğretmenlerin örgütsel güven düzeyleri yaş, cinsiyet, okul türü ve mesleki kıdeme göre anlamlı farklılık gösterdiği; öğrenim durumu, medeni durum, okuldaki çalışma süresine ve okuldaki çalışan sayısına göre anlamlı farklılık göstermediği bulunmuştur. Katılımcı karar verme, örgütsel vatandaşlık davranışı ve örgütsel güven aralarında pozitif yönlü ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin katılımcı karar verme algısının örgütsel vatandaşlık davranışını pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği bulunmuştur. Katılımcı karar vermenin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisinde örgütsel güvenin kısmi aracı rolü olduğu tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Örgütsel Vatandaşlık, Karar Verme, Katılımcı Karar Verme, Örgütsel Güven, Öğretmen.

Abstract:
This study examines the mediating role of organizational trust in the effect of participative decision-making on organizational citizenship. The research was conducted in the 2023-2024 academic year with 334 teachers working in public preschools, primary schools, secondary schools, and high school institutions in the Güngören District of Istanbul Province, selected by non-probability sampling method.  The Participation in Decision MakingScale, Organizational Citizenship Scale, and Organizational Trust Scale were applied in the research. The data obtained were analyzed using a t-test, ANOVA (Post Hoc Tukey, LSD, and Tamhane's T2), correlation, and simple and multiple regression analysis. As a result of the research, it was found that teachers' levels of participatory decision-making and organizational trust were high, and their level of organizational citizenship behavior was very high. While teachers' participative decision-making levels differ significantly according to gender, age, and professional seniority, they do not differ significantly according to marital status, education level, school type, working time, and the number of employees at the school. While teachers' levels of organizational citizenship behavior vary significantly depending on the type of school and the number of employees in the school, It was determined that there was no significant difference according to gender, marital status, education level, professional seniority, and length of time working at school. Teachers' organizational trust levels differ significantly according to gender, age, school type, and professional seniority. It was found that there was no significant difference according to marital status, education level, length of time working at the school, and the number of employees at the school. It has been determined that a positive, moderately significant relationship exists between participative decision-making, organizational citizenship behavior, and organizational trust. It was found that teachers' perception of participative decision-making positively affected organizational citizenship behavior. It has been determined that organizational trust partially mediates the effect of participatory decision-making on organizational citizenship behavior.
Keywords: Organizational Citizenship, Decision-making, Participative Decision-making, Organizational Trust, Teacher.