Türkiye'de korumacı dış ticaret politikaları ve seçili sektörlerdeki etkileri
Protectionist foreign trade policies in Turkey and its effects on selected sectors
Yazar: NİL SİREL ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. AHMET ATAKİŞİ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Farkların farkları = Differences in differences ; Gümrük tarifesi = Customs tariff ; Korumacılık = Protectionism ; Korumacılık politikaları = Protectionism policies ; Menşe ülke = Country of origin ; Tarife dışı engeller = Non-tariff barriers ; Ticaret politikaları = Trade policies ; Uluslararası ticaret = International trade ; Üçüncü ülke vatandaşları = Third country nationals

Özet:
Ülkeler arasında yapılan mal ile hizmet ticaretiyle ilgili işlemler, ekonomi bilimi 
açısından yoğun biçimde tartışılan konulardan biri olmuştur. Liberalleşmeyle birlikte 
dış ticaretin serbestleşmesi savunulurken, bazı dönemlerde korumacılığın yükselişe 
geçerek, devletlerin kontrollerini sıklaştırması gerektiği üzerine tezlerin de literatürde 
tartışıldığı görülmektedir. 
Merkantilist dönemden, serbestleşmeye doğru sanayi devrimlerinin de 
etkisiyle görülen politika değişikliklerinin, konjonktürel dalgalanmalar, çeşitli savaşlar 
ve salgınlar çerçevesinde değişim gösterdiği tespiti bu noktada önem arz etmektedir. 
Bu bağlamda, farklı devletlerinin ülke çıkarları doğrultusunda şekillenen politik 
yaklaşımlar ile dış ticaret anlayışlarındaki farklılaşmanın, Dünya'nın içinde bulunduğu 
siyasi, sosyal ve ekonomik durumlara göre de değişim gösterdiğini bilmekteyiz.
Çalışmamızda; kısaca dünya ticaretindeki değişim sürecine değinilerek, 
Türkiye'nin özellikle Gümrük Birliği üyeliği sonrasında uygulamaya konulan kurallar 
kapsamında, üçüncü ülkelere uyguladığı tarife dışı korumacılık politikalarının; tekstil, 
ayakkabı, mobilya, parça ve lastik sektörlerindeki menşe ülke saptırıcı etkisi, Farkların 
Farkı yöntemiyle ölçülerek, edinilen ampirik bulgular, bilimsel çerçevede 
sorgulanarak tartışılacaktır. 
Anahtar Kelimeler: Korumacılık, Tarife Dışı Önlemler, FAF yöntemi, Menşe 
Ülke, Üçüncü ülke

Abstract:
Transactions related to the trade of goods and services between countries have 
been one of the issues that have been intensively discussed in terms of economics.
Whether foreign trade should be liberalized or, on the contrary, controlled by states by 
making it more protectionist, creates long debates in the literature and it seems to 
continue to do so.
If we take it from the mercantilist period, we think that it should not be an 
overstatement to say that these policy changes changed within the framework of 
cyclical fluctuations. We observe that the political approaches of the states of the 
world, the economic situation of the world, war, embargo or famine, etc., apply 
different foreign trade policies compared to the very normal times of the countries.
In our study; starting by briefly mentioning the historical period, especially 
after the Customs Union membership, the non-tariff protectionism policies applied to 
third countries within the scope of the rules brought by the Customs Union; Empirical 
findings were evaluated by trying to measure the country of origin deflecting effect in 
the textile, footwear, furniture, parts and rubber sectors using the Difference of 
Differences method.
Key Words: Protectionism, Non-Tariff Measures, Diff in diff method, country 
of origin, third country