Dikkat eksikliği tanılamasında yeni yöntem: "Materyal destekli test bataryası geliştirme"
New method in attention deficit diagnosis: 'Material supported test battery development'
Yazar: MEHMET BİÇER
Danışman: PROF. DR. BAYRAM ÇETİN
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanılamasında yeni bir yöntem olan materyal destekli test bataryasının geliştirilmesini ve bu bataryanın geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılmasını amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemi, Türkiye'nin farklı illerindeki ilkokul öğrencilerinden oluşmaktadır. Geliştirilen test bataryası, DEHB'nin çeşitli alt bileşenlerini değerlendiren 17 alt testten oluşmaktadır. Bu alt testler, görsel algı ve çizim, uzaysal algılama ve hafıza, işitsel dikkat ve dil anlama, işitsel bellek ve sayısal dikkat, hareketli uzamsal bellek, zihinsel esneklik, psikomotor hız, yoğun okuma ve konsantrasyon, tepki engelleme, çalışma belleği, durağan uzamsal bellek, seçici dikkat, işitsel işleme, görsel işleme, görsel bellek aralığı, sözel bellek aralığı ve mekânsal muhakeme becerilerini ölçmektedir. Araştırma bulguları, DEHB tanısı konmuş bireylerin bu alt testlerin çoğunda düşük performans gösterdiğini ortaya koymuştur. Faktör analizi sonuçları, test bataryasının yapı geçerliğini desteklemekte ve alt testlerin, DEHB'nin değerlendirilmesinde anlamlı ve tutarlı ölçümler sağladığını göstermektedir. Ayrıca, test bataryasının iç tutarlılık katsayıları, yüksek düzeyde güvenirlik sunmaktadır. Bu çalışmanın bulguları, DEHB'nin tanılamasında daha kapsamlı ve bütüncül bir yaklaşım sunarak, eğitimciler, psikologlar ve sağlık profesyonelleri için değerli bir değerlendirme aracı sağlamaktadır. Geliştirilen materyal destekli test bataryası, DEHB tanılamasında geleneksel yöntemlere ek olarak, bireyselleştirilmiş eğitim ve müdahale planlarının geliştirilmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda, gelecekte yapılacak araştırmalara yön vermek ve DEHB alanında yenilikçi değerlendirme yöntemlerinin geliştirilmesine katkıda bulunmak üzere önemli bir temel oluşturmaktadır.

Abstract:
This study aims to develop a material-supported test battery, which is a new method in the diagnosis of attention deficit hyperactivity disorder (ADHD), and to conduct validity and reliability studies of this battery. The sample of the study consists of primary school students in different provinces of Turkey. The developed test battery consists of 17 subtests that assess various subcomponents of ADHD. These subtests measure visual perception and drawing, spatial perception and memory, auditory attention and language comprehension, auditory memory and numerical attention, moving spatial memory, mental flexibility, psychomotor speed, intensive reading and concentration, response inhibition, working memory, static spatial memory, selective attention, auditory processing, visual processing, visual memory span, verbal memory span and spatial reasoning skills. The findings of the study revealed that individuals diagnosed with ADHD showed low performance in most of these subtests. The results of the factor analyses support the construct validity of the test battery and show that the subtests provide meaningful and consistent measures in the assessment of ADHD. In addition, the internal consistency coefficients of the test battery provide a high level of reliability. The findings of this study provide a valuable assessment tool for educators, psychologists and health professionals by offering a more comprehensive and holistic approach to the diagnosis of ADHD. In addition, the internal consistency coefficients of the test battery showed a high level of reliability. The findings of this study provide a valuable assessment tool for educators, psychologists and health professionals by offering a more comprehensive and holistic approach to the diagnosis of ADHD. The developed material-supported test battery aims to contribute to the development of individualised education and intervention plans in addition to traditional methods in ADHD diagnosis. In this context, it constitutes an important basis for guiding future research and contributing to the development of innovative assessment methods in the field of ADHD.