Farklı düzeyde obstrüktif uyku apnesi olan bireylerde beslenme durumunun saptanması /
Yazar: FERİDE ÇELEBİ
Danışman: PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Farklı düzeyde OUAS'a sahip bireylerin, beslenme durumu, alışkanlıkları ve seçimlerinin saptanması ve bazı antropometrik ölçümler, vücut bileşimi ile fiziksel aktivite düzeylerinin değerlendirilmesi amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Bu araştırma; Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Uyku Bozuklukları Merkezine başvuran, yaşları 19-64 yıl arasında değişen, obstrüktif uyku apne sendromu (OUAS) tanısı almış, 74'ü erkek, 31'i kadın olmak üzere toplam 105 gönüllü birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bireylerin besin tüketimleri, fiziksel aktivite kayıtları, antropometrik ölçüm ve BİA analizi alınmıştır. Bu çalışmada OUAS'lı bireylerde obezite oranının fazla olduğu saptanmıştır. Beden kütle indeksi (BKİ)>30 kg/m2 olan bireylerin oranı %60.00 olup, hafif, orta ve ağır OUAS?lı olan bireylerde sırasıyla %48.38, %56.67 ve  %70.45 olarak saptanmıştır. Ağır OUAS'lı erkek bireylerin ortalama BKİ değeri 31.33±4.10 kg/m2 iken, orta OUAS?na sahip olan erkek bireylerin 27.88±4.13 kg/m2?dir (p=0.015).  Ağır OUAS?lı erkek bireylerin ortalama boyun çevresi 45.16±3.12 cm iken, orta OUAS'lı erkek bireylerin ise 42.30±4.38 cm?dir (p=0.013). Ağır OUAS?lı kadın bireylerin ortalama BKİ değeri 39.40±10.21 kg/m2 iken, hafif OUAS'lı kadın bireylerin ise 31.17±7.38 kg/m2'dir (p=0.031). Ağır OUAS?lı kadın bireylerin ortalama bel çevresi 121.83±22.00 cm, hafif OUAS?lı kadın bireylerin ise 101.94±20.49 cm'dir (p=0.017). Ağır OUAS'lı kadın bireylerin vücut yağ yüzdesi ortalaması %50.68±6.21 iken, hafif OUAS'lı kadın bireylerin %43.46±7.17'dir (p=0.025). Obstrüktif uyku apne sendromu sınıflaması ve enerji harcamaları arasında farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Apne hipopne indeksi (AHİ), erkek bireylerde vücut yağ kütlesi (kg)  ile (r=0.327),  kadın bireylerde ise BKİ değeri ile (r=0.505) diğer antropometrik ölçümlere göre daha ilişkilidir. Oksijen saturasyonu (SaO2), erkek bireylerde yağ yüzdesi ile (r=0.472), kadın bireylerde ise yağ kütlesi (kg) (r=0.717) diğer antropometrik ölçümlere göre daha yüksek düzeyde ilişkilidir.

Abstract:
The aim of this study was determining and comparing of nutritional habits, food preferences, body composition, anthropometric measurements, physical activity level and daily energy and nutrient intakes of patients with different levels of obstructive sleep apnea syndrome (OSAS). This study was carried out on 105 patients (74 male, 31 female) aged 19-64 years, in Hospital of Gazi University, Center of Sleep Disorders. Participant?s food consumptions, physical activity records, antropometric measurements and BIA analyses were obtained. Obesity ratio was found high in OSAS patients. Ratio of patients whose BMI ?30 kg/m2 was 60.0% and were 48.38%, 56.67% and 70.45% respectively in mild, moderate and severe OSAS patients. While mean body mass index (BMI) value of male patients with severe OSAS was 31.33±4.10 kg/m2 it was 27.88±4.13 kg/m2 in male patients with moderate OSAS (p=0.015).  Mean neck circumference (cm) of male patients was high in severe and moderate OSAS were 45.16±3.12cm and 42.30±4.38 cm, respectively (p=0.013). When mean BMI value of female patients with severe OSAS was 39.40±10.21 kg/m2 it was 31.17±7.38kg/m2 in female patients with mild OSAS (p=0.031).  The mean value of waist circumferences was 121.83±22.00 cm and 101.94±20.49 cm in females with severe and mild OSAS, respectively (p=0.017). While the mean body fat percentage (%) was 50.68±6.21 in females with severe OSAS it was 43.46±7.17 in females with mild OSAS (p=0.025).There was no significant difference in energy requirements according to severity of disease (p>0.05). AHI correlated with fat mass (kg) in males (r=0.327) and BMI in females (r=0.505) more than other anthropometric parameters. Oxygen saturation (SaO2) correlated with body fat percentage in males (r=0.472) and fat mass (kg) in females (r=0.717). Correlation coefficient was higher than other anthropometric parameters in these parameters.