Özel avlakların sağlayabileceği faydalar ve karşılaştığı darboğazların sosyoekonomik açıdan çözümlenmesi
The Benefits that private game ranches can provide and a social economic analysis of the bottle-necks met by them
Yazar: İSMAİL ŞAFAK
Danışman: PROF.DR. AHMET TÜRKER
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ormancılık Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Av sahaları = Hunting fields ; Av turizmi = Hunting tourism ; Avcılık = Hunting ; Sosyoekonomi = Socio-economics

Özet:
ÖZET ÖZEL AVLAKLARIN SAĞLAYABİLECEĞİ YARARLAR VE KARŞILAŞTIĞI DARBOĞAZLARIN SOSYOEKONOMİK AÇIDAN ÇÖZÜMLENMESİ Türkiye, av ve yaban hayvanı kaynaklarının gerek tür çeşitliliği gerekse habitatında barındırabileceği miktar bakımından oldukça önemli bir potansiyele sahip bulunmaktadır. Ancak bu potansiyel günümüze kadar yürütülen ç alışmalarda verimli bir şekilde kullanılamamıştır. Türkiye'de 1990'lı yıllardan itibaren uygulanmaya başlanmasına rağmen yeterli gelişmeyi gösteremeyen özel avlak işletmelerinin gelişememesindeki ekonomik, yasal, örgütsel... nedenlere bu çalışmada yer verilmiştir. Çeşitli ülkelerin av ve yaban hayatı ile av turizmi uygulamalarına özel avlak işletmeleri açısından yer verilmiş, bu bilgiler doğrultusunda özel avlak işletmelerinin üretim ve pazarlama süreçlerinde dikkate alması gereken konular açıklanmıştır. Türkiye'de etkinliğini sürdüren 2 özel avlak işletmesinde gözlemler yapılmıştır. Bu gözlemler sonucunda özel avlak işletmelerinin sağladığı faydalar ile karşılaştığı darboğazlar belirlenmiştir. Ekonomik açıdan uygulanabilirliğinin tespit edilebilmesi amacıyla sülün ve keklik üretimine yönelik bir özel avlak işletmesinin benzetimi yapılmıştır. Bu benzetimde, özel avlak işletmesinin 9, 12 ve 49 yıllık ekonomik ömrü boyunca sağlayabileceği faydalar ve masraflar parasal olarak belirlenmiştir. Sağlanan faydalar ve masraflar iç karlılık oram ölçütü, net bugünkü değer ölçütü ve fayda/masraf ölçütü, katma değer ölçütü, işlendirme ölçütü ile ödemeler dengesi ölçütü açısından değerlendirilmiştir. Bina ve üretim tesisi masraflarının 9 ve 12 yıllık sürede işletmenin uygulanabilirliği açısından oldukça etkili olduğu tespit edilmiştir. 9 ve 12 yıllık sürede uygulanabilirliğin mevcut bir özel avlak işletmesinin kiralaması veya çeşitli finansman ve teknik yardımların yapılması durumunda söz konusu olabilmektedir. 49 yıllık sürede, diğer iki üretim sürecinde "olmazsa uygulanmaz" denilen, bir çok faktörün etkisinin uygulanabilirlik açısından yoğun olmadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak Dünya' da özel avlak işletmeleri av ve yaban hayatının sürdürülebilirliği açısından önemli bir konumda bulunmaktadır. Ancak Türkiye'de özel avlak işletmelerinin ekonomik, sağlık, ekolojik, turizm... gibi birçok faydalan henüz bilinmediği için yeterince önem verilmemektedir. Ayrıca Türkiye'deki özel avlak işletmelerinin en önemli darboğazlarının yasal ve finansman alanında olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Özel Avlak, Av ve Yaban Hayatı Ekonomisi, Kırsal Kalkınma, Av Turizmi, Avlanma, Avcılık XIII

Abstract:
SUMMARY THE BENEFITS THAT PRIVATE GAME RANCHES CAN PROVIDE AND A SOCIAL ECONOMIC ANALYSIS OF THE BOTTLE-NECKS MET BY THEM Turkey has an important potential from the point of view of both diversity of hunting and wildlife species resources and the quantity which could be sheltered in their habitat. However, thii" potent? al has not been used in an efficient way so fL. In Turkey, private game ranch practices started in the 1990s. The economic, legal, and organisational reasons for their insufficient success are studied in this thesis. The applications of hunting, wildlife and hunting tourism practices are included from the point of view of private game enterprises. The subjects which are required to be taken into account in terms of production and trade processes of private game ranch enterprises are explained in light of information collected for this thesis. Observations on two private game ranch enterprises which still actively run, were made. From these observations the benefit that private game ranch enterprises can provide and the bottle-necks faced by them were identified. In order to confirm its economic viability a hypothetical private game ranch enterprise for the production of pheasant and partridge was assumed. In this model benefits and costs during the 9th, 12th and 49th years economic life span of the private game ranch enterprise were calculated in monetary terms. Costs and benefits were appraised from the standpoint of internal rate of return, value added, employment and balance of payments criteria. As a result, private game ranch enterprises have an important role in terms of the sustainability of hunting and wildlife animal species. However, because the benefits of private game ranch enterprises are not well understood, sufficient attention is not given to this sector. Moreover, the two most important bottle-necks related to private game ranch management in Turkey were determined to be legal and financial. Keywords: Private game ranching, the economics of hunting and wildlife, rural development, hunting tourism, hunting XIV