Capnodis tenebricosa (Olivier, 1790) (Coleoptera: Buprestidae)'da sindirim ve boşaltım sistemlerinin anatomik ve histolojik yapılarının incelenmesi
The examination of anatomical and histological structures of digestive and excretory systems in Capnodis tenebricosa (Olivier, 1790) ( Coleoptera:  Buprestidae)
Yazar: GİZEM DAL
Danışman: DOÇ. DR. NURCAN ÖZYURT KOÇAKOĞLU
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada Capnodis tenebricosa (Olivier, 1790) (Coleoptera: Buprestidae)'nın sindirim ve boşaltım sistemlerinin anatomik ve histolojik yapıları ışık ve elektron mikroskobu kullanılarak çalışılmıştır. Katı besin ile beslenen C. tenebricosa' da kesici çiğneyici ağız tipi görülmektedir. Ağızda başlayıp anüs ile son bulan C. tenebricosa'nın sindirim kanalı ön bağırsak, orta bağırsak ve arka bağırsak olmak üzere üç ana kısımdan oluşmaktadır. Ön bağırsak farinks, özofagus, kursak ve proventrikulus kısımlarından meydana gelmiştir. Kursağın iç yüzeyinde intima tabakasının lümene bakan tarafında ikili üçlü gruplar halinde, kısa-kalın dikenlere rastlanmıştır. Proventrikulusun iç yüzeyinde intimadan uzanan ve gruplar halinde bulunan diş yapıları görülmüştür. Orta bağırsak mide ve gastrik çekum olarak incelenmiştir. Orta bağırsağın ön kısmında bir çift gastrik çekum yer almaktadır. Orta bağırsak bölgesini astarlayan ve lümende yer alan peritrofik membran, ince bir örtü şeklinde görülmektedir. Orta bağırsakta üstü ince bir kas tabakası ile çevrili tek tabakalı silindirik epitel hücresi ve yuvarlak ve belli aralıklarda bulunan rejeneratif kriptler görülmüştür. Orta bağırsak ile arka bağırsak arasında 6 adet Malpigi tübülü yer almaktadır. Malpigi tübülleri tek tabakalı kübik epitel hücrelerinden oluşmaktadır. Malpigi tübüllerinin kriptonefridal sistemde kolonun dış yüzeyine bağlı olarak bulunduğu görülmüştür. Sindirim sisteminin son kısmı olan arka bağırsak ileum, kolon ve rektum kısımlarından oluşmaktadır. İleumda epitel yapısı lümene doğru girintiler yaparak bir yıldız görüntüsü oluşturmuştur. İkinci kısım olan kolon duvarı Malpigi tübülleri ile bağlantılıdır. Sindirimin son kısmı olan rektum yüzeyi oldukça kalın enine kas tabakasıyla çevrelenmiştir. Ayrıca rektumda su emilimini arttıran rektal pedler bulunduğu görülmüştür. Bu çalışmada tarımsal zararlı bir tür olan ve daha önce çalışılmamış olan C. tenebricosa'nın sindirim ve boşaltım sistemi detaylı olarak tanımlanmıştır. Gelecekte bu konularla ilgili yapılacak çalışmalara ve zirai mücadele çalışmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, the anatomical and histological structures of the digestive and excretory systems of Capnodis tenebricosa (Olivier, 1790) (Coleoptera: Buprestidae) were studied using light and electron microscopy. C. tenebricosa, which feeds on solid food, has a cutting-chewing mouth type. The digestive system of C. tenebricosa, which starts in the mouth and ends with the anus, consists of three main parts: foregut, midgut and hindgut. The foregut consists of the pharynx, esophagus, crop and proventriculus parts. Short-thick spines were found in groups of two or three on the inner surface of the intima layer facing the lumen in crop. Teeth structures extending from the intima and located in groups were observed on the inner surface of the proventriculus. The midgut was examined as the stomach and gastric caecum. There are a pair of gastric caecum in the anterior part of the midgut. The peritrophic membrane, which lines the midgut region and is located in the lumen, appears as a thin cover. In the midgut, a single-layered cylindrical epithelial cell surrounded by a thin muscle layer and round and spaced regenerative crypts were observed. There are 6 Malpighian tubules  between midgut and hindgut. Malpighian tubules consist of a single layer of cuboidal epithelial cells. It was observed that Malpighian tubules were found attached to the outer surface of the colon in the cryptonephridal system. The hindgut, which is the last part of the digestive system, consists of the ileum, colon and rectum. In the ileum, the epithelial structure indents towards the lumen, creating a star appearance. The second part, the colon wall, is connected to the Malpigian tubules. The surface of the rectum, which is the last part of digestion, is surrounded by a very thick transverse muscle layer. It has also been observed that there are rectal pads that increase water absorption in the rectum. In this study, the digestive and excretory system of C. tenebricosa, which is an agricultural pest and has not been studied before, was described in detail. It is thought that it will contribute to future studies on these issues and agricultural control efforts.