Erişkin akneli bireylerde sosyal görünüş kaygısı, akneye özgü yaşam kalitesi, kendini sevme ve özyeterlik arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of relationships between social appearance anxiety, acne-specific quality of life, self-love and self-efficacy in adult acne individuals
Yazar: AYŞE NİLHAN ATSÜ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ZİHNİ SUNGUR ; DR. ÖĞR. ÜYESİ RUKİYE KÖROĞLU
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akne vulgaris = Acne vulgaris ; Klinik psikoloji = Clinical psychology

Özet:
Bu çalışma, erişkin akneli bireylerde sosyal görünüş kaygısı, akneye özgü yaşam kalitesi, kendini sevme ve özyeterlik arasındaki ilişkileri tespit etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma değişkenleri, psikoloji ve dermatoloji literatüründe son yıllarda ilgi çeken kavramlardır. 
Araştırma nicel araştırma yöntemleri ile yürütülmüştür. Çalışmanın tasarımı kesitseldir. Araştırma kapsamında verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği, İki Boyutlu Benlik Saygısı Ölçeği (Kendini Sevme ve Öz-Yeterlik Ölçeği), Cardiff Akne Kısıtlılık İndeksi(CADI) formları kullanılmıştır. Verilerin analiz edilmesinde SPSS 25 Paket Programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde kullanılacak analiz yöntemleri ise, betimsel analiz, frekans analizi, korelasyon analizi, t-testi, ANOVA'dır. Yapılan analiz sonucunda akneli bireylerde sosyal görünüş kaygısı ile kendini sevme arasında negatif yönde (p<0.05), akne kısıtlılığı arasında pozitif yönde ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). Sosyal görünüş kaygısı ile öz yeterlik arasında ise anlamlı ilişki tespit edilememiştir (p>0.05). 
Yapılan analiz sonucunda akneli bireylerde akne klinik şiddeti ağır ve orta olan katılımcıların sosyal görünüş kaygısı puan ortalamaları hafif olanlardan anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır. Akne klinik şiddeti hafif olan katılımcıların kendini sevme puan ortalamalarının, orta ve ağır olanlardan anlamlı düzeyde yüksek olduğu gözlenmiştir. Ayrıca aknesi olan katılımcılarda akne klinik şiddeti ağır olan katılımcıların, akne kısıtlılığına bağlı yaşam kalitesi puan ortalamalarının, hafif ve orta olanlardan anlamlı düzeyde düşük olduğu gözlenmiştir. Bunun yanı sıra akneli bireylerde kendini sevme, öz yeterlik ve akneye bağlı yaşam kalitesi ile yaşları arasında pozitif yönde bir ilişki tespit edilmiştir.  Yapılan analizlerde akneli evli bireylerin kendini sevme ve öz yeterlik puanlarının, bekarlardan anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Yapılan analizlerde aknesi olan erkek katılımcıların akneye bağlı yaşam kalitesi puan ortalamaları, kadınlarınkinden anlamlı düzeyde düşüktür. Bunun yanı sıra aknesi olan katılımcılarda topikal tedavi alan katılımcıların akne kısıtlılığına bağlı yaşam kalitesi sistemik ve kombine tedavi alanlardan anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Son olarak aknesi olan katılımcılarda eşlik eden hastalığı olanların akne kısıtlılığına bağlı yaşam kalitesi puanları eşlik eden hastalığı olmayanlardan anlamlı düzeyde düşük olduğu gözlenmiştir.
Araştırma sonuçları akneli bireylerde sosyal görünüş kaygısı, akneye bağlı yaşam kısıtlılığı, benlik saygısının kendini sevme boyutu arasında ilişki olduğunu göstermektedir.

Abstract:
This study aims to determine the relationships between socialization anxiety, acne-specific quality of life, self-love and self-efficacy in adult acne individuals. The research variables are interesting concepts in psychology and dermatology literature in recent years. The research is conducted with quantitative research methods. The design of the study is cross-sectional. In the documentation within the scope of the research, Personal Information Form, Social Appearance Anxiety Scale, Two-Dimensional Self-Esteem Scale (Self-Love and Self-Efficacy Scale), Cardiff Acne Restriction Index (CADI) forms were used. SPSS 25 Package Program was used to analyze the data. The analysis methods to be used in the analysis of the data are descriptive analysis, frequency analysis, range analysis, t-test, ANOVA. As a result of the analysis, a negative relationship was found between social anxiety and self-dislike in individuals with acne (p<0.05), and a positive relationship was found between acne restriction (p<0.05). However, no significant relationship was found between social sharing anxiety and self-efficacy (p>0.05). As a result of the analysis, in individuals with acne, the average scores of socialization anxiety in places with severe and moderate acne are cut off when the mean scores are significantly higher than those with mild acne. It was observed that the average scores of mild acne, which is the clinical temperature of acne, and not liking themselves were significantly higher than those of moderate and severe acne. In addition, it was observed that the average scores of quality of life due to the restriction of acne in those with severe acne, clinical temperature were significantly lower than those of mild and moderate acne. In addition, a positive relationship was found between self-dislike, self-efficacy and acne-related quality of life in individuals with acne and their age. In the analyses conducted, it was observed that married people with acne did not like themselves and their self-efficacy scores were significantly higher than those of singles. In the analyses conducted, the average scores of acne-related quality of life of male connections with acne may be significantly higher than those of women. In addition, it was found that the quality of life due to the restriction of connections in topical treatment areas of people with acne was significantly higher in systemic and combined treatment areas. Finally, it was observed that the ranges of quality of life scores due to acne restriction in people with acne were significantly lower than those without the disease. The research results show that there is a relationship between socialization anxiety, acne-related life limitations, and the self-dislike dimension of self-esteem in individuals with acne.