Üniversite öğrencilerinin algıladıkları ebeveyn psikolojik kontrolünün ve çocukluk örseleyici yaşantılarının boyun eğici davranışlarla ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between parental psychological control and childhood trauma experiences perceived by college students with submissive behaviors
Yazar: BÜŞRA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. NUR PINAR BAYHAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile = Family ; Algılanan ebeveynlik biçimleri = Perceived parenting styles ; Ana-baba kontrolü = Parents control ; Genç yetişkinler = Young adult ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin algıladıkları ebeveyn kontrolünün ve çocukluk örseleyici yaşantılarının boyun eğici davranışlarla ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemi 18-30 yaş aralığında Türkiye'de eğitimine devam eden 274 kadın (% 69.7), 119 erkek (% 30.3) olmak üzere toplamda 393 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada "Demografik Bilgi Formu", "Boyun Eğici Davranışlar Ölçeği", "Psikolojik Kontrol Ölçeği" ve "Çocukluk Dönemi Örselenme Yaşantıları Ölçeği Kısa Formu'ndan faydalanılmıştır. İkili gruplar arasındaki karşılaştırmalarda; Mann-Whitney U testi, üç veya daha fazla gruplar arasındaki karşılaştırmalarda Kruskall Wallis Testi ve değişkenler arasındaki ilişkide Spearman Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Algılanan ebeveyn psikolojik kontrolü ve çocukluk örselenme yaşantılarının, üniversite öğrencilerinde boyun eğici davranışı yordamada anlamlı etkileri olup olmadığını belirlemek için Regresyon Aracılık Modeli kullanılmıştır. Analiz sonucunda çocukluk örselenme yaşantılarının anne-baba eğitim durumu, algılanan ekonomik düzey, ortalama aylık gelir ve yerleşim birimine göre farklılaşırken ebeveyn psikolojik kontrolünün algılanan ekonomik düzeye göre farklılaştığı buna ek olarak boyun eğici davranışlar ile hem anne (r= .404, p= .000)  hem de babadan (r= .371, p= .000) algılanan psikolojik kontrol, çocukluk örselenme yaşantılarının (r=. 337, p= .000) arasında anlamlı ve pozitif yönde ilişki olduğu, çocukluk örselenme yaşantılarının boyun eğici davranışlar ile ilişkisinde ebeveyn psikolojik kontrolünün kısmi aracı rolünün ( β anne= .169; β baba= .209) anlamlı olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the relationship between university students' perceived parental control and their childhood traumatic experiences with submissive behaviors. The sample of the study consisted of a total of 393 university students, 274 women (69.7%) and 119 men (30.3%) continuing their education in Turkey between the ages of 18-30. In the study, "Demographic Information Form", "Submissive Behaviors Scale", "Psychological Control Scale" and "Childhood Trauma Scale Short Form" were used. In comparisons between paired groups; Mann Whitney U test, Kruskall Wallis Test for comparisons between three or more groups, and Spearman Correlation Coefficient for the relationship between variables were used. Regression Mediation Model was used to determine whether perceived parental psychological control and childhood traumatic experiences have significant effects on predicting submissive behavior in university students. As a result of the analysis, childhood traumatic experiences differed according to the educational status of the parents, perceived economic level, average monthly income and settlement, while parental psychological control differed according to the perceived economic level, in addition, submissive behaviors and both mother (r= .404, p= .000) ) and from the father (r= .371, p= .000), perceived psychological control, childhood traumatic experiences (r=. 337, p= .000) were significantly and positively related. partial mediator role of psychological control ( β mother= .169; β father= .209) was found to be significant.