Bazı bitkisel doğal bileşiklerin olası genotoksik/antigenotoksik etkilerinin in vitro ve in vivo genotoksite test yöntemleri ile karşılaştırmalı olarak araştırılması
Comparative investigation of some natural herbal compounds of possible genotoxic/antigenotoxic effects by in vitro and in vivo genotoxicity tests
Yazar: ÖZGÜR VATAN
Danışman: PROF. DR. RAHMİ BİLALOĞLU
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics

Özet:
Günümüzde, insanlar bilerek veya bilmeyerek pek çok genotoksik ajanın DNA üzerindeki zararlı etkisi ile karşı karşıyadır. Söz konusu genotoksik ajanların etkisi insanlarda kanserleşmeye kadar varabilen dramatik süreçlerin başlangıç noktasını oluşturabilir. Bu nedenle, çeşitli genotoksik ajanların etkilerini indirgeyebilecek, antigenotoksik ajanların tanımlanabilmesine yönelik araştırmalar gün geçtikçe artmaktadır. Bu çalışma da Tyrosol (TYR) ve Karnosik asitin (KAR) olası genotoksik ve antigenotoksik etkileri çeşitli in vivo ve in vitro genotoksite test yöntemleri kullanılarak araştırılmıştır.Antigenotoksik etkinin belirlenebilmesi için genotoksik etkisi bilinen Mitomisin C (MMC) ve Siklofosfamid (SKF) (in vitro da 4 Hidroperoksisiklofosfamid *SKF) kullanılmıştır. TYR?nin genotoksik / antigenotoksik etkileri in vivo MN, CA ve Komet yöntemleri ile fare kemik iliği hücreleri kullanılarak araştırılmıştır. TYR ve KAR?ın genotoksik / antigenotoksiketkileri in vitro MN, CA, SCE ve Komet yöntemleri ile insan periferik kan lenfositleri kullanılarak araştırılmıştır. TYR için in vivo da intra peritonel (İP) enjeksiyon yapılarak doz grupları oluşturulmuştur. TYR için in vivo da oluşturulan deney grupları, Kontrol, Etil alkol (EtOH), 50, 100, 200 mg/kg TYR, MMC, MMC + 50, 100, 200 mg/kg TYR, SKF, SKF + 50, 100, 200 mg/kg TYR, şeklindedir. İn vitro deney grupları ise; Kontrol, EtOH, 0,5, 1, 2 µg/mL TYR ve KAR, MMC, MMC + 0,5; 1; 2 µg/mL TYR ve KAR, *SKF, *SKF + 0,5 ; 1; 2 µg/mL TYR ve KAR şeklindedir.Genel olarak, TYR için hem in vivo hem de in vitro dozlarımızın herhangi bir genotoksik etkisi görülmemiştir. Bununla birlikte TYR?nin in vivo da MMC ve SKF tarafından indüklenen DNA hasarını indirgediği belirlenmiştir. İn vitro deneylerde de hem TYR hem de KAR için kullanılan dozlarımızın genotoksik etkisi görülmemiştir. Bununla birlikte hem TYR hem de KAR?ın MMC ve *SKF tarafından indüklenen DNA hasarını indirgedikleri belirlenmiştir. Sonuç olarak hem TYR hem de KAR?ın MMC ve SKF(*SKF)?nin genotoksik etkilerine karşın, güçlü bir antigenotoksik etki gösterdiği ortaya konulmuştur.Anahtar Kelimeler: Tyrosol, Karnosik asit, genotoksite, antigenotoksite, İn vivo, İn vitro, MN, CA, SCE, Komet.

Abstract:
Nowadays, people knowingly or unknowingly, are faced with harmful effects of many genotoxic agents on the DNA. Genotoxic effect of these agents can be the starting point for the dramatic processes that can lead to cancer. For this reason, there are increasing researches about identification of new anti genotoxic agents having antigenotoxic effect against various genotoxic agents. In this study, we investigated the possible genotoxic and anti genotoxic effects of Tyrosol (TYR) and Carnosic acid (CAR) by various genotoxicity tests.In order to determine of an antigenotoxic effect of TYR and KAR, the Mitomycin C (MMC) and Cyclophosphamide (CP) (4 hydroperoxycyclophosphamide *CP in in vitro) were used which are known as genotoxic agents. Genotoxic / anti genotoxic effects of TYR were investigated with in vivo MN, CA and Comet methods by using mouse bone marrow cells. Also, genotoxic / antigenotoxic effect of TYR and KAR were investigated with in vitro MN, CA, SCE and Comet methods by using human peripheral blood lymphocytes. Dose groups were formed with intraperitoneal (ip) injection for in vivo assay for TYR group. İn vivo experimental groups for TYR, included; Control, ethyl alcohol (EtOH), 50, 100, 200 mg / kg TYR, MMC, MMC + 50 mg / kg TYR, MMC + 100 mg / kg TYR, MMC + 200 mg / kg TYR, CP, CP + 50 mg/kg TYR, CP + 100 mg/kg TYR, CP + 200 mg/kg TYR groups. İn vitro experimental groups included; Control, Ethyl alcohol (EtOH), 0,5, 1 and 2 µg/mL TYR , 0,5, 1 and 2 µg/mL CAR, MMC, MMC + 0,5, 1, 2 µg/mL TYR and MMC + 0,5, 1, 2 µg/mL CAR, *CP, *CP + 0,5, 1, 2 µg/mL TYR and *CP + 0,5, 1, 2 µg/mL CAR groups.In generally, any genotoxic effect has not determined for TYR in in vitro and in vivo.Also, any genotoxic effects of CAR were not determined in in vitro. In additionally, it was observed that CAR and TYR have strong antigenotoxic effect against genotoxiceffect of MMC and CP (*CP) in vitro and in vivoKey words: Tyrosol, Carnosic asid, Genotoxicity, Antigenotoxicity, in vivo, in vitro,MN, CA, SCE, Comet.