Orhan pamuk'un "Kara kitap", güray süngü'nün "İbrahim'in Kaybettiğini Bulmasıdır" adlı yapıtlarının postmodernizm bağlamında incelenmesi (Üstkurmaca, metinlerarasılık)
An analysis of Orhan Pamuk's "The Black Book", Güray Süngü's "Abraham's Finding What he Lost" in the context of postmodernism (Metafiction, intertextuality)
Yazar: EMİNE GÜLSÜM SOYSAL
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ KARATAŞ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Metin inceleme = Text examination ; Metinlerarasılık = Intertextuality ; Postmodern = Postmodern ; Postmodernizm = Postmodernism ; Üstkurmaca = Metafiction

Özet:
Postmodernizm, her şeyin hızla tüketildiği bir çağ olan yirminci yüzyılda modernizmin katı kurallarına karşı olarak ortaya çıkmıştır. Birçok alanda etkisini gösteren bu yeni anlayış, yazın dünyasında da etkisini göstermiştir. Modern edebiyatın klasik olay örgüsüyle ele alınmış eserlerinin yerini kurgunun kurmacaya dâhil edildiği eserler almıştır. Bu akım doğrultusunda eserlerini kaleme alan yazarlar toplumun 'Yüce Anlatı' geleneğini yıkarak postmodernizmin yeni anlatım tekniklerini eserlerinde uygulamışlardır. Günümüz romanını oldukça etkisi altına alan bu akım toplumun her görüşünü benimseyerek çoğulcu bir yapıyı benimsemiştir. Bu akımın romana yansıması Allain Robbe-Grillet ile başlarken Italo Calvino, Umberto Eco, Jorge Luis Borges, James Joyce, Franz Kafta gibi birçok Batılı yazarı da etkilemiştir. Orhan Pamuk ve Güray Süngü de postmodenizm etkisi ile eserler kaleme alan yazarlardandır. 
Postmodern romanın metin çözümleme yöntemlerinden biri olan ve uygulamaları daha da eskiye dayanan üstkurmaca tekniği yirminci yüzyılın son çeyreğinde Türk romanında da sıkça başvurulan bir teknik haline gelmiştir. Okurdaki gerçeklik algısını yıkarak tarihe yönelme, adeta bir oyun oynar gibi okuru roman boyunca bir gizeme davet etme, kurgunun içinde başka başka metinler inşa etme gibi işlevler üstkurmaca yazınında karşımıza çıkan unsurlardandır. Bu çalışmanın amacı başka yazılarda karmaşık bir biçimde verilen üstkurmaca tekniğini kuramsal olarak ele alarak bilgi vermenin yanı sıra tekniği daha anlaşılır hale getirme ve onun yazın alanındaki yansımalarına değinmektir. Bu doğrultuda ele aldığımız Orhan Pamuk'un Kara Kitap, Güray Süngü'nün İbrahim'in Kaybettiğini Bulmasıdır adlı eserlerinde üstkurmaca tekniğinin nasıl kullanıldığı örneklerle ortaya konulmuştur. Üstkurmaca tekniğini gösteren özelliklerin neler olduğu ve bu söz konusu tekniğin araçlarının edebiyatımızdaki yansımalarına değinilmiştir. 
Yapılan çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde postmodern romanın metin çözümleme yöntemlerine değinilerek genel bir tespit yapılmıştır. Postmodernizm ile ilişkili kavramlar ele alınarak bu kavramların postmodenizme olan katkıları genel hatları ile tespit edilmiştir. Ayrıca üstkurmaca ve metinlerarasılık kavramları üzerine bir değerlendirme yapılmıştır. İkinci bölümde; yazarların edebi kişiliklerine değinilmiş, üstkurmaca tekniği irdelenmiş ve iki yazarın belirtilen yapıtlarından örnekler sunularak incelenmiştir. Üçüncü bölümde; Kara Kitap ve İbrahim'in Kaybettiğini Bulmasıdır adlı eserler metinlerarasılık yönteminin çeşitli teknikleri örneklendirilerek değerlendirilmiştir. Ayrıca bu bölümde metinlerarasılık yönteminden hareketle geleneğin ve tasavvufun izleri iki eserde de tespit edilmeye çalışılmıştır. Sonuç bölümünde ise çalışmanın genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır.

Abstract:
Postmodernism emerged against the strict rules of modernism in the twentieth century, which is an age where everything is consumed rapidly. This new understanding, which has shown its effect in many fields, has also shown its impact on the world of literature. The works of modern literature, which were dealt with a classical method, were replaced by works in which fiction was included in fiction. The writers who conducted their works in this direction have applied the new narrative techniques of postmodernism in their works through eliminating the society's 'Supreme Narrative' tradition. This movement, which has influenced today's novel, has a pluralistic approach by accepting every views of the society. While the reflection of this movement on the novel started with Allain Robbe-Grillet, it also affected many Western writers such as Italo Calvino, Umberto Eco, Jorge Luis Borges, James Joyce, Franz Kafta. Orhan Pamuk and Güray Süngü are among the authors who have been influenced by postmodernism.
Metafiction technique, which is one of the text analysis methods of the postmodern novel and whose applications were observed long before, has become a frequently used technique in the Turkish novel in the last quarter of the twentieth century. The functions such as eliminating  the reader's perception of reality, turning to history, inviting the reader to a mystery throughout the novel as if playing a game, and constructing other texts within the fiction are among the elements that we encounter in metafiction. The aim of this study is to provide information on the metafiction technique, which is given in a complex form in other studies, within a theoretical perspective to make it more understandable and to touch up on its reflections in the field of literature. In this direction, how metafiction technique is used in the works titled Orhan Pamuk's "The Black Book" and Güray Süngü's "Abraham's Finding What He Lost" is demonstrated with examples. The features that show the metafiction technique and the reflections of the tools of this technique in our literature are mentioned as well.
The study consists of three parts. In the first chapter, a general evaluation has been made by touching up on the text analysis methods of the postmodern novel. By considering the concepts related to postmodernism, the contributions of these concepts to postmodernism have been analyzed in general terms. In addition, an evaluation was made on the concepts of metafiction and intertextuality. In the second part; the literary personalities of the authors are provided, the technique of metafiction is examined and examples of the said works of the two authors are presented. In the third part; The works named The Black Book and İbrahim's Finding What He Lost were evaluated by exemplifying various techniques of the intertextuality method. In addition, in this section, based on the intertextuality method, the traces of tradition and mysticism were tried to be evaluated in both works. In the conclusion part, a general evaluation of the study was made.