Psikotik bozukluklu hastalarda dürtüsellik ve içselleştirilmiş damgalanma düzeyleri ile alkol ve madde kullanım arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relationship between levels of impulsivity-internal stigmatization and alcohol, substance use of patients that has psychotic disorders
Yazar: AYŞE GÜL ORAL
Danışman: PROF. DR. BÜLENT KAYAHAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Alkol içme = Alcohol drinking ; Damgalama = Stigmatization ; Dürtüsellik = Impulsivity ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders

Özet:
Amaç: Psikotik bozukluklarda alkol madde kullanım bozukluk tanısı görülme oranının 
yüksek olduğunu bilinmesine rağmen ortaya konulan araştırmalarda alkol madde kötüye 
kullanım eştanı durumunun gözardı edildiği gözlemlenmiş ve bulguların oldukça az olduğu 
kanısına varılmıştır. (Altınbaş ve ark., 2007). Bireyler damgalanmaya maruz kaldığında ve 
dürtüselliğin getirdiği içselleştirilmiş damgalanmanın beraberinde alkol ve maddeye 
başvurabilmektedir. Dürtüsellik olgusu alkol ve madde bağımlılığına eğilimli olma oranını 
arttırmaktadır (Sönmez, 2017). Bu bağlamda psikotik bozukluk tanısı konmuş ayaktan tedavi 
olan hastaların klinik ve sosyo-demografik özelliklerinin içselleştirilmiş damgalama, 
dürtüsellik ve alkol madde kullanım ile ilişki düzeyi üzerine bir çalışma yapmak tezin amacı 
olarak belirlenmiştir.
Yöntem: Araştırmanın evrenini Ege Üniversitesi.Tıp Fakültesi.Hastanesi Ruh Sağlığı ve 
Hastalıkları Ana Bilim Dalı Toplum Ruh Sağlığı Birimine başvuran ya da ayaktan tedavisi 
devam eden 18-65 yaş aralığında DSM-V eksen bozuklukları kapsamında psikotik bozukluk 
tanısı konulmuş araştırmaya katılmayı kabul eden ve dahil edilme ölçütlerini karşılayan 100 
hasta oluşturmaktadır. Araştırma 4 farklı veri toplama aracı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. 
Veri toplama araçları; sosyo-demografik bilgi formu, BAPİ, RHDİÖ ve BDÖ-11 şeklindedir.
Bu çalışmada yer alan psikotik bozukluklu hastaların RHDİÖ ile ölçülen içselleştirilmiş 
stigma düzeylerinin cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi ve çalışma durumu, BDÖ-11 plan 
yapmama, motor dürtüsellik ve dikkat/dikkatsizlik ile alkol ve madde bağımlılığına ilişkin 
araştırmada sorgulanan alt boyutların bağımsız değişkenlere göre nasıl farklılaştığı 
incelenmiştir ve RHİDÖ, BDÖ-11 ve BAPİ puanları ve alt boyutları arasındaki ilişki 
araştırılmıştır. Elde edilen verilerle ilgili analizlere başlamadan önce verilerin normal dağılım 
gösterip göstermediğini belirlenmiştir. Verilerden normal dağılımın elde edilmesi dolayısıyla 
araştırmada t testi, tek yönlü varyans analizi ve ölçekler arası ilişkinin belirlenmesi için 
pearson korelasyon analizleri yapılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler (yüzde, ortalama, standart 
sapma) ve değişkenler arasındaki ilişkilerin incelendiği tekli analiz yöntemi ve tek faktörlü 
varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Tekli analizlerde bağımlı ve bağımsız değişkenlerin 
özelliğine uygun şekilde, t testi, basit korelasyon analizi kullanılmıştır. P<0.05 anlamlı kabul 
edilmiştir.
Bulgular: Araştırmada psikotik bozukluk tanısı alan alkol/madde kullanan hastaların ölçeğin 
tamamından elde ettikleri puan 140,48'dır. Bu puana göre (𝐗̅=140,48; SS:26,57) hastaların 
dürtüsellik düzeyleri yüksek düzeydedir. Alkol ve madde kullanan psikotik bozukluk tanısı 
alan hastaların dürtüsellik düzeyleri yüksektir hipotezi doğrulanmıştır. Psikotik bozukluk 
tanısı alan alkol/madde kullanan hastaların RHDİÖ'nin tamamından elde ettikleri puan 
24,48'dir. Bu puana göre (𝐗̅=24,48; SS:11,97) hastaların alkol/madde kullanım düzeyleri 
yüksek düzeydedir. Alkol madde kullanan psikotik bozukluk tanısı almış hastalarının ruhsal 
hastalıklarda içselleştirilmiş. damgalanma düzeyleri ile dürtüsellik düzeyleri arasındaki 
ilişkinin incelendiğinde, alkol madde kullanan hastaların içselleştirilmiş. damgalanma 
düzeyleri ve dürtüsellik düzeyleri arasında önemli ve anlamlı bir ilişki olduğu ortaya 
konulmuştur. 
Sonuç: Araştırmanın bulguları alkol/madde kullanan psikotik bozukluk tanısı alan hastaların 
stigma ve dürtüsellik düzeylerinin hastaların işlevselliklerini olumsuz yönde etkilediğine dair 
anlamlı bir ilişki ortaya koymuştur. Bireylerin toplum ile uyum ve entegrasyonunda problem 
ortaya çıkarabileceği gibi içselleştirilmiş stigma düzeylerinde de artışa sebep olmaktadır. 
Çalışmalar ortaya konulan verilerin gelecek çalışmalara yarar sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Psikotik Bozukluk, Alkol /Madde Kötüye Kullanımı, Dürtüsellik, 
Damgalanma, İçselleştirilmiş Damgalanma

Abstract:
Purpose: Even though it is known that on the psyhoctic abnormalities use of alcohol and 
substance is high, on the reseraches it is not analyzed together and there are not a lot of 
findings about it (Altınbaş ve ark. ,2007). Individuals seems to use alcohol and substance 
when they are under the effect of internalized stigmatization with impusivity. Having 
impulsive character increases the tendency of being alcohol and substance addict
(Sönmez,2017). In this context the aim of thesis is to search the relationship between clinical- sociodemographical features of the patients with psyhotic disorders who are being ambulatory treated and alcohol-substance use of those patients who is also being stigmatized and 
impulsive.
Method:The population of the research is those who applied to Ege University Psychiatry 
Department were diagnosed with psychotic disorder within the scope of DSM-V and between 
the ages of 18-65. The participants who were undergoing outpatient treatment, and who 
accepted to participate in the study and met the inclusion criteria. The research include 100 
patients and was carried out using 4 different data collection tools. Data collection tools are 
socio-demographic information form, API, ISMI, and BIS-11.
Results: How do the internalized stigma levels of patients with psychotic disorders included 
in this study, measured by Internalized Stigma Of Mental Ilness Scale (ISMI), differ according 
to the independent variables of gender, marital status, education level and employment status
and Barratt Impulsivity Scale-11(BIS-11), non-planning, motor impulsivity and 
attention/inattention, and alcohol and substance addiction differences .The research were 
examined and the relationship between ISMI, BIS-11 and API scores and sub-dimensions was 
investigated. Before starting the analysis of the obtained data, it was determined whether the 
data showed a normal distribution or not. The research was analyzed by,Independent Sample
T-test, ANOVA and Pearson correlation analyzes. They were used to determine the 
relationship between the scales. Descriptive statistics (percentage, mean, standard deviation) 
were used by ANOVA , in which the relationships between variables were examined. In 
single analyzes, t-test and simple correlation analysis were used in accordance with the 
characteristics of dependent and independent variables. P<0.05 was considered significant.
The score obtained from the whole scale of alcohol/substance users who were diagnosed with 
psychotic disorder in the study was 140.48. According to this score (𝐗̅=140.48; SD:26.57), 
patients' impulsivity levels are high. The hypothesis that patients diagnosed with alcohol and 
substance use psychotic disorder have high impulsivity levels has been confirmed. The score 
obtained from the whole ISMI of alcohol/substance users diagnosed with psychotic disorder 
is 24.48. According to this score (𝐗̅=24.48; SD:11.97), the alcohol/substance use levels of 
the patients are high. Internalized mental illnesses of patients diagnosed with psychotic 
disorder who use drugs and alcohol. When the relationship between stigma levels and 
impulsivity levels was examined, patients using alcohol and substance were internalized. It 
has been revealed that there is a significant and significant relationship between stigma levels 
and impulsivity levels.
Conclusion: The findings of the study revealed a significant relationship that the stigma and 
impulsivity levels of patients diagnosed with alcohol/substance use psychotic disorder 
negatively affect the functionality of the patients. It can cause problems in the harmony and 
integration of individuals with the society, as well as cause an increase in the levels of 
internalized stigma. It is thought that the data revealed in the studies will benefit future 
studies.
Keywords: Psychotic Disorder, Alcohol/Substance Abuse, Impulsivity, Stigma, Internalized 
Stigma