COVID-19 pandemi sürecinde obsesif inançların açıklanmasında psikolojik sağlamlık, algılanan sosyal destek ve bilişsel duygu düzenlemenin rolü
The role of psychological resilience, perceived social support, and cognitive emotion regulation in explaining obsessive beliefs during the COVID-19 pandemic process
Yazar: ÖZLEM ÇOLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SAPANCI
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Bilişsel duygu düzenleme = Cognitive emotion regulation ; COVID 19 = COVID 19 ; Obsesif inanışlar = Obsessive beliefs ; Pandemiler = Pandemics ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı Covid-19 pandemi sürecinde kişilerin obsesif inançlarının açıklanmasında psikolojik sağlamlık, algılanan sosyal destek ve bilişsel duygu düzenleme stratejilerin rolünü incelemektedir. Bunun yanında Kişisel Bilgi Formu aracılığı ile elde edilen demografik özelliklerin obsesif inançlar ile ilişkilerinin incelenmesi de amaçlanmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu 18-65 yaş aralığında 328'i kadın, 161'i erkek katılımcı olmak üzere toplamda 489 kişi oluşturmaktadır. Katılımcılara sırasıyla Bilgilendirilmiş Gönüllü Formu, Kişisel Bilgi Formu, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği ve Obsesif İnanışlar Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizi için Bağımsız Örneklem t Testi, Tek Yönlü Anova, Korelasyon Analizi ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre algılanan sosyal destek ve obsesif inançlar arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken psikolojik sağlamlık ve bilişsel duygu düzenleme stratejilerinden olan kendini suçlama ve felâketleştirme sorumluluk/tehlike beklentisi, mükemmeliyetçilik/ kesinlik ve önem verme/düşünceyi kontrol etme alt boyutlarını yordamaktadır. Bununla beraber düşünceye odaklanma/ruminasyon stratejisi, sorumluluk/tehlike beklentisi ve mükemmeliyetçilik/kesinlik alt boyutunu; diğerlerini suçlama stratejisi ise sorumluluk/tehlike beklentisi ve önem verme/düşünceyi kontrol etme alt boyutunu yordamaktadır. Katılımcıların yaşlarına ve cinsiyetlerine göre obsesif inançlar alt boyutlarında anlamlı bir farklılaşma görülmemiştir. Gelir düzeyine göre sorumluluk/tehlike beklentisi alt boyutunda farklılaşma görülürken öğrenim düzeyine göre sorumluluk/tehlike beklentisi ve önem verme/düşünceye odaklanma alt boyutlarında farklılaşma olduğu görülmüştür. Kişilerin Covid-19 tanısı almalarına göre obsesif inançlarda anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Mevcut çalışmadan elde edilen sonuçlar literatür çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the role of psychological resilience, perceived social support, and cognitive emotion regulation strategies in explaining the obsessive beliefs of individuals during the Covid-19 pandemic process. Besides, this study aims to examine the relationship between obsessive beliefs and demographic characteristics obtained through Personal Information Form. The working group of the study consists of a total of 489 individuals (328 women, 161 men) in the age group of 18-65. Informed Consent Form, The Personal Information Form, Short Resilience Scale, The Multidimensional Scale of Perceived Social Support, Cognitive Emotion Regulation Scale, and Obsessive Beliefs Scale were applied to the participants, respectively. Independent Sample T-test, one-way ANOVA, Correlation Analysis, and multiple linear regression analysis were utilised to analyse the data obtained in the research.
In accordance with the findings obtained from the study, while there was no significant difference between perceived social support and obsessive beliefs; self-blame and catastrophizing, which are one of the psychological resilience and cognitive emotion regulation strategies, predict both the sub-dimensions including responsibility/threat expectation, perfectionism/certainty, and importance/control of thoughts. Additionally, focus on thought/rumination strategy predicts both responsibility/threat expectation and perfectionism/certainty sub-dimensions; blaming others strategy predicts the sub-dimensions including both responsibility/threat expectation and importance/control of thoughts. There was no significant difference in obsessive beliefs their sub-dimensions according to the age and gender of the participants. While there was a difference in responsibility/threat expectation sub-dimension according to the level of income, there was also a difference in both the sub-dimensions including responsibility/threat expectation and importance/control of thoughts according to the level of education. It was determined that there was no significant difference in obsessive beliefs according to the diagnosis of Covid-19. The results obtained from the current study were discussed within the framework of the literature.