IMRT doz dağılımlarının doğrulanmasında dozimetrik sistemlerin karşılaştırılması
Comparison of dosimetric systems in the verification of IMRT dose distributions
Yazar: HEDİYE ACUN
Danışman: PROF. DR. GÖNÜL KEMİKLER
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Onkoloji Ana Bilim Dalı / Tıbbi Radyofizik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy

Özet:
Acun H. (2010) IMRT Doz Dağılımlarının Doğrulanmasında Dozimetrik Sistemlerin Karşılaştırılması. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Temel Onkoloji ABD. Doktora Tezi. İstanbul.Klasik konformal tedavinin aksine IMRT'de her alanının doz yoğunluğu çok yapraklı kolimatör (MLC) yardımıyla karmaşık bir yolla değiştirilir. Bu yüzden oluşturulan IMRT planlarının dozimetrik olarak doğrulanması zorunlu hale gelmiştir. Bu çalışmadaki amacımız kliniğimizde tedaviye alacağımız IMRT hastalarının TPS'de elde edilen tedavi doz dağılımlarının doğrulanmasında farklı dozimetrik yöntemleri inceleyip, karşılaştırmak; doğruluk, kolaylık, işlem zamanının kısalığı açısından değerlendirmektir. 30 prostat ve 15 beyin IMRT planının dozimetrik doğrulanması alan ilişki ve plan ilişki yöntemine göre yapıldı. Alan ilişki yöntemine göre akı haritalarının doğrulanması 2D array(seven 29) ve Gafchromic EBT film ile, plan ilişki yöntemine göre ise sadece EBT film ile yapıldı. Merkezi absolut doz ölçümleri 0.125 cc, 0.6 cc iyon odası ve TLD ile elde edilip karşılaştırıldı. Alan ilişki doğrulama yöntemine göre TPS ve 2D array sonuçları karşılaştırıldığında, ? değerlendirmesini geçen noktaların yüzdesi 3mm/%3 için ortalama olarak %94.2(prostat için), %96.34(beyin için); TPS ile Gafchromic EBT film karşılaştırıldığında ise 3mm/%3 için %81.4(prostat için), %85.42 (beyin için) bulundu. Plan ilişki yöntemine göre TPS ve EBT film karşılaştırılması için ise bu değerler prostat için %83.4, beyin için % 84.5(3mm/%5 için) bulundu. Merkezi absolut doz ölçümlerinde ise her iki iyon odası ve TLD sonuçları TPS sonuçlarıyla %3 uyum içinde görüldü.Sonuç olarak, işlem kolaylığı, güvenirliği ve kısalığı açısından 2D array kullanılması, IMRT doz dağılımlarının doğrulanmasında en efektif yöntemdir. Hesaplanan ve ölçülen doz dağılımlarının karşılaştırılmasında ? değerlendirmesinin yanısıra profillerin de değerlendirilmesi gerekmektedir.Anahtar Kelimeler: IMRT, dozimetrik doğrulama, film dozimetri, gamma değerlendirmesi, 2D array.

Abstract:
Acun H. (2010). Comparison of dosimetric systems in the verification of IMRT dose distributions. İstanbul University, Institute of Health Science, Fundamental Oncology PhD Thesis. İstanbul.In IMRT the intensity of all beams changes an in complicated way with the assistance of MLC. Therefore, dosimetric verification of obtained IMRT plans should be done. The purpose of this study is to investigate and compare different dosimetric methods in terms of accuracy, facility and to evaluate shortness of processing time in verification of TPS treatment dose distributions of IMRT patients that will be treat in our clinic. The dosimetric verification of IMRT plans for 30 prostate and 15 brain patients were performed according to the field and plan related approach. Verification of fluence map according to field related approach were made using 2D array (seven 29), Gafchromic EBT film, and then for field related approach it was made only using EBT film. The measurement of central absolute doses were obtained using 0.125 cc, 0.6 cc ion chambers, TLD and then compared with each other. When comparing TPS and 2D array results according to field related approach, percent of passed points from ? evaluation was found 94.2% (for prostate), 96.34% (for brain); when comparing TPS and EBT film, these values were 81.4(for prostate), 85.42% ( for brain) for 3mm/3% criteria. According to the comparison of TPS and EBT film, these values were achieved 83.4% (for prostate), 85.4% (for brain) (for 3mm/5%). For central absolute dose measurement, both ion chambers and TLD results were consistent with TPS within 3%.As a result, in terms of facility, reliability and shortness of process, using 2D array is the most effective method in verification of IMRT dose distributions. Dose profile evaluation is necessary, besides ? evaluation in comparing calculated and measured dose distributions.Key Words: IMRT, dosimetric verification, film dosimetry, gamma evaluation, 2D array.