Türkçe konuşan kekeme bireylerin pragmatik becerilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of pragmatic skills of Turkish-speaking stutterers
Yazar: MEHMET KUTAY YENİAY
Danışman: PROF. DR. MÜGE MÜZEYYEN ÇİYİLTEPE
İstinye Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Beceri = Skill ; Dil ve konuşma terapisi = Speech therapy ; Kekemelik = Stuttering ; Konuşma = Speech ; Pragmatik dil = Pragmatic language ; Türkçe = Turkish

Özet:
Dil ve konuşma bozuklukları birbirinden farklı bozukluklar olsalar da konuşma bozukluğu olan bireylerin dil becerilerinde farklılıklar gözlemlenebilmektedir. Bu çalışmanın amacı 5-12 yaş arasında kekemeliği olan bireylerin dilin alt bileşenlerinden olan pragmatik dil becerisinin incelenmesi ve 5-8;11 ile 9-12;11 yaş gruplarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Toplam 59 katılımcının yer aldığı çalışmada katılımcılar 5-8;11 (n=25) ve 9-12;11 (n=34) olmak üzere 2 yaş grubuna ayrılmıştır. Katılımcıların ebeveynleri ile Demografik Form ve Çocuğunuzun Konuşması ve Siz (ÇKS) ölçeği doldurulmuştur. Katılımcının öğretmeni ile Pragmatik Dil Becerileri Envanteri (PDBE) doldurulmuştur. Araştırmacı tarafından katılımcıların kekemelik oranlarını belirlemiştir. Elde edilen bulgulara göre 5-8;11 yaş grubunun PDBE toplam ve alt ölçeklerde ortalama puanları ve 9-12;11 yaş grubuna göre daha yüksek çıkmıştır. 5-8;11 yaş grubunda; KİK ile PDBE arasında negatif yönlü korelasyon, KİK ile ÇKS ile arasında pozitif yönlü korelasyon, PDBE ile ÇKS arasında negatif yönlü korelasyon bulunmuştur. 9-12;11 yaş grubunda; KİK-KİO ile PDBE arasında negatif yönlü korelasyon, KİK ile ÇKS ile arasında pozitif yönlü korelasyon, PDBE ile ÇKS arasında negatif yönlü korelasyon bulunmuştur .KİO ile ÇKS arasında korelasyon bulunmamıştır. 5-8;11 yaş grubunda; PDBE ile terapi geçmişi, cinsiyet ve ikincil davranış bulunması arasında anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır (p>,05). 9-12;11 yaş grubunda; PDBE ile terapi geçmişi, cinsiyet ve ikincil davranış bulunması arasında anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır (p>,05). Çalışmanın sonucunda kekeme bireylerin PDBE puanlarının yüksek oranda yaşıtlarından geri olduğu ve ailenin tutumunun kekemelik oranı ve PDBE puanlarını etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In spite of the fact that, disorders of speech and language are divergent contents, individuals with speech disorders may have differ in their language skills than typically developing children. The aim of this study is to investigate the pragmatic language skills in children with stuttering and compare the pragmatic skills across different age groups of 5-8,11 and 9-12;0. Participants (n=59) have been separated between two age groups of 5-8,11 and 9-12;0. Demografic form and Turkish Version of Stuttering-Parental Diagnostic Questionnaire (SPPQ) have been filled by the parents of the participants. Pragmatic Language Skill Inventory (PLSI) has been filled by teachers of the participants. Stuttering severity in speech (SSS) and reading (SSR) has been measured by the author of the study. Based on the statistical analyses, it has been found that the scores of the PLSI scores and its sub-scales in the age group of 5-8;11 were higher than the older age group's. In the age group of 5-8;11, it was found a negative correlation between SSS and PLSI scores, positive correlation between SPPQ scores and SSS, and negative correlation between PLSI scores and SPPQ scores. In the age group of 9-12;11, it has been found a negative correlation between SSS and PLSI scores, SSR scores and PLSI scores, positive correlation SSS and SPPQ, negative correlation between PLSI scores and SPPQ scores. In the age group of 5-8;11, it has not been found a statistically significant difference in PLSI scores in terms of taking any stuttering therapy background, gender and performing any secondary behaviors (p>.05). In the age group of 9-12;11, it has not been a found statistically significant difference in PLSI scores in terms of taking any stuttering therapy background, gender and performing any secondary behaviors. In conclusion, children with stuttering has been found to have lower scores in PLSI than their peers. It is concluded that, parents' attitude and stuttering severity have likely to an influence on SPPQ scores.