Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan çocukların ebeveynlerinin otizm algısının metafor analizi yolu ile incelemesi
Examination of parents of children with autism spectrum disorder by metaphor analysis of perception of autism
Yazar: YASEMİN ZEYNEP İZCİ AKGÜL
Danışman: PROF. DR. SERDAL SEVEN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Algı = Perception ; Ana-baba = Parents ; Metafor = Metaphor ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder

Özet:
Bu çalışmada otizm tanısı olan çocuklara sahip anne ve babaların bir kavram alarak otizmi nasıl algıladıklarını metafor analizi yöntemiyle incelemeyi amaçlamıştır.
Araştırma doğrultusunda İstanbul ilinin Ataşehir, Üsküdar, Kadıköy ve Beylikdüzü ilçelerinde özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde eğitimine devam eden otizm tanılı çocukların anne ve babaları arasında araştırma için gönüllü olan 25 kadın 25 erkeğe yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Elde edilen bulgularda annelerin otizm algısı, babaların otizm algısı ve ailenin otizm algısı ayrı ayrı incelenmiş anne ve babanın otizmli çocuklarına bakış açıları kıyaslanmıştır. Araştırma sonucunda annelerinde babalarında otizmi en çok çaresizlik duygusu ile eşleştirdikleri, annelerin otizmi babalara oranla daha çok olumsuz bir durum olarak algıladıklarına ulaşılmıştır. Annelere oranla babalar otizmi daha olumlu algılamaktadır. Otizmi olumlu bir durum olarak algılayan ebeveynler ise çoğunlukla bu durumu dini bir bakış açısı ile almış, bu durumu bir sınav veya ileride mükafatlandırılacakları bir durum olarak algılıyorlardır. Otizmi nötr bir durum olarak algılayan babalarda annelere oranla daha fazladır.
Bu çalışmanın önemi; otizm tanısı koyulma oranı son yıllarda geçmiş senelere oranla çok daha hızlı artmaktadır. Ailelerin otizme bakış açısının incelenmesi aile yapısı ve otizmli çocuk hakkında yetkililere ve uzmanlara değerli bilgiler vermektedir. Ailelerin otizme ilişkin bakış açılarının çocuklarına karşı tutumlarında etkisi olduğu düşünülmektedir. 
Otizmli çocuklara sahip ailelerin otizme bakış açılarını anlayarak yapılabilecek; anne baba sosyal destek programları, anne baba psikolojik destek programları, aile eğitimleri, toplumsal bilgilendirme projeleri vb. birçok çalışmaya öncülük edebilmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine how mothers and fathers who have children with autism perceive autism by taking a concept with metaphor analysis method.
In line with the research, a semi-structured interview form was applied to 25 women and 25 men who volunteered for the research among the parents of children with autism who continue their education in a special education and rehabilitation center in Ataşehir, Üsküdar, Kadıköy and Beylikdüzü districts of Istanbul. In the findings obtained, mothers' perception of autism, fathers' perception of autism, and family's perception of autism were examined separately and the perspectives of mothers and fathers on their children with autism were compared. As a result of the research, it was found that mothers mostly associated autism with the feeling of helplessness in their fathers, and mothers perceived autism as a more negative situation than fathers. Compared to mothers, fathers perceive autism more positively. Parents who perceive autism as a positive situation, on the other hand, mostly took this situation from a religious point of view, and they perceive this situation as a test or a situation for which they will be rewarded in the future. Fathers who perceive autism as a neutral condition are more common than mothers.
The importance of this study; The rate of diagnosis of autism has been increasing much faster in recent years compared to previous years. Examining the perspective of families on autism provides valuable information to the authorities and experts about the family structure and the child with autism. It is thought that the perspectives of families towards autism have an impact on their attitudes towards their children.
	It can be done by understanding the perspectives of families with children with autism; social support programs for parents, psychological support programs for parents, family trainings, social information projects, etc. can lead many studies.