Türkiye'de bakanlık sistemi ve geleceği
Ministerial System and its future in Turkey
Yazar: ESRA DİK
Danışman: DOÇ. DR. KORAY KARASU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Bakanlıklar = Ministry ; Başbakanlık = Prime ministry ; Hükümet sistemi = Government system ; Kamu yönetimi = Public administration ; Merkezileşme = Centralization

Özet:
Bakanlıklar işlevsel uzmanlaşmaya dayanan merkezi devlet yönetiminin örgütlenme biçimidir. Tanzimat reformları ile ortaya çıkan örgüt  ?nezaretler/bakanlıklar? zaman zaman değişikliğe uğramakla birlikte bugünkü şeklini almış ve devlet örgütlenmesinin temelini oluşturmuştur. Tezin temel hedefi, Türkiye?de bakanlık sisteminin ortaya çıkışı, gelişimi ve örgütlenmesini incelemek ve sistemde yaşanan değişimler ışığında bakanlık tipi örgütlenmenin geleceğine ilişkin öngörülerde bulunmaktır. 
Tezde, bakanlık sistemi ekonomik ve toplumsal örgütlenme tarzı içerisinde, tarihsel dönemlerine ayrılarak incelenmiştir. Bakanlıklar, olgusal gerçekliği anlamaya olanak sağlayacak ve 23 Nisan 1920?den 2012 yılına kadar bakanlık örgütlenmesine ilişkin temel mevzuatın yer aldığı bir veritabanından yola çıkılarak analiz edilmiştir. Tarihsel dönemlendirme otuz yıllık geniş dönemler ve on?ar yıllık alt dilimleri içermektedir.
Sistemin geleceğine ilişkin çözümleme, ekonomiyi yöneten bakanlıklar üzerinden geliştirilmiştir. Olgusal gerçeklikten yola çıkılarak yapılan analiz sonucu, bazı dönemlerde belli bakanlıklar ekseninde güç yoğunlaşması olduğu ve Bir Bakanlık Merkezinde, Bürokrat Bir Ekip Merkezinde ve Başbakanlık Merkezinde olmak üzere üç merkezileşme türü yaşandığı saptanmıştır. Artan merkezileşmenin ise gelecekte bakanlıkların varlığını tehlikeye düşürmemekle birlikte niteliğinde önemli bir değişim yaratacağı sonucuna ulaşılmıştır. Bakanlıkların parlamenter karakteri yerini daha otoriter yönetim biçimlerine bırakmaktadır. Yakın vadede bir rejim değişikliği olasıdır.

Abstract:
Ministerial system is a unique form of organization of state administration based on functional specialization. Ministries "Nezaret / Bakanlık" as the founding form of the organisation of state administration has been established by the Tanzimat Reforms in the territory of Turkish Republic and taken its present form through several amendments / reforms. 
The main objective of this Thesis is to analyze the emergence and development of the ministerial system by exploiting the historical analysis; explore the organizing principles of the ministerial system in Turkey and to make predictions about the future of it. For that purpose, ministerial system is studied in terms of a holistic approach in which ministerial system is taken as a part of the economic and social form of organization and through its historical periods. The historical map (database) developed by the author covering all the key legislation on the organization of the ministerial system beginning from April 23, 1920 to 2012 is used for following the factual reality. Historical map demonstrates a periodisation of thirty years? of long terms periods and ten years? of short term sub-periods. 
The study of the ministerial system is conducted upon the analysis of the ministries governing the economics as a function of the state. It seems that there are three kind of centralization experienced, including power concentration: centralisation in the axis of a certain ministry, a bureaucratic team, and prime-ministry. Growing centralisation would not endanger the existence of the system whereas it is expected to be resulted in a change in the nature of the ministerial system. In fact, this change is advocated to illustrate a turn from a ministerial system holding a strong parliamentary character to a more authoritarian form of governance. The change in kind is likely to put a pressure on regime to change in the near future.