Liberal müdahalecilik ve ABD'nin Afganistan politikası: Trump dönemi
Liberal intervention and US Afghanistan policy: The Trump era
Yazar: AGHA GALDİ SANJAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ITIR ALADAĞ GÖRENTAŞ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
ABD'nin dış politikasında demokrasinin teşviki vurgusu, Soğuk Savaş'tan bu
yana belirgin bir özelliğe sahip olmuş, 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından bu
politika, güvenlik konuları ile bağlantılı olarak önem kazanmaya başlamıştır. Özellikle
ABD'nin Afganistan ve Irak müdahaleleri, liberal müdahalecilik kapsamındaki
demokrasi teşviki adı altında gerçekleşmiştir. Afganistan işgali ile ABD, terörle
mücadele hedefi doğrultusunda öncelikle Taliban rejimini devirmeyi ardından da
Afganistan'ın siyasal yapısını demokratik bir sistem olarak şekillendirmeyi
amaçlamıştır. Bu kapsamda ABD; siyasi, ekonomik ve sosyal politikalar çerçevesinde
rejim inşasına başlamıştır. Ancak zaman içerisinde Taliban kalıntılarını oluşturan
dirençli bir isyanla karşı karşıya kalması, barışın sağlanamaması, seçimlerin sağlıksız
yapılması, seçim sonuçlarındaki şaibe ve devlet idaresindeki yolsuzluklar,
Afganistan'da ABD'nin gerçek bir demokratik alan sağlama konusundaki
eksikliklerini ve sorunlarını ortaya çıkarmıştır. Demokrasi teşviki politikaları Donald
Trump'ın başkanlığı döneminde köklü değişikliklere uğramış, ABD'nin
Afganistan'dan sürekli olarak çekilme programı uygulamaya konmuştur. Bu program
kapsamında ABD, Afganistan'dan kesin olarak çekilmiş ve Taliban yeniden ülkede
iktidara gelmiştir. Bu çalışmada, ABD'nin Afganistan'daki demokrasi teşviki
politikaları ve söz konusu politikaların Trump dönemindeki yansımaları incelenmiş,
ABD'nin liberal müdahalecilik kapsamında benimsemiş olduğu demokrasi teşviki
uygulamalarının başarısızlığına yönelik bir bakış açısı ortaya konmuştur.

Abstract:
The emphasis on promoting democracy in the foreign policy of the USA has had
a distinctive feature since the Cold War, and after the September 11, 2001 attacks, this
policy began to gain importance in connection with security issues. Especially the US
interventions in Afghanistan and Iraq took place under the name of democracy
promotion within the scope of liberal interventionism. With the invasion of
Afghanistan, the USA aimed to firstly overthrow the Taliban regime and then to shape
the political structure of Afghanistan as a democratic system in line with the goal of
combating terrorism. In this context, the USA; started to build a regime within the
framework of political, economic and social policies. However, the fact that it faced a
resilient rebellion that formed the remnants of the Taliban over time, the failure to
ensure peace, the unhealthy elections, the dubiousness of the election results and the
corruption in the state administration revealed the deficiencies and problems of the
USA in providing a real democratic space in Afghanistan. Democracy promotion
policies have undergone radical changes during the presidency of Donald Trump, and
the US's permanent withdrawal program from Afghanistan has been implemented.
Within the scope of this program, the USA withdrew from Afghanistan and the Taliban
came to power in the country again. In this study, the democracy promotion policies
of the USA in Afghanistan and the reflections of these policies in the Trump period
were examined, and a perspective on the failure of the democracy promotion practices
adopted by the USA within the scope of liberal interventionism was presented.