Ortaokul öğrencilerinin soyut sanat algılarına yönelik bir araştırma
Secondary school students' perception of abstract art aresearch
Yazar: RIFAT SERİN
Danışman: DOÇ. DR. SELMA TAŞKESEN
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algı = Perception ; Estetik = Aesthetics ; Figüratif sanat = Figurative art ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sanat eğitimi = Art education ; Soyut sanat = Abstract art ; Öğrenci algısı = Students perceptions

Özet:
Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin soyut sanat eserlerine ilişkin bakış açıları ile soyut sanat eserleriyle ilgili estetik beğeni düzeyleri arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.  Çalışma Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesinde orta ölçekli bir ortaokula devam eden 120 öğrenciyle yürütülmüştür. Araştırma nitel ve nicel yaklaşımın bir arada kullanıldığı karma yöntem araştırmalarından yakınsayan paralel desen yaklaşımıyla desenlenmiştir. Çalışmanın veri toplama araçları, öğrencilerin soyut sanat algılarının tespiti için kullanılan metafor yoluyla veri toplama formu, Sevim, Hisarcıklılar ve Feyzioğlu (2012) tarafından geliştirilmiş olan ve çalışmaya uygun olarak revize edilen "Estetik Beğeni Ölçeği",  Ortaokul öğrencilerinin soyut sanat etkinlikleriyle ilgili görüşlerinin tespiti için yarı yapılandırılmış görüşme formu ve öğrencilerin süreç içerisinde çıkardıkları sanatsal çalışmalardır. Ortaokul öğrencilerinin soyut sanat algılarına ilişkin metaforları içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmada nicel verilerin analizinde spss 22.00 programından faydalanılmıştır. Öğrencilerin Estetik beğeni düzeylerinin tespiti için betimsel istatistik, cinsiyet değişkenliklerine göre farkı bulmak için bağımsız örneklemler T testi, sınıf düzeyine ilişkin farkı test etmek için Anova testinden yararlanılmıştır. Öğrencilerin soyut sanat eserleriyle ilgili estetik algılarını ve öğrencilerin soyut sanat etkinlikleriyle ilgili görüşlerini değerlendirmek için betimsel analiz yönteminden faydalanılmıştır. 
Araştırma sonucunda, ortaokul öğrencilerinin estetik beğeni düzeylerinin iyi seviyede olduğu, cinsiyet değişkenine ve sınıf düzeyine göre anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin genel olarak her resmin ana fikir ve renkleri hakkında bilgi sahibi oldukları, biçim ve tasarım boyutunda yeterli bilgiye sahip olmadıkları bulgulanmıştır. Öğrenciler seçtikleri sanatsal çalışmalarını başarıyla tamamlamışlardır. Öğrencilerin soyut sanat etkinliklerine olan ilgilerinin yüksek olduğu ve etkinliğin tekrarı durumunda katılımın yüksek olacağı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this research, it is aimed to determine the relationship between the perspectives of secondary school students on abstract works of art and their aesthetic appreciation levels related to abstract works of art. The study was conducted with 120 students attending a medium-sized secondary school in the Eastern Anatolia Region of Turkey. The research was designed with the parallel design approach, which converges from mixed method research in which qualitative and quantitative approaches are used together. The data collection tools of the study, the metaphor data collection form used to determine students' perceptions of abstract art, the "Aesthetic Appreciation Scale" developed by Sevim, Hisarcıklılar and Feyzioğlu (2012) and revised in accordance with the study, to determine secondary school students' views on abstract art activities. semi-structured interview form and artistic works created by students in the process. The metaphors of secondary school students regarding their perception of abstract art were analyzed by content analysis. SPSS 22.00 program was used in the analysis of quantitative data in the research. Descriptive statistics were used to determine the level of aesthetic appreciation of the students, the independent samples T test was used to find the difference according to gender variability, and the Anova test was used to test the difference regarding the grade level. Descriptive analysis method was used to evaluate students' aesthetic perceptions about abstract art works and students' opinions about abstract art activities. As a result of the research, it was determined that the aesthetic appreciation levels of the secondary school students were at a good level, and there was no significant difference according to the gender variable and grade level. It has been found that the students generally have information about the main idea and colors of each picture, and they do not have enough information in terms of form and design. Students have successfully completed their chosen artistic work. It was concluded that the students' interest in abstract art activities was high and the participation would be high if the activity was repeated.