Organik atıkların süs bitkisi yetiştirme ortamı olarak kullanılabilirliğinin incelenmesi
Studying the utility of organic wastes as a growing media of ornamental plant
Yazar: MÜRÜVET HAZEL ÖZTEKİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖMER HULUSİ DEDE
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Tarımsal aktiviteler ve tarımsal üretim sürecinde, geniş bir yelpazedeki her bir organik atık türü miktarı bir süreden sonra artış göstermektedir. Bu atıklar çoğunlukla rastgele seçilen bir yere atılmakta ya da yakılarak imha edilmeye çalışılmaktadır. Bu gibi uygulamalar çok yoğun biçimde çevresel kirliliğe ve hava kirliliği, kötü koku, patojen üremesi ve vektör çekiciliği gibi elverişsiz durumlara sebebiyet vermektedir. Bu atıklar işe yarar atık değerlendirme yöntemleri kullanılarak uygulanabilir ve etkili bir üretime dönüştürülebilir. En iyi seçeneklerden biri bu atıkları süs bitkisi yetiştirmede alt madde olarak kullanmaktır. Bu çalışmayla amaçlanan Türkiye'de tarımsal etkinlikler sürecinde meydana gelen ve substrat olması mümkün olan organik atıkların mikro ölçekli yapısını, fiziksel ve hidro-fiziksel karakterizasyonunu saptamaktır. Çalışmada kullanılacak organic atık numuneleri Fındık Zürufu (HH), Mısır Samanı (MS), Çam Kabuğu (PB), Çay atığı (TW), Ağaç Talaşı (WW), Pirinç Kabuğu (RH), Atık Mantar Kompostu (SMC), Evsel Atık Kompostu (MWC) olarak belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre, organik atık numunelerinin yüzey ve iç yapıları ayrışma derecelerine göre farklılık göstermektedir. İleri derecede ayrışmış numunelerde (HH, SMC, MWC) mikro gözenekler çoğunlukta iken az ayrışmış numunelerde (TW, MS, RH) makro gözenekler fazla olmuştur. Yetiştirme ortamı için elde edilen fiziksel ve fiziko-kimyasal özellikler ideal değerlerle kıyaslandığında HH'de (Hacimsel yoğunluğu (0.169 g/cm3), Partiküler yoğunluk (1.489 g/cm3), Porozite (88.6% v/v), Hava kapasitesi (55.1 % v/v), Su tutma kapasitesi (335 ml l-1 ), Islanabilirlik kapasitesi (1.92 minute), Büzüşme ((16.1 % v/v),  pH (4.82), EC (2.975 mS/cm) ve Organik madde (94.22 %)) olarak en iyi sonuçlar saptanmıştır.  RH'de (Hacimsel yoğunluk  (0.099 g/cm3), Partiküler yoğunluk (1.524 g/cm3), Porozite (93.47 % v/v), Hava kapasitesi, (84.53 % v/v), Su tutma kapasitesi (89 ml l-1), Islanabilirlik kapasitesi (< 1 minute), Büzüşme (24.99 % v/v), pH (7.57), EC (0.315 mS/cm), Organik madde (89.24 %)) elverişsiz sonuçlar saptanmıştır. Sonuç olarak test edilen organik atıkların yetiştirme ortamı bileşeni olarak kullanımı doğal torfa bir alternatif olarak kullanım potansiyeli barındırır.

Abstract:
In the course of agricultural activities and agricultural production, the amount of each type of organic waste in a wide range, increases after a period. These wastes are often disposed at randomly selected locations or are being destroyed by incineration. Such applications cause intense environmental pollution, unfavorable conditions such as air pollution, bad smell, pathogen recurrence and vector attraction. These wastes can be utilized using useful waste assessment methods and can be transformed into effective production. One of the best options is to use these wastes as sub-materials in the ornamental plantation. In this study, it is aimed to determine the micro-scale structure, physical and hydro-physical characterization of organic wastes which are possibly substrates in the course of agricultural activities in Turkey. Organic waste samples to be used in the work are as follows: Hazelnut Husk (HH), Maize straw (MS), Pine Bark (PB), Tea Waste (TW), Saw Dust (WW), Rice Hull (RH), Spent Mushroom Compost (SMC) Municipal Waste Compost (MWC). According to the results obtained in the study, the surface and internal structures of organic waste samples vary according to the degree of decomposition. The micropores were predominant in the advanced dissociated samples (HH, SMC, MWC) while the macropores were more in the less dissociated samples (TW, MS, RH). The physical and physico-chemical properties obtained for the cultivation medium were compared with the ideal values in the HH, bulk density (0.169 g / cm3), Particular density (1.489 g / cm3), Porosity (88.6% (16.1% v / v), pH (4.82), EC (2.975 mS / cm) and organic matter (94.22 m / v), water retention capacity (335 ml -1), wettability (84.93% v / v), Porosity (93.47% v / v), Air capacity (84.53% v / v) , Water retention capacity (89 ml l-1), Wettability capacity (<1 minute), Shrinkage (24.99% v / v), pH (7.57), EC (0.315 mS / cm), Organic matter (89.24%) were determined to be the best results. As a result, the use of tested organic wastes as a component of the growing medium has the potential to be used as an alternative to natural peat.