İnebolu halk kültüründe halk hekimliği
Folk medicine in İnebolu folk culture
Yazar: ELİF SAYGI
Danışman: PROF. IŞIL ALTUN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Halk bilimi = Folklore ; Halk hekimliği = Folk medicine ; Halk kültürü = Folk culture ; Kastamonu-İnebolu = Kastamonu-İnebolu

Özet:
Bu çalışmada İnebolu ilçesine ait halk hekimliği uygulamaları araştırılmıştır.
İlçe halkının hastalıklara karşı aklî ve bâtıl uygulamalarını içeren çalışmamız giriş ve
iki ana bölümden oluşmaktadır.
Çalışmanın giriş kısmında çalışma alanı ile ilgili problem, amaç, yöntem,
kapsam ve sınırlılıklara yer verilmiş, ayrıca İnebolu'nun tarihî, coğrafî, fizikî, idarî,
sosyo-ekonomik ve turistik yapısı hakkında bilgi verilmiştir.
Birinci bölümde halk hekimliği ile ilgili genel kavramların ve halk
hekimliğinin tarihçesi üzerinde durulmuştur. Bu bölümde halk hekimliği kavramı,
halk hekimliğinin tarihçesi, halk hekimliğinin kaynakları ve halk hekimliği ile ilişkili
diğer kavramlar ele alınmış ve Türkiye'de halk hekimliği üzerine yapılmış çalışmalar
tespit edilmiştir.
Tezin ikinci bölümünde, İnebolu halk hekimliği uygulamaları üzerinde
durulmuştur. Hastalıklar başlığı altında ağrı-ateş, arı-böcek-yılan sokması ve köpek
ısırığı, beyin ve omurilik ile ilgili hastalıklar, böbrek ve idrar yolu hastalıkları, cilt
hastalıkları, göz hastalıkları, kalp-damar hastalıkları, ortopedik hastalıklar, psikolojik
hastalıklar, sindirim sistemi hastalıkları, solunum sistemi ve diğer hastalıklar
başlıkları altında bölümlere ayrılarak kapsamlı bir biçimde incelenmiştir. Bu
bölümde doğum ile ilgili yapılan halk hekimliği uygulamalarına da değinilmiştir.
Doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası olarak bölgedeki pratikler tespit
edilmiştir. Çalışmanın sonunda tespit edilen uygulamalarda eski Türk kültürünün ve
İslâmiyet'in etkisinin olduğu görülmüştür.
Tezin sonunda kaynak kişilerin listesine, kaynakçaya, sözlüğe ve İnebolu'da
çektiğimiz fotoğrafların yer aldığı ekler kısmına yer verilmiştir.

Abstract:
In this study, practices of folk medicine belong to Inebolu province have been
examined. The study consists of the introduction and two main chapters about those
people's superstitious and logical practices against diseases.
Introduction part contains the problem, aim, method, scope and limitations
related to the study field. This section introduced some data about historical,
geographical, physical, governmental, socio-economical and touristic patterns about
Inebolu.
Chapter one emphasised on folk medicine and general terms related to it.
Moreover, it considered the concept of folk medicine with its past and the sources
with other related thoughts. This chapter also determined the studies on folk
medicine in Turkey.
Chapter two discoursed the practices of folk medicine and examined the
illnesses under the subtitles of pain-fever, bee/insect/snake sting, dog bite, diseases
related with brain and spinal cord, kidney and urine illnesses, dermatologic disorders,
eye diseases, cardiovascular diseases, orthopaedic diseases, psychological disorders,
digestive system diseases, respiratory system and other diseases. This chapter also
discoursed the practices of folk medicine related to birth and described the exercises
about prenatal, intranatal and postnatal periods in Inebolu region. Consequently, we
determined the fact that Turkish culture and Islam have effects on those folk
practices.
At the end of the thesis, we have added the list of source peoples, references,
vocabulary and photographs we took in Inebolu.