Gümüşhane yöresi juniperus excelsa M. Bieb. (boylu ardıç) bitki kısımlarından elde edilen uçucu yağların kimyasal içeriği ve biyolojik aktiviteleri
Chemical content and biological activities of essential oils obtained from plant parts in juniperus excelsa M. Bieb. of Gumushane region
Yazar: EMRAH SARUHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ÖZ
Gümüşhane Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ormancılık ve Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Antimikrobiyal aktivite = Antimicrobial activity ; Antioksidan aktivite = Antioxidant activity ; Juniperus excelsa = Juniperus excelsa ; Uçucu yağlar = Essential oils

Özet:
Bu çalışma Juniperus excelsa M. Bieb. bitki kısımlarından elde edilen uçucu yağının kimyasal içeriği ile antioksidan, antifungal ve antimikrobiyal özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Çalışmada, Gümüşhane ilinde doğal olarak yetişen Juniperus excelsa M. Bieb. bitkisinin kozalak, yaprak ve dal odunlarının uçucu yağları elde edilerek ve uçucu yağların yüzde oranları ve kimyasal bileşenleri belirlenmiştir. Elde edilen uçucu yağların antioksidan aktivite tayinleri, DPPH serbest radikal temizleme aktivitesi tayini, Demir (III) iyonu indirgeyici antioksidan gücü (FRAP) tayini ve ABTS●+ radikal katyonu giderme aktivitesi yöntemine göre yapılmıştır. Ayrıca toplam antioksidan madde içeriği analizi, toplam flavonoid madde tayini ve toplam fenolik madde tayini analizleri yapılmıştır. Uçucu yağların antimikrobiyal aktivite testleri ise disk difüzyon yöntemi ile 23 farklı mikroorganizmaya karşı belirlenmiştir. Juniperus excelsa M. Bieb. türünün uçucu yağ analiz sonucunda yüzde olarak uçucu yağ verimi kozalak, yaprak ve dallardaki uçucu yağ oranları sırasıyla; % 5.88, % 2.00 ve % 0.62 olarak belirlenmiştir. Kozalak, yaprak  ve dal uçucu yağlarında en fazla bulunan ana bileşik α-pinen ve  yağ analizleri sonucunda % miktar olarak en fazla bulunan kimyasal sınıf, monoterpenler olmuştur. Juniperus excelsa M. Bieb. bitkisinin genel olarak uçucu yağların antioksidan aktivite tayini sonuçları değerlendirildiğinde antioksidan özelliklerinin oldukça yüksek olduğu tespit edilmiştir. Juniperus excelsa M. Bieb. türünün kozalak, yaprak ve dal uçucu yağları üzerinde yapılan antimikrobiyal aktivite testinde kozalakların, yaprakların ve dalların bakteri, maya ve küflere karşı önemli antimikrobiyal etki gösterdiği belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine the chemical content and antioxidant, antifungal and antimicrobial properties of essential oil obtained from Juniperus excelsa M. Bieb. plant parts.
In the study, the essential oils were obtained of the cone, leaf and branch wood of Juniperus excelsa plant, which grows naturally in Gümüşhane province. The percentages and chemical components of essential oils were determined. Antioxidant activity analyzes of the obtained essential oils were made according to DPPH free radical scavenging activity, Iron (III) ion reducing antioxidant power (FRAP) determination and ABTS ●+ radical cation scavenging activity method. In addition, analysis of total antioxidant substance content, total flavonoid substance determination and total phenolic substance analysis were performed. Antimicrobial activity tests were determined against different microorganisms by the disc diffusion method of essential oils. As a result of the essential oil analysis of  J. excelsa, the percentage of essential oil yields in cones, leaves and twigs, respectively; 5.88 %; 2.00 % and 0.62 %. The main compound in cone leaf and twig essential oil was determined as α-pinene and the chemical class with the highest % amount was monoterpenes. When the results of the antioxidant activity determination of Juniperus excelsa M.Bieb. essential oils in general were evaluated, it was determined that the antioxidant properties were quite high. In the antimicrobial activity test performed on the essential oils of cones, leaves and twigs of Juniperus excelsa M. Bieb, it was determined that cones, leaves and twigs showed significant antimicrobial effects against bacteria, yeast and molds.