HIV ile enfekte olgularda izole anti-HBC pozitifliği ve okült hepatit B varlığının araştırılması, olguların hepatit B aşısına karşı immun yanıtlarının değerlendirilmesi
Evaluation of immunological responses of cases with anti-HBC positivity for occult hepatitis B vaccines in cases administered with HIV
Yazar: FATMA MERVE KOÇAK
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE İNCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: AIDS = AIDS ; HIV = HIV ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B aşıları = Hepatitis B vaccines ; Hepatit B virüsü = Hepatitis B virus ; İmmünite = Immunity

Özet:
Amaç: Çalışmamızda HIV enfeksiyonu tanısı ile takip edilen hastaların demografik, klinik ve laboratuvar verilerinin taranması, izole Anti-HBc ve okült hepatit B varlığının araştırılması, hepatit B virüsüne ait serolojik göstergelerin incelenmesi ve HBV aşı yanıtını etkileyen faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Kliniğimizde 2000-2019 yılları arasında takip edilen 386 olgunun verileri, bilgisayar kayıtları ve hasta dosyalarından retrospektif olarak elde edilmiştir. Aşı serisi tamamlanan 160 olgu da değerlendirilerek, aşı yanıtına etki eden faktörler araştırılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi için ''IBM® SPSS® Statistics v26'' programı kullanılmış ve p<0.05 değeri anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: HIV/AIDS nedeniyle ilk başvuru sırasında tüm olgular değerlendirildiğinde; yaş ortalaması 43,9 (±11,7), 327 (%84,7) erkek, 119 (%38,1) MSM birey, 127 (%74,3) VKI <25 kg/m², 190 (%68,1) sigara kullanımı, 143 (%52) alkol kullanım anamnezi mevcuttu.
İlk başvuru sırasında değerlendirilen HBV serolojik göstergelerine göre olguların 28'inde (%7,3) kronik HBV enfeksiyonu, 70'inde (%18,1) geçirilmiş HBV enfeksiyonu sonucu bağışık yanıt, 60'ında ise (%15,5) başvuru öncesi aşılama ile bağışık yanıt, 34'ünde (%8,8) izole Anti-HBc pozitifliği saptanmış olup 194 olguda (%50,3) tüm HBV serolojik göstergelerinin negatif olduğu tespit edilmiştir. İzole Anti-HBc pozitifliği olan 34 olgunun 13'üne etkili ART rejimi başlanmadan önce HBV DNA bakılmış ve hastaların hiçbirinde (n=0) HBV DNA pozitifliği saptanmamıştır.
HBV aşı yanıtı değerlendirilen 160 olgunun 79'u (%49,4) serokonversiyon geliştirmiştir. (Anti-HBs≥10 mIU/ml) Aşılama sırasında yaşın genç olması, viral yükün suprese olması ve CD4+ T lenfosit sayısının yüksek olmasının serokonversiyon ile ilişkili olduğu bulunmuştur. İzole Anti-HBc pozitifliğinin ise aşı yanıtına etkili olmadığı saptanmıştır. Serokonversiyon gelişen 79 hastanın 33'ünde (%41,7) Anti-HBs≥100 mIU/ml olduğu saptanmıştır.
Sonuç: HIV ile enfekte olgularda HBV aşısına yanıtsızlık normal popülasyona oranla daha sık görülebilmektedir. Viral yük supresyonu sağlanmış ve CD4+ T lenfosit sayısı yüksek olgularda HBV aşısına serokonversiyon gelişme ihtimali daha yüksek olsa da HBV bulaş riski devam ettiğinden, HBV'ye karşı bağışıklığı olmayan tüm olgular mümkün olan en kısa sürede aşılanmalı ve HBV bulaşı ve korunma açısından bilgilendirilmedir. Ayrıca izole Anti-HBc pozitifliği olan hastalar okült HBV enfeksiyonu açısından ileri tetkiklerle taranmalı eğer okült hepatit B enfeksiyonu mevcut değilse en kısa sürede aşılama programına alınmalıdır.

Anahtar kelimeler: HIV/AIDS Olgularında Hepatit B serolojisi, Hepatit B Aşı Yanıtını Etkileyen Faktörler, İzole Anti-HBc Pozitifliği, Okült Hepatit B Enfeksiyonu

Abstract:
Objective: In our study, we aimed to present the demographic, clinical and laboratory data of patients followed up with a diagnosis of HIV infection, to investigate the presence of isolated Anti-HBc and occult hepatitis B, to evaluate the serological indicators of hepatitis B virus and to evaluate the factors influencing serological response to hepatitis B vaccine 
Materials and Methods: The data of 386 cases which were followed up in our clinic between 2000 and 2019 were retrospectively obtained from computer records and patient files. Factors influencing the serological response to HBV vaccine were investigated by evaluating 160 cases whose vaccine series had been completed. For the statistical analysis of the data, "IBM® SPSS® Statistics v26" program was used and p<0.05 value was considered significant.
Results: During the first time admission the hospital due to HIV / AIDS; the mean age of cases was 43.9 (± 11.7), 327 of the cases (84.7%) were male, 119 of the cases (38,1%) were MSM, in 127 of the cases (74,3%) BMI was <25 kg / m² and 190 of the cases (%68,1) were cigarette smokers and 143 of the cases (52%) were alcohol users.
HBV serological indicators were evaluated at the first application, and as a result 28 (7.3%) of the cases had chronic HBV infection, 70 (18.1%) had an immune response due to previous HBV infection, and 60 (15.5%) had immunized with vaccination before HIV / AIDS diagnosis, isolated Anti-HBc positivity was detected in 34 cases (8.8%), and all HBV serological indicators were found to be negative in 194 cases (50.3%). HBV DNA was analyzed in 13 of 34 cases with isolated Anti-HBc positivity before effective ART regimen was initiated, and HBV DNA positivity was not detected in any of the patients (n = 0).
In 79 (49.4%) of 160 cases who had HBV vaccine was determined the serological response (Anti-HBs≥10 mIU/ml). The vaccination at younger age, suppression of viral load and high CD4 + T lymphocyte count were found to be associated with seroconversion. It was showed that isolated Anti-HBc positivity did not influence the serological response to the vaccine. Anti-HBs≥100 mIU/ml was detected in 33 (41.7%) of 79 patients who had serological response.
Conclusion: Noresponsiveness to HBV vaccination is common in HIV-infected cases. Patients with higher CD4+ T lymphocyte counts and suppressed HIV viral loads are more likely to have a serological response to HBV vaccine. However, all cases who are not immune to HBV should be vaccinated as soon as possible and informed about HBV transmission and protection because of the possibility of HBV transmission. In addition, patients with isolated Anti-HBc positive should be screened for the presence of occult HBV infection. If occult hepatitis B infection is not detected, they should be vaccinated in terms of HBV as soon as possible.
Key Words: Hepatitis B serology in HIV / AIDS Cases, Factors Influencing Serological Response to Hepatitis B Vaccine, Isolated Anti-HBc Positivity, Occult Hepatitis B Infection