Preterm bebeklerde beslenme sonrası uygulanan üç farklı yatış pozisyonunun yaşamsal bulgulara ve konfor düzeyine etkisi
The effect of three different post-feeding sleeping positions on vital signs and comfort level of preterm infants
Yazar: CANAN AYAŞLI
Danışman: PROF. DR. DİLEK YILDIZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Araştırma, 28-36.gestasyon haftasında olan prematüre bebeklere beslenme sonrası sırayla uygulanan sağ lateral, supine ve prone pozisyonlarının yaşamsal bulgulara ve konfor düzeyine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Araştırma, deneysel tasarımda Şubat 2022- Eylül 2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, üçüncü basamak Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde tedavi alan ve dahil edilme kriterlerini karşılayan, 28-36.gestasyon haftaları arasında olan 48 preterm bebek ile yürütülmüştür. Preterm bebeklere beslenme sonrası sırayla sağ lateral, supine ve prone pozisyonları verilerek 20.dakika, 1.saat ve 3.saatin sonunda yaşamsal bulguları ve konfor düzeyi değerlendirilmiştir, bu uygulama üç gün süreyle ardışık olarak tekrarlanmıştır. Veriler Preterm Bebek Tanıtıcı Bilgi Formu, Prematüre Bebek Yaşamsal Bulguları Gözlem ve Takip Formu, Yenidoğan Konfor Davranış Ölçeği (YKDÖ), Yenidoğan Ağrı/Ajitasyon Sedasyon Ölçeği (N-PASS) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Shapiro Wilk testi, Bağımsız Örneklem T testi, Mann Whitney U testi, Anova testi, Kruskal Wallis testi, Mauchly testi, Greenhouse-Geisser istatistiği, Friedman analizi, Post Hoc Bonferroni testi kullanılarak p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. 
Bulgular: Araştırma sonucunda bebeklere uygulanan tüm pozisyonlarda yatış süresi ilerledikçe kalp tepe atımı, solunum sayısı, ağrı puanı ve konfor ölçek puanının azaldığı; oksijen satürasyonunun arttığı bulunmuştur. Beslenme sonrası verilen prone pozisyonunda oksijen satürasyon değerinin daha yüksek; solunum sayısı, ağrı puanı ve konfor ölçek puanının daha düşük olduğu bulunmuştur. Gestasyon yaşı 28-31 haftası aralığında bulunan bebeklerin solunum hızı ve ağrı puanının sağ lateral pozisyonunda 34-36. gestasyon haftası aralığında bulunan bebeklere göre daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). 
Sonuç: Araştırma sonucunda; beslenme sonrası prone pozisyonunun yaşamsal bulgular ve konfor puanı üzerinde olumlu etkisinin olduğu, gestasyon yaşı büyüdükçe sağ lateral pozisyonda kalp tepe atımı, solunum sayısı ve ağrı puanının azaldığı; prone pozisyonunda ise sadece ağrı puanının azaldığı bulunmuştur. Bebeklere uygulanan yatış pozisyonlarının gestasyon yaş gruplarına göre yaşamsal bulgular üzerindeki etkileri farklılık göstermektedir. Yenidoğan hemşirelerinin farklı terapötik pozisyonları preterm bebeğin gestasyon yaşına uygun olarak verilmesi önemlidir.

Abstract:
Objective: The study was conducted to investigate the effects of right lateral, supine, and prone positions applied alternately after feeding on vital signs and comfort level of premature infants born at 28-36 weeks of gestation. 
Materials and Methods: This experimental study was conducted between February 2022 and September 2022 and included 48 preterm infants born at 28-36 weeks of gestation who were treated in the Tertiary Neonatal Intensive Care Unit of Etlik Zubeyde Hanım University of Health Sciences Gynecology Training and Research Hospital. Preterm infants were respectively placed in right lateral, supine, and prone positions after feeding, and their vital signs and comfort levels were evaluated at the end of the 20th minute, 1st hour, and 3rd hour, which was repeated for three consecutive days. The study data were collected using the Preterm Infant Identifying Information Form, the Preterm Infant Vital Signs Observation and Follow-up Questionnaire, the Neonatal COMFORT Behavior Scale (COMFORT -Neo), and the Neonatal Pain, Agitation, and Sedation Scale (N- PASS). Descriptive statistics, Shapiro–Wilk test, independent samples t-test, Mann-Whitney U test, ANOVA test, Kruskal-Wallis test, Mauchly test, Greenhouse-Geisser statistics, Friedman analysis, Post Hoc Bonferroni test were used in the analysis of the data, and p value <0,05 was considered stastistically significant. 
Results: The results of the study revealed decreased peak heart rate, respiratory rate, pain score, and comfort scale scores and increased oxygen saturation as the length of stay in all positions applied to the infants increased. Oxygen saturation was higher in the prone position after feeding, whereas respiratory rate, pain score, and comfort scale score were lower. Respiratory rate and pain score in the right lateral position were higher in infants born at 28 to 31 weeks of gestation than in those born at 34 to 36 weeks of gestation (p<0,05). 
Conclusion: The results of this study show that prone positioning after breastfeeding has a positive effect on vital signs and comfort scores, and that peak heart rate, respiratory rate, and pain score decreased in the right lateral position with increasing gestational age, whereas only pain score decreased in the prone position. The effects of infant sleep positions on vital signs varied by gestational age. It is important for neonatal nurses to adopt different therapeutic positions depending on the gestational age of the preterm infant.