Koroner arter bypass cerrahisi sonrası gelişen atriyal fibrilasyonu öngörmede hatch skorunun yeri ve CHA2DS2VASC skoru ile ilişkisi
Importance of hatch score and relationship with CHA2DS2VASC score  for predicting atrial fibrillation after coronary artery BYPASS surgery
Yazar: MİTHAT SELVİ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN GÜNGÖR
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Atriyal fibrilasyon = Atrial fibrillation ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Ölçekler = Scales

Özet:
Atriyal fibrilasyon (AF), sıklığı %25-40 arasında değişen ve koroner arter bypass cerrahisi (KABC) sonrası en sık görülen aritmidir. Daha önceki çalışmalarda AF'nin artmış mortalite, inme, kalp yetmezliği, böbrek yetmezliği insidansı, uzamış hastanede yatış ve hasta başına yapılan harcamalarda artış ile birlikte olduğu bildirilmiştir.
          CHA2DS2VaSC skoru, AF olgularında tromboemboli riskini belirleme yönünden oluşturulmuş güncel skorlama sistemidir. Bu skorlama sistemine göre konjestif kalp yetmezliği (C), hipertansiyon (H), ileri yaş (A), diyabetes mellitus (D), kadın cinsiyet (S), inme (S) ve vasküler hastalık (V) varlığına göre bireysel puanlama oluşturulmuş olup, antikoagülan tedavi gerekliliği belirlenmektedir. Literatürde, KABC sonrasında AF gelişme riskini değerlendirme ve hospitalizasyonu öngörme yönünden CHA2DS2VASc skorlamasının kullanılabileceğine yönelik sınırlı sayıda araştırma mevcuttur. Bu çalışmaların sonucunda CHA2DS2VaSC skoru yüksek olan hastalarda KABC sonrası AF daha sık izlenmiş olup, CHA2DS2VaSC skorunun; AF'li olgularda kardiyovasküler nedenli hospitalizasyonu öngörmede belirleyici olabileceği yönünde sonuçlanmıştır.
      	HATCH skorlama sistemi hipertansiyon (H), ileri yaş (A), geçicici iskemik atak veya serebrovasküler olay (T), kronik obstruktif akciğer hastalığı (C), konjestif kalp yetmezliği (H) varlığına göre bireysel puanlama yapılarak oluşturulmuştur. Son dönemlerde yapılan çalışmalarda; yüksek HATCH skoru ile AF progresyonunun korele olduğu saptanmıştır. Literatürde, KABC sonrasında AF gelişme riskini değerlendirme yönünden HATCH skoruyla ilişkili bir veri mevcut değildir. Bu çalışmada KABC sonrası gelişen AF'yi öngörmede HATCH skorunun yeri ve CHA2DS2VaSC skoru ile ilişkisi araştırılmıştır.

Yöntem: Çalışma kapsamında 2011-2015 yılları arasında Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Anabilimdalında elektif olarak KABC operasyonu yapılan olgular retrospektif olarak tarandı. Çalışmaya dahil etme kriterlerini karşılayan 369 olgu  alındı. Çalışmaya alınan hastaların HATCH skoru ve CHA2DS2VaSC skoru hesaplandı ve hastalar bu skorlamalar üzerinden gruplara ayrıldı.  Ayrıca hastaların bazal klinik karakteristikleri, cerrahi öncesi almakta oldukları tedavileri, ekokardiyografik özellikleri, anjiyografik bulguları, intraoperatif ve postoperatif bulguları detaylı bir şekilde kaydedildi.

Bulgular: İzlemde hastaların %28'inde (n=103, ortalama 2,6. günde, ortalama 1,35 epizod, ortalama sonlanma süresi 20,2 saat) AF gelişti. AF gelişen grubun yaş ortalamasının sinüs ritmindeki gruba göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek olduğu (60,8 ± 10,0 yıl'a karşı 67,8± 9,5 yıl, p<0,001) bulundu. Postop AF gelişen olgularda HATCH skoru ortalaması 1,5 (0-6) olarak saptanırken; postop dönemde sinüs ritmini devam ettiren olgularda ortalama HATCH skorunun 1,2 (0-6) olduğu görüldü. HATCH skorunun postop dönemde AF gelişen grupta, SR grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek olduğu (p=0,017) bulundu. AF gelişen grubun CHA2DS2VaSC skorunun sinüs ritmindeki gruba göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek olduğu (2,64 (0-6)'e karşı 3,19 (0-7), p<0,002) saptandı. Cerrahi girişim sonrası AF gelişen olgularda preoperatif dönemde furosemid kullanımının daha fazla olduğu gözlenmesine rağmen (%12'e karşı %6, p=0,047) çoklu değişken analizlerde bu bulgu istatiksel olarak anlamlı bulunmadı (p=0,252, p=0,370). Yoğun bakımda izlem süresi, hastanede yatış süresi ve komplikasyon gelişme oranı AF gelişen grupta istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksekti (Tablo 18).

Sonuç: HATCH skoru KABC sonrası AF gelişimini öngörmede iyi bir belirleyici olabilir. CHA2DS2VaSC skoru da HATCH skoruna benzer şekilde, KABC sonrası AF gelişimini öngörmede iyi bir belirleyici olabilir.

Abstract:
Atrial fibrillation (AF) is the most common arrhytmia, with an incidence of 25-40%, after coronary artery bypass grafting (CABG). Previous reports have suggested that AF is associated with an increased incidense of mortality, stroke, heart failure, renal insufficiency, prolonged hospitalization and increased social costs. 
CHA2DS2VaSC score is the current scoring system which was composed to predict the risk of thromboembolism in AF patients. According to this system, requirement of anticoagulant treatment is determined and individual points are formed as the presence of congestive heart failure (C), hypertension (H), advanced age (A), diabetes mellitus (D), female sex (S), stroke (S) and vascular disease (V). In literature, limited number of studies are exist which was related to assess the risk of developing AF after CABG and to predicting hospitalization requirement about CHA2DS2VaSC score. As a result of these studies, AF after CABG was more frequent in patients with higher CHA2DS2VaSC score and also CHA2DS2VaSC score could be a predictor of hospitalization which was originated from cardiovascular diseases.
HATCH scoring system was composed as calculating individual points based on the presence of hypertension (H), advanced age (A), transient ischemic attack or cerebrovascular event (T), chronic obstructive pulmonary disease (C) and congestive heart failure (H). In recent studies, higher HATCH score was found to be correlated with progression of AF. There have been no data in literature about HATCH score and prediction of AF after CABG. In this study, the situation of HATCH score to predicting AF after CABG and relationship with CHA2DS2VaSC score were investigated. 

Methods: In our study, patients who had CABG surgery as elective at the department of cardiovascular surgery in Adnan Menderes University Medical Faculty Hospital between 2011 and 2015 were researched retrospectively. 369 patients who had been providing inclusion criterias were admitted to the study. HATCH score and  CHA2DS2VaSC score of the patients who had enrolled the study were estimated and patients were divided into groups according to these scorings. Furthermore, details of baseline clinical characteristics, preoperative treatment, echocardiographic features, angiographic findings, intraoperative and postoperative findings were recorded.
Results: The incidence of AF was 28% (n=103, mean 2,6. days, mean 1,35 episodes, mean termination time 20,2 hours). The median age of patients with AF was significantly higher than the median age of sinus rhythm (SR) group (60,8 ± 10,0 years vs. 67,8± 9,5 years, p<0.001). In patients who developed postoperative AF, the median of HATCH score was detected as 1,5 (0-6); but in patients who maintained sinus rhythm at postoperative period, the median of HATCH score was detected as 1,2 (0-6). HATCH score was significantly higher in patients who developed postoperative AF than the sinus rhythm group  (P=0.017). In patients who developed postoperative AF, the median of CHA2DS2VaSC score significantly higher than the sinus rhythm group (3,19 (0-7) versus 2,64 (0-6), p<0,002). Although,  preoperative furosemide usage had been more frequent in the patients who developed AF after surgery than the SR group (6% versus 12%, P=0,047), these findings were not statistically significant in a multivariate analysis (p=0,252, p=0,370). Intensive care unit following time, total hospitalization time and complication rate were significantly higher in the AF group (Table 18).
Conclusion: HATCH score might be a good predictor about AF after CABG. CHA2DS2VaSC score might be a good predictor about AF after CABG similarly as HATCH score.