Siber mağduriyet yaşamış ergenlerin internet kullanım özelliklerinin ruhsal sorunlarının ve aile stillerinin incelenmesi
Investigation of internet usage characteristics mental problems and family styles of adolescent who have experienced cyber victimization
Yazar: NAZAN GÜNDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. SEVAY ALŞEN GÜNEY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Giriş ve Amaç: Gelişen teknoloji sonucu internet çocuk ve ergenlerin hayatında önemli bir yere sahiptir. İnternet ve teknolojik cihaz kullanımı; bilgiye ulaşma, sosyal iletişim, merak duygusunu giderme gibi imkanlar sağlasa da siber zorbalık ve siber mağduriyet dahil birtakım çevrim içi riskle ilişkilendirilmiştir. Siber mağduriyet son yıllarda önemi gittikçe artan güncel bir konudur. Bu çalışmada siber mağduriyet yaşamış ergenlerin internet kullanım özellikleri, ruhsal sorunları ve internet aile stillerinin incelenmesi ve bulguların klinik karşılaştırma grubu ile kıyaslanması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışma Dokuz Eylül Üniversitesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı polikliniğinde gerçekleştirilmiştir. Siber Mağduriyet Ölçeği'ne göre (12-17 yaş aralığında) siber mağduriyet yaşayan 42 ergen "siber mağdur" ve siber mağduriyet yaşamayan 42 ergen "kontrol" gruplarını oluşturmuştur. Psikiyatrik değerlendirme KSADS-PL (Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli) kullanılarak yapılmıştır. Ek olarak katılımcılara Sosyodemografik ve İnternet Kullanımı Veri Formu, İnternet Bağımlılığı Ölçeği (İBÖ), Çocuk ve Gençler İçin Davranış Değerlendirme Ölçeği (ÇDDÖ), Çocukluk Çağı Kaygı Tarama Ölçeği (ÇATÖ), Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği (ÇDÖ), İnternet Aile Stili Ölçeği uygulanmıştır.
Bulgular: Siber mağdur grupta ders başarısı (p=0.043) ve akran ilişkisi (p=0.006) daha kötü bulundu. Siber mağdur grupta okul devamsızlığı (p=0.002) ve disiplin cezası alma (p=0.01) daha fazlaydı. Siber mağdur grupta sigara kullanımı, psikotrop kullanımı, geçmişte intihar girişim sayısı anlamlı daha yüksek bulunmuştur. Ebeveyn birlikteliği kontrol grubunda daha yüksekti (p=0.004). Siber mağdur grupta Major Depresif Bozukluk tanısı daha fazladır (p=0.001). Siber mağdur grubun günlük internet (p<0.001) ve sosyal medya kullanım süresi (p=0.006) daha yüksek saptanmıştır. Teknolojik aletlere erişebilirlik açısından iki grup arasında anlamlı farklılıklar mevcuttur. Siber mağdur gruptaki ergenlerin internet kullanımına başlama yaşı daha küçüktür (p=0.006). Siber mağdur grupta kontrol grubuna göre İBÖ, ÇDÖ, ÇATÖ puanları anlamlı daha yüksek saptanmıştır. Ayrıca ÇDDÖ İçe Yönelim, Dışa Yönelim ve Toplam Sorun puanları da siber mağdur grupta anlamlı düzeyde daha yüksektir. İnternet Aile Stilleri açısından iki grup arasında anlamlı fark yoktur. SMÖ ve ÇATÖ Ayrılık Anksiyetesi Bozukluğu alt ölçek puanı; SMÖ ve ÇDDÖ Anksiyete/Depresyon, Kurallara Karşı Gelme, Saldırgan Davranışlar, Dikkat Sorunları alt ölçek puanları; SMÖ ve ÇDDÖ Dışa Yönelim, Toplam Sorun puanları arasında orta düzeyde anlamlı korelasyon bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmamızdaki siber mağduriyet yaşayan ergenlerin daha fazla ruhsal sorunlar yaşadıkları, riskli internet kullanım özelliklerine sahip oldukları, daha kötü okul başarısı ve akran ilişkilerine sahip oldukları düşünüldüğünde; bu bulgular siber mağduriyetin önlenmesinin ve siber zorbalıkla mücadelenin önemine vurgu yapmaktadır. Gençlerin, ailelerin, okul yönetimleri ve öğretmenlerin siber mağduriyet ile ilgili farkındalıklarının artırılması gerekmektedir.

Abstract:
Introduction and Aim: As a result of developing technology, the internet has an important place in the lives of children and adolescents. Although the use of the internet and technological devices provides opportunities such as accessing information, increasing social communication and eliminating curiosity, it has been associated with a number of risks, such as cyberbullying and cyber victimization. Cyber victimization is a current issue that has become increasingly important in recent years. This study examines the internet usage characteristics, mental health problems and internet family styles of adolescents who have experienced cyber victimization by comparing the findings of the test group with the findings from a clinical comparison group.
Method: The study was performed in the outpatient unit of the child and adolescent psychiatry department at Dokuz Eylul University Hospital. According to the Cyber Victimization Scale (CVS), 42 adolescents (aged between 12-17 years) who experienced cyber victimization formed the "cyber victim" and 42 adolescents who did not experience cyber victimization formed the "control" groups. Psychiatric assessment was performed using KSADS-PL (Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime Version). Sociodemographic and Internet use data form, Internet Addiction Scale (IAS), Child Behavior Checklist (CBCL), The Screen for Child Anxiety Related Emotional Disorders (SCARED) Scale, Child Depression Inventory (CDI) and Internet Parenting Style Scale were performed.
Results: Academic achievement (p=0.043) and peer relationship (p=0.006) were found to be lower in the cyber victim group. The cyber victim group had higher rates of school absenteeism (p=0.002) and disciplinary problems (p=0.01). Smoking, psychotropic use and suicide attempt history were found to be significantly higher in the cyber victim group. Family togetherness was higher in the control group (p=0.004). Major Depresif Disorder was found to be more common in the cyber victim group (p=0.001). The daily internet (p<0.001) and social media
xiv
usage time (p=0.006) of the cyber-victim group were found to be higher. There are significant differences between the two groups in terms of accessibility to technological devices. Adolescents in the cyber-victim group started using the internet at a younger age (p=0.006). It was found that the IAS, CDI, SCARED scores were significantly higher in the cyber victim group compared to the control group. In addition Internalizing, Externalizing and Total Problem scores of the CBCL are significantly higher in the cyber victim group. There is no significant difference between the two groups in terms of Internet Parenting Styles. A moderate significant correlation was found between the CVS and SCARED Separation Anxiety Disorder subscale score; CVS and CBCL Anxiety/Depression, Rule Breaking, Aggressive Behaviors, Attention Problems subscale scores; CVS and CBCL Externalizing, Total Problem scores.
Conclusion: The adolescents experiencing cyber victimization in our study experienced more mental health problems, more likely engaged in risky internet usage, and had fewer academic achievements and peer relationships; these findings emphasize the importance of preventing cyber victimization and combating cyberbullying. It is necessary to increase the awareness of youths, families, school administrations and teachers about cyber victimization.