Kültür ve ekonomi ilişkisi bağlamında fındık folkloru
Foklore of hazelnut in the context of the relationship between culture and economy
Yazar: GÜLŞEN DERELİOĞLU KAAN
Danışman: PROF. DR. NEBİ ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Ekonomi = Economy ; Fındık = Hazelnut ; Gelenekler = Traditions ; Halk bilimi = Folklore ; Kültür = Culture ; Kültürel ekonomi = Cultural economy

Özet:
Etkileşimler ürünü ve bütünü kültürün özünü oluşturan geleneksel bilgi belleği insanoğlunun birbirleriyle ve doğayla etkileşimleri sonucunda yaratılmış, aktarılmış ve devinimsel özelliği ile yaşatılmaya devam etmektedir. Bu etkileşim sürecinde genetik kaynaklar çevresinde oluşan geleneksel bilgi ve deneyim belleğine dayalı gelenek kültürünün kültürel ekonomik boyutları bulunmaktadır. Bu tezin temel amacı kültürel ekonomik boyutuylarıyla gelenek kültürünün esasını oluşturan geleneksel bilginin Türkiye ve üretim bölgeleri için ekonomik ve kültürel anlamda önemli bir genetik kaynak olan fındık ve folklorunun WIPO ve UNESCO yaklaşımlarını da kapsayan yaklaşımla çözümlenmesidir. Bu kapsamda çalışmada öncelikle kültür ekonomisi, geleneksel bilgi, genetik kaynaklar, fındık kavramları örnek çözümlemeler için ele alınmıştır. Araştırmanın ikinci bölümünde geleneksel bilgi ve deneyim belleği ile yaratılan folklor fındık örneği ile,  ilgili literatür tarama ve alan araştırmasında tespit edilen malzemeler ile değerlendirilmiştir. Geleneksel bilgi ve deneyim belleğine dayalı gelenek kültürü ve geleneksel kültürel ifadelerin genetik kaynak olarak fındık örneği ile kültürel ekonomik boyutunun belirginleştirilmesi ise çalışmanın üçüncü bölümünü oluşturmaktadır. Araştırmanın bu son bölümünde geleneksel bilgi kaynaklı folklorun fındık örneği ile kültürel ekonomik ve endüstriyel alanlardaki kullanımları ile işlevsel çözümlemeler bulunmaktadır. Böylelikle halkbilimi, dolayısıyla kültür bilimi araştırmalarında geleneksel bilgi ve dış dinamikleri de önemseyen disiplinler arası yaklaşımlar genetik kaynak örneği fındık ile açıklanmaktadır.

Abstract:
The product of interactions and the traditional knowledge memory, which constitutes the essence of the culture as a whole, is created, transmitted and continues to be kept alive by the interactions of human beings with each other and with nature. In this interaction process, there are cultural and economic dimensions of tradition culture based on the traditional memory of knowledge and experience formed around genetic resources. The main aim of the thesis is solved by cultural and economic traditional knowledge forms the basis of the tradition culture with economic and cultural sense, an important genetic resource that nuts and folklore for Turkey and the production of the proposal, including WIPO and UNESCO approaches. In this context, first of all, the concepts of cultural economy, traditional knowledge, genetic resources and hazelnuts are discussed for sample analysis. In the second part of the study, folklore hazelnut sample created with traditional knowledge and experience memory was evaluated with the materials determined in literature review and field research. The third part of the study is the clarification of the cultural economic dimension of traditional culture and traditional cultural expressions based on traditional memory of knowledge and experience with hazelnut sample as genetic source. In this last part of the research, traditional knowledge-based folklore, hazelnut and cultural economic and industrial uses and functional analyzes are presented. In this way, interdisciplinary approaches, which also take into consideration traditional knowledge and external dynamics in folklore, and therefore cultural studies, are explained with hazelnut as a genetic resource example.