Evsel nitelikli katı atıkların geri dönüşüm olasılıkları ve bertaraf yöntemlerinin araştırılması
Investigation for recycling possibility and disposal methods in household solid waste
Yazar: SEÇİL BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. FUAT BUDAK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Katı atıklar = Solid wastes ; Yaşam döngüsü = Life cycle

Özet:
Çalışmada, son yıllarda önemi hızla artan evsel katı atıkların yönetimi konusu incelenmiştir. Evsel atıkların yönetiminde ilk aşama, atığın türü, miktarı ve kompozisyonunun uluslararası kabul görmüş birtakım yöntemler kullanılarak belirlenmesidir. Bunları belirleyebilmek için, Seyhan-Çukurova ilçelerinde bir atık kompozisyon çalışması yürütülmüştür. Atık kompozisyon çalışması toplam 55 hane ile hafta içi-hafta sonu, yaz-kış dönemleri için yürütülmüştür. Çalışmasının sonuçları; organik atık (% 75,6), Kâğıt (% 7,7), Plastik (% 11,7), Metal(%2,9), Cam (%1,5) olarak bulunmuştur. Ortalama kişi başı atık miktarı ise 0,76 kg/kişi.gün olarak hesaplanmıştır. Kişi başı atık miktarının hangi sosyo-ekonomik özelliklerden etkilendiğinin belirlenmesi için istatistikî analizler yapılmıştır. Kişi başı atık üretim oranlarının sosyo-ekonomik faktörlerden etkilendiği dolayısıyla yönetim planlamalarında bu durumun göz önünde bulundurulması gerektiği sonucuna varılmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında, katı atık yönetimi ve geri dönüşüm çalışmalarına halkın katılımını ve bunu etkileyen faktörlerin tespiti için anket çalışması yapılmıştır. Toplam 502 haneye uygulanan ankette, geri dönüşüm uygulamalarına katılımı etkileyen faktörler değerlendirilmiştir. Geri dönüşüm davranış modeli lojistik regresyon kullanılarak hesaplanmıştır. Çalışmada değerlendirilen pek çok sosyo-ekonomik faktörün geri dönüşüm davranışlarının açıklanmasında yardımcı olabileceği sonucuna varılmıştır. Çalışmanın son aşamasında ise, bertaraf teknolojilerinin seçiminde kullanılan yeni bir araç olan Yaşam Döngüsü Analizi kullanılmıştır. Farklı bertaraf senaryolarının çevresel etki sınıflarına olan beşikten- mezara etkilerinin değerlendirilmesi için CML 2001 modeli kullanılmış ve en uygun bertaraf senaryosu seçilmiştir. Sonuç olarak en uygun bertaraf senaryosunun, kaynakta ayırma+merkezi ayırma+kompost tesisi (hepsi birlikte) olan senaryo olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, the rapidly increasing importance in recent years have investigated the topic of domestic solid waste management. The first stage of municipal waste management, waste type, quantity and composition using internationally accepted methods to determine the number. To determine them, a waste composition study was conducted on the Seyhan-Çukurova districts. Waste composition study with a total of 55 households during the week-weekend, summer and winter periods was carried out for. Study results, organic waste (75.6%), paper (7.7%), plastics (11.7%), metal (2.9%), Glass (1.5%), respectively. The average amount of waste per person is 0.76 kg / kişi.gün respectively. Socio-economic characteristics which are influenced by the amount of waste per capita was statistically evaluated to determine. Socio-economic factors may affect the per capita waste generation rates therefore concluded that the management plans should be considered in this situation. In the second phase, public participation in solid waste management and recycling efforts, and survey was conducted to determine the factors affecting it. Total 502 households, the survey evaluated the factors affecting participation in recycling applications. Recycling behavior was calculated using logistic regression model. Evaluated in the study of socio-economic factors, many concluded that recycling can help to explain the behavior. In the last step, a new tool used in the selection disposal technologies used in the life cycle analysis. Environmental impact of disposal of different classes of scenarios to evaluate the effects of the cradle-to-grave model of CML used in 2001 and was chosen the most appropriate disposal scenario. As a result, the most appropriate disposal scenario, the center of the source separation + separation + compost facility (together) were the scenario.