Adölesanlarda dismenore, bilinçli farkındalık ve öfke arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between dysmenorrhoea, mindfulness and anger in adolescents
Yazar: BURCU GÜLTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. KEVSER İLÇİOĞLU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ SUNA UYSAL YALÇIN
KOCAELİ SAĞLIK VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Dismenore = Dysmenorrhea

Özet:
Dismenore, üreme çağı döneminde kadınlarda görülen ağrılı menstruasyon olarak tanımlanmaktadır. Dismenore adölesanlarda sık görülen jinekolojik bir sorundur ve yaşam kalitesini düşürmektedir. Bu çalışma; adölesanlarda dismenore, bilinçli farkındalık ve öfke arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Çalışmanın evrenini Kocaeli ili Körfez ilçesinde bulunan Çamlıtepe Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde okuyan 247 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak; "Tanımlayıcı ve Menstrual Özelliklere Yönelik Soru Formu", "Fonksiyonel ve Emosyonel Dismenore Ölçeği" (FEDÖ), "Bilinçli Farkındalık Ölçeği" (BİFÖ) ve "Durumluk Öfke Ölçeği" kullanıldı. Araştırmada elde edilen veriler bilgisayar ortamında IBM SPSS Statistics for Windows, Version 22.0 (SPSS INC. Chicago, IL, USA) istatistik programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Frekans ve yüzde analizlerinden, ölçeğin incelenmesinde ortalama ve standart sapma istatistiklerinden faydalanılmıştır. Araştırma değişkenlerinin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek üzere Kurtosis (Basıklık) ve Skewness (Çarpıklık) değerleri incelenmiştir. Öğrencilerin tanımlayıcı özelliklerine göre ölçek düzeylerindeki farklılaşmaların incelenmesinde bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova) ve post hoc (Tukey, LSD) analizlerinden faydalanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre adölesanlarda dismenore prevalansı %89,5 olarak saptanmıştır. FEDÖ toplam puanı 42,939±12,200; BİFÖ toplam puanı 53,279±13,348 durumluk öfke puanı 23,417±7,719 olarak bulunmuştur. Bilinçli farkındalık toplam ile fonksiyonel ve emosyonel dismenore toplam arasında r=-0,53 negatif orta (p<0,05) düzeyde, durumluk öfke toplam ile fonksiyonel ve emosyonel dismenore toplam arasında r=0,536 pozitif orta (p<0,05), durumluk öfke toplam ile bilinçli farkındalık toplam arasında r=-0,552 negatif orta (p<0,05) düzeyde korelasyon bulunmuştur. Fonksiyonel ve emosyonel dismenore, bilinçli farkındalık ile durumluk öfke arasındaki neden sonuç ilişkisini belirlemek üzere yapılan regresyon analizi anlamlı bulunmuştur (p<0,05).
Dismenore günlük yaşamı fiziksel, sosyal, psikolojik olarak etkileyebilir. Buna bağlı olarak adölesanlarda okul devamsızlıkları artmaktadır. Adölesanlara dismenore ile başa çıkma yöntemleri hakkında eğitimler verilebilir. Bilinçli farkındalık eğitimleri okullarda verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Dysmenorrhoea is defined as painful menstruation seen in women during the reproductive age. Dysmenorrhoea is a common gynaecological problem in adolescents and decreases the quality of life. This study was conducted to determine the relationship between dysmenorrhoea, mindfulness and anger in adolescents.
The population of the study consisted of 247 students studying at Çamlıtepe Vocational and Technical Anatolian High School in Körfez district of Kocaeli province. Descriptive and menstrual characteristics questionnaire, Functional and Emotional Dysmenorrhoea Scale (FEDS), Mindfulness Awareness Scale (MBAS) and State Anger Scale were used as data collection tools. The data obtained in the study were evaluated by using IBM SPSS Statistics for Windows, Version 22.0 (SPSS INC. Chicago, IL, USA) statistical programme. Frequency and percentage analyses, mean and standard deviation statistics were used to examine the scale. Kurtosis and Skewness values were analysed to determine whether the research variables were normally distributed. Independent groups t-test, one-way analysis of variance (Anova) and post hoc (Tukey, LSD) analyses were used to examine the differences in scale levels according to the descriptive characteristics of the students.
According to the results obtained from the study, the prevalence of dysmenorrhoea in adolescents was found to be 89.5%. The total score of FEDÖ was 42.939±12.200; the total score of BIFÖ was 53.279±13.348 and the state anger score was 23.417±7.719. The correlation between mindfulness total and functional and emotional dysmenorrhoea total was found to be r=-0.53 negative moderate (p<0.05), between state anger total and functional and emotional dysmenorrhoea total r=0.536 positive moderate (p<0.05), between state anger total and mindfulness total r=-0.552 negative moderate (p<0.05). Regression analysis to determine the cause and effect relationship between functional and emotional dysmenorrhoea, mindfulness and state anger was found to be significant (p<0.05).
Dysmenorrhoea may affect daily life physically, socially and psychologically. Accordingly, school absenteeism increases in adolescents. Adolescents can be trained on methods of coping with dysmenorrhoea. Conscious awareness trainings can be given in schools.