Kapadokya bölgesi müzelerinde yer alan Osmanlı dönemi madeni mutfak eşyaları
Metallic kitchenware of the Ottoman period in the Cappadocia region museums
Yazar: SELİM ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. SAVAŞ MARAŞLI
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Geometrik motifler = Geometric motifs ; Osmanlı sanatı = Ottoman art

Özet:
Bu tez çalışmasında, "Kapadokya bölgesi müzelerinde yer alan Osmanlı dönemi madeni mutfak eşyaları" incelenmektedir. "Mutfak" kavramı, yiyecek ve içeceklerin hazırlanma, pişirme, tüketim, saklama, servis gibi unsurlarını içeren ve kültürel bir yapıyı içermektedir. Bu kavram, aynı zamanda toplu yemek törenleri ve bu törenlerle ilişkili inanç ve uygulamaları da anlatır. Osmanlı yemek kültürü, Türk mutfağının temelini oluşturan ve sofra düzeninde önemli bir yer tutan bir yapıdır. Bu dönemde kullanılan araç ve gereçlerin çeşitliliği ve estetik zenginliği dikkat çekicidir. Osmanlı mutfağına özgü eşyalar genellikle el işçiliği ile yapılmış ve sanat eseri niteliği taşımaktadır. Bu özel parçalar, yemeklerin hazırlanması, sunumu ve servisi için kullanılmıştır. Mutfak eşyaları genellikle madeni malzemeden yapılmış ve çeşitli bezemelerle zenginleştirilmiştir. Bu bezemeler, farklı teknik ve motiflerle yapılmış, üretildiği dönem ve yerin özelliklerini yansıtmaktadır. El sanatı eserlerinde bezemeler, estetik bir değer kazandırmış ve farklı tekniklerle, motif ve kompozisyonlarla zenginleştirilerek güzel bir görünüm sağlamıştır. El işçiliğiyle yapılan bezemeler, işlevsel bir araçtan sanatsal bir esere dönüşmektedir. Bitkisel ve geometrik bezemeler, hayvan ve insan figürleri gibi çeşitli motifler kullanılmış ve Osmanlı sanatının özelliklerini yansıtmıştır. Sosyal statü ve zenginlik göstergesi olarak saray ve zengin ailelerin mutfak eşyalarında da kullanılmıştır.

Abstract:
In this thesis, "Ottoman period metal kitchen utensils in the museums of the Cappadocia region" is analyzed. The concept of "kitchen" includes a cultural structure that includes elements such as preparation, cooking, consumption, storage and service of food and beverages. This concept also refers to collective meal ceremonies and the beliefs and practices associated with these ceremonies. Ottoman food culture is a structure that forms the basis of Turkish cuisine and occupies an important place in table organization. The diversity and aesthetic richness of the tools and utensils used in this period is remarkable. Items specific to Ottoman cuisine are usually handcrafted and are works of art. These special pieces were used for the preparation, presentation and service of meals. Kitchen utensils were usually made of metal and enriched with various decorations. These decorations were made with different techniques and motifs, reflecting the characteristics of the period and place of production. Decorations in handicraft works have added an aesthetic value and provided a beautiful appearance by enriching them with different techniques, motifs and compositions. Handcrafted ornaments transform from a functional tool into an artistic work. Various motifs such as floral and geometric decorations, animal and human figures were used and reflected the characteristics of Ottoman art. They were also used in the kitchen utensils of palaces and rich families as an indicator of social status and wealth.