İlkokul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışları ile etkili okul arasındaki ilişki
The relationship between instructional leadership behaviors of primary school principals and effective school
Yazar: AYŞE EREN
Danışman: PROF. DR. MEHMET KORKMAZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim liderliği = Education leadership ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Öğretimsel liderlik = Instructional leadership ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu çalışmanın amacı devlet ilkokullarında görev yapan öğretmen görüşlerine göre okul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışları ile etkili okul arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu amaçla öncelikli olarak etkililik, etkili okul, liderlik, yönetim, öğretimsel liderlik ve bunlar arasındaki ilişkiyi içeren bir kavramsal çerçeveye yer verilmiştir. İstanbul ilinin Sultanbeyli ilçesinde yer alan tüm ilkokullarda, her ikisi de Prof. Dr. Mehmet Şişman tarafından geliştirilen, araştırmacı tarafından geçerlilik, güvenirlilik çalışmaları yapılan "Etkili Okul Ölçeği" ve "Öğretim Liderliği Ölçeği" aracılığı ile öğretmen görüşleri toplanmıştır. 21 devlet ilkokulunda çalışan 442 öğretmen görüş bildirmiştir. Veriler SPSS programına yüklenmiş ve bu program aracılığı ile analizler yapılmıştır. Elde edilen veriler aracılığı ile araştırma sorularına çeşitli değişkenler açısından cevaplar aranmıştır. Veri analizinde, sırasıyla betimsel istatistiksel ölçüleri (frekans ve yüzdeleri), doğrulayıcı faktör analizi (DFA), bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon analizi ile basit ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, öğretmen görüşlerine göre, okul müdürlerinin öğretim liderliği davranışları ile etkili okul düzeyleri arasında aynı yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin görüşleri demografik değişkenlere göre öğretim liderliği ve etkili okul düzeyleri farklılık göstermemiştir. Ayrıca öğretimsel liderlik davranışları öğretmenlerin etkili okul algılarının yüksek düzeyde yordayıcısıdır. Öğretim liderliği davranışları okulun etkililiğindeki değişimin %58'sini açıklamaktadır. Bu bağlamda müdürlerin öğretim liderliği davranışlarının artırılması ve incelenmesi konusunda bazı önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between instructional leadership behaviors of school principals and effective schools according to the views of primary school teachers working in that schools. For this purpose, primarily a conceptual framework cosisting of effectiveness, effective school, leadership, management, instructional leadership and the relationship between them is included.  In all primary schools located in Sultanbeyli district of İstanbul province, teachers' views were collected through "Effective School Scale" and "Instructional Leadership Scale", both of them developed by Prof. Dr. Mehmet Şişman and their validity end reliability studies were carried out by the researcher. In the research, teachers working in 21 primary schools in Sultanbeyli were reached. 442 teachers gave their opinions.  The data were uploaded to the SPSS program and analyzes were made through this program. Through the obtained data, answers to the research questions in terms of various variables were sought. Descriptive statistical measures (frequency and percentages), confirmatory factor analysis (DFA), independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), correlation analysis, and simple and multiple linear regression analysis were used in the data analysis. At the end of the research, according to the views of the teachers, a significant correlation was found between the instructional leadership behaviors of school principals and effective school levels. Moreover, based on demographic variables teachers' views did not differ regarding  teaching leadership and effective school levels. In addition, instructional leadership behaviors are a high predictor of effective school perceptions of teachers. Instructional leadership behaviors explain 58% of the change in school effectiveness. In this context, some suggestions are made on increasing and analyzing instructional leadership behaviors of principals.