Glukagon benzeri peptid-1 analoğu Liraglutid'in civciv embriyo modelinde nöral tüp gelişimi üzerine etkisi
Effect of glukagon-like peptide-1 analog Liraglutidee on neural tube development in chick embryo model
Yazar: HAVA AÇAR KAYA
Danışman: PROF. DR. İSMAİL TÜRKMENOĞLU
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Anatomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Civcivler = Chicks ; Embriyo = Embryo ; Glukagon benzeri peptid-1 = Glucagon-like peptide-1 ; Liraglutide = Liraglutide ; Liraglutide = Liraglutide ; Nöral tüp defektleri = Neural tube defects ; Obezite = Obesity ; Tavuklar = Chickens ; Tavukçuluk = Chicken farming ; İnkretin = Incretin

Özet:
İnkretin bazlı glukagon benzeri peptid-1 (GLP-1) reseptör agonistleri tip 2 diyabet ve obezite tedavisinde kullanılır. Pankreasın beta hücrelerinden insülinin salgılanmasını kan şekerine bağımlı bir mekanizma ile arttırır, glukagon sekresyonunu inhibe eder, beta hücresini apoptozisten korur. Gıda alımını ve iştahı azaltırken gastrik boşalmayı geciktirir, kilo verdirir ve sinir sistemi üzerinde koruyucu etki oluşturur. Tez çalışmamızın amacı memelilerde ilk ay gelişimine benzerlikgösteren civciv embriyo modelinde farklı Liraglutid dozlarının nöral tüpe etkilerini araştırmaktır.
İzmir Bornova Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü'nden temin edilen 100 adet 61 ± 5 gr ağırlıkta, spesifik patojen içermeyen 0. gün beyaz, döllenmiş tavuk yumurtaları kullanıldı. Sunulan tez çalışmamız bölümümüz ile Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi kürsüsü ile ortak yapıldı.28 saatlik inkübasyon sabit bir sıcaklık 37.5 ± 0.5°C, nem oranı % 60 - 68 aralığında tutulması ve her 2 saatte bir 45° açıyla otomatik olarak döndürülmesi sağlandı. Her biri 25 yumurtadan oluşan 4 gruba ayrıldı. Liraglutid subblastodermik olarak Hamilton mikro enjektörü ile 3 farklı dozda uygulandı. 48. saatin sonunda tüm yumurtalar açılıp embriyolar çıkarılarak makroskobik, mikroskobik ve histopatolojik olarak değerlendirildi. Çalışmada düşük doz 1.5 µg, orta doz 7.5 µg, yüksek doz 15 µg liraglutid yumurta başı kullanıldı. Kontrol grubu ise sham olarak çalışıldı. Hematoksilen-Eosin ve May-Grünland Giemsa solüsyonu ile boyama yapıldı.
1. grupta 30 µg/kg/1.5 µg/yumurta başı Liraglutid enjeksiyonu sonrası 20 embriyoda nöral tüpün kapalı olduğu (%80), 1 embriyoda nöral tüpün açık olduğu (%4), 1 embriyoda gelişim geriliği olduğu (%4), 1 embriyoda diskin oluşmadığı (%4) ve 2 embriyoda ise açma hatası oluştuğu (%8) baş-kıç ölçümü 660.37 ± 20.98 µm, somit sayısı 15.95 ± 1.43, Hamburger Hamilton skalasına göre 11-12 evre aralığında olduğu,
2. grupta 150 µg/kg/7.5 µg/yumurta başı Liraglutid enjeksiyonu sonrası 19 embriyoda nöral tüpün kapalı olduğu (%76), 3 embriyoda nöral tüpün açık olduğu (%12), 1 embriyoda gelişim geriliği olduğu (%4), 1 embriyoda diskin oluşmadığı (%4) ve 1 embriyoda ise açma hatası oluştuğu (%4) baş-kıç ölçümü 660.20 ± 30.39 µm, somit sayısı 15.45 ± 1.37, Hamburger Hamilton skalasınag öre 11-12 evre aralığında olduğu,
3. grupta 300 µg/kg/15 µg/yumurta başı Liraglutid enjeksiyonu sonrası 19 embriyoda nöral tüpün kapalı olduğu (%76), 3 embriyoda nöral tüpün açık olduğu (%12), 1 embriyoda gelişim geriliği olduğu (%4), 1 embriyoda diskin oluşmadığı (%4) ve 1 embriyoda ise açma hatası oluştuğu (%4) baş-kıç ölçümü 631.62 ± 31.05 µm, somit sayısı 15.50 ± 1.43 Hamburger Hamilton skalasına göre 11-12 evre aralığında olduğu,
4. grup olan sham ise hiçbir işlem yapılmamış olup 21 embriyoda nöral tüpün kapalı olduğu (%84), 1 embriyoda nöral tüpün açık olduğu (%4), 1 embriyoda gelişim geriliği olduğu (%4), 2 embriyoda diskin oluşmadığı (%8) baş-kıç ölçümü 670.50 ± 30.14 µm, somit sayısı 16.27 ± 1.24, Hamburger Hamilton skalasına göre 11-12 evre aralığında olduğu saptandı. 
Nöral tüp açıklığı, somit sayıları, Hamburger Hamilton evreleri incelenmesinde kontrol grubu ile deney grupları arasındaki doza bağlı farkın istatistiksel olarak anlamlıolmadığı tespit edildi (p>0.05). Baş-kıç uzunlukları ortalaması kontrol grubu (670.50 µm) ile düşük doz (660.37 µm) ve orta doz (660.20 µm) gruplarında benzer iken yüksek doz grubunda 631.62 µm'ye düştüğü ve yüksek doz grubu ile diğer gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi (P<0.05).
Sonuç olarak,Liraglutid'in dozları ile nöral tüp açıklığı ve somit sayıları arasında anlamlı bir ilişki saptanmazken baş-kıç ölçümleri arasında farklılıklar saptandı.Liraglutidteratojenik mekanizması net değildir; bu nedenle, daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.

Abstract:
Incretin-based glucagon-like peptide-1 (GLP-1) receptor agonists are used in the treatment of type 2 diabetes and obesity. From the presence of beta in the pancreas, a blood-dependent mechanism for the purpose of insulin develops, inhibits glucagon secretion, and protects the beta cellfrom apoptosis. While reducing food intake, it delays gastric reduction, causes weight loss and provides protection on the nervous system. The aim of the thesis study is to scan different doses of Liraglutid on the neural tube in a chick embryo model, which is similar to first month development in mammals.
100 eggs of 61 ± 5 gr, specific pathogen-free 0 day white fertilized chicken eggs obtained from İzmir Bornova Veterinary Control and Research Institute were used. Our thesis study presented was done jointly with our department and Afyonkarahisar Health Sciences University, Faculty of Medicine, Department of Anatomy. Incubation of 28 hours was maintained at a constant temperature of 37.5 ± 0.5°C, humidity in the range of 60 – 68% and automatically rotated at an angle of 45° every 2 hours. They were divided into 4 groups of 25 eggs each. Liraglutid was administered subblastodermically with a Hamilton micro-injector in 3 different doses. At the end of the 48th hour, all eggs were opened and embryos were removed and evaluated macroscopically, microscopically and histopathologically. In the study, 1.5 micrograms for low doses, 7.5 micrograms for medium doses, and 15 micrograms for high doses of Liraglutid injected eggs were used. The control group was studied as sham. Staining was done with Hematoxylin-Eosin and May-Grünland-Giemsa solution.
In group 1, after the injection of Liraglutid 30 microgram/kg/1.5 microgram/per egg, the neural tube was closed in 20 embryos (80%), the neural tube was open in 1 embryo (4%), 1 embryo had developmental delay (4%), 1 no disc was formed in the embryo (4%) and there was an opening error in 2 embryos (8%), the fore-aft measurement was 660.37 ± 20.98 µm, the somite number was between 11 - 12 stages according to the Hamburger Hamilton scale,
In group 2, after the injection of Liraglutid 150 micrograms/kg/7.5 micrograms/per egg, the neural tube was closed in 19 embryos (76%), the neural tube was open in 3 embryos (12%), there was a developmental delay in 1 embryo (4%), 1 no disc was formed in the embryo (4%) and there was an opening error in one embryo (4%), the fore-aft measurement was 660.20 ± 30.39 µm, the number of somites was between 11 - 12 stages according to the Hamburger Hamilton scale,
In group 3, after the injection of 300 microgram/kg/15 microgram/ peregg Liraglutid, the neural tube was closed in 19 embryos (76%), the neural tube was open in 3 embryos (12%), there was developmental delay in 1 embryo (4%), and the disc in 1 embryo. (4%) and one embryo had a defect in opening (4%). The fore-aft measurement was 631.62 ± 31.05 µm, the number of somites was between 11 - 12 stages according to the Hamburger-Hamilton scale,
In group 4, sham, no procedure was performed and the neural tube was closed in 21 embryos (84%), the neural tube was open in 1 embryo (4%), there was developmental delay in 1 embryo (4%), and in 2 embryos no disc was formed (8%) fore-aft measurement was 670.50 ± 30.14 µm, somite number was 16.27 ± 1.24, according to Hamburger-Hamilton scale, in the 11-12 stage range.
In the examination of neural tube patency, somite counts, and Hamburger-Hamilton stages, it was determined that the dose-related difference between the control and experimental groups was not statistically significant (p>0.05). While the mean fore-and-aft lengths were similar in the control group (670.50 µm) and low dose (660.37 µm) and medium dose (660.20 µm) groups, it decreased to 631.62 µm in the high dose group and in the high dose group and other groups. The difference between the two was found to be statistically significant (P<0.05).
As a result, there was no significant relationship between the doses of Liraglutid and neural tube patency and somite counts, but differences were found between fore-aft measurements. The Liraglutid teratogenic mechanism is not clear; therefore, more research needs to be done.