Fibromiyalji sendromlu hastalarda servikal propriyosepsiyon ve denge arasındaki ilişki
Relationship between cervical proprioception and balance in patients with fibromyalgia syndrome
Yazar: BURHAN GÜÇMEN
Danışman: DOÇ. DR. BURHAN FATİH KOÇYİĞİT
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Denge = Equilibrium ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Postural denge = Postural balance ; Propriyosepsiyon = Proprioception

Özet:
Amaç: Fibromiyalji sendromu (FMS) osteoartritten sonra en yaygın görülen
ikinci romatizmal bozukluktur. Fibromiyalji (FM); kronik ağrı, yorgunluk ve
fonksiyonel semptomlarla karakterize kompleks bir klinik sendromdur. FMS yaygın
vücut ağrısı ve yorgunlukla seyreden kronik bir sendrom olduğu için hastaların fiziksel
uygunluk, propriyosepsiyon ve denge parametreleri genellikle etkilenmektedir.
Çalışmamızda öncelikle FMS'li hastalar ve sağlıklı kontroller arasında servikal
propriyosepsiyonun, statik ve dinamik denge parametrelerinin karşılaştırılması
amaçlanmıştır. İkincil olarak FMS hastalarında FM şiddetinin; ağrı ve yorgunluk
düzeylerinin servikal propriyosepsiyon ve denge parametreleri üzerindeki etkisinin
değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Son olarak, servikal propriyosepsiyon ve denge
parametreleri arasındaki potansiyel ilişkinin saptanması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya KSÜ Tıp Fakültesi Hastanesi Fiziksel Tıp ve
Rehabilitasyon polikliniğine başvuran 18-45 yaş arası FMS tanısı bulunan 96 kadın
hasta ve 96 sağlıklı kadın gönüllüden oluşan kontrol grubu dahil edildi. FMS tanısı
2010 Amerikan Romatoloji Koleji (ACR) tanı kriterleri kullanılarak konuldu. Her iki
grupta yer alan kadınların yaş, boy, kilo, beden kitle indeksi, dominant üst ekstremite,
eğitim durumu, medeni durum, mesleki durum, gelir düzeyi, egzersiz durumu, alkol
kullanımı, sigara kullanımı ve ek olarak hasta grubun semptom süresine ait bilgileri
sorgulandı ve kaydedildi. Çalışmadaki tüm katılımcılar 2010 ACR tanı kriterlerine
göre değerlendirildi. 2010 ACR kriterlerine göre tanı kriterlerini karşılayan kadınlar
hasta grubunu oluşturdu. Her iki grubun visuel analog skala (VAS) skoru, yorgunluk
şiddet ölçeği (YŞÖ) skoru, servikal eklem pozisyon hata testi (CJPET) global hata
açısı, beş defa oturup kalkma test süresi, zamanlı kalk ve yürü test süresi ve tek ayak
üstünde durma test süresi kaydedildi. İlaveten FMS hastalarının yaygın ağrı indeksi,
vi
semptom şiddet skalası ve fibromiyalji etki anketi (FEA) skoru kaydedildi. Her iki
grupta propriyosepsiyon ve denge parametreleri incelendi.
Bulgular: İki grup arasında demografik özellikler, dominant ekstremite, sigara
ve alkol kullanımı, ve egzersiz durumu açısından istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu
(p>0.05). YŞÖ ve VAS skorları incelendiğinde FMS grubunda, kontrol grubuna göre
anlamlı derecede yüksek skorlar saptandı (p<0.001). Servikal propiyosepsiyonu
gösteren CJPET sapma dereceleri karşılaştırıldığında FMS grubunda, kontrol grubuna
göre anlamlı derecede yüksek sapma dereceleri saptandı (p<0.001). Dinamik dengeyi
değerlendirmek için kullandığımız beş otur-kalk testi ve zamanlı kalk yürü testi
karşılaştırıldığında FMS grubunda, kontrol grubuna göre anlamlı derecede uzamış test
süreleri saptandı (p<0.001). Statik dengeyi değerlendirmek için kullandığımız tek ayak
üstünde durma testinde ise FMS grubunda, kontrol grubuna göre anlamlı derecede
daha kısa ayakta durma süresi saptandı (p<0.001). CJPET ortalama sapma derecesi ile
hastalık aktivitesi (r=0.734, p<0.001), yorgunluk şiddet ölçeği (r=0.587, p<0.001), beş
otur-kalk test süresi (r=0.741, p<0.001), ve zamanlı kalk ve yürü test süresi (r=0.585,
p<0.001) arasında yüksek pozitif korelasyonlar saptandı.
Sonuç: Çalışmamızda bulduğumuz sonuçlar FMS hastalarının daha fazla
yorgunluk yaşadığını, servikal propiyosepsiyon ve statik- dinamik dengelerinin
belirgin olarak olumsuz etkilendiğini ortaya koymaktadır. FMS hastaları FEA
skorlarına göre değerlendirildiğinde ise yüksek hastalık aktivitesine sahip hastalarda
tüm bu parametrelerin daha fazla etkilendiği görülmektedir. İncelenen tüm
korelasyonlar, servikal propiyosepsiyonun genel vücut propiyospesiyonunun bir
göstergesi olarak hem statik hem de dinamik denge bozukluğu ile ilişkili olduğunu
göstermektedir. Sonuç olarak çalışmamızda FMS grubunda sağlıklı kontrollere göre,
şiddetli FMS'de ise hafif FMS'ye göre propiyosepsiyon ve statik - dinamik dengenin
daha olumsuz etkilendiği gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Fibromiyalji sendromu, propriyosepsiyon, statik denge, dinamik
denge.

Abstract:
Introduction: Fibromyalgia syndrome (FMS) is the second most common
rheumatic disorder after osteoarthritis. Fibromyalgia (FM); It is a complex clinical
syndrome characterized by chronic pain, fatigue and functional symptoms. Since FMS
is a chronic syndrome with diffuse body pain and fatigue, the physical fitness,
proprioception and balance parameters of the patients are generally affected. In our
study, it was aimed to compare the static and dynamic balance parameters of cervical
proprioception between patients with FMS and healthy controls. Secondarily, FM
severity in FMS patients; We aimed to evaluate the effect of pain and fatigue levels on
cervical proprioception and balance parameters. Finally, it was aimed to determine the
potential relationship between cervical proprioception and balance parameters.
Material and methods: A control group consisting of 96 female patients aged
18-45 with FMS diagnosis and 96 healthy female volunteers who applied to the
Physical Medicine and Rehabilitation outpatient clinic of KSU Medical Faculty
Hospital were included in the study. The diagnosis of FMS was made using the 2010
American College of Rheumatology (ACR) diagnostic criteria. The age, height,
weight, body mass index, dominant upper extremity, educational status, marital status,
occupational status, income level, exercise status, alcohol use, smoking, and
additionally the patient group's information regarding the duration of symptoms were
questioned and saved. All participants in the study were evaluated according to the
2010 ACR diagnostic criteria. Women who met the diagnostic criteria according to the
2010 ACR criteria constituted the patient group. Both groups' visuel analog scale
(VAS) score, fatigue severity scale (LAS) score, cervical joint position error test
(CJPET) global error angle, five-time sit-up test time, timed get up and go test time
viii
and stand on one leg test time was recorded. In addition, diffuse pain index, symptom
severity scale and fibromyalgia impact questionnaire (FIQ) score of FMS patients were
recorded. Proprioception and balance parameters were examined in both groups.
Results: There was no statistically significant difference between the two
groups in terms of demographic characteristics, dominant extremity, smoking and
alcohol use, and exercise status (p> 0.05). When the LAS and VAS scores were
examined, significantly higher scores were found in the FMS group compared to the
control group (p <0.001). When CJPET deviation degrees indicating cervical
proprioception were compared, significantly higher deviation degrees were found in
the FMS group compared to the control group (p <0.001). When the five sit-to-stand
tests and timed up and go tests that we used to evaluate dynamic balance were
compared, test durations were found significantly longer in the FMS group compared
to the control group (p <0.001). In the one-leg stand test we used to evaluate the static
balance, a significantly shorter standing time was found in the FMS group compared to
the control group (p <0.001). CJPET mean deviation and disease activity (r = 0.734, p
<0.001), fatigue severity scale (r = 0.587, p <0.001), five sit-to-stand test times (r =
0.741, p <0.001), and timed get up and High positive correlations were found between
the walking test duration (r = 0.585, p <0.001).
Conclusion: The results we found in our study reveal that FMS patients
experience more fatigue, and their cervical proprioception and static-dynamic balances
are significantly negatively affected. When FMS patients are evaluated according to
their FIQ scores, it is seen that all these parameters are affected more in patients with
high disease activity. All the correlations investigated show that cervical
proprioception is associated with both static and dynamic imbalance as an indicator of
general body propiosection. As a result, in our study, it was shown that proprioception
and static-dynamic balance were affected more negatively in the FMS group compared
to healthy controls, and in severe FMS compared to mild FMS.
Key words: Fibromyalgia syndrome, proprioception, static balance, dynamic balance.