Amaçlar, idealler, güvenilir süreçler (AIR) modelinin iklim değişikliği bağlamında fizik öğretmeni adaylarının epistemik bilişlerine etkisinin incelenmesi
Examination of effect of air model implementation inthe context of climate change on physics pre service teachers epistemic cognition
Yazar: DÜRRÜŞEHVAR SELİN GÜLERYÜZ
Danışman: PROF. DR. FERAL OGAN BEKİROĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
İklim değişikliği, dünya genelinde karşı karşıya olduğumuz en büyük çevresel ve toplumsal tehditlerden biridir. Bu fenomen, sadece iklim bilimini değil, aynı zamanda sosyal, ekonomik ve politik boyutları içeren çok karmaşık bir konsepttir. İklim değişikliği, sadece bir bilgi meselesi değil, aynı zamanda epistemik bilişleri ve değerleri de içeren bir kriz olarak ele alındığında, eğitim bu büyük zorluğu ele almak için anahtar bir rol oynamaktadır. Öğretmenler, bu büyük sorunun anlaşılması, ele alınması ve gelecek nesillere aktarılmasında kilit bir rol oynamaktadır. Bu nedenle, öğretmen eğitimi programlarının iklim değişikliği eğitimini ele alacak şekilde tasarlanması kritik bir öneme sahiptir. Ancak, mevcut literatür incelendiğinde, öğretmen eğitimi çalışmalarının iklim değişikliği eğitimi konusunda oldukça sınırlı olduğu görülmektedir.
Bu araştırmanın amacı, Amaçlar, İdealler, Güvenilir Süreçler (AIR) modeline dayalı bir müdahalenin ardından öğretmen adaylarının epistemik performanslarının beş boyutunda (bilişsel katılım, uyarlanma, düzenleme, önem verme ve başkalarıyla birlikte katılım) nasıl geliştiğini araştırmaktır. Ayrıca, AIR modelinin teşvik ettiği argümantasyonun, AIR modelinin idealler ve güvenilir süreçler bileşenlerini içeren kanıt kavramı çerçevesi ile öğretilmesinin öğretmen adaylarının kendi argümanlarını oluşturma ve değerlendirmelerini nasıl etkilediği incelenmiştir.
Veri kaynakları olarak öğretmen adaylarıyla yapılan görüşmeler ve onların yazdıkları yansıtıcı günlükler kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, öğretmen adaylarının epistemik bilişlerinin gelişimine yönelik müdahalenin etkili olduğunu ve AIR modeli temelli öğrenme sürecinin öğretmen adaylarının iklim değişikliği konusundaki farkındalıklarını ve argümantasyon yeteneklerini olumlu yönde etkilediğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: epistemik biliş, AIR epistemik biliş modeli, sosyobilimsel sorunlar, iklim değişikliği eğitimi, argümantasyon, fizik eğitimi

Abstract:
Climate change is one of the greatest environmental and societal threats we face globally. This phenomenon encompasses not only climate science but also complex social, economic, and political dimensions. When considered as a crisis involving epistemic cognitions and values, education plays a key role in addressing this significant challenge. Teachers are crucial in understanding, addressing, and conveying this major issue to future generations. Therefore, it is critical to design teacher education programs to address climate change education. However, current literature shows that studies on teacher education concerning climate change education are quite limited.
The aim of this research is to investigate how an intervention based on the Aims, Ideals, Reliable Processes (AIR) model affects the epistemic performance of prospective teachers across five dimensions (cognitive engagement, adaptation, regulation, importance, and collaboration). Additionally, the study examines how teaching argumentation, encouraged by the AIR model and incorporating the evidence framework, affects prospective teachers' ability to construct and evaluate their own arguments.
Data sources included interviews with prospective teachers and their reflective journals. The research results demonstrate that the intervention effectively enhanced the epistemic cognition of prospective teachers and that the AIR model-based learning process positively impacted their awareness of climate change and argumentation skills.
Keywords: epistemic cognition, AIR epistemic cognition model, socio-scientific issues, climate change education, argumentation, physics education