Ortaokul öğretmenlerinde nonsteroid antiinflamatuvar ilaç kullanım profili ve bunu etkileyen değişkenlerin belirlenmesi
Nonsteroid anti-inflammatory drug use profile in secondary school teachers and identification of related variables
Yazar: HANİFE KARAHANÇER SÖYLEMEZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA MÜMTAZ MAZICIOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar (NSAİİ) analjezik antipiretik antiinflamatuvar özellikleri başta olmak üzere çok çeşitli kullanım alanı olan dünyada en çok kullanılan ilaç sınıfıdır. Yetkin olmayan kişilerin tavsiyesiyle, hastaların birbirlerine önerisiyle kullanılması, reçetesiz olarak da satılıyor olması yaşamı tehdit eden yan etkilere sahip olan bu ilaçların akılcı kullanımını daha da önemli hale getirmektedir. Öğrencilere örnek olması ve gelecek nesillere etkisi sebebiyle öğretmenlerde NSAİİ kullanma sıklığı, çeşitliliği, bu kullanıma yol açabilecek bağımsız değişkenlerin tespit edilebilmesi amacıyla bu çalışma planlanmıştır.

Gereç ve yöntem: Çalışmamızda ortaokul öğretmenlerinin akılcı ilaç kullanıp kullanmamaları, NSAİİ kullanma durumlarına göre sosyodemografik özellikleri, mesleki özellikleri, NSAİİ kullanım tarzları ve kullanım gerekçeleri gibi bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Anket formuna araştırmacının hazırladığı sorular dışında Akılcı İlaç Kullanım Ölçeği, Akılcı İlaç Kullanım Farkındalık Ölçeği, Birinci Basamakta Fiziksel Aktivite Ölçeği dahil edilmiştir.

Bulgular: Araştırmada NSAİİ kullanım sıklığı benzer çalışmalara göre yüksek bulundu (%33,2). Kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre daha fazla NSAİİ'ları kullandıkları görüldü. Tüm öğretmenlerde de en sık kullanım sebebi baş ağrısı ve en çok tercih edilen NSAİİ türü deksketoprofen olarak bulundu. Evli olanların, 30 yaş ve üzeri olanların, aylık geliri asgari ücretten fazla olanların, 10 yıldan kıdemli olanların, özel okullar dışı okullarda öğretmenlik yapanların daha akılcı ilaç kullandığı görüldü.
Sonuç: Öğretmenlerde NSAİİ kullanımını çok yüksek bulduk. Aile hekimleri listelerindeki öğretmenlerle görüşmeleri sırasında onları bu ilaçların kullanımıyla ilgili bilgilendirebilir. Öğretmenlerde özellikle de kıdemli öğretmenlerde akılcı ilaç kullanım bilgisini yüksek bulduk. Genç yaştaki kıdemli olmayan öğretmenlere onlara uygun platformlarda kıdemli öğretmenlerin de desteğiyle NSAİİ kullanımının sınırlandırılmasına yönelik çalışmalar düzenlenebilir.

Anahtar Kelimeler: Akılcı ilaç kullanımı, analjezik, nonsteroid antiinflamatuvar ilaç, öğretmen,

Abstract:
Objective: NSAIDs are the most widely used drug class in the world with a wide variety of uses, primarily known for their analgesic antipyretic anti-inflammatory properties. The rational use of these drugs, which have life-threatening side effects, becomes even more critical since they can used with the advice of unqualified individuals, with the advice of patients to each other, and they can be sold without a prescription. This study was planned in order to determine the frequency and variety of NSAID use among teachers, as well as the independent variables that may lead to this use, due to these teachers' critical role as an example for students and their effect on future generations. 

Materials and Methods: In our study, the relationships among independent variables such as secondary school teachers' rational use of drugs, sociodemographic characteristics according to their NSAID use, professional attributes, NSAID use patterns and reasons for use were evaluated.  Rational Drug Use Scale, Rational Drug Use Awareness Scale, Physical Activity Scale in Primary Care were included in the questionnaire form, in addition to the questions prepared by the researcher.

Findings: The study revealed a higher frequency of NSAID usage among teachers (%33,2) compared to similar studies. It was observed that female teachers used NSAIDs more than male teachers. Headache was the most common reason for usage among all teachers, and dexketoprofen was the most preferred type of NSAID.  It was also observed that those who are married, those who are 30 years old and over, those with a monthly income of more than the minimum wage, those who are more than 10 years old, and those who teach in schools other than private schools, exhibited more rational drug use.

Conclusion: We found very high use of NSAIDs by teachers. Family physicians can inform the teachers on their patient lists about the use of these drugs during their consultations. We also observed a high level of knowledge regarding rational drug use, particularly among experienced teachers. Studies can be carried out to limit the less experienced young teachers' use of NSAIDs with the support of senior teachers on suitable platforms.

Keywords: Rational drug use, analgesic, nonsteroidal anti-inflammatory drug, teacher