Gebelikte vücut ağırlığı artışı ile hemoglobin düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between body weight increase and hemoglobin level during pregnancy
Yazar: SADIK PORTAKAL
Danışman: PROF. DR. ALİ ÖZDEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Hemoglobinler = Hemoglobins ; Kilo alma = Weight gain ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı; gebelik sürecinde trimesterlerde vücut ağırlıklarında meydana gelen değişimlerin yine trimesterlerdeki hemoglobin düzeyleriyle bir ilişkisinin olup olmadığını saptamaktır.
Materyal ve Metot: Araştırma İstanbul İli Esenler İlçesi Menderes Aile Sağlığı Merkezi, 087 No'lu Aile Hekimliği Birimi'ne kayıtlı 18 yaş üstü gebeleri kapsamaktadır. 20 Kasım 2017-30 Ekim 2020 tarihleri arasında birime kayıtlı olup takibi yapılan ve araştırma kriterlerine uyan tüm gebeler (110 kişi) çalışmaya dahil edildi. Araştırmada Esenler Menderes Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran gebelerden araştırma kriterlerine uygun olanların arşivdeki trimesterlerdeki vücut ağırlıkları ve hemoglobin bilgileri kullanılmıştır. Gebelik öncesi vücut ağırlığı ve hemoglobin düzeyleri kayıtlı olmadığından çalışmaya dahil edilmemiştir. Hastaların hemoglobin değerleri venöz yolla alınan kan ile ölçülmüştür. Her gebenin 1., 2. ve 3. Trimester hemoglobin düzeylerinin yüzde değişim değerleri, aynı dönem takiplerinde rutin bakılan vücut ağırlığı yüzde değişim değerleri ile karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Araştırmada; yaşları 19 ile 45 arasında değişen ve ortalaması 29,28±6,19 yaş olan toplam 110 gebe ile yapıldı. Gebelerin %94'ünün demir, %60'ının multivitamin, %46,4'ünün D vitamini kullandıkları saptandı. 2. trimesterde vücut ağırlığı ile hgb düzeyleri arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p<0,05). 3. trimesterde de yine vücut ağırlığı ile hemoglobin düzeyleri arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p<0,05). İkinci trimesterde VKİ ile hemoglobin düzeyleri arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). 
Sonuç: 2. ve 3. Trimesterde vücut ağırlığı ile HGB arasında negatif yönde zayıf bir ilişki olduğu, 2. trimesterde VKİ ile HGB arasında negatif yönde ve zayıf bir ilişki olduğu fakat VKİ yüzde değişimleri ile HGB yüzde değişimleri arasında bir ilişki olmadığı saptandı. Bu sonuç bize 2 ve 3 trimestirlerde vücut ağırlığı arttıkça hemodilüsyona sekonder olarak hemoglobin düzeyinde daha fazla düşüş olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Gebe, Hemoglobin, Trimester, Vücut ağırlığı

Abstract:
Purpose: The aim of this study is; to determine whether there is a relationship between the changes in body weights during the trimesters and hemoglobin levels in the trimesters during pregnancy.
Material and Method: The research covers pregnant women over the age of 18 registered in the Menderes Family Health Center of Istanbul Province Esenler District, Family Medicine Unit No. 087. All pregnant women (110 people) who were enrolled in the unit between November 20, 2017 and October 30, 2020 and followed-up and who met the research criteria were included in the study. In the study, body weights and hemoglobin information in the archives of the pregnant women who applied to Esenler Menderes Family Health Center who meet the research criteria were used. Since pre-pregnancy body weight and hemoglobin levels were not recorded, they were not included in the study. Hemoglobin values of the patients were measured with blood taken through venous route. The percentage change values of the 1st, 2nd and 3rd trimester hemoglobin levels of each pregnant were compared with the body weight percentage change values routinely examined during the same period.
Results: In the research; It was conducted with a total of 110 pregnant women between the ages of 19 and 45 with a mean age of 29.28 ± 6.19. It was found that 94% of the pregnant women used iron, 60% used multivitamin and 46.4% used vitamin D. In the second trimester, a statistically significant negative correlation was found between body weight and hgb levels (p <0.05). In the third trimester, a statistically significant negative correlation was found between body weight and hemoglobin levels (p <0.05). In the second trimester, a statistically significant negative correlation was found between BMI and hemoglobin levels (p <0.05).
Conclusion: It was determined that there is a weak negative relationship between body weight and HGB in the 2nd and 3rd trimesters, there is a negative and weak relationship between BMI and HGB in the 2nd trimester, but there is no relationship between changes in BMI percentage and changes in HGB percentage. This result shows us that as the body weight increases in the 2 and 3 trimesters, the hemoglobin level decreases more secondary to hemodilution.
Keywords: Pregnant, Hemoglobin, Trimester, Body weight