İnme risk faktörü olarak COVID-19 hastalığının etiyolojideki yeri ve mortaliteye etkisi
The role of COVID-19 disease in etiology as a stroke risk factor and effect on mortality
Yazar: BAHAR BALDUZ
Danışman: PROF. DR. ERSİN NAZLICAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Etyoloji = Etiology ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Mortalite = Mortality ; Prognoz = Prognosis ; Risk faktörleri = Risk factors ; İnme = Stroke

Özet:
Giriş ve Amaç: İnme, kardiyovasküler hastalıklar ve kanserlerden sonra en sık üçüncü ölüm nedeni olmakla beraber disabilitenin en sık nedenidir. Covid-19 pandemisinde birçok Covid-19 ile enfekte inme hastası tanımlanmıştır. Çalışmamızdaki amaç akut inmeli hastalarda Covid-19 etkilerini görebilmek ve prognoz göstergesi olabilecek veriler elde etmektir.

Gereç ve Yöntem: Araştırma tek merkezli, retrospektif olup 1 Mart 2020-31 Aralık 2020 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne başvuran akut inme tanısı alan hastalar dahil edildi. Bütün hastaların demografik bilgileri, hematolojik parametreleri, muayene bulguları, NIHSS, TOAST sınıflamasına göre inme alt grupları, yatış süreleri ve mortalite durumu değerlendirildi. 

Bulgular: Çalışmaya katılan 220 hastadan 68 (%30.9)  kişi Covid-19 tanısı almıştı. Yapılan analizlerde Covid-19 tanısı alan inme hastalarında kreatinin, albümin, CRP, ALT, AST, LDH, PT, INR, aPTT, fibrinojen, prokalsitonin, troponin, D-Dimer, ferritin düzeyleri ve N/L oranı belirgin derecede daha yüksek bulunmuştur. Covid-19 hastalarının tanı aldıktan ortalama 8.36±6.66 gün sonra inme geçirdikleri gözlenmiştir. Bu hasta grubunda yoğun bakım yatış oranı ve hastanede kalış süreleri artmıştır. Ayrıca mortalite oranı yüksek saptanmıştır. Akut inme geçiren hastalarda NIHSS mortaliteyi ön görmede en güvenilir parametre olarak saptanmıştır.  

Sonuç: Sonuç olarak, inme hastalarında Covid-19 hastalık seyrini daha da ağırlaştırmakta ve mortalite riskini arttırmaktadır. Prognozu ve mortaliteyi belirlemek için ucuz ve ulaşılabilir birçok tetkikin yanı sıra NIHSS hesaplanması çok önemlidir.

Abstract:
Objective: Stroke is the third most common cause of death after cardiovascular diseases and cancers withal is the most common cause of disability. Since the emergence of Covid-19 pandemic, several cases of stroke have been reported in SARS-CoV-2 infected individuals. The aim of this study is to define the effects of Covid-19 in patients with acute stroke and to acquire information that can be an indicator of prognosis.

Material and Methods: The study was single-center, retrospective and included patients diagnosed with acute stroke who were refered to Adana City Training and Research Hospital Emergency Service between March 1, 2020 and December 31, 2020. Demographic information, hematological parameters, examination findings, stroke subgroups according to TOAST classification, NIHSS, hospitalization duration and mortality were evaluated for all patients.

Results: 68 (30.9%) patients included in the study were diagnosed with Covid-19. NLR, ferritin, creatinine, albumin, CRP, ALT, AST, LDH, PT, INR, aPTT, fibrinogen, procalcitonin, troponin, D-Dimer levels in stroke patients diagnosed with Covid-19 were found significantly higher.  It was observed that patients had a stroke on average 8.36±6.66 days after diagnosis Covid-19. In the same group, the rate of intensive care duration and hospitalization duration were also increased. In addition, the mortality rate was higher. NIHSS has been found to be the most reliable parameter in predicting mortality in patients with stroke.

Conclusion: In conclusion, Covid-19 aggravates the course of the disease and increases the risk of mortality in stroke patients. Mortality and prognosis can be predicted with many cheaper rapid tests, especially NİHSS.