Aromataz inhibitörü kullanan meme kanserli hastalarda osteoporoz ile inflamatuar belirteçler arasındaki ilişki
The relationship between osteoporosis and inflammatory markers in breast cancer patients using aromatase inhibitors
Yazar: MURAT ŞEN
Danışman: PROF. DR. EFNAN ALGIN ; DOÇ. DR. ENES SEYDA ŞAHİNER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Onkoloji = Oncology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
AMAÇ: Çalışmamızın esas amacı,  meme kanseri tanısıyla aromataz inhibitörü (Aİ) kullanan hastalarda osteoporoz gelişimi ile inflamatuar belirteçler arasındaki ilişkinin incelenmesi ve Aİ kullanımına bağlı osteoporoz gelişiminin önceden tahmin etmede bu belirteçlerin önemini belirlemektir. İnflamatuar belirteçler olarak periferik kanda ölçülen nötrofil lenfosit oranı (NLO), monosit lenfosit oranı (MLO) ve platelet lenfosit oranı (PLO) ile alkalen fosfataz (ALP) düzeyine bakılması planlanmıştır. Literatürde osteoporoz ile bu basit inflamatuar parametreler arasındaki ilişkiyi araştıran pek çok çalışma mevcut iken; doğrudan osteoporoza yol açan aromataz inhibitörlerine bağlı olarak gelişen osteoporoz ile inflamatuar belirteçlerin ilişkisini araştıran bir yayın bulunmamakta olup, çalışmamız bu yönüyle önem arz etmektedir.
GEREÇ VE YÖNTEM : Çalışmamızda Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Tıbbi Onkoloji Kliniğinde hormon reseptörü pozitif meme kanseri tanısıyla aromataz inhibitörü tedavisi alan hastalara ait tedavi verileri ve dosya bilgileri retrospektif olarak tarandı. Dahil edilme kriterlerine uygun olan 125 hastanın, Aİ tedavisi öncesi ve sonrasına ait hemogram parametreleri ile kemik mineral dansitometre  (KMD) sonuçlarına bakılarak;  tedavi öncesi KMD sırasındaki hematolojik parametreler ile tedavi sonrasındaki KMD sırasındaki hematolojik parametreler arasındaki değişimin osteoporoz ile ilişkisi araştırıldı.
BULGULAR : Çalışmaya dahil edilen hastaların ortanca yaşı 59 idi (54-65). Aromataz inhibitörü tedavisi öncesinde osteopeni olması (p=0.046) ve hem ilk KMD'de hem de Aİ kullanımı sonrası bakılan KMD'de lomber (p<0.001 ve p<0.001, sırasıyla) ve femur boynu T skorlarının olumsuz olması (p=0.02 ve p=0.001, sırasıyla)osteoporoz gelişimi ile ilişkili bulundu. Aromataz inhibitörü kullanımı öncesinde osteoporoz tanısının olması (p<0.001) ve bu nedenle hastaların osteoporoz tedavisi alıyor olması (p<0.001) lomber T skorunu olumlu etkilerken; Aİ sonrası NLO (p=0.003) ve MLO (p=0.03) düzeyinin azalıp, ALP (p=0.02) düzeyinin artması  lomber T skorunu olumsuz yönde etkiliyordu. ALP düzeyinde artış olması (OR: 1.02, %95 GA: 1.00-1.04, p=0.02) ile osteoporoza yönelik herhangi bir tedavi almamak (OR: 10.06, %95 GA 3.26-31.00, p<0.001), lomber T skorunun kötüleşmesini gösteren bağımsız risk faktörü olarak belirlendi. Femur boynu T skoruna etki eden faktörler arasında en az bir tane komorbid hastalık olması (p=0.01) ve ALP düzeyinin artması (p=0.004) olumsuz etkiye sahipken; osteoporoza yönelik tedavi almanın (p=0.002) ve NLO düzeyinde artış olmasının (p=0.02) olumlu etkileri olduğu saptanmakla birlikte; tüm bu faktörlerin aynı zamanda bağımsız birer risk faktörü olduğu tespit edildi.
SONUÇ: Çalışmamızın sonucunda, Aİ kullanan meme kanserli hastalarda, tedavi öncesi dönemde kemik sağlığının yetersiz olması, osteoporoz gelişimi ile ilişkili bulundu. Bu hasta grubunda osteoporoz gelişimini önceden öngörmede NLO, MLO, PLO gibi inflamatuar belirteçlerin bir önemi saptanmadı. Beklenenin aksine, Aİ kullanımı sonrası NLO'da artış olmasının kemik sağlığını olumlu yönde etkilediği saptandı. Bu sonuç, diğer nedenlere bağlı olarak gelişen osteoporoz tiplerinden farklı olarak, Aİ ilişkili osteoporoz etiyopatogenezini aydınlatmak için; daha geniş kapsamlı, prospektif, randomize çalışmaların gerekli olduğunu ortaya koyar niteliktedir.

Anahtar Kelimeler : Osteoporoz, nötrofil lenfosit oranı, monosit lenfosit oranı, platelet lenfosit oranı, aromataz inhibitörü

Abstract:
Objective: The main purpose of our study is to examine the relationship between the development of osteoporosis and inflammatory markers in patients using aromatase inhibitors (AI) with the diagnosis of breast cancer and to determine the importance of these markers in predicting the development of osteoporosis due to AI use. It is planned to examine neutrophil lymphocyte ratio (NLR), monocyte lymphocyte ratio (MLR), platelet lymphocyte ratio (PLR) and alkaline phosphatase (ALP) level measured in peripheral blood as inflammatory markers. While there are numerous studies in the literature investigating the relationship between osteoporosis and these simple inflammatory parameters, there is currently no publication that explores the connection between inflammatory markers and osteoporosis specifically induced by aromatase inhibitors, which directly lead to osteoporosis. Our study is significant in this regard.
Material and Methods: In our study, treatment data and file information of patients who received aromatase inhibitor treatment with a diagnosis of hormone receptor-positive breast cancer in Ankara Bilkent City Hospital Medical Oncology Clinic were retrospectively scanned. We investigated the relationship between hematological parameters during the pre-treatment and post-treatment bone mineral densitometry (BMD) results of 125 patients who met the inclusion criteria. The study focused on the changes in hematological parameters during pre-treatment BMD and post-treatment BMD and their association with osteoporosis.
Results: The median age of the patients included in the study was 59 years (54-65). Presence of osteopenia before aromatase inhibitor treatment (p=0.046) and negative lumbar (p<0.001 and p<0.001, respectively) and femoral neck T scores in both the first BMD and the BMD after AI use (p=0.02 and p=0.001, respectively) was found to be associated with the development of osteoporosis. The presence of a pre-existing osteoporosis diagnosis before starting aromatase inhibitor therapy (p<0.001) and, as a result, the patients receiving osteoporosis treatment (p<0.001) had a positive impact on the lumbar T-score. Following AI treatment, a decrease in NLO (p=0.003) and MLO (p=0.03) levels, along with an increase in ALP (p=0.02) levels, adversely affected the lumbar T-score. An increase in ALP levels (OR: 1.02, 95% CI: 1.00-1.04, p=0.02) and not receiving any treatment for osteoporosis (OR: 10.06, 95% CI: 3.26-31.00, p<0.001) were identified as independent risk factors indicating the worsening of the lumbar T-score. Among the factors affecting the femoral neck T score, having at least one comorbid disease (p=0.01) and increased ALP level (p=0.004) have a negative effect; Although it was determined that receiving treatment for osteoporosis (p = 0.002) and increasing the NLR level (p = 0.02) had positive effects; All these factors were also found to be independent risk factors.
Conclusion: As a result of our study, it was found that inadequate bone health in breast cancer patients using AI was associated with the development of osteoporosis during the pre-treatment period. In this patient group, there was no significant value in predicting the development of osteoporosis in advance using inflammatory markers such as NLO, MLO, and PLO. Contrary to expectations, an increase in NLO after the use of AIs was found to have a positive effect on bone health. This result, in contrast to osteoporosis types developed due to other reasons, highlights the need for more extensive, prospective, randomized studies to illuminate the etiopathogenesis of AI-associated osteoporosis.

Keywords: Osteoporosis, neutrophil lymphocyte ratio, monocyte lymphocyte ratio, platelet lymphocyte ratio, aromatase inhibitors