Obsesif kompulsif bozuklukta SLC1A1 ve DLGAP1 genlerinin rolünün incelenmesi
Investigation of the role of SLC1A1 and DLGAP1 genes in obsessive compulsive disorder
Yazar: EFRUZ İREM AKKUŞ
Danışman: PROF. DR. MÜJGAN CENGİZ ; DOÇ. DR. BURCU BAYOĞLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Genetik = Genetics ; Genler = Genes ; Genler = Genes ; Glutamat = Glutamates ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Sinapslar = Synapses

Özet:
Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), hastada tekrar eden takıntılı düşüncelerin (obsesyonlar)
ve zorlantılı davranışların (kompulsiyonlar) meydana geldiği nöropsikiyatrik bir hastalıktır.
Glutamat, beynin bilişsel ve fizyolojik süreçlerinde oldukça önemli rol oynayan bir
nörotransmitterdir. Glutamat reseptörleri, alışkanlıklar dahil beyindeki çoğu öğrenme biçimi
için kritik öneme sahiptir. Yapılan çalışmalar, glutamaterjik sistem genetiğine ait SLC1A1
ve DLGAP1 genlerinin, OKB oluşumunda etkili olabileceğini göstermiştir. Bu nedenle
çalışmamızda, SLC1A1 ve DLGAP1 genlerinin OKB oluşumundaki etkisinin araştırılması
amaçlanmıştır. Çalışmamız sonucunda elde ettiğimiz verilerin, glutamat
nörotransmisyonunun OKB etiyolojisindeki öneminin belirlenmesine katkı sağlayacağı
düşünülmektedir. Bu tez çalışmasında, OKB ile ilişkili aday genler arasında yer alan
SLC1A1 (rs587777696) ve DLGAP1 (rs11081062) genlerinde Gerçek Zamanlı PZR tekniği
kullanılarak tek nükleotid polimorfizmi (SNP) analizi yapılmıştır. Ayrıca SLC1A1 geninin
protein miktarlarının belirlenmesi için ELISA yapılmıştır. Çalışma grupları, OKB tanısı
konmuş 70 hastadan ve 70 sağlıklı kontrolden oluşmaktadır. Hasta grubunda hastalığın
şiddeti Yale-Brown Obsesif Kompulsif Ölçeği (Y-BOCS) ile belirlenmiştir. Elde edilen
verilerin analizi sonucunda, SLC1A1 rs587777696 (C/T) SNP'si hasta ve kontroller
arasında karşılaştırılmış ve allel frekansları arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır.
DLGAP1 rs11081062 (C/T) SNP'sinin allel frekanslarının gruplardaki dağılımı arasında
anlamlı bir fark saptanmıştır (p=0,0004). SLC1A1 geni ELISA sonuçları hasta ve kontrol
gruplarında karşılaştırılmış ve anlamlı bir fark bulunmuştur (p=0,005). Çalışmamız, Türk
popülasyonunda SLC1A1 ve DLGAP1 genlerindeki polimorfizmlerinin incelendiği ilk
çalışmadır. Araştırmamız sonucunda DLGAP1 rs11081062 polimorfizminin OKB ile ilişkili
olduğu ve SLC1A1 geni protein miktarlarının, OKB hastalarında daha düşük
konsantrasyonlarda bulunduğu saptanmıştır. Sonuç olarak glutamat
nörotransmisyonunun OKB'nin etiyolojisinde etkisi olabileceği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: OKB, SLC1A1, DLGAP1, polimorfizm, ELISA

Abstract:
Obsessive compulsive disorder (OCD) is a neuropsychiatric disease in with obsessive
thoughts and compulsive behaviors. Studies have shown that SLC1A1 and DLGAP1 genes
belonging to glutamatergic system genetics may be effective in the formation of OCD
symptoms. For this reason, our study aimed to investigate the effect of SLC1A1 and
DLGAP1 genes on OCD formation. It is believed that the data obtained as a result of the
study will contribute to determining the importance of glutamate neurotransmission in
OCD. In this thesis, single nucleotide polymorphisms (SNP) were analyzed by qPCR in
SLC1A1 (rs587777696) and DLGAP1 (rs11081062) genes. The protein amount of SLC1A1
gene was determined by ELISA. The study groups consisted of 70 patients and 70 controls.
The severity of the disease in the patient group was determined by the Yale-Brown
Obsessive-Compulsive Scale. As a result of the analysis of the data obtained, SLC1A1
rs587777696 SNP was compared between patients and controls, and no significant
difference was found between allele frequencies. A significant difference was found
between allele frequencies of DLGAP1 rs11081062 SNP in groups (p=0.0004). ELISA
results of the SLC1A1 gene were compared in patients and control groups and a significant
difference was found (p=0.005). Our study is the first study investigating polymorphisms in
SLC1A1 and DLGAP1 genes in Turkish population. rs11081062 polymorphism was found
to be associated with OCD and SLC1A1 gene protein amounts were found in lower
concentrations in OCD patients. As a result, it has been seen that glutamate
neurotransmission may be effective in OCD etiology.
Keywords: OCD, SLC1A1, DLGAP1, polymorphism, ELISA