Koku terapisinin epilepsi nöbetlerine etkisinin araştırılması
The investigation of olfactory training on epileptic seizure
Yazar: YASİN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM ÖZKARA
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / İleri Nörolojik Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Aromaterapi = Aromatherapy ; Epilepsi = Epilepsy ; Koku = Odor ; Koku duyusu = Smell ; Koku terapisi = Olfactory training ; Koku yolları = Olfactory pathways

Özet:
Epilepsi, tekrarlayan nöbetlerle karakterize, dünyada yaygın olarak görülen nörolojik bir bozukluktur. Çeşitli nöbet önleyici ilaçlara rağmen epilepsi tedavisine direnç halen yüksektir. Bu direnç epilepsi tedavisinde multidisipliner yaklaşımı ve alternatif tedavileri gündeme getirmektedir.
Çalışmamızda, dirençli epilepsi tanısı ile izlenen hastalarda, nöbet önleyici etkisi kanıtlanmış koku (aroma) ile üç aylık terapi uygulanarak, epilepsi nöbetleri üzerine etkisi araştırılmıştır.
Çalışmaya Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöroloji polikliniği, Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Nörolojisi polikliniği ve Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nöroloji polikliniğinde takip edilen dirençli epilepsi tanılı 24 hasta (7 kız ve 17 erkek) (yaş ortalaması: 20.8±12.6 yıl) alındı. Olguların 14'ü pediyatrik, 10'u erişkin hasta idi. Katılımcılara, nöbet önleyici etkisi kanıtlanmış bir aroma olan saf lavanta (Lavandula Angustifolia) yağı standart şişelerde verilerek sabah ve akşam olmak üzere iki dozda ikişer dakika süreyle koklaması istendi. Çalışma öncesi ve üç aylık süre sonunda katılımcıların nöbet sayısı, nöbet süresi, yaşam kalitesi ve koku duyusu fonksiyonları değerlendirildi. Sonuçlar istatistiksel olarak analiz edildiğinde, koku terapisinin, epileptik nöbet sıklığını hem erişkin hem pediyatrik hastalarda azalttığı (pediyatrik p=0.005, z=-2.80; erişkin p=0.027, z=-2.21) ayrıca epileptik nöbet süresini de azalttığı gösterildi (p=0.02;  z=-2.20). Koku terapisinin, epilepsi hastalarında yaşam kalitesini olumlu yönde artırdığı (p=0.003;  z=-2.94) ve koku alma bozukluğunu hem pediyatrik hem erişkin hastalarda düzelttiği saptandı (p=0.017;  z=-2.37; p=0.05;  z=-1.95).  Bununla birlikte hastalarda herhangi bir yan etki görülmedi. Nöbet sıklığında artış veya nöbet karakterinde değişiklik saptanmadı.
Sonuç olarak, herhangi bir yan etkisi bildirilmeyen, bir tedavi yöntemi olan koku terapisinin dirençli epilepsi hastalarında etkili olduğu gösterildi. Daha fazla katılımcının olduğu, daha uzun süre hastaların izlendiği çalışmalar ile koku terapisinin epilepsi hastalarında kullanılması sağlanabilecektir.

Abstract:
Epilepsy, characterized by recurrent seizure is a neurological disorder seen worldwide. Despite miscellaneous anticonvulsant drugs, resistance to treatment is still high. This resistance brings about the multidisciplinary approach and complementary treatments. 
In this study, we aimed to investigate the effect of olfactory training on epileptic seizures with anticonvulsant aromas among patients diagnosed with intractable epilepsy. A total of 24 patients (seven female and seventeen male; mean age: 20.8±12.6 years) with epilepsy who were under follow up at Cerrahpaşa Medical Faculty Neurology Outpatient Clinics, Kanuni Sultan Süleyman Research and Training Hospital Pediatric Neurology Outpatient Clinics and Ankara University Medical Faculty Pediatric Neurology Outpatient Clinics were recruited for the study. Fourteen patients were pediatric and ten patients were adult. Participants were asked to inhaled the standardized bottle filled with lavender aroma (Lavandula Angustifolia) twice a day (morning and evening) for two minutes in three months. In the beginning and at the end of third month, the number of seizure, duration and character of seizure of participants, the quality of life and olfactory function were re-assessed.
Statistical analysis showed that olfactory training decreased the epileptic seizure frequency in both pediatric and adult patients (for pediatric p=0.005, z=-2.80; for adult p=0.027, z=-2.21) and also decreased the epileptic seizure duration (p=0.02;  z=-2.20). Moreover, olfactory training increased the quality of life (p=0.003;  z=-2.94) and improved the olfaction in both pediatric and adult patients (p=0.017;  z=-2.37; p=0.05;  z=-1.95).  On the other hand, none of patients indicated adverse reaction and no increase in seizure frequency or no alteration in seizure character were seen. 
As a result, it has been shown that olfactory training is a successful complementary therapy without adverse reaction in patients with intractable epilepsy. Large cohort studies and long follow-up periods are needed for providing of olfactory training as a therapy modality in patients with epilepsy.