İlkokul yönetici ve öğretmenlerinin okul güvenliğine ilişkin görüşleri
The views of primary school principals and teachers regarding to school safety
Yazar: LEVENT GÜLBAZ
Danışman: PROF. DR. İNAYET AYDIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Teftişi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Güvenlik = Security ; Okul güvenliği = School safety ; Okul yöneticileri = School administrators ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmada, Ankara ili kamu ilkokullarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerin okullarda fiziki güvenlik, şiddet, ulaşım güvenliği, beslenme ve gıda güvenliği, okulun dışarıdan gelebilecek tehditlere karşı korunması, doğal afetler ve yangın güvenliği konularında görüşlerinin ve önerilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Durum saptayıcı, betimsel modelde yapılan bu araştırma, nitel araştırma yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmanın çalışma grubunu,  2015-2016 eğitim öğretim yılında Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki ilçelerde yer alan ve güvenlik problemlerinin yaşandığı kamu ilkokullarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerden çalışmaya gönüllü olarak katılan 25 yönetici ve 25 öğretmen oluşturmuştur. Çalışma grubunda bulunan yönetici ve öğretmenlerle görüşmeler yapılarak veriler toplanmıştır. Araştırmanın verileri ise ses kaydı yapılarak "içerik analizi tekniğiyle" analiz edilmiş ve raporlaştırılmıştır. 
Araştırmada ulaşılan sonuçlara göre, okul yöneticileri ve öğretmenler okulların fiziki güvenliği ile ilgili olarak okul giriş çıkış kapılarının yetersiz olduğunu, yangın çıkış kapılarının bulunmadığını, koridor ve merdivenler dar olduğunu, bahçe duvarlarının yetersiz olduğunu düşünmektedirler. Şiddet boyutunda; bir kısım öğretmen tarafından öğrencilere sözel, fiziksel ve psikolojik şiddet uygulandığı ve öğrencilerin birbirlerine şiddet uygulamalarının en büyük nedeninin ise aile olduğu belirlenmiştir. 
Ulaşım güvenliği konusunda ise okul servisleri yönetmeliklere uygun değildir ve okula yaya olarak giden ilkokul öğrencilerinin büyük bir çoğunluğu okullara velileri ile birlikte gitmektedir. Beslenme ve gıda güvenliği boyutunda kantinlerin sağlığa uygun olmayan besinler sattığı, velilerin beslenme sağlığı konusunda bilinç düzeylerinin düşük olduğu ve okul sütü ve kuru üzüm uygulamasının yönetici ve öğretmenlerin çoğu tarafından desteklendiği belirlenmiştir. 
Okulların okul dışı tehditlere karşı korunmasına ilişkin ise okullara giriş çıkışlarda kayıt tutulmadığı, kamera sistemlerinin kör noktalara sahip olduğu, okulların büyük bir kısmında güvenlik görevlisi bulunmadığı, nöbetçi öğretmen uygulamasının yeterli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Doğal afetler ve yangın güvenliği boyutunda ise okulların doğal afet ve yangın gibi felaketlere hazır olmadığı, bu konudaki eğitim ve tatbikatların yetersiz olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın sonucuna dayalı olarak ise altı boyuta ve genel okul güvenliğine ilişkin çeşitli öneriler sunulmuştur.

Anahtar sözcükler: güvenlik, okul güvenliği, fiziki güvenlik, şiddet, ulaşım güvenliği, beslenme ve gıda güvenliği, okul dışı tehditler, doğal afetler ve yangın güvenliği

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the views and recommendations of principals and teachers, who are working in the public primary schools in Ankara, regarding to physical security, violence, transportation safety, nutrition and food safety, protection of schools against external threats, natural disaster and fire safety. This research is done using a exploratory, descriptive model and qualitative research techniques. 
The working group of the research is composed of 25 principals and 25 teachers in the school year of 2015-2016, who have volunteered to participate the study amongst the principals and teachers of schools with safety issues located in towns within the boundaries of Ankara Metropolitan Municipality. The data is collected by interviewing with the principals and teachers of the working group. The acquired data from the voice records is analyzed using content analysis technique and then reported. 
According to the results of the research, school principals and teachers point out that the entry and exit gates are inadequate, there are no fire exits, the aisles and the stairs in the schools are narrow and the walls in the schoolyard are insufficient in scope of physical security. With respect to violence, it is expressed that few teachers commit violence either verbally, physically or psychologically and family life is the main reason of violence amongst students themselves.
In scope of transportation safety, the school buses do not meet the requirements in the regulations and most of the primary school students who go to school on foot are accompanied by their parents. With respect to nutrition and food safety aspect, it is stated that some school canteens sell unsanitary food, the parents are not concious enough about food health and most of the school principals and teachers support distribution of milk and raisin in schools.
It is expressed that no logs are held while entering and exiting the schools, camera systems have blindspots, most of the schools do not have security personnel and teachers staying on-duty do not suffice with respect to protection of schools against external threats aspect. In scope of natural disaster and fire safety, it is determined that the schools are vulnerable to natural disasters and fire. Education and drills are also insufficient. Depending on the result of the study, several recommendations in six topics and additionally school safety in general are given.

Keywords: security, safety, school safety, physical security, violence, transportation safety, nutrition and food safety, external threats, natural disaster and fire safety.