Ambalaj tasarımında kullanılan kültürel sembollerin satın alma davranışı üzerine analizi
Cultural symbols used in packaging design analysis on purchase behavior
Yazar: AYŞE İRİ ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. KIVANÇ NAZLIM TÜZEL URALTAŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Reklamcılık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Reklamcılık = Advertising ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ambalaj tasarım = Packaging design ; Ambalajlama = Packaging ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Kültür = Culture ; Kültürel ögeler = Cultural facts ; Kültürel özellikler = Cultural characteristics ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Semboller = Symbols ; Tüketici davranışı = Consumer behavior

Özet:
Grafik tasarımın önemli halkalarından biri olan ambalaj tasarımı ve üzerinde yer alan semboller, tüketicinin zihninde ürünün konumlandırılması için çok önemlidir. Ambalajda kodlanarak iletilen mesajlar kitle iletişim araçları tarafından tüketiciye aktarılmaktadır. Marka ve ürün çeşitliliğinin bol olduğu günümüzde, aktarılan mesajların etkili olabilmesi yaratıcı stratejilerin farklılığıyla mümkün olmaktadır. Rakiplerinden farklı ve dikkat çeken ambalaj tasarımları markaların pazardaki konumuna etki etmektedir. Bu sebeple kitle iletişim araçları aracılığıyla sunulan ambalaj tasarımları tüketiciyle iletişime geçmektedir, aynı zamanda tüketicilere sembollerle anlam aktardığı ifade edilebilir. Topluma ait değerlerin sembolize edilmesiyle kültürel sembol kavramı şekillenmektedir. Kültürel sembol içerisinde bulunduğu toplumun soyut ve somut unsurlarını yansıtmaktadır. Genç nüfusun artması, kadınların iş yaşamında daha fazla yer alması, hızlı tüketim alışkanlıkları dondurulmuş gıda ürünlerine yönelik tüketim talebini artırmaktadır. Bu çalışmada dondurulmuş gıda ambalajlarında yer alan kültürel sembollerin tüketicinin satın almasına etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırma dondurulmuş gıda sektöründe yer alan ambalaj tasarımları bağlamında değerlendirilmiştir. Araştırma türü olarak gerçek deneysel tasarımdan ve örneklem ise kota örnekleme tekniği olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda deney ve kontrol grubu oluşturulmuş ve her iki grupla anket çalışması yapılmıştır. Çalışmada araştırma kısmında yer alan kültürel sembollü ambalaj tasarımları deney grubuna gösterilmiş olup, deney ve kontrol grubunun demografik özellikler açısından, kültürel sembollerin satın alma ve mesaj ilgi düzeyi oluşturmadaki rolü incelenmiştir.

Abstract:
Packaging design, which is one of the important rings of graphic design, and the symbols on it are very important for the positioning of the product in the mind of the consumer. The messages transmitted by coding on the packaging are transferred to the consumer by the mass media. In today's world, where the diversity of brands and products is abundant, the effectiveness of the transmitted messages is possible with the diversity of creative strategies. Packaging designs that are different from their competitors and attract attention affect the position of the brands in the market. For this reason, packaging designs presented through the mass media communicate with the consumer, and at the same time, it can be stated that they convey meaning to consumers with symbols. The concept of cultural symbol is shaped by symbolizing the values of the society. The cultural symbol reflects the abstract and concrete elements of the society in which it is located. The increase in the young population, the increased participation of women in business life, fast consumption habits increase the consumption demand for frozen food products. In this study, it was investigated whether the cultural symbols in the frozen food packaging have an effect on the consumer's purchase. The research has been evaluated in the context of packaging designs in the frozen food industry. The real experimental design was used as the research type and convenience sampling was used as the sample type. In this context, experimental and control groups were formed and a questionnaire study was conducted with both groups. In the study, packaging designs with cultural symbols in the research part were shown to the experimental group, and the role of cultural symbols in creating purchase and message interest level was examined in terms of demographic characteristics of the experimental and control groups.