Ortaokul 5. ve 8. sınıf öğrencilerinin yaratıcı yazma çalışmalarında söz varlığının incelenmesi
Investigating the vocabulary of middle school 5th and 8th grade students in creative writing activities
Yazar: PINAR EROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CENAN İŞCİ KARAMEŞE
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Söz varlığı = Vocabulary ; Yaratıcı yazma = Creative writing

Özet:
Bu araştırmada, ortaokul 5. ve 8. sınıf öğrencilerinin yazılı ürünlerindeki söz varlığı incelenmiştir. Araştırma verilerinin toplanması, analizi ve yorumlanmasında nicel ve nitel araştırma yöntemlerinden oluşan karma yöntem kullanılmıştır. Karma yöntem desenlerinden açımlayıcı sıralı desen uygulanmıştır. Araştırmanın uygulama kısmı 2022-2023 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Esenler ilçesinde üç ortaokulun 75'i 5. sınıf, 75'i 8. sınıf olmak üzere toplam 150 öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada yaratıcı yazma tekniklerinden olan salkım tekniği uygulanmıştır. Nicel veriler, T test ve U test yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda ise nicel verilere göre tespit edilen marjinal grupta en düşük ve en yüksek söz varlığına sahip toplam 10 öğrenciye  "Yarı Yapılandırılmış Öğrenci Görüşme Formu" uygulanmış, veriler nitel içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. 
Bu araştırmadan çıkarılacak genel sonuç, ortaokul başlangıç kademesi 5. sınıf öğrencilerinin ve bitiş kademesi 8. sınıf öğrencilerinin yazılı ürünlerindeki söz varlığı arasında beklenen düzeyde bir farklılaşma gerçekleşmediğidir. Her iki kademe öğrencilerinin de sıkça tekrara düştükleri, duygu ve düşüncelerini aynı anlam alanına giren farklı sözcüklerle ifade etmekte zorlandıkları görülmüştür. Cinsiyete göre kız öğrencilerin erkek öğrencilerden;  sınıf seviyesi arttıkça aynı cins öğrencilerin büyük olanlarının daha fazla söz varlığına sahip olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel kısmında öğrencilerin Türkçe dersini sevdikleri ve önemsedikleri, nicel verilere göre daha az söz varlığına sahip olan öğrencilerin; yazmada zorlandıkları, yazdıklarını başkalarıyla paylaşmayı sevmedikleri, düzenli bir kitap okuma alışkanlıklarının olmadığı görülmektedir. Nicel verilere göre söz varlığı yüksek olan grupta yer alan öğrencilerin sözlükten sıkça yararlandıkları; yaş ve sınıf seviyesi arttıkça sözlük kullanım sıklığı düşerken çevrimiçi sözlük kullanım sıklığının arttığı saptanmıştır. Bu araştırmada, ortaokul düzeyinde öğrenim gören öğrencilerin, başlangıç düzeyi olan 5. sınıf ve bitiş düzeyi olan 8. sınıfta yaratıcı yazma teknikleri aracılığıyla süreç içerisindeki söz varlığını bütüncül bir yaklaşımla yapısına, anlamına ve türüne göre inceleyip tespitini yapmak; elde edilen veriler sonucunda söz varlığını geliştirmek için Türkçe dersi öğretiminde yapılacak olan etkinlikleri zenginleştirmeye yönelik önerilerde bulunmak amaçlanmıştır.

Abstract:
In this research, vocabulary in written products of middle school 5th and 8th grade students was examined. A mixed method consisting of quantitative and qualitative research methods was used in the collection, analysis and interpretation of research data. Explanatory sequential design, one of the mixed method designs, was applied. The application part of the research was carried out with a total of 150 students, 75 of which were in the 5th grade and 75 in the 8th grade, from three middle schools in the Esenler district of Istanbul in the 2022-2023 academic year. The cluster technique, which is one of the creative writing techniques, was used in the research. Quantitative data were analyzed by T test and U test method. In the qualitative aspect of the research, the "Semi-Structured Student Interview Form" was applied to 10 students with the lowest and highest vocabulary in the marginal group determined according to the quantitative data, and the data were analyzed by qualitative content analysis method.
The general conclusion to be drawn from this research is that there is no expected level of differentiation between the vocabulary in the written products of the 5th grade students at the beginning level of middle school and the 8th grade students at the final grade. It has been observed that students of both levels frequently repeat themselves and have difficulties in expressing their feelings and thoughts with different words that fall within the same meaning field. According to gender, female students compared to male students; as the grade level increases, it has been determined that the older students of the same gender have more vocabulary. In the qualitative part of the study, it is seen that the students like and care about the Turkish lesson. According to quantitative data, students who have less vocabulary; it is seen that they have difficulty in writing, they do not like to share what they have written with others and they do not have a regular reading habit. According to the quantitative data, the students in the group with high vocabulary use the dictionary frequently; as age and grade level increase, the frequency of dictionary use decreases, while the frequency of online dictionary use increases. In this study, it is aimed to examine and determine the vocabulary of the students studying at the secondary school level in the 5th grade, which is the beginning level, and the 8th grade, which is the finishing level, through creative writing techniques, with a holistic approach, according to its structure, meaning and type. As a result of the data obtained, it is aimed to make suggestions to enrich the activities to be done in Turkish lesson teaching in order to improve the vocabulary.