İvesi ırkı koyunlarda üreme mevsiminde kullanılan melatonin implantının fertilite parametreleri üzerine etkisi
Effect of melatonin implant during the breeding season on fertility parameters in Awassi ewes
Yazar: ONUR BAHAN
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN DOĞRUER
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum,Jinekoloji ve Suni Tohumlama (Veterinerlik) Anabilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmada, İvesi ırkı koyunlarda üreme mevsiminde kullanılan melatonin implantının fertilite parametreleri üzerine etkilerini araştırmak amaçlandı. Bu çerçevede östrus oranları, östrus başlangıç zamanları, aşımın tamamlanma oranları, aşım anındaki progesteron düzeyleri, aşımdan 18 gün sonraki progesteron düzeyleri, embriyonik ölüm oranları, gebelik oranları, çoklu doğum oranları, kuzulama oranları, yavru verimleri ve yavru doğum ağırlıkları değerlendirildi. Materyal olarak kullanılan 120 baş İvesi ırkı koyun rastgele dört gruba ayrıldı. Grup 1'e (n=30) östrus senkronizasyon protokolü başlangıcından 20 gün önce, Grup 2'ye (n=30) östrus senkronizasyon protokolü başlangıcından 10 gün önce, Grup 3'e (n=30) östrus senkronizasyon protokolü başlangıcında 18 mg melatonin içeren implant yerleştirildi. Grup 4'e (kontrol grubu, n=30) ise melatonin implantı uygulaması yapılmadı. Çalışmada kullanılan koyunların tamamına, östrus senkronizasyonu amacıyla 60 mg medroksiprogesteron asetat içeren sünger vaginaya yerleştirildi. Süngerler 12 gün süreyle vaginada tutuldu. Süngerlerin çıkartılması sırasında 500 IU eCG ve 0.075 mg PGF2α kas içi uygulandı. Koçlar, süngerlerin çıkartılmasından 12 saat sonra başlanılarak, günde iki kez sabah-akşam olmak üzere, 2'şer saat süreyle koyunlar arasına katıldı. Östrusları tespit edilen ve aşımları tamamlanan koyunlar sürüden ayrılarak farklı bir bölmeye alındı. Serum progesteron konsantrasyonlarının değerlendirilmesi amacıyla; intravaginal sünger uygulaması anında, aşımdan hemen sonra ve östrus belirtilerinin görülmesinden 18 gün sonra tüm gruplardan kan örnekleri alındı. İvesi ırkı koyunlarda üreme mevsiminde kullanılan melatoninin; östrus oranlarında, östrus başlangıç zamanlarında, aşımın tamamlanma oranlarında, aşımdan 18 gün sonraki progesteron düzeylerinde, embriyonik ölüm oranlarında, gebelik oranlarında, çoklu doğum oranlarında, kuzulama oranlarında, yavru verimlerinde ve yavru doğum ağırlıklarında çalışma grupları arasında istatistiksel fark oluşturmadığı; ancak bazı noktalarda olumlu veya olumsuz etkilerinin görülebileceği kanısına varıldı.

Abstract:
The objective of this study was to investigate the impact of melatonin implants on fertility parameters in Awassi ewes during the breeding season. Parameters such as estrus rates, onset times of estrus, mating completion rates, progesterone levels at mating, progesterone levels 18 days post-mating, embryonic death rates, pregnancy rates, multiple birth rates, lambing rates, lamb yields, and lamb birth weights were evaluated. A total of 120 Awassi ewes were randomly assigned to four groups for the study. Group 1 (n=30) received melatonin implants 20 days prior to the initiation of the estrus synchronization protocol, Group 2 (n=30) received melatonin implants 10 days prior to the initiation of the estrus synchronization protocol, Group 3 (n=30) received melatonin implants at the onset of the estrus synchronization protocol, and Group 4 (control group, n=30) did not receive melatonin implants. All sheep were subjected to vaginal sponge insertion containing 60 mg of medroxyprogesterone acetate for estrus synchronization, which remained in place for 12 days. Upon sponge removal, 500 IU of eCG and 0.075 mg of PGF2α were administered intramuscularly. Rams were introduced to the ewes twice daily (morning and evening) for two hours each time, starting 12 hours after sponge removal. Ewes identified in estrus and completing mating were segregated from the flock. Blood samples were collected from all groups during vaginal sponge insertion, immediately post-mating, and 18 days after estrus onset to assess serum progesterone concentrations. The results indicated that melatonin use during the breeding season in Awassi ewes did not yield statistically significant differences among the study groups in terms of estrus rates, onset times of estrus, mating completion rates, progesterone levels 18 days post-mating, embryonic death rates, pregnancy rates, multiple birth rates, lambing rates, lamb yields, and lamb birth weights. However, it was inferred that positive or negative effects might be observed in certain aspects.