Genç ve yaşlı yetişkinlerin dikkat ve bellek süreçlerindeki pozitiflik etkisi ve bu etkinin bilişsel duygu düzenleme stratejileri ile ilişkisi
The relationship between the positivity effect in attention and memory processes of young and elderly adults and its association with cognitive emotion regulation strategies
Yazar: AYŞEGÜL POLAT ATASU
Danışman: PROF. DR. ASLI ASLAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜROL ASLAN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma, artan yaşla birlikte dikkat ve bellek süreçlerindeki değişimi ifade etmekte olan pozitiflik etkisini; Sosyo-Duygusal Seçicilik Teorisi (SST) ışığında incelemeyi ve bilişsel duygu düzenleme stratejileri ile ilişkisini anlamayı amaçlamaktadır. Mersin ilinde ikamet eden 40 genç ve 37 yaşlı yetişkinin katılımıyla yürütülen araştırmada mutlu, üzgün ve nötr yüz ifadesine sahip duygusal yüzler uyaran olarak kullanılmıştır. Dikkat yanlılığını ölçen nokta-izleme görevi kullanılarak farklı duygusal uyaranlar için tepki süresi ölçülmüştür. Hatırlama testi yapılarak farklı duygusal uyaranların doğru hatırlanma oranları tespit edilmiştir. Bulgular genç ve yaşlı katılımcıların  tepki sürelerinin resimlerdeki yüz ifadesine göre farklılaşmadığını ve resimleri doğru hatırlama oranlarının da aynı şekilde yüz ifadesine göre farklılaşmadığını göstermiştir. Yaşlı katılımcıların pozitif duygu puanı genç katılımcıların pozitif duygu puanından yüksek ve yaşlı katılımcıların negatif duygu puanı genç katılımcıların negatif duygu puanından düşük bulunmuştur. Bilişsel duygu düzenleme stratejileri ile pozitiflik etkisi arasında anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir ancak yaşlı katılımcıların pozitif yeniden odaklanma puanlarının genç katılımcılardan yüksek olduğu görülmüştür. Sosyo-Duygusal Seçicilik Teorisi temel varsayımları ile çelişen ve örtüşen bulgular tartışılmıştır.

Abstract:
This research investigates the positivity effect, which expresses the change in attention and memory processes with increasing age; It aims to examine the positivity effect in the light of Socio-Emotional Selectivity Theory (SST) and understand its relationship with cognitive emotion regulation strategies. In the research conducted with the participation of 40 young and 37 older adults residing in Mersin, emotional faces with happy, sad and neutral facial expressions were used as stimuli. Reaction time for different emotional stimuli was measured using a dot-probe task that measures attentional bias. By performing a recall test, the correct recall rates of different emotional stimuli were determined. The findings showed that the reaction times of young and old participants did not differ according to the facial expression in the pictures, and the rate of correct recall of the pictures did not differ according to the facial expression. The positive emotion score of elderly participants is higher than that of young participants, and the negative emotion score of elderly participants is lower than that of young participants. No significant relationship was observed between cognitive emotion regulation strategies and the positivity effect, but the positive refocusing scores of older participants were higher than those of younger participants. Findings that contradict and overlap with the basic assumptions of Socio-Emotional Selectivity Theory are discussed.