Anne baba tutumlarının okul öncesi çocuklarının sosyal değer kazanımlarına etkisinin incelenmesi
Analysis of the effect of parental attitudes on social value acquis of preschool children
Yazar: NESLİHAN YURT
Danışman: PROF. DR. ARZU ÖZYÜREK
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Etik Değerler Ana Bilim Dalı (Disiplinlerarası)
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Baba-çocuk etkileşimi = Father-child interaction ; Değerler = Values ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Sosyal değerler = Social values

Özet:
Bu çalışmada, anne-baba tutumlarının okul öncesi çocuklarının sosyal değer
kazanımlarına etkisi incelenmiştir. Çalışmada ayrıca okul öncesi dönem çocuklarının
sosyal değer kazanımıyla, çocuk ve anne-babaya ait bazı değişkenler arasında anlamlı
fark olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde
gerçekleştirilen çalışmada, çalışma grubunu okul öncesi eğitim kurumuna devam eden
210 çocuk ve bu çocukların anneleri (n=210) oluşturmuştur. Çocuklara ilişkin veriler
bireysel olarak ölçeğin uygulanmasıyla, anne-babalara ilişkin veriler ise annelerin
doldurduğu ölçeklerle toplanmıştır. Veri toplamada "Kişisel Bilgi Formu", "Anne-Baba
Tutum Ölçeği-ABTÖ A Formu", "Eşlerin Çocuk Yetiştirme Tutumlarını Değerlendirme
Ölçeği-EŞTÖ A Formu" ve "Okul Öncesi Sosyal Değer Kazanımı Ölçeği-SDKÖ"
kullanılmıştır. Verilerin analizinde, normallik dağılımları dikkate alınarak t Testi,
ANOVA, Pearson Korelasyon katsayısı ve regresyon analizinden yararlanılmıştır.
Araştırma sonucunda, çalışma grubundaki çocukların orta üzeri düzeyde sevgi-
hoşgörü, ortanın altında düzeyde saygı, işbirliği, sorumluluk, nezaket değerlerine sahip
oldukları bulunmuştur. Çalışmada tek çocuğa sahip anneler baskıcı ve otoriter tutuma
daha az sahipken çocuk sayısı arttıkça annelerin baskıcı ve otoriter tutumunun arttığı
bulunmuştur. Çalışmada kız çocukların sevgi-hoşgörü değeri kazanımının erkeklerden
daha fazla, saygı değeri kazanımının ise erkeklerden daha az olduğu bulunmuştur. Tek
çocuk olanların nezaket değeri kazanımının kardeşi olan çocuklardan daha yüksek
olduğu bulunmuştur. Annelerin demokratik tutumu arttıkça çocukların işbirliği değeri
kazanımının, babaların aşırı hoşgörülü tutumu arttıkça çocukların sorumluluk değeri ve
genel olarak sosyal değer kazanımlarının, demokratik tutumu arttıkça çocukların
nezaket değeri kazanımlarının arttığı bulunmuştur. Anne tutumlarının çocukların sosyal
değer kazanımını yordamadığı, fakat babaların çocuklarına yönelik tutumları ve
özellikle aşırı hoşgörülü tutumlarının, çocukların sosyal değer kazanımını yordadığı
bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Anne-Baba Tutumu; Okul Öncesi Dönem; Değer; Sosyal Değer
Kazanımı

Abstract:
In this study, the effect of parental attitudes on the social value acquisition of
preschool children was investigated. In the study, it was also aimed to determine whether
there is a significant difference between the social value acquisition of preschool
children and some personal variables of the children and some personal variables of the
parents. In the study carried out in the relational screening model in the 2020-2021,
2021-2022 academic year in Karabuk, the study group consisted of 210 children
attending pre-school education institutions and their parents. "Personal Information
Form", "Parental Attitude Scale-ABST", "Spouses' Child Raising Attitudes Evaluation
Scale-ESTS" and "Preschool Social Value Acquisition Scale-SDQ" were used in data
collection. Parametric methods were used in the analysis of the data.
As a result of the research, it was found that the children in the study group had
above-average levels of love-tolerance, below-average levels of respect, cooperation,
responsibility, and courtesy. In the study, it was found that while mothers with one child
had less oppressive and authoritarian attitudes, as the number of children increased,
mothers' oppressive and authoritarian attitudes increased. In the study, it was found that
the gain of love-tolerance value of girls was higher than that of boys, and the acquisition
of respect value was less than that of boys. It was found that the acquisition of kindness
value for only children was higher than for children with siblings. It has been found that
as mothers' democratic attitude increases, children's acquisition of cooperation value, as
fathers' over-tolerant attitude increases, children's value of responsibility and social
value gains in general, and children's acquisition of kindness value increases as their
democratic attitude increases. It was found that maternal attitudes did not predict
children's social value acquisition, but fathers' attitudes towards their children, and
especially over-tolerant attitudes, predicted children's social value acquisition.
Keywords: Parental Attitude; Preschool Period; Value; Social Value Acquisition