Ev tekstili tasarımında desen tekrar biçimlerinin beğeniye etkisi
The effect of pattern repetition on appreciation in home textile design
Yazar: NİHAN UZUNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR CEYLAN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstriyel Sanatlar Ana Bilim Dalı / Moda Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Baskı = Print ; Desen = Pattern ; Ev tekstili = Home textile ; Kansei mühendisliği = Kansei engineering

Özet:
Günümüzde ev tekstili sektöründe tasarımlara getirilen yenilikçi bakış açılarının yanı sıra gelişen teknoloji sayesinde kullanıcıların hem fonksiyonel hem de dekoratif olarak ihtiyaçlarını karşılayabilecek ürün çeşitliliği bulunmaktadır. Ürünlerde kullanıcı tercihlerini etkileyen önemli faktörlerden biri desendir. Çiçek, kamuflaj, tribal, şal, çizgili, balıksırtı gibi birçok desen çeşidi bulunmakta olup bu desen çeşitleri floral temelli, geometrik, etnik ve anlatım desenleri olmak üzere dört temel gruba ayrılmaktadır. Ürünlerde baskı, dokuma, örme ve nakış gibi tekniklerle desenlendirme yapılabilmekte olup ev tekstili ürünlerinde yoğun olarak baskı ile desenlendirme tercih edilmektedir. Desen tasarımı oluşturulurken, hazırlanan sezonun trendleri, kullanılacak renklerin uyumları ve desen boyutları gibi faktörlere dikkat edilmesi gerekmektedir. Desen konusunda bir diğer önemli faktör ise raport biçimleridir. Düz raport, soter raport, diyagonal soter raport, kapaklama raport ve çevirme raport olmak üzere beş farklı raport biçimi bulunmaktadır. Çalışmanın amacı, birim desenlere uygulanan beş farklı raport biçimi sonucunda oluşan yeni desen tasarımlarının, endüstride farklı işletmelerde çalışan alan uzmanları ile moda ve tekstil tasarımı bölümlerinde görev yapan akademisyenlerin beğenileri üzerindeki etkisini ölçmek ve analiz etmektir. Bu amaç doğrultusunda ev tekstili sektöründe yoğun olarak tercih edilen floral temelli ve geometrik desen çeşitlerinden birer birim desen hazırlanmış olup, her bir birim desen için beş farklı raport biçimi uygulanmıştır. Baskılı ev tekstili ürün grupları içerisinde geniş bir pazar hacmine sahip olan nevresim takımları uygulama aşamasında kullanılacak ürün olarak tercih edilmiştir. Birim desenlere raport biçimleri uygulandıktan sonra oluşan yeni desenler ile hazırlanan düz beyaz nevresim takımı örneğine her bir desen için toplamda on adet giydirme işlemi yapılmıştır. Çalışma kapsamında kullanılan ölçeğin hazırlanması sürecinde Kansei mühendisliğinden yararlanılmıştır. Alan uzmanlarının görüşleri doğrultusunda belirlenen on adet Kansei kelimesi (sıfat çifti) her bir raport biçimi için ayrı ayrı uygulanmıştır. Çalışmada 7'li Semantik Diferansiyel ölçek kullanılmıştır. Katılımcılardan, her bir raport biçimi ile oluşturulan desenler için uygun gördükleri sıfat çiftlerini 7'li Semantik Diferansiyel ölçek ile değerlendirmeleri istenmiştir. Çalışmada 115 katılımcı bulunmaktadır. Katılımcıların vermiş oldukları yanıtlar doğrultusunda veriler, SPSS 22 programına aktarılarak betimsel istatistik analizi ile dağılım yüzdelikleri, standart sapma değerleri ve aritmetik ortalamalar hesaplanarak tablolar oluşturulmuştur. Tablolar sonucunda katılımcıların sıfat çiftleri üzerindeki eğilim yönleri belirlenmiştir. Sonuç olarak sıfat çiftleri için eğilim yoğunluklarını gösteren tablolar hazırlanarak değerlendirmeler yapılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, birim desenlere uygulanan farklı raport biçimleri ile oluşturulan yeni desen tasarımları katılımcılar tarafından genel anlamda düzenli, basit ve sıralı olarak algılanmıştır. Her iki desen çeşidinde de en belirgin beğeni farkları ile çevirme raport biçimi, diğer raport biçimlerinden ayrışmaktadır. Genel olarak sıfat çiftlerine bakıldığında raport biçimleri arasında beğeni farkları görülmektedir. Çalışmanın son bölümünde, elde edilen sonuç ve yapılan değerlendirmeler doğrultusunda gelecekte yapılabilecek çalışmalar hakkında öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Nowadays, there is a variety of products that can fulfill the needs of users both functionally and decoratively in the home textile sector thanks to the innovative perspectives on designs as well as the developing technology. One of the most important factors affecting users' products preferences is the pattern. There are many types of patterns such as floral, camouflage, tribal, shawl, striped, herringbone, and these types of patterns can divided into four main categories as floral-based, geometric, ethnic, and narrative patterns. Patterns can be applied on the products with diffirent techniques such as printing, weaving, knitting and embroidery. For, home textile products printing is the most preferred techniques for patterns. When creating a pattern design, it is necessary to pay attention to factors including the season trends, the harmony of the colors, and the dimensions of the patterns. Another important factor regarding the pattern is the types of pattern repetitions. There are five different repeat types: block repeat, soter repeat, diagonal soter repeat, capping repeat and flip repeat. The aim of the study is to measure and analyze the effect of new pattern formed as a result of five diffirent repeat types applied to unit patterns on the appreciation level of field experts working in different enterprises in the industry as well as academics working in the fashion and textile design departments. For this purpose, one unit pattern was prepared both from floral-based and geometric patterns that are widely used in home textile sector, and five different repeat types were applied for each unit pattern. Duvet covers, which have a wide sales volume among the printed home textile product groups, have been chosen as a product to be used in the study. A total of ten duvet cover mock-ups were prepared for each with new patterns formed after applying diffirent repeat types to the unit patterns. Kansei engineering was used to preparr the scale used in study. 10 Kansei words (adjective pairs) determined in accordance with the opinions of field experts were applied separately for each type of repeat. A 7-point Semantic Differential scale was used in the study. The participants were asked to evaluate the adjective pairs they deem appropriate for the patterns created with each repeat type with a 7-point Semantic Differential scale. There are 115 participants in the study. The data were transferred to the SPSS 22 program and tables were created by calculating distribution percentages, standard deviation values and arithmetic averages using descriptive statistical analysis. Based on the data, the trend directions of the participants on the adjective pairs were determined. As a result, tables showing the trend intensities for adjective pairs were prepared and evaluated. As a result of the evaluations, the new pattern designs created by applying different repeat types to unit patterns were perceived by the participants as regular, simple and sequential in general. The flip repeat type was found to differ from other repeat types in appreciation of the participants. In sum, for the predefined adjective pairs, differences in level of appreciation were observed for both pattern designs. In last part of the study, suggestions for future studies were presented.