COVID-19'dan kaçınma tutumu ile sosyal fobi arasındaki ilişkide teknoloji bağımlılığının aracı rolü
The mediation role of technology addiction in the relationship between COVID-19 avoidance and social phobia
Yazar: ÖZGE ÇAĞLAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SAPANCI
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Kaçınma davranışı = Avoidance behavior ; Sosyal fobiler = Phobia-social ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada Covid-19'dan kaçınma tutumu ve sosyal fobi arasındaki ilişkide teknoloji bağımlılığının aracı rolünün incelemesi amaçlanmıştır. Araştırma yöntemi olarak yordayıcı korelasyonel model kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen, 251 kadın (%67.1) ve 123 erkek (%32.9) olmak üzere toplam 374 kişi oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Covid-19'dan Kaçınma Tutumları Ölçeği, Kısa Sosyal Fobi Ölçeği, Teknoloji Bağımlılığı Ölçeği ve Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Veriler 2021 yılının Aralık ayı ile 2022 yılının Şubat ayı arasında internet üzerinden çevrimiçi olarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS.25 paket programı kullanılmıştır. Araştırma kapsamında kullanılan ölçeklerden elde edilen puanların demografik değişkene göre farklılaşma durumu incelenirken 2'li Gruplarda Bağımsız Gruplar t Testi, değişkenler arası ilişkiler analiz edilirken Pearson Korelasyon Analizi, aracılık etkisinin test edilmesinde ise Bootstrap yöntemini esas alan regresyon analizi yapılmıştır. Analizlerde Bootstrap yöntemiyle 5000 yeniden örneklem seçeneği kullanılmıştır. Analizler sonucunda Covid-19'dan kaçınma tutumu ve sosyal fobi arasındaki ilişkide teknoloji bağımlılığının aracı rolü olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkenine göre Covid-19'dan kaçınma tutumu ve sosyal fobi değişkenleri ile arasında anlamlı düzeyde bir farklılık olduğu ancak teknoloji bağımlılığı değişkeni ile arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Değişkenlerin birbirleri ile ilişkilerine yönelik bulgularda ise; Covid-19'dan kaçınma tutumu ve sosyal fobi değişkenleri, Covid-19'dan kaçınma tutumu ve teknoloji bağımlılığı değişkenleri, teknoloji bağımlılığı ve sosyal fobi değişkenleri arasında pozitif yönde anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar literatür ışığında tartışılarak alan uzmanları ve gelecekteki çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate the mediating role of technology addiction in the relationship between Covid-19 avoidance attitude and social phobia. The predictive correlational model was used as the research method. Participants in the search included 374 people, with 251 women (67.1%) and 123 men (32.9%) identified using such a convenient sampling method. The Attitudes to Avoid Covid-19 Scale, Brief Social Phobia Scale, Technology Addiction Scale and Demographic Information Form were used as data collection tools in the research. Data were collected online from December 2021 to February 2022. The Independent Groups t-Test was used in 2-groups to analyze the categorization status of the scores obtained from the scales used within the scope of the research according to the demographic variable, Pearson Correlation Analysis was used to analyze the relationships among the variables, and regression analysis based on the Bootstrap method was used to test the mediation effect. The Bootstrap method was used with 5000 resampling options in the analysis. Results showed that technology addiction has a mediating role in the relationship between Covid-19 avoidance attitude and social phobia. It was determined that there was a statistically significant difference between the variables of Covid-19 avoidance and social phobia according to gender, but no statistically significant difference between the variables of technology addiction. In terms of the variables' relationships with one another, it was found that there is a positive and significant relationship between the variables of avoidance from Covid-19 and social phobia, variables of avoidance from Covid-19 and technology addiction, and variables of technology addiction and social phobia. The results were discussed in the light of the literature, and suggestions for field experts and future studies were presented.