Metamfetamin kullanım bozukluğunda görsel işlemleme ve bellekle ilişkili süreçlerin incelenmesi
Visual processing and memory-related processes in methamphetamine use disorder
Yazar: OĞUZ KAAN YALÇINKAYA
Danışman: DOÇ. DR. SERTAÇ AK
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism

Özet:
Metamfetamin kullanım bozukluğunda görme algısıyla ilgili değişikliklerin olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada, metamfetamin kullanım bozukluğunda ve diğer psikiyatrik hastalıklarda, canlandırma işlevi, binoküler rekabet dinamikleri, örtük dikkate ilişkin yanlılıklar, görsel farkındalık ve yanlış bellek gibi bilişsel süreçlerdeki değişimler ve bu süreçlerin duygu düzenleme güçlükleri, dissosiyatif belirtiler, girici zihinsel fenomenler, ruminasyon, kişilik özellikleri gibi psikopatoloji boyutlarıyla ilişkisinin ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışma örneklemi 13 metamfetamin kullanım bozukluğu, 71 diğer psikiyatrik hastalığı olan kişi ve 36 kontrol olmak üzere toplam 120 kişiden oluşmuştur. Metamfetamin kullanım bozukluğu olan hastalara binoküler rekabet testleri, Posner görevi, Deese-Roediger-McDermott (DRM) Paradigması, İz-Sürme Testi, sosyodemografik/klinik veri formu, Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği, Görme Varsanılarını Değerlendirme Ölçeği, Bağımlılık Şiddetini Belirleme Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa formu, Dissosiyasyon Ölçeği, Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği, Wender Utah Ölçeği ve Madde Aşerme Ölçekleri; diğer psikiyatrik hastalığı olan kişiler grubuna ve kontrol grubuna binoküler rekabet testleri, Posner görevi, Deese-Roediger-McDermott (DRM) Paradigması, İz-Sürme Testi, Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği, Hamilton Anksiyete Ölçeği, Bipolarite endeksi, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa formu, Ruminatif Tepkiler Ölçeği, Dissosiyasyon Ölçeği, İstem Dışı Görsel İmgeleme ve Sözel Düşünceler Anketi, Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği, Wender Utah Ölçeği, Toronto Aleksitimi Ölçeği, El Dominansı Ölçeği, Yaratıcı Kişilik Özellikleri Ölçeği uygulanmıştır. Metamfetamin kullanım bozukluğu grubunda binoküler rekabet testlerindeki canlandırma yüzdesi, algı değişimi frekansı, serbest hatırlama testindeki doğru hatırlanan sözcük ortalaması kontrol ve diğer psikiyatrik hastalık gruplarından anlamlı düzeyde daha düşük, iz sürme testi A süresi, iz sürme testi B süresi ve yanlış bellek yüzdesi  anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Metamfetamin kullanım bozukluğu ve depresyon hastalarının Posner testinde kontrol grubundan farklı bir eğri çizdiği ve dönüşün inhibisyonu fenomeninin 200-400 msn aralığında gerçekleştiği gözlemlenmiştir. Depresyon hastalarında duygu düzenleme güçlükleri ve dissosiyatif semptomlar metamfetamin kullanım bozukluğu ve kontrol grubuna göre; ruminasyon, istem dışı görsel imgeleme ve istem dışı sözel düşüncelerin kontrol grubuna göre anlamlı biçimde daha fazla olduğu saptanmıştır. Bu bulgular farklı görsel işlemleme süreçlerinin birbiriyle ilişkili olduğunu, görsel işlemleme ve yanlış bellekle ilgili süreçlerin psikopatolojiyi daha iyi anlamak için yol gösterici olabileceğini göstermektedir. Metamfetamin kullanım bozukluğunda görsel işlemleme ve yanlış bellek oluşumuyla ilişkili süreçlerde yaygın bozukluk saptanmış, majör depresif epizod hastalarında da metamfetamin bağımlılarından daha hafif olmakla birlikte bozulma gözlendiği gösterilmiştir. Yine bu süreçlerin, özellikle depresyonla ilişkilendirilebilecek anksiyete, duygu düzenleme güçlükleri, dissosiyatif belirtiler, ruminasyon ve girici zihinsel fenomenlerle ilişkili olduğu gösterilmiştir. İllüzyona dayanan deneylerle simüle edilen belirsiz durumlar söz konusuyken beyinde algı ve belleğin nasıl şekillendiğini belirlemek, farklı psikiyatrik hastalıkları ve bu hastalıklarda psikopatolojinin farklı boyutlarını anlamak için değerli olabilir.

Abstract:
There are documented changes in visual perception in methamphetamine use disorder. In this study, changes in cognitive processes such as imagination, binocular rivalry dynamics, implicit attentional biases, visual awareness, and false memory, and the relationship between these processes and psychopathology dimensions such as emotional regulation difficulties, dissociative symptoms, intrusive mental phenomena, rumination, and personality traits in methamphetamine use disorder and other psychiatric disorders were assessed. The study sample consisted of 120 individuals, 13 of whom had methamphetamine use disorder, 71 had psychiatric diseases other than substance use disorder, and 36 were controls. Binocular rivalry tests, Posner test, Deese-Roediger-McDermott (DRM) False Memory Paradigm, Trail-Making Tests, Emotion Regulation Scale-Brief Form, Dissociation Questionnaire, Wender Utah Scale, The Basic Personality Characteristics Scale were applied to the all study sample; Addiction Severity Index, Craving Experience Questionnaire, Drug Craving Scale, Brief Psychiatric Rating Scale, and Visual Hallucination Assessment Scale were applied to the methamphetamine use disorder patients; Ruminative Response Scale, Intrusive Visual Imagery and Verbal Thought Questionnaires, Creative Personality Traits Scale, Hand Dominance Questionnaire, Toronto Alexithymia Scale, Hamilton Depression Scale, Hamilton Anxiety Scale, and Bipolarity Index were applied to the control and other psychiatric diseases other than substance use disorder groups. In the methamphetamine use disorder group, priming and the switch rate in the binocular rivalry tests, the average of correctly remembered words in the free recall test was statistically lower than the control and other psychiatric disease groups. In contrast, the tail-making test A and B times and the false alarm rate in the false memory task were significantly higher. Patients with methamphetamine use disorder and depression displayed different curves from the control group in the Posner test, and the inhibition of return occurred in the range of 200-400 ms. Emotion regulation difficulties, dissociative symptoms, rumination, involuntary visual imagery, and involuntary verbal thoughts were found to be more common in patients with depression. 
These findings show that different visual processing processes are interrelated, and processes related to visual processing and false memory can provide guidance for understanding psychopathology. In methamphetamine use disorder, widespread impairment in visual processing and processes related to false memory formation has been found, and it has been shown that patients with major depressive episodes also have impairment in some visual processing areas, albeit milder than methamphetamine addicts. It has also been shown that these processes are associated with anxiety, emotion regulation difficulties, dissociative symptoms, rumination, and intrusive mental phenomena that can be associated with depression. Determining how perception and memory are shaped in the brain when ambiguous situations simulated by illusion-based experiments are in question may be valuable for understanding different psychiatric diseases and the different dimensions of psychopathology in these diseases.