Tüketicilerde genetiği değiştirilmiş gıda ürünleriyle ilgili algılanan risk türlerinin kulaktan kulağa iletişim ve satın alma isteğiyle ilişkisi
The relationship between the types of perceived risk about gmo foods and word of mouth communication, willingness to buy in consumers
Yazar: CEYDA KELEŞ
Danışman: PROF. DR. SERAP ÇABUK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Genetiği değiştirilmiş organizmalar = Genetically modified organisms ; Gıda ürünleri = Food products ; Risk = Risk ; Risk algılaması = Risk Perception ; Satın alma = Purchasing ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketiciler = Consumers ; İletişim = Communication

Özet:
Yaşam kalitesini arttırma isteği ve gıda sektöründe yaşanan olumsuzluklar, tüketicilerin gıda tüketimlerinde daha hassas davranmalarına neden olmuştur. Artan gıda hassasiyeti yanında, bilimsel kanıtların net biçimde ortaya konamaması, pazarda yeni ve karmaşık bir ürün olması, bilgi kaynakları arasında itilafın olması gibi sebepler, tüketicilerde GDO'lu gıdalarla ilgili algılanan risklerin doğmasına neden olabilmektedir. Gelecek çalışmalara ışık tutabilmek ve uygulamaya mevcut durumu yansıtabilmek üzere bu tez çalışmasında; nitel ve nicel verilerden yola çıkılarak tüketiciler tarafından, GDO'lu gıdalara yönelik algılanan risk türleri tespit edilmiş ve bu algılanan risk türlerinin, kulaktan kulağa iletişim ve GDO'lu gıda satın alma istekliliği ile ilişkisi incelenmiştir. Çalışma sonuçları; GDO'lu gıdalara yönelik olarak fiziksel risk, performans riski, finansal risk ve psikolojik riskin algılanıldığını göstermiştir. Bununla birlikte, kulaktan kulağa iletişim arttıkça fiziksel riskin, performans riskinin ve psikolojik riskin arttığı ve fiziksel risk, performans riski, finansal risk ve psikolojik risk arttıkça GDO'lu gıdaları satın alma istekliliğinin azaldığı tespit edilmiştir. Çalışma sonuçlarının tartışılıp yorumlanmasının ardından, uygulamacılara ve gelecekteki çalışmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The willingness to increase the quality of life and the negative occurrences in food sector caused consumers to become more sensitive in food consumption. In addition to increased food sensitivity, the unavailability of the scientific proofs, its being a new and a complex food in the market, controversies among the information resources might cause the birth of perceived risks about GMO foods in consumers.In this dissertation, in order to set light to the future studies and to reflect the present situation, the types of perceived risk about GMO foods were determined and the relationship between these perceived risk types and the word of mouth communication and willingness to buy GMO foods was analysed by using quantitative and qualitative data. The results of the study showed that physical risk, performance risk, financial risk and psychological risk were perceived related to GMO foods. Additionally, it was found that when the word of mouth communication increased, the physical risk, performance risk and psychological risk increased and when the physical risk, performance risk, financial risk and psychological risk increased, the willingness to buy GMO foods decreased. After the discussion of the results of the study, suggestions were given for marketers, public policy makers and the future studies.