Seyhan havzasında kuraklığın zamansal ve alansal değişiminin incelenmesi
Investigation of temporal and spatial changes of drought in Seyhan basin
Yazar: AYŞEGÜL KUZUCU
Danışman: DOÇ. DR. GÜLAY ONUŞLUEL GÜL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Hidrolik ve Su Kaynakları Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Çalışmanın amacı, Türkiye'de, Akdeniz Bölgesi'nde yer alan Seyhan Havzası'da kuraklık analizi yapmaktır. Seyhan Havzası, Türkiye'nin en verimli tarımsal alanlarını içermektedir. Seyhan Havzası'nda ve çevresinde bulunan 30 adet Meteoroloji Gözlem İstasyonunun (MGİ) aylık toplam yağış miktarları (mm) temin edilip gözlem süreleri kontrol edilerek ortak periyot (1970-2010) belirlenmiştir. Ortak periyot içerisindeki eksik yağış verileri regresyon ile tamamlanmıştır. Çalışmada kullanılan her MGİ'nin yağış verileri kullanılarak homojenlik analizleri yapılmıştır. Çalışmada kullanılan tüm MGİ'ler için 1, 3, 6, 9, 12, 24, 36 ve 48 aylık Standartlaştırılmış Yağış İndisleri (SPI) hesaplanmıştır. Her bir istasyon için hesaplanan SPI değerlerinin zamana bağlı değişimi grafikte gösterilmiştir. 1, 3, 6 ve 12 aylık SPI değerleri kullanılarak, tüm istasyonlar için en kritik yani SPI değerlerinin minimuma en çok düştüğü tarihler için alansal kuraklık analizi yapılmıştır. Alansal kuraklık analizinde Normal (Ordinary) Kriging yöntemi uygulanmış olup, çapraz geçerlilik sonuçlarına göre Kriging metodu içerisindeki tüm modeller karşılaştırılmış, en uygun model belirlenip uygulanmıştır. En kurak tarihler için Seyhan Havzası kuraklık haritaları oluşturulmuştur. Çalışma alanındaki bölgelerin kuraklıktan ne kadar etkilendiği, kuraklık sınıflandırmasına göre renklendirilen haritalarda sunulmuştur. Sonuçlar incelendiğinde, Kriging analizinde kullanılmak üzere seçilen en kritik zamanlar için Seyhan Havzası'nda olağanüstü kuraklığın hakim olduğunu görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to analyse the drought of Seyhan Basin that is located in the Mediterranean Region in Turkey. Seyhan Basin has included the most fertile soil of Turkey. The monthly precipitation dataset of 30 meteorological stations around Seyhan Basin have been provided. The observation period between 1970 and 2010 has been determined considering the observation periods for each meteorological station. The missing data in the observation period between 1970 and 2010 have been completed via regression analyses. The homogeneity analyses have been done using precipitation data of each meteorological station. Standardized Precipitation Index (SPI) has been calculated for 1, 3, 6, 9, 12, 24, 36 and 48-monthly periods for each meteorological station and the time-dependent variances related to 1, 3, 6 and 12 monthly SPI values have been shown in charts. Ordinary Kriging Method for the spatial drought analysis has been performed for each meteorological station for the months when SPI values are most frequently being minimum in. The Ordinary Kriging models have been compared with the results of cross-validation so that the fitting models are determined. The drought maps of Seyhan Basin have been occured for the driest periods and the drought clasification have been showed with different colours in the maps. This study indicates  that extremely droughts are dominated in Seyhan Basin in the driest dates which are selected for using in kriging analyses.