Psikotik bozukluk hastalarında çocukluk çağı travmalarının ve bakımverici duygu ifadesi düzeylerinin stres duyarlılığına etkisinin araştırılması
Investigation of the effects of childhood trauma and expressed emotion level on stress sensitivity in psychotic disorder patients
Yazar: GONCA DOKUZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET KEMAL KUŞÇU
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Duygu = Emotion ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Stres = Stress ; Çocuk istismarı = Child abuse

Özet:
Giriş
Stres duyarlılığı, günlük yaşam olaylarına artmış duygusal ve davranışsal yanıt olarak tanımlanmaktadır. Travmatik yaşam olaylarının stres duyarlılığında artışa neden olarak, psikotik bozuklukların başlangıcında ve kötüleşmesinde rol oynadığı düşünülmektedir. Akut stres etkenlerinin yanı sıra yüksek duygu ifadesi gibi kronik psikososyal stresörlerin psikotik bozukluk hastalarında semptomların kötüleşmesinden sorumlu olduğu bilinmektedir.  Bu konuda literatürde gündelik yaşam olaylarının niteliklerinin ve yüksek duygu ifadesinin etkilerinin incelendiği çalışma sayısı sınırlıdır. Çevresel stres etkenlerinin ve kişilerin öznel deneyimlerinin araştırıldığı çalışmalarda, gündelik yaşam sırasında anlık değerlendirmeler yapabilmeyi sağlayan deneyim örnekleme yönteminin kullanılması, sonuçların ekolojik geçerliliğini artırmaktadır. Çalışmamız ülkemizde psikiyatrik hastalıklarda deneyim örnekleme yönteminin kullanıldığı ilk araştırmadır. 
Amaç
Çalışmamızın amacı, psikotik bozukluk hastalarında, çocukluk çağı travma öyküsünün ve bakım verici duygu ifadesi düzeylerinin, günlük yaşam deneyimleri karşısında verdikleri stres tepkileri, duygulanım ve psikotik belirti yoğunluğu ile ilişkisinin deneyim örnekleme yöntemi kullanılarak araştırılmasıdır. Ayrıca hastaların deneyimledikleri günlük yaşam olayları türleri ile gün içindeki duygulanımlar ve psikotik belirtiler arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem
Çalışmaya Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Pendik EAH psikiyatri polikliniğine başvuran psikotik bozukluk tanısı ile izlenen 41 hasta dahil edilmiştir. Hastaların günlük yaşam deneyimleri, duygulanım ve psikotik belirtileri deneyim örnekleme yöntemi ile incelenmiştir. Ek tanıların dışlanması için SCID-I, hastalık şiddetini belirlemek için PANSS, çocukluk çağı travması öyküsünü değerlendirmek için Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ-28), duygu ifadesi düzeylerini ölçmek için Duygu İfadesi Düzeyi Ölçeği (LEE) ve Duygu İfadesi Ölçeği (DİÖ) kullanılmıştır. 
Bulgular
Bulgularımız yüksek çocukluk çağı travması ölçeği puanlarının günlük yaşam olaylarına bağlı stres, olumsuz duygulanım ve psikotik belirtiler ile pozitif yönde anlamlı ilişkisi olduğunu göstermektedir. Yüksek duygu ifadesi düzeylerinin bu üç değişken ile ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunamamıştır. Ancak yüksek duygu ifadesine sahip hastaların, gün içinde bakım vericileri ile geçirdikleri zaman dilimlerinde daha fazla aktivite ilişkili stres, olumsuz duygulanım ve psikotik belirti deneyimledikleri saptanmıştır. Günlük yaşam olayları tanımlamaları incelendiğinde en fazla sosyal deneyimlerin psikotik belirtiler ile ilişkili olduğu, bu ilişkinin yüksek CTQ puanlarından etkilendiği gözlenmiştir.
Sonuç
Psikotik bozukluk hastalarında günlük yaşam deneyimleri, gün içindeki duygusal ve psikotik belirtilerin kötüleşmesine yol açabilmektedir. Bu ilişki geçmiş travmatik yaşam olaylarının etkisi ile şekillenmekte, bakım veren tutumlarından etkilenmektedir. Psikiyatrik hastalıklarda, kişilerin öznel deneyimleri hakkında kapsamlı bilgiler veren deneyim örnekleme yönteminin kullanımının yaygınlaşmasının, hastalıkların daha iyi anlaşılması konusunda klinisyenlere yol göstereceği düşünülmektedir.  
Anahtar kelimeler
Deneyim örnekleme yöntemi, psikotik bozukluklar, duygu ifadesi, çocukluk çağı travması, stres duyarlılığı

Abstract:
Introduction
Stress sensitivity is defined as an increased emotional and behavioral response to daily life events. It is thought that traumatic life events play a role in the onset and deterioration of psychotic disorders, leading to increased stress sensitivity. It is known that chronic psychosocial stressors such as high expressed emotion as well as acute stress factors are responsible for the worsening of symptoms in psychotic disorder patients.  In this respect, the number of studies examining the qualities of daily life events and the effects of high expressed emotion is limited in the literature. In the studies examining the environmental stress factors and subjective experiences of people, the use of experience sampling method that allows making instant assessments during everyday life increases the ecological validity of the results. Our study is the first to use experience sampling method in psychiatric disorders in our country. 
Objective
The aim of our study is to investigate the relationship of childhood trauma history and caregiver expressed emotion levels with the stress reactions to daily life experiences, affect and psychotic symptom intensity in psychotic disorder patients using experience sampling method. It is also aimed to investigate the relationships between the types of daily life events experienced by patients and the affects in the day and psychotic symptoms.
Methods
Forty-one patients who applied to the psychiatric outpatient clinic of Marmara University Medical Faculty, Pendik Training and Research Hospital and were followed with the diagnosis of a psychotic disorder were included in the study. Daily life experiences, affects and psychotic symptoms of the patients were examined by experience sampling method. SCID-I to exclude additional diagnoses, PANSS to determine the severity of illness, Childhood Trauma Questionnaire (CTQ-28) to assess childhood trauma history, Level of Expressed Emotion Scale (LEE) and Expressed Emotion Scale to measure the levels of expressed emotion were used. 
Results
Our findings indicate that high childhood trauma scale scores are positively significantly correlated with stress, negative affect and psychotic symptoms due to daily life events. The relationship between high expressed emotion levels and these three variables was not statistically significant. However, it is found that patients with high expressed emotion experienced more activity related stress, negative affect and psychotic symptoms during the time they spend with their caregivers in a day. When the definitions of daily life events were examined, it was observed that the most social experiences were related to psychotic symptoms and this relationship was affected by high CTQ scores.
Conclusion
Daily life experiences in patients with psychotic disorders may lead to worsening of emotional and psychotic symptoms throughout the day. This relationship is shaped by the effects of past traumatic life events and is influenced by caregiver attitudes. In psychiatric disorders, it is thought that the generality of the use of experience sampling method, which provides comprehensive information about the subjective experiences of people, will lead the clinicians to better understand the disorders.  
Keywords
Experience sampling method, expressed emotion, stress sensitivity, childhood trauma, psychotic disorders