Yaşam boyu öğrenmeye kültürel alandan bakmak: Öğretmen adaylarının kültürel katılım örüntüleri
Lifelong learning from the aspect of cultural area: Cultural participation patterns of candidate teachers
Yazar: PERİHAN TUTAR
Danışman: DOÇ. DR. NAZİFE FEVZİYE SAYILAN KOCAYİĞİT
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yaşam Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Ana Bilim Dalı / Hayat Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Kültür = Culture ; Kültürel sermaye = Cultural capital ; Yaşam boyu öğrenme = Lifelong learning

Özet:
Kültürel alan, çok disiplinli bir öğrenme alanı olan yaşam boyu öğrenme için oldukça geniş öğrenme fırsatları içeren bir mecradır. Öğrenen bir toplumda, okul ve öğretmenler kültürel sermaye dağılımındaki konumları dolayısıyla kültürel yeniden üretim ve aktarımda kritik bir role sahiptir. Bu çalışma, yaşam boyu öğrenme kültürünü öğretmen adayları üzerinden kültürel katılım boyutuyla değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Türkiye'nin yaşam boyu öğrenme kültürü kavramına dayanak olan eğitim ve kültür politikaları ile kültür-sanat alanlarında üretim ve katılım durumu bütünsel bir yaklaşımla çalışma kapsamına alınmıştır. Araştırmada, karma model kullanılmıştır.  Çalışma evrenini, Ankara Üniversitesi'nde öğrenim görmekte olan 1. ve 4. sınıftaki 538 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Öğretmen adaylarının kültürel katılım örüntülerine ilişkin veriler araştırmacı tarafından geliştirilen "Kültürel Katılım Anketi''ile toplanmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, ki-kare testi, t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Bunun yanında, Türkiye'deki yaşam boyu öğrenme ve kültür politikalarına yön veren politika belgeleri ve kültürel alana ilişkin verilerin betimsel analizi yapılmıştır.  Sonuç olarak, kültür sanat alanı bir yaşam boyu öğrenme mecrası olarak ele alındığında öğretmen adaylarının büyük çoğunluğunun bu alanda etkin birer özne olamadıkları görülmektedir. Öğretmen adaylarının kültürel katılım oranlarının düşük olduğu ve bunun geldikleri sosyo-kültürel çevre ve ait oldukları sosyo-ekonomik düzeyle ilişkili olduğu görülmüştür. Ayrıca ülkemizde 1990'lı yıllardan sonra yaşam boyu öğrenme politika belgelerinin tamamında, yaşam boyu öğrenme yaklaşımının küresel neoliberal politikaların etkisiyle ekonomi merkezli yaklaşımın etkisinde kalındığı görülmektedir.  Kültür politika belgeleri ise çağdaş sanatların gelişimini önceleyen ve sürekliliği olan politikalar üretmekten uzaktır. Kültürel alandaki üretimin ve kültürel katılımın yıllara göre seyri ve mevcut durumu genel olarak değerlendirildiğinde, Türkiye'nin kültürel gelişiminin öğrenme kültürünün yaygınlaşmasını sağlayabilecek olanak ve araçlar sunmaktan uzak olduğu söylenebilir.

Abstract:
Cultural area is a multidisciplinary learning platform, which comprises a great number of lifelong learning opportunities. In a learning community, schools and teachers play a significant role in reproduction and transfer of a culture due to their de facto position distribution of the cultural capital. This study aims at analysing lifelong learning culture from the aspect of cultural participation patterns of candidate teachers. The study addresses Turkey's education and culture policies, which form the basis for lifelong learning culture, as well as status of production and participation in cultural and art activities from a holistic perspective. Mixed model has been used in order to perform this study. The study group is comprised of 538 candidate teachers studying at Ankara University on 1st and 4th grades. Data on cultural participation patterns of candidate teachers has been collected through "Cultural Participation Survey".  Frequency, percentage, chi-square test, t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used for data analysis. Additionally, a descriptive analysis of policy documents that shape the lifelong learning and cultural policies in Turkey and other data on cultural area has been made. Consequently, when culture and arts is regarded as a medium of lifelong learning, it has been observed that the vast majority of candidate teachers fail to be active subjects. The study observes that candidate teachers have a low cultural participation rates, which is correlated to their socio-cultural and socio-economic backgrounds. Additionally, it is observed that in the aftermath of 90's, lifelong learning approach in all policy documents on lifelong learning have been under the influence of economy-oriented approaches due to neo-liberal policy impacts. Moreover, cultural policy documents seem to have a structure, which is far from prioritising development of contemporary arts or sustainable policies. As a general assessment of the production and cultural participation patterns in the cultural area, it is possible to say that cultural development in Turkey is far from providing necessary means and tools that will allow for dissemination of a learning culture.