Yaşlılarda İAÜ  konukseven santral işitsel işlemleme ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Development of İAU konukseven central auditory processing scale in the elderly: Validity and reliability study
Yazar: ELİF İLAYDA AKSAKAL
Danışman: PROF. DR. BAHRİYE ÖZLEM KONUKSEVEN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Odyoloji = Audiology ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age ; Ölçekler = Scales ; İşitme = Hearing ; İşitsel işlemleme = Auditory processing

Özet:
Santral işitsel sinir sisteminde yaşlanma ile meydana gelen değişimler santral işitsel işlemleme becerilerinde azalmaya neden olur. Bu araştırmada yaşlılarda İAÜ Konukseven Santral İşitsel İşlemleme Ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasını yapmak ve normalizasyon değerlerini elde etmek amaçlanmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen normatif veriler ışığında, santral işitsel işlemleme bozukluğu olan kişilerin daha hızlı ve kolay bir şekilde tespit edilebilmesi ve klinikte rutin olarak kullanılan hızlı bir tarama yöntemi haline getirilmesi hedeflenmiştir. Çalışmaya 55-64 yaş arasında normal işitmeye sahip 24 kadın, 11 erkek olmak üzere 45 kişi ve 65-75 yaş arasında normal işitmeye sahip 25 kadın, 20 erkek olmak üzere 45 kişi dahil edilmiştir. Katılımcılara öncelikle cinsiyet, yaş, eğitim durumu, işitme kaybı varlığı ve herhangi bir gelişimsel bozukluğu olup olmadığını sorgulayan online bir anamnez formu uygulanmıştır. İAÜ Konukseven Santral İşitsel İşlemleme (KOSİİ) Ölçeğinin yaşlılar için geçerlilik ve güvenilirliği çalışılmıştır. Ölçeğin, geçerliliği faktör analizi ile güvenilirliği ise Cronbach alfa katsayısı ile değerlendirilmiştir. Ölçekteki toplam 24 maddenin iç tutarlılık katsayısı Cronbach'ın Alpha değeri 0,893 olarak iyi derecede güvenilir bulunmuştur. Faktör analizinde 8 faktörlü yapı geçerliliği olduğu gösterilmiştir. Oluşan faktörlerde içerik bütünlüğü olmadığı görülmüş ve alt ölçeklerin içerik bütünlüğü sağlamak adına literatür araştırması sonucu temel bileşen analizi kullanılmıştır. Bu bağlamda geliştirilen ölçek Lokalizasyon, İşitsel Hafıza, İşitsel Dikkat, Konuşmayı Dinleme, Konuşmayı Anlama ve Müzikal Algı/Prozodi olmak üzere toplam 6 alt ölçekten oluşmaktadır.  Birinci grubun (55-64) Konuşmayı Anlama (KA) toplam median değeri, ikinci grubun Konuşmayı Anlama (KA) toplam median değerinden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksektir. 55-64 yaş aralığındaki kişilerin sonuçları değerlendirildiğinde, ölçeğin geneline ait puan ortalaması 116,8±13,6 düzeyindedir. 65-75 yaş aralığındaki kişilerin sonuçları değerlendirildiğinde, ölçeğin geneline ait puan ortalaması 114,4±12,5 düzeyindedir. KOSİİ Ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak KOSİİ ölçeğinin, içerik olarak kolay anlaşılır yapıda olması, likert yapıda maddeler içermesi nedeniyle klinikte kolayca uygulanabileceği düşünülmektedir.
Anahtar kelimeler: Santral İşitsel İşlemleme, KOSİİ, Tarama Ölçeği, Yaşlılık

Abstract:
Changes in the central auditory nervous system caused by aging also cause a decrease in central auditory processing skills. The aim of this study is to obtain the validity, reliability and normalization of the IAU Konukseven Central Auditory Processing Scale for the elderly group. In the light of the normative data obtained as a result of the study, it is aimed to detect people with central auditory processing disorders more quickly and easily and to make them a rapid screening method that is routinely used in the clinic. The study included 24 people (24 women, 11 men) with normal hearing between the ages of 55-64, and 20 people, including 25 women and 20 men, with normal hearing between the ages of 65-75. An online anamnesis form was applied to the participants, first of all, questioning gender, age, educational status, presence of hearing loss, and any developmental disorder. Then IAU Konukseven Central Auditory Processing Scale prepared by Ahsen Kartal, Berfin Milkar, Canan Hodaman and Özlem Konukseven was applied. The validity and reliability of the scale were taken, and mean scores were determined for two age groups and their relationship with age was examined. The validity of the scale was evaluated with factor analysis and its reliability was evaluated with the Cronbach alpha coefficient. Internal consistency coefficient of a total of 24 items in the scale was found to be well reliable as Cronbach's Alpha value of 0.893. It has been shown that there is 8-factor construct validity in factor analysis. It was observed that there was no content integrity in the factors that occurred, and in order to ensure the content integrity of the subscales, the main component analysis was used as a result of the literature research. The scale developed in this context consists of a total of 6 subscales: Localization, Auditory Memory, Auditory Attention, Listening to Speaking, Speaking Comprehension and Musical Perception/Prosody. The total median value of Comprehension of Speech (CA) of the first group (55-64) was statistically significantly higher than the total median value of Speech Comprehension (CA) of the second group. When the results of people between the ages of 55-64 are evaluated, the mean score of the scale is 116.8 ± 13.6. When the results of people between the ages of 65-75 are evaluated, the average score of the scale is 114.4 ± 12.5. It has been determined that the KOSİI Scale is a valid and reliable scale. As a result, it is thought that the KOSİI scale can be easily applied in the clinic due to its easy-to-understand structure and likert content.
Key Words: Central Auditory Processing, KOSII, Screening Scale, Elderly