Süt sığırlarında ayak banyosu yönetimi
Footbath management in dairy cattle
Yazar: ARTINA PRASTIWI
Danışman: PROF. DR. ZAFER OKUMUŞ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antiseptikler = Antiseptics ; Ayak = Foot ; Bakır sülfat = Copper sulfate ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Hidrojen iyon konsantrasyonu = Hydrogen-ion concentration ; Süt inekleri = Dairy cows ; Sığırlar = Cattles

Özet:
Amaç: Farklı konsantrasyonda hazırlanan CuSO4 ayak banyolarının antiseptik özelliğini kaç hayvan geçtikten sonra kaybettiğinin saptanması çalışmamızın amacını oluşturmaktadır.
Materyal ve Metot: 360 baş Holştayn ve Simental sağmal sığır, her grupta 24 baş olmak üzere 15 gruba ayrıldı ve 2 x 12 bölmeli sağımhanede günde üç kez sağım yapıldı. Hayvanlar % 0, % 2 ve % 4'lük CuSO4 solüsyonu ayak banyosundan geçtikten sonra, ayak banyolarından pH ölçümü ve mikrobiyolojik incelemeler için örnekler alındı. Elde edilen veriler tekrarlayan ölçümler seçeneği ile tek yönlü ANOVA analiziyle test edildi.
Bulgular: % 0, % 2 ve % 4'lük CuSO4 solüsyonlarında ortalama başlangıç pH değerleri sırasıyla 7.322, 4.507 ve 3.643'tü, yedinci grup pH ortalamaları sırasıyla 8.265, 5.000 ve 4.275'e yükseldi ve onbeşinci grup pH'ları sırasıyla 8.240, 5.198 ve 4.357 olarak belirlendi. Ayak banyolarında kirlilik kriteri olarak koli basili açısından yapılan mikrobiyolojik incelemeler sonucunda; yalnızca % 0'lık gruba ait örneklerde E.coli üredi. % 2'lik ve % 4'lük CuSO4 solüsyonlarda üreme gözlemlenmedi ve hiç bir grupta herhangi bir mantar üremesine rastlanmadı. 
Sonuç: pH'sı 5'ten yüksek olan ayak banyolarının antiseptik özelliğini kaybettiği bildirildiğinden, % 2'lik CuSO4 solüsyonunun 120 baş hayvan geçtikten sonra yenilenmesi ve daha çok küçük işletmelerde kullanılması gerektiği saptandı. Elde edilen pH değerleri solüsyonun antiseptik etkinliğini kaybetmediğini ve mikrobiyolojik analizler her hangi bir etken üremediğini gösterdiğinden, hayvanların geçişiyle azalan ayak banyosu hacmini tamamlamak şartıyla % 4'lük CuSO4 solüsyonunun 360 baş hayvan geçişi için büyük işletmelerde kullanılabileceği belirlendi.

Anahtar Kelimeler: Ayak banyosu, CuSO4, pH, süt sığırları.

Abstract:
Aim: The objective of this study was to determine the loss of antiseptic effect in different CuSO4 concentrations of footbath after it had been passed by number of cattle.
Material and Methods: 360 Holstein and Simmental cows divided into 15 groups, each group consisted of 24 cows and were milked three times daily in 2 x 12 herringbone milking parlor. Samples for pH and microbiological examination were taken after cows passing 0 %, 2 % and 4 % CuSO4 solutions. Data were analyzed by one-way ANOVA with repeated measures option.
Results: The mean of initial pH were 7.322, 4.507, 3.643, mean pH of 7th group were increased to 8.265, 5.000, 4.275 and mean pH of 15th group were 8.240, 5.198, 4.357 for 0 %, 2 %, and 4 % CuSO4 solutions. Microbiological examination result performed Escherichia coli as an indicator of footbath contamination only found at control group. None of the organisms was found at 2 % and 4 % group, fungus was not present at all CuSO4 concentrations.
Conclusion: pH greater than 5 indicated the antiseptic effect has been lost, 2 % CuSO4 solution should be changed after 120 cows passed through the footbath and recommended in small herd. It is suggested to use 4 % CuSO4 in order to maintain mean pH, antiseptic effect, absence of microbial agent and footbath volume that decrease during passage for allowing 360 cows in big herds. 

Key Words: CuSO4, dairy cow, footbath, pH.