Canlandırma sinemasının okulöncesi çocuğun yaratıcılığı açısından değerlendirilmesi
Evaluating animation in terms of pre-school children's creativity
Yazar: EMRE AŞILIOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Güzel Sanatlar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Canlandırma = Animation ; Canlandırma sanatı = Animation art ; Görsel algılama = Visual perception ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Yaratıcılık = Creativity ; Çizgi film = Animated film

Özet:
Bu araştırmanın amacı; canlandırma film tasarımcılarının, üniversitelerde görev yapan sanat eğitimcilerinin,  okulöncesi öğretmenlerin ve okulöncesi öğrencilerin canlandırma sinemasının okulöncesi çocukların yaratıcılığının gelişimindeki yerine ilişkin deneyimlerini anlamak ve canlandırma filmlerin okulöncesi çocukların yaratıcılıklarının geliştirmesinde bir uyaran olarak kullanılması için öneriler ortaya koymaktır.
Araştırma nitel araştırma yönteminde ve olgubilim (fenomenoloji) deseninde gerçekleştirilmiştir. Olgubilim araştırmaları, yaşamımızda karşılaştığımız ancak detaylı olarak bilgi sahibi olmadığımız ya da üzerinde çok düşünemediğimiz olguları katılımcıların nasıl deneyimlediklerini araştırmaya ve derinlemesine incelemeye imkân vermektedir. 
Araştırmada veriler, okulöncesi öğrenciler, okulöncesi öğretmenler, sanat eğitimcileri ve canlandırma film tasarımcıları olmak üzere dört ayrı çalışma grubundan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Katılımcıların cevapları ses kaydedici araçlarla kayıt altına alınmıştır. Bu kayıtlar dikkatli bir şekilde dinlenilerek ve her bir katılımcıya ayrı ayrı numara verilerek yazıya aktarılmıştır. MAXQDA programına yüklenen veriler detaylı bir şekilde okunmuştur. Her bir katılımcı grubundan elde edilen ortak veriler tümevarım yöntemi kullanılarak kodlanmıştır. Daha sonra da birbiriyle ilgi kodlar kullanılarak araştırma konusu ile ilgili temalar oluşturulmuştur. 
Araştırmanın bulgularına göre, katılımcıların büyük bir kısmının canlandırma filmlerin çocukların görsel algılarını geliştirebileceği; yaratıcılık ve estetik deneyimler yaşayabilmelerine hizmet edebileceği görüşünde oldukları anlaşılmaktadır. Ancak klişe yaklaşımlar ve ticari kaygılar nedeniyle nitelikli canlandırma filmler yapılamadığını belirtmektedirler. Bu nedenle okulöncesi çocuklar yaratıcılık ürünü canlandırma film örneklerleriyle yeterince karşılaşmamaktadır. Nitelikle ilgili sorunlar film tercihlerini de etkilemektedir. Katılımcılar tasarım sürecinde, canlandırma film tasarımcıların yanı sıra çocuğun gelişimi ve sanat eğitimi konularında uzmanların birlikte çalışması ve çocuğun canlandırma filmleri izledikten sonra düzeyine uygun canlandırma teknikleri ile çizme, boyama, çizdiklerine hareket kazandırması gibi etkinlikler yaptırılmasını ve hatta canlandırma tekniklerinin okul programlarına girmesini gerekli görmektedirler. Okulöncesi öğretmenlere göre, çocuklar izledikleri canlandırma filmlerle ilgili resimler yapma, müziklerini değiştirme ve yeni bir formda seslendirme gibi yaratıcı eylemlerde bulunmaktadırlar. Ancak okulöncesi öğretmenler canlandırma filmleri daha çok bilgi kazandırıcı olarak görmektedirler ve çocuklarla birlikte izleyecekleri filmleri seçerken bilgi veren filmleri tercih etmektedirler. Okulöncesi çocuklar ise, canlandırma film izlediklerini, izledikleri filmlerle ilgili resimler yaptıklarını, filmlerdeki şarkıları seslendirdiklerini belirtmektedirler. Çocukların verdikleri cevaplar, canlandırma filmlerin yaratıcılıklarını geliştirmede bir uyaran olabileceğini göstermektedir. En çok izledikleri canlandırma filmler ise Pepee, Winx Club ve İbi olarak belirlenmiş ve bu filmler çocukların yaratıcılığı açısından değerlendirilmiştir. 
Katılımcılardan elde edilen bulgulara göre, canlandırma film yayıncılarına, tasarımcılara, okulöncesi öğretmenlere, öğretim programlarının geliştirilmesine ve bu konuda politika oluşturan kurum ve kişilere yönelik önerilerde bulunulmuştur. 
Anahtar Sözcükler: Yaratıcılık, Sanat Eğitimi, Canlandırma Filmler, Televizyon, Görsel Algı, Kültür Aktarımı.

Abstract:
The aim of this study is to understand animation designers, art educators working at universities, pre-school teachers, and pre-school children's experiences concerning the importance of animations in the development of children's creativity and to make suggestions about using animation as a stimulus to improve pre-school children's creativity. 
This research is conducted in a qualitative research method and phenomenological design. Phenomenological research enables researching and analysing in depth how the participants experience the phenomena that we encounter in our lives but don't have the knowledge and experience to comprehend fully.
The data in the research was collected by semi-structured interview method from four seperate study groups- pre-school students, pre-school teachers, art educators, and animation designers. The participants' answers were recorded with audio recorders. These recordings were typed by listening carefully and assigning each participant a number. The data loaded in MAXQDA program was read in detail. Next, the common data, acquired from each participant group was coded by using an inductive method. Later, themes related to the research were formed by using related codes. 
According to the research findings, it is understood that most of the participants feel that animations can develop children's visual perception and enable them to experience creative and aesthetical experiences. However, they indicate that due to cliche approaches and commercial concerns, qualified animations cannot be projected. Therefore, pre-school children can't interact with good examples of animations that stimulate creativity most of the time. The problems with quality affects the film preferences, too. The participants find it necessary that in the designing process, along with the animation designers, experts in child development and art education should work and, after watching animations, children should do activities like drawing, coloring and animating what they draw with proper animation techniques and even some animation techniques should be included in the school programs. 
According to pre-school teachers, children do creative actions like drawing pictures about the animations they watch, changing their music and singing in a new form. However, pre-school teachers consider animations informative and so choosing animations that they watch together with students, they prefer informative ones. Pre-school children indicate that they watch animations, they draw pictures about the animations and sing the songs in the animations. The answers given by the children show that animations can be stimulating in improving their creativity. The animations they watch mostly are identified as Pepee, Winx Club and Ibi and these animations are evaluated in terms of children's creativity.
According to the findings acquired from the participants, suggestions are made in this study for the animation producers, designers, pre-school teachers and the institutions and people who contribute to developing education programs and form a policy about these.