Kavram haritaları kullanımının ortaokul öğrencilerinin duyu organları konusundaki akademik başarılarına ve derse yönelik tutumlarına etkisi
The effect of the use of concept maps on the academic success of secondary school students about sensory organs and their attitudes towards the lesson
Yazar: HABİL İŞLER
Danışman: PROF. DR. FATİH AYDIN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Akademik tutum = Academic attitude ; Kavram haritaları = Concept maps

Özet:
Bu araştırmada Fen Bilimleri dersinde kavram haritasının 6. Sınıf duyu organları konusunda kullanımının öğrencilerin akademik başarısına ve derse yönelik tutumuna etkisi incelenmiştir. Çalışma kavram haritalarının 6.sınıf duyu organları konusu üzerinde başarı ve tutuma yönelik anlamlı bir fark olup olmadığının araştırılması üzerinedir. Öğrencilerin bilişsel yapıları ile kavram haritaları kullanımı sonucunda elde edilen veriler ilişkilendirilmiş ve bu sayede sonuca ulaşılmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılında Bolu ilinde yer alan bir devlet ortaokulunda 6. Sınıfta okuyan 13 deney ve 13 kontrol grubu öğrencisiyle yürütülmüştür. Araştırmanın modeli olarak deneysel araştırma modellerinden "ön test- son test kontrol gruplu model" tercih edilmiştir. Kontrol grubunda dersler mevcut müfredata göre yürütülmüş, deney grubunda ise normal müfredatın dışında her bir ders saatinde kavram haritalarını kullanarak dersler işlenmiştir. Bu çalışmada veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından geliştirilen başari testi ile araştırmacı ve öğrenciler tarafından hazırlanan kavram haritaları kullanılmıştır. Testler her öğrenci ile  birebir  uygulama şeklinde olmuştur. Öğrencilerden elde edilen veriler kullanılarak her bir öğrencinin başarı testinden almış olduğu puanlar çizelgeye işlenmiş ve puanlanmıştır. Çizelgeye dökülen puanlamalar spss programı ile analiz edilmiş ve ön test ile son test grupları arasında karşılaştırma yapmak amacıyla Bağımsız Örneklem T-Testi kullanılmıştır. Bu test ile niceliksel verilerin iki örneklem arasında aynı dağılımlara sahip olup olmadıkları analiz edilmiştir. İki bağımsız örnekleme uygulanan içerikler sonucu deney grubu öğrencilerinden kavram haritaları ile ders işlediğimiz öğrencilerimizden elde edilen veriler nicel araştırmalarda kullanılan içerik analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Bu yöntem ile birbirinden bağımsız olan gruplarımızın nicel çalışmaları derinlemesine incelenmiştir.
        Araştırma neticesinde elde edilen verilere göre deney ve kontrol grupları için ön test başarı ortalama puanları arasında anlamlı bir fark tespit edilmemiş gruplarımız arasında benzeşik bir puanlama olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ancak deney ve kontrol grupları için uygulanan başarı son test ortalama verileri deney grubu lehine anlamlı bir farkın olduğunu göstermiştir. Elde edilen verilere göre kavram haritalarının kullanımı akademik başarı yönünden kontrol grubunda anlamlı bir fark oluşturmazken deney gruplarında kapsam ve ilişkililik açısından anlamlı bir fark oluşturmuştur. Deney gruplarımızla  işlenen kavram haritaları içerikli derslerin öğrencilerin bilişsel ve akademik yapılarında olumlu yönde etkisinin olduğu ancak derse yönelik tutumunda pozitif bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the effect of the use of the concept map during science lessons on the subject of "Sensory Organs" of the 6th graders on the academic success of the students and their attitude towards the lesson was examined. The cognitive structures of the students and the data obtained as a result of the use of concept maps were associated and the result was reached by this means. The research was carried out with 13 experimental and 13 control group students studying in the 6th grades of Yazılar Secondary School in Mudurnu district of Bolu province in the 2022-2023 academic year. As the model of the research, the "pretest-posttest model with control group" was preferred among the experimental research models. In the control group, the lessons were carried out in compliance with the current curriculum, while in the experimental group, lessons were taught using concept maps in each session, apart from the curriculum. In the study, achievement test developed by the researcher and concept maps prepared by the researcher and students were used as data collection tools. The tests were applied in the form of one-to-one practice with each student. Using the data obtained, the scores of each student from the achievement test were recorded on the chart and scored. Scorings on the chart were analyzed with the spss program and the Mann independent sample t-test was employed to compare the pretest and posttest groups. With this test, it was analyzed whether the quantitative data had the same distributions between the two samples. As a result of the contents applied to two independent samples, the data obtained from the experimental group students who were taught the lessons with concept maps were analyzed with the content analysis method used in qualitative research. With this method, the quantitative studies of independent groups were examined in depth.
According to the data obtained as a result of the research, no significant difference was detected between the average scores of the pretest achievement of the experimental and control groups, and a homogeneous scoring result was obtained from the groups. However, the post-test average success data applied to the experimental and control groups showed that there was a significant difference in favor of the experimental group. According to the data obtained, while the use of technologically meaningful concept maps did not make a significant difference in the control group, it created a significant difference in terms of scope, substantiality and relevance in the experimental groups. The use of concept maps in the "sensory organs" course content has led our students to state that it is entertaining, instructive, determinative of misconceptions, eliminating semantic complexity and determinant of lack of knowledge. It was determined that the lessons with concept maps taught in the experimental groups had a positive effect on the cognitive, affective and academic structures of the students.