İmplante edilebilen kardiyoverter defibrilatör hastalarında psikososyal faktörlerin incelenmesi
Examining the psychosocial factors of patients with implantable cardioverter defibrillators
Yazar: HAVVA ALKAN
Danışman: PROF. DR. NURAY ENÇ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Atriyal fibrilasyon = Atrial fibrillation ; Defibrotid = Defibrotide ; Elektrik-kontraşok = Electric-counter shock ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems ; Psikososyal özellikler = Psychosocial features ; Ventriküler fibrilasyon = Ventricular fibrillation ; Ölüm-ani-kardiak = Death-sudden-cardiac

Özet:
Bu araştırma İmplante Edilebilen Kardiyoverter Defibrilatör (ICD) implantasyonu uygulanan 180 hastanın psikososyal durumlarını ve etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapıldı. Veriler genel bilgi formu, Florida hasta kabullenme ölçeği, ICD implantasyonundan sonra öz etkililik ve sonuç beklentileri ölçekleri ve Florida şok anksiyete ölçeği ile ölçüt geçerliği için genel öz yeterlilik ölçeği, durumluk ve sürekli kaygı ölçeği ve Beck anksiyete ölçeği ile toplandı. Florida hasta kabullenme ölçeği, ICD implantasyonundan sonra öz etkililik ve sonuç beklentileri ölçekleri ile Florida şok anksiyete ölçeğinin geçerlik güvenirlik çalışmalarını yapıldı. Veriler doğrulayıcı ve betimleyici faktör analizi, Cronbach alfa katsayısı, Pearson korelasyon katsayısı, tek yönlü gruplar arası çok değişkenli varyans analizi (One-way between groups of MANOVA), çoklu tek yönlü F testi (Multiple Univariate  between subject effect test), Wilks , Pillai Trace testi, Tukey HSD testi ile değerlendirildi ve Bonferroni düzeltmesi yapıldı. Florida hasta kabullenme ölçeği, ICD implantasyonundan sonra öz etkililik ve sonuç beklentileri ölçekleri ve Florida şok anksiyete ölçeği geçerli ve güvenilir ölçeklerdir. ICD implantasyonu uygulanan erkek hastalarda cihazı kabullenme düzeyi ve öz etkililiği kadınlardan daha yüksektir. Kadınlar ise erkeklere göre daha fazla şok anksiyete yaşamaktadır. Daha genç hastalar daha fazla şok anksiyete yaşamaktadır. Daha önce ICD şokuna maruz kalan hastaların şok anksiyete düzeyi ICD şokuna maruz kalmayan hastalara göre daha yüksektir. Hastaların daha önce kalp krizi ve kardiyak arrest geçirme durumu ile ICD'nin takılış süresi hastaların kabullenme düzeyi, öz etkililik ve sonuç beklentileri ile şok anksiyete düzeyini etkilememektedir. Hastaların cihazı kabullenme düzeyi ve öz etkililik düzeyi azaldıkça şok anksiyete düzeyi artmaktadır. Araştırma bulgularına dayanarak ICD hastalarının psikososyal açıdan değerlendirilerek cihazı kabullenme, öz etkililik düzeylerini yükseltecek, şok anksiyete düzeylerini azaltacak girişimlerin yapılması önerilebilir.

Abstract:
The present study has been conducted to investigate psychosocial status of 180 patients who underwent implantable cardioverter defibrillation (ICD) implantation and affecting factors in question. To collect data, general information form, The Florida patient acceptance survey, Self-efficacy expectations and outcome expectations after ICD implantation scales, The Florida shock anxiety scale, and also General self-efficacy scale, The State-Trait anxiety inventory and Beck anxiety scale for validity of scales were used. Validity studies of The Florida patient acceptance survey, Self-efficacy expectations and outcome expectations after ICD implantation scales‏, The Florida shock anxiety scale were carried out. Gathered data were assessed through confirmatory and descriptive factor analysis, Cronbach Alpha Coefficient, Pearson Correlation Coefficient, the one-way multivariate analysis of variance (one-way MANOVA), Multiple Univariate ANOVA between subject effect test, Wilks , Pillai Trace test, Tukey HSD test and its Bonferroni adjustment was done. It was found out that the Florida Patient Acceptance Survey, Self-efficacy expectations and outcome expectations after ICD implantation scales and the Florida shock anxiety scale are valid and reliable instruments. Men who were subjected to ICD implantation were reported to demonstrate higher levels of acceptance for the device and self-efficacy than their female counterparts. However, female patients were reported to experience more shock anxiety. The younger patients suffered from more shock anxiety. The level of shock anxiety of the patients who were subjected to ICD shock in the past is found to be higher than those who were not. Research findings also indicate that the status of experiencing a heart attack and cardiac arrest as well as duration of ICD connection to the body have no impact on patients' acceptance level, self-efficacy, result expectations and shock anxiety level. The lower patients' acceptance of the device and self-efficacy levels get, the higher shock anxiety levels become. In the light of the study findings, it is recommended that relevant initiatives that increase ICD patients' level of acceptance of the device and self-efficacy by assessing their psychosocial well-being and reduce shock anxiety levels be taken.