İlkokul 4. sınıf öğretmenleri ve öğrencilerinin FeTeMM eğitimine ilişkin yeterlik inançları ve tutumlarının incelenmesi
The research of the 4th grade teachers' and students' efficacy beliefs and attitudes toward STEM education
Yazar: MÜMİNE ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLSEN ÜNVER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi = Science ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; Teknoloji = Technology ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers

Özet:
FeTeMM (Fen, Teknoloji, Mühendislik, Matematik) eğitimi, geleceğin meslek alanları olarak gösterilen bilim, matematik, mühendislik ve teknoloji alanlarına nitelikli iş gücü yetiştirmeyi amaçlamaktadır. FeTeMM'in benimsenmesinde ülkelerin ekonomik politikaları etkili olmaktadır. FeTeMM alanlarında duyulan nitelikli iş gücü ihtiyacı her geçen gün giderek arttığından, ülkeler eğitim sistemlerini bu iş güçlerini yetiştirecek şekilde revize etmektedirler. Bu noktada ortaya çıkan FeTeMM eğitimi, gerekleri yerine getirilerek uygulandığı takdirde hedeflenen kalkınmayı sağlayacak iş gücünün yetiştirilmesinde en etkili yöntem olarak görülmektedir. Bu nedenlerle ilkokul öğretmenleri ve öğrencilerinin FeTeMM'e yönelik tutum ve yeterliklerinin belirlenmesinin, izlenecek yol haritasının oluşturulmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. 
Bu çalışmada FeTeMM yaklaşımına dair öğretmenlerin ve öğrencilerinin farkındalıklarının, yeterliklerinin ve tutumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, "İlkokul 4. sınıf öğretmenleri ve öğrencilerinin FeTeMM eğitimine yönelik tutumları ve yeterlik inançları ne düzeydedir?" ve "İlkokul 4. sınıf öğretmenleri ve öğrencilerinin fen ve matematik öğretme/öğrenme yeterlik inançları ve 21. yüzyıl öğrenme tutum puanları arasında anlamlı bir ilişki var mıdır?" sorularına yanıt aranmıştır. Çalışmanın bulguları eğitim programlarının geliştirilmesine, öğretmenlerin mesleki gelişim programlarının iyileştirilmesine, öğrencilerin ihtiyaçlarının belirlenmesine yardımcı olabilir. Daha büyük ölçekte ise, ülkenin eğitim politikalarının belirlenmesine katkıda bulunabilir. Ayrıca, öğretim programlarında FeTeMM eğitimi açısından ulusal standartların belirlenmesine katkı sağlayabilir.
Çalışma temelde betimsel tarama modelindedir. Bununla birlikte ikinci araştırma sorusunda yer alan, öğretmen ve öğrenciler için ortak olan alt boyutlarda ilişki katsayısı hesaplanmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini, 2016-2017 öğretim yılının ikinci yarıyılında İzmir ilindeki devlet ilkokullarında görev yapmakta olan sınıf öğretmenleri ve onların öğrencileri oluşturmaktadır. Evrenin genişliği sebebiyle İzmir ili merkez ilçelerindeki ilkokullardan küme örnekleme yöntemi ile örneklem belirlenmiştir. 19 adet merkez ilçedeki toplam ilkokul sayısı olan 407'nin  %20'si örnekleme dahil edilmiştir. Belirlenen çalışma grubunun %16,2'sine ulaşılmış olup toplamda 66 ilkokuldan veri toplanmıştır. Çalışmaya 3.654 ilkokul 4. sınıf öğrencisi ve 175 4. sınıf düzeyinde görev yapmakta olan sınıf öğretmeni katılmıştır.
Araştırmanın verileri orjinalleri North Carolina State University Friday Institute tarafından geliştirilmiş olan iki ölçekle toplanmıştır. Ölçeklerden ilki öğretmenlere yönelik olan, orijinal adı Teacher Efficacy and Attitudes toward STEM Survey olup, Türkçeye uyarlaması Taş, Yerdelen ve Kahraman tarafından 2016 yılında FeTeMM'e Yönelik Öğretmen Yeterlik ve Tutumları Ölçeği adıyla yapılmış olan ölçektir. Diğeri ise ilkokul öğrencilerine yönelik olan, orijinal adı The Upper Elementary (4-5th) Student Attitudes toward STEM Survey olup, Türkçeye uyarlaması araştırmacı tarafından FeTeMM'e Yönelik Öğrenci Tutumları Ölçeği adıyla yapılmış olan ölçektir. Bu ölçeğin deneme uygulaması örneklemdeki kolay ulaşılabilen ilkokullardan üçü ile 2016-2017 eğitim öğretim yılının ikinci yarısında yapılmıştır. Bizzat araştırmacı tarafından uygulanan ölçek, toplamda 698 öğrenci tarafından doldurulmuştur. Doğru doldurulmayan ve çok sayıda çelişkili cevabın olduğu ölçekler elendikten sonra 453 ölçek işleme sokulmuş ve faktör analizleri yapılmıştır. Açıklayıcı faktör analizi sonucu elde edilen yapı doğrulayıcı faktör analizi ile doğrulanmıştır (RMSEA, 0.059; GFI, 0.84; AGFI, 0.82; SRMR, 0.072; NFI, 0.92; CFI, 0.95). Sonuç olarak ilkokul öğrencilerinin FeTeMM'e yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmiştir.
Araştırmanın sonucunda ilk iki alt probleme yönelik olarak öğretmenlerin (Fen öğretimine yönelik yeterlik inancı ve sonuç beklentisi, Matematik öğretimine yönelik yeterlik inancı ve sonuç beklentisi, Öğrencilerinin teknoloji kullanımı, İlköğretim FeTeMM öğretimi, 21. yy. öğrenme tutumu, Liderlik tutumu ve FeTeMM kariyer farkındalığı) ve öğrencilerin (Matematik öğrenimi yeterlik inancı, Fen öğrenimi yeterlik inancı, Mühendislik ve teknolojiye yönelik tutumları ve 21. yy. öğrenme tutumu) tüm alt boyutlara orta düzeyin üzerinde katıldıkları bulgusuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğretmenler ile öğrencilerin fen ve matematik öğretme/öğrenme yeterlik inançları ve 21. yüzyıl öğrenme tutum puanları (r, .074; p, .165) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Araştırma sonuçlarından yola çıkılarak, FeTeMM eğitimine 4. sınıf öğretim programlarında daha çok yer verilmesi ve öğretmenlerin FeTeMM'e yönelik tutumlarını iyileştirmek ve yeterliklerini arttırmak amacıyla mesleki gelişim programlarının bu yönde düzenlenmesi gibi bir takım önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
STEM (Science, Mathematics, Engineering and Technology) education aims to train skilled labor in the areas of signified as future areas of profession. The economic policies of countries are effective in the adoption of STEM. Since the need of skilled labor in the areas of STEM, countries are revising their education systems in a way to train their workforce. STEM education, which emerges herein, is seen to be the most effective method to train skilled labor which will provide targeted development if it is implemented by meeting the requirements. Hence, it is thought that determining elementary school teachers' and students' efficacy and attitude toward STEM can contribute to setting a course which will be pursued. 
In this study, it is aimed to reveal the 4th grade teachers' and students' awareness, efficacy and attitude toward STEM. For this purpose, the questions "At what level are the 4th grade teachers' and students' efficacy beliefs and attitudes toward STEM education?" and "Is there a meaningful correlation between the 4th grade teachers' and students' efficacy beliefs in teaching/learning science and mathematics and the 21st century learning attitudes?" are searched for answers. The findings of the study may help improve curriculum designing, enhance teachers' professional development and determine students' learning needs. On a vast scale, it may contribute to set the pace for national curriculum. In addition, it may contribute to determining national standards in terms of STEM. 
The descriptive research method is basically conducted in the study. In addition, correlation coefficient is calculated for teachers' and students' common sub-dimensions to analyze the second research question. The 4th grade teachers and students working in state schools in Izmir during 2016-2017 spring term constitute the target population of the study. Due to the width of population, cluster sampling method is chosen. 20% of elementary schools locating at the 19 different central districts of Izmir is included in the sample. 16.2% of the determined study group is reached and the data are collected from 66 primary schools. 3654 students studying at the 4th grade and 175 teachers working with these students take part in the study. 
The data of the study are collected via two surveys, which are originally developed by North Carolina State University Friday Institute. The first data collection tool of the study is "Teacher Efficacy and Attitudes toward STEM Survey", which is adapted to Turkish by Tas, Yerdelen and Kahraman in 2016. The other one is "The Upper Elementary (4-5th) Student Attitudes toward STEM", which is adapted to Turkish by the researcher herself. The trial implementation of the survey was conducted at 3 primary schools which were easily accessible for the researcher at 2016-2017 spring term. 698 students filled the survey. After eliminating the surveys filled wrongly and having conflicting answers, 453 surveys were left and factor analysis of them was done to evaluate the survey. The structure obtained by explanatory factor analysis is confirmed by confirmatory factor analysis (RMSEA, 0.059; GFI, 0.84; AGFI, 0.82; SRMR, 0.072; NFI, 0.92; CFI, 0.95). According to these values, the scale is proven to be valid and reliable to determine primary school students' attitudes towards STEM.
The data of the survey is collected by the researcher herself via going to the schools chosen as sample. At the end of the research, it is found out that the teacher's and the students' agreement to the sub-dimensions of the data collection tool (Teacher survey: efficacy beliefs in science education and teaching outcome expectancy beliefs, efficacy beliefs in mathematics education and teaching outcome expectancy beliefs, students' use of technology, STEM education at elementary level, attitude towards the 21st century learning, the leadership attitude and STEM career awareness; Student Survey: efficacy beliefs in mathematics learning, efficacy beliefs in science learning, attitude towards engineering and technology and the 21st century learning attitude) is above average level. In addition, a meaningful correlation is not found out between the teachers' and the students' efficacy beliefs in science and mathematics teaching/learning and the 21st century learning attitude scores (r, .074; p, .165). In accordance with these results, it can be suggested that STEM education should take part more in the 4th grade curriculum and professional development programs should be designed to improve teachers' efficacy and attitude toward STEM.