Z kuşağının yeni medya ortamındaki habitusları
Habitus of generation Z in the new media environment
Yazar: AYKUT ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. BERNA ARSLAN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Yeni iletişim teknolojilerinin gelişimine bağlı olarak ortaya çıkan sosyal medya platformları modern toplumsal hayatta birçok alanı etkisi altına almaktadır. Modern üretim tüketim ilişkileri sistemi içerisinde yer alan, iletişim teknolojisi araçlarına sahip olan çoğu kullanıcıların sosyal medya ağlarını kullandığı ve bu sosyal ağ ortamlarından kültürel birikim sağladıkları görülmektedir. Z kuşağının sosyal medya ortamlarında sürekli çevrimiçi olarak yoğun zaman geçirmesi, aynı zamanda kültürel sermaye birikimlerini bu platformlar üzerinden sağlamalarına yönelik dijital alışkanlıkları ortaya çıkarmaktadır. Dolayısıyla Z kuşağının yeni medya ortamlarından (sosyal medya platformlarından)  kültürel sermaye edinimi konusunda; Pierre Bourdieu'nün yapı ve eğilim (sosyal medya ve dijital yatkınlıklar) perspektifi kapsamında bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda araştırma kapsamında gerçekleştirilen çevrimiçi anket çalışması ile 12 devlet üniversitesinde 18-25 yaş aralığında olan Z kuşağı bireylerine ulaşılarak; kültürel donanımlarını arttırma, entelektüel bir kişilik kazanma, sosyal hayatlarında tercih edilen bir statüde olma ve kazanmış oldukları kültürel birikimlerini ekonomik sermayeye dönüştürebilme yetkinliği açısından yeni medya ortamlarındaki kültürel sermaye biriktirme habitusları ölçülmeye çalışılmıştır. Araştırmada; Z kuşağının kültürel sermaye birikiminde (sosyal uzamlarında entelektüel birikimleri ve konumlarını belirlemede) sosyal medya ağlarında ne türden habituslar (alışkanlıklar -toplumsal öznellikler) yarattıkları ve Z kuşağının yeni medya ortamlarında (sosyal medya platformlarında) edinmiş oldukları kültürel sermaye birikim habituslarının; cinsiyet, doğup büyüdüğü yer, eğitim alınan bölüm ve aylık gelir durumu olmak üzere dört bağımsız değişken özelinde oluşturulan araştırma sorularına göre farklılaşıp farklılaşmadığının anlamlandırılması amaçlanmıştır. Elde edilen analizler sonucunda Z kuşağı bireylerinin kültürel sermaye birikim konusunda sosyal medya ağlarından, web sitelerinden, dijital veri kaynaklarından ve popüler video yayınlarından faydalandıkları, kültürel içerik hesaplarını takip ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Kırsalda doğup büyüyen Z kuşağı bireylerinin kent merkezinde doğup büyüyenlere göre ve alt gelir grubu ile düzenli geliri olmayan ailelere mensup Z kuşağı bireylerinin üst gelir grubuna mensup Z kuşağı bireylerine göre yeni medya ortamlarından kültürel sermaye ediniminde daha fazla habituslara sahip olduğu görülmüştür. Sosyal medya platformlarrından kültürel sermaye birikimine yönelik ise; dijital ansiklopedilerden yararlandıkları, beğeni ve düşüncelerine göre değişen alanında uzman kişilerin video yayınlarını takip ettikleri, ücretli dijital platformlardan yararlandıkları, sosyal medyanın gündelik kamusal, sosyal ve magazinsel paylaşım akışından yararlandıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Social media platforms, which emerged due to the development of new communication technologies, affect many areas in modern social life. It is seen that most users who are in the modern production-consumption relations system and have communication technology tools use social media networks and gain cultural knowledge from these social network environments. The fact that Generation Z spends a lot of time online in social media environments also reveals digital habits to accumulate cultural capital through these platforms. Therefore, regarding Generation Z's acquisition of cultural capital from new media environments (social media platforms); A research was conducted within the scope of Pierre Bourdieu's structure and disposition (social media and digital predispositions) perspective. In this context, with the online survey conducted within the scope of the research, Generation Z individuals between the ages of 18-25 were reached at 12 state universities; It has been tried to measure the cultural capital accumulation habitus of the participants in new media environments in terms of their ability to increase their cultural equipment, gain an intellectual personality, have a preferred status in their social life, and transform their acquired cultural knowledge into economic capital. In the research; What kind of habitus (habits - social subjectivities) Generation Z has created in social media networks in terms of cultural capital accumulation (in determining their intellectual accumulation and position in social spaces) and the cultural capital accumulation habitus that Generation Z has acquired in new media environments (social media platforms); It was aimed to understand whether the research questions differ according to the research questions created based on four independent variables: gender, place of birth, department of education and monthly income. As a result of the analysis, it was concluded that Generation Z individuals benefit from social media networks, websites, digital data sources and popular video broadcasts in terms of cultural capital accumulation and follow cultural content accounts. It has been observed that Generation Z individuals who were born and raised in rural areas have more habitus in acquiring cultural capital from new media environments than those who were born and raised in the city center, and Generation Z individuals who belong to low-income groups and families without a regular income have more habitus in acquiring cultural capital from new media environments than individuals from upper-income groups. Regarding the accumulation of cultural capital from social media platforms; It has been concluded that they benefit from digital encyclopedias, follow video broadcasts of experts in their fields, which vary according to their tastes and opinions, benefit from paid digital platforms, and benefit from the daily public, social and magazine sharing flow of social media.