İleri yaş döneminde amiloid geliştirerek kaybedilen hastaların parafin doku örneklerinde MEFV gen mutasyonlarının analizi
The analysis of MEFV gene mutations from paraffin tissue samples of the patients who develop amyloidosis at older ages and are deceased
Yazar: BANU BALCI
Danışman: DOÇ.DR. ENGİN YILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology

Özet:
Ailevi Akdeniz Ateşi (AAA); temel olarak tekrarlayan ateş, karın ve eklem ağrıları gibi klinik bulgularla karakterize edilen ve otozomal resesif olarak aktarılan, kalıtsal bir hastalıktır. Hastalığın en ciddi komplikasyonu, bazı vakalarda klinik tabloya amiloidoz oluşumunun eklenmesidir. AAA, özellikle Musevi, Arap, Ermeni ve Türk toplumlarında yaygın olarak görülür. Bağlantı analizi çalışmaları sonucunda, AAA gen lokusunun 16pl3.3 bölgesinde olduğu saptanmış, iki ayrı konsorsiyum tararından AAA' dan sorumlu gen (MEFV) tanımlanmıştır. MEFV geni; 781 aminoasitten oluşan, inflamasyonda direk veya indirek bir 'down regulator' işlevi olduğu düşünülen, Pyrin/ Marenostrin olarak adlandırılan bir protein kodlamaktadır. Fenotip I olarak gruplandırılan AAA hastalarında; ateş, karın ağrısı ve inflamasyon atakları gibi semptomların ardından ilerleyen dönemlerde amiloid gelişimi görülmektedir. Bazı vakalar ise, AAA semptomları ortaya çıkmadan ileri yaşlarda renal amiloidoz geliştirerek kliniğe başvurmaktadır. Fenotip II olarak gruplandırılan bu hastalarda renal amiloidoz gelişene kadar hastalık asemptomatiktir. AAA hastalığında presemptomatik teşhis önemlidir, çünkü kolşisin tedavisi, AAA ataklarım ve amiloid gelişimini önlemektedir. Bu çalışmada, 25 renal amiloidoz geliştiren ve fenotip II olduğu düşünülen hastanın, parafin doku bloklarından izole edilen DNA'larmda, MEFV geni mutasyonlan (M694V, M680I, V726A, E148Q) incelenerek, bu vakalarda amiloid gelişiminin AAA'ya bağlı olup olmadığı araştırıldı. MEFV geninde bugüne kadar 29 mutasyon saptanmış olmasma rağmen, yalnızca 5 mutasyonun (M694V, M694I, M680I, V726A, E148Q) taranması ile mutant alellerin %75-80'i tesbit edilebilmektedir. Diğer mutasyonlar nadir görülen mutasyonlar olup çalışmamızda incelenmemiştir. Sonuç olarak, hastalarda; %12 oranında M694V/M694V, %8 oranında M694V/M680I, %8 oranında M694V/E148Q, %8 oranında M680I/V726A, %36 oranında M694V/-, %28 oranında -/- genotipleri saptanmış olup, bu mutasyonlann alel frekansı; M694V için % 38, M680I için %8, V726A için % 4 ve E148Q için % 4 olarak hesaplanmıştır. İncelenen vakalarda mutant allellerin % 54'ü tesbit edilebilmiştir.Anahtar kelimeler: AAA, MEFV geni, fenotip I, fenotip Ü, amiloidoz.

Abstract:
Familial Mediterranean Fever (FMF) is an autosomal recessive disease characterized by recurrent attacks of fever, abdominal and joint pain. The most serious complication of FMF is the development of amyloidosis. FMF is mostly common in Jewish, Arab, Armenian and Turkish populations. By the end of linkage analysis studies, the FMF gene has been mapped to the chromosome 16pl3.3 region and the MEFV gene was cloned with the studies of two distinct consortia. MEFV gene encodes a protein of 781 amino acids which is believed to function as a direct or indirect down regulator of inflammation and named as Pyrin/ Marenostrin. In the group of phenotype I FMF patients; the amyloid development appears after the begining of symptoms like, fever, abdominal pain and inflamatory attacks. In some cases, renal amyloidosis may develop before other manifestations of FMF. In this group of FMF patients which are named as phenotype H., the disease is asymptomatic until the development of renal amyloidosis. The presymptomatic diagnosis is important for FMF disease since colchicine treatment prevents the attacks of FMF and amyloid development. In this study, 25 patients with renal amyloidosis which are thought to be phenotype U, were analyzed for MEFV gene mutations. The DNAs which were isolated from paraffin tissue blocks, were analyzed for M694V, M680I, V726A, E148Q mutations in order to determine whether the development of amyloid is due to FMF or not. Although 29 mutations have been described in MEFV gene, by searching 5 mutations (M694V, M694I, M680I, V726A, E148Q) the 75-80 % of the mutant alleles can be detected. Others which are considered as rare mutations have not been analyzed in our study. As a result; M694V/M694V ( 12 % ), M694V/M680I ( 8 % ), M694V/E148Q ( 8 % ), M680I/V726A ( 8 % ), M694V/- (36 %), -/- ( 28 % ) genotypes were determined and the allele frequencies for the mutations were; 38 % for M694V, 8 % for M680I, 4 % for V726A and 4 % for E148Q. 54 % of the mutant alleles can be detected in these patients.Key words: FMF, MEFV gene, phenotype I, phenotype E, amyloidosis. ITJC