Sosyal bilgiler dersinde Orhun Abidelerinin değer kazanımına etkisi
The effect Orkhun Inscriptions on value gain in social studies
Yazar: BURAK BERKAN VEZİROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YILMAZ KESKİN
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Orhun Yazıtları = Orhun Inseriptions ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Tarih eğitimi = History education ; Tarih öğretimi = History teaching

Özet:
Bu çalışmanın amacı Sosyal Bilgiler Öğretim Programında yer alan değerlerden hangilerinin Orhun Abidelerinde yer aldığını ve Orhun Abideleri ile değerler eğitimi programının öğrencilerin değer kazanmasındaki etkisini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda Göktürk Devletine ait olan Orhun Abideleri incelenerek Göktürk Devleti zamanında benimsenen değerler ile günümüz değerleri arasındaki benzerlikleri ortaya çıkartmak için nitel veri toplama teknikleri, Orhun Abidelerinde yer alan değer ifadelerinin öğrencilerin değer kazanmalarındaki etkisini ölçmek için de nicel veri toplama tekniklerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Çalışmanın nitel boyutunda dokuman analizi tekniği, nicel boyutunda ise yarı deneysel desenlerden, ön test / son test eşitlenmemiş kontrol gruplu model kullanılmıştır. Karma yöntem yaklaşımı benimsenerek hazırlanmış olan bu çalışmanın nitel boyutunda Ergin (2016)'in Orhun Abideleri doküman olarak kullanılmıştır. Çalışmanın nicel boyutunda ise Ağrı ilinin Taşlıçay ilçesinde öğrenim gören 20 6. sınıf öğrencisi araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Öğrencilerin yardımseverlik, dayanışma, tarihsel mirasa duyarlılık, misafirperverlik, hoşgörü, adil olma, çalışkanlık, doğal çevreye duyarlılık, sorumluluk ve vatanseverlik değerlerine sahip olma düzeylerini belirlemek için Keskin (2008) tarafından geliştirilmiş "Değerler Eğitimi Ölçeği" veri toplama aracı kullanılmıştır.

Çalışmanın nitel boyutunda elde edilen bulgulara göre, günümüz değerleri arasında bulunan dayanışma, sevgi, saygı, bağımsızlık (özgürlük), barış, dürüstlük, duyarlılık, bilimsellik, estetik, adillik, yardımseverlik, aile birliğine önem verme, çalışkanlık, sorumluluk, eşitlik, tasarruf ve vatanseverlik değerlerinin Göktürk Devleti döneminde de var olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Çalışmanın nicel boyutunda elde edilen bulgulara göre; deney grubu puan ortalamaları kontrol grubu puan ortalamalarından daha fazla olmasına rağmen aralarında anlamlı farkın olmadığı tespit edilmiştir. Deney grubuna uygulanan son test puan ortalamalarının ön test puan ortalamalarından daha fazla olduğu ve aralarında anlamlı farkın olduğu tespit edilmiştir. Erişi puan ortalamalarına göre ise deney grubu puan ortalamalarının kontrol grubu puan ortalamalarında fazla olduğu fakat aralarında anlamlı farkın olmadığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Değerler Eğitimi, Sosyal Bilgiler, Orhun Abideleri

Abstract:
The purpose of this study is to determine which of the values in Social Studies Teaching Program take place in Orkhon Inscriptions, and the effect that the students of values education program gain value through Orkhon Inscriptions. In accordance with this purpose, Orkhon Inscriptions that have belonged to Göktürk State have been examined to discover the similarities between the values that have been adopted at the time of Göktürk State and the values that are adopted at the present time through qualitative data collection techniques, to measure the effect of value expressions on Orkhon Inscriptions on students' value gain, karma technique in which quantitative data collection techniques are used together has been used.

In the qualitative dimension of the study, the document analysis technique was used, and in the quantitative dimension, a model with a pretest / posttest unsynchronized control group was used. In the qualitative dimension of this study that was prepared by adopting karma technique approach, Ergin (2016). Orkhon Inscriptions was used as document. As for the quantitative dimension of this study, 20 6th grade students in Taşlıçay district of Ağrı form the study group of the study. The "Values Education Scale" data collection tool developed by Keskin (2008). was used to determine the levels of students' benevolence, solidarity, sensitivity to historical heritage, hospitality, tolerance, fairness, diligence, sensitivity to the natural environment, responsibility and patriotism.

According to the findings obtained in the qualitative dimension of the study, it was concluded that the values that take place among today's communal values which are solidarity, love, respect, independence (freedom), peace, honesty, sensitivity, scientificity, aesthetics, fairness, benevolence, caring for family unity, diligence, responsibility, equality, saving and patriotism existed in the Göktuük State as well.

According to the findings obtained in the quantitative dimension of the study; Although the mean scores of the experimental group were higher than the average of the control group, it was determined that there was no significant difference between them. It was determined that the post-test mean scores applied to the experimental group were higher than the pre-test mean scores and there was a significant difference between them. According to the average of gain point, it was determined that the mean scores of the experimental group were higher in the control group mean scores but there was no significant difference between them.

Key Words: Values Education, Social Studies, Orkhon Inscriptions