İnflamatuar barsak hastalıklarında sosyal anksiyete düzeylerinin belirlenmesi ve hastalık aktivitesinin sosyal anksiyete düzeyine etkisi
Determination of social anxiety levels in inflammatory intestinal diseases and the effect of disease activity on social anxiety
Yazar: GİZEM SÖĞÜTLÜK DIĞRAK
Danışman: DOÇ. DR. TİJEN ŞENGEZER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Crohn hastalığı = Crohn disease ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: İnflamatuar barsak hastalığı karın ağrısı, diyare, rektal kanama, şişkinlik gibi semptomların olduğu, birden çok komplikasyonun görüldüğü, kişinin sosyal hayatını ciddi derecede kısıtlayan kronik bir hastalıktır. Literatürde inflamatuar barsak hastalığında sosyal anksiyete düzeylerinin değerlendirildiği çalışma ile pek karşılaşılmamıştır. Bu çalışmanın amacı; inflamatuar barsak hastalığında sosyal anksiyete düzeylerini belirlemek ve bu düzeylerin hastalık aktivitesiyle ilişkisini incelemektir.
Gereç ve Yöntem: İnflamatuar barsak hastalığı tanısı olan, 18-65 yaş arasında, okuryazar olan ve araştırma için ıslak imzalı bilgilendirilmiş onam veren 160 hastaya Liebowitz Sosyal Anksiyete Ölçeği uygulanmıştır. Hastalık aktivite indeksleri crohn hastalığı için, Crohn Hastalık Aktivite Indeksi; ülseratif kolit için, Mayo İndeksi uygulanmıştır.
Bulgular: Hastaların kaygı skoru 44,98 ± 13,34, kaçınma 44,81 ± 13,71 ve toplam anksiyete skoru 89,78 ± 26,82 olarak kesme puanı üzerinde bulunmuştur. Hastaların sosyal anksiyete ve alt skorları ile hiçbir değişken arasında istatistiksel olarak bir ilişki saptanmadı (p>0,05). Hastaların sigara kullanımına göre sosyal anksiyete ve alt skorları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak sigara kullanımına "hayır" cevabı verenler lehine kaygı skoru açısından fark bulunurken (p<0,05); diğer değişkenler arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Hastaların yaşıyla kaybedilen kilo, eğitim durumu, Crohn Hastalık Aktivite İndeksi arasında negatif yönde düşük düzeyde istatistiksel olarak bir ilişki bulunurken (p<0,05); hastaların yaşıyla sigara kullanım süresi (yıl) ve hastalık süresi (yıl) arasında pozitif yönde düşük düzeyde istatiksel olarak bir ilişki bulundu (p<0,05).  Hastaların yaşıyla diğer değişkenler arasında bir ilişki bulunmadı (p>0,05). Hastaların kaybedilen kilosuyla Crohn Hastalık Aktivite İndeksi arasında negatif yönde düşük düzeyde istatistiksel olarak bir ilişki bulunurken (p<0,05); hastaların kaybedilen kilosuyla diğer değişkenler arasında bir ilişki bulunmadı (p>0,05). Hastaların sigara kullanım süresiyle hastalık süresi arasında pozitif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak bir ilişki bulunurken (p<0,05); hastaların sigara kullanım süresiyle diğer değişkenler arasında bir ilişki bulunmadı (p>0,05). Hastaların eğitim durumuyla gelir durumu arasında pozitif yönde orta düzeyde; hastaların eğitim durumuyla Crohn Hastalık Aktivite İndeksi arasında pozitif yönde düşük düzeyde istatistiksel olarak bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Hastaların eğitim durumuyla diğer değişkenler arasında bir ilişki bulunmadı (p>0,05).
Sonuç: İnflamatuar barsak hastalığında sosyal anksiyete düzeyleri yüksek olarak bulunmuştur. Hastalık aktivitesi, sosyodemografik özellikler, eşlik eden komorbiditeler gibi faktörlerin sosyal anksiyete düzeyleri arasında klinik olarak anlamlı farklılıklar görülmesine rağmen istatistiksel olarak fark anlamlı bulunmamıştır. Bu konuda örneklem büyüklüğü artırılarak daha çok sayıda çalışma yapılabilir.
Anahtar Kelimeler: İnflamatuar Barsak Hastalığı, Crohn, Ülseratif Kolit, Sosyal Anksiyete

Abstract:
Introduction and Purpose: Inflammatory bowel disease is a chronic disease with the most common symptoms including abdominal pain, diarrhea, hematochezia, bloating. Inflammatory bowel disease may result with multiple complications and severely restrict the patient's social life.  There's no literature exist on a study which evaluates the social anxiety disorder in Inflammatory bowel disease.The present study was conducted to determine the level of social anxiety disorder in inflammatory bowel patients and to investigate the relation with disease activity. 
Material and Methods: Liebowitz Social Anxiety Scale was applied to 160 patients having the diagnosis of inflammatory bowel disease and aged between 18-65 years old. All participants were literate and informed consent form was obtained for the study. In order to determine disease activity, Crohn's Disease Activity Index was used for patients with crohn's disease, whereas Mayo Score was preferred for ulcerative colitis disease.
Results: The anxiety score of the patients was found to be 44.98 ± 13.34, avoiding 44.81 ± 13.71, and the total anxiety score as 89.78 ± 26.82, above the cut-off score. There was no statistically significant relationship was found between the social anxiety scores of the patients and any variables (p> 0.05). When the social anxiety sub-scale scores of the patients were compared according to smoking behavior, statistically significant difference was reported in terms of anxiety score in favor of those who are non-smokers (p <0.05). While the age of patients were shown to have negative low-level statistically relationship between weight loss, educational status of patients and Crohn's Disease Activity Index (p <0.05), a positive and low statistically significant correlation was found between the age of the patients and the duration of smoking (years) and the duration of the disease (years) (p <0.05). Any relationship was found between the age of the patients and other variables (p> 0.05). Crohn's Disease Activity Index was found to be related with patients' weight loss (p <0.05) and their educational level (p <0.05). Moderate level positive correlation was detected between smoking year and the duration of the disease (p <0.05). 
Conclusion: Social anxiety levels have been found to be high in inflammatory bowel disease. Although clinically significant differences were observed between social anxiety levels of inflammatory bowel disease and disease activity, sociodemographic characteristics, accompanying comorbidities, they were not found to be statistically significant. More studies can be conducted on this subject by increasing the sample size.
Keywords: Inflammatory Bowel Disease, Crohn's Disease, Ulcerative Colitis, Social Anxiety