Gelibolu Mevlevîhânesi'nde yetişen sanatkârların hayatları, eserleri ve musikîye katkıları
The lives, works and contributions of the musicals of the Gallipoli mevlevihane
Yazar: TURGAY PİŞKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER AKDENİZ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Din Musikisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Müzik = Music
Dizin: Dini müzik = Religious music ; Mevlevihaneler = Hous of Mevlevis ; Mevlevilik = Mawlawiyya ; Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Müzik eğitimi = Music education ; Sanatkarlar = Artisans ; Çanakkale-Gelibolu = Çanakkale-Gelibolu

Özet:
İlkesinde varlıkbirliği ile özdeşmiş, kâinatın özü insanı, hikmet sahibi olmayı amaçlandırmış olan mevlevîliğin gelişiminin sağlanabilmesi, edebiyat, musikî gibi çeşitli bilim dallarının ileri seviyelere gelebilmesi için mevlevîhâneler önemli bir konum haline gelmiştir. Gelibolu Mevlevîhânesi de bu anlamda çok büyük bir rol oynamıştır. Tarihi özelliklerini yitirmemiş önemli bir mîmâri eser olarak günümüze kadar gelmiştir. 
Gelibolu Mevlevîhânesi, Mevlânâ'nın vermiş olduğu fikir ve düşünceler doğrultusunda belirli bir sistem dahilinde şekillenmiş ve kurumsallaşmıştır. Gelibolu halkı da bu sistemde oluşan mevlevîlik tarikatından etkilemiş tasavvuf düşüncesini kabullenmiştir. Musikî, edebî ve çeşitli sanat dallarında birçok sanatkâr yetişmiş ve kendi branşlarında çeşitli eserler yazmışlardır. 
Gelibolu Mevlevîhânesi'nde XVII. yüzyılda yetişmiş olan şâirler, musikîşinaslar ve diğer sanat alanlarında kendini yetiştirmiş olan sanatkârlar, XIX. yüzyıl ve XX. yüzyıl Türk tarihine, Türk kültür ve yapılarının ortaya çıkmasına sebep olmuşlardır. Bu çalışmada, Gelibolu Mevlevîhanesi'nin kuruluş tarihi, kurucusu, yapısal özellikleri, sancağı, ibâdet sistemi, musikî alanında çalışma sistemleri ile Gelibolu Mevlevîhânesi'nde yetişen musikîşinaslar, bestelemiş oldukları eserler, hayatları, yazmış oldukları şiirler ve hat sanatı ile çizmiş oldukları resimlere yer verilmiştir. Gelibolu Mevlevîhânesi'nde yetişmiş olan on yedi şâir, musikîşinas ve farklı sanat alanlarında yetişmiş olan sanatkârlar tespit edilmiş olup günümüze kadar ulaşan eserleri belirlenmiştir.

Abstract:
The Gallipoli Mevlevi House was shaped and institutionalized within a certain system in line with the ideas and thoughts given by Mevlana. The people of Gallipoli were influenced by the Mevlevi sect which was formed in this system and accepted the idea of Sufism. Many artists grew up in music, literature and various branches of art and wrote various works in their own branches.
The Gallipoli Mevlevi House was shaped and institutionalized within a certain system in line with the ideas and thoughts given by Mevlana. The people of Gallipoli were influenced by the Mevlevi sect which was formed in this system and accepted the idea of Sufism. Many artists grew up in music, literature and various branches of art and wrote various works in their own branches.
In the Gallipoli Mevlevihane, XVII. century, poets, musicians and other artists who are self-educated in the field of art, XIX. century and XX. century Turkish history, has caused the emergence of Turkish culture and structures. In this study, the history of Gallipoli Mevlevihane, its founder, structural features, ensign, worship system, musiki work systems and musikişinas who grew up in Gallipoli Mevlevihane, their compositions, their lives, their poems and calligraphy are given. Seventeen poets, musicians and musicians who were educated in Gallipoli Mevlevihane were identified and their works reached to the present day were identified.