Psikolojik güçlendirme algısının iç girişimcilik davranışı üzerindeki etkisi
The effect of pscyhological empowerment perception on intrapreneurship behavior
Yazar: BUSE YERDİBİ KUŞCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEŞE ÇAKI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Girişimcilik = Entrepreneurship ; Güçlendirme = Empowerment ; Psikolojik güçlendirme = Psycholojical empowerment ; İç girişimcilik = Intrapreneurship

Özet:
Bilim ve teknolojinin neden olduğu köklü değişimlere ve yeniliklere uyum sağlamak, firmalar için hayati önem taşımaktadır. Bu noktada insan kaynağının da sürece kritik bir katkısı bulunmaktadır. Psikolojik güçlendirme ile firmalar, çalışanlarını karar alma mekanizmalarına dâhil ederek kendilerini güçsüz hissettiren koşulları ortadan kaldırmayı hedefler. Güçlendirilmiş ve motive olmuş çalışanlar da işlerine bağlılık gösterir ve verimlilik artışına katkı sağlanır. Firmaların başarıya ulaşmak ve kendilerini geliştirmek için başvurduğu diğer bir uygulama da iç girişimciliktir. Çalışanların bakış açısından faydalanmak, değişim ve dönüşüme ayak uydurabilmenin önemli yollarından birisidir. Bu çalışmada, psikolojik güçlendirme algısının iç girişimcilik davranışı gösterme eğiliminde bir katkısının olup olmadığı araştırılmıştır. İç girişimci karakter özelliği gösteren çalışanların, fikirlerini dile getirmeleri ve hayata geçirebilmeleri için güçlendirilmiş bir çalışma ortamına gerek duyduğu fikrinden yola çıkılmıştır. Çalışmada, teknoloji ve inovasyon temelli firmaların yoğunlukta olduğu bir oluşum olan Kocaeli Üniversitesi Teknopark'ı bünyesinde çalışan 300 çalışan ve yönetici üzerinde anket uygulaması yapılmıştır. Kocaeli Üniversitesi Teknoparkı, coğrafi konumu itibariyle endüstrileşmenin başkenti sayılabilecek, sanayi ve ticaret konusunda zengin yatırımların yapıldığı bir noktada varlık göstermektedir. Ayrıca stratejik ortaklıklarıyla da bölgedeki teknolojik gelişmelerin öncülerinden biri olarak görülmektedir. Büyük bir yüzdesi (%70) yazılım ve bilişim sektöründe olmak üzere 88 teknolojik alt yapılı firmanın çalışanlarından ve yöneticilerinden oluşan 300 kişilik örneklemin neredeyse tamamı yükseköğrenim düzeyine sahip nitelikli çalışanlardan meydana gelmektedir. Bu yönüyle değerlendirildiğinde psikolojik güçlendirme uygulamaları aracılığıyla iç girişimciliğe uygun sayılabilecek bir ortamda geliştirdikleri yenilikçi fikirlerin hayata geçme imkânının daha yüksek olması ve uygulama alanı olarak diğer pek çok sektöre ve iş koluna oranla yalnızca kendi kurumu bünyesinden ziyade daha geniş kitleleri de etkileyen sonuçlar elde edebilmesi mümkündür. Bu varsayımların test edilmesi amacıyla yapılan analizlerde, Psikolojik güçlendirme algısının ölçülmesi için Spreitzer (1995) tarafından geliştirilmiş olan "Psikolojik Güçlendirme Ölçeği"nden, iç girişimcilik düzeyini ölçmek için ise Durmaz (2011) tarafından geliştirilen "İç Girişimcilik Ölçeği"nden faydalanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda psikolojik güçlendirmenin iç girişimci davranış üzerinde anlamlı ve pozitif yönde bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Aynı şekilde psikolojik güçlendirme alt boyutlarının da iç girişimcilik davranışı üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Güçlendirme, Psikolojik Güçlendirme, Girişimcilik, İç Girişimcilik, Teknopark.

Abstract:
It is vital for companies to adapt to the radical changes and innovations caused by science and technology. At this point, human resources also have a critical contribution to the process. With psychological empowerment, companies aim to eliminate conditions that make their employees feel powerless by including them in decision-making mechanisms. Empowered and motivated employees also show commitment to their jobs and contribute to increased productivity. Another practice that companies use to achieve success and improve themselves is intrapreneurship. Taking advantage of employees' perspectives is one of the important ways to keep up with change and transformation. In this study, it was investigated whether the perception of psychological empowerment contributed to the tendency to show intrapreneurship behavior. It is based on the idea that employees with intrapreneurial character need a strengthened working environment so that they can express their ideas and bring them to life. In the study, a survey was conducted on 300 employees and managers working at Kocaeli University Technopark, which is a formation where technology and innovation-based companies are concentrated. Kocaeli University Technopark exists at a point that can be considered the capital of industrialization due to its geographical location and where rich investments are made in industry and trade. Additionally, it is seen as one of the pioneers of technological developments in the region with its strategic partnerships. Almost all of the sample of 300 people, consisting of employees and managers of 88 companies with technological infrastructure, a large percentage of which (70%) are in the software and IT sector, consists of qualified employees with higher education levels. When evaluated from this aspect, it is possible that the innovative ideas they develop in an environment that can be considered suitable for intrapreneurship through psychological empowerment practices have a higher chance of being implemented and that, compared to many other sectors and business lines, they can achieve results that affect not only their own institution but also wider audiences. In the analyzes conducted to test these assumptions, the "Psychological Empowerment Scale" developed by Spreitzer (1995) was used to measure the perception of psychological empowerment, and the "Intrapreneurship Scale" developed by Durmaz (2011) was used to measure the level of intrapreneurship. As a result of the analysis of the data obtained, it was determined that psychological empowerment had a significant and positive effect on intrapreneurship behavior. Likewise, it was concluded that psychological empowerment sub-dimensions have a significant and positive effect on intrapreneurship behavior.

Empowerment, Psychological Empowerment, Entrepreneurship, Intrapreneurship, Technoparks.