Türkçe öğretmenlerinin çocuk edebiyatı metinlerini kullanmaya dair öz yeterliklerinin belirlenmesi ölçeği: Bir geçerlik ve güvenirlik çalışması
Scale for determining Turkish teachers' self-efficacy in using children's literature texts: A validity and reliability study
Yazar: KÜBRA AKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TALHA GÖKTENTÜRK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Türkçe eğitiminin mühim başlıklarından biri çocuk edebiyatı metinleridir. Çocuk edebiyatı metinlerinin sınıf içindeki uygulayıcısı ve eğitim amaçları yolunda kullanıcısı olan öğretmenler ise çocuk edebiyatı metinleri ile öğrenciler arasında köprü rolündedir. Okuma becerisinin geliştirilmesinden değerler eğitimine kadar geniş bir ölçekte çocuk edebiyatı metinleri mühim bir yere sahiptir. Türkçe öğretmenlerinin çocuk edebiyatı metinlerine yönelik öz yeterlilikleri ise köprü fonksiyonunun tamamlayıcı unsurlarındadır. Bu sebeple öğretmenler ve çocuk edebiyatı metinleri arasındaki ilişkinin yansıtıcısı olan çocuk edebiyatı metinlerini kullanmaya yönelik öz yeterlilik ölçeğinin geliştirilmesi bu çalışmanın ana amacını oluşturmuştur. Ölçeğin geliştirilmesinin bir yandan Türkçe öğretmenlerinin çocuk edebiyatı metinlerini kullanmaya yönelik öz yeterlilik algılarının ortaya çıkarılmasında bir yandan da bu değişkenle ilgili olabilecek araştırmaların yapılmasında faydalı olacağı söylenebilir. Araştırma bir evren içindeki değişken örüntülerinin birbiri ile ilişkisini açığa çıkarmayı hedeflemektedir. Bununla beraber ilk aşamada ilgili değişkenin alt boyutlarını açığa çıkarmak için literatür taramasının yanında 40 Türkçe öğretmeninden yarı yapılandırılmış görüşme formu ile veri toplanmıştır. Toplanan veriler NVivo programında içerik analizi metodu ile analiz edilmiştir. 
Literatürden elde edilen veriler ve görüşmelerden elde edilen veriler bilgiye yönelik öz yeterlilik ve uygulamaya yönelik öz yeterlilik olmak üzere iki temada şekillenmiştir. İlgili temalar ve temalarla uyumlu olarak oluşturulan kategoriler doğrultusunda uygulama formu geliştirilmiş ve araştırma evreninde ulaşılan örnekleme uygulanmıştır. Çalışmanın evrenini Türkiye'de vazifesini sürdüren Türkçe öğretmenleri oluşturmuş örneklem ise evrende verilerin tesadüfi ve dengeli dağıldığı varsayımı ile basit tesadüfi örnekleme metodu ile oluşturulmuştur. Gönüllülük esası ile çalışmaya katılan öğretmenlerden elde edilen veriler önce SPSS programına aktarılmıştır. Google Form uygulaması kullanılarak veri toplanması sayesinde herhangi bir kayıp veri oluşmamıştır. SPSS içerisinde verilerden hareketle keşfedici faktör analizi, alt ve üst %27'lik gruba yönelik Pearson korelasyonu, Cronbach'ın alfa değeri analiz edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi ise R'ın lavaan paketinde tamamlanmıştır. Sonuçlar ölçeğin geçerli ve güvenilir olduğuna işaret etmektedir. Buradan hareketle gelecek araştırmalarda Türkçe öğretmenlerinin çocuk edebiyatı metinlerini kullanmaya yönelik öz yeterliliklerinin farklı değişkenler yoluyla çalışılması faydalı olacaktır. Bilhassa yapılı eşitlik modellerinin geliştirilmesi noktasındaki çalışmaların Türkçe eğitimi içindeki geniş örüntüleri fark etme bakımından faydalı olacağı öngörülebilir.

Abstract:
One of the important topics in Turkish education is children's literature texts. Teachers, as practitioners and users of these texts for educational purposes, serve as a bridge between children's literature and students in Turkish courses. Children's literature texts play a significant role, ranging from the development of reading skills to values education. The self-efficacy of Turkish teachers regarding children's literature texts is a complementary element of this bridge function. Therefore, the primary purpose of this study was to develop a self-efficacy scale for using children's literature texts, reflecting the relationship between teachers and these texts. The development of the scale is useful for revealing Turkish teachers' self-efficacy perceptions towards using children's literature texts and for conducting related research. This research aims to elucidate the relationships among variable patterns within a specified universe. Initially, data were collected from 40 Turkish teachers using a semi-structured interview form, supplemented by a literature review, to identify the sub-dimensions of the relevant variable. The data were analyzed using the content analysis method in the NVivo program. 
Insights from the literature and interviews were categorized into two themes: self-efficacy for knowledge and self-efficacy for practice. Based on these themes, an application form was developed and administered to a sample from the research universe. The study population consisted of Turkish teachers working in Turkey, with the sample created through simple random sampling, assuming data were randomly and evenly distributed across the universe. Data collected from teachers who voluntarily participated in the study were first processed using the SPSS program. Thanks to data collection via the Google Forms application, no data were lost. Exploratory factor analysis, Pearson correlation for the lower and upper 27% groups, and the Cronbach's alpha value were analyzed based on the data in SPSS. Confirmatory factor analysis was completed using the lavaan package in R. The results confirm that the scale is both valid and reliable. Future research could beneficially explore Turkish teachers' self-efficacy in using children's literature texts through different variables. It is anticipated that studies on the development of structural equation models will be particularly valuable for identifying broad patterns in Turkish education.