Diyabetin vasküler komplikasyonlarının, insan göbek kordon dokusu ve wharton jölesi mezenkimal kök hücre sayılarına etkileri
The effect of vascular complications of diabetes mellitus on human umbilical cord tissue and the number of wharton jelly's mesenchymal stem cells
Yazar: ÇİĞDEM KARACA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURAY BOSTANCIERİ
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik nefropatiler = Diabetic nephropathies ; Diabetik retinopati = Diabetic retinopathy ; Komplikasyonlar = Complications ; Kök hücreler = Stem cells ; Umbilikal kord = Umbilical cord

Özet:
Diyabetes Mellitus (DM) insülin eksikliği veya etkisizliği sonucunda kan şekerinin regüle edilememesine bağlı olarak, metabolizmanın ve dokuların etkilendiği, akut ve kronik komplikasyonların eşlik ettiği, metabolik bir hastalıktır. Günümüzde diyabetin pek çok çeşidi tanımlanmış olup; her bir çeşidinde hastalık mekanizmasında ve dokuların hastalıktan etkilenmesinde farklılıklar olmaktadır. Yüksek kan şekerinin direkt olarak dokularda hasarlayıcı etkisinin; indirekt olarak da gelişen hipoksi ve kronik vasküler hasara bağlı perfüzyon azalmasının dokuları etkileyen temel mekanizmalar olduğu bilinmektedir. Gebelik öncesinde başlayıp, nefropati, retinopati gibi kronik komplikasyon gelişmiş bir gebe ile gebeliği sırasında diyabet hastalığı oluşmuş bir gebenin, bebeklerinin farklı klinik tablo sergilediği görülmüştür. 
Göbek kordonu bağ dokusunun (Wharton Jölesi) mezenkimal kök hücreler açısından zengin olduğu bilinmektedir.
Çalışmamızda daha önceden diyabet hastası olup, vasküler komplikasyon olarak nefropati gelişmiş (VK-PGDM) 7 gebe, gebeliği sırasında diyabet tanısı almış olan (GDM) 7 gebe ve herhangi bir hastalığı bulunmayan (Kontrol) 7 gebeden doğum sonrası alınan göbek kordonları kullanıldı. Bu dokulara; H-E, Masson Trikrom ve PAS boyaları uygulanarak ışık mikroskobik değerlendirmesi yapıldı. Wharton Jölesinden enzimatik sindirme metodu ile buradaki kök hücreler izole edildi. Mezenkimal kök hücrelerde (+) olduğu bilinen CD73, CD90, CD105, (-) olduğu bilinen CD45 ve CD34 kokteyl belirteçleri kullanılarak flow-sitometri cihazı ile sayıları tespit edildi. Ayrıca yine aynı belirteçler kullanılarak mezenkimal kök hücreler immünohistokimyasal boyama ile görsel açıdan değerlendirildi.
Çalışmamızın sonucunda; göbek kordonu çapının GDM grubunda artmasına rağmen VK-PGDM grubunda azalmış olduğu; göbek kordonu arter duvar kalınlıklarının GDM ve VK-PGDM'de belirgin olarak artmış olduğu bulunmuştur. Wharton Jölesi mezenkimal kök hücrelerinin ise GDM'li grupta artarken VK-PGDM'li grupta belirgin olarak azaldığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Göbek Kordonu, Wharton Jölesi, Mezenkimal Kök Hücre, Gestasyonel Diyabet, Pregestasyonel Diyabet

Abstract:
Diabetes Mellitus (DM) is a metabolic disease that is associated with aberrant blood sugar level, which occurs as a result of insufficient and/or ineffective insulin. DM has affects on body metabolism and tissues and mostly accompanied with acute and chronic complications.
Up to date several different types of DM have been described each of which have different mechanisms in affecting and damaging the tissues. Today we know that high blood sugar leads to damage in tissues via vascular damage which reveals decreased vascular perfusion and eventually hypoxia. In this context, babies whom born to women who developed DM and associated chronic complications such as nephropathy, retinopathy before pregnancy, present different clinical picture than the babies whom born to women who develops DM during the pregnancy. 
It is known that, umbilical cord connective tissue (Wharton Jelly) was rich for mesenchymal stem cells.
In the current study we studied on umbilical cord samples that were obtained from 7 pregnant women who had DM diagnosis and developed nephropathy complication before pregnancy (VK-PGDM), 7 pregnant women who developed DM during pregnancy (GDM) and 7 healthy pregnant women, respectively. These cords were evaluated under light microscope after staining with H-E, Masson Trichrome and PAS, respectively. Stem cells were isolated from Wharton Jelly via enzymatic digestion. Derived mesenchymal stem cells have been determined and counted by flow cytometry based on the (+) markers of CD73, CD90, CD105 and (-) markers of CD45 and CD34. Using the same markers, mesenchymal stem cells have also been stained with immunohistochemistry technique. 
Our analysis revealed increase of the diameter of the cord derived from GDM group while the diameter of the cord from VK-PGDM group were found to be decreased. We also identified significant thickening of the arterial walls in both GDM and VK-PGDM groups. Wharton Jelly mesenchymal cell number was found to be increased in GDM group and significantly decreased in VK-PGDM group. 

Key Words: Umbilical Cord, Wharton Jelly, Mesenchymal Stem Cell, Gestational Diabetes, Pre- Gestational Diabetes