Romatoid el ve semptomatik el osteoartritinin sağlıkla ilgili yaşam kalitesi ve el fonksiyonu üzerine etkisi
The effect of rheumatoid hand and symptomatic hand osteoarthritis on health-related quality of life and hand functions
Yazar: AYŞE DEMİR
Danışman: PROF. DR. NİHAL TAŞ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Bilek = Wrist ; El = Hand ; El deformiteleri-akiz = Hand deformities-acquired ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Romatoid artrit (RA) ve el osteoartriti (OA) gibi el-el bileği tutulumu ve el fonksiyonunda bozulmaya neden olabilecek hastalığa sahip kişilerin el ve el bileğindeki kısıtlılık ve yetersizliklerin belirlenmesi ve el fonksiyonlarının yakından takip edilmesi önemlidir. Bu çalışmanın amacı romatoid el ve semptomatik el osteoartritinin günlük yaşam aktivitesi ve el fonksiyonları üzerine etkilerinin karşılaştırmalı değerlendirmesini yapmaktır.Bu çalışmaya Amerikan Romatoloji Derneği (ACR) tanı-sınıflama kriterlerini karşılayan 20 romatoid artritli hasta (Grup 1), 21 el osteoartritli hasta (Grup 2) ve 20 sağlıklı bireyden (Grup 3) oluşan kontrol grubu olmak üzere toplam 61 kadın birey çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri kaydedildi. Ağrı, Likert ağrı skalasına göre değerlendirildi. El OA'li hasta grubunda nodül varlığı ve sayısı, RA'li hasta grubunda ise el-el bileği deformiteleri ve tüm bireylerin hassas eklem sayısı kaydedildi. RA hastalarının hastalık aktivitesi Hastalık Aktivite Skoru (DAS28) ile belirlendi. Her iki elin kavrama ve tutma güçleri Jamar dinamometresi ve pinchmetre ile ölçüldü. El fonksiyonlarındaki yetersizlik Duruöz El Anketi (DEA) ve Jebsen Taylor El Beceri Testi (JTEBT) ile değerlendirildi. Günlük yaşam aktivitesi Sağlık Değerlendirme Anketi (SDA) ile değerlendirildi.Grup 1, Grup 2 ve Grup 3 arasında demografik özellikler açısından anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). SDA, DEA, Ortanca Jebsen total skoru el kavrama gücü ortancası bakımından Grup 1 ve 2 arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı (p>0.05). SDA ve DEA ortancasının Grup 3'de Grup 1 ve 2'ye göre azalmış olduğu ve Jebsen el beceri testi total skoru ortancasının ise daha kısa olduğu saptandı (p<0.05). Grup 1'in parmakucu tutma, anahtar tutma ve palmar tutma gücü ortancası Grup 3'den istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu (p<0.05). Grup 2 ile Grup 1 ve Grup 2 ile Grup 3 arasında tutma gücü ortancaları bakımından istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı ( p>0.05). SDA skorunu en fazla etkileyen parametrenin Grup 1'de palmar tutma gücü, Grup 2 `de hassas eklem sayısı, DEA'yı en fazla etkileyen değişken ise Grup 1'de el kavrama gücü, Grup 2'de hassas eklem sayısıydı. Grup 1 ve 2'de Jebsen toplam skorunu en fazla etkileyen parametre eğitim süresiydi.RA ve el OA'li hastaların kavrama ve tutma güçlerinin azaldığı, el fonksiyonları ve yaşam kalitelerinin bozulduğu saptanmıştır. Hastalar yakından takip edilmeli, eklemleri koruyucu ve günlük yaşam aktivitelerini kolaylaştırıcı yardımcı cihazlar konusunda bilgilendirilmelidir.

Abstract:
It is important to identify the limitations and deficiencies of hand and wrist with close follow-up of hand functions of the people with diseases that have hand-wrist involvement and impaired functions of the hands, such as rheumatoid arthritis (RA) and hand osteoarthritis (OA). The purpose of this study was to make a comparative evaluation of daily life activities and hand functions of rheumatoid hand and symptomatic hand osteoarthritis.The study included a total of 61 females comprising 20 patients with rheumatoid arthritis (Group 1) and 21 patients with hand osteoarthritis (Group 2) who met the American College of Rheumatology (ACR) classification-diagnosis criteria and 20 healthy subjects (Group 3) as a control group. Patient demographic characteristics were recorded. Pain was evaluated using a Likert pain scale. The presence and number of nodules in patients with hand OA, hand-wrist deformities with RA and tender joint count of all individuals were recorded. The disease activity of RA patients was determined by Disease Activity Score (DAS28). Grip and pinch strength of both hands was tested with a Jamar dynamometer and manual pinchmeter. Hand functional disability was tested with the Duruöz Hand Index (DHI) and the Jebsen Taylor Hand Function Index (JTHFI). Daily living activities were assessed by a Health Assessment Questionnaire (HAQ) score.There was no significant difference between Group 1, Group 2 and Group 3 in terms of demographic characteristics (p> 0.05). There was no significant difference between Group 1 and 2 in terms of total median scores of HAQ, DEI, JTHFI (p> 0.05). The median of the HAQ and the DEI score was reduced and the JTHFI total median score was shorter in Group 3 when compared with Groups 1 and 2 (p <0.05). The median of fingertip grip, key holding and palmar holding force was found to be significantly lower in Group 1 than Group 3 (p <0.05). There was no statistically significant difference between Group 2 and Group 1, or between Group 2 and Group 3 in terms of pinch strength median (p> 0.05). The parameters most afffecting the HAQ score were palmar holding force in Group 1 and the number of tender joints in Group 2. The parameters most affecting DHI were hand grip strength in Group 1 and the number of tender joints in Group 2. The parameter most affecting JTHFT was duration of education in Groups 1 and 2. The results of this study showed that hand grip and pinch strength were reduced, and hand functions and quality of life were impaired in RA and hand OA patients. These patients should be followed up closely and should be informed about assistive devices to facilitate the activities of daily life.