65 yaş ve üzeri bireylerde obezitenin günlük yaşam aktivitelerindeki bağımlılık düzeyine etkisi /
Yazar: BURCU DEMİRBAŞ
Danışman: UZMAN GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Geriatri = Geriatrics ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Obezite = Obesity ; Obezite-morbid = Obesity-morbid ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Obezite dünya nüfusunun üçte birinden fazlasını etkileyen önlenebilir bir
hastalıktır. Yaşlı insanlarda obezite fiziksel işlevdeki düşüşü kötüleştirerek yaşam
kalitesini azaltabilmektedir. Bu çalışmamızda; yaşlılarda obez bireylerle obez
olmayanlar arasındaki günlük yaşam aktivitelerindeki bağımlılık düzeyi ilişkisini
araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Mart 2017 tarihinden itibaren SBÜ Şişli Hamidiye Etfal EAH
Aile Hekimliğine bağlı polikliniklere başvuran 65 yaş ve üzeri, çalışmaya katılmayı
kabul eden 230 kişi çalışmaya dahil edildi. Herhangi bir nedenle (travma,
serebrovasküler hastalık vb.) yatağa tam bağımlı olan, bağımlılığa neden olacak
engeli olan (görme, mental retardasyon, vb.), ağır psikiyatrik hastalık nedenli günlük
aktivitelerini gerçekleştirmek için başkasına bağımlı olanlar çalışmaya alınmadı.
Katılımcılara yüz yüze anket yöntemi uygulanarak sosyodemografik özellikleri,
temel yaşam aktiviteleri (Barthel İndeksi) ve enstrümental günlük yaşam
aktivitelerini (Lawton-Brody testi) değerlendiren sorular yöneltildi. Mann Whitney
U, Kruskal Wallis ve ki-kare testleri kullanılarak verilerin analizleri yapıldı; p≤0,05
anlamlı olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya alınan 230 katılımcının 127'si (%55,2) non-obez, 103 kişi
(%44,8) obezdi. Yaş ortalaması obez olmayan bireylerde 75,0±7,7, obezlerde
73,3±6,6 olarak hesaplandı. Yaş ilerledikçe obezitenin azaldığı görüldü ve bu fark
anlamlı bulundu (p=0,010). Kadınların erkeklere göre anlamlı şekilde daha obez
olduğu görüldü (p=0,007). Baston kullanımı obezlerde, obez olmayan bireylere göre
anlamlı şekilde daha yüksekti (p=0,040). Temel günlük yaşam aktiviteleri
değerlendirildiğinde; obezlerin Barthel İndeksinden aldığı ortalama puan 91,1±18,4
iken obez olmayanların ortalaması 89,3±20,2 idi ve arada istatistiksel anlam yoktu.
Enstrümental günlük yaşam aktivitelerinde obez olmayan bireylerin telefonu daha
rahatlıkla kullanabildiği ve mali işlerde daha bağımsız olabildikleri bulundu. Bu fark
istatistiksel olarak da anlamlıydı (p=0,049; p=0,005). 
Sonuç: Çalışmamızda obezlerde baston kullanımının anlamlı olarak fazla olması;
obezitenin eklem ve hareket bozukluklarına neden olduğunu ve yaşlılıkta yaşam
kalitesini negatif etkilediğini gösteren bir bulgudur. Bunun dışında obezitenin temel
günlük yaşam aktivitelerini etkilemezken, enstrümental günlük yaşam
aktivitelerinden; sadece telefon kullanımı ve para idaresinde bağımlılık yaptığını
bulduk.
Anahtar Kelimeler: Günlük yaşam aktiviteleri, obezite, yaşlılık

Abstract:
Objective: Obesity is a preventable disease that affects more than one third of the
world's population. Obesity in older people can decrease the quality of life by
worsening the decline in the physical function. In this study, we aimed to investigate
the level of dependency in activities of daily living relationship between obese and
non-obese individuals with the elderly.
Materials and Methods: Since March 2017, 230 people who applied to the
polyclinics affiliated to SBU Şişli Hamidiye Etfal Education and Research Hospital
Family Physcian, who are 65 years of age or older and who accepted to participate in
the study have been included the study. Those who are fully dependent on the bed for
any reason (such as trauma, cerebrovascular disease, etc.), who have disabilities that
will cause addiction (sight, mental retardation, etc.) and who are dependent on others
to perform daily activities due to severe psychiatric illness were not taken to study.
Participants were asked questions that assessed their sociodemographic
characteristics, basic activities of daily living (Barthel Index) and instrumental
activities of daily living (Lawton-Brody test) by using the face-to-face survey
method. Analysis of data was done by using Mann Whitney U, Kruskal Wallis and
chi-square tests; p≤0.05 was accepted as significant.
Results: Of the 230 participants who were included in the study, 127 (55.2%) were
non-obese, 103 (44.8%) were obese. The mean age was calculated as 75.0 ± 7.7 for
non-obese and 73.3 ± 6.6 for obese. As age progressed, obesity decreased and this
difference was significant (p = 0.010). Women were significantly more obese than
men (p = 0.007). The use of canes was significantly higher in obese than non-obese
individuals (p = 0.040). When basic daily living activities are evaluated; the mean
score of obese individuals from the Barthel Index was 91.1 ± 18.4, while the mean of
the non-obese was 89.3 ± 20.2 and there was no statistical significance. In the
instrumental acitivities of daily living; it was found that non-obese individuals could
use the phone more easily and be more independent in financial affairs. This
difference was also statistically significant (p = 0.049, p = 0.005).
viii
Conclusions: The use of canes in obesity was significantly higher in our study; a
finding that obesity causes joint and movement disorders and negatively affects
quality of life in old age. Apart from that; we found that while obesity does not affect
the basic daily activities, it was only addicted to phone use and money management
from the activities of instrumental daily living.
Keywords: Activities of daily living, obesity, older age