Kalça ve diz cerrahisi pansumanlarını tespit etmede kullanılan iki farklı yapışkan ürünün deri bütünlüğüne etkisinin incelenmesi
Investigating the effects of two different wound dressing materials after hip and knee surgeries
Yazar: NERGİZ TER
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM YAVUZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology
Dizin: Deri = Skin ; Deri etkisi = Skin effect ; Deri hastalıkları = Skin diseases ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Sargılar = Bandages ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Amaç: Kalça ve diz cerrahisi pansumanlarını tespit etmede kullanılan iki farklı yapışkan ürünün (Örgüsüz Gözenekli Yapışkan Bant, Şeffaf Film) deri bütünlüğüne etkisini incelemek amacı ile planlanmış (prospektif randomize deneysel) bir çalışmadır.Yöntem: Araştırma Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji kliniğinde 22 Şubat 2010- 22 Ekim 2010 tarihleri arasında yürütülmüştür. Bu çalışmada kalça ve diz cerrahisi uygulanan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 300 hasta ile çalışılmıştır. Gruplar randomize olarak iki gruba ayrılmıştır. Randomizasyon işleminde cinsiyet göz önüne alınmış 200 Kadın- 100 Erkek hasta ile çalışılmıştır.Çalışma sonuçlarının uygulama faklılıklarından etkilenmemesi için tüm uygulamaların aynı şekilde yapılmasını sağlamak amacı ile pansuman protokolü geliştirilmiştir. Çalışma öncesi pansuman protokolü, kullanılacak ürünler ve yapılacak olan değerlendirmelerle ilgili olarak kullanıcılara bilgi verilmiştir. Çalışma tamamlanana kadar uygulanacak pansuman ürünleri haftalık olarak değiştirilmiştir. Ameliyat tamamlandıktan sonra tespit ürünleri geliştirilen ? Pansuman protokolüne? uygun olarak yapılmıştır.Araştırma veriler araştırmacı tarafından geliştirilen ?Hasta Bilgileri Kayıt Formu?, ?Yara değerlendirme Formu? ve ?Spinal Anestezi Bölgesi Değerlendirme Formu? ile araştırmacı tarafından kayıt edilmiştir. Veriler ( Statistical Package for Social Sciences) for Windows istatistik programı ile sayı ve yüzde ki- kare, t testi, lojistik regesyon analizi, Mann Whitney-U analizi, shapiro wilk testi kullanılarak değerlendirilmiştir.Bulgular: Hastalarda yapışkan tespit ürünlerinde deri sorunları oluşma durumuna bakıldığında; Örgüsüz Gözenekli Yapışkan Bant uygulanan hastaların % 5,3'ünde (n= 8) deri sorunları oluştuğu, Şeffaf Film uygulanan hastaların % 12,7'sinde ( n= 19) deri sorunları oluştuğu görülmektedir (X²= 4,92, SD= 1, P= 0,02, P< 0,05). Her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu ve yapılan logistic regression analizi sonucunda Şeffaf Film uygulanan hastalarda 3 kat daha fazla deri sorunları görüldü (P= 0,02, ExpB= 3,11).Yapılan incelemede diz ve üst bacak bölgesine oranla kalça bölgesinin deri yaralanmaları açısından daha riskli olduğu, ve Şeffaf Film uygulanan hastalarda kalça bölgesinde daha fazla deri sorunları olduğu görüldü.Kalça bölgesinden ameliyat olan ve Örgüsüz Gözenekli Yapışkan Bant uygulanan hastaların %1,5'inde (n=1), Şeffaf Film uygulanan hastaların %18,5'inde (n=12) deri sorunları olduğu görülmektedir.Pansuman değişim sayısı arttıkça deri sorunlarının da arttığı görüldü.Deri sorunlarının ilk 48 saat içerisinde daha fazla olduğu görüldü. Her iki grup arasında deri sorunlarının görülme oranı incelendiğinde Şeffaf Film uygulananlarda anlamlı yönde fazla olduğu görüldü.Uygulamaya katılan hekimlerin pansumanda kullanılan yapışkan tespit ürününe verdikleri uygulama kolaylık puanlarının karşılaştırmak amacı ile yapılan analizde; değerlendirilmeye alınan sekiz hekimin altısının, çalışmaya katılan üç anestezi teknisyeninin ikisinin uygulama kolaylık puanları arasında istatistiksel olarak fark bulunmuştur. Örgüsüz Gözenekli Yapışkan Bant'ı daha kolay uygulanabilir buldukları görüldü (p<0,05).Hastaların uygulanan yapışkan tespit ürününden memnuniyet durumuna göre dağılımına bakıldığında; Örgüsüz Gözenekli Yapışkan Bant uygulanan hastaların % 99,3'ünün (n=149) memnun olduğu, Şeffaf Film uygulanan hastaların % 100'ünün (n=150) memnun olduğu görüldü. Her iki grup arasında istatistiksel olarak fark olmadığı görüldü.Anahtar Kelimeler: Cerrahi Yara Pansumanları, Deri sorunları, Örgüsüz Gözenekli Yapışkan Bant, Şeffaf Film

Abstract:
Purpose: This study was designed as a randomised work and planned empirically, for the purpose of investigating the effects of two different sticky products (non-knitted sticky tape and transparent film) which are used to stabilise the wound-dressings after hip-and-knee surgeries.Method: The study was performed in Hospital of Aegian University, Orthopaedics and Traumatology Department, from February 22nd 2010 to October 22nd 2010. 300 patients, who were subjected to hip and knee surgeries and were willing to participate to the study, took part in the study. Gender was taken into account during the randomisation process; 200 male and 100 female patients were included to the study.A dressing-the-wound protocol was developed so that the results will not be affected from differences in the working methods. Before performing the study, all the clients were informed about the dressing-the-wound protocol, products to be used and assessments to be done. The dressing materials were changed weekly until the end of the study. After the surgery, the stabilisation products were applied according to the `dressing-the-wound protocol?.The data of the study were documented by using `The patient information recording form?, ` The wound assessment form? and ` Spinal Anesthetise area assessment form? which were all developed by the researcher. The data were analysed by using SPSS (Statistics Package for Social Sciences) for windows, regarding number, percent, chi-square test, t-test, logistic regesyon analysis, Mann-Whitney U-analysis, shapiro wilk test.Findings: When we look at the correlation between the patients? percent of having a skin problem and the type of the sticky product used for wound-dressing, we see that 5,3% of the patients who used a non-knitted sticky tape (n=8) got skin problems, whereas 12,7% of the patients who used a transparent film (n=19) got skin problems. A statistically significant difference was found between the two groups. After logistic regression analysis patient who has transparent film applicated had 3 times more skin problem (P= 0,02, ExpB= 3,11).The hip area were under more risk for skin lacerations than the knee and thigh areas. It was also found that patients who were applied transparent film got more skin problems on the hip-area.It is seen that 1,5 % of the patients (n=1) who had a surgery on their hip-area and to whom the non-knitted sticky type was applied got skin problems, and 18,5 % of the patients (n=12) who also had a surgery on the hip- area but used transparent film for wound-dressing had skin problems.Skin problems increased as the number of the wound-dresses changed increases.Skin problems aroused more frequently in the first 48-hours. We saw that it was significantly more in transparent film using group.In the analysis which was performed to assess the points the doctors participating to the study had given the sticky products used for dressing the wound according to their easiness in use, there found a statistical difference in the points from 6 of the 8 doctors who participated to the study, and 2 of the 3 anesthetises technicians who participated to the study. They found the non-knitted sticky tape easier to use (p<0,05). We see that 99,3% of the patients who were applied non-knitted sticky tape ( n=149) were satisfied, and 100% of the patients using a transparent film ( n=150) were satisfied. No statistical significance was found between the two groups.Key words: Surgical wound dressing, skin problems, non-knitted sticky tape, transparent film.