Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde bebeği tedavi edilen ebeveynlerin stres belirleyicileri
Stress determinants of parents with baby treated in the newborn intensive care unit
Yazar: ASENA TAŞGIT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVCAN TOPTAŞ KILIÇ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-baba = Parents ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Bebekler = Infant ; Stres = Stress ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri-neonatal = Intensive care units-neonatal

Özet:
Bu çalışma yenidoğan yoğun bakım ünitesinde bebeği tedavi edilmekte olan ebeveynlerin çiftler arası uyum düzeyi, bebeklerine ilişkin hastalık algısı ve sağlık bakım memnuniyetinin algılanan stres düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı araştırma deseni kullanılarak yapılmıştır. Araştırma Mayıs 2021- Nisan 2022 tarihleri arasında, Ankara'da bulunan bir hastanede yenidoğan yoğun bakım ünitesinde bebeği tedavi edilmekte olan 259 ebeveyn ile gerçekleştirilmiştir. Veriler araştırmacılar tarafından hazırlanan Tanıtıcı Bilgi Formu, Çiftler Arası Uyum Ölçeği, Kısa Hastalık Algısı, PedsQL Sağlık Bakımı Memnuniyet Ölçeği ve Algılanan Stres Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; kategorik değişkenler için frekans dağılımları, sayısal değişkenler için tanımlayıcı istatistikler (Ort±SS) kullanılmış olup, algılanan stres düzeyini etkileyen faktörleri belirlemek için korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; yenidoğan yoğun bakım ünitesinde bebeği tedavi edilen ebeveynlerin algılanan stres düzeyleri üzerinde pozitif ve negatif etki eden faktörlerin olduğu saptanmıştır. Aynı zamanda, ebeveynlerin bebeklerine ilişkin hastalık algısı ve algılanan stres düzeyi arasında negatif yönlü bir ilişki, çiftler arasındaki uyum düzeyi ile algılanan stres düzeyi arasında pozitif yönlü bir ilişki ve sağlık bakımı memnuniyeti ile algılanan stres düzeyi arasında ise pozitif yönlü bir ilişki olduğu bulunmuştur. Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde bebeği tedavi edilmekte olan ebeveynlerin bebeklerine ilişkin hastalık algıları, sağlık bakım memnuniyeti ve çiftler arası uyum algılanan stres düzeyini %77,8'ini açıkladığı saptanmıştır. Bu bulgular ışığında yenidoğan yoğun bakımda bebeği tedavi edilmekte olan ebeveynlerin algıladıkları stres düzeyine yönelik planlanan müdahalelerde algıladıkları stres düzeyine etki eden faktörlerin değerlendirilebilir.  Ebeveynleri psikososyal olarak olumlu yönde geliştirmeye yönelik yaklaşımların benimsenmesinin önemli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
This descriptive and correlational study investigated how dyadic adjustment, illness perception, and healthcare satisfaction affected the perceived stress levels of parents of infants treated in a neonatal intensive care unit (NICU). The research was conducted between May 2021 and April 2022. The sample consisted of 259 parents of infants treated in a NICU of a hospital in Ankara, Türkiye. Data were collected using a descriptive information form, the Dyadic Adjustment Scale (DAS), the Brief Illness Perception Questionnaire (BIPQ), the PedsQL Healthcare Satisfaction Generic Module, and the Perceived Stress Scale (PSS). Frequencies were used for categorical variables, while descriptive statistics (Mean±SD) were used for numerical variables. Correlation and multiple regression analysis were used to determine the factors affecting perceived stress. The results showed that some factors affected participants' perceived stress levels positively or negatively. There was a negative correlation between BIPQ and PSS scores. There was a positive correlation between DAS and PSS scores. There was a positive correlation between PedsQL™ and PSS scores. Participants' perceptions of their infants' illnesses, healthcare satisfaction, and marital adjustment were found to explain 77.8% of their perceived stress. These results indicate that the stress perceived by parents of infants treated in NICUs is affected by their perceptions of their infants' illness, healthcare satisfaction, and levels of dyadic adjustment. Therefore, healthcare professionals should identify the factors affecting the level of stress perceived by parents of infants treated in NICUs and adopt approaches to improve them psychosocially.