Yeni organofosfor ligantlarının sentezi bazı geçiş metal komplekslerinin hazırlanması ve özelliklerinin incelenmesi
The synthesis of new organophosphorous ligands preparation of some transition methal complexes and rewiew of properties
Yazar: LÜTFİYE SİRKA
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN AKBA
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Aminofosfinler = Aminophosphines

Özet:
Artan kullanım alanları sebebiyle fosfor azot bağı içeren ligantların sentezine olan ilgi son yıllarda oldukça artmıştır.P-C-P iskeletine sahip difosfinlerle kıyaslandığında P-N-P iskeletine sahip bis(fosfino)aminler çok yönlü özelliklere sahip olmalarının yanı sıra P ve N atomlarının üzerindeki sübstitüentlerin değiştirilmesi P-N-P açısını ve fosfor atomunun çevresindeki konformasyonu değiştirebilmesi yönünden oldukça önemlidir.Bu tür ligantlarda yapılacak küçük değişiklikler oluşacak kompleksin koordinasyon davranışlarında büyük değişikliklere neden olmaktadır. Fosfor-azot bileşikleri önemli yapısal farklılıklar sergilerler ve bağ oluşumları ile ilgili varolan detaylı teorik bilgi bu alanın güçlenmesine katkıda bulunmuşlardır.Geçiş metal komplekslerini düşük yükseltgenme basamaklarında kararlı kılan bis fosfin türü ligantlar organik dönüşümlerdeki yaygın kullanımlarından dolayı oldukça ilgi çekmiştir.Bu çalışmada ?,?' m-ksilen,3-metil fenil aseton,3-4 di metil anilin bileşikleri ile mono kloro difenil fosfin (PPh2Cl) reaksiyonundan elde edilen P-N-P iskeletine sahip ligantlar sentezlendi. Bunların Pv tipi kalkojenleri (O,S,Se)ve paladyum kompleksleri hazırlandı. Ayrıca sentezlenen Pd komplekslerinin Suzuki ve Heck kapling reaksiyonlarındaki katalitik aktiviteleri incelendi.Elde edilen tüm ligantların ve komplekslerin karakterizasyonu NMR ve IR ile yapıldı.

Abstract:
Synthesis of ligands containing phosphorus and nitrogen, with direct bonds between the two elements, has been known for many years, but continues to attract considerable attention, with applications in increasingly diverse fields.Compared to diphosphines with the P-C-P linkage, bis(phophino)amines with P-N-P skeletons have proved to be much more versatile ligands, and varying the substituents on both the P- and N-centres gives rise to changes in the P-N-P angle and the conformation around the P-centres. Small variations in these ligands can cause significant changes in their coordination behaviour and the structural features of the resulting complexes. Phosphorus, nitrogen compounds exhibit immense structural diversity and detailed structural information combined with theoretical rationalisation of their bonding, has helped to consolidate the field. Synthesis of new chelating bis(phosphines) to stabilize transition metals in low valent states is considered to be a most challenging task in view of their potential utility in a variety of metal-mediated organic transformations.Present work describes synthesis of three new bis(phosphino)amine ligand by the reaction of ?,??-diamino-m-xylene, 3-methyl phenyl acetone, 3,4- dimethyl aniline with monochlorodiphenylphosphine (Ph2PCl). Then P(V) type chalcogen derivatives (O, S, Se) and Pd(II) complexes of these ligands were prepared. Furthermore, catalytic effects of the palladium complexes were explored in Suzuki and Heck coupling reactions.All of the ligands and their complexes were characterised by NMR and IR.