Erişkin bireylerin sağlıklı beslenme tutumları ile mikrobiyota farkındalık düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between healthy nutrition attitudes and microbiota awareness levels of adult individuals
Yazar: MERVE DÖNMEZ GÖÇÜ
Danışman: PROF. DR. MEHMET DEMİRCİ
Kırklareli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition

Özet:
Obezite, hipertansiyon, diyabet, kardiyovasküler ve psikolojik hastalıklar beslenme ile yakından ilişkili, sık görülen ve toplum sağlığını tehdit eden halk sağlığı sorunlarıdır.
Bireylerin beslenme şekilleri mikrobiyota kompozisyonunu önemli ölçüde etkilemektedir. Mikrobiyota kompozisyonunun ise halk sağlığını tehdit eden birçok rahatsızlığı etkilediğini çeşitli araştırmalar desteklemektedir.
Bu çalışmanın amacı erişkin bireylerin sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlarıyla mikrobiyota farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkiyi saptamaktır. Bu çalışma Şubat 2023-Aralık 2023 tarihleri arasında Trakya Bölgesinde yaşayan kişilere (Kırklareli, Edirne ve Tekirdağ), sosyal medya üzerinden yapılmıştır. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte olan bu çalışmadan alınan veriler SPSS 25.0 programında analiz edilmiştir. Sonuçlar %95 güven düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırmamıza 822 kişi katılmış olup katılımcıların %61,9'u kadın, %38,1'i erkektir.
Araştırmamız sonucu katılımcıların Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği'nin (SBİTÖ) Sağlık Beslenme Tutumu genel puanı ortalamalarının 71,48±5,83 olduğu ve yüksek düzeyde sağlıklı beslenme tutumlarına sahip oldukları sonucu bulunmuştur. Kesme noktası olmayan ve 18 ile 100 arası puan alınabilen Mikrobiyota Farkındalığı Ölçeği'nin (MFÖ) Mikrobiyota Farkındalığı genel puanının ise 68,65±10,41 olduğu saptanmıştır.
Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği ile Mikrobiyota Farkındalık Ölçeği arasında zayıf pozitif korelasyon bulunmuştur (r=0,237). SBİTÖ ve MFÖ arasındaki çok güçlü korelasyonlar incelendiğinde; Genel bilgi alt ölçeği ile Mikrobiyota Farkındalığı ölçeği arasında çok güçlü pozitif korelasyon (r=0,855), Kronik Hastalık Bilgisi alt ölçeği ile Mikrobiyota Farkındalığı ölçeği arasında çok güçlü pozitif korelasyon (r=0,808), Prebiyotik Probiyotik Bilgisi alt ölçeği ile Mikrobiyota Farkındalığı ölçeği arasında çok güçlü pozitif korelasyon (r=0,860) olarak bulunmuştur.
Bireylerin sağlıklı beslenmeleri, toplum sağlığının daha iyi bir hal almasına ve bazı hastalıkların önlenmesine destek olabilir. Araştırmamızda diyetisyen takibinde diyet yapma deneyimi olanlar, olmayanlara göre Ürün Bilgisi, Prebiyotik-Probiyotik Bilgisi ve Mikrobiyota Farkındalığı puanlarında daha yüksek puan almışlardır. Bunlara istinaden sağlıklı beslenme ile mikrobiyota bilgisi ve tutumunun olumlu yönde yönetilebilmesi için bu konular ile ilgili halka eğitimler verilmeli, diyetisyenlerin istihdamı arttırılmalıdır.
Anahtar sözcükler: Sağlıklı Beslenme, Diyet, Mikrobiyota, Mikrobiyom

Abstract:
Obesity, hypertension, diabetes, cardiovascular and psychological diseases are public health problems that are closely related to nutrition, are common and threaten public health.
Individuals' eating habits significantly affect the microbiota composition. Various studies support the fact that microbiota composition affects many diseases that threaten public health.
The aim of this study is to determine the relationship between adult individuals' attitudes towards healthy nutrition and their microbiota awareness levels. This study was conducted between February 2023 and December 2023 on social media among people living in the Thrace Region (Kırklareli, Edirne and Tekirdağ). The data obtained from this descriptive and correlational study were analyzed in the SPSS 25.0 program. The results were evaluated at a 95% confidence level. 822 people participated in our study, 61.9% of the participants were female and 38.1% were male.
As a result of our research, it was found that the participants' Health Nutrition Attitudes Scale (HNSAS) Health Nutrition Attitudes general score average was 71.48±5.83 and they had high level of healthy nutrition attitudes. The Microbiota Awareness Scale (MAS) Microbiota Awareness general score, which has no cut-off point and can be scored between 18 and 100, was found to be 68.65±10.41.
A weak positive correlation was found between the Healthy Nutrition Attitudes Scale and the Microbiota Awareness Scale (r=0.237). When the very strong correlations between HNSAS and MNSAS were examined; There was a very strong positive correlation between the General Knowledge subscale and the Microbiota Awareness scale (r=0.855), a very strong positive correlation between the Chronic Disease Knowledge subscale and the Microbiota Awareness scale (r=0.808), and a very strong positive correlation between the Prebiotic Probiotic Knowledge subscale and the Microbiota Awareness scale (r=0.860).
Healthy nutrition of individuals can support better public health and the prevention of some diseases. In our study, those who had dieting experience under the supervision of a dietician scored higher in Product Knowledge, Prebiotic-Probiotic Knowledge and Microbiota Awareness than those who did not. Based on these, in order to manage healthy nutrition and microbiota knowledge and attitudes positively, public education should be provided on these issues and the employment of dietitians should be increased.
Key Words: Healthy eating, Diet, Microbiota, Microbiom