Kürt kimliğinin inşasını belirleyen söylemler
Discourses determining the construction of the Kurdish identity
Yazar: ÜMİT ESER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖKLEM TEKDEMİR YURTDAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Etnik kimlik = Ethnic identity ; Etnisite = Ethnicity ; Kimlik = Identity ; Kimlik oluşumu = Identity construction ; Kürtler = Kurdish ; Milliyetçilik = Nationalism ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; Söylem analizi = Discourse analysis

Özet:
Bu çalışmada, Kürt kimliğinin inşası ve bu inşalarda kullanılan açıklayıcı repertuarlar incelenmiştir. Giriş kısmında, Kürt kimliği üzerine yapılmış çalışmalar, tarihsel süreçte Kürt kimliğinin geçirmiş olduğu evreler, özellikle Birinci Dünya Savaşı sonrasında ulus-temelli kurulan devletler ve Kürt kimliğine etkisi belirtilmiş; kimlik, milliyetçilik, ulus, etnisite gibi kavramlar tanımlanmış ve bu çalışma açısından önemi tartışılmıştır. Yöntem kısmında, araştırmada kullanılan söylem analizi ve açıklayıcı repertuarlar hakkında bilgi verildikten sonra analiz kısmına geçilmiştir. 
Araştırma, 12'si odak grup, 21'i birebir görüşme olmak üzere toplam 48 katılımcıyla yürütülmüştür. Katılımcıların geldiği meslek grupları, üniversite öğrencisi, öğretmen, siyasi parti temsilcisi, milletvekili, işçi, pedagog, kanaat önderi, akademisyen, araştırmacı-yazar, gazeteci, serbest meslek şeklinde geniş bir yelpazede tutulmuştur. Araştırmada, Kürtlerin içinde bulunduğu tarihi ve coğrafik şartlar göz önünde tutularak, katılımcıların Irak, Suriye, Türkiye, İran ve yurtdışında yaşayan Kürtler içerisinden seçimine dikkat edilmiştir. Katılımcılarla yapılan görüşmeler iki yıllık bir süre zarfında gerçekleştirilmiştir. Konuşmalar kayıt cihazına kaydedilmiş ve yazı dökümleri yapılmıştır. Yazı dökümleri tekrar tekrar okunarak söylem analizi ile incelenmiş ve açıklayıcı repertuarlar tespit edilmiştir. Analiz sonucunda, 10 repertuar ve bu repertuarların kuruluşunda odak noktaları oluşturan temalar tespit edilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Kürt Kimliği, Etnisite, Açıklayıcı Repertuarlar, Söylem Analizi, Söylem

Abstract:
In this study, the construction of the Kurdish identity and explanatory repertory used in these constructions were analyzed. In the introduction, studies about the Kurdish identity, the peroids that the Kurdish identity have experienced in history, especially the nation-based states established after WWI and their effect upon the Kurdish identity were stated and after defining terms such as identity, nationalism, nation, ethnicity their importance was discussed in accordance to this study.
In the methodology part, information about the discourse analysis and the explanatory repertory used in the study was given which was followed by the analysis part.
The study was conducted with 48 participants, 12 focus groups and 21 one-on-one interviews were done. 17 of the interviews were carried out in the Kurdish dialect Kurmancî and 16 in Turkish. The occupational cluster of the participants was held large including students, teachers, political party representatives, members of parliament, workers, pedagogs, opinion leaders, academicans, researchers and writers. While choosing the participants, a very careful approach was determined. The historical and geographical conditions the Kurdish people are living in were kept in mind, which resulted in choosing the participants from among Kurdish people living in Iraq, Syria, Iran, Turkey and in the diaspora.
The interviews were carried out over a time of two years. The conversations were recorded and then transripted. The transcriptions were read over and over again, analyzed with the discourse analysis and and identified with the explanatory repertory. In the light of the analysis, 10 repertory and themes forming focus points in the establishing of the repertory were identified.


Keywords: Kurdish Identity, Ethnicity, Explanatory Repertory, Discourse Analysis,Discourse