Süt dişlerinde uygulanan ferrik sülfat amputasyonunun klinik ve histopatolojik olarak incelenmesi
Clinical and histopatological evaluation of ferric sulfate pulpotomy in primary teeth
Yazar: CENGİZ ÖZÇELİK
Danışman: PROF.DR. ERMAN AKBULUT
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ampütasyon = Amputation ; Ferrik bileşikler = Ferric compounds ; Kalsiyum hidroksit = Calcium hydroxide ; Süt dişleri = Tooth deciduous

Özet:
VII. ÖZET Bu çalışmada süt dişlerinde %15.5' lik ferrik sülfat, %2' lik tamponlanmış glutaraldehit ve kalsiyum hidroksit yöntemleri kullanılarak yapılan amputasyon tedavilerini takiben pulpa dokusundaki değişimler klinik, radyografik ve histopatolojik olarak araştırıldı. Çalışmada, yaşları 5-10 arasında değişen 52 hastanın 133 adet süt azısında klinik ve radyografik olarak ve 4 adet birer aylık köpeklerin IV ve V no' lu 32 adet süt dişinde histopatolojik olarak değerlendirmeler yapıldı. Tedavi öncesi ve tedaviyi izleyen 3, 6, 9 ve 12 nci aylarda klinik ve radyografik muayeneler ve 2 nci ayda köpek dişlerinde histopatolojik incelemeler yapıldı. Kullanılan yöntemlerin etkileri aşağıdaki kriterlere göre değerlendirildi: 1. Klinik Olarak: Isı duyarlılığı, tatlı-ekşi duyarlılığı, spontan ağrı, palpasyon ve perküsyon duyarlılıkları, patolojik sallantı, fistü! ve şişlik varlığı, 2. Radyografik Olarak: Periapîkal lezyon, pulpa kanalı obliterasyonu, dişler arası septum harabiyeti, kökler arası lezyon, periodontal aralıkta patoloji, trabeküler yapı harabiyeti, lamina dura harabiyeti, internal ve eksternal rezorpsiyon, 3. Histopatolojik Olarak: Pulpa canlılığı, enflamasyon derecesi, dentin köprüsü oluşumu, tamir dentini oluşumu, odontoblastik tabakanın durumu, pulpa içi kalsifikasyonların varlığı, internal rezorpsiyonun varlığı, yönünden değerlendirmeler yapıldı. Gruplar, yapılan değerlendirmeler sonrası elde edilen sonuçlara göre Ki-kare testi kullanılarak karşılaştırıldı. Klinik bulgulara göre grupların başarısı açısından, üç grup arasında da istatistiksel olarak bir farka rastlanmamıştır (P>0.05). Radyografik bulgulara göre grupların başarısı açısından ise, %2' lik tamponlanmış glutaraldehit (%92.7) ve kalsiyum hidroksit (%71.4) grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülürken (x2=6.33 P<0.05), diğer gruplar arasında anlamlı bir farka rastlanmamıştır (P>0.05). En az enflamasyon, kalsiyum hidroksit kullanılarak amputasyon tedavisi yapılmış dişlerde görülmüştür. Ayrıca kalsiyum hidroksit ile amputasyon tedavisi uygulanmış dişlerde %90.9 oranında dentin köprüsü oluşumuna da rastlanmıştır. Bu bulgulara göre, diğer iki gruba kıyasla, histopatolojik olarak en iyi pulpa cevaplarını kalsiyum hidroksit grubu göstermiştir. Ferrik sülfat grubunda, dentin köprüsü oluşumuna rastlanmamıştır. Ferrik sülfat ile amputasyon tedavisi uygulanmış dişlerin %81.8' inde internal rezorpsiyon görülmüştür. Ayrıca ferrik sülfat grubunda, örneklerin %63.6' sında orta derecede enflamasyona rastlanmıştır. 105

Abstract:
VIII. SUMMARY In this study changes in pulp tissue of primary teeth following amputations by the use of 15.5% ferric sulfate, 2% buffered glutaraldehyde and calcium hydroxide were evaluated clinically, radiographically and histopathologically. One hundred and thirty three primary first and second molars of the fifty two patients, ranging in age from 5 to 10 years were evaluated clinically, radiographically and thirty two primary first and second molars of four dogs aged one month were evaluated histopathologically. Clinical and radiographic examinations were performed before treatment and in the 3rd, 6th, 9th, and 12th months following treatment. The histopathologic evaluations of dog molars were performed two months after treatment. The effect of the methods that were used were evaluated according to these criteria: 1. Clinically: Sensation to heat and sweet-sour, pain, sensation to palpation and percusion, pathological mobility, sinus tract and swelling. 2 Radiographically: Periapical radiolucency, pulp canal obliteration, inter dental septal defect, inter radicular radiolucency, pathologic conditions in the periodontal region, destruction of the bony trabecule and lamina dura, internal and external root resorption. 3. Histopathologically: State of pulp vitality, degree of inflammation, presence of a dentin bridge, presence of reparative dentin, presence and regularity of an odontoblastic layer, presence of calcifications in the pulp, presence of internal root resorption. The differences in the results between the three groups were analyzed statistically utilizing the chi square test. The success rates according to the clinical findings of the three groups were not significantly different (P>0.05). The success rates according to the radiographic findings of the 2% buffered glutaraldehyde (92.7%) and calcium hydroxide (71.4%) were significantly different (x2=6.33 P<0.05) but the other groups were not significantly different (P>0.05). The teeth treated with calcium hydroxide showed the pulpal response with least inflammation and 90.9% of the teeth treated with calcium hydroxide presented with presence of dentin bridge. According to these findings teeth treated with calcium hydroxide showed the best pulpal response to the other two groups. No dentin bridge formation was observed of the teeth in the ferric sulfate group. 81.8% of the teeth treated with ferric sulfate presented with presence of internal resorption. Moderate inflammation was also found in 63.6% of the teeth in the ferric sulfate group. 106