Beliren yetişkinlerde bağlanma stilleri, dolaylı utanma ve duygu düzenleme güçlüğünün incelenmesi
Examining attachment styles, vicarious embarrassment and emotion regulation difficulties in emerging adults
Yazar: FURKAN ÖZNAY
Danışman: PROF. DR. ATILGAN ERÖZKAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Dolaylı utanma = Vicarious embarrassment ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation

Özet:
Bu araştırmada amaç beliren yetişkinlerde bağlanma stilleri, dolaylı utanma ve duygu düzenleme güçlüğünü incelemektir. Araştırmanın örneklem grubu 2022-2023 eğitim öğretim yılında İstanbul Üniversitesinin Fen, Edebiyat ve İletişim Fakültelerinde öğrenimine devam eden 926 üniversite öğrencisinden (550 kadın, 376 erkek) oluşturulmuştur. Beliren yetişkinlerin bağlanma stillerine dair veriler Griffin ve Bartholomew (1994) tarafından geliştirilen ve Sümer ve Güngör (1999) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan İlişki Ölçekleri Anketi ile, dolaylı utanmaya dair veriler Albayrak (2021) tarafından geliştirilen Çok Boyutlu Dolaylı Utanma Ölçeği ile duygu düzenleme güçlüğüne dair veriler Gratz ve Roemer (2004) tarafından geliştirilen kısaltma çalışması Bjureberg ve diğerleri (2016)  tarafından yapılan ve Türkçeye uyarlaması Yiğit ve Yiğit (2017) tarafından gerçekleştirilen Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form ile toplanmıştır. Katılımcıların kişisel verilerine dair bilgiler Kişisel Bilgi Formu ile bir araya getirilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizi SPSS 20 paket programı ile test edilmiştir. Analiz çalışmalarında Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi, Pearson Momentler Çarpım Korelasyonu Analizi ve İlişkisiz Örneklemler İçin Varyans Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen verilere göre bağlanma stillerinin güvenli, korkulu, saplantılı ve kayıtsız alt boyutları ile dolaylı utanmanın yakınlık, sosyal acı ve farkındalık ve niyet alt boyutları arasında anlamlı ilişkiler açıklanmıştır. Aynı zamanda bağlanma stillerinin tüm alt boyutları ile duygu düzenleme güçlüğünün tüm alt boyutları arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bunun yanında, Bağlanma stillerinin güvenli, korkulu ve saplantılı alt boyutlarının duygu düzenleme güçlüğünü anlamlı düzeyde yordadığı, bağlanma stillerinin kayıtsız alt boyutu ile dolaylı utanmanın tüm alt boyutlarının duygu düzenleme güçlüğünü anlamlı düzeyde yordamadığı gözlenmiştir. Beliren yetişkinlerin duygu düzenleme güçlüğü puanlarının cinsiyet ve yakın olunan arkadaş sayısına göre anlamlı olarak farklılaştığı, öğrenim görülen fakülte, ekonomik düzey, üniversiteye yerleştikleri puan türleri, akademik başarı düzeyleri, yaşanılan yer, kardeş sayıları ve romantik ilişki durumlarına göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak araştırmadan elde edilen çıktılar alanyazına göre tartışılmış, araştırmacı ve uygulayıcılara önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to investigate attachment styles, vicarious embarrassment, and emotion regulation difficulties in emerging adults. The sample of the study consists of 926 university students (550 females, 376 males) continuing their education at the Faculty of Science, Faculty of Literature, and Faculty of Communication of Istanbul University during the 2022-2023 academic year. Data regarding attachment styles of emerging adults were collected using the Relationship Scales Questionnaire, developed by Griffin and Bartholomew (1994) and adapted into Turkish by Sümer and Güngör (1999). Data on vicarious embarrassment were collected using the Multidimensional Vicarious Embarrassment Scale developed by Albayrak (2021). Data on emotion regulation difficulties were collected using the Emotion Regulation Difficulties Scale-Short Form, developed by Gratz and Roemer (2004), simplified by Bjureberg et al. (2016) and adapted into Turkish by Yiğit and Yiğit (2017). Personal information of the participants was gathered using a Personal Information Form. The data obtained from the research were analyzed using the SPSS 20 package program. Multiple Linear Regression Analysis, Pearson Product-Moment Correlation Analysis, and Analysis of Variance for Independent Samples were used in the analysis. According to the obtained data, significant relationships were found between the secure, fearful, preoccupied, and dismissive sub-dimensions of attachment styles and the proximity, social pain, awareness, and intention sub-dimensions of vicarious embarrassment. Additionally, significant relationships were found between all sub-dimensions of attachment styles and all sub-dimensions of emotion regulation difficulties. Furthermore, it was observed that the secure, fearful, and preoccupied sub-dimensions of attachment styles significantly predicted emotion regulation difficulties, while the dismissive sub-dimension of attachment styles significantly predicted emotion regulation difficulties related to all sub-dimensions of vicarious embarrassment. It was concluded that the emotion regulation difficulty scores of emerging adults differed significantly according to gender and the number of close friends, but did not differ significantly according to the faculty of study, economic level, type of university placement exam scores, academic achievement level, place of residence, number of siblings, and romantic relationship status. Finally, the outputs obtained from the research were discussed in the light of the literature, and recommendations were made to researchers and practitioners.