İşbirlikçi gri stok oyunları
Cooperative grey inventory games
Yazar: MEHMET ONUR OLGUN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLTEKİN ÖZDEMİR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Stok yönetimi çalışmalarında birim zamanda ortalama toplam stok maliyetini ve depolanacak ürün miktarını belirlemek firmalar için önemli bir konudur. Gerçek hayatta stok maliyeti parametreleri tam olarak bilinemeyebilir fakat belirli aralıkta olduğu tahmin edilebilir. Ayrıca birden fazla firma ortak hedeflere sahip olan firmalar ile stok ve sipariş maliyetlerinin azaltmak için diğer firmalar ile işbirliği (koalisyon) yoluna giderek giderlerini azaltabilirler. Bu amaçla, işbirlikçi oyun teorisi kullanılarak, işbirliklerinin nasıl oluşturulması gerektiği ve işbirliğine giden firmaların kayıplarının adaletli bir şekilde nasıl paylaşım yapılabileceği gerektiği belirlenmiştir. Belirsizlik durumu ise gri sayılar kullanılarak modellenmiştir. Bu çalışma ile aynı sektörde faaliyet gösteren ve aynı ürünleri sipariş veren firmaların bir araya gelerek ortak sipariş verme durumunda oluşacak toplam maliyetin firmalar arasında nasıl dağıtılacağı konusu incelenmiştir. Uygulama geliştirmek amacıyla av silahı sektöründe faaliyet gösteren ve aynı ürünleri sipariş veren üç firma incelenmiştir. Ayrıca geliştirilen altı adet maliyet dağıtım kuralı olan gri çekirdek, gri çekirdekçik, gri Shapley, gri orantılı kural, gri eşit kayıp dağıtım kuralı, gri kaçırılan alternatif kayıpların dağıtımı ile ilgili adil ve kararlı dağıtımlar karşılaştırılarak incelenmiş firmalar için en uygun dağıtım kuralları önerilmiştir. Önerilen tüm dağıtım yöntemleri karşılaştırıldığına Firma-1 için en uygun dağıtım yöntemi gri eşit maliyet dağıtım yöntemidir. Firma-2 ve Firma-3 için gri çekirdek elemanının bulunması ile edilen kural daha avantajlı bir yöntem olmuştur. Ancak, Firma-1 en yüksek ürün telebi ve en duşük depolama maliyetine sahip olduğundan, Firma-1 için en düşük maliyetli çözümü veren gri eşit maliyet dağıtım yöntemi bütün oyuncuların işbirliğine gideceği çözüm yöntemi olarak seçilmiştir.

Abstract:
Inventory management studies on minimizing the avarage total cost per unit time and determines the quantity of stocked material which is an important issue for companies. In real life inventory cost parameters may not be fully known, but they can be estimated as intervals. Furthermore, multiple companies can reduce their costs with cooperation (coalition) and with same target firms to reduce their inventory and ordering costs. For this purpose, it is identified fair and stable cost allocations, how the firms make cooperations, using cooperative game theory. Here, Uncertainity situation is modelled by using grey numbers. In this study, our contribution is how to distribute the total cost of the companies operating the same sector and the same product. In order to make practice, we examine three shotgun firms which order the same products. Also we develop six cost allocation rules which are the grey core element, the grey nucleolus, the grey Shapley, the grey proportional rule, the grey equal charge allocation and the grey alternative cost avoidance rule. We propose fair and stable cost distribution rules and compare the best for firms. The grey equal charge allocation is the most appropriate one for firm-1. Determining the grey core element rule for firm-2 and firm-3 are more advantageous method. However, since Firm-1 has the highest product demand and the lowest holding cost, the grey equal charge allocation method that gives the lowest cost solution for Firm-1. It has been chosen as the solution method that all players will go to cooperate.