‎Eğitim ve ideoloji: II. Meşrutiyet Dönemi'nde çocuk eğitimine yönelik yaklaşımlar (1908-1922)
Education and ideology: Approaches for children's education during the second ‎constitutional Monarchy Period(1908-1922)‎
Yazar: İRFAN DAVUT ÇAM
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH MARTAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tarih Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Eğitim = Education ; Eğitim tarihi = Educational history ; Kimlik = Identity ; Meşrutiyet II = Constitutional Monarcy II ; Çocuk eğitimi = Child education ; Çocuklar = Children ; İdeoloji = Ideology ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırma, eğitim ve ideoloji ilişkisi temelinde II. Meşrutiyet Dönemi iptidai ‎mektep ders kitaplarının içeriklerinden hareketle çocuklarda nasıl bir kimlik inşa ‎edilmeye çalışıldığını ve bu bağlamda nasıl bir yaklaşımın benimsendiğini göstermeyi ‎amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda nitel bir araştırma olarak tasarlanan ‎çalışmanın ana materyallerini bahsi geçen dönemde iptidai mekteplerde okutulan ‎Kırâat (15), Târih (25) ve Ma'lûmât-ı Medeniyye ve Ahlakiyye/Musâhabât-ı Ahlâkiyye, ‎Târihiyye, Sıhhiyye ve Medeniyye (20) adlı ders kitapları oluşturmaktadır. Bu ‎kitaplardan, parantez içerisindeki rakamlardan da anlaşıldığı üzere toplam 60 adet ‎seçilmiştir. Bu seçimde, söz konusu ders kitaplarının ilgili dönemde yürürlükte ‎bulunan müfredat programlarına uygun olarak hazırlanmış ve Maarif Nezareti ‎tarafından onaylanmış olmalarına dikkat edilmiştir. Bu ders kitaplarından verilerin ‎toplanması amacıyla doküman analizi yöntemine başvurulmuştur. Toplanan veriler, ‎içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Bu çerçevede ulaşılan sonuçlara göre, ‎çocuklar kısmen bir önceki dönemin bazı özelliklerini barındırsa da esasen ondan ‎önemli ölçüde farklılık gösteren bir kimlikle donatılarak yarına hazırlanmışlardır.‎

Anahtar Kelimeler:‎ Eğitim, İdeoloji, Çocuklar, İptidai Mektepler, Ders Kitapları ve Kimlik.     ‎

Abstract:
This study aims to show what kind of identity was attempted to be established in children ‎and which kind of approach was used in this context based on the content of school textbooks ‎used in 2nd Constitutional Monarchy Period on the foundations of relationship between education ‎and ideology. Designed as a qualitative research towards this purpose, main materials used for ‎this study comprise textbooks taught in primary schools of the said period, including Kırâat ‎‎(Reading) (15), Târih (History) (25) and Ma'lûmât-ı Medeniyye ve Ahlakiyye/Musâhabât-ı ‎Ahlâkiyye, Târihiyye, Sıhhiyye ve Medeniyye (Civil and Ethical Knowledge/Discourses on Ethics, ‎History, Health and Civil Studies) (20). As it can be inferred from the numbers in brackets, a total ‎of 60 textbooks of this description were selected. Criteria for this selection included the ‎textbooks in question being prepared in accord with the curriculum programmes in force at the ‎time as well as being approved by the Ministry of Education. Document analysis method is used ‎to gather data from these textbooks. The gathered data were analysed with the content analysis ‎technique. According to the results obtained in this context, while possessing some of the ‎characteristics of the previous period, the identity established in children to prepare them for the ‎future showed significant differences from the previous period. ‎

Keywords: Education, Ideology, Children, Primary Schools, Textbooks and Identity.‎