Hamile kadınların sağlık okuryazarlığı düzeyi ve ağız ve diş sağlığı bilgisi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between pregnant women's health literacy levels and their oral and dental health knowledge
Yazar: GÖNÜL YETER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH ŞENGÜL
Atatürk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız sağlığı = Oral health ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Diş sağlığı araştırmaları = Dental health surveys ; Dişler = Teeth ; Gebelik = Pregnancy ; Kadınlar = Women ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy

Özet:
Amaç: Tez çalışmamızda hamile kadınların sağlık ve ağız sağlığı okuryazarlığı düzeyleri, ağız-diş sağlığı bilgisi ve ağız sağlığı durumlarının birbiriyle ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışmamız Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniğine başvuran 18-45 yaş arasındaki 300 hamile kadından oluşmaktadır. Katılımcıların çocukların ağız ve diş sağlığı ile ilgili bilgilerinin sorgulanması amacıyla 16 soruluk bir anket formu hazırlanmıştır. Sağlık okuryazarlığı düzeyi HLS-EU-Q16 ölçeği, ağız sağlığı okuryazarlığı düzeyi ise TREALD-30 ölçeği ile değerlendirilmiştir. Katılımcıların ağız sağlığı durumlarının değerlendirilmesi amacıyla DMFT indeksi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi SPSS v26 programı ile yapılmıştır.
Bulgular: Ağız ve diş sağlığı bilgisi anketine katılımcıların verdiği doğru cevapların ortalaması 10  3, HLS-EU-Q16 ölçeğine göre sağlık okuryazarlığı puan ortalaması 31.3  8.5 olarak belirlenmiştir. Ayrıca, TREALD-30 ölçeğindeki 30 kelimeden sadece okunabilen kelimelerin sayısı 29  2 iken, anlamı bilinerek okunabilenlerin sayısı 17  4 olarak tespit edilmiştir. DMFT skor ortalaması ise 8  4 olarak belirlenmiştir. Katılımcıların sağlık okuryazarlığı, ağız sağlığı okuryazarlığı ve ağız-diş sağlığı bilgileri arasında pozitif korelasyonlar mevcuttur (p<0.001). DMFT skorunun ölçek ve anket sonuçları ile arasında herhangi bir ilişki bulunmamıştır.
Sonuç: Çalışmamızın sonuçları sağlık okuryazarlığı düzeyi yüksek hamile kadınların ağız sağlığı okuryazarlığı ve ağız-diş sağlığı bilgisinin daha iyi olduğunu göstermektedir. Çocukların daha iyi bir ağız sağlığına sahip olması amacıyla hamile kadınların çocuklara yönelik ağız ve diş sağlığı bilincinin kazanması; sağlık ve ağız sağlığı okuryazarlığı düzeyleri artırılarak sağlanabilir.

Anahtar Kelimeler: Hamile, sağlık okuryazarlığı, ağız sağlığı, DMF indeksi

Abstract:
Objective: In our thesis, it was aimed to examine the relationship between the health and oral health literacy levels, oral health knowledge and oral health status of pregnant women.
Material and Method: Our study consists of 300 pregnant women between the ages of 18-45 who applied to Ataturk University Research Hospital Gynecology and Obstetrics Outpatient Clinic. A 16-question questionnaire was prepared in order to question the participants' information about children's oral and dental health. Health literacy level was assessed by HLS-EU-Q16 scale and oral health literacy level was assessed by TREALD-30 scale. The DMFT index was used to evaluate the oral health of the participants. Statistical analysis of the data obtained was made using the SPSS v26 program.
Results: The average of the correct answers given by the participants to the oral and dental health information questionnaire was 10  3, and the average health literacy score according to the HLS-EU-Q16 scale was 31.3  8.5. In addition, the number of words that the participants were able to read out of 30 words in the TREALD-30 scale were 29  2, while the number of words that they could read while knowing their meanings were 17  4. DMFT score average was found as 8  4. There are positive correlations between participants' health literacy, oral health literacy, and oral health knowledge (p<0.001). No relationship was found between DMFT scores and literacy scales results, or between DMFT scores and survey results.
Conclusion: The results of our study show that pregnant women with high health literacy levels had better oral health literacy and oral health knowledge. In order for children to have a better oral health, the awareness of pregnant women about the children's oral and dental health can be achieved by increasing their health and oral health literacy levels.

Keywords: Pregnant women, health literacy, oral health, DMF index