Multiple sklerozlu hastalarda psikiyatrik belirtilerin, bilişsel çarpıtmaların, işlevsel olmayan tutumların yaygınlığının tespit edilmesi ve bu parametrelerin birbirleriyle ve multipl sklerozun bazı klinik özellikleriyle ilişkisi
Detection of the prevalence of psychiatric symptoms, cognitive distortions, and dysfunctional attitudes in patients with multiple sclerosis and the relationship of these parameters with EACH other and with clinical features of multiple sclerosis
Yazar: TUBA IŞIK KURUGÖL
Danışman: DOÇ. DR. AKİF ASDEMİR
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Biliş = Cognition ; Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Fonksiyonel olmayan tutum = Dysfunctional attitude ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Amaç: Multiple skleroz (MS) hastalarında duygudurum bozuklukları başta olmak üzere psikiyatrik hastalıklar genel toplumdan daha sık görülmektedir. Bu birlikteliğin etyopatogenezi hakkında birçok çalışma vardır ancak bilişsel açıdan açıklayacak faktörlere ilişkin çalışma sayısı azdır. Bu çalışmayla MS hastalarında psikopatolojinin, bilişsel çarpıtmaların, işlevsel olmayan tutumların yaygınlığının tespit edilmesi ve bunların birbiriyle olan ilişkilerine ilaveten MS'nin klinik özellikleriyle de ilişkilerinin saptanması amaçlanmıştır. Elde edilen verilerin bu alandaki eksikliğin giderilmesinde, MS hastalarının karışlanmayan psikiyatrik-psikolojik ihtiyaçlarının belirlenip takip eden müdahale çalışmalarının geliştirilmesine katkı sağlaması amaçlanmıştır.
Metot: Bu çalışmaya 53 multipl skleroz tanılı hasta ve 41 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Gönüllülerin sosyodemografik bilgileri, geçirilmiş fiziksel ve psikiyatrik hastalık hikayeleri, MS tanılarına yönelik verileri alınıp "Gönüllü Takip Formu"na kaydedilmiştir. Gönüllülere psikiyatrik muayene yapılıp DSM-5'e göre tanı değerlendirilmesi yapılmıştır. Gönüllülere psikometrik değerlendirme için HAM-D, HAM-A, belirti tarama listesi-revise formu (SCL90R), bilişsel çarpıtmalar ölçeği (BÇÖ), fonksiyonel olmayan tutumlar ölçeği (FOTÖ-A) ve hasta grubunda ek olarak genişletilmiş özürlülük durum skalası (EDSS) uygulanmıştır.
Bulgular: HAM-D, HAM-A, SCL90R puanlarına ve psikiyatrik muayene sonuçlarına göre psikiyatrik belirtiler ve hastalıklar MS hastalarında yaygın şekilde bulunmaktadır. BÇÖ ve FOTÖ puanları kontrollere kıyasla hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksektir ve depresif belirtiler ve anksiyete belirtileri ile pozitif yönde korelasyon göstermektedir. BÇÖ puanlarının HAM-D ve HAM-A puanlarını yordayabildiği fakat FOTÖ puanlarının yordayıcı bir etkisi olmadığı görülmektedir.
Sonuç: Çalışmanın sonucunda BÇÖ ve FOTÖ puanlarının hastalarda daha yüksek olduğu bulunmuş olup BÇÖ puanlarının HAM-D ve HAM-A puanlarının varyansını yordayabildiği tespit edilmiştir. Bilişsel kuram ve çalışmamızın bulgularından hareketle BÇÖ ile tespit edilen bilişsel çarpıtmalara müdahalelerin MS hastalarında depresif belirtileri ve anksiyete belirtilerini iyileştirmeye katkı sağlayacağı düşünülebilir. Ancak bundan sonra benzer çalışmaların daha geniş örneklemlerde ve uzunlamasına bir şekilde tekrarlanmasının konuyla ilişkili daha çok bilgi sağlayacağı aşikardır.
Anahtar Kelimeler: Multipl skleroz, bilişsel çarpıtmalar, bilişsel kuram, fonksiyonel olmayan tutumlar

Abstract:
ABSTRACT Aim: Psychiatric disorders, especially mood disorders, are seen more frequently in patients with multiple sclerosis (MS) than in the general population. There are many studies on the etiopathogenesis of this association, but the number of studies on the factors that explain cognitively is few. In this study, it was aimed to determine the prevalence of psychopathology, cognitive distortions, and dysfunctional attitudes in MS patients and to determine their relationship with the clinical features of MS in addition to their interrelationships. By filling the gap in this area and determining the unmet psychiatric-psychological needs of MS patients, it is also aimed that the obtained results will contribute to the development of follow-up intervention studies. Materials (Patients) and Methods: Fifty-three patients with MS and 41 healthy controls were included in this study. The sociodemographic information of the volunteers, their history of previous physical and psychiatric illnesses, and their data on MS diagnoses were recorded in the "Volunteer Follow-up Form". Psychiatric examination was performed on the volunteers and the diagnosis was evaluated according to DSM-5. For psychometric evaluation, HDRS, HARS, Symptom Checklist-revised form (SCL90R), Cognitive Distortions Scale (CDS), and Dysfunctional Attitudes Scale (DAS) were administered to both groups. In addition, the expanded disability status scale (EDSS) was applied in the patient group. Results: According to scores of the HDRS, HARS, SCL90R and results of psychiatric examination, psychiatric symptoms and disorders are common in MS patients. CDS and DAS scores were statistically significantly higher in the patient group compared to the controls and showed a positive correlation with depressive symptoms and anxiety symptoms. It is found that CDS scores can predict HDRS and HARS scores, however DAS scores do not have a predictive effect.
Conclusion: As a result of the study, it was found that CDS and DAS scores were higher in patients, and it was determined that CDS scores could predict the variance in HAM-D and HAM-A scores. Based on the cognitive theory and the findings of our study, it can be thought that interventions to cognitive distortions detected by CDS will contribute to improving depressive symptoms and anxiety symptoms in patients with MS. However, it is obvious that similar studies with larger samples in a longitudinal manner will provide more information on the subject.
Keywords: Multiple sclerosis, cognitive distortions, cognitive theory, dysfunctional attitudes