Nörofibromatozis Tip 1li hastaların klinik, radyolojik olarak değerlendirilmesi ve büyüme geriliği saptanan hastaların irdelenmesi
Clinical and radiological evaluation with Neurofibromatosis Type 1 and investigation of patients with growth retardation
Yazar: HABİBE KOÇ UÇAR
Danışman: PROF. DR. ŞAKİR ALTUNBAŞAK
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Nörolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Büyüme = Growth ; Büyüme bozuklukları = Growth disorders ; Büyüme hormonu = Growth hormone ; Cücelik = Dwarfism ; Nörofibromatozis = Neurofibromatoses ; Prevalans = Prevalence ; Çocuklar = Children

Özet:
Nörofibromatozis Tip 1?li hastaların klinik, radyolojik olarak değerlendirilmesi ve büyüme geriliği saptanan hastaların irdelenmesi
        
       Amaç : Bu çalışmada, NF-1 tanısıyla takip edilen çocukların klinik ve radyolojik bulgu ve komplikasyonlarının değerlendirilmesi ve boy kısalığı olan ve olmayanların endokrinolojik olarak, hormonal dağılımları arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlandı.        
      Gereç ve Yöntem : Bu çalışmaya 2012 Ocak ve 2013 Ocak tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Çocuk Nöroloji Polikliniğine düzenli takibe gelen  NIH 1988 kriterlerine göre NF-1 tanısı alan 48 hasta alındı. Tüm hastalarda büyüme izlemi (vücut ağırlığı, boy, baş çevresi), arteryel kan basıncı ölçümleri, fizik muayeneleri aynı  hekim tarafından standartlara uygun biçimde yapıldı. Olgular muayenede NF-1?e ait mevcut olabilecek bulgular yönünden çocuk nöroloji uzmanı ile birlikte ve bulgu ve komlikasyonlara yönelik  göz, ç. kardiyoloji, ç.endokrin uzmanı ve psikolog tarafından standartlara uygun biçimde değerlendirildi. Hastalardan alınan 5cc lik serum örneklerinde FSH, LH, testosteron, estrojen, TSH, FT4, FT3, GH, serum IGF-1 ve IGFBP-3 düzeyleri ölçüldü. 
       Bulgular : Olguların yaş ortalaması 9.57 yaş olup; 18?i kız (% 37.5), 30?u erkek (% 62.5). Hastaların 32?si (% 66.7) herediter, 16?sı (% 33.3) ise sporadik geçişliyken, herediter olanların 8?i (% 26) anneden, 23?ü (% 74) babadan geçişli idi. Hastalar klinik ve radyolojik olarak değerlendirildiğinde; heredite ve yaş ile arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>0.05). MRG?deki hiperintensite ile inguinal çillenme, makrosefali ve boy kısalığı, epilepsi ve mental retardasyon, puberte ile kemik displazisi, kemik displazisi ve pleksiform nörofibrom arasında anlamlı bir ilişki saptandı (p<0.05). 
Hastaların 12?sinde  (% 25) boy kısalığı mevcuttu. Bunlardan 7?si (% 58.3) prepubertal, 5?i (% 41.7)  pubertal evrede idi. Prepubertal 4 erkekte, pubertal 3 erkekte boy kısalığı belirlendi. Tüm hastalarda puberte ve boy kısalığı ile hormonal faktörler arasında ilişki arandı. Pubertal dönemde boy kısalığı ile IGF1 düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki saptanırken (p<0.05), malnutrisyon ve boy kısalığı ile IGF1 düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>0.05). Prepubertal dönemde boy kısalığı ile FT4 düzeyleri,  boy kısalığı ile TSH düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki saptandı (p<0.05).      
        Sonuç : Klinik ve radyolojik olarak bazı bulgular arasında ilişki varlığı saptansada oluş mekanizmaları bilinmemekle birlikte, boy kısalığı ve makrosefali gibi tanı kriterleri içinde yer almayan ancak NF-1?li hastalarda aydınlatılmayı bekleyen birliktelikler mevcuttur. Pubertal dönemde boy kısalığı ile IGF1 düzeyleri arasında anlamlı farklılık olması ve bunun malnutrisyonla ilişkilendirilmemiş olması, NF-1?li hastalarda boy kısalığı etyolojisinde hormonal faktörlerin rol alabileceğini düşündürmektedir ancak, çok büyük bir gen ailesine sahip NF-1 de hala açıklanmayı bekleyen bir çok bilinmezlikler için daha geniş çapta araştırmalara ihtiyaç vardır.


       Anahtar Kelimeler : Nörofibromatozis Tip1, prevelans, boy kısalığı, makrosefali, büyüme hormonları.

Abstract:
Clinical and radiological evaluation with Neurofibromatosis Type 1 and investigation of patients with growth retardation

        Purpose:  : In this study, the purpose was to assess the clinical and radiological signs and complications and to evaluate the relationship of hormonal levels between children with short stature and others among children who were following with NF-1 diagnosis.      
       Material and Methods :  In this study, there are 48 patients diagnosed as NF-1 according to NIH 1998 criterias who were following regularly at Çukurova university department of pediatric neurology clinic from january 2012 to january 2013. Growth follow-up (body weight, length, head circumference measurement), arterial blood gas sampling, physical examination were done by the same physician according to standarts. Cases were evaluated by a pediatric neurologist in terms of NF-1 signs and also an optalmologist, a pediatric cardiologist, a pediatric endocrinologist and a physicologist in terms of complications and signs of NF-1. 5 cc blood sample was taken from all patients and FSH,LH,testosteron,estrogen,TSH,FT4,FT3,GH, IGF-1 and IGFBP-3 levels were measured. 
       Findings: Mean age of cases was 9.57 years. 18 of cases were female(37.5), 30 of cases were male (% 62.5). 32 of patients (% 66.7) had hereditary NF-1, 16 of patients (% 33.3) had sporadic NF-1, 8 of hereditary cases  (% 26) had maternal inheritance, 23 of hereditary cases (% 74) had paternal inheritance. There was no significant relevance between the inheritence and age (p>0.05). there were signifant relevance between hyperintensity at MRI images and inguinal freckles, macrocephaly and short stature,epilepsy and mental retardation, puberty and bone dysplasia,bone dysplasia and plexiform neurofibroma (p<0.05). 12 of patients  (% 25) had short stature. Among them, 7 of cases (% 58.3) were at prepubertal stage, 5of cases (% 41.7)  were at pubertal stage. 4 males at prepubertal stage and 3males at pubertal stage had short stature. There were a significant relevance between the short stature at pubertal ages and ıgf1 levels (p<0.05), however there were no significant relevance between the malnutrition and short stature and IGF1 levels (p>0.05).there were significant relevance between short stature at prepubertal ages and ft4 levels, short stature at prepubertal ages and  TSH levels (p<0.05).      
         Conclusion : Even if there were relevance between some clinical and radiological findings, we don?t know the pathophysiology and mechanisms. Furthermore, there were some relevances between some signs like short stature and macrocephaly that are not included at diagnostic criterias of NF-1. Short stature at pubertal ages and IGF-1 levels showed significant diffference. Since this difference is not associated with malnutrition, hormonal factors may play a role at the etiology of short stature at NF-1 patients. We need more researchs to understand the mystery of NF-1 which has a great number of gene family.

         Key words : Neurofibromatosis type 1, prevalence, short stature, macrocephaly,growthhormones.