Özbeklere Karşı Babür ve Safevi işbirliği
Baburid and Safevid Alliance Against Uzbeks
Yazar: GÜZEL KEMAÇ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ OSMAN DEMİRAL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Tarih = History
Dizin: 14. yüzyıl = 14. century ; 15. yüzyıl = 15. century ; Babürlü Devleti = Babur State ; Orta Asya = Central Asia ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Safeviler = Safavids ; Tarih = History ; Timurlular = Timurids ; Türk tarihi = Turkish history ; Özbekler = Uzbeks

Özet:
Timur'un ölümünden sonra başlayan taht mücadeleleri sebebiyle Timur devleti zayıflamaya başladı. Özbekler ve Moğulistan Çağataylıları bu durumdan faydalandılar. Orta Asya'da Timur egemenliğinin yok olmaya başladığı yıllarda tahta çıkan Babür, Timur devletini yeniden canlandırma mücadelesine girişti. Arkasında büyük bir kuvvet bulunmayan Babür, Semerkand'ı iki kez fethetmeyi başardı. Ancak hakimiyeti uzun sürmedi.Özbeklerin lideri Muhammed Şibani Han kısa zamanda Orta Asya'yı hakimiyeti altına aldı. Orta Asya'da Timur ve Çağatay egemenliğine son verdi. Kısa süre sonra Babür, Muhammed Şibani Han'a karşı mücadele veren tek kişi olarak kaldı. Ancak onun elinde Muhammed Şibani Han ile mücadele edebilecek büyüklükte bir kuvvet bulunmuyordu. Bu esnada Muhammed Şibani Han'a karşı Safevi hükümdarı Şah İsmail yeni bir rakip olarak ortaya çıktı. Bunun sonucunda Muhammed Şibani Han ve Özbeklere karşı Babür Safeviler ile ittifak kurma teşebbüsünde bulundu.Şah İsmail, Muhammed Şibani Han'ı yenerek Maveraünnehir bölgesini ele geçirdi(1510) ve Babür'ü Maveraünnehir bölgesinde yeniden iktidara getirdi(1511). Ancak Babür kısa süre sonra halk desteğini kaybetti. Çünkü kendisi Safevilere tabi olmayı kabul etmişti. Bu durumdan faydalanan Özbekler, Babür ve Safevilere karşı galip geldiler(1512). Böylece Babür ve Safeviler arasında kurulan ittifak başarısız oldu. Safevilerin Osmanlı devleti karşısında almış oldukları yenilgi sebebiyle Babür'ü destekleme ihtimalleri kalmadı. Bundan sonra Babür Hindistan sahasına yöneldi.

Abstract:
After death of Timur, Timurid Empire began to weaken because of new struggle for the throne. Uzbeks and Mongolian Chagataies benefited this situation. Babur who was rule of capture during the Timurs dominitaion has weakaned, entered into the struggle for Timur Empire. Altough he hasn?t got a big force, he was able to conqured Samarkand. But his rule didn?t last long.Mohammed Shibani Khan who was the leader of Uzbek, as soon as took control of Central Asia. He ended Timurid an Chagataies dominitaion. Shortly after, Babur was only person who are struggling in the face of Muhammed Shibani Khan. But he hadn?t got a force for could fight with him. During this time, Shah Ismaıl, rule of Safavids, appeard as a new competitor aganist Mohommed Shibani Khan. As a result of this, Babur tired to form an allince aganist Mohammed Shibani Khan and Uzbeks.Shah Ismaıl prevailed opposite Mohammed Shibani Khan and conqured Transoxiana(1510). Thus he assigned Babur for the this region(1511). But in a short time, Babur lost public support. Because of he agreed to be bount by the Safavids. Uzbeks who took advantage of this situation, prevailed aganist Babur and Safavids(1512). So alliance between Babur and Safavids failed. Safavids couldn?t support him due to defeat of Ottoman Empire. After that he turned area of India.