Bir meslek iki farklı profil:Türkiye'de endüstriyel tasarım eğitimindeki farklı öğrenci kabul sistemleri ve yansımaları.
One profession two different profiles: Different student acceptance systems of industrial design education and their reflections in Turkey.
Yazar: DENİZ EKMEKÇİOĞLU
Danışman: PROF. DR. ALPAY ER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design
Dizin: Endüstriyel tasarım = Industrial design

Özet:
Türkiye'de endüstriyel tasarım bölümlerinde ÖSYM'nin uyguladığı merkezi çoktan seçmeli sınav sistemi ve üniversitelerin uyguladığı yetenek/çizim sınavı olmak üzere iki farklı öğrenci alım şekli vardır. Bu araştırmanın amacı iki farklı öğrenci alım sisteminde mevcut okulları, bölümleri tercih eden öğrencilerin yapısını ve bu okullardan mezun olan tasarımcıların mesleki yeterlilik koşullarını incelemek ve farklılıklarını araştırmaktır.Bu çalışma literatür araştırması, anket çalışmaları ve röportajlara dayananarak üç aşamadadır. Dünya'da endüstriyel tasarım eğitiminin başlangıcı sanayinin gereksinimlerinden kaynaklanmıştır. Sanayinin ihtiyaçları endüstriyel tasarım eğitimi ve öğrenci alım sistemlerini etkilemiştir. Bu etkiler endüstriyel tasarım eğitiminde beceriden bilgiye doğru bir geçiş oluşturmuştur. Türkiye ise endüstri ürünleri tasarımı eğitiminin başlangıcı ve gelişimi sanayi odaklı olmamıştır. MSGSÜ, ODTÜ, MÜ ve İTÜ Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümleri incelendiğinde bölümlerin kuruluşunda yer alan mimar ve içmimar öğretim üyelerinin gelmiş oldukları geleneklere bağlı olarak eğitim ve alım sistemlerini şekillendirdikleri gözlenmiştir.Yapılan anket çalışmaları sonucunda endüstriyel tasarımı bölümünde okuyan birinci sınıf öğrencilerinin iki alım sistemindeki öğrencilerin farklı eğitim altyapılarından geldikleri gözlemlenmiştir. Yetenek sınavı ile görsel bilgi düzeyi, merkezi sınav sistemi ile de bilimsel bilgi düzeyi ölçülmektedir. Bu bilgi çeşitleri alım sistemlerine göre bölümlerin öğrenci yapılarında da görülmektedir. Araştırmanın ikinci kısmı ise mezuniyetinden en fazla beş sene geçmiş endüstriyel tasarımcılar ile yapılmıştır. Yapılan anket çalışmasında tasarımcıların çalıştıkları sektörler ve pozisyonlar araştırılmıştır. Bunun yanı sıra tasarımcıların üniversiteden aldıkları eğitime göre mesleki yetkinliklerini değerlendirmiş, farklı alım sistemlerine göre mezunların mesleki yetkinliklerinde farklılaşmalar yaşandığı gözlenmiştir.Sonuç bölümünde dünyadaki endüstriyel tasarım eğitimi ve öğrenci alım sistemleri ile Türkiye'deki endüstriyel tasarım eğitimi ve öğrenci alım sistemleri arasındaki uygulama farkları irdelenmiş, Türkiye'deki endüstriyel tasarım eğitimin sanayiden bağımsız gelişiminin etkileri ve bu durumun öğrenci alım sistemlerine yansımaları incelenmiştir. Yapılan anket çalışmalarının sonucunda ortaya çıkan farklar ve benzerlikler tartışılarak iki farklı alım sistemi arasındaki temel farklar ve bu farkların profesyonel çalışma hayatına yansımaları tartışılmıştır. Yetenek sınavı ile öğrenci kabul eden bölümlerden mezun endüstriyel tasarımcının görsel bilgiyi destekleyen mesleki yetkinliklerde daha başarılı olduğu gözlemlenmişken, merkezi sınav sistemi ile öğrenci kabul eden bölümlerden mezun endüstriyel tasarımcının ürün inovasyon sürecinde gerekli kabul edilen mesleki yetkinliklerde daha başarılı olduğu sonucu çıkmıştır.

Abstract:
There are two different acceptance systems of students as the central multiple choice exam done by ÖSYM and the ability/drawing exam applied by universities at industrial design departments in Turkey. The aim of this research is to examine the frame of students that choose the existing schools which have these two different systems and examine the work manners and conditions of the people who graduated from these schools and also to research whether there are any differences between them or not.This study moved on three stages as the litterateur research, the survey studies and the interviews. The birth of industrial design education in the world arose based on industry requirements. The needs of industry influenced the industrial design education and its acceptance systems. These influences constituted a transition from ability to knowledge in industrial design education. On the other hand, birth and improvement of industrial design education didn?t emerge based on industry. When MSGSÜ, ODTÜ, MÜ and İTÜ Industrial Design departments are examined, it was observed that the architect and interior design instructors who had roles about the establishment of these departments generated the acceptance system according to their custom ways they lived.According to results of surveys done, it is observed that students having their first year at industrial design department came from different education substructure. Visual knowledge level is evaluated with ability exam and scientific knowledge level is evaluated with central multiple choice exam. These knowledge varieties are seen among students according to their acceptance systems. The second part of the research was done with industrial designers who graduated most 5 years ago. The sectors and positions the designers work at were researched. Besides the professional proficiencies of designers were evaluated according to education they studied, it was observed that there are differences about designers? professional proficiencies according to acceptance systems.In conclusion part, application differences between industrial design education and acceptance system in the world and Turkey were examined; effects of industrial design education improvement apart from industry and their reflections on the student acceptance systems were examined. Differences and similarities which emerged as a result of surveys were argued and basic differences between two systems and their reflections on professional life were argued. It was observed that industrial designers graduated from schools accepting students with ability exam are more successful at professional proficiencies which require visual knowledge and the designers graduated from schools accepting students with central multiple choice exam are more successful at professional proficiencies which are known necessary about product innovation period.