Cerrahi yoğun bakımda yatan hastaların ameliyat sonrası erken dönemde uyku kalitesi ve konfor düzeyi
Sleep quality and comfort level in the early postoperative period of patients in surgical intensive care
Yazar: MELTEM CAN
Danışman: PROF. DR. ASİYE GÜL
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma cerrahi yoğun bakımda yatan hastaların uyku kalitesini ve konfor düzeylerini değerlendirmek amacıyla kesitsel ve tanımlayıcı tipte yapıldı. Araştırmanın evrenini İstanbul Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Cerrahi Yoğun Bakım Ünitesi'nde yatmakta olan hastalar oluşturdu. Örnekleme 109 hasta alındı. Veriler, 14 sorudan oluşan Hasta Bilgi Formu, Genel Konfor Ölçeği (GKÖ), Richard Cambell Uyku Ölçeği (RCUÖ) ve Visual Analog Ölçeği (VAS) kullanılarak 1 Ocak-29 Şubat 2024 tarihleri arasında ameliyatın birinci günü sabah hastalar ziyaret edilerek araştırmacı tarafından yüz yüze toplandı. Veri analizi için parametrik testler kullanıldı. Kategorik değişkenler için frekans ve yüzde, nicel değişkenler için ortalama ve standart sapma hesaplandı. İki grup arasında karşılaştırmalarda Student t-testi, iki veya daha fazla grup arasında karşılaştırma yapmak için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanıldı. İlişkisel analizler Pearson korelasyon testi ile, etki analizi çoklu regresyon analizi ile gerçekleştirildi. Araştırmada uyku ölçeği ortalamasının 53,92±14,78, ve genel konfor düzeyinin 2,64±0,13 olduğu belirlendi. Yaş ile Genel Konfor Ölçeği sosyokültürel boyut ve üstünlük düzeyi arasında (r=-0,294, p=0,002) negatif yönde, düşük düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p<0,05). Yaş ile uyku kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmedi. Kadın hastaların konfor düzeylerinin 2,73±0,19, erkekler hastaların 2,61±0,27 olduğu saptandı. Lise mezunu (61,56±8,91) hastaların uyku kalitelerinin daha yüksek olduğu, en az uyku kalitesine sahip olanların okuryazar (46,74±14,95) hastalar olduğu, sigara (59,71±12,87) ve alkol (58,73±10,32) kullanan hastaların uyku kalitelerinin kullanmayan hastalardan daha yüksek olduğu, genel konfor düzeyi ile uyku kalitesi arasında negatif yönde ve düşük düzeyde bir ilişki olduğu, uyku kalitesinin genel konfor düzeyini %9,3 oranında etkilediği bulundu. Sonuç olarak uyku kalitesi genel konforu etkileyen bir faktör olabilir. Bu nedenle sağlık profesyonellerinin, konforun sağlanması için, hastaların uyku kalitesini etkileyebilecek faktörleri azaltmaya yönelik girişimlerde bulunması gerekmektedir.

Abstract:
The study, designed as cross-sectional and descriptive, aimed to evaluate the sleep quality and comfort levels of patients in a surgical intensive care unit. The study population consisted of patients hospitalized in the Surgical Intensive Care Unit at Istanbul Yedikule Chest Diseases and Thoracic Surgery Training and Research Hospital. A sample of 109 patients was selected. Data were collected using a 14-item Patient Information Form, the General Comfort Questionnaire (GCQ), the Richard Campbell Sleep Questionnaire (RCSQ), and the Visual Analog Scale (VAS). Data collection was conducted face-to-face by the researcher from January 1 to February 29, 2024, by visiting the patients on the morning of the first postoperative day. Parametric tests were used for data analysis. Frequencies and percentages were calculated for categorical variables, while means and standard deviations were calculated for quantitative variables. Student's t-test was used for comparisons between two groups, and one-way analysis of variance (ANOVA) was used for comparisons among two or more groups. Correlational analyses were performed using Pearson's correlation test, and effect analysis was conducted using multiple regression analysis. The study found that the average sleep scale score was 53.92±14.78, and the general comfort level was 2.64±0.13. A negative, low-level, and statistically significant relationship was found between age and the sociocultural dimension and superiority level of the General Comfort Scale (r=-0.294, p=0.002) (p<0.05). No statistically significant relationship was found between age and sleep quality. The comfort levels of female patients were 2.73±0.19, while those of male patients were 2.61±0.27. High school graduates had higher sleep quality (61.56±8.91), while the lowest sleep quality was observed in literate patients (46.74±14.95). Patients who smoked (59.71±12.87) and consumed alcohol (58.73±10.32) had higher sleep quality than those who did not. A negative, low-level relationship was found between general comfort level and sleep quality, and sleep quality was found to affect the general comfort level by 9.3%. In conclusion, sleep quality may be a factor affecting overall comfort. Therefore, healthcare professionals need to take initiatives to reduce factors that may affect patients' sleep quality to ensure comfort.