Psikotik hasta grubunda otistik özelliklerin hastalık sonuçları açısından incelenmesi
Investigation of autistic characteristics in psychotic patient group in terms of disease outcomes
Yazar: EZGİ SILA AHİ ÜSTÜN
Danışman: PROF. DR. MERAM CAN SAKA
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Otizm ile psikotik bozukluklar arasında klinik görünüm ve etyopatogenez açısından anlamlı derecede örtüşme olduğunu öne süren literatür giderek daha fazla ilgi görmektedir. Psikoz popülasyonlarında otistik özelliklerin yaygınlığı genel nüfusa kıyasla önemli ölçüde daha fazladır. Fakat bu birlikteliğin önemi yeterince araştırılmamıştır. Otistik özelliklerin klinik açıdan neden önemli olduğunun anlaşılması hastaların en uygun tanı ve tedaviyi alması açısından önem arz etmektedir.
Gereç ve Y öntem: Çalışmaya hastalık seyri üzerinde önemli etkisi olan en az bir psikotik atak geçirmiş ve tedavi süresinin çoğunda antipsikotik ilaç kullanmış veya kullanmakta olan 125 hasta dahil edilmiştir. Hastalar ile yapılan anamnez görüşmesi ışığında; yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, ilk psikiyatrik belirtilerin ortaya çıkma yaşı, ilk psikiyatri başvurusunun ne zaman olduğu, psikotik belirtilerin ortaya çıkması ile antipsikotik ilaç başlanması arasında geçen süre, psikiyatri servisine yatış sayısı, psikiyatri servislerindeki toplam yatış süresi, psikotik atak sayısı, aldığı psikotrop tedaviler, tıbbi ve nörolojik komorbiditeler, adli olay öyküsü, alkol-madde ve sigara kullanımı, akran zorbalığına uğrama gibi bilgileri içeren sosyodemografik bilgi ve anamnez formu doldurulmuştur. Ayrıca araştırmacı tarafından hastanın tedavi uyumunu değerlendirmek amacıyla Modifiye Morisky İlaç Uyumu Ölçeği (MMS), işlevselliğini değerlendirmek amacıyla Bireysel ve Sosyal Performans Ölçeği (PSP) ve İşlevselliğin Genel Değerlendirilmesi Ölçeği (İGD), içgörü düzeyini değerlendirmek amacıyla İçgörünün Üç Bileşeni Ölçeği(İÜBÖ), hastalık şiddetini belirlemek amaçlı Klinik Global İzlenim Ölçeği (CGI), pozitif ve negatif belirtilerinin şiddetini değerlendirmek amacıyla Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), anksiyete ve depresyon şiddetini belirlemek amacıyla sırasıyla Hamilton Anksiyete Ölçeği(HAM-A) ve Hamilton Depresyon Ölçeği (HAM-D), intihar davranışını değerlendirmek amacıyla Columbia İntihar Şiddetini Derecelendirme Ölçeği (C-İŞDÖ) doldurulmuştur. Hasta tarafından doldurulan ölçekler ise şu şekilde sıralanabilir; otistik özellikleri değerlendirmek amacıyla Otizm Spektrum Anketi (OSA), yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Değerlendirme-Kısa Formu (WHOQOL-BREF) ve aleksitimi düzeyini değerlendirme amacıyla Toronto Aleksitimi Ölçeği(TAÖ).
Bulgular: Çalışmamızda otistik özellikler ile işlevsellik, yaşam kalitesi ve öznel tedavi yararı arasında negatif yönlü; aleksitimi, aile eleştirelliği, hastalık şiddeti, anksiyete ve depresyon şiddeti, pozitif ve negatif belirti şiddeti, intihar düşüncesi ve davranışı, psikotik atak sayısı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu gösterilmiştir. İlaç uyumu açısından bakıldığında, motivasyonu yüksek olan grup ile düşük olan grup arasında otistik özellik düzeyi açısından anlamlı fark elde edilirken; bilgi düzeyi yüksek olan grup ile düşük olan grup arasında anlamlı fark elde edilmemiştir. Sigara kullananlar, kullanmayanlara kıyasla OSA iletişim alt ölçeğinde daha az otistik özellik bildirmiştir. Psikiyatrik belirtilerin ortaya çıkma yaşı ile OSA dikkati kaydırabilme alt ölçeği puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü bir ilişki olduğu gösterilirken; ilk psikiyatri başvuru yaşı, ilk psikotik belirtiler ile antipsikotik ilaç başlanması arasında geçen süre, psikiyatri servisi yatış sayısı ve süresi, cinsiyet, medeni durum, çocuk sahibi olma, alkol madde kullanımı, mevcut antipsikotik ilaçlar ve içgörü düzeyi ile otistik özellikler arasında anlamlı bir ilişki gösterilmedi.
Sonuç: Birlikte ele alındığında, bulgularımız psikotik hasta grubunda otistik özelliklerin önemini göstermektedir. Otizm ile psikoz arasındaki ilişkiye ilişkin klinik bilgide önemli bir boşluk olduğu, tanı araçlarında ve tedavi seçeneklerinde daha fazla iyileştirmeye ihtiyaç olduğu açıktır. Çalışmamız tasarımı gereği kesitsel bir çalışma olduğundan nedensellik konusundaki spekülasyonlar sınırlıdır ve daha fazla ileriye dönük araştırmaya ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Psikotik Bozukluklar, Otizm Spektrum Bozukluğu, Otistik Özellikler, Boyutsal Yaklaşım, İşlevsellik

Abstract:
Aim: There is an increasing amount of literature indicating a substantial overlap between autism and psychotic disorders in relation to their clinical presentation and etiopathogenesis. The rate of autistic characteristics in psychotic populations is markedly higher than in the general population. However, the clinical relevance of this association has not been sufficiently investigated. Understanding the clinical significance of autistic traits is essential for patients to receive the most appropriate diagnosis and treatment.
Materials and Methods: The study included 125 patients who had experienced at least one psychotic episode that had a significant effect on the course of the disease and who had used or were using antipsychotic drugs for most of the treatment period. Based on interviews conducted with patients, a socio-demographic information and anamnesis form was completed, including informations about age, gender, marital status, educational level, age of onset of initial psychiatric symptoms, timing of the first psychiatric admission, duration of time between onset of psychotic symptoms and initiation of antipsychotic medication, number of psychiatric hospitalizations, total duration of hospitalizations in psychiatric services, number of psychotic episodes, received psychotropic treatments, medical and neurological comorbidities, history of legal incidents, alcohol-substance and tobacco use and experiences of peer bullying. In addition, the researcher administered the Modified Morisky Medication Compliance Scale (MMS) to assess the patient's treatment compliance, the Personal and Social Performance Scale (PSP) and the General Assessment of Functioning Scale (GAD) to assess the patient's functionality, and the Three Components of Insight Scale to assess the level of insight, Clinical Global Impression Scale (CGI) to determine the severity of illness, Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS) to evaluate the severity of positive and negative symptoms, Hamilton Anxiety Scale (HAM-A) and Hamilton Depression Scale (HAM-D) to determine the severity of anxiety and depression respectively, Columbia Suicide Severity Rating Scale (C-SSRS) to evaluate suicidal behaviour. The scales completed by the patient can be listed as follows; Autism Spectrum Quotient (AQ) to assess autistic features, World Health Organisation Quality of Life Assessment-Short Form (WHOQOL-BREF) to assess quality of life and Toronto Alexithymia Scale (TAS) to assess severity of alexithymia.
Results: Our study demonstrated a negative correlation between autistic traits and functionality, quality of life, and subjective treatment benefit. Additionally, a positive correlation was found between autistic traits and alexithymia, family criticism, severity of illness, anxiety and depression, positive and negative symptoms, suicidal ideation and behaviour and the number of psychotic episodes. There was a notable differrence in autistic trait level between the group with high motivation and the one with low motivation in terms of medication adherence. No significant difference was found between the group with a high level of knowledge and the one with a low level. Notably, smokers had fewer autistic traits in the communication subscale of AQ when compared to non-smokers. Although a statistically significant negative correlation was discovered between the age at the onset of psychiatric symptoms and the AQ attention shifting subscale score, no significant correlation was established between variables such as the age at the initial psychiatric admission, the duration between the first occurrence of psychotic symptoms and the commencement of antipsychotic medication, the total number and duration of psychiatric hospitalisations, gender, marital status, parental status, alcohol and substance use, the current antipsychotic medication, insight level, and autistic traits.
Conclusions: Taken together, our results show the significance of autistic traits in the group of patients with psychosis. It is evident that there exists a significant lack of clinical knowledge about the correlation between autism and psychosis, and as such, more advanced diagnostic tools and treatment options are required. Given the cross-sectional nature of our research, the potential for speculation on causality is confined, suggesting that further prospective investigations are required.

Keywords: Psychotic Disorders, Autism Spectrum Disorder, Autistic Traits, Dimensional Approach, Functionality