Heybeliada konut mimarlığı
Heybeliada residential architecture
Yazar: SEVGİ GEL
Danışman: PROF. DR. M. BAHA TANMAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
İstanbul'a bağlı, Adalar ilçesi, 19. yüzyıl ve 20. yüzyıl mimari sininönemli örneklerini barındırır. Bu devirde kurulmuş diğer banliyölerinmimari dokusu büyük ölçüde tahrip olmuştur. Bu göz önüne alınırsaAdalar'ın son devir yapılarını en iyi ifade eden bölge olduğusöylenebilir. Bunlar arasında büyüklük sıralamasında ikinci olanHeybeliada benim çalı şma alanımı oluşturmaktadır.I. Bölümü, çalışmanın amacı, kapsamı, Heybeliada'nın kısacoğrafyası, tarihçesi, Heybeliada'daki iskânın gelişimi veHeybeliada'nın mimari oluşumunu yönlendiren etkenleroluşturmaktadır.II. Bölümü oluşturan Envanter kısmında, Heybeliada'da korumayadeğer olan, dönem özell iklerini yansıtan konutlar çeşitli başlıklarlakısaca değerlendirilmi ştir. Bunların yanı sıra örnek teşkil etmesiaçısından, korumaya alındığı halde özell iklerini günümüzde yitirmi şolan yapılara da yer verilmi ştir. Bütün yapılar sokak i simleri venumaralarına göre alfabetik sıraya göre dizilmiştir.Envanterden seçilen örnekler kı smını oluşturan III. Bölümde,Envanterde bulunan evlerden özelliklerini büyük ölçüde korunmuşolanları detaylı olarak irdelenmi şti r. Söz konusu yapılar,malzemelerine göre ayrılmış, pek çok konut ilk sahiplerine göreisimlendirilmiştir. İsimleri tespit edilemeyenler sokak isimlerine görealfabetik sıraya dâhil olmuştur.IV. Bölümü oluşturan değerlendirme başl ığı altında, farklı başlıklarlaHeybeliada mimari si değerlendirilmeye çalışılmı ştır. Bu başlıklar,malzeme ve teknikler, plan tipleri, cephe düzenleri, bezeme olaraksıralanmaktadır.V. Bölümde İstanbul'un 19. yüzyı l banliyöleri ile doku ve mimarlıkaçısından karşılaştırmalar yapılmıştır. Söz konusu karşılaştırmakapsamına özel likle 19. yüzyılın ortasından itibaren, Adalar'la aynızamanda deği şmi ş olan İstanbul banliyöleri ele alınmıştır.VI. Bölüm, Heybeliada'daki konutların geç dönem Osmanlı konutmimarlığı içindeki yerine ili şkin tespitleri ve mimari dokuya ilişkinkoruma önerilerini içermektedir.

Abstract:
Istanbul Prınce Islands house important specimens of 19th and 20thcenturies architecture. The architectural texture on the other I stanbulsuburbs of these eras has been largely destroyed. Within this contextThe Prince Islands are the best areas to express these eras? s structures.Heybeliada, the second largest of Prince Islands is my thesi s? sworking area.My thesis? s purpose, scope, a brief history and geography ofHeybeliada, the evolution of settlement in Heybeliada form theIntroduction as the I. Chapter.On the Inventory as II. Chapter, the residential specimens whichreflect their era? s characteri stics therefore are worthy to be conserved,are briefly evaluated under various headlines. In order to set anexample, certain specimens which lost their characteristics althoughthey are conserved are also mentioned. All specimens arealphabetical ly arranged according to their street s and number s.On the Catalog as III. Chapter, the houses from the inventory whichpreserved their characteri stics are studied thoroughly. Thesespecimens are arranged according to thei r material s, many are namedafted their first owner s. The ones without names are alphabet icallyarranged according to the street names.On the IV. Assessment Chapter The Heybeliada Architecture i s studiedunder various headlines. Main headlines are the parameter s whichaffected the architecture, materials and techniques, types of plan, theorder of the facades and the adornment s.On the V. Chapter comparisons between Istanbul? s 19th . Centurysuburbs are made regarding the texture and architecture. Thecompari son covers espescial ly Istanbul?s suburbs whichsimultaneously changed with Islands start ing the mid 19th Century.The VI. Chapter provides proposal s for the preservation of thearchitectural context. As the result a general assessment is given.