Ücret teorileri ve etkinlik değerlendirmesi, Türkiye'deki mevduat bankaları üzerine bir uygulama
Wage theories and efficiency evaluation an application on deposit banks in Turkey
Yazar: NURULLAH ÖZBEY
Danışman: PROF. DR. FEHİM BAKIRCI
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Banka çalışanları = Bank employees ; Bankalar = Banks ; Etkinlik = Efficiency ; Mevduat bankaları = Deposit banks ; Tobit model = Tobit model ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Ücret = Wage ; Ücret kuramları = Wage theories

Özet:
Bu çalışma, Ücret teorileri ve etkinlik arasındaki değerlendirmelerin yapılması ile Türkiye'de faaliyet gösteren mevduat bankalarının etkinliklerini ortaya çıkarma ve tam etkin olmayan bankalara önerilerde bulunarak etkinliklerini artırmada yol gösterme amacı ile yapılmıştır. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır.
İlk bölümde; ücret, ücret ve etkinliğin önemi, ücret farklılıklarının nedenleri ve ücret teorilerinin değerlendirilmesi yapılmıştır. İkinci bölümde; bankacılığın genel değerlendirilmesi, bankacılığın sınıflandırılması, bankacılık sektöründe etkinlik değerlendirilmesi, bankacılıkta etkinliği artırma süreçleri, Türk bankacılık sisteminde etkinliği artırmaya yönelik çalışmalar, bankacılık sektörü üzerine yapılan ulusal ve uluslararası çalışmalar hakkında genel bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde; Türkiye'de faaliyet gösteren mevduat bankalarının etkinliklerine ilişkin analitik yaklaşımlar, Veri Zarflama Analizi ve Tesadüfi Etkili Panel Tobit Model üzerine açıklamalar yapılmıştır. Dördüncü bölümde bankaların verileri toplanmış ve bu veriler kullanılarak söz konusu yöntemler ile analizler yapılarak yorumlanmıştır. VZA ile mevduat bankaların etkinlikleri belirlenerek sıralanmış ve tobit modelle banların etkinliklerine etki eden faktörler tespit edilmeye çalışılmıştır
Elde edilen sonuçlara göre, etkinliklerine etki eden faktörlerin personel giderleri (ücret) ve yüksek lisans- doktora eğitimini tamamlamış personel olduğu ortaya konulmuştur. Etkinlikleri tam olmayan bankalara da öneriler sunularak banka yönetimlerine yol gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Ücret, ücret teorileri, veri zarflama analizi tobit model, mevduat bankaları, etkinlik.

Abstract:
This study was carried out with the aim of making evaluations between wage theories and efficiency, revealing the productivity of deposit banks operating in Turkey and making recommendation to the banks which are not fully productive. The study consists of four chapters.
In the first chapter; wage, the importance of wage and efficiency, reasons of wage differences and evaluation of wage theories were discussed. In the second chapter; The information about general evaluation of banking, classification of banking, evaluation of efficiency in banking sector, processes of increasing efficiency in banking, studies aimed at increasing efficiency in Turkish banking system and national and international studies on banking sector were given. In the 3rd chapter; explanation on Analytical Approach related to the efficiency of deposit banks in Turkey, data envelopment analysis and Random Effective Panel Tobit Model was made. In the fourth chapter; The data of banks were collected and evaluated by using the information by the aid of the methods. The efficiency of deposit banks were identified by DEA and arranged, then It was worked to determine the factors whıch are important for efficiency in banks.
According to the obtained results, it was found that personel expenses and employees, whose education was graduate and doctorate, had positive effects on efficiency in banks. It was guided to bank administrations by giving suggestions about the banks, the efficiency of which was not completed.
Key Words: Wage, wage theories, data envelopment analysis, tobit model, deposit banks, efficiency.