Yenilenen Türkçe dersi öğretim programı (2019) dinleme/izleme alanı kazanımlarının gerçekleştirilme düzeylerinin Türkçe öğretmenlerinin görüşlerine göre değerlendirilmesi
The evaluation of the realization amounts of the renewed Turkish lesson teaching curricula (2019) listening/watching fields according to Turkish teachers' point of views
Yazar: FERHAT KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ METİN ERKAL
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Dinleme = Listening ; Dinleme becerisi = Listening skill ; Dinleme-izleme = Listening-watching ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Türkçe dersi öğretim programları dinleme, konuşma, okuma ve yazma dil becerileri üzerine inşa edilen ve ana dili eğitiminin bütüncül bir yaklaşımla yürütülmesini esas alan öğretim süreçlerini içerir. Dil becerileri birbirini etkileyen ve birbirinden etkilenen öğrenme alanlarıdır. Ana dili eğitiminde dil becerileri çok önemli bir yer tutarken dinleme/izleme becerisinin diğer dil becerilerinin temelinde yer alması önemini ve gerekliliğini ortaya koymaktadır. 
Bu araştırmanın amacı 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı dinleme/izleme kazanımlarının ne ölçüde gerçekleştiğinin ortaokul Türkçe öğretmenleri tarafından değerlendirilmesidir. Amaca yönelik olarak 2019 TDÖP dinleme/izleme kazanımları farklı açılardan ele alınmış ve araştırma verileri, araştırmacı tarafından hazırlanan ve uzman görüşüne sunulduktan sonra son şeklini alan yarı yapılandırılmış öğretmen görüşme formu ile toplanmıştır. Görüşme formu dört bölümden oluşmuştur. İlk bölümde görüşmecilere ait kişisel bilgiler yer almıştır. İkinci bölüm ile 2019 TDÖP dinleme/izleme kazanımlarının program boyutundaki niteliği, üçüncü bölümde dinleme/izleme kazanımlarının öğretim süreçlerindeki niteliği ve bileşenleri görüşmecilere açık uçlu sorularla yöneltilmiştir. Dördüncü bölümde ise 2019 TDÖP dinleme/izleme kazanımlarının gerçekleştirilme durumları/düzeyleri öğretmen görüşleriyle değerlendirilmiştir. Araştırma Bingöl il merkezi ile Solhan ve Genç ilçelerinde, resmi ortaokullarda görev yapan 100 Türkçe öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen veriler son öğretim programındaki kazanımların yüksek ölçüde gerçekleştiğini, programın bu haliyle yeterince işlevsel olduğu, kazanımların genel olarak amacına ulaştığını ortaya koymuştur. Ancak özellikle dinleme/izleme kazanımlarının ölçme-değerlendirme süreçleriyle ilgili ve yine ders kitaplarına seçilen dinleme/izleme metinleriyle ilgili öğretmenlerin olumsuz görüş bildirmeleri dikkat çekmiştir. "Dinlediği/izlediği hikâye edici metinleri canlandırır.", "Dinlediklerinde/izlediklerinde tutarlılığı sorgular.", "Dinledikleri/izledikleri medya metinlerini değerlendirir.", "Dinlediklerinde/izlediklerinde başvurulan düşünceyi geliştirme yollarını tespit eder." kazanımları ise öğretmenlerin yoğun olumsuz görüş bildirdiği kazanımlar olarak tespit edilmiş ve bu durumun sebepleri, alınabilecek önlemlerle ilgili bazı değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Türkçe Dersi, Öğretim Programı, Dinleme/İzleme, Kazanım, Değerlendirme.

Abstract:
Turkish lesson curricula include teaching processes that are built on listening, speaking, reading and writing language skills and that mother tongue education is carried out with a holistic approach. Language skills are learning areas that affect and are influenced by each other. While language skills have a very important place in mother tongue education, listening/watching skills are at the base of other language skills and this reveals its importance and necessity.
The purpose of this research is to evaluate the rate of listening/watching outcomes of the 2019 Turkish Language Curriculum by secondary school Turkish teachers. For the purpose, 2019 TLC listening/watching outcomes were discussed from different perspectives and the research data were collected with a semi-structured teacher interview form, which was prepared by the researcher and took its final form after it was presented to the expert's opinion. The interview form consists of four parts. Interviewees' personal information are mentioned in the first part. With the second part, the quality of the 2019 TLC listening/watching acquisitions according to the program, and with the third part, the quality and components of the listening/watching acquisitions in the teaching processes were asked to the interviewees with some open-ended questions. And in the fourth part, the realization situations and amounts of the 2019 TLC listening/watching outcomes were evaluated with the teachers' opinions. The research was carried out with 100 Turkish teachers working in public secondary schools in Bingöl city and its Solhan and Genç districts. The data obtained at the end of the research revealed that the learning outcomes in the last curriculum were achieved with high extent, the curriculum was functional enough as it was, and the acquisitions generally achieved their purpose. However, it was still noteworthy that teachers had negative opinions about the measurement-evaluation processes of listening/watching learning outcomes and the listening/watching texts chosen for the textbooks. The learning outcomes of "He/she animates the narrative texts he/she listens to/watches.", "he/she Questions the consistency when they listen/watch.", "he/she evaluates the media texts they listen/watch.", "he/she identifies the ways to develop the applied thought when they listen/watch." were determined as the learning outcomes about which teachers reported intense negative opinions, and some evaluations were made for the reasons of this situation and the measures that could be taken.

Keywords: Turkish Lesson, Curriculum, Listening/Watching, Learning Outcome, Evaluation.