Foremen Venosum morfolojisinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntülerinde incelenmesi
Investigation of the Foramen Venosum morphology on cone beam computerized tomography images
Yazar: EBRU SENA ÇALIŞIR
Danışman: PROF. DR. PİRAYE KERVANCIOĞLU ; DOÇ. DR. ORHAN BEGER
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı / Anatomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Anatomi = Anatomy

Özet:
Foramen venosum (FV), fossa cranii media'da yer alan kraniyal açıklıklar ile olan yakın komşuluğu nedeniyle klinik öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) görüntülerinde FV insidansı, morfolojisi ve varyasyonlarını inceleyerek FV anatomisi hakkında cerrahi planlamalarda da kullanılacak ayrıntılı bilgiler sunmaktır. Gaziantep Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi arşivinden seçilen, yaş ortalaması 43.76±16.31 (yaş aralığı, 18-87) olan 150 erkek ve 100 kadına ait toplam 250 KIBT görüntüsü retrospektif olarak incelendi. Çalışmada ilk olarak FV'nin varlığı veya yokluğu belirlendi ve şekli not edildi. FV uzun (FV-UÇ) ve kısa (FV-KÇ) eksen çapları ölçüldü. Ayrıca FV'nin foramen ovale (FV-FO-M), foramen spinosum (FV-FS-M) ve orta hatta (FV-OH-M) olan uzaklıkları ölçüldü. FV'nin FO, canalis pterygoideus (CP) ve sinus sphenoideus (SS) ile olan ilişkileri incelendi. 250 görüntünün 120'sinde (%48) FV gözlendi. Bunların 77'si (%30.8) unilateral (tek taraflı), 43'ü (%17.2) ise bilateral (çift taraflı) olarak mevcuttu. Unilateral FV'lerden 3 (%1.2) tanesinin çift (dublike) FV olduğu saptandı. Unilateral FV'ler, bilateral FV'lerden anlamlı derecede fazla bulundu (p=0.002). Cinsiyete göre ise, unilateral FV'ler erkeklerde kadınlardan anlamlı derecede daha fazla saptandı (p=0.001). Şekillere göre FV'ler çoktan aza doğru oval (%48.2), yuvarlak (%26.5), düzensiz (%14.5) ve iğne deliği (%10.8) şeklinde gözlendi. FV-UÇ, FV-KÇ, FV-FO-M, FV-FS-M ve FV-OH-M parametrelerinin ortalama değerleri sırayla 1.73±0.81 mm, 1.07±0.45 mm, 1.72±0.77 mm, 10.98±1.60 mm, 19.57±1.81 mm tespit edildi. Bu çalışmada her iki tarafta saptanan toplam 166 FV'den 12'sinin (%7.2) FO, 40'ının (%24.1) CP ve 7'sinin (%4.2) SS ile ilişki kurduğu gözlendi. Bu çalışma FV ile ilgili anatomik bilgilerin yanı sıra cerrahi işlemlerin planlanması için faydalı bilgiler sunmaktadır.

Abstract:
The foramen venosum (FV) has clinical importance due to its close proximity to the cranial openings in the middle cranial fossa. Thus, the aim of this study was to examine incidence, morphology and variations of FV on cone-beam computed tomography (CBCT) images for providing detailed information about its anatomy to be used in surgical planning. A total of 250 CBCT images of 150 males and 100 females with a mean age of 43.76±16.31 (age range, 18-87) from the archives of Gaziantep University Faculty of Dentistry were retrospectively analyzed. In the study, the presence or absence of FV was first determined and its shape was noted. The long (FV-LD) and short (FV-SD) axis diameters of FV were measured. In addition, distances of FV from the foramen ovale (FV-FO-D), foramen spinosum (FV-FS-D) and midline (FV-OH-D) were measured. The relationships of FV with FO, pterygoid canal (CP) and sphenoid sinus (SS) were examined. FV was observed in 120 (48%) of 250 images. Of these, 77 (30.8%) were unilateral, and 43 (17.2%) were bilateral. 3 (1.2%) of unilateral FVs had double (duplicated). Unilateral FVs were significantly higher than bilateral FVs (p=0.002). According to sex, unilateral FVs were found to be significantly higher in males than females (p=0.001). FVs were observed as oval (48.2%), round (26.5%), irregular (14.5%) and pinhole (10.8%) from greater to lesser. The mean values of FV-LD, FV-SD, FV-FO-D, FV-FS-D ve FV-OH-D were measured as 1.73±0.81 mm, 1.07±0.45 mm, 1.72±0.77 mm, 10.98±1.60 mm, and 19.57±1.81 mm, respectively. From a total of 166 FV detected on both sides, 12 (7.2%) associated with FO, 40 (24.1%) with CP and 7 (4.2%) with SS. This study provides useful information for planning surgical procedures as well as anatomical information about FV.