X hastanesinde biyolojik risk faktörlerinin l tipi matris metodu ve hata ağacı analiz (FTA) yöntemleri ilekarşılaştırılması
Comparison of biological risk factors in the x hospitalwith the L-TYPE matrix method and fault tree analysis (FTA)methods
Yazar: ZEHRA ÇELİK
Danışman: PROF. DR. HAKKI CÜNEYT ULUTİN
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Biyolojik faktörler = Biological factors ; Hastaneler = Hospitals ; Hata ağacı analizi = Fault tree analysis ; Matris yöntemi = Matrix method ; Risk analizi = Risk analysis ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sağlık personeli = Health personnel ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Son yirmi yıldan beri hastane sağlık çalışanları arasında meslek
hastalıkları, iş kazaları ve işe bağlı sağlık sorunları giderek artmaktadır.
Kesici ve delici ekipman kullanımı ve aynı zamanda kan ve vücut sıvıları ile
bulaşan bazı hastalıklar açısından sağlık çalışanları artık önemli bir risk
grubu olarak kabul edilmektedir. Bu hastalıklardan özellikle hepatitlerin ve
AİDS'in etkin bir tedavisinin olmaması konunun önemini arttırmaktadır. Sağlık
sektöründe meydana gelen iş kazaları, iş sağlığı ve güvenliği içerisinde
değerlendirilmekte olup bu konuda farklı türlerde risk metotları uygulanmaya
çalışılmıştır. Risk metodları sayesinde sağlık sektöründe oluşabilecek
tehlikeler tespit edilerek tehlikelerin ortadan kaldırılması için gerekli önlemler
alınır. Çalışmanın birinci bölümünde sağlık işletmelerinin genel yapısı
ve sağlık çalışanları hakkında kısaca bilgi verilmiş, sonrasında sağlık
sektöründe çalışanların dünyadaki ve Türkiye'deki durumuna değinilmiştir.
Bunun akabininde sağlık çalışanları üzerinde meydana gelebilecek biyolojik
risk faktörlerinin neler olduğuna ve bu etkenlerin maruziyeti sonucunda
alınması gereken önlemler ile koruma düzeyleri aktarılmaya çalışılmıştır.
Aynı şekilde sağlık personelleri ve hastalar arasında oluşabilecek bulaşıcı
enfeksiyonların epidemiyolojisi ele alınmıştır. İkinci bölümde, araştırmamızın gereç ve yöntemi hakkında bilgiler verilmiştir. Araştırmamızda kullandığımız L tipi matris analiz metodu
yapılarak X hastanesinde işin yürütülmesi sırasında meydana gelebilecek
tehlikeler, risk skoru oluşturularak bu tehlikelerin risk boyutları indirgenmeye çalışılmıştır. Bunun devamında Hata Ağacı Analiz metodu uygulanarak X
hastanesindeki tehlikelerden kesici ve delici alet kullanımı hakkında diyagram
oluşturulmuş ve bu diyagram aracılığıyla tehlikenin seviyesinin
düşürülmesine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise, bulgulara değinilmiş ve yapmış
olduğumuz bu çalışmada X hastanesinde meydana gelen biyolojik risk
faktörlerine öncelikli olarak L tipi matris metodu uygulanmıştır. Daha sonra
hata ağacı analiz metodu uygulanmış ve bu iki metot arasında kıyaslama
yapılarak hastanelerde kullanılan L tipi matris metodu yerine hata ağacı
analiz yönteminin kullanılması sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Over the last two decades, occupational diseases, occupational
accidents and work-related health problems have been increasing among
hospital health workers. For the use of cutting and piercing equipment and
also for some diseases transmitted by blood and body fluids; health care
personnels are now recognized as an important risk group. The absence of
an effective treatment of hepatitis and AIDS in particular from these diseases
increases the importance of this issue. Occupational health and safety in the
health sector is evaluated within the scope of occupational health and safety;
different types of risk methods have been tried to be applied. By means of
risk methods, the dangers that may occur in the health sector are identified;
necessary measures are taken to eliminate the hazards. The general structure of the first section of the company's work in the health and health care personnels about the brief information is given,
after the employee has referred the situation in the health sector in the world
and Turkey. Following this, the biological risk factors that may occur on
health workers and the precautions to be taken as a result of the exposure of
these factors and their protection levels were tried to be conveyed. Similarly,
the epidemiology of infectious infections that may occur between the health
care personnel and patients is discussed. In the second part, information about the method and method of our research is given. L type matrix analysis method was used in our study
and the risks that may occur during the execution of the work at the X
hospital, risk scores were created and risk dimensions of these hazards were tried to be reduced. Following this, by using the Fault Tree Analysis method, a diagram has been formed about the use of cutting and piercing tools from the hazards in hospital X and this diagram is used to reduce the level of danger. In the third part, the findings were mentioned and in this study,
L type matrix method was applied primarily to the biological risk factors occurring in hospital X. Then, the fault tree analysis method was applied and it was concluded that the error tree analysis method was used instead of the L type matrix method used in hospitals by comparison between these two methods.