Çocuksuz ailelerin evlat edinme ve koruyucu aile hakkındaki görüşleri /
Yazar: M. HAMİL NAZİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CANAN YERTUTAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ev İdaresi ve Aile Ekonomisi Ana Bilim dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1988
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Evlat edinme = Adoption ; Koruyucu aile = Foster family

Özet:
Ankara ilinde yapxlan bu araştırma t farklı eğitim ve yaş gruplarındaki çocuksuz ailelerin evlat edinme ve koruyu aile müessesesine ilişkin, bilgi görüş ve düşüncelerini ortaya çıkartarak, bu konuda gerek kamu kuruluşlarının çalış malarına yön verici, gerekse ailelere verilecek eğitimin yö nünü belirleyici bilgileri ortaya çıkarmak amacıyla yapıl mıştır. Araştırma kapsamına alman, farklı yaş ve eğitim dü zeyine sahip olan 69 denek, Hacettepe üniversitesindeki per sonel listelerinden yararlanılarak seçilmiştir. Araştırma kapsamına alman deneklerin %48.3*ünün yük sek öğrenim, %31.9'unun ilköğrenim ve daha az, %18.8'inin or ta öğrenim gördüğü bulunmuştur. İncelenen deneklerin % 4 9. 3' ünün 35-44, % 3 4. 8' inin 45-54, %15.9'unun ise 55 ve daha üzerindeki yaş grubunda ol duğu saptanmıştır. Araştırma kapsamına alınan deneklerin %50.7'si her aile için çocuğun mutlaka gerekli olduğu düşüncesine sahip tir. Ailelerin mutlaka çocuk sahibi olmayla ilgili düşün celeri ve eğitim durumları arasındaki ilişkinin önemli (p(0.05), yaş grupları açısından ise önemli olmadığı (p) 0.05) saptanmıştır.78 Her aile için çocuğu gerekli gören deneklerin gerekli görme nedenlerinin basxnda (%32.8) çocuğun aileye mutluluk vermesi gelmektedir. Çocuğun aileye mutluluk vermesi cevabının eğitim arttıkça önem kazandığı yaş arttıkça önemini yitirdiği bulun muştur. Deneklerin yarıdan biraz fazlası (%56.6) başkasının çocuğunu alıp bakmak istemektedir. Deneklerin başkasına ait çocuğa bakmak isteme durumla rı ile eğitim ve yaş grupları arasındaki ilişkinin önemli olmadığı belirlenmiştir. (p^O.05) Deneklerin başkasına ait çocuğa bakmak istememe ne denleri arasında ilk sırayı (%26.9) sorumluluk almak isteme me almaktadır. Başkasına ait çocuğa bakmak isteyen deneklerin bakmak isteme şekilleri arasında ilk sırayı {%56.4} evlat edinme isteği alırken, koruyucu aile olmak isteyenlerin oranı çok az (%2,6)dır. Deneklerin evlat edinmeme nedenleri arasında eşit oranlarla (%23.5) evlat edinmeye şartlarının uymaması ve ço cuk olur ümidi başta gelmektedir. Deneklerin evlat edinmek istedikleri çocuğu almayı düşündükleri yerler arasında ilk sırayı %50.0 ile yakın akra balar almakta, bunu %40.9 ile kimsesiz çocukların bulunduğu.kurumlardan almak isteme izlemektedir. Eğitim durumu yük seldikçe kurumdan, azaldıkça da yakın akrabalardan evlat79 edinme isteme oranxnda artzş görülmektedir. Deneklerin yaşlar arttxkca yakxn akrabadan azaldxkca kurumdan evlat edinmek isteme oranx yükselmektedir. Kurumdan evlat edinmek isteyen deneklerin çoğunluğu (%88.3) kimsesiz çocuğu bir aile yuvasxna kavuşturmak için evlat edinmek istemektedirler. Deneklerin kurumdan evlat edinmek istememe nedenleri arasxnda ilk sxrayx %46.2 ile kanbagx olan bir çocuğa bak ma isteği almaktadxr. Kan bağx olan bir çocuğa bakma isteği eğitim düzeyi yükseldikçe azalmakta, yaş arttxkca da yüksel mektedir. Arastxrma kapsamxna giren deneklerin çoğunluğu (%69.6) evlat edinme kosullarxnx bilmemektedir. Deneklerin evlat e- dinme kosullarxnx bilme durumu ile eğitim ve yaş gruplarx arasxndaki ilişki önemsiz bulunmuştur. (pV 0,05 j Evlat edinme kosullarxnx bildiğini belirten denekle- * rin çoğunluğu (%71.4) evlat edinme kosullarxnxn hepsini bil mektedir. Evlat edinme kosullarx bu kosullarx bilen deneklerin yarxsxndan fazlasx (%60.0) tarafxndan yetersiz bulunmuştur. Deneklerin evlat edinme kosullarxnx yetersiz bulma nedenlerinin basxnda (%55.6) evlat edinme ile ilgili işlem lerin zor ve uzun olmasx gelmektedir. Deneklerin yarxsxndan fazlasx (%62.3) koruyucu aile olunacak çocuğun kurumdan alxnabilecegini belirtmişlerdir.80 Koruyucu aile olmak için korunacak çocuğun alınacağa. yeri bilme ve eğitim durumu arasındaki ilişkinin önemli ( p\0.05) yaş grupları arasındaki ilişkinin ise önemsiz ol duğu bulunmuştur. (p^O.05) Deneklerin büyük çoğunluğu (%88"4) koruyucu aile olma koşullarını bilmediğini belirtmiştir* Deneklerin çoğunluğu (%75.4) evlat edinme ve koruyucu aile ile ilgili yeterli tanıtım yapılmadığı görüşündedir. Tanıtımları yetersiz bulma nedenleri arasında nasıl ve nereden evlat edinileceği veya koruyucu aile olunacağı hak kında bilgi verilmemesi görüşü %45.4 ile başta gelmektedir. Deneklerin büyük çoğunluğu (%S9.9> radyo ve televizyon ile koruyucu aile ve evlat edinmenin daha iyi tanıtımının yapılacağı görüşündedir.

Abstract: