Halk dindarlığı bağlamında Kars Alevileri
Kars Alevis in the context of folk religiousness
Yazar: HÜLYA DALKILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET DAĞLAR
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Kars, birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Çünkü Kars, Kafkasya ile Anadolu arasında transit bir bölgedir. Osmanlı-Rus Savaşı'nda  Ruslar Kars'ı ele geçirmiştir. Rusya'nın Kars'ı almasıyla birlikte Kars'ın demografik yapısında değişmeler yaşanmıştır. Bu etnik dalgalanmalarla birlikte Kars'ta çeşitli dinî inançlar, dinî uygulamalar, ve halk inançları oluşmuştur. Bunun sonucunda Kars bir kültür mozaiği haline gelmiştir.
Türkiye'de hatırı sayılır bir Alevi nüfus bulunmaktadır. Alevilik, Anadolu'da yüzyıllar boyunca yaşamış bir inanç sistemidir. Anadolu'nun muhtelif yerlerinde yaşayan bu inanca mensup bir kısım halkın da Kars'ta yaşadığı tespit edilmiştir. Ancak bu bölgede kapsamlı bir araştırma yapılmadığı için literatürde bir boşluk olduğu görülmüştür. Çalışmanın amacı Kars bölgesindeki Alevi köylerini araştırmak, buradaki dini inanç temelli ritüelleri incelemek ve halkın dindarlığından kaynaklanan halk inançlarını açıklamaktır. Bu çalışma sahada yapılan araştırmalarla elde edilen bilgilerin derlenmesiyle oluşmuştur. Çalışma giriş ve  üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın amacı, önemi, yöntemi, kapsamı ve sınırlılıkları anlatılmıştır. Birinci bölümde araştırma alanının genel özellikleri açıklanmıştır, ikinci bölümde Aleviliğin kavramsal çerçevesi, Aleviliğin tarihsel süreçteki seyri ve Türkiye'de Aleviliğin tarih yazımı anlatılmıştır. Üçüncü bölümde Kars'ta yapılan araştırma sonucunda elde edilen veriler anlatılmaktadır. Sonuç kısmında ise, çalışma sonucunda elde edilen önemli bilgiler ışığında değerlendirmeler yapılmıştır.

Abstract:
Kars has hosted many civilizations. Because Kars is a transit region between the Caucasus and Anatolia. The Russians captured Kars during the Ottoman-Russian War. After Russia took over Kars, the demographic structure of Kars changed. With these ethnic fluctuations, various religious beliefs, religeous practices and folk beliefs were formed in Kars. As a result , Kars has become a cultural mosaic.
There is a significant Alevi population in Turkey. Alevism is a belief system that has been lived in Anatolia for centuries. It has been determined that some of the members of this belief living in various parts of Anatolia also live in Kars. However, since no comprehensive research has been conducted in this region, it has been observed that there is a gap in the literature. The aim of the study is to investigate the Alevi villages in the Kars region, to examine the religious belief-based rituals there, and to explain the folk beliefs that arise from the religiosity of the people. This study was created by compiling the information obtained from research conducted in the field. The study consists of an introduction and three parts. In the introduction section, the purpose, importance, method, scope and limitations of the research are explained. In the first part, the general characteristics of the research area are explained, in the second part, the conceptual framework of Alevism, the course of Alevism in the historical process and the historiography of Alevism in Turkey are explained. In the third chapter, the data obtained as a result of the research conducted in Kars is explained. In the conclusion part, evaluations were made in the light of the important information obtained as a result of the study.