İlkokul çocuklarında yürütücü işlevler ile okula uyum ve sosyal yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the executive functions and their adaptation to school and social competencies of primary school children
Yazar: SEFA TURAN
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP BAHADIR AĞCE
İstanbul Atlas Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Okula uyum = School adjustment ; Sosyal yeterlilik = Social competence ; Uyum = Adjustment ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlköğretim = Primary education

Özet:
Bu çalışma ilkokul çocuklarının yürütücü işlev becerileri ile okula uyum ve sosyal yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapıldı. Çalışmaya ilköğretim birinci ve ikinci sınıf öğrenimine devam eden 255 çocuk dahil edildi. Çocukların demografik özelliklerini değerlendirmek için sosyodemografik bilgi formu, yürütücü işlevlerini değerlendirmek için Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlev Envanteri Ebeveyn/Öğretmen Formu (CHEXI) ve Yürütücü İşlevler ve Aktivite Rutinleri Ölçeği (YİARÖ), sosyal yeterlilik ve okula uyumlarını değerlendirmek içinde Walker-McConnell Sosyal Yeterlik ve Okul Uyum Ölçeği (WMC-SYOUÖ) kullanıldı. Değerlendirme sonrası yürütücü işlevler ile sosyal yeterlilik ve okula uyum arasındaki ilişki Spearman Korelasyon testi ile incelendi. Çocukların cinsiyetleri ve yaşadıkları çevrenin, yürütücü işlevler ile okula uyum ve sosyal yeterlilik düzeyleri arasındaki fark Mann Whitney U Testi ile karşılaştırıldı. Çocukların aktivite rutinleri aracılığıyla yürütücü işlevlerin değerlendiren ölçeğin alt boyutları ile okul uyum ve sosyal yeterlilik arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptandı (p<0.05). Çocukluk dönemi yürütücü işlevler envanteri alt ölçekleri ile uyum ve sosyal yeterlilik arasında puanlar arasında negatif yönde ve güçlü düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edildi (p<0.05). Bu çalışmanın sonucunda, kızların yürütücü işlev ve aktivite rutinleri ile sosyal ve uyum davranışları erkeklere göre istatistiksel açıdan daha yüksek (p<0.05), erkeklerin çalışma hafızası, regülasyon, inhibisyon ve planlamada kızlara göre istatiksel açıdan daha yüksek tespit edildi (p<0.05).  Yaşanılan çevre koşullarının çocukların yürütücü işlev, sosyal yeterlilik ve okula uyum düzeylerini etkilemediğini bulduk (p>0.05). Bu çalışmanın sonucuna göre çocukların okula uyum ve sosyal alanlarda yaşadıkları güçlüklerde yürütücü işlev becerilerine yönelik değerlendirmelerin faydalı olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
This study was conducted to examine the relationship between primary school children's executive function skills, school adjustment and social competence. A total of 255 children attending primary and secondary education were included in the study. Sociodemographic information form to evaluate children's demographic characteristics, Childhood Executive Function Inventory Parent/Teacher Form (CHEXI) and Executive Functions and Activity Routines Scale (YİARÖ) to evaluate executive functions, Walker-McConnell Social Competence and School to evaluate social competence and school adjustment. The Fit Scale (WMC-SYOUÖ) was used. After the evaluation, the relationship between executive functions, social competence and school adjustment was examined with the Spearman Correlation test. The difference between children's gender and the environment they live in, executive functions, school adjustment and social competence levels were compared with the Mann Whitney U Test. A positive and significant relationship was found between the sub-dimensions of the scale, which evaluates executive functions through the activity routines of children, and school adjustment and social competence (p<0.05). There was a negative and strong significant correlation between childhood executive functions inventory subscales and scores of adjustment and social competence (p<0.05). As a result of this study, the executive function and activity routines and social and adaptive behaviors of the girls were statistically higher than the boys (p<0.05), while the boys' working memory, regulation, inhibition and planning were statistically higher than the girls (p<0.05). We found that environmental conditions did not affect children's executive function, social competence and school adjustment levels (p>0.05). According to the results of this study, it is thought that evaluations of executive function skills may be useful in children's difficulties in adaptation to school and social areas.