Hasan İzzettin Dinamo'nun eserlerinde mitolojik unsurlar
Mythological elements in the works of Hasan İzzettin Dinamo
Yazar: RABİA BAYAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET KAYA
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Edebiyatın önemli işlevlerinden biri toplumun inanç ve kültür dünyasını
yansıtmasıdır. Toplumların ve kültürlerin inanç sistemini inceleyen mitoloji bilimi bu
sebeple edebiyatın önemli kaynaklarından birini oluşturur. Türk Edebiyatı kendi kültür
dünyasındaki mitolojisi dışında birçok farklı kültür ve inanışın mitolojisinden de
beslenmiştir. Türk Edebiyatı'nın beslendiği bu kaynaklar; masal-destan döneminde
kendi mitolojisinden, Divan Edebiyatı Dönemi'nde ağırlıklı olarak Doğu
mitolojisinden ve batılılaşma hareketinin edebiyata sirayetiyle Yunan ve Roma
mitolojisinin etkisiyle zengin bir hale gelmiştir.
Bu çalışma toplumcu-gerçekçi çizgide eser vermiş Hasan İzzettin Dinamo'nun
eserlerinde kullandığı mitolojik unsurları kapsamaktadır. Mitolojinin, Cumhuriyetin
erken döneminde Türk edebiyatına kaynaklık ettiğini göstermesi açısından önemlidir.
Mitoloji, tezin bütününde din ve inançları aktaran bir sistem olarak kabul edilmiştir.
Bu sebeple semavi dinlere ait terminolojinin insan ve toplum hayatındaki algılanış,
kabulleniş biçimi ve bunların sonraki kuşaklara aktarımı mitoloji bilimi içerisinde
incelenmiştir. Bu sebeple paganizm anlayışlı dinler ve semavi dinlerde kullanılan
kavram terminolojisinin tümü çalışmanın içerisinde verilmeye çalışılmıştır.
İlk olarak mitoloji ile ilgili kaynak kitaplar, makaleler ve bu alanda yapılmış
tezler incelenmiştir. Bu şekilde mitoloji ile ilgili kavramlar özümsenmeye çalışılarak
çalışmanın asıl sahasına geçilmiştir. Çalışmanın aslını oluşturan yazarın roman, şiir,
hikâye türündeki eserleri taranarak mitoloji ile ilgili kavramlar tespit edilmeye
çalışılmıştır. Yazar ve şair kimliğine sahip Dinamo'nun eserlerini mitolojik yönüyle
inceleyen bir çalışma yoktur. Çalışma bu açıdan önem arz etmektedir. Bunun yanı sıra
ilk olmasının yanında ana konulardan birini oluşturan mitoloji kavramının hangi
şekillerde hayatımıza yansıdığını aktarması açısından da dikkate değer bir çalışma
olmuştur.
Tüm bunlarla birlikte çalışmanın amaçlarından biri de yazarın kullanmış
olduğu mitolojik unsurları tespit etmek ve eserlerinin kültür zenginliğini ortaya
koymaktır. Dinamo, yukarıda bahsedilen paganizm anlayışlı çeşitli dinlerin ve semavi
dinlerin terminolojisinden beslenmiştir. Mitoloji yazar ve şair Dinamo için simgesel
anlatım ve imgelem zenginliğinin kaynağını oluşturmuştur.
Anahtar Kelimeler: Hasan İzzettin Dinamo, mitoloji, tanrılar, tanrıçalar

Abstract:
One of the important functions of literature is to reflect the world of belief and culture
of society. For this reason, the science of mythology, which studies the belief system
of societies and cultures, constitutes one of the important sources of literature. Turkish
literature has been fed from the mythology of many different cultures and beliefs
besides its own mythology in the cultural world. These are the sources on which
Turkish Literature is fed. from his own mythology in the fairy-tale-epic period. During
the period of Divan Literature, it became rich mainly due to the influence of Greek
and Roman mythology from Eastern matology and the sequence of the westernization
movement to literature In this study, it is important to show the mythological course
in the Republican Period. The study covers the mythological elements used by Hasan
Izzettin Dinamo in his works, who has given works in a socialist realistic line.
Mythology is accepted as a belief system in the whole thesis Mythology, besides being
a belief system, undertakes a task that conveys religion and belief. For this reason, the
perceived, accepted form of terminology belonging to the heavenly religions in human
and social life and their transmission to subsequent generations have been studied in
the science of mythology. For this reason, all the terminology of concepts used in
paganism, understanding religions and heavenly religions has been tried to be given in
the study. First of all, reference books, articles and dissertations made in this field
related to mythology were examined. In this way, the concepts related to mythology
have been assimilated and the main field of the study has been moved to the main field
of the study By scanning the works of the author who composed the original of the
study in novels, poetry, stories and trying to identify the concepts related to mythology.
There is no work that examines the works of Dinamo, who has the identity of a writer
and a poet, in a mythological way. The study is important from this point of view.
Besides being the first importance of the study, it has also been a remarkable study in
terms of transmitting the ways in which the concept of mythology, which constitutes
one of the main topics, has passed into our lives One of the purposes of working
together with all these is to identify the mythological elements that the author has used
and to reveal the cultural richness of his works. Dynamo was fed from the terminology
of various religions and heavenly religions with an understanding of paganism
mentioned above. Symbolic expression and development have formed the source of
wealth for this writer and poet Dinamo