İstanbul'daki Aile Hekimlerinin meslek hastalıkları hakkında bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge and attitudes of family physicians in İstanbul about occupational diseases
Yazar: MÜCELLA GERMEÇ
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Tutumlar = Attitudes ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Amaç: Sanayileşmenin artmasıyla birlikte hızla artan meslek hastalıklarının ülkemizde ve dünyada tanı ve bildirim oranları beklenenden çok düşüktür. Meslek hastalıkları tamamen önlenebilir hastalıklardır. Birinci basamak sağlık hizmetlerinin en önemli bileşenlerinden olan aile hekimleri, meslek hastalığının tanınmasının iyileştirilmesinde, önlenmesinde ve diğer çalışanların korunmasına katkıda bulunmada önemli bir rol oynayabilir. Çalışmamızda İstanbul'daki aile hekimlerinin meslek hastalıkları konusundaki farkındalık düzeyleri hakkında bilgi sahibi olunmak hedeflenmiştir.
           Gereç ve Yöntem: İstanbul'da tam zamanlı / yarı zamanlı olarak çalışmakta olan 246 aile hekimine meslek hastalıkları hakkında bilgi ve tutumu ölçmek amacıyla literatür taramasının ardından oluşturulan anket formu etik kurul onayından sonra 15.11.2022-16.12.2022 tarihleri arasında online/yüzyüze olarak uygulandı. Anket formunda sosyokültürel özellikler, meslek hastalıkları hakkında genel bilgiler ve tutum hakkında sorular soruldu. İstatistiksel analiz için SPSS 25.0 paket programı kullanılmış, p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
         Bulgular: Çalışmaya 246 aile hekimi katılmıştır. Yaş ortalaması 29,65±4,46 idi. Katılımcıların %69,1'inin kadın, %86,6'sının tam zamanlı aile hekimi asistanıydı. Çalışmamızda katılımcıların %82,1inin daha önce meslek hastalıkları hakkında eğitim aldığı, %48,3'ünün iş yeri hekimliği sertifikasının olduğu görülmüştür. Hekimlerin %91,9'unun meslek hastalıklarına tanı koyma konusunda kendini yeterli hissetmediği belirlenmiştir. Kendisini tanı koyma konusunda yeterli hissetmeyen hekimlerin neden yeterli hissetmediği incelendiğinde sırasıyla en çok; %71,3'ünün tecrübe azlığı, %61,3'ünün gerekli eğitimi almadığı için ve %15,8'inin ilgi alanı olmadığı için yanıtlarını verdiği belirlenmiştir. Hekimlerin %54,1'inin daha önce meslek hastalığı düşündüğü bir hastasının olmadığı ve %98,0'ının daha önce hiç meslek hastalığı bildirimi yapmadığı belirlenmiştir. Katılımcıların kişilerin mesleki anamnez alırken yaptığı işi sorgulama oranları yüksek olsa da iş arkadaşlarında benzer şikayetlerinin olup olmadığını sorgulama oranları düşüktü. 
Sonuç: Mezuniyet öncesi dönemde meslek hastalıkları ile ilgili tıbbi ve hukuki bilgilerin ilgili branşlarda klinik eğitim sırasında bildiriminin uygulamalı olarak gösterilmesinin katkı sağlayacağına inanıyoruz. Hekimlerin günlük pratiklerinde kullandığı anamnez formlarına mesleki anamnezin de eklenmesi bu konuda farkındalığı artırabilir ve meslek hastalığının farkedilme olasılığını artırabilir.
Anahtar sözcükler: Meslek hastalıkları, Aile hekimliği

Abstract:
Aim: The diagnosis and notification rates of occupational diseases, which are increasing rapidly with the increase of industrialization, are much lower than expected in our country and the world. Occupational diseases are completely preventable diseases. Family physicians, one of the most critical components of primary health care services, can play an important role in improving the recognition and prevention of occupational disease and contributing to the protection of other workers. Our study aimed to have information about the awareness levels of family physicians in Istanbul about occupational diseases.
Materials and Methods: The questionnaire, which was created after the literature review to measure the knowledge and attitude about occupational diseases, was applied to 246 family physicians working full-time/part-time in Istanbul, between 15.11.2022-16.12.2022 online / face-to-face after the approval of the ethics committee. In the questionnaire, questions were asked about socio-cultural characteristics, general information about occupational diseases, and attitudes. SPSS 25.0 package program was used for statistical analysis, p<0.05 was considered statistically significant.
Results: 246 family physicians participated in the study. The mean age was 29.65±4.46. 69.1% of the participants were female and 86.6% were full-time family physician assistants. In our study, it was observed that 82.1% of the participants had received training on occupational diseases before, and 48.3% had a workplace medicine certificate. It was determined that 91.9% of the physicians did not feel sufficient in diagnosing occupational diseases. When examining why the physicians who do not feel competent in diagnosing themselves do not feel adequate, the most; It was determined that 71.3% of them gave the answers because they had little experience, 61.3% did not receive the necessary education and 15.8% gave the answers because they were not interested. It was determined that 54.1% of the physicians did not have a patient that they thought of as an occupational disease before, and 98.0% had never reported an occupational disease before. Although the rate of questioning the work of the participants while taking the occupational anamnesis was high, the rate of questioning whether they had similar complaints to their colleagues was low.
Conclusion: We believe that it will contribute to the practical presentation of medical and legal information about occupational diseases during clinical training in related branches in the pre-graduation period. Adding occupational anamnesis to the anamnesis forms used by physicians in their daily practice may increase awareness of this issue and increase the probability of detecting occupational disease.Keywords: Occupational diseases, Family medicine