Total kalça ve total diz artroplastilerinde postoperatif TENS ve rehabilitasyon uygulamaları /
Yazar: ÇİĞDEM DÖNMEZ TEOMAN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1991
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Diz protezi = Knee prosthesis ; Kalça = Hip ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Transkütanöz elektriksel sinir stimülasyonu = Transcutaneous electric nerve stimulation

Özet:
74 ÖZET VE SONUÇLAR 50 yaşının üstündeki kişilerde sık görülen ve önemli ölçüde fonksiyonel yetersizliklere sebep olan kalça ve diz osteoartritlerinde total kalça ve total diz artroplastileri son yıllarda giderek artan sıklıkta ve başarıyla uygulanmaktadır. Replasman ameliyatlarından sonra uygulanan bilinçli ve aktif bir rehabilitasyon programı hastaların fonksiyonel kapasitelerini ve yaşam kalitelerini artıracaktır. Bu çalışmada, total kalça ve total diz artroplastisi yapılan 28 hastanın 40 eklemine ( 24 kalça, 16 diz ) postoperatif rehabilitasyon programı uygulanmış, ağrı, fonksiyonel kapasite, hareket açıklığı, kas kuvveti parametrelerinde, 10. ve 45. günler ile 3 aydaki sonuçlar verilmiştir. Total kalça artoplastisi yapılan hastaların yaş ortalaması 49.4, total diz artroplastisi yapılanların yaş ortalaması 59.9 ' dur. Postoperatif ağrının azaltılması amacı ile geleneksel, transartiküler TENS uygulaması, hareket açıklığı ve kas kuvvetinin artırılmasına yönelik egzersiz uygulamaları ve yürüme, merdiven inip çıkma, koltuğa oturup kalkma gibi fonksiyonların geliştirilmesi, postoperatif rehabilitasyon kapsamı içine girmektedir. Çalışmanın sonuçlarına göre: -Total kalça ve total diz replasmanı yapılan hastalarda hospitalizasyon süresi içinde postoperatif geleneksel TENS uygulaması ile ağrıda ileri derecede anlamlı iyileşme elde edilmiştir.( p < 0.001) Plasebo TENS uygulanan kontrol gruplarında ise ağrıda anlamlı değişme bulunmamıştır. TENS uygulanan hastalarda ağrılı dönem kontrol gruplarına göre 2 gün kısalmıştır. - Tüm hastaların kalça ve diz ağrıları azalmış, 3. ayda total kalça replasmanı yapılanlarda75 20 ( %84) hastanın, total diz replasmanı yapılanlarda 15 ( % 93) hastanın ağrısı kalmamıştır. - Total kalça ve total diz artroplastisi yapılan hastalarda, yürüme mesafesi, yürümede yardımcı cihaz kullanımı, yürüyüş tipi, merdiven inip çıkma, koltuğa oturup kalkma para metrelerinin tümünde, postoperatif 3- aydaki iyileşme oranlan ileri derecede anlamlı bulun muştur, (p < 0.001) - Total kalça replasmanı yapılanlarda, postoperatuar 3. ayda, kalça fleksiyonu, ekstansiyonu ve abduksiyonu derecelerinde p < 0.001, kalça adduksiyonu derecelerinde p < 0.05, kalça iç ve dış rotasyonları derecelerinde p < 0.01 düzeylerinde anlamlı iyileşme saptanmıştır. Total diz replasmanı yapılanlarda, postoperatuar 3. ayda, diz ekstansiyonu derecelerinde p < 0.01 düzeyinde iyileşme bulunmuştur. 13 ( % 82) hastada 90 derece ve üstünde, diz fonksiyonları için yeterli diz fleksiyonu elde edilmiş, ancak bu değişim operasyon öncesine göre anlamlı bulunmamıştır. - Total kalça replasmanı yapılan hastalarda kalçanın fleksör, ekstansör, abduktor, adduktor, iç ve dış rotator kaslarının kuvvetinde, 3. ayda ileri derecede anlamlı ( p < 0.001) artış görülmüştür. Total diz replasmanı yapılanlarda, 3- ayda, diz ekstansörlerinin kuvveti p < 0.001 düzeyinde, fleksör kaslarının kuvveti p < 0.05 düzeyinde anlamlı artış göstermiştir. Sonuç olarak, total kalça ve total diz artroplastisi yapılan hastalarda, kolay uygulanan, yan etkisi olmayan, noninvaziv bir yöntem olan geleneksel transartiküler TENS uygulaması ile analjezi elde edilmekte, rehabilitasyon uygulamaları ile kalça ve diz eklemlerinde hareket açıklığı, kas kuvveti ve fonksiyonel kapasitede önemli ölçüde artış sağlanmaktadır.

Abstract: