Anadolu ve Suriye'de Türkmen haçlı mücadeleleri (1095-1150)
The struggles between Turkoman-crusade in Anatolia and Syria (1095-1150)
Yazar: OSMAN KÖSE
Danışman: PROF. DR. ERGİN AYAN
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Anadolu'nun fethedilmesinde önemli roller üstlenen, Suriye'ye yerleşmeye başlayan ve
Selçukluların asli unsuru olan Türkmenler, Anadolu ve Suriye'de etkin bir topluluk
olarak ön plana çıkmışlardır. Türklerin, Anadolu'da hızla genişlemesinden endişe duyan
Bizans'ın Avrupa'dan askeri yardım talebinde bulunması Papa Urbanus'un bu talebe
olumlu karşılık vererek Haçlı Seferlerini başlatmasına neden olmuştur. Haçlı
Seferlerinin başlamasıyla birlikte Türkmenler, Müslüman hâkimlerin liderliğinde gerek
Anadolu'da gerekse Suriye'de bölgeye gelen Haçlılar karşısında belirmişlerdir.
Düzensiz Haçlı birliklerinin yok edilmesinden sonra kontların, prenslerin başını çektiği
ağır teçhizatlı kalabalık Haçlı orduları ile Anadolu'da Selçukluların bünyesinde çetin
mücadeleler veren Türkmenler onların Suriye'ye inmelerine engel olmaya çalışmışlar
ama başaramamışlardır. Birinci Haçlı Seferi başarıya ulaşmış ilk olarak 10 Mart 1098
yılında Urfa Haçlı Kontluğu, 28 Haziran 1098 yılında Antakya Haçlı Prinkepsliği, 10
Temmuz 1099 yılında Kudüs Krallığı ve 1109 yılında Trablus Haçlı Kontluğu olmak
üzere dört ayrı Haçlı Devleti kurmuşlardır. Türkmenler, Haçlılara karşı Artuklular,
Dımaşk Atabeyliği ve Zengîlerin idaresi altında mücadelelerde bulunmuşlardır.
Haçlıların, Türkler karşısında bölgede tutunabilmeleri için insan gücüne ihtiyaçları
vardı. Bu nedenle Avrupa'da yeni bir Haçlı Seferi çağrısı yapıldı. Başlatılan bu sefer
sonucunda 1101 yılında Anadolu'ya gelen üç büyük Haçlı ordusu, müttefik Türk
kuvvetleri tarafından imha edilmiştir. Haçlıların elinde bulunan Urfa'nın Müslümanlar
tarafından geri alınması sonucu İkinci Haçlı Seferi başlamıştır. Bu sefere katılan Haçlı
orduları da Anadolu'da Türkmenlerin saldırıları ile karşılaşmış ve başarısızlıkla
sonuçlanmıştır.

Abstract:
The Turkmens, who played a major role in the conquest of Anatolia, started to settle in
Syria and were the main elements of the Seljuks, came to the fore as an active
community in Anatolia and Syria. The fact that the Turks were worried about the
premature birth in Anatolia, and that Byzantium sought military aid from Europe, Pope
Urbanus responded positively to this demand and started the Crusades. With the birth of
the Crusades, the Turkmens emerged under the control of Muslim rulers and against the
Crusaders who came from the region in Anatolia and Syria. After the destruction of the
irregular Crusaders, the heavily populated Crusader armies led by counts and princes,
and the Turkmens, who fought hard in Anatolia among the Seljuks, tried to prevent
them from descending to Syria, but they were unsuccessful. In the face of the First
Crusade, they established four separate Crusader States, firstly the Urfa Crusader
County on March 10, 1098, the Crusader Princepslik of Antioch on June 28, 1098, the
Kingdom of Jerusalem on July 10, 1099, and the Crusader County of Tripoli in 1109.
Turkmens are those who struggled against the Crusaders under the rule of Artuqids,
Damascus Atabey and Zengis. The Crusaders needed manpower to hold on to the region
against the Turks. Therefore, a new Crusade was made in Europe. As a result of this
campaign, the three great Crusader armies that came to Anatolia in 1101 were destroyed
by the enemy Turkish forces. The Second Crusade started as a result of the recapture of
Urfa, which was in the hands of the Crusaders, by the Muslims. The Crusader armies
participating in this expedition also encountered the attacks of the Turkmen in Anatolia
and resulted in collapse.
KeyWords: Anatolia, Syria, Turkmens, Crusaders