Glomerulonefrit hastalarında COVID-19 aşı farkındalığı /
Yazar: NURULLAH BAYRAM
Danışman: PROF. DR. İZZET HAKKI ARIKAN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Aşı tereddüdü = Vaccine hesitation ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 aşıları = COVID 19  vaccines ; Farkındalık = Awareness ; Glomerülonefrit = Glomerulonephritis ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Pandemiler = Pandemics

Özet:
Amaç: COVID-19 küresel bir tehdit olmaya devam etmektedir. Renal transplant hastaları, kronik böbrek yetmezliği hastaları, glomerülonefrit hastaları ve diyaliz hastaları yüksek riskli grupta yer almaktadır. Pandeminin kontrol altına alınmasında en önemli adım aşılama olarak görülmektedir. Ancak aşı tereddüdü tüm dünyada pandemi kontrolünde önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Aşı tereddüdü eğitim düzeyi, risk algısı, bilgi düzeyi, aşılarla ilgili geçmiş deneyimler, aşının önemine ilişkin algı ve ayrıca dini/ahlaki inançlar gibi genel faktörlerden etkilenmektedir. Bu çalışma kronik glomerülonefrit hastalarında aşı olma oranları, aşı olmama nedenleri ve çekinceleriyle aşı farkındalığının hastaların demografik, sosyoekonomik, eğitim ve klinik özellikleri ile olan ilişkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Yöntem: Çalışmamız kronik glomerüler hastalığı nedeniyle takipli 146 hasta ile yaş ve cinsiyet olarak benzer 197 kronik böbrek hastalığı olmayan gönüllü olmak üzere toplamda 343 kişi dahil edildi. Katılımcılara sırasıyla; sosyodemografik form, tıbbi özgeçmişi, COVID-19 enfeksiyonu öyküsü ve klinik bilgilerini sorgulayan form, mevcut literatürden yararlanılarak araştırmacılar tarafından hazırlanan COVID-19 aşıları hakkında aşı tereddüdü ve kabulüne dair sorgulama formu dolduruldu. Araştırmacı tarafından sorular katılımcılara yüz yüze soruldu ve kaydedildi.

Bulgular: Hasta grubunun yaş ortalaması 45,50±14,67 olup 85'i (%58,2) kadındı. Hasta ve kontrol grubu yaş, cinsiyet, medeni durum ve yaşadığı bölge bakımından benzerdi. Hasta ve kontrol grubu arasında COVID-19 enfeksiyonu geçirme öyküsü, semptomlar ve hastane yatışı açısından anlamlı fark saptanmadı. COVID-19 aşısı olma oranı her iki grupta da benzerdi. (%91,8 vs. %92,4; p:0,837). Hasta grubunda aşısını tam doz yaptıranların oranı daha yüksek görüldü ancak istatistiksel anlamlılığa ulaşamadı (%58,9 vs. %48,7; p:0,062). Ayrıca ilerleyen dönemde COVID-19 aşısı olmayı düşünenlerin oranı belirgin şekilde hasta grubunda daha yüksekti (%61,6 vs. %3; p:<0,001). Hasta grubunda COVID-19 aşılarının önemi hakkında kararsız olduğunu belirtenler %17,8'di. Hasta grubunun aşı olmama sebeplerinde öne çıkanlar aşının yan etkilerinden endişe duyulması, kronik hastalıklarının olması, aşının gerekli olmadığı düşüncesi olarak görüldü. Hasta grubunda %78,1'lik kesim nefrologların önerisiyle aşılanmanın artacağını belirtmesine rağmen yalnızca %28,1'i nefrolog tarafından bilgilendirildiğini söyledi. Hastaların %76'sının ilaç ve aşı arasında tercih durumunda kaldıklarında böbrek hastalığı için kullandığı ilacı tercih ettikleri görüldü.

Sonuç: Hastaların aşı kabulünün %91,2 ile yüksek bir oranda görülmesine rağmen ancak %58,9'unun tam doz aşı oldukları görüldü. Bu çelişki aşıların yan etkilerine dair çekinceler, kronik hastalıkları ve kullandığı ilaçlara olan titizlikleri, aşı hakkında yetersiz bilgi sahibi olunması gibi aşı tereddüdü nedenlerinden kaynaklanıyor olabilir. Aşı tereddüdünün azaltılmasında, aşı kabulünün artışında hastaların primer hekimlerinin hasta kontrolleri esnasında öneri ve bilgilendirme yapmasının önemi tespit edilmiş olup etkisinin göz ardı edilmemesi gerekmektedir.

ANAHTAR KELİMELER
Glomerülonefrit, COVID-19, Aşı, COVID-19 aşısı Pandemi, Aşı farkındalığı, Aşı tereddüdü

Abstract:
Objective: COVID-19 continues to be a global threat. Patients with chronic kidney disease, patients with glomerulonephritis, kidney transplant recipients and patients on dialysis are in the high-risk group. It seems that the most essential step in controlling the pandemic is vaccination. However, vaccine hesitancy is an important problem in pandemic control all over the world. Vaccine hesitancy is influenced by general factors such as education level, risk perception, level of knowledge, experience with vaccines, perception of the importance of the vaccine, and religious/moral beliefs. This study aims to evaluate the rates of vaccination in chronic glomerulonephritis patients, the reasons and hesitations of non-vaccination and the relationship between vaccination awareness and demographic, socioeconomic, educational and clinical characteristics of patients.

Method: A total of 343 people, including 146 patients with chronic glomerular disease and 197 volunteers without chronic kidney disease were included. A questionnaire consisting of socio demographics, medical history, COVID-19 history and questions about vaccine acceptance/hesitancy was implemented face-to-face by researcher.

Results: The mean age of the patient group was 45.50±14.67, and 85 (58.2%) were female. The patient and control groups were similar in terms of age, gender, marital status and region of residence. There was no significant difference between the patient and control groups in terms of the history of COVID-19, symptoms and hospitalization. The rate of having the COVID-19 vaccine was similar in both groups. (91.8% vs. 92.4%; p:0.837). The rate of those who received the full dose of the vaccine was higher in the patient group, but it could not reach statistical significance (58.9% vs. 48.7%; p:0.062). In addition, the rate of those considering having the COVID-19 vaccine in the future was significantly higher in the patient group (61.6% vs. 3%; p:<0.001). In the patient group, 17.8% of the stated that they were undecided about the importance of COVID-19 vaccines. In patients, the main reasons of vaccination refusal were as follows: being worried about the side effects of the vaccine, having chronic diseases, the thought that the vaccine is not necessary. Although 78.1% of the patient group stated that vaccination would increase with the recommendation of nephrologists, only 28.1% of them were informed by a nephrologist. 76% of patients prefered the medications for kidney disease if they had to judge between the medications and a vaccine.

Conclusion: Although the vaccination acceptance rate of the patients was high at 91.2%, it was seen that only 58.9% of the patients were fully vaccinated. This discrepancy maybe due to reasons such as hesitations about the side effects of vaccines, chronic diseases and the meticulousness of the drugs used, and insufficient knowledge about the vaccine. It has been determined that the importance of providing advice and information by the physicians of patients during the patient visit in reducing vaccine hesitancy and increasing vaccine acceptance, and its effect should not be ignored.

KEYWORDS
Glomerulonephritis, COVID-19, Vaccine, COVID-19 vaccine, Pandemic, Vaccine awareness, Vaccine hesitancy