Atatürk'ün söylev – demeç ve yazışmalarında Rum meselesi
Atatürk's speeches - speeches and letters in Greeks matter
Yazar: SEDAT KADİROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR SAKİN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Tarih = History
Dizin: Atatürk, Mustafa Kemal = Atatürk, Mustafa Kemal ; Nutuk = Speech ; Pontus = Pontus ; Rumlar = Rums ; Türk-Rum ilişkileri = Turkish-Rum relations

Özet:
Osmanlı Devleti, Birinci Dünya Savaşı akabinde imparatorluğu müdafaa hususunda yetersiz kaldı. Zira İtilaf Devletleri Mondros Ateşkes Antlaşması'na dayanarak ülkenin pek çok yerini işgal etti. Mustafa Kemal Paşa ise 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Milli Mücadeleyi başlattı. Batı Anadolu ve Karadeniz'de Rumlar Yunanistan'dan, Fener Rum Patrikhanesinden ve Batılı devletlerden aldığı destekle ayaklandılar. Yıllarca hoşgörülü bir yönetim altında ve refah içinde yaşayan Rumlar, Milli Mücadele döneminde Türkleri arkadan vurma husussusunda da hiç tereddüt göstermedi. TBMM'ye karşı çıkan Rum isyanı,  mecliste büyük tartışmalara neden oldu ve bu isyanın bastırılması için Merkez Ordusu kuruldu, komutanlığına da Nurettin Paşa getirildi. Yunanistan hem Batı Anadolu'daki Rumları hem de Karadeniz bölgesindeki Rumları kışkırttı ve isyan etmeleri için gerekli askeri mühimmat ve malzeme yardımında da bulundu. Büyük taarruzla Milli Mücadele'nin askeri safhasının tamamlanmasını müteakip Mudanya Ateşkes Antlaşması ve Lozan Barış Antlaşması yapıldı. 
Cumhuriyet dönemindeki Rumlar hususunda yaşanan en önemli başlıca hadiseler; Türk – Rum nüfusun mübadelesi meselesi,İstanbul Rum Patrikhanesi'nin ülke dışına çıkarılmak istenmesi, Patrik Arapoğlu Konstantin'in azli meselesi ve 1930'a kadar süren mübadele meselesinin halli idi. Bu aşamaya kadar menfi yönde seyreden ilişkiler; İkinci Dünya Savaşı'nın yaklaşan ayak sesleri ile Balkanlarda beliren İtalya ve Almanya tehlikesi üzerine ilişkiler müspet yönde gelişmeye başladı ve bu süreç Balkan Antantı ile sonuçlandı. Bu bağlamda döneme yön veren, hadiselerin ortasında bulunan ve hadiseleri takip eden Mustafa Kemal Atatürk'ün Rum meselesi hakkındaki konuşmaları, söylev ve verdiği demeçleri ile yazışmaları mühim yer teşkil etmektedir.



Anahtar Kelimeler: Rumlar, Nurettin Paşa, Nutuk, Pontus, Fener Rum Patrikhanesi.

Abstract:
The Ottoman Empire, First World War, then the empire were insufficient in defense matters. Based on Armistice Treaty because the Entente occupied many parts of the country. Mustafa Kemal Pasha, by coming to Samsun on 19 May 1919 launched the National Struggle. Western Anatolia and the Black Sea Greeks from Greece, the Fener Greek Patriarchate and with the support of Western states revolted. For years, the Greeks living in a tolerant and prosperous under management, has betrayed the Turks during the National Struggle. Uprising  against the Greek parliament, has caused much debate in parliament and for the suppression of this revolt was the establishment of the Central Army, Nurettin Pasha was appointed the commander. Greece and Greeks in Western Anatolia and the Black Sea region and incited the revolt in the Greek military ammunition and provided supplies will be necessary for them to were also found. Great an Attack military phase of the National Struggle following the completion of the Mudanya Cease Fire Agreement and the Lausanne Peace Treaty was signed.
Republic during the period with the Greeks, the most important major events; Turkish - Greek population exchange of matter, the Istanbul Greek Patriarchate expel the was requested, Patriarch Arapoğlu Constantine's dismissal of a matter and in 1930, lasting until population exchange issue to be resolved was. Until this stage navigating relationships in a negative way; approaching footsteps of the Second World War in the Balkans relations that appear on the danger of Italy and Germany began to evolve in a positive direction, and this process has resulted in the Balkan Entente.
In this context, giving direction to period, located in the midst incidents and the events that followed on the question of Mustafa Kemal Ataturk, the Greek speeches, sermons and correspondence with told poses an important place.



Keywords: Greeks, Nurettin Pasha, Speech, Pontus, Fener Greek Patriarchate.