Soğucak (İskilip-Çorum) Cu-Pb cevherleşmeleri ve kökeni
Cu-Pb mineralization near Soğucak (İskilip-Çorum) and its genesis
Yazar: ERCAN DEMİRYÜREK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASAN EMRE
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışma 2003-2006 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü,Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı, Maden Yatakları-Jeokimya programında YüksekLisans Tezi olarak hazırlanmıştır.İnceleme alanında başlıca iki farklı kaya grubu mevcuttur. Bunlar, çalışma alanınıntabanını oluşturan; andezit, riyolitik tüf, aglomera, volkanik kumtaşı ve lavakmalarından oluşan Bayat formasyonu'na ait volkanik kayalar ile konglomera,kumtaşı, silttaşı, jips, çakıl, kum, kil ve silt içeren; Kızılırmak formasyonu, Bozkırformasyonu ile Alüvyondan oluşan sedimanter birimlerdir.En yaşlı birim olan Bayat formasyonuna ait Eosen yaşlı volkanitler üzerine diskordanolarak kırmızı renkli, çakıltaşı, kumtaşından oluşan Üst Miyosen yaşlı Kızılırmakformasyonu gelmektedir. Kızılırmak formasyonu ile uyumlu ve geçişli, aynı yaşlıçoğunlukla jipslerden oluşan Bozkır formasyonu, çalışma alanında görülen ikincisedimanter birimi oluşturmaktadır. İnceleme alanındaki en genç birim ise Kuvaterneryaşlı Alüvyonlardır.İnceleme alanındaki volkanitlerde, özellikle ağsal damar/damarcıklı, silisifiye/silisifiyebreşik zonlarda izlenen Cu-Pb cevherleşmeleri ve kökeninin araştırılması amacıylagerçekleştirilen bu çalışmada, cevherleşmenin oluşumunu açıklama yönündejeokimyasal kayaç numuneleri alınmış ve mineralojik-petrografik amaçlı ince kesitlerhazırlanıp, MTA MAT Dairesi labaratuvarlarında incelenmiştir. Silisifiye zonlardayapılan 3 adet yarmadan, yatay oluk yöntemiyle alınan toplam 49 adet jeokimya örneğiüzerinde Cu-Pb-Zn-Mo-Au-Bi-Sb-As kimyasal analizleri yapılmıştır. Kimyasalanalizlere göre genel olarak örneklerdeki Cu oranı 21-1015 ppm aralığındadır. Pb oranıise 50-5200 ppm aralığında tespit edilmiştir. X-Ray difraktometre ve Sıvı kapanımçalışmaları, İstanbul Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Maden Yatakları-Jeokimya Anabilim Dalı XRD ve Sıvı Kapanım Labaratuvarlarında gerçekleştirilmiştir.Sıvı kapanım çalışmaları sonucunda kapanımların oluşum sıcaklığının 227 oC ve NaCleşdeğeri tuzluluk oranının %11 olduğu tespit edilmiştir. Bu değerler benzer yataktipleriyle karşılaştırıldığında elde edilen verilerin epitermal sistemi karakterize ettiğigörülmüştür.

Abstract:
This study was prepared as Master Thesis in Mineral Deposits-GeochemistryProgramme of the Geological Engineering Department of the Science Institute ofIstanbul University during 2003-2006.There are two main rock groups in the study area. They consist of volcanic units such asandesite, rhyolitic tuff, aglomerate and volkanic sandstone all of which constitute thebasement of the study area and overlying conglomerate, sandstone, siltstone, gypsum,gravel, sand, clay as sedimantary units.The Kızılırmak formation of Upper Miocene age comprising red pebblestone andsandstone, uncomformably overlies Eocene volcanic units of the Bayat formation. Thegypsiferous Bozkır formation of Upper Miocene age that is concordant and transitivewith Kızılırmak formation. Bozkır formation is the second sedimantary unit of the studyarea. The youngest unit in the study area is Quaternary alluvial deposits.In order to study copper-lead mineralization which occurs as veins or veinlets insilicified and brecciated zones and elucidate its genesis, collected rock samples wereexamined in polished and thin sections at MTA laboratories. A total of 49 rock samplescollected through 3 trenches cut in silicified zones were chemically analyzed for Cu-Pb-Zn-Mo-Au-Bi-Sb-As. Genarally, Cu proportion was identified between 21-1015 ppmand Pb was identified between 50-5200 ppm. XRD and Fluid inclusions studies wereachieved at XRD Labratory and Fluid Inclusions Labrotory of Istanbul University.Homogenization temperature (Th) was identified as 226oC and Salinity (wt% NaClequivalent) was identified as 11%. When these results were compared with similar oredeposits types it was seen that identified data characterized epithermal system.