Mimar Kemalettin'in konut yapıları
Residential buildings of Architect Kemalettin
Yazar: AHSENNUR YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. SEDA KULA
Gebze Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Birinci Milli Mimarlık Akımı öncülerinden Mimar Kemalettin inşa ettiği önemli kamu yapıları ile öne çıkan bir mimardır. Meslek hayatının en parlak yılları büyük bir değişimin yaşandığı Geç Osmanlı - Erken Cumhuriyet Dönemi'ne denk gelen Mimar Kemalettin İstanbul ve Ankara olmak üzere her iki rejimin başkentinde faaliyet göstermiştir. Öte yandan; Birinci Milli Mimarlık Akımı dönemine ait mimari üretime dair bilimsel çalışmalar daha çok kamu yapılarına yönelik olmuştur. Halbuki ülkede önemli sosyoekonomik değişimler getiren bir büyük devrimin arifesinde ve ertesinde, değişimin gerek bireylerin özel yaşantısına gerekse yaygın kullanılan yapı malzeme ve tekniklerine etkisi kaçınılmazdır. Bu etki kamu binaları kadar hatta daha çok dönemin konut mimarisine de yansımış, ifadesini bulmuş  olmalıdır. Devlet kurumlarında önemli görevler alan Kemalettin Bey ile ilgili yapılan çalışmalar daha çok onun kamu yapılarına yönelik olmuştur. Ancak Kemalettin Bey'in konut yapıları da onun meslek hayatında önemli bir yer tutmaktadır. Esasen Birinci Milli Mimarlık Akımı'nın revaçta olduğu dönemde mimarlar belirli kuralları tekrarlayarak nispeten tutarlı tasarımlar gerçekleştirmişlerdir. Ancak bu dönemde ulusalcı mimarlar konut yapıları tasarlarken kamu yapılarına göre daha esnek davranabilmişlerdir. Bu çalışma Mimar Kemalettin'in daha serbest olarak tasarımlar yapabildiği bir alan olan konut mimarisini nasıl ele aldığına odaklanmaktadır. Tezde öncelikle Mimar Kemalettin'in kişiliği, eğitim ve meslek hayatı anlatılacak ardından Mimar Kemalettin'in konut yapıları mimari stil, malzeme ve strüktür, cephe ve plan tipolojisi bakımından karşılaştırılarak değerlendirilecektir.

Abstract:
Architect Kemalettin, one of the pioneers of the First National Architecture Movement, is an architect who stands out both with his buildings and his nationalist identity. The most brilliant years of his career coincided with the Late Ottoman - Early Republican period, a time of great change, and he worked in the capitals of both regimes, Istanbul and Ankara. Studies on the architectural structures of the First National Architecture Movement period have mostly focused on public buildings. However, on the eve and in the aftermath of a major revolution that brought significant socio-economic changes to the country, it is inevitable that the change would have an impact on both the private lives of individuals and the building materials and techniques commonly used. This effect must have been reflected and expressed in the residential architecture of the period rather than in public buildings. Studies on Kemalettin Bey, who held important positions in state agencies, have mostly focused on his public buildings. However, Kemalettin Bey's residential buildings also have an important place in his career. When the First National Architecture Movement was in vogue, architects achieved relatively consistent designs by repeating certain rules. But in this period, nationalist architects were more flexible in designing residential buildings compared to public buildings. This study focuses on how Architect Kemalettin approached residential buildings, which he could design more freely. Initially, the thesis will explain Architect Kemalettin's personality, education and career, and then the residential projects he designed will be analyzed. Then Architect Kemalettin's residential buildings will be evaluated in conjunction with his nationalist identity; they will be compared and analyzed in terms of architectural style, material and structure, facade and plan typology.