Transisyonel bakım modelinin artroplasti hastalarında fonksiyonel durum, öz-etkililik ve sağlık hizmeti kullanımı üzerindeki etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the efficacy of the transitional care model on functional status, self-efficacy, and health care utilization in arthroplasty patients
Yazar: AYLA GÜLLÜ
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL TOSUN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Artroplasti = Arthroplasty ; Diz eklemi = Knee joint ; Fonksiyonel yetkinlik = Functional competency ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Günümüzde yaşlanan nüfus, artan obezite oranları, kronik hastalıklara bağlı sedanter yaşam tarzı osteoartrit'in önemini artırmaktadır. Özellikle yaşlı ve kırılgan hastaların taburculuk sonrası bakım gereksinimlerinin artması nedeniyle transisyonel bakım modeli sağlık sisteminde hasta bakımının önemli bir yönü haline gelmiştir. Bu çalışma total diz artroplastisi olan hastalarda transisyonel bakım uygulamasının hastaların fonksiyonel durum, öz-etkililik algısı ve sağlık hizmeti kullanımı üzerindeki etkinliğini belirlemek amacıyla, Şubat 2021- Kasım 2021 tarihleri arasında yapılmış, klinik randomize kontrollü bir çalışmadır. Çalışmanın katılımcılarını üçüncü basamak sağlık hizmeti veren bir hastanenin Ortopedi ve Travmatolojı Cerrahisi Kliniği'ne total diz artroplasti ameliyatı olmak için yatan hastalar oluşturmuştur. Örnekleme kabul edilme kriterleri doğrultusunda diz artroplastisi olacak olan hastalar blok randomizasyon yöntemi ile kontrol (n=35) ve deney (n=35) gruplarına atanmıştır. Deney grubu transisyonel bakım alırken kontrol grubu standart bakım almıştır. Hasta çıktılarının zamana bağlı değişimleri (ameliyat öncesi, taburculuktan 2 ve 9 hafta sonra) WOMAC (Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index) ve AÖÖ (Artritlerde Öz-etkililik Ölçeği) ölçekleri kullanılarak değerlendirilmiş, taburculuk sonrası 2.ci, 6.cı, 9.cu hafta ve 3.cü ayda hastaların hastaneye başvurup başvurmadıkları sorgulanmıştır. Deney grubundaki katılımcılar (WOMAC¬=T2:53.60, T3:31.09; AÖÖ=T2:129.69, T3:161.00), kontrol grubuna kıyasla (WOMAC=T2:67.97, T3:42.97; AÖÖ=T2:110.29, T3:138.51) fonksiyonel durum ve öz-etkililik algısında önemli ölçüde daha fazla iyileşme göstermiştir (p<0.05). Ek olarak deney grubunun hastaneye başvuru oranlarının kontrol grubuna göre daha düşük olduğu izlenmiş, 6.cı haftadaki ölçümde istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmüştür (p<0.05). Transisyonel bakım uygulanan artroplasti hastalarının fonksiyonel durum ve öz-etkililik algılarında önemli bir iyileşme olduğu, aynı şekilde hastaneye başvuru oranlarının da azaldığı belirlenmiştir. Bu sonuç transisyonel bakım modelinin total diz artroplastisi olan hastalarda uygulanmasının teşvik edilmesi gerektiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Transisyonel Bakım, Transisyonel Hemşirelik, Diz Artroplastisi, Randomize Çalışma

Abstract:
Today, aging population, increasing obesity rates, sedentary lifestyle due to chronic diseases increase the importance of osteoarthritis. The transitional care model has become an important aspect of patient care in the health system, especially due to the increase in the post-discharge care needs of elderly and fragile patients. This study is a clinical randomized controlled trial conducted between February 2021 and November 2021 to determine the effectiveness of telehealth-based transitional care in patients with total knee arthroplasty on patients' functional status, self-efficacy perception and health care use. The participants of the study consisted of patients who were admitted to the Orthopedics and Traumatology Surgery Clinic of a hospital providing tertiary health care to undergo total knee arthroplasty. Patients were assigned to the control (n=35) and experimental (n=35) groups using the block randomization method. The experimental group received transitional care, while the control group received standard care. Time-dependent changes in patient outcomes (pre-surgery, 2 and 9 weeks after discharge) were evaluated using WOMAC (Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index) and ASES (Arthritis Self-efficacy Scale) scales. It was questioned whether the patients applied to the hospital in the 2nd, 6th, 9th week and 3rd month after discharge. Participants in the intervention group (WOMAC=T2:53.60, T3:31.09; ASES=T2:129.69, T3:161.00) compared to the control group (WOMAC=T2:67.97, T3:42.97; ASES=T2:110.29, T3:138.51) showed significantly greater improvement in functional status and perception of self-efficacy (p<0.05). In addition, it was observed that the rate of admission to the hospital in the experimental group was lower than that of the control group, and a statistically significant difference was observed in the measurement at the 6th week (p<0.05). It was determined that there was a significant improvement in the functional status and self-efficacy perceptions of arthroplasty patients who underwent transitional care, and that the rate of admission to the hospital also decreased. This result shows that the application of the transitional care model in patients with total knee arthroplasty should be encouraged.
Keywords: Transitional Care, Transitional Nursing, Knee Arthroplasty, Randomized Study