Erzurum ilinde çilek bitkilerinden izole edilen Rhizoctonia türlerinin anastomosis grupları, patojeniteleri ve biyolojik mücadeleleri
Anastomosis groups, pathogenicity and biological control of Rhizoctonia species isolated from strawberry plants in Erzurum province
Yazar: EMRE DEMİRER DURAK
Danışman: PROF. DR. ERKOL DEMİRCİ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Çilek = Strawberry

Özet:
Bu çalışma, 2006-2008 yıllarında Erzurum ilinde çilek bitkilerinin kök ve gövde kısımlarından elde edilen Rhizoctonia izolatlarının anastomosis gruplarını ve patojenitelerini belirlemek, ayrıca izolasyonlar sırasında elde edilen Trichoderma izolatlarının Rhizoctonia'ya karşı biyolojik kontrol olanaklarını saptamak amacı ile yapılmıştır. Yapılan izolasyonlar sonucu 306 Rhizoctonia izolatı elde edilmiş ve anastomosis grupları (AG) belirlenmiştir. Bu izolatların %17,3'ünün Rhizoctonia solani, %82,7'sinin binükleik Rhizoctonia olduğu saptanmıştır. Rhizoctonia solani izolatlarının 2 tanesi AG-2-1, 51 tanesi AG-3; binükleik Rhizoctonia izolatlarının ise 186 adedi AG-A, 56 adedi AG-G, 4 adedi AG-H ve 7 adedi AG-K gruplarına dahil olmuştur. Anastomosis gruplarını temsilen seçilen izolatlar sekans analizine tabi tutulmuş ve sonuçlar moleküler olarak da teyit edilmiştir. Fern çilek çeşidinde yapılan patojenite testlerinde AG-A, AG-G, AG-K ve AG-3'ün en virulant gruplar olduğu, AG-H ve AG-2-1'in zayıf virulanslık gösterdikleri belirlenmiştir. Türkiye'de çilek bitkilerinden elde edilen Rhizoctonia izolatlarının anastomosis grupları ilk kez bu çalışma ile saptanmıştır. Ayrıca binükleik Rhizoctonia AG-H'nin Türkiye'de varlığı ilk kez ortaya konmuştur. Biyolojik kontrol çalışmalarında kullanılmak üzere çilek bitkilerinden yapılan izolasyonlar sonucunda toplam 52 Trichoderma izolatı elde edilmiştir. İzolatlar morfolojik ve kültürel özelliklerine göre 4 gruba ayrılmış, her grubu temsilen seçilen izolatlar sekans analizine tabi tutulmuştur. Trichoderma harzianum (28 izolat), T. virens (15 izolat), T. asperellum (5 izolat) ve T. rossicum (4 izolat) olmak üzere 4 tür belirlenmiştir. Bu türlerden T. rossicum Türkiye için yeni kayıttır. In vitro test sonuçlarına göre Rhizoctonia anastomosis gruplarına en yüksek etkiyi gösteren 4 türe ait birer Trichoderma izolatı seçilerek, her anastomosis grubundan en virulant birer izolata karşı in vivo testlerde kullanılmıştır. In vivo test sonuçlarına göre T. harzianum en etkili tür olurken, T. virens ve T. asperellum orta derecede etkili, T. rossicum ise en az etkinlilik gösteren tür olmuştur.

Abstract:
This study was carried out to identify anastomosis groups and pathogenicity of Rhizoctonia isolates from the root and crown of strawberry plants in Erzurum province during the years of 2006-2008, and to determine the possibilities of biological control of Trichoderma isolates from the same plants against Rhizoctonia. At the result of the study, totally, 306 Rhizoctonia isolates were obtained and their anastomosis groups (AG) were identified. Of these isolates, 17.3 % were Rhizoctonia solani, and 82.7 % were binucleate Rhizoctonia. Two and 51 isolates of R. solani were determined as AG-2-1 and AG-3, respectively; and 186, 56, 4 and 7 isolates of binucleate Rhizoctonia were AG-A, AG-G, AG-H and AG-K groups, respectively. The selected isolates representing the each anastomosis group were subjected to sequence analysis and the results were also confirmed as molecular. In pathogenicity tests on strawberry plants (cv. Fern), the most virulent groups were determined as AG-A, AG-G, AG-K and AG-3, whereas the weak virulent ones were AG-H and AG-2-1. The anastomosis groups of Rhizoctonia isolates obtained from strawberry plants in Turkey were determined for the first time in this study. Additionally, binucleate Rhizoctonia AG-H was also new record in Turkey. In order to use in biological control studies, 52 Trichoderma isolates were obtained from strawberry plants. These isolates were grouped into 4 based on morphological and cultural characteristics, and one isolate selected to represent each group was subjected to sequence analysis. Trichoderma harzianum (28 isolates), T. virens (15 isolates), T. asperellum (5 isolates) and T. rossicum (4 isolates) were identifed from the groups. Trichoderma rossicum is a new record for Turkey. According to the results of in vitro test, one isolate from each Trichoderma species showed the highest effect against Rhizoctonia anastomosis groups was selected, and they were used against the most virulent isolate from each anastomosis group in vivo tests. In the results of in vivo test, while T. harzianum was found to be the most effective species, T. virens and T. asperellum were moderately, and T. rossicum was the least effective species.