Çağdaş mimaride bir antitez: Sirkülasyon
An antihesis in contemporary architecture: Circulation spaces
Yazar: NİHAN CANBAKAL ATAOĞLU
Danışman: PROF. DR. ŞENGÜL ÖYMEN GÜR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Mekan = Space ; Sirkülasyon = Circulation

Özet:
Günümüz mimarisinde, farklı kitle arayışları altında çeşitlenen form zenginliği daha çok göze batar gibi gözükse de özellikle Modern Sonrası dönemde, bina iç mekan örgütlenmeleri ve yapı kesitleri incelendiğinde iç mekanda, binaya özgü ve hiç deneyimlenmemiş mekan algıları oluşturduğu görülmektedir. Modern Sonrası iç mekanda mimarın fantezi alanı olarak kurguladığı ve her türlü biçimsel denemenin yapıldığı mekanların bina içi geçiş mekanları olan sirkülasyon alanları olduğu saptamasıyla tezde genel olarak geçiş mekanları büyük ölçekten küçük ölçeğe sınıflanmıştır. Konunun genel çerçevesi çizilerek sirkülasyon alanlarıyla dikkat çeken günümüz yapılarında analiz çalışması yapılmıştır. Çalışma aşağıdaki bölümlerden oluşmaktadır:Genel bilgiler bölümünde; konuyla ilgili durum tespiti, çalışmanın amacı ve tanımlanması yapılarak, mekan kavramı ve tanımlarına değinilmiştir.Yapılan çalışmalar bölümünde geçiş mekanlarının fiziksel, sosyal, kültürel ve psikolojik belirleyicileri açıklanmış, süreç içinde geçiş mekanlarında oluşan değişime yer verilmiştir. İzleyen bölümde, geçiş kavramı büyük ölçekten küçük ölçeğe doğru sınıflandırılarak, anlamsal, kavramsal ve mekansal boyutlarına değinilmiştir. Çizilen bu genel ve kapsamlı çerçeveden sonra, bina içi geçiş mekanları olan sirkülasyon alanlarında yaşanan bu değişimi ortaya koymak amacıyla, Modern Sonrası günümüz yapılarından seçilen 15 örnek üzerinden sirkülasyon alanları analiz edilmiştir.Bulgular ve tartışma bölümünde oluşturulan tablolarla yapılan analizler doğrultusunda, sirkülasyon alanlarında analiz edilen kavramlar, Modern Öncesi, Modern, Modern Sonrası dönemlerde yaşanan kırılmaları, evrimi ve bugünkü durumu tespit etmek amacıyla irdelenmektedir.Sonuçlar ve öneriler bölümünde ise sirkülasyon alanlarında yaşanan bu değişimin nedenleri, olumlu ve olumsuz yönleri üzerinde durulmuştur.

Abstract:
In modern architecture, the richness of the forms that appeals to the different groups of people seems more remarkable than ever. However, especially in the Postmodern period, when the interior space organization and building sections are studied, it is also seen that in the interior space some spatial perceptions which have never been experienced before were formed as well. Through the finding that the circulation areas, as the indoor passages, are constructed as the fantasy area of the architects and all types of formal attempts were made with them, those passages are classified from large scale to the small scale in general terms in the thesis. The general frame of the topic was outlined and the modern buildings which are remarkable through their circulation areas were analyzed. The study has the following chapters.In the first chapter, the present situation, the aim of the study and the definition were given and the concept of space and definitions were dealt with.In the literature review chapter, the physical, social, cultural and psychological determinants of the passages were given and the changes on these spaces in time were dealt with. In the following chapter, the concept of passage was classified from large scale to the small scale and thus semantic, conceptual and spatial dimensions were dealt with. Following this general and comprehensible framework, analysis of the circulation areas on the 15 selected samples from the post modern buildings were done in order to confirm the change in these areas.In line with the findings and analysis made by the tables created in findings and discussion section, the concepts analyzed in circulation fields were opened to discussion through questioning for the purpose of confirming today?s situation, evolution and changes, experienced in pre-modern, modern, and post-modern periods.In the result and suggestion section, the reasons of the changes, experienced in the fields of circulation and its negative and positive aspects were all dealt with.