8. sınıf öğrencilerinin üst düzey beceri gerektiren problemleri çözerken kullandıkları üstbilişsel stratejilerin sesli düşünme protokolleri ile belirlenmesi
Determining the metacognitive strategies used by eight grade students in solving problems requiring high level skills with thinking aloud protocols
Yazar: HACER DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP ÇİĞDEM ÖZCAN
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Açık uçlu sorular = Open ended questions ; Beceri temelli sorular = Skill-based questions ; Sesli düşünme = Think-aloud ; Üstbilişsel öğrenme stratejileri = Metacognitive learning strategy

Özet:
Matematik dersinin amaçları arasında; eleştirel düşünme, liderlik ve sorumluluk gibi beceriler ile problem çözme becerisi ve problemi anlamak için gereken düşünme biçimini kazandırmak yer almaktadır. Bu becerilerden bahsedildiğinde üstbilişsel stratejilerin öğretimi ön plana çıkmaktadır. Üstbilişsel strateji kullanımının matematik performansına olan olumlu katkısı bilinmektedirBu çalışma ile sekizinci sınıf öğrencilerinin üst düzey beceri gerektiren problemler çözerken kullanılan üstbilişsel stratejiler sesli düşünme yöntemiyle belirlenmiş ve farklı matematik performansına sahip öğrencilerin kullandıkları üstbilişsel stratejilerin farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır.
2021-2022 eğitim-öğretim yılının birinci döneminde dört hafta süren araştırmanın çalışma grubunu İstanbul İli Maltepe ilçesinde bir devlet okuluna devam eden dokuz ortaokulöğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanınçalışma grubu; amaçlı örnekleme yöntemlerinden "maksimum çeşitlilik örnekleme" yöntemi ile belirlenmiştir. 
Öğrencilerin üst düzey beceri gerektiren problemleri çözmelerini incelemek amacıyla tasarlanmış bu çalışma genel nitel bir araştırmadır. Sesli düşünme yönteminin kullanıldığı çalışmada düşünme ölçütlerine uygun olarak sorular araştırmacı tarafından öğrencilere yöneltilmiştir. Bireysel oturumlardan elde edilen ses kayıtları transkript edilmiştir. Üstbilişsel Farkındalık Ölçeği referans alınarak tematik çerçeve oluşturulmuş ve içerik analizi ile öğrencilerin problem çözme sürecindeki ses kayıtları incelenerek üstbilişsel stratejiler sınıflandırılmıştır. Verilerin güvenirliğini sağlamak için kodlayıcılar arasındaki uyum Miles-Huberman formülü ile hesaplanarak %98.8 olarak ölçülmüştür
Araştırmanın sonuçlarına göre matematik performansı yüksek öğrencilerin kullandıkları üstbilişsel stratejiler orta ve düşük matematik performansa sahip öğrencilerden daha fazla bulunmuştur. Öğrencilerin en fazla kullandığı üstbilişsel strateji "Verilen bilgilerden önemli olanları belirler" ve en az kullanılan strateji ise "Problemin çözümü için farklı yöntem ve tekniklerin varlığını sorgular."dır.
Öğrencilerin üst düzey beceri gerektiren problemleri çözme becerilerisi kazanmaları için üstbilişsel becerilerini geliştirmek gereklidir. Bu yüzden üstbilişsel becerileri geliştirecek etkinlikler yapılması ve öğrenciler tarafından hiç kullanılmayan üstbilişsel stratejilerin gelişimi için öğrencileri merkeze alan etkinliklerin sınıf içinde uygulanması önerilmiştir.

Abstract:
The objectives of mathematics curriculum includes acquiring problem-solving skills, critical thinking, leadership and responsibility, which are also known as 21st century skills. When these skills are discussed, the teaching of metacognitive strategies is highlighted. It is known that using metacognitive strategies has a positive effect on mathematical performance.In this study, the metacognitive strategies used by eighth grade students when solving problems requiring higher-level skills were determined using the think-aloud method, and it was investigated whether the metacognitive strategies used by students with different levels of mathematical performance differed.
The study, which was conducted during four weeks in the first semester of the 2021-2022 academic year, had a sample group of nine middle school students who attend a state school in Maltepe, Istanbul. The sample was determined using the maximum variation sampling method from purposive sampling methods.
This study, designed to examine students' ability to solve problems requiring higher-level skills,  is a generic qualitative research. In the study where the think-aloud method was used, questions were directed to the students by the researcher in accordance with the thinking criteria. Audio recordings from individual sessions were transcribed. A thematic frame work was created using the Metacognitive Awareness Inventory. The audio recordings of the students' problem-solving process were analyzed using content analys is to classify the metacognitive strategies. To ensure the reliability of the data, the agreement between coders was calculated using the Miles-Huberman Formula and it was measured as %98.8.
According to the results of the study, the metacognitive strategies used by students with high mathematical performance were found to be more than students with medium and low mathematical performance. The most frequently used metacognitive strategy was "Identifying important information from given data," and the least used strategy was "Questioning the existence of different methods and techniques for solving the problem."It is necessary to develop students' metacognitive skills in order to acquire the ability to solve problems requiring higher-level skills. Therefore, it is recommended to carr you tstudent-centered activities that will improve metacognitive skills especially that are not used by students.