Anonim şirketlerin temsil esasları ve temsil yetkisinin devri
Representation of joint stock companies and delegation of representative powers
Yazar: YAVUZ SELİM GÜNAY
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA İSMAİL KAYA
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anonim şirketler = Joint stock companies ; Temsil = Representation ; Temsil yetkisi = Representative authority ; Ticaret hukuku = Commercial law ; Türk ticaret hukuku = Turkish commercial law ; Yetki = Authority ; Yetki devri = Subsidiarity ; Yönetim kurulu = Board directors ; Yönetim kurulu üyeleri = Members of the board directors

Özet:
Gerçek ve tüzel kişilerin üçüncü kişiler nezdinde gerçekleştirecekleri işlemlerde temsil edilmesi modern ticari hayat bakımından vazgeçilemez niteliktedir. Bu durum, dış dünyada organları vasıtasıyla var olan tüzel kişiler ve anonim şirketler bakımından ise bir zorunluluk arz etmektedir. Anonim şirketler kural olarak yönetim kurulu tarafından temsil edilirler. Bu temsil bir organsal temsil olup temsilcilerin gerçekleştirdiği işlemler doğrudan anonim şirket nezdinde sonuç doğurur. Anonim şirket yönetim kurulu sahip olduğu temsil yetkisini esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe iki yönetim kurulunun müşterek imzaları ile kullanır. Yönetim kurulu, temsil yetkisini üyelerinden birine veya birkaçına (murahhas üyeler) devredebileceği gibi bu yetkiyi yönetim kurulu üyesi olmayan üçüncü kişilere (murahhas müdürler) de devredilebilecektir. Temsil yetkisinin yönetim kurulu üyesi olmayan üçüncü kişilere devredilmesi durumunda, en az bir yönetim kurulu üyesinin temsil yetkilisi olarak kalması zorunludur. Temsil yetkisinin murahhas üyeler ve murahhas müdürlere devri dışında, ticari temsilci, ticari vekillere devredilmesi de mümkünüdür. Murahhas üyelerin ve murahhas müdürlerin sahip olduğu temsil yetkisinin, merkez ve şube işleri ile müşterek imza dışında kısıtlanması mümkün değildir. Bu kural dışında yapılmış olan yetki kısıtlamaları, ticaret siciline tescil ve ilan edilmiş olsalar dahi üçüncü kişiler bakımından sonuç doğurmayacaktır. Ayrıca, ETTK'da yer alan ultra vires ilkesi TTK ile kaldırılmıştır. Böylece, anonim şirket temsilcilerinin şirketin faaliyet konusu dışında gerçekleştirdiği işlemler de şirket açısından bağlayıcı olacaktır. 11 Eylül 2014 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 Sayılı İş Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması İle Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun ile TTK'nın 371. maddesine eklenen yedinci fıkra, anonim şirketler bakımından sınırlı yetkili temsilci atanmasını ve bu temsilcinin ticaret siciline tescil edilerek ilan edilmesini mümkün kılmaktadır. Öğretide ciddi şekilde eleştirilen bu düzenlemeye göre, anonim şirketler temsile yetkili olmayan yönetim kurulu üyeleri ile şirkete hizmet akdi ile bağlı olanları, TTK 367'ye göre hazırlayacağı ve ticaret siciline tescil ve ilan edeceği bir iç yönerge çerçevesinde sınırlı temsilci yetkili olarak atayabilecektir. Bu düzenleme ile temsil yetkisinin sınırlandırılmasının ve bu sınırlandırmanın üçüncü kişiler bakımından sonuç doğurmasının önü açılmış olmaktadır. Bu hüküm ayrıca, yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu rejimine de istisna getirerek, sınırlı yetkili temsilciler tarafından şirkete ve üçüncü kişilere verilmiş olan her tür zarar dolayısıyla yönetim kurulu üyeleri müteselsilen sorumlu tutulmuştur.

Abstract:
Representation of legal and real persons in the transactions to be performed in the presence of third parties is essential in terms of modern commercial life. This is an obligation for legal persons that exist through their organs in the outside world and for joint stock companies. In principle, joint stock companies are represented by the board of directors as a rule. This representation is of organ nature and transaction performed by representatives produces results directly in the eye of joint stock companies. Board of directors of the joint stock company uses the representative authority with the joint signatures of two members of the board of directors unless otherwise stipulated in articles of association. Board of directors may transfer representative authority to one or a few of the members of board of directors and this authority may also be transferred to third persons who are not members of the board of directors. In the case of transfer of representative authority to third persons who are not members of the board of directors, at least one member of the board of directors must remain authorized for representation. Representative authority can also be transferred to commercial representative or commercial agents as well as duly authorized members and directors. It is not possible to restrict the representative authority held by duly authorized members and directors except for transactions in the centre and branch office and joint signatures. Restrictions of authority imposed in breach of this rule will not produce results for third persons even if they are registered with trade registry and announced. In addition, ultra vires principle featuring in the former TCC has been repealed in TCC numbered 6102. Thus, transactions performed by representatives of joint stock companies outside the scope of activity of the company will be binding for the company. In addition, a new paragrap, paragraph 7, added to article 371 of TCC with Law on Making Amendments in Certain Laws and Decrees and on Restructuring Certain Receivables numbered 6552 that came into effect after being published in the Official Gazette on September 11, 2014 which make it possible to appoint a representative with limited authority for joint stock companies and to make announcement for this representative after being registered with Trade Registry. According to this paragraph that is severely criticized in doctrine, joint stock companies will be able to appoint members of the board of directors who are not entitled to represent and those who are bound to the company with a contract of service as representative with limited authority within the scope of an internal directive to be prepared pursuant to article 367 of TCC and to be registered with trade registry and announced. Through this new paragraph it is possible to restrict representative authority and hence this restriction may produce results for third persons. In addition, this provision brings forth an exception for liability regime of members of the board of directors and members of the board of directors are severally liable for all sorts of damage incurred to the company and third persons by a representative with limited authority.