Postmenopozal kadınlarda vücut kitle indeksinin kemik mineral yoğunluğu üzerindeki etkisi
The effect of body mass index on bone mineral density in postmenopausal women
Yazar: YUSUF SERDAR GÜRLEK
Danışman: PROF. DR. AHMET KALAYCIOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Kadınlar = Women ; Kemik dansitesi = Bone density ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Obezite = Obesity ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Osteoporoz-postmenopozal = Osteoporosis-postmenopausal ; Postmenopoz = Postmenopause ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Obezite ve osteoporoz son yıllarda oldukça sık rastlanan ve bakım maaliyetleri yüksek iki önemli hastalıktır. Obezite ile birlikte kalp-damar hastalıkları, diabet, yüksek tansiyon ve eklem kıkırdaklarında dejenerasyon gibi komplikasyonlar görülmektedir. Diğer yandan osteoporoz ise kırık riskini yükselttiği için özellikle ilerleyen yaşlarda çok daha tehlikeli bir hal almakta, yaşlı birey mortalite sebeplerinde önemli yer tutmaktadır.
Çalışmanın amacı postmenopozal kadınlarda vücut ağırlığı ile kemik kalitesinin olası bir ilişkisini analiz etmektir. Çalışmaya Rize Devlet Hastanesi Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Bölümüne başvuran 47-80 yaş aralığında en az 1 yıldır menstürel periyot görmeyen 121 kadın dahil edildi. Cerrahi menopozda olan kadınlar, kemik mineral yoğunluğuna bilinen bir etkisi olan metabolik hastalıklara sahip kadınlar ve osteoporoz tedavisi gören hastalar çalışmaya dahil edilmedi.
Katılımcıların yaşı, kilosu, boyu, menopoz süresi, madde bağımlılıkları, çocuk sayısı, kronik hastalıkları, kırık hikayesi ve lumbal vertebral alandan (L1-L4) ölçülmüş kemik mineral yoğunluğu kayıt edildi. Hastalar vücut kitle indekslerine (VKİ) göre Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) obezite sınıflandırılması kullanılarak 6'sı (%5) Normal,  27'si (%22.3) Aşırı Kilolu, 39'u (%32.2) Obez Grade 1, 29'u (%24) Obez Grade 2, 20'si (%16.5) Obez Grade 3 şeklinde gruplandırıldı ve gruplar arasında kemik mineral yoğunluğu (KMY) farkları incelendi. İstatiksel analiz sonrasında VKİ ile KMY değerleri arasında (r=0.41, p=0.0001) ve VKİ ile T-skoru arasında (r=0.31, p=0.001) pozitif yönde, anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşıldı. Sonuç olarak çalışmada vücut ağırlığının kemik kütlesine pozitif yönde etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmış ve bu veriler ışığında obezitenin osteoporozdan koruyucu etkisinin olduğunu söylemek mümkündür.

Abstract:
Obesity and osteoporosis are very common disorders and they both have high cost of treatment.  Diseases such as cardiovascular diseases, diabetes, high blood pressure and degenerative joint disorders are more common in the setting of obesity. On the other hand, osteoporosis, due to increased fracture risk, is a common culprit of morbidity and mortality in geriatric population. 
The aim of the study was to analyze the possible relationship between body weight and bone quality in postmenopausal women. 121 patients  between 47-80 age  who were  at least 1 year postmenopausal that applied to Government Hospital Of Rize, Department Of Physical Therapy and Rehabilitation were recruited for  our study.  Women with surgical menopause, women with medical problems known to effect bone mineral density, and women who are being treated for osteoporosis were excluded from the study. 
Age, weight, height, years after menopause, number of children, previous  history of fracture and bone mineral density (BMD) measured from the lumbar vertebrae (L1-L4) were recorded. Based on body mass index (BMI) measurements using the World Health Organisation (WHO) criteria,  6 ( 5%) of the patients had a normal BMI, 27 (22.3%) were overweight, 39 (32.2%)  patients were grade 1 obese , 29 (%24)  of the patients had grade 2 obesity and 20 (%16.5) patients had grade 3 obesity. 
There was a statistically significant positive relationship between BMI and BMD (r=0.41, p=0.0001) and BMI and T-score (r=0.31, p=0.001). 
In conclusion,  body weight has a positive effect on bone mass and it is possible to claim that obesity is protective against osteoporosis.