hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Kadınçayırı Tabiat Parkı örneğinde kullanıcı eğilimleri ve rekreasyonel hizmet ilişkilerinin ekolojik yaklaşımlarla incelenmesi
Investigation of user trends and recreational service relations in the sample of Kadinçayiri Natural Park with ecological approaches
Yazar: AYŞE AMUCAOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL TÜLEK
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Açık hava rekreasyon faaliyetlerine olan ilginin artması ile birlikte milli park ve tabiat parkı alanlarına olan talep de artış göstermektedir. Tabiat parkları bitki örtüsü ve yaban hayatı özelliğine sahip, manzara bütünlüğü içinde halkın dinlenme ve eğlenmesine uygun tabiat parçalarıdır. Milli Parklardan farklı olarak, milli ve milletlerarası ender bulunan sadece tabii kaynak değerleri ile koruma, dinlenme ve turizm alanlarına sahip tabiat parçalarıdır. Günümüzde tabiat parkı alanları rekreasyon faaliyetlerinde bulunmak amacı ile gelen birçok kişi tarafından ziyaret edilmektedir. Bu nedenle tabiat parklarındaki rekreasyonel aktiviteler önem kazanmakta ve turizm faaliyetleri içerisinde önemli bir noktada yer almaktadır. Araştırma alanı olan Kadınçayırı Tabiat Parkı Çankırı ve Kastamonu illeri arasında yer almaktadır. Alanda gerçekleştirilen anketlerle kullanıcı eğilimleri ve Gülez Yöntemi ile uzman tercihleri değerlendirilerek rekreasyonel potansiyelin ortaya konulması amaçlanmıştır. Elde edilen verilere Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) analizi uygulanarak Kadınçayırı Tabiat Parkı'nın rekreasyonel hizmet ve potansiyelinin zenginlik gösterdiği, alandaki rekreasyonel aktiviteleri etkileyen bazı kriterler olduğu belirlenmiş ve bu kapsamda Peyzaj Mimarlığı meslek disiplini açısından öneriler geliştirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
With the increasing interest in outdoor recreation activities, the demand for national parks and nature parks also increases. Natural parks are natural parts with vegetation and wildlife features, suitable for public recreation and entertainment in the integrity of the landscape. Unlike National Parks, they are natural parts that have protection, recreation and tourism areas with only natural resource values that are rare nationally and internationally. Today, nature park areas are visited by many people who come for recreation activities. For this reason, recreational activities in nature parks gain importance and take an important place in tourism activities. Kadınçayırı Nature Park, which is a research area, is located between Çankırı and Kastamonu provinces. It was aimed to reveal the recreational potential by evaluating user trends and expert preferences with the Gülez Method with the surveys conducted in the field. Analytical Hierarchy Process (AHP) analysis was applied to the obtained data and it was determined that the recreational service and potential of the Kadincayiri Nature Park showed enrichment and that there are some criteria that affect the recreational activities in the area, and in this context, suggestions were tried to be developed in terms of the Landscape Architecture professional discipline.
Glutatyon peroksidaz enziminin nefropatili diyabetik hastalarda antioksidan durumunun düzenlenmesindeki anahtar rolü
The key role of glutathione peroxidase enzyme in regulating antioxidant status in diabetic patients with nephropathy
Yazar: ABDULATEEF SAMI ALI ALTUHAFI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED ALTUN ; PROF. DR. MAHMOUD H. HADWAN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Reaktif oksijen türleri = Reactive oxygen species

Özet:
Bu araştırmanın amacı, diyabetik nefropatisi olan ve olmayan tip 2 diyabetli, glutatyon 
peroksidaz düzeylerini ve oksidan ve diğer antioksidan düzeylerini değerlendirmektir. 
Bu vaka kontrol çalışmasında, serum GPx'i (Se-Bağımlı, selenyum bağımlı olmayan ve 
toplam GPx) değerlendirilmiştir (sağlıklı kontrol deneklerinde toplam oksidan, lipid 
peroksidasyonu, toplam antioksidan ve katalaz (grup 1), diyabetik nefropatisi olmayan 
T2D'li hastalarda (grup 2), diyabetik nefropatili (grup 3)). Ayrıca tüm çalışma 
hastalarında mikroalbüminüri ve plazma glikozlu hemoglobin seviyeleri 
değerlendirilmiştir. Nefropatili ve nefropatisiz T2D hastalarında GPx seviyeleri kontrole 
göre anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. Toplam oksidan ve lipid 
peroksidasyonunun GPx ve diğer antioksidanlarla negatif bir ilişkisi görülmüştür. 
İndirgenmiş GPx seviyeleri GPx aktivitesi ve diyabetik nefropati arasında bir ilişki 
olduğunu göstermektedir. 
2021, 73 sayfa
ANAHTAR KELİMELER: Reaktif oksijen türleri, diyabetik nefropati, oksidatif stres, 
GPx, Glutatyon

Abstract:
The objective of this research was to evaluate the glutathione peroxidase levels and the 
levels of oxidants and other antioxidants with type 2 diabetes with and without diabetic 
nephropathy. In this case-control study, we assessed serum GPx (Se-Dependent, nonselenium dependent and total GPx), total oxidant, lipid peroxidation, total antioxidant 
and catalase in healthy control subjects (group 1), in patients with T2D without diabetic 
nephropathy (group 2), with diabetic nephropathy (group 3). We also assessed 
microalbuminuria, plasma glycated hemoglobin levels in all study patients. GPx levels 
were significantly lower in T2D patients with and without nephropathy compared to 
control. Total oxidants and lipids peroxidation have a negative relationship with the 
GPx and other antioxidants. Decreased GPx levels indicate a relationship between GPx 
activity and diabetic nephropathy.
2021, 73 pages
KEYWORDS: Reactive oxygen species, diabetic nephropathy, oxidative stress, GPx, 
Glutathione
Kısmi metrik uzaylarda en iyi yakınlık noktası teoremleri
Some best proximity point results on partial metric spaces
Yazar: RAID ABDULHADI ABDULQADER ALABDULLAH
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ASLANTAŞ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tez beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, tez boyunca kullanılacak temel tanımlar ve teoremler verilmiştir. İkinci bölümde, yeni bir BG-büzülme dönüşümü ve proksimal BG-büzülme dönüşümü kavramlarını tanıtıyoruz. Ardından, en iyi yakınlık noktası sonuçlarını elde ediyoruz. Böylece, literatürde var olan sonuçları genelleştiriyor ve geliştiriyoruz. Ayrıca, sonucumuzun etkisini göstermek için bazı örnekler sunuyoruz. Üçüncü bölümde, bir Fp-büzülme dönüşümü kavramını tanıtıyoruz. Ardından, bu tür eşlemeler için en iyi yakınlık noktası sonuçlarını ispatlıyoruz. Ayrıca, sonucumuzun etkinliğini göstermek için bir örnek sunuyoruz. Dördüncü bölümde, lineer olmayan Freldhom ve Volterra integral denklemlerinin çözümü için varlık ve teklik sonucu veriyoruz. Son bölümde ise sonuç ve önerilere yer verildi.

Abstract:
This thesis consists of five chapters. In the first chapter, we give basic definitions and theorems that will be used throughout the thesis are given. In the second chapter, we introduce new concepts of BG-contraction mapping and proximal BG-contraction mapping. Then, we obtain some best proximity point results. Hence, we generalize and improve results existing in the literature. Also, we provide nontrivial example to show the effect of our result. In the third chapter, we introduce a concept of Fp-contraction mapping. Then, we obtain a best proximity point for such mappings. Hence, we extend and generalize some results existing in the literature. Also, we provide an example to demonstrate the effectiveness of our result. In the fourth chapter, we give an existence and uniqueness result for solution of nonlinear Freldhom and Volterra integral aligns. In the last section, discussion and recommadation are given.
Kadın ve erkek rolleri üzerine gündelik hayat ve mizah sosyolojileri açısından karşılaştırmalı bir değerlendirme
A comparative evaluation on woman and man roles in respect to both sociology of daily life and sociology of humor
Yazar: DİLEK KESKİNER
Danışman: DOÇ. DR. ZUHAL YONCA ODABAŞ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Günlük yaşam = Daily life ; Mizah = Humour ; Sosyoloji = Sociology ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Yakın ilişkiler = Intimate relationship ; Yeniden üretim = Remanufacturing

Özet:
Gündelik hayat, sosyolojinin oldukça fazla ilgi gören alt alanlarından bir tanesidir. İnsan yaşamına dair derinlerde yer alan bilgilerin pek çoğu gündelik hayat pratiklerinde ortaya çıkmakta ve yeniden üretilmektedir. Bu çerçevede, tez çalışmasında gündelik hayat içinde gömülü olan toplumsal cinsiyet tutum ve davranışları ele alınmaktadır.  Söz konusu tutum ve davranışların üretilmesi ve yeniden üretilmesi noktasında mizahın işlevinin ne olduğu ortaya çıkarılmaya çalışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Gündelik Hayat, Mizah, Toplumsal Cinsiyet, Yeniden Üretim

Abstract:
Daily life is placed as one of the most got attracted sub area of  sociology in general. The knowledge about the daily life of people is mainly embedded in the daily life practices and it is also reproduced by these kinds of practices. In that respect this paper examines the gender related knowledge attitudes and behaviors in daily life. And also this thesis analyzes the role of humor both producing and reproducing these gender based roles.

Keywords:  Daily Life, Humor, Gender, Reproduction
3-boyutlu öklid uzayında bir eğrinin doğal darboux eşleniği üzerine
On natural darboux mate of a curve in 3-dimensional euclidean space
Yazar: AHMED MOHAMMED SADEQ SADU ALI EASHEL
Danışman: DOÇ. DR. UFUK ÖZTÜRK
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tezde, 3-boyutlu Öklid uzayı E³ de bir yüzey üzerinde yatan eğrinin Darboux çatısı kullanarak k = 1, 2, 3 için k-tip doğal Darboux eşleniği tanımı verildi. Yüzey üzerinde yatan eğrinin geodezik eğriliği κg , normal eğriliği κn ve geodezik torsiyonu τg cinsinden k-tip doğal Darboux eşlenik eğrisinin eğrilik ve burulmasının ifadesi elde edildi. Daha sonra, k-tip doğal Darboux eşlenik eğrisinin bir helis ve bir slant helis olması için gerek ve yeter koşullar elde edildi. Ayrıca, bu helislerin eksenlerin ifadesi tanımlandı.

Abstract:
In this thesis, a k-type natural Darboux mate definition for k = 1,2,3 is given using the Darboux frame of a curve lying on a surface in 3-dimensional Euclidean space E^3. The expression of the curvature and torsion of the k-type natural Darboux mate curve in terms of geodesic curvature kg, normal curvature k_n, and geodesic torsion τg of the curve lying on the surface is obtained. Next, the necessary and sufficient conditions are obtained for the k-type natural Darboux mate curve to be a helix and a slant helix. Also, the expression of the axes of these helices is defined.
Hızlı katılaştırma yöntemiyle üretilen Ni-10Si-10Fe melt-spun süper alaşımlarının mikroyapısal ve mekaniksel karakteristikleri
Microstructural and mechanical characteristics of melt-spun Ni-10Si-10Fe super alloys
Yazar: UĞUR KARAKAŞ
Danışman: PROF. DR. ERCAN KARAKÖSE
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Hızlı katılaşma işlemi (RSP) sayesinde ergimiş alaşımlarda yüksek soğutma oranlarına (104-108 K/s) ulaşılmaktadır. RSP ile tane boyutunda küçülme, katı çözelti limitlerinde artış ve bazı durumlarda yarı-kararlı kristal ve amorf fazların oluşumu gerçekleşir. Oksidasyon ve korozyona karşı mükemmel dirençleri nedeniyle, nikel bazlı alaşımlar denizcilik uygulamaları, havacılık endüstrisi, ısı eşanjörleri, jet motorları, buhar jeneratörleri ve nükleer reaktörler gibi geniş bir uygulama yelpazesinde kullanılmaktadır. Bu çalışmada, hızlı katılaşmış Ni-10Si-10Fe alaşımları Melt-Spinning tekniği ile üretildi. Alaşımların faz özellikleri, X ışını difraktometrisi ile tanımlanmıştır. Hızla katılaşan örneğin mikroyapısı elektron mikroskobu taranarak belirlendi. Hızlı katılaşan örneğin mikro sertlik özellikleri Vickers mikro sertlik testi ile test edildi. Ni-10Si-10Fe numunesinde mevcut olan fazlar α-Ni, βNi3Si, γ-Ni31Si12 ve δ-Ni2Si fazları olarak belirlenmiştir. Hızla katılaşmış numunenin mikro sertlik değerleri yaklaşık 850 HV'dir.

Abstract:
Rapid solidification processing (RSP) involves exceptionally high rates of cooling (104–108 K/s) during solidification from the molten state. RSP allows a reduction in grain size, extended solid solution ranges, reduced levels of segregation and, in some cases, the formation of metastable crystalline and amorphous phases. Due to their excellent resistance to oxidation and corrosion, nickel-based alloys are used in a wide spectrum of applications like seawater applications, the aerospace industry, heat exchangers, jet engines, steam generators and nuclear reactors. Rapidly solidified Ni-10Si-10Fe alloys were produced by melt-spinning technique. The phase characteristics were idendified by X-ray diffractometry. The microstructue of the rapidly solidified sample were determined by scanning electron microscopy. The microhardness features of the rapidly solidified sample were tested by Vickers microhardness test. The phases present in the Ni-10Si-10Fe sample was determined to be α-Ni, βNi3Si, γ-Ni31Si12 and δ-Ni2Si phases. The microhardness values of the rapidly solidified sample are about 850 HV.
Dört motorlu insansız hava aracının tasarımı ve kontrol yazılımı
Four unmanned aerial vehicle design and control software
Yazar: TOLGA ÇATALBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAFER CİVELEK
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Elektrikli algılayıcılar = Electrically sensors ; Elektronik endüstrisi = Electronic industries ; Elektronik eğitimi = Electronic education

Özet:
İnsansız hava araçları (İHA) insana ihtiyaç duymadan otonom bir şekilde uçuş gerçekleştirebilen veya herhangi bir yer kontrol istasyonu ile uzaktan kontrol edilebilen pilotsuz hava araçlarıdır. İHA'lar, gün geçtikçe popüler hale gelmekte ve kullanım alanları oldukça artmaktadır. Askeri, ticari, afet yönetimi, akademik platformlar gibi alanlarda yaygınca kullanılmaktadır. İHA'lar fiziksel olarak 2 kısma ayrılırlar. Bunlardan biri manevra yeteneği yüksek, dikey iniş kalkış hareketi yapabilen, faydalı yük taşıyabilen ve düşük menzil ve irtifada uçuş gerçekleştiren döner kanatlı İHA'lardır. Diğeri ise döner kanatlı İHA sistemlerine benzer özellikler gösteren fakat farklı olarak yüksek seyir hızına sahip uçuş hareketleri gerçekleştiren sabit kanatlı İHA'lardır. Yapılan araştırmalar neticesinde döner kanatlı İHA'nın bir çeşidi olan dört motorlu insansız hava araçları (DMİHA) üzerine yaptığımız çalışmada fırçasız doğru akım motorlarının (FDAM) devir sayıları ve hızları arasındaki ilişki Proportional – Integral – Derivative (PID) ve Proportional – Derivative (PD) kontrol yöntemleri ile tasarlanılıp incelenmiştir. Bu çalışmada elde edilen veriler Matlab ortamında işlenmiş ve Arduino platformunda geliştirilmiştir.

Abstract:
Unmanned aerial vehicles (UAVs) are pilotless aerial vehicles that can fly autonomously without the need for humans or that can be remotely controlled by any ground control station. UAVs are becoming popular day by day and their usage areas are increasing considerably. It is widely used in fields such as military, commercial, disaster management and academic platforms. UAVs are physically divided into 2 parts. One of them is rotary - wing UAVs with high maneuverability, vertical take - off and landing movements, carrying payloads and flying at low ranges and altitudes. The other is fixed - wing UAVs, which have similar features to rotary - wing UAV systems, but differ in high cruising speed flight movements. As a result of the researches, in our study on four - engine unmanned aerial vehicles (FEUAV), which is a type of rotary - wing UAV, the relationship between the revolutions and speeds of brushless direct current motors (BLDC) was determined as Proportional - Integral - Derivative (PID) and Proportional - Derivative (PD). Designed and analyzed with control methods. The data obtained in this study were processed in the Matlab environment and developed on the Arduino platform.
2012-2018 yılları arasında yaşanan uluslararası göçlerin Türkiye'deki suç oranlarına etkisi: Çankırı şehri örneği
Experienced between the years 2012- 2018 international crime rate in Turkey of the impact of migration: The case of Çankırı city
Yazar: TARIK ARSLAN
Danışman: PROF. DR. BARIŞ TAŞ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Coğrafya = Geography ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Suç = Crime ; Uluslararası göç = International migration ; Çankırı = Çankırı

Özet:
Bu çalışma 2012-2018 yılları arasında Çankırı Şehrinde yaşanan uluslararası göçlerin suç oranlarına etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda öncelikle konu ile ilgili araştırmalar incelenmiş ve elde edilen bilgiler ışığında çalışmanın teorik kısmı oluşturulmuştur. Çalışma alanına genel bir çerçeveden bakılarak coğrafi konumu beşeri ve fiziki açıdan ele alınmıştır. Araştırılan bölgenin özelliklerine bakılarak dış göç üzerindeki çekiciliği sorgulanmaya çalışılmıştır. Çankırı şehrindeki suç sayıları ve türleri Türk vatandaşları ve yabancı uyruklu vatandaşlar olarak ayrılarak incelenmiştir. Bu ayrımda suç oranlarındaki değişim sorgulanmıştır. 
Çalışma sonucunda uluslararası göçlerin araştırılan bölgede 2012-2018 yılları arasında suç türlerini çok değiştirmediğini fakat suç oranlarındaki artışın belirlenen yıllarda hızla arttığı tespit edilmiştir.

Abstract:
This study aims to examine the impact of international migration in Çankırı between 2012-2018 on crime rates. In this context, firstly the researches on the subject were examined and the theoretical part of the study was formed in the light of the obtained information. By looking at the field of study from a general perspective, its geographical location is handled in human and physical terms. The attractiveness of the region on external migration has been tried to be questioned by looking at the characteristics of the region studied. The number and types of crimes in Çankırı city were analyzed by dividing them into Turkish citizens and foreign nationals. In this distinction, the change in crime rates has been questioned.
As a result of the study, it was determined that international migrations did not change the types of crime much between 2012-2018 in the region studied, but the increase in crime rates increased rapidly in the specified years.
Türkiye'de 2000 sonrası dönemde para politikası bağlamında enflasyon ve faiz ilişkisi
The relationship between inflation and interest in the context ofmonetary policy after 2000 in Turkey
Yazar: ABDALLAH MOHAMED YOUSSOUF
Danışman: DOÇ. DR. ZEKAYİ KAYA
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Enflasyon = Inflation ; Faiz = Interest ; Faiz oranları = Interest rates ; Para politikaları = Monetary policies

Özet:
Enflasyonu birçok faktörün yanında faiz de belirlemektedir. Acaba enflasyon ile faiz arasındaki ilişki tek yönlü müdür? Analiz döneminde faiz oranı ve enflasyon oranı arasındaki ilişkinin para politikası bağlamında çok yönlü incelenmesi ve para politikasının etkinliğinin ortaya konması amaçlanmıştır. Analiz dönemi 2001-2018 yılları arasını kapsamaktadır.
Çalışmada Türkiye'de söz konusu dönemde para politikası ile belirlenen enflasyon ve faiz arasındaki ilişki betimleyici araştırma yönteminin yanı sıra Granger Nedensellik Testi başta olmak üzere bazı ekonometrik testlerden faydalanılarak ortaya konulmuştur.
Tez çalışmasında ekonometrik testlerin de yardımıyla enflasyonun yükselmesinin faiz oranı artışlarına neden olduğu aynı zamanda tersi bir ilişkinin de geçerli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Inflation is determined by many factors, as well as the interest rate.Is the relationship between inflation and interest a one-way street?In the analysis period, it is aimed to examine the relationship between interest rate and inflation rate in the context of monetary policy and to reveal the effectiveness of monetary policy. The analysis period covers the years 2001 to 2018.
In the study, the relationship between inflation and interest rate determined by monetary policy in Turkey in the said period was revealed by using some econometric tests, especially the Granger Causality Test, as well as the descriptive research method.
In the thesis study, with the help of econometric tests, it has been concluded that the increase in inflation causes interest rate increases and an inverse relationship is also valid.
Bazı tahılların 1938-2016 yılları arası verim değişkenliğinin fraktal analizi
Fractal analysis of yield variability of some cereals between 1938 and 2016
Yazar: SEHER ÇELİK
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM KUŞVURAN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım ve Yaşam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tarımsal üretim sistemlerinin sürdürülebilirliği açısında ürün veriminin zamansal değişiminin karakterize edilmesi önemlidir. Bu çalışma ile Türkiye'de yaygın olarak yetiştirilen buğday (Triticum L.), arpa (Hordeum vulgare L.), çavdar(Secale cereale L.), yulaf (Avena sativa L.) ve çeltiğin (Oryza spp. L.) 1938-2016 yılları arasındaki birim alan verimindeki zamansal değişikliğin fraktal analiz yöntemi ile karakterize edilmesi hedeflenmiştir. Ürünlerin yıllık verimine ilişkin zaman serisi için fraktal boyut (D) hesaplanarak yorumlanmıştır. Hesaplanan D değerlerinin tamamı referans değer olarak kabul edilen 1.50'in altında olması, ürünlere ilişkin verim zaman serilerinin "persistent kendini andırır" olduğunu göstermiştir. En yüksek D değerinin (1.417) çavdar için en düşük değerin ise (1.225) buğday için belirlenmiş olması, çavdarın en fazla, buğdayın ise en az riskli ürün olduğunu göstermiştir. Ürünler için hesaplanan D değerleri hem kısa vadeli hem de uzun vadeli değişkenliğin önemli olduğunu göstermiştir. Fraktal analiz yöntemi kullanılarak farklı ürünlere ilişkin verim zaman serileri başarıyla analiz edilebilir. Özellikle iklim değişikliği bağlamında gıda güvenliğinin sağlanması açısından verimde değişkenliğe neden olan faktörlerin daha iyi anlaşılması ve gerekli tedbirlerin alınması açısından verim zaman serilerinin karakterize edilmesi önemlidir.

Abstract:
Characterization of temporal variability of crop yield is important in evaluation of sustainability of farming systems. We used fractal analysis to evaluate temporal variability of wheat (Triticum L.), barley (Hordeum vulgare L.), rye (Secale cereale L.), oat (Avena sativa L.), and rice (Oryza sativa L.), which are widely grown cereals in Turkey. Fractal dimension (D) was calculated from time series of annual mean yields for the crops. D-values for all five crops were below 1.50, which suggested anti-persistence of the temporal variability of the annual yields. Highest D-values occurred for rye (1.417) and lowest for wheat (1.255), which suggested that wheat has the least and rye has the most short-term variability among the studied crops.  The D-values also indicated that both of short-term and long-term temporal variability were the case. Further research is needed for understanding the factors featuring the crop specific fractal characteristics of yield temporal variability across different crops and temporal scales to ensure food security under changing climate.