Kamuda çalışan kadın sosyal çalışmacıların mobbing görme durumunun incelenmesi
Investigation of mobbing behavior on female social workers WHO works for public sector
Yazar: ZEYNEP YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. SERAP DAŞBAŞ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Cinsiyetçilik = Sexism ; Kadınlar = Women ; Kamu personeli = Public personnel ; Mobbing = Mobbing ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal hizmetler = Social services

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı; Türkiye'de kamuda çalışan sosyal çalışmacı kadınların çalıştıkları kamu kurum ve kuruluşlarında, meslektaşları ve yöneticileri tarafından maruz bırakıldıkları mobbingin toplumsal cinsiyet ayrımcılığı çerçevesinde incelenmesidir.
 Araştırma, kamuda çalışan sosyal çalışmacı kadınların mobbing görme durumunun çeşitli değişkenlere göre incelendiği bu araştırma betimsel bir araştırma olup genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modelindedir. Çalışmanın evrenini Türkiye'de Bakanlıklar bünyesinde çalışan sosyal çalışmacı kadınlardan oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini 2018 Mart ve 2018 Aralık tarihleri arasında çalışmaya gönüllü olan 100 sosyal çalışmacı kadın oluşturmaktadır. Bu araştırmada, istenilen verilerin toplanmasında demografik bilgilere ilişkin soruların olduğu araştırmacı tarafından hazırlanmış Sosyo Demografik Bilgi Formu ve Einarsen ve Raknes'in (1997) de kullanmış olduğu 21 soruluk Duygusal Taciz Ölçeğinin, Ocak (2008) tarafından yeniden geliştirilerek 7 alt boyut ve 39 sorudan oluştan son hali kullanılmıştır. Araştırma kapsamında sosyal çalışmacı kadınlara online anket yoluyla ulaşılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 21.0 kullanılarak analiz edilmiştir. Mobbing Ölçeği ve Alt Ölçekleri ile yaş ve toplam çalışma süresi değişkenlerinin ilişkisinde SpearmanRho korelasyonu; demografik değişkenlere göre karşılaştırmalarında ise Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır.
Araştırmaya katılan kadınların yaş ortalamasının 32.10±7.37 olduğu, %65.0'i evli, %64.0'ünün eşi çalışmakta, %43.0'ü 1-5 yıl arası meslekte çalışmakta olduğu, %71.0'i lisans mezunu ve %34.0'ü adli alanda çalışmakta olduğu belirlenmiştir. Kadınların %70.0'i çalıştıkları kurumdaki meslektaşlarıyla iletişim sorunu yaşamadığı, %53.0'ü çalıştıkları kurumda amirleriyle iletişim sorunu yaşadığı, %78.0'i çalıştıkları kurumda mesleki performansı göstermede engelleyici unsurların olduğunu düşünmekte, %54.0'ü kamu sektöründe çalışan kadınları yıldırmaya yönelik davranışların olduğunu düşünmekte, %79.0'u şimdiye kadar psikolojik tacize maruz kaldığı ve %66.0'sı en fazla yönetici – amirlerden psikolojik tacize maruz kaldığı görülmüştür. Kadınların yaşları ile meslekteki toplam çalışma süresi arttıkça kadınların duygusal taciz (toplam) ölçeğinden aldıkları puanlarda düşmekte olduğu gibi sonuçlar saptanmıştır. 
Çalıştıkları kurumda meslektaşları ve amirleriyle iletişim sorunları yaşayan kadınların duygusal taciz (toplam) ölçeğinden aldıkları puanların çalıştıkları kurumda meslektaşları ve amirleriyle iletişim sorunları yaşamayan kadınların duygusal taciz (toplam) ölçeğinden aldıkları puanlara oranla daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bu çalışma Türkiye'de kamusal alanda çalışan kadın sosyal çalışmacıların çalıştıkları kamu kurum ve kuruluşlarında, toplumsal cinsiyet ayrımcılığına dayalı olarak meslektaşları ve yöneticileri tarafından uygulanan mobbing davranışlarına maruz kalma durumunu belirlemesi, bu durumun organizasyon açısından olumsuz etkilerini ortaya koyması açısından önemli olup, araştırma sonucunun literatüre kaynak oluşturması beklenmektedir. Mobbinge maruz kalan kadın sosyal çalışmacıların karşılaştıkları sorunların ortaya çıkarılarak bu sorunların azaltılmasına yönelik çalışmaların geliştirilmesine katkı sağlanması umulmaktadır.

Abstract:
The study's aim is to examine the women public sector social workers' mobbing experiences from their colleagues and directors in the public institutions and organizations, within the scope of gender discrimination. 
	This research is descriptive and correlational survey model, where women public sector social workers' mobbing experiences examined through various variables. The population of the research is women social workers, who work in ministries. The sample of the study is 100 women social workers, who voluntarily participate for the study between March 2018 to December 2018. According to collect demographic information, Socio-Demographic Information Form, Emotional Abuse Scale are applied by Ocak (2008). The researcher reached to women social workers with online survey. The results analyzed with SPSS 21.0 program. For the relationship of "Mobbing Scale and Subscales" and age and professional time variables, the Spearman Rho correlation; for the comparison of demographic variables, the Mann Whitney U and Kruskal Wallis H tests are applied.
	It is determined that participants' age mean is 32.10±7.37, their 65.0% is marries, their 64.0% husbands are working, their 43% are working at this occupation for 1-5 years, their 71% are university graduate and their 34% are working in judicial field. It is found out that women's 70% do not have communication problem with their co-workers, their 53% have communication problem with their directors, their 78% think that there are preventer factors to show professional performance, their 54% think that there are approaches towards discourage women public sector workers, their 79% experience psychological abuse up to now, and their 66% experience psychological abuse mostly from their directors. From the results, it is also found out that as women's age and total professional time increase, their scores on total emotional abuse scale decrease. 
	It is found out that women who have communication problems with their colleagues and directors in the working places have higher scores on total emotional abuse scale than women who do not have the very same problem. This study aims to determine the situation of public sector social worker women, who experience mobbing from their colleagues and directors in the public institutions and organizations, within the scope of gender discrimination. Also, this study is significant with regard to reveal the negative effects of this situation for organizations and aims to create a source to literature with its results. It is expected that this study will contribute to studies, which are aimed to reduce these problems, by revealing the problems of social workers who experience mobbing.