Kitle iletişim araçlarında kullanılan imgelerin resim sanatında kullanılması
Mass media images used in the art of painting
Yazar: SERAP EMİNE GÜRDAMAR
Danışman: PROF. MEHMET MAHİR
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Kitle iletişim araçları = Mass media ; Popüler sanat = Popular art ; Reklamlar = Advertisements ; Tüketim ürünleri = Consumption products ; Çizgi film = Animated film

Özet:
20. yüzyılda bazı sanatçılar popüler kültürden ve kitle iletişim araçlarından ilham aldılar. Mit haline gelmiş kişi ve markaları eserlerinde kullanmaya başladılar. 20. yüzyılın ilk yarısında daha çok kolaj tekniğiyle yapılan eserlerde kitle iletişim araçlarını görmekteyiz. Aynı yüzyılın ortalarından itibaren ise televizyonun yaygınlaşması, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra sanatın merkezinin Amerika'ya, New York'a kayması ve Amerika'nın empoze ettiği tüketim kültürü ve popüler kültür gibi etkenlerle sanat yapıtlarında popüler imgelere yer verilmeye başlanmıştır.Özellikle 1960'lardan sonra sanatçılar, çizgi romanlardan, reklamlardan, markalardan, efsane haline gelmiş ünlü kişilerden, kitle iletişim araçlarından ve bu araçlarda yer alan her türlü imgeden sınırsızca yararlanmışlardır. Örneğin Marilyn Monroe'yu konu alan bir çok sanatçı olmuştur. Warhol, Rosenquist, Mimmo Rotella, Peter Phillips çalışmalarında bu efsane sanatçıya yer vermişlerdir. Diğer bir örnek de Coca Cola'dır? Bu içecek markası o kadar popüler bir imge haline dönüşmüştür ki Warhol'un serigrafilerinden, Stern'in resimlerine, Wesselmann'ın natürmortlarından, Cottingham'ın tabelalarına, Paolozzi'nin kolajlarından Wolf Vostell'ın dekolajlarına, Rauschenberg'in Combine Paintinglerinden Oldenburg'un yumuşak heykellerine kadar birçok sanat yapıtına esin kaynağı olmuştur. Pop Sanatçılarından Fotorealistlere kadar geniş bir sanatçı kitlesi tarafından ele alınan bu imge, günümüzde de sanatçılara ilham vermeye devam etmektedir. Mickey Mouse'u da kitle iletişim araçlarının popüler imgeleri arasında sayabiliriz. Coca Cola gibi Amerika'yı çağrıştıran bu imge de Lichteinstein ve Warhol gibi Pop Art'ın ustaları tarafından resmedildiği gibi, Bernard Stern, Keith Harring, John Keane gibi günümüz sanatçıları tarafından da resimlerinde kullanılmıştır. Bunlar gibi pek çok ünlü kişi ve marka sanat yapıtlarında yer almışlardır.Türk Sanatı'nda ise daha çok 1970'lerden sonra ve birkaç sanatçıda bunlara benzer çalışmalar ya da böyle bir eğilim görmekteyiz. Türkiye'de televizyon yayınları 1964'te başlamıştı. Kitle iletişimi günümüzdeki kadar kolay ve yaygın değildi. Ancak 1960'lardan itibaren yurt dışında bulunmuş sanatçılardan Nur Koçak ve Burhan Doğançay, Amerika'daki Pop Sanat ve Foto-Gerçekçiliği, Avrupa'daki Yeni-Gerçekçiliği takip edebilmişlerdi. Bu sanatçılarımızın çalışmaları da bu etkileri yansıtmaktadır. Nur Koçak'ın gazetelerdeki fotoğraflardan yararlanarak yaptığı portreleri, ya da parfüm şişeleri gibi tüketim nesneleri, Doğançay'ın Duvarları ve bunların üzerlerindeki afişleri, Türk Sanatı'nda popüler kültüre ve kitle iletişim araçlarına olan yakınlığın en belirgin örneklerindendir. Yine yurt dışında çalışmalarını sürdüren sanatçılarımızdan Denizhan Özer de 1990'lardaki Coca Cola tenekeleri kullanarak yaptığı resimleriyle dikkati çeker.Kısacası, 20. yüzyıldan itibaren, popüler olan ne varsa resimlere konu olmuştur ya da birer imge olarak tuvallerde yerlerini almışlardır.ANAHTAR KELİMELER: Kitle İletişim Araçları, reklamlar, tüketim nesneleri,Pop Art,çizgi film

Abstract:
During the 20th century some painters have been inspired by the popular culture and the mass media. They began to make use of people or trademarks that became myths. In the first half of the 20th century, it is obvious that the mass media was mostly used in the art works which were made with collage technique. From the middle of the same century onwards, popular images started to take place also at the art works. TV became widespread; after the Second World War the center of art activities was drawn towards New York. So the consumption culture as well as the popular culture imposed by America were also widespread.Especially after 1960s artists began to handle with comic strips, advertisements, trademarks, famous peoples who were known as myths, the mass media and all sorts of images that take place in the media. For example there were a lot of artists who chose Marilyn Monroe the subject for their works. Warhol, Rosenquist, Mimmo Rotella, Peter Phillips are the most known painters who worked this film idol. Another example is Coca Cola? This trademark drink having been such a popular image, became the source of inspiration from Warhol?s screenprints to Stern?s paintings, from Wesselmann?s still lifes to Cottingham?s signs, from Paolozzi?s collages to Wolf Vostel?s decollages, from Rauschenberg?s combine paintings to Oldenburg?s soft sculptures. This image has been dealt by a wide mass of artists; from Photorealists to Pop artists. It is going to give inspiration to some artists at the present day too. Mickey Mouse can also be counted among the most popular images of the mass media. Like Coca Cola, it can be reminiscent of America. Therefore this image has not only been painted by the masters of Pop Art like Lichtenstein and Warhol, but it also been used by contemporary painters like Bernard Stern, Keith Harring, John Keane in their art works. Consequently many other famous people and trademarks were dealt in the art works.In Turkish Painting, especially after 1970s this trend is also seen at some artists? works. Television broadcasts started in Turkey in 1964. Mass media wasn?t easy and widespread like at the present day. Artists like Nur Koçak and Burhan Doğançay who stayed abroad since 1960s, could follow America?s Pop Art and Photorealism as well as Europe?s New Realism. The works of Nur Koçak and Burhan Doğançay reflect the effects of these movements. Nur Koçak painted portraits using photos from newspapers or consumer goods like perfume bottles, Burhan Doğançay painted walls and posters placed on the walls, which are the most characteristic examples in Turkish Painting related to popular culture and mass media. Another artist, Denizhan Özer, who continues to work at abroad, draws attention with his ?Coca Cola Cans? paintings dating to 1990s.In brief, since the 20th century, popular things became the subject of several paintings or took place on many canvases as an image in Europe and in Turkey.KEY WORDS: Mass media, advertisements, consumer goods, Pop Art, cartoon