6.sınıf Türkçe ders kitaplarının çevre eğitimi açısından incelenmesi
Analysis  of  the 6. grade Turkish textbook in terms of environment education
Yazar: HASAN CİVİL
Danışman: PROF. DR. ALİ EKBER GÜLERSOY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çevre Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çevre Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Çevre, genel anlamıyla hayatımızı sürdürdüğümüz ortamdır. Bilindiği gibi çevredeki çeşitli faktör, değer ve öğelerin oluşumu binlerce yıllık bir birikim ve değişim sonucu ortaya çıkmaktadır. İnsanlar değişik yollarla çevreye müdahale ettikleri zaman mevcut doğal denge bozulmakta ve bunun sonucunda telafisi kısa zamanda mümkün olmayan kirlilikler ortaya çıkmaktadır. Çevreyi etkileyen birçok insanın davranışını kontrol altına alabilmek ve çevreye verilen zarara karşı koyabilmek için en etkili yollardan biri olarak eğitimden yararlanılmalıdır. Bireylerin ekolojik denge içinde takındıkları rollerini benimsemeleri, bulundukları doğal ortamla uyum içinde yaşamlarını sürdürebileceklerine inanmaları ve sorumluluk bilincinde olarak etkin bir katılım gösterebilmeleri için kaliteli bir çevre eğitimi uygulanmalıdır. Günümüz ortaöğretim ders programları incelendiğinde Ortaokul 6., 7. ve 8. sınıflarda seçmeli Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği dışında (bu dersi seçen öğrenci sayısı oldukça azdır), çevre eğitimi başlığını taşıyan farklı bir ders görülmemektedir. Bunun yerine çevre eğitimi kapsamında yer alabilecek içeriklerin farklı derslerin öğretim programına dahil edildiği görülmektedir.

Türkçe ders kitapları çevre eğitiminin amaçlarını gerçekleştirmek için ortaokul müfredat programında yer alan kazanım, beceri ve değerlerin öğrenciye aktarılmasında önemli rol oynayan materyallerden biridir. Bu bakımdan Türkçe ders kitaplarının çevre eğitimine yönelik içerik ve etkinliklerle zenginleştirilmesi çevre eğitiminin etkisinin artmasında önemli bir rol oynayacaktır. Bu araştırmada 6. sınıf Türkçe ders kitaplarında içerik ve etkinlikler çevre eğitimi açısından incelenmiş ve Türkçe ders kitaplarında çevre eğitimine yer verilme durumu ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The environment is where we live our lives. As it is known, the formation of various factors, values and elements in the environment emerges as a result of thousands of years of accumulation and change. When people interfere with the environment in different ways, the existing natural balance is disrupted and as a result, irreparable pollution occurs in a short time. Education can be used as one of the most effective ways to control many human behaviors that affect the environment and to prevent damage to the environment. A quality environmental education should be applied in order for individuals to adopt their roles in ecological balance, to believe that they can live in harmony with the natural environment they live in, and to ensure their active participation with a sense of responsibility. When today's secondary education curriculum is examined, there is no other course under the title of environmental education in the 6th, 7th and 8th grades (the number of students choosing this course is quite low). Instead, it is seen that the contents that can be included in the scope of environmental education are included in the curriculum of different courses.

Turkish textbooks are one of the materials that play an important role in transferring the achievements, skills and values included in the secondary school curriculum to achievethe objectives of environmental education. In this respect, enriching Turkish textbooks with content and activities for environmental education will be effective in increasing the impact of environmental education. In this research, learning areas, content and activities in 6th grade Turkish textbooks will be examined in terms of environmental education and the situation of environmental education in Turkish textbooks will be tried to be revealed.