Genişletilmiş tekniklerin 20.yüzyılda müziğin değişen parametreleri bağlamında incelenmesi
The examination of extended techniques in the context of changing parameters in 20th century music
Yazar: EDA DÜNDAR OKCEBE
Danışman: PROF. DR. KIVILCIM YILDIZ ACAR
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Müzikoloji Ana Bilim Dalı / Müzikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bu çalışma, 20. yüzyılda ağırlık kazanan tını odaklı kompozisyon yaklaşımında, bestecinin genişletilmiş teknikleri ne şekilde ele aldığını, bu tekniklerin, biçimin tasarlanmasına ne derece dahil olduğunu ve yeni ses olanaklarını kullanarak nasıl bir müzikal dil yaratmaya çalıştıklarını inceler. Tezde, Anton Webern'in Sechs  Bagatellen für Streichquartett (Yaylı Çalgılar Dörtlüsü için Altı Bagatel, 1911) 1. bölüm, Henry Cowell'ın Three Irish Legends (Üç İrlanda Efsanesi, 1917-1922) ve Banshee (1925), Giacinto Scelsi'nin Scelsi'nin Quattro Pezzi per Orchestra (ciascuno su una nota sola) (Tek bir nota üzerine dört parça, 1959) 1.bölüm, Luciano Berio'nun Sequenza III (1965), Krzysztof Penderecki'nin Threnody to the Victims of Hiroshima (Hiroşima Kurbanlarına Ağıt,1960), Helmut Lachenmann'ın Pression (Baskı, 1969), Salvatore Sciarrino'nun Lo Spazio Inverso (Tersine Çevrilmiş Evren, 1985) adlı yapıtları, tınının merkezde olduğu bir yöntemle analiz edilmiştir. Yapıtlarda kullanılan çalgıların/çalgı topluluklarının uyguladıkları genişletilmiş teknikler, analizlerin sonucunda bulunan bulgular çerçevesinde daha açıklayıcı bir veri oluşturmak için çeşitli sınıflandırmalar yoluyla tabloya dönüştürülmüştür. 
Çalışmada öncelikle 20. yüzyılın başında bestecinin yaklaşımında değişime uğrayan müzikal ses, sessizlik ve gürültü kavramları tarihsel bir çerçeve oluşturularak ele alınmış, sonraki aşamada 17. yüzyıldan başlayarak genişletilmiş tekniklerin tarihsel zemini araştırılmıştır. Çalışmanın son aşamasında, seçili yapıtlar analiz edilmiş, analizler sonucunda genişletilmiş tekniklerin biçime yönelik etkileri ile ilgili detaylı veri ve bulgulara ulaşılmıştır.

Abstract:
This study examines how composers in the 20th century, focusing on a timbre-centric approach to composition, handle extended techniques, the extent to which these techniques are incorporated into the design of the form, and how they strive to create a musical language by utilizing new sound possibilities.The thesis analyzes the following works using a timbre-centered method: Anton Webern's Sechs  Bagatellen für Streichquartett (1911) 1st movement, Henry Cowell's Three Irish Legends (1917-1922) and The Banshee (1925), Giacinto Scelsi's Quattro Pezzi per Orchestra (ciascuno su una nota sola) (1959) 1st movement, Luciano Berio's Sequenza III (1965), Krzysztof Penderecki's Threnody to the Victims of Hiroshima (1960), Helmut Lachenmann's Pression (1969), and Salvatore Sciarrino's Lo Spazio Inverso. The extended performance techniques employed by the instruments/ensembles in these works have been categorized and tabulated to provide more explanatory data based on the findings of the analyses.
In the study, firstly, the concepts of musical sound, silence and noise, which underwent a change in the composer's approach at the beginning of the 20th century, were discussed within a historical framework. In the next stage, the historical background of extended performance techniques starting from the 17th century was investigated. In the final stage of the study, selected works were analyzed, and as a result of these analyses, detailed data and findings were obtained regarding the effects of extended performance techniques on form.