Kalıtımsal primer kardiyak aritmilerde genotip fenotip özelliklerin incelenmesi
Genotype-phenotype correlation in inherited primary cardiac arrhythmias
Yazar: FEYZA ALTUNBAŞ YALABIK
Danışman: PROF. DR. AYFER ÜLGENALP
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Genetik = Genetics

Özet:
Kalıtsal primer aritmi sendromları, klinik belirtileri semptomsuz olmaktan ani kardiyak ölüme kadar değişen geniş bir hastalık yelpazesini oluşturur. Kalıtsal primer aritmi sendromlarında, kardiyak hücre membranında yer alan sodyum, potasyum ve kalsiyum kanallarının fonksiyonları, bu proteinleri kodlayan genlerdeki varyantların etkisiyle değişmektedir. En yaygın kalıtsal primer aritmi sendromları arasında uzun QT sendromu (UQTS), kısa QT sendromu (KQTS), Brugada sendromu (BrS) ve katekolaminerjik polimorfik ventriküler taşikardi (KPVT) bulunur. Genel olarak bu hastalıklarda ilk belirtiler çocukluk veya gençlik döneminde ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle erken tanı ve uygun tedavi yaklaşımları mortalite açısından büyük önem taşır. Aritmi sendromlarının tanısında klinik ve aile öyküsü, elektrokardiyografi (EKG) özellikleri ve genetik analizler kullanılmaktadır. 
Bu tez çalışmasına kardiyak aritmi ön tanısıyla değerlendirilen ve rutin tanı amaçlı moleküler genetik testleri tamamlanmış 36 hasta dahil edilmiştir. Olguların 20'si UQTS (%56), 11'i KQTS (%31) ve beşi BrS (%14) ön tanısıyla yönlendirilmiştir. Olguların genetik tetkik sonuçları ile klinik özellikleri retrospektif olarak incelenmiştir. Genetik varyantların Amerikan Tıp Genetiği Koleji (ACMG) 2015 kriterlerine göre değerlendirilmesi sonucunda, 13 olguda (%36) patojenik (P) veya muhtemel patojenik (LP) varyant; dört olguda (%11) ise klinik önemi belirsiz (VUS) varyant saptanmıştır. Saptanan değişimler olguların klinik özellikleriyle birlikte tartışılmıştır. 
Genetik analizlerle çok sayıda aritmi ilişkili hedef genin DNA dizileri incelenmekte ve hastalığın kliniğini açıklayan varyantlar saptanabilmektedir. Böylece patojenik varyant taşıyan bireylerde, diğer aile üyelerinin taranması ve risk altındaki kişilerin tespiti mümkün hale gelmektedir. Çalışmamızın kardiyak aritmi olgularının gerek klinik gerekse genotipik özellikleri incelenerek elde edilen verilerin literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Inherited Primary Arrhythmia Syndromes encompass a broad spectrum of diseases with clinical manifestations ranging from asymptomatic conditions to sudden cardiac death. In these syndromes, the functions of sodium, potassium, and calcium channels in cardiac cell membranes are altered by variants in the genes encoding these proteins. Among the most common inherited primary arrhythmia syndromes are Long QT Syndrome (LQTS), Short QT Syndrome (SQTS), Brugada Syndrome (BrS), and Catecholaminergic Polymorphic Ventricular Tachycardia (CPVT). Generally, the initial symptoms of these diseases appear in childhood or adolescence. Therefore, early diagnosis and appropriate treatment approaches are important for mortality. Diagnosis of arrhythmia syndromes involves clinical and family history, electrocardiographic (ECG) features, and genetic analyses.
In this thesis, 36 patients evaluated with a preliminary diagnosis of cardiac arrhythmia and who completed routine diagnostic molecular genetic tests were included. Twenty of these cases were referred with an initial diagnosis of LQTS (56%), 11 with SQTS (31%), and five with BrS (14%). Genetic testing results and clinical features of the cases were retrospectively examined. According to the evaluation of genetic variants based on the American College of Medical Genetics (ACMG) 2015 criteria, pathogenic (P) or likely pathogenic (LP) variants were identified in 13 cases (36%), and variants of uncertain significance (VUS) were found in four cases (11%). The identified changes were discussed in conjunction with the clinical features of the cases.
Genetic analyses enable us to examine DNA sequences from various arrhythmia-associated genes, helping to identify variants that explain the clinical manifestations of the disease. Furthermore, by screening family members for these genetic changes, we can identify others who might be at risk. Our study aims to contribute to the literature by exploring both the clinical and genetic characteristics of cardiac arrhythmia cases.