Havacılık güvenliğinde kriz yönetimi ve kültür ilişkisi: Hofstede'in kültürel boyutlar kuramı bağlamında Atatürk Havalimanı saldırısının incelenmesi
Crisis management in aviation security and culture relationship: Investigation of Ataturk Airport attack in the context of Hofstede's cultural dimensions theory
Yazar: SELÇUK KAYHAN
Danışman: DOÇ. DR. NALAN ERGÜN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Bu çalışma, Türkiye'de havacılık güvenliği ile ilgili krizlerin yönetsel başarısını etkileyen sorunların ortaya çıkmasında ve bu sorunların yönetilmesinde kültürün etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda Hofstede'in Kültürel Boyutlar Kuramı bağlamında 28 Haziran 2016 tarihinde yaşanan Atatürk Havalimanı saldırısındaki kriz yönetimi süreci incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma deseni benimsenmiştir. Araştırma verileri Atatürk Havalimanı saldırısında operasyonel ve yönetsel süreçlerde yer alan 14 katılımcı ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler ve doküman incelemesi sonucunda elde edilmiştir. Analiz sürecinde NVivo 12 paket programından yararlanılmıştır. Analiz sonucunda bulgular "Kriz sinyallerin alınması", "Krize hazırlık ve korunma", "Krizin kontrol altına alınması", "Normal duruma geçiş" ve "Öğrenme ve değerlendirme" temaları altında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, kriz yönetiminin başarısını etkileyen sorunların ortaya çıkmasında genellikle Hofstede'in kültürel boyutlar kuramı bağlamında Türkiye'nin de sahip olduğu yüksek düzeyde belirsizlikten kaçınma ve güç mesafesi ile kısıtlama değerlerinin etkili olduğu belirlenmiştir. Öte yandan Hofstede'in çalışmasında Türkiye'nin zaman yönelimine ilişkin baskın değerlerle ilgili herhangi bir bulgu olmamasına rağmen, kriz yönetimi süreçlerinde kısa döneme yönelimli olunmasından dolayı sorunların yaşandığı tespit edilmiştir. Kriz yönetimin başarısına önemli düzeyde katkı sağlayan diğer kültürel değerlerin ise toplulukçu kültürlere özgü yurtseverlik bilinci ile dişil değerlere özgü dayanışma ve işbirliği değerleri olduğu tespit edilmiştir

Abstract:
This study was carried out to determine the impact of culture on the emergence of problems and managing these problems affecting the managerial success of aviation security related crises in Turkey. In this direction, the crisis management process in the Atatürk Airport attack on 28 June 2016 was examined in the context of Hofstede's theory of cultural dimensions, The research data were obtained as a result of document analysis and semi-structured interviews with 14 participants who took part in operational and managerial processes in Atatürk Airport attack. In the analysis process NVivo 12 package program was used. As a result of the analysis, the findings were evaluated under the themes of "Receiving crisis signals", "Crisis preparation and prevention", "Taking the crisis under control ", "Recovery to normal state " and "Learning and evaluation". As a result of the research, it was determined that the high level of uncertainty avoidance, power distance and restraint values that Turkey usually has in the context of Hofstede's theory of cultural dimensions were effective in the emergence of problems affecting the success of crisis management. On the other hand, despite the lack of any findings in Hofstede's work on the dominant values on Turkey's time orientation, it has been determined that problems are experienced in crisis management processes due to the short-term orientation. It has been determined that other cultural values that contribute significantly to the success of crisis management are patriotism awareness specific to collectivist cultures, solidarity and cooperation values that specific to femininity values.