Felçli hastalarda rehabilitasyon programının Corpus callosum hacmine etkisi
Effect of rehabilitation program on the volume of Corpus callosum in paralyzed patients
Yazar: BEKİR DAĞDEVİREN
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖGETÜRK
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Corpus callosum = Corpus callosum ; Paralizi = Paralysis ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; İnme = Stroke

Özet:
Felç veya inme son zamanlarda artan risk faktörleriyle birlikte morbidite ve mortalite bakımından dünyada ilk sıralarda yer alır. İnme sonrası uygulanan fizik tedavi, felçli kişinin fiziksel ve sosyal olarak iyiye gitmesine katkı sağlamaktadır. Corpus callosum, hemisferler arası kortikal alanları bağlayan beyaz cevherden oluşan kommissural liflerdir. Esas fonksiyonu sağ ve sol hemisferdeki alanlar arasında interhemisferik bağlantılar kurarak bilgi alışverişini, koordinasyonu sağlamaktır. Hareketsizlik ve azalan fiziksel aktivite felçli hastalarda corpus callosum'un hacminde azalmaya neden olabilmektedir. İnme sonrası tedavi amaçlı uygulanan rehabilitasyon programının corpus callosum'da hacimsel bir değişime neden olup olmadığının belirlenmesi amaçlandı. 
Bu çalışmada unilateral hemipleji tanısıyla Fırat Üniversitesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Kliniğinde rehabilitasyon programına alınan, 21 sağ hemiplejik ve 21 sol hemiplejik olmak üzere toplam 42 hasta (22 erkek, 20 kadın) yer aldı. Hastaların 6 hafta boyunca haftada 5 gün, günde 1 saat süren, geleneksel rehabilitasyon tedavisi almış olmasına dikkat edildi. Tedavi öncesi ve sonrası çekilen MR görüntüleri üzerinde, corpus callosum hacimleri ölçülerek değerlendirildi.
Corpus callosum hacmi, hem tedavi öncesi hem de tedavi sonrası ölçümlerinde kadınlara oranla erkeklerde, beklendiği gibi daha büyük olarak belirlendi. Rehabilitasyon programının etkisi yönüyle incelendiğinde, tedavi sonrası corpus callosum hacminin tedavi öncesine kıyasla erkeklerde istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde arttığı tespit edilirken (p=0,033), kadınlardaki hacimsel değişim anlamlı değildi. Sol hemiplejik hastalarda ise corpus callosum hacmi tedavi öncesi ve sonrası sağ hemiplejik hastalara göre daha büyük bulundu; fakat bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi. Sağ ve sol hemiplejik hastalarda rehabilitasyon programının corpus callosum hacminde, etkilenen taraf yönünden etkisinin anlamsız olduğu tespit edildi. 
Sonuç olarak, elde edilen bulgular ışığında, felçli hastalarda fonksiyonel durumu iyileştirmeyi amaçlayan rehabilitasyon tedavi programlarının aynı zamanda bazı sinirsel yapıların morfometrik düzeyde düzelmelerini sağladığı iddia edilebilir. Bu nedenle felçli hastalara uygulanan rehabilitasyon tekniklerinin geliştirilerek tedavi etkinliğinin artırılması yararlı olacaktır.

Abstract:
In recent years, palsy and paralysis as an increasing risk factor has taken place near the top regarding morbidity and mortality. Physical treatment applied after paralysis helps paralytic recover both physically and socially. Corpus callosum is commissural fibers formed by white ore that ties cortical spaces among hemispheres. Its essential function is to provide information exchange and coordination by making interhemispheric connections between right and left hemispheres. Physical inactivity decreases the volume of corpus callosum for paralytic patients. The aim of this study was to determine whether or not the rehabilitation program as a treatment applied after paralysis influence the volume of corpus callosum.
Forty-two patients (22 male, and 20 female) being treated at Physical Medicine and Rehabilitation Clinic at Fırat University participated in this study. Of those patients, half of them (n = 21) were right hemiplegic and the other half were left hemiplegic. All patients underwent a cure during six weeks, for five days in a week and one hour per day. The corpus callosum volumes were observed on MR displays taken before and after treatment.
As expected, the corpus callosum volumes of males were higher than females' for both before and after treatment measurements. While investigating the effect of rehabilitation program, there was a statistically significant difference (p=0,033) on corpus callosum volumes between before and after treatment for males, on the other side, the volumetric change for females was not statistically significant. In addition, the corpus callosum volume for left hemiplegic patients were higher than right hemiplegics' in terms of both before and after treatment measurements; however, this difference was not statistically significant. The effect of rehabilitation program for right and left hemiplegics was found insignificant in terms of corpus callosum volume.
Consequently, according to the results of the current study, it can be said that the rehabilitation program which aims to improve the functional status of paralytics might also improve some neurotic structures at morphometric levels to some extent. Therefore, it would be beneficial to enhance the rehabilitation techniques that are applied for paralytics in order to increase its treatment effectiveness.