Mevlit Süleymanlı'nın Göç romanında Türk halk inançları
Turkish folk beliefs in "Goch" (Migration) novel of Mevlit Suleymanli
Yazar: BELKIZ DİLMAÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AFİNA BARMANBAY
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Azerbaycan Türkçesi ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Azeri edebiyatı = Azerbaijan literature ; Göçler = Migrations ; Halk inançları = Public beliefs ; Motifler = Motifs ; Roman = Novel ; Süleymanlı, Mevlüt = Süleymanlı, Mevlüt

Özet:
Türk halk inançları; insanoğlunun yeryüzünde yaşamaya başladığı dönemlerden günümüze kadar kendi iç kültürel hazinesinden beslenerek, tarihi süreç içerisinde karşılaşılan farklı kültürlerin, kabul ettikleri dinlerin ve yaşadıkları coğrafyaların katkılarıyla oluşturdukları inançlardır. Günlük hayatımızın hemen her evresinde karşımıza çıkan halk inançları, edebiyatımızda da kendine hatırı sayılır bir yer edinmiştir. Sözlü edebiyatta sıkça rastlanan Türk Halk inanışlarıyla yüklü bedii örnekler, yazılı edebiyatta şiirde olduğu kadar nesirde de kendini göstermektedir.

Çalışmamızda ele aldığımız Azerbaycan sahası yazarlarından Mevlit Süleymanlı'nın Göç romanı, Karakelleler'in yüzyıllarca süren göçlerinden sonra ata yurdu olan Eğrikar'a gelip yerleşmelerini, yerleşik hayata geçiş sürecinin sancılarını ve bu süreçte yaşanılan olayları anlatmaktadır. Mevlit Süleymanlı, Karakelle soyu üzerinden Türk kültürünü, gelenek ve göreneklerini, inançlarını, hayata bakış açılarını büyük bir ustalıkla işlemiştir.

Bu çalışmanın yapılmasının başlıca nedenleri, daha önce Göç eseriyle ilgili yapılan araştırmalarda halk inançları bağlamında değerlendirmelerin eksik olması ve Azerbaycan ile Anadolu sahalarında yer alan halk inançlarının karşılaştırmalı şekilde ele alınmamış olmasıdır.

İki bölümden oluşan tez çalışmamızın ilk bölümünde Mevlit Süleymanlı'nın hayatı ve eserlerinin tanıtımı yapılmıştır. Göç romanının konusu verilerek, olay örgüsü ve şahıs kadrosu kısaca tanıtılmıştır. İkinci bölümde ise Göç romanında geçen halk inançları tasniflendirilmiş, Azerbaycan sahası ve Anadolu sahasından örnekler verilerek açıklanmıştır.

Anahtar kelimeler: Mevlit Süleymanlı, Göç, Türk Halk Ġnançları, Motif

Abstract:
Turkish folk beliefs are the beliefs that developed under the influence of different cultures, religions and geographies encountered during the historical process by feeding from their own inner cultural treasure accumulated from the beginning of human life on earth to the present day. Turkish folk beliefs that can be seen at almost every stage of our daily life have also gained a considerable place in our literature. Aesthetic patterns full of Turkish folk beliefs are found not only in oral literature and poems but in prose as well.

The novel "Goch" of Mevlit Suleymanli, one of Azerbaijani writers, that is considered in our study, describes the return and settlement of Karakellesin their homeland Egrikar after many centuries of migration, the pains of theirsettling down process and the events that took place since that moment. Using Karakelle's familyas an example, Mevlit Suleymanli describes Turkish culture, traditions and customs, beliefs and views of life with great skill.

The lack of assess ment in the context of folk beliefs in the previous studies of this literary work and absence of comparative studies of folk beliefs in the territory of Azerbaijan and Anatolia have become the main reasons for our study.

In the first part of our thesis, which consists of two parts, the life and works of Mevlit Suleymanli are introduced and the subject of the novel "Goch" is specified and the plot with the characters of the novel are briefly described. In the second part, the folk beliefs described in "Goch" novel are determined and explained on the basis of examples from Azerbaijan and Anatolia.

Keywords: Mevlit Suleymanli, Migration, Turkish Folk Beliefs, Motif