Yüz ağrılarında trigeminal sinir somatosensoriyal uyarılmış potansiyellerinin (SEP) incelenmesi
Investigation of trigeminal nerve somatosensorial evoked potentials (SEP) in facial pain patients
Yazar: BURÇAK EKİNCİ EVCİ
Danışman: PROF. DR. FERAY SAVRUN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Elektronörofizyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Ağrı = Pain ; Baş ağrısı = Headache ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Nevralji = Neuralgia ; Trigeminal sinir = Trigeminal nerve ; Uyarılmış potansiyeller = Evoked potentials ; Uyarılmış potansiyeller-somatosensoryel = Evoked potentials-somatosensory ; Yüz = Face

Özet:
Amaç: Yüz ağrısı olan hastalarda trigeminal duyusal uyarılmış potansiyellerin (TSUP) incelenerek bu hastalığın tanısında TSUP un kullanılıp kullanılmayacağını araştırmaktır.
Materyal-Metot: İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöroloji Polikliniği'ne başvuran trigeminal nevraljili 34 hasta çalışmaya alındı .Yaş , cinsiyet bakımından benzer, sağlıklı 25 gönüllü  kontrol grubuna seçildi. Hastaların yaş, cinsiyet, meslek bilgileri, ağrı özellikleri ile ağrı olan taraf, ağrı süresi, atak sıklıkları belirlenerek,  hastalara ve kontrollere nörolojik muayene ve TSUP tetkiki yapıldı. Kayıtlar Neuropack Sigma MEB-5504  cihazında,tüm analizler SPSS v21 programında yapıldı.
Bulgular: 59 bireyin (34 hasta ve 25 kontrol) yaş ortalaması 47,85 ± 14,63 (24 – 77) idi. Hasta - Kontrol grupları arasında yaş (p=0.131) , cinsiyet (p=0.789) açısından istatistiksel fark izlenmedi. Hasta grubunun 27' sinde idiyopatik trigeminal nevralji, 7'sinde MS' e bağlı trigeminal nevralji vardı. Elektrofizyolojik karşılaştırmada hasta -kontrol grupları arasında N1, N2, P1, P2 latansları ve amplitüdleri açısından sağ ve solda anlamlı fark saptanmadı. Hasta grubunda semptomatik taraf ile kontrol grubu aynı taraftaki elektro-fizyolojik sonuçlar arasında istatistiksel anlamlılık görülmedi. Trigeminal nevraljili hastaların semptomatik ve asemptomatik taraftaki elektrofizyolojik incelemesinde latans ve amplitüdlerin her iki grupta  benzer olduğu görüldü. MS'e sekonder trigeminal nevraljili hastaların semptomatik taraftaki P2 latansları idiyopatik  gruptaki  semptomatik tarafa göre istatistiksel anlamlı uzundu (p=0,020). İdiyopatik TN hastalarının N1-P1 amplitüdü MS hastalarındaki N1-P1 amplitüdlerinden istatistiksel anlamlı yüksek bulundu (p=0,047).
Sonuç: Çalışmamızda trigeminal nevralji hastalarıyla sağlıklı kişilerin TSUP'leri arasında anlamlı fark izlenmedi. MS'e sekonder trigeminal nevralji vakalarındaysa P2 latans ve amplitüdlerinin idiyopatik trigeminal nevralji hastalarına göre belirgin olarak etkilendiğini gözlemledik, bu sonuç primer ve sekonder trigeminal nevralji patofizyolojisinin farklı olabileceğini düşündürdü.

Anahtar Kelimeler :  Yüz Ağrısı , Trigeminal Nevralji , Somatosensoriyal Uyarılmış Potansiyeller , Multipl Skleroz , Baş Ağrısı

Abstract:
Objective: We aimed to investigate the effect of trigeminal sensory evoked potentials (TSEP) in patients with facial pain in diagnosis of this disease.
Materials and Methods: 34 patients with trigeminal neuralgia (TN) admitted to Istanbul University Cerrahpaşa Medical Faculty Neurology Clinic , age and sex matched 25 healthy volunteers included in the study. Patients age, gender and occupation recorded. Neurological examination performed to all groups. Pain side, duration and the frequency of attacks recorded. All patients underwent TSEP. Recordings were taken on the Neuropack Sigma MEB-5504 and analyzes performed using SPSS v21.
Results: Mean age of 34 patients and 25 controls was 47.85 ± 14.63 (24 - 77). There wasn't statistical difference between patients and controls for age (p = 0.131) , gender (p = 0.789). 27 patients had idiopathic trigeminal neuralgia (ITN) , 7 patients had TN with MS. Significant difference wasn't  found between groups in N1, N2, P1, P2 latencies and amplitudes on right / left side. ITN compared with controls on symptomatic side, no statistically difference observed. Latency and amplitudes were similar in symptomatic and asymptomatic side of TN .P2 latencies of patients with TN secondary to MS were statistically longer than of ITN (p = 0.020). N1-P1 amplitude of ITN patients was significantly higher than MS patients   (p = 0.047).
Conclusion: TSEP weren't significantly affected in ITN compared to controls. In TN with MS, P2 latency and amplitudes were affected compared to ITN. We suggest that the pathophysiology of primary and secondary TN may be different.

Key Words: Facial Pain , Trigeminal Neuralgia , Somatosensorial Evoked Potentials , Multiple Sclerosis , Headache