Bina içi hava kalitesinin belirlenmesi ve kaynaklarının tespiti
Investigation of indoor air quality and determination of their sources
Yazar: SİBEL MENTEŞE
Danışman: PROF. DR. GÜLEN GÜLLÜ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Bakteriler = Bacteria ; Hava kalitesi = Air quality ; Hava kirliliği-bina içi = Air pollution-indoor ; Mantarlar = Fungi ; Partikell = Particle ; Uçucu organik bileşikler = Volatile organic compound

Özet:
İç ortam hava kalitesini tespit etmek ve muhtemel kaynaklarını belirlemek amacıyla Ankara'nın çeşitli iç ortamlarından (okul, kreş, laboratuar, işyeri, ev, restoran, spor salonu, kütüphane) ve eşzamanlı olarak dış ortamlarından hava örnekleri toplanmıştır.Beş bölümden oluşan çalışmanın deneysel kısmı iki sene sürmüştür. Çalışmanın ilk iki bölümünde biyoaerosol (bakteri ve mantar) seviyeleri 100'ün üzerinde aynı ortamda yaz ve kış mevsimlerinde ölçülmüştür. Diğer iki bölümünde ise ev, işyeri, ilkokul ve kreş örnekleme noktalarının iç ortamlarında ve dış ortamlarında biyoaerosol, Uçucu Organik Bileşikler (UOB) ve PM2.5 ölçümleri beş gün boyunca, gün içi profili de saptamak için 09:00 ile 17:00 saatleri arasında yaz ve kış mevsimlerinde yine aynı ortamlarda yapılmıştır. Çalışmanın son kısmında ise Ankara'nın farklı semtlerinde dış havadan biyoaerosol örnekleri hava koşulları açısından benzer günlerde toplanarak biyoaerosollerin dış ortamdaki mekansal değişimi araştırılmıştır. Tüm çalışma süresince sıcaklık, bağıl nem değerleri ile çoğu zaman CO2 ve CO konsantrasyonları anlık olarak ölçülmüştür.Çalışmanın sonucunda genel olarak biyoaerosoller, PM2.5 ve UOB seviyelerinin büyük oranda mevsimsel olarak değiştiği; gün içi ve günlük değişimler de sıklıkla gözlenmiştir. Çalışmanın yapıldığı iç ortamlara göre, insan sayısının yüksek olduğu kreş ve ilkokulun hava kalitesi diğer ortamlara göre daha kötü bulunmuştur. Dış hava kalitesinin ise meteorolojik faktörler ile belirgin değişim gösterdiği saptanmıştır.

Abstract:
Due to the determination of indoor air quality and potential sources, air samples were collected simultaneously from variety of indoors (e.g. school, kindergarten, office, house, restaurant, sport salon, and library) and outdoor environments of Ankara.Experimental part of this study, consisting of five sections completed in 2 years. In two sections of the study, bioaerosol (bacteria and mold) levels were measured over 100 same environments both in the winter and the summer. In other two parts, bioaerosol, Volatile Organic Compounds (VOCs) and PM2.5 measurements were carried out in same indoor environments of a house, an office, a primary school, and a kindergarten and as well as their outdoors during five days from 09:00 am to 05:00 pm both in the winter and in the summer. In the last part of the study, ambient air bioaerosol samples from different districts of Ankara were collected for similar days in terms of air conditions to investigate spatial variations of bioaerosols in the ambient air. Throughout the study, temperature and relative humidity values along with the CO2 and CO concentrations were recorded on-line.At the completion of the study it was observed that in general, levels of bioaerosols, PM2.5 and VOCs varied largely seasonally, and diurnal and daily variations were also encountered. According to the sampled indoor environments of the study, it was found that indoor air quality of the kindergarten and the primary school, in which occupant numbers were higher, were worse than other environments. It was also found that outdoor air quality is influenced significantly by meteorological parameters.