Kültürel mirasın turistik değer olarak kullanılarak sürdürülebilirliğinin sağlanması: Gümüşhane Santa harabeleri örneği
Ensuring the sustainability of the cultural heritage as a touristic value: The example of Gümüşhane Santa ruins
Yazar: NEŞEGÜL SELVİ
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN KULÖZÜ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Santa Harabeleri'nin sürdürülebilirliğinin sağlanmasına katkı yapabilmek için kültür turizmi için kaynak olarak kullanılmasına yönelik stratejilerin geliştirilmesidir.
Yöntem: Açıklayıcı örnek alan çalışması olarak tasarlanan bu çalışmada veri toplama yöntemi olarak 5'li Likert tipi sorulardan oluşan anket seçilmiştir. Anketin araştırma evreni içerisinden örneklemi kartopu örneklem belirleme yöntemi ile Santa Harabeleri'ne ilişkin bilgi sahibi olan ve Gümüşhane'de kurum temsilcileri olarak belirlenmiştir. 33 katılımcıya anket uygulanması sonucunda toplanan nicel veri frekans analizi, tanımlayıcı analiz ve korelasyon analiz teknikleri ile analiz edilmiştir. Çalışmada ayrıca GZFT analizi tekniğiyle Santa Harabeleri'nin kültür turizmi için koruma kullanma dengesi içerisinde kullanılmasına yönelik Güçlü-Zayıf yönleri ile Fırsatları-Tehditleri ortaya konulmuştur. Ardından bunlardan yararlanılarak TFZG matrisi oluşturulmuş ve çalışmanın amacı doğrultusunda stratejiler üretilmiştir.
Bulgular: Çalışma kapsamında gerçekleştirilen analizlerden, frekans analizi sonucunda anket uygulanan görüşmecilerin demografik özellikleri ile Santa Harabeleri ile ilgi düzeyleri; betimsel analiz sonucunda likert tipi sorularla elde edilen veri analiz edilerek görüşmecilerin ortalama değerlendirmeleri ve korelasyon analizi sonucunda araştırmaya konu olan değişkenler arasındaki ilişkiler ortaya konulmuştur. Betimsel analiz sonuçlarından hareketle GZFT analizi yapılmış, Santa Harabeleri'nin turistik değer olarak kullanılarak korunması bağlamında, güçlü ve zayıf yönler, fırsatlar ve tehditler belirlenmiştir. GZFT analizi bulguları kullanılarak TFZG matrisi ile stratejiler üretilerek ortaya konulmuştur.
Sonuç: Çalışma kapsamında Santa Harabeleri'nin turistik değer olarak kullanılmasıyla sürdürülebilirliğini sağlamaya yönelik üretilen stratejiler sürdürülebilirlik, koruma ve turistik değer olarak kullanma stratejileri olarak kültürel miras yönetim süreci için eylem alanları olarak ortaya konulmuştur.

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to develop strategies for using the Santa Ruins as a resource for cultural tourism in order to contribute to the sustainability of it.
Method: In this study, which was designed as an explanatory field study, a questionnaire consisting of 5-point Likert type questions was chosen as the data collection method. The sample of the questionnaire from the research population was determined by snowball sampling method as representatives of institutions in Gümüşhane who have information about Santa Ruins. 33 participants were surveyed and the quantitative data collected from these participants were analysed by frequency analysis, descriptive analysis and correlation analysis techniques.  In the study, the Strengths-Weaknesses and Opportunities-Threats for the use of Santa Ruins for cultural tourism in a balance of protection and use were also revealed with the SWOT analysis technique. Then, TOWS matrix was created by using them and strategies were produced in line with the purpose of the study.
Findings: Among the analyses conducted within the scope of the study, frequency analysis revealed the demographic characteristics of the interviewees and their level of interest in Santa Ruins; descriptive analysis revealed the average evaluations of the interviewees by analysing the data obtained with Likert-type questions; and correlation analysis revealed the relationships between the variables subject to the research. Based on the results of the descriptive analysis, SWOT analysis was conducted and strengths, weaknesses, opportunities and threats were identified in the context of the protection of Santa Ruins as a touristic value. Using the findings of SWOT analysis, strategies were produced and put forward with the TOWS matrix.
Conclusion: Within the scope of the study, the strategies produced to ensure the sustainability of the Santa Ruins by using it as a touristic value have been put forward as action areas for the cultural heritage management process as strategies for sustainability, protection and use as a touristic value.