Otoriter ve diyalojik öğretmenlerin öğretmen-öğrenci rollerine dair beklenti ve inançları
Authoritarian and dialogical teachers? expectations and beliefs about their own and students? roles
Yazar: AYSUN AKIŞ
Danışman: DOÇ. DR. YILMAZ SAĞLAM
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Diyalog = Dialogue ; Diyalojik iletişim = Dialogic communication ; Otorite = Authority ; Otoriter kişilik = Authoritarian personality ; Söylem = Discourse ; Söylem analizi = Discourse analysis ; Öğretmen beklentileri = Teacher expectations ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışma Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK, proje no: 108K330) tarafından desteklenen bir projenin ürünüdür. Bu çalışmanın amacı otoriter ya da diyalojik söylemi kullanan öğretmenlerin öğretmen-öğrenci rollerine dair beklenti ve inançlarının neler olduğunu araştırmaktır. Çalışmanın bir diğer amacı ise, otoriter ve diyalojik söylemin ortaya çıktığı sınıf ortamlarının karşılaştırılarak aralarındaki farklılıkların ortaya konmasıdır. Çalışmaya fen ve teknoloji alanından 15 öğretmen katılmış ve bu öğretmenler altı aylık bir hizmet-içi eğitim kursuna katılmışlardır. Bu öğretmenlerden çoğunlukla diyalojik ve çoğunlukla otoriter olan iki öğretmenin sınıf-içi uygulamaları bir video kayıt cihazı ile kaydedilmiş ve bu kayıtlar yazıya dökülerek içerik analizleri yapılmıştır (Patton, 2002). Araştırma sonunda, otoriter öğretmene göre öğretmen, bilginin kaynağı; öğrenci ise doğruyu bulmaya çalışan ve öğretmeni onaylayan kişi olarak görülmüştür. Buna karşılık, diyalojik öğretmene göre öğretmen, öğrencilerin farklı fikirlerini önemseyen, onları dinleyen, yargılamayan ve yeni fikirler üretmeleri için onları cesaretlendiren; öğrenci ise fikir üreten, başkalarının fikirlerini önemseyen, dinleyen ve tartışan kişidir.Anahtar Kelimeler: Otoriter Söylem, Diyalojik Söylem, Öğretmen Beklenti ve İnançları.

Abstract:
This study is a product of and supported by the Scientific and Technological Research Council of Turkey (TUBITAK, Project No: 108K330). The purpose of this study was to investigate dialogical and authoritarian teachers? expectations and beliefs about their own and students? roles. Furthermore, it is also aimed to explore the differences between the class environments in which authoritarian and dialogical discourses took place. As a total of 15 teachers participated in the study and these teachers participated in a six-month course of in-service training. Mostly dialogical and mostly authoritarian practices of the two teachers? are recorded with a video recorder. These records were later transcribed and inductively analyzed (Patton, 2002). The results indicated that the authoritarian teacher viewed his own role as the source of information and viewed students as the one trying to predict the right answer and confirming teacher?s ideas. In contrast, dialogic teacher viewed teacher as the one caring different ideas, listening to the students, non-judgmental and encouraging them to produce new ideas and he viewed the students as the one generating novel ideas, caring about, listening to and discussing the ideas of others.Keywords: Authoritarian Discourse, Dialogic Discourse, Teacher Expectations and Beliefs.