Hierapolis Roma Dönemi mimari bezemeleri /
Yazar: TUNÇ SEZGİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BİLAL SÖĞÜT
Pamukkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Arkeoloji = Archaeology ; Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Dini yapı = Religious structure ; Hierapolis = Hierapolis ; Kutsal yerler = Sacred places ; Mimari süslemeler = Architectural decorations ; Roma Dönemi = Roman Period ; Süslemeler = Ornamentations ; Tapınaklar = Temples ; Çeşmeler = Fountains

Özet:
Hellenistik Dönemde, olasılıkla Seleukoslar tarafından kurulmuş olan Hierapolis Antik Kentinde, bugüne kadar mezarların haricinde Hellenistik Döneme ait bir yapı kalıntısı tespit edilmemiştir. Tespit edilen ya da kazısı yapılan kentteki yapılar, Roma İmparatorluk ve Bizans Dönemine tarihlenmektedir. Bezemelerini incelediğimiz yapılar ise Augustus Dönemi başından, Severuslar Dönemi sonuna kadar olan dönemi kapsamaktadır. Biz bu dönem içerisine tarihlenen; Agora, Tiyatro, Apollon Kutsal Alanı, Triton Çeşmesi, Tapınak Çeşmesi, Üçüncü Çeşme ve Tanımlanamayan bir yapıya ait, toplam 20 mimari bloğun üzerine işlenmiş olan bezemeleri değerlendirdik. Kentte, Augustus Dönemi ile birlikte yoğun bir imarın başladığı anlaşılmaktadır. Augustus Dönemi 'nden sonraki imar faaliyetleri Flaviuslar Döneminde görülmektedir. Hierapolis 'te, Flaviuslar Dönemi'ndeki imarın genellikle Dor Düzeninde olduğu, buradaki Dorik yapıların çokluğundan ve bezemeli blokların azlığından anlaşılmaktadır. Flaviuslar Dönemi sonrasında, özellikle M.S. 2. yüzyılda kentteki yapılaşmalar artmıştır. Severuslar Dönemi'nde Hierapolis'te önceki dönemlerden daha da yoğun imar faaliyetleri görülmektedir. Kentte meydana gelen imar ile ilgili önemli bir etkenin de depremler olduğu anlaşılmaktadır. Sık sık görülen depremler, yapıların yenilenmesi ya da yeni yapıların inşası olarak ortaya çıkmıştır. Kentteki süslemelerin dönemlerinin belirlenmesinde, depremlerin başlangıç olarak alınması, kentteki süsleme gelişimi açısından faydalı olmuştur. Ayrıca depremler her dönem için yoğun bir iş imkanın varlığı anlamına da gelmektedir. Buna bağlı olarak pek çok usta ve atölyeler burada çalışmış olmalıdır. Özellikle M.S. 2 ve 3. yüzyılda faaliyet gösteren birden fazla atölyelerin varlığını düşünmekteyiz. Bezemelere göre, M.S. 2. yüzyıldan sonra Pisidia ve Karia Bölgeleri ile etkileşimin olduğu anlaşılmaktadır. Hatta bunların içine Pamphylia Bölgesini de eklemek yerinde olacaktır. Tunç SEZGİN

Abstract:
In der Antiken Hierapolis Stadt, vermutungsweise von Seleukosen gegründet, ist bis Heute ausserhalb der Grabmâle auf keine andere Reste getroffen worden, die die auf Hellenistischen Zeitalter hinweist. Aus den Grabrâsten lâsst sich Römische und Byzantische Eigenschaften u nd a us d en V erzierungen e ine Zeitspanne v on A ugustus b is z um E nde d es Severusen feststellen. Wir haben hier die Verzierungen von Agora, Theater, Heilige Apollon- zirkel, Triton Laufbrunnen, Tempel Laufbrunnen, dritter Laufbrunnen und Verzierungen von 20 Steinblöcken von einem undefinierbaren Bau bewertet. In der Zeit der Augustus fand eine shnelle Aufbau stat, vor allem aber fuhrte in der Zeit der Flaviusen und im 2 Jh. n.Chr eine schnelle Aufbau fort. Die handfeste Beweisstucke und Motive sind die geringe verzierte Blöcke und reiche Dorier Style. Für die Entwicklung der Aufbau bzw. Erneuerung und die reiche Motive bzw Merkmalen, die für die Feststellung der Zeiten ntitzlich waren, gab das Erdbeben einen positiven schwung. Die Zahlen der Ataliers im 2.-3. Jh. n. Chr. bestedigen es. Ausserdem lâsst sich anhand der Verzierungen nach 2. Jh. n. Chr. eine Beziehung mit den Pisidia und Karia Gebieten, somit auch mit dem Pamphylia Gebiet annâhmen.