Sphaerophysa kotschyana bitkisinin bazı kimyasal bileşenlerinin analizi ve antioksidan kapasitesinin belirlenmesi
Analysis of some chemical component and determination of antioxidant capacity of Sphaerophysa kotschyana plant
Yazar: ABDUSSAMAT GÜZEL
Danışman: PROF. DR. MAHFUZ ELMASTAŞ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Bitkilerin tedavi amaçlı kullanımı insanlık tarihi ile başlamaktadır. Doğal kaynakların tedavi amacı ile kullanılması içerdiği fonksiyonel bileşiklerden kaynaklanmaktadır. Son yıllarda doğal kaynakların kimyasal bileşenleri ile ilgili bilimsel çalışmalar yaygın bir şekilde yapılmaktadır. Bu da bitkilerin içeriğinin kimyasal olarak aydınlatılmasının önemini ortaya koymaktadır. Bu çalışmada Konya yöresinde Tuz Gölü etrafında yetişen, endemik bir bitki olan Sphaerophysa kotschyana bitkisinin yağ asidi bileşenleri, vitamin A ve vitamin E içeriği belirlenmiş ve antioksidan kapasitesi değerlendirilmiştir. Ayrıca bazı bileşikler saflaştırılmış ve yapısı aydınlatılmıştır. Yapılan antioksidan aktivite testlerinde; serbest radikal (DPPH?) giderme aktivitesi ve indirme gücü aktivitesi çok düşük olmasına rağmen katyon radikali (ABTS?+) giderme aktivitesi yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Total fenol bileşik miktarı yaprak-gövde de 0,357 mg GAE/kg kuru bitki ve meyvede ise 0,006 mg GAE/kg kuru bitki olarak çok düşük miktarda bulunmuştur. Vitamin A; yaprak-gövdede: 16,8 mg /kg kuru bitki ve meyvede: 15,85 mg/kg kuru bitki olarak belirlendi. Vitamin E ise; yaprak-gövdede:84,1 mg/kg kuru bitki ve meyvede:70,6 mg/kg kuru bitki olarak belirlendi. Yağ asitlerinde ana bileşen meyvede; linoleik asit (%72,41) ve palmitik asit (%18,20) ve yaprak-gövdede ise; oleik asit (%59,12) ve stearik asit (%13,42) olarak belirlendi.
Anahtar Kelimeler: Sphaerophysa kotschyana, Antioksidan kapasite, Vitamin A, Vitamin E, Yağ asitleri

Abstract:
Medicinal use of plants starts with the history of mankind. Usage of natural sources for medicinal purposes is due to functional compounds they contain. In recent years, the chemical constituents of natural products have been widely studied. This shows the importance of structural elucidation of chemical contents in plants. In this study, contents of fatty acids, vitamin A and vitamin E were determined in Sphaerophysa kotschyana, an endemic plant distributed around the Salt Lake in Konya region, and its antioxidant capacity was evaluated. In addition, some compounds were purified and their structures were elucidated. According to obtained antioxidant activity data, free radical (DPPH?) scavenging activity and reducing power activity were very low but cation radical (ABTS?+) scavenging activity was observed to be high. Total phenolic compound content was found to be very low in leaf-body with 0.357 mg GAE/kg dry plant and in the fruit with 0.006 mg GAE/kg dry plant.Vitamin A content was found to be 16.8 mg/kg dry plant in leaf-body and 15.85 mg/kg dry plant in fruit. Vitamin E content in the leaf-body was observed to be 84.1 mg/kg DW and in the fruit 70.6 mg/kg DW. The main component fatty acids were determined as linoleic acid (72.41%) and palmitic acid (18.20%) in fruit and; oleic acid (59.12%) and stearic acid (13.42%) in the leaf-body.
Keywords: Sphaerophysa kotschyana, Antioxidant Capacity, Vitamin A, Vitamin E, Fatty acids