Üniversite öğrencilerinde, mizaç ve karakter özellikleri, sosyal destek ve duygu düzenleme güçlüğü ilişkisinin bazı değişkenlere göre incelenmesi
Examination of the relationship between university students, temperature and character features, social support and emotion regulation difficulty, according to some variables
Yazar: SİNEM HIDIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESRULLAH OKAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Karakter = Character ; Karakteristik özellikler = Characteristic properties ; Miraç = Mirac ; Sosyal destek = Social support ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin algıladıkları sosyal destek düzeyleri ile duygu düzenleme güçlükleri arasındaki ilişkide mizaç ve karakter özelliklerinin rolünü incelemektir. Ek olarak üniversite öğrencileri arasında, TCI-R, MSPSS ve DERS-16 ölçeklerini kullanılarak, kendini yönetme, zarardan kaçınma, iş birliği yapma, aile desteği, özel insan desteği, arkadaş desteği ve duygu düzenleme güçlüğü ilişkisini belirli değişkenlere göre incelenmiştir. Araştırmaya üniversite öğrencisi olan 198 kadın (%70,7) ve 82 erkek (%29,3) olmak üzere toplamda 280 kişi katılmıştır. Araştırma verileri Sosyo-demografik Bilgi Formu, Mizaç ve Karakter Envanteri, -Gözden Geçirilmiş Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Formu ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Hipotezleri test etmek için Bağımsız Örneklemler t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Pearson Korelasyon Analizi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre sosyal destek ile duygu düzenleme güçlüğü arasında negatif ve anlamlı bir ilişki elde edilmiştir (r=-.32; p<.001). Sosyal destek ile duygu düzenleme güçlüğü arasındaki ilişkide mizaç ve karakter özelliklerinden her üç alt boyutun da analize dâhil edildiği durumda, sosyal destek ile duygu düzenleme güçlüğü arasındaki ilişkide anlamlı bir düşüşün olduğu görülmektedir (r1=-.32; r2=-.15). Dolayısı ile sosyal destek ile duygu düzenleme güçlüğü arasındaki ilişkide mizaç ve karakter özelliklerinin aracı role sahip olduğu ve bu aracı etkiyi sağlayan değişkenin ise yalnızca kendini yönetme karakter özelliği olduğu elde edilmiştir. Ek olarak araştırma bulguları doğrultusunda, cinsiyet değişkeni açısından, iş birliği yapma ve zarardan kaçınma alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Yaş değişkenine göre, çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeğinin alt boyutlarından olan arkadaş desteği ile anlamlı bir farklılık oluşturduğu bulunmuştur. Sınıf düzeyi değişkeninin aile desteği ve zarardan kaçınma ile anlamlı bir farklılık yarattığı bulunurken, okul süresi değişkeni ile kendini yönetme ve aile desteği arasında da anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır. Algılanan aylık gelir değişkeni, kendini yönetme ile pozitif yönde ilişkili bulunurken zarardan kaçınma ile negatif yönde ilişki bulunmuştur. Bunlarla birlikte, iş birliği karakter boyutu ile öğrencilerin üniversite için şehir değiştirme değişkenine göre anlamlı bir farklılık oluşturduğu ancak bu farklılığın şehir değişikliğinin hangi şehirden hangi şehre yapıldığına yönelik 4 gruba ayırdığımız küçük veya büyük şehir kategorizasyonuna göre sonuç vermediği bulunmuştur. Araştırmanın ölçek ve alt boyutlarının lisede aileden ayrı kalarak yatılı okulda okuma değişkenine göre farklılaşmadığı elde edilirken, sevdiği bölümü okumak için üniversiteye gelen öğrencilerin, algıladıkları sosyal destek ölçeğinin ''özel insan'' alt boyutu ile farklılık gösterdiği ve bu farklılığın pozitif yönde olduğu bulunmuştur. Üniversite için şehir değişikliği öncesinde aile içi şiddet öyküsünün bulunması kendini yönetme ile negatif yönde, aile desteği ile negatif yönde ve duygu düzenleme güçlüğü ile pozitif yönde farklılaşma oluşturmuştur. Psikiyatrik bir tanıya sahip olmalarının kendini yönetme ile negatif yönde, zarardan kaçınma ile pozitif yönde ve duygu düzenleme güçlüğü ile pozitif yönde anlamlı derecede farklılaştıkları bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar literatür kapsamında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Anahtar sözcükler: duygu düzenleme güçlüğü, sosyal destek, karakter, mizaç, üniversite öğrencileri

Abstract:
The aim of this study is to examine the role of temperament and character traits in the relationship between university students' perceived social support levels and emotional regulation difficulties. In addition, to examine the relationship between university students, self-directedness, harm avoidance, cooperation, family support, special human support, friend support, and difficulty in emotion regulation according to certain variables, using TCI-R, MSPSS and DERS-16 scales. A total of 280 people, 198 women (70.7%) and 82 men (29.3%) who were university students, participated in the research. Research data were collected with Sociodemographic Information Form, Temperament and Character Inventory -Revised Form, Multidimensional Scale of Perceived Social Support and Emotion Regulation Difficulty Scale-Short Form. The obtained data were analyzed with the SPSS program. Independent Samples t-Test, One-Way Analysis of Variance, Pearson Correlation Analysis were applied to test the hypotheses. According to the research findings, a negative and significant relationship was found between social support and difficulty in emotion regulation (r=-.32; p<.001). When all three sub-dimensions of temperament and character traits are included in the analysis in the relationship between social support and dysregulation of emotion, it is observed that there is a significant decrease in the relationship between social support and dysregulation of emotion (r1=-.32; r2=-.15). Therefore, it was seen that temperament and character traits had a mediating role in the relationship between social support and difficulty in emotion regulation, and the variable that provided this mediating effect was only self-directedness.In addition, a significant relationship was found between cooperation and harm avoidance in terms of gender variable. According to the age variable, it was found that there was a significant difference with the support of friends, which is one of the sub-dimensions of the multidimensional perceived social support scale. While it was found that the grade level variable made a significant difference with family support and harm avoidance, there was also a significant difference between the school time variable and self-directedness and family support. While the monthly income variable was positively related to self-directedness, it was negatively related to harm avoidance. In addition to these, it was found that there was a significant difference between the cooperation character dimension and the students' change of city for the university, but this difference did not yield results according to the small or large city categorization that we divided into 4 groups for which city change was made from which city to which city. While it was found that the scale and sub-dimensions of the study did not differ according to the variable of going to a boarding school by staying away from the family in high school, it was found that the students who came to the university to study their favorite department differed with the "special person" sub-dimension of the perceived social support scale and this difference was positive. For the university, the presence of a history of domestic violence before the change of city created a negative differentiation with self-management, negatively with family support, and positively with difficulty in emotion regulation.It was found that having a psychiatric diagnosis significantly differed from self-directedness in the negative direction, harm avoidance in the positive direction, and emotion regulation difficulties in the positive direction.The results obtained were discussed within the scope of the literature and suggestions were presented.

Key words: Difficulty in emotion regulation; social support; character; temperament; university students