Özel eğitim okullarında görev yapan beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik ve mesleki doyum düzeylerinin incelenmesi (Trabzon ili örneği)
Examination of professional burnout and professional satisfaction levels of physical education teachers working in special education schools (Trabzon province sample)
Yazar: ÖMER YAYLI
Danışman: DOÇ. DR. NEBAHAT ELER
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı Trabzon ilinde özel eğitim okullarında görev yapan beden eğitimi ve spor Bu araştırmanın amacı Trabzon ilinde özel eğitim okullarında görev yapan beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik ve mesleki doyum düzeylerinin incelenmesidir. Bu araştırmaya Trabzon ilinde özel eğitim okullarında görev yapan 26 beden eğitimi öğretmeni gönüllü olarak katıldı.  Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu", İnce ve Şahin tarafından geliştirilen üç boyuttan oluşan "Maslach Tükenmişlik Ölçeği" ile Kuzgun, Sevim ve Hamamcı tarafından geliştirilen iki boyuttan oluşan "Mesleki Doyum Ölçeği" ile elde edildi. Verilerin analizi için SPSS 21 (IBM Statistics 21) paket programı kullanıldı. Aritmetik ortalama, frekans, standart sapma ve yüzde değerleri hesaplandı. Gruplar arası karşılaştırmalarda ikili karşılaştırmalar için Mann-Whitney U testi, çoklu karşılaştırmalar için Kruskal Wallis testi kullanıldı.
Beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeyleri (puan: 2.51), duygusal tükenme boyutu (puan: 2.08) ve duyarsızlaşma boyutu düşük (puan: 1.73), kişisel başarı boyutu (puan: 3.73) yüksek; mesleki doyum düzeyleri (puan: 3.77), niteliklere uygunluk boyutu (puan: 3.88) ve gelişme isteği boyutu (puan: 3.66) düzeyleri yüksek olarak tespit edildi. Mesleki tükenmişlik ve mesleki doyum düzeyi yaş grupları arasında anlamlı bir fark görülmedi (p>0.05) ancak mesleki tükenmişlik kişisel başarı alt boyutunda 41-50 yaş grubundaki öğretmenlerin kişisel tükenmişlik düzeyleri diğer yaş gruplarına göre daha fazla olduğu tespit edildi (p<0.05). Beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeyinde mesleki kıdemi 11-20 yıl ve mesleki kıdemi 21 yıl üstü olan öğretmenlerde, mesleki kıdemi 10 yıl ve altında olan öğretmenlere göre anlamlı fark görüldü (p<0.05). Mesleki tükenmişlik duygusal tükenme boyutunda ise 11-20 yıl mesleki kıdemi bulunan öğretmenler mesleki kıdemi 21 yıl üstü ve 10 yıl ve altında olan öğretmenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edildi (p<0.05). Mesleki doyum düzeyinde aynı okulda 10 yıl ve altında hizmet süresi bulunan öğretmenlerin, 11 yıl ve üstü hizmet yılı öğretmenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görüldü (p<0,05). Gelişme isteği alt boyutunda ise10 yıl ve altında hizmet süresi bulunan öğretmenlerin 11 yıl ve üstü hizmet yılı öğretmenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görüldü (p<0.05). Sonuç olarak özel eğitim okullarında görev yapan beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeyinin düşük, mesleki doyum düzeyinin yüksek olduğu görüldü.

Abstract:
The aim of this research is to examine the professional burnout and professional satisfaction levels of physical education teachers working in special education schools in Trabzon. 26 physical education teachers working in special education schools in Trabzon voluntarily participated in this research. The data of the research was obtained with the "Personal Information Form" created by the researcher, the "Maslach Burnout Scale" consisting of three dimensions developed by İnce and Şahin, and the "Professional Satisfaction Scale" consisting of two dimensions developed by Kuzgun, Sevim and Hamamcı. SPSS 21 (IBM Statistics 21) package program was used to analyze the data. Arithmetic mean, frequency, standard deviation and percentage values were calculated. In comparisons between groups, the Mann-Whitney U test was used for pairwise comparisons and the Kruskal Wallis test was used for multiple comparisons.
Physical education teachers' professional burnout levels (score: 2.51), emotional exhaustion dimension (score: 2.08) and depersonalization dimension are low (score:1.73), personal accomplishment dimension (score:3.73) is high; Levels of professional satisfaction (score: 3.77), compliance with qualifications dimension (score: 3.88) and desire for development dimension (score: 3.66) were determined to be high. There was no significant difference in professional burnout and professional satisfaction levels between age groups (p>0.05), but in the personal success sub-dimension of professional burnout, the personal burnout levels of teachers in the 41-50 age group were found to be higher than other age groups (p<0, 05). There was a significant difference in the professional burnout level of physical education teachers in teachers with 11-20 years of professional seniority and over 21 years of professional seniority compared to teachers with 10 years or less of professional seniority (p<0.05). In the emotional exhaustion dimension of professional burnout, a statistically significant difference was detected between teachers with 11-20 years of professional seniority and teachers with professional seniority of over 21 years and 10 years or less (p<0.05). A statistically significant difference was observed in the level of professional satisfaction between teachers with 10 years or less of service at the same school and teachers with 11 or more years of service (p<0.05). In the desire for development sub-dimension, a statistically significant difference was observed between teachers with 10 years of service or less and teachers with 11 years of service or more (p<0.05). As a result, it was observed that the professional burnout level of physical education teachers working in special education schools was low and the professional satisfaction level was high.