Multipl sklerozda bilişsel durumun iş verimliliği ve faaliyetlerine etkisi
The effect of cognitive status on work productivity and activities in multiple sclerosis
Yazar: MERYEM KOÇASLAN TORAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSNİYE ŞEYDA ÖZCAN
Koç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma Multipl Skleroz hastalarında bilişsel durumun iş verimliliği ve faaliyetlerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı nitelikte olan bu araştırma Haziran-Ağustos 2019 tarihleri arasında İstanbul Bilim Üniversitesi Şişli Florence Nightingale Hastanesi Nöroloji Kliniğinde gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemini 18 yaş ve üzerinde, kesin olarak MS tanısı almış, başka bir nörolojik hastalığı olmayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 144 hasta oluşturmuştur.
Hastaların sosyodemografik, hastalık ve mesleki özellikleri sorgulanarak kaydedildi. Bilişsel durumu değerlendirmek için MS Kısa Uluslararası Bilişsel Değerlendirme Bataryası (BICAMS), İş verimliliği ve faaliyetlerini değerlendirmek için MS hastalarında İş Verimi ve Faaliyetlerinde Bozulma Anketi (WPAI:MS) kullanıldı.
Araştırmaya dahil edilen hastaların %69,4'ü kadın hastaların olduğu ve %42,4 'ünün aktif olarak çalıştığı belirlenmiştir. Hastaların MS tipine göre %81,2'si RRMS olduğu görülmüştür. BICAMS alt test puanları ile EDSS puanı arasında yapılan korelasyon analizinde negatif yönde anlamlı ilişki çıkmıştır. Hastalığa bağlı iş dışı faaliyetlerde bozulma ile EDSS puanı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. BICAMS'ın alt test puanları ile hastalığa bağlı iş dışı faaliyetlerde bozulma regresyon analizi anlamlı bulunmuştur. BICAMS'ın alt test puanlarının yaş, eğitim, hastalık süresi, hastalık tipi, sigara kullanımı gibi değişkenlerde anlamlı farklılıklar gösterdiği görülmüştür. Çalışan hastaların çalışmayan hastalara göre BICAMS alt test puanları yüksek çıkmıştır.
Multipl sklerozda bilişsel bozukluk oldukça yüksek oranda görülen bir problemdir. Hastaların iş ve iş dışı faaliyetlerde yaşayabileceği bilişsel bozulmaya bağlı sıkıntılar ile baş etmesinde sağlık profesyonelleriyle hareket etmesi oldukça önemlidir.MS hemşireleri bilişsel işlev bozukluğu olan hastaları belirleme, hastaları ve ailelerini bilişsel eksikliklerle başa çıkma yolları konusunda eğitme ve hastaları mevcut tedavi seçenekleri konusunda danışmanlık yapma pozisyonundadır. 


Anahtar Kelimeler: Multipl Skleroz, Bilişsel durum, İş verimliliği, Hemşirelik

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the effect of cognitive status on work productivity and activity in patients with Multiple Sklerose. This descriptive research was conducted between June and August 2019 in Istanbul Bilim University Sisli Florence Nightingale Hospital Neurology Clinic. The sample of this study consisted 144 patients who were aged 18 years old or older, who had a definite diagnosis of MS, had no other neurological disease and agreed to participate in the study.
Sociodemographic, disease and occupational characteristics of the patients were recorded by questioning. Brief International Cognitive Assessment for MS(BICAMS) was used to eveluate cognitive status, and Work Productivity and Activity Impairment Questionnaire (WPAI: MS) was used to eveluate work productivity and activities.
It was determined that 69.4% of the patients included in the study were female patients and 42.4% were active. According to MS type, 81.2% of the patients had RRMS. The correlation analysis between the BICAMS subtest scores and the EDSS scores revealed a significant negative correlation. A significant positive correlation was found between the deterioration in non-work related activities and EDSS score. BICAMS subscale scores and disease-related non-work activities deterioration regression analysis were significant. Sub-test scores of BICAMS showed significant differences in variables such as age, education, disease duration, disease type, and smoking. BICAMS subtest scores of working patients were higher than non-working patients.
Cognitive impairment in multiple sclerosis is very high common problem. It is very important that patients work together with health professionals to cope with the problems related to cognitive impairment that may experience in work and non-work activities. MS nurses are in a position to determine patients with cognitive dysfunction, educate patients and their families on ways to cope with cognitive deficits, and give advise to patients on available treatment options.


Keywords: Multiple Sklerose, Cognitive status, Work productivity, Nursing