Aile katılımının genel eğitim sınıflarındaki özel gereksinimli öğrencilerin okuma becerileri ile annelerin ilköğretim okulundan memnuniyetleri üzerindeki etkisi
The effect of parent involvement both on the reading skills of the students with speacial needs in general education classrooms and satisfaction of mothers with elementary schools
Yazar: FATMA TOROS
Danışman: PROF. DR. BÜLBİN SUCUOĞLU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile katılımı = Family participation ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Okuma becerileri = Reading skills ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, aile katılımının genel eğitim sınıflarına devam eden özel gereksinimli öğrencilerin okuma becerileri üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaçla şu sorulara yanıt aranmıştır: 1. Genel eğitim sınıflarına devam eden özel gereksinimli öğrencilerin annelerinin eğitime katılım düzeyleri çocuklarının okuma becerilerinde farklılaşmaya yol açmakta mıdır? 2. Annelerin eğitime katılım düzeyleri çocuklarının devam ettiği kurumdan memnuniyetleri üzerinde farklılaşmaya yol açmakta mıdır? 3. Genel eğitim sınıflarına devam eden özel gereksinimli öğrencilerin annelerinin eğitime katılımlarına etki eden değişkenler nelerdir?Çalışma grubu genel eğitim okullarının 2.-5. sınıflarına devam eden ve özel eğitim kurumlarında bireysel eğitim alan 126 özel gereksinimli çocuk ve onların annelerinden oluşmuştur. Tanıları otizm, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, özgül öğrenme güçlüğü ve zihinsel engel olarak çeşitlilik gösteren çocuklar üniversite ve devlet hastaneleri tarafından hafif derecede engelli olarak tanılanmışlardır. Araştırma verileri Bilgi Formu, Aile Katılım Ölçeği (AKÖ) ve Memnuniyet Ölçeği'nin (MEÖ) annelere, Sesli Okuma Testi'nin ise özel gereksinimli çocuklara araştırmacı tarafından uygulanması yoluyla elde edilmiştir. AKÖ ve MEÖ için yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, her iki ölçeğin genel eğitim sınıflarına devam eden özel gereksinimli öğrencilerin annelerinin eğitimlerine katılımlarını ve çocuklarının devam ettiği kurum ve programa ilişkin memnuniyetlerini değerlendirmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir araçlar olduğunu göstermiştir.Yapılan analizler sonucunda eğitimlerine genel eğitim sınıflarında devam eden özel gereksinimli çocukların okuma becerilerinin annelerinin eğitime katılımlarına bağlı olarak farklılaştığı görülmüştür. Bir başka deyişle, özel gereksinimli çocukların annelerinin eğitime katılımı arttıkça çocukların okuma ve anlama puanları da artmakta, hata puanları ise azalmaktadır. Ayrıca, annelerin katılımının çocukların devam ettiği kurum ve programa ilişkin memnuniyetlerini etkilediği, katılım arttıkça annelerin katılımdan elde ettikleri memnuniyetin de arttığı görülmüştür. Annelerin katılım puanlarının anne ve çocuklara ilişkin değişkenlere göre değişip değişmediği incelenmiş, katılım annelerin yaşına ve çocukların tanısına göre farklılık göstermemiştir. Ancak analiz sonuçlarına göre, annelerin eğitim durumları, ailedeki çocuk sayısı, gelir düzeyleri, çocukların sınıf düzeyi ile cinsiyetleri annelerin eğitime katılımlarını etkileyen değişkenlerdir. Buna göre, annelerin eğitim düzeyleri ve gelir düzeyleri arttıkça katılımları da artmakta, ailede sahip olunan çocuk sayısı ve çocuğun sınıf düzeyi arttıkça katılımları azalmaktadır. Diğer taraftan, özel gereksinimli kız çocuklarına sahip olan anneler erkek çocukları olan annelere göre daha fazla katılım göstermektedirler.Anahtar Kelimeler: Aile katılımı, Sesli Okuma Testi, kaynaştırma eğitimi, okuma becerisi, memnuniyet.

Abstract:
The purpose of this study was to examine the effect of family involvement on reading skills of the students with speacial needs in general education classrooms. In the research proceeding it was tried to answer the following questions: 1. Do the involvement levels of mothers whose children with special needs continue their education in general education classes cause any differences on their children?s reading skills? 2. Do the involvement levels of mothers cause any differences on satisfaction with the school their children attend? 3. What are the variables affect the involvement of mothers?The study group comprised of 126 children with special needs continued their education in between second and fifth grade at elementary schools concurrently having individual education at special education schools and their mothers. All students whose diagnoses show variety as autism, attention deficit and hyperactivity disorder, specific learning disability and intellectual disability diagnosed as ?mild intellectual disability? by the university and public hospitals. The data of the research were obtained applying the Information Form, Parent Involvement Questionnaire (PIQ) and Satisfaction Questionnaire (SQ) to mothers and Reading Aloud Test to the children by the researher. Having been done the reliability and validity studies of PIQ and SQ showed that both scales were valid and realiable in assessing the involvement and satisfaction of parents of children with speacial needs.By the analyses it was ensued that the reading achievement of children with speacial needs conitinued their education in meainstream classes differentiated associated with their mothers? involvement. That is to say childrens? reading and comprehension scores improved and fault scores decreased in parallel with increase on their mothers? involvement to their education. Moreover, mother involvement affected their satisfaction with school and program their children attended and the more mothers participated education, the more they got satisfied with them. It was also investigated whether mothers? involvement scores changed according to the variables belonged to mother and children and involvement did not differentiate as regards mother age and child?s diagnosis. With respect to the results of the analyses, however, level of education of mothers?, number of children, income, child?s grade level and gender were the variables affected mothers? involvement. Therefore, the more mothers? level of education and income rised, the more their involvement accelerated and when the number of their children and children?s grade level increased, their participation diminished. On the other hand, mothers who had daughters with speacial needs attended education more than mothers who had sons.Keywords: Parent involvement, Reading Aloud Test, mainstream, reading, satisfaction.