Favipiravir ve hidroksiklorokinin sıçanlarda kırık iyileşmesi üzerine etkileri
Effects of  favipiravir and  hydroxycloroquine on fracture healing in rats
Yazar: GİRAY TEKÇE
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ARICAN
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Favipiravir = Favipiravir ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Hidroksiklorokin = Hydroxychloroquine ; Kırık iyileşmesi = Fracture healing ; Kırıklar-kemik = Fractures-bone ; Ortopedi = Orthopedics ; Sıçanlar = Rats ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Amaç: Kırık iyileşmesi ya da kırığın kaynamaması, pek çok faktörün bir arada etkileşimde bulunduğu bir süreci ifade eder. Bu sürecin değişik basamaklarına etki eden birçok tedavi, fiziksel ve biyolojik terapi yöntemleri olduğu gibi kırığın kaynamamasına ya da geç kaynamasına neden olan birçok biyolojik, kimyasal ajan vardır. Bu çalışmada, sıçan femur kırığı modelinde günümüzde Covid-19 tedavisinde ülkemizde ve dünyada sıklıkla kullanılan Favipiravir ve Hidroksiklorokin'in kırık iyileşmesi ya da kırığın kaynamaması üzerindeki radyolojik, histolojik etkileri değerlendirilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada 2.5 aylık ve ortalama 300±50 gr ağırlığında 48 adet Wistar-Albino türü erkek sıçanda; kontrol grubu (grup1, n:12), favipiravir grubu (grup2, n:12), hidroksiklorokin grubu (grup3, n:12) ve favipiravir+hidroksiklorokin (grup4, n:12) olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Tüm gruplar 15 ve 30. günde sakrifiye edilerek radyolojik ve histolopatolojik açıdan değerlendirilmek üzere 6'şar adet sıçandan oluşan 8 alt gruba ayrıldı. Hayvanlar, kontrollü sıcaklık (23-25°C) ve 12:12 saatlik aydınlık/karanlık döngüsü olacak şekilde kafeste takip edildi. Radyolojik değerlendirmede Lane ve Sandhu'nun, histopatolojik olarak ise Hue ve arkadaşları'nın önerdiği skorlama kullanıldı.
Sonuçlar: Favipiravir, Hidroksiklorokin, Favi+Hidroksi ve Kontrol gruplarının 15. gün histolojik skorlama ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir (p=0,0001). Hidroksiklorokin grubunun; Favipiravir ve Favi+Hidroksi grubuna göre 15. gün histolojik skorlama ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,001, p=0,0001). Ayrıca Kontrol grubunun; Favipiravir ve Favi+Hidroksi gruplarına göre 15. gün histolojik skorlama ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,043, p=0,023). Diğer grupların 15. gün Histolojik skorlama ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p>0,05). Favipiravir, Hidroksiklorokin, Favi+Hidroksi ve Kontrol gruplarının 30. gün histolojik skorlama ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p=0,887). Favipiravir, Hidroksiklorokin, Favi+Hidroksi ve Kontrol gruplarının 15. gün radyolojik skorlama dağılımları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p=0,330). Favipiravir, Hidroksiklorokin, Favi+Hidroksi ve Kontrol gruplarının 30. gün radyolojik skorlama dağılımları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p=0,618).
Çıkarımlar: Favipiravir, Hidroksiklorokin ve Favipiravir+Hidroksiklorokin tedavisinin Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında kırık iyileşmesi üzerine radyolojik ve histolojik olarak olumsuz ya da pozitif etkisi bulunmamaktadır.
ANAHTAR KELİMELER, Kırık iyileşmesi, Rat, Favipiravir, Hidroksiklorokin, Favipiravir+Hidroksiklorokin

Abstract:
Objective: Fracture healing or non-unıon of the fracture refers to a process in which many factors interact together. There are many treatments, physical and biological therapy methods that affect different stages of this process, as well as many biological, chemical agents that cause the fracture to be non-union or delayed union. In this study, the radiological and histological effects of Favipiravir and Hydroxychloroquine, which are frequently used in our country and around the world in the treatment of Covid-19, on fracture healing or fracture nonunıon in the rat femur fracture were evaluated.
Materials and Methods: In this study, 48 Wistar-Albino male rats weighing an average of 300±50 grams at 2.5 months of age; they were divided into 4 groups as control group (group1, n:12), favipiravir group (group2, n:12), hydroxychloroquine group (group3, n:12), and favipiravir+hydroxychloroquine (group4, n:12). All groups were sacrificed on the 15th and 30th days and divided into 8 subgroups consisting of 6 rats, to be evaluated radiologically and histopathologically. Animals were monitored in the cage with controlled temperature (23-25°C) and a 12:12 hour light/dark cycle. The scoring suggested by Lane and Sandhu was used for radiological evaluation, and the scoring recommended by Hue et al. for histopathological evaluation.
Results: A statistically significant difference was observed between the Favipiravir, Hydroxychloroquine, Favi+Hydroxy and Control groups 15th day histological scoring averages (p=0.0001). Hydroxychloroquine group; compared to the Favipiravir and Favi+Hydroxy groups, the 15th day histological scoring averages were found to be statistically significantly higher (p=0.001, p=0.0001). In addition, The histological scoring averages of the control group on the 15th day were found to be statistically significantly higher than the Favipiravir and Favi+Hydroxy groups (p=0.043, p=0.023). There is no statistically significant difference between the 15th Day Histological Scoring averages of other groups (p>0.05). There is no statistically significant difference between the 30th Day histological scoring averages of Favipiravir, Hydroxychloroquine, Favi+Hydroxy and Control Groups (p=0.887). No statistically significant difference was observed between the Favipiravir, Hydroxychloroquine, Favi+Hydroxy and Control groups radiological scoring distributions on day 15 (p=0.330). No statistically significant difference was observed between the 30th day radiological scoring distributions of Favipiravir, Hydroxychloroquine, Favi+Hydroxy and Control groups (p=0.618).
iv
Conclusions: Favipiravir, Hydroxychloroquine and Favipiravir+Hydroxychloroquine treatment did not have radiological and histological negative or positive effects on fracture healing compared to the Control group.
KEY WORDS, Fracture healing, Rat, Favipiravir, Hydroxychloroquine, Favipiravir+Hydroxychloroquine