Erken dönem uyum bozucu şema alanları ile manipülasyon arasındaki ilişkide narsisistik kişiliğin aracılık rolü
The mediating role of narcissistic personality in the relationship between early maladaptive schema domains and manipulation
Yazar: DENİZ KÖSEOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA GÜRSOY
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Yürütülen bu tez çalışmasında erken dönem uyum bozucu şema alanları ile manipülasyon arasındaki ilişkide narsisistik kişiliğin aracılık rolü incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi 18-65 yaş arasında, İstanbul'da ikamet eden (n = 298) bireylerdir. Araştırmanın verileri İnsan İlişkilerinde Manipülasyon Ölçeği, Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 ve Narsisistik Kişilik Envanteri-13 aracılığıyla toplanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesi için korelasyon analizleri, değişkenler arasındaki aracılığın incelenmesinde yapısal eşitlik analizi kullanılmıştır. Elde edilen verilere göre aşırı duyarlılık alanı ve bağsızlık alanı ile narsisistik kişilik arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunurken zedelenmiş otonomi alanı ile narsisistik kişilik arasında anlamlı bir ilişki bulunamamış; zedelenmiş otonomi alanı, aşırı duyarlılık alanı ve bağsızlık alanı ile manipülasyon arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuş; narsisistik kişilik ile manipülasyon arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Erken dönem uyum bozucu şema alanları ile manipülasyon arasındaki ilişkide narsisistik kişiliğin aracılık etkisi incelendiğinde ise zedelenmiş otonomi alanı ve aşırı duyarlılık alanı ile manipülasyon arasında narsisistik kişiliğin aracılık rolü olduğu, bağsızlık alanı ile narsisistik kişilik arasında aşırı duyarlılığın, aşırı duyarlılık ile manipülasyon arasında narsisistik kişiliğin aracılık rolü olduğu tespit edilmiştir. Ulaşılan bulgular literatür kapsamında sonuç tartışma kısmında tartışılmıştır.

Abstract:
In this thesis, the mediating role of narcissistic personality in the relationship between early maladaptive schema domains and manipulation was examined. The sample of the study consisted of individuals between the ages of 18-65, residing in Istanbul (n = 298). The data were collected through the Manipulation in Human Relations Scale, Young Schema Scale Short Form-3 and Narcissistic Personality Inventory-13. Correlation analyses were used to examine the relationships between variables and structural equation analysis was used to examine the mediation between variables. According to the data obtained, a significant positive relationship was found between the overvigilance and disconnection domains and narcissistic personality; no significant relationship was found between the impaired autonomy domain and narcissistic personality; a significant positive relationship was found between the impaired autonomy domain, overvigilance and disconnection domains and manipulation; and a significant positive relationship was found between narcissistic personality and manipulation. When the mediating effect of narcissistic personality on the relationship between early maladaptive schema domains and manipulation was examined, it was found that narcissistic personality mediated the relationship between impaired autonomy domain and overvigilance domain and manipulation, overvigilance mediated the relationship between disconnection domain and narcissistic personality, and narcissistic personality mediated the relationship between overvigilance and manipulation. The findings are discussed in the conclusion discussion section within the scope of the literature.