Klasik Türk edebiyatında "Gönül" redifli manzumeler
Classical Turkish literature "Gönül" redif of poetry
Yazar: FATMA TÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SAİT ÇALKA
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Gönül = Heart ; Manzumeler = Poems ; Redif = Redif ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk şiiri = Turkish poem ; Şiir = Poem

Özet:
Türk edebiyatında, şair ve şiiri için önemli bir yeri olan gönül, duyguların merkezi olması sebebiyle özellikle klasik Türk şiirinde ehemmiyetli bir yere sahiptir. Gönül kelimesi çeşitli ekler alarak veya farklı kelimelerle yan yana gelerek manzumelerde sıklıkla redif olarak kullanılmıştır. Klasik Türk edebiyatı geleneğinde, şairler şiirlerinde başlık kullanmadıkları ve manzumeler redifleri ile adlandırıldıkları için redif kullanımı oldukça önemlidir.

"Klasik Türk Şiirinde 'Gönül' Redifli Manzumeler" adını taşıyan bu çalışmada, elde edilebilen 620 divan taranarak 391 divanda "gönül" kelimesiyle ve gönül kelimesi ile birebir aynı anlamı taşıyan Farsça "dil" kelimesi üzerinde inceleme yapılmıştır. Bu iki kelimenin çekimli halleriyle rediflenmiş olan 1427 adet manzume daha tespit edilmiş ve gönül kavramının bu manzumelerdeki işlenişi üzerinde değerlendirmeler yapılmıştır.

Bu çalışma, giriş ve iki farklı bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında 'gönül' ve 'redif' kavramları açıklanarak bu konularda yapılmış akademik çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölüm "Tarihsel Seyrine Göre Klasik Türk Şiirinde 'Gönül' Redifi", ikinci bölüm ise "Gönül Redifli Manzumelerde 'Gönül' Kavramı" başlığını taşımaktadır. Bölümler kendi içlerinde alt başlıklara ayrılarak değerlendirilirken her anlam beyit örnekleriyle desteklenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, Redif, Gönül, Anlam Dünyası

Abstract:
In Turkish literature, heart (gonul), which has an important place for poet and poetry, has an important place in classical Turkish poetry due to it being the center of emotions. The word of heart is used as repeated voice (redif) in verses by taking various inserts or coming side by side with different words. In the classical Turkish literature tradition, since poets do not use titles in their poems and verses are named after the repeated voices, the use of repeated voices are of great importance.

In this study, which is called "Verses with repeated voices of heart in Classical Turkish Poetry", 640 divans were scanned and 391 divans were examined with the word "heart" and the word "dil" which has the same meaning in Persian as the word "gonul". 1427 more verses which have been used with the conjugated form of these two words have been determined and evaluations have been made on the processing of the concept of heart in these verses.

This study consists of an introduction and two different sections. In the introduction part, the concepts of heart and repeated voices are explained and information is given about the academic studies on these subjects. The first part is "the repeated voice 'heart' in Classical Turkish Poetry according to Historical Course", The second part is titled "The Concept of 'Heart' in verses with repeated voice of heart", sections are divided into subheadings and each meaning is supported by couplet examples.

Keywords: Classical Turkish Literature, Redif, Heart, Semantic World