Nedim Divanı'nda renkler
Colours in Dîvân of Nedîm
Yazar: MUHAMMET EMRE ÇAKICI
Danışman: PROF. DR. OSMAN HORATA
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Nedim = Nedim ; Renkler = Colors ; Şiir = Poem

Özet:
Renkler sadece birer fizik olayı değildir. İnsan, toplum ve kültür üzerinde önemli etkileri bulunan, psikolojiden sanata, tarihten dine, siyasetten gelenek ve göreneklere kadar hayatın neredeyse her alanında doğrudan ya da dolaylı olarak ilişkisi bulunan simge veya sembollerdir. Bunun için insan ve toplum hayatının daha iyi okunması, bilinmesi ve analiz edilmesinde renklerin ayrı ve önemli bir payı vardır. 
Duygu ve düşünceleri estetik haz doğrultusunda aktaran edebiyat da birçok alan gibi renklerle sıkı bir ilişki içerisindedir. Özellikle sanat kaygısının ve şairane üslubun esas alındığı Dîvân şiirinde renklerin özel bir yeri vardır. Dîvân şairleri mensubu oldukları estetik anlayış gereği, duygu ve düşüncelerini ifade ederken kullandıkları özgün veya klasik simge ve sembollerde, tasvir ve çağrışımlarda renklerden oldukça yararlanmışlardır. Bu sanat anlayışının en başarılı şairlerinden, döneminin ve anlayışının üzerinde bir üne sahip olan Nedîm de renkleri şiirlerine taşımıştır. O, renkler vasıtasıyla zengin hayallerinin aynı zamanda renkli hayaller olduğunu göstermiştir. Nedîm'in kendine has üslubunun, şairlik kudretinin ve renk kullanımının en iyi yansıması Dîvanı'nda görülür. 
Bu çalışmada; Nedîm Dîvânı'nda renkleri ilişkili oldukları unsurlar doğrultusunda doğrudan ve dolaylı olarak tespit etmeye çalıştık. Daha sonra tespit edilen ve Nedîm'in dîvânda renkleri en çok ilişkilendirdiği sevgili, tabiat, memduh ve âşık gibi ögelerin renklerle olan bağını ifade etmeye çalıştık.

Abstract:
Colors are not just physical phenomena. It is a symbol or sign that has important effects on people, society and culture and it is also directly or indirectly related to almost every part of life; from physiology to art, from history to religion and from politics to tradition and custom. So there is distinct and critical role of colors in better studying, knowing and analyzing of human and community life.
Literature, which conveys emotion and thought in the direction of aesthetic pleasure, is also closely related to colors as in many fields. Especially in Dîvân poetry that art anxiety and poetic style is taken as a basis, the colors have a special place. The Dîvan poets have benefited from colors in original or classical symbols, portraits and associations they used while expressing their emotions and thoughts. Among the most successful poets of this understanding of art, Nedîm, who has a reputation over his period and understanding of that period had also put to use colors in his poems. He has shown by means of colors that rich dreams are colorful dreams at the same time. Nedîm's unique style, poetry power and the use of color are well reflected in his Dîvan. In this study; In Dîvan of Nedîm , we tried to determine the colors directly and indirectly in terms of the elements they are related to. Later on, we tried to express the ties between colors and the elements like lovers, nature, memduh and lover that  Nedîm associates with colors mostly.