Beybağ Mevkii (Muğla) Bizans Dönemi toplumunda beslenmeye bağlı gelişen paleopatolojik rahatsızlıklar
Paleopathological disorders due to nutrition at Beybağ Region (Muğla) population from Byzantium Period
Yazar: SEDA KARAÖZ ARIHAN
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ÖZER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı / Paleoantropoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Arkeoloji = Archeology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Hastalık = Disease ; Muğla = Muğla ; Paleopatoloji = Paleopathology

Özet:
Bu çalışma, Geç Bizans Beybağ toplumunun beslenmesinin antropolojik veriler ışığında değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma materyali 2008 yılı Muğla Beybağ Mevkii kazı çalışmalarında ele geçen Geç Bizans dönemi iskeletlerinden oluşmaktadır.
Tez kapsamında öncelikle Beybağ toplumun demografisi belirlenmiş, beslenmeye dayalı hastalıklardan vücut patolojileri anemi, D ve C vitamini eksiklilikleri ve osteoporoz gibi patolojik bulgulara bakılmıştır. Beslenme ile yakından ilişkili olan çene ve diş hastalıkları bu konu kapsamında ele alınmış çürük, apse, alveol kaybı, hypoplasia, diş aşınması ve diş taşı oluşumları incelenmiştir. 
Beybağ toplumunun da boy uzunluğu hesaplanmış bunun büyüme ve gelişme arasındaki bağlantısı kurulmaya çalışılmıştır. Beybağ mezarlarında ele geçen hayvan kemikleri incelenerek tüketilen hayvan çeşitliliği belirlenmesi bunlara ait tüketim izlerine bakılmıştır. Bu değerlendirme ile toplumun beslenmesi hakkında bilgi verilmesi hedeflenmiştir. Antropolojik araştırmalarda beslenme ile ilgili çalışmaların bir tanesi de eser element analizleridir. Beybağ toplumunun beslenmesinin araştırıldığı bu çalışma kapsamında eser element analizleri de yapılmıştır. 7 element değerlendirme kapsamına alınmıştır. Bu inceleme ile bireylerin diyetlerinde bitkisel/hayvansal kaynakların ağırlığının tespiti ve toplum içerisindeki diyetteki farklılıklar ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Eski Anadolu toplumları üzerinde yapılan beslenme ile ilgili diğer çalışmalar Beybağ toplumu karşılaştırılarak, Beybağ toplumunun beslenme özelliklerinin ortaya konulması çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. Çalışma ile Geç Bizans dönemine tarihlendirilen bir iskelet serisine ait beslenme verileri birçok yönden ele alınması temel olarak hedeflenmiştir.
Sonuç olarak diyebiliriz ki toplumun yaşamış olduğu Geç Bizans döneminin ekonomik ve siyasal alanlardaki zorlukların, küçük bir yerleşim yeri olan Beybağ sakinlerini de etkilediği açıktır. Anemi, raşitizm ve osteomalasinin görülmesi bu durumu destekler niteliktedir. Bu durumun etkileri yaptığımız diğer antropolojik bulgularla ortaya konulmuş durumdadır.

Abstract:
This study was conducted to evaluate nutrition of Late Byzantium Beybağ population with anthropological data. Study material includes Late Byzantium skeletons from Muğla-Beybağ excavations at 2008. Following demographical analysis, pathologies related with nutrition; anemia, vitamin D and C deficiencies and osteoporosis were assessed. 
Jaw and teeth diseases which are closely related with nutrition were also evaluated in this context and caries, alveolar loss, hypoplasia, teeth attrition and tartar were studied. Height of Beybağ population was also calculated and a relation with growth was presented. Animal bones from Beybağ burials were checked for diversity of consumed animal sources. Data was used for gathering information about the nutrition of this population. Elemental analysis, another study area of nutrition in anthropological studies, was also performed in this research aiming to study nutrition of Beybağ population. 7 elements were included. With this assessment it was aimed to illustrate the domination of plant/animal resources in nutrition of the individuals and demonstrate differences of diets among this population.
Main aim of this study is to elucidate nutrition of Beybağ population by comparing our and other data obtained from other Ancient Anatolian populations. Main purpose of this study is to evaluate the nutrition data from a skeleton series dated back to Late Byzantium period.  
It is possible to state that economical and political difficulties in Late Byzantium period also affected inhabitants of this small settlement, supported with the observation of anemia, rickets and osteomalacia. Effects of this case are presented with our other anthropological findings.