Van Müzesi'nde bulunan Urartu Dönemi eser eklentileri
Urartu Period additional found in Van Museum
Yazar: YUNUS YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL COŞKUN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Müzecilik = Museology
Dizin: Arkeoloji müzeleri = Archeological museums ; Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Müzeler = Museums ; Urartular = Urartians ; Urartular Dönemi = Urartians Period ; Van Müzesi = Van Museum

Özet:
MÖ 9. 7. yüzyıllarda nasyanın önemli bir gücü olarak ön plana çıkan Urartu Krallığı, Van (Tuşpa) Merkezli dağlık ve engebeli bir bölgede varlık göstermiştir. Bu bölgedeki zengin maden yatakları Urartu Sanatının gelişimine büyük katkı sağlamıştır. Madenci bir toplum olarak karşımıza çıkan (Belli, 2004: 39) Urartular, eklenti eserlerini farklı malzemeler kullanılarak yapılmışlardır. Özellikle Urartularda bronz'un çok fazla kullanıldığı Muşaşir (Ardini) kentinin yağmalandığı eserlerin listesinde görülmektedir (Loon, 1966: 85). Bu listeye bakıldığında, Urartu sanatında bronz madeninden imal edilen eserlerin önemli bir yer tuttuğu söylenebilir. Urartular, Bronz'dan başka diğer madenleri de çok iyi kullanmayı bilmekteydiler. Özellikle madencilik faaliyetlerinin gelişmesi ile çok farklı tekniklerle son derece muazzam estetik sanat eserleri üretimi yapılmaya başlanmıştır. Şimdiye kadar çok fazla ele geçmiş olmasa da Urartu yerleşim merkezlerinde yapılan kazılardan ve farklı yollardan ele geçen eser eklentileri Urartu sanatının ihtişamını göstermektedir.
Tarihi çok eskilere dayanan ve birçok medeniyetin sanatında farklı üslup tarzıyla karşımıza çıkan, nesnelere monte edilerek birleştirilen eser eklentilerinin Urartularda sevilerek kullanıldığı görülmektedir. Değişik madenlerden üretildikleri bilinen bu eser eklentilerinin Urartu sanatında genellikle kazanlar, şamdanlar, seramikler, taht ve kalkan gibi nesneler üzerinde dekoratif süsleme olarak işlev gördükleri öne sürülmüştür.

Abstract:
The Urartian Kingdom, which came to the fore as an important power of the Near East in the 9th-7th centuries BC, existed in a mountainous and rugged region centered on Van (Tuspa). The rich mineral deposits in this region have contributed greatly to the development of Urartian art (Belli, 2004: 39). The Urartians made their add-on works using different materials. It is seen in the list of works in which the city of Muşaşir (Ardini), where bronze was used a lot, especially in the Urartians, was plundered (Loon, 1966: 85). Looking at this list, it can be said that the works made of bronze metal have a very important place in Urartian art. The Urartians knew how to use other metals besides Bronze very well. Especially with the development of mining activities, the production of aesthetic works of art with very different techniques has begun. Although not much has been uncovered so far, the artifacts found in the excavations made in the Urartian settlements and in different ways show the magnificence of the Urartian art.
It is seen that the add-ons of works, which date back to very old times and appear with different styles in the art of many civilizations, are used lovingly in the Urartians. It has been suggested that these artifact attachments, which are known to be produced from different metals, generally function as decorative ornaments on objects such as cauldrons, candlesticks, ceramics, thrones and shields in Urartian art.
In this thesis, a small number of Urartian period artifacts scattered around the world and similar finds in the Van Museum inventory, which came to the Van Museum from excavations and from different ways, will be discussed. In this context, work attachments will be handled with similar examples, grouped accord