Manchester örneğinde endüstri dönemi yapı mirasının konut işlevi verilerek yeniden kullanımı
Reuse of industrial built heritage for residential purposes in Manchester
Yazar: NURAN MENGÜŞOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ESİN BOYACIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Endüstri arkeolojisi = Industry archaeology

Özet:
Bu çalışmamız kapsamında dünyanın ilk endüstrileşen ülkesi olan İngiltere'dedeğişen üretim modeli, kentsel planlama ve ekonomik yapılanma gibi çeşitlisebeplerden dolayı işlevini yitirmiş, kullanılmayan endüstri tarihi yapımirasının yeniden kullanımı, Manchester örneği üzerinden incelenmiştir.Dünyanın ilk endüstri kenti olan Manchester'da kentin sahip olduğu büyükoranlardaki bu işlevini yitirmiş endüstri tarihi yapı mirasının, nasıl yeni işlevlerverilerek kent yaşamına dahil edildiği, kentsel dönüşüm, kentsel canlandırma,girişimci kentsel politika ve soylulaştırma kavramları çerçevesinde araştırılıptartışılmıştır. Daha çok pamuk fabrika ve depolarının oluşturduğu bu yapımirasına verilen yeni işlevlerin başında gelen konut işlevinin, hedeflenen kentseldönüşüm, kentsel canlandırma ve ekonomik gelişimdeki rolü üzerindedurulmuştur.Kentin en önemli yerel özelliği ve kültür mirası olan tarihi endüstri yapıları,1980 sonrası başlatılan kentsel dönüşüm ve kent merkezini canlandırmagirişimleri bağlamında iyi değerlendirilmesi gereken önemli bir değeredönüşmüştür. Sahip oldukları tarihi, sosyal, kültürel ve mimari değerlerindendolayı tescillenerek koruma altına alınmış bu yapıların, merkezi / yerel kamukurumları, özel sektör temsilcileri ve tasarımcı ortaklığında çağdaş yaşamgereksinimlerine cevap verebilecek nitelikli konut birimlerine dönüşümügerçekleşmektedir. İnsanların yeniden kent merkezine dönmesi ve bu sayedevcanlı, sürdürülebilir ve güvenli bir kent merkezi yaşamı yaratılması hedefiylebu bölgede, konut yatırımı teşvik edilmektedir. Konut olanaklarının yanındaeğlence, kültür ve rekreasyon alanlarının yaratılmasıyla yükselişe geçen kentmerkezi yaşamı sayesinde bu bölgedeki sosyal coğrafya da değişime uğramıştır.Kent merkezinde oluşan çoğunluğu genç ve varlıklı yeni kullanıcı grubununihtiyaçları ve beğenileri doğrultusunda, endüstri mekanı içinde yenilikçi veözgün tasarımlarla yaratılan konut yapıları, mevcut konut ihtiyacına bir çözümolarak sunulmasının yanında, kentte alternatif bir konut modeli ve yaşam tarzıoluşumunu da beraberinde getirmiştir. Konut kullanıcıları sayesinde yapılarınbulundukları bölgeler daha canlı, güvenli ve yaşanabilir kentsel alanlaradönüşmüşlerdir. Ayrıca bu dönüşüm uygulamaları, kentsel dönüşüm vecanlandırma girişimlerinin en önemli hedeflerinden olan çöküntü halindekikasvetli endüstri kenti imajının yıkılması, kentin prestijinin yükseltilmesi ve busayede gerekli yatırımın bölgeye çekilerek ekonomik gelişimingerçekleştirilmesine önemli katkılar sağlamaktadır.Anahtar kelimeler : Endüstri mirası, endüstriyel arkeoloji, Manchester,yeniden kullanım, kentsel dönüşüm, kentselcanlandırma, imaj yapılandırma, soylulaştırma, loftdaire.

Abstract:
In this thesis it has been analysed the reuse of industrial heritage which losttheir functions because of the changing manufacturing model and urbanplanning and economic restructuring in Britain which is the first industrialisedcountry in the world by taking Manchester as a case study. It has been arguedhow the industrial heritage of the world?s first industrial city has been includedin urban life gaining new uses in the context of urban regeneration, urbanrevitalization, entrepreneurial urban policy and gentrification. One of the mainfunctions this built heritage which consists of mainly cotton mills andwarehouses gains is the housing. It has been argued the role of this new functionin the aimed urban regeneration, urban revitalization and economicdevelopment.The most important local character and cultural heritage of the city has becomean important asset to be well used in the context of urban regeneration andurban revitalization which started in the 1980?s. These buildings listed becauseof their social, cultural and architectural values have been converted into thehigh quality residential units which can meet the needs of contemporary urbanlife, in the partnership of central / local governmental authorities, private sectorand designer. Housing investment in this area has been encouraged for the aimof making people move back to the city centre and thus creating a vibrant,sustainable and safe city centre living. With the spaces of leisure, culturalviiactivities and recreation along side with the residential facilities being createdthe city centre living gets on the increase, as a result of this, social geographyhas also changed in this area. New residential buildings created in the industrialspace with the innovative and original designs for the needs and taste of the citycentre?s new users who are mainly young and rich offer a solution to thehousing need and also bring an alternative housing model and a new way ofliving into the city. Thanks to the residents of these buildings the environment ofthe buildings has been transformed into more vibrant, livable and safer urbanareas. These conversion applications also make important contributions to thechanging the city?s image of being a gloomy industrial city and enhancing thecity?s profile and providing the economic development by attracting the neededinvestment into the region that are the most important aims of the urbanregeneration and urban revitalization.Keyword : Industrial heritage, industrial archaeology, reuse,urban regeneration, urban revitalization, imagereconstruction, gentrification, loft apartments