Fen bilimleri 8. sınıf ders kitabının fen bilimleri ile matematik derslerinin ilişkilendirilmesi açısından analizi ve buna ilişkin öğretmen görüşleri
An analysis of 8th grade science textbook in terms of mathematics and science relationship, and related teacher views
Yazar: TUĞÇE USTA
Danışman: DOÇ. DR. AHMET DELİL
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen-matematik entegrasyonu = Scıence-mathematıc integration ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
İlkokul ve ortaokul fen bilimleri öğretim programında fen bilimleri öğretiminin diğer disiplinlerle ilişkilendirilmesine önem verilmektedir. Söz konusu programda, ilişkilendirmenin öğrencilerin günlük hayattaki fen bilimlerini görmeleri, diğer dersleri anlamaları, fen bilimleri beceri ve yetkinliklerini fark etmelerinde etkili olduğu vurgulanmaktadır. Fen Bilimleri ve Matematik dersleri incelendiğinde eleştirel-yaratıcı düşünme, araştırma, sorgulama, problem çözme, karar verme ve bilişim teknolojilerini kullanma gibi ortak becerilerin iki disiplinde de vurgulanması göze çarpmaktadır. Ayrıca, programda yer alan ilişkilendirme becerisi ders kitaplarına da yansımaktadır. 
Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 2019 yılında yayımlanmış sekizinci sınıf fen bilimleri ders kitabındaki konu anlatımı, etkinlik ve soruların matematik dersi konularıyla ilişkilendirilmesinin hangi konularda, nasıl, ne sıklıkla ve hangi amaçla yapıldığını tespit etmek ve bu konudaki öğretmen görüşlerini ortaya koymaktır. Çalışmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmış, öğretmen görüşlerine ilişkin verilerin toplanması için de yarı-yapılandırılmış 'Öğretmen Görüşme Formu' veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Öğretmenlerden toplanan görüşlere ilişkin veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. 
Bulgulara göre, 2019 yılı Fen Bilimleri ders kitabındaki ünitelerde yer alan matematik terimleri ve sıklıklarına bakıldığında, matematiğin fen konularıyla ilişkisinin yoğunluğu dikkat çekmektedir. Ayrıca, bu terimlerin kullanılma amaçları incelendiğinde, yaklaşık %81 'inin kavramsal ve %19 'unun günlük hayat örneği olma amacıyla kullanıldığı gözlemlenmiştir. Bu durum fen ile matematiğin ilişkilendirilmesinin yüksek düzeyde olduğunu göstermektedir. Yapılan bu ilişkilendirmelere bakıldığında, fen bilimleri dersi anlatılırken, matematik konularıyla yapılan ilişkilendirmelerin fen konularına daha netlik kazandırdığı ve yapılan ilişkilendirmelerin kavramsal anlamaya katkı yapacağı düşünüldüğünden, ders içeriklerinde ilişkilendirmelere yer verilmesi önerilmektedir. Başka bir bulguya göre, görüşme formuna verilen öğretmen cevapları incelendiğinde, matematik ile fen bilimlerinin ilişkisinin diğer derslerdeki ilişkilendirmelere göre oldukça iyi olduğu ve öğrenciler için gerekli olduğu ifade edilmektedir. Bu sonuç literatür ışığında tartışıldığında, fen bilimleri ve matematik arasındaki ilişkinin daha anlaşılır biçimde ortaya konularak kullanılması ve anlamlı öğrenme sağlanmasına ilişkin kitap içerikleri hazırlamanın önem arz ettiği düşünüldüğünden, öğretim programlarında bu iki disiplinin ilişkilendirilmesine yer verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
In primary and secondary school science curriculum, attention is paid to the connection of science education with other disciplines. In this curriculum, it is emphasized that interaction is important for students to see science in everyday life, understand other disciplines, and realize their science skills and competencies. Critical-creative thinking, research, inquiry, problem solving, decision making, and using information technologies are commonly emphasized in both science curriculum, and mathematics curriculum. In addition, the association skills included in both curricula are reflected in the textbooks. 
Therefore, the purpose of this study is to analyze instructional tasks and questions connected with mathematics that are included in the eighth-grade science textbook published by the Ministry of National Education in 2019, in terms of which subject, which purpose, how and how often they are used, and analyze teachers' opinions in this matter. While document analysis method was used for the textbook analysis, a semi-structured 'Teacher Interview Form' was adopted to collect data for teachers' opinions. Then content analysis was implemented to answer the research questions. 
Findings reveal the intensity of the relationships between mathematics and science subjects based on the mathematical terms and their frequencies in science textbook. Additionally, considering the purposes of giving these terms, approximately 81% of them were used conceptually and 19% were used for being daily life examples. This shows that associating science with mathematics is frequently used and that the use of mathematics in science is very important. In addition, when looking at these associations, it is suggested that associations should be included more in the course content during science courses, as it is thought that associations made with mathematics subjects will make science subjects clearer and it will contribute to conceptual understanding. According to findings related to interview form, teachers stated that the relationship between mathematics and science is quite well and is necessary for students. In the light of the literature, it is suggested that the relationship between science and mathematics should be used in a more understandable way and that it is important to prepare book contents to provide meaningful learning through the association of these two disciplines to be included in the curriculum.