KOAH'ta vitamin D eksikliği ve vitamin D eksikliğinin ataklarla olan ilişkisi /
Yazar: ÖMER FARUK DEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EDHEM ÜNVER
Erzincan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
ÖZET
Amaç: D vitamininin asıl görevi kemik metabolizması olup gereken kalsiyum ve
fosforun kandaki seviyelerini düzenlemektir. Bununla beraber hemen her hücrede D
vitamini reseptörü bulunması, D vitamininin bir çok sistemle ilgili olabileceğini
düşündürmüştür. Vitamin D; pulmoner hücre biyolojisi ve inflamasyon, konakçı
savunması, yara iyileşmesi, onarım ve diğer işlemlerle olan ilişkisi nedeniyle akciğer
fonksiyonları ve KOAH alevlenmeleri üzerinde etkilere sahiptir. Amacımız sağlıklı
gönüllülerde ve KOAH 'lı hastalarda serum D vitamini düzeyine bakarak, D vitamini
eksikliğinin KOAH 'lı hastalarda sıklığını ve KOAH alevlenmeleri üzerine etkisini
araştırmaktır.
Yöntem: Bu çalışmaya Eylül 2016- Nisan 2017 tarihleri arasında Erzincan
Üniversitesi Tıp Fakültesi Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs
Hastalıkları polikliniğine başvuran, göğüs hastalıkları servisinde yatarak takip edilen
klinik olarak KOAH düşünülen ve solunum fonksiyon testi ile GOLD kılavuzuna göre
KOAH tanısı konulan halen sigara içen veya bırakmış 39 hasta ile sigara içen veya
içmeyen 20 sağlıklı yetişkin alınmıştır. KOAH dışında akciğer hastalıkları bulunan
(astım, bronşektazi, pnömoni, tüberküloz, kanser), akciğer dışı organ maligniteleri
bulunan hastalar çalışmaya alınmamıştır.
Bulgular: Çalışmaya dahil etme kriterlerine uyan 39 KOAH 'lı olgu ve 20 sağlıklı
kontrol olgusu olmak üzere toplam 59 olgu ile çalışma yürütüldü. Tüm olguların 43'ü
erkek,16'sı kadındı. KOAH'lı hastalarda D vitamini ortalaması 14,602, kontrol
grubunda D vitamini ortalaması ise 19,34 saptanmıştır. KOAH hastalığının şiddetine
göre yapılan GOLD evrelemesine göre kategorize edilen hastalarda D vitamini
düzeyleri istatistiki olarak sınırda anlamlı bulundu ( p:0,05). KOAH 'lı hastalarda D
vitamini düzeyleri ile son bir yılda alevlenme sayıları arasında negatif yönde ancak
anlamlı ilişki bulundu. ( p:0,01, rho:-0.408). Vitamin D düzeyleri ile FEV1, FEV1 /FVC
sonuçları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur (p:0,01,p:0,02).D vitamini
ile FVC arasında pozitif ancak anlamlı olmayan bir ilişki bulunmuştur(p:0,11). KOAH'
lı hasta grubundaki sigara öyküsü mevcut olan hastaların, sigara içmeyen kontrol 
viii
grubuyla yapılan karşılaştırmasında KOAH 'lı sigara içen grupta D vitamini düzeyleri
istatistiksel olarak anlamlı ölçüde düşük bulunmuştur( p:0,043 ).
Sonuç: Bu çalışma da sağlıklı yetişkinlerle karşılaştırıldığında KOAH' lı hastalarda D
vitamini düzeyi düşük bulunmuştur. KOAH şiddeti arttıkça D vitamini eksikliğinin
arttığı, D vitamini seviyesi azaldıkça alevlenme sayısının arttığı sonucuna varılmıştır.
Bununla beraber vitamin D eksikliğinin KOAH' ta ve KOAH alevlenmelerinde olan
etkisiyle ilgili daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Vitamin D eksikliğinde
replasman tedavisinin kullanımı için, randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç
duyulmaktadır.
Anahtar kelimeler: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı(KOAH), Vitamin D, solunum fonksiyon testleri

Abstract:
ABSTRACT
Aim: The main task of vitamin D is bone metabolism and regulation of the levels of
calcium and phosphorus required. However, the presence of the vitamin D receptor in
almost every cell suggests that vitamin D may be involved in many systems. Vitamin D
has an effect on pulmonary cell biology and lung function and COPD exacerbations due
to association with inflammation, host defense, wound healing, repair and other
procedures. Our aim is to investigate the effect of vitamin D deficiency on the
frequency of patients with COPD and on the exacerbation of COPD, in healthy
volunteers and in patients with COPD, looking at serum vitamin D levels.
Material and method: This study was carried out between September 2016 and April
2017 at the Erzincan University Medical Faculty Mengücekgazi Education and
Research Hospital Chest Diseases Policlinic Department, 39 patients diagnosed as
COPD clinically and followed by respiratory function test and COPD according to
GOLD guidelines and 20 healthy adults with or without smoking were included.
Patients with pulmonary diseases other than COPD (asthma, bronchiectasis, pneumonia,
tuberculosis, cancer) and non-pulmonary organ malignancies were not included in the
study.
Findings: A total of 59 cases, including 39 COPD cases and 20 healthy controls, were
included in the study. Of all cases, 43 were men and 16 were female. In patients with
COPD, the mean vitamin D level was 14,602 and in the control group the mean vitamin
D level was 19,34. Vitamin D levels in the patients categorized according to the GOLD
stage according to severity of COPD were statistically significant at the border (p: 0.05).
In patients with COPD, there was only a significant negative correlation between levels
of vitamin D and the number of exacerbations in the past year. (p: 0.01, rho: -0.408).
There was a positive correlation between vitamin D levels and FEV1, FEV1 / FVC
results (p: 0.01, p: 0.02). There was a positive but not significant correlation between
vitamin D and FVC (p: 0.11). Comparisons of patients with COPD patients who had 
x
smoking anamnesis with non-smoking control group revealed statistically significant
lower levels of D vitamins in the COPD smoker group (p: 0.043).
Conclusion: In this study, vitamin D levels were found to be low in patients with
COPD compared with healthy adults. As the severity of COPD increases, the deficiency
of vitamin D increases and as the level of vitamin D decreases, the number of
exacerbations increases. However, more comprehensive studies on the effect of vitamin
D deficiency in COPD and COPD exacerbations are needed. Lack of vitamin D requires
randomized controlled trials for the use of replacement therapy.
Keywords: Chronic obstructive pulmonary disease (COPD), Vitamin D, pulmonary functıon tests