Türkiye'de ev hizmetlerinde çalışan göçmen kadınların toplumsal ve iktisadi varoluş stratejileri üzerine sosyolojik bir analiz
A sociological analysis on social and economic existence strategies of female immigrant domestic workers in Turkey
Yazar: AYŞE EMEL AKALIN
Danışman: PROF. AYLİN GÖRGÜN BARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ev hizmeti sektörü = House service sector ; Evde çalışanlar = Homeworkers ; Göçmenler = Emigrants ; Kadınlar = Women ; Uluslararası göç = International migration ; Çalışan kadınlar = Working women

Özet:
Bu araştırmada Türkiye'ye Eski Sovyet Bloğu  (ESB) ülkelerinden gelen göçmen ev işçisi kadınların göç etmeye karar verişlerinden itibaren göç ve iş bulma süreçleri, Türkiye'ye geliş süreçleri,  Türkiye'de ev işçiliği sektörüne ilişkin emek piyasasındaki varoluşları ve finansal faaliyetleri incelenmektedir.  Ayrıca başta işverenleri olmak üzere Türkiye'deki yerel halk ile etkileşimleri ve hem ülkelerinde kalan kişilerle hem de ülkelerinden ve diğer ESB ülkelerinden Türkiye'ye göç etmiş kişilerle etkileşimleri içerisinde yer aldıkları ve biçimlendirdikleri ulus-ötesi sosyal ağlarla ilişkili olarak incelenmiştir. Göçmen ev işçisi kadınların yasal pozisyonları ve gelecek beklentileri de sorgulanmaktadır. Göçmen ev işçisi kadınların, bütün bu süreçlerde karşılaştıkları problemler ve bu problemleri çözmek için biçimlendirdikleri varoluş stratejileri araştırılmaktadır. Bütün bu incelemeler ESB ülkelerinden Türkiye'ye göç etmiş ev işçisi kadınların, göçmen ev işçisi olmak perspektifinden kendi anlamlandırmaları ile gerçekleştirilmiştir. Ek olarak, Türkiye'de göçmen ev işçisi çalıştırmış veya hâlâ çalıştırmakta olan işverenlerin de göçmen ev işçiliğine ilişkin anlamlandırmaları değerlendirilmektedir. Analiz süreçleri tezin teorik çerçeve bölümünde detaylı biçimde aktarılan İkili İşgücü Piyasası Teorisi, Dünya Sistemi Teorisi, Göç Sistemleri Teorisi, Göç Ağları Teorisi, Ulus-ötesi Göçmen Ağları Teorileri ile ilişki içerisinde gerçekleştirilmektedir. Türkiye'nin göç alan ülke pozisyonu, göç ve göçmen ev işçiliğine ilişkin yasal düzenlemeler de göz önünde tutularak tartışılmaktadır. Ayrıca dağılan Sovyetler Birliğinin ardından ESB ülkelerinin kadınları göç etmeye yönlendiren durumları da tartışılmaktadır. ESB ülkelerinden göç etmiş olan ev işçisi kadınların çıkış ülkeleri ve Türkiye arasında biçimlendirdikleri ulus-ötesi ağların görünümleri üzerinde detaylı olarak durulmaktadır. Bir başka deyişle, ESB ülkelerinden Türkiye'ye gelen göçmen ev işçilerinin içerisinde yer aldıkları makro, mezzo ve mikro süreçler birbirleri ile ve mevcut teoriler ile ilişkilendirilerek detaylı olarak araştırılmaktadır. 


 
A
nahtar Sözcükler : Uluslararası Göç, Göçün Kadınsılaşması, Ev İşçiliği, Göçmen Ev İşçiliği, Ulus-Ötesi Sosyal Ağlar

Abstract:
This research investigates the processes of migration, finding a job, arrival to Turkey, the existence strategies in labour market related to domestic work sector in Turkey and the financial activities of female immigrant domestic workers who come from Post Soviet Countries (PSC) to Turkey. In addition, their interactions with both the local community in Turkey, especially with their own employers, and with people who stayed in their country of origin and people who migrated to Turkey from their country of origin and from other Post Soviet Countries are analysed, in relation with the trans-national networks to which they belong and give shape. Female immigrant domestic workers' legal positions and their future expectations are also investigated. Problems which the immigrant domestic workers face in all of these processes and the existence strategies that they develop for solving these problems are studied. The entire analysis is based on the own meanings attributed by female immigrant domestic workers who migrated from PSC to Turkey. Additionally, the meanings attributed to migrant domestic labour by the employers who currently employ or previously employed the migrant domestic workers are also analysed. The analysis processes are derived from the Dual Labor Market Theory, World System Theory, Migration System Theories, Migration Networks Theory and Trans-national Migrant Network Theories. Turkey's position as a receiving country is discussed, considering the legal arrangements about both migration and migrant domestic labour. Moreover, the situations in PSC after the collapse, which led women to migrate, are discussed.  Concrete aspects of trans-national networks that are shaped by female domestic workers who migrate from PSC to Turkey are presented in detail.  
In other words, macro, meso and micro level processes in which female immigrant domestic workers who migrated from PSC to Turkey are examined, considering the connections between levels and linking these with the existing theories. 




Key Words :International Migration, Feminization of Migration, Domestic Labour, Migrant Domestic Labour, Trans-national Social Network.