Akne hastalarında şiddet skorlama yöntemleri ile yaşam kalitesi arasındaki korelasyon
Correlation between severity score rating and quality of life in acne patients
Yazar: ELİF ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MELİH AKYOL
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dermatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Akne vulgaris = Acne vulgaris ; Hastalık vektörleri = Disease vectors ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Akne vulgaris, pilosebase ünitenin kronik, inflamatuar bir hastalığıdır. Sıklıkla adelosan dönemde görülmesine rağmen, ileri yaşlarda da görülüp yaşam kalitesini etkileyebilen bir hastalıktır. Bugüne kadar akneli hastaların yaşam kalitesini değerlendiren pek çok çalışma yapılmış ve çeşitli ölçekler geliştirilmiştir. Hastalığın şiddetini değerlendiren çeşitli ölçüm yöntemleri, hastaların klinik takibinde kullanılmaktadır. Ancak hangi şiddet skorlamasının, hastanın yaşam kalitesini daha iyi yansıttığı bilinmemektedir. Bu çalışmada akne hastalık şiddet skorlama yöntemleri ile akne hastalarının yaşam kaliteleri arasındaki ilişki ve korelasyonu araştırdık.Materyal ve Metod: Çalışmaya akne vulgaris tanısı almış 126 hasta alındı.Hastaların sosyodemografik verileri (yaş, cinsiyet, evlilik durumu, eğitim durumu, iş durumu, daha önce alınan lokal va sistemik tedaviler, hastalık süresi, akne yerleşimi, yıkama sıklığı, kullanılan kozmetik ürünler, temizlikte kullanılan ürünler, yetersiz uyku, hiperhidroz, stres, stres ile akne artışı, ek hastalık ve kullanılan tedaviler, ailede akne varlığı) kaydedildi.Hastaların hastalık şiddetleri, Global Akne Derecelendirme Sistemi (GAGS), FDA Akne Derecelendirme Sistemi (FDA), Global Akne Skar Derecelendirmesi (GLOBALASG) ve hastaların aknelerini, visüel analog skalaya göre değerlendirmeleri (PA) ile ölçüldü.Hastaların yaşam kaliteleri, kendileri tarafından doldurulan Dermatoloji Yaşam Kalite İndeksi (DLQI) ve Akne Yaşam Kalite İndeksi (AQOL) ile değerlendirildi.Sonuçlar:Hastaların değerlendirmesi PA ile GAGS, FDA, DLQI ve AQOL arasında istatiksel olarak zayıf ve orta düzeyde korelasyonlar tespit edildi (p<0,05).Hastalar cinsiyete göre karşılaştırıldığında bu korelasyonların kadın hastalara bağlı geliştiği saptandı.Eğitim durumu ilköğretim olanlarda; PA ile GAGS arasında orta düzeyde bir korelasyon (p<0,05) tespit edilirken diğer şiddet skorlama ve yaşam kalite ölçüm yöntemleri ile korelasyon tespit edilememiştir (p>0,05).Eğitim durumu üniversite olanlarda; PA ile DLQI ve AQOL arasında orta düzeyde bir korelasyon (p<0,05) tespit edilirken, diğer yöntemler ile korelasyon tespit edilememiştir (p>0,05).Yüz yerleşimli aknesi olanlarda; PA ile GAGS, FDA, DLQI ve AQOL arasında zayıf ve orta düzeyde korelasyon (p<0,05) tespit edilirken GLOBALASG ile korelasyon tespit edilemedi (p>0,05).Eşit ağırlıklı yüz-gövde yerleşimli aknesi olanlarda; PA ile GAGS arasında yüksek düzeyde bir korelasyon (p<0,05) tespit edilirken diğer yöntemler ile korelasyon tespit edilemedi (p>0.05).Yorum: Çalışmamızda akne şiddeti değerlendirmelerimiz ile hastaların yaşam kalitesi arasında ilişki saptanamamıştır. Bunun nedeni yaşam kalite ölçeklerinin akne şiddetine bağlı yaşam kalitesini yeterince değerlendirmemesi olabileceği gibi hastaların yaşam kalitelerini etkileyen akne şiddetinden bağımsız başka faktörler de olabilir. Bu yüzden özellikle akneye spesifik yaşam kalite ölçeklerinde genel değerlendirmeleri içeren sorular yanında toplumun sosyo-kültürel özelliklerine uygun sorular da yer almalıdır.Akneli hastaların tedavisinde bizim saptadığımız akne şiddetinden bağımsız olarak hastaların belirttiği akne şiddeti ve buna bağlı yaşam kalitelerindeki etkilenme de göz önünde bulundurularak tedavi planlanmalı gerektiğinde psikolojik tedaviler de tedaviye eklenmelidir. Ayrıca akne şiddetinin yaşam kalitesine etkisini tespit etmek için Türk toplumunun kültürel özelliklerine uygun akneye spesifik yaşam kalite ölçeklerinin geliştirilmesi gerektiğini düşünüyoruz.Anahtar kelimeler: akne, yaşam kalitesi, hastalık şiddeti

Abstract:
Objective: Acne vulgaris is chronical inflammatory disease of pilosebaceous unit. Although it is frequently observed in adolescence population, it can also occur in people with advanced ages effecting their quality of life. To date numerous studies were conducted to evaluate patient?s quality of lifes and various rating scales were developed. Those rating scales which asses severity of disease are used with the aim of patients clinical follow up.However, it is not known which severity score rating reflects better quality of life. We evaluated the relationship and correlation between severity score methods and quality of life in acne patients.Material and methods: The study included 126 patients diagnosed with acne vulgaris.Patients socio-demographic data (age, sex, marital status, education, occupation, previous local or systemic therapies, duration of disease, localisation of acne, washing frequency, cosmetic product uses, products used in cleaning, inadequate sleep, hyperhydrosis, stress, increase in acne related to stress, concomitant diseases and medications, familial acne history) was recorded.Patients? disease severity was measured by Global Acne Grading System (GAGS), Acne Grading System (FDA), Global Acne Scar Grading (GLOBALASG) as well as patients acnes score (PA) was measured by visualized analog scale.Self assessment of patients on the quality of life were performed with self-completed Dermatology Quality Of Life Index (DLQI) and Acne Quality of Life Index (AQOL).Results:In terms of statistical analysis, poorly and moderately significant correlations was detected by patients self assessment between PA and GAGS, FDA, DLQI and AQOL scores (p<0.05).When patients were compared according to their gender, these correlations were developed in favour of women. While a moderate correlation (p<0,05) was detected between PA and GAGS scores in patients with primary education status, a correlation could not be detected through other severity score rating and quality of life assessment (p> 0.05).While a moderate correlation (p<0,05) was detected between PA with DLQI and AQOL on those with university education, no correlation could be detected by other methods (p>0.05).While poor and moderate correlation (p<0,05) was detected between PA with GAGS, FDA, DLQI and AQOL in patients with facial acne, no correlation was detected on GLOBALASG scores (p>0.05).Equally-weighed face to body localized acne patients exhibited significant correlation (p<0,05) between PA and GAGS scores, no correlation could not be detected by other methods (p> 0.05).Conclusion: We have not detected correlation between acne severity and quality of life assesment in our study. This may be due to the fact that quality of life scales which depend on acne severity might not adequately evaluate quality of life aspect in patients, as well as there may be other factors effecting patients quality of life regardless of acne severity.Therefore, there should also be questions which are appropriate to socio?cultural characteristic of society, next to questions with regard to acne ?specific quality of life scales.Treatment should be planned taking into account the influence of disease severity and hence patients quality of life as stated by patients irrespective to our findings on disease severity during acne treatment, if necessary, psychological treatment should be added to therapy. In addition, we suggest a development of acne specific quality of life scales which refer to Turkish socio-cultural characteristics in order to determine acne severity on the impact of quality of life.Keywords: acne, quality of life, disease severity