Şanlıurfa ili nematod faunası ve biyoçeşitliliği üzerine araştırmalar
Studies on the nematode fauna and biodiversity of Şanlıurfa
Yazar: ŞENOL YILDIZ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM HALİL ELEKÇİOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Sanlıurfa ili nematod faunası ve biyoçesitliliğini belirlemek amacıyla 2003-2005 yılları arasında,tarımsal ve doğal ekosistemlerde sürvey çalısmaları yürütülmüstür. Yarı-kurak olarak nitelendirilen bu çalısmaalanı, kuru ve sulanabilir tarım alanlarını içermektedir. Coğrafi ve ekolojik farklılıklar ile ulasım imkanları gözönüne alınarak çalısma alanı 5 alt-bölgeye ayrılmıstır. Örnekleme, 3 yıl boyunca, biri bahar döneminde diğerigüz döneminde olmak üzere yılda 2 defa yapılmıstır.Bu çalısmada tespit edilen nematod faunası 8 takıma ait 26 tür, 28 cins ve 4 familyadan olusmustur.Faunada bitki paraziti ve serbest yasayan nematodların oranı sırasıyla % 39 ve % 61 olarak gerçeklesmistir. Bitkiparazitleri 2 takıma (Tylenchida ve Dorylaimaida) ait 26 tür ve 6 cins ile; bakterivorlar 4 takıma (Cephalobida,Diplogasterida, Monhysterida ve Rhabtida) ait 4 familya ve 10 cins ile; fungivorlar 2 takıma ait (Aphelenchidave Tylenchida) ait 3 cins ile; predatörler 2 takıma (Aphlenchida ve monochida) ait 2 cins ile; omnivorlar 1takıma (Dorylaimida) ait 7 cins ile temsil edilmislerdir.Ekosistem bitki örtüsünün, nematod fauna ve biyoçesitliliğine etkisinin diğer faktörlere göre daha barizolduğu belirlenmistir. Biyoçesitlilik indislerinden Maturity indisi (MI), Shannon çesitlilik (H') ve Evennessindisleri sırasıyla, 2,3, 2,1 ve 0,8 olarak belirlenmis olup, nematod faunasının Sanlıurfa ilinde tam tesekkületmediği ve zayıf olduğu sonucu çıkarılmıstır.Anahtar Kelimeler: Sanlıurfa, biyoçesitlilik, nematod faunası, bitki paraziti nematodlar ve serbest yasayannematodlar.

Abstract:
The study conducted to examine the biodiversity of terrestrial nematodes in agricultural and nonagriculturalareas of Sanlıurfa, Turkey. The area is defined with the semi-arid features. The area, consists ofirrigated and dry cultures, has been divided into 5 sub-regions regarding the geographic and ecologicalboundaries. Samples were taken twice a year, one in the mid-spring and second in the mid-fall for 3 years, in2003-2005.Nematode fauna has been represented by 26 species, 28 genus, and 4 families, belonging to 8 orders.The proportions of plant parasitic and free-living nematodes are % 39 and % 61, respectively. Plant parasiticnematodes are represented by 26 species and 6 genera belonging to 2 orders (Tylenchida and Dorylaimida);bacterivores are represented by 4 families and 10 genus belonging to 4 orders (Rhabditida, Cephalobida,Diplogaterida and Monhysterida); fungivores are represented by 3 genus belonging to 2 orders (Aphelenchidaand Tylenchida); predators are represented by 2 genus belonging to 2 orders (Mononchhida and Aphelenchida)and the omnivores 7 genus belonging to 1 order (Dorylaimida). Diversity of nematode communities has beeninfluenced by the ecosystem?s plant cover (crop plant) more than any other diversity drivers such as soil type andgeographical differences. The mean values of Maturity index (MI), Shannon diversity (H?) and Evenness indiceswere calculated 2.3, 2.1 and 0.8, respectively; suggesting a somewhat poor free-living nematode faunal structureof Sanlıurfa.Key Words: Sanlıurfa, biodiversity, nematode fauna, plant-parasitic nematodes and free-living nematodes.