Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık (RCEP): Üye ülkeler arasındaki ticari ilişkilerin kompleks ağ analizi Yöntemi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the commercial relations between the member states of the Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP): Using complex network analysis method
Yazar: MERVİN YALÇINKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA GÜL ALTIN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gümrük İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration

Özet:
Globalleşen dünya ile birlikte ticaret ağları yoğunlaşmış ve bu da beraberinde çeşitli ekonomik entegrasyon çalışmalarını gündeme getirmiştir. Son zamanlarda ticari faaliyetlerini ve hakimiyetlerini genişletmek isteyen ülkeler, küresel rekabetin bir sonucu olan serbest ticaret anlaşmalarını etkin bir şekilde kullanmaktadır. Serbest ticaret anlaşmaları taraflar için ticareti kolaylaştırıcı ve refah düzeyini arttıran etkiler yaratmaktadır. Çin'in de aralarında bulunduğu 15 ülkenin taraf olduğu dev bir serbest ticaret anlaşması olan Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık (RCEP) olarak adlandırılan anlaşma 2020 yılında imzalamıştır. RCEP Anlaşması GSYİH ve ticaret hacmi açısından dünyanın en büyük serbest ticaret anlaşmasıdır.
Bu çalışmada RCEP Anlaşmasının imzalanma süreci, anlaşmanın kapsamı ve dünya ticareti için önemi incelenmiştir. RCEP Anlaşması'na taraf olan ülkelerin ekonomik görünümleri ve temel ekonomik göstergeleri incelenmiş ve ticaret verileri paylaşılmıştır. RCEP ülkelerinin 2012 ve 2021 yılları arasındaki ticaret verileri kompleks ağ analizi yöntemiyle Ucinet programı kullanılarak analiz edilmiş, Gephi programıyla ticaret ağları görselleştirilmiştir. Ağ analizi yoluyla, ağdaki farklı ülkelerin konumunu ve önemini yorumlamak için merkezilik, otorite, ego-ağ boyutları, bağlantı sayıları, ağ yoğunluğu ve özvektör merkeziliği gibi çeşitli ölçümler kullanılmıştır. Analizler sonucunda; RCEP ülkelerinin aralarında yapılan ticarette merkez ve otorite konumunda olan ülkenin tüm yıllar için Çin olduğu; Çin'in bu yıllar boyunca en büyük ticaret ortakları olan Japonya ve Güney Kore ile ticari bağlantılarını benzer yoğunlukta sürdürdüğü; Çin, Japonya ve Güney Kore dışında grup içinde bağlantı sayılarının fazlalığı ve yoğunluğu ile en fazla dikkat çeken ülkelerin Avustralya, Singapur, Endonezya, Malezya, Tayland ve Vietnam olduğu, Vietnam'ın bu süreçte ticaretindeki gelişmeyle öne çıktığı görülmektedir. 
RCEP, Kompleks Ağ Analizi, Uluslararası Ticaret, Serbest Ticaret Anlaşmaları

Abstract:
With the globalization of the world, trade networks have intensified and this has brought various economic integration studies to the agenda. Recently, countries that want to expand their commercial activities and dominance effectively use free trade agreements, which are a result of global competition. Free trade agreements create effects that facilitate trade and increase the level of welfare for the parties. The agreement called the Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP), which is a giant free trade agreement to which 15 countries, including China, is a party, was signed in 2020. The RCEP Agreement is the world's largest free trade agreement in terms of GDP and trade volume.
In the study, the signing process of the RCEP Agreement, the scope of the agreement and its importance for world trade were examined. The economic outlook and basic economic indicators of the countries that are party to the RCEP Agreement were examined and trade data were shared. The trade data of RCEP countries between 2012 and 2021 were analyzed using the complex network analysis method using the Ucinet program, and the trade networks were visualized with the Gephi program. Through network analysis, various metrics such as centrality, authority, ego-network dimensions, link counts, network density, and eigenvector centrality are used to interpret the position and importance of different countries in the network. As a result of the analysis; The country that is the center and authority in the trade between RCEP countries is China for all years; During these years, China maintained its trade relations with Japan and South Korea, which were its biggest trading partners, with a similar intensity; Apart from China, Japan and South Korea, it is seen that the countries that attract the most attention with the abundance and density of connections within the group are Australia, Singapore, Indonesia, Malaysia, Thailand and Vietnam, and Vietnam stands out with the development in its trade in this process.
Keywords: RCEP, Complex Network Analysis, International Trade, Free Trade Agreements