Güreş sporcularının beslenme durumlarının saptanması
Finding out of circumstances of nutrition of wrestlers
Yazar: EREN CANBOLAT
Danışman: PROF. DR. FUNDA PINAR ÇAKIROĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Güreş = Wrestling ; Güreşçiler = Wrestlers ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Bu araştırma; Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Yaşar Doğu Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim görmekte olan 18-30 yaş aralığında bulunan gönüllü ve en az 3 yıldır bu sporla uğraşan 96 erkek güreş sporcusuyla yapılmıştır. Araştırma verileri anket formu ile yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmış, güreş sporcularının sosyodemografik vespor yaşamına ait bulguları, beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümleri, besin tüketimleri ve fiziksel aktivite düzeylerine ilişkin bilgileri incelenmiştir. Sporcularının yaş ortalamaları 21,49±2,63 yıldır. Sporcuların %53,1'inin bugüne kadar milli takım kadrosunda en az bir kez yer aldığı ve %50,0'sinin çeşitli düzeyde derecelere sahip olduğu saptanmıştır. Sporcuların yalnızca %17,7'si öğün atlamayıp 3 ana ve 3 ara öğün yapmaktadır. Öğün atlama nedeni olarak en çok verilen yanıtlar zaman yetersizliği (%41,8), alışkanlığın olmaması (%19,0), iştahsızlık (%19,0), zayıflama isteği (%13,9) olarak belirlenmiştir. Antrenman veya müsabaka dönemlerinde sporcuların genellikle proteinden zengin besinleri tercih ettikleri görülmektedir (sırasıyla %42,7; %52,1). Sporcuların antrenman veya müsabaka öncesi ve sonrasında tükettikleri besin türleri arasındaki farklılık istatiksel olarak anlamsızdır (p>0,05). Sıvı tüketim alışkanlıkları incelendiğinde sporcuların çoğunluğunun antrenman veya müsabaka öncesi ≤500 mL (%60,3), antrenman veya müsabaka sırasında 500 mL' den daha fazla (%59,7), antrenman veya müsabaka sonrası ≥1000 mL (%42,4) sıvı tükettiği görülmektedir. En çok tüketilen sıvılar su, maden suyu ve meyve suyudur. Sporcuların beslenme bilgisini öğrendiği kaynaklar antrenör (%38,5), beslenme eğitimi (%24,0), yazılı ve görsel medya (%16,7) iken besin seçimlerini en çok kendilerinin (%67,7), antrenörlerinin (%11,5) ve ailelerinin (%10,4) etkiledikleri belirlenmiştir. Sporcuların %61,5'i ağırlık kaybı için belirli bir yöntem uyguladığu ve bu yöntemlerin aşırı aktivite (%33,1), düşük kalorili diyet (%28,3), sauna ve hamamda terleme (%27,6) olduğu tespit edilmiştir. Sporcuların %33,3'ü besinsel destek kullanmakta olup bunları en çok antrenör etkisi (%50,0) ile kullandıkları belirlenmiştir. Sporcuları BKİ'leri ortalama 26,3±3,4 kg/m2 olarak hesaplanmıştır. Sporcuların vücut yağ dokusu yüzdeleri ortalaması %12,8±5,6, vücut sıvı yüzdesi ortalaması %64,4±4,6 olarak saptanmıştır. Sporcuların antrenman günü PAL değeri 2,30±0,25, antrenmansız gün PAL değeri 1,73±0,30 ve toplamda ortalama PAL değeri 2,02±0,24 olup; antrenman gününe ve antrenmansız güne ait ortalama PAL değerleri arasındaki farklılık istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). PAL değerine göre fiziksel aktivite düzeyleri incelendiğinde sporcuların %43,8'inin aktif, %44,7'sinin orta düzeyde aktif fiziksel aktiviteye sahip olduğu belirlenmiştir. Sporcuların antrenman günü ve antrenmansız gün diyetle aldıkları enerji ve besin ögeleri miktarları arasındaki farklılıklardan yalnızca karbonhidrattan gelen enerji yüzdeleri, omega-6/omega-3 oranları, omega-6 yağ asitleri, E ve C vitamini miktarları arasındaki farklılıklar anlamsız bulunmuştur (p<0,05). Bu çalışmada güreş sporcularında öğün atlama, sağlıksız ağırlık kaybı uygulamaları, antrenman veya müsabaka dönemlerinde görülen hatalı beslenme alışkanlıkları, yetersiz enerji alımı, yüksek protein, düşük karbonhidrat, yüksek kolesterol alımı ve vitamin ve mineraller yönünden dengesiz bir diyet uyguladıkları tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışmanın sporcu beslenmesi konusunda literatüre güncel ve önemli bilgiler sağlayacağı düşünülmektedir.


Anahtar Kelimeler: Beslenme alışkanlığı, Güreş, Sporcu beslenmesi, Vücut kompozisyonu.

Abstract:
This research have been made at Samsun Ondokuz Mayıs University Yaşar Doğu Sports Sciences Faculty with volunteers 96 men wrestlers that have at least 3 years experience and the age of 18-30 years. Survey data were obtained using face-to-face interview technique with questionnaire form and the findings of socio-demographic and sports life of wrestlers, nutrition habits, anthropometric measurements, food consumption and physical activity levels were examined. The average age of the athletes is 21,49 ± 2,63 years. It has been determined that 53,1% of the athletes have so far participated in the national team cadres at least once and 50,0% have placed in various competitions. Only 17,7% of the athletes do not skip meals and eat 3 main and 3 snack meals.  The most frequent reasons for skipping meals were time insufficiency (41,8%), lack of habit (19,0%), loss of appetite (19,0%) and desire for weakness (13,9%). During training or competition period, athletes often prefer protein-rich foods (42,7% vs. 52,1%, respectively). The difference between the types of food consumed by the athletes before and after  training, was statistically insignificant (p>0,05). When fluid consumption habits were examined,  the majority of athletes seem to have consumed  ≤500 mL (60,3%) before training or competition, 500 mL (59,7%) during training or competition, ≥1000 mL (42,4%) liquid after training or competition. The most consumed liquids are water, mineral water and fruit juice While the sources in which the athletes learn nutrition knowledge were trainer (%38,5), nutrition education (24,0%)  written and visual media (16,7%), it has been determined that nutrition choices were mostly affected by their own choices (67,7%),trainers (11,5 %) and their families (10,4%) respectively. It has been found that  61,5% of the athletes applied a specific method for weight loss and these methods were over activity (33,1%), low calorie diet (28,3%), sweating in sauna and bath (27,6%) 33,3% of the athletes were using nutritional supplements and it was determined that they used them mostly with coach effect (50,0%) The average BMI of the athletes was calculated as 26,3±3,4 kg/m2 The average body fat percentage of the athletes was determined as 12,8 ± 5,6% and the body water percentage as 64,4±4,6%. The athlets training day PAL value was 2,30±0,25, the PAL value without exercise was 1,73±0,30 and the mean PAL value was 2,02±0,24; The difference between the mean PAL values of training day and the day without training was statistically significant (p<0,05). When physical activity levels according to PAL value were examined, it was determined that 43,8% of the athletes were active, 44,7% were moderately active of physical activity. Among the differences between energy and nutritional elements amounts taken on training days and non training days, only the percentages of energy coming from carbonhydrates, omega-6/omega-3 ratios, omega-6 fatty acids, E and C vitamins differences, were found insignificiant (p<0,05). In this study, it was found skip meal, unhealthy weight loss methods bad eating habits during training or competition peirods, inadequate energy intake high protein, low carbohydrate high cholesterol intake, among wrestlers, and it has been identified that sportsmen applied an unbalanced diet in terms of vitamins and minerals. As a result, it is thought that this study will provide important and current knowledge for the literature about sports nutrition. 

Keywords: Body composition, Sports nutrition, The habits of nutrition, Wrestling.