Kişisel sağlık verilerinin işlenmesinde haksız fiilden doğan sorumluluk ve davalar
Liability and lawsuits arising from tort in the processing of personal health data
Yazar: HAZAL ATEŞ AYDOĞAN
Danışman: PROF. DR. GÜROL CANTÜRK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Haksız fiil = Torts ; Kişilik hakkı = Personality right ; Kişisel Verileri Koruma Kurumu = Personal Data Protection Agency ; Kişisel veri = Personal data ; Kişisel verilerin kaydedilmesi = Recording of personal data ; Sağlık verileri = Health data ; Yaşam istatistikleri = Vital statistics

Özet:
Kişisel verinin tanımı, "6698 Sayılı Kişisel Verileri Koruma Kanunu'nun" 3/c maddesinde kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi şeklinde yapılmıştır. Kişisel sağlık verileri ise yine Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik'in 4/j maddesinde bireyin kimliği belirli ya da belirlenebilir gerçek kişinin fiziksel ve ruhsal sağlığına ilişkin her türlü bilgi ile kişiye sunulan sağlık hizmetiyle ilgili bilgileri olarak tanımlanmıştır. Bu kapsamda kişisel sağlık verileri, özel nitelikli kişisel veri sıfatına haizdir. Bireyin kişisel verilerinin korunmasını isteme hakkı Anayasa ile de güvence altına alınmıştır. "6698 Sayılı Kişisel Verileri Koruma Kanunu'nun" ilgili hükümleri uyarınca özel nitelikli kişisel verilerin kişinin rızası olmaksızın veya kanunda öngörülen hallerin dışında işlenmesi yasaktır. Ancak yine aynı kanun kapsamında bu yasağın kapsamı daraltılarak bireyin sağlık ve cinsel hayatına ilişkin verilerinin kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbî teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amacıyla bireyin açık rızası aranmaksızın sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından işlenebileceği hususu yasal hale getirilmiştir. Kişisel sağlık verilerinin işlenmesinin tahdidi olarak sayılan bu amaçlarla doğrudan ilişkili olması gerekmektedir. Kişisel sağlık verilerinin hukuka ve yasalara uygun olarak işlenmesi gerekmekte olup bu hususta gerçek ve tüzel kişilerin birtakım yükümlülükleri bulunmaktadır. Bu yükümlülükler ve bu yükümlülüklere aykırı davranılması halinde ne gibi yaptırımların uygulanacağına dair yasal düzenlemeler başta "6698 Sayılı Kişisel Verileri Koruma Kanunu" olmak üzere Türk Ceza Kanunu, Tür Borçlar Kanunu ve ilgili kanun ve yönetmeliklerde yer almaktadır. Kişisel sağlık verilerinin işlenmesinin bu amaçlarla ilişkisinin kalmadığı noktada veya hukuka uygunluk nedenleriyle işlenmemesi hallerinde bireyin kişilik haklarına saldırı mahiyetinde durumlar oluşabilmektedir. Hukuka aykırı olarak meydana gelen bu hallerde hukuka aykırılığın ortadan kaldırılması ve kişilik haklarına saldırı neticesinde bireyin uğramış olduğu zararın giderilmesi için hukuki çözüm yollarına başvurmak gerekebilir. Hem uluslararası hem de anayasal düzenlemelerle, bireylerin söz konusu hukuki çözüm yollarına başvurması, kişilik haklarının korunması, ihlal hallerinde ivedilikle bu ihlallerin önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Sözcükler: Haksız fiil, kişiliği koruyucu davalar, kişilik haklarının ihlali, kişisel sağlık verilerinin işlenmesi, kişisel veri

Abstract:
The definition of personal data is made in the 3/c article of the ''Personal Data Protection Law No. 6698'', as any information relating to an identified or identifiable natural person. Personal health data, on the other hand, is defined in Article 4/j of the ''Regulation on Personal Health Data'', as all kinds of information about the physical and mental health of an individual, whose identity is determined or identifiable, and about the health service provided to the person. In this context, personal health data has the title of special quality personal data. The right of the individual to demand the protection of his personal data is also guaranteed by the Turkish Constitution. Pursuant to the relevant provisions of the Personal Data Protection Law No. 6698, it is prohibited to process sensitive personal data with out the consent of the personor in cases other than those stipulated in the law. How ever, the scope of this prohibition was narrow ed within the scope of the same law. It is legally applicable that the data regarding the health and sexual life of the individual can be used by persons or authorized institutions and organizations that are under the obligation of keep ing confidentiality with out seeking the explicit consent of the individual, for the purpose of public health concern, preventive medicine, medical diagnosis, execution of treatment-care services, planning and management of health services and financing. While enabling the use of personal health data, it is understood that it should be directly related to the sepurposes, which are considered as a limitation at the same time.In this respect, personal health data must be processed in accordance with the law and laws. This naturally brings some obligation storealand legal persons. These obligations and the legal regulation sregarding what sanctions will be applied in case of violation of these obligations are included in the Turkish Penal Code, the Law on the Protection of Personal Data No. 6698, the Code of Obligations and related laws and regulations. At the point where the processing of personal health data is no longer related to the above-mentioned situation sor in cases where it is not processed for reasons of compliance with the law, situations mayoccur in the nature of an attack on the personal rights of the individual. In these cases, which occur unlawfully, it may be necessary to resort to legal remedies in order to eliminate the unlawfulness and to remedy the damage suffered by the individual as a result of the attack on personal rights. With both international and constitutional regulations, it is aimed for individuals to apply for legal solutions, to protect the it personal rights, and to prevent these violations immediately in case of violations.

Keywords: personaldata, personality protection lawsuits, processing of personal health data, tort, violation of personal rights