Sezaryen skar defekti (istmosel) sıklığının ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi
Caesarean scar defect (isthmocele) prevalance and associ̇ated factors
Yazar: EDA GÖZCÜ
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN NAZİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Doğum = Delivery ; Gebelik = Pregnancy ; Komplikasyonlar = Complications ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section ; Skar = Cicatrix

Özet:
Giriş: Sezaryen oranları tüm dünyada artmaya devam etmektedir. Gelişmiş ve
gelişmekte olan ülkelerde sezaryen oranlarındaki bu artış uzun vadeli risklerle ilişkili bir
sağlık sorunu haline gelmiştir. İstmosel (sezaryen skar defekti) daha önce geçirilmiş
sezaryen hattında gelişen uterus anterior duvarda istmus seviyesinde poş şeklinde bir
divertiküldür. Bu poş eski kan, mukus, inflamatuar hücreler içermektedir. Bu da
hastalarda pelvik ağrı, postmenstruel lekelenme, infertilite gibi semptomlara neden
olabilmektedir. Dünya genelinde istmosel sıklığı %6,2 ile %36 arasında olup ortalama
%21 kabul edilmektedir. Sezaryen sonrası istmosel gelişme etyolojisini aydınlatmak ve
önleyici stratejiler geliştirmek önemlidir.
Amaç: Bu çalışmada sezaryen skar defekti (istmosel) sıklığı ve ilişkili faktörleri
değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Numune
Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğine 01.01.2017
ile 30.06.2017 tarihleri arasında herhangi bir şikayet ile başvuran 246 hastada yapıldı.
Çalışmaya geçirilmiş bir ya da daha fazla sezaryen öyküsü olan, son sezaryenden en az
6 hafta geçmiş olan, 18-45 yaşları arasında olan hastalar dahil edildi. Jinekolojik kanser
öyküsü olan, gebe hastalar ve son 6 hafta içerisinde herhangi bir jinekolojik operasyon
geçiren hastalar dahil edilmedi. Hastaların anamnezi alınarak bir anket dolduruldu ve
transvajinal ultrason ile hastalar muayene edildi. İstmosel sıklığı ve ilişkili faktörler
değerlendirildi.
Bulgular: İstmosel olan grup ile olmayan grup arasında yaş, boy, kilo, BKI gibi
demografik özellikler ile menstruel düzensizlikler (menoraji, metroraji, menometroraji,
oligomenore), semptomlar (kronik pelvik ağrı, dismenore, disparoni, infertilite) arasında
anlamlı fark izlenmemiştir.İstmosel olan ve olmayan iki grup arasında son sezaryen
öncesi sancı, servikal açıklık, acil yada elektif olma durumlarında da bir farklılık
izlenmemiştir. Her iki grupta da sezaryen skarı izlenmekteydi. Yapılan transvajinal
ultrasonda korpus uzunluğu benzer, korpus/istmus oranları sınırda anlamlıydı (p=0,06).

VIII

İstmus uzunluğu istmosel olan grupta anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,05).
Asemptomatik olma istmosel olmayan grupta anlamlı olarak yüksek bulundu. Retrovert
uterus, postmenstruel lekelenme, sezaryen sayısı istmosel olan grupta anlamlı olarak
daha yüksek oranda görüldü. İstmosel prevalansı %9,7 olarak bulundu.
Sonuç: Bu çalışmada istmosel olan grupta geçirilmiş sezaryen sayısı, uterusun
retrovert pozisyonu, postmenstruel lekelenme semptomu daha fazla olduğu
saptanmıştır.Transvajinal ultrasonda ölçülen uterus istmus uzunluğu istmosel olmayan
gruba göre istmoseli olan grupta daha fazla olduğu saptanmıştır.Korpus/istmus oranı
istmosel olan grupta sınırda anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. İstmosel sıklığı
%9.7 olarak bulunmuştur.Bu çalışma sonrasında sezaryen insidansının giderek
artmakta olduğu dünyamızda istmosel tanısının daha sık kullanılır hale geleceğini
düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler: İstmosel, Sezaryen, Sezaryen Skar Defekti

Abstract:
Caesarean Scar Defect (Isthmocele) Prevalance And Associated Factors
Introductıon: The caesarean delivery rate is increasing worldwide.Rates of
caesarean are an issue of international health concern in both developed and developing
countries.CS is associated with long-term risks.Isthmocele also known as caesarean
section scar deficient uterine scars or scar dehiscence following a CS is a reservoir like
pouch defekt on the anterior wall of the uterine isthmus located at the site of a previous
caesarean delivery scar.This defect including mucus, old blood, debris and
inflammatory cells may be responsible for clinical symptoms such as cause
postmenstruel spotting, pelvic pain, infertilitiy. Globally, the frequency is between 6.2%
and 36% with an average rate of 21.1%.It is important to elucidate the etiology of
ısthmocele development after CS and develop preventive strategies.
Objective: In this study, we evaluated the caesarean scar defect (ısthmocele)
prevalance in our clinic and correlation with factors.
Materıal and Method: The study was carried out with 246 patients who were
referred any complaint to the Health Science Unıversities Adana Numune Training and
Reseach Hospital Obstetrics and Gynecology Clinic between 01.01.2017 and
30.06.2017 dates.In this study inclusion criteria was one or more past caeserean section
history, at least 6 weeks previous caeserean section between 18 and 45 years
old.Exclusion criteria was who has uterine anomaly, gynecological cancer history,
pregnant patients, at least 6 weeks previos past gynecological operations
history.Patients patients demographic characteristics, medical histories were collected
in a questionnaire.Patients were examined by transvaginal ultrasound.
Results: No statistically significiant difference was found between isthmocele
group and non-istmocele group demographic characteristics (age, height, weight, BMI),
menstruel irregularity, symptoms (chronic pelvic pain, dysmenorrhea, dyspareunia,
seconder infertility),previous last C/S travail, servical dilatation,elective or
emergency,previous normal delivery ceaserean section .Two groups were viewed
ceaserean section scar and no difference between two groups uterine corpus length by
TVUSG.There was a meaningful at the nerves difference between two groups uterine

X

copus/isthmus rate.There was a statistically significiant between isthmocele group
uterine isthmus length, ceaserean section numbers, postmenstruel spotting, retrovert
uterus higher than non isthmocele group.Non isthmocele group was asymptomatic
property higher than isthmocele group.The prevalance of isthmocele was found 9,7%.
Conclusion: In this study the factors that were associated with deficient scars;
history of multıple ceaserean sections, uterine retroflexion, postmenstruel spotting and
looking by TVUSG istmus rate was higher than non-isthmocele group. There was a
meaningful at the nerves difference between two groups uterine copus/isthmus rate. The
prevalance of isthmocele was found 9,7%.As the incidance of CS is increasing across
the world,this disorder therefore warrents close attention.
Keywords: İstmocele, Cesaseren Section, Caesarean Scar Defect