Türkiye ekonomisi'nde yatırım alternatifi olarak altın kullanımı (İstanbul altın borsası işlemlerinin analizi)
Gold as an investment alternative within Turkish economy (analysis of ige transactions)
Yazar: İSMAİL YANIK
Danışman: PROF. DR. TARGAN ÜNAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Türkiye kuyumculuk piyasasının altın talebi 2006 itibarıyla, hurda dahil, 300 tonu aşmış ve Avrupa'da birinci sıraya yerleşmiştir. Yatırım amaçlı resmi altın sikke (meskuk ve ziynet denilen Cumhuriyet Altınları) basımında Türkiye 62 tonluk üretimiyle açık ara dünya birincisidir. Fiziki altın talebindeki bu canlılık Türkiye'yi en önemli altın ithalatçılarından biri haline getirmiştir. Bu konuma gelinmesinde diğer etkenlerin yanı sıra özellikle İstanbul Altın Borsası'nın (İAB) kurulması ve iyi bir performans göstererek altın arzındaki sorunları gidermesiyle fiyatlarda arz yönüyle bir süreklilik sağlaması etkili olmuştur. Bununla birlikte, altına olan geleneksel ilgiye rağmen, son on yılda diğer yatırım araçları ve bunlar üzerine yazılan türev sözleşmeler hızla çeşitlenip geliştiği halde benzer durum altın için gözlenmemiştir.İAB bünyesinde yapılan işlemler son on yıl içinde önemli değişiklikler göstermiştir. TL/gram ağırlıklı başlayan işlemler giderek azalmış ve son yıllarda neredeyse işlemler tamamen ABD Doları ile yapılır hale gelmiştir. Ayrıca 1998-2001 yılları arasında ithalat miktarlarının oldukça üzerinde gerçekleşen işlem miktarları giderek ithal edilen altın miktarı ile aynı seviyelere inmiştir.Tez kapsamında, İAB'de oluşan fiyatlar yurtdışı piyasa fiyatlarıyla karşılaştırılmıştır. İAB bünyesinde kurulan diğer piyasaların durumu incelenmiş ve İAB'nin gelişebileceği yönler tartışılmıştır. 1995-2006 döneminde altın ve İMKB30 getirilerindeki oynaklıklar zaman serileri ile mukayese edilerek açıklanmaya çalışılmış ve elde edilen sonuçlar incelenmiştir. Elde edilen bilgilerin portföy risk yönetimi süreçlerine katkıda bulunacağı değerlendirilmektedir

Abstract:
In 2006 Turkish gold demand reached the top place in Europe with 307 tons (including scrap). Turkey is also number one in gold investment demand with 62 tons coming from official coinage (Cumhuriyet coins). All of this robust physical demand makes Turkey a major gold importer. Besides other positive developments, establishment of Istanbul Gold Exchange (IGE) and its good performance on maintaining competitive and timely supply of gold to the market is the main reason. During the last ten years, investment instruments and their derivatives have developed, but similar products in gold related instruments have not been observed along with the traditional interest of Turkish people in physical gold.IGE transaction types have changed dramatically in ten years. Initially TL/gm - gold transactions were more than USD/oz - gold transactions; starting 2003 and towards 2007, almost all transactions were realized with USD/oz. During the 1998-2001 period, the IGE transaction volume reached record high levels, dropping back to physical imports level following the 2001 crises.In this thesis, the prices formed in the IGE are compared to international prices, the performance of the IGE markets -including the futures and the debt market- have been analyzed and their future have been questioned, the volatilities of gold and İMKB30 time series returns are compared and analyzed, with the results being discussed. It is expected that the results will contribute to the studies on risk management of portfolio investments.