Akut gastroenterit tanısı ile hastaneye yatan çocuk hastalarda etkenlere göre klinik ve laboratuvar bulgularının karşılaştırılması
Comparison of clinical and laboratory findings accordingto the agents in pediatric patients hospitalized withdiagnosis of acute gastroenteritis
Yazar: ŞEBNEM ÖZMEN
Danışman: DOÇ. DR. CAN ACIPAYAM
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Gastroenterit = Gastroenteritis ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Kahramanmaraş = Kahramanmaraş ; Paraziter hastalıklar = Parasitic diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Gastroenteritler, önemli bir halk sağlığı sorunudur ve tüm dünyada beş yaşından
küçük çocukların ölümüne neden olur. Gastrointestinal enfeksiyonlar, Türkiye'deki en
önemli sağlık sorunlarından birisidir. Bu çalışmanın amacı laboratuar tetkikleri ve klinik
parametreleri kullanarak akut gastroenteritlerin (AGE) ayırıcı tanısının yapılıp
yapılmayacağını belirlemek ve etkenlere göre laboratuvar parametrelerinin değişip
değişmeyeceğini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık
Uygulama ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği'nde 1 Ocak
2016 ve 1 Ocak 2019 tarihleri arasında akut gastroenterit tanısıyla yatan 0-17 yaş
aralığında olan, ishali 14 gün veya daha kısa süreli olan, etyolojiye yönelik tetkikleri
yapılmış olan ve akut faz belirteçlerinden en az ikisi çalışılmış olan vakalar dahil edildi.
Hastalar, paraziter AGE'li hastalar ve viral AGE'li hastalar olarak, iki gruba ayrıldı.
Hastaların demografik verileri, hastanemizde yattığı ay, mevsim, yaşı, cinsiyeti; klinik
bulguları, hastanın genel durumu, dehidratasyon derecesi, kusma durumu, ishal durumu
(ishal sayısı günde 6 ve üzeri olması ya da 6'dan az olmasına göre), ishal süresi ve
hastanede yatış süresi dosyalarından kayıt edildi. Hastaların laboratuvar verileri olarak,
hemogram (WBC; White Blood Cell (lökosit sayısı), HGB; hemoglobin, ANS; absolü
nötrofil sayısı, ALS; absolü lenfosit sayısı, AMS; absolü monosit sayısı, AES; absolü
eozinofil sayısı, MCV; Mean Corpuscular Volume (Ortalama eritrosit hacmi) MPV;
Mean Platelet Volume (Ortalama trombosit hacmi), PLT: Trombosit sayısı), biyokimya,
CRP, idrar tetkikleri ve gaita tetkikleri (adenovirüs antijeni, rotavirüs antijeni ve E.
histolytica adezin antijeni) sonuçları alındı. Veriler "SPSS 16.0 for Windows" istatistik
paket programı kullanılarak analiz edildi. Normal dağılıma uyan iki örneklemler
İndependent T Testi, normal dağılım göstermeyen örneklemler için Mann-Whitney U
Testi ve niteliksel verilerin analizinde ise Ki-kare Testi kullanıldı. İstatiksel analiz
sonuçlarında p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmada, paraziter AGE'li grubuna 47, viral AGE'li grubuna 83 vaka dahil
edilerek, toplamda 130 hasta incelendi. Cinsiyet açısından aralarında istatistiksel olarak
anlamlı bir fark yoktu (p>0,05). Viral AGE'lilerin %74,7'si iki yaşından küçüktü, bu
fark istatistiksel açıdan anlamlıydı (p=0,000). Paraziter AGE'ler, ağustos ve eylül
aylarında; viral AGE'ler ise, aralık ayında daha sık görüldü, bu fark istatistiksel açıdan
anlamlı değildi (p>0,05). Paraziter AGE'ler en çok yaz mevsiminde; viral AGE'ler ise
en çok kış mevsiminde ortaya çıktı. Bu fark istatistiksel açıdan anlamlıydı (p=0,01).
Hastaların, genel durumu, dehidratasyon derecesi, günlük ishal sayıları, hastanede yatış
süreleri açısından gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark yoktu (p>0,05).
Viral AGE'li hastalarda, kusma şikâyeti daha çok görüldü, gruplar arasında istatistiksel
açıdan anlamlı bir fark vardı (p=0,021). Viral AGE'li vakaların ishalli gün sayıları daha
uzundu ve bu fark istatistiksel açıdan anlamlıydı (p=0,031). Paraziter AGE'li vakaların
hemoglobin değerleri, daha yüksekti ve bu istatistiksel açıdan anlamlıydı (p=0,004).
Paraziter AGE'li vakaların MPV değerleri daha yüksekti ve bu fark istatistiksel açıdan
anlamlıydı (p=0,021). Viral AGE'li vakaların ALT ve AST değerleri, belirgin şekilde
daha yüksekti ve bu yükseklik istatistiksel açıdan anlamlıydı (ALT için p=0,032, AST
için p=0,020). Viral AGE'li vakaların sodyum (Na) değerleri daha yüksekti ve bu fark
istatistiksel açıdan anlamlıydı (p=0,026). Viral AGE'li vakaların, klor (Cl) değerleri
daha yüksekti ve bu fark istatistiksel açıdan anlamlıydı (p=0,000). Paraziter AGE'li
vakaların ANS değerleri, daha yüksekti ve bu fark istatistiksel açıdan anlamlıydı
(p=0,027). Paraziter AGE'li hastaların CRP değerleri, daha yüksekti ve bu istatistiksel
açıdan da anlamlıydı (p=0,000). Vakaların, PLT, WBC, ALS, AMS, AES, üre,
kreatinin, K, idrar dansitesi ve idrar pH değerleri arasındaki fark istatistiksel açıdan
anlamlı değildi (p>0,05).
Sonuç: Bu çalışmada, paraziter AGE'li hastalarda, hemoglobin, MPV, ANS, CRP
değerleri daha yüksek bulunurken; viral AGE'li hastalarda, kusma şikayeti, ishalli gün
sayısı, ALT, AST, Na ve Cl değerleri daha yüksek bulundu. Paraziter AGE'li vakalar,
daha çok yaz mevsiminde görülürken; viral AGE'li vakalar, daha çok kış mevsiminde
ve sıklıkla 2 yaş altında görülmektedir. Bu çalışma ile kusma şikayeti, ishalli gün sayısı,
mevsimsel farklılık ve hemoglobin, ANS, MPV, CRP, ALT, AST, Na ve Cl
değerlerinin, AGE etyolojisini tahmin etmede bize yol gösterebilir olduğu sonucuna
varılmıştır.
Anahtar kelimeler: Akut gastroenterit (AGE), paraziter akut gastroenterit, viral akut
gastroenterit, Kahramanmaraş, çocuk
Sayfa Adedi: 50
Danışman: Doç. Dr. Can ACIPAYAM

Abstract:
Objective: Gastroenteritis, is an important public health problem and cause to the death
of childrens who are younger than five years old all over the world. Gastrointestinal
infections, are one of the most important health problems. The aim of this study is
researching the changes in laboratory parameters and determining that can we make
differential diagnosis for acute gastroenteritis or not with using laboratory tests and
clinical parameters.
Material and methods: Pediatric patiens hospitalized at Kahramanmaras Sutcu Imam
University Medical Faculty Hospital Pediatrics Clinic between 1 january 2016 and 1
january 2019 dates with diagnosis of acute gastroenteritis whose ages were between 0-
17, diarrheas continued shorter than 14 days, laboratory tests done according to
etiology, acute phase reactans studied at least two of them were included to our study.
The patients were separated into two groups; patients with parasitic acute gastroenteritis
and patients with viral acute gastroenteritis. Patients' demographic datas, the month, the
season hospitalized in, age, sex, clinical findings, general condition of the patient, the
degree of dehidration, vomiting, number of diarrhea in a day (six and more than six or
less than six in a day), diarrhea duration and hospitalization duration were recorded into
the system from patients' files. As the patients' laboratory datas, hemogram (WBC,
HGB, ANC, ALC, AMC, AEC, MCV, MPV, PLT), biochemistry, CRP, urinalysis and
stool tests (adenovirus antigen, rotavirus antigen and E. histolytica adhesin antigen)
results were taken. Datas were analized with using "SPSS 16.0 for Windows" statistical
package. Independent T test was used for two samples corresponding to normal
distribution. Mann-Whitney U Test was used for two samples not corresonding to
normal distribution. For analizing qualitative datas, was used Ki-kare Test. The results
of statistical analyzes p<0,05 value was accepted significant.
Results: In the study, patients with parasitic acute gastroenteritis' group was 47 cases,
patients with viral acute gastroenteritis' group was 83 cases. In total, 130 cases were
researched. There was no significant difference for sex as statistical (p>0,05). Patients
with viral acute gastroenteritis' %74,7 were younger than 2 years old, this difference
was significant as statistical (p=0,000). Patients with parasitic acute gastroenteritis were
seen more in august and september, patients with viral acute gastroenteritis were seen
in december more, there was no significant difference for months as statistical (p>0,05).
Patients with parasitic acute gastroenteritis were seen more in summer, patients with
viral acute gastroenteritis were seen in winter more. This difference was significant as
statistical (p=0,01). There was no significant difference between two groups for general
condition of the patient, the degree of dehidration, number of diarrhea in a day,
hospitalization duration as statistical (p>0,05). Vomiting was seen more in patients with
viral acute gastroenteritis, there was significant difference as statistical between two
groups (p=0,021). Patients with viral acute gastroenteritis' numbers of days with
diarrhea, was longer and this difference was significant as statistical (p=0,031). Patients
with parasitic acute gastroenteritis' hemoglobin values were higher and this was
significant as statistical (p=0,004). Patients with parasitic acute gastroenteritis' MPV
values were higher and this was significant as statistical (p=0,021). Patients with viral
acute gastroenteritis' ALT and AST values were higher markedly and this was
significant as statistical (for ALT p=0,032, for AST p=0,020). Patients with viral acute
gastroenteritis' Na values were higher and this was significant as statistical (p=0,026).
Patients with viral acute gastroenteritis' Cl values were higher and this was significant
as statistical (p=0,000). Patients with parasitic acute gastroenteritis' ANS values were
higher and this difference was significant as statistical (p=0,027). Patients with parasitic
acute gastroenteritis' CRP values were higher and this was significant as statistical
(p=0,000). There was no significant difference as statistical for the patients' PLT, WBC,
ALC, AMC, AEC, bun, creatinin, K, urinary density ve urinary pH values (p>0,05).
Conclusions: In this study, However patients with parasitic acute gastroenteritis' HGB,
MPV, ANC, CRP values were higher; patients with viral acute gastroenteritis'
vomiting, number of diarrhea in a day, ALT, AST, Na and Cl values were higher.
Although patients with parasitic acute gastroenteritis, were seen more in summer;
patients with viral acute gastroenteritis were seen in winter more and most of them were
younger than 2 years old frequently. This study, shows us that we can use vomiting
complaint, numbers of days with diarrhea, seasonal difference and HGB, ANC, MPV,
CRP, ALT, AST, Na and Cl values for estimating the etiology of AGE.
Keywords: Acute gastroenteritis (AGE), parasitic acute gastroenteritis, viral acute
gastroenteritis, Kahramanmaras, Child
Page Number: 50
Advisor: Assoc. Prof. Dr. Can ACIPAYAM