Yasal önalım hakkı
Legal right of preemption
Yazar: MEHMET GÖKTİMUR
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÜÇER
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hak düşürücü süre = Right forfeiting period ; Medeni Kanun = Civil Law ; Mülkiyet hakkı = Property right ; Mülkiyetin kısıtlamaları = Limitation of ownership ; Paylı mülkiyet = Joint ownership ; Türk Medeni Kanunu = Turkish Civil Code ; Şufa hakkı = Pre-emption

Özet:
Mülkiyet hakkı, anayasal bir hak olup sınırsız değildir. Roma hukukundan beri bu hak sınırlamalara tabi kılınmıştır. Bu sınırlamalar gerek kamu hukukundan gerekse özel hukuktan kaynaklanabilmektedir. Özel hukuktan kaynaklanan sınırlamalardan biri de Türk Medeni Kanunu'nun 732-734 maddeleri arasında düzenlenen yasal önalım hakkıdır. 
Paylı mülkiyette paydaşlardan biri, payını üçüncü kişilere satış ya da satışa eşdeğer bir işlemle devrettiği takdirde, diğer paydaşlara yasadan tanınan bir öncelikli satın alma hakkıdır. Bu hakkın tanınmasının sebebi, istenmeyen kişilerin ortaklığa girmesini önlemek ya da mümkün olduğunca payları tek elde toplamaktır. Yasal önalım hakkı 743 sayılı Medeni Kanundan farklı olarak sadece dava yoluyla kullanılabilen bir haktır.
Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, genel olarak yasal önalım hakkı kavramı, türleri, amacı ve konusu, hukuki niteliği ve benzer haklarla kıyaslaması konularına değinilmiştir. İkinci bölümde, yasal önalım hakkının kullanılması için gereken olumlu ve olumsuz şartlar ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, yasal önalım hakkının kullanılmasının hüküm ve sonuçları ile yasal önalım hakkını sona erdiren haller incelenmiştir. Çalışmanın hazırlanmasında öğreti ve Yargıtay kararlarına sıklıkla değinilmiştir.

Abstract:
The right to property is a constitutional right and is not unlimited. Since Roman law, this right has been subject to limitations. These limitations can be caused by both public and private law. One of the limitations arising from private law is the legal right of preemtion regulated between articles 732-734 of the Turkish Civil Code.
In a shared property, if one of the stakeholders transfers its share to third parties through a sale or an equivalent transaction, it is a recognized priority purchase right granted to other stakeholders by law. The reason for this right is to prevent unwanted persons from entering the partnership or to collect as many shares in one hand as possible. Unlike civil law no. 743, the legal right of preemtion is a right that can only be exercised through litigation.
This study consists of three parts. In the first chapter, the concept of the legal right of preemption, its types, purpose and subject, its legal nature and comparison with similar rights are mentioned. In the second part, the positive and negative conditions required for the exercise of the legal right of preemption are discussed. In the third chapter, the provisions and consequences of exercising the legal preemption right and the situations that terminate the legal right of preemption are examined. In the preparation of the study, the doctrine and the decisions of the Supreme Court were frequently mentioned.