Ham petrolün bitki gelişimine etkisi
Effect of crude oil on growth of plant
Yazar: NEVRİYE NESLİHAN ACARCA
Danışman: PROF. YUSUF GEMİCİ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Botanik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany

Özet:
Bakü ? Tiflis ? Ceyhan (BTC) boru hattının uzunluu 1760 kmolup hattın 1070 km'si Türkiye'den geçmektedir. BTC'nin geçtiibölgenin büyük bir kısmı deprem kuaında yer almaktadır. BTC,Azerbeycan'da üç, Gürcistan'da dört ve Türkiye'de yedi aktif fayüzerinden geçmektedir. Boruların, geçtii su yolları üzerinde veya toprakaltında meydana gelecek sızıntılar çevreye büyük zarar verebilir.Bu tezde özellikle buday tarımı yapılan, hattın geçtii bölgelerde,olabilecek ham petrol sızıntısının bölge tarımını ne ekilde etkileyeceibelirlenmeye çalıılmıtır. Çalımamızda 3 kg olarak tartılan bahçetopraı -kontrol hariç- 15 farklı dozda ham petrolle karıtırılmıtır.Petrolle karıtırılmıtopraklar saksılara koyulduktan sonra her bir saksıya 20 adet Triticumdurum L. bitkisinin tohumu boyu kadar derinlie ekilmitir. Bitkileredüzenli olarak eit miktarlarda çeme suyu verilmi ve geliimlerigözlenmitir. Gruplar arasında belirgin farlılık gözlendiinde deneysonlandırılmıtır. Hasatsonrasında bitkilerin kök uzunluu, kök ya ve kuru aırlıı, gövdeuzunluu, gövde ya ve kuru aırlıı ölçülmütür. Klorofil ekstraksiyonuve kantitatif analizi ayrıca hormon analizi yapılmıtır.Uygulama yapılan bitki gruplarında kök geliimlerine baktıımızdaham petrol konsantrasyonu arttırıldıkça gruplarda önce strese balı olarakVIkök geliimlerinde artma görülürken, konsantrasyon arttırılmaya devamettiinde ham petrolün bitki bünyesinde toksik etki yaratarak kökgeliimi üzerinde ket vurucu bir etki yaptıı görülmütür. Ham petrolüntüm konsantrasyonlarda gövde geliimine ket vurucu bir etkisinin olduugörülmütür.Bu çalımadaki hormon analizi sonuçlarına baktıımızda, genelolarak ham petrol miktarındaki artma ABA ve IAA miktarındaki artı ileparalellik göstermektedirUygulama yapılan bitki gruplarında klorofil-a, klorofil-b, toplamklorofil ve karotenoid miktarı bakımından sonuçlar deerlendirildiindebulguların birbirine paralellik gösterdiini görmekteyiz. Bitkilerde stresebalı klorofil-a, klorofil-b, toplam klorofil ve karotenoid miktarı, düükham petrol konsantrasyonlu gruplarda artı gösterirken, ham petrolkonsantrasyonu arttırıldıkça ham petrolün negatif etki yapmasıyladeerlerde düü görülmütür.Çalımamız sonucunda ham petrolün topraa karımasının, bitkibüyüme ve gelimesine negatif etki yaparak çiftçinin istedii verimde vekalitede ürün alamamasına sebep olacaı böylece hem üretici ekonomisihem de ülke ekonomisinin zarar görecei kanısına vardık.Anahtar kelimeler: Ham petrol, Triticum durum L. , Bakü ? Tiflis ?Ceyhan (BTC) boru hattı.

Abstract:
The length of Bakü ? Tiflis ? Ceyhan (BTC) pipeline is 1760 km.1070 km of that pipeline crosses through Turkey. A considerable part ofBTC is located in seismic zone. BTC crosses 3 faults in Azerbaijan, 4faults in Georgia and 7 faults in Turkey. In case of leakages from thepipeline where it is close to water resources and / or under earth,environmental havoc is inevitable.In this study, effect of possible crude oil leakages from pipeline incorresponding areas especially on wheat production areas wasinvestigated. 15 different dosage of crude oil was mixed with 3 kg ofearth ( not controlled) 20 seeds of Triticum durum L. were planted in theflowerpots which were filled with these earth and oil mixtures. The seedswere planted in depth of its length. The plants were irrigated withfountain water equally and the plant growth was observed. Theexperiments were finalized when the difference in different flower potswas noticeable. After harvest, the length of root and the stem, the weightof wet and dry root and stem of plants were examined. Chlorophyllextraction, quantitative analyses and hormone analysis were carried.It is observed in experimental groups, when the oil rate wasincreased, the roots grew more. This is due to stress effect. However,when the oil rate was continued to increase, because of the toxic effect ofVIIIoil, the growth of the root was inhibited. It is also observed that crude oilinhibited the growth of the stem of the plant.The hormone analysis showed that when the oil rate increased, theamounts of ABA and IAA also increased.When the amounts of chlorophyll- a, chlorophyll- b, totalchlorophyll, carotenoid are examined in our experimental groups, thepatterns were the similar to each other. The amounts of chlorophyll- a,chlorophyll- b, total chlorophyll, carotenoid increases in low oil ratedexperimental groups due to stress effect, while when the oil rate wasincreased, the amounts of these substances decreased.The experiments showed that the leakage of crude oil toagricultural earth has a negative effect on growth and development ofwheat, which would decrease the yield and the quality of the harvestedwheat resulting in damage in grower economy and country economy.Key words: Crude oil, Triticum durum L. , Bakü ? Tiflis ? Ceyhan(BTC) pipeline..