Valproik asit ve karbamazepin kullanan epileptik hastalarda lipoprotein, lipoprotein(a), okside ldl, adiponektin düzeyleri ve karotis arter intima media kalınlığının değerlendirilmesi
Evoluation of lipoprotein (a), oxide ldl and adiponectinelevels and the thickness karotis arter intima mediain  epileptic patients using valproic acid and carbamazepine
Yazar: NESLİHAN EŞKUT
Danışman: UZMAN YAŞAR ZORLU
Sağlık Bakanlığı / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
ÖZET
AMAÇ: Antiepileptik ilaçların bilinen yan etkilerine ilave metabolik değişikliklere neden olarak ateroskleroz riskini arttırdığı ve bunların erken dönemde belirlenmesinin önemi nedeniyle ilgili giderek artan sayıda çalışma yapılmaktadır. Çalışmamızda valproik asit veya karbamazepin monoterapisindeki hastalarının lipid profilleri, lipoprotein (a), okside LDL, adiponektin düzeylerini ve karotis arter intima mediya kalınlığı ölçümlerini gözden geçirerek epilepsi hastalarında ateroskleroz yatkınlığını değerlendirmeyi amaçladık.
YÖNTEM: Epilepsi polikliniğimizde izlenen 64 (36 kadın, 28 erkek ) valproik asit, 44 (25 kadın, 19 erkek) karbamazepin monoterapisinde toplam 108 epilepsi hastası ve 48 (30 kadın, 18 erkek) sağlıklı kontrol çalışmaya alındı. Yaş ortalamaları valproik asit grubunda 32,34± 12,41, karbamazepin grubunda 32,70± 11,64, kontrol grubunda ise 35,81±11,76 idi. Hasta ve kontrol grubunda karaciğer fonksiyon testleri, böbrek fonksiyon testleri, kolesterol, trigliserid, LDL, HDL, lipoprotein (a), okside LDL, adiponektin testleri çalışıldı. Tüm gruplarında karotis arter intima media kalınlıkları değerlendirildi. SPSS 11.0 programı istatistiksel analiz için kullanıldı.
BULGULAR: Karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri tüm gruplarda normal saptanmıştır. Valproik asit kullanlarda kolesterol ve LDL değerleri diğer gruplardan düşük (p<0,05), karbamazepin kullananlarda HDL değerleri diğer gruplardan yüksek saptanmıştır (p<0,05). Valproik asit grubunda adiponektin değerleri düşük saptandı (p<0,05). Trigliserid, okside LDL, lipoprotein (a) değerleri için gruplar arasında fark saptanmamıştır (p>0,05). Tüm gruplarda LDL ve kolesterol değerleri 50 yaş üstündekilerde daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). Hastalar ilaç kullanım sürelerine göre değerlendirildiğinde valproik asit grubunda kolesterol ve LDL değerleri 5 yıldan uzun süredir ilaç kullananlarda daha yüksek saptandı (p<0,05).
IV
SONUÇ: Epilepsi ve AEİ kullanımı ile ilişkili ateroskleroz konusunda erişkinlerdeki az sayıda çalışmanın sonuçları çelişkilidir. Bazı çalışmacıların gerek lipidlerde gerekse İMK' larında saptanan artışlar nedeniyle bu konudaki kuşku ve araştırmalar devam etmektedir. VPA ve KBZ kullanan hastalarda lipid düzeyleri, lipoproteinler, lipoprotein (a), Ox-LDL, adiponektin düzeyleri ve ateroskleroz erken tanısında kabul gören CCA ve İCA İMK' ları araştırdığımız çalışmamızda AEİ kullanımı ile ilişkili ateroskleroz riskinde artış olarak yorumlanacak bulgu saptanmadı. Ülkeler arasında genetik, beslenme ve yaşam tarzı farklılığının önemli olduğunu düşündüğümüzden yeni tanı hastalarda yapılacak uzun süreli prospektif çalışmaların konuya açıklık getirebileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
ABSTRACT
OBJECTIVES: Many studies are being done as the antiepileptic drugs increase the risk of atherosclerosis because of metabolic changes in adition to their known side affects and it's importance to identify this side effect in early period. In our study we aimed to evaluate the susceptibility to atherosclerosis in epileptic patients on carbamazepin and valproic asid monotherapy with lipid profile, lipoprotein (a), oxidized LDL, adiponectin levels and carotid artery intima-media thickness measurements.
METHOD: We studied 108 epileptic patients in our epilepsia out patient clinic, 64 ( 36 female, 28 male ) were in valproic asid monotherapy, 44 ( 25 female, 19 male ) in carbamazepin monotherapy and 48 ( 30 female, 18 male ) healty subjects as the control group. Mean age was 32,34± 12,41 in valproic asid group, 32,70 ±11,64 in carbamazepin group and 35,81± 11,76 in healty group. Liver, kidney function tests, cholesterol, trigiserid, LDL, HDL, lipoprotein (a), oxidized LDL, adiponectin levels and carotid artery intima-media thickness are studied both in patient and control groups.
RESULTS: Liver and kidney function tests were normal in all groups. Cholesterol and LDL levels were lower in valproic asid group than other groups (p<0.05), HDL levels in carbamazepin group were higher than other groups (p<0.05). Adipotectin levels were low in valproic asid group (p<0,05). There were no difference between three groups in trigliserid, oxidized LDL, and lipoprotein (a) levels (p>0.05). İn all groups LDL and cholesterol levels were higher in subjects older than 50 years old (p<0,05). When the patients were evaluated according to the duration of drug use, in valproic asid group, cholesterol and LDL levels were higher in patients that use drug more than 5 years ( p<0.05).
VI
DISCUSSION: In small number of studies there are conflicting results about epilepsia and atherosiclerosis associated with AED usage. Some invetigaters still have suspicion due to the increase of lipid and IMT, and continue to study this issue. In our study on patients using VPA and CBZ, we found no evidence showing increase risk of arteriosclerosis associated with AED by measuring lipid, lipoprotein, oxidized LDL, adiponectin levels and CCA and ICA IMT that is used in the early diagnosis of atherosiclerosis. As we think that the genetic, nutritional and lifestyle differences between countries is important and long-term prospective studies in newly diagnosed patients will clerify this issue