Orta Anadolu Antik Dönem Hitit kabartma figürleri`nde ritm
Rhythm relief figures of Hitit`s in Middle Anatolia in Acient Time
Yazar: MESUT TAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SALİH TEKKOL
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Figür = Figure ; Hitit figürleri = Hittite figures ; Hitit sanatı = Hittite art ; Hititler = Hittites ; Kabartma sanatı = Relief art ; Ritim = Rhythm

Özet:
Bu araştırma ile Antik Dönem'den günümüze kadar uzanan zaman dilimi içeri$inde, Anadolu Görsel Sanatı'nın temel taşlarından önemli birini oluşturduğu düşünülen Hitit Kabartma Eserleri'nde ritim anlayışının oluşumu ve gelişim çizgisinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Hedeflenen bu sonuca ulaşılabilmesi için eserlerin oluşum temelinde varolan yapılar ile tarihsel süreç içerisinde karşılaşılan etkilerin izlerinin net olarak belirlenmesi gerekmektedir. Bu nedenle, araştırmada ele alınan eserlerin özlerinden getirdiği alt yapı, zaman içerisinde gösterdikleri tarihsel gelişim ve dış etkilerle olan ilişkiler sonucunda meydana gelen etkileşimin, ritim anlayışına olan katkıları da göz önüne alınarak irdelenmesi zorunluluğuna yanıt verecek bir kapsamda düşünülmüştür. Araştırmanın alt yapısını oluşturan verilerin toplanması aşamasında, derinlemesine bir literatür taranması yapılarak yazılı ve görsel kaynaklarla muzman görüşlerine yer verilmiştir. Bu araştırma bitiminde ulaşılacak sonuçların, sadece Hitit Kabartma Eserleri'nde ritim öğesi ve onun alt öğelerinin oluşum ve gelişimine ilişkin belirlemeler yapmakla kalmayıp, Anadolu Görsel Sanatı'nın tarihsel kökenine de ışık tutacağı görülmektedir. Ayrıca, araştırma içerisinde konusunun özünü oluşturan ritim öğesinin irdelenişi sırasında ulaşılan çıkarımları daha da netleştirebilmek amacıyla yardımcı şemalar kullanılmıştır. Bu araştırma çerçevesinde geliştirilmiş şematize yöntemin, sanat eğitimi içerisinde kullanılabilirliğinin olası olduğu düşünülmektedir. Çünkü, konu içerisinde ritim öğesini oluşturan alt öğelerden yola çıkan bu tutum, ritim öğesinin varoluşunda etken bütün alt özellikleri, birbirleri ile ilişkilendirerek bütünsel bir yaklaşım sergilemektedir. Bu çerçevede araştırma yönteminin üzerine kurulduğu ritim öğesinin, oluşumunda etken olan hareket, yön ve kompozisyon alt öğeleri de derinlemesine ele alınmıştır. Bu yaklaşımıyla sanat eğitiminde görsel eserlerin plastik öğelerinin sistematik bir anlayış içerisinde, birbirleri ile ilişkîlendirilerek verilmesine katkıda bulunması olasıdır. Bununla birlikte yine somut Görsel Sanat Eserleri'nin geneline uygulanabilirliği ile eser incelemelerinde net belirlemelere ulaşılmasında faydalı açılımlar sağlayabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Ritim, Hitit Kabartma Figürleri W

Abstract:
Thîs research paper aims at revealing the Rhythm concept of Hitit relief figures which have been thought as one of the principle means of Anatolian visual arts and also bringing up their development period from the ancient time up to now. In order to attain this aimed outcome, it is necessary to define clearly the origins in the development basis of the works of art and also the evidences of the effects that were seen in the historical period. For this reason, this research has been considered to reply the necessity of searching the basic concepts of works of art that come from their essences, and their historical developments with in the time, and also the interaction that occured as a result of the relations with external elemente by taking into consideration their participation in the Rhythm concept While collecting the data which from the basic concept of research it has been brought about the views of experts, the visual and written reference vafter making a deep scanning of the literature. It is obviously seen that the outcomes that will be reached in the end of this research will not only make definitions about the rhythm of Hitit relief figures, the development and formation of its sub-elements but also will clarify the historical origin of Anatolian visual art. In addition, it has been throught that it is possible to use the method, which is used and developed while searching the rhythm concept that forms the essence of this research's subject, with in fine arts training. This is because, the procedure that comes from the sub-elements which from the concept of rhythm, presents a total approach by connecting all the sub- characteristics that were effective in the existence of Rhythm. Furthermore, the sub-elements; movement, direction and composition, which are factors in the development of rhythm upon which the method of this research formed, have been examined very deeply. By this approach, it is possible for the visual works of art in Art education to participate in connecting their plastic elements witfi each other within a systematic understanding. However, it is thought that Rhythm, with its feasibility on all concrete visual works of art, may provide useful expansions in reaching clear determinations in analysing works of art. Keywords: Rhythm, Relief Figures of Hitit's VI