Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde siyasal kültür unsurları
Political culture in Evliya Çelebi`s Seyahatname
Yazar: FİDER BALTA
Danışman: Y.DOÇ.DR. AHMET TURAN ALKAN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Bu çalışmada Evliya Çelebi Seyahatnamesi çerçevesinde Osmanlı siyasalkültürünün temel unsurları analiz edildi. Bir toplumun siyasal kültürü, aynızamanda o toplumun siyasal iktidara yönelik olarak geliştirdiği inanç, davranış,tutum, duygu ve değer yargılarının bütünü olarak okunabileceği için,çalışmamızda Evliya Çelebi'nin kullandığı dilden, anlattığı efsanelerden, tanıkolduğu olaylara kadar pek çok materyalden yola çıkarak, dönemin siyasalkültürünün ana eksenleri tahlil edilmiştir.Çalışmanın birinci bölümünde, kültür ve siyasal kültür terimleri etraflıcaincelenip, farklı siyasal kültür tanımları anlatılmıştır. Siyasal kültürün öğelerive temel niteliklerine değinilmiş, siyasal kültür ve dil ilişkisi anlatılmaksuretiyle teorik zemin oluşturulmuştur. kinci bölümde, Evliya ÇelebiSeyahatnamesi'nde siyasal kültür konusu ele alınmış, Osmanlı siyasalkültürünün ana unsurları izah edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla otoritegöstergeleri olarak, meşruiyet inşa eden unsurlar (biat, hutbe okutma ve sikkekestirme, ulema desteği, halk-padişah ilişkisi), padişah vasıfları, törenselihtişam, ganimet sistemi, padişah sıfatları ve hediyeleşme geleneklerideğerlendirilmiştir. Yaşanan siyasi krizler ve bunların çözüm pratikleri, dinikültür ve türevlerinin politik yansımaları, siyasal kültür içerisinde önemli biryer tutan iktidar, bilim ve din ilişkileri ve kullanılan dilin zihinsel temelleri gibibaşlıca siyasal kültür unsurları analiz edilmiştir.

Abstract:
In this thesis the basic principles of Ottoman political culture areanalyzed under the framework of Evliya Çelebi?s Seyahatname. The politicalculture of a nation is at the same time can be seen as this nation?s beliefs andreligion, attitude, sensation and the other values all together, which the nationdeveloped towards political power; for this reason in this thesis by analyzingEvliya Çelebi?s language, philosophy and moreover the events he witnessed, thebasic principles of the period are interpreted.In the first part of the thesis, the term of ?political culture? is deeplyanalyzed and different meanings of this term are identified. Components andbasic characteristics of political culture are referred and theoretical basis is builtupon by explaining relation between the political culture and language. In thesecond part, the political culture in the Çelebi?s Seyahatname is analyzed andthe basic principles of Ottoman political culture are tried to explain. Therefore,as the authority indicators, components which constitute legitimacy (acceptance(biat), presenting homily and printing money, support of clergy, relationbetween sultan and people), sultan properties, ceremonial magnificence, bootysystem, sultan attributes, gift traditions are evaluated. Political crisis and theirsolution practices, political reflections of religious culture and differentiations,main political culture components such as government, science and religionrelations, intellectual grounds of language used, which constitute importantplaces within the political culture, are analyzed.