Kanser hastalığı olan bireye bakım veren yakınlarının yaşam kalitesi
Quality of life relatives caring for a cancer patient
Yazar: SEVCAN TOPTAŞ
Danışman: PROF. DR. FATMA ÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile = Family ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımının örgütlenmesi = Patient care management ; Hemşirelik = Nursing ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma, kanser hastalığı olan bireye bakım veren yakınlarının yaşam kalitesini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma Ankara İl Belediye sınırları içinde yer alan gündüz tedavi ünitesi bulunan beş üniversite hastanesi, dört devlet hastanesi ve iki özel hastane olmak üzere toplam 11 hastanede yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, bu hastanelerin gündüz tedavi ünitelerine kemoterapi almak için başvuran her bir hastanın bir yakını alınmak üzere toplam 378 hasta yakını oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan Hasta Yakını Tanıtıcı Bilgiler Formu ve Türkçe geçerlik güvenirliği Okçin, tarafından yapılan Yaşam Kalitesi Ölçeği-Aile Versiyonu ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 20.0 Windows paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U testi ve Kruskall Wallis Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, kanser hastasına bakım veren yakınlarının toplam yaşam kalitesi puan ortalaması 4.81±1.64 olarak belirlenmiştir. Puan ortalamaları, ?Psikolojik ve Manevi (Spiritüel) Sağlık Durumu? alt ölçeği için 5.42±1.89, ?Fiziksel Sağlık Durumu? alt ölçeği için 5.54±2.23, ?Tanıya Yaklaşım Durumu? alt ölçeği için 3.01±2.07, ?Destek ve Ekonomik Etkilenme Durumu? alt ölçeği için 4.69±2.20 olarak bulunmuştur. Kadın bakım verenlerin erkek bakım verenlere göre, çalışmayanların çalışanlara göre, gelir durumu az olanların fazla olanlara göre, hastasıyla aynı evde yaşayanların yaşamayanlara göre yaşam kalitesi puan ortalamalarının düşük olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre, bakım veren yakınların yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin olumsuz etkileriyle baş etmeye yönelik, hastanelerde konsültasyon liyezon psikiyatrisi hemşireliği tarafından danışmanlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Abstract:
This research was carried out as a descriptive study for defining quality of life of the relatives who take care of a cancer patient. It was done in five university hospitals, four government hospitals and two private hospitals which have daytime treatment unit, in city of Ankara. Sampling of research consists 378 people who are the relatives of cancer patients having treatment in these hospitals and only one relative is accepted as a sample for every patient. In data collection Patient Relatives Information Form which was prepared by researcher and Quailty of Life- Family Version which was adapted to Turkish by Okçin were used. SPSS 20.0 Windows Package Program was used for statistical analysis of study. Descriptive Statistics, Mann-Whitney U Test and Kruskal Wallis One-Way ANOVA analysis were used for statistical analysis. According to findings of the research mean score of total quality of life point of the relatives of cancer patient was calculated as 4.81 ±1.64. Mean score of points of sub scalees are; 5.42±1.89 for psycohologic and spiritual health situation, 5.54±2.23 for physical health situation, 3.01±2.07 for approach to diagnosis situation and 4.69±2.20 for support and economically effected situation. It was found that females, people who have not a job, people who have low income and people who live at the same home with the patient  have lower mean scores of quality of life points than males, people who have a job, people who have high income and people who don?t live at the same home, respectively. According to these results, it is recommended giving and disseminating consultancy by consultation liaison psychiatry nurses in hospitals in order to reduce negative affects of the factors which affect the quality of life.