Yiyecek içecek işletmelerinin dijital dönüşüm süreci ve teknolojik hazıroluş seviyeleri
Digital transformation process of food and beverage businesses and technological readiness levels
Yazar: ÖZLEM ARI
Danışman: PROF. DR. RAHMAN TEMİZKAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki asırlık yiyecek içecek işletmelerinin dijital dönüşüm sürecinde hangi safhalarda bulunduklarını, çalışanların sektördeki teknolojilere dair farkındalık düzeylerini ve teknoloji kullanım davranışlarını açıklayarak teknolojik hazır oluş seviyelerini tespit etmektir. Çalışmada işletme yönetici/sahiplerinin teknoloji kabul modeli çerçevesinde teknoloji kullanım davranışına ilişkin veriler nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile çalışanların sektörde var olan teknolojik gelişmelere dair farkındalık düzeyleri ve teknolojik hazır oluş seviyelerini belirlemeye yönelik veriler ise nicel araştırma yöntemlerinden anket tekniği ile elde edilmiştir. Türkiye'de bir asrı devirmiş 15 yiyecek içecek işletmesinde mutfak, servis, karşılama ve kasa birimlerinde görevli 226 çalışanla nicel araştırma yöntemlerinden anket tekniği ile işletme müdürü, işletme sahibi statüsündeki 15 çalışanla ise nitel araştırma yöntemlerinden görüşme tekniği ile veriler toplanmıştır.
Bu araştırma sonuçları ile sektör temsilcilerine dijital dönüşüm konusunda nereden başlanması gerektiğini vurgularken, yiyecek içecek işletmelerinin bu konudaki güçlü ve zayıf yanlarının neler olduğu gösterilmektedir. Türkiye'de yiyecek içecek sektörüne ve sektörü temsil eden sivil toplum kuruluşlarına dijital dönüşümün stratejik planlamasında ve yönetiminde kullanacakları önemli bir veri kaynağı olduğundan büyük önem arz etmektedir. Bununla birlikte dijital dönüşümün anlaşılmasına, dijital dönüşüm sürecinde harcanacak kaynakların doğru kullanılmasına ve israf edilmemesine, işletmelerin büyümesine, uluslararasılaşmasına ve dolaylı olarak toplum refahının artmasına yönelik veriler ve öneriler sunduğundan ayrıca önem taşımaktadır. Araştırma sonucunda "işletmelerin dijitalleşme evreleri" modeli oluşturulmuştur. İşletmelerin yönetim, pazarlama, halkla ilişkiler, satın alma, muhasebe ve finansman, insan kaynakları ve üretim süreçlerinde sahip oldukları vizyon ve hedef doğrultusunda dijitalleştikleri görülmüştür. Şubeler açarak büyüyen işletmelerin operasyonlarının, personel ve iş kapasitelerinin artması onları dijitalleşmeye zorlamaktadır.

Abstract:
This study aims to identify the digital transformation stages of the food and beverage businesses in Turkey, their awareness level regarding the sector technologies and their technological readiness level by explaining their technology usage behaviors. In this study, technological usage behavior data under the business manager/owner technology acceptance model is obtained with the semi-structured interview technique which is one of the qualitative research methods and the data for identifying the technological development awareness level and technological readiness level of the employees is obtained with survey method which is one of the quantitative research methods. The survey method is employed to collect data from 226 employees working in kitchen, service, concierge and payment departments in 15 food and beverage businesses that have been active for more than one century and the interview technique is employed to collect data from 15 employees who are business managers or owners.
The results highlight where the sector representative should start the digital transformation and reveals the strengths and weaknesses of these businesses. This study is important for being an important data in digital transformation strategic planning and management of food and beverage businesses and sector representatives' non-governmental organization representin in the industry in Turkey. Further, this study provides data and recommendations for understanding the (business) level digital transformation is important to correctly use the resources in the digital transformation process without wasting these resources, growing the businesses, internationalization, therefore, increasing the social welfare. "The business digitalization stages" model is created at the end of this study. It is seen that the businesses digitalized based on their visions and targets in their management, marketing, public relations, purchasing, accounting and finance, human resources and production processes. The branching and growth push these businesses to digitalize with increasing personnel and business capacities.