Türk hukukunda hava araçlarının sınır ötesi finansal kiralama sözleşmelerinin tescili
Registration of the cross-border aircraft lease agreement, according to Turkish law
Yazar: MERVE ALİŞ
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL DEMİR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Finansal kiralama = Financial leasing ; Hava aracı = Air vehicle ; Hava yolu işletmeleri = Airline companies ; Havacılık sektörü = Aviation sector ; Sivil havacılık = Civil aviation ; Sivil havacılık işletmeleri = Civil aviation companies ; Sözleşmeler = Contracts ; Türk hukuku = Turkish law ; Uluslararası sözleşmeler = International conventions

Özet:
Havacılık sektöründe, hava aracının temini hususu havayolları bakımından büyük önem arz etmektedir. Finansal kiralama yöntemi, hava yolu şirketlerine filolarını sürekli genç, teknolojiye uyumlu tutma ve giderlerini belirli bir seviyede tutma imkânı tanıması sebebiyle en çok tercih edilen temin yöntemlerinin başında gelmektedir.
Hava araçları pahalı ve işlevleri gereği hareketli olan taşınır mallar olduğundan bunlara ilişkin finansman sağlama işlemleri, oldukça riskli ve maliyetlidir. Bu anlamda, tarafların hukuki risklerinin en aza indirilmesi ve dolayısıyla maliyetlerin azaltılması amacıyla Türk hukukunda yurt dışından finansal kiralama yöntemiyle temin edilen hava araçlarına ilişkin olarak üçlü bir tescil sistemi benimsenmiştir.
Bu bağlamda tezde hava araçlarının sınır ötesi finansal kiralama sözleşmelerinin kurulması, tarafları, hukuki niteliği, kapsamı, şartları, şekli ile tarafların hak ve borçları konuları ele alınmıştır. Akabinde; finansal kiralama sözleşmesinin Finansal Kurumlar Birliği; hava aracının Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ve taraflara ait hakların Taşınır Donanım Üzerindeki Uluslararası Teminatlar Hakkında Sözleşme ve Taşınır Donanım Üzerindeki Uluslararası Teminatlar Hakkında Sözleşmeye İlişkin Hava Aracı Donanımına Özgü Konulara Dair Protokol çerçevesinde ihdas edilen uluslararası sicil nezdinde tescili konuları detaylı olarak incelenmiştir.

Abstract:
In the aviation sector, the acquisition of aircraft has great importance for airlines. The financial leasing procedure is one of the most preferred acquisition methods, as it allows airline companies to keep their fleet dynamic, compatible with technology, and to keep their expenses at a certain level.
Since aircraft are expensive and mobile goods as per their functions, financing transactions related to aircraft are quite risky and chargeable. Therefore, in order to minimize the legal risks of the parties and consequently reduce the costs, a triple registration system has been adopted in Turkish law for aircraft leased from abroad by the financial leasing method.
Within this scope, the establishment, the parties, the scope, the conditions, the form of the cross-border lease agreements, and the rights and obligations of the parties were discussed in the thesis. Followingly, the registration of the agreement before the Association of Financial Institutions, the registration of the aircraft before the General Directorate of Civil Aviation, and the registration of the rights of the parties in the international registry established within the framework of the Convention on International Interests in Mobile Equipment and the Protocol to the Convention on International Interests in Mobile Equipment on Matters Specific to Aircraft Equipment have been examined in detail.