Obezitenin yetişkin bağlanma stilleri, duygudurum belirtileri ve üstbilişsel faktörler açısından incelenmesi
An examination of obesity in relation to adult attacment styles, mood symptoms and metacognitive factors
Yazar: KORAY AKKUŞ
Danışman: DOÇ. DR. ADVİYE ESİN YILMAZ SAMANCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Obezite = Obesity ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yetişkinler = Adults ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı yaygın bir halk sağlığı problemi olan obezitenin, kaygılı ve kaçınmacı bağlanma stillerini içeren yetişkin bağlanma stilleri, depresyon ve kaygı gibi duygudurum belirtileri ve üstbilişsel faktörler açısından incelenmesidir. Bu amaç çerçevesinde, ilk olarak çeşitli sosyodemografik değişkenler, duygudurum belirtileri (depresyon ve kaygı), yetişkin bağlanma stilleri ve üstbilişsel faktörlerin beden kitle indeksi (BKİ) ile bağlantısı ele alınmıştır. Ayrıca, obezitesi olan bireylerde, bağlanma stilleri ve psikolojik belirti (depresyon ve kaygı) düzeyleri arasındaki ilişkide üstbilişlerin aracı rolünün incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın verileri Muğla Halk Sağlığı Müdürlüğüne ve Antalya Eğitim Araştırma Hastanesine bağlı obezite birimlerine kilo problemi nedeniyle başvuran hastalardan ve genel toplum örnekleminden toplanmıştır. Çalışmaya 459'u kadın ve 183'ü erkek olmak üzere toplam 642 yetişkin birey katılmıştır. Veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Üstbilişler Ölçeği-30 ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. Yapılan hiyerarşik regresyon analizi bulguları, yaş ve depresyon belirtilerindeki artışın BKİ'deki artışla bağlantılı olduğunu gösterirken, bağlanma stilleri ve kaygı belirtileri ile BKİ arasında anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir. Analiz sonucunda ayrıca, demografik değişkenler, duygudurum belirtileri ve bağlanma stilleri kontrol edildikten sonra, bilişsel farkındalık düzeyindeki artışın kilo alımını anlamlı şekilde yordadığı bulunmuştur. Öte yandan, bootstrapping yöntemi ile yürütülen çoklu aracılık analizleri, obezitesi olan bireylerde kaygılı ve kaçınmacı bağlanma stilleri ile depresyon ve kaygı belirtileri arasındaki ilişkilere, bireysel olarak endişe hakkında olumsuz inanışların aracılık ettiğini ortaya koymaktadır. Diğer bir deyişle, obezitesi olan bireylerin kaygı ve depresyon belirtilerinin anlaşılmasında, bağlanma stilleri ve endişe hakkında olumsuz inanışların rolünün olduğu söylenebilir. Tüm bu bulgular ışığında, obezitesi olan bireylerin yaşadığı psikolojik sıkıntıların ele alınmasında,  yetişkin bağlanma stillerinin ve üstbilişsel faktörlerin göz önünde bulundurulmasının faydalı olabileceği öne sürülebilir.

Abstract:
The primary goal of this study is to examine obesity, which is a common public health problem, in relation to adult attachment style including anxious and avoidant attachment, mood symptoms such as depression and anxiety and metacognitive factors. In line with this aim, the first purpose was to determine the associations of various sociodemographic variables, mood symptomps (depression and anxiety), adult attachment styles and metacognitive factors with body mass index (BMI). The other objective was to examine the mediator role of metacognitions in the relationship between attachment styles and psychological symptoms (depresyon and anxiety) in obese patients. The data was collected from the patients who consulted to the obesity units of Muğla Directorate of Public Health and Antalya Training and Research Hospital, as well as from the community people. A total of 642 individuals comprising 459 female and 183 male participated in the study. The instruments were the Demografic Information Sheet, Experiences in Close Relationships Inventory-II, Meta-Cognitions Questionnaire-30 and Hospital Anxiety and Depression Scale. The results of the hierarchical regression analysis indicated that an increase in age and depressive symptomatology was associated with higher levels of BMI, while no significant associations of anxiety and adult attachment styles with BMI were found. Besides, after controlling for the demographic, mood, and attachment style variables, higher levels of cognitive self-consciousness significantly predicted weight gain. On the other hand, multiple mediation analyses with bootstrapping demonstrated that individually, negative beliefs about worry had a mediator role in the relationship between attachment styles (anxious and avoidant) and psychological symptoms (depression and anxiety) in obese participants. In other words, it can be said that adult attachment styles and negative beliefs about worry have a role for understanding anxiety and depressive symptoms in obese patients. In the light of these findings, it can be suggested that considering adult attachment styles and metacognitive factors might be helpful for dealing with psycholocial problems experienced by obese people.