Articulatio temporomandibularis'in anatomik ölçümlerinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of anatomical measurements of articulatio temporomandibularis by using cone beam computed tomography
Yazar: MERT OCAK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA FEVZİ SARGON
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Anatomi = Anatomy ; Diş Hekimliği = Dentistry ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Cinsiyet = Gender ; Maksilla = Maxilla ; Mandibula = Mandible ; Morfometri = Morphometry ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed ; Yaş faktörleri = Age factors ; Çene = Jaw

Özet:
Articulatio temporomandibularis; mandibula ile her iki tarafın os temporale'si arasında bulunan, bilateral ve her zaman eş zamanlı olarak çalışan bir eklemdir. Konuşma ve çiğneme fonksiyonları sırasında mandibula'ya hareket imkanı sağlar ve bu hareketliliği nedeni ile kafa iskeletinde bulunan diğer eklemlerden ayrılır. Articulatio temporomandibularis düzensizlikleri; hastaların en sık şikâyet ettikleri eklem patolojilerinden biridir. Bununla birlikte; eklem ile ilgili patolojik durumların ancak yarısından azı raporlanabilmiştir. Çalışmanın amacı; articulatio temporomandibularis'in anatomik ölçümlerini sağ ve sol eklem tarafı, yaş grupları ve cinsiyete göre geniş serilerde değerlendirerek literatüre katkı sağlamaktır. Çalışmamızda, articulatio temporomandibularis'leri radyolojik olarak normal anatomik yapıda olan 100 bireyin (50'si erkek, 50'si kadın) konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntülerinde ölçümler gerçekleştirildi. Bu ölçümler ışığında sağ ve sol eklem taraflarına, cinsiyetlere ve yaş gruplarına göre fossa mandibularis ile condylus mandibulae arasındaki mesafeler, ramus mandibulae ve condylus mandibulae ile ilgili açılar, condylus mandibulae'ya ait kemik ölçümleri ve tuberculum articulare ile fossa mandibularis ve arcus zygomaticus ilişkilerini inceleyen çok sayıda parametre tanımlandı. Çalışmamız sonucu elde edilen verilerle, bu parametrelerin sağ ve sol eklem tarafları, cinsiyetler ve yaş grupları bakımından istatistiksel değerlendirmeleri yapıldı ve aralarında anlamlı farklılıkların bulunduğu tespit edildi. Ayrıca bu parametrelerin birbirleri ile ve yaş ile olan ilişkileri ortaya konuldu. Literatürde yer alan araştırmalar ile tez çalışmamız karşılaştırıldığında; çalışmamızda daha geniş serilere yer vermemiz ve çok sayıdaki parametreyi anatomik olarak normal bireylerden oluşan geniş serilerimizde ayrı ayrı değerlendirmemiz sonucunda elde edilen verilerin literatüre katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
Temporomandibular joint is located in between the mandible and temporal bones of both sides bilaterally and functions synchroniously. During speaking and chewing; the mandible performs many movements. Therefore; it differentiates from other joints of cranium via its mobility. Disorders of temporomandibular joint is one of the most popular joint pathologies which effects the daily life of many patients. Additionally, less than a half of these joint disorders are being reported by the patients. The aim of this study was to examine the detailed anatomy of the joint in a large series of population divided into age groups. These morphometric measurements were performed both on the right and left sides separately and the comparisons were done according to side, age and sex. In the study, all of the measurements were done in the cone beam computed tomography images of 100 patients (50 males and 50 females). In all of these patients; the radiology of temporomandibular joints was anatomically normal. In the morphometric analysis, by using many parameters; the distance in between the mandibular fossa and mandibular condyle; the angles in between the ramus of the mandible and mandibular condyle; the bone measurements of mandibular condyle and the relations of mandibular fossa, articular tubercle and zygomatic arch were detected according to side differences (right or left side), sex and age groups. The statistical analysis of all these data was performed and the statistically significant differences according to side of the joint, gender and age groups were reported. Additionally; the corelations in between all these parameters and the corelations in between the ages of the patients were also detected. In the comparison of our study and the studies found in the literature; the main differences were our larger anatomically normal series and higher number of morphometric parameters. We believe that all these data will make a contribution to the literature.