Salgın hastalığa yakalanma korkusu, teknoloji kullanımında yetkinlik ve karar verme stillerinin, emlak müşterilerinin dijital ortamlardan beklentileri üzerindeki etkisi
The effect of fear of catching an epidemic, competence in using technology and decision making styles on the expectations of real estate customers from digital environments
Yazar: BÜLENT ATMACAN
Danışman: PROF. DR. FERİDE BAHAR IŞIN
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Emlak piyasası = Real estate market ; Emlakçılık = Real estate business ; Epdemi = Epidemics ; Karar verme stilleri = Decision making styles ; Korku = Fear ; Pandemiler = Pandemics ; Sayısal teknoloji = Digital technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization

Özet:
Covid döneminde yaşanan olumsuzluklar hem iktisadi hem de sosyal hayatta dünyayı yeniden şekillendirmiştir. Covid sürecinde yaşanan tecrübeler covid sonrası için yeni farkındalıkların ortaya çıkmasına, ihtiyaçların yeniden değerlendirilmesine neden olurken, insanları daha fazla dijital teknolojilere bağımlı hale getirmiştir. Müşterilerin dijital teknolojileri kullanmak zorunda kalması, mevcut tasarımlardaki eksiklikleri daha iyi görmelerini sağlamış, dijital ortamlardan beklentilerinde de birtakım değişimlerin yaşanmasına neden olmuştur. Salgın döneminde pazarlama konusunda emlak sektörü en dezavantajlı sektör olmuş, geleneksel pazarlama yöntemleri kullanılamaz duruma gelmiştir. Bu olumsuzlukları atlatabilmek için dijital pazarlamada kullanılan teknolojilerin tasarım yapılarında da yenilik yapılması zorunlu hale gelmiştir. Emlak müşterilerinin emlak pazarlamasında çok yoğun kullanılan teknolojik ortamlardan beklentileri her geçen gün artmaktadır. Dijital ortam tasarımcılarının artan beklentileri karşılaması için istek ve ihtiyaçları doğru tespit etmesi ve beklentilere etki eden faktörleri detaylı şekilde analiz etmesi gerekmektedir. Bu araştırmada öncelikli amaç emlak müşterilerinin dijital teknolojilerden beklentilerinin belirlenmesi olmuştur. Pazarlamanın görevlerinden biri de, müşterilerin karar verme yapılarının şekillenmesi ve satın alma kararına yardımcı olmaktır. Emlak ürünlerinin pahalı olması, birbirine benzememesi, üretimlerinde çok fazla malzemenin kullanılması, yatırım aracı olarak da değerlendirilebilmesi nedeniyle müşteriler satın alma kararı verirken çok fazla bilgiyi değerlendirmek zorunda kalmaktadır. Toplanan bilgilerin doğru şekilde işlenmesi karar alma sürecini güçleştirmektedir. Dijital ortam tasarımlarında en önemli konu müşterilerin ürünler ile ilgili ihtiyaç duydukları bilginin kendilerine net bir şekilde sunulmasıdır. Bilgi toplamanın amacı karar vermeyi kolaylaştırmaktır. Müşteriler karar verirken farklı türde karar verme stilleri kullanmaktadır. Bu çalışmada karar verme stillerinin müşterilerin dijital teknolojilerden beklentileri üzerinde direkt etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Karar verirken, bilgi toplamada ve çözümlemede kullanılacak olan dijital ortam tasarımları, müşterilerin bu teknolojileri kullanma becerileri ile uyumlu olmak zorundadır. Aksi halde müşterilerin bu ortamlardan verimli şekilde yararlanmaları mümkün olmayacaktır. Çalışmada dijital teknolojileri kullanma becerilerinin, karar verme stilleri ile müşterilerin dijital ortam tasarımlarından beklentileri üzerindeki aracılık etkisi araştırılmıştır. Ayrıca covid-19 hastalığının müşterilerin psikolojisi üzerinde yaptığı etki dikkate alınarak, covid korkusunun karar verme stilleri ile emlak müşterilerinin dijital ortamlardan beklentileri arasındaki aracılık etkisinin varlığı araştırılmıştır. Araştırma modellerinin analizi sonucunda karar verme stillerinden rasyonel karar verme stili ve bağımlı karar verme stillerinin emlak müşterilerinin dijital teknolojilerden beklentileri üzerinde direkt etkisinin olduğu hipotezleri kabul edilmiştir. Dijital teknolojileri kullanma becerisi ve covid korkusunun, karar verme stilleri ile emlak müşterilerinin dijital platformlardan beklentileri arasında aracılık etkisi olduğu hipotezleri kabul edilmiştir.

Abstract:
The negativities experienced during the Covid period have reshaped the world in both economic and social life. While the experiences in the Covid process have led to the emergence of new awareness for the post-covid period and re-evaluation of needs, it has made people more dependent on digital technologies. The fact that customers had to use digital technologies enabled them to better see the deficiencies in existing designs and caused some changes in their expectations from digital environments.The real estate sector has been the most disadvantaged sector in terms of marketing during the epidemic period, and traditional marketing methods have become unusable. In order to overcome these negativities, it has become necessary to innovate in the design structures of the technologies used in digital marketing. The expectations of real estate customers from the technological environments that are used extensively in real estate marketing are increasing day by day. In order to meet the increasing expectations, digital media designers need to determine the demands and needs correctly and analyze the factors affecting the expectations in detail. The primary purpose of this research was to determine the expectations of real estate customers from digital technologies. The task of marketing is to reveal the decision-making structures of the customers and to assist them in their purchasing decisions. Since real estate products are expensive, not similar to each other, too many materials are used in their production, and can be considered as an investment tool, customers have to evaluate a lot of information when making a purchase decision. Accurate processing of the collected information complicates the decision-making process.The most important issue in digital environment designs is to present the information that customers need about the products clearly. The purpose of collecting information is to facilitate decision-making. Customers use different types of decision-making styles when making decisions. In this study investigated decision styles whether it has a direct effect on expectations from digital technologies. Digital media designs to be used in decision making, information gathering and analysis must be compatible with customers' ability to use these technologies. Otherwise, it will not be possible for customers to benefit from these environments efficiently. In the study, the mediating effect of the skills of using digital technologies on the decision-making styles and the expectations of customers from digital media designs was investigated. In addition, considering the effect of the covid-19 disease on the psychology of the customers, the mediation effect of the fear of covid between the decision-making styles and the expectations of the real estate customers from the digital environments was investigated. As a result of the analysis of the research models, the hypotheses that the rational decision-making style and the dependent decision-making styles have a direct effect on the expectations of real estate customers from digital technologies were accepted. The hypotheses that the ability to use digital technologies and the fear of covid mediate between decision-making styles and real estate customers' expectations from digital platform were accepted.