Temas hipotezine dayalı eğitim programının hemşirelik öğrencilerinde şizofreniye yönelik inanç, damgalama ve sosyal mesafe davranışları üzerine etkisi
The effect of a contact hypothesis-based training program on nursing students' belief, social distance and stigmatization behaviors towards schizophrenia
Yazar: BURCU CEYLAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÖZCAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Damgalama = Watermarking ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Sosyal mesafe = Social distinction ; Temas = Contact ; Temas teorisi = Contact theory ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing ; İnançlar = Beliefs ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Temas hipotezine dayalı eğitim programının hemşirelik öğrencilerinde şizofreniye yönelik inanç, damgalama ve sosyal mesafe davranışları üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılan bu araştırma, öntest, tekrarlı test ve kontrol gruplu müdahale araştırmadır. Araştırmanın çalışma grubunu deney (41) ve kontrol (40) grubuna random atanan 81 hemşirelik birinci sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama formu olarak sosyodemografik özellikleri değerlendiren bilgi formu, RHİÖ, SMÖ ve DÖ kullanılmıştır. Ölçümler, temas hipotezine dayalı eğitim programı öncesi, teorik eğitim sonrası, temas eğitimi sonrası ve uygulamadan üç ay sonra olmak üzere dört kez yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ki kare testi, bağımsız/bağımlı gruplarda t testi, Cochran's Q, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi ve iki yönlü varyans analizi kullanılmıştır Elde edilen sonuçlar p<0,05 anlamlılık düzeyinde sınanmıştır.
Deney grubundaki öğrencilerin ölçümler sonunda korku ve tedirginlik duygularında azalma, şefkat ve merak duygularında artma olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca deney grubundaki öğrencilerde RHİÖ alt boyutları ve toplam puanında ve SMÖ toplam puanında tüm ölçümler arasında olumlu yönde fark bulunmuştur (p<0,05). DÖ'de ise ayrımcılık ve dışlama alt boyutu hariç diğer alt boyut ve toplam puanlarda benzer yönde farklılık belirlenmiştir. Eğitim programının en geniş etki düzeyi Sosyal Mesafe Ölçeği'nde saptanmıştır.
Sonuç olarak; temas hipotezine dayalı düzenlenen bu eğitim programının, şizofreni hastalarına yönelik sosyal mesafe ve damgalama davranışının gelişmesinde önemli rolü olan"şizofreni hastalarının tehlikeli olduğu" yönündeki olumsuz inanç ve davranışların azalmasında etkili olduğu saptanmıştır. Toplumdaki odak grupların (sağlık çalışanları, toplum liderleri, işverenler, öğretmenler, öğrenciler vb grupların) eğitiminde, medya ve ilgili kurumlar ile işbirliği sağlamada da bu yöntemin kullanılmasıönerilmektedir. Bu tür çalışmalardaki katkı ve katılımlarının artmasıylaruh sağlığı psikiyatri hemşirelerinin görünürlüklerinin de artacağı düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: damgalama; inanç; sosyal mesafe; şizofreni; temas hipotezine dayalı eğitim programı

Abstract:
The aim of this study is to determine the effect of a contact hypothesis-based initiative program on nursing students' beliefs, social distance and stigmatization behaviors towards schizophrenia. The study group consisted of 81 freshman nursing students who were assigned to the experimental (41) and control (40) groups. An information form assessing their sociodemographic characteristics, the Beliefs toward Mental Illness Scale (BMI), the Social Distance Scale and the Stigmatization Scale were used as data collection forms. The measurements were performed before the contact hypothesis based initiative program, after the theoretical training, after the contact training and three months later. The data were analyzed using the chi square test, the dependent and independent samples t-test, Cochran's Q test, the analysis of variance for repeated measures and the two-way analysis of variance. The results were tested at the p<0.05 significance level.
At the end of measurements, the feelings of fear and uneasiness of students in the experimental group were found to decrease, and their feelings of compassion and curiosity were found to increase (p<0,05). A positive difference was also found between all measurements in terms of the Beliefs toward Mental Illness Scale (BMI) subscale and total scale scores, and the Social Distance Scale total scores of students in the experimental group (p<0,05). A similar difference was also found in other subscale and total scores on the Stigmatization Scale, except for its discrimination and exclusion subscale. The highest effect level of the program was observed in the Social Distance Scale.
As a result; this training program based on the contact hypothesis has been found to be effective in reducing the negative beliefs and behaviors that "schizophrenia patients are dangerous" which is an important role in the development of social distance and stigmatization behavior towards schizophrenia patients. It is recommended to use this method in cooperation with the media and related institutions in the training of the focus groups in the society (health workers, community leaders, employers, teachers, students, etc.) It is thought that the visibility of mental health psychiatric nurses will increase with the increase of contributions and participation in such studies. 
Keywords: stigmatization; belief; social distance; schizophrenia; contact hypothesis-based education program