Farklı yöntemlerle sentezlenmiş gümüş nanopartiküllerinin insan lenfosit hücrelerinde oksidatif DNA hasarı ve hücre canlılığı üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of silver nanoparticules synthesized by different methods on oxidative DNA damage and cell viability in human lymphocyte cells
Yazar: GİZEM BARUT
Danışman: PROF. DR. AYLA ÇELİK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ERSAN TURUNÇ
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Son yıllarda nano ölçekli teknolojideki gelişmeler sayesinde hayatın hemen hemen tüm alanında nanopartiküller kullanılmaya başlanmıştır. Nanopartiküllerin hücre membranlarını geçebilme yeteneklerinden dolayı potansiyel zararlı etkileri ciddi bir tartışma konusudur. Nanopartiküllerin toksik etkileri nanopartikülün boyut, şekil, üretim şekli ve yüzey özelliklerine göre farklılık göstermektedir. Son yıllarda yapılan çalışmalardan elde edilen veriler nanopartiküllerin sitotoksisitesinin, oksidatif hasar ve hücre ölüm yolaklarını indüklemesi sebebiyle ortaya çıktığını göstermektedir. Kullanılan arabalardan alınan ilaçlara kozmetikten besin ve besin takviyelerine giysilerden duvar boyalarına uçaklardan bilgisayar parçalarına kadar her sektörde ve her türlü sanayi dalında kullanılmaktadır. Gümüş nanopartikülleri, antibakteriyal, antifungal ve antiviral etkilerinden dolayı yüzyıllardır antimikrobiyal madde olarak kullanılmaktadır. Günümüzde de elektronik, malzeme bilimi, nanotıp gibi yeni teknolojilerde yerini almaktadır. Bu çalışmada Onosma papillosa bitkisi kullanılarak elde edilmiş gümüş nanopartikülleri ile kimyasal yollarla elde edilmiş gümüş nanopartiküllerinin insan lenfosit hücrelerinde oksidatif DNA hasarı ve hücre canlılığı üzerine etkileri ölçülmüştür ve meydana gelen hasarın değerlendirilmesi yapılmıştır. DNA'da meydana gelen oksidatif hasar tek hücre jel elektroforezi (komet) yöntemi ile hücre canlılığının test edilmesi ise akım sitometrisi yöntemi ile belirlenmiştir. Tek hücre jel elektroforezi çalışmalarından elde edilen verilere göre yeşil sentez ile elde edilen gümüş nanopartiküllerinin insan lenfosit kültürlerinde meydana getirdiği genetik hasar negatif kontrol ile kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). Kimyasal sentez ile elde edilen gümüş nanopartikülleri ve pozitif kontrolün meydana getirdiği hasar negatif kontrol ile kıyaslandığında meydana gelen artış istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,01). Flow sitometri çalışmalarından elde edilen verilere göre yeşil sentez ve kimyasal sentez ile elde edilen gümüş nanopartiküllerinin insan lenfosit hücrelerinde meydana getirdiği canlı hücre sayısı negatif kontrole göre azalma göstermiştir. Meydana gelen bu azalma istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,001).

Abstract:
Thanks to the developments in nanoscale technology in recent years, nanoparticles have been used in almost all areas of life. Due to the ability of nanoparticles to cross cell membranes, potential harmful effects are a matter of serious debate. The toxic effects of nanoparticles differ according to the size, shape, production method and surface properties of the nanoparticle. Data obtained from recent studies show that the cytotoxicity of nanoparticles occurs as a result of induction of oxidative damage and cell death pathways. It is used in every sector and in all kinds of industries, from the drugs taken from the cars used, from cosmetics to food and nutritional supplements, from clothes to wall paints, from airplanes to computer parts. Silver nanoparticles have been used as antimicrobial agents for centuries due to their antibacterial, antifungal and antiviral effects. Today, it takes its place in new technologies such as electronics, materials science and nanomedicine. In this study, the effects of silver nanoparticles obtained by chemical methods and silver nanoparticles obtained using the Onosma papillosa plant on oxidative DNA damage and cell viability in human lymphocyte cells were measured and the resulting damage was evaluated. Oxidative damage in DNA was determined by single cell gel electrophoresis (comet) method and cell viability testing was determined by flow cytometry method. According to the data obtained from single cell gel electrophoresis studies, the genetic damage caused by silver nanoparticles obtained by green synthesis in human lymphocyte cultures is not statistically significant when compared to negative control (p> 0.05). When the damage caused by the silver nanoparticles obtained by chemical synthesis and the positive control are compared with the negative control, the increase occurred is statistically significant (p <0.01). According to the data obtained from flow cytometry studies, the number of live cells produced by silver nanoparticles obtained by green synthesis and chemical synthesis decreased in human lymphocyte cells compared to negative control. This decrease is statistically significant (p<0.001).