Sosyotelizm ile dijital tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Anadolu Üniversitesi örneği
The examination of the relationship between phubbing and digital burnout levels: The case of Anadolu University
Yazar: NİLGÜN KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. ERHAN EROĞLU
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Tasarımı ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Bağımlılık = Dependency ; Cep telefonu = Mobile phone ; Dijital tükenme = Digital exhaustion ; Sosyotelizm = Phubbing ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Üniversite öğrencileri = University students ; İletişim sorunları = Communication problems ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Yüz yüze iletişim sırasında telefona ile meşgul olmak olarak tanımlanan sosyotelizm davranışı akıllı telefonların yaygınlaşması ile ortaya çıkan problemlerden biridir. Farklı sosyal ortamlarda karşılaşılan ve sosyolojik bir boyutu da olan bu davranış çeşitli bağımlılık türleri ile ilişkilidir. Dijital tükenmişlik ise teknolojiye fazla maruz kalma sonucu ortaya çıkan yorgunluk ve bitkinlik hali olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı sosyotelizm davranışının ilişkili olduğu bağımlılık faktörlerini ve dijital tükenmişlik ile olan ilişkisini incelemektir. Nicel veri toplama yöntemi ile desenlenen çalışmada, 1050 öğrenciden veri toplanmış ve veriler Genel Doğrussal Model, regresyon ve MANOVA gibi tekniklerle analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; akıllı telefon bağımlılığı, internet bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı, SMS bağımlılığı sosyotelizm davranışı ile ilişkilidir. Oyun bağımlılığının ise sosyotelizm ile arasındaki ilişkili olumsuzdur. Sosyotelizm davranışının ortaya çıkmasına etki eden en önemli faktörün akıllı telefon bağımlılığı olduğu görülmektedir. Sosyotelizm davranışı dijital tükenmişlik ile anlamlı ve olumlu bir ilişkiye sahiptir. Sosyotelizm; dijital tükenmişliğin alt boyutları olan dijital tükenme, dijital yoksunluk ve dijital yıpranma boyutlarının her birinde olumlu bir etkiye sahiptir. Bu değişkenlerin ve araştırma hipotezlerinde yer alan diğer değişkenlerin ilişkileri incelendiğinde değişik düzeylerde anlamlı sonuçlar bulunmuştur.

Abstract:
Phubbing behavior, which is defined as being busy with the phone during face-to-face communication, is one of the problems that arise with the widespread use of smartphones. This behavior, which is encountered in different social environments and has a sociological dimension, is associated with various types of addiction. Digital burnout, on the other hand, is defined as the state of fatigue and exhaustion resulting from overexposure to technology. The aim of this study is to examine the addiction factors associated with phubbing behavior and its relationship with digital burnout. In the study, which was designed with the quantitative data collection method, data were collected from 1050 students and the data were analyzed with techniques such as General Linear Model, regression and MANOVA. According to the research results; Smartphone addiction, internet addiction, social media addiction, and SMS addiction are associated with phubbing behavior. On the other hand, the relationship between game addiction and phubbing is negative. It is seen that the most important factor affecting phubbing behavior is smartphone addiction. Phubbing behavior has a significant and positive relationship with digital burnout. Phubbing has a positive effect on each of the sub-dimensions of digital burnout, which are; digital exhaustion, digital deprivation, and digital aging. When the relationships between these variables and other variables in the research hypotheses were examined, significant results were found at different levels.