Organik asit, ozon ve ultrases uygulamalarının kiraz ve üzümde pestisit giderimi ve kalite özellikleri üzerine etkileri
The effects of organic acid, ozone and ultrasound applications on pesticide removal and quality characteristics in cherries and grapes
Yazar: NURAY CAN
Danışman: DOÇ. DR. SERAP DURAKLI VELİOĞLU ; DR. GÖKSEL TIRPANCI SİVRİ
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Meyveler bir taraftan sağlıklı bir diyetin önemli bir parçası olarak kabul edilirken diğer bir taraftan da yüksek miktarda pestisit kalıntısı içerebilmektedir. Kiraz (Prunus avium L.) ve üzüm (Vitis vinifera L.) ülkemizde iç tüketim ve ihracat açısından önemli yere sahip olan meyvelerdir. Bu çalışmada kiraz ve üzümdeki azoxystrobin, boscalid, cypermethrin, cyprodinil, deltamethrin, difenoconazole, fludioxonil, malathion, penconazole, pyraclostrobin, pyrimethanil ve tebuconazole kalıntılarının giderimi üzerine, bireysel organik asit (asetik asit, laktik asit, sitrik asit), ultrases ve ozon uygulamaları ile kombine organik asit ve ozon, kombine organik asit ve ultrases, kombine ozon ve ultrases uygulamalarının etkisi araştırılmıştır. Pestisit dekontaminasyon uygulamaları yapılmış örneklerde aynı zamanda suda çözünür kuru madde, nem, pH, titrasyon asitliği, renk, meyve eti sertliği, toplam fenolik madde miktarı, toplam monomerik antosiyanin miktarı ve antioksidan aktivite belirlenmiştir. Uygulamalar sonucu pestisit kalıntıları kirazda %2,01-74,07 ve üzümde %0,38-71,89 oranında azalmıştır. Kirazdaki tüm pestisit kalıntılarında en yüksek oranda azalma ultrases uygulaması ile sağlanmıştır. Üzümdeki azoxystrobin, cypermethrin, deltamethrin ve difenoconazole kalıntılarında en yüksek oranda azalma ultrases uygulaması, diğer pestisit kalıntılarında ise ozonlu su ile yıkama uygulaması ile sağlanmıştır. Kiraz ve üzümde pestisit miktarlarında meydana gelen azalma genel olarak anlamlı düzeyde (p<0,05) olmuştur. Ancak bazı uygulamalardan sonra kirazda pyraclostrobin; üzümde cyprodinil, penconazole ve pyrimethanil düzeyleri kontrole kıyasla anlamlı ölçüde (p<0,05) yüksek tespit edilmiştir. Uygulamaların kiraz ve üzümün incelenen diğer özellikleri üzerindeki etkisi farklı düzeylerde olmuştur.

Abstract:
While fruits are considered an important part of a healthy diet, they can also contain high amounts of pesticide residues. Cherries (Prunus avium L.) and grapes (Vitis vinifera L.) are important fruits in our country in terms of consumption and export. In this study, the effects of individual organic acid (acetic acid, lactic acid, citric acid), ultrasound and ozone applications and combined organic acid and ozone, combined organic acid and ultrasound, combined ozone and ultrasound applications on the removal of azoxystrobin, boscalid, cypermethrin, cyprodinil, deltamethrin, difenoconazole, fludioxonil, malathion, penconazole, pyraclostrobin, pyrimethanil and tebuconazole residues in cherries and grapes were investigated. At the same time, water-soluble dry matter, moisture, pH, titratable acidity, color, flesh firmness, amount of total phenolic substances, amount of total monomeric anthocyanins and antioxidant activity of the samples were determined. As a result of the applications, pesticide residues reduced by 2.01-74.07% in cherries and 0.38-71.89% in grapes. The highest reduction in all pesticide residues in cherries was provided by ultrasound application. The highest reduction in azoxystrobin, cypermethrin, deltamethrin and difenoconazole residues in grapes was provided by ultrasound application, and in other pesticide residues by washing with ozonated water. However, after some applications, pyraclostrobin levels in cherries, cyprodinil, penconazole and pyrimethanil levels in grapes were significantly (p<0.05) higher compared to the control. The effects of the applications on other examined characteristics of sweet cherries and grapes were at different levels.