Farklı besin ortamlarında kültüre alınan lilium candidum l.'nin mikroçoğaltımı ve kriyoprezervasyonu için biyoteknolojik yöntemlerin oluşturulması
Establishment of biotechnological methods for micropropagation and cryopreservation of Lilium candidum l. cultured in different nutrient media
Yazar: HAKAN KARAKAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ ALTAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Kallus kültürü = Callus culture ; Lilium candidum = Lilium candidum ; Meristem hücreleri = Meristem cells

Özet:
Lilium candidum çok yıllık bir süs bitkisidir. İçeriğinde yer alan etmen bileşenler
sayesinde birçok hastalığın tedavisinde kullanılabilmektedir. Ancak iklim değişikliği,
beşerî faktörlerden dolayı doğal olanı yok olan bitki, nesli tükenme tehlikesi altındadır.
Bu durumdan dolayı bitkinin gelecek nesillere aktarılması için değişik biyoteknolojik
yöntemler ile koruma altına alınması hedeflenmektedir. Bu yöntemlerden birisi
kriyoprezervasyondur. Kriyoprezervasyon bitkinin kallus, meristem, polen, tohum
gibi kısımları kullanılarak düşük sıcaklıkta uzun süre koruma sağlayabilen bir
tekniktir. Bu teknik sayesinde birçok tıbbi ve yok olma tehlikesi altında olan birçok
bitki küçük alanlarda muhafaza edilebilmektedir. Bu çalışmada amaç Lilium candidum
bitkisi için en uygun kriyoprezervasyon protokolünü oluşturarak bitkinin gelecek
nesillere devamlılığı sağlanması hedeflenmektedir. Çalışmada ilk olarak bitkiye ait
gövde bulbillerinden bitki doku kültürü tekniğiyle kallus ve meristemler elde
edilmiştir. Daha sonra farklı PVS-2 uygulama süreleri (kallus için 60, 75, 90, 105 ve
120 dakika, meristem için 30, 45, 60 ve 90 dakika) uygulanarak en iyi süre
belirlenmeye çalışılmıştır. Farklı besin ortamları (MS, OM, WPM, LB, NB) farklı
konsantrasyonlarda bitki büyüme düzenleyicileri ile (BA, NAA, GA3, Kinetin)
kullanılarak en uygunu belirlenmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak kalluslarda en uygun
PVS-2 uygulama süresi 90 dakika ve en uygun besin ortamı OM olarak belirlenmiştir.
Meristemlerde 60 ve 90 dakika PVS-2 uygulamasının ve MS besin ortamının iyi
olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Lilium candidum is a perennial ornamental plant. Thanks to the active components in
its content, it can be used in the treatment of many diseases. However, due to climate
change and human factors, the plant, whose natural one is destroyed, is in danger of
extinction. Due to this situation, it is aimed to protect the plant with different
biotechnological methods in order to transfer it to future generations. One of these
methods is cryopreservation. Cryopreservation is a technique that can provide longterm protection at low temperatures by using parts of the plant such as callus,
meristem, pollen, and seeds. Thanks to this technique, many medicinal and endangered
plants can be preserved in small areas. The aim of this study is to create the most
suitable cryopreservation protocol for Lilium candidum plant and to ensure the
continuity of the plant to future generations. In the study, firstly, callus and meristems
were obtained from the stem bulbils of the plant by plant tissue culture technique.
Then, the best time was tried to be determined by applying different PVS-2 application
times (60, 75, 90, 105 and 120 minutes for callus, 30, 45, 60 and 90 minutes for
meristem). Different nutrient media (MS, OM, WPM, LB, NB) were used with
different concentrations of plant growth regulators (BA, NAA, GA3, Kinetin) to
determine the most suitable one. As a result, the most suitable PVS-2 application time
in calli was determined as 90 minutes and the most suitable nutrient medium was OM.
It was determined that 60 and 90 minutes of PVS-2 application and MS nutrient
medium were good in meristems.