Kampüs açık mekan olanaklarının gençlerin psikososyal yapısına bağlı olarak incelenmesi: K.T.Ü. Kanuni Kampüsü örneği
Analyzing the affordances of campus open space depending on psycho-social nature of youths: An example of K.T.U. Kanuni Campus
Yazar: TUĞBA DÜZENLİ
Danışman: PROF. DR. ALİ ÖZBİLEN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Gençler = Youngs ; Psikososyal gelişim = Psychosocial development

Özet:
Kampus açık mekanları gençlerin sosyalleşme ve kişisel gelişime yönelik ihtiyaçlarının karşılanmasında önemli rol oynar. Gençlerin mekan kullanımlarının toplum genelinden farklı olduğu çeşitli araştırmalarla saptanmıştır. Özellikle psikososyal yapıları ve bu yapıya yönelik olarak gerçekleştirdikleri etkinlikler çocuk ve yetişkinlerden farklıdır. Ancak gençlerin psikososyal yapısının gelişmesi için gerekli olan kazanımları elde edebilmeye yönelik ihtiyaçları ve bunları karşılayan etkinliklerin gerçekleşmesine imkan sağlayan mekansal olanaklara ilişkin bulgular ortaya koyan çalışmalar eksiktir. Bu tez çalışması kampus açık mekanlarında gençlerin kullanımlarını incelemeyi amaçlamaktadır.İnsanın amacına ve dürtülerine bağlı olarak bir ?yerde? bir etkinliğin gerçekleşmesi ve yerin etkinliğe uyumlu olması için gerekli koşulları barındırma durumu olarak tanımlanan mekan örgütlenmesi kavramı benimsenmiş ve bu yaklaşım içinde bir araştırma modeli ortaya koyulmuştur. Bu modelle gençlerin psikososyal yapılarına yönelik olarak kampus açık mekanlarında hangi etkinlikleri gerçekleştirdikleri ve bu etkinliklerin gerçekleşebilmesi için mekanın sunması gereken olanaklar tanımlanmıştır. Hareketlilik, doğallık, açıklık olarak tanımlanan bu olanakların gerçekten kampus açık mekanlarındaki kullanım düzeyini etkileyip etkilemediği uygulama çalışması ile araştırılmıştır.Araştırmanın uygulama kısmı çeşitli aşamalardan meydana gelmiştir. Birinci aşamada çalışmada kullanılacak kampus açık mekanlarını gençlerin tercihleri doğrultusunda seçilmesi ve mekansal olanaklar açısından incelenmesi yer alır. İkinci aşamada bu mekanlar belirlenen olanaklar bakımından sınıflandırılmıştır. Üçüncü adımda daha önceki aşamalarda seçilen ve olanaklara göre sınıflandırılan kampus açık mekanlarının davranış gözlemi yer alır. Araştırmanın son aşaması önceki aşamalardan elde edilen tüm verilerin bir arada değerlendirilerek sundukları olanakların düzeyine göre mekanların karşılaştırılmasını içerir.Çalışmanın sonucunda oluşturulan araştırma modeli ile kampus açık mekanlarının sağlaması gerektiği belirlenen hareketlilik, doğallık, açıklık olanaklarının gençlerin mekan kullanımlarını yani mekanda karşılanan ihtiyaçlarını ve gerçekleştirdikleri etkinlikleri etkilediği ortaya koyulmuştur.

Abstract:
Campus open spaces play an important role in meeting socialization and personal development needs of adolescents. Various studies have shown that space use of adolescents is different from that of general society: particularly their psycho-social nature and the activities they carry out towards this nature differ from those of the children and adults. However, only a limited number of studies have produced findings on the needs of adolescents towards obtaining gains related to development of psycho-social nature and on the spatial affordances required to carry out the activities aimed at meeting such needs. This thesis study aims to analyze use of campus open spaces by the adolescents.?Spatial organization? concept is defined as ?Meeting conditions required for realization of a specific activity in a specific ?space? and ensuring compliance between the ?space and the activity?. Taking as basis the above-given concept, this study has developed a research model by using the concepts of need, activity and space. This study has also examined whether these affordances -which are defined as mobility, naturality and openness- are influential on use level of campus open spaces.Implementation phase of the study is composed of several stages. In the first stage, campus open spaces to be used in the study have been selected in line with the preferences of the adolescents and have been examined in terms of spatial affordances. In the second stage, these spaces have been classified according to pre-defined affordances to form the typology. In the third stage, behavioural observations have been made in the campus open spaces, selected and classified in the former stages. In the last stage of the study implementation, all the data obtained in the previous stages have been compiled so as to compare the study spaces according to the level of affordances they provide.At the end of the study, the study model has shown that affordances of mobility, naturality and openness are effective on use of such spaces by the adolescents, i.e. on their needs met by the space and the activities carried out in that space.