Türkiye'de yetişkin eğitimi politikaları ve kavramsal bir model önerisi
Policies of adult education in Turkey and a conceptual model proposal
Yazar: ENGİN DİLBAZ
Danışman: PROF. DR. ÇOŞKUN BAYRAK
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim politikaları = Educational policies ; Eğitim sistemi = Education system ; Karma yöntemler = Mixed methods ; Kavramsal model = Conceptual model ; Türk eğitim sistemi = Turkish education system ; Yetişkin eğitimi = Adult education ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada Türkiye'deki yetişkin eğitimi politikalarını incelemek ve kavramsal bir model önerisi ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışma; keşfedici sıralı desende bir karma yöntem araştırmasıdır. Araştırmanın nitel boyutunda yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak, Türkiye'de yetişkin eğitimi sisteminde rol alan yönetici, öğretmen, usta öğretici ve kursiyerlerden yetişkin eğitiminin sorunları ve gelecek temelli bir yetişkin eğitimi sisteminin özellikleri konusunda veri toplanmıştır. Toplanan bu verilerin analizinde, nitel veri analizi yöntemlerinden betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Nitel araştırma sonucunda Türkiye'de yetişkin eğitimi sistemine ilişkin; politika ve strateji, örgütsel yapı ve uygulama boyutlarında bazı sorunların varlığına ve gelecek temelli bir yetişkin eğitimi sisteminin temel özelliklerine ilişkin bazı bulgulara ulaşılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunun birinci aşamasında araştırmacı tarafından "Eğiticiler için Yetişkin Eğitimi Analizi Ölçeği (YEAE)" ve "Kursiyerler için Yetişkin Eğitimi Analizi Ölçeği (YEAK)" geliştirilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunun ikinci aşamasında; toplam 814 katılımcıya ölçek uygulanmıştır. Nicel verilerinin analizinde T-test, MANOVA, Korelasyon ve Regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırmada kursiyerlerin katıldıkları kurs sayısı ile kursiyerlerin yetişkin eğitimi uygulamalarının niteliğine ilişkin algıları arasında negatif ilişkinin var olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın son aşamasında gelecek temelli bir yetişkin eğitimi sisteminin; politika ve stratejiye, örgütsel yapıya ve uygulamalara ilişkin temel özelliklerini içeren "Yetişkin Eğitimi Katılım Modeli (YEK)" olarak adlandırılan kavramsal bir model önerisi ortaya konmuştur.

Abstract:
This study examines Turkey's adult education policies and aims to put forward the proposal of a conceptual model. The study is a mixed-method research in the form of exploratory sequential design. In qualitative phase of the research, by using  the technique of semi-structured interview, data in the context of the problems of adult education and the features of a future-basis adult education system were gathered from administrators, teachers, master trainers and trainees, who take part in adult education system in Turkey. Data gathered were analysed using descriptive analysis and content analysis which are the techniques of qualitative data analyses. As a result of qualitative research related to Turkey's adult education system, there are some findings regarding the existence of some problems in policy and strategy, organisational structure and implementation dimensions, and the basic features of a future-based adult education system. In the first phase of the quantitative dimension of the research, the "Adult Education Analysis Scale for Trainers (YEAE)" and "Adult Education Analysis Scale for Trainees (YEAK)" were developed by the researcher. In the second phase of the quantitative dimension of the research; The scale was applied to 814 participants. T-test, MANOVA, Correlation and Regression analyses were used to analyse the quantitative data. The study concluded that there is a negative relationship between the number of courses attended by the trainees and their perceptions of the quality of adult education practices. In the last stage of the research, a future-based adult education system; A conceptual model proposal, called the "Adult Education Participation Model (YEK)", which includes the basic features of policy and strategy, organisational structure and practices, has been proposed.