Emet-Hisarcık (Kütahya) Yöresi Travertenlerinin jeolojisi, petrografisi ve jeokimyası
Geology, petrography and geochemistry of travertines of Emet - Hisarcık (Kütahya)
Yazar: NİLGÜN DOĞAN
Danışman: PROF. DR. YAŞAR KİBİCİ
Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışma ile Emet-Hisarcık (Kütahya) yöresi travertenlerinin jeolojisi, petrografisi ve jeokimyası hakkında bilgi vermek amaçlanmıştır.
İnceleme alanının, Kuzeyinde Tavşanlı Zonu, Güneyinde Afyon Zonu, Güneybatısında ise Menderes Masifi yer almaktadır. İnceleme alanında K-G doğrultulu Emet fayı boyunca oluşan Kuvaterner (güncel) yaşlı traverten ve tufa oluşumları gözlenir. Bu oluşumlar Emet fayı ile oluşan çatlaklardan çıkan termal sular ile geliştiği bilinmektedir.
İnceleme alanında K-G doğrultusunda 5 farklı bölgeden ve 46 farklı noktadan 120 adet traverten örnekleri alınmıştır. Alınan örnekler ile yapılan analizler ve laboratuvar çalışmalarından elde edilen verilere göre traverten örneklerinde kalsit hakim mineraldir. CaO; Boyut bölgesi (Boyut 3 % 26,59) genelinde (% 55,01 – 56,01), Beştaş bölgesinde 4. ve 5. seviyelerinde (% 53,09 – 55,87) yüksek değerlerde, Yenice bölgesinde 1.den 5. seviyeye doğru artmış, 6-11A seviyelerinde düşük değerler göstermiş tavana doğru artmıştır Sefaköy ve Uyuzhamamı bölgelerinde CaO yüksek değerlerdedir. Boyut ve Beştaş bölgelerinde eski oluşumlu travertenlere olduğu, Sefaköy ve Uyuzhamamı bölgelerinde ise güncel traverten oluşumları olduğu bilimektedir. Yeniceköy'de meydana gelen hidrotermal alterasyon traverten oluşumunu etkilemiştir.
Travertenlerin fiziksel ve mekanik özelliklerini anlamak ve yorumlamak amacı ile yoğunluk, birim hacim ağırlık, görünür gözeneklilik, boşluk oranı, ağırlıkça ve hacimce su emme, tek eksenli sıkışma dayanımı ve aşınma kaybı deneyleri yapılmıştır.
Sonuçlar, TS 11143 ile karşılaştırılmış ve yorumlanmıştır. Travertenlerin; yoğunluk, birim hacim ağırlık, gözeneklilik, ağırlıkça su emme, donma-çözünme ve aşınma kaybı değerleri TS 11143'e uygun olmasına rağmen, travertenler tek eksenli sıkışma dayanımında standarta uymamaktadır. 

Anahtar kelimeler: Afyon Zonu, Emet, Hisarcık, Jeokimyasal analiz, Traverten, Tufa, Tavşanlı Zonu.

Abstract:
We aim to give information on the of Emet- Hisarcık region (Kutahya) travertines' geology petrography and geochemistry.
On the north of the working zone, lies Tavşanlı zone; on the right of the working zone, lies Afyon zone and on the soutwest lies Menderes Massif. We can see quartenary (recent), old travertine and tufa through N-S axis Emet fault line on the working zone. These structures are known to have been developed by the thermal waters that were born from the Emet fault line.
120 pcs travertine samples are taken from 5 different areas and 46 different spots on N-S axis on the working zone. The analysis done with the samples and laboratory studies conclude that calsite is the major ruling mineral on the travertines. CaO; Boyut region ( Boyut 3 % 26,59) general (55,01 %- 56,01); over Beştaş region 4th and 5th levels ( 53,09 % - 55,87) high levels, over Yenice region it raises from 1 to 5; 6-11A levels it showed low values and raised to the top. CaO is high on Sefaköy and Uyuzhamamı regions. It is known that Boyut and Beştaş region has old travertines and and Sefaköy and Uyuzhamamı has recent travertines. The hydrothermal alteration affected travertine formation in Yeniceköy region.
We have performed the following tests to understand the physical and mechanical features of the travertines and to interpret these: density, unit volume weight, visible porosity, void ratio, water absorbtion weight and water absorbtion volume, uniaxial compressive strength, abrasion value.
The results have been compared to TS11143 and interpreted accordingly. Travertines do comply with TS 11143 on density, unit volume weight, porosity, water absorbtion weight, freeze-dissolve ve abrasion value, but, travertines do not comply with standarts on uniaxial compressive strenght.

Keywords: Afyon Zone, Emet, Hisarcık, Geochemistry, Travertine, Tufa, Tavşanlı Zone.