Evde bakım hizmetinden yararlanan özel gereksinimli bireylerin ebeveynlerinin yaşam doyumu ile durumluk ve sürekli kaygı durumlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Investigation of the life satisfaction and condition and continuous anxiety of the parents of individuals with special needs using home care service according to various variables
Yazar: ŞEYDA YAKUT
Danışman: DOÇ. DR. ŞERİFE ŞENAY İLİK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının evde bakım hizmetinden yararlanan özel gereksinimli çocuğa sahip olan ailelerin yaşam doyumu, durumluk ve sürekli kaygı düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın deseni, ilişkisel tarama yöntemi olarak belirlenmiştir. Çalışmaya Ankara Sincan Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğünden özel gereksinimli çocuğa sahip evde bakım hizmetinden yararlanan 178 ebeveyn katılmıştır.  Çalışmada veri toplama aracı olarak Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği (Öner ve Le Compte, 1985), Yaşam Doyumu Ölçeği (Diener, 1985), Kişisel Bilgi Formu olmak üzere üç ölçek kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 25.00 programı aracılığıyla yapılmıştır. 
Araştırma sonucunda evde bakım hizmetinden yararlanan özel gereksinimli bireylerin ebeveynlerinin yaşam doyumu, durumluk ve sürekli kaygı düzeyi ortalama düzeyde bulunmuştur. Evde bakım hizmetinden yararlanan özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşam doyumu ile durumluk ve sürekli kaygı düzeyleri arasında negatif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ebeveynlerin yaşam doyum düzeyleri evde bakım ücretinden yararlanma süresi, bakım sorumlusu, çocuk sayısı, ebeveynlerin eğitim durumları, çocuğun yaşı, çocuğun doğum sırası, çocuğun eğitime devam durumu, çocuğun tek/ çoklu yetersizlik durumu, çocuğun yetersizlik türü durumu değişkenleri ile anlamlı olarak ilişkili olduğu tespit edilmiş, çocuğun cinsiyeti değişkeni ile anlamlı ilişki bulunmamıştır. Evde bakım hizmetinden yararlanan özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin durumluk kaygı düzeyi evde bakım ücretinden yararlanma süresi, bakım sorumlusu, çocuk sayısı, ebeveynlerin eğitim durumları, çocuğun yaşı, çocuğun doğum sırası, çocuğun eğitime devam etme durumu, çocuğun tek/ çoklu yetersizlik durumu, çocuğun yetersizlik türü değişkenleri ile anlamlı olarak ilişkili olduğu tespit edilmiş, çocuğun cinsiyeti değişkeni ile anlamlı ilişki bulunmamıştır. Evde bakım hizmetinden yararlanan özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin sürekli kaygı düzeyi evde bakım ücretinden yararlanma süresi, bakım sorumlusu, çocuk sayısına, ebeveynlerin eğitim durumları, çocuğun yaşı, çocuğun doğum sırası, çocuğun eğitime devam durumu, çocuğun yetersizlik türü değişkenleri ile anlamlı ilişkili olduğu, çocuğun cinsiyeti değişkeni ve çocuğun tek/ çoklu yetersizlik durumu ile anlamlı ilişki bulunmamıştır.

Abstract:
This research aims to examine the relationship between life satisfaction, state and trait anxiety levels of families with children with special needs of different types of inadequacies who benefit from the home care service of the Ministry of Family and Social Services. For this reason, the design of the research was determined as the relational scanning method. The sample was reached directly by using the complete count method, which does not take samples from the population. 178 parents of children with special needs who benefit from home care services from Ankara Sincan Social Service Center Directorate participated in the research. Three scales were used as data collection tools in the study: State and Trait Anxiety Scale (Öner and Le Compte, 1985), Life Satisfaction Scale (Diener, 1985) and Personal Information Form. Statistical analysis of the data was made through SPSS 25.00 program. Statistical analysis of the data was made through the SPSS 25.00 program, and "percentage", "arithmetic mean", "standard deviation", "percentage", "arithmetic mean", "standard deviation", Statistical techniques such as independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA) and Pearson Correlation Coefficient were used.
As a result of the research, the life satisfaction, state and trait anxiety levels of the parents of individuals with special needs who benefit from home care services were found to be at average levels. It has been determined that there is a negative relationship between life satisfaction and state and trait anxiety levels of parents of children with special needs who benefit from home care services. It has been determined that parents' life satisfaction levels differ significantly with the variables such as the duration of benefiting from the home care fee, the caregiver, the number of children, the educational status of the parents, the child's age, the child's birth order, the child's education attendance, the child's single/multiple disability status, and the gender of the child. no significant difference was found. The state anxiety level of parents with children with special needs who benefit from home care services is significantly related to the variables such as the duration of benefiting from the home care fee, the caregiver, the number of children, the educational status of the parents, the child's age, the child's birth order, the child's attendance at education, and the child's single/multiple disability status. It was determined that there was no significant difference with the child's gender variable. The trait anxiety level of parents with children with special needs who benefit from home care services differed significantly with the variables such as the duration of benefiting from the home care fee, the care person, the number of children, the educational status of the parents, the child's age, the child's birth order, the child's education attendance, and the child's gender variable and No significant difference was found depending on the child's single/multiple disability status.