Santral sinir sistemi hastalıklarında görüntülemede bilgisayar destekli değerlendirme
Computer aided evaluation of imaging in central nervous system diseases
Yazar: BERRİN ÇAVUŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. EMEL ADA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Temel Sinirbilimler Bilim dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Merkez sinir sistemi = Central nervous system ; Merkez sinir sistemi hastalıkları = Central nervous system diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, beyin tümörlü olgularda volümetri yöntemimizin doğruluğunu araştırmak, bu yöntem ile Alzheimer hastalığı (AH) ve hafif kognitif bozukluk (HKB) tanısı almış hastalar ile sağlıklı kontrollerde volümetrik değişiklikleri saptamak ve ayrıca beyaz cevher anormalliklerini araştırmaktır.
Yöntem: Radyoterapi almış 22 beyin tümörlü olgunun intrakraniyal volümü, 17 olgunun ise tümör volümü analizleri yapılarak radyoterapi planlama sisteminden elde edilen verilerle karşılaştırıldı. 17 AH, 26 HKB ile yaş ve cinsiyet olarak eşleştirilmiş 28 sağlıklı kontrolde belirlenen yapılarda volümetrik manyetik rezonans görüntüleme (vMRG) değerlendirmesi yapıldı. Beyaz cevher bütünlüğü değerlendirmesi 16 AH, 20 HKB ile yaş ve cinsiyet olarak eşleştirilmiş 20 sağlıklı kontrolde TBSS (Tract-Based Spatial Statistics) kullanılarak yapıldı.
Bulgular: Radyoterapi verileri ile ölçülen intrakraniyal ve tümör volümleri arasında anlamlı fark bulunmazken, yöntemler arasında pozitif yönde güçlü korelasyon bulunmuştur. vMRG analizinde AH ile HKB arasında sağ ve sol hipokampus ile singulat girus arasında; AH ile sağlıklılar arasında korpus kallozum dışında tüm yapılarda; HKB ile sağlıklılar arasında ise sol hipokampus, tüm beyin, temporal ve frontal lob volümleri arasında fark bulundu. TBSS analizinde AH ile HKB arasında fark bulunmezken, HKB grubunun kontrol grubuna göre korpus kallosum, singulum ve frontal beyaz cevher yolaklarında; AH ile sağlıklılar arasında ise tüm beyinde yaygın azalmış FA değerleri gözlendi.
Sonuç: vMRG ve TBSS değerlendirmesi HKB ve AH'nin ayrımına katkıda bulunmakta ve HKB'de AH'nin erken teşhisi için biyobelirteç validasyonu için kullanışlıdır.

Abstract:
Objective: We aimed to investigate the accuracy of our volumetric method in brain tumors, then apply this method to detect volumetric changes in Alzheimer's disease (AD), mild cognitive impairment (MCI) and healthy controls (HC). We also aimed to investigate white matter abnormalities in these subjects. 
Method: Intracranial volume of 22 subjects and tumor volume of 17 subjects with brain tumor who had radiotherapy were measured. Then results were compared with data obtained from the radiotherapy planning system. 17 AD, 26 MCI and age and gender matched 28 HC subjects were evaluated by volumetric MRI. White matter integrity analyses were performed with 16 AD, 20 MCI and age and gender matched 20 HC using TBSS (Tract-Based Spatial Statistics). 
Results: There was no significant difference between measured intracranial and tumor volumes and radiotherapy data, but there was a strong positive correlation between two methods. Volumes of left and right hippocampus and cingulate gyrus were significantly different between AD and MCI, while there was no difference in structures except corpus callosum between AD and HC. Left hippocampus, whole brain, frontal and temporal lobe volumes of MCI were significantly decreased compared to HC. TBSS analysis showed no difference between AD and MCI, while there was a widespread decreased FA values in whole brain between AD and HC. Also FA was significantly lower in corpus callosum, cingulum and frontal white matter tracts in MCI compared to HC. 
Conclusion: vMRI and TBSS assessment might contribute to differentiate MCI and AD, and be useful for validation of biomarkers for early diagnosing AD in MCI.