Karmaşık adaptif mekanizmalar, örgütsel şefkat kapasitesi ve firma yenilikçiliği arasındaki ilişki
The relationship among complex adaptive system mechanisms, organizational compassion capacity and firm innovativeness
Yazar: HATİCE TUBA ETLİOĞLU
Danışman: PROF. DR. HALİT KESKİN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Karmaşık sistemler = Complex systems ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model ; Yenilikçi davranış = Innovative behaviour ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Örgütsel şefkat = Organizational compassion ; İşletmeler = Businesses ; Şefkat = Compassion

Özet:
Hızla gelişen teknoloji, artan rekabet ve değişen müşteri gereksinim ve istekleri,  örgütleri yenilikçilik yapmaya zorlamaktadır. Yenilikçilik için çevreye uyum sağlamanın önemini kavrayan şirketler, adaptif (uyumcul) yeteneklerini geliştirmek için çabalamaktadırlar. Öte yandan, son 20-30 yılda dünyada gerçekleşen politik ve ekonomik krizler, savaşlar, terör saldırıları, doğal felaketler, çalışanların bireysel; çalıştıkları örgütlerin de bir bütün olarak yaşadıkları travmalarla başa çıkabilmelerini sağlamak için yöneticileri, iş yerinde duygu yönetimi yapmaya yönlendirmiştir. Özellikle 2000'lerde yaygınlaşan pozitif örgüt bilimi hareketleri ile birlikte, içlerinde şefkat kavramının da bulunduğu adalet, bağışlayıcılık, şükran gibi bireysel düzeyde incelenen pek çok kavram, örgütsel düzeyde ele alınmaya başlamıştır. Bu çalışmanın amacı, karmaşık bir sistem olarak örgütlerin sahip oldukları karmaşık adaptif sistem mekanizmalarının, firmaların örgütsel şefkat kapasitesi ve firma yenilikçiliği ile olan ilişkisini ampirik olarak araştırmaktır. Ayrıca, literatürde, örgütsel düzeyde şefkati ölçmek için kullanılan bir ölçek bulunmamaktadır. Bu çalışma aynı zamanda, firmaların örgütsel şefkat kapasitesini ölçmek için güvenilirlik ve geçerliliği test edilmiş bir ölçek geliştirmeyi de amaçlamaktadır. Bu çerçevede, karmaşık adaptif mekanizmalar, örgütsel şefkat kapasitesi ve firma yenilikçiliği ile ilgili literatür taraması yapılmış ve bu teorik çerçeveye dayanılarak değişkenler arasındaki ilişkilere ait hipotezler geliştirilmiştir. Hipotezleri test etmek için çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren firmalarda görev yapan toplam 171 orta ve üst düzey yönetici ve kıdemli çalışan üzerinde bir araştırma yapılmıştır. Veri toplama yöntemi olarak anket formlarından yararlanılmıştır. Karmaşık adaptif mekanizmalar için Akgün ve çalışma arkadaşlarının 2014 yılında geliştirdikleri ölçek kullanılmıştır. Örgütsel şefkat kapasitesi ölçeği, literatürdeki teorik çerçeveye dayanılarak geliştirilmiştir. Örgütsel yenilikçiliği ölçmek için, Wang ve Ahmed (2004) tarafından geliştirilen ölçek kullanılmıştır. Ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirliklerini ölçmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizlerinin yapılmasının ardından değişkenlere yapısal eşitlik modeli yöntemi uygulanmıştır. Analiz sonucunda, karmaşık adaptif mekanizmaların, örgütsel şefkat kapasitesi ile örgütsel yenilikçilik arasındaki ilişkide aracı rol oynadığı ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Rapidly changing technology, fierce competition, changing customer needs and expectations force firms to make innovation. The firms that realize the importance of adapting to the changing environment for innovativeness, make efforts to develop their adaptive capabilities. On the other hand, political and economical crises, wars, terrorist attacks, and natural disasters that have occured all over the world in the last 20-30 years have led managers to consider the management of emotions at the workplace in order to be able to overcome traumas the employees and their organziations as a whole suffer from. Especially, after the movement of positive organizational scholarship, individual concepts such as forgiveness, gratitude, justice, and compassion have become research topics for the organizational-level studies. The aim of this study is to investigate the relationship among complex adaptive system mechanisms, the firm capacity for organizational compassion, and organizational innovativeness. This study also aims to develop a validated and reliable measurement scale for firm capacity for organizational compassion. In this respect, a literature review for complex adaptive system mechanisms, organizational compassion, and organizational innovativeness is provided. Based on the theoretical framework, a conceptual model is proposed and hypotheses are developed in order to explain the relationships among those variables. In order to test the hypotheses, data were collected from 171 senior and mid-level managers and senior employees via questionnaire forms. In order to measure complex adaptive system mechanisms, measurements scale devloped in 2014 by Akgün and his colleagues was used. For capacity for organizational compassion a new measurement construct was developed and validated. Also, for organizational innovativeness, the measurement scale developed by Wang and Ahmed in 2004 was adapted and used. For the validation of measurement scales confirmatory factor analysis was carried out and then, the structural equation method was conducted in order to test the hypotheses. This study provides with the empirical evidence that complex adaptive sysem mechanisms play a moderator role in the relationship between the capacity for organizational compassion and organizational innovativeness.