Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda yaygın kullanılan farklı uyku ve uyanıklık ölçeklerinin karşılaştırılmalı etkinliğinin incelenmesi
Comparative analysis of various common sleep and wakefulness measures in children with autism spectrum disorder
Yazar: BATUHAN YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜN KAYA KARA
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocuklarda uyku-
uyanıklık bozuklukları incelenerek yaygın olarak kullanılan farklı uyku ve uyanıklık
ölçeklerinin karşılaştırmalı etkinliğinin incelenmesidir.
Yöntem: DSM-V'e göre OSB tanısı alan 4-18 yaşlarında 155 çocuk ve aynı yaş grubuna
ait 75 sağlıklı çocuk grupları oluşturuldu. Ebeveynler ile Çocuklarda Uyku
Alışkanlıkları Anketi (CSHQ), Çocuk ve Adölesanlar için Epworth Uykululuk Ölçeği
(ESS-CHAD), Pediatrik Gündüz Uykululuk Ölçeği (PDSS), Çocuklarda Uyku Formu
(PSQ) ve Çocuklar için Uyku Bozukluğu Ölçeği (SDSC) uygulandı. Ölçeklerin öngörü
gücünü incelemek için bir Alıcı İşletim Özellikleri (ROC) eğrisi analizi de yapıldı.
Gruplar arası t testi, Varyans Analizi, Kİ-Kare analizi ve Pearson korelasyon testi
yapıldı.
Bulgular: Uyku-uyanıklık bozuklukları incelendiğinde, OSB'li çocukların genel
yaşıtlarına göre daha fazla problemler yaşadığı gösterildi. CSHQ'ya göre AUC değerleri
SDSC (0,99), PDSS (0,98), ESS-CHAD (0,85), PSQ (0,62) olarak en yüksek düşüğe
doğru sıralandı. Sensitivity değerleri SDSC (0,99), PDSS (0,96), ESS-CHAD (0,79) ve
PSQ (0,47) olarak sıralandı. Specificity değerleri PDSS (1,00), ESS-CHAD (0,98),
SDSC (0,98) ve PSQ (0,85) olarak sıralandı. PPV değerleri PSQ (1,00), ESS-CHAD
(0,993), PDSS (0,991) ve SDSC (0,86) olarak sıralandı. NPV değerleri ESS-CHAD
(0,98), PSQ (0,93), PDSS (0,70) ve SDSC (0,44) olarak sıralandı. En son olarak
Agreement değerleri ESS-CHAD (0,99), PSQ (0,97), ESS-CHAD (0,85) ve SDSC
(0,60) olarak sıralandı. CSHQ α değeri (0,95), ESS-CHAD α değeri (0,66), PDSS α
değeri (0,80), PSQ α değeri (0,95) ve SDSC α değeri (0,90) olarak saptandı.
Sonuç: CSHQ, ESS-CHAD, PDSS, PSQ ve SDSC değerlendirme araçlarının beraber
kullanılmasının önemli olduğu ve bu popülasyonlardaki uyku-uyanıklık bozukluklarını
değerlendirmek için umut vaat ettiği görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Otizm spektrum bozukluğu, uyku bozuklukları, uyku, ölçek, çocuk

Abstract:
Objective: The aim of study is to examine the comparative effectiveness of different
commonly used sleep and wakefulness scales by examining sleep-wake disorder in
children with Autism Spectrum Disorder (ASD).
Method: Groups of 155 children aged 4-18 years old diagnosed with ASD according to
DSM-V and 75 typically developing children belonging to the same age group were
formed. The Children's Sleep Habits Questionnaire (CSHQ), Epworth Sleepiness Scale
for Children and Adolescents (ESS-CHAD), Pediatric Daytime Sleepiness Scale
(PDSS), Pediatric Sleep Questionnaire (PSQ) and Sleep Disturbance Scale for Children
(SDSC) were administered. A Receiver Ooperating Characteristics (ROC) curve
analysis was also performed to examine the predictive power of the scales. Intergroup t
test, Analysis of Variance, Cl-Square analysis and Pearson correlation test were
performed.
Results: When sleep-wake disorders were examined, it was shown that children with
ASD experienced more problems than typically developing peers. AUC values
​​according to CSHQ were ranked from highest to lowest as SDSC (0.99), PDSS (0.98),
ESS-CHAD (0.85), PSQ (0.62). Sensitivity values ​​were listed as SDSC (0.99), PDSS
(0.96), ESS-CHAD (0.79) and PSQ (0.47). Specificity values ​​were listed as PDSS
(1.00), ESS-CHAD (0.98), SDSC (0.98) and PSQ (0.85). PPV values ​​were ranked as
PSQ (1.00), ESS-CHAD (0.993), PDSS (0.991) and SDSC (0.86). NPV values ​​were
listed as ESS-CHAD (0.98), PSQ (0.93), PDSS (0.70) and SDSC (0.44). Finally, the
Agreement values ​​were listed as ESS-CHAD (0.99), PSQ (0.97), ESS-CHAD (0.85) and
SDSC (0.60). CSHQ α value was determined as (0.95), ESS-CHAD α value (0.66),
PDSS α value (0.80), PSQ α value (0.95) and SDSC α value (0.90).
Conclusion: It is seen that the use of CSHQ, ESS-CHAD, PDSS, PSQ and SDSC
assessment tools together is important and shows promise for evaluating sleep-wake
disorders in these populations.
Key words: Autism spectrum disorder, sleep disorders, sleep, scale, child