Türkiye merkezli STK'ların Afrika'daki insani diplomasi faaliyetleri
Actions of humanitarian diplomacy in Africa by Turkey-based non-governmental organizations
Yazar: İSMAİL TUNÇ
Danışman: DOÇ. DR. HALİL KÜRŞAD ASLAN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Afrika = Africa ; Kölelik = Slavery ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-Afrika ilişkileri = Turk-Africa relations ; Yeni kolonyalizm = Neo-colonialism ; İnsani diplomasi = Humanitarian diplomacy ; İnsani yardımlar = Humanitarian aid

Özet:
Bu tez çalışmasında Türkiye'nin insani yardımlar ve insani diplomasi alanında faaliyet
gösteren ve özellikle de Afrika kıtasında yardım faaliyetleri yürüten STK kuruluşları mercek
altına alınmıştır. Araştırma konusu yeni diplomasi araçları bağlamında Türkiye merkezli
STK'lar öncülüğünde yurtdışında yürütülen insani diplomasi faaliyetleridir. Araştırmanın
temel amacı dünya insani diplomasi alanında Türkiye merkezli STK'ların özgünlüklerinin
tespit edilmesidir. Yeni diplomasi kavramı ile başlatılan kuramsal ve kavramsal ilişkiler
tartışması eşliğinde küresel yönetişim, devletler, devlet-dışı aktörler, uluslararası örgütler ve
sivil toplum örgütlerinin insani diplomasi sistemindeki değişen rollerine ve rol paylaşımlarına
değinilmektedir. Küresel siyasetin çehresine uyumlu biçimde devlet-dışı aktörlerin artan
etkinliğinin insani diplomasi faaliyetleri alanında ne şekilde tezahür ettiği açıklanmaktadır.
Literatürde Türkiye'nin dünya insani yardımlar ligindeki performansının sadece
niceliksel/rakamsal bir boyutta ele alınmasının eksik olacağı not edilmektedir; felsefi ve
kültürel boyuta dair vurgu yapılma gerekliliğinin altı çizilmektedir. Buna uygun bir şekilde
uluslararası ilişkiler disiplininde ana akım kuramlardan realizm ve liberalizme destekleyici bir
ara kademe teorik çerçeve sunan sosyal inşa (Konstrüktivizm) yaklaşımı üzerinden Türkiye dış
politikası ve Türkiye merkezli STK'ların davranış biçimleri açıklanmaktadır.
Tez çalışmasının araştırma tasarımı olarak niteliksel desen rehberliğinde insani
diplomasi konusunun kendine özgü özellikleri göz önünde bulundurulmuştur; birincil ve ikincil
kaynaklardan zengin bir veri toplama araç seti öngörülmüştür. STK kurumlarındaki deneyimli
personel ile derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Ayrıca sosyal medya üzerinden özellikle
YouTube ve Twitter Space platformlarından konu ile alakalı veriler derlenmiştir. İlaveten
ikincil veri bağlamında doküman incelemesi ve konu hakkında literatürde var olan akademik
çalışmalar, uluslararası ve ulusal düzeyde resmi ve diğer uzman raporları incelenmiştir.

Abstract:
In this thesis, Turkey-based NGO organizations operating in the field of humanitarian
diplomacy have been analyzed. The research subject is humanitarian diplomacy activities
carried out under the leadership of Turkey-based NGOs in the context of new diplomacy tools
in the African continent. The main purpose of the research is to determine the distinctions of
Turkey-based NGOs in the field of humanitarian diplomacy. The changing roles and role
sharing of global governance, states, non-state actors, international organizations and nongovernmental organizations in the humanitarian diplomacy system are discussed, accompanied
by the theoretical and conceptual relations discussion initiated with the new diplomacy concept.
It is explained how the increasing effectiveness of non-state actors in line with the face of
global politics manifests in the field of humanitarian diplomacy activities.
It is noted in the literature that it would be incomplete if Turkey's performance in the
world humanitarian aid league would be addressed only in a quantitative/numerical dimension;
The necessity of emphasizing the philosophical and cultural dimension is underlined.
Accordingly, Turkey's foreign policy and the behavior of Turkey-based NGOs are explained
through the social constructivism approach, which offers a supportive meso-level theoretical
framework to realism and liberalism, which are mainstream theories in the discipline of
international relations.
As the research design of the thesis study, the unique characteristics of the subject of
humanitarian diplomacy were taken into account under the guidance of the qualitative research;
A rich data collection toolkit is constructed from primary and secondary sources. In-depth
interviews were conducted with experienced personnel in NGO institutions. In addition, data
has been compiled from social media sources, especially YouTube and Twitter Space
platforms. Additionally, secondary data such as official documents and expert reports at
international and national levels have been examined.