Ambalaj tasarımının grafik tasarım içindeki yeri ve tasarım evrelerinin incelenmesi /
Yazar: TEVFİK FİKRET UÇAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET TURGAY EREM
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Sanatta Yeterlik, 1993
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Ambalaj tasarım = Packaging design ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Ürün kimliği = Product identity

Özet:
İnsanoğlu kimi zaman saklamak, kimi zaman korumak amacıyla, yıllardır ambalaj tasarımıyla ilişki içinde olmuştur. Ambalajın temel işlevi içindekini korumak ve saklamaktır, ama değişen toplum, ambalaj tasarımına daha karmaşık görevler yüklenmesini sağlamıştır. Hayat tarzının gelişmesiyle insanoğlu alışkanlıklarını da değiştirmiş ve bu değişiklik tasarımcıları yeni ve daha işlevsel malzemeler üretmeye zorlamıştır. Başlangıçta ahşap gibi doğal malzemeleri kullanan insanoğlu, sonradan metali, camı ve son olarak da plastiği kullanmayı öğrendi. 1200 de teneke kutu Bohemia'da geliştirildi ve 1825 de aleminyum demir cevherinden ayrıştırılıp kullanılmaya başlandı. Tüm bu malzeme çeşitleri teneke meşrubat kutuları gibi yeni tasarımları getirdi. Geçen yüzyılda insanoğlu yapay malzemeleri doğal malzemelerden çok daha fazla kullanılmaya başladı, bu ise bir geridönüşüm problemini beraberinde getirdi. Bu problemde en büyük bölümü ise plastik oluşturdu. Ambalaj tasarımcısı malzemeyi ve onun kullanımını çok iyi anlamak zorundadır. Ambalaj tasarımı yetenekli tasarımcılara pek çok imkanlar sunar. Bu imkanlarda bazıları farklı malzeme ve tekniklerdir. Pek çok farklı malzemenin boyutlu olarak kullanımı ve plastik veya film üzerine baskı yapılabilme olanakları toplumun satın alma gücünü etkileyebilecek etkin çözümlerdir. Tasarım aşamasında tasarımcı kavramı, felsefeyi ve stratejinin netleştirilmesinin ardından, tasarım aşaması başlar. Bu aşama işlev-iletişim ve estetiğin birleştirilmesi demektir. Günümüzde tasarımcılar CAD-CAM gibi çağdaş tasarım ve üretim metodları kullanmak zorundadır. Bilgisayar çağında tasarımcıbilgisayarı, bir üretim aracı olduğu kadar yaratıcılığı geliştirici bir araç olarak da kullanmalıdır. Ambalaj tasarımının bir diğer işlevi de kurum kimliği içerisinde ürün kimliği rolünü yüklenmesidir. Hedef kitle, tanıtım ve dağıtımın ardından raftan alışveriş sepetine son adımda ürün büyük ölçüde ambalaj tasarımının etkisi altındadır. Bunun yanısıra ambalaj tasarımı ürün kimliği ve mesajı da taşıma işlevini de üstlenir. Bu noktanın anlaşılmasından sonra son yirmi yıldır mal üreten kurumlar yeni tasarımlar ve kurum kimliği çalışmalarına ağırlık vermişlerdir, bu yüzden ambalaj tasarımı gelişim süreci içinde iletişim boyutunda yeni bir rol edinmiştir.

Abstract:
Humanbeing has being interested in packaging design for many years, sometimes for preserving their foods, sometimes for carrying some goods. The most basic function of packaging is to preserve and protect the product it contains, but in a changing society, packaging is increasingly called upon to fill a more complex role. By the progress of the life-style man has changed some habits so that pushed the designer to design more functional materials or shapes. In the beginning man started use natural materials such as wood, then learned to mine and discovered metal, glass, and finally plastic. In 1200 tin-plated iron developed in Bohemia and in 1825 aluminium isolated from ore all those developments of packaging material,brought some new type of design, such as can for beverages. In the last century man started use more inorganic material more than organic so recycling was the problem of the last decade. Plastic has the major part of the recycling issue. Packaging designer has to understand the material and the right usage of it very well. Packaging design offers the talented designer many opportunities. First there is the potential of using the different packaging materials and techniques of packaging. There seems to be, in colleges around the world, an overall concentration on the graphic aspects of design on a variety of plastic films or using different printing techniques to produce those designs can bring wholly new effects and images to the buying public. During the design process designer has to understand the concept, philosophy and communication level for contracting the strategy. After fixing up the strategy, design process starts. This step is putting up together function-communication and aesthetic. Nowadays a designer has to use modern methods for design and production process such as CAD-CAM technologies. In the age of computer, designers have to use computeras a production tool, and developing the talent of creativity as well. The other function of packaging design is playing a role of product identity in the corporate identity. After market research, promotion and distribution, the product arrive on the shelf. The final step, from shelf to shopping basket, is significantly affected by the product's packaging. The brand identity is the part of a wider, corporate identity on which huge resources can be expanded, covering company communications, retail design and packaging design. Packaging offers an opportunity to carry through a corporate identity and message. After the understanding of this point, in last two decades product companies started setting up new design strategies and and corporate identity manuals to reflect the philosophy and the concept of the company, so packaging design received new role of the communication level by the challenge.