Türkçe öğretiminde otantik materyallerin kullanımı üzerine bir durum çalışması
A case study on the use of authentic materials in Turkish language teaching
Yazar: MELTEM MERVE KONU
Danışman: PROF. DR. SEMRA ALYILMAZ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Eğitimi ve öğretimi öğrenicilerin öğrenme biçimlerindeki farklılıkları göz önüne alarak
gündelik yaşamla ilişkilendirme, öğrenici ilgi ve ihtiyaçlarına hitap edebilme evrensel düzeyde
dil öğretimi çalışmalarında en önemli esaslardan biridir. Bu doğrultuda çalışmanın konusu
ortaokul düzeyinde ana dili olarak Türkçe öğretiminde otantik materyallerin derslerdeki
kullanımı ve derslerin gündelik yaşamla ilişkilendirilmesi sorunsalıdır. Çalışmanın problem
tümcesi "Türkçe öğretiminde otantik materyallerin hangi türleri, ne sıklıkla, ne amaçla ve nasıl
kullanılmaktadır" sorusu doğrultusunda ders kitaplarına ve Türkçe öğretmenlerine yönelik
durumları tespit etmek üzere 2 amacı bulunmaktadır. Çalışmada her iki bulgu için temel nitel
araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma deseni durum çalışmasıdır. 
Ders kitabı incelemeleri 7 otantik materyal türü, 66 otantik materyal ve 23 etkinlik içeriğine göre yapılmıştır. Ders kitaplarına yönelik veriler basılı kitaplar ve internetten pdf dosyaları indirilerek toplanmış ve betimsel analiz tekniğiyle çözümlenmiştir. Temalar günlük yaşamın içerisinden olsa da yaşamla
yeterince ilişkilendirilmediği görülmüştür. Dilsel otantik materyal olarak yazınsal metinlerin en
fazla 4 katına varan bir oranda bilgilendirici metinlerden fazla olduğu görülmüştür. Seviyelerde
6. sınıf dışında hiçbirinde kullanmalık otantik metnin olmaması büyük bir eksikliktir. Görsel
otantik materyaller fotoğraf, çizim ve karikatür olmak üzere 3 ulamda değerlendirilmiştir. 8.
sınıf hariç çizimler fotoğraflardan oldukça fazladır ve karikatür çok azdır. Dinleme / izleme
becerisi metinlerinde 5, 6 ve 8. sınıfta izleme materyali kullanılmış ancak 7. sınıfta izleme
materyali kullanılmamıştır. Kullanılan izleme materyallerinin sayısı ses kayıtlarından oldukça
az olduğu için yeterli bulunmamıştır. Etkinliklerde en çok otantik materyal sayısı 5. sınıfta, en
az kullanım ise 7. sınıftadır. Otantik materyal türü en çok 6 ve 8. sınıfta, en az kullanım 7.
sınıftadır. Otantik materyal içerikli etkinliklerin kitaptaki etkinliklerin yarısını bile
oluşturmaması nedeniyle tüm kitapların otantiklik açısından yetersiz olduğu sonucuna
ulaşılmıştır.
Türkçe öğretmenlerinin (69 öğretici) derslerinde otantik materyaller konusundaki
deneyimleri, ve görüşlerine ulaşmak için veriler 15 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış
görüşme formuyla link üzerinden, yüz yüze ve çıktılar doldurarak toplanmıştır.
Değerlendirmede içerik analizi türlerinden kategorisel analiz kullanılmıştır. Öğretmenlerin
otantik materyallere yönelik detaylı bilgisi olmadığı, sorulara benzer cevapların verildiği,
kullanılan otantik materyallerin ders kitaplarına göre şekillendiği bu doğrultuda yazınsal ve
bilgilendirici metinler, video, fotoğraf, çizim, karikatür, web sayfası materyallerinin
öncelendiği ve diğer otantik materyallerin yeterince kullanılmayarak ihmal edildiği sonucuna
ulaşılmıştır.

Abstract:
Associating education and teaching with daily life by taking into account the differences
in the learning styles of learners and addressing the interests and needs of learners is one of the
most important principles in language teaching studies at the universal level. In this respect, the
subject of this study is the use of authentic materials in the lessons and the problematic of
associating the lessons with daily life in teaching Turkish as a mother tongue at the secondary
school level. In line with the problem statement of the study, 'Which types of authentic
materials are used in Turkish language teaching, how often, for what purpose and how', the
study has two aims to determine the situations regarding textbooks and Turkish teachers. In
the study, basic qualitative research method was used for both findings. The research design is
case study. 
Textbook analyses were conducted according to 7 authentic material types, 66
authentic materials and 23 activity contents. The data for the textbooks were collected from
printed books and by downloading the pdf files of the books from the internet and analysed
with the descriptive analysis technique. Although the themes were from daily life, it was seen
that they weren't sufficiently associated with life. As linguistic authentic material, literary texts
outnumber informative texts by up to 4 times. Except from 6th grade the absence of authentic
texts for use at any of the levels is a major deficiency. Visual authentic materials were evaluated
in 3 categories: photographs, drawings and cartoons. Except 8th grade, drawings are
considerably more than photographs and cartoons are very few. In the listening/monitoring skill
texts, monitoring materials were used in 5th, 6th and 8th grades, but no monitoring materials
were used in 7th grade. Since the number of monitoring materials used was considerably lessthan the audio recordings, they weren't found sufficient. The highest number of authentic
materials in the activities was in the 5th grade and the lowest use was in the 7th grade. Authentic material type is mostly used in the 6th and 8th grades and the least in the 7th grade. It was concluded that all the books were inadequate in terms of authenticity
since the activities with authentic material content didn't even constitute half of the
activities in the book.
In order to reach the experiences and opinions of Turkish teachers (69 instructors) about
authentic materials in their lessons, data were collected through a semi-structured interview
form consisting of 15 questions via link, face-to-face and by filling out the printouts.
Categorical analysis, one of the types of content analysis, was used in the evaluation. It was
concluded that teachers didn't have detailed knowledge about authentic materials, similar
answers were given to the questions, the authentic materials used were shaped according to the
textbooks. In this direction, literary and informative texts, videos, photographs, drawings,
cartoons, web pages were prioritised and other authentic materials weren't used sufficiently and
neglected.