Pediatri hemşirelerinin etik duyarlılığı ile merhamet yorgunluğu arasındaki ilişki
The relationship between the ethical sensitivity and compassion fatique of pediatric nurses
Yazar: TUĞBA ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SELEN ÖZAKAR AKÇA
Hitit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ahlak = Morality ; Etik = Ethics ; Etik duyarlılık = Ethical sensitivity ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Merhamet = Mercy ; Merhamet yorgunluğu = Compassion fatigue ; Çocuk hemşireliği = Pediatric nursing

Özet:
Pediatri hemşirelerinin bakım hizmeti verdikleri çocukların tedavi sürecinde, karşılaşılan etik sorunları tanıması ve sorunların çözümünde etik kararlar alabilme becerisine sahip olması etik duyarlılıklarının yüksek olmasını gerektirmektedir. Diğer taraftan çocuklara verilen bakım hizmeti sırasında hemşirelerin yaşadığı önemli duygulardan biri merhamettir. Hemşirelerin hissettiği merhamet duygusu zamanla ve süre uzadıkça negatif etki ve sonuçları olan merhamet yorgunluğuna dönüşebilmektedir. Bu çalışma ile pediatri hemşirelerinin etik duyarlılığı ile merhamet yorgunluğu arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Söz konusu amaç kapsamında etik duyarlılık ve merhamet yorgunluğunu etkileyen çeşitli faktörler ortaya konulmuştur.
Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte olan bu çalışma, Kasım 2021 – Mayıs 2022 tarihleri arasında Çorum il ve ilçelerinde pediatri kliniklerinde çalışmakta olan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 110 hemşire ile yürütülmüştür. Araştırma verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Ahlaki Duyarlılık Anketi (ADA)" ve "Merhamet Yorgunluğu Kısa Ölçeği (MY-KÖ)"  ile toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizi SPSS programı kullanılarak yapılmıştır. Bağımsız iki grup arasındaki sayısal verilerin karşılaştırılmasında Bağımsız (İlişkisiz) Örneklemler T-Testi (Independent Samples T-Test), bağımsız ikiden fazla grup arasındaki sayısal verilerin karşılaştırılmasında Tek Faktörlü Varyans Analizi (One-Way Anova), toplam puanlar arasındaki korelasyon analizi için Pearson Korelasyon Katsayısı testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir. 
Hemşirelerin ADA ve MY-KÖ toplam puanlarının sırasıyla, 70,5±17,7 ve 86,8±13,9 olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin yaş, cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu, hemşirelikte çalışma yılı, aylık nöbet sayısı, çalışılan birim, meslek değiştirme isteği, etik eğitimi alma durumu, etik duyarlılık kavramının tanımını bilme durumu, merhamet yorgunluğu kavramının tanımını bilme durumuna göre etik duyarlılık düzeyleri anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0,05). Hemşirelerin pediatri kliniğinde çalışma yılı, çalışılan kurum, mesleğe yönelik sevgi, mesleğin isteyerek seçilmesine göre etik duyarlılık düzeyleri anlamlı farklılık göstermektedir (p<0,05). Hemşirelerin cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu, pediatri kliniğinde çalışma yılı, aylık nöbet sayısı, çalışılan birim, mesleğe yönelik sevgi, mesleğin isteyerek seçilmesi, meslek değiştirme isteği, etik eğitimi alma durumu, etik duyarlılık kavramının tanımını bilme durumu, merhamet yorgunluğu kavramının tanımını bilme durumuna göre merhamet yorgunluğu düzeyleri anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0,05). Hemşirelerin yaş grubu, çalışma yılı ve çalışılan kuruma göre merhamet yorgunlukları anlamlı farklılık göstermektedir (p<0,05). Hemşirelerin etik duyarlılık puanları ile merhamet yorgunluğu puanları arasında düşük düzeyde, negatif ve anlamlı bir ilişki vardır (r=-0.193, p<0,05). 
Sonuç olarak pediatri hemşirelerinin etik duyarlılık ve merhamet yorgunluğu düzeyleri yüksek tespit edilmiştir. Hemşirelerin etik duyarlılıkları arttıkça merhamet yorgunlukları da artmaktadır. Etik duyarlılık ve merhamet yorgunluğunun mesleki ve kişisel etki ve sonuçları noktasında hemşirelerin farkındalıklarının artırılarak merhamet yorgunluğu yaşayan hemşirelere yönelik psikolojik danışmanlık desteğinin sağlanması önerilmektedir.

Abstract:
The fact that Pediatric nurses distinguish the ethical problems encountered in the treatment process of the children they care for and have the ability to make ethical decisions by solving the problems requires high ethical sensitivity. On the other hand, one of the important emotions experienced by nurses during the care service given to children is compassion. The sense of compassion felt by nurses turns into compassion fatigue, which has negative effects and consequences over time. The aim of this study was to determine the relationship between the ethical sensitivity of Pediatric nurses and compassion fatigue. Within the scope of this purpose, various factors affecting ethical sensitivity and compassion fatigue have been revealed.
This descriptive and cross-sectional study was conducted with 110 Pediatric nurses in Çorum province and its districts between November 2021 and May 2022 and who agreed to participate in the study. Research data were collected with "Personal Information Form", "Moral Sensitivity Questionnaire (MSQ)" and "Compassion Fatigue-Short Scale (CF-SC)". The data were analyzed using the SPSS program. Independent Samples T-Test for comparing numerical data between two independent groups, One-Way Anova for comparing numerical data between more than two independent groups, Pearson Correlation for correlation analysis between total scores Coefficient test was used. Statistical significance was accepted as p<0.05.
It was determined that the total scores of nurses' MSQ and CF-SC were 70.5±17.7 and 86.8±13.9, respectively. Ethical sensitivity levels of nurses do not differ significantly according to age, gender, marital status, education status, years of working in nursing, number of shifts per month, unit worked, desire to change profession, status of receiving ethics training, knowing the definition of the concept of ethical sensitivity, and knowing the definition of compassion fatigue. (p>0.05). Ethical sensitivity levels of nurses differ significantly according to the years of working in the pediatric clinic, the institution where they work, their love for the profession, and their willingness to choose the profession (p<0.05). Nurses' gender, marital status, educational status, working years in the pediatric clinic, number of shifts per month, unit worked, love for the profession, willingness to choose the profession, desire to change profession, receiving ethics training, knowing the definition of the concept of ethical sensitivity, knowing the definition of the concept of compassion fatigue. Compassion fatigue levels do not differ significantly (p>0.05). Compassion fatigue of nurses differs significantly according to age group, working year and institution (p<0.05). There is a low, negative and significant relationship between nurses' ethical sensitivity scores and compassion fatigue scores (r=-0.193, p<0.05).
As a result, ethical sensitivity and compassion fatigue levels of Pediatric nurses were found to be high. As the ethical sensitivity of nurses increases, their compassion fatigue also increases. It is recommended to increase the awareness of nurses about the professional and personal effects and consequences of ethical sensitivity and compassion fatigue, and to provide psychological counseling support for nurses experiencing compassion fatigue.