Farklı doz ve tarihlerde uygulanan glyphosate herbisitinin karaçam (Pinus nigra J. F. Arnold.), sarıçam (Pinus sylvestris Line.) ve sahilçamı (Pinus pinaster Aiton.) fidanlarına etkisi
The effects of glyphosate herbicide applied at different rates and dates on the seedlinds of austrian pine (Pinus nigra J .F. Arnold.), scots pine (Pinus sylvestris Line.) and maritime pine (Pinus pinaster Aiton.)
Yazar: MEHMET CAN CAP
Danışman: PROF. DR. DERYA EŞEN
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Glyphosate ormancılıkta saha hazırlama ve ibreli ve yapraklı türlerin zararlı bitki mücadelesi işlemlerinde en yaygın kullanılan herbisitlerden birisidir. Bu herbisitin geniş bir etki alanına sahip olması nedeniyle ürün (mahsul) güvenliği kritik bir öneme sahiptir. Çam fidanların glyphosate karşı dayanıklılığı türüne, uygulama zamanına ve uygulama dozuna bağlı olarak değişmektedir. İki yıllık süreçte uygulanan kontrol (işlem yok), fiziki ot mücadelesi ve 12 farklı dozda gerçekleştirilen (glyphosate) uygulamasının yer aldığı farklı ot mücadele işlemlerinin ağaçlandırma ve fidanlık çalışmalarında yaygın olarak kullanılan, tüplü Karaçamı (Pinus nigra J.F.Arnold.), Sarıçam (P. sylvestris Line.) ve Sahil çamı (P. pinaster Aiton.) fidanları üzerindeki fitotoksik etkisi incelenmiştir. Herbisit uygulamalarında kullanılan glyphosate düşük, orta, yüksek ve çok yüksek dozlarda (sırasıyla %0,2, 0.4, 0.8 ve 1.2,) ve üç farklı zaman diliminde (erken Nisan, Mayıs ve Haziran) uygulanmıştır. Analizler herbisitleri içeren ve içermeyen uygulamalar olarak iki farklı düzenle gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda herbisitleri içeren ikinci analizde ana uygulama etkilerinin yanı sıra uygulama zamanı ve dozajının ortak etkilerinin çam fidanları üzerinde istatiki açıdan farklar oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çam fidanlarının üzerindeki glyphosate fitotoksisitesi uygulama zamanı ve dozuna göre değişmektedir. Dozun fidanların yaşama oranı ve canlılığı üzerindeki etkisi uygulama zamanına göre de önemli oranda değişiklik göstermiştir. Karaçam, sahil çamı ve sarıçam fidanları bahar ve yaz ortasında düşük ve orta dozlara (0,2-0,4% v:v veya 172-344 g a.i. ha-1) nispeten dayanıklılık gösterirken tüm uygulama tarihlerinde yüksek dozlara (1,2% v:v veya 1032 g a.i. ha-1) yüksek hassasiyet sergilemiştir. 0.8% v:v (689 g a.i. ha-1) uygulama dozunun sadece bahar ortalarında çam iğnelerinin yoğun epikütüküler mumla kaplı olduğu ve sınırlı herbisit geçirgenliğinin olduğu dönemde kullanılması tavsiye edilmektedir.

Anahtar kelimeler: Uygulama dozu, Uygulama zamanı, Glyphosate taraması, Fidan toleransı, Fitotoksisite

Abstract:
Use of herbicides for site preparation and weed control in conifers and broad-leaved species in forestry is extensively increasing. Glyphosate is one of the most frequently used herbicides for site preparation and weed control on conifer sites in forestry. It is a broad-spectrum herbicide and therefore, crop safety is a critical issue. The glyphosate tolerance of conifer seedlings varies by species and date and rate of application. This study assessed the phytotoxicity of 14 different treatments, including no weed control, manual weed control, and 12 foliar-applied chemical weed control (glyphosate) applied, two consecutive years, on in young containerized seedlings of Austrian pine (Pinus nigra J.F.Arnold.), Scots pine (P. sylvestris Line.) and maritime pine (P. pinaster Aiton), the conifer species widely used for afforestation and supplementary plantings in Turkish forestry. Chemical treatments included the low, intermediate, high, and highest application rates (0.2, 0.4, 0.8, and 1.2% v:v, respectively) applied in three different dates (early April, May and June) on the glyphosate phytotoxicity. Two sets of analyses were carried out with and without nonherbicidal (the control and manual weed control) treatments. Significant treatment differences (p ≤ 0.05) were found in both analyses. In addition to the main treatment effects, significant application date × rate interaction effects were found for the pine species in the second analysis which included only herbicide treatments. The glyphosate phytotoxicity in the young pine seedlings varied according to the application date and rate. The effect of herbicide rate on seedling survival and growth also significantly varied according to application date (i.e., application rate × date interaction). The Austrian, maritime and Scots pine seedlings appeared to be tolerant to glyphosate at low and intermediate rates (0.2-0.4% v:v or 172-344 g a.i. ha-1) in the period between mid-spring and mid-summer whereas they demonstrated significant sensitivity to the highest rate (1.2% v:v or 1032 g a.i. ha-1) across all dates.  Application of glyphosate at the rate of 0.8% v:v  (689 g a.i. ha-1) is recommended only in mid-spring when the needles presumably have a dense leaf epicuticular wax layer with limited herbicide leaf penetration. 

Keywords: Application date, Application rate, Glyphosate screening, Seedling tolerance, Phytotoxicity.