Kripto varlıkların portföy sürecine dahil edilmesinin optimizasyon sonuçları üzerine etkisi: BİST 30 örneği
Effect of include crypto assets in the portfolio process on optimization results: BIST 30 example
Yazar: BEŞİRE KOCA
Danışman: DOÇ. DR. SAFFET AKDAĞ
Tarsus Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Doğrusal programlama = Linear programming ; Kripto varlık = Cryptocurrency ; Portföy = Portfolio ; Portföy optimizasyonu = Portfolio optimization ; Portföy yönetimi = Portfolio management

Özet:
21. yy. da bilim ve teknolojide yaşanan gelişmeler, finansal piyasaları değiştiren bir süreç başlatmıştır. Bu süreçte ortaya çıkan yeniliklerden biride kripto varlıklardır. Bu varlıklar 2008 yılından itibaren başta Bitcoin olmak üzere günlük hayata girmiş olup ve son yıllarda işlem hacimlerinde önemli ölçüde artışlar yaşanmıştır. Kripto varlıkların, yüksek getiri ve yüksek volatiliteye sahip olması bazı yatırımcılara cazip olurken bazı yatırımcılar içinse uzak durmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada, portföy çeşitlendirilmesinde kripto varlıkların kullanılabilirliği ve bu doğrultuda portföy performansı üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bulanık Doğrusal Programlama Modelinin kullanıldığı çalışmada, BİST 30'da yer alan pay senetleri ile analiz dönemi itibariyle en yüksek işlem hacmine sahip beş kripto varlık olan Bitcoin, Ethereum, Ripple, Litecoin ve Monero'nun 04 Eylül 2016 – 26 Haziran 2022 tarihleri arasında ki haftalık verilerinden yararlanılmıştır. Çalışmada; iki farklı portföy oluşturulmuştur. İlk portföy optimizasyonun da sadece BİST 30'da yer alan pay senetleri kullanılmış, ikincisin de ise, BİST 30'da yer alan pay senetleri ve analize konu olan kripto varlıklar kullanılmıştır. Optimizasyon sonucunda sadece BİST 30'da yer alan pay senetlerinin kullanılarak elde edilen optimal portföyün getirisi ve riskinin BİST 30 ve kripto varlıklarından oluşan optimal portföyün getirisi ve riskine göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir.  Dolayısıyla, kripto varlıkların portföy performansı ve çeşitlendirilmesi açısından iyi bir yatırım aracı olabilecekleri ve portföy performansı üzerinde olumlu etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: BİST 30, Kripto Varlıklar, Doğrusal Programlama Modeli, Portföy Optimizasyonu.

Abstract:
The improve in science and technology in the 21st century have started a process that affects financial markets. One of the innovations that emerged in this process is crypto assets. These assets, especially Bitcoin, have entered daily life since 2008 and there has been a significant increase in transaction volumes in recent years. While crypto assets have high returns and high volatility, they are attractive to some investors, while others keep them away. In this study, the usability of crypto assets in portfolio diversification and its effects on portfolio performance in this direction were investigated. In the study in which the Fuzzy Linear Programming Model was used, the stocks in BIST 30 and the five crypto assets with the highest transaction volume as of the analysis period, Bitcoin, Ethereum, Ripple, Litecoin and Monero, were analyzed weekly between 04 September 2016 and 26 June 2022 data has been used. In the study; Two different portfolios were created. In the first portfolio optimization, only stocks in BIST 30 were used, and in the second, stocks in BIST 30 and crypto assets subject to analysis were used. As a result of the optimization, it has been determined that the return and risk of the optimal portfolio, which is obtained by using only the payment results in BIST 30, is lower than the return and risk of the optimal portfolio consisting of BIST 30 and crypto money management. Therefore, it has been concluded that crypto assets can be a good investment tool in terms of portfolio performance and diversification and have positive effects on portfolio performance.
Keywords: BIST 30, Crypto Assets, Linear Programming Model, Fuzzy Logic, Portfolio Optimization.