Örgütlerde informal güç olgusu: Hastane çalışanları üzerine nitel bir araştırma
Informal power phenomenon in organizations: A qualitativeresearch on hospital employees
Yazar: AHMET ALKAN
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ERDEM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Güç = Power ; Güç kaynakları = Power sources ; Hastaneler = Hospitals ; Sağlık personeli = Health personnel ; İdari personel = Administrative personnel ; İnformal güç = Informal power

Özet:
Genel anlamda güç; potansiyel etkidir. Yani başkalarını etkileyebilme potansiyelidir. Formal güç-informal güç ayrımına gidildiğinde ise formal güç kişinin bulunduğu pozisyonundan dolayı başkalarını etkileyebilme potansiyeli; informal güç ise, kişinin bulunduğu pozisyondan bağımsız olarak diğerlerini etkileyebilme kapasitesidir. Literatür incelendiğinde güçle ilgili çok sayıda tanımlamanın ve güç kaynakları sınıflamasının yapıldığı görülmektedir. Yapılan güç kaynakları sınıflamasından en çok kullanılanı French ve Raven tarafından yapılan beşli sınıflamadır. Fakat literatürde güç kaynaklarının formal-informal ekseninde bir sınıflamaya rastlanamamıştır. 
Örgütlerdeki informal güç ilişkilerinin varlığı hissedilmesine rağmen sistematik bir biçimde ortaya konulamamıştır. Bundan dolayı informal güç olgusunun literatüre kazandırılmasının bir ihtiyaç olduğu hissedilmektedir. Bu sebeple çalışmada informal güç arayışının arakasında yatan sebepler, informal güç elde etmek için başvurulan taktikler/politikalar, informal güç kaynaklarının belirlenmesi ve informal gücün sonuçlarının örgütsel açıdan (hastaneler bağlamında) değerlendirilmesi bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden olgubilim yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını belirlemek için amaçlı örneklem yöntemlerinden ölçüt örnekleme ve kartopu örnekleme yöntemi birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak 23 hastane personeli ile yapılan derinlemesine görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. Görüşmeler yorumlayıcı fenomenolojik yaklaşım kullanılarak kodlanmıştır. Elde edilen veriler Maxqda 18 Analytics Pro analiz programı aracılığıyla çözümlenmiştir.
Çalışma sonucunda informal gücün; ilişkiler, aidiyet, kişisellik, beklentiler,  taktik ve stratejiler, informal yollar, resmi olmayan durumlar ve kanun dışılık ile ilişkilendirildiği; informal güç arayışının sebeplerinin formal yapının yetersizliği, kişisel tecrübeler, psikolojik tatmin sağlama, imtiyaz beklentisi, daha iyi çalışma koşulları,  işleri hızlandırma, makam mevki arayışı, ekonomik gerekçeler, müesses nizam, geleceğe yatırım, yetersizlik hissi, adalet arayışı olduğu sonucuna varılmıştır. En çok informal güç arayışında olanların ise alt düzey personel, idari personel, hemşireler, asistan hekimler olduğu tespit edilmiştir. İnformal güç elde etmek için kullanılan taktikler, grup oluşturma, aracı bulma, gruplara girme, nüfuzlu kişilerin adını kullanma, huzursuzluk çıkarma, zaafları kullanma, minnet altında bırakma, baskı ve tehditte bulunma, başkalarını kullanma, ortak nokta arama, güce yaklaşma, konjonktürel tavır takınma, yalana başvurma, dalkavukluk ve iyi ilişkiler kurmadır. İnformal güç kaynakları ise nüfuzlu kişiler, meslek, dış görünüm, cinsiyet, iletişim becerisi, bilgi ve tecrübe, sosyal çevre, dışsal kurumlar, olumlu insani özellikler, mensubiyet, karizma, nadir olma, maddi durum ve güce yakınlık şeklindedir. İnformal gücün bireysel, kurumsal ve toplumsal açıdan çeşitli sonuçları olduğu bulunmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Güç, İnformal Güç, İnformal Güç Kaynakları, İnformal Güç Odakları, Nitel Araştırma, Hastane Çalışanları, Fenomenoloji.

Abstract:
Generally, power is a potential effect. In other words, power is the potential to influence others. When the distinction between formal power and informal power: formal power is the potential to influence others due to the position of the person; informal power is the capacity to influence others regardless of the position of the person. 
When the literature is examined, it is seen that there are many definitions about power and classification of power sources. The most used power classification is French and Raven's taxonomy which can be defined as quintet classification. However, the classification of power sources in terms of formal-informal has not been encountered in relevant literature.
Although the existence of informal power relations in organizations is felt, it has not been systematically expressed. Therefore, it is felt that there is a need to bring in  the phenomenon of informal power into the literature. For this reason, the reasons behind the search for informal power, tactics / policies applied for obtaining informal power, determining the sources of informal power and evaluating the results of the informal power from the organizational point of view (in the context of hospitals) are the aims of this study.
The phenomenological approach which is one of the qualitative research designs is used in this study. In order to determine the participants, criterion sampling and snowball sampling method were used together. The data of the study was obtained as a result of in-depth interviews with 23 hospital staff using a semi-structured interview form. Interviews are coded using an interpretive phenomenological approach. The obtained data were analyzed by Maxqda 18 Analytics Pro.
In this study, informal power have been found to be related with relations, belonging, personality, expectations, tactics and strategies, informal ways, unofficial situations and unlawfulness. The reasons for seeking informal power have been found to be insufficient formal structure, personal experiences, psychological satisfaction, concession expectation, better working conditions, speeding up works, search for position, economic reasons, establishment order, investment to the future, feeling of inadequacy, quest for justice. Those who seek the most informal power are low-level personnel, administrative staff, nurses and assistant physicians. Tactics which is used to obtain informal power forming a group, finding acquaintance, entering groups, using the name of influential people, leading to disturbance, using weaknesses, be under obligation, oppression and threat, using others, finding common points, approaching power, conjectural behavior, lying to apply, adulation and to establish good relations. Informal power sources are influential people, occupation, external appearance, gender, communication skills, knowledge and experience, social environment, external institutions, positive human characteristics, belonging, charisma, be rare, economical situation and  proximity to power. It has been found that the informal power has various consequences in terms of individual, institutional and social aspects.
Key Words: Power, Informal Power, Informal Power Sources, Informal Power Focus, Qualitative Research, Hospital Employees,  Phenomenology.