Dindarlık, değerler, yetkecilik, sosyal baskınlık yönelimi ve ayrımcılık arasındaki ilişkiler
Relationships between religiosity, values, authoritarianism, social dominance orientation and discrimination
Yazar: AYŞE KONUK
Danışman: PROF. DR. NİHAL MAMATOĞLU
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, dindarlık düzeyi ve muhafazacılık değerleri olan güvenlik, geleneksellik ve uyma değerleri ile LGBTİ bireylere yönelik tutum arasındaki ilişkide sağ kanat yetkeciliğinin ve sosyal baskınlık yöneliminin aracı rolü incelenmektedir. Ayrıca, araştırma değişkenleri arasındaki ilişkiler de çalışmada gösterilmiştir. Araştırmada, katılımcılara kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılmıştır. Araştırma örneklemi 496 kadın ve 314 erkek olmak üzere, toplam 810 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu, Portre Değerler Ölçeği, Sağ Kanat Yetkeciliği Ölçeği, Sosyal Baskınlık Yönelimi Ölçeği ve LGBTİ Bireylere Yönelik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Analizler sırasında değişkenler arası ilişkileri tespit etmek amacıyla korelasyon analizi, ilişkiler arasındaki aracı rolü olan değişkenleri incelemek için Hayes (2013)'in Process Macro eklentisi kullanılmıştır. Ek olarak, demografik bilgiler kapsamında gruplar arası karşılaştırma yapmak amacıyla Bağımsız Grup T-Test ve One-Way ANOVA analizleri yapılmıştır. Sonuçlara bakıldığında, LGBTİ bireylere yönelik negatif tutum, katılımcıların dindarlık düzeyleri, güvenlik, geleneksellik ve uyma değerlerine verdikleri önem dereceleri, sağ kanat yetkeciliği ve sosyal baskınlık yönelimi ile pozitif yönde ilişkilidir. Öte yandan, dindarlık ile LGBTİ bireylere yönelik tutum arasındaki ilişkide sağ kanat yetkeciliğinin tam aracı bir değişken olduğu görülmektedir. Güvenlik, geleneksellik ve uyma değerleri ile LGBTİ bireylere yönelik tutum arasındaki ilişkilerde sağ kanat yetkeciliği aracı bir değişkendir. Ayrıca, geleneksellik ve LGBTİ bireylere yönelik tutum arasındaki ilişkide sosyal baskınlık yönelimi aracı bir değişkendir. Son olarak, araştırma bulguları literatür çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, the mediating role of right-wing authoritarianism and social dominance orientation in the relationship between the level of religiosity and the values of conservation, which are the values of security, tradition and conformity, and attitudes towards LGBTI individuals are examined. In addition, the relationships between research variables are also shown in the study. In the research, the participants were reached by the convenience sampling method. The research sample consists of 810 university students, 496 women and 314 men. Demographic Information Form, Portrait Values Scale, Right Wing Authoritarianism Scale, Social Dominance Orientation Scale and Attitude towards LGBTI Individuals Scale were used as data collection tools. During the analysis, correlation analysis was used to detect the relationships between variables, and Hayes (2013)'s Process Macro plugin was used to examine the variables that have a mediating role between the relationships. In addition, Independent Group T-Test and One-Way ANOVA analyzes were conducted to make comparisons between groups within the scope of demographic information. Considering the results, negative attitudes towards LGBTI individuals are positively related to the participants' level of religiosity, the degree of importance they attach to security, tradition and conformity values, right-wing authoritarianism and social dominance orientation. On the other hand, right-wing authoritarianism seems to be a fully mediating variable in the relationship between religiosity and attitudes towards LGBTI individuals. Right-wing authoritarianism is a mediating variable in the relations between security, tradition and conformity values and attitudes towards LGBTI individuals. In addition, social dominance orientation is a mediating variable in the relationship between traditionalism and attitudes towards LGBTI individuals. Finally, the research findings are discussed within the framework of the literature.