Diyaliz hastalarında kırılganlık, yaşam kalitesi ve beslenme durumu ilişkisi
The relationship between frailty, quality of life and nutritional status in dialysis patients
Yazar: HAVVA KILINÇ
Danışman: PROF. DR. FATMA ÇELİK
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Kronik Böbrek Hastalığı (KBH), sonunda renal replasman tedavisine gereksinim duyulmasına sebep olan ilerleyici bir böbrek fonksiyonu kaybı durumudur. Kırılganlık, azalmış bilişsel ve fizyolojik işlev ile karakterize edilen ve hastaları olumsuz sağlık sonuçlarına karşı savunmasız hale getiren klinik bir sendrom olarak tanımlanır. Protein ve enerjinin yetersiz alınması, ağırlık kaybı ve azalan kas gücü kırılganlığı olumsuz yönde etkilerken hastaların yaşam kalitelerinin düşmesine sebep olmaktadır. Bu çalışma diyalize giren KBH'li hastaların olası kırılganlığını ve beslenme durumunu belirlemek ve bu durumun yaşam kalitesine olan etkisini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya Avcılar Medicana Hastanesi Diyaliz Ünitesi'nde tedavi gören 36 kadın, 63 erkek olmak üzere 102 hasta dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında; demografik bulgular ve hastalık bilgileri için veri toplama formu, beslenme durumlarının belirlenmesi için besin tüketim kaydı ve Malnütrisyon İnflamasyon Skoru (MİS), yaşam kalitelerinin skorlanması için Kidney Disease Quality of Life-36 (KDQOL-36) ölçeği, kırılganlık durumlarının belirlenebilmesi için Fried Kırılganlık Ölçeği, hastaların vücut kompozisyonu analizi için Biyoelektrik İmpedans Analizi (BİA) ve el kavrama gücü ölçümleri için Jamar El Dinomometresi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 25.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Bu çalışmaya göre diyaliz hastalarında kırılganlık (%61.8 kırılgan, %38.2 kırılganlık öncesi) ve malnütrisyon (%85.3) prevalansı yüksektir. Hastaların malnütrisyon riski ve kırılganlık durumu arasında pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Malnütrisyon, KDQOL-36 yaşam kalitesi alt bileşenlerinin tümüyle negatif yönde bir ilişki oluşturmuştur (p<0.05). Kırılgan hastaların kırılganlık öncesindeki hastalara göre, malnütrisyon riski daha yüksek ve KDQOL-36 alt bileşenlerinden böbrek hastalığı semptom ve SF-12 fiziksel bileşen puanları daha düşük bulunmuştur (p<0.05).

Anahtar kelimeler: Malnütrisyon İnflamasyon Skoru, KDQOL-36, yaşam kalitesi, kırılganlık, hemodiyaliz, nütrisyonel durum

Abstract:
Chronic Kidney Disease (CKD) is a progressive loss of kidney function that eventually leads to the need for renal replacement therapy. Frailty is defined as a clinical syndrome characterized by reduced cognitive and physiological function, making patients vulnerable to adverse health outcomes. Inadequate intake of protein and energy, weight loss and decreased muscle strength negatively affect frailty and lead to decreased quality of life. This study was conducted to determine the possible frailty and nutritional status of patients with CKD undergoing dialysis and to reveal the effect of this situation on quality of life. In this study, 102 patients (36 females and 63 males) receiving treatment in the Dialysis Unit of Avcılar Medicana Hospital were included. Data collection form was used for demographic findings and disease information, food consumption record and Malnutrition Inflammation Score (MIS) were used to determine nutritional status, Kidney Disease Quality of Life-36 (KDQOL-36) scale was used to score quality of life, Fried Frailty Scale was used to determine frailty status, Bioelectrical Impedance Analysis (BIA) was used for body composition analysis and Jamar Hand Dynomometer was used for hand grip strength measurements. The data obtained from the study were analyzed with Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 25.0 package program. According to this study, the prevalence of frailty (61.8% frail, 38.2% pre-frail) and malnutrition (85.3%) is high in dialysis patients. A positive correlation was found between malnutrition risk and frailty status (p<0.05). Malnutrition was negatively associated with all KDQOL-36 quality of life subcomponents (p<0.05). Frail patients had a higher risk of malnutrition and lower kidney disease symptom and SF-12 physical component scores among KDQOL-36 subcomponents compared to pre-frail patients (p<0.05).

Key words: Malnutrition Inflammation Score, KDQOL-36, quality of life, frailty, hemodialysis, nutritional status