Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi sigara bırakma polikliniğine başvuran hastaların 1-3 yıllık süreçteki sigara bırakma durumları
Status of cigarette usage in 1-3 years of the patients who attempt to smoking cessation polyclinic of the Ankara Training and Research Hospital
Yazar: EREN KIDIK
Danışman: UZMAN İSMAİL ARSLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Tütün = Tobacco

Özet:
ÖZET
Amaç: Çalışmamızın amacı; sigara bırakma polikliniğine gelen hastaların 1-3
yıllık süreçteki sigara durumunu tespit etmek, elde edilen bilgiler ışığında başarı
oranlarını hesaplamak, sigara bırakma sürecine negatif ve pozitif etki eden faktörleri
belirlemek ve böylece tütün kontrolü yöntemlerine katkıda bulunarak sigara bırakma
girişimlerinin başarısını artırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2014-Aralık 2015 tarihleri arasında
Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği bünyesinde hizmet
vermekte olan Sigara Bırakma polikliniğine başvuran, ilk gelişlerinde elde edilen
bilgiler doğrultusunda doldurulan dosyaları incelenerek hangi tedavinin başlandığı ve
bağımlılık düzeyinin tespit edilmesini takiben telefonla ulaşılabilen ve anketimiz
hakkında bilgi verildikten sonra katılmayı kabul eden 583 hasta dahil edilmiştir.
Anket çalışması, 20.01.2017-04.03.2017 tarihleri arasında hastaların telefonla
aranarak şu anki durumunun sorgulanması ve değerlendirilmesi şeklinde yapılmıştır.
Dosya taranması ve telefonla anket doldurma yöntemi kullanılmıştır.
Bulgular: Polikliniğimize gelen hastaların; yaş, cinsiyet, aylık gelir, medeni
durum, çocuk sayısı, meslek, sigaraya başlama nedeni, paket/yıl olarak kullanım
miktarı gibi özelliklerinin sigara bırakmalarında anlamlı etkiye neden olmadığı
görüldü. NRT için sigara bıraktırma başarısı %59,7, Bupropion için %71,3 ve
vareniklin için %72,9 olarak saptandı. Farmakoterapi başlanmayan hastalarda ise
sigara bırakma oranı %32,5 olarak görüldü (p=0,00). 1-3 yıllık başarıyı anlamlı
olarak olumlu etkileyen faktörler ise, 18 yaşından sonra sigaraya başlamış olmak
(p=0,029), farmakoterapi verilmesi ve bu tedaviyi 1 aydan fazla kullanmak (p=0,00),
polikliniğe daha fazla gelmiş olmak (p=0,00), sigara bırakma günü olarak 11 veya
daha fazla gün belirlemek (p=0,00), telefonla aranmak (p=0,00), aile veya arkadaş
desteği almak (p=0,00), düzenli spor yapmak (p=0,00) ve alkol kullanmamak
(p=0,00) olarak belirlendi.
Sonuçlar: İnsan sağlığı açısından önemli engellerden biri olan sigara ile
mücadele etmek, sigaraya başlamayı engellemek, sigara kullananların bırakmasınaiii
yardım etmek ve bırakanların tekrar başlamasına engel olmak son derece önemlidir.
Bu konudaki yol gösterici çalışmalar sigarayı bırakmada kararlılığın, desteğin ve sıkı
takibin önemini ortaya koymaktadır. Sigara bırakma polikliniklerinde elde edilecek
başarı oranları, bu çalışmaların yol göstericiliği sayesinde olması gereken noktaya
gelecektir.
Anahtar Kelimeler: Tütün, Sigara bırakma,1-3 Yıllık Süreç

Abstract:
ABSTRACT
Objective: Our study aims to determine the status of cigarette usage in 1-3
years of the patients who attempt to smoking cessation polyclinics, to calculate their
success rates in consideration of the obtained information, to determinate negative
and positive affecting factors on smoking cessation process and thus to increase the
success of smoking cessation initiatives by contributing to tobacco control methods.
Materials and Methods: 583 patients; who applied to the smoking cessation
polyclinic of the Ankara Training and Research Hospital Family Medicine Clinic
between January 2014 and December 2015 and who can be contacted by telephone
after examining the completed files according to the information obtained at their
first visit and determining the level of addiction and the beginning of the treatment
and who given consent to participate after being informed about our questionnaire
were included in the study. The questionnaire study was conducted between
20.01.2017-04.03.2017 by calling the patients by telephone and questioning and
evaluating the current smoking usage situation. Files are analyzed and questionnaire
are filled on the phone call.
Findings: Age, gender, monthly income, marital status, number of children,
occupation, reason for start smoking, pack / year tobacco use of the patients did not
have any statistically significant effects on smoking cessation. Smoking cessation
success rates for NRT, for bupropion and for varenicline were 59,7%, 71,3%, 72,9%
respectively. The rate of smoking cessation was 32,5%in patients who did not start
pharmacotherapy (p=0,00). The factors which significantly affected 1-3 year success
rate positively were; being started smoking after age 18 (p=0,029), pharmacotherapy
and using this treatment for more than 1 month (p=0,00), more frequent polyclinic
visit (p=0,00), to appoint smoking cessation day 11 or more days later (p=0,00), to
receive phone calls from the proffesionals (p=0,00), family or friend support
(p=0,00), to do physical exercise (p=0,00), and not to use alcohol (p=0,00).
Results: To struggle with smoking, to prevent start smoking, to help current
users to quit and stop smoking again is one of the major obstacles for human healthv
and extremely important. Studies on this issue reveals the importance of
determination, support, close follow-up for smoking cessation. Under the guidance of
these studies, the success rates in smoking cessation outpatient clinics would achieve
the point which is required.
Key Words: Tobacco, Smoking Cessation, 1-3 Years Process