Hz. Muhammed ve Dört Halife Döneminde iktidarın meşruiyet kaynakları
The sources of legitimacy of power in the Period of Mohammad and the Four Caliphs
Yazar: İLYAS AKYÜZOĞLU
Danışman: PROF. DR. NAHİDE BOZKURT
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Din = Religion ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Tarih = History
Dizin: Dört Halife Dönemi = Four Caliph Period ; Halifelik = Caliphate ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Hz. Muhammed Dönemi = Hz. Muhammed Dönemi ; Karizma = Charisma ; Meşruiyet = Legitimacy ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Devlet denilen siyasal yapının nasıl ve ne zaman ortaya çıktığı tam olarak bilinememektedir. Fakat bilinen bir gerçektir ki devlet adını vermiş olduğumuz bu tüzel kişiliğin işlevsel olabilmesi için mutlaka birileri tarafından organize edilmesi ve yönetilmesi gerekmektedir. İşte bu noktada, insanların hayatlarını düzenlemek ve kaosu ortadan kaldırmak için ortaya çıkan veya geliştirilen devlet tekrar bir kaosa sürüklenmeye neden olmaktadır. Çünkü bu sefer insanlar arasında, devlet organizasyonuna kimin yöneticilik yapacağı tartışması ortaya çıkmaktadır. Kimilerine göre bu sistemi yönetmek kendisinin doğal hakkıdır, kimisine göre tanrısal bir lütuftur, kimisine göre ise toplumun her bir bireyinin temsil edilmesi veya katılması gereken bir yapıdır.İslam dünyasında Hz. Muhammed'in öncülüğünde bir devlet yapılanması ortaya çıkmıştı. Peygamber olarak toplum lideri olan Hz. Muhammed, devletin teşekkül etmesiyle birlikte siyasal liderlik vasfını kazanmış ve vefatına kadar da devlet başkanlığı görevini yürütmüştür. Hz. Muhammed'in vefatıyla birlikte devlet mekanizmasını kimin yöneteceği ile ilgili tartışmalar ortaya çıkmaya başladı. Bu tartışmalar zamanla iç savaşlara ve hatta itikadi bölünmelere sebep olacak bir nitelik kazandı.Tezimiz dört bölümden oluşmaktadır: Girişte konumuza temel teşkil eden kavramların ayrıntılı tahlillerini verdikten sonra birinci bölümde, Arap kabile otoritesinin geleneksel meşruiyetini ve Hz. Muhammed'in bunun karşısındaki konumunu inceledik. İkinci bölümde, Hz. Muhammed ve dört halifenin meşruiyet gerekçelerini ortaya koymaya çalıştık. Üçüncü bölümde ise Hz. Muhammed ve dört halifenin iktidarının meşruiyet araçlarını örnekleri ile izah ettik. Son bölümde ise gerek bey'atın tamamlanamaması gerekse meşruiyet probleminin çözümlenememesinden dolayı kendisinden önceki dönemlerden farklı özellikleri haiz bulunan Hz. Ali dönemini kendi özel şartları içerisinde değerlendirmeye tabi tuttuk.

Abstract:
How and when did the political structure which so-called state arise is unknown. But what the well-known fact is that this incorporated body which we called state must be organized and managed by some people for being a functional means. At this point, the state which appeared and developed to regulate the life of the people and to remove the chaos, causes to plunge into a new chaos. Because at this time, there is discussion among the people about who is going to rule the state organization. While some of them thinks that the ruling of the state is his natural right, the others think that the ruling is a holy grace. And some other of them thinks that the ruling is a structure which every individual must be joined and represented.In the Islamic world, there was a state structure created by the leadership of Prophet Mohammad. As a key community leader, Prophet Mohammad acquired political leadership when the state constituted and he ruled the state until he passed away. By the death of the Prophet Mohammad, discussions about who was going to rule the state mechanism emerged. These discussions eventually turned into a character which leading to civil wars and even theological divisions.This thesis consists of four parts. After giving detailed analyses of the main terms of our thesis subject in the introduction, in the first part, we studied the traditional legitimacy of the Arab tribal authority and the position of Prophet Mohammad against it. In the second part, we tried to reveal the arguments of the legitimacy of Muhammad and the four caliphs. In the third part we explained means of the legitimacy of power of the Prophet Mohammad and the four caliphs by examples. And in the last part, we reviewed Caliph Ali?s period in its own special conditions that has different character from the other periods because of unresolved legitimacy problem and the incomplete bey?at.