Kaza sigortaları
Accident insurances
Yazar: DENİZ ÜNEKBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. CÜNEYT SÜZEL
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çalışmada amaç, Türk Özel Sigorta Hukuku'nun önemli branşlarından olan kaza sigortalarının düzenleniş şeklinin irdelenmesi ile birlikte uygulamada karşılaşılan ihtiyarî kaza sigortaları ile zorunlu kaza sigortalarının kıyaslanmasıdır. İhtiyarî ve zorunlu kaza sigortalarına ilişkin kıyaslama yapılırken, kazanın tanımı, kaza sigortalarındaki rizikolar ve sözleşme ile sigortalılara verilen teminat türleri incelenecektir. Çalışmanın ilk bölümünde, kaza sigortasının tarihçesine değinilerek kaza sigortalarının akdedilmesindeki amacın ve sözleşmeden elde edilmek istenen menfaate ilişkin değerlendirme yapılacaktır. Kaza sigortalarındaki rizikonun ortaya konulabilmesi adına sigorta sözleşmelerinde riziko ve menfaat terimleri incelenecek ve sigorta sözleşmelerinin unsurlarına yer verilecektir. Kaza sigortasının gelişim süreci de dahil olmak üzere hukuki niteliği tartışılacak ve Türk Özel Sigorta Hukuku nezdinde kaza sigortalarının kaynaklarına değinilerek kaza sigortalarına uygulanacak mevzuat hükümleri ile kanuni düzenleniş biçimi açıklanacaktır. Akabinde kaza sigortalarının kuruluşu, sözleşmenin kurulduğu an ve sözleşmenin şekli tespit edilecektir. İlk bölümde son olarak kaza sigortası sözleşmelerinin tarafları ve ilgililerine değinilecektir. İkinci bölümde ise kaza sigortalarının Türk Özel Sigorta Hukuku'nda sınıflandırılması ile türlerine ilişkin ayrım incelenecektir. Kaza sigortalarının kuruluş şekli ve amacına göre farklı sınıflandırmalara tabi olduğu görülmekle, uygulamada karşılaşılan ihtiyarî ve zorunlu kaza sigortası türleri ayrı ayrı açıklanacaktır. Her kaza sigortası türüne ilişkin mevzuat ve uygulamada karşılaşılan durumlar detaylandırılmakla birlikte benzer ve farklı yönleri de ortaya konulacaktır. Üçüncü ve son bölümde ise kaza sigortası sözleşmesindeki tarafların birbirine karşı sözleşmeden ve kanundan doğan borç ve külfetleri incelenecektir. Tarafların borç ve külfetlerine aykırılık hâlinde öngörülen yaptırımlar açıklanacaktır. Nihayette kaza sigortalarının sona erme şekilleri incelenecektir. Kaza sigortalarının tabi olduğu genel sona erme hâlleri ile birlikte kaza sigortalarında özel sona erme hâlleri ayrı ayrı değerlendirilecektir. Son olarak da taraflar arası kaza sigortası sözleşmesinden kaynaklı uyuşmazlıklar çıkması hâlinde, uyuşmazlık çözüm yollarına ilişkin mevcut imkânlar ortaya konularak çalışma sona erdirilecektir.

Abstract:
The aim of the study is to examine the structure of accident insurances, one of the essential branches of Turkish Private Insurance Law, with comparison of the accident insurance types used in practice. While comparing accident insurance types, the definition of an accident, risks in accident insurances, and types of coverage through contracts will be discussed. In the first section, the history of accident insurance will be mentioned to create an output of accident insurance contracts and the requested final causes from the contracts. In order to explain "the risk" in accident insurances, terms such as "risk" and "benefit" in accident insurance contracts will be discussed. Also, the elements of insurance contracts will be analyzed. The legal scope of accident insurance and the sources of accident insurances in Turkish Private Insurance Law will be addressed by explaining the applicable legislative provisions and regulatory framework of accident insurances. Subsequently, the formation of accident insurances, and the legal form of the accident insurance contracts will be explained. Finally, the first section will detect the parties involved in accident insurance contracts. In the second section, the classification of accident insurances in Turkish Private Insurance Law and the distinctions relating their establishment types and purposes will be declared. As it is observed that accident insurances are subject to different classifications based on their establishment ways and main purposes willing from the contracts. After that the types of voluntary and compulsory accident insurances in practice will be separately explained. Legislation and situations encountered in practice related to each type of accident insurance will be detailed and voluntary and compulsory types compared by detecting the similarities and differences. In the third and final section, the contractual and legal obligations and burdens of the accident insurance contract parties regulated in 6100 numbered Turkish Commercial Code and each accident insurance general conditions will be instructed. The legal sanctions in the event of non-compliance with the counted liabilities of the parties will be determined. Finally, the general and special termination procedures of accident insurances will be stated. In conclusion, in case of disputes arising between the parties of contracts, available dispute resolution methods will be indicated.