Hematolojik maligniteli hastaların sosyodemografik özellikleri
Socio-demographic characteristics of patients with hematological malignancies
Yazar: MİNE İŞÇİMEN
Danışman: PROF. DR. TUFAN TÜKEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Okmeydanı Eğitim. ve Araştırma. Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Kan hastalıkları = Hematologic diseases ; Lenfoma = Lymphoma ; Lösemi = Leukemia ; Lösemi-miyeloid-kronik-BCR-ABL pozitif = Leukemia-myelogenous-chronic-BCR-ABL positive ; Miyeloproliferatif hastalıklar = Myeloproliferative disorders ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics

Özet:
Amaç: Hematolojik maligniteler lösemi, lenfoma, myeloproliferatif neoplaziler ve plazma hücre diskrazilerini içermektedir. Hematolojik malignitelerin neden geliştiği bilinmemektedir. Ancak radyasyon, kimyasal maddeler, sigara kullanımı, bazı enfeksiyonlar vb. risk faktörleri tanımlanmıştır. Bu çalışmada hastanemize başvuran hematolojik malignite olgularında malignite gelişimi açısından kolaylaştırıcı risk faktörleri araştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Hastanemiz hematoloji polikliniğine  04.03.2017 - 04.09.2017 tarihleri arasında başvurmuş olan ya da aynı tarihler arasında hematoloji servisi veya iç hastalıkları servisinde herhangi bir sebeple takip ve tedavi edilmekte olup hematolojik malignitesi olan toplamda 154 hastaya önceden hazırlanmış anketler yüz yüze uygulanmıştır. Anketlerde hastaların genel sosyodemografik özellikleri yanında uyku siklusundan, seyahat alışkanlığına, bilgisayar kullanımı, beslenme alışkanlıkları, daha önce yapılmış görüntüleme tetkikleri gibi sorular sorularak tanımlayıcı veriler elde edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya alınan olgu sayısı 154 olup tamamı  çalışmaya katılmayı kabul etmiştir. Olguların 45'i (%29.2) KMPH (23'ü KML, 14'ü PV, 6'si ET, 2'si PMF); 35'i (%22.7) lenfoma (9'u Hodgkin lenfoma, 26'sı non-Hodgkin lenfoma); 25'i (%16.2) multiple myelom; 20'si (%13) akut lösemi (17'si AML, 3'ü ALL); 14'ü (%9.1) KLL; 12'si (%7.8) MDS; 3'ü (%1.9) hairy cell lösemiydi.  154 hastanın 76'sı (%49.4) erkek, 78'i (%50.6) kadındı. Ortanca yaş 61 (60.2±16.1) olup minimum 19, maksimum 92'ydi. Tüm hematolojk malignite olgularına genel olarak bakıldığında eğitim ve gelir düzeyleri düşüktü. Sektörlere göre meslek dağılımına bakıldığında ise olguların 62'si (%42.2) sanayi sektörü, 53'ü (%34.4) tarım sektörü,  23'ü (%14.9) hizmet sektöründe çalışıyordu, 13'ü (%8.4) ise işsizdi. Genele bakıldığında olguların daha çok sanayi ve tarım sektöründe çalıştığı görüldü. Olguların 98'inin (%63.6) kentsel alanda, 56'sının (%36.4) kırsal alanda yaşadığı  görüldü. Hematolojik malignite olgularına eşlik eden kronik hastalıklar incelendiğinde  hipertansiyonu olan  tüm olgular 50 kişi ( %32.4'ü), diyabetes mellitusu olan tüm olgular 34 kişi (%22) bu olguların 22'sinin hem hipertansiyonu hem de diyabetes mellitusu mevcuttu. Akut lösemilerin %40'ı, KLL olgularının %35.7'si, KMPH grubunun %35.6'sı, lenfoma olgularının %34.3'ü, MDS olgularının %25'i ve multiple myelom olgularının ise %40'ının sigara öyküsü mevcuttu ancak  olgular arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p=0,9). Olgularımızın kan grubu dağılımları Türkiye geneli ile benzer olmakla birlikte farklı olarak  Türkiye'de Rh (-) kangrubuna sahip kişi yüzdesi (%8.21-%13.31) iken  çalışmamızdaki olgularla kıyaslandığında Rh (-)  olgu sayısı %21.2 ile daha yüksek bulundu.
Sonuç: Bu çalışmada hastanemize başvuran hematolojik malignite olgularında sosyodemografik verilerin yanında kolaylaştırıcı risk faktörleri saptanmaya çalışılarak literatüre katkı sağlanmaya çalışılmıştır.
Anahtar kelimeler: hematolojik malignite, etiyoloji, risk faktörleri, sosyodemografik özellikler

Abstract:
Aims: Hematological malignancies include leukemia, lymphoma, myeloprolipherative neoplasms and plasma cell dyscrasias. The etiology of hematological malignancies is unclear. However, radiation, chemical substances, smoking, some infections, etc. risk factors are defined. In this study, we investigated the risk factors of hematologic malignancies in patients refered to our hospital.
Methods: A total of 154 patients with hematologic malignancy who admitted to our hospital's hematology clinic between 04.03.2017 - 04.09.2017 or followed-up in internal medicine services for any reason during the same period were conducted a questionnaire. In the questionnaires, we asked patients about their sleep cycles, traveling habits, duration of computer use , eating habits, previous screening tests etc. besides the general sociodemographic characteristics.
Results: A total of 154  cases were selected . 45  (29.2%) of the cases had KMPH (23 CML, 14 PV, 6 ET, 2 PMF); 35 (22.7%) of the cases had  lymphoma (9 HL, 26 NHL);  25 (16.2%) of them  multiple myeloma;  20 (13%) of them acute leukemia (17 AML, 3 ALL);  14 (9.1%) CLL;  12 (7.8%) MDS;  3 (1.9%) were diagnosed with hairy cell leukemia.  76 (49.4%) of participants were male and 78 (50.6%) were female. The median age was 61 (60.2 ± 16.1), with a minimum of 19 and a maximum of 92. All cases with hematologic malignancies were  generally low-educated and they had low income levels. 62 (42.2%) of the cases were working in the industrial sector, 53 (34.4%)  agricultural sector,  23 (14.9%) service sector and 13 (8.4%) were unemployed. The cases were mostly working in industry and agriculture. 98 of the cases (63.6%) were living in the urban area and 56 (36.4%) were living in the rural area. Chronic diseases accompanying hematological malignancies were mostly 50 patients (32.4%) with hypertension and 34 patients with diabetes mellitus (22%) , 22 patients with both hypertension and diabetes mellitus. 40% of acute leukemia, 35.7% of CLL cases, 35.6% of KMPH group, 34.3% of lymphoma cases, 25% of MDS cases and 40% of multiple myeloma had a history of smoking but  there was no significant difference between the groups (p = 0,9). The blood group distributions of our cases were similar to those of Turkey, The percentage of Rh (-) blood group in our study (21.2%) was higher than that of in Turkey (8.21% -13.31%).
Conclusions: In this study, facilitating risk factors besides sociodemographic features were investigated in patients with hematological malignancy who admitteded to our hospital.
Key words: hematological malignancy, etiology, risk factors, sociodemographic characteristics