Yapım projelerinde sözleşme yönetimi ve süreçlerinin incelenmesi: Soyak Kristalkule örneği
Examination of contract management and processes in construction projects: The case of Soyak Kristalkule
Yazar: EDA BİNSOR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜVEN ŞENER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Konut Üretimi ve Yapım Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Proje yönetimi = Project management ; İnşaat = Construction ; İnşaat ihaleleri = Construction biddings ; İnşaat sözleşmeleri = Construction contracts ; İnşaat yönetimi = Construction management

Özet:
İnşaat projeleri, farklı disiplinlerdeki katılımcıları içerisinde barındıran, zaman, kalite ve maliyet odaklı, dinamik ve karmaşık yapıya sahip projelerdir. Bu karmaşık ve dinamik yapı, proje yapım sürecinde öngörülemeyen zorlukları ve riskleri de beraberinde getirmektedir. İnşaat sektörünün kendine özgü koşulları göz önüne alındığında, risklerin en aza indirilmesinde etkin belgeler olan sözleşmeler, inşaat proje yönetiminde önemli bir kavrama karşılık gelmektedir. Ülkemizde yaşanan ekonomik, siyasal ve sosyal gelişmeler sonucunda risk faktörünün yüksek olduğu, ezici rekabetin mevcut olduğu piyasa koşullarında, projeleri başarılı bir şekilde hayata geçirmek için risklerin taraflar arasında dengeli şekilde dağıtıldığı yapım sözleşmelerinin önemi artmaktadır. Yapım sözleşmelerinde ve sözleşme yönetim sürecinde, kalite, süre ve maliyet konuları net bir şekilde belirlenmeli, taraflar arasında oluşabilecek uyuşmazlıklara dair önlemler alınmalı, uyuşmazlık durumlarında ise yargı kanallarına başvurmadan çözüm yolları belirlenmelidir.
Tez kapsamında; Dünya'daki ve Türkiye'deki sözleşme türleri ve sözleşme yönetimi kavramları üzerine literatür araştırması yapılmıştır. Dünya'da ve ülkemizde özellikle yurtdışı kaynaklı projelerde yaygın olarak kullanılan Uluslararası Müşavir Mühendisler Federasyonu (Federation Internationale Des Ingenieurs Conseils (FIDIC)) ve Amerika Mimarlar Enstitüsü (American Institute of Architects (AIA)) tarafından hazırlanmış, yaşanılan ekonomik ve teknolojik gelişmeler doğrultusunda da belirli aralıklarla güncellenmekte olan standart sözleşme belge tipleri, Türkiye'de ise kamuya ait inşaat işlerinde kullanılan Kamu İhale Kanunu (KİK) sözleşme belgeleri incelenmiştir.
Yapılan literatür araştırması sonrasında, özel sektör katılımcıları ile hayata geçirilmiş olan Soyak Kristalkule projesinin tasarım, yapım ve yönetim hizmetlerini kapsayan üç ayrı sözleşmeye ait sözleşme hazırlık ve yönetim süreçleri incelenmiş, yapı üretim sürecinde karşılaşılan olumsuzluklar ve sözleşme maddelerine dayanan çözüm yöntemlerine dair çıkarımlara yer verilmiştir. Yapım işleri, Ana Yüklenici Sözleşmesi kapsamında karşılaşılan sorunlar, sözleşme imzası sırasındaki en güncel versiyonu olan FIDIC 1999 Kırmızı Kitap standart sözleşme formu maddeleri ile karşılaştırılmıştır. 
Bu tez çalışmasının amacı; inşaat projelerinin başarılı bir şekilde tamamlanmalarında sözleşme ve sözleşme yönetiminin proje yönetim sürecindeki önemini belirlemek ve Soyak Kristalkule projesinin, projenin farklı rollerdeki paydaşları (tasarımcı, müşavir ve yüklenici) ile imzalanmış birbirinden farklı formattaki sözleşmeleri üzerinden, sözleşme yönetim sürecinde karşılaşılan olumsuzlukları irdeleyerek, tüm katılımcılar için başarılı bir sözleşme yönetim çerçevesini oluşturmaktır.

Abstract:
Construction projects are time, quality and cost-oriented, dynamic and complex projects that involve participants from different disciplines. This complex and dynamic structure brings unforeseen challenges and risks in the project construction process. Considering the specific conditions of the construction sector, contracts, which are effective documents in minimizing risks, correspond to an important term in construction project management. As a result of the economic, political and social developments in our country, the importance of construction contracts is increased in which the risks are distributed in a balanced way between the parties in order to implement the projects successfully in the market conditions where high and overwhelming competition risk exists. In construction contracts and contract management process, quality, time and cost issues should be clearly determined, precaution should be taken for possible disputes between the parties and solutions should be determined without resorting to judicial proceedings in the case of disputes.
Within the scope of the thesis; the literature search was conducted on the types of contracts and contract management concepts in the World and Turkey. The standard types of contract documents are examined which are prepared and have been updated periodically in accordance with economic and technological developments by organizations such as The International Federation of Consulting Engineers (FIDIC) and The American Institute of Architects (AIA). The Public Procurement Law and contract documents were examined which are used in the construction of public works in Turkey.
After the literature research, the Soyak Kristalkule Project was examined as a case study, which was implemented with the private sector participants. Contract preparation and management processes of three separate contracts covering the design, construction and management services of the Soyak Kristalkule project were analyzed. The negativities in the construction process and the solution methods based on the articles of the contract are included. Construction works contract was compared with the articles of FIDIC 1999 Red Book standard contract form which is the most current version during the contract signed.
The purpose of this thesis is to compose a successful contract management frame for all participants by explicating the problems faced during the contract management process via different contracts signed between the stakeholders playing different roles (designer, consultant and contractor) of Soyak Kristalkule project and to determine the importance of contract and contract management in the process of project management to complete the construction projects successfully.