Prematüre bebeği yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatan annelerin postpartum depresyon ve maternal bağlanma düzeyleri
Postpartum depression and maternal attachment leves of mothers in the neonatal intensive care unit of premature baby
Yazar: MELTEM SERVET
Danışman: DOÇ. DR. MELAHAT AKGÜN KOSTAK
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anne yoksunluğu = Maternal deprivation ; Anneler = Mothers ; Bağlanma = Attachment ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebekler = Infant ; Depresyon = Depression ; Depresyon-postpartum = Depression-postpartum ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Yoğun bakım üniteleri-neonatal = Intensive care units-neonatal

Özet:
Çalışma prematüre bebeği yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatan annelerin maternal bağlanma ve postpartum depresyon düzeylerini, postpartum depresyon ve maternal bağlanma ilişkisini ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapıldı. Çalışma bir üniversite hastanesinin YYBÜ'nde prematüre bebeği yatan 98 anne ile gerçekleştirildi. Araştırmanın verileri "Veri Toplama Formu", "Maternal Bağlanma Ölçeği (MBÖ)" ve "Edinburgh Postpartum Depresyon Ölçeği (EPDÖ)" ile toplandı. Verilerin analizinde yüzdelik, ortalama ve standart sapma, Kruskal Wallis Varyans Analizi, Mann Whitney U testi ve Spearman korelasyon analizi kullanıldı. Tüm p<0,05 olan değerler anlamlı kabul edildi.
Annelerin yaş ortalaması 29,11 ± 6,20, bebeklerin gestasyon yaşlarının 31,32±3,39, doğum tartılarının 1574,28±609,65, bebeklerin 39,43±15,56 günlük oldukları, yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatış günlerinin 35,23±17,60 olduğu belirlendi. Annelerin MBÖ puan ortalaması 100,80 ± 4,10, EPDÖ puan ortalamaları 8,55 ± 4,91 bulundu. Annelerin MBÖ puanları arttıkça EPDÖ puanları azaldı (r= -0,210 p=0,038). Annelerin bebeklerini ilk kez kucaklarına alma zamanları uzadıkça MBÖ puanlarının azaldığı bulundu (r= -0,253 p=0,012). Annelerin akraba evliliği durumları ile MBÖ puan ortalamaları arasında (Z=-2,418 p= 0,016) ve annelerin gebelikte yoğun üzüntü yaşama durumları ile EPDÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (Z= -2,106,  p=0,035 ).
Çalışmanın sonucunda; YYBÜ'nde prematüre bebeği olan annelerin maternal bağlanma ve depresyon durumları arasında ilişki olduğu, postpartum depresyonun maternal bağlanmayı olumsuz etkilediği saptandı. Ayrıca annelerin bebeklerini kucağa alma sürelerinin uzamasının maternal bağlanmayı olumsuz etkilediği ve akraba evliliği olan annelerin maternal bağlanmasının daha az olduğu belirlendi.
 
Anahtar kelimeler;  yenidoğan yoğun bakım,  prematüre,  maternal bağlanma,  postpartum depresyon.

Abstract:
This study was conducted to determine the maternal attachment and postpartum depression levels, the relation between postpartum depression and maternal attachment and the factors affecting this relation in mothers who had a premature baby hospitalized in neonatal intensive care unit (NICU). The study was carried out in an university hospital and includes 98 mothers who had a premature baby in the NICU. Data were collected with "Data Collection Form", "Maternal Attachment Scale (MAS)" and "Edinburgh Postpartum Depression Scale (EPDS)". Percentage, mean and standard deviation, Kruskal Wallis Variance Analysis, Mann Whitney U test and Spearman correlation analysis were used for statistical analysis. All p <0.05 were considered significant. 
The mean age of the mothers was 29,11 ± 6,20 years, the gestational age of the infants was 31,32 ± 3,39 weeks, the birth weights was 1574,28 ± 609,65 gr, the infants were 39,43 ± 15,56 days old, the mean duration of NICU were 35, 23 ± 17,60 days, respectively. The mean score of MAS was 100.80 ± 4.10, mean score of EPDS were 8,55 ± 4,91. As the MAS scores of the subjects increased, the EPDS scores were decreased (r = -0, 210 p = 0.038). It was found that as the time for the mother to cuddle their babies for the first time lengthened, the scores of the MAS decreased (r =-0,253, p = 0.012). There was statistically significant difference between the consanguinity marriage and mean MAS scores (Z =-2,106, p = 0,035)  
and experience of intense grief of mothers during pregnancy and EPDS scores (Z = -2,418 p =0,016).
In conclusion; It was found that postpartum depression had a negative effect on maternal attachment, whereas maternal attachment and depression status were related in mothers with a premature baby in NICU. It was also found that the prolongation of the cuddling of the mothers negatively affects the maternal attachment and mothers with a consanguineous marriage the maternal attachment was less. 

Keywords; Neonatal intensive care, premature, maternal attachment, postpartum depression.