Fitoöstrojenlerin tek başlarına ve karışım halinde neden oldukları bifazik etkilerinin araştırılması
Investigation of biphasic effects of phytoestrogens and their mixtures
Yazar: BURCU EREN
Danışman: DOÇ. DR. HANDE GÜRER ORHAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Fitoöstrojenler özellikle kanser, menopoz semptomları, osteoporoz ve kardiyovasküler hastalıklardaki yararlı etkileri ve antioksidan etkileri ile dikkatlari çekmiş ve yoğun olarak tüketilmeye başlanmıştır. Birçok çalışma fitoöstrojenlerin bifazik etki gösterebildiklerini, antioksidan ve antikarsinojen gibi prooksidan ve prokarsinojen de olabildiklerini ortaya koymuştur. Bu çalışmada, genistein, daidzein ve kersetinin olası prooksidan ve antioksidan etkileri insan eritrositleri ile sıçan karaciğer mikrozomlarında in vitro olarak araştırılmıştır. Genistein ve daidzeinin geçiş metal iyonları ve H2O2 varlığında, konsantrasyona bağımlı olarak reaktif oksijen bileşiği oluşumunu indükledikleri; metabolitlerinin oluştuğu mikrozom modelinde ise antioksidan etki göstererek inhibe ettikleri saptanmış, Ancak her iki etki de maddelerin fizyolojik olarak ulaşılamayacak yüksek konsantrasyonları ile elde edilmiştir. Kersetinin tüm model ve şartlarda konsantrasyona bağlı antioksidan etki gösterdiği, bu etkinin fizyolojik olarak ulaşılabilen düşük konsantrasyonlarında bile anlamlı olduğu saptanmıştır. Bu çalışmanın bir diğer önemi, gerçek hayattaki durumu yansıtacak şekilde maddelerin düşük konsantrasyonlarda karışımları halinde bulunduklarında daidzein ve genistein ile gözlenen prooksidan etkinin kersetinin güçlü antioksidan etkisi ile maskelenmesi ve toplamda bir antioksidan etki gözlenmesidir. Çalışmamız, fitoöstrojenlerin yararlı etkileri olduğu kadar zararlı etkileri de olabileceğine işaret edip, olası risklerinin değerlendirilmesinde karışım etkisinin de dikkate alınmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır.Anahtar sözcükler: Fitoöstrojen, genistein, daidzein, kersetin, antioksidan, prooksidan

Abstract:
Phytoestrogen is a general term given to a large number of plant-derived naturally occuring compunds which act similar to human female hormone estrogen. Phytoestrogens have gained a reputation for being antioxidants and beneficial on breast cancer, prostate cancer, menopausal symptoms, osteoporosis and cardiovascular disease. On the other hand several studies have demonstrasted that phytroestrogens exert biphasic effects; they can also act as prooxidants and procarcinogens.In the present study, the biphasic effects as antioxidant and prooxidant of three phytoestrogens (genistein, daidzein and quercetin) and their mixtures have been investigated in in vitro systems. Genistein and daidzein both induced formation of reactive oxygen species in the presence of transient metals and H2O2 in a concentration manner while they inhibited in the model of microsomes where their metabolites were formed. However, both effects were observed at high concentrations that were not relevant physiologically. Quercetin showed significant antioxidant effects even at the lowest concentrations in all models and conditions.Another major indication of this study is that the prooxiant effects of mixture of genistein and daidzein in low concentrations reflecting the real life were supressed by quercetin. So an antioxidant effect was observed totally. Our study showed that phytoestrojens can have benefits as well as harmful effects, but the mixture effect should be considered while evaluating possible risks of them.Keywords: Phytoestrogens, genistein, daidzein, quercetin, antioxidant, prooxidant