Devlet söyleminde toplumsal cinsiyet
Gender in power discource
Yazar: İBRAHİM AKSAKAL
Danışman: YRD. DOÇ. EREM SARIKOCA
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Devlet = State ; Devlet anlayışı = State understanding ; Devlet teşkilatı = State organization ; Söylem = Discourse ; Söylem aktarımı = Discourse transfer ; Söylem analizi = Discourse analysis ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Toplumsal cinsiyet, biyolojik cinsiyetin zamanla ve toplumsal yaşamın etkisiyle yeniden inşa edilmiş halidir. Bu süreçte sosyo-kültürel unsurlar, inanç biçimleri, cinsiyet rolleri, devlet politikaları gibi çeşitli değişkenler cinsiyet rollerinin şekillenip kadın ve erkek kimliklerinin oluşmasında etkili olmaktadır. Bu konu zamanla eşitsizlik boyutuna ulaşmakta ve toplumsal yaşamda kadın-erkek ayrımını erkek lehine yapılandırmaktadır. Uzun zamandan beri söz konusu eşitsizlikleri ortadan kaldırmak adına alınan kapsamlı tedbirlere rağmen kalıcı ve etkili çözümler bulunamamıştır. Bu araştırma bir taraftan bu çözümsüzlüğün sebebini irdelemeye çalışırken diğer taraftan da devlet politikalarının ve kanunlarının etkisini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda kadının Türk toplum yapısında konumlandırılması ve kadın kimliğinin değişim süreci, önce "Geç Osmanlı Dönemi, Erken Cumhuriyet Dönemi ve Günümüz Türk Toplumu" olmak üzere üç farklı evrede ele alınmış, ardından da kanunlar ve devlet politikalarının ideal kadın profili tespit edilmeye çalışılmıştır.  Ayrıca elde edilen bulguların daha anlamlı olmasını sağlayabilmek adına çalışma Batılı devletlerle kıyaslamalı bir şekilde yürütülmüştür. 
Çalışmamızda tarihsel karşılaştırmalı araştırma yöntemi kullanılarak olaylar, hem tarihsel bir seyir içinde hem de zaman ve mekân bakımından karşılaştırmalar yapılarak ele alınıp arka planları görülmeye çalışılmıştır. Çalışmamız,  sosyal statü kuramı çerçevesinde yürütülmüş, eşitsizliğe sebep olan kanun ve politikaların kadının sosyal statüsüne yapacağı etki bağlamında değerlendirilmiştir.
 
Anahtar Kelimeler: Toplumsal cinsiyet, cinsiyet eşitsizlikleri, cinsiyet rolleri, sosyal kimlik, sosyal statü.

Abstract:
Gender is the reform of sex over time under the influence of social life. During this process, various variables such as socio-cultural elements, forms of beliefs, gender roles, and state policies are effective in shaping gender roles and forming women and men identities. This case reaches the dimension of inequality and forms the male-female distinction in favour of men through time. In spite of long-term measures taken to eliminate these inequalities, permanent and effective solutions have not been found. On the one hand, this study aimed to determine the effect of state policies and laws; on the other hand, it examined the cause of the deadlock. In this context, the social standing of women in Turkish society and the process of gender identity change were discussed in three different phases as Late Ottoman Period, Early Republican Period and Contemporary Turkish Society"; moreover, the effects of laws and state policies on women gender were tried to be determined. In addition, the study was conducted in a comparative manner with western countries in order to make the findings obtained more meaningful.

In our study, the historical comparative research method was used to analyse events both in historical process and in terms of space and time to understand background. Our study was conducted within the framework of social status theory and evaluated in terms of the effect of the laws and policies that cause inequality to the social status of women.

Key Words: Gender, gender inequality, gender roles, social identity, social status.