Kardiyovasküler hastalıklar ile ilgili kusurlu tıbbi uygulamalar
Medical malpractice cases related to cardiovascular disaeses
Yazar: HAKAN KARPUZ
Danışman: PROF. DR. İMDAT ELMAS
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Tıp Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Doktorlar = Physicians ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kardiyoloji = Cardiology ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Tıbbi hatalar = Medical errors ; Yanlış teşhis ve tedavi = Malpractice

Özet:
Dünyada her geçen gün artan hak arama çabaları beraberinde hekimlere yönelik tıbbi uygulama hatası iddialarını da beraberinde getirmektedir. Bunun yanında ülkemizde hekimlerin yoğun çalışma koşulları ve/veya özensizlik ve dikkatsizlikleri neticesinde oluşan zarar, hastanın sağlık sistemine ya da çalışanlarına olan güvenini azaltmakta ve şikâyetlerin artmasına katkı sağlamaktadır.
Tıbbi uygulama hatası iddiası bulunan olgular hakkında mahkemelerin bilirkişi görüşü aldıkları kurumların başında Adli Tıp Kurumu gelmektedir. Bu çalışmada 2005-2010 yılları arasındaki kardiyoloji ve kalp damar cerrrahi uzmanlık alanında tıbbi uygulama hatası iddiası bulunan 389 olgu retrospektif olarak incelendi. Çalışmada olguların %71,7'sinin erkek, %28,3'ünün kadın olup, yaş ortalamasının 45,2 olduğu görüldü. Olgular gönderildikleri yargı makamlarının coğrafi konumuna göre incelendiklerinde en fazla olgunun sırasıyla Marmara (%35,7) ve Ege (%21,9) bölgelerinden geldiği saptandı. İncelenen 389 olguda haklarında tıbbi uygulama hatası iddiası bulunan toplam 485 hekimin %76,5'ini erkek hekimlerin oluşturduğu belirlendi.
Kalp ve damar hastalıkları nedeni ile tedavi edilen ve tıbbi uygulama hatası iddiası olan olguların %32,6'sında tıbbi uygulama hatası tespit edildiği, %12'sinde ise görüş bildirilemediği görüldü. Tıbbi uygulama hatası iddiaları ile yönetimsel eksikliklerin ilişkili bulunduğu olgu oranı %2,8 olarak belirlendi. Şikayet konusu olguların hastaneye başvuru patolojileri dikkate alındığında, iskemik kalp hastalıkları (%42,2) ve büyük damar hastalıklarının (%21,1) ilk iki sırayı aldıkları görüldü. En sık şikayet edilen sağlık kurumlarının sırasıyla özel hastane (%35,8) ve devlet hastaneleri (%33,7) olduğu saptandı. Tıbbi uygulama hataları sağlık kurumlarına göre incelendiğinde ise devlet hastanelerinde (%15,3) diğerlerine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazla oranda bilimsel standartlardan sapma olduğunu görüldü. Olguların %20'sinde ATK'ya başvuru öncesi farklı bilirkişilerden görüş alındığı ve bu raporlar ile ATK görüşlari arasında %44,3 oranında fark olduğu saptandı.

Anahtar sözcükler: Malpraktis, kardiyoloji, hekim hatası, tıbbi uygulama hatası, adli tıp

Abstract:
Globally increasing awareness of rights and legal assistance brings along significant increase in medical malpractice claims of physicans each passing day. Besides, damages as a result of intense working conditions and/or careless and inattentive attitudes of physicans has contributions to decrease of reliance to healthcare system or staff of patients and increase on complains.
The Council of Forensic Medicine (ATK) comes the first for courts to request expert opinion about the cases with claims of medical malpractice. In this study, a retrospective study was conducted on 389 malpractice claim files related with cardiology and cardiovascular surgery specialty, which had been examined between the years 2005 to 2010. It is found for the cases, males were 71.7%, 28.3% woman and averge age was 45.2. When the cases evaluated according to the geographic location of the submitting court, it is found that cases submitted from Marmara (35.7%) and Ege (21.9%) respectively. It is determined that 76.5% of 485 physicians that were claimed for medical malpractice in 389 cases were males.
It is observed that, medical practice mistake found for 32.6% and for 12% the council was not able to state any opinion in terms of malpractice for the cases claimed as medical malpractice. The ratio of the cases including a relation between medical malpractice claims and administrative deficiencies, determined as 2.8%. When the pathology of complaints of cases considered, it is observed ischemic heart diseases (42.2%) and major vascular diseases (21.1%) take first two places respectively. It is found that, most common complaints against healthcare institutions were private hospitals (35.8%) and state hospitals (33.7%) respectively. When medical malpractices evaluated according to the healthcare institutions, it is found for state hospitals (15.3%) scientific statistical significant standard deviation more than others. It is determined that 20% cases were submitted to other experts before The Council of Forensic Medicine (ATK) and for 44.3% of the cases opinion results showed difference.

Keywords: Malpractice, cardiology, forensic medicine, physician misdiagnosis, medical mistake