Endüstriyel atık yönetiminde kritik başarı faktörlerinin AHP yöntemi ile önceliklendirilmesi
Prioritization of critical success factors in industrial waste management by AHP method
Yazar: FATMA EKŞİCİ
Danışman: DOÇ. DR. HACİRE OYA YÜREGİR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Günümüzde kirliliğin artması ile atık ve atık yönetimine ilişkin sorunlar
önem kazanmıştır. Çevreyi oluşturan öğelerin niteliğinin değişmesi, çevre
sorunlarının artması ve küresel bir nitelik kazanması toplumların çevre sorunlarına
daha ciddi eğilmelerine neden olmuştur.
Bu çalışma, atık yönetimi sistemini "Endüstri Kaynaklı Atıklar"
çerçevesinde incelemek, endüstriyel atık yönetiminde kritik başarı faktörlerini
(KBF) sıralamak amacıyla hazırlanmıştır. Bu doğrultuda kritik başarı faktörleri
belirlenmiş, sonrasında bu faktörleri sıralamaya yönelik anket soruları hazırlanmış
ve analitik hiyerarşi prosesi(AHP) için karar hiyerarşisi oluşturulmuştur.
Hazırlanan anket farklı sektörlerdeki işletmelerde çalışan rastgele seçilmiş
101 kişiye uygulanmış, endüstriyel atık yönetiminin işletmelerde uygulanması ve
kritik başarı faktörlerinin sıralanmasına ait veriler elde edilmiştir. Verilerin
analizinde SPSS programı kullanılmıştır. AHP verileri ise otomotiv, demir çelik,
gıda sektörlerinde çalışmakta olan 5 uzman çevre mühendisinin puanlamaları ile
elde edilmiştir.
AHP sonuçlarına göre "ulusal\yerel atık yönetim strateji ve politikaları" en
önemli kritik başarı faktörü olurken, anket sonuçlarına göre en önemli kritik başarı
faktörünün "işletmeye ait atık yönetim strateji ve politikaları" olduğu görülmüştür.
Ayrıca sektörler arasında da KBF önceliklerinde farklılıklar görülmüştür.

Abstract:
Today, increasing pollution and problems related to waste and waste
management have gained importance. The changes in the quality of the elements
that make up the environment, the increase of environmental problems and the
global nature have caused societies to focus more on environmental problems.
This study has been prepared in order to examine the waste management
system within the framework of "Industrial Wastes" and to list the critical success
factors (CSF) in industrial waste management. Accordingly, CSFs were
determined, then questionnaire questions were prepared to rank these factors and a
decision hierarchy was created for the analytical hierarchy process (AHP).
The questionnaire was applied to 101 randomly selected people working in
enterprises in different sectors, and data on the implementation of industrial waste
management in enterprises and the ranking of CSFs were obtained. SPSS program
was used in the analysis of the data. AHP data were obtained by the scoring of 5
expert environmental engineers working in the automotive, steel, food industries.
While "national / local waste management strategies and policies" were the
most important critical success factor according to AHP results, the most important
critical success factor was "enterprise waste management strategies and policies"
obtained from survey results. In addition, differences were observed in the
priorities of CSF among sectors.