Psikolojik danışman ve sınıf rehber öğretmenlerinin ilköğretim okullarındaki pdr servislerine ilişkin etkililik algılamalarının bazı değişkenler açısından incelenmesi
The examination of effectiveness of psychological counseling and guidance services in primary schools which is perceived by counselor and teachers in terms of some variables
Yazar: TUBA PENBEGÜL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. METEHAN ÇELİK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algı = Perception ; Etkililik = Effectiveness ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışma merkezleri = Psychological counseling centers ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Rehber öğretmenler = Guidance teacher ; Rehberlik = Guidance ; Rehberlik hizmetleri = Guidance services ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu araştırmada, ilköğretim okullarında çalışan sınıf rehber öğretmenleri ve psikolojik danışmanların psikolojik danışma ve rehberlik (PDR) servisinin etkililiğine ilişkin algılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır.
	Araştırma, Mersin ilinde ilköğretim okullarında çalışan 211 sınıf rehber öğretmeni, 90 psikolojik danışman ve mezuniyet değişkeni için 31 alan dışı bölümlerden mezun rehber öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Psikolojik danışman ve sınıf rehber öğretmenlerinin PDR servisinin etkililiğine ait algılarına ilişkin veriler "PDR Servisi Değerlendirme Ölçeği"  (Selen, 2008) ile, psikolojik danışmanların denetim odağı "Rotter Denetim Odağı Ölçeği" (Rotter, 1996) ile, bireylerin kişisel bilgileri ise araştırmacı tarafından (psikolojik danışmanlara ve sınıf rehber öğretmenlerine 2 ayrı formda olmak üzere) oluşturulan "Kişisel Bilgiler Formu" ile toplanmıştır. Verilerin analizinde tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve t testi, anlamlı farklılıkları incelemek için de Scheffe testi kullanılmıştır.
	Araştırma bulgularına göre, ilköğretimde çalışan psikolojik danışmanların cinsiyetlerine göre PDR servisinin algılanan etkililiğine ilişkin anlamlı fark bulunamazken mezuniyetlerine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı bulunmuştur. Psikolojik danışmanların denetim odağına göre PDR servisinin algılanan etkililiğinin anlamlı düzeyde farklılaştığı,   psikolojik danışman olarak çalışma sürelerine göre ve bulundukları okuldaki çalışma sürelerine göre ise anlamlı bir fark oluşmadığı belirlenmiştir. Çalıştıkları okuldaki PDR servisinin algılanan fiziki şartlarına göre psikolojik danışmanların algıladığı etkililik anlamlı düzeyde farklılaşmamaktadır. Çalıştıkları okuldaki psikolojik danışman başına düşen öğrenci sayısına göre ve psikolojik danışman sayısına göre de anlamlı bir fark bulunmamıştır. 
	Sınıf rehber öğretmenlerinin ise, cinsiyetlerine göre PDR servisinin algılanan etkililiğine ilişkin anlamlı fark görülemezken, öğretmen olarak çalışma sürelerine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı belirlenmiştir. Sınıf rehber öğretmeninin bulunduğu okuldaki çalışma süresine göre ve okulunda bulunan psikolojik danışman sayısına göre PDR servisinin algılanan etkililiğinin anlamlı düzeyde farklılaşmadığı görülmüştür. Çalıştığı okulda psikolojik danışman başına düşen öğrenci sayılarına göre PDR servisine ilişkin algılarının anlamlı düzeyde farklılaştığı bulunmuştur.
	Ayrıca, PDR servisine ilişkin olumlu algıya sahip psikolojik danışmanların hangi hizmet alanlarında PDR servisini etkili bulduklarına bakıldığında sırasıyla bilgi verme, öğrenciyi tanıma, psikolojik danışma, konsültasyon, koordinasyon, yerleştirme ve izleme hizmet alanlarında etkili buldukları belirlenmiştir. Sınıf rehber öğretmenlerinin ise sırasıyla konsültasyon, koordinasyon, öğrenciyi tanıma, psikolojik danışma, bilgi verme, yerleştirme ve izleme hizmet alanlarında etkili buldukları belirlenmiştir.



Anahtar kelimeler: İlköğretim okullarında psikolojik danışma, ilköğretimde PDR servisi, PDR servisi, etkililik

Abstract:
In this study, the examination of effectiveness of psychological counseling and guidance services in primary schools which is perceived by counselor and teachers in terms of some variables.
	The study was conducted with 90 psychological counselors, 31 advisor and 211 class guidance teachers at primary schools in Mersin. Guidance and Counseling Services Effectiveness Evaluation Scale" , Personel Information Form" and "Rotter's Locus of Control Scale" are used in order to retrieve the data for this research. One way ANOVA and t-test was used for analysis of the data, Sheffe test was used to determine the source of differences among groups.
	According to research findings, when the perceived effectiveness of primary school counseling services is examined by the terms of 'gender' result do not show any significant level of difference, 'graduation' result show significant level of difference in the group of counselors. When the perceived effectiveness of primary school counseling services is examined by the terms of 'locus of conrtol' result show significant level of difference, 'duration of the professional experience as a counselor' and 'duration of the professional experience at the current school' results do not show any significant level of difference in the group of counselors. When the perceived effectiveness of primary school counseling services is examined by the terms of 'physical conditions of school counseling office service', 'the number of students per each counselor', 'the number of counselors employed in the school', results do not show any significant level of difference in the group of counselors.
	When the perceived effectiveness of primary school counseling services is examined by the terms of 'duration of the professional experience as a teacher' and 'the number of students per each counselor' results show significant level of difference in the group of class guidance teacher. When the perceived effectiveness of primary school counseling services is examined by the terms of 'gender', 'the number of counselors employed in the school', 'duration of the professional experience at the current school' results do not show any significant level of difference in the group of class guidance teacher.
	In addition to according to research findings, the counselors who have positive perceptions about psychological counseling and guidance service find them effective in order of 'informing', 'knowing the individual', 'psychological counseling', 'consultation', 'coordination', 'placement and follow-up'. The class guidance teacher who have positive perceptions about psychological counseling and guidance service find them effective in order of 'consultation', 'coordination', 'knowing the individual' 'psychological counseling', 'informing', 'placement and follow-up'.




Keywords: Psychological counseling and guidance in primary school, Psychological
counseling and guidance service in primary school, Psychological counseling and
guidance service, effectiveness