Akciğer kanserli hastalarda yaşam kalitesi ve sosyal destek
Quality of life and social support in patients with lung cancer
Yazar: NURHAN DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHTAP TAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Sosyal destek = Social support ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Araştırma akciğer kanseri olan hastaların yaşam kaliteleri ile algıladıkları sosyal destek arasındaki ilişkiyi ve yaşam kalitelerini etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın evrenini 2011 Şubat-Mayıs tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi M. Kemal DEDEMAN Onkoloji ve Hematoloji Hastanesi Ayaktan Kemoterapi Ünitesi ve Onkoloji Servisine başvuran, en az 3 ay önce tanı almış kemoterapi alan akciğer kanserli hastalar oluşturmuştur.Araştırmanın örneklemini ise araştırma kriterlerine uyan ve katılmayı kabul eden toplam 55 hasta oluşturmuştur. Araştırmaya alınma kriterleri; 18 yaş ve üzerinde, en az ilkokul mezunu olmak, görme ve işitme ile ilgili duyu kaybı olmamak, iletişime ve işbirliğine açık olmak ve psikiyatrik bozukluğu olmamaktır.Verilerin toplanmasında anket formu (sosyo-demografik sorular ve hastalığa ait sorular), yaşam kalitesini değerlendirmek için; Ferrans ve Powers `Yaşam Kalitesi Endeksi Kanser Uyarlaması ? III (EORTC QLQ-C30)' ve hastaların algıladıkları sosyal desteği belirlemek için `Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (MSPSS) kullanılmıştır.Araştırmaya katılan hastaların ortalama yaşları 56.43±9.12 olarak bulunmuştur. %47.3'ü 51-60 yaş, %85.5'i erkek, %14.5'i kadın, %60.0'ı ilkokul mezunu olarak saptanmıştır. Hastaların %52.7'sinin emekli olduğu, %92.7'sinin evli olduğu ve %92.7'sinin sosyal güvencesinin olduğu saptanmıştır.Hastaların yaşam kalitesi ölçeğinin sağlık ve hareketlilik alt boyutuna ait puan ortalaması 19.23±3.67, sosyal ve ekonomi alt boyutuna ait puan ortalaması 18.26±3.93, psikolojik/dinsel alt boyutuna ait puan ortalaması 20.86±4.83, aile alt boyutuna ait puan ortalaması 24.25±3.53 ve toplam yaşam kalitesi puan ortalaması 20.15±3.13 olarak bulunmuştur.Hastaların aileden algıladıkları sosyal destek puan ortalaması 24.65±4.32, arkadaştan algıladıkları sosyal destek puan ortalaması 15.36±6.39, özel bir kişiden (hemşire) algıladıkları sosyal destek puan ortalaması 12.07±5.79 ve algılanan toplam destek puan ortalaması 52.09±13.57'dir.Hastaların cinsiyet ve yaşa göre tüm yaşam kalitesi alanlarına ait puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur (p ?0.05).Hastaların eğitim durumuna göre yaşam kalitesinin sosyal-ekonomi ve psikolojik-dinsel alt boyut puan ortalaması, medeni durum a göre yaşam kalitesinin sosyal-ekonomi ve aile alt boyutunun puan ortalaması, mesleğe göre yaşam kalitesinin sosyal-ekonomi alt boyut puan ortalaması, sosyal güvenceye göre yaşam kalitesinin sosyal-ekonomi ve aile alt boyut puan ortalamaları arasındaki fark anlamlı bulunmuştur (p ?0.05).Araştırma sonucunda hastaların algıladıkları toplam sosyal destek ile toplam yaşam kalitesi arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0.354, p<0.01).Aileden algılanan sosyal destek ile yaşam kalitesinin tüm boyutları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Aileden algılanan sosyal destek arttıkça yaşam kalitesine ait puan ortalamalarının da arttığı tespit edilmiştir (p<0,05).Anahtar Kelimeler: Akciğer kanseri, yaşam kalitesi, sosyal destek

Abstract:
Research with the perceived quality of life of patients with lung cancer and factors influencing the relationship between social support was carried out to determine.Population of the study between February to May 2011 Erciyes University M. Kemal Dedeman Oncology and Hematology Hospital, Oncology Service and Outpatient Chemotherapy Unit, the applicant for at least 3 months before consisted of patients diagnosed with lung cancer.Sample of the study and who agreed to participate in the research criteria established a total of 55 patients. Inclusion criteria were at least 18 years old and have graduated from primary school, vision and hearing loss related to the non-sensory, communication and cooperation, is not to psychiatric disorder.Data collection questionnaire (socio-demographic questions), to assess the quality of life; Ferrans and Powers 'Quality of Life Index Cancer Adaptation - III (EORTC QLQ-C30) and social support for patients to determine their' Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) are used.The mean age of patients was 56.43±9.12 in the survey. %47.3 51-60 years, %85.5 were male, %14.5 female, %60.0 was in primary school education. %52.7 of the patients' retired, %92.7 is married and %92.7of social security was found to be cynical.Patients' quality of life scale, health and mobility, the lower the size of the average of 19.23±3.67 percentage points, the size of the social and economic sub-score of 18.26±3.93, psychological / religious belonging to the lower size of the average score of 20.86±4.83, family size, the lower the average score of 24.25±3.53 and average total score of quality of life was found 20.15±3.13.The average score of perceived social support for families of patients were 24.65±4.32, mean score of social support are perceived friend 15.36±6.39, a special person (nurse), they are perceived, and perceived social support mean score of 12.07±5.79 52.09±13:57 total support score is.Patient gender and age of all areas of quality of life was found to be statistically insignificant difference between the mean scores (p?0.05).Educational status of patients with social and economic sub-dimension of the quality of life score and the pcychological and religious subscale score, marital status and social and economic sub-dimension of quality of life subscale score and the average family, employment and quality of life, social and economic sub-groups average, social security and social and economic sub-dimension of the quality of life scores and lower family size difference between the mean scores were significant (p?0.05).A recognition of the social support of patients with a total result of the research that has a positive significant relationship was found between the total quality of life (r=354, p<0.01).Perceived social support from family quality of life of all sizes with a significant association was found between the positive direction. Perceived social support increases, an increase in the mean scores were determined by the quality of life (p<0.05).Key Words: Lung cancer, quality of life, social support