Çocuk acil yeşil alan ve çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran çocuk hastaların ebeveynlerinin sağlık okuryazarlığı düzeyleri arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi /
Yazar: ERTUĞRUL İNAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVGİ AKOVA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Acil Pediatri Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Ana-baba = Parents ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuk sağlığı = Child health

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, çocuk acil yeşil alan ve çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran çocuk hastaların ebeveynlerinin, SOY düzeyleri arasındaki farklılıkları ortaya çıkararak, ülkemiz literatürüne katkıda bulunmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, prospektif, gözlemsel anket çalışmamızda, Türkiye Sağlık Bakanlığı renk skalalı triaj sistemine göre, çocuk acil yeşil alan hasta grubu ve çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran çocuk hastaların şikayeti, ebeveynlerin demografik özellikleri, eğitim düzeyleri, meslekleri ve gelir veya gider durumlarına göre alt gruplara ayrıldı. 
Bulgular: Çalışmaya katılan 400 hastanın 200'ü (%50,0) çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine, 200'ü (%50,0) çocuk acil yeşil alana başvuranlardan meydana gelmekteydi. Çalışmaya katılan hastaların ebeveynlerinin yaşları 20 ile 75 arasında değişmekte olup yaş ortancası 34 (29-40) saptandı. Çalışmaya katılan hastaların ebeveynleri, 20-29 yaş, 30-39 yaş ve 40 yaş üzeri olarak 3 gruba ayrıldı. 20-29 yaş grubunun acil servis ve poliklinik başvurularına göre TSOY-32 indeksi ortancalarının karşılaştırılmaları sonucu olarak, anlamlı denilebilecek fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca sağlık okuryazarlık puanı, acil servise başvuranların anlamlı yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,012). Başvuru merkezine bakılmaksızın, çalışmaya dahil edilen bütün hastaların yaş grupları ile sağlık okuryazarlığı indeksi ortancalarının arasında, istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı gözlenmiştir.
Çalışmaya dahil olan toplam 400 kişinin 146'sı (%36,5) erkek, 254'ü (%63,5) kadındı ve ayrı ayrı analiz edildiğinde sağlık okuryazarlığı puanı açısından poliklinik ve acil servis grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit etmedik. Katılımcıların eğitim düzeyine bakıldığında 165'i (%41,3) orta öğretim ve altı mezunu, 121'i (%30,3) lise mezunu, 114'ü (%28,5) ön lisans ve üstü eğitim düzeyine sahipti. Eğitim durumları açısından acil servis kliniği ve poliklinik başvuruları incelendiğinde anlamlı fark tespit edildi. Bu farkı oluşturan ortaokul ve altı eğitim düzeyine sahip bireylerin %50,5'i poliklinik başvurusu yaparken (p<0,05), ön lisans ve üzeri eğitim seviyesine sahip bireylerin %39'u acil servis kliniğine başvuru yapmaktadır (p<0,05). Çalışmaya dahil edilen hastalardan polikliniğe başvuranlarda medeni durum (p=0,011) ve meslek grupları (p=0,001) bakımında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanırken, cinsiyet (p=0,076), eğitim düzeyleri (p=0,149), ve gelir (p=0,538) grupları arasında sağlık okuryazarlığı puanı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanamadı.
Katılımcıların genel TSOY-32 ortancası 17 (11-23) olarak saptanmış ve yetersiz düzeyde olduğu belirlenmiştir.

Sonuç: Sağlık hizmetlerinden yararlanırken akılcı, verimli, doğru kullanımı sağlamak için en iyi yollardan biri SOY seviyesini arttırmaktır. Acil servislerde oluşan yoğunluğun önemli sebebleri arasında yer alan SOY seviyesinin, düşük olmasına bağlamaktayız. Gereksiz acil servis başvurularının bu nedenle yüksek olduğunu düşünmekteyiz.

Anahtar kelime: Çocuk acil yeşil alan, Çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniği, TSOY-32, Sağlık okur yazarlığı

Abstract:
Purpose: With this study, we aimed to contribute to the literature of our country by revealing the differences between the TSOY levels of the parents of the pediatric patients who applied to the pediatric emergency green area and the pediatric polyclinic.
Materials and Methods: According to the color scale triage system of the Turkish Ministry of Health, in our single-center, prospective, observational survey study, the complaints of the pediatric patients group who applied to the pediatric emergency green area and the pediatric patients group who applied to pediatric health and diseases polyclinic were divided into subgroups according to the demographic characteristics of the parents, their education levels, occupations, incomes and expenditure status.
Results: Of the 400 patients who participated in the study, 200 (50.0%) were admitted to the pediatric polyclinic, and 200 (50.0%) were admitted to the pediatric emergency green area. The ages of the parents of the patients participating in the study ranged from 20 to 75, and the median age was 34 (29-40). The parents of the patients participating in the study were divided into three groups as 20-29 years old, 30-39 years old and over 40 years old. As a result of the comparison of the medians of the health literacy index of the 20-29 age group according to the emergency service and outpatient clinic applications, it was determined that there was a significant difference (p<0.05). In addition, the health literacy score of those who applied to the emergency service was found to be significantly higher (p=0.012). Regardless of application center, It was observed that there was no statistically significant difference in the relationship between the age groups of all patients included in the study and the median of the health literacy index.
Of the 400 people included in the study, 146 (36.5%) were men and 254 (63.5%) were women, and when analyzed separately, we did not find a statistically significant difference between the polyclinic and emergency service groups in terms of health literacy scores. Considering the education level of the participants, 165 (41.3%) had secondary education or below, 121 (30.3%) had high school graduation, and 114 (28.5%) had an associate degree or higher education. A significant difference was found when the emergency service clinic and polyclinic applications were examined in terms of educational status. While 50.5% of individuals with secondary school or below education level apply to the outpatient clinic (p<0.05), 39% of individuals with an associate degree or higher education level apply to the emergency department (p<0.05) which is the reason they are making up this difference. Among the patients included in the study, there was a statistically significant difference in terms of marital status (p=0.011) and occupational groups (p=0.001) in those who applied to the polyclinic, while in terms of gender (p=0.076), education level (p=0.149), and income (p=0.538) there was no statistically significant difference between the groups in terms of health literacy score.
The overall median TSOY-32 of the participants was found to be 17 (11-23), and it was determined to be at an insufficient level.
Conclusion: The importance of reducing the density in pediatric emergency services and increasing the level of health literacy regardless of demographic characteristics was emphasized. Again, one of the best ways to ensure the rational, efficient and correct use of health services is to increase the levels of SOY. For this reason, we think that redundant emergency service applications are high.

Keywords: Pediatric emergency green area, pediatric health and diseases polyclinic, TSOY-32, Health literacy