Dijital ayak izine teknolojik determinist yaklaşım: Veri madenciliği yöntemiyle dijital verilerin kullanımı ve gözetim olgusu üzerine bir araştırma
Technological determinist approach to digital footprint: A research on the use of digital data and surveillance by data mining method
Yazar: AYLİN GÖKDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAMER BAYRAK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yeni Medya ve İletişim Ana Bilim Dalı / Yeni Medya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Determinizm = Determinism ; Gözetim = Surveillance ; Sayısal ayak izi = Digital footprint ; Sayısal mahremiyet = Digital privacy ; Teknoloji = Technology ; Teknolojik determinizm = Technological determinism ; Veri madenciliği = Data mining ; Yeni medya = New media

Özet:
Teknolojinin gelişimiyle beraber dünya üzerinde, her gün her saniye milyarlarca veri işlenmekte, kişisel bilgiler kayıt altına alınmaktadır. Aktif veya pasif, teknoloji ortamına bırakılan her veri izi, onlarca iz arasından veri madenciliği yöntemiyle ayıklanabilmekte ve izi bırakan kullanıcı hakkında doğruluğu şüpheli olan profil oluşumuna neden olabilmektedir. Dijital ortamlara bırakılan ayak izlerini silmek veya kasıtlı olarak bırakmak, bireylerin tercihlerine kalmıştır. Ancak bilindiği üzere bu izler daima ulaşılabilir bilgiler olarak arka planda ve sosyal ortamlarda var olmaya devam etmektedir. Dijital iletişim ortamlarına bırakılan bu veriler, Amerika'da dev makineler içerisinde depolanmaktadır. Kişi ister çerez politikalarıyla kişisel verilerinin görüntülenmesine ve kullanılmasına izin versin ister vermesin, birçok özel bilgi devamlı bir şekilde yedeklenmeye devam etmektedir. Özel veriler depolanırken kişiler hem dijital ortamlarda gözetlenmekte hem de dijital mahremiyetleri ihlal edilmektedir. Bu nedenle dijital iletişim ortamlarına bırakılan izlerin üçüncü şahıslarla paylaşılması ve veri izi yaşantısının başkaları tarafından görüntülenebilmesi, bu çalışmanın yapılmasına önayak olmuştur. Tezin problem alanını; "Dijital veri izi hakkında kim ne kadar bilgi sahibi?", "Kişiler dijital gözetim ve mahremiyet konularında önlemler alıyor mu?", "Sanal ortamlardan kişilerin hangi bilgileri alınıp nerelerde depolanıyor?", "Yaş, eğitim ve cinsiyet farklılığının dijital veri izi farkındalığı üzerinde bir etkisi var mı?" gibi belirtilen sorular oluşturmaktadır. Dolayısıyla çalışma geleneksel mahremiyet olgusunun dijital mahremiyet boyutuna taşınmasını ve birey ile üçüncü şahıs arasındaki artı ve eksileri ele alınmıştır. Bu çalışmada araştırma yöntemi olarak literatür taraması yapılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Teknolojik Determinizm, Dijital Ayak İzi, Dijital Gözetim, Dijital Mahremiyet

Abstract:
With the development of technology, billions of data are processed every second around the world, and personal information is recorded. Active or passive, each data trace left to the technology environment can be extracted from dozens of traces by data mining method and may lead to the formation of a profile whose accuracy is doubtful about the user who left the trace. It is up to individuals' preferences to delete or intentionally leave the footprints left on digital environments. However, as it is known, these traces always continue to exist in the background and social environments as accessible information. This data, which is left to digital communication environments, is stored in giant machines. A lot of private information continues to be backed up continuously, whether the person allows the viewing and use of their personal data with the cookie policies. While storing private data, individuals are both monitored in digital environments and their digital privacy is violated. For this reason, the sharing of traces left on digital communication environments with third parties and the ability to view the data trace life by others led to this study. The problem area of the thesis; "Who knows how much about digital data trace?", "Do people take precautions on digital surveillance and privacy issues?", "Which information of people is taken from virtual environments and where is it stored?", "Action on digital data trace awareness of age, education and gender difference. Does it have an effect?" questions as stated. Therefore, today's work is the dimensions of the digital privacy of the privacy phenomenon. In this study, a literature review was conducted as a research method.
Keywords: Technological Determinism, Digital Footprint, Digital Surveillance, Digital Privacy