Romantik ilişkilerde şiddetin yordayıcıları olarak reddedilme duyarlılığı ve kendini susturma
Rejection sensitivity and self-silencing as predictors of violence in romantic relationships
Yazar: FAİKA MERVE KARADOĞAN
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM TAGAY
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Genç yetişkinler = Young adult ; Kendini susturma davranışı = Silencing the self behavior ; Sosyal reddedilme = Social rejection ; Yakın partner şiddeti = Intimate Partner violenc

Özet:
Bu araştırmanın amacı, romantik ilişki deneyimlemiş/deneyimlemekte olan üniversite öğrencilerinin reddedilme duyarlılığı ve kendini susturma davranışlarının flört şiddeti tutumunu yordayıp yordamadığını incelemektir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim-öğretim döneminde Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi'nde farklı fakültelerde eğitim gören 307 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Bu araştırma kapsamında veri toplamak için "Yakın İlişkilerde Şiddete Yönelik Tutum Ölçeği- Gözden Geçirilmiş Formu (YİŞTÖ-GG)", 	"Reddedilme Duyarlılığı Anketi (RDA)" ve "Kendini Susturma Ölçeği (KSÖ)" kullanılmıştır. Veri toplama süreci tamamlandıktan sonra IBM SPSS 22.0  programına (Statistical Package for the Social Science) veri girişi yapılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde Bağımsız Gruplar t-testi, Tek Yönlü ANOVA, Pearson Korelasyonu ve Doğrusal Hiyerarşik Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda YİŞTÖ-GG'nin kontrol ve istismar alt boyutundan aldıkları puan ortalamalarının ve ölçeğin toplam puanının erkekler lehine farklılaştığı tespit edilmiştir (p<.05). YİŞTÖ-GG Şiddet, Kontrol ve İstismar alt boyutlarından alınan ve ölçeğin toplam puanının yaş ve ebeveyn tutumları değişkenlerine göre anlamlı oranda farklılaştığı belirlenmiştir (p<.05). Mevcut araştırmada genç yetişkinlerin reddedilme duyarlılıklarının YİŞTÖ-GG Şiddet, Kontrol ve İstismar alt boyutundan alınan puanların anlamlı yordayıcısı olduğu saptanmıştır ve model gözlenen varyansın %12'sini açıklamıştır. Genç yetişkinlerin reddedilme duyarlılıklarının ve kendini susturmanın alt boyutu olan fedakarlığın ve kendini susturmanın Yakın İlişkilerde Flört Şiddetine Yönelik Tutum Ölçeği Kontrol alt boyutundan alınan puanların anlamlı yordayıcısı olduğu belirlenmiştir ve model gözlenen varyansın %27'sini açıklamıştır.  Katılımcıların reddedilme duyarlılığının ve bölünmüş benliğinin Yakın İlişkilerde Flört Şiddetine Yönelik Tutum Ölçeği İstismar alt boyutundan alınan puanların anlamlı yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir ve model gözlenen varyansın %25'ini açıklamıştır. Sonuçlar literatür çerçevesinde tartışılmış ve gelecekteki araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Flört şiddeti, genç yetişkinlik dönemi, kendini susturma, reddedilme duyarlılığı, romantik ilişkiler.

Abstract:
The purpose of this study is to examine whether rejection sensitivity and self-silencing behaviors of university students who were experienced/experience romantic relationships predict dating violence attitudes. Correlational Survey Model was used in this research. The study group of the research consists of 307 university students studying in different faculties at Burdur Mehmet Akif Ersoy University in the 2022-2023 academic year. Within the scope of this research, "Intimate Partner Violence Attitude Scale-Revised (IPVAS-R)", "Rejection Sensitivity Questionnaire (RSQ)" and "Self-Silencing Scale (STSS)" were used to collect data. After the data collection process was completed, data was entered into the IBM SPSS 22.0 program (Statistical Package for the Social Science). Independent Sample t-test, One-Way ANOVA, Pearson Correlation and Linear Hierarchical Multiple Regression Analysis were used to analyze the data. As a result of the analysis, it was determined that the mean scores of the control and abuse subscale of IPVAS-R and the total score of the scale differed in favor of men (p <.05). It was confirmed that the total score of the scale taken from the IPVAS-R Violence, Control and Abuse subscales differed significantly according to age and parental attitudes (p <.05). Also, it was established that the rejection sensitivity of young adults was a significant predictor of the scores obtained from the IPVAS-R Violence, Control and Abuse subscale, and the model explained 12% of the observed variance. It was determined that young adults' rejection sensitivities and self-sacrifice and self-silencing sub-dimensions of self-silencing were significant predictors of the scores obtained from the Control sub-dimension of the IPVAS-R, and the model explained 27% of the observed variance. Participants' rejection sensitivity and divided self were found to be significant predictors of the scores obtained from the Abuse subscale of the IPVAS-R, and the model explained 25% of the observed variance. The results were discussed within the framework of the literature and suggestions were made for future research.

Key Words : Dating violence, rejection sensitivity, romantic relationship, self silencing, the period of young adulthood.