Kazandırıcı zamanaşımı
Acquisitive prescription
Yazar: BURCU KANATLARLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DAMLA GÜRPINAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hak düşürücü süre = Right forfeiting period ; Türk Hukuku = Turkish Law ; Zaman aşımı = Prescription ; Zilyedlik = Possesion

Özet:
Mülkiyet hakkı iki temel şekilde kazanılabilir: Mülkiyetin devren kazanılması ve mülkiyetin aslen kazanılması. Mülkiyetin aslen kazanıldığı hâllerden biri, mülkiyetin kazandırıcı zamanaşımı yoluyla kazanılmasıdır. Kazandırıcı zamanaşımı, hem taşınır eşya hem taşınmaz eşya bakımından söz konusu olabilir. Türk Medeni Kanunu?ndaki mülkiyetin kazandırıcı zamanaşımı yoluyla kazanılmasına ilişkin hükümler, sınırlı aynî haklara da uygulanır.Kazandırıcı zamanaşımı, olağan ve olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı olarak ikiye ayrılır. Olağan kazandırıcı zamanaşımını olağanüstü kazandırıcı zamanaşımından ayıran temel unsur, eşya üzerinde mülkiyeti kazanmak isteyen zilyedin, zilyetlik süresi boyunca iyiniyetli olması gerekliliğidir. Oysa olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı bakımından böyle bir koşul aramak mümkün değildir. Çünkü taşınır veya taşınmaz eşyanın olağanüstü kazandırıcı zamanaşımına konu olabilmesi için bu eşyanın mutlaka bir malikinin olması gerekse de bu malikin kim olduğunun dışarıdan anlaşılmasını sağlayacak bir mekanizmanın hiç bulunmaması ya da işlememesi gerekir. Öyle ki, zilyet bu eşyanın kendisine ait olmadığını bilir; ama eşyanın kime ait olduğunu öğrenebilme olanağından mahrumdur. Taşınmaz eşya bakımından olağanüstü kazandırıcı zamanaşımını olağan kazandırıcı zamanaşımından ayıran bir başka husus ise, zilyedin mülkiyeti kazanmak için on yıl değil yirmi yıl beklemesi gerekliliğidir. Ancak taşınırlar söz konusu olduğunda, olağan kazandırıcı zamanaşımında da olağanüstü kazandırıcı zamanaşımında da işlemesi gereken zilyetlik süresi sadece beş yıldır.Kazandırıcı zamanaşımına ilişkin hükümlerin uygulama alanı pek de geniş değildir. Taşınmazların olağanüstü kazandırıcı zamanaşımına konu olmaları bakımından bu durum, bir yandan ülkedeki kadastro çalışmalarının neredeyse tamamlanmış olmasına, diğer yandan da Anayasa Mahkemesi?nin 2011 yılında verdiği bir iptal kararına bağlanabilir.
Çalışmamızda Türk Medeni Kanunu?nun kazandırıcı zamanaşımına ilişkin hükümlerini, Türk Hukuk öğretisinin ve yargı kararlarının ışığı altında değerlendirmiş bulunmaktayız.



Anahtar Kelimeler: Kazandırıcı Zamanaşımı, Alacak Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre, Zilyetlik, Buluntu.

Abstract:
Ownership can be acquired in two main types: Transfer of ownership and original acquisition. One of the situations, in which the ownership of a property is acquired in original way, is acquisitive prescription. Acquisitive prescription can be seen for both movable and immovable property. The terms in the Turkish Civil Code about acquisition of ownership can be used for servitudes too.Acquisitive prescription can be separated in two parts as usual and unusual acquisitive prescription. The usual acquisitive prescription is different than the unusual one because of the necessary of the good will, which the possessor should have through the whole time of possession. However it is not possible to require such kind of conditions by the unusual acquisitive prescription. Because movable or immovable property can be acquired by acquisitive prescription if they only have already an owner; but this owner shouldn't be understandable by the other people. In those situations, there is either no mechanism, by which the possessor can realise who is the owner or the existing mechanism doesn't work. So the possessor knows that he is not owner but he can not find out who is the owner of the property. Another difference between usual and unusual acquisitive prescription for immovable property is the time of acquisitive prescription. By the usual acquisitive prescription possessor should be wait for ten years, by the unusual acquisitive prescription the time is twenty years. But for movable property there is no difference about the time, it is only five years by both usual and unusual acquisitive prescription.The using field of the terms of the Turkish Civil Code about the acquisitive prescription is not really wide anymore. As regards the unusual acquisitive prescription for immovable property, it depends on two factors. One of these factor is the almost finishing the works of the land survey and the other one is a decision of our Constitutional Court from the year of 2011, by which a great using field of the terms has been annulled.In our work we considered the terms of the Turkish Civil Code about acquisitive prescription under the light of Turkish law literature and jurisprudence.




Keywords: Acquisitive Prescription, Statute of Limitations, Time for Loosing the Rights, Possession, Acquisition of Property by Find