Tedarik zinciri yönetiminde etik ticaret platformlarının ve global optimizasyon sürecinin sürdürülebilirlik açısından etkileri
Sustainability effects of ethical trading platforms and global optimization process in supply chain management
Yazar: AYŞEM ECE YALÇINKAYA
Danışman: PROF. DR. ALİ RIZA FİRUZAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Denetim = Control ; Etik ticaret = Ethical trading ; Etik ticaret platformları = Ethical trading platforms ; Kurumsal sosyal sorumluluk = Corporate social responsibility ; Kurumsal sürdürülebilirlik = Corporate sustainability ; Makine öğrenmesi = Machine learning ; Performans = Performance ; Programlama dilleri = Programming languages ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management

Özet:
Globalleşme eğilimi, kriz ve felaketler, dijitalleşme gibi teknolojik ilerlemeler ile artan tüketimi karşılamak amacıyla genişleyen üretim ve ticaret ağları beraberinde çevresel ve sosyal riskleri getirmiştir. Genişleyen tedarik zincirlerinde, uluslararası alanda geliştirilen kurumsal sosyal sorumluluk (KSS) ve sürdürülebilirlik uygulamalarına talep giderek artmıştır. Uygulamada özellikle sürdürülebilir tedarik zincirlerine dahil olmak için KSS uygulamaları giderek zorunlu hale gelmiştir.
Bu çalışmada, KSS kavramı ile ilişkili diğer kavramlar arasındaki ortak noktaları ortaya koymak ve uygulamada KSS standartlarını oluşturan Etik Ticaret paltformları aracılığı ile her sektörde ve her ülkede aynı şekilde yürütülen KSS denetimlerinin işletme performansı ile etkileşimlerini Türkiye açısından değerlendirmek, kurumsal sürdürülebilirlik ile sürdürülebilir tedarik zincirleri açısından gelecekte ortaya çıkması olası yeni tedarik zinciri modellerinde önemli olabilecek noktalara hem akademik hem pratik olarak katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Bu çerçeve temelinde, puanlamaya sahip, sadece tedarik zinciri sahibi marka tarafından üreticilerinin değerlendirilmesi için talep edilebilen ve zor olarak kabul edilen KSS standart denetimi seçilmiştir. 2018-2020 dönem aralığında KSS denetimine dahil olan işletmelerin raporlarında yer alan KSS maddeleri ile işletme performansı bilgileri arasındaki ilişkinin ölçülmesi ile en önemli KSS maddelerini gösteren modelin belirlenmesi amaçlanmıştır. Analiz için IBM SPSS programı ve Python programlama dili tercih edilerek KSS performansın değerlendirilmesinde kullanılabilecek etkin bir makine öğrenme model ortaya konulmuştur. Sonuçların her sektörde yürütülen KSS uygulamalarının verimliliğine ve etkinliğine katkıda bulunması beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Etik Ticaret, Kurumsal Sosyal Sorumluluk Denetimi, Performans, Sürdürülebilirlik, Python, Pycaret, Makine Öğrenmesi.

Abstract:
The trend of globalization, crises, technological advances such as digitalization and the expanding production and trade networks to meet the increasing consumption have brought environmental and social risks. In expanding supply chains, the demand for internationally developed corporate social responsibility (CSR) and sustainability practices has gradually increased and have become increasingly mandatory In practice. The aim is to determine the common points between the concept of CSR and other concepts, to evaluate the relationships between CSR audits carried out in the same way in every sector and in every country by ethical trade platforms with business performance,
and the last to contribute to the points that will be important in the supply chain models of the future in terms of sustainability, both academically and practically.
Based on this framework, difficult and graded CSR standard audit that can only be requested by the brand owning the supply chain was selected for the evaluation of the sub-manufacturer. In the 2018-2020 period, aimed to measure the relationship between CSR items in the reports of companies included in auditing in Turkey, the information showing the business performance and to determine the model that shows the most important CSR items. Python and IBM SPSS programs were preferred for analysis and an effective machine learning model that could be used in CSR performance evaluation was presented. the results are expected to contribute to the efficiency and effectiveness of CSR practices carried out.
Keywords: Ethical Trading, Corporate Social Responsibility Audit, Performance, Sustainability, Python, Pycaret, Machine Learning.