Türkiye'de İslami akımların siyasal simge ve model aktarımı: Milli Görüş Hareketi ve Refah Partisi
Political symbols and model transfer of Islamist movements in Turkey: The Movement of National Idea and Welfare Party
Yazar: ENGİN BAŞÇI
Danışman: PROF. DR. METİN İNCEOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1998
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Milli Görüş Hareketi = Movement of National Idea ; Refah Partisi = Refah Party ; Siyasal akımlar = Political movements ; Siyasal iletişim = Political communication ; Siyaset = Politics ; Siyasi partiler = Political parties ; İslamcı akımlar = Islamist currents

Özet:
Türkiye'de İslami akımların siyasal simge ve model aktırmamı inceleyen bu çalışma, 19 80'li yılların ortalarından itibaren hızla büyüyen ve gelişen Milli Görüş hareketi ile onun siyasal yaşamdaki temsilcisi olan Refah Partisi'nin gelişim sürecini nasıl bir modele dayandırdığını, kendisini kitlelere hangi siyasal model ve siyasal simgelerle "pazarladığını" konu edinmektedir. Çalışmanın temellendiği konu siyasal toplumsallaşma ve siyasal iletişim bazında ele alınmakta, Milli Görüş hareketinin ortaya koyduğu siyasal model ve siyasal simgelerin tarihsel süreç halinde uğradığı değişiklikler incelenmektedir. Bu bağlamda İslami bir yaşayış tarzı ve bunun uzantısı olan gerçekçi girişimcilerin siyaset yaşamındaki temsilciliğini "dini simgelere dayalı" bir kadro partisi olarak üstlenen Milli Nizam Partisi ve ardılı Milli Selamet Partisi, Refah Partisi ile birlikte bir kitle partisine dönüşmüştür. RP'nin kitle partisi kimliğine bürünmesiyle birlikte, tabanına gönderdiği siyasal simgelere, toplumun bütün kesimlerinden destek bulabilecek yeni siyasal simgeler eklenmiştir. Bu doğrultuda uzlaşmacı ve ılımlı bir siyaset anlayışını benimseyen RP, kitleselleşme ve iktidarı ele geçirebilmek için tabam ve hedef kitlesi arasında "bir denge politikası", "ikili bir strateji" yürütmüştür. Yüzyüze iletişim, kendine yakın olan kitle iletişim araçları, grup içi ilişkiler aracılığıyla 315tabanı besleyen siyasal iletiler gönderilirken, kitle partisi olma yolunda he¬ deflenen kesimlere bu kesimlerin beklentiler açık olduğu ve izlediği iletişim araçları ve kanallarıyla aktarılmıştır. Sonuç olarak, Milli Görüş hareketi kitleselleşme ve iktidarı ele geçirme hedefine yönelik yaptığı söylem değişikliğine karşın, ortaya koyduğu siyasal modelde değişikliğe yönelmemiştir. Hareketin ve partinin İslami motiflerle oluşmuş geleneksel yapısının korunmasına özen gösterilmiş; böylece yaratılmak istenen değişim imajı, İslami kimliğin korunup canlı tutulduğu yapının üzerine inşa edilmiştir.

Abstract:
This work which studies political symbols and model transfer of Islamist movement in Turkey, takes the subject of National Idea Movement which is continuously growing from the mind of 1980's and Welfare Party's, which is representative of this movement in political life, what kind of model they prefer as a progressing procedure, and by which political methods and politi cal symbols they use to "market" themselves. The principal subject of this work is taken on the basis of political so cialisation and political communication, and the changes, appeared in the historical process, of political method and political symbols of the National Idea Movement are studied. Under this content, Milli Nizam Party (National Order Party) and its successor Milli Selamet Party (National Safety Party) undertook to be a repre sentative of the model of Islamist live its extension of traditionalist move ment. At last these parties became a mass party with Welfare Party. By the new form of WP (RP) as a mass party, new political symbols that could be accepted by the large part of the society were added to the political symbols addressed to its base in order to find a large support. RP accepted a kind of compromissing and moderate policy, and practised "a balancing policy" and "bilateral strategy" between the mass of its own base and target mass in order to take part in the government. When some political messages were being sent to maintain its base by face-to-face communication, mass media that were close to them, and group relations, also other messages that reflected the ex- 317pectations and desires of the target mass were sent by the mass media pre ferred by that group. As a result, National Idea Movement against the change in the manner of its declare to be accepted by the mass and to take part in the government, didn't make any changes on its political model. The traditionalist structure formed with Islamist motives of the Movement and Party was preserved care fully so that the desired change image was located on the structure in which the Islamist aspects were preserved and survived. 318