Covid-19 salgın dönemi sonrası gıda tüketicilerinin satın alma davranışları ve gıda güvenilirliği konusunda tutumları; Ankara ili örneği
The purchasing behavior of food consumers after the covid-19 epidemic and their attitudes to food safety; case of Ankara province
Yazar: YUNUS ÜRÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN YENER ÖGÜR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
İnsanlık tarihi belli dönüm noktalarıyla doludur. Savaş, açlık, kıtlık, salgın hastalıklar gibi kitleleri etkileyen bu dönüm noktaları, toplumların çok yönlü değişimler yaşamasına sebebiyet verebilmektedir. Nitekim bahsedilen olaylar kişilerde sosyal, psikolojik, kültürel vb. etkiler yaratmakta ve bu etkilerle birlikte yaşamın yeniden gözden geçirilmesine, alışkanlıkların değişmesine veya yeni alışkanlıkların oluşmasına sebebiyet verebilmektedir. Covid-19 salgını da bu olaylardan biri olarak hayatımıza girmiştir Covid-19 salgını pandemiye dönüşerek kısa bir sürede bütün dünyayı etkisi altına almıştır. Küresel salgınla mücadele hem büyük hem de küçük çapta çözümler bulunmaya çalışılarak başlamış ve bu çözümler daha çok temizlik, koruyucu ekipmanlar, sosyal mesafe (eve kapanma), yeterli ve sağlıklı beslenme şeklinde hayata geçirilmiştir. Bu yüzden Covid 19 pandemi döneminde Ankara ilinde bir çalışma yapılmıştır. Çalışmanın amacı covid-19 salgın dönemi sonrası gıda tüketicilerinin satın alma davranışları ve gıda güvenilirliği konusunda tutumlarını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda oransal örnek hacmine göre Ankara ili merkez ilçelerinde 400 anket yapılmıştır. Anket verileri Excel'e aktarılarak uygun tablolar ve grafiklere dönüştürülmüş ve yorumlanmıştır. Tüketicilerin satın alma davranışlarını etkileyen faktörler ve gıda güvenilirliği konusunda tutumlarını etkileyen faktörler regresyon analizi ile tespit edilmiştir. Sonuç olarak tüketicilerin satın alma davranışı ve gıda güvenilirliği konusunda tutumları ilçelere göre farklılık göstermektedir. Regresyon analizi sonuçlarına göre, tüketicilerin satın alma davranışlarını etkileyen faktörler yaş3 ve gelir1 ise %5 önem düzeyinde anlamlı bulunmuştur. Buna göre, 45-54 yaş grubunda olan bireylerin satın alma davranışı, 35-44 yaş ve 55-+ yaş grubunda olan bireylere göre satın alma davranışı -0.086 birim daha azdır. 0-5000 gelire sahip bireylerin, 10001-+ gelire sahip bireylere göre satın alma davranışı -0.131 birim daha azdır. Tüketicilerin gıda güvenilirliği konusunda tutumlarını etkileyen faktörler meslek %5 önem düzeyinde anlamlı bulunmuştur. Buna göre, meslek değiştikçe tüketicilerin gıda güvenilirliği konusunda tutumları 0.97 kat değişmektedir.

Anahtar Kelimeler: Covid-19, Pandemi, Tüketim Alışkanlığı, Gıda Güvenilirliği

Abstract:
Human history is full of certain turning points. These turning points that affect the masses, such as war, hunger, famine and epidemics, can cause societies to experience multifaceted changes. As a matter of fact, the events mentioned have social, psychological, cultural, etc. effects on people. It creates effects and with these effects it can cause life to be reconsidered, habits to change or new habits to be formed. The Covid-19 epidemic entered our lives as one of these events. The Covid-19 epidemic turned into a pandemic and affected the whole world in a short time. The fight against the global epidemic started by trying to find solutions on both a large and small scale, and these solutions were implemented mostly in the form of cleaning, protective equipment, social distance (locking down at home), and adequate and healthy nutrition. That's why a study was conducted in Ankara during the Covid 19 pandemic period. The aim of the study is to examine food consumers' purchasing behavior and attitudes towards food safety after the Covid-19 epidemic period. For this purpose, 400 surveys were conducted in the central districts of Ankara according to the proportional sample size. The survey data was transferred to Excel and converted into appropriate tables and graphs and interpreted. Factors affecting consumers' purchasing behavior and their attitudes towards food safety were determined by regression analysis. As a result, consumers' purchasing behavior and attitudes towards food safety vary according to districts. According to the regression analysis results, age3 and income1, the factors affecting consumers' purchasing behavior, were found to be significant at a 5% significance level. Accordingly, the purchasing behavior of individuals in the 45-54 age group is -0.086 units less than that of individuals in the 35-44 age group and 55-+ age group. The purchasing behavior of individuals with an income of 0-5000 is -0.131 units less than that of individuals with an income of 10001-+. Factors affecting consumers' attitudes towards food safety were found to be significant at a 5% significance level. Accordingly, as the profession changes, consumers' attitudes towards food safety change 0.97 times.


Key Words: Covid-19, Pandemic, Consumption Habits, Food Safety