Yabancı uyruklu öğrencilerin Uluslararası Anadolu İmam Hatip Lisesi (UAİHL) tecrübesi ve din-dindarlık algı ve anlayışlarındaki değişim
The experience of foreign students at International Anatolian Imam Hatip High Schools (IAIHHS) and the change in their perceptions and understandings of religion and religiositiy
Yazar: AHMET YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VAHDETTİN IŞIK
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Uluslararası Anadolu İmam Hatip Lisesi (UAİHL) Türkiye Diyanet Vakfı ve Millî Eğitim Bakanlığı Din Öğretimi Genel Müdürlüğü iş birliğiyle kurulmuş bir imam hatip lisesi programıdır. Bu tezde bu okullardan mezun olmuş yabancı uyruklu öğrencilerin UAİHL deneyimleri ve bu deneyimlerin din-dindarlık algı ve anlayışlarında sebep olduğu değişim ortaya konmuştur. Nitel bir araştırma olan bu çalışmada fenomenolojik araştırma deseni seçilmiş, bu yöntem ve desenin gerektirdiği şekilde UAİHL mezunu on altı kişiyle yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Yapılan mülakatlarda UAİHL deneyiminin temel yapısı/özüne nüfuz etmeyi ve bu deneyimin katılımcıların din-dindarlık algı ve anlayışına etkisinin anlaşılmasını sağlayacak sorular yöneltilmiştir. Yapılan mülakatlardan; okuldan haberdar olma ve karar süreci, okula geliş süreci ve ilk duygu-izlenimler; okuldaki fiziksel ortam ve şartlar, sosyal ortam-ilişkiler, alınan eğitim ve müfredatın içeriği hakkında veriler elde edilmiştir. Araştırmanın sonucunda UAİHL deneyiminin özüne dair bir betimleme -ve tanım- geliştirilmiş, katılımcıların din-dindarlık algı ve anlayışında yaşadığı değişiklikler dindarlığın beş boyutlu tipolojisi üzerinden yorumlanmıştır. Araştırmanın sonunda katılımcıların dindarlık boyutlarından en çok dinî etkiler ve dinî bilgi boyutunda değişim yaşadığı tespit edilmiş, bu süreçte din-dindarlık algı ve anlayışlarında gerçekleşen değişimin sosyalleşme kuramı perspektifinden en iyi şekilde açıklanabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
International Anatolian Imam Hatip High School (IAIHHS) is a type of vocational high school with a religious program established by the Turkish Religious Foundation in cooperation with the Ministry of National Education General Directorate of Religious Education. This research reveals the experiences of foreign students who graduated from IAIHHS and the transformation that came up with these experiences in their perception and understanding of religion and religiosity. The phenomenological research method was chosen to carry out this qualitative research, and semi-structured in-depth interviews were conducted with sixteen (IAIHHS) graduates as deemed by the method. Interviews were conducted, in which we asked questions that would enable us to describe the basic notion of the (IAIHHS) experience and to understand the effect of this experience on the participants' perception and understanding of religion and religiosity per the research method. Information related to being aware of the school system, the decision process, coming to the school, and first impressions about the physical environment and conditions in the school, social environment relationships, the provided education and the content of the curriculum were obtained from the answers collected from the interviewees. As a result of the research, a description - and definition - of the notion of the (IAIHHS) experience was developed, and the variations in the perception and understanding of the participants towards religion and religiosity were interpreted through the five-dimensional typology of religiousness. In conclusion, it was determined that the interviewees experienced the most changes in religious influences and religious knowledge from the dimensions of religiosity, and it was resolved that the variation in religion and religiousness perceptions and understandings could best be explained from the perspective of socialization theory in this regard.