Türkiye ve Yunanistan özel eğitim sürecinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
A comparative analysis of the special education process in Turkey and Greece
Yazar: MOUMPERA MACHMOUT
Danışman: PROF. DR. SEYFİ KENAN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Türk eğitim sistemi = Turkish education system ; Türkiye = Türkiye ; Yunanistan = Greece ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Özel Eğitim alanı günümüzde gittikçe önem kazanarak, dünyanın birçok yerinde 
çalışmalara konu olmaya devam etmektedir Özellikle Birinci ve İkinci Dünya 
Savaşlarından sonra, yaralıların ve sakatların sayılarının oldukça fazlalaşması bu alandaki 
gelişmelerin başmalasına büyük katkı sağlamıştır. Savaş sonrası sakat kalan bireylerin 
tedavisi ve rehabilitasyonu için adımların atılması ile Özel Eğitim alanı hız kazanmıştır.
Bu araştırmada da, günümüzde gittikçe önemli hale gelen Özel Eğitim ile ilgili bir 
karşılaştırma çalışması yapmak amaçlanmaktadır. Çalışmada, Türkiye'de uygulanan özel 
eğitim hizmetleri ile Yunanistan'da uygulanan özel eğitim hizmetleri, tarihsel gelişim, ilke 
ve amaçlar, özel eğitim gereksinimli bireylerin devam ettikleri kurumlar, uygulanan 
öğretim programları ve özel eğitim öğretmenlerinin yetiştirilmesi bakımından 
karşılaştırılmaktadır. Sıralanan boyutlar incelenip iki ülke arasındaki benzerlik ve 
farklılıkların saptanması amaçlanmaktadır.
Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden durum analizi kullanılarak 
gerçekleştirilmiştir. Veriler doküman analizi yönteminden yararlanılarak elde edilmiştir. 
Çalışmanın dökümanlarını, ulusal ve uluslararası raporlar, yönetmelikler, kanunlar, 
Türkiye ve Yunanistan'ın Millî Eğitim Bakanlığı yönetmelik ve rapoları, Eurydice 
raporları, ders programları oluşturmaktadır. Verilerin analizinde betimsel analiz ve içerik 
analizi yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda iki ülkenin de günümüzde hâlâ 
özel eğitim konusunda çeşitli problemler yaşadığı, Yunanistan'daki öğrenci oranlarının 
düşük olduğu, iki ülkenin de kaynaştırma oranını arttırmaya yönelik çabaları olduğu, 
Türkiye'deki programların daha fazla davranışçılık temelli olduğu, Yunanistan'ın ise hibrit 
yöntemlerden yararlandığı saptanmıştır. Bununla birlikte Yunanistan'da her programın 
diğer derslerle bağlantısını oluşturmak adına bir de disiplinlerarası müfredatının bulunması 
en büyük farklılıklardan birini oluşturmaktadır.
Öğretmen eğitimindeki staj eksikliği ve personel sıkıntısı iki ülkenin ortak problemleri 
arasında bulunmuştur. Türkiye'nin özellikle üstün yeteneklilerin eğitimine yönelik yeni eğitim uygulamaları yapması gerekliliği ve iki ülkenin de erken eğitim ve aile eğitiminin 
geliştirilmesine yönelik çalışmalara ihtiyaç duyduğu saptanmıştır. Ayrıca 
bireyselleştirilmiş eğitim planı geliştirme sürecinin daha iyi denetlenmesi ve öğretmenlerin 
bu konuda daha iyi yetiştirilmesi gerekliliği de ulaşılan sonuçlar arasındadır.
Özel Eğitim alanında karşılaştırma çalışmalarının ulusal olarak az olması nedeni ile 
çalışmanın Özel Eğitim alanında alan yazına ve uygulamalara yönelik katkı sağlayacağı 
düşünülmektedir. Özel eğitim hizmetlerinde var olan problemlerin saptanıp gerekli 
düzenlemelere yol göstermesi açısından önem teşkil etmektedir.

Abstract:
The field of Special Education emerges as a field that becomes more common in the 
researches, gaining importance day by day in many parts of the world. Especially after the 
First and Second World Wars, the rise in the number of injured and disabled people was 
instrumental in the initiation of innovations in this field. With the steps taken for the 
treatment and rehabilitation of disabled individuals after the war, the field of Special 
Education has gathered pace. 
In this study, it is aimed to make a comparative research about Special Education, 
which has become increasingly important nowadays. In the research, special education 
services implemented in Turkey are compared to those in Greece in terms of historical 
development, principles and objectives, institutions that individuals with special needs 
attend, implemented educational programs, and training of special education teachers. It is 
aimed to determine the similarities and differences between two countries by analyzing the 
listed aspects. 
The study was conducted by situation analysis, one of the qualitative research 
methods. The data were obtained by using the document analysis method. The documents 
of the study comprise national and international reports, regulations, laws, regulations and 
reports of the Ministry of National Education of Turkey and Greece, Eurydice reports, and 
syllabi. Descriptive analysis and content analysis methods were used in the data analysis. 
As a result of the study, it has been found out that currently both countries still experience 
various problems regarding Special Education, the student ratios in Greece are low, both 
countries have made efforts to increase the inclusion ratio, the programs in Turkey are 
more behaviorism based, while Greece benefits from hybrid methods. Nevertheless, one of 
the biggest differences comprises the existence of an interdisciplinary curriculum in 
Greece, in order to link each syllabus with other courses. 
The lack of internships in teacher training and the shortage of workforce have been 
identified among the common problems of both countries. It has been found out that Turkey needs to implement new educational practices especially for the education of gifted 
students, and both countries need projects regarding the development of early education 
and family education. Furthermore, the necessity of the better supervision of the 
development process for the individualized education programs and better training of 
teachers regarding this issue are among the findings. 
Due to the lack of the national comparative researches in the field of Special 
Education, it is hoped that the study will contribute to the literature and practices in the 
field of Special Education. It holds significance in terms of determining the existing 
problems in Special Education Services and guiding the necessary arrangements.