Karotis arter stenozu için stent uygulanan hastalarda oküler vasküler yapıların oküler görüntüleme yöntemleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of ocular vascular structures in patients undergoing stenting for carotid artery stenosis with ocular imaging methods
Yazar: MAJID Y.F ZAID
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN AHMET POLAT
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Amaç: Karotis arter tıkanıklığı olan hastalarda, stent tedavisinden önce ve sonra non-invaziv yapısal ve işlevsel testler olan; Optik Kohorens Tomografi (OKT) ve Optik Kohorens Tomografi-Anjiografi (OKT-A) cihazları ile retina, koroid ve optik diskteki vasküler değişikliklerin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Materyal ve metod: 2020-2023 yıllarında Erciyes Üniversitesi nöroloji ve nörogirişimsel radyoloji polikliniğinde, karotis arter tıkanıklığı saptanıp stent takılması önerilen 30 hasta ve 30 sağlıklı gönüllü çalışmaya dahil edildi. Dışlama kriterleri değerlendirildikten sonra bu dönem içerisinde göz polikliniğinde karotis aretere stent takılmadan önceki ve takıldıktan sonra 1.hafta ve 1.aydaki göz muayenesi (görme keskinlikleri, biyomikroskopik ve fundoskopik muayene) ve ipsilateral gözdeki vasküler görüntüleme tetkikleri OKT (peripapiller retinal arter ve ven çapları), EDİ (enhanced depth imaging) OKT ile nazal ,subfoveal ve temporal koroid kalınlıkları ve OKTA-A cihazıyla makula ve optik diskteki vasküler parametreler; makulada (tüm kadran ,foveal ,parafoeval ve perifoeval alanları) yüzeysel ve derin kapiller kan akımının yoğunluğu, optik sinir başı (tüm kadran,disk içi ve peripapiller alanları ) kan akımının yoğunluğu ve Parapapiller Koroidal Mikrovasküler Dansitesi (PPCMV)) değerlendirildi. Her bir hasta için parametereler kaydedildi. Parametreler, hasta grubunda işlem öncesi, sonrası ve kontrol grubuyla karşılaştırıldı.
Bulgular: Başlangıçta çalışma grubundaki parametreler, kontrol grubuyla karşılaştırıldı. Koroid kalınlıkları; çalışma grubundaki hastalar ve sağlıklı kontrol grubundaki hastalar karşılaştırıldığında, sırasıyla nazal, subfoveal ve temporalde anlamlı derecede ince olduğu bulundu (sırasıyla p=0.012, p=0.021, p=0.026). Diğer vasküler parametrelerde anlamlı bir fark bulunmadı. OKTA'da yüzeyel kapiller pleksustaki vasküler yoğunluk için tüm kadran, fovea, paraovea, perifoveada (sırasıyla p=0.877, p=0.949, p=0.850, p=0.818) ve derin kapiller pleksustaki vasküler yoğunluk için tüm kadran, fovea, parafovea, perifoveada (sırasıyla p=0.520, p=0.860, p=0.557, p=0.532) kontrol ve hasta
grubun arasında anlamlı farklılık yoktu. Radyal peripapiller kapiller (RPK); tüm kadran, disk içi ve peripapiller için (sırasıyla p=0.433, p=0.605, p=0.151) kontrol ve hasta grubun arasında anlamlı farklılık yoktu. Retinal arter ve ven çaplarında da anlamlı bir fark bulunmadı (sırasıyla p=0.309, p=0.425). Parapapiller Koroidal Mikrovasküler Dansitesi (PPMCV) karşılaştırıldığında; tüm halka, dış halka, iç halka için (sırayla p=0.506, p=0.555, p=0.315) her iki grup arasında anlamlı farklılık yoktu. Çalışma grubundaki hastaların başlangıca göre YKP vasküler dansiteleri karşılaştırıldığında (tüm kadran, fovea, paraovea ve perifovea); 1.hafta ve 1.aydaki kontroller arasında anlamlı bir fark bulunmadı (sırasıyla p=0.268, p=0.457, p=0.078, p=0.333). DKP vasküler dansitesinde ise minimal artış izlendi ancak istatiksel açıdan anlamlı değildi (sırasıyla p=0.273, p=0.575, p=0.298, p=0.291). Ancak optik sinir başındaki (OSB) OCTA ile alınan vasküler parametrelerde; başlangıca göre özellikle tüm kadran ve peripapiller alanlarda 1.hafta ve 1.aydaki kontroller arasında anlamlı bir artış izlendi (sırayla p=0.002, p=0.008). Aynı şekilde koroid kalınlıklarında; başlangıca göre 1.hafta ve 1.aydaki kontrollerde nazal, subfoveal ve temporal alanlarda anlamlı bir artış izlendi (p<0.001). Retinal arter ve ven vasküler çaplarında başlangıca göre anlamlı ölçüde bir fark yoktu (arter ve ven için sırasıyla p=0.146,p=0.943). PPMCV dansitesi (tüm halka, dış halka, iç halka) için başlangıca göre yapılan karşılaştırmalarda anlamlı bir fark bulunmadı (sırasıyla p=0.586, p=0.632, p=0.055).
Sonuç: Bu çalışmada orta ve ileri derecede IKA stenozu olan hastalarda karotis stentlemesinden sonra ipsilateral tarafta özellikle koroid kalınlığının ve optik sinir başındaki vasküler yoğunluğun arttığı bulundu. Bununla birlikte makülar vasküler dansitelerde, retinal arter ve ven çaplarında anlamlı bir değişiklik olmadığı bulundu.
Anahtar Kelimeler: Karotis arter stenozu, Karotis stentlemesi, Optik Koherens Tomografi Anjiografi, Retinal Vasküler Dansite, Koroid.

Abstract:
ABSTRACT Purpose: The aim of this study was to compare the vascular changes in the retina, choroid and optic disc in patients with carotid artery occlusion before and after stenting using non-invasive structural and functional tests; Optical Coherence Tomography (OCT) and Optical Coherence Tomography-Angiography (OCT-A). Material and Method: Between 2020 and 2023, 30 patients with carotid artery occlusion and who were recommended stenting in Erciyes University neurology and neurointerventional radiology outpatient clinics and 30 healthy volunteers were included in the study. After evaluating the exclusion criteria, eye examination (visual acuity, biomicroscopic and fundoscopic examination) before stent placement and 1 week and 1 month after carotid artery stent placement in the ophthalmology clinic during this period, and vascular imaging examinations in the ipsilateral eye, OCT (peripapillary retinal artery and vein diameters) examination were performed. Nasal, subfoveal and temporal choroidal thicknesses with EDI (enhanced depth imaging) OCT and vascular parameters in the macula and optic disc with OKTA-A device; The density of superficial and deep capillary blood flow in the macula (all quadrants, foveal, parafoeval and perifoeval areas), the density of blood flow in the optic nerve head (all quadrants, intradiscal and peripapillary areas) and Parapapillary Choroidal Microvascular Density (PPCMV)) were evaluated. Parameters were compared in the study group before and after the procedure and with the control group. Results: Parameters in the study group were compared with the control group at baseline. Choroidal thicknesses were found to be significantly thinner in the nasal, subfoveal, and temporal areas, respectively (p=0.012, p=0.021, p=0.026) when patients in the study group and healthy control group were compared. No significant difference was found in other vascular parameters. In OCTA, comparing to the control group vascular density in the superficial capillary plexus in the whole quadrant, fovea, paraovea and perifovea(p=0.877, p=0.949, p=0.850, p=0.818, respectively), and in the deep capillary
x
plexus in the whole quadrant, fovea, parafovea and perifovea, (=0.520, p=0.860, p=0.557, p=0.532 , respectively) were not significantly different in the patient group.Radial peripapillary capillary (RPC) was not significantly different between the control group and patient group (p=0.433, p=0.605, p=0.151 for all quadrants, intra-disc and peripapillary, respectively). No significant difference was found in retinal artery and vein diameters (p=0.309, p=0.425) respectively. Parapapillary Choroidal Microvascular Density (PPMCV) was not significantly different between the control group and patient group (p=0.506, p=0.555, p=0.315) for the whole ring, outer ring and inner ring, respectively. When the vascular densities of the SCP (whole quadrant, fovea, paraovea and perifovea) of the patients in the study group were compared at baseline, no significant difference was found between the controls at 1 week and 1 month (p=0.268, p=0.457, p=0.078, p=0.333, respectively). There was a minimal increase in DCP vascular density, but it was not statistically significant (p=0.273, p=0.575, p=0.298, p=0.291, respectively). However, OCTA-derived vascular parameters in the optic nerve head (ONH) showed a significant increase compared to baseline, especially in the whole quadrant and peripapillary areas between the controls at 1 week and 1 month (p=0.002, p=0.008, respectively). Similarly, there was a significant increase in choroidal thickness in the nasal, subfoveal and temporal areas in the 1st week and 1st month controls compared to baseline (p<0.001). Retinal artery and vein vascular diameters were not significantly different from baseline (p=0.146, p=0.943) for artery and vein, respectively. There was no significant difference in PPMCV density (whole ring, outer ring, inner ring) compared to baseline (p=0.586, p=0.632, p=0.055, respectively). Conclusion: In this study, it was found that especially the choroidal thickness and vascular density in the optic nerve head increased on the ipsilateral side after carotid stenting in patients with moderate and severe ICA stenosis. However, no significant change was found in macular vascular densities or retinal artery and vein diameters. Key words: Carotid artery stenosis,Carotid stenting,Optical Coherence Tomography Angiography,Retinal Vascular Density,Choroid.