Ülkemizde fen eğitiminde modelleme konusunda yapılan çalışmaların incelenmesi
Investigation of studies on modelling in science education in our country
Yazar: GAMZE ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. DR. GÜL ÜNAL ÇOBAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, 2003-2023 yılları arasında ülkemizde gerçekleştirilen fen eğitimi modelleme çalışmalarını detaylı bir şekilde incelemektir. Araştırmanın evrenini Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi (YÖK Tez), Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi (ULAKBİM) ve Web of Science (WoS)'ta bulunan makaleler oluşturmaktadır. Toplamda 170 çalışma üzerinde yapılan analizler, bu kaynaklardan elde edilen tez ve makalelerin içeriği üzerine yoğunlaşmıştır.
Çalışmada kullanılan tez ve makalelerin detaylı bir incelemesi için özel bir sınıflama formu oluşturulmuştur. Verilerin analizi sürecinde betimsel analiz yaklaşımı benimsenmiştir. Elde edilen veriler, kategorilere ayrılarak tablolar halinde betimsel bir analize tabi tutulmuştur. Alt problemlere özel olarak betimsel analiz yöntemleri kullanılmıştır.
Araştırma, fen eğitiminde modelleme çalışmalarıyla sınırlanmış, konu içeriği fen eğitimiyle sınırlı tutulmuş ve sadece Türkiye'de gerçekleştirilen çalışmalara odaklanılmıştır. Toplam 170 çalışma üzerinden elde edilen veriler değerlendirilmiş ve ilgili veriler toplanmıştır.
Elde edilen sonuçlara göre, çalışmalarda en çok tercih edilen çalışmanın araştırma yaklaşımı nitel yöntemdir. Deneysel desenin genelde ağırlıklı olarak kullanıldığı ve çalışmaların çoğunun bilim yayın türünden makale olduğu belirlenmiştir. Çalışmalarda en çok tercih edilen bilimsel yayın türü makale çalışmalarıdır. Veri türü olarak en fazla nitel veri tercih edilmiştir. Çalışmanın araştırma türü olarak en çok tercih edilen araştırma türü betimsel araştırmadır. Çalışmanın yıllara göre analiz edildiğinde en çok çalışma 2018 yılı ve çevresinde yapılmıştır. Bu bilgiler ışığında öğrencilerle yürütülen çalışmalarda en fazla ortaokul öğrencileri üzerine odaklanılmıştır. Çalışmanın veri toplama yöntemi ve araçları arasında en çok tercih edilen başarı test türleri olmuştur. Çalışmanın anahtar kelimeleri arasında en çok model kelimeleri bulunmaktadır. Bunu takiben fen eğitimi/fen öğretimi ve modelleme konuları gelmektedir. Çalışmanın temelini oluşturan alan bilgisi konu dağılımında Madde ve Özellikleri ve onu takiben de Dünya ve Evren fen konu alanları en çok tercih edilmiştir.
Çalışmanın örneklemi, evrenin temsilcisi olacak şekilde özenle seçilmiş olup, toplamda 170 tez ve makaleden oluşan bu örneklem, fen eğitimi alanında model ve modelleme çalışmalarını başarılı bir şekilde temsil etmektedir. Örneklemde yer alan dokümanlar, çalışmanın amacını ve araştırma sorularını yanıtlayabilecek şekilde seçilmiş ve detaylı bir analize tabi tutulmuştur.
Bu araştırmanın, 2003-2023 yılları arasında fen eğitimi alanında model ve modelleme konusunda gerçekleştirilmiş tezlerin ve makalelerin incelenmesi üzerinden araştırmacılara rehberlik etmesi hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Fen eğitimi, model, modelleme, doküman analizi.

Abstract:
The main task of this study is to analyze studies on modeling in science education performed during period of 2003-2023. The studies were selected from The Council of Higher Education Thesis Center (YÖK Thesis), National Acadamis Network and Information Center (ULAKBİM) and WoS (Web of Science). The analysis were conducted from 170 studies reached in the a for ementionedareas.
	A special classification form was devoloped for analysing the studies. A descriptive analysis approach was adopted in the data analysis process. The data were categorized and subjected to a descriptive analysis in tables. Descriptive analiysis methods were used specifically fort the sub-problems.
	There search was limited to modelling studies in science education, the context of the subject was limited to science eduaction, and the focus was limite toonly on studies conducted in Turkey. The data were obtained from a total of 170 studies. According to theresults, the most preferredre search method in thestudies is qualiatativere search methodology. It was also identified that the experimental design was the main design used in the studies and most of the studies were articles. The most preferred Type of scientific publication was articles. Qulitative research was the most preferredre search type of the study. When the study is analyzed by years, it is found that the most studies were conducted around the year 2018. In thelight of this information, the studies conducted with students focused on most lysecondary schoolstudents. Achievement test types were the most preferredamong the data collection methods and tools of the study. Among the keywords of thestudy, model was the most common topic. This is followed by Science education/scienceteaching, and modelling topics. The most preferred subject are as forming the basis of the study were Matterandits Properties, followed by Earth and Universescience subjectareas.
The sample of the study was selected carefully in a was of to be representative of populotion this sample, consisting of 170 thesis and articles in total, success fully represents model and modelling studies in thefiled of science education. The documents in the sample were selected to answer the aimandre search questions of the study and were subjected to a detailed analysis.
	This studyaims to guide researchers by examining the theses andarticles on models and modellings in the fields of science education between 2003-2023.

Keywords: Science education, model, modelling, analysis of document.