İyi niyetli görünen teknolojik yardımın bağımlılık ilişkisine dönüşmesine bir örnek: Televizyon yayıncılığına geçişte Federal Almanya Cumhuriyeti'nin TRT'ye teknolojik yardımını uluslararası iletişim bağlamında okumak
An example of the transformation of technological assistance that seems to be well-intentioned into a dependency relationship: Reading the technological assistance of the Federal Republic of Germany to TRT in the transition to television broadcasting in the context of international communication
Yazar: SİNAN ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. NURDAN AKINER
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Bu tezde "iyi niyetli" bir yardım olarak başlayan fakat ilerleyen zamanlarda ekonomik bağımlığa dönüşen Batı Almanya ile Türkiye arasındaki uluslararası yayıncılık ilişkisi, kuramsal yaklaşımlar çerçevesinde ele alınacaktır. Almanya'nın depolara tıkılan, elde kalan siyah beyaz televizyonlarının, fahiş fiyatla Türkiye'de satılmasına, renkli televizyon yayıncılığına geçme imkânımız varken, hibe edilen siyah beyaz yayıncılığa uygun ekipmanlar yüzünden teknolojiyi daha pahalıya ve daha geriden takip etmemize neden olan bu "iyilik", postkolonyal çalışmalar bağlamında değerlendirilecektir. Başlangıçta iki ülke arasındaki ilişkilerin olumlu yansıması olarak algılanan bu yardımların, zamanla nasıl bağımlılık ilişkisine dönüştüğünü belgeler ışığında anlatmak, tezin araştırma metodu olarak belirlendi. Uluslararası iletişim bağlamında değerlendirilen bu yardımın, teknik destek sağlama amacından çok daha fazla emeller taşıması ve bu yardımın Türkiye'nin medya politikaları üzerinde ciddi bir baskı oluşturmaya çalışması da konunun önemini göstermektedir.  Araştırmada, teknolojik yardımın asla koşulsuz olmayacağı ve uluslararası medya ilişkileri üzerinde mutlaka teknolojik bağımlılığa ve ekonomik sömürüye dönüşeceği fikri analiz edilmiştir. 
Araştırmanın bulguları, teknolojik yardımların, başlangıçta olumlu etkiler sunsa da zamanla bağımlılık yaratma potansiyeli taşıdığını göstermektedir. Bu durum, ulusal bağımsızlığın ve bağımsız medya politikalarının dış etkenler tarafından şekillendirilme riskini ortaya koymaktadır. Çalışmada, teknolojik bağımlılık sürecinin nasıl ilerlediği, Batı Almanya ve Türkiye arasında imzalanan uluslararası yayın desteği anlaşmasının sonuçları üzerinden anlatılmaktadır. Türkiye'nin medya alanındaki bağımsızlığına neden önem vermesi gerektiği açıklanarak, çalışmanın sonuca ulaşması planlanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Teknolojik yardım, bağımlılık ilişkisi, uluslararası iletişim, medya politikaları, TRT, ZDF, ulusal bağımsızlık.

Abstract:
In this thesis, the international broadcasting relationship between West Germany and Turkey, which started as "well-intentioned" aid but later turned into economic dependence, will be discussed within the framework of theoretical approaches. This "goodness", which causes Germany's redundant black and white televisions, which were stuck in warehouses, to be sold in Turkey at exorbitant prices, and which caused Türkiye to follow the technology more expensively behind due to donated equipment suitable for black and white broadcasting, while Türkiye had the opportunity to switch to color television broadcasting will be analyzed and evaluated within the context of postcolonial studies. The research method of the thesis was to explain how this aid, which was initially perceived as a positive reflection of the relations between the two countries, turned into a relationship of dependence over time, in the light of official documents, news, and archival pictures. The fact that this aid, evaluated in the context of international communication, has much more aims than providing technical support and that this aid tries to put serious pressure on Turkey's media policies shows the importance of the issue. The research analyzed the idea that technological aid will never be unconditional and will potentially turn into technological dependency and economic exploitation on international media relations.
The findings of the research show that technological aids, although initially providing positive effects, have the potential to create dependency over time. This situation reveals the risk of national independence and independent media policies being shaped by external factors. The study aimed to explain how the process of technological dependency progresses through the results of the international broadcasting support agreement signed between West Germany and Turkey. The study reaches its conclusion by explaining why Turkey should attach importance to its independence in the field of media.

Keywords: Technological assistance, dependency relationship, international communication, media policies, TRT, ZDF, national independence.