Hastane eczanesinde ergonominin öneminin incelenmesi
Investigations on significance of ergonomy for hospital pharmacy
Yazar: METEHAN KAPLAN
Danışman: PROF. DR. NEFİSE ÖZLEN ŞAHİN
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Eczane servisi-hastane = Pharmacy service-hospital ; Eczaneler = Pharmacies ; Ergonomi = Ergonomics ; Hastaneler = Hospitals ; Mühendislik = Engineering ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Günümüzde, teknolojik gelişmeler ile birlikte ortaya yeni çıkan veya sık sık yaşanan sağlık sorunları, toplumların çok disiplinli yaklaşımla çözüm arayışlarına girmesine sebep olmuştur. Bu yeni arayışlar esnasında birinci basamak sağlık kuruluşu olan eczacılıkta optimum başarının sağlanması açısından mühendislik uygulamalarından yararlanılması önem kazanmaktadır. İlaç endüstrisinde, ilaç formülasyonlarının geliştirilmesi, üretim, kalite kontrol ve Ar & Ge çalışmalarının yanı sıra bu faaliyetlerin gerçekleştirildiği alanların tasarımında çeştli mühendislik dallarından yararlanılmaktadır. İlaçta tasarımda kalite (QbD), ilaç sektöründe zamandan ve maliyetten tasarruf ederek optimum kalite, etkinlik ve güvenliğe sahip üretimin gerçekleştirilmesini sağlamaktadır. Tüm bunlar yeni bir kavram olan "eczacılık mühendisliği"nin önemli parçalarını teşkil etmektedir. Öte yandan, hastane eczanesi ortamında da mühendislik yaklaşımlarından yararlanarak işte verimliliği arttırmak ve iş güvenliğini sağlamak önemlidir. 
WHO (Dünya Sağlık Örgütü), "sağlık" kavramını "bedensel, ruhsal ve sosyal iyilik hali" olarak tanımlamaktadır. Dolayısıyla, sağlık, insana has ihtiyaçlardan etkilenen kompleks bir olgudur. Hastaya ilaç ve sağlık danışmanlığı hizmetinin sunulduğu birinci basamak sağlık hizmeti kurumlarından biri de eczanedir. Sağlık hizmetlerinin verimli bir biçimde optimize edilerek sunulabilmesi için eczanenin tasarımı önem arz etmektedir. Bu da son yıllarda ortaya konan "eczane mühendisliği" kavramının temelini teşkil etmektedir. Eczaneler gibi sağlık hizmetlerinin sunulduğu yapılarda fonksiyonel açıdan kullanıcı (eczacı ve teknisyen) ihtiyaçlarını tam olarak karşılayabilen ölçüleri, mekansal biçimleri, konumu ve yönlendirmesiyle uygun mekansal özellikleri taşıyan, modern teknolojiyle donatılmış yapıların tasarlanması, doğru ilişkilendirilmesi, ulaşım ve iş akışının optimizasyonu, çalışanın iş güvenliği ve hizmet alanın sağlığı açısından oldukça önemlidir. Tüm dünyada uygulanan kullanıcı odaklı, insancıl eczane tasarımlarının ülkemizde de gerçekleştirilmesi sağlık hizmetinde kalite ile verimliliğin arttırılması, iş güvenliğinin sağlanması açısından yararlı olacağı gibi ekonomik yönden karlılığı da arttıracaktır.  
Hastane eczanesi tasarımında alanın büyüklüğü, bu alan içerisinde sunulacak hizmetlerin türleri (majistral, ofisinal ilaç hazırlama, TPN ve orderların hazırlanması vb), kullanılan ilaç dağıtım sistemine, hizmet verilen hasta sayısına, paylaşılan veya satın alınan hizmetlerin derecesine bağlı olacaktır. Personel kontrolü ve güvenliği de göz önünde buludurulmalıdır. Raf mühendisliği, çalışma alanı (ilaç sunum ve hazırlama alanları) ile depolama kısımlarında ışığın ve ısının doğru ve etkin kullanımı, nem kontrolü iş güvenliği ve hizmetin kalitesine etki eden önemli faktörlerdir.  Bu açıdan bu yüksek lisans tez proje çalışması kapsamında pilot bir çalışma yapılarak ergonominin hastane eczanesi açısından önemi incelenmiştir

Abstract:
Nowadays, the frequently seen health related problems paralel to the recent technological developments have led society to search for multidisciplinary aprroaches to solve such problems. Along the search for a multidisciplinary approach, implications of enginnering applications/processes to pharmacy, a first step healthcare provider, become significant in order to achive optimum success. In pharmaceutical industry,  various engineering fields have been used in a great number of areas such as drug formulation development, manufacturing, quality control, R & D work and the design of the facilities to carry out these activities.  Quality by design (QbD) provides achivement of optimum quality, therapeutic activity, and safety by time and cost effective approaches. All these are significant parts of a novel concept entitled "pharmaceutical engineering". On the other hand, it is possible to enhance productivity and provide work safety using engineering approaches in hospital pharmacy facilities. 
WHO (World Health Organization) defines the term "health" as "state of complete physical, mental, and social well being, and not merely the absence of disease or infirmity". Therefore, health is a complex fact under the influence of human needs. One of the primary health service providers is a pharmacy store where drug sale and patient consultance services take place. From the perspective of providing optimized health services with high efficiency, the design of a pharmacy becomes significant. This forms the basis for the lately emerged area of "pharmacy engineering". In such structures as pharmacies, the design of working fields based on the needs of personel (pharmacist(s), technician(s)), functionality, optimum size, form, location, and direction, accessability, transportation and work flow optimization is significantly important for personnel safety and well-being of patients/customers.  Putting this user friendly humanatarian pharmacy design approach in progess in Turkey as the rest of the world will be useful to enhance efficiency and quality in health services along with improved economical gains (i.e. profit). 
In design of a hospital pharmacy, the size of the structure will depend on the variety of services (compounding, TPN preparation, placing orders etc.), drug dsipensing system, number of patients, significance of purchased or shared services. Personnel control and safety should also be taken into account. Shelf engineering, the correct and efficient use of heat and light, humidity control in work areas (dispensing and compounding sections) and storage section are cruicial factors influencing occupational safety and the quality of services. With these in mind, a pilot study was conducted to evaluate the significance of ergonomy in a hospital pharmacy. The outcome of this pilot study was discussed in this thesis work.