Sürdürülebilir tüketim bağlamında yeşil tüketim
Green consumption in the context of sustainable consumption
Yazar: CANAN SABA
Danışman: DOÇ. DR. SANİYE GÜL GÜNEŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Endüstrileşme = Industrialization ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Sürdürülebilir tüketim = Sustainable consumption ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Tüketim = Consumption ; Tüketim kültürü = Consumption culture ; Yeşil tüketiciler = Green consumers ; Yeşil ürün = Green product

Özet:
Sanayileşme sonrası yaşanan teknolojik gelişmeler ve üretim faaliyetlerinin hızla artması tüketim alışkanlıklarını da etkilemiştir. Tüketimdeki hızlı artış, doğal kaynakları yok olma aşamasına getirmektedir. Sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir gelişme kavramları son yılların en çok tartışılan konuları arasında yer almaktadır. Mevcut tüketim kalıplarının olası ekolojik etkilerinin vurgulandığı Brundtland Raporu, aşırı tüketim, sürdürülemez tüketim kalıpları ve sürdürülebilir tüketim gibi kavramları ön plana çıkarmıştır. Son yıllarda sürdürülebilir tüketimi sağlama noktasında insanlar artık çevreyi korumak için alınan tedbirlere özen göstermektedir. Satın alma davranışlarını gerçekleştirirken çevreye daha az zarar veren ürünleri (ozonla dost, yeşil ürün, eko-etiket vb.) seçme eğilimindedirler. Birleşmiş Milletlerin Binyıl Kalkınma hedefleri arasında, 2030 yılına kadar insanların esenliğini korumak için yeni bir sürdürülebilir gelişme anlayışı kapsamında yeşil büyümenin, sürdürülebilir üretim ve tüketim bağlamında desteklenmesi yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, yukarda belirlenen çerçevede, tüketicilerin sürdürülebilir tüketim tutumları ile çevreci ürün satın alma davranışlarını etkileyen faktörleri belirlemek ve demografik özellikler açısından farklılıklarını incelemektir. 
Çalışmada farklı meslek grupları arasında, çevre bilinçli tüketim, çevresel değer, çevresel farkındalık ve çevresel duyarlılık değişkenlerinin çevreci ürün tüketme davranışı üzerindeki etkileri bir yapısal eşitlik modeli (YEM) aracılığıyla araştırılmıştır. Araştırma Bolu ili merkezinde çalışan 400 kişinin katıldığı anketten elde edilen sonuçlarla yapılmıştır. Analizler sonucunda, çalışan bireylerin çevreci ürün tüketme davranışını en çok açıklayan değişken olarak çevre bilinçli tüketim olduğu belirlenmiştir. En az açıklayan değişkenin ise çevresel farkındalık olduğu ortaya çıkarılmıştır.

Abstract:
The technological developments after the industrialization and the rapid increase in the production activities have severely affected the consumption habits. Hence, rapid increase alike in consumption activities causes the natural resources approach to the brink of demolish. The concepts of sustainability and sustainable development are among the most debated concerns of recent years' public opinion topics. Brundtland Report, which emphasizes the possible ecological effects of existing consumption patterns, has highlighted concepts such as over-consumption, unsustainable consumption patterns and sustainable consumption. Lately, more people are taking care of the measures in order to protect the environment. They tend to choose products that are less harmfull (such as ozone-friendly, green products, eco-labels, etc.) when performing purchasing behaviors. The United Nations Millennium Development Goals until 2030 include the promotion of green growth in the context of sustainable production and sustainable consumption as parts of a new concept set of sustainable development to enhance people's well-being. The aim of this study is to determine the factors affecting the sustainable consumption attitudes of the consumers and the environmentalist product buying behaviors in the framework determined above and also to examine the differences in demographic characteristics.
	In this study, the effects of environmental concious consumption, environmental value, environmental awareness and environmental sensitivity variables on environmental product consumption behaviors among different occupational groups were investigated through a structural equation model (SEM). The research was carried out with the data obtained from the survey of 400 people working in organizations in the center of Bolu. As a result of conducted analyses, it was determined that working individuals were performing environmentally conscious consumption since that was the variable which most explained the environmental product consumption behaviors. The least explaining variable was found to be environmental awareness.