Ortaçağ Avrupa'sında dini, kültürel ve sosyo-ekonomik yönleriyle Vikingler
Religious, cultural and socio-economic aspects of Vikings in medieval Europe
Yazar: HALİL YAVAŞ
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ÜLGEN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Din = Religion ; Kültür = Culture ; Mitoloji = Mitology ; Orta Çağ = Middle Ages ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Vikingler = Vikings ; İdari yapı = Administrative structure

Özet:
İskandinavya'anın orta ve güneyinde Germen kökenli halklar yer alırken, kuzeyinde ve doğusunda Fin-Ogur kavimleri yaşamaktaydı. Tezimizin konusu, bölgenin çoğuna hâkim olan Germen kökenli İskandinavlardır. Tarih boyunca çeşitli isimlerle anılan bu halk, IX.-XI. yüzyıllar arasında ağırlıklı olarak "Vikingler" ismiyle bilinmektedir.
Vikingler önceleri İskandinav anakarasında kendi hallerinde yaşarlarken, IX. yüzyıla gelindiğinde tarih sahnesine şaşalı bir giriş yapmıştır diyebiliriz. XI. yüzyıl ortalarına kadar kıta Avrupa'sı ve Britanya'da sosyal, siyasal ve ekonomik neticeleri olan büyük bir saldırıya başladılar. Eylemleri sonrasında kendi krallıklarını kurmalarının yanı sıra Britanya, Fransa ve Rusya'nın siyasi varlıklarının şekillenmesinde de büyük katkıları oldu. Bütün bu yolculuk ve baskınların devamında ticarete girmişler ve bu alanda Kuzey Avrupa'da önemli bir yer edinmişlerdir.
O dönemde bu halk ile özdeşleşmiş birçok kavram bulunmaktadır. Bunların başında, onların ne kadar savaşçı oldukları, dünyanın birçok yerine yaptıkları baskınları, hafif ve hızlı hareket edebilen oldukça hoş görünümlü gemileri, ticari yetenekleri, sagaları, runik yazıları ve mitolojileri gelmektedir.
İskandinavların etnik olarak Germen ailesinden olmasına karşın, kültürlerindeki Doğu etkisinin onları Avrupa'daki diğer topluluklardan ayırması dikkatimizi çekmektedir. Bu etkiler iyi incelendiğinde görülmektedir ki bu halklar Ural-Altay'dan Hint kültürlerine kadar çok geniş bir yelpazeden faydalanmışlardır. Runik yazıdan mitolojik anlatılara, inanç sisteminden süsleme sanatına kadar birçok alanda bütün bu yabancı öğeler kendisini göstermektedir. Ancak onlar bu öğeleri birebir kopyalayıp almamışlardır. Bilakis aldıkları her bir öğeyi öyle işlemişlerdir ki bunlar artık İskandinavlarla özdeşleşmiştir.
Netice itibariyle Vikingler, X. yüzyıla kadar "barbar" dünyanın bir parçası olarak kabul edilirken, bu tarihten sonra, kıta Avrupa'sındaki diğer halklardan almış oldukları kazanımlara, Doğu'dan aldıkları birikimleri de ekleyerek Avrupalıların "uygar" diye tanımladıkları bir dünyanın parçası olmuşlardır.

Abstract:
While Germanic people existed in the middle and southen parts of Scandinavia, Finno-Ugric peoples lived in eastern and northern parts of it. The topic of ourt hesis is the Scandinavians that ruled the great part of the region. That people, called by various names during the history, was nown generally as "Vikings" between IX. and XI. centuries.
We can say that while the Vikings lived simply in their mainland, they made a brilliant entrance into history stage at the beginning of the IX. century. Until the middle of the XI. century they started many attacks which had social, political and economical consequences in the Continental Europe and Britain. Besides founding their own kingdom, they made great contributions to the formation of political existences of Britain, France and Russia. After all these journeys and raids, they entered into commerce and had an important place in this area in the Northern Europe.
At that period there had been many concepts identified with this people. The leadings of those concepts are their being warriors, raids in many parts of the world, light, fast-travelling and good-looking ships, commercial talents, sagas, runic scripts and mythology.
It draws our attention that although the Scandinavians were from Germanic family, Oriental influence in their culture differentiated them from the other European societies. When we study these influences well, it can be seen that these people benefited from a widerange of cultures, from Ural-Altaic culture to Indian culture. All these foreign elements showed themselves in many areas from Runic scripts and mythological narratives until belief system and art of decoration. But they did not copy these elements similarly. On the contrary, they processed every element they took in such a way that these elements were identified with the Scandinavians from that period.
Consequently while the Vikings were regarded a part of barbarian world, after that period, they had some learnings from the people of the Continental Europe and they added learnings from the Orient and became the part of a world defined as "civilized" by the Europeans.