Ürün karmasının belirlenmesi için analitik ve sezgisel yöntemlerin bütünleştirilmesine dayalı bir karar destek sisteminin geliştirilmesi
Development of a decision support system based on integration of analytic and heuristic methods for determination of product mix
Yazar: YASİN ELMAS
Danışman: DOÇ. DR. OYA H. YÜREĞİR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Karar destek sistemleri = Decision support systems ; Kısıt teorisi = Constraint theory ; Portföy analizi = Portfolio analysis ; Ürün karması = Product mixed

Özet:
Üretim ve iş operasyonlarının performansı, bugün pazarda başarılı olmak ve ayakta kalmak için temel etken olan esnekliğin, üretim ve iş sistemleri içerisindeki tasarımı ile sıkı sıkıya ilişkilidir. Bu bağlamda, firmalar kaçınılmaz suretle ürün portföyü, üretim kapasiteleri, malzeme kullanımı ve ürün karması gibi iş stratejileri üzerinde durmak zorundadırlar.Ürün karmasındaki değişikliklere ayak uydurmak, esneklik kavramının bir başka boyutudur. Talep, tedarik ve üretim stratejilerindeki dinamik değişim firmaları ürün karmalarında sürekli değişiklikler yapmaya zorlamaktadır. Böylesi değişimleri incelikle ve etkin bir şekilde yapmak ancak sistem tasarımının esnek üretim ve iş operasyonları esaslı olması ile mümkündür. Ürün karması değişim sıklığının artması durumunda esnek sistem tasarımının yönetimi daha da zorlaşmaktadır. Bu nedenle böylesi koşullar altında optimum ürün karmasının belirlenmesi ve etkilerinin analiz edilmesi süreç tasarımın ayrılmaz bir parçası olarak kalıcı ve esnek üretim ve iş sistemleri oluşturmak açısından esastır.Bu bağlamda, optimum ürün karmasını elde etmek için kısıtlar teorisi altında AHP yaklaşımı ile ürün portföyü stratejilerinin oluşturulması sürecinde karar vericilere kolaylık sağlamak üzere GE/McKinsey matrisi üzerine kurulu bir karar destek sistemi geliştirilmiştir.Yazılımın insan-makine ara yüzü Delphi 7.0 programlama dili ile programlanmış; veritabanı ise MSSQL Server 2008 R2 veritabanı yönetim sistemi üzerinde oluşturulmuştur. Yazılım, biri literatürden diğeri de gerçek bir üretim işletmesinden alınan iki ürün karması problemi veri seti ile doğrulanmıştır.

Abstract:
Performance of production and business systems is highly dependent on designing flexibility into production and business systems which is, a key matter for success and survival in today?s market. In this context, businesses have inevitable obligation to deal with business strategies such as product portfolio, production capacities, material utilization, and product mix.Adapting to changes in the product-mix is one aspect of this flexibility. Dynamic changes in demand, supply, and manufacturing strategies force companies to make continuous changes to the product-mix. Making such changes gracefully and effectively can be only accomplished when systems design is based on flexible production and business operations. The issue becomes even more challenging when the frequency of product-mix change increases. Therefore, under such conditions, determining the optimum product-mix and analyzing its implications as an integral part of the design process become essential for achieving robust and flexible production and business systems.In this context, a DSS is developed, which involves TOC (Theory of Constraints) based AHP approach to find optimal product mix and GE/McKinsey nine box matrix to support decision makers on formulation of product portfolio strategies.The HMI of this software is developed using Delphi 7.0 and its database is designed on MSSQL Server 2008 R2 database management system. DSS is justified by two PMP (Product Mix Problem) dataset, one from literature and a real one from industry.