Epiretinal membran cerrahisinde prognozu etkileyen faktörler /
Yazar: ALPER ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ZAFER CEBECİ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Cerrahi-göz = Surgery-eye ; Epiretinal membran = Epiretinal membrane ; Göz = Eye ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Prognoz = Prognosis ; Retina = Retina

Özet:
Amaç: Epiretinal membran (ERM) cerrahisi sonrası görme keskinliğine, preoperatif faktörler ve optik koherens tomografi (OKT) bulgularının etkilerinin incelenmesi.
Gereç ve Yöntem: İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalında Ocak 2013-Ocak 2021 arasında idiyopatik ERM nedeniyle pars plana vitrektomi (PPV) uygulanan hastaların dosyaları retrospektif olarak tarandı. Postoperatif 1.ay, 3.ay, 6.ay ve 12.ay kontrollerine düzenli gelen ve OKT görüntüleri bulunan toplam 47 hastanın 47 gözü çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, cerrahi özellikler, preoperatif ve postoperatif muayene bulguları, OKT bulguları (santral makula kalınlığı (SMK), subfoveal retina kalınlığı, subfoveal koroid kalınlığı, intraretinal kistik değişiklikler, eksternal limitan membran (ELM) ve elipsoid zon (EZ) bütünlüğü, retinoskizis, ektopik foveal iç katmanlar, retina iç katmanlarının dezorganizasyonu (DRIL), lameller delik-psödohol, retinal herniasyon, subretinal sıvı (SRS), hiperreflektif noktalar) retrospektif olarak incelendi. Cerrahi sonrası en iyi düzeltilmiş görme keskinliğinde (EİDGK) artış fonksiyonel başarı olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya 47 hastanın 47 gözü dahil edildi. Hastaların ortalama yaşı 64,93±8,83 idi. Hastaların cerrahi öncesi EİDGK (logMAR) değeri ortalama 0,56±0,28 iken cerrahi sonrası son muayenede 0,31±0,33 idi. EİDGK (logMAR) değerindeki değişim 1.ayda istatistiksel olarak anlamlı değilken (p>0,05), 3.aydan itibaren (3.ay, 6.ay, 12.ay, son muayene) istatistiksel olarak anlamlı azalma saptandı (p=0,002; p=0,002; p=0,001; p=0,001; p<0,01). Hastalarda cerrahi öncesi ortalama SMK 486,6±109,62 μm iken cerrahi sonrası son muayenede 364,28±71,55 μm idi. Cerrahi sonrası 1.aydan itibaren (1.ay, 3.ay, 6.ay, 12.ay, son muayene) meydana gelen bu azalma istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,001; p=0,001; p=0,001; p=0,001; p=0,001; p<0,01). Hastalar arasında cerrahi öncesi EİDGK karşılaştırıldığında, DRIL varlığı daha düşük görme keskinliğine sahip olgularda istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0,024; p<0,05). Diğer OKT parametreleri açısından istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Cerrahi sonrası fonksiyonel başarı sağlanan olguların yaş ortalamasının fonksiyonel başarı sağlanamayan olgulara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük olduğu görüldü (sırasıyla 63,11±8,3 ve 71,7±7,67; p=0,003; p<0,01). Fonksiyonel başarı sağlanan olguların başlangıçtaki ortalama subfoveal koroid kalınlığı ölçümünün başarı sağlanamayan olgulara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu görüldü (sırasıyla 290,41±82,76 μm ve 220,7±88,5 μm; p=0,019; p<0,05). Ayrıca hastaların EZ bütünlüğündeki bozulmanın istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fonksiyonel başarıyı etkilediği görüldü (p=0,001; p<0,01). Hastaların %21,3'ünde (n=10) yalnızca ERM'nin soyulduğu, %78,7'inde (n=37) ERM ile birlikte ILM'nin de soyulduğu görüldü. ILM'nin soyulduğu hastalar ile yalnızca ERM'nin soyulduğu hastalar fonksiyonel başarı açısından karşılaştırıldığında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). 
Sonuç: İdiyopatik ERM hastalarında PPV uygulanarak ERM'nin soyulması güvenilir ve etkinliği kanıtlanmış bir cerrahi tedavi yöntemidir. Ameliyat öncesi bazı faktörler ve OKT bulguları incelenerek görsel prognoz hakkında fikir edinmek mümkündür. Hasta yaşı, EZ bütünlüğü ve subfoveal koroid kalınlığının fonksiyonel başarıyı etkileyebileceği görülmüştür.

Abstract:
Purpose: To investigate the effects of preoperative factors and optical coherence tomography (OCT) findings on visual acuity after epiretinal membrane (ERM) surgery.
Materials and Methods: The patients who underwent pars plana vitrectomy (PPV) for idiopathic ERM between January 2013 and January 2021 in the Department of Ophthalmology, I.U. Istanbul Medical Faculty were reviewed retrospectively. A total of 47 eyes of 47 patients with regular follow-up visits and OCT recordings at the 1st, 3rd, 6th, and 12th months postoperatively were included in the study. Demographic characteristics of patients, surgical characteristics, preoperative and postoperative examination findings, OCT findings (central macular thickness (CMT), subfoveal retinal thickness, subfoveal choroidal thickness, intraretinal cystic changes, external limiting membrane (ELM) and ellipsoid zone (EZ) integrity, retinoschisis, ectopic foveal inner layers, disorganization of inner retinal layers (DRIL), lamellar hole-pseudohole, retinal herniation, subretinal fluid (SRS), hyperreflective spots) were examined retrospectively. An increase in best corrected visual acuity (BCVA) after surgery was accepted as functional success.
Results: 47 eyes of 47 patients were included in the study. The mean age of the patients was 64.93±8.83. While the mean BCVA (logMAR) value of the patients was 0.56±0.28 before surgery, it was 0.31±0.33 at the last post-operative examination. While the change in BCVA (logMAR) value was not statistically significant at the 1st month (p>0.05), a statistically significant decrease was found since the 3rd month (3rd month, 6th month, 12th month, last visit) (p=0.002; p=0.002; p=0.001; p=0.001; p<0.01). While the mean CMT was 486.6±109.62 μm before surgery, it was 364.28±71.55 μm at the last post-surgical visit. This decrease, which occurred since the 1st month postoperativly (1st month, 3rd month, 6th month, 12th month, last visit), was found statistically significant (p=0.001; p=0.001; p=0.001; p=0.001; p=0.001; p<0.01). When BCVA was compared between patients before surgery, the presence of DRIL was found to be statistically significantly higher in cases with lower visual acuity (p=0.024; p<0.05). No statistically significant difference was found in terms of other OCT parameters. It was observed that the mean age of the cases with functional success after surgery was statistically significantly lower than the cases without functional success (63.11±8.3 and 71.7±7.67, respectively; p=0.003; p<0.01). It was observed that the baseline mean subfoveal choroidal thickness measurement of the cases with functional success was statistically significantly higher than the cases without success (290.41±82.76 μm and 220.7±88.5 μm, respectively; p=0.019; p<0, 05). Furthermore, the disruption of the EZ integrity affected the functional success at a statistically significant level (p=0.001; p<0.01). It was observed that only ERM was peeled off in 21.3% (n=10), and ILM was also peeled off together with ERM in 78.7% (n=37) of the patients. When the patients with ILM peeled off and those with only ERM peeled off were compared in terms of functional success, no significant difference was found (p>0.05).
Conclusion: ERM peeling with PPV is a safe and efficient surgical treatment method in idiopathic ERM patients. It is possible to have an idea about the visual prognosis by examining some factors and OCT findings before surgery. It has been observed that patient age, EZ integrity and subfoveal choroidal thickness may affect functional success.