Dinamik ve statik germe egzersizlerinin elit erkek hentbolcuların bazı biyomotorik özelliklerine akut etkisi
The acute effects of dynamic and static stretching exercises on some biomotoric properties of elite male handballers
Yazar: BÜLENT TURNA
Danışman: DOÇ. DR. MURAT AKYÜZ
Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Spor = Sports
Dizin: Biyomotorik özellikler = Biomotoric properties ; Egzersiz = Exercise ; Erkekler = Men ; Hentbol oyuncuları = Handball players ; Hız = Speed ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Motor beceri testleri = Motor skills tests ; Motor beceriler = Motor skills ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Amaç:  Bu çalışmanın amacı, Elit erkek hentbolcuların bazı biyomotorik özelliklerine dinamik ve statik germe egzersizlerinin akut etkilerinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya Antalya İl'inde Serik Belediye sporda profesyonel lisanslı 18-32 yaş arası 16 erkek sporcu "Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu" doldurularak katıldı. Araştırmaya katılan hentbolcuların yaş ortalamaları 20,13±4,86 yıl, spor yaşı ortalaması 10,13±4,58 yıl, boy ortalaması 191,53±5,37 cm, vücut ağırlığı ortalaması 89,33±10,57 kg ve beden kütle indeksi ortalaması 24,34±2,45 kg/m² olarak hesaplandı. Sporcuların İzokinetik kas kuvveti, Sürat ve Esneklik testlerinde 16 sporcu, rastgele yöntem ile germe yapılmadan (GY), statik germe (SG) ve dinamik germe (DG) olmak üzere 3 durumda da farklı 3 günde (en az 48 saatlik dinlenme araları içeren) 10.00-12.00 saatleri arasında öncesi ve sonrası şeklinde teste alınmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 20,0 istatistik programında her bir germe protokolüne göre alınan tüm ön ve son test değerlerinin karşılaştırılmasında "Eşleştirilmiş t Testi ", uygulanan farklı germe protokollerinin birbirleri arasında karşılaştırılmasında ise "Tekrarlı Ölçümler İçin Tek Yönlü Varyans Analizi" kullanılarak yapıldı. Veriler "0,05" anlamlılık düzeyine göre değerlendirildi.
Bulgular: Araştırmada sporculara yapılan 30 m sürat testinde Germe Yapılmayan (GY) grupta ön test ve son test değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05).  Araştırmada uygulanan otur-uzan esneklik testlerinde Statik Germe (SG) ve Dinamik Germe (DG) yaptırılan grupların Ön test ve Son testleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Araştırmada SG 90º/s Eksternal Rotasyon (ER), DG 90º/s İnternal (IR) ve Eksternal (ER) rotasyon ön test ve son test kuvvet değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Araştırmada SG 300º/s IR ve ER rotasyon ön test ve son test kuvvet değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Araştırmada Esneklik ve 30 m. Sürat test değerlerinde germe egzersiz protokollerinin birbirleri ile karşılaştırılmasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Araştırmada 90º/s ve 300º/s IR ve ER kuvvet değerlerinde germe egzersiz protokollerinin birbirleri ile karşılaştırılmasında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farka rastlanmamıştır (p>0,05).
Sonuç: Çalışmamızda elde ettiğimiz bulgular ışığında statik germe egzersizlerinin kuvvet ve güç gerektiren spor aktiviteleri öncesi uygulanması sonucunda birtakım güç kayıplarını tetiklediği ortaya çıkmıştır. Lakin statik germe egzersizlerinin pozitif yönde katkı sağladığı temel bir biyomotorik özellik olan esneklik üzerine olumlu etkileri göz ardı edilmemelidir. Aynı zamanda esneklik üzerine olumlu etkiler sağlayan statik germe egzersizlerinin sporcuların sakatlıklardan korunmasına bazı noröjenik inhibasyon mekanizmalarını etkinleştirerek katkı verdiğini de unutmamak gerekir. Ayrıca çalışmamız neticesinde literatürdeki çalışmalarla paralellik gösterecek şekilde dinamik germe egzersizlerinin performansa olumlu etkilerinin olduğu bulunmuştur. Antrenman ve müsabaka öncesi uygun yoğunlukta düzenlenecek kombine ısınma yöntemleri ile germe protokollerinin oluşturabileceği negatif etkileri dengeleyerek performans kayıplarının yaşanmasının önüne geçilebilir. Yapılacak çalışmalarda germe egzersiz protokollerinin birbirleri ile olan üstünlüklerinin tartışılması yerine hangi oranlarda kombine edilmeleri gerektiği ile ilgili çalışmalar yapılması şüphesiz pozitif bilime bu konu üzerinde oldukça fazla katkı sağlayabilir
Anahtar Sözcükler: Statik Germe, Dinamik Germe, İzokinetik Kas Kuvveti, Sürat, Esneklik

Abstract:
Aim: The purpose of this study is to examine the acute effects of dynamic and static stretching exercises on some biomotoric properties of elite male handballers.
Materials and Methods: 16 male handballers between the ages of 18-32 having professional sports licenses in Antalya Serik Municipality Sports Club (Serik Belediye Spor) participated voluntarily in the study after filling in the "Informed Consent Form". The mean age of the handballers, who participated in the study, was 20,13±4,86 years, the mean sports-age was 10,13±4,58 years, the mean height was 191,53±5,37 cm, the mean body weight was 89,33±10,57 kg and the mean Body Mass Index was 24,34±2,45 kg/m². In Isokinetic Muscle Force, Speed and Flexibility tests, 16 handballers were tested in random order in pre-test and post-test design in 3 different status, which were Without Stretching (WS), Static Stretching (SS), and Dynamic Stretching (DS) on 3 different days (with minimum 48-hour resting intervals) between 10.00-12.00. The statistical analyses of the data were made in the SPSS 20,0 Statistics Program. The "Matched t-test" was used in comparing the pre-test and post-test values obtained according to each stretching protocol; and the "One-Way Variance Analysis for Repetitive Measurements" was used to compare the different stretching protocols among each other. The data were evaluated according to "0,05" significance level.
Findings: In the study, a statistically significant difference was determined between the pre-test and post-test values in the Without Stretching (WS) Group in the 30-m Speed Test (p<0,05). In the Sit-Stretch Flexibility Tests, a statistically significant difference was determined between the Pre-test and Post-test values of the Static Stretching (SS) and Dynamic Stretching (DS) Groups (p<0,05). A statistically significant difference was determined between the SS 90º/s External Rotation (ER), DS 90º/s Internal Rotation (IR) and External Rotation (ER) pre-test and post-test force values (p<0,05). A statistically significant difference was also detected between the SS 300º/s IR and ER pre-test and post-test force values (p<0,05). When the Stretching Exercise Protocols were compared with the Flexibility and 30-m Speed Test values, a statistically significant difference was detected (p<0,05). No statistically significant differences were determined in the comparison of the Stretching Exercise Protocols with each other in 90º/s and 300º/s IR and ER force values (p>0,05).
Results: In the light of the findings obtained in the study, it was revealed that Static Stretching Exercises triggered some force losses as a result of its application before sportive activities that require force. However, the positive effects and contributions of Static Stretching Exercises on flexibility, which is a basic biomotoric property, must not be ignored. It must also be born in mind that Static Stretching Exercises contribute to the protection of injuries by providing positive effects on flexibility and by activating some neurogenic inhibition mechanisms. In addition to these, it was found in our study that Dynamic Stretching Exercises have positive contributions to performance, which is parallel to the findings reported in the literature. Combined warm-up methods that will be organized at a suitable intensity before trainings and competitions may prevent performance losses by balancing the negative effects of Stretching Protocols. In future studies, instead of conducting studies on which Stretching Exercise protocols are superior to the other one, it will no doubt contribute to positive science greatly to design studies on which rates these protocols should be combined. 
Key Words: Static Stretching, Dynamic Stretching, Isokinetic Muscle Force, Speed, Flexibility