İş tatmini ile mesleki tükenmişlik ilişkisi: Havacılık sektörü çalışanları üzerine bir uygulama
Relationship between job satisfaction and occupational burnout: An application on the workers of the aviation industry
Yazar: OLCAY ADİL YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. MÜBERRA YURDAKUL
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Havacılık sektörü = Aviation sector ; Sivil havacılık = Civil aviation ; Sivil havacılık işletmeleri = Civil aviation companies ; Tükenmişlik = Burnout ; Çalışanlar = Workers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Araştırmamız, Türkiye'de havacılık sektöründe faaliyet gösteren işletmelerdeki iş görenlerin tükenmişlik düzeyleri ile iş tatmin düzeyleri arasında herhangi bir ilişki var mıdır? sorusuna cevap arayan bir araştırma olup, bu çerçevede de havacılık sektörü iş görenlerinin mesleki tükenmişliklerinin iş tatmin düzeyleri üzerinde etkisinin olup olmadığı varsa bu etkinin şiddet ve yönünün hangi düzeyde olduğunun belirlemesi amaçlanmıştır.

Havacılık sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde çalışan 202 iş gören ile yapılan anket çalışmasında; kişisel bilgi formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Minnesota İş Tatmini Ölçeği sorularını içeren toplam 48 sorudan oluşan bir anket uygulanmıştır.

SPSS 22 programıyla yapılan analizde anketin geçerlilik, güvenilirlik, dağılım ve frekans analizleri yapılmış ve ardından tükenmişliğin alt boyutlarından olan duygusal tükenme, duyarsızlaşma, kişisel başarı ile, iş tatmininin alt boyutlarından olan içsel ve dışşal tatmin alt boyutları arasındaki ilişki korelasyon ve regresyon testleri ile incelenmiştir.

Yapılan analizler neticesinde; havacılık sektöründe çalışan beyaz yakalıların duygusal tükenme ve duyarsızlaşma boyutları ile içsel ve dışşal iş tatminleri arasında negatif yönlü bir ilişkiyi ortaya koyarken, kişisel başarı ile içsel ve dışşal tatmin arasında pozitif yönlü, orta düzeyde bir ilişkinin varlığını ortaya koymaktadırlar. Bunun yanı sıra yapılan regresyon testlerine göre de tükenmişliğin duygusal tükenme ve kişisel başarının, iş tatmininin içsel ve dışşal tatmine etkisine ilişkin kat sayısı anlamlı iken; duyarsızlaşmanınki tam tersi olarak anlamsızdır.

Anahtar Kelimeler: İş tatmini, Tükenmişlik, Havacılık, İş gören

Abstract:
In our research, answer is searched for the question which "is there any relationship between the level of burnout and level of job  satisfaction in the business of those who work in companies operating in the aviation industry in Turkey?", and in this context it is aimed to determine whether occupational burnout of aviation industry workers has an effect on job satisfaction levels, and if so, the severity and direction of this effect.

In the survey conducted with 202 employees working in organizations which operating in the aviation industry; a survey consisting of 48 questions was applied which includes personal information form, Maslach Burnout Scale and Minnesota Job Satisfaction Scale's questions.

In the analysis conducted with SPSS 22 program, the validity, reliability, distribution and frequency analyzes of the survey were carried out and then the relationship between emotional exhaustion, depersonalization, and personal success sub-dimensions of the burnout and internal and external satisfaction, which is one of the sub-dimensions of job satisfaction were examined by corr. and reg. tests.

As a result of the analysis; while they reveal a negative, medium level relationship between internal and external job satisfaction and emotional exhaustion and depersonalization dimensions of white collar workers working in aviation industry, they reveal a positive, medium level relationship between internal and external job satisfaction and personal success. Besides, according to the regression tests, the coefficient of emotional exhaustion and personal achievement was significant based on the effect of job satisfaction on 2 dimensions (internal and external satisfaction,); the depersonalization in the opposite is insignificant.

Keywords: Job satisfaction, Burnout, Aviation, Employee