Çiftçilerin lisanslı depoculuk sistemini benimsemesi ve kullanım düzeylerinin belirlenmesi: Yozgat ili örneği
Farmers' adoption of licensed warehouse system and determination of use levels: The case of Yozgat province
Yazar: MERVE MERT
Danışman: DOÇ. DR. GÜNGÖR KARAKAŞ
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tarım Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tarım ürünlerinin belirli bir döneminde üretilmesi ve yıl boyu tüketilmesi nedeniyle depolama ihtiyacı ön plana çıkmaktadır. Tarım ürünlerinin uygun koşullarda saklanması için lisanslı depolar sistemleri (LDS) bulunmaktadır.Depolamanın asıl hedefi ürün çeşidine göre kalite kaybına neden olmadan uygun değer koşullarda ürünü korumaktır. Türkiye'de en fazla Orta Anadolu bölgesinde lisanslı depo kurulmuş olması nedeniyle Yozgat ili araştırmanın evreni olarak seçilmiştir.  Bu tez çalışmasının başlıca amaçları, LDS'nin Yozgat ili Sarıkaya ilçesinde mevcut durumunu ortaya koymak, çiftçilerin LDS kullanımında karşılaştıkları sorunlar ve kısıtlamaları belirlemek ve çiftçilerin LDS kullanma niyetlerine etki eden faktörlerin belirlenmesidir. Bu amaçlara ulaşmak için örneklem yoluna gidilerek 212 örneklemin yeterli olacağına karar verilmiştir. Araştırmada LDS'yi kullanmayı sürdürme niyeti faktör analizi ve yapısal eşitlik modelleri aracılığı ile analiz edilmiştir.  Yapılan araştırmalar sonucunda LDS kullanımına ilişkin sorunlar ve kısıtlamalar önem sırasına göre; ödeme süresinin gecikmesi, küçük toprak sahibi çiftçiler için sınırlı erişim, çiftçiler tarafında LDS'nin iyi bilinmiyor olması ve yüksek nakliye maliyetleri bulunmaktadır.  Çiftçilerin %98'inin LDS'yi güvenli bulduğu, %83'ünün fiyat beklentisini karşıladığı ve %80'nin LDS den olumlu etkilendiği tespit edilmiştir.   Çiftçilerin LDS'yi kullanmayı sürdürme niyeti üzerinde algılanan faydanın etkisi %50, sosyal yenilikçiliğin %7 pozitif etkisi olduğu hesaplandı. Algılanan fayda üzerinde algılanan maliyetin etkisinin %34 ve algılanan maliyet üzerinde organizasyonel faydanın etkisinin %56 olduğu görülmüştür.

Abstract:
Since agricultural products are produced in a certain period and consumed throughout the year, the need for storage comes to the fore. Licensed warehouse systems (LDS) are available for storing agricultural products in appropriate conditions. The main goal of storage is to protect the product in appropriate value conditions without causing quality loss according to the product type. Yozgat province was selected as the universe of the research because the licensed warehouse is established in the Central Anatolia region the most in Türiye. The main objectives of this thesis are to reveal the current status of LDS in Sarıkaya district of Yozgat province, to determine the problems and restrictions farmers encounter in the use of LDS and to determine the factors affecting farmers' intention to use LDS. In order to achieve these objectives, it was decided that 212 samples would be sufficient by using a sample method. In the research, the intention to continue using LDS was analyzed through factor analysis and structural equation models. As a result of the research, the problems and restrictions regarding the use of LDS are listed in order of importance as; delay in payment period, limited access for smallholder farmers, LDS not being well known by farmers and high transportation costs. It was found that 98% of farmers found LDS safe, 83% met their price expectations and 80% were positively affected by LDS. The effect of perceived benefit on farmers' intention to continue using LDS was calculated as 50% and social innovation as 7% positive. It was seen that the effect of perceived cost on perceived benefit was 34% and the effect of organizational benefit on perceived cost was 56%