0-3 yaş atopik dermatitli çocuk hastalarda ve ebevenylerinde uyku kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of sleep quality in children aged 0-3 years with atopic dermatitis and their parents
Yazar: KADRİYE TOL
Danışman: PROF. DR. ÜMİT MURAT ŞAHİNER
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba = Parents ; Deri hastalıkları = Skin diseases ; Dermatit = Dermatitis ; Dermatit-atopik = Dermatitis-atopic ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Atopik dermatit (AD) en yaygın çocukluk çağında görülen kronik inflamatuar deri hastalıklarından biridir ve genellikle uyku bozuklukları ile ilişkilidir. Kısa Bebek Uyku Anketi-Revize edilmiş (BISQ-R) birçok merkezde validasyon çalışmaları yapılmış, 0-36 ay çocukluk çağında uyku problemlerini belirlemeye yönelik hassas ve spesifik bir araçtır. Bu çalışmada Hacettepe Üniversitesi Çocuk Alerji Polikliniği'ne başvuran atopik dermatit tanılı hastaların ve ebeveynlerinin uyku kalitesinin değerlendirilmesi, hastalık şiddeti ile ilişkisinin gösterilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamıza 15 Mayıs 2022 ile 10 Ağustos 2022 tarihleri arasında Hanifin-Rajka kriterlerine göre atopik dermatit olarak değerlendirilen 0-3 yaş arası 92 hasta ve uyku problemi olmayan, tipik gelişim gösteren 86 sağlıklı kontrol dahil edildi. Atopik dermatit hastaları (n=92, erkek % 66,3), yaş ortanca [IQR] 7 ay [5-11] ) ile kontrol grup arasında yaş ve cinsiyet açısından fark yoktu (p>0.05). Hastaların demografik, klinik, laboratuvar özellikleri ve Objektif SCORAD indeksi ile hastalık şiddeti değerlendirildi. Ayrıca ebeveynler (anne) tarafından hastaların uyku kalitesi değerlendirildiği BISQ-R ve ebeveynin uyku kalitesinin değerlendirildiği Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKI) dolduruldu. Atopik dermatit tanılı hastaların BISQ-R bebek uyku skoru (p<0.001), BISQ-R toplam skor (p<0.001) ve BISQ-R ebeveyn algı skoru (p=0.001) sağlıklı kontrollere göre daha düşüktü. Hastaların ebeveynlerinin % 71,7'si PUKİ kötü uyku kalitesine sahipti. Benzer şekilde atopik hastalar, atopisi olmayanlara göre BISQ-R infant uyku skoru (p=0.008) ve BISQ-R total skor (p=0.015) daha düşüktü; VAS skorları gruplar arasında fark göstermedi. Hasta BISQ-R bebek uyku skoru (r=-0.205; p<0.001) hastalık şiddeti ile koreleasyon gösterdi. Hasta BISQ-R bebek uyku skoru (r=-0.426; p<0.001) BISQ-R toplam skor (r=-0.388; p<0.001) ve BISQ-R ebeveyn algı skoru (r=-0.352; p=0.001); PUKİ ile istatistiksel anlamlı korelasyon gösterdi. Atopik dermatit hastaları ve aileleri farklı düzeylerde uyku bozukluğu ile karşı karşıyadır ve atopi varlığı bu durumu daha da kötüleştirebilir. Hastaların uyku kalitesini iyileştirecek müdahalelerin tespit edilebilmesi için daha geniş katılımlı ve çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Atopic dermatitis is one of the most common chronic inflammatory skin diseases in childhood and is commonly associated with sleep disturbance. BISQ-R  a sensitive and specific tool for identifying sleep problems for children aged 0-36 months which is validated in many centers. In this study, it was aimed to evaluate the sleep quality of patients with AD and their parents who admitted to Hacettepe University Pediatric Allergy Polyclinic and to show its relationship with the severity of the disease. The study included 92 patients aged 0-3 years who were evaluated as AD according to the Hanifin-Rajka criteria and 86 healthy controls with typical development who had no sleep problems between May 15, 2022 and August 10, 2022. There was no difference in age and gender between the patients (n=92, male [66.3%], age median [IQR] 7 [5-11] months) and control group (p>0.05). The demographic, clinical, laboratory characteristics and the severity of the disease with the Objective SCORAD index of patients were evaluated. In addition, the BISQ-R, which evaluates the sleep quality of the patients, and PSQI, which evaluates the sleep quality of the parents, were filled by the parents (mother). BISQ-R infant sleep score (p<0.001), BISQ-R total score (p<0.001) and BISQ-R parental perception score (p=0.001) of patients were lower than healthy controls. 71.7% of the patients' parents had poor sleep quality in PUKI. Similarly, atopic patients had lower BISQ-R infant sleep score (p=0.008) and BISQ-R total score (p=0.015) than those without atopy; VAS scores did not differ between groups. BISQ-R infant sleep score (r=-0.205; p<0.001) of patients correlated with disease severity. BISQ-R infant sleep score (r=-0.426; p<0.001) and BISQ-R total score (r=-0.388; p<0.001) and BISQ-R parental perception score (r=-0.352; p=0.001) of patients were statistically significant correlation with PSQI. Atopic dermatitis patients and their families face different levels of sleep disturbance, and the presence of atopy can worsen this situation even more. Larger and multicenter studies are needed to identify interventions that will improve the sleep quality of patients.