Sağlık kurumlarında kriz yönetimi (Şanlıurfa örneği)
Crisis management in health facilities (Example of Şanlıurfa)
Yazar: ZİNE CİN
Danışman: DOÇ. DR. HASAN UZUN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Hastane yönetimi = Hospital administration ; Hastaneler = Hospitals ; Kriz = Crisis ; Kriz yönetimi = Crisis management ; Risk = Risk ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sağlık kuruluşları yöneticileri = Health facility administrators

Özet:
Sağlık kurumları, topluma gerekli sağlık hizmetlerini, koruyucu, tedavi edici ve rehabilite edici olarak üç basamakta sunan kurumlardır. En önemli amaçları ihtiyaç anında, gereken miktarda ve eşit düzeyde sağlık hizmeti sunabilmektir. Kriz ise; beklenmedik anda, aniden ortaya çıkan, zaman baskısı yaratan, yönetici ve çalışanlarda strese ve paniğe yol açan, kurumların hayatta kalmasına dahi engel teşkil edebilen durumlar veya olaylardır. Sağlık kurumları, her an herhangi bir krizle karşı karşıya kalma olasılığı yüksek kurumlardandır ve özellikle de 2020 yılının Mart ayından bu yana ülkemizde Covid-19 salgının sağlık kurumlarında yarattığı krizle birlikte kriz ve kriz yönetimi kavramları daha anlamlı hale gelmiştir. Dolayısıyla bu çalışma sağlık kurumlarının kriz öncesinde, anında ve sonrasında nasıl yaklaşımlarda bulunması gerektiği, neler yapılması gerektiğini içerdiğinden önem arz etmektedir.
         Bu çalışmanın amacı; kriz durumlarında kurumların nasıl hareket etmesi gerektiği, kriz meydana gelmeden önce sinyallerin anlaşılmasıyla birlikte olası kriz durumuyla yüz yüze kalmamak için neler yapılması gerektiğini aktarmak ve ayrıca sağlık kurumlarının kriz öncesi ne gibi önlemler alması gerektiği, kriz anında durumdan en az zarar ile nasıl kurtulabileceği, krizi fırsata dönüştürebilmek için nasıl bir eylem planına ihtiyaç duyulduğu; kriz sonrası dönemde ise kurumun eski durumuna dönebilmesi veya daha güçlü olabilmesi için nasıl bir yol izlenmesi gerektiği ve dikkat edilmesi gereken hususlar konusunda bir bilgi havuzu oluşturmaktır. Kesitsel, tanımlayıcı ve çıkarımsal niteliğe sahip olan bu çalışmanın örneklemi kolayda örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Veriler 10 soruluk kriz yönetimi anket formu ve 45 ifadeden oluşan kriz yönetim ölçeği ile elde edilmiştir. Araştırmanın evrenini Şanlıurfa'daki hastanelerde görev yapan tüm hastane yöneticileri, örneklemini ise bu 9 hastanede görev yapan Başhekim, 1 Hastane müdürü, 1 Başhekim yardımcısı ve 1 Hastane müdürü olmak üzere toplamda 36 kişiden oluşmaktadır. Çalışmanın genel sonucuna bakılırsa yöneticilerin kriz durumlarını önemsedikleri, krizlere ve krizden önce bu durumlara karşı hazırlıklı oldukları, kriz dönemlerinde kurumun en az zararla kurtulması için yoğun çaba sarf ettikleri, krizden sonra ise genel değerlendirmelerde bulunup eksik ve hataların düzeltilmesi için gerekenleri yaptıkları tespit edilmiştir.

ANAHTAR KELİMELER: Covid-19, Risk, Kriz, Kriz Yönetimi, Sağlık Kurumları

Abstract:
Health facilities are facilities that provide the necessary health services to the society in three steps as preventive, curative and rehabilitative. Their most important aim is to provide health services in the required amount and at an equal level in times of need.  And crisis is a situation or event that arises unexpectedly, creates time pressure, causes stress and panic in managers and employees, and may even hinder the survival of facilities. Health facilities are among the facilities that are likely to face any crisis at any time, and especially since March 2020, the concepts of crisis and crisis management have become more meaningful with the crisis created by the Covid-19 epidemic in health facilities in our country. Therefore, this study is important in terms of how health facilities should approach and what to do before, during and after the crisis.
      The aim of this study is to convey how the facilities should act in crisis situations, what should be done in order not to face a possible crisis situation with the understanding of the signals before the crisis occurs, and also to give information about what precautions the health facilities should take before the crisis, to indicate how the situation could be overcome with the least damage during the crisis and what an action plan is needed to turn the crisis into an opportunity, to provide information on what kind of a path should be followed and what should be considered in order for the facility to return to its former state or become stronger in the post-crisis period. The sample of this study, which has a cross-sectional, descriptive and inferential nature, has been selected via convenience sampling method. The data has been obtained with a crisis management questionnaire consisting of 10 questions and a crisis management scale consisting of 45 statements. Tarete population of the study consists of all directors of hospitals working in Şanlıurfa, and the sample consists of 36 people, including the head physician, 1 hospital manager, 1 assistant deputy physician and 1 director of hospital, working in these 9 hospitals. According to the general result of the study, it has been determined that the directors care about the crisis situations, they are prepared for crises and the situations before the crisis, they also make great efforts to get rid of the institution with the least damage during the crisis, and after the crisis they make general evaluations and do what is necessary to correct the deficiencies and mistakes.

KEYWORDS:  Covid-19, Risk, Crisis, Crisis Management, Health Facilities