Ellili yıllarda CHP ve Türkiye'nin Ortadoğu politikası
CHP in 1950's and Turkish Middle East policy
Yazar: CANAN DEMİR
Danışman: PROF. DR. GENCER ÖZCAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Bağdat Paktı = Baghdad Pact ; Cumhuriyet Halk Partisi = Cumhuriyet Halk Party ; Milli Şef Dönemi = Milli Şef Period ; Orta Doğu politikası = Middle East policy ; Tek Parti Dönemi = Single Party Period ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
1950-1960 yılları Türkiye'nin ilk defa gerçek anlamıyla çok partili ve ?demokratik? siyasi hayata geçtiği dönemdir. Cumhuriyetin kurucusu ve devrimlerin yapıcısı CHP, ilk defa muhalefet deneyimini tatmış ve ülke yeni bir siyasi partinin önderliği altına girmiştir. CHP'nin bu dönemde Türkiye'nin Ortadoğu politikası karşısındaki tutumu bu çalışmanın temel olarak anlatmak istediği konudur. Öncelikle siyasi partiler ve dış politika konuları ile ilgili tarihsel bir giriş yapılmış, ikinci bölümde de CHP'nin iktidar dönemindeki dış politika anlayışı incelenmiş, bu yolla CHP'nin dış politika geleneğine ait öğeler belirlenmeye çalışılmıştır. Atatürk ve İsmet İnönü dönemleri ayrı ayrı bu bölümün alt başlıkları olmuştur. Üçüncü bölümde ise, 1950'li yılların CHP'si ve partinin dış politika alanındaki muhalefet anlayışı başlıklar halinde anlatılmaya çalışılmıştır. Böylelikle, ellili yıllarda nasıl bir CHP ile karşı karşıyayız? Ve bu parti Türkiye'nin genel olarak dış politikası konusunda ne düşünüyor? sorularının cevapları verilmeye çalışılmıştır. Tezin önemli bölümü ise, dördüncü bölümdür. Bu bölümde, öncelikle genel olarak dönemin Ortadoğu'daki politik gelişmeleri ve Türkiye'nin bu gelişmeler karşısındaki tutumu anlatılmıştır. Daha sonra ise, Ortadoğu gelişmeleri ve Türkiye hükümetinin izlediği politikalara karşı CHP'nin tutumu, partinin sözcülerinin demeç ve yazılarından yararlanılarak açıklanmaya çalışılmıştır. Bu araştırmadan edinilen sonuca göre, ellilerin Türkiye'sinde özel olarak Ortadoğu politikası genelde de dış politika konusunda iki parti arasında ideolojik herhangi bir keskin ayırım bulunmamaktadır. Bu nedenle de, Demokrat Parti iktidarı sonrasında ve günümüzde, tek başına bu partinin ABD ve Batı hayranı olmakla itham edilmesi yanlış bir genel kanı olarak tespit edilmektedir.

Abstract:
Between 1950-1960 was the decade which Turkey passed to multi-partial and ?democratic? political life. CHP, which party is the founder of the republic and the constructor of the revolutions, experienced to being opposition party and the country entered into a new party leadership. The main aim of this research is to explain the CHP?s attitude of Turkey?s Middle East Policy in 50?s. At first chapter, there is a short introduction about political parties and foreign policy. After that, CHP?s foreign policy attitude when it is in power is investigated and then the elements of the CHP?s foreign policy tradition are tried to determine. Atatürk and İsmet İnönü periods are the bottom headlines of this second chapter. In the third chapter, 1950?s CHP and it?s opposition attitude of foreign policy are tried to explain by the headlines. In this way, questions, which are how was CHP in 1950?s? And what CHP considered about the Turkey?s foreign policy?, are tried to answered. Fourth chapter is the main and most important chapter of the thesis. In this chapter firstly, political developments of Middle East in the 50?s and the Turkey?s policy are explained. After that, CHP?s attitude toward to political developments of Middle East and Turkey? policy is tried to explain by declarations and articles of party?s spokesmans. According to result of this research, regarding particularly Turkey?s Middle East policy and generally Turkey?s foreign policy both of parties have no definite ideological differentiation. So, it is a wrong opinion that Democrat Party was uniqie about wondering admiration USA and the West.