Laonikos Chalkokondyles'in Kroniği ve değerlendirilmesi (V.-VII. bölümler)
Laonikos Chalkokondyles: A translation and commentary of the demonstrationes of histories, books V-VII
Yazar: FERHAN KIRLIDÖKME MOLLAOĞLU
Danışman: PROF. MELEK DELİLBAŞI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Tarih = History

Özet:
Laonikos Chalkokondyles, muhtemelen 1427 veya 1430'da Atina'dadoğmuştur. Ailesi Atina'nın en eski yerli ailelerinden biridir. Atina'yı çok gençyaşta iken, 1435'te babası Georgios Chalkokondyles'in kentin Latin idarecileriAcciajuoli'lere karşı düzenlenen başarısız bir ayaklanma sonucunda sürgünedilmesinden dolayı terk etmek zorunda kalmıştır. Bundan sonra (1447) LaonikosChalkokondyles dönemin Mora'daki en önemli merkezi olan Mistra'ya yerleşmişve yine dönemin en önemli aydınlarından biri olan Georgios Plethon Gemistos'unöğrencisi olmuştur. Mora yarımadasındaki uzun süreli ikameti sırasındadöneminin önemli tarihi olaylarına şahit olmuştur.Laonikos Chalkokondyles, Osmanlı Devleti'nin kuruluşundan 1463 yılınakadar meydana gelen gelişmelerin konu edildiği ?Tarih (Apodeiksis HistoriÅn)?inyazarıdır. Tarihçi, on bölümden oluşan kroniğinin başında ?Bizansmparatorluğunun çöküşü ve buna mukabil Türklerin yükselişine sebep olanolayları? kaleme aldığını ifade etmiştir. Bu nedenle Chalkokondyles -diğer Bizanstarihçilerinin aksine- ?Tarih?inin merkezine Türkleri yerleştirmiş ve Bizans'a,Osmanlılar ile ilişkileri çerçevesinde değinmiştir.Chalkokondyles, ortaçağ Yunanca'sıyla kaleme aldığı ?Tarih?inin V.-VII.bölümlerinde Sultan II. Murad'ın hükümdarlık dönemini (1421-1451) ele almıştır.?Tarih?; Sultan II. Murad'ın hükümdarlığını ilan etmesiyle patlak veren tahtmücadelesini; Selanik ve Yanya'nın fethini (1430); Arnavutluk'ta tahririnuygulanmasından Bölgede sonra vuku bulan isyanı; Mezid Bey ile ŞahabeddinŞahin Paşanın Erdel seferlerini (1441-1442); Demetrios Palaiologos'un Sultan II.Murad'ın desteğiyle stanbul'u kuşatmasını (1442); Konstantinos Palaiologos'unAhmed Bey komutasındaki bir donanma tarafından Midilli Adası'ndakuşatılmasını (1442); Varna Savaşı'nı (1444); Mora Despotu Konstantinos'un1444 yılında Osmanlılara karşı faaliyetlerini; Sultan II. Murad'ın Mora Seferi'ni(1446); II. Kosova Muharebesi'ni (1448); ve skender Bey idaresindeki Arnavutisyanlarını nakleden en önemli kaynaklar arasında yer almaktadır.Tezde, Chalkokondyles'in verdiği bilgiler dönemin Bizans, Osmanlı vediğer birinci elden kaynaklarıyla mukayese edilerek değerlendirilmiş ve söz konusubölümlerin Türkçe çevirileri verilmiştir.

Abstract:
Laonikos Chalkokondyles, muhtemelen 1427 veya 1430?da Atina?dadoğmuştur. Ailesi Atina?nın en eski yerli ailelerinden biridir. Atina?yı çok gençyaşta iken, 1435?te babası Georgios Chalkokondyles?in kentin Latin idarecileriAcciajuoli?lere karşı düzenlenen başarısız bir ayaklanma sonucunda sürgünedilmesinden dolayı terk etmek zorunda kalmıştır. Bundan sonra (1447) LaonikosChalkokondyles dönemin Mora?daki en önemli merkezi olan Mistra?ya yerleşmişve yine dönemin en önemli aydınlarından biri olan Georgios Plethon Gemistos?unöğrencisi olmuştur. Mora yarımadasındaki uzun süreli ikameti sırasındadöneminin önemli tarihi olaylarına şahit olmuştur.Laonikos Chalkokondyles, Osmanlı Devleti?nin kuruluşundan 1463 yılınakadar meydana gelen gelişmelerin konu edildiği ?Tarih (Apodeiksis HistoriÅn)?inyazarıdır. Tarihçi, on bölümden oluşan kroniğinin başında ?Bizansmparatorluğunun çöküşü ve buna mukabil Türklerin yükselişine sebep olanolayları? kaleme aldığını ifade etmiştir. Bu nedenle Chalkokondyles -diğer Bizanstarihçilerinin aksine- ?Tarih?inin merkezine Türkleri yerleştirmiş ve Bizans?a,Osmanlılar ile ilişkileri çerçevesinde değinmiştir.Chalkokondyles, ortaçağ Yunanca?sıyla kaleme aldığı ?Tarih?inin V.-VII.bölümlerinde Sultan II. Murad?ın hükümdarlık dönemini (1421-1451) ele almıştır.?Tarih?; Sultan II. Murad?ın hükümdarlığını ilan etmesiyle patlak veren tahtmücadelesini; Selanik ve Yanya?nın fethini (1430); Arnavutluk?ta tahririnuygulanmasından Bölgede sonra vuku bulan isyanı; Mezid Bey ile ŞahabeddinŞahin Paşanın Erdel seferlerini (1441-1442); Demetrios Palaiologos?un Sultan II.Murad?ın desteğiyle stanbul?u kuşatmasını (1442); Konstantinos Palaiologos?unAhmed Bey komutasındaki bir donanma tarafından Midilli Adası?ndakuşatılmasını (1442); Varna Savaşı?nı (1444); Mora Despotu Konstantinos?un1444 yılında Osmanlılara karşı faaliyetlerini; Sultan II. Murad?ın Mora Seferi?ni(1446); II. Kosova Muharebesi?ni (1448); ve skender Bey idaresindeki Arnavutisyanlarını nakleden en önemli kaynaklar arasında yer almaktadır.Tezde, Chalkokondyles?in verdiği bilgiler dönemin Bizans, Osmanlı vediğer birinci elden kaynaklarıyla mukayese edilerek değerlendirilmiş ve söz konusubölümlerin Türkçe çevirileri verilmiştir.