Gözle muayene faaliyetlerinin değerlendirilmesinde göz takip sistemlerinin kullanılmasına yönelik bir yaklaşım
An approach to use eye tracker systems for assessing visual inspection activities
Yazar: BETÜL EGE
Danışman: PROF. DR. BERNA ULUTAŞ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnsan ve Makine Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Her geçen gün artan teknolojik gelişmelerle birlikte ürünlerden beklenen kalite ve güvenirlilik büyük önem kazanmaktadır. Kalite ve güvenirliliğin sağlanması açısından tahribatsız muayene, ürünlerin kalite değerlendirmesinde kullanılan en önemli araç haline gelmiştir. Tahribatsız muayene, malzeme yüzeyinde veya içinde meydana gelen kusurları malzemeye zarar vermeden tespit edebilen önemli bir kalite kontrol aracıdır. Muayene işlemini gerçekleştiren kalite kontrol personeli bir dizi standart prosedürlere veya kendi tecrübesine göre incelediği ürünün kabulüne veya reddine karar vermektedir. Bu noktada kararın doğru verilmesi çok önemlidir. Yanlış kararlar vermenin önüne geçebilmek ancak personellere verilecek uygun bir eğitimle mümkün olabilmektedir. Bu tez çalışmasında göz takip sistemi teknolojisi kullanılarak tecrübeli ve tecrübesiz kişilerin öznelliğe sahip bir yöntem olan gözle muayene sırasında izledikleri stratejiye dair objektif ve nicel bir veri elde ederek, göz takip cihazının eğitim sırasında kullanılabilirliğini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında yirmi beş sağlıklı katılımcının ilk olarak öğrenme stilini belirleyebilmek amacıyla her bir katılımcıya öğrenme stilleri anketi uygulanmıştır. Daha sonrasında Tobii- Pro Glasses-2 göz takip cihazı yardımıyla kusur zorluk dereceleri farklı olan üç farklı döküm parçayı incelemişlerdir. Katılımcılar tahribatsız muayene ve yöntemleri hakkında eğitim aldıktan sonra üç adet döküm parçayı göz takip cihazı kullanarak tekrar kontrol etmişlerdir. Eğitimden önce ve sonra kontrol işlemi sırasında katılımcıların bilişsel olarak ne kadar zorlandıklarını tespit etmek amacıyla her bir katılımcı deney sonrasında NASA-TLX anketi doldurmuştur. Çalışmada öğrenme stilleri anketi verileri, eğitim öncesi ve sonrasında göz takip cihazından elde edilen ortalama odaklanma sayısı, ortalama odaklanma süresi ve kusurlu alanlara odaklanma sayısı verileri, göz takip cihazı tarafından kaydedilen katılımcıların kontrol sırasında yaptıkları sesli yorumları ve NASA-TLX anketi verileri toplanmıştır. Toplanan veriler çeşitli istatiksel yöntemlerle analiz edilerek göz takip cihazının gözle muayene eğitiminde kullanılabileceği yapılan deneylerle gösterilmiştir.

Abstract:
The quality and reliability expected from the products become more important with technological developments increasing day by day when compared previous times. Non-destructive testing has become the most important tool which used in quality assessment of products in order to ensure quality and reliability. Non-dectructive testing is an important quality control tool that can detect defects that occur on the surface or inside the material without any physical damage to the examined material. The quality control staff who perform the inspection process decides the acceptance or rejection of the products according to set of standard procedures or their own experience. At this point, it is very crucial to make a decision correctly. It is just possible to avoid making wrong decisions with an appropriate training for staffs. To main purpose of this thesis is to demonstrate the usability of the eye tracking device during personnel training by obtaining the objective and quantitative data about the strategy followed by experienced and novice staff during visual inspection by using eye tracking system technology. 25 participants involved to the this study. Within the scope of the study, a learning styles questionnaire was applied to each participant in order to determine the learning style at first. Afterwards, participants examined the three different casting material which has different difficulty levels defect by using the Tobii-Pro Glasses -2 eye tracking device. After traning about non-destructive testing and methods, the participants examined casting materials by using an eye tracker again. Each participant filled out NASA-TLX questionnaire before and after training the each experiment completed to measuring each participants of mental workload during the control process. In this study, before and after training number of fixation, fixation duration, number of fixation on area of interest were obtained by using eye tracker. In addition, learning styles questionnaire data, voice comments of the particapants recorded by the eye tracker during examinig and NASA-TLX questionnaire data were collected. It has been illustrate by experiments that the eye tracker can be used in personnel training at visual inspection by analyzing collected data with various statistical methods.