Etik kod uygulamalarının yönetici değerleri açısından rekabet avantajı elde etmedeki rolü: Borsa İstanbul şirketlerinde inceleme
The role of ethical code implications in taking competitive advantage with respect to the values of executives: investing in Stock Exchange Istanbul companies
Yazar: KADRİYE AY
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR KUMKALE
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Değerler = Values ; Etik kod = Ethical code ; Hisse senetleri = Stocks ; Kişisel değerler = Personal values ; Rekabet = Competition ; Rekabetçi avantaj = Competitive advantage ; Yöneticiler = Managers ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Kıyasıya rekabetin hâkim olduğu küresel piyasalarda; mal ve/veya hizmet
üreten işletmelerin uzun vadede başarılı ve kalıcı olmaları, tüm paydaşları ve faaliyet
gösterdikleri ülke ekonomileri açısından büyük önem arz etmektedir. Bu şirketlerin
kurumsal ve etik ilkelerle yönetilmeleri, stratejik yönetim ilkelerini benimsemeleri,
şeffaf ve hesap verebilir olmaları, kaynakların etkin kullanımını sağlayacak temel
unsurlardır.
Bu çalışmada amaç, Türkiye'de halka açılmış olan Borsa İstanbul pay
piyasasında hisseleri işlem gören başarılı firmaların, etik yönetimine ilişkin
uygulamalarının rekabet avantajı yaratmadaki etkisini gözlemlemek ve firma
yöneticilerinin bireysel değerlerinin bu alanda rolünün olup olmadığı, rolü varsa ne
yönde olduğunu belirlemektir.
Araştırmanın demografik sonuçlarının yanısıra, yapısal eşitlik
modellemesiyle analizleri yapılmıştır. Etik kod uygulamasının işletmelerin rekabet
avantajı elde etmesinde; olumlu ve pozitif etkisi olduğu görülmüştür. Yöneticilerin
kişisel değerinin etkisine bakıldığında ise, "değişime açıklık" ve "kendini
güçlendirme" boyutlarının, etik kod uygulaması ve rekabet avantajı algısı arasında
"düzenleyici etkisi" keşfedilmiştir. Etik kod uygulamalarının kararlılıkla devamı
halinde, söz konusu iki değer boyutunun düzenleyici boyutta, uzun dönemde rekabet
avantajını olumlu ve artan biçimde destekleyeceği yönünde sonuçlara ulaşılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Etik kodlar, kişisel değerler, Schwartz değer teorisi,
rekabet avantajı, Borsa İstanbul

Abstract:
In the international markets, where is a fierce competition, the success and
permenance of the enterprises that produce goods and/or services are crucially
important for the countries that they are operating in. Being managed with corporate
and ethical principles, embracing strategical management principles, being
transparent and accountable are basic factors that enable efficient utiliziation of
resources.
The aim of this study is to observe the effect of the implications related with
ethic management on having competitive advantage in the companies that are being
operated in Borsa Istanbul (Istanbul Stock Exchange) and to determine whether the
personal values of the executives have a role in that area and if so; to determine the
direction of it.
Besides having the demographic results of the research, there are analysis
done with the structural equation modelling. It is observed that ethical code
implications do have a positive effect on taking competitive advantage by
companies. When the effect of the personal values of the executives are examined,
the "regulatory effect" of the dimensions of "openness to change" and "self
enhancement" between ethical code implications and perception of creating
competitive advantage is discovered. Both two value dimensions are going to
positively affect competitive advantage in a regulatory way, if ethical code
implications maintained in a steady way.
Key Words: Codes of ethics, personal values, Schwartz's theory of value,
competitive advantage, Stock Exchange İstanbul