Farklı ana arı yetiştirme kutularında yetiştirilen, çift ve tek aşılama yapılan ana arıların bazı performans özellikleri
Some performance characteristics of double and single grafting queen bees bred in queen breeding boxes
Yazar: MELDA ÖZBEK
Danışman: DOÇ. DR. KADİR ÖNK
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu araştırma, farklı ana arı yetiştirme kutularında yetiştirilen, çift ve tek aşılama yapılan ana arıların bazı performans özelliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Kirchhain ana arı çiftleştirme kutularına bir çerçeve, plastik ana arı çiftleştirme kutularına üç çerçeve genç işçi arı aktarılmıştır. Ana arı yetiştirmek için hazırlanan yüksüklere 1 günlük larvalar aktarılarak, 20 adet tek aşılama ve 21 adet çift aşılama yapılmıştır. Araştırmada, farklı ana arı çiftleştirme kutusu tiplerinin ve aşılama yönteminin, ana arıların çiftleşme öncesi ve sonrası canlı ağırlıklarına, kolonilerin petek işleme faaliyetlerine, ikinci kondisyonda belirlenen arılı ve kapalı çerçeve sayıları üzerine etkileri istatistiksel olarak önemsiz (P>0,05), ana arıların yumurtlamaya başlama süreleri ve kolonilerin yaşama gücü üzerine etkileri ise istatistiksel olarak önemli (P<0,05) olduğu tespit edilmiştir. Ana arı çiftleştirme kutusu tiplerinin; kolonilerin kışlatma yeteneğini, kışlatma öncesi ve kışlatma sonrası arılı çerçeve sayıları üzerine etkileri istatistiksel olarak önemsiz (P>0,05), ilk kondisyonda belirlenen arılı çerçeve sayıları üzerine etkileri istatistiksel olarak önemli (P<0,05) olduğu belirlenmiştir. Aşılama yönteminin, ana arı yüksük uzunlukları, kolonilerin ilk kondisyonuna ve kışlatma sonrasında belirlenen arılı çerçeve sayıları üzerine etkileri istatistiksel olarak önemsiz (P>0,05), kolonilerin kışlama yeteneği, kışlatma sonrası belirlenen arılı çerçeve sayıları üzerine etkileri ise istatistiksel olarak önemli (P<0,05) olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak Ardahan ili şartlarında Kirchhain ana arı çiftleştirme kutularında yetiştirilen ana arıların, yumurtlama süresi, yaşama gücü ve ilk kondisyonda belirlenen arılı çerçeve sayıları bakımından daha verimli olduğu, kışlama yeteneği bakımından tek aşılamanın, yaşama gücü ve kıştan çıkan arılı çerçeve sayısı bakımından çift aşılamanın daha iyi sonuçlar verdiği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler; Ana arı çiftleştirme kutusu tipi, ana arı kalitesi, aşılama yöntemi, çift aşılama, performans özellikleri, tek aşılama.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the performance traits of queens reared with single or double grafting in different types of queen-rearing boxes. One frame of young worker bees was introduced to Kirchhain-type queen mating boxes and three frames to plastic-type queen mating boxes. Larvae at one day old were grafted into prepared queen cells, and 20 single inoculations and 21 double inoculations were performed. The study found that the type of queen mating box and the inoculation method had no significant effect (P>0,05) on the pre- and post-mating weights of queens, the comb-building activities of colonies, the number of frames occupied by bees, and the number of sealed frames observed in the second condition. However, the effects of queens on their egg-laying onset and colony survival were significant (P<0,05). The type of queen mating box had no significant effect (P>0,05) on the overwintering success of colonies and the number of bee frames before and after overwintering. However, the effect on the number of bee frames observed in the first condition was significant (P<0,05). The grafting method had no significant effect (P>0,05) on the lengths of queen cells, the number of bee frames observed in the first condition, and the number of bee frames observed after overwintering. However, the effects on the overwintering success of colonies and the number of bee frames observed before overwintering were significant (P<0,05). In conclusion, it was determined that queens reared in Kirchhain-type queen mating boxes under Ardahan province conditions were more productive in terms of egg-laying onset, survival, and number of bee frames observed in the first condition; single grafting yielded better results in terms of overwintering success, and double grafting yielded better results in terms of survival and number of bee frames after overwintering.
Key Words: Queen mating box type, queen quality, grafting method, double grafting, performance characteristics, single grafting.