Nanomateryal bazlı mikro-katı faz ekstraksiyonu ile önderiştirme yapılmıģ çeşitli numunelerin HPLC-MS/MS analizleri ve biyosensör tasarımları
HPLC MS / MS analyzes of various samples carried out with nanomaterial-based microsolid phase extraction and biosensors design
Yazar: TUTKU CEREN KARABULUT
Danışman: PROF. DR. SİBEL AYŞIL ÖZKAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Biyosensörler = Biosensors ; DNA = DNA ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Nanomateryaller = Nanomaterials ; Sensörler = Sensors ; Yöntem geliştirme = Method developing

Özet:
Bu tez çalıĢmasında karbon nanomateryeller yardımı SPME için bir cihaz tasarlanarak, idrar numunelerinde bazı antienflamatuar- analjezik ilaç etken maddelerinin (Ketoprofen, Naproksen, Nimesulid, Tolfenamik asit, Diklofenak önderiĢtirilerek analiz edilmesi için LC-MS/MS kullanılarak yeni bir yöntem geliĢtirilmesi ve NSAID etkili maddeler (Fluniksin ve MFA) için biyosensör geliĢtirilmesi amaçlanmıĢtır. SPME az miktarda organik çözücü ile gerçekleĢtirilebilmesinden dolayı çevreci bir yöntemdir. Literatürde yer alan diğer yöntemlere kıyasla bu yöntemle hazırlanan numuneler matriks etkisini azaltılmasının yanı sıra önderiĢtirilmiĢ olduğundan çok düĢük alt tayin sınırında analiz gerçekleĢmesini mümkün kılabilmektedir. Bu amaçla çalıĢmanın ilk kısmında bucky paper kullanılarak yapay idrar örnekleri pH, karıĢtırma süresi ve çözelti hacmi gibi parametreler açısından optimize edilmiĢtir. 12 saat karıĢtırma süresi pH 6,2 ve 50 mL hacim optimum koĢullar olarak belirlenmiĢtir ve yöntem valide edilmiĢtir. Elde edilen sonuçlara göre en düĢük alt tayin değerleri Ketoprofen, Naproksen, Nimesulid, Tolfenamik asit, Diklofenak için sırasıyla 0,026; 0,035; 0,025; 0,031; 0,031 ve 0,025 ng/mL‟dir; kılavuzdaki kriterleri karĢılamaktadır.
Tez çalıĢmamız kapsamında MFA ve fluniksin maddeleri için DNA etkileĢiminin araĢtırılması amacı ile uygun bir HPLC yöntemi geliĢtirilmiĢtir. Yöntem farklı kolonlar, hareketli fazlar ve akıĢ hızları denenerek optimize edilmiĢtir. GeliĢtirilen yöntem valide edilmiĢtir ve yapılan çalıĢmalarda her iki maddenin de DNA ile etkileĢimi olmadığı sonucuna varılmıĢtır.

Abstract:
he aim of this thesis is to design a device that performs microsolid phase (μ-solid phase) extraction with the help of carbon nanomaterials, and by preconcentrating some of the anti-inflammatory-analgesic drug active substances such as Ketoprofen, Naproxen, Nimesulide, Tolfenamic acid, Diclofenac in synthetic urine samples, using HPLC MS/MS device. analytical method development and validation. In addition, biosensor designs for some of these materials are also among the aims of this thesis.
For this purpose, a device with two different surface areas was designed from buckypaper material and used as an extraction device. The extraction method has been optimized in terms of parameters such as different pH, mixing time and solution volume. 12 hours mixing time pH 6.2 and 50 mL digestion were determined as optimum conditions. LC- MS/MS method has been developed for post-extraction analyzes tested on artificial urine samples. According to the results obtained, the LLOQ values were for Ketoprofen, Naproxen, Nimesulide, Tolfenamic acid, Diclofenac respectively; 0.026; 0.035; 0.025; 0.031; 0.031 and 0.025ng/mL; meets the criteria in the manuals.
Within the scope of our thesis work, a suitable HPLC method has been developed to investigate the DNA interaction for meclofenamic acid and flunixin substances. The method was optimized by experimenting with different columns and flow rates. The developed method has been validated and it has been concluded in the studies that there is no DNA interaction between both substances.