İlkokula devam eden öğrencilerin ve annelerinin beslenme alışkanlıkları ile diyet kalitesi ve obezite durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional habits, diet quality and obesity status of primary school students and their mothers
Yazar: ÇAĞLA BEGÜM YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. HAYDAR ÖZPINAR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışmanın amacı, İstanbul ve Kırşehir ilinde bulunan, 6-10 yaş aralığındaki öğrencilerin ve bu öğrencilerin annelerinin; diyet kalitesinin, beslenme alışkanlıklarının ve obezite prevalansının değerlendirilmesidir. Bu araştırma İstanbul ve Kırşehir ilinde bulunan özel bir ilkokulda eğitim gören 6-10 yaşlarındaki 100 öğrenci ve bu öğrencilerin annelerinden (100 kişi) oluşan toplamda 200 kişi üzerinde yürütülen kesitsel tip bir araştırmadır. Yüzyüze görüşme yöntemi ile katılımcılara Sosyo-demografik form, besin tüketim sıklığı anketi ve 24 saatlik besin kaydı alınarak  Beslenme Alışkanlıkları İndeksi(BAİ) ve Sağlıklı Yeme İndeksi-2015 uygulanmıştır. 
Katılımcıların kilo ve boy ölçümleri alınarak Bki ve persentil değerlerine uygun sınıflandırılmıştır. Veri analizleri, SPSS v.27 yazılımında gerçekleştirilmiştir. Anne ve öğrencilerin SYİ puan ortalaması sırasıyla 43,19 ve 41,87' dir. Öğrencilerin %87'sinin kötü, %13'ünün geliştirilmesi gereken diyet kalitesine sahip olduğu; annelerin ise %76'sının kötü, %24'ünün geliştirilmesi gereken diyet kalitesi olduğu görülmüştür. Anne ve öğrencilerin beslenme alışkanlıkları risk düzeyi değerlendirildiğinde sırasıyla, %16.0 %15.0 hafif risk, %55.0 %48.0 orta risk, %25.0 %31.0 yüksek risk ve %4.0 %6.0 çok yüksek risk olduğu belirlenmiştir. anne ve çocukların BAİ risk düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.( p < .001).  Beden Kütle İndeksi (BKİ)'ye göre, annelerin %35'inin obez; çocukların persentil değerine göre %54'ünün zayıf kategoride olduğu saptanmıştır. Anne ve çocuklar arasında iyi diyet kalitesine sahip bir kişi bulunamamıştır. Anne ve ilkokul çocuklarının diyet kalitelerinin ve beslenme alışkanlıklarının iyileştirilmesine ihtiyaç vardır.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the diet quality, eating habits and obesity prevalence of 6-10 year-old students and their mothers in Istanbul and Kırşehir provinces. This study is a cross-sectional study conducted on a total of 200 people consisting of 100 students aged 6-10 years and their mothers (100 people) studying in a private primary school in Istanbul and Kırşehir provinces. Socio-demographic form, food consumption frequency questionnaire and 24-hour food record were obtained and the Eating Habits Index (BAI) and Healthy Eating Index-2015 were applied to the participants by face-to-face interview method. Weight and height measurements of the participants were taken and classified according to Bki and percentile values. Data analyses were performed using SPSS v.27 software. 
The mean HEI scores of the mothers and students were 43.19 and 41.87, respectively. It was observed that 87% of the students had poor diet quality and 13% had diet quality that needed to be improved; 76% of the mothers had poor diet quality and 24% had diet quality that needed to be improved. When the risk level of mothers' and students' dietary habits were evaluated, it was determined that 16.0% 15.0% mild risk, 55.0% 48.0% moderate risk, 25.0% 31.0% high risk and 4.0% 6.0% very high risk, respectively. A significant relationship was found between the risk levels of mothers and children's BMI ( p < .001).  According to the BMI, 35% of the mothers were obese and 54% of the children were in the underweight category according to the percentile value. No person with good diet quality was found among mothers and children. There is a need to improve the diet quality and eating habits of mothers and primary school children.