Mülkiyeti saklı tutma sözleşmesine uygulanacak hukuk
The law applicable to the retention of title clause
Yazar: SERCAN ECEMİŞ
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR TÜTÜNCÜBAŞI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Mülkiyet = Property ; Mülkiyeti muhafaza sözleşmesi = Property protection agreement ; Satış sözleşmeleri = Sales contracts ; Sözleşmeler = Contracts

Özet:
Mülkiyetin devri amacını güden sözleşmelerde, mülkiyeti karşı tarafa geçirmekle yükümlü olan borçlu, karşı edim borcunu teminat altına alabilmek amacıyla malın mülkiyetinin karşı tarafa geçişini - kural olarak – karşı edim borcunun yerine getirilmesi şartına bağlı tutmak ister. İşte mülkiyeti devreden ile devralanın bu hususta anlaşması, mülkiyeti saklı tutma sözleşmesinin varlığına işaret eder. Mülkiyetin devri amacını güden sözleşmelerden mülkiyeti saklı tutma sözleşmesi ile birlikte akdedilen temel sözleşme tipi ise satım sözleşmeleridir. Dolayısıyla satıcı bu sözleşmeyi bedel borucunun ifa edilmesini garanti altına alabilmek amacıyla, mülkiyetin geçişini kural olarak bu bedelin ödenmesi şartına bağlı tutmaktadır. Bu şart geciktirici olabileceği gibi bozucu nitelikte de olabilir. 
Mülkiyeti saklı tutma sözleşmesinin teminat işlevi, temel bir ayni hak olan mülkiyet hakkından kaynaklanması bu sözleşmeyi diğer teminat ilişkilerinden pozitif anlamda ayırmaktadır. Bu sebeple bedel borcunun peşin olarak ödenmediği milletlerarası satım sözleşmelerinde mülkiyeti saklı tutma sözleşmesi sıklıkla tercih edilen bir teminat aracıdır.
Milletlerarası taşımaya konu edilen taşınır mal satım sözleşmelerinde yabancılık unsurunun varlığı, sözleşmeden doğan ihtilaflarda uygulanacak hukukun kanunlar ihtilafı kuralları aracılığıyla tespitini gerektirmektedir. Buna karşın Türk kanunlar ihtilafı hukukunda mülkiyeti saklı tutma sözleşmesine uygulanacak hukuka ilişkin özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Dolayısıyla mülkiyeti saklı tutma sözleşmesine uygulanacak hukukun tespiti önem arz etmektedir.
İşte biz de çalışmamızda yabancılık unsurlu mülkiyeti saklı tutma sözleşmesine uygulanacak hukuku incelemekteyiz. Bu kapsamda uygulanacak hukukun Türk hukuku olabilmesi ve sözleşmenin vasıflandırılmasında kural olarak lex fori yöntemin tercih edilebilmesi sebebiyle, birinci bölümde Türk maddi hukukuna göre mülkiyeti saklı tutma sözleşmesi incelenmiştir. İkinci bölümde ise, mülkiyeti saklı tutma sözleşmesinin kanunlar ihtilafı hukuku boyutu ele alınmıştır.

Abstract:
In contracts with the aim of transferring the property, the debtor, who is obliged to transfer the property to the other party, wants to make the transfer of the property to the other party - as a rule - conditional on the fulfillment of the counter performance debt in order to secure the counter performance debt. The agreement between the transferor and the transferee on this matter indicates the existence of a retention of title clause. The main contract type, which is concluded together with the contract of retention of title, is the contract of sale. Therefore, the seller makes this contract conditional on the payment of this price as a rule, in order to guarantee the performance of the price-piver. This condition can be retarding as well as dissvolving.
The collateral function of the retention of title clause, arising from the right of ownership, which is a fundamental real right, distinguishes this agreement from other collateral relations in a positive sense. For this reason, in international sales contracts where the price debt is not paid in advance, the retention of title clause is a frequently preferred collateral tool.
The presence of the element of foreignness in the contracts of sale of movable goods subject to international transport requires the determination of the law to be applied in the disputes arising from the contract through the rules of conflict of laws. On the other hand, in Turkish conflict of laws law, there is no special regulation regarding the law to be applied to the retention of title clause. Therefore, it is important to determine the law to be applied to the retention of title clause.
Here, in our study, we examine the law to be applied to the foreign retention of title clause. In this context, due to the fact that the applicable law may be Turkish law and the lex fori method can be preferred as a rule in characterizing the contract, the contract of retention of title clause according to the Turkish substantive law has been examined in the first chapter. In the second part, the conflict of laws dimension of the retention of title clause is discussed.