Alkol kullanım bozukluğu olan kişilerde aleksitimi, emosyonel disregülasyon, impulsivite ve ağrı duyarlılığının interosepsiyon ile ilişkisinin değerlendirilmesi /
Yazar: FİGEN SEVEN
Danışman: PROF. DR. MEHMET BÜLENT SÖNMEZ
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Bu araştırmaya, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Alkol ve Madde Bağımlılığı Araştırma Tedavi ve Eğitim Merkezi (AMATEM) servisinde yatarak tedavi gören veya polikliniğe başvuran, arındırma tedavisini tamamlamış, Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı- Beşinci Baskı (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders- Fifth Edition, DSM-5) tanı ölçütlerine göre orta veya ağır şiddette alkol kullanım bozukluğu (AKB) tanısı bulunan 52 hasta ve 52 sağlıklı gönüllü dahil edildi.
Tüm katılımcılara Alkol Kullanım Bozuklukları Tanıma Testi (AKBTT) ile alkol kullanımının değerlendirilmesi, Standardize Mini Mental Test (SMMT) ile bilişsel performanslarının değerlendirilmesi, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ) ile depresyon ve anksiyete belirtilerinin taranması, Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ) ile aleksitimik özelliklerin değerlendirilmesi, Barratt Dürtüsellik Ölçeği (BDÖ) ile impulsivite yapısının değerlendirilmesi, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ) ile emosyonel disregülasyon düzeylerinin değerlendirilmesi, Ağrı Duyarlılık Anketi (ADA) ile ağrı duyarlılığıyla ilgili özelliklerin değerlendirilmesi işlemleri yapıldı. İnterosepsiyonun nesnel ve öznel alanlarıyla ilgili değerlendirmeler Schandry Kalp Atışlarını Algılama Testi (SKAAT) ve Çok Boyutlu Bedensel Farkındalık Değerlendirmesi Ölçeği (ÇBBFDÖ) ile yapıldı. Hasta grubundaki katılımcılarda ek olarak, Penn Alkol Aşerme Ölçeği (PAAÖ) ile alkol kullanma isteği değerlendirildi.
Alkol kullanım bozukluğu grubunun ve sağlıklı kontrollerin ortalama interoseptif doğruluk puanları sırasıyla 0.65±0.15 ve 0.84±0.13 iken, ortalama interoseptif duyarlılık puanları ise sırasıyla 114.06±21.38 ve 113.37±13.52 idi. AKB grubunun interoseptif doğruluk puanları sağlıklı kontrollere göre daha düşüktü (p<0.05). İnteroseptif doğruluk ile interoseptif duyarlılık puanları arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p>0.05). AKB grubunun ve sağlıklı kontrollerin ortalama TAÖ puanları sırasıyla 53.35±11.83 ve 44.63±6.43, DDGÖ puanları sırasıyla 41.50±17.66 ve 31.19±8.93, BDÖ puanları sırasıyla 61.63±12.30 ve 53.06±7.50 idi. AKB grubunun sağlıklı kontrollere kıyasla aleksitimi, emosyonel disregülasyon ve impulsivite düzeylerinin yüksek olduğu görüldü (p<0.05). AKB grubunun ve sağlıklı kontrollerin ağrı duyarlılığı puanları benzerdi (p>0.05). İnteroseptif doğruluk ile eğitim yılı arasında pozitif korelasyon saptanırken (p<0.05); interoseptif doğruluk ile depresyon,
anksiyete, aleksitimi, emosyonel disregülasyon ve impulsivite düzeyleri arasında negatif
korelasyon vardı (p<0.05). Aleksitimi, emosyonel disregülasyon, impulsivite düzeyleri ile
interoseptif duyarlılık arasında negatif korelasyon tespit edildi (p<0.05). Ağrı duyarlılığı ile
interoseptif doğruluk ve interoseptif duyarlılık puanları arasında anlamlı ilişki saptanmadı
(p>0.05). AKBTT puanları ile anksiyete, aleksitimi ve emosyonel disregülasyon düzeyleri arasında pozitif korelasyon bulunurken (p<0.05); interoseptif duyarlılık ile AKBTT puanları arasında negatif korelasyon saptandı (p<0.05). Aşerme düzeyleri ile anksiyete, aleksitimi, emosyonel disregülasyon ve impulsivite düzeyleri arasında pozitif korelasyon bulunurken (p<0.05); interoseptif duyarlılık ile aşerme düzeyleri arasında negatif korelasyon saptandı (p<0.05).
Araştırmamızın bulguları, AKB olan bireylerde interoseptif doğruluğun azalmış olduğu görüşünü desteklerken, interoseptif duyarlılıkta artış olduğu görüşünü desteklememektedir. AKB olan bireylerde interosepsiyondaki bozulma ile AKB gelişimi için risk faktörleri olan aleksitimi, emosyonel disregülasyon, impulsivite arasında ilişki olduğu bulunurken; ağrı duyarlılığı açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Ek olarak; aleksitimi, emosyonel disregülasyon, impulsivite düzeyleri ile AKBTT puanları ve aşerme düzeyleri arasında pozitif ilişki olduğu saptanmıştır.
Anahtar kelimeler: Alkol kullanım bozukluğu, alkol, interosepsiyon, interoseptif
doğruluk, interoseptif duyarlılık, aleksitimi, emosyonel disregülasyon, impulsivite, ağrı
duyarlılığı

Abstract:
In this study, 52 patients with moderate or severe alcohol use disorder (AUD) diagnosed according to the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders- Fifth Edition (DSM-5) diagnostic criteria, who had completed detoxification treatment, and who were inpatients at Trakya University Faculty of Medicine, Department of Mental Health and Diseases, Alcohol and Substance Dependence Research, Treatment and Training Center or who applied to the outpatient clinic, and 52 healthy volunteers were included.
All participants were assessed for alcohol use with the Alcohol Use Disorders Identification Test (AUDIT), cognitive performance with the Standardized Mini Mental Test (SMMT), depression and anxiety symptoms with the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), and alexithymic features with the Toronto Alexithymia Scale (TAS), The Barratt Impulsivity Scale (BIS) was used to assess the impulsivity structure, the Difficulty in Emotion Regulation Scale (DERS) was used to assess the level of difficulty in emotion regulation, and the Pain Sensitivity Questionnaire (PSQ) was used to assess the characteristics related to pain sensitivity. Assessments of objective and subjective domains of interoception were performed with the Schandry Heartbeat Perception Test and the Multidimensional Assessment of Interoceptive Awareness (MAAS). In the patient group, alcohol craving was additionally assessed with the Penn Alcohol Craving Scale (PACS). The mean interoceptive accuracy scores of the AUD group and healthy controls were 0.65±0.15 and 0.84±0.13, respectively, while the mean interoceptive sensitivity scores were 114.06±21.38 and 113.37±13.52, respectively. Interoceptive accuracy scores of the AUD group were lower than healthy controls (p<0.05). No significant correlation was found between interoceptive accuracy and interoceptive sensitivity scores (p>0.05). The mean TAC scores of the AUD group and healthy controls were 53.35±11.83 and 44.63±6.43, respectively, the mean DERS scores were 41.50±17.66 and 31.19±8.93, respectively, and the mean BIS scores were 61.63±12.30 and 53.06±7.50, respectively. The AUD group had higher
levels of alexithymia, emotional dysregulation and impulsivity compared to healthy controls
(p<0.05). Pain sensitivity scores of the AUD group and healthy controls were similar
(p>0.05). While there was a significant positive correlation between years of education and
interoceptive accuracy (p<0.05), interoceptive accuracy was negatively correlated with the
levels of depression, anxiety, alexithymia, emotional dysregulation and impulsivity (p<0.05).
Interoceptive sensitivity was negatively correlated with the levels of alexithymia, emotional
dysregulation, and impulsivity (p<0.05). No significant correlation was found between pain
sensitivity and interoceptive accuracy and interoceptive sensitivity scores (p>0.05). AUDIT
scores were positively correlated with the levels of anxiety, alexithymia, and emotional dysregulation (p<0.05), while there was a significant negative correlation between interoceptive sensitivity and AUDIT scores (p<0.05). Craving levels were positively correlated with the levels of anxiety, alexithymia, emotional dysregulation, and impulsivity (p<0.05); while there was a significant negative correlation between interoceptive sensitivity and craving levels (p<0.05).
The findings of our study support the suggestion that interoceptive accuracy is decreasd in individuals with AUD, but do not support the suggestion that there is an increase in interoceptive sensitivity. In individuals with AUD, impaired interoceptive accuracy was found to be associated with alexithymia, emotional dysregulation, and impulsivity, which are risk factors for the development of AUD, whereas no difference was found in terms of pain sensitivity between the groups. In addition, levels of alexithymia, emotional dysregulation and impulsivity were found to be associated with AUDIT scores and craving levels.
Key words: Alcohol use disorder, alcohol, interoception, interoceptive accuracy,
interoceptive sensitivity, alexithymia, emotional dysregulation, impulsivity, pain sensitivity