Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Acil Servisi'ne başvuran 65 yaş ve üstü hastalarda erken dönemde mortaliteye etki eden faktörlerin değerlendirilmesi
Analysis of early stage mortality effecting factors on patients aged 65 and above who admitted to Trakya University Medical School Emergency Department
Yazar: GÖKÇE ÇAĞLAR
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA BURAK SAYHAN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Mortalite = Mortality ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu çalışmada, bölgemizdeki en önemli merkez konumundaki bir üçüncü basamak hastanesi Acil Servisine başvuran 65 yaş üstü hastalarda erken dönemde mortaliteye etki eden faktörlerin değerlendirilmesi ve sosyodemografik değişkenler ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yaşayanlar ve ölenler olarak iki ana gruba ayrılan hastalar sosyodemografik özelliklerine göre incelendiğinde iki grup arasında yaş ortalamaları ve cinsiyet açısından anlamlı farklılık yoktu (p=0.460).
Yaşayan ve ölen hastalar CIRS-G, KATZ ADL, IADLS ve ISAR ölçeklerindeki şiddet indekslerine göre karşılaştırıldığında CIRS-G ölçeğine gore yaşayanlarla ölenler arasında anlamlı farklılık saptanmazken (p=1.000) KATZ ADL, IADLS, ve ISAR ölçeklerine gore anlamlı fark olduğu görüldü (p<0.001). Ölüm nedenleri karşılaştırıldığında kadın ve erkek cinsiyet arasında anlamlı fark saptanmazken en sık ölüm nedenlerinin ilk sırada gastrointestinal sistem (n=32) ve solunum sistemi (n=32), ikinci sırada kardiyovasküler sistem hastalıkları (n=19) olduğu tespit edildi. Tekrar başvurmaya neden olan şikayetler arasında her iki cinsiyette de ilk sırada gastrointestinal sistem (GİS) (n=49), ikinci sırada kardiyovasküler sistem (KVS) (n=44), üçüncü sırada solunum sisteminin (n=35) yer aldığı tespit edildi.
Yaşlılık dönemindeki erken dönemde mortaliteye etki eden faktörlerin Acil Servislere başvuran hastalarda erken tanınması, değerlendirilmesi, tanı ve tedavi yaklaşımları için özel bir öneme sahiptir.

Anahtar kelimeler: Yaşlılık, Mortalite, Acil Servis

Abstract:
The aim of the study is to evaluate the early-stage mortality factors and analyse the corralation between the factors and sociodemographic variances on patients aged 65 and above who consulted to the emergency department of a 3rd degree hospital which is the most significant healthcare service in its region.
Patients were divided into two main groups (deceased or alive). In sociodemographic scale, there was no significant variance on average age or gender between the two groups (p= 0.460).
When CIRS-G, KATZ ADL, IADLs and ISAR test results of the groups were compared, CIRS-G did not state significant variety between the groups (p=1.000); whereas KATZ ADL, IADLs and ISAR tests resulted in significant variance (p<0.001). When the cause of mortality was compared, the gender factor turned up to be insignificant. The most common cause of mortality was gastrointestinal system (n=32) and respiratory system (n=32), while cardiovascular system (n=19) was the second.
The most common cause of reconsultation was gastrointestinal system (n=49) for both genders, while cardiovascular system  (n=44) was second and respiratory system  (n=35) was third.
The study showed that, on elder patients who consulted  to an emergency department, early diagnosis and evaluation of factors effecting early-stage mortality has a special importance for diagnosis and treatment.

Keywords: Elder, Mortality, Emergency Department