İş-aile çatışması ve kadın akademisyenler üzerine kamu üniversitelerinde bir araştırma
A research on work-family conflict and female academics public universities
Yazar: KEVSER BURAN
Danışman: PROF. DR. ÇETİN BEKTAŞ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kadın akademisyenler = Women academicians ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Ölçekler = Scales ; Üniversiteler = Universities ; İş hayatı = Work life ; İş-aile çatışması = Work-family conflict

Özet:
Ataerkil toplum yapısında kadınlar mevcut konumlarını değiştirebilmek ve
kendilerine biçilen rollerin üzerinde şeyler yapabileceklerini göstermek için yüzyıllardır
çalışmaktadır. Bunun bir yansıması olarak kadınların aile içindeki sorumluluklarını
yerine getirdikleri takdirde çalışmalarında bir sakınca olmadığı düşüncesi son yıllarda
oldukça ön plana çıkmaktadır. Yüzyıllardır kadından beklenenler değişmezken bu
çalışma ile çalışma alanları açısından görece daha prestijli olduğu düşünülen akademik
ortamda çalışan kadın akademisyenlerin iş-aile çatışması durumları hem nitel hem de
nicel araştırma yöntemi bir arada kullanılarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Türkiye
geneli devlet üniversiteleri üzerinden yürütülen çalışmada 394 kadın akademisyene işaile çatışma ölçeği anketi uygulanmış, 20 kadın akademisyen ile de yüz yüze görüşmeler
gerçekleştirilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre kadın akademisyenler açısından aile ve özellikle
çocukların önemli bir çatışma nedeni olduğu, bu durumun dezavantajlarından kurtulmak
için kadınların mümkün olduğunca az sayıda çocuk sahibi olma yönünde eğilim
sergiledikleri, çocuk sahibi olma süreçlerini doktora ve doçentlik süreçlerine bağlı olarak
planladıkları görülmüştür. Eş ve aile desteğinin bu süreçte oldukça önemli unsurlar
olduğu ve görece daha genç kadın akademisyenlerin bu açıdan daha avantajlı oldukları
tespit edilmiştir. Bekar kadın akademisyenlerin ise iş kaynaklı çatışmayı yoğun şekilde
yaşadıkları, bekar olmalarından kaynaklı kendilerinden oldukça fazla beklenti olduğu
görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: İş-Aile Çatışması, Toplumsal Cinsiyet, Kadın Akademisyen.

Abstract:
In the patriarchal society, women have been working for centuries to change their
current position and to show that they can do things beyond the roles assigned to them.
As a reflection of this, the idea that there is no harm in working for women if they fulfill
their responsibilities within the family has come to the fore in recent years. While the
expectations from women have not changed for centuries, this study has tried to reveal
the work-family conflict situations of female academics working in an academic
environment, which is considered to be relatively more prestigious in terms of their fields
of study, by using both qualitative and quantitative research methods. In the study carried
out on state universities throughout Turkey, a work-family conflict scale questionnaire
was applied to 394 female academicians, and face-to-face interviews were conducted with
20 female academicians.
According to the results of the research, it has been seen that family and especially
children are an important cause of conflict for female academicians, women tend to have
as few children as possible in order to get rid of the disadvantages of this situation, and
they plan their childbearing processes depending on the doctorate and associate
professorship processes. It has been determined that spouse and family support are very
important factors in this process and relatively younger female academicians are more
advantageous in this respect. It has been observed that single female academicians
experience work-related conflict intensely, and there are quite a lot of expectations from
them due to being single.

Keywords: Work-Family Conflict, Gender, Female Academician.