Sigara bırakma polikliniğine başvuran bireylerin nikotin bağımlılığı ile depresyon-anksiyete arasındaki ilişkisi ve sigara bırakma sonuçlarına etkisi
The relationship between nicotine addiction and depression-anxiety of individuals applied to the smoking cessation clinic and its effect on the results of smoking cessation
Yazar: MAHMUT SAMİ DEMİR
Danışman: PROF. DR. KAMİLE MARAKOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bağımlılık = Dependency ; Depresyon = Depression ; Nikotin = Nicotine ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; sigara bırakma polikliniğine başvuran bireylerin nikotin bağımlılığı ile depresyon-anksiyete arasındaki ilişkisi ve sigara bırakma sonuçlarına etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: 01.11.2019 ile 29.02.2020 tarihleri arasında Selçuk Üniversitesi Aile Hekimliği Sigara Bırakma Polikliniğine başvuran 782 birey çalışmaya alındı. Çalışmaya katılan bireylere 54 sorudan oluşan anket uygulandı. Anket de hastaların sosyodemografik özelliklerine yönelik sorular, sigara kullanan hastaların bağımlılık düzeylerini değerlendirmek için Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi FNBT), depresyon semptomatolojilerini değerlendirmek için Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve anksiyete semptomatolojilerini değerlendirmek için Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) kullanıldı. Çalışmaya katılan her bireyin solunum fonksiyon testi ve CO ölçümü yapıldı. Birinci ay kontrol değerlendirmeleri için BDÖ ve BAÖ kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin yaşları minumum 18 ve maksimum 64 idi (ortanca değeri 32). Katılımcıların %54,6'sının (n=427) 25-44 yaş aralığında olduğu görüldü. Katılımcıların %20,8'inin (n=163) kadın, %79,2'si (n=619) erkekti. Katılımcıların %61'i (n=477) evli idi. Katılımcıların %42,5'inin (n=332) çocuğu yoktu. Eğitim durumları incelendiğinde %19,3'ünün (n=151) ilkokul, %13,2'sinin (n=103) ortaokul, %23,4'nün (n=183) lise ve %44,1'nin (n=345) üniversite ve üzeri mezunuydu. Meslek dağılımları incelendiğinde %24,2'sinin (n=189) memur, %35,8'inin (n=280) işçi, %9,6'nın (n=87) esnaf/serbest meslek/çiftci, %8,1'i (n=63) ev hanımı, %4,1'inin (n=32) emekli ve %16,8'sinin (n=131) öğrenciydi. Bireylerin günlük içtikleri sigara sayısı ile sigara bırakma başarı durumu arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık vardı (p=0,002). Tasnif edilmiş Fagerstrom puanları ile kategorize edilmiş yaş grupları (p=0,005), eğitim durumları (p=0,003), meslekler (p=0,006) ve tanı almış bir hastalık (p=0,030) açısından istatiksel olarak anlamlı bir ilişki vardı. Yine tasnif edilmiş Fagerstrom puanları ile sigaraya başlama yaşı (p<0,001), günlük içilen sigara sayısı (p<0,001), paket/yıl (p<0,001), kaç yıldır sigara içtiği (p<0,001) ve ölçülen CO değerleri (p<0,001) arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık vardı. Cinsiyete göre sınıflandırılmış BDÖ skorları arasında arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık vardı (p=0,001). Eğitim durumuna göre gruplandırılmış BDÖ skorları arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık vardı (p=0,001). Çalışmaya katılan bireylerin BDÖ skoru ortanca değerleri ile tasnif edilmiş Fagerstrom puanları arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık vardı (p<0,001). Bireylerin BAÖ skoru ortanca değerleri ile tasnif edilmiş Fagerstrom puanları arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık vardı (p=0,001). Çalışmayı başarılı bir şekilde tamamlayan bireylerin ilk geldiklerinde sigarayı bırakmadan önceki BDÖ ve BAÖ puanı ortanca değerlerinin bir ay sonraki ortanca değerleri ile karşılaştırıldığında istatiksel olarak anlamlı bir şekilde düşme görülmüştür (p<0,001). BDÖ ve BAÖ puanlarının sigarayı bırakma da etkisi olmadığı görüldü.
Sonuçlar: Çalışmamız bireylerin sigarayı bırakma noktasında kendi motivasyonu, verilen davranış terapisi ve uygun farmakoterapinin bireylerin mevcut depresyon ve anksiyete düzeylerinin anlamlı bir düzeyde azalttığını göstermektedir.

Abstract:
Aim: In this study; It was aimed to evaluate the relationship between nicotine addiction and depression-anxiety of individuals who applied to the smoking cessation clinic and its effect on smoking cessation results.
Materials and Methods: 782 individuals who applied to Selcuk University Family Medicine Department Smoking Cessation Outpatient Clinic between 01.11.2019 and 29.02.2020 were included in the study. A questionnaire consisting of 54 questions was applied to the individuals participating in the study. In the questionnaire, questions about the sociodemographic characteristics of the patients, the Fagerstrom Test For Nicotine Dependence (FTND) to evaluate the addiction levels of smoking patients, the Beck Depression Inventory (BDI) to evaluate the symptoms of depression and the Beck Anxiety Inventory (BAI) to evaluate the anxiety symptoms were used. Pulmonary function test and CO measurement of each participant in the study were performed. BDI and BAI were used for control evaluations in the first month
Findings: Considering the age of the participants in the study, the minimum age was 18 and the maximum was 64 years old (the median value was 32). It was observed that 54,6% of the participants (n=427) were in the 25-44 age range. 20,8% (n=163) of the participants were female and 79,2% (n=619) were male. 61% (n=477) of the participants were married. 42,5% (n=332) of the participants had no children. When the educational status was examined, 19.3% (n = 151) were primary school, 13,2% (n=103) were secondary school, 23,4% (n=183) were high school and 44,1% (n=345) were university and above graduate. When occupational distributions were examined, 24,2% (n=189) were civil servants, 35,8% (n=280) were workers, 9,6% (n=87) were tradesmen/self-employed/farmers, 8,1% (n=63) were housewives, 4,1% (n=32) were retired and 16,8% (n=131) were students. There was a statistically significant difference between the number of cigarettes smoked daily by the participitants' and their smoking cessation success (p=0,002). There was a statistically significant relationship between classified Fagerstrom scores and categorized age groups (p=0,005), educational status (p=0,003), occupations (p=0,006), and diagnosed diseases (p=0,030). Also, there was a statistically significant difference between classified Fagerstrom scores and age at starting smoking (p<0,001), number of cigarettes smoked daily (p<0,001), pack/year (p<0,001), number of years smoked (p<0.001) and measured CO values (p<0,001). There was a statistically significant difference between the BDI scores classified according to gender (p=0.001). There was a statistically significant difference between the BDI scores grouped according to education level (p=0,001). There was a statistically significant difference between the median values of the BDI scores and the classified Fagerstrom scores of the individuals participated in the study (p<0,001). There was a statistically significant difference between the median values of the BAI scores and the classified Fagerstrom scores (p=0.001). Individuals who successfully completed the study showed a statistically significant decrease in the median values of the BDI and BAI scores before quitting smoking when they first applied compared to the median values one month later (p<0,001). It was observed that BDI and BAI scores had no effect on smoking cessation.
Conclusions: Conclusions: Our study shows that individuals' own motivation at the point of quitting smoking, given behavioral therapy and appropriate pharmacotherapy cause a significant decrease in the individuals' current depression and anxiety levels.