Jinekolojik kanserli hastanın hastanedeki bakımına destek veren aile üyelerinin bakım yükü ve algıladıkları sosyal destek düzeyinin belirlenmesi
Determination the level of caregi̇vi̇ng burden and percei̇ved social support of family members who support caring gynecological cancer patient in Hospital
Yazar: SIDIKA PELİT
Danışman: DOÇ. DR. AYTEN ŞENTÜRK ERENEL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile = Family ; Aile desteği = Family support ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımının örgütlenmesi = Patient care management ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Bu çalışma jinekolojik kanserli hastaların hastanede bakımına destek veren aile üyelerinin bakım yükü ve algıladıkları sosyal destek düzeyinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Jinekoloji Kliniğinde, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Hastanesi Jinekoloji-Onkoloji Kliniğinde ve Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi Jinekoloji Kliniği'nde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, 227 aile üyesi oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Hastaya Ait Veri Toplama Formu, Bakıma Destek Veren Aile Üyesine Ait Veri Toplama Formu, Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği (ZBVYÖ) ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre, aile üyelerinin yaş ortalaması 42,54 ± 12,67 olarak bulunmuştur. Aile üyelerinin % 79,3'ü kadın, % 71,4'ü evli, % 29,1'i ilkokul mezunu, % 68,7'si çalışmamaktadır. Aile üyelerinin hastanede bakıma destek verme süresi ortalamaları 8,63±13,06 gündür. Aile üyelerinin ZBVYÖ puan ortalaması 44,52±20,19, ÇBASDÖ puan ortalaması 52,62±20,63 olarak belirlenmiştir. Aile üyelerinden 60 yaş ve üzerindekilerin, evlilerin, 3-4 çocuğu olanların, ilkokul mezunlarının, gelir durumunu kötü algılayanların, hastanede bakıma destek olma süresi ≥60 gün olanların, bakıma destek olmayı paylaşmayanların, bakım sırasında güçlük yaşayanların bakım yükü anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Aile üyelerinden yaşı ≤30 olanların, 1-2 çocuğu olanların, üniversite ve üzeri mezun olanların, gelir durumunu iyi algılayanların, bakıma destek olmayı paylaşanların, bakım sırasında güçlük yaşamayanların algıladıkları sosyal destek anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). ZBVYÖ ile ÇBASDÖ arasında orta derecede, ters yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (r=-0,596, p<0,05). Hasta ile birlikte aile üyelerinin de gereksinimlerinin belirlenmesi, bu doğrultuda uygun eğitim programları oluşturulması ve aile üyelerinin hastanede bakım yükünü azaltacak girişimlerin planlanması önerilmiştir.

Abstract:
This descriptive study is conducted to determine the caregiving burden and level of perceived social support of family members who support caring gynecological cancer patient. This study is carried out Clinic of Gynecology of Gazi University Health Research and Practice Centre, Gynecology-Oncology Clinic of Ankara University Faculty of Medicine and Clinic of Gynecology of Hacettepe University Adult Hospital. The sample is consisted of 227 family members. Datas are collected by using questionnaires for patients and their family members, Zarit Caregiving Burden Scale (ZCBS) and Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS). As a result, the mean age of family members is 42,54 ± 12,67, 79,3 % of caregivers are women, 71,4 % of caregivers are married,  29,1 % of caregivers are graduated from primary school,  68,7 % of caregivers don't work. The mean duration of support hospital caring of family members is 8,63±13,06. The mean score of ZCBS of family members is 44,52±20,19, the mean score of MSPSS of family members is 52,62±20,63. Family members' caregiver burden who are older than ≥60 ages, married, have 3-4 children, graduated from primary school, perceived bad income level, the duration of support caring hospital is more than ≥60 days, don't share support caring, experienced difficulty in hospital during support caring is significant and high (p<0,05). Family members' perceived social support who are younger than 30 ages, have 1-2 children, graduated from university or more, perceived good income level, share support caring, don't experienced difficulty in hospital during support caring is significant and high (p<0,05). It is found that there is a moderate, negative and significant correlations between ZCBS and MSPSS (r=-0,596, p<0,05). We suggest suitable training programs in accordance with the needs of patients and their family members and planning to reduce application caregiver burden.