Hormon replasman tedavisi başlanan kadınlarda eğitim ve danışmanlık hizmetinin tedaviye uyuma etkisi
The effect of education and counseling services on compliance to therapy of women taking hormone replacement therapy
Yazar: GÜLCİHAN AKKUZU
Danışman: DOÇ.DR. KAFİYE EROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
ÖZET Akkuzu, G., Hormon Replasman Tedavisi Başlanan Kadınlarda Eğitim ve Danışmanlık Hizmetinin Tedaviye Uyuma Etkisi, H.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği Doktora Tezi, Ankara, 2004. Çalışma, ilk kez Hormon Replasman Tedavisi (HRT) başlanan kadınlara, HRT'ne yönelik verilen eğitim ve damşmanlık hizmetinin, tedaviye uyuma etkisini incelemek amacıyla yapılan müdahale tipi bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemine, T.C. SSK Etlik Ankara Doğumevi ve Kadm Hastalıkları Eğitim Hastanesi Menopoz Polikliniğinden hizmet alan 119 deney, 119 kontrol grubu 238 kadın alınmıştır. Deney ve kontrol grubunun benzerliği bire-bir eşleştirme yoluyla sağlanmıştır. Veriler anket formu, izlem formu ve Belirti Tarama Listesi (Temiz, 1999) aracılığıyla toplanmıştır. Deney grubundaki kadınlara, tedaviye başladıkları ilk gün hastanede grup eğitimi ve eğitim kitapçığı verilmiş, tedavinin üçüncü ve altıncı aylarında hastanede damşmanlık yapılarak izlemleri tamamlanmıştır. Kontrol grubuna eğitim ve damşmanlık verilmemiş, yanhzca 3. ve 6. ayda izlemleri tamamlanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Ki-Kare, Fisher' in Kesin Ki Kare testi, Tekrarlı Ölçümlerde Varyans Analizi, Wilcoxon ve Friedman testleri kullanılmıştır. Çalışmada, HRT'ne devam etmede 3. ay gruplararası fark önemli bulunmazken (p>0.05), 6.ay HRT'ne devam etmede önemli bulunmuştur (p<0.05). HRT'ne devam etmeme nedenlerinde 3. ay deney grubunda ilk sırada kanser korkusu, kontrol grubunda HRT'nin yan etkileri olarak saptanırken 6.ay deney grubunda kanser korkusu, kontrol grubunda ise kendi isteği ile bırakma saptanmıştır. HRT' den yarar görme ve HRT'nin yan etkisini yaşama bakımından 3. ve 6.ay gruplararası fark önemsiz (p>0.05) bulunmuştur. Kadınların BKI ortalamalarının zaman içinde değişim göstermediği (p>0.05), belirti puanlarının zaman içinde azaldığı (p<0.001) saptanmıştır. Tedaviden memnuniyet durumu bakımından gruplararası fark önemsiz bulunmuştur (p>0.05). Kontrol grubunda HRT'nin yararı 3. ay, sistemik hastalık bulunma 6. ay HRT'ne devam etmeyi etkileyen faktörler olarak belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlara uygun öneriler geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hormon Replasman Tedavisi, Menopoz, Sağlık Eğitimi, Damşmanlık, Uyum, Hemşirelik. Destekleyen Kurum: HÜBAB 02 T 06 102 004.

Abstract:
VI ABSTRACT Akkuzu, G., The Effect of Education and Counseling Services on Compliance to Therapy of Women Taking Hormone Replacement Therapy (HRT), Hacettepe University Health Sciences Institute Maternity and Women's Health Nursing Doctoral Dissertation, Ankara, 2004. The purpose of this interventional research was to examine the effect of HRT-related education and on compliance. The 119 women in the experimental and 119 in the control group were being seen in the Government Insurance Menopause Clinic. The data were collected using a questionnaire, monitoring form and Menopausal Symptom Screening List (Temiz, 1999). The experimental group was given group education and an educational booklet on the first day they began therapy and counseling in the 3rd and 6th months of therapy. The control group was not given counseling and education. There was no difference between the groups at the 3rd month for those who were continuing HRT (p>0.05), but at the 6th month a significant difference was found (p<0.05). The primary reason for stopping HRT in the experimental group at the 3rd month was fear of cancer; in the control group, the side effects of HRT; at the 6th month the reason for stopping HRT in the experimental group was fear of cancer but was the woman's desire to not continue in the control group. There was no significant difference in the groups at the 3rd or 6th months for seeing benefits from HRT or experiencing HRT side effects (p>0.05). The women's mean BMI did not change over time (p>0.05), their symptom scores decreased over time (p<0.001). In the control group the benefits of HRT at the 3rd month and the presence of systemic illness at the 6th month were factors that affected the continuation of HRT. Recommendations appropriate to the results obtained in the research were developed. Keywords: Hormone Replacement Therapy, Menopause, Health Education, Counselling, Compliance, Nursing. Supported by HÜBAB 02 T 06 102 004.