Nöropatik ağrısı olan hastalarda QST fenotipleri ile fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (FMRI) paternlerinin ilişkisi
Evaluation of the relationship between qst phenotypes and functional magnetic resonance imaging (FMRİ) in patients with neuropathic pain
Yazar: GÖKSEL TANIGÖR
Danışman: PROF. DR. SİMİN HEPGÜLER
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Nöroloji = Neurology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Ağrı = Pain ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Nöropatiler = Neuropathies ; Radikülopati = Radiculopathy ; Servikal vertebra = Cervical vertebrae ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı nöropatik ağrı ile giden servikal radikülopatilerde QST ve fMRG değişikliklerinin ve aralarındaki ilişkilerin belirlenmesidir. Çalışmanın bir diğer amacı ise QST değerlendirmesine göre hiperaljezik veya hipoestezik olarak belirlenen hastalarda fMRG bulgularında farklılık olup olmadığını değerlendirmektir.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya nöropatik ağrılı(NA) (n:20), nöropatik olmayan boyun-kol ağrılı (NNA)(n:9) ve sağlıklı gönüllüler (n:37) olmak üzere 66 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik ve klinik verileri alındıktan sonra PainDetect (PD) anketi uygulanmış, ardından QST analizi ve toplam 40 hastaya her iki ekstremitenin ayrı ayrı sensoryal olarak uyarımını içeren fMRG tetkiki gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Çalışma sonucunda QST'de ağrı tarifleyen hasta gruplarında QST'nin komponentleri olan CDT(Soğuk tespit eşiği), HDT(Sıcak tespit eşiği), VDT(Vibrasyon tespit eşiği) ve HPT(Sıcak ağrı eşiği) değerlerinde iki ekstremite(ağrılı ve ağrılı olmayan) arasında fark saptanmamıştır (p>0,05).
Gruplar arası analizlerde duyusal eşiği gösteren CDT, HDT ve VDT testleri, NA ve NNA gruplarında sağlıklı gönüllülere göre daha yüksek, ağrı eşiğini gösteren testlerden HPT 0.5 testi ise düşük saptanmıştır(p<0.05). Bu değişiklikler hem ağrı tariflenen, hem de tariflenmeyen ekstremitelerde gösterilmiştir.
fMRG sonuçlarında sol taraflı NA tarifleyen hastalarda sağlıklı gönüllülere göre frontal pol ve superior frontal gyrus bölgelerinde daha düşük BOLD yanıtı izlenmiştir(p<0.05).
QST'ye göre hipoestezik NA grubunda, sağlıklı gönüllülere göre, ağrısız ekstremitelerinde daha düşük bir somatosensoryal korteks aktivitesi saptanmıştır(p<0.05). QST'ye göre tek taraflı hiperaljezik NA grubunda ağrılı tarafta daha düşük bir somatosensoryal korteks aktivitesinin yanında, hiperaljezi bilateral ise operculum ve insular kortekste de daha düşük BOLD aktivitesi saptanmıştır(p<0.05).
Sonuç: NA ve NNA hastalarının QST değerlerinin sağlıklı gönüllülere göre farklılıklar gösterdiği saptanmıştır. Nöropatik ağrılı hastalarda QST ile özellikle iki taraflı hiperaljezi tespit edilen
vi
hastaların santral sinir sisteminde fMRG ile uyarım sonucu kronik ağrı ile ilişkilendirilmiş olan bölgelerde aktivite artışı saptanırken, alt grup olmaksızın tüm hasta gruplarının karşılaştırmasında anlamlı bir farklılık gösterilememiştir.
NA'lı hastalarda kantitatif duyu testlerindeki değişikliklere santral fonksiyonel değişiklikler de eşlik ederken, NNA hastalarda bu değişiklikler gözlenmemiştir.Bu bulgular özellikle duyusal değişikliklere sebep olan nöropatik ağrıda santral mekanizmaların da rolü olduğunu düşündürmektedir.
Çalışma servikal radikülopatili hastalarda nöropatik ağrı ile ilişkili periferik ve santral değişiklikleri inceleyen ilk çalışma niteliğindedir. Ancak bu ince ve detaylı mekanizmaların aydınlatılabilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objectives: The aim of this study is to determine QST and fMRG changes and show their possible relationships in cervical radiculopathy patients with neuropathic pain. Another aim of the study is to evaluate whether there is a difference in fMRI findings in patients who are determined as hyperalgesic or hypoesthetic according to the QST assessment.
Materials and methods: 66 participants were included in the study, including neuropathic pain (NA) (n: 20), non-neuropathic neck-arm pain (NNA) (n: 9) and healthy volunteers (n: 37). After obtaining the socio-demographic and clinical data of the participants, the PainDetect (PD) questionnaire was performed, followed by QST analysis and fMRI examination, which included sensory stimulation of both extremities in a total of 40 patients.
Results: Analyses between painful and non-painful extremities yielded no differences in CDT (Cold detection threshold), HDT (Hot detection threshold), VDT (Vibration detection threshold) and HPT (Heat pain threshold) with QST, in all groups (p> 0.05).
CDT, HDT and VDT tests, which showed sensory thresholds, were found to be higher in the NA and NNA groups compared to healthy volunteers, and HPT 0.5 test was found to be lower in the tests showing pain threshold (p <0.05) in the intergroup analyses. The changes described were found in both painful and non-painful limbs.
In patients who described left-sided NA in the fMRI results, a lower BOLD response was observed in the frontal pol and superior frontal gyrus regions compared to healthy volunteers (p <0.05).
In the hypoesthetic NA group, a lower somatosensory cortex activity was found in non-painful limbs compared to healthy volunteers (p <0.05). In the unilateral hyperalgesic NA group a lower somatosensory cortex activity was found on the painful side, and if the hyperalgesia was bilateral, a lower BOLD activity was also found in the operculum and insular cortex (p <0.05).
Conclusion: The QST values of NA and NNA patients were shown to be different compared to healthy volunteers. An increased fMRI activity was detected in regions associated with chronic pain in patients with bilateral hyperalgesia, but no significant difference was observed in the intergroup analyses including all patients, regardless of the QST findings.
While changes in the quantitative sensory tests in patients with NA were accompanied by central functional changes, these changes were not observed in NNA patients. These findings suggest that central mechanisms also play a role in neuropathic pain causing sensory changes.
The study is the first study to examine peripheral and central changes associated with neuropathic pain in patients with cervical radiculopathy. However, more studies are needed to clarify these fine and detailed mechanisms.