Otoimmün endokrinopatisi olan hastalarda otoimmün poliendokrinopati sıklığının araştırılması
Investigation of the frequency of autoimmune polyendocrine syndrome in patients with diagnosis of autoimmune endocrine disease
Yazar: SERCAN ÖZBEK
Danışman: PROF. DR. ENGİN GÜNEY
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Addison hastalığı = Addison's disease ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Endokrin sistem = Endocrine system ; Endokrin sistem hastalıkları = Endocrine system diseases ; Hashimoto hastalığı = Hashimoto disease ; Otoimmün hastalıklar = Autoimmune diseases ; Otoimmünite = Autoimmunity ; Poliendokrinopatiler-otoimmün = Polyendocrinopathies-autoimmune

Özet:
Amaç ve Hipotez: Otoimmün poliendokrin sendromlar (OPS), immün tolerans kaybı nedeniyle iki veya daha fazla endokrin bezin fonksiyonel bozukluğu ile karakterize edilen farklı klinik durumlar grubunu içerir. Otoimmün endokrin hastalık tanısı olan hastalarda OPS sıklığının araştırılması hastaların 1. derece aile bireylerinin otoimmün hastalık öyküleri sorgulanması amaçlandı.
Yöntem: Çalışmaya Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı polikliniklerine başvuran en az bir otoimmün endokrin hastalık tanısı olan hastalar alındı. Otoimmun endokrinopati tanısı olan hastaların hastane bilgi yönetim sistemindeki hasta dosyasından geçmiş hastalık bilgileri kaydedildi. Hastanın birinci derece aile bireylerinin hastalıkları sorgulandı. İstatistiksel analizler SPSS'e kaydedildi. P<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya 1003 hasta alındı. Hastaların %28,5 erkek, %71,5 kadındı. Hastaların yaş ortalaması 43,85±16,13 yıldı. Hastaların; 387'si (%38,6) graves, 326'sı (%32,5) hashimoto tiroiditi, 276'sı (%27,5) tip 1 diyabet, 14'ü (%1,4) addison tanılıydı. Hastalar OPS açısından değerlendirildi, 4 hastada OPS-1 ve 68 hastada OPS-2 saptandı. Gravesli 3 hastada (%0,8) ve hashimotolu 1 hastada (%0,3) OPS-1 saptandı. Tip 1 diyabetli 45 hastada (%16,3), addison tanılı 6 hastada (%42,8), hashimoto tiroiditi 17 hastada (%5,2) OPS-2 saptandı. OPS-2 tanılı hastaların 1. derece aile bireylerinde eşlik eden en az bir otoimmun endokrinopati sıklığı %29,4  iken, OPS 2 olmayan hastaların 1. derece aile bireylerinde eşlik eden en az bir otoimmun endokrinopati sıklığı %28,3 idi. İstatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmadı (p=0,960).
Sonuç: En sık OPS-2 görülen başlangıç endokrinopatisi addisondu. OPS-2 tanılı hastaların 1. derece aile bireylerinde eşlik eden en az bir otoimmun endokrinopati sıklığı %29,4 olarak bulundu.

Abstract:
Purpose and Hypothesis: Autoimmune polyendocrine syndromes (OPS) include a diverse group of clinical conditions characterized by functional impairment of two or more endocrine glands due to loss of immune tolerance. It was aimed to investigate the frequency of OPS in patients diagnosed with autoimmune endocrine disease and to question the autoimmune disease histories of first-degree family members of the patients.

Methods: Patients with at least one autoimmune endocrine disease diagnosis who applied to the polyclinics of Aydın Adnan Menderes University Faculty of Medicine, Department of Internal Medicine, Department of Endocrinology and Metabolism Diseases were included in the study. The disease information of the patients with autoimmune endocrinopathy was recorded from the patient file in the hospital information management system. Diseases of the patient's first-degree family members were questioned. Statistical analyzes were recorded in SPSS. P<0.05 was considered statistically significant.
Results: 1003 patients were included in the study. 28.5% of the patients were male and 71.5% were female. The mean age of the patients was 43.85±16.13 years. Patients; 387 (38.6%) were diagnosed with graves, 326 (32.5%) with Hashimoto's thyroiditis, 276 (27.5%) with type 1 diabetes, and 14 (1.4%) with Addison's diagnosis. The patients were evaluated for OPS, OPS-1 was found in 4 patients and OPS-2 was found in 68 patients. OPS-1 was detected in 3 (0.8%) patients with Graves' disease and 1 (0.3%) patient with Hashimoto's. OPS-2 was detected in 45 patients (16.3%) with type 1 diabetes, 6 patients (42.8%) with Addison's diagnosis, and 17 (5.2%) patients with Hashimoto's thyroiditis. The frequency of at least one accompanying autoimmune endocrinopathy in the first-degree family members of OPS-2 patients was 29.4%, while the frequency of at least one accompanying autoimmune endocrinopathy in the first-degree family members of patients without OPS-2 was 28.3%. No statistically significant difference was found (p=0.960).
Conclusion: The most common OPS-2 initial endocrinopathy was Addison's. The frequency of at least one accompanying autoimmune endocrinopathy in first-degree family members of OPS-2 patients was 29.4%.