Derviş Ahmed Gurbî Divanı'nın tahlili
Analysis of Dervish Ahmed Gurbî's Divan
Yazar: REYHAN YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER DEMİRBAĞ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Divan tahlili çalışmaları Klasik Türk Edebiyatı içerisinde oldukça önemli bir 
yere sahiptir. Bu tez 18. yüzyıl Alevî-Bektaşî divan şairlerinden olan Gurbî Divanı'nın
üzerine yapılmıştır. Dervîş Ahmed Gurbî olarak da tanınan şair, mutasavvıf bir şairidir. 
Hakkında pek fazla bilgi bulunmayan şairin hayatı hakkında başvurabileceğimiz tek 
kaynak divanıdır. Şairin divanı'nın metin neşri ve şekil özellikleri incelenmiş fakat 
detaylı bir tahlil çalışmasına rastlanmamıştır. Bundan ötürü bu çalışma Gurbî 
Divanı'nın tahlilini konu almaktadır.Tahlil çalışmasında ilk olarak Gurbî'nin "Hayatı", "Tahsili ve Tarîkatı", 
"Edebi Şahsiyeti", "Eserleri" hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın devamında Gurbî 
Divanı'nda geçen kelime ve kavramlar tahlil kısmının esasını oluşturacak şekilde "Din 
ve Tasavvuf", "Cemiyet", "İnsan" ve "Tabiat" başlıkları altında sınıflandırılmıştır. Her 
başlıkta konuyla alakalı kelime ve kavramlar örnek beyitler üzerinde incelenmiş ve 
yorumlanmıştır. Böylece şairin sanatı, şairliği, hayata bakışı ve düşünce yapısının 
şiirlerine yansıması incelenmiştir.Tez çalışmasının sonuç kısmında Gurbî Divanı'nın 
genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu kısmın ardından kaynakça ve indeks kısmı 
yer almaktadır. Ulaşılan sonuçlardan hareketle bu tahlil çalışmasıyla şairin hayal 
dünyasının şiirleri üzerindeki etkisi irdelenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Divan analysis studies have a very important place in classical Turkish
literature. The beauties contained in analysis studies are very important in terms of 
being able to judge the poet's imagination and his view of art. This thesis is based on 
Gurbî Divan, one of the 18 th century Alevi-Bektashi divan poets. The poet, also 
known as Dervîş Ahmed Gurbî, is a Sufipoet. The only source we can refer to about 
the life of the poet, about whomthere is not much information, is his divan. The textual
publication and formal features of the poet's divan have been examined, but no
detailed analysis study has been found. Therefore, this study is about the analysis of 
Gurbî Divan.In the analysis study, firstly Gurbî's "Life", "Education and Cult", 
Information about his "Literary Personality" and "Works" is given. In the continuation of the study, Gurbi 
The words and concepts used in the Divan will form the basis of the analysis part of the "Religion 
and Sufism", "Society", "Human" and "Nature". Each 
In the title, words and concepts related to the subject were examined on sample couplets and 
has been interpreted. Thus, the poet's art, poetry, outlook on life and thought structure 
Its reflection on his poems has been examined. In the conclusion of the thesis, Gurbî Divanı's 
A general evaluation was made. Following this part, the bibliography and index section 
is located. Based on the results obtained, with this analysis study, the poet's imagination 
The influence of the world on his poems has been tried to be examined.