Üretral hipermobilitenin değerlendirilmesinde q tip test ile translabial ultrasonografide posterior vezikoüretral açı ölçümünün karşılaştırılması
Comparison of q tip test and posterior vesicourethral anglemeasurement with translabial ultrasonography in evaluation of urethralhypermobility
Yazar: GAMZE KIVRAK
Danışman: PROF. DR. MELİKE DOĞANAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Hareketlilik = Mobility ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Uterus = Uterus ; Üriner sistem = Urinary tract

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı, üretral hipermobiliteyi değerlendirmede
hastalara Q tip test ve translabial ultrasonografide posterior vezikoüretral açı (beta
açısı) ölçümü yaparak her iki yöntemin tanı koymadaki başarısını karşılaştırmak,
daha non-invaziv, kolay uygulanabilir bir yöntem olan translabial ultrasonografinin
kullanılabilirliğini ortaya koymak ve her iki yöntemi hasta memnuniyeti açısından
kıyaslamaktır.
Materyal ve Metod: Prospektif kohort olarak planladığımız çalışmamıza 65
stres üriner inkontinanslı hasta ve idrar kaçırma şikâyeti olmayan 65 kontinan hasta
olmak üzere toplam 130 hasta dâhil edilmiştir. Hastaların demografik verileri
kaydedilmiş; urge inkontinans/ aşırı aktif mesane/ mikst inkontinans tanısı alanlar,
daha önce pelvik organ prolapsus cerrahisi geçirenler, BMI'si 35'in üstünde olanlar,
komorbid hastalık öyküsü olanlar, persiste üriner inkontinansı olanlar, gebelik ve
malignite tespit edilen hastalar çalışma dışı bırakılmıştır. Her iki gruba da mesane
200 cc dolu iken istirahat ve ıkınma sırasında Q tip test ve translabial ultrasonografi
ile posterior vezikoüretral açı ölçümü yapılmış, veriler kaydedilmiştir. Ayrıca hasta
memnuniyetini belirlemek için hastaların vizüel analog skala ile ağrı düzeyleri
sorgulanarak değerler kayıt altına alınmıştır. İstatistiksel analizler için SPSS 22.0
(Statistical Package For Social Sciences) programı kullanılmıştır.
Bulgular: Hasta ve kontrol grubunun demografik verileri kıyaslandığında her
iki grup arasında sadece yaş bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edildi
(p= 0,003). Üretral hipermobilite tanısı koymada cut-off değerler Q tip test için 30°,
ıkınma sırasında ultrasonografide ölçülen posterior vezikoüretral açı için 120°
alındığında; hasta grubunda 54 kişide (%83) Q tip testin, 58 kişide (%89,2)
ultrasonografinin pozitif olduğu görüldü. Kontrol grubunda ise 10 kişide (%15,4) Q
tip test, 14 kişide (%21,5) ultrasonografinin pozitif olduğu tespit edildi. Her iki
grupta Q tip test, istirahat ve ıkınma sırasındaki ultrasonografik ölçüm değerlerinin
hepsinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p< 0,001). Ayrıca Q tip testin
viii
%83,08 sensitivite ile, ultrasonografinin %89,23 sensitivite ile stres üriner
inkontinansı saptayabildiği gösterildi. Üretral hipermobiliteyi öngörmek için
ultrasonografik olarak yapılan ölçümlerde valsalva halindeki açı değerinden istirahat
halindeki açı değerinin çıkarılmasıyla elde edilen açı farkı değerleri Q tip test açı
değerleri ile kıyaslandı ve açı farkı değeri ile üretral hipermobilite arasında
istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0,001). Ultrasonografik açı farkının
cut-off değeri 18,19° olarak alındığında %64 sensitivite ve %67 spesifite ile üretral
hipermobiliteyi saptayabildiği tespit edildi. Hasta memnuniyetini belirlemek için
VAS skorları karşılaştırıldığında hem hasta hem de kontrol grubunda Q tip testin ağrı
düzeyinin ultrasonografiden daha yüksek olduğu saptandı ve iki yöntem
kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi (p< 0,001).
Sonuç: Çalışmamızda her iki grupta Q tip test, istirahat ve valsalva sırasındaki
ultrasonografik ölçüm değerlerinin hepsinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı
(p< 0,001). Ultrasonografinin %89,23 sensitivite ile stres üriner inkontinans tanısında
Q tip testten daha başarılı olduğu gösterildi. Her iki yöntem hasta memnuniyeti
açısından kıyaslandığında Q tip testin ultrasonografiye göre oldukça ağrılı bir
yöntem olduğu tespit edildi. Bu nedenle üretral hipermobiliteyi değerlendirmede Q
tip test yerine daha non-invaziv ve standardize bir yöntem olan translabial
ultrasonografi tercih edilebilir. Ancak bununla ilgili daha kapsamlı çalışmalara
ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: translabial ultrasonografi, Q tip test, üretral hipermobilite,
posterior vezikoüretral açı

Abstract:
Objective: The aim of this study is to compare the diagnostic value and
patient contentment of posterior vesicourethral angle (beta angle) measurement with
translabial ultrasonography, which is less invazive and easier to apply, and Q tip test.
Materials and Methods: In this prospectıve cohort study, 130 patients in
sum; 65 patients who is diagnosed with stress urinary incontinence and 65 patients
who don't have any incontinence complaints were included. Demographic data of the
patients were recorded. Patients who were pregnant or has malignancy, comorbidity,
urge incontinence/ overactive bladder, mix incontinence diagnosis, or prior pelvic
organ prolapse surgery history, or persistant urinary incontinence history were
excluded from this study. Q tip test and posterior vesicourethral angle measurement
with translabial ultrasonography, at resting and at valsalva, was performed to both
groups, when the bladder was 200cc full, and the results were recorded. In addition,
to determine the patients contentment, visual analogue scale was performed to each
patient and the results were recorded. SPSS 22.0( Statistical Package for Social
Sciences) was used for statistical analysis.
Results: It is determined that, the only statistically significant difference in
the demographic data between two groups were in terms of mean age (p=0.003).
When the diagnostic cut off value for urethral hypermobility was taken as 30o in the
Q tip test and as 120o in the posterior vesicourethral angle measurement at valsalva
with translabial ultrasonography, Q tip test was positive in 54 patients (%83) and
ultrasonography was positive in 58 patients (%89,2) included in the incontinence
group. In the control group, Q tip test was determined as positive in 10 patients
(%15,4), whereas ultrasonography was determined positive in 14 patients (%21,5).
Between the two groups, each Q tip test result and ultrasonographic measurement at
resting and at valsalva, were found statistically significant (p<0,001). In addition, it
x
was shown that Q-tip test can detect stress urinary incontinence with sensitivity of
%83.08 and ultrasonography with sensitivity of %89.23. We calculated the angle
measurement difference in the ultrasonographic measurements at valsalva and at
resting with Q tip test results to foresee the urethral hypermobility, and found that
there is a statistically significant relationship between angle differences and urethral
hypermobility (p<0,001). When the cut off value for ultrasonographic angle
difference was taken as 18,19o, it can determine urethral hypermobility with %64
sensitivity and %67 spesificity. We compared the VAS scores of incontinance and
control group to determine the patients contentment, and we found that, in both
groups pain level was determined higher for Q tip test, and it was statistically
significant (p<0,001), in comparison to translabial ultrasonography.
Conclusion: In our study, each Q tip test result and ultrasonographic
measurement at resting and at valsalva, were found statistically significant between
the two groups (p<0,001). Ultrasonography showed %89.23 sensitivity in the
diagnosis of stress urinary incontinence than Q tip test. When two method was
compared for determining the patients contentment, Q tip test was found more
painful in comparison to translabial ultrasonography and it was statistically
significant (p<0,001). Although more studies are required, to determine the urethral
hypermobility, instead of using Q tip test, translabial ultrasonography, which is a less
invazive and more standardized method, is more preferable.
Key Words: translabial ultrasonography, Q tip test, urethral hypermobility,
posterior vesicourethral angle