Çin'deki azınlık sosyolojisi üzerine nitel bir araştırma
A qualitative research on the China's minority sociology
Yazar: MİHRULLAH TEVEKKÜL QARLUQ
Danışman: PROF. DR. ABDUREŞİT JELİL QARLUQ
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Azınlık hakları = Minority rights ; Azınlıklar = Minorities ; Sosyoloji = Sociology ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Çin = China

Özet:
Sovyetler Birliğinin kurulması ile birlikte önceleri SSCB'de daha sonra Çin'de
yaygınlaşarak gelişen (daha çok) Rus merkezli sosyalist "Milliyetler Araştırması"
Ruslar ve Çinlilerin yönetmeye talip oldukları geniş Avrasya bölgesindeki halkların
yönetimi için vazgeçilmez bir araç haline gelmiştir. Doğu bloğundan farklı olarak
Batı'da gelişen Etnik-Azınlık Sosyolojisi ise Avrupa ve Amerika'daki birçok
üniversitelerde okutulan uygulamalı saha araştırması yapan, ülkelerindeki farklı etnik
veya ırksal grupların ilişkilerinin çözümünde destek alınan Sosyoloji biliminin önemli
bir alt disiplinidir.
Bu araştırmada Sosyolojinin nitel araştırma yöntemi çerçevesinde Çin Halk
Cumhuriyetindeki Azınlıklar veya Milliyetler Sosyolojisi üzerine sosyolojik bir
değerlendirme yapmaya çalışmıştır. Öncelikle Çin'deki konu ile ilgili kaynaklar
taranmış ve değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Ayrıca konu ile ilgili İngilizce
kaynaklara da önem verilmiştir.
Çalışmada Çin'deki Azınlık Sosyolojisinin başlangıcından günümüze kadar olan
durumu incelenmiştir. Birinci bölümünde araştırma konusu, önemi, amacı, yöntemi,
varsayımlar ve sınırlılıklar yer almıştır. İkinci bölümde Azınlık Sosyolojisi ile ilgili
kavramların Batı ve Türk sosyolojisindeki açıklaması, Çin sosyolojisindeki
değerlendirilmesine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, Çin'in geçmişte ve günümüzde 
çok milliyetlilik durumu açıklanmıştır. Dördüncü bölümde Çin'deki Azınlık
Sosyolojisi çalışmaları incelenmiştir. Beşinci bölümde Çin'deki Azınlık
Sosyolojisinde öne çıkan isimler ve onların çalışmalarına yer verilmiştir. Son
bölümde ise, Çin Azınlık Sosyolojisi üzerine genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Araştırmada, Batıda gelişen Etnik-Azınlık Sosyolojisinden farklı olarak Çin'in
milliyetler araştırması temelinde geliştirdiği Azınlıklar/Milliyetler sosyolojisi, Çin
tarihi, kültürü ve resmî ideolojisine uyarlanmış kavram, kuram ve yöntemlerle belirli
düzeyde gelişme kaydetmiş olduğu ortaya konmuştur. Özellikle 1980 sonrasındaki
artan Azınlık Sosyolojisi araştırmalar Çin'in azınlık milliyetlere yönelik
politikalarının belirlenmesi, uygulanması, azınlık-çoğunluk ilişkilerinin devlet
çıkarları doğrultusunda düzenlenmesinde çok etkili olduğu ortaya çıkmıştır.



Anahtar kelimeler: Çin, Azınlık Sosyolojisi, Milliyetler, Azınlıklar, Etnik Grup

Abstract:
With the establishment of the Soviet Union firstly in USSR after in China,
Russian based socialist "Nationality Research" which develops widespreadly was
become a indispensable instrument in broad Eurasia region peoples who are wanted
to be controlled by Russia and China. Unlike eastern bloc The Ethnic minority
sociology which is developing in west is an important sub-disciple of a sociology
science which helps the resolution of the different ethnic or racial groups, and also
taught in many universities in Europe and United States.
Within the qualitative research method, in this study, the purpose was to
make a sociologic assessment about the Minorities or Sociology of the Nationalities
which are held in People of Republic of China. Firstly a literature review did on the
Chinese sources about the subject and evaluated. Also the English sources about the
subject took into account too.
In this study, the Minority Sociology of China is examined from beginning to
the todays. Research subject, importance of the study, purpose of the study, method
of the study, assumptions and finiteness has appeared in the first section. In the
second section, the concept about the Minority Sociologies explanation in the
western and Turkish sociology and the consideration in the Chinese sociology has
appeared. In the third section, the past and present Multinational Situation of the
China has appeared.in the fourth section the Minority Sociology studies in China has 
examined. In fifth section the featured people and their works about The Minority
Sociology of in China has appeared. And a general consideration did on to Chinese
Minority Sociology at the last section.
Unlike the developing ethnic minority sociology in west, it is revealed that
Chinese nationality research basis developed Minorities/Nationalities Sociology,
Chinese history, culture and the concept which is adapted to official ideology, theory
and the concepts are developed in a certain level. It's obtained that the Minority
Sociology researches which are especially increases after 1980, it is revealed that
Chinese determining policy against minority nations, applying the polity and the
relationships between minority-majority has to be regulated in the national interest.



Key Words: China, Minority Sociology, Nationalities, Minorities, Ethnic Group