Kanserli çocuklarda antrasiklin kardiyotoksisitesinin erken tanımlanmasında NT poBNP ve doku Doppler ekokardiyografinin önemi
Early detection of anthracycline cardiotoxicity in children with cancer using plasma levels of NT proBNP and pulsed-tissue Doppler echocardiography.
Yazar: TAYFUN UÇAR
Danışman: PROF. DR. SEMRA ATALAY
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Kardiyolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Kardiyoloji = Cardiology ; Onkoloji = Oncology

Özet:
Amaç: Kanserli çocuklarda antrasiklin kardiyotoksisitesinin erken saptaması için doku Doppler görüntüleme (TDI) ile sağ ve sol ventrikül miyokard performansının belirlenmesi ve N-terminal probrain natriüretik peptit (NT proBNP) düzeyinin ölçülüp aradaki ilişkinin saptanması planlandı. Yöntem: Antrasiklin tedavisi almış konvansiyonel ekokardiyografi ile normal kardiyak fonksiyonları olan 60 çocuk ve kontrol grubu olarak da 30 sağlıklı çocuk (17 erkek, 13 kız, ortalama yaş: 11.9 ± 3.1 yıl) çalışmaya alındı. 30 çocuktan oluşturulan Grup 1 (16 erkek, 14 kız, 9.0 ± 3.4 yıl) ile subakut toksisite ve 30 çocuktan oluşan Grup 2 de (13 erkek, 17 kız, 14 ± 3.0 yıl) de geç dönem toksisite araştırıldı. Grup 1 de antrasiklin tedavisinden sonra geçen süre ortalama 4.2 ±2.5 ay iken, grup 2 de bu süre 69.8 ± 39.7 aydı. Alınmış olan toplam antrasiklin dozu grup 1 de 319.2 ±196 mg/m2 iken, grup 2 de 275.6± 149.6 mg/m2 idi. Miyokardiyal performans indeksi (MPI) TDI ile mitral lateral anulus (MLA), interventriküler septum (IVS) ve triküspit lateral anulusdan (TLA) ölçüldü. Plasma NT proBNP düzeyleri belirlendi. MPI`leri, diğer ekokardiyografik bulgular ve NT proBNP düzeyleri kontrol grubu ile karşılaştırıldı. Bulgular: Grup 1'de MPI (MLA, IVS, TLA) leri kontrol grubuna gore anlamlı olarak artmış bulundu (sırasıyla: p< 0.01, p< 0.001, p < 0.001). Ayrıca grup 1'in NT proBNP düzeyinin kontrole göre anlamlı artmış olduğu saptandı (p<0.05). Yine bu grupta antrasiklin dozu ile MPI`leri arasında anlamlı korelasyon saptanmıştır (sırayla; r:0.40 p:0.001, r:0.40 p:0.002, r:0.45 p<0.001). Grup 2'nin MPI`leri kontrol grubuna gore anlamlı olarak artmasına karşın (sırasıyla: p< 0.001, p< 0.001, p < 0.001), NT proBNP düzeyi kontrol grubu ile benzer bulundu. Grup 2 de antrasiklin dozu ile MPI`leri arasında anlamlı korelasyon saptandı (sırayla; r:0.41 p: 0.001 , r:0.38 p:0.004, r:0.48 p<0.001). Hastaların kemoterapi sonrası izlem süreleri ile MPI leri arasında da anlamlı korelasyon saptandı (sırayla; r:0.48 p< 0.001 , r:0.51 p<0.001, r:0.53 p<0.001). Sonuç: Çalışmamız TDI ile ölçülen MPI`nin hem subakut hem de geç dönemde subklinik antrasiklin kardiyotoksisitesini saptamada duyarlı bir yöntem olabileceğini göstermiştir. NT proBNP düzeyinin ise sadece subakut dönemde yükseldiği saptanmıştır.

Abstract:
Aim: To evaluate left and right ventricular myocardial performance after anthracycline treatment using pulsed-tissue Doppler imaging (TDI) and its relation to N Terminal Pro-Brain Natriuretic Peptide (NT proBNP) levels in children with cancer. Method: We enrolled 60 children with cancer with normal left ventricular systolic and diastolic functions by conventional echocardiography and 30 healthy control subjects (17 male, 13 female, and 11.9 ± 3.1 years). Thirty patients (Group 1, 16 male, 14 female, and 9.0 ± 3.4 years) were eligible for the analysis of subacute and 30 (Group 2, 13 male, 17 female, and 14 ± 3.0 years) of late cardiotoxicity. The mean follow-up duration from end of anthracycline treatment were 4.2 ±2.5 months in group 1 and 69.8 ± 39.7months in group 2. The cumulative dose of anthracyclines were 319.2 ±196 mg/m2 in group 1 and 275.6± 149.6 mg/m2 in group 2. Myocardial performance indexes (MPI) of mitral lateral annulus (MLA), interventricular septum (IVS) and tricuspid lateral annulus (TLA) were calculated with TDI. Plasma NT proBNP levels were measured in all patients and control group. MPIs, other echocardiographic parameters, and plasma NT proBNP levels of patients were compared with control group. Results: MPI of MLA, IVS and TLA of patients in group 1 were significantly higher than control group (p< 0.01and p< 0.001, and p < 0.001, respectively). NT proBNP levels of patients in group 1 were significantly higher than control group (p< 0.05). The cumulative dose of anthracyclines of patients in group 1 were significantly correlated with MPI of MLA, IVS and TLA (r:0.40 p:0.001, r:0.40 p:0.002, r:0.45 p<0.001, respectively). MPIs of patients in group 2 were significantly higher than control group (p< 0.001and p< 0.001, and p < 0.001, respectively). The cumulative dose of anthracyclines of patients in group 2 were significantly correlated with MPIs (r:0.41 p: 0.001 , r:0.38 p:0.004, r:0.48 p<0.001, respectively). The follow-up duration from end of anthracycline treatment in group 2 were significantly correlated with MPIs (r:0.48 p< 0.001 , r:0.51 p<0.001, r:0.53 p<0.001, respectively) NT proBNP levels of patients in group 2 were not different from control group. Conclusion: Our study confirms that MPI obtained by TDI seems to be an early sensitive parameter of cardiac dysfunction in both subacute and late anthracycline cardiotoxicity. NT proBNP levels seems to be an early sensitive marker of cardiac dysfunction only subacute cardiotoxicity.