Nonvalvüler atriyal fibrilasyona bağlı iskemik inme geçiren hastalarda CHADS2 skoru, ekokardiyografi ve hematolojik parametrelerin inme şiddeti ve kısa dönem prognoza olan etkileri
The effect of CHADS2 score, echocardiography and hematologic parameters on stroke severity and short term prognosis in ischemic stroke due to nonvalvuler atrial fibrillation
Yazar: ÖZER AYNACI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ASLAN TEKATAŞ
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Atriyal fibrilasyon = Atrial fibrillation ; Ekokardiyografi = Echocardiography ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Prognoz = Prognosis ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Serebrovasküler dolaşım = Cerebrovascular circulation ; Ölçekler = Scales

Özet:
İnme, sık görülen ve ölümcül olan nörolojik bir hastalıktır. Ölüme neden olabilmesinin yanı sıra gelişebilen sakatlıklar sonucu sosyoekonomik kayıplara da yol açar. Bu yüzden inmenin önlenmesi ve etkin tedavi yapılması bütün yönleriyle çok önemlidir. Kardiyoembolik inme; tüm iskemik inmelerin içinde % 25'ini oluşturan gruptur ve % 45 nonvalvuler atriyal fibrilasyon altta yatan nedendir.
İnme şiddeti ve prognoza etkili olan faktörler hakkında farklı görüşler ve belirsizlikler vardır. Çalışmamızda; nonvalvüler atriyal fibrilasyona bağlı iskemik inme hastalarında, CHADS2 skorunun inme şiddeti ve kısa dönem prognoz tahmininde kullanılabilirliğini belirlemek amaçlandı. Ayrıca hematolojik belirteçler ve ekokardiyografik bulguların inme şiddeti ve kısa dönem prognoz üzerine etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır.
Çalışmamıza prospektif olarak Mart 2013 ile Mart 2014 tarihleri arasında nonvalvüler atriyal fibrilasyona bağlı akut iskemik inme tanısı alan 156 olgu dahil edildi.
Çalışmamızda elde edilen verilerde; kadın cinsiyet, ileri yaş, yüksek CHADS2 skoru, serum fibrinojen, C-reaktif protein, D-dimer, düşük ejeksiyon fraksiyonu artmış inme şiddetiyle ilişkili bulundu (p<0,05). Kısa dönem kötü prognostik faktörler; kadın cinsiyet, ileri yaş, yüksek CHADS2 skoru, serum fibrinojen, C-reaktif protein, D-dimer, başvuru 'National Institutes of Health Stroke' skoru, düşük ejeksiyon fraksiyonu olarak saptandı (p<0,05). Erken nörolojik kötüleşme için; ileri yaş, kadın cinsiyet, yüksek serum fibrinojen, D-dimer, C-reaktif protein ve artmış inme şiddeti bağımsız risk faktörleri olarak bulundu (p<0,05). Sol atrium çapının inme şiddeti ve prognoza etkisinin olmadığı saptandı, fakat hastaların %53,2'sinde geniş bulundu.
Sonuçta; inme şiddeti ve prognozun erken tahmin edilebilmesi sayesinde, inme tedavisi ve koruyucu tedavi daha etkin yapılarak mortalite ve morbiditenin azalması sağlanabilecektir.

Anahtar kelimeler: Atriyal fibrilasyon, CHADS2 skoru, inme şiddeti, prognoz

Abstract:
Stroke is common neurological condition which can be fatal. Besides death, it causes socioeconomic loss due to disability. Thus, prevention and effective treatment of stroke is quite important in every aspect. Cardioembolic stroke, constitutes % 25 of all ischemic strokes and nonvalvular atrial fibrillation is the underlying cause in % 45 of the cases.
There are various opinions and uncertainties on the subject of factors affecting the stroke severity and prognosis. In our study, usability of CHADS2 score to predict stroke severity and short term prognosis in patients with ischemic stroke due to nonvalvular atrial fibrillation was aimed along with the effect of hematologic markers and echocardigraphic findings on stroke severity and short term prognosis.
156 cases who were diagnosed with acute ischemic stroke due to nonvalvular atrial fibrillation between March 2013 and March 2014 were included in the study.
According to data obtained in our study, female sex, older age, high CHADS2 score, serum fibrinogen, C-reactive protein, D-dimer levels and low ejection fraction were found to be associated with stroke severity (p<0.05). Short term poor prognostic factors were as follows; female sex, older age, high CHADS2 score, serum fibrinogen, C-reactive protein, D-dimer levels, admission National Institutes of Health Stroke score and low ejection fraction. (p<0.05). Older age, female sex, high serum fibrinogen, C-reactive protein, D-dimer levels and high stroke severity were found to be the independent risk factors for early neurologic deterioration (p<0.05). It has been found that left atrial volume had no effect on stroke severity and prognosis, but it has been detected enlarged in % 53,2 of the patients.
In conclusion, a reduction in mortality and morbidity will be ensured through a more effective stroke treatment and preventive treatment by an early prediction of stroke severity and prognosis.

Key words: Atrial fibrillation, CHADS2 score, stroke severity, prognosis