Temporomandibular eklem kondil-disk kompleksi düzensizliklerinin görüntülenmesinde ultrasonografinin yeri
The place of ultrasound images of temporomandibular joint condyle-disc complex disorders
Yazar: İPEK KARABULUT
Danışman: PROF. DR. İLKNUR ÖZCAN
İstanbul Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2016
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Mandibular kondil = Mandibular condyle ; Manyetik rezonans = Magnetic resonance ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders ; Teşhis = Diagnosis ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Günümüzde temporomandibular eklem (TME) şikayeti olan hastaların sayısı, şikayetlerine çözüm bulabilmek amacıyla diş hekimliği fakültelerine başvurma oranları ve bu konudaki bilinçlenme giderek artmaktadır. Hastalara faydalı olabilmek ve uygulanacak tedavi yöntemini belirlemek için doğru tanı koymak en önemli adımı oluşturmaktadır. Kesin teşhis için klinik muayene bulgularının yanında hastanın şikayetlerine yönelik radyolojik muayene verileri bir arada değerlendirilmelidir. Görüntüleme yöntemlerinin seçimi bu noktada büyük önem kazanmaktadır.
Bu çalışmada, diş hekimliğinde daha yaygın olarak kullanıma girmeye başlayan, ucuz ve kolay ulaşılabilen ultrasonografik görüntülemenin (USG), TME incelemelerinde; pahalı, uygulama ve değerlendirilmesi uzmanlık gerektiren, randevu süreleri çok uzun olan manyetik rezonans görüntülemeye (MRG) alternatif bir görüntüleme yöntemi olabilmesi değerlendirilmek istenmektedir.
Bu çalışmanın amacı TME'de kondil-disk kompleksi düzensizliklerinde USG'nin tanısal değerinin ve TME görüntülenmesinde etkinliğinin belirlenmesidir.
Bu amaçtan yola çıkılarak TME şikayeti ile "İstanbul Üniversitesi, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ABD, Çene Polikliniği"ne başvuran ve zaten MRG endikasyonu almış gönüllü 50 hasta (100 eklem) çalışmamıza katılmıştır. 3 ayrı araştırmacı hekim, her biri tek bir yöntemi uygulamak ve diğer araştırmacıların kayıtlarına kör kalmak koşuluyla MRG, klinik muayene ve USG bulgularını yeniden değerlendirmişlerdir.
MRG ile karşılaştırıldığında, eklem içi düzensizliklerin teşhisinde klinik muayenenin duyarlılığı %73, özgünlüğü %37 ve tanısal doğruluğu %70 bulunmuştur. USG'nin ise duyarlılığı %75,7, özgünlüğü %33,3, tanısal doğruluğu %73 olarak bulunmuştur. Ayrıca MRG'de eklem içi efüzyon varlığı saptanan eklemlerin USG'de ölçülen kapsül mesafeleri değerlendirilerek ortalama değer 1,462 mm bulunmuştur.
Sonuç olarak; invaziv olmayan, radyasyon içermeyen, rahat uygulanabilen, ucuz ve kolay ulaşılabilen, dinamik bir görüntüleme yöntemi olan USG ile disk pozisyonu, kemik yüzeyi değişiklikleri ve kapsül mesafesi yüksek oranda doğru bir şekilde değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Temporomandibular Eklem, Ultrasonografi, Magnetik Rezonans

Abstract:
Today, the number of patients suffering from temporomandibular joint (TMJ) problems is increasing. In order to find solutions to their complaints, patients' application ratio to dentistry faculties and awareness on this issue are rising. To be useful for patients and determine the right treatment method, constitute the most important step to diagnose correctly. In the cause of diagnosis, radiological examination data should be evaluated with clinical examination. The choice of imaging methods is gaining great importance at this point.
In this study, 3 methods; clinical examination, Ultrasonographic Imaging (USI) and Magnetic Resonance Imaging (MRI) will be compared. In fact, it is intended to exhibit an alternative imaging method for the evaluation in TMJ examinations. As the former is began more widely into use in dentistry, cheap and easily accessible. In contrast, the latter is expensive, requires expertise in applications and evaluation.
The purpose of this study was to determine the diagnostic value of USI in TMJ derangements of condlye-disc complex and to evaluate its efficacy. For this purpose, 50 volunteer patients received MRI indication were included in our study. 3 different blind physician, each applies a single method, reevaluate the findings.
When compared with MRI, the sensitivity, specificity and diagnostic accuracy of clinical diagnose in the detection of internal derangements were %73,0, %37,0 and %70,0 respectively. When it comes to USI the sensitivitiy, specificity and diagnostic accuracy were found 75,7, %33,3 and %73,0 respectively. Capsule width measured in USI was assessed in the joints where presence of intra-articular effusion was detected in MRI and the average value was found to be 1,462 mm.
As the result; disc position, changes of osseous surfaces and effüsion can be evaluated with high accuracy by USI which is a dynamic, non-invasive, radiation-free, can be applied comfortable, cheap and easily accessible imaging method. Key 

Words: Temporomandibular Joint, Ultrasonography, Magnetic Resonance