Lysimachia verticillaris ve lysimachia vulgaris bitkilerinin yara iyileştirme potansiyellerinin ve biyolojik aktivitelerinin incelenmesi
Investigation of wound healing potentials and biological activities of lysimachia verticillaris and lysimachia vulgaris plants
Yazar: ŞEYDA KANBOLAT
Danışman: PROF. DR. REZZAN ALİYAZICIOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Enzimler = Enzymes ; Lysimachia = Lysimachia ; Lysimachia verticillaris = Lysimachia verticillaris ; Lysimachia vulgaris = Lysimachia vulgaris ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Primulaceae = Primulaceae ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Lysimachia cinsi (Primulaceae) Türkiye bitki örtüsünde 8 tür ile temsil edilmektedir. Zengin fenolik ve flavonoit içeriği ile Lysimachia türleri halk arasında yara iyi edici, ateş düşürücü, ağrı kesici olarak kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında; L. verticillaris ve L. vulgaris bitkilerinin in vivo ve in vitro olarak yara iyileştirme potansiyellerinin değerlendirilmesi ile terapötik kullanımının araştırılması amaçlanmaktadır. Tez kapsamında, "Dairesel Yara Modeli" ile L. verticillaris ve L. vulgaris su ekstrelerinin yara iyileştirme potansiyelleri in vivo olarak araştırılmıştır. Biyolojik aktivite çalışmaları ve histopatalojik çalışmalar ile yara iyileşmesindeki değişiklikler gözlenmiştir. Gen ekspresyonunun belirlenmesi için RT-PCR çalışmaları yapılmıştır. Bitkilerin su ekstrelerinin yara iyileştirme potansiyeli mekanizmasının aydınlatması için hücre kültürü çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, bu tez çalışmasında enzim inhibisyonları, antimikrobiyal aktivite ve YPSK çalışmaları yapılmıştır. Yara alanı küçülmeleri incelendiğinde, merhemlerin yara kapanma etkisinin pozitif kontrol olarak kullanılan Madecassol® grubuna göre daha iyi olduğu belirlenmiştir. Yara kapanması sonuçları ile histopatolojik, antioksidan ve antiinflamatuvar sonuçlar birbiri ile uyumlu bulunmuştur. Bitkilerin TNF-α, IL-1β ve MMP-9 gen seviyelerini azaltarak, IL-10 seviyesini ise artırarak yara iyileşmesine katkı sağladığı görülmüştür. Mekanizma aydınlatma çalışmaları ile bitkilerin hücrelerde H2O2 konsantrasyonunu artırarak, siklooksijenaz-2 (COX-2) enzimini ve nitrik oksiti inhibe ederek yara iyileştirme potansiyellerini gerçekleştirdikleri saptanmıştır. Bitkilerin kolajenaz enzim inhibisyon değerleri birbirine yakın ve kateşin kadar etkili bulunmuştur. Bitkilerin en belirgin antimikrobiyal aktiviteyi gram pozitif bakterilerden biri olan S. aureus'a karşı gösterdiği belirlenmiştir. YPSK çalışmaları ile bitkilerin fenolik içeriği incelendiğinde ana bileşenin sinapik asit olduğu tespit edilmiştir. Bu bilgiler ışığında, bu bitkilerin su ekstrelerinin yara iyileştirme potansiyellerinin oldukça etkili olduğu ve doğal ilaç kaynağı olarak kullanılabileceği öngörülmektedir.

Abstract:
The genus Lysimachia (Primulaceae) is represented by 8 species in the flora of Turkey. Lysimachia species with their rich phenolic and flavonoit content are used among the public as wound healing, antipyretic and pain reliever. In this thesis study; it is aimed to evaluate the wound healing potential of L. verticillaris and L. vulgaris plants as in vivo and in vitro and to investigate their therapeutic use. Within the scope of the thesis, the wound healing potentials of L. verticillaris and L. vulgaris aqueous extracts were investigated in vivo with the "Circular Excision Wound Model". Changes in wound healing have been observed with biological activity and histopathological studies. RT-PCR studies were performed to determine gene expression. Cell culture studies were carried out to elucidate the mechanism of the wound healing potential of aqueous extracts of plants. Moreover, enzyme inhibitions, antimicrobial activity and HPLC studies were carried out in this thesis. When the wound area reductions were examined, it was determined that the wound closure effect of the ointments was better than the Madecassol® group used as a positive control. Wound closure results and histopathological, antioxidant and anti-inflammatory results were found to be compatible with each other. It was observed that the plants contributed to wound healing by decreasing TNF-α, IL-1β and MMP-9 gene levels and increasing IL-10 levels. By mechanism elucidation studies, it has been determined that the plants realize their wound healing potential by increasing HO concentration in cells, inhibiting cyclooxygenase-2 (COX-2) enzyme and nitric oxide. The collagenase enzyme inhibition values of the plants were found to be close to each other and as effective as catechin. It was determined that the plants showed the most pronounced antimicrobial activity against S. aureus, one of the gram-positive bacteria. When the phenolic content of the plants was examined by YPSK studies, it was determined that the main component was sinapic acid. In the light of this information, it is predicted that the wound healing potential of aqueous extracts of the plants are quite effective and can be used as a natural drug source.