Osmanlı yönetimi öncesi ve sonrası Kosova (Tanzimat Dönemine kadar)
Kosova before and after the Ottoman governance (Until the Tanzimat Period)
Yazar: ABDULKADIR SYLKA
Danışman: PROF. DR. EYUP BAŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Balkanlar = Balkans ; Camiler = Mosques ; Kosova = Kosovo ; Mimari = Architectural ; Mimari eserler = Architectural works ; Murad I = Murad I ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Sarı Saltuk = Sarı Saltuk ; Tekkeler = Tekke ; Türbeler = Tombs

Özet:
Osmanlı, Balkan topraklarında fetih harekatına başlamadan önce, Balkanlar'da birçok kavim ve etnik grup birbirleri ile mücadele içerisindeydiler. Sırplar, Hırvatlar, Bulgarlar, Arnavutlar ve onların üzerinde bir güç olarak Bizans İmparatorluğu, Balkanlar'da egemen olabilmek için yarışmaktaydılar.
Kosova, 1389 yılında I. Kosova Savaşı ile Osmanlı hâkimiyeti altına girdi. O dönemde, Kosova'da hayat şartlarına en uygun yanıt olduğu için insanlar İslam dinini seçiyorlardı. Ayrıca o dönemde yine İslam dini Kosovalıları Sırp asimilasyonundan kurtarmıştır. 
Beş asırdan fazla Osmanlı idaresi altında kalan Kosova, Osmanlı döneminin sanat alanındaki gelişmelerinin etkisi altında kalmasına rağmen, gelenekselliğiyle ön planda olup, yerel Arnavut özellikleriyle de göze çarpmaktadır.
Giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşan bu tezde; Giriş bölümünde Balkanlar ve Kosova tarihi, Balkanlar tarihi ve coğrafyası, Tarihte Kosova, Kosova'nın Tarihi, Kosova'nın Coğrafik Özellikleri, Kosova'nın Dini Yapısı konuları ele alınmıştır.
Birinci bölümde, Osmanlılardan Önce Kosova'da İslam'ın İzleri ve Kosova'nın Fethi, Osmanlılardan Önceki Dönemde Kosova Topraklarında İslam'ın İzleri, XI. Yüzyıldan İtibaren Ticaret ve Deniz Yoluyla, Farklı Asker, Tüccar ve Dini Grupların Faaliyetleriyle İslamlaşma, Topluca ya da bireysel biçimde yapılan göçlerle İslamlaşma, Sarı Saltuk etkisiyle ortaya çıkan İslamlaşma, Kosova muharebesinden önce Kosova'nın siyasi durumu, Sultan I. Murad, Yaptığı İdari düzenlemeler, I. Kosova Muharebesi (Savaşı), I. Kosova Savaşı'nın önemi, Sultan Meşhedi-i Hüdavendigar Türbesinin İslamlaşmaya olan etkisi konuları incelenmiştir.
İkinci Bölümde, Osmanlı Fetih sonrası Kosova'da İslamiyet'in yayılışı, Kosova'nın İslamlaşması, İslam Dininde İslamlaşma, İslamlaşma Sürecinde Osmanlıların Siyasi Rolü, Osmanlı Kosova'yı "Zorla İslamlaştırdı" İddiasının Değerlendirilmesi, Kosova'da İslamlaşmayı etkileyen faktörler, Osmanlı Döneminde Kosova, Osmanlı'nın Kosova'ya gelişinin nedenleri, Osmanlı Devleti'nin Kosova'da İmar Faaliyetleri, Kosova'da Osmanlı Dönemi Mimarî Eserlerinin Niceliği; Camiler (Priştine, Prizren, Gilan, Mitroviça, İpek, Yakova Camileri, Diğer Şehirlerde Bulunan Camiler), Tekkeler, Türbeler ve Kosova'da Mimari Eserleri Dini Hayata Etkisi ele alınmıştır.
Son olarak sonuç bölümünde tez boyunca sunduğumuz materyalleri bütüncül bir şekilde konuyu değerlendirmeye gayret ettik.


Anahtar Kelimeler: Balkanlar, Kosova, Arnavutlar, Sarı Saltuk, I. Murad, Mimari

Abstract:
Before the Ottoman Empire starts conquest movement in Balkan lands, there were in lots of clans and ethnic groups which struggled for their domination. Serbs, Croats, Bulgarians, Albanians and the Byzantium Empire which had an authority on them, competed for the dominate Balkans. 
Kosova was conquest by Ottoman Empire in 1389 with the first battle of Kosova and came under its administration. In this period, people choose the religion of Islam because it was the best answer for life's conditions in Kosova. Also, again in this period the religion saved Kosovars from Serbian assimilation. Kosova, which rest more than five centuries under Ottoman's administration, was under the influence of the developments in the field of art in the Ottoman period, but it stands out with its traditional and local Albanian features.
In this thesis consisting of introduction, two chapters and conclusion; in introduction History of Balkans and Kosova, Balkans' history and geography, Kosova in History, History of Kosova, Geographical Characteristics of Kosova, Religious Structure of Kosova were discussed.
In the first chapter, the traces of Islam in Kosova before the Ottomans and the conquest of Kosova, traces of Islam in the territory of Kosova before the Ottomans, Islamization from the XI. Century through Trade and maritime activities by Different military, merchant and Religious Groups, Islamization through collective or individual immigrations, Islamization arising from the influence of Sarı Saltuk, Political situation of Kosova before the Battle of Kosova, Sultan I. Murad, his Administrative arrangements, The First Battle of Kosova (War), the importance of the First Battle of Kosova, the impact of the Meşhedi-i Hüdavendigar's Tomb on Islamization subjects are examined. 
In the second chapter, the spread of Islam in Kosova after the Ottoman conquest, Islamization of Kosova, Islamization in Islam, Political Role of  Ottomans in the Process of Islamization, Evaluation of the Claim "Ottoman Empire had forced Kosova to Islamization", Factors affecting Islamization in Kosova, Reasons of Ottoman Presence in Kosova, Reconstruction Activities of the Ottoman Empire in Kosova; Mosques (Mosques of Pristina, Prizren, Gjilan, Mitrovica, Ipek, Gjakova and mosques in other cities), Dervish lodges, Tombs and Architectural Effects in Kosova are discussed.
Finally, in the conclusion, we tried to evaluate the subject matter in a holistic way.

Key Words: Balkans, Kosova, Albanians, Sarı Saltuk, I. Murad, Architecture