Tip 1 diabetes mellituslu hastalarda fibroblast growth factor-21(FGF-21) düzeyleri ve bunun karotis intima medya kalınlığı ile ilişkisi
Fibroblast growth factor-21(FGF-21) levels in patients with TYPE 1 diabetes mellitus and its relationship with carotid intima media thickness
Yazar: HATİCE ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. DR. OĞUZHAN DEYNELİ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Adiponektin = Adiponectin ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Fibroblast büyüme faktörü = Fibroblast growth factor ; Karboksimetillizin = Carboxymethyllysine ; Karotis intima media = Carotid intima media

Özet:
Glukoz homeostazında yararlı etkileri ve antilipolitik etkisi olan FGF-21 hormon düzeyleri tip  2 diabetes mellitusta ve aterosklerozda artmıştır. Tip 1 diabetes mellituslu hastalarda FGF-21 düzeyi ve aterosklerozla ilişkisini gösteren yeterli çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada tip 1 diabetes mellituslu hastalarda FGF-21 düzeyleri ve bunun ateroskleroz belirteci olan karotis intima medya kalınlığı ile ilişkisini göstermek amaçlanmıştır. Çalışmaya tip 1 diabetes mellitus tanısı olan 39 hasta ve sağlıklı gönüllüden oluşan 39 kişilik kontrol grubu dahil edilmiştir. Katılımcılardan  en az 8 saat açlık sonrası FGF-21, adiponektin, karboksimetillizin için kan örnekleri alınmıştır. Karotis intima medya kalınlığı ölçümü B mod ultrasonografi cihazı ile aynı kişi tarafından sağ ve sol karotis arterden yapılmıştır. Veriler analiz edildiğinde  FGF-21 düzeyi hasta grubunda 1.25±2.1 ng/ml, kontrol grubunda ise 0.53±0.37 ng/ml saptanmıştır.Fakat hasta grubunda FGF-21  normal dağılımda olmadığı için logaritmik transformasyon sonrası yapılan gruplar arası karşılaştırmada hasta ve kontrol grubunda FGF-21 düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Adiponektin düzeyleri hastalarda 16336±7338 ng/ml, kontrollerde 13343±5318 ng/ml olarak saptanmıştır. Adiponektin düzeyleri arasında hasta ve kontrol grubunda anlamlı bir fark saptanamamıştır. Karboksimetillizin düzeyleri hasta ve kontrol grubunda sırasıyla 984.8±641.2 ng/ml ve 1022.9±670.5 ng/ml'dir. Gruplar arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır.Hasta ve kontrol grubunda karotis intima medya kalınlığı ve FGF-21 düzeyleri arasında istatiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptanamamıştır. Özetle; tip 1 diabetes mellitus hastalarında ve kontrol grubunda FGF-21 düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Karotis intima medya kalınlığı ile FGF-21 düzeyleri arasında anlamlı bir korelasyon gösterilememiştir. Hasta ve kontrol grubu sayısının daha fazla olduğu yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: tip 1 diabetes mellitus, FGF-21, karotis intima medya kalınlığı, adipnektin,  Karboksimetillizin

Abstract:
FGF-21 hormone which has antilipolytic effects and positive effects on glucose homeostasis is increased in atherosclerosis and type 2 diabetes mellitus (DM). There  is no data about FGF-21 level in type 1 DM and its relationship with atherosclerosis. In this study, we aimed to evaluate FGF-21 levels in type 1 diabetes mellitus and its relationship with carotid intima media thickness which is a marker of atherosclerosis. We recruited 39 patients with type 1 diabetes mellitus and 39  healthy controls. Blood samples for FGF-21, adiponectin and carboxymethyllysine were drawn from subjects after 8 hours fasting. Intima media thicknesses of right and left carotid arteries were measured via B-mode ultrasound by the same person. When the data was analyzed, mean FGF-21 levels were 1.25± 2.1 ng/ml in patients; 0.53±0.37 ng/ml in control group. But in patient group, FGF-21 was not in normal distribution, so the analysis was repeated after logarithmic transformation. As a result, there was no significant statistical difference in FGF-21 levels between the groups, but FGF-21 levels were relatively higher in patient group. There was no  significant correlation between carotid intima media thickness and FGF-21 levels in each group.Adiponectin levels were 16336±7338 ng/ml in patients and 13343±5318 ng/ml in controls. There was no significant statistical difference in adiponectin levels between groups. Carboxymethyllysine levels were also similar in patients (984.8±641.2 ng/ml)  and controls (1022.9±670.5 ng/ml). In summary, FGF-21 levels were not significantly difference between type 1 diabetes mellitus patients and control group. The researches which have more patients and healthy volunteers than our study are needed.


Keywords: type 1 diabetes mellitus, FGF-21, carotid intima media thickness, adiponectin, carboxymethyllysine