Mastektomi sonrası lenfödem gelişen ön kolda kemik kaybının incelenmesi
Investigation of forearm bone loss developing lymphedema after mastectomy
Yazar: BÜŞRA KILIÇ
Danışman: PROF. DR. HÜLYA UZKESER
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Kemik dokusu = Bone tissue ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Kol = Arm ; Lenfödem = Lymphedema ; Mastektomi = Mastectomy ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Osteoporoz = Osteoporosis

Özet:
Mastektomi Sonrası Lenfödem Gelişen Ön Kolda Kemik Kaybının İncelenmesi Amaç: Meme kanserine bağlı mastektomi sonrası lenfödem gelişen hastalarda etkilenen kolda lokal kemik kaybının incelemeyi ve kemik döngüsü belirteçlerinin de düzeyleri değerlendirilerek lenfödemin diğer osteoporoz sebeplerinden bağımsız olarak kemik metabolizması üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçlıyoruz. Yöntem: Meme kanseri cerrahisi sonrası tek taraflı lenfödemi olan 44 hasta (grup 1) ve lenfödem olmayan 42 hasta (grup 2) değerlendirildi. KMY ölçümü lomber omurgada, femur boynunda ve her iki taraf distal ön kolda çift enerjili x-ışını absorpsiyometrisi (DXA) ile yapıldı. Tıbbi Biyokimya bölümünce serum prokollajen tip I N-terminal peptidi(PINP), osteokalsin(OC), Tip I kollojenin  bağlı C-telopeptidi (-CTX) düzeylerine bakıldı. Hastane kayıtlarından diğer rutin kan tetkikleri kaydedildi. Bulgular: Grup 1 de lenfödemli taraf T ve Z skorları etkilenmeyen taraftan istatistiksel olarak anlamlı derecede düşükken(p<0,05), KMY skorları arasında fark yoktu(p>0,05). Her iki grup arasında etkilenen kol KMY, T ve Z skorları açısından anlamlı fark yoktu(p=0,823, p=0,178, p=0,102). Femur boynu skorları açısından da gruplar arasında anlamlı fark yoktu(p>0,05). Etkilenen ön kol t skoru ile yaş, kanser süresi ve ameliyat zamanı arasında negatif yönlü zayıf-orta korelasyon saptandı. Grup 1'in Osteokalsin, PINP ve CTX değerleri grup 2 ye göre anlamlı derecede yüksekti (p<0,05). İki grup arasında karşılaştırılan diğer kan tetikleri açısından istatiksel anlamlı bir fark bulunmadı(p<0,05). Sonuç: Gruplar arasında osteoporoz oluşumundan sorumlu olabilecek sistemik faktörler açısından fark olmamasına rağmen, femur boynu skorları arasından fark saptanmazken, lenfödemli kolda sağlam kola göre skorlar daha düşük saptandı. İki grup arasında osteoporozu etkileyebilecek diğer kan tetkik sonuçları açısından da fark olmamasına rağmen, lenfödemli gruptaki kemik döngüsü belirteçleri daha yüksek saptandı. Bu sonuçlar lenfödemin diğer osteoporoz sebeplerinden bağımsız olarak kemik metabolizmasını etkileyerek lenfödemli kolda lokalize kemik kaybına sebep olabileceğini göstermektedir. Lenfödem ve osteoporoz ilişkisinin aydınlatılabilmesi için daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.Anahtar kelimeler: Lenfödem, Osteoporoz, Kemik döngüsü belirteçleri

Abstract:
Investigation of Forearm Bone Loss Developing Lymphedema After Mastectomy Objektive: We aim to examine the local bone loss in the affected arm in patients who develop lymphedema after mastectomy due to breast cancer and to investigate the effects of lymphedema on bone metabolism independent of other osteoporosis causes by evaluating the levels of bone turnover markers. Method: After breast cancer surgery, 44 patients with unilateral lymphedema (group 1) and 42 patients without lymphedema (group 2) were evaluated. BMD was measured by dual energy x-ray absorptiometry (DXA) in the lumbar spine, femoral neck, and both sides of the distal forearm. Serum procollagen type I N-terminal peptide (PINP), osteocalcin (OC), -linked C-telopeptide (-CTX) levels of Type I collagen were measured by the Department of Medical Biochemistry. Other routine blood tests were recorded from hospital records. Finfings: In Group 1, T and Z scores of the lymphedema side were statistically significantly lower than the unaffected side (p<0.05), while there was no difference between BMD scores (p>0.05). There was no significant difference between the two groups in terms of BMD, T and Z scores of the affected arm (p=0.823, p=0.178, p=0.102). There was no significant difference between the groups in terms of femoral neck scores (p>0.05). A negative weak-moderate correlation was found between the affected forearm t score and age, cancer duration, and surgery time. Osteocalcin, PINP and CTX values of group 1 were significantly higher than group 2 (p<0.05). There was no statistically significant difference between the two groups in terms of other blood triggers compared (p<0.05). Conclusion: Although there was no difference between the groups in terms of systemic factors that may be responsible for the formation of osteoporosis, no difference was found between the femoral neck scores, and the scores were lower in the lymphedema arm compared to the healthy arm. Although there was no difference between the two groups in terms of other blood test results that may affect osteoporosis, bone turnover markers were found to be higher in the lymphedema group. These results show that lymphedema may cause localized bone loss in the lymphedema arm by affecting bone metabolism independently of other osteoporosis causes. More comprehensive studies are needed to elucidate the relationship between lymphedema and osteoporosis. Keywords: Lymphedema, Osteoporosis, Bone turnover markers