Akromegali hastalarında oksidatif stres ve kardiyovasküler risk belirteçlerinin ilişkisinin değerlendirilmesi
Investigation of the relationship between oxidative stress  
parameters and cardiovascular risk factors in patients with acromegaly
Yazar: ÇİĞDEM ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. ALEV EROĞLU ALTINOVA
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2014
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Akromegali = Acromegaly ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Risk faktörleri = Risk factors ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Kardiyovasküler hastalıklar akromegali hastalarında mortalite ve morbiditenin en önemli nedenidir. Akromegali hastalarında ateroskleroz gelişimi yönünde artan sayıda yayın olmasına karşın bu konu netlik kazanmamıştır. Oksidatif stres ve inflamasyon ateroskleroz patogenezinde önemli rol oynamaktadır. Çalışmamızda kardiyovasküler hastalık öyküsü olmayan akromegali hastalarında kardiyovasküler risk belirteçleri, oksidatif stres ve inflamasyon parametreleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçladık. Çalışmaya Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları polikliniğine başvuran 39 akromegali hastası ve hastalara eşlik eden hastalıklarına ve risk faktörlerine eşleşecek şekilde kontrol grubuna 40 olgu dahil edildi. Hasta ve kontrol grubuna subklinik ateroskleroz belirteçleri olarak FMD, KİMKve EYDK ölçümleri yapıldı. Oksidatif stres parametreleri, HMGB1, hs CRP, VCAM-1, ICAM-1, E-selektinin serum düzeyleri değerlendirildi. Çalışmamızda FMD akromegali hastalarında kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük, KİMK ve EYDK akromegali hastalarında kontrol grubuna istatistiksel olarak anlamlı derecede artmış bulunmuştur. İnflamasyon parametrelerinden hs CRP düzeyi akromegali grubunda daha düşük tespit edilmiştir (p< 0,05). Çalışılan diğer ox-LDL, TAC, HMGB1, VCAM-1, ICAM-1, E-selektin düzeyleri arasında gruplar arasında anlamlı farklılık tespit edilmemiştir (p> 0,05). Akromegali hastalarında ateroskleroz patogenezinde oksidatif stres, inflamasyonun etkisinin belirlenmesinin amaçlandığı çalışmamızda subklinik ateroskleroz belirteçleri ile oksidatif stres ve inflamasyon parametreleri arasında bir ilişki bulunamamıştır. Sonuçlar akromegali hastalarında ateroskleroz patogenezinde başka faktörlerin de etkin olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
Cardiovascular disease is the most important cause of mortality and morbidity in patients with acromegaly. The frequencies of cardiomyopathy, heart failure and valvular heart diseases have increased in acromegaly. But in the literature, there is controversial data regarding the development of atherosclerosis in patients with acromegaly. Oxidative stress and inflammation pathways are important in the pathogenesis of atherosclerosis. Recently, increased oxidative stress parameters have been reported in acromegaly. In this study, we aimed to investigate the role of oxidative stress, inflammation and cardiovascular risk factors in the pathogenesis of subclinical atherosclerosis in acromegaly. This study included patients diagnosed with acromegaly attending Gazi University Endocrinology and Metabolism Department. Thirty-nine patients with acromegaly enrolled into this study and patients were classified into two groups; active acromegaly and controlled acromegaly.Subjects without clinical evidence of acromegaly were enrolled as controls and matched by gender, age, body mass index,  presence of hypertension, diabetes mellitus, hyperlipidemia. Flow mediated dilatation (FMD), carotid intima media thickness (CIMT) and epicardial fat thickness (EFT) were measured as subclinical atherosclerotic parameters and serum levels of oxidative stress parameters, high mobility group box 1 protein (HMGB1), high sensitive CRP (hs CRP), vascular cellular adhesion molecule-1 (VCAM-1), intercellular adhesion molecule-1 (ICAM-1), E-selectin were evaluated. . Significantly decreased FMD and increased CIMT and EFT were found in patients with acromegaly compared to control group. Among inflammatory parameters, hs CRP levels were found to be decreased in acromegaly patients (p< 0,05). There were no significant difference for serum levels of oxidative stres parameters, HMGB1, VCAM-1, ICAM-1 and E-selectin compared to control group (p> 0,05).Our results indicate that subclinical atherosclerosis measured with FMD, CIMT and EFT may exist in patients with acromegaly.Larger studies may help to clarify the pathogenesis of atherosclerosis in acromegaly.