Yoğun bakıma yatırılan sirozlu olgularda prognozu belirleyen risk faktörleri
The risk factors of mortality in intensive care unit for cirrhotic patients
Yazar: ŞEHMUS ÖLMEZ
Danışman: DOÇ. DR. YÜKSEL GÜMÜRDÜLÜ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Laktik asit = Lactic acid ; Prognoz = Prognosis ; SOFA skorlama sistemi = SOFA scoring system ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Yoğun bakıma yatan sirozlu hastaların prognozunu değerlendirmek önemlidir. Sirozlu hastaların prognozu hepatik yetmezliğin derecesi, sirozun komplikasyonları ve eşlik eden karaciğer dışı nedenlere bağlıdır. Sirozlu hastalarda prognozu daha objektif değerlendirmek için çeşitli skorlama sistemleri kullanılmaktadır. Bu çalışmada amaç yoğun bakıma yatan sirozlu hastaların prognozunu tayin etmek için kullanılan Child-Turcotte-Pugh (CTP) skoru ve Model for End-stage Liver Disease (MELD) skoru ile yoğun bakıma yatan hastaların prognozunu tayin etmek için kullanılan prognostik modellerden Acute Pysiology and Chronic Healt Evaluation (APACHE) II ve Sequential Organ Failure Assesment (SOFA) skorunun kullanılabilirliğini göstermek ve birbirine üstünlüklerini karşılaştırmaktır.Çalışmamıza, Dahiliye yoğun bakım ünitelerine Ocak 2004- Aralık 2006 tarihleri arasında yatırılarak izlenen 130 (% 64,7) erkek, 71 (% 35,3) kadın olmak üzere toplam 201 sirozlu hasta dahil edildi. Hastalarda mortaliteyi etkileyen risk faktörleri kullanılan belirteçler olarak; yaş, cinsiyet, Child-Turcotte-Pugh skoru, Model for End-stage Liver Disease skoru Acute Pysiology and Chronic Healt Evaluation II skoru, Sequential Organ Failure Assesment skoru, serum laktat, kan üre azotu, kreatinin, bilirübin, protrombin zamanı, protein elektroforezi, sirozun etyolojisi, mekanik ventilatör ihtiyacı, yoğun bakımda kalış süresi, sirozun komplikasyonları olan Hepatosellüler kanser, hepatik ensefalopati, gastrointestinal kanama, hepatorenal sendrom, spontan bakteriyel peritonit ve diğer enfeksiyonlar değerlendirildi. Bu belirteçlerin bunların prognoza etkileri araştırıldı.Sonuç olarak yoğun bakım ünitesine yatan sirozlu hastalar ileri evre hastalığa sahiptir. Bu hastalar genelde sirozun komplikasyonları nedeniyle yoğun bakıma yatırılmaktadır. Mortalite oranı oldukça yüksektir (% 41,8). Prognozu tahmin etmek için Child-Turcotte-Pugh, Model for End-stage Liver Disease, Acute Pysiology and Chronic Healt Evaluation II ve Sequential Organ Failure Assesment skoru kulanılabilir. Prognozu tahmin etmede Sequential Organ Failure Assesment ve Acute Pysiology and Chronic Healt Evaluation II skoru, Model for End-stage Liver Disease ve Child-Turcotte-Pugh skorundan üstündür (AUROC değerleri sırasıyla 0,847, 0,821, 0,790 ve 0,724). Sequential Organ Failure Assesment skoru kolay uygulanan prognozu en iyi tahmin eden skordur. Sirozun prognozunu saptamada en sık kullanılan skorlama sistemi olan Child-Turcotte-Pugh skorunun prognozu değerlendirme gücü düşüktür. Laktat düzeylerinin yüksek olması kötü prognozla ilişkilidir. Laktat prognostik parametre olarak kullanılabilir.Anahtar kelimeler: Dahiliye yoğun bakım, prognoz, Laktat, Siroz, SOFA skoru

Abstract:
It is very important to determine the prognosis of cirrhotic patients in intensive care unit. Prognosis of cirrhotic patients depends on the degree of hepatic failure, complications of cirrhosis and concominant other extrahepatic reasons. Several scoring systems are used to evaluate cirrhotic patient?s prognosis objectively. In this study we aimed to show and compare the usability of scoring systems that are used in cirrhotic patients Child-Turcotte-Pugh (CTP) score and Model for End-stage Liver Disease (MELD) with other scoring systems that used in intensive care unit such as Acute Pysiology and Chronic Healt Evaluation (APACHE ) II and Sequential Organ Failure Assesment (SOFA)201 patients ,130 (% 64,7) male and 71 (% 35,3) female, were included in this study who are admitted to the internal medicine intensive care unit betweeen january 2004 and december 2006. As a risk factor of mortality age, sex, Child-Turcot-Pugh score, Model for End-stage Liver Disease score, Sequential Organ Failure Assesment II score, Sequential Organ Failure Assesment score, serum lactate, blood urea nitrogen, creatinin, total bilirubin, protrombin time, protein electrophoresis, ethyology of cirrhosis, need for mechanical ventilation, duration of hospitalization in intensive care unit, cirrhosis complications such as hepatocellular cancer, gastronintestinal bleeding, hepatorenal syndrome, spontaneus bacterial peritonitis and other infections were evaluated and investigated their influences on prognosis.As a result the patients in the intensive care unit cirrhotic patients were in advanced disease. Because of their cirrhotic complications, these patients generally admitted to the intensive care unit. Mortality rate was quite high (% 41,8). Child-Turcotte-Pugh, Model for End-stage Liver Disease, Acute Pysiology and Chronic Healt Evaluation II, Sequential Organ Failure Assesment and score can be used to predict mortality. Sequential Organ Failure Assesment and Acute Pysiology and Chronic Healt Evaluation II score were powerful to predict mortality than Model for End-stage Liver Disease score and Child-Turcotte-Pugh score (AUROC values respectively 0,847, 0,821, 0,790 and 0,7249). Sequential Organ Failure Assesment score can be performed easily and is the best scoring system. Although Child-Turcotte-Pugh score is most used scoring system in cirrhotic patients, its power to determine prognosis is low. Higher lactate values were assosiated with worse prognosis. Lactate values can be used as a prognostic parameter.Key Words: intensive care unit, prognosis, laktat, Cirrhosis, SOFA score