Kronik bel ağrılı hastalarda ağrı duyarlılığı ve ciddiyet derecesinin ağrı ile ilişkili yaşam kalitesine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of pain sensitivity and severity on pain-related quality of life in patients with chronic lack pain
Yazar: ÖZGE EĞREN
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Bel ağrısı = Back pain ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Giriş ve Amaç: Bel ağrısı; hayat boyunca yaşanan en sık sağlık sorunlarından olup yeti yitimine sebep olan en sık etkendir. Bu çalışmada; kronik bel ağrısının ciddiyet derecesinin ve bireyin ağrı duyarlılığının, ağrı ile ilişkili yaşam kalitesine etkisini incelemek amaçlanmıştır. 
Yöntem: Bu çalışma; tek merkezli, prospektif ve analitik bir araştırma olarak planlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne Mart- Haziran 2022 tarihleri arasında herhangi bir sebeple başvuran, 18-65 yaş arası hastalardan en az 3 aydır bel ağrısı olanlar ile gerçekleştirildi. Verilerin elde edilmesinde; Hasta Bilgi Formu, Dallas Ağrı Anketi (DAA), Derecelendirilmiş Kronik Ağrı Ölçeği-Yenilenmiş Formu (DKAÖ-Y) ve Ağrı Duyarlılık Anketi (ADA) kullanıldı. İstatistiksel analizler için IBM SPSS 25.0 programı kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 196 kişinin yaş ortalaması 42,12±12,81 yıl olup %69,4'ü (n=136) kadındı. Bel ağrısı süresi ort: 6,73±6,46 yıl (min:3 ay-max:35 yıl) idi. ADA toplam skoru kadınlarda ve bel ağrısı için herhangi bir tedavi almayanlarda daha yüksek iken; minör skoru ise kadınlarda, ofis çalışanlarında ve bel ağrısı için herhangi bir tedavi almayanlarda daha yüksek saptandı (p:0,02; p:0,01; p:0,001; p:0,029; p:0,015, sırasıyla). DKAÖ-Y ile yaş, eğitim durumu, kronik hastalık varlığı ve bel ağrısının süresi arasında anlamlı bir ilişki bulundu (p:0,002; p:0,012; p:0,022; p:0,023, sırasıyla). DAA alt boyutlarından günlük aktivite, meslek ve boş zaman ile DKAÖ-Y ölçeğinin grade grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptandı (p<0,001 ve p:0,001).
Sonuç: Bu çalışmada; bel ağrısı şiddetinin artması ile yaşam kalitesini etkileyen günlük aktivite, meslek ve boş zaman aktivitelerinin olumsuz etkilendiği saptandı. Ağrı duyarlılığı yüksek olanlarda bunlara ek olarak ruhsal durumun da olumsuz etkilendiği gözlendi. Ayrıca yaş, eğitim düzeyi, kronik hastalık varlığı durumunun ağrının şiddeti üzerinde; cinsiyet ve mesleğin ise ağrı duyarlılığı üzerinde etkili birer faktör idi.

Anahtar Kelimeler: Ağrı Ciddiyeti, Ağrı Duyarlılığı, Kronik Bel Ağrısı, Yaşam Kalitesi.

Abstract:
Introduction and Purpose: Low back pain is one of the most common seen health problems throughout lifetime and is the most frequently causing factor for disability. This study aimed to examine the effect of severity of chronic low back pain and individual's pain sensitivity on pain related quality of life.
Method: This study was designed as a single-center, prospective and analytical study. It was conducted with patients between the ages of 18-65 who applied to the Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Family Medicine Outpatient Clinic between June-March, 2022 for any reason, who had low back pain for at least 3 months. To obtain data, the Patient Information Form, Dallas Pain Questionnaire (DPQ), Graded Chronic Pain Scale-Revised (GCPS-R) and Pain Sensitivity Questionnaire (PSQ) were used. IBM SPSS 25.0 was used in the statistical analyses. p<0.05 was accepted as the significance level.
Findings: Thev mean age of the 196 people included in the study was 42.12±12.81 years, and 69.4'% (n=136) were women. The mean low back pain duration 6.73±6.46 years (min:3 months-max: 35years). While the total PSQ score was higher in women and those with did not receive any treatment; PSQ minör score was higher in women, office workers and those with did not receive any treatment for low back pain (p:0.02; p:0.01 p:0.001; p:0.029; p:0.015, respectively). A statistically significant correlation was found between the GCPS-R score and age, educational status, presence of chronic disease and low back pain duration (p:0.002; p:0.012; p:0.022; p:0.023, respectively). A statistically significant relationship was found between grade groups of GCPS-R scale and daily activities and work and leisure activities subgroups of DPQ (p<0.001 and p:0.001).
Conclusion: In this study, it was determined that daily activity, work and leisure activities, which indicate the quality of life, were negatively affected by the increase in the severity of low back pain. In individuals with high pain sensitivity, in addition to these, emotional situation were also negatively affected. In addition, age, education level, presence of chronic disease on the severity of pain; gender and occupation were found to be effective factors on pain sensitivity.
Keywords: Chronic Low Back Pain, Pain Sensitivity, Pain Severity, Quality of Life,