COVID-19 pandemisinde çocuk acilden istenen cerrahi konsültasyonlar
Consultations to surgical departments in pediatricemergency department in COVID-19 pandemic
Yazar: ALPER YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH YAZAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; COVID 19 = COVID 19 ; Cerrahi = Surgery ; Hastalar = Patients ; Pandemiler = Pandemics ; Sevk ve konsültasyon = Referral and consultation

Özet:
Bu çalışmada pandemi döneminde çocuk acilden cerrahi bölümlere konsülte edilen hastaların ve konsültasyon işleyişinin etkinliğinin değerlendirilmesi, bulguların pandemi öncesi 01.01.2019-31.12.2019 tarihleri arasında hastanemiz çocuk acilinde Doktor Ayşegül Zaimoğlu tarafndan yapılan ''Çocuk acilden cerrahi bölümlere danışılan hastaların değerlendirilmesi'' başlıklı tezin verileri ile kıyaslanması amaçlanmıştır.
Bu araştırma, neden-sonuç ilişkilerini ortaya koymayı amaçlayan olgu kontrol tipi, sonuç-neden odaklı zaman ilişkisine göre sınıflandırılan retrospektif kohort tipi bir araştırmadır. Araştırma 11.03.2020-11.03.2021 tarihleri arasında Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Çocuk Acil Kliniğinde yapılmıştır. Araştırmaya dahil edilen 0-18 yaş grubu hastalar cinsiyet, yaş, tanı, konsültasyon sonucu, konsültasyon yanıtlanma süresine göre incelenmiştir. Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi İlaç ve Tıbbi Cihaz Dışı Araştırma Etik Kurulundan gerekli izinler alındıktan sonra hastalara ait bilgiler araştırmaya dönük parametreler baz alınarak hastane otomasyon sistemlerinden elde edilmiş olup 879 hasta üzerinde yürütülmüştür. 
Hastaların %42,44'ü kız, %57,56'sı erkektir. Yaş ortalaması 6,88 ± 4,85 yıldır. Yaş aralıkları 0-5 yaş %52,10, 6-10 yaş %21,40, 11 yaş ve üzeri %26,50'tir. Konsültasyon yanıtlanma süresi ortalama 72,15 ± 48,82 dakikadır. Pandemi öncesi dönemde ise hastaların %43,48'i kız, %56,52'si erkekti. Yaş ortalaması 7 yıl, yaş aralıkları 0-5 yaş %49,80, 6-10 yaş %22,90, 11 yaş ve üzeri %27,30'dur. Konsültasyon yanıtlama süresi ortalama 62 dakikadır. Pandemi öncesi döneme göre pandemi döneminde tanıların dağılımı, konsültasyon cevaplanma süresi, konsülte edilen cerrahi bölümlerin dağılımı, yaş gruplarına göre konsültasyon sonuçlarının dağılımı, cerrahi bölümlere göre konsültasyon yanıtlanma sürelerinin dağılımı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. 
COVID-19 öncesi dönemde başvuran hastaların %16,3'ü kırmızı göz ile cerrahi bölümlere konsülte edilirken COVID-19 döneminde sadece %5,6'sının kırmızı göz nedeni ile cerrahi bölümlere konsülte edildiği belirlendi. COVID-19 öncesi dönemde testis torsiyonu-epididimorşit tanısı alan hasta oranı %0,3 iken COVID-19 döneminde testis torsiyonu-epididimorşit tanısı alan hasta oranı %4,2 olarak tespit edildi.
COVID-19 öncesi dönemde 61 dakika ve üzerinde konsültasyona cevap verilme oranı %29,3 iken COVID-19 döneminde bu oranın %48,5'e yükseldiği görüldü. Diğer konsültasyon cevaplanma sürelerinin oranları COVID-19 öncesi döneme göre düşük bulundu. Hastaların konsülte edildikleri cerrahi branşlar tarafından konsültasyonlarının cevaplanma süreleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edildi. Bu fark COVID-19 döneminde daha fazla hastanın konsültasyonunun 61 dakika ve üzerinde yanıtlanmasından kaynaklanmaktaydı.
COVID-19 öncesi dönemde çocuk cerrahi konsültasyon oranı %25,3 iken COVID-19 döneminde %38,5 olduğu saptandı. COVID-19 öncesi dönemde göz hastalıkları konsültasyon oranı %21,3 olarak, COVID-19 döneminde %6,4 olarak tespit edildi.
0-5 yaş grubunda en sık tanı %39,7 ile yabancı cisim, 6-10 yaş grubundaki en sık tanı %23,9 ile akut karın, 11 yaş ve üzeri grubundaki en sık tanı %48,1 ile akut karın olarak tespit edildi.
Beyin ve sinir cerrahisi, çocuk cerrahisi, göğüs cerrahisi, kulak burun boğaz, ortopedi, üroloji bölümlerinin konsültasyon cevaplama süreleri COVID-19 döneminde COVID-19 öncesi döneme göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek kadın hastalıkları, plastik cerrahi konsültasyon cevaplama süreleri COVID-19 döneminde COVID-19 öncesi döneme göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük tespit edildi.
Cerrahi birimlere konsülte edilen hastaların tanıları ve konsültasyon sonuçları birbiriyle uyumlu çıkmıştır. Bununla beraber konsültasyon yanıtlama süresi oldukça yüksek bulunmuştur. Çocuk acil servisine başvuran hastaların konsültasyon cevaplanma sürelerinin kısaltılması tedavi kalitesini artıracaktır.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the effectiveness of the consultation process and the patients who were consulted from the pediatric emergency department to surgical departments during the pandemic, and to compare the findings with those of the dissertation entitled ''Evaluation of the patients who were consulted to the surgical departments from the pediatric emergency department'' by Doctor Ayşegül Zaimoğlu between 01.01.2019 and 31.12.2019.
This research was a retrospective cohort study which aimed to reveal cause and effect relationship and was classified according to cause and effect-oriented time relationship. The research was conducted between 11.03.2020-11.03.2021 at Necmettin Erbakan University Meram Medical Faculty Pediatri Emergency Department. The enrolled patients at 0–18 years of age were evaluated in terms of gender, age, diagnosis, consultation result, consultation response time. After obtaining the necessary permissions from Necmettin Erbakan University Meram Medical Faculty Ethics Committee on Drugs and Non-Medical Device Research, patient information was obtained from hospital automation systems based on research parameters and it was then conducted with 879 patients.
Of the patients; 42,4% were female and 57,6% were male. The mean age was 6,88 ± 4,85 years. The age groups were as follows: 52.1% between 0-5 years of age, 21,4% between 6-10 years of age and 26,5% 11 years and above. The mean consultation response time was 72,15 ± 48,82 minutes. In the pre-pandemic period, of the patients; 49,8% were at 0-5 years of age, 22,9% 6-10 years of age and 27,3% 11 years of age and above. The distribution of diagnoses, consultation response time, consulted surgical departments, consultation results by age groups, and distribution of the consultation response times by surgical departments during the pandemic were found to be statistically significant compared to the pre-pandemic period.
It was determined that 16,3% of the patients were consulted to surgical departments for red eyes before the COVID-19 pandemic, whereas only 5,6% of the patients were consulted to surgical departments during the COVID-19 pandemic. In addition, it was also found that rate of the patients diagnosed with testicular tortion was 0,3% before the COVID-19 pandemic, whereas the rate of the patients diagnosed with testicular torsion was 4,2% during the COVID-19 pandemic.
It was observed that rate of a consultation response time within 61 minutes and longer was 29,3% before the COVID-19 pandemic, whereas this rate increased up to 48,5% during the COVID-19 pandemic. Rates of other consultation response times were found to be lower compared to those in the pre-pandemic period. A statistically significant difference was found between the consultation response times of the consulted surgical departments. This difference was attributed to the fact that higher number of patients had a consultation response time within 61 minutes and longer during the COVID-19 pandemic.
It was found that the rate of consultations to department of pediatric surgery was 25,3% before the COVID-19 pandemic, whereas it was 38,5% during the COVID-19 pandemic. In addition, it was also determined that the rate of consultations to department of ophthalmology was 21,3% before the COVID-19 pandemic, whereas it was 6,4% during the COVID-19 pandemic.
The most common diagnoses were found to be foreign bodies between 0-5 years of age at a rate of 39,7%, acute abdomen between 6-10 years of age at a rate of 23,9% and, again, acute abdomen at 11 years of age and above at a rate of 48,1%.
Consultation response times of the departments of neurosurgery, pediatric surgery, otorhinolaryngology, orthopedics and urology were found to be statistically significantly longer during the COVID-19 pandemic compared to the pre-pandemic period, whereas the consultation response times of the departments of gynecology and plastic surgery were found to be statistically significantly shorter during the COVID-19 pandemic compared to the pre-pandemic period. 
The diagnoses and the results of the consultations to the surgical departments were found to match. However, consultation response time was found to be quite long. Reducing the consultation response time of patients that admit to pediatric emergency departments will improve the quality of treatment.