Hastaların ameliyathanede bekleme sürelerinin bekleme hattı (kuyruk) modeli ile incelenmesi
Examination of waiting times of patients in the operating room with waiting line (queue) model
Yazar: ÇAĞLA ISLATTI MUTLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MANAR ASLAN
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ameliyathaneler = Operating rooms ; Bekleme hattı = Queuing line ; Bekleme süresi = Waiting time ; Hastalar = Patients ; Kalite = Quality ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; İndikatör = Indicator

Özet:
Hastaların kuyrukta beklemesi ve bekleme sürelerinin oluşması kalite göstergelerini etkilemektedir. Bekleme sürelerinin özellikli birim olan ameliyathanelerde oluşması önemini yükseltmektedir. Kanıta dayalı ölçümlerle sonuçları değerlendirmek, iyileştirme çalışmaları yapmak ve ölçümleri tekrarlamak hizmet sunumunun kalitesini arttırmaktadır. Kuyruk modeli bekleme sürelerinin azaltılmasında, mevcut durumun görülerek optimum kaynağa karar verilmesinde yöneticilere yardımcı olmaktadır.
Hastaların cerrahi operasyon uygulanmak için kliniklerinden ayrılıp operasyon sonuçlandığında kliniklerine dönene kadar geçirdikleri sürecin izlenmesi, süreç sonucunda harcadıkları bekleme sürelerinin ve bekleme sürelerini ortaya çıkaran nedenlerin belirlenmesi amacıyla gözlemsel ve tanımlayıcı tipte yapılan araştırmada kavramsal boyutta kuyruk modelinden yararlanılmıştır. En yoğun cerrahi klinikler olarak seçilen genel cerrahi, KBB ve ortopedi ameliyatları örneklemi oluştururken araştırmacı tarafından hazırlanan veri toplama formları kullanılarak gözlem yoluyla bekleme süreleri ve bekleme nedenleri belirlenmiştir.
Ameliyathane sürecine ilişkin yaşanılan ortalama bekleme süreleri T1 alanında 5,49±1,50 dakika, T2 alanında 1,20±1,12 dakika, T3 alanında 31,68±24,04 dakika, T4 alanında 10,37±16,68 dakika, T5 alanında 2,37±5,55 dakika, T6 alanında 111,41±81,97 dakika, T7 alanında 2,30±1,97 dakika, T8 alanında 25,00±15,79 dakika ve T9 alanında 5,99±1,23 dakika iken ameliyat sürecinde geçirilen süre 188,08±87,11 dakikadır. Ameliyathane doluluk oranı ortalama %62,01±21,47 olarak bulunmuştur. Bekleme sürelerinin oluşmasında etkili olan bekleme nedenleri, alanlara ilişkin görülme sıklığı değişmekle beraber ekibin mesaiye gelmesi, ameliyat odası temizliği, masa, malzeme, ekip hazırlığı, doktor, anestezist, personel, asansör kaynaklı, önceki operasyonun bitmemesi olarak gözlemlenmiştir.
Bekleme süresi ve nedenlerine ilişkin bölümlere, ameliyat türüne, masasına, sırasına göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur.
Ameliyathanede bekleme süresi ve nedenlerini içeren ayrıntılı veriler sunan çalışmanın literatüre katkı sağlayarak gelecek araştırmalara yol göstereceği ve bekleme sürelerinin ortadan kaldırılması için kurumlara temel oluşturacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Patients' waiting in the queue and waiting times are affecting the quality indicators. The fact that the waiting times occur in the operating theaters, which is a special unit, increases its importance. Evaluating the results with evidence-based measurements, carrying out improvement studies and repeating the measurements increases the quality of the service delivery. Queue model helps managers in reducing waiting times and deciding on the optimum situation by seeing the current situation.
The study was carried out to monitor the process of patients leaving their clinics for surgical operation and returning to their clinic when the operation is completed, to determine the waiting times spent during the process and the reasons that reveal the waiting times. In the observational and descriptive study, conceptually the tail model was used. General surgery, ENT and orthopedic surgeries, which are selected as the most intensive surgical clinics, constitute the sample. Using the data collection forms prepared by the researcher, waiting times and reasons for waiting were determined through observation.
Average waiting times for the operating room process are 5.49±1.50 minutes in the T1 area, 1.20±1.12 minutes in the T2 area, 31.68±24.04 minutes in the T3 area, 10.37±16.68 minutes in the T4 area 2.37±5.55 minutes in the T5 area, 111.41±81.97 minutes in the T6 area, 2.30±1.97 minutes in the T7 area, 25.00±15.79 minutes in the T8 area and 5.99±1.23 minutes in the T9 area while the time spent in the operation room is 188.08±87.11 minutes.
Operating room occupancy rate was found to be 62.01±21.47%. The frequency of the reasons of waiting, which constitute the waiting times, varies according to the areas. The reasons for waiting were observed as the arrival of the team, cleaning the operating room, table, material, team preparation, doctor, anesthetist, personnel, elevator-induced, and the previous operation not ending. Significant differences were found in waiting time and reasons according to departments, type of surgery, table, and order.
It is thought that the study, which provides detailed data including the waiting time and reasons in the operating room, will contribute to the literature and guide future research and form the basis for the institutions to eliminate the waiting times.