Türkiye'de finansal kiralama ve faktoring sektörünün ekonomik büyüme ile ilişkisi
The relationship of the financial leasing and factoring sektor with economic growth in Turkey
Yazar: BURAK BERKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM KILIÇ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Faktoring = Factoring

Özet:
İşletmelerin öncelikli finansman kullanımında öz kaynakların yetersiz kaldığı durumlarda dış finansman kullanımı önemli bir alternatif oluşturmaktadır. Özellikle enflasyonun etkisini gösterdiği Türkiye ekonomisinde uygulanmaya çalışılan pozitif faiz politikası ile birlikte finansman maliyetleri yükselmiş ve işletmeler banka kredilerine alternatif finansman arayışına girmişlerdir. 1980 yıllarında bankaların ve yabancı yatırımcı kuruluşların girişimleriyle kurulan kuruluşlar finansal kiralama ve faktoring hizmeti arz etmeye başlamışlardır. Özkaynakların korunması, vergisel avantajlar, diğer alternatif finansman yöntemlerine nazaran daha az formalite gerekliliği ve teminat gerektirmemesi sebepleri ile bu iki yöntem diğer finansman teminlerine nazaran işletmelerce tercih sebebi olmaktadır. Bu yüzden, çalışmamızda, finansal Kiralama ve faktoring yöntemlerinin potansiyel olarak Türkiye ekonomik büyümesine etkileri incelenmek istenmiştir. Bu çalışmanın amacı Türkiye'deki finansal kiralama ve faktoring sektörünün işlem hacminin ekonomik büyüme ile arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Çalışmada 2013Q1-2023Q1 çeyreklik dönemlerdeki Kişi Başı Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSHY) bağımsız değişken olarak kullanılırken, belirlenen diğer bağımsız değişken verileri Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB), Finansal Kurumlar Birliği (FKB) ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK)' dan elde edilerek kullanılmaktadır. İlk olarak Dickey ve Fuller (1981)' ın Genişletilmiş Dickey Fuller (ADF) ve Phillips ve Peron (1988)'ın Philips ve Perron (PP) birim kök testleri serilere uygulanarak durağanlıkları test edilmiştir. Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif (ARDL) yöntemi kullanılarak model tahmin edilmiştir. F Testi uygulanmış ve hesaplanan istatistik değerinin üst sınırdan yüksek ve %1 oranında anlamlı olduğu ve eş bütünleşme ilişkisinin olduğuna ulaşılmıştır. Böylece hem finansal kiralama hem faktoring sektörlerinin Türkiye ekonomik büyümesi ile uzun soluklu ilişkilerinin bulunduğu anlaşılmıştır. Sonrasında bağımlı değişkenlere ait uzun dönem tahmin sonuçları hesaplanmış ve devamında hata düzeltme katsayısı belirlenmiştir. Böylelikle kısa dönemde ortaya çıkan sapmaların uzun dönemde dengeye geleceği tespit edilmiştir. Finansal kiralama sektöründe yaşanan sapmalar 5,55 yılda dengeye gelirken faktoring sektörü 12,5 yılda dengeye dönmektedir.

Abstract:
In cases where own resources are insufficient for businesses' primary financing use, external financing constitutes an important alternative. Especially with the positive interest rate policy tried to be implemented in the Turkish economy, where inflation has an impact, financing costs have increased and businesses have started to look for alternatives to bank loans. Established in the 1980s with the initiatives of banks and foreign investor organizations, organizations began to provide financial leasing and factoring services. These two methods are preferred by businesses compared to other financing sources due to the protection of equity capital, tax advantages, fewer formalities required compared to other alternative financing methods, and the fact that they do not require collateral. Therefore, in our study, we wanted to examine the potential effects of Financial Leasing and Factoring methods on Turkey's economic growth.

In cases where own resources are insufficient for businesses' primary financing use, external financing constitutes an important alternative. Especially with the positive interest rate policy tried to be implemented in the Turkish economy, where inflation has an impact, financing costs have increased and businesses have started to look for alternative financing to bank loans. Established in the 1980s with the initiatives of banks and foreign investor organizations, organizations began to provide financial leasing and factoring services. These two methods are preferred by businesses compared to other financing sources due to the protection of equity capital, tax advantages, fewer formalities required compared to other alternative financing methods, and the fact that they do not require collateral. Therefore, in our study, we wanted to examine the potential effects of Financial Leasing and Factoring methods on Turkey's economic growth. The aim of this study is to examine the relationship between the transaction volume of the financial leasing and factoring sector in Turkey and economic growth. While the 2013Q1-2023Q1 quarterly Gross Domestic Product (GDP) is used as the independent variable in the study, the other 7 dependent variable data are obtained from the Central Bank of the Republic of Turkey (CBRT), Association of Financial Institutions (AFI) and Banking Regulation and Supervision Agency (BRSA). First, Dickey and Fuller's (1981) Extended Dickey Fuller (ADF) and Phillips and Peron's (1988) Phillips and Perron (1988) unit root tests were applied to the series to test their stationarity. Cointegration relationships were estimated using the Distributed Lag Autoregressive (ARDL) method, and then the hypothesis was determined. F Test was applied and it was understood that the calculated statistical value was higher than the upper limit and was significant at 1%. Thus, it is understood that both financial leasing and factoring sectors have long-term relationships with Turkey's economic growth. Afterwards, the long-term prediction results of the dependent variables were calculated and the error correction coefficient was determined. Thus, in case of deviation in the short term, long-term equilibrium situations and times are modelled. While the deviations in the financial leasing sector come to balance in 5.55 years, the factoring sector returns to balance in 12.5 years.