Hatay ili buzağılarında bazı biyokimyasal parametrelerin ishal bulgusuna bağlı değişimi
Changes in some biochemical parameters related to diarrhea in Hatay calves
Yazar: SALİH GÜLER
Danışman: PROF. DR. GÜL ÖZYILMAZ
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Buzağıların neonatal dönem hastalıkları içinde en sık karşılaşılan ve önemli ekonomik kayıplara neden olan ishal (diyare) çoğunlukla Escherichia coli, Rota virüs, Corona virüs, Giardia spp. ve Cryptosporidium spp. gibi etkenlere bağlı olarak gelişmektedir. Hatay ilinde ishal bulgusu gösteren ve göstermeyen buzağılardan alınan kan örneklerinin bazı biyokimyasal değerleri ve kan parametreleri belirlenmiştir. İshal bulgusu gösteren buzağılarının gayta örnekleri ticari kitler aracılığı ile analiz edilerek Escherichia coli, Rota virüs, Corona virüs, Giardia ve Cryptosporidium etkenlerinden biri için pozitif sonuç veren buzağılar çalışmaya dahil edilmiştir. Projede çalışılan örneklerden 17 tanesi ishal bulgusu göstermeyen sağlıklı buzağılar olup (kontrol), ishal bulgusu gösteren 33 buzağıdan 10 tanesi Rota virüs, 10 tanesi Giardia spp, 13 tanesi de Cryptosporidium spp etkenine bağlı ishal bulgularıdır. E-coli ve Coronovirus etkenine bağlı ishal vakasına sadece 2'er buzağıda rastlanıldığından tez çalışmasına dahil edilmemiştir. Buzağılardan alınan kan örneklerinin hemogramları ve serumda protein, albümin, globulin, glukoz, üre düzeyleri; klorür, sodyum, magnezyum ve kalsiyum derişimleri ve aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT) ve laktatdehidrogenaz (LDH), katalaz (CAT) ve alkalen fosfataz (ALKP) aktiviteleri belirlenmiştir. Araştırılan parametrelerden WBC, Gran, MCHC, PLT, MPV, albumin, glukoz, sodyum düzeyleri ile ALT ve CAT aktiviteleri kontrol ve ishal olgularında anlamlı düzeyde farklı bulunmuştur. Ayrıca ishal etkenine bağlı olarak MPV, MCHC, WBC, albumin ve CAT değerlerinde farklılıklar gözlenmiştir. Gerçekleştirilen çalışma Hatay'da bu konuda gerçekleştirilen ilk çalışma olması nedeniyle ileride yapılacak daha kapsamlı çalışmalara ışık tutması açısından önemlidir.

Abstract:
Diarrhea, which is the most common neonatal disease of calves and causes significant economic losses, mostly develops due to factors such as Escherichia coli, Rota virus, Corona virus, Giardia spp. and Cryptosporidium spp. Some biochemical values and blood parameters of calves with and without diarrhea symptoms were determined in Hatay province. Stool samples of calves showing signs of diarrhea were analyzed by commercial kits, and calves with positive results for E. coli, Rota virus, Corona virus, Giardia spp. and Cryptosporidium spp. were included in the study. Of the samples studied in the project, 17 were healthy calves without any signs of diarrhea (control), 10 out of 33 calves with signs of diarrhea were Rota virus, 10 were Giardia spp, and 13 were diarrhea findings due to Cryptosporidium spp. Diarrhea due to E-coli and Corona virus agents was not included in the thesis study since only 2 calves were found each. Hemograms of blood samples taken from calves and serum protein, albumin, globulin, glucose, urea levels; chloride, sodium, magnesium and calcium concentrations and aspartate aminotransferase (AST), alanine aminotransferase (ALT) and lactate dehydrogenase (LDH), catalase (CAT) and alkaline phosphatase (ALKP) activities were determined. Among the investigated parameters, WBC, Gran, MCHC, PLT, MPV, albumin, glucose, sodium levels, and ALT and CAT activities were found to be significantly different in control and diarrhea cases. In addition, differences were observed in MPV, MCHC, WBC, albumin and CAT values depending on the diarrhea agent. The study carried out is important in terms of shedding light on more comprehensive studies to be done in the future, as it is the first study carried out on this subject in Hatay.