Tehlikeli madde lojistiğinde risk faktörlerinin değerlendirilmesi: Sıkıştırılmış Doğalgaz (CNG) örneği
Evaluation of risk factors in dangerous goods logistics: Compressed Natural Gas sample
Yazar: SULTAN ÇOŞKUN KAYA
Danışman: DOÇ. DR. SENEM NART
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Dünya çapında ekonomide meydana gelen gelişmeler, küreselleşme ve nüfusun çoğalması ile tehlikeli madde kullanımına olan talep artmaktadır. Bu maddelerden biri sıkıştırılmış doğalgazdır. Sıkıştırılmış doğalgaz; insan hayatı, çevre ve mülk için potansiyel tehlikeler barındırması sebebiyle tüm dünyaca tanınan dokuz tehlikeli madde sınıfı içinde yer almaktadır. Hem önemli bir enerji kaynağı hem de tehlikeli bir madde olan doğalgazın üretimi, saklanması ve taşınması esnasında risklerin azaltılması oldukça önemli bir mesele haline gelmektedir. Bu çerçevede çalışmanın amacı, sıkıştırılmış doğalgaz lojistiğinde etkin bir lojistik risk değerlendirmesi yapılabilmesi için risk faktörlerinin ve bu faktörlerin önem derecelerinin belirlenmesidir. Bu amaçla araştırmanın birinci aşamasında, mülakat soru formu hazırlanmış, ardından sıkıştırılmış doğalgaz lojistiğinde görev alan 12 kişilik bir uzman grubu ile görüşmeler yapılmış ve bu görüşmelerden elde edilen verilerin analizinde MAXQDA 2020 paket programından yararlanılmıştır. Pilot çalışma olarak gerçekleşen bu süreç sonunda sıkıştırılmış doğalgaz lojistiğinde risk değerlendirmesi yapılırken dikkate alınması gereken kriterler belirlenmiş ve hiyerarşik bir yapıya kavuşturulmuştur. Buna göre ana kriterler: İnsan, firma, malzeme ve dolum, araçların durumu, çevre ve trafik olmak üzere 5 ana başlık altında belirlenmiştir. İkinci aşamada ise, belirlenen kriterlerin göreli önem derecelerini tespit etmek amacıyla yine aynı uzman grubunun görüşleri alınmış ve analiz sürecinde Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) tekniğinden yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda, sıkıştırılmış doğalgaz lojistiğinde etkin bir risk değerlendirmesinin yapılmasında en önemli görülen risk faktörünün insan faktörü olduğu belirlenmiş ardından sırasıyla; firma ve araçların durumu faktörlerinin önemli olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
With the developments in the world economy, globalization and the increase in the population, the demand for the use of dangerous substances is increasing. One of these substances is compressed natural gas. Compressed natural gas; It is included in nine dangerous substance classes that are recognized all over the world due to potential hazards for human life, environment and property. Reducing risks during the production, storage and transportation of natural gas, which is both an important energy source and a dangerous substance, becomes a very important issue. In this context, the aim of the study is to determine the risk factors and the degree of importance of these factors in order to make an effective logistics risk assessment in compressed natural gas logistics. For this purpose, in the first stage of the research, an interview questionnaire was prepared, then interviews were held with a group of 12 experts working in compressed natural gas logistics, and the MAXQDA 2020 package program was used in the analysis of the data obtained from these interviews. At the end of this process, which was carried out as a pilot study, the criteria to be taken into account while performing risk assessment in compressed natural gas logistics were determined and a hierarchical structure was established. Accordingly, the main and demonstration: human, material, company, state of art, environment and being in traffic, 5 main headings are fillings. In the second stage, the opinions of the same expert group were taken to determine the relative importance of the determined criteria and the Analytical Hierarchy Process (AHP) technique was used in the analysis process. As a result of the study, it was determined that the most important risk factor in making an effective risk assessment in compressed natural gas logistics was the human factor. It has been determined that the factors of the company and the condition of the vehicles are important.