Ar-Ge yoğunluğu ve uluslararasılaşmanın finansal performansa etkisi: Borsa İstanbul otomotiv sanayi firmaları üzerine bir uygulama
The effect of R&D intensity and internationalization on financial performance: An application on Borsa İstanbul automotive industry
Yazar: YUNUS EMRE YÜCE
Danışman: DOÇ. DR. NASIF ÖZKAN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı / Finansal Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Araştırma-geliştirme harcamaları = Research-development expenditures ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Finansal performans = Financial performance ; Hisse senetleri = Stocks ; Karlılık = Profitability ; Otomotiv sektörü = Automotive sector ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; İhracat = Export

Özet:
Otomotiv sektörü, ülke ekonomilerine sağladığı ihracat, istihdam ve vergi kazancı gibi faydaların baş aktörü olmasının yanı sıra ilişkili olduğu sektörlerin teknolojik açıdan gelişiminin de tetikleyicisidir. Bu çalışmanın amacı, 2009-2019 yılları arasında Borsa İstanbul'da payları işlem gören 20 otomotiv sanayi sektörü firmasının ar-ge yoğunluğu, uluslararasılaşma ve finansal performansları arasındaki ilişkiyi panel veri analizi ile incelemektir. Çalışmada ayrıca, uluslararasılaşmanın ar-ge yoğunluğu ile finansal performans arasındaki ilişkide düzenleyici (moderatör) rolü de araştırılmaktadır. Çalışmanın, Türkiye gibi gelişmekte olan bir ülkede sektör düzeyinde ar-ge yoğunluğu, uluslararasılaşma ve finansal performans arasındaki ilişkileri inceleyen ilk çalışmalardan birisi olması nedeniyle önem arz ettiği düşünülmektedir. Analiz sonucu elde edilen bulgulara göre, ar-ge yoğunluğu ile finansal performans ölçütleri arasında kısa vadede negatif bir ilişki olduğu görülmektedir. Uluslararasılaşmanın ise, firmaların cari yıl finansal performansı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmamaktadır. Ayrıca uluslararasılaşmanın, ar-ge yoğunluğu ile finansal performans arasındaki muhtemel pozitif ilişkiyi zayıflattığı da ortaya koyulmaktadır.
Anahtar kelimeler: Ar-Ge Harcamaları, İhracat Yoğunluğu, Aktif Kârlılığı, Öz Kaynak Kârlılığı, Otomotiv Sektörü.

Abstract:
In addition to being the leading actor in the benefits such as exports, employment, and tax gains to the national economies, the automotive sector is also the trigger for the technological development of the related sectors. This study aims to examine the relationship between R&D intensity, internationalization, and financial performances of 20 automotive industry companies whose shares traded in Borsa Istanbul between 2009-2019 with panel data analysis. The study also explores the moderator role of internationalization in the relationship between R&D intensity and financial performance. The investigation is crucial because it is one of the first studies to examine the relationships between R&D intensity, internationalization, and financial performance at the sector level in a developing country like Turkey. According to the findings obtained from the analysis, there is a negative relationship between R&D intensity and financial performance measures in the short term. On the other hand, internationalization does not statistically affect the current year's financial performance of companies. We also revealed that internationalization weakens the possible positive relationship between R&D intensity and financial performance.
Keywords: R&D Expenditure, Export Intensity, Return on assets, Return on equity, Automotive Sector,