Uluslararası ticaret'te risk yönetimi
Risk management in international trade
Yazar: ALİ POLAT
Danışman: PROF.DR. NİYAZİ BERK
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics
Dizin: Risk yönetimi = Risk management ; Uluslararası ticaret = International trade ; İhracat = Export ; İthalat = Import

Özet:
Uluslararası Ticaret; piyasalar, kurumlar, araçlar ve risk yönetimi ile birliktetarih boyunca gelişen bir yapı oluşturarak günümüze kadar gelmiştir. Bu yapı içindeuluslararası ticaret ulusal ve uluslararası düzenlemeler çerçevesinde ve karmaşık birsüreçte gerçekleştirilmektedir.Sürecin gerçekleşme aşamasında yer alan aktörler, sözleşmeler, ödemeyöntemleri, teslim şekilleri, belgeler, sigorta ve lojistik hizmetleri gibi temel unsurlar vefinansman yöntemleri tarafların hem işlemleri gerçekleştirmelerini sağlamakta hem derisk doğuran unsurlar olmaktadır. Uluslararası ticaret süreci kendi doğasındankaynaklanan temel risklere ek olarak terör, korsanlık, kara para aklama ve sahtekârlıkgibi risklere de maruz kalmaktadır.Tüm bu risklerin yönetimini yapabilmek ve sürece tam anlamı ile hâkimolabilmek ise ilgili taraflarca mümkün olmamaktadır. Taraflar, çoğunlukla bütününsadece bir parçasını gerçekleştirmekte ve sadece bu alanla ilgili bilgi düzeyleri nispiolarak daha yüksek olmaktadır. Ancak bu durum hem kendi risklerini arttırmakta hemde süreç içinde yer alan diğer aktörlere ek riskler doğurmaktadır.Tez kapsamında yapılan anket çalışması ile de tarafların bilgi düzeyi, risk algısıve uygulamalarının farklılaştığı tespit edilmiştir. Firmaların uluslararası ticaret riskleriniyönetirken kullandıkları temel enstrümanlar; sigorta, garanti, türev ürün ve teknolojikyenilikler olmakla birlikte bu enstrümanları etkin bir şekilde kullanamadıkları tespitedilmiştir. Bu nedenle risklerin birbirinden bağımsız yönetilmesinin getireceğisakıncaları ortadan kaldıracak, firma düzeyinde bir entegre risk yönetimi uygulamasınageçilmesi firma verimliliğini arttıracaktır. Bunun mümkün olmaması halinde isefirmaların ya dış destek almaları ya da bazı yönetim sistemlerini firma bünyesineeklemeleri yerinde olacaktır. Uluslararası ticaret süreci içinde yer alan tarafların ortaksorunlarını azaltacak ve risk yönetimine katkı sağlayacak bir üst kurulun oluşturulmasıda makro anlamda taraflar açısından önem arz eden bir konudur.Kaynak Kelimeler: Risk Yönetimi, Dış Ticaret, Uluslararası Ticaret, İthalat,İhracat.

Abstract:
International trade activities creating a developing structure in the course of timealong with markets, institutions, instruments and risk management have come to occupya significant space in today?s world. In this structure, international trade has beenrealized in a very complicated process within the scope of national and internationalregulationsThe basic elements of the process such as actors, agreements, payment terms,incoterms, documents, insurance, logistics services and financing techniques haveallowed the related parties to realize their operations on one hand and constituted thefactors creating risks on the other. In addition to the risks inherent in international trade,the processes have been exposed to the risks such as terrorism, piracy, moneylaundering and fraud.It does not seem possible for the related parties to manage all these risks andachieve a complete view of the processes. The parties usually realize a fraction of thewhole and their level of information is relatively better in their main field of work only.However, this condition helps solely to increase their level of risk exposure and createrisks for the parties operating in the process.Regarding the questionnaire in this dissertation, it has been determined that theparties have different levels of information, risk perception and application. Althoughthe main instruments used by firms in managing international trade risks are insurance,guarantee, derivatives and new technological innovations, it has been determined thatthese instruments are not used in an effective way. Therefore, adoption of an integratedrisk management strategy on the basis of firm levels, enabling lesser drawbacks arisingfrom the management of risks independently, will eventually improve the productivityof a firm. Establishment of an upper committee which will contribute to the riskmanagement and lessen the problems of the parties in international trade processes is animportant matter for the parties on the macro level.Keywords: Risk Management, Foreign Trade, International Trade, Import,Export.