Erzurum şehir merkezinde vakıflar ve sosyoekonomik bir değerlendirme
Foundations in Erzurum city center and socio-economic evaluation
Yazar: RAMAZAN ARSLAN
Danışman: DOÇ.DR. RECEP KÖK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1995
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Erzurum = Erzurum ; Sosyoekonomik analiz = Socio-economic analysis ; Vakıflar = Foundations

Özet:
ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ ERZURUM ŞEHİR MERKEZİNDEKİ VAKIFLAR VE SOSYO-EKONOMİK BİR DE?ERLENDİRME Ramazan ARSLAN Danışman : Doç. Dr. Recep KÖK 1995, SAYFA : 121 Jüri : Alıkoymak, hapsetmek demek olan vakıf, insanın sosyal ilişkilerini belirli bir sisteme oturtan, toplumda sosyal yardımlaşma ve dayanışmayı sağlayarak sosyal sınıflar arasında denge kuran servetin belirli ellerde toplanmasına mani olan bir kurumdur. Tarihi çok eskilere dayanan vakıf kurumu, hukuki yapısını islâm dini ile kazanmış ve geliştirmiştir. Vakıflar kuruluşundan günümüze kadar pek çok hizmetler görmüş, Türk tarih kökeninde ( Uygurlar ) örneklerine rastlanmakla birlikte Selçuklu ve Osmanlı Türklerinde altın çağını yaşamıştır. Öyleki vakıf kurma anlayışı insanlar ve kurumlar arsında dayanışma olgusunu geliştirmiş ve yerleştirmiştir. Bu çalışmada Erzurum şehir merkezinde kurulan eski ve yeni vakıfların sosyo ekonomik analizi yapılarak bir envanteri çıkarılmış ve günümüzdeki yeni vakıfların bilinen faaliyetleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Geçmişte kurulan vakıfların günümüzde nasıl kullanıldığını ve toplumun geniş kesimlerine nasıl bir sosyal bir fayda sağladığım ortaya koymak için vakıf gayrimenkullerini kullanan esnaf ile vakıflardan yararlanmayan ancak aynı statüde iş yapan esnaf grubuna aynı sorulan ihtiva eden bir anket uygulaması yapılmıştır. Anket sonuçlan "Ki-Kare Uygunluk Testi", "Likert Ölçeği" ve diğer istatistiki tekniklerle ayrı ayrı değerlendirilmiş ve çalışmanın amacı çerçevesinde objektif kriterler oluşmasına çaba sarf edilmiştir. Günümüzde kiralama yöntemi ile iktisadi faaliyete konu olan vakıfların günümüz şatlarında gerçek değeri üzerinden kiralanmaya konu olmadıkları, kullanım biçimi açısından haksız kazanç ve rant kollayıcılığına imkan veren bir süreç içerisinde işletildikleri görülmüş, zihniyet boyutuna ilişkin bazı değerlendirmeler yapılmıştır.

Abstract:
II ABSTRACT MASTER FOUND A TIONS IN ERZURUM CITY CENTER AND SOCIO - ECONOMIC EVALUATION Ramazan ARSLAN Supervisor : Assoc. Prof. Dr. Recep KÖK 1995 PAGE : 121 Jury The foundation as a socio-economic institution has settled the social relations of human being in a system. It has also prevented the accumulation of wealth in certain hands. As an historical institution, the foundation has gained its legal structure with Islam. Although its samples could be seen in the early Turkish history ( especially in Uygurs), the foundations lived their golden age in the era of Ottoman and Seljuk Empires. In this study, we first investigated the inventory and then analyzed the social and economic structures of old and new foundations in Erzurum. We have seen that real estate of the foundations are rented less than their real economic values. Finally, we concluded that the possession of foundations are being operated in a way which makes unjust profit and rent-seeking activities possible.