İzmir-Menderes yöresi pomza cevherinin kullanımına yönelik teknolojik özelliklerinin araştırılması
Determination of the technological properties of the İzmir-Menderes pumice ores as an industrial mineral
Yazar: ECE KILINÇ AKSAY
Danışman: PROF. DR. ALİ AKAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Bölümü / Cevher Hazırlama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
İzmir-Menderes yöresi pomza cevherinin kullanımına yönelik teknolojik özelliklerinaraştırıldığı bu doktora tezi kapsamında, Pomza Export Madencilik San. ve Tic. A.Ş. ye aitMenderes pomza sahasında alınan alt, orta ve üst tabaka pomzalarının fiziksel, kimyasal,mineralojik, yapısal, termal özellikleri ve ısıl işlemler karşısında yapısal özelliklerindekideğişimler detaylı olarak tanımlanarak, pomza cevherinin kullanıldığı alanlara uygunluğuyanında, yeni tüketim alanlarında kullanımı ve etkinliği belirlenmiştir. Önemli ölçüde çevresorunu yaratması yanında insan sağlığını da tehdit eden, zeytinyağı atığı karasudaki organikbileşiklerin ve fenollerin uzaklaştırılmasında ayrıca dizel yakıttaki zararlı emisyonlar ile katıpartiküllerin Menderes pomzaları kullanılarak arıtılması araştırılmış ve filtrasyona olanetkileri belirlenmiştir. Ayrıca, Menderes pomzaları kullanılarak iki farklı tip mermerörneğinin aşındırılabilirliği araştırılmış, Menderes pomzalarının doğal taşlarda aşındırıcıolarak kullanılabilirliği ve kullanım ölçütleri belirlenmiştir. Menderes pomzalarının tuğla veseramik sektöründe katkı maddesi olarak kullanımı yanında tuğla ile seramik bünyesindekietkileri araştırılmış ve bu sektörlerde uygulanabileceği koşullar belirlenmiştir. Deneyselbulgulara göre, alt (P1), orta (P2) ve üst (P3) tabaka Menderes pomzalarının farklıkarakteristik özellikleri nedeniyle farklı alanlarda kullanılabileceği belirlenmiştir. Menderesalt tabaka pomzasının aşındırıcı ve filtrasyon sektöründe, orta tabaka pomzasının seramik ilefiltrasyon sektöründe, üst tabaka pomzasının ise tuğla sektöründe kullanımının uygun olacağıbelirlenmiştir.Alt (P1), orta (P2) ve üst (P3) tabaka Menderes pomzaları, serbestleşme tane boyutunabağlı olarak çeşitli gravite ve manyetik zenginleştirme yöntemleri ile zenginleştirilerek, en iyikoşullarda nitelikli pomza üretim olanakları araştırılmıştır. Deneysel bulgulara dayalı olarak,Menderes pomzalarından ince boyutlu ve nitelikli pomza konsantresi ile kristal kuvarskonsantresinin üretilebileceği belirlenmiştir.

Abstract:
Within this doctorate thesis, in which technological properties regarding the pumice orehas been investigated, the upper, intermediate and lower layer pumice samples have beentaken from the fields belonging to Pomza Export Mining Inc. and their chemical, physical,mineralogical, structural and thermal properties have been analysed. Also, their uses in brandnew fields have been determined. The removal of organic compounds in olive oil waste andphenols that are environment threatening by means of Menderes pumice and besides theremoval of harmful emissions in diesel and solid particles have been investigated and theirinfluences over the filtration have been observed. Moreover, by using Menderes pumice, theabrasivity of two different types of marbles have been investigated and the applicability ofMenderes pumice as abrasives in natural stones have been discussed and their usage criteriahave been set forward. The effect of Menderes pumice on brick and ceramic bodies have beenexplored and the conditions pertaining to these sectors have been constrained. According toexperimental findings, lower (P1), intermediate (P2) and upper (P3) layer Menderes pumicehas been found suitable for their use in diverse sectors because of their differentcharacteristics. While the Menderes lower layer pumice is suitable to use in abrasive andfiltration sector, the intermediate part is eligible for ceramic and again filtration sectors andthe upper layer can be used in brick sector.Lower, intermediate and upper layer pumices of Menderes have been dressed by means ofseveral gravity and magnetic methods depending on the liberation size and thus opportunitiesof high quality pumice at optimal conditions have been investigated. Relying upon theexperimental findings, fine-grained pumice concentrate and crystal quartz concentrate can beproduced from Menderes pumice.