Çanakkale İli'ndeki hayvansal atıkların biyogaz potansiyelinin değerlendirilmesi
Evaluation of animal waste in biogas potential in Çanakkale
Yazar: ALPER ÇEVİK
Danışman: PROF. DR. AYDIN İBRAHİMOV
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Coğrafya = Geography ; Enerji = Energy
Dizin: Alan dağılımı = Field distribution ; Biyogaz = Biogas ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Hayvansal atıklar = Animal wastes ; Çanakkale = Çanakkale

Özet:
Enerji, günümüz dünyasının en önemli ve vazgeçilmez unsurlarından biridir. Enerjinin üretimi ve temini konusu, hem stratejik hem de çevresel açılardan tartışılmaktadır. Ülkeler, enerji üretimini ve teminini hem güvence altına almaya çalışmakta hem de enerjide çeşitlendirmeye gitmektedirler. Günümüzde yaşanan iklimsel kaygılar ise fosil yakıtlar yerine yenilenebilir enerji kaynaklarını ön plana çıkarmaktadırlar.
Yenilenebilir enerji kaynaklarından biri olan biyogaz, organik kökenli tüm atıklardan elde edilebilmektedir. Biyogaz, atıkların bertarafında en etkili yöntemlerden biri olması sebebiyle çevre dostu bir enerji kaynağıdır.  
Çanakkale İli, tarımsal ve hayvansal faaliyetlerin yoğun olarak yapıldığı illerimizden biridir. Çalışma kapsamında Çanakkale İli'nde hayvansal atıklardan elde edilebilecek teorik biyogaz potansiyellerinin belirlenmesi ve bunun alansal dağılışlarının incelenmesi hedeflenmiştir.
Yapılan çalışma sonucunda Çanakkale İli'nin hayvansal atıklardan elde edilebilecek toplam teorik biyogaz potansiyeli yılda 60793963 m³ olarak belirlenmiştir. Alansal dağılış incelendiğinde, ilin doğu kesiminde potansiyelin yoğunlaştığı dikkat çekmektedir. İlçe bazında potansiyelin en yüksek olduğu yer ise Biga İlçesi'dir. İlin toplam teorik biyogübre potansiyeli ise yılda 394719 ton'dur. Elde edilebilecek biyogübre ise, ilin toplam yapay gübre tüketimini fazlasıyla karşılayabilecektir. Çanakkale İli'nde hayvansal atıklara dayalı biyogaz tesisinin bulunmaması ise önemli bir eksiklik olarak gözükmektedir.



Anahtar Sözcükler: Çanakkale, Biyogaz, Hayvansal Atık, Alansal DağılıĢ

Abstract:
Energy is one of the most important and indispensable element of today's world. Production and supply of energy has been discussed both strategically and environmentally. Countries has tried to ensure both the production and supply of energy and also tried to diversification energy. Because of recent climatic concerns, rewenable energy comes into the forefront instead of fossil fuels.
Biogas which is one of the renewable energy sources can be obtained from all kind of organic wastes. Biogas, by the reason it is the most effective method to remove wastes, is environmentally friendly energy source. 
The province of Çanakkale is one of the province that has intensive agricultural and animal production. In this study, determination of theoretical biogas potential that can be obtain from animal waste and investigation of spatial distribution is aimed.
As a result of the study, total biogas potential that can be obtain from animal waste in the province of Çanakkale is determined as 60793963 m³/ year. When the biogas potential of province is analyzed, it is noteworthy that the province's potential increase in the eastern part. Biga has the highest potential among other districts. Total theoretical bio-fertilizer potential of the province is 394719 tons/year. Obtained biomass will provide more than the amount of total artificial fertilizer consumption of province. In the province of Çanakkale, the lack of biogas plants based on animal wastes seems to be a major shortcoming.



Key Words: Çanakkale, Biogas, Animal Waste, Distribution