Bazı lantanid grubu metal katyonlarının tek ve karışık ligand komplekslerinin sentezi ve yapısal karakterizasyonları
Synthesis and structural characterization of single and mixed ligand complexes some lantanid group metal cations
Yazar: LERİMAN ZEYBEL
Danışman: PROF. DR. DURSUN ALİ KÖSE
Hitit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Lantanid ve Aktinid yarı grublarına ait katyonların koordinasyon bileşiklerinin sentezi ve bu bileşiklerin yapısal özelliklerinin incelenmesine dair çalışmalar çok yenidir. Lantanid yan grubu metal katyonlarının organik ligandlarla yapmış olduğu kompleks yapıları üzerine çalışmalara olan ilgi son yıllarda artmıştır. Geçiş metal katyonlarının koordinasyon bileşikleriyle kıyaslandığında lantanit katyonlarının koordinasyon bileşikleri çok geç keşfedilmişlerdir. Ancak lantanit komplekslerinin gösterdikleri fiziksel ve kimyasal özellikleri bakımından geçiş metallerine göre farklanmaları önemlerini artırmaktadır. Bu metal katyonlarının sahip olduğu +3 yükseltgenme basamağı ve yarıçaplarına bağlı olarak gösterdikleri yüksek koordinasyon sayısı, metal katyonu çevresine bir çok organik ligandın koordinasyonuna kolaylık sağlamaktadır. Anyonik veya nötral özellikli organik ligandlarla yapılan saf metal-organik ligand kompleksleri pek çok özellikleri açısından önemli özelliklere sahiptir.
Bu tez çalışması kapsamında, Evropiyum(III), Terbiyum(III), Holmiyum(III), Erbiyum(III) ve İtterbiyum(III) nadir toprak elementlerinin Asesülfam K-Nikotinamid/N,N-dietilnikotinamid ligandlarını içeren karışık ligandlı koordinasyon bileşikleri sentezlenerek yapıları; elementel analiz, fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FTIR), termogravimetrik analiz (TGA/DTA), katı ultroviyole-görünür bölge spektroskopisi (UV-VIS), kütle spektroskopisi (GC-MS) ve erime noktası tayini yöntemleriyle aydınlatılmaya çalışıldı. Bu sonuçlara göre sentezlenen komplekslerin molekül formülleri aşağıdaki gibi önerilmektedir:
(I) [Eu(C4H4NO4S)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O 
(II) [Tb(C4H4NO4S)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O
(III) [Ho(C4H4NO4S)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O
(IV) [Er(C4H4NO4S)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O
(V) [Yb(C4H4NO4S)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O

(VI) [Eu(C4H4NO4S)2(C6H6N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O 
(VII) [Tb(C4H4NO4S)2(C6H6N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O 
(VIII) [Ho(C4H4NO4S)2(C6H6N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O
(IX) [Er(C4H4NO4S)2(C6H6N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S)
(X) [Yb(C4H4NO4S)2(C6H6N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O

(XI) [Eu(C4H4NO4S)2(C10H14N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O 
(XII) [Tb(C4H4NO4S)2(C10H14N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O
(XIII) [Ho(C4H4NO4S)2(C10H14N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S)
(XIV) [Er(C4H4NO4S)2(C10H14N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S)
(XV) Yb(C4H4NO4S)2(C10H14N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O

Abstract:
The synthesis of the coordination compounds of the cations of the Lanthanide and Actinide moieties and the study of the structural properties of these compounds are very recent. The interest in the studies on the complex structures of the metal cations of the lanthanide side group with organic ligands has increased in recent years. The coordination compounds of the lanthanide cations were discovered too late compared to the coordination compounds of transition metal cations. However, in terms of physical and chemical properties of lanthanide complexes, their differences according to transition metals increase their importance. The high coordination number of these metal cations due to the oxidation step +3 and the radiuses of these metal cations allows the coordination of many organic ligands around the metal cation. Pure metal-organic ligand complexes with anionic or neutral organic ligands have important properties in many aspects.
Within the scope of this thesis, the synthesis of mixed ligand coordinate compounds containing the ligands of Acesulfame K-Nicotinamide / N, N-diethylnicotinamide of the rare earth elements of Evropiyum (III), Terbiyum (III), Holmiyum (III), Erbiyum (III) and İtterbiyum (III) structures; Elemental analysis, fourier transformed infrared spectroscopy (FTIR), thermogravimetric analysis (TGA / DTA), solid ultroviyole-visible region spectroscopy (UV-VIS), mass spectroscopy (GC-MS) and melting point determination methods were tried to be elucidated. The molecular formulas of the complexes synthesized according to these results are proposed as follows:
(I) [Eu(C4H4NO4S)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O 
(II) [Tb(C4H4NO4S)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O
(III) [Ho(C4H4NO4S)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O
(IV) [Er(C4H4NO4S)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O
(V) [Yb(C4H4NO4S)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O

(VI) [Eu(C4H4NO4S)2(C6H6N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O 
(VII) [Tb(C4H4NO4S)2(C6H6N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O 
(VIII) [Ho(C4H4NO4S)2(C6H6N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O
(IX) [Er(C4H4NO4S)2(C6H6N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S)
(X) [Yb(C4H4NO4S)2(C6H6N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O

(XI) [Eu(C4H4NO4S)2(C10H14N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O 
(XII) [Tb(C4H4NO4S)2(C10H14N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O
(XIII) [Ho(C4H4NO4S)2(C10H14N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S)
(XIV) [Er(C4H4NO4S)2(C10H14N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S)
(XV) Yb(C4H4NO4S)2(C10H14N2O)2(H2O)2](C4H4NO4S).H2O