İstanbul'daki 18 yaş üzeri bireylerin COVID-19 salgını çerçevesinde bitkisel ürün ve besin desteği tüketimine ilişkin davranış ve tutumlarının incelenmesi
Investigation of behaviors and attitudes of individuals over the age of 18 in İstanbul regarding consumption of herbal products and food supplements in the framework of the COVID-19 outbreak
Yazar: GİZEM AYTEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAĞFİRET ABDULVELİ BOZLAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Besin destekleri = Dietary supplements ; Bitkisel ürünler = Vegetable products ; COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Amaç: Bu çalışma, COVID-19 salgını öncesi ve pandemi döneminde bireylerin bitkisel ürün ve besin desteklerine karşı tutumlarını ve davranışlarını değerlendirmeyi, demografik faktörlere göre farklılıkları gözlemlemeyi, yönelimi tespit etmeyi ve literatüre Türkiye'de yapılmış COVID-19 ve bitkisel ürün/besin takviyeleri ile ilişkili bir çalışma sunmayı hedeflemektedir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada bilimsel araştırma yöntemlerinden kantitatif araştırma metodu kullanılmış ve veri toplama tekniği olarak anket tercih edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde ise IBM SPSS Statistics 28 programı kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul'da yaşayan 18 yaş ve üzerindeki bireyler oluşturmaktadır. Araştırmada kolayda örneklem metodu içinde yer alan tesadüfi olmayan örneklem metodu kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilebilir 179 erkek (%46,9), 203 kadın (%53,1) katılmıştır. Katılımcıların %43,2 çoğunlukla 30-49 yaş aralığında oldukları tespit edilmiştir Katılımcılar arasında %55,5 ile en çok üniversite mezunu bulunmakta iken, %61,8'i tam zamanlı olarak çalıştıklarını beyan etmiştir. Katılımcıların, bazı demografik özelliklere göre bitkisel ürün veya besin destekleri kullanımlarının istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gösterdikleri tespit edilmiştir.
Sonuç: Ailesinde sağlık çalışanı olan katılımcıların olmayanlara göre salgın öncesinde ve salgın sırasında korunma amaçlı daha fazla bitkisel ürün ve besin desteği kullandığı tespit edilmiş ve aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Bu çalışma sonucuna göre bireylerin bitkisel ürün ve besin destekleri konusunda bilgilendirilmelerinin önem arz ettiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Aim: This study aims to evaluate the attitudes and behaviors of individuals towards herbal products and nutritional supplements before the COVID-19 pandemic and during the pandemic, to observe the differences according to demographic factors and to determine the orientation. In addition, it aims to present a study conducted in Turkey related to COVID-19 and herbal products/nutritional supplements to the literature.
Materials and Methods: Quantitative research method was used in the research. Questionnaire was preferred as the data collection technique. IBM SPSS Statistics 28 program was used in the analysis of the obtained data. The population of the research consists of individuals aged 18 and over living in Istanbul. The non-random sampling method, which is included in the convenience sampling method, was used in the study.
Results: 179 men (46.9%) and 203 women (53.1%) who could be included in the study participated in the study. It was determined that 43.2% of the participants were mostly between the ages of 30-49. While 55.5% of the participants were university graduates, 61.8% stated that they were working full-time. It was determined that the use of herbal products or nutritional supplements according to some demographic characteristics of the participants showed statistically significant differences.
Conclusion: It was determined that the participants with a family of health workers used more herbal products and nutritional supplements for protection before and during the epidemic than those who did not, and the difference between them was found to be statistically significant. It has been determined that it is important for individuals to be informed about herbal products and nutritional supplements.