Beliren yetişkinlikte mental iyi oluş düzeylerinin azim ve bilişsel esneklik açısından incelenmesi
Examination of mental well-being levels in emerging adulthood in terms of grit and cognitive flexibility
Yazar: AYŞE DENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEZİR EKİNCİ
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Azim = Azim ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Mental iyi oluş = Mental well-being

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, beliren yetişkinlikte mental iyi oluş düzeylerinin azim ve bilişsel esneklikleri açısından incelenmesidir. Araştırmada mental iyi oluşun cinsiyet, sınıf, genel ortalaması ve algılanan sosyo ekonomik düzey değişkenleri açısından anlamlı bir şekilde farklılaşıp farklılaşmadığı belirlenmiştir. Ayrıca azim ve bilişsel esnekliğin mental iyi oluş düzeylerini yordayıp yordamadığı incelenmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Türkiye'de öğrenim gören gönüllü 493 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri, Kısa Azim Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde, bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkilerini ortaya çıkarmak için bağımsız gruplar t-testi ile tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi saptamak için pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Değişkenlerin mental iyi oluşu ne derece yordadığını belirlemek için ise çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre beliren yetişkinlik dönemindeki üniversite öğrencilerinin mental iyi oluş düzeylerinde cinsiyet değişkenine göre erkek ve kadın öğrenciler arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı görülmüştür. Sınıf değişkenine göre en yüksek mental iyi oluş puanı ortalamasının 1. sınıflarda olduğu görülmüştür. Ancak mental iyi oluş puanlarında sınıf düzeyi açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğrencilerin mental iyi oluş düzeyleri ile azim ve bilişsel esneklik düzeyleri arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca azim ve bilişsel esnekliğin mental iyi oluşu yordadığı bulgulanmıştır. Yordayıcı değişkenler olan azim ve bilişsel esnekliğin toplam varyansının yaklaşık %33,5'ini açıklamaktadır. Son olarak araştırmada elde edilen bulgular ilgili alanyazın doğrultusunda tartışılarak hem araştırma hemde uygulama alanlarına yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the levels of mental well-being in emerging adulthood in terms of grit and cognitive flexibility. In the study, it was determined whether mental well-being differed significantly in terms of gender, grade, general average and perceived socio-economic level variables. It was also examined whether grit and cognitive flexibility predict mental well-being levels. Relational screening model was used in the study. The study group of the research consists of 493 voluntary university students studying in Turkey in the academic year 2022-2023. The data were collected using the Warwick-Edinburgh Mental Well-Being Scale, Cognitive Flexibility Inventory, Brief Grit Scale and Personal Information Form developed by the researcher. In the analysis of the data, independent groups t-test and one-way analysis of variance were used to reveal the effects of independent variables on the dependent variable. Pearson product-moment correlation coefficient was calculated to determine the relationship between the variables. Multiple linear regression analysis was used to determine the extent to which the variables predicted mental well-being. The data were analyzed with SPSS program. According to the findings obtained as a result of the research, it was seen that there was no significant difference between male and female students in the mental well-being levels of university students in emerging adulthood according to the gender variable. According to the grade variable, it was seen that the highest mean mental well-being score was in the 1st grade. However, there was no significant difference in mental well-being scores in terms of grade level. It was seen that there was a positive and moderately significant relationship between students' mental well-being levels and their levels of grit and cognitive flexibility. It was also found that grit and cognitive flexibility predicted mental well-being. It explains approximately 33.5% of the total variance of the predictor variables of grit and cognitive flexibility. Finally, the findings obtained in the study were discussed in line with the relevant literature and suggestions for both research and practice areas were presented.