Otistik çocukların ailelerine yönelik grup rehberliğinin ailelerin kabul düzeylerine etkisi
The impact of group counselling on the acceptance level towards parents of autistic children
Yazar: ALEV GİRLİ
Danışman: PROF. DR. HAYRETTİN AKYILDIZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Psikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, bilgi verici danışmanlık programı kullanılarak yapılan otistik çocukların ailelerine yönelik rehberlik uygulamalarının, anne babaların kabul düzeyleri üzerindeki etkisini belirlemektir.

Araştırma, iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Ön çalışma grubuna, otistik çocukları olan 26 anne baba katılmış, programa katılmaya gönüllü olan 13 kişi deney grubunu, çeşitli nedenlerle katılamayan 13 kişi kontrol grubunu oluşturmuştur.

Asıl çalışma grubu ise, dört alt çalışma grubundaki 43 anne baba ile yürütülmüş, bütün aileler grup çalışmalarına katılmış ya da katılmakta olduğu için bu gruba kontrol grubu oluşturulamamıştır.

Anne babaların psikolojik danışma grubundan beklentilerini ve gereksinimlerini belirlemek amacıyla, araştırmacının geliştirdiği anket formu ve AGBA (Aile Gereksinimlerini Belirleme Aracı) kullanılmıştır. Anne babaların kabul düzeyleri, gösterdikleri depresif davranışların yoğunluğu ve benlik saygılarındaki değişikliklerle ölçülmeye çalışılmıştır. Bu amaçla bilgilendirici psikolojik danışmanlık programı uygulamasından önce ve sonra BDE (Beck Depresyon Envanteri) ve RBSÖ (Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği) uygulanmıştır. Programın sonunda, ailelerin memnuniyet düzeyleri Uygulamalı Çalışma Değerlendirme Formu kullanılarak değerlendirilmiştir.

Gruplardaki anne babalara, haftada bir gün 3 saatlik sürelerle, 8 oturumluk bilgilendirici psikolojik danışmanlık programı uygulanmıştır. Programda anne babalara, otistik çocuklarını daha iyi tanımaları, anlamaları, eğitimle kazanabilecekleri beceriler ve ailenin eğitimdeki önemi ve yeri ile ilgili bilgiler verilmiştir. Bunun yanısıra anne babaların otistik çocukla yaşamaya ilişkin duygu ve düşüncelerini, aile içi ilişkiler ve rollerde oluşan değişiklikleri ve bu yeni durumun yarattığı sorunlarla başetme yöntemlerini paylaşmışlardır.
Araştırmada elde edilen verilerin değerlendirilmesinde, tekrarlanan ölçümler için çift yönlü varyans analizi tekniği kullanılmıştır. Bu analizler sonucunda anne ve babanın depresyon düzeylerinin düşmesinde bilgilendirici psikolojik danışmanlık programının etkili olduğu, ancak benlik saygılarının artmasında etkili olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the impact of the group counselling on the acceptance level towards the parents of autistic children by using information counselling.

The study was done on two steps. The number of 26 autistic children parents attended to the pre-working group, 13 of them who are volunteer to attend to the programme, constituted the experimental group and the other 13 constituted the control group of the research. 

The main group was moderated in four sub-working group consisting 43 parents. Each of the families attended the working groups so that any control group was constituted.

To determine the parents needs and expectations from the psychological counselling group, a survey called Family Needs Survey developed by the researcher her own was used. The acceptance levels, the intensity of the depressive behaviours and the changes in self-esteem of the parents were examined. Towards this purpose, before and after the information based counselling, parents were given the Beck Depression Inventory and Rosenberg Self-Esteem Scale. Finally, to assess the parents aspects about the programme; consisting of pleasure, parents offers and requests and the usefulness of the programme; a kind of feedback form was applied to the parents.

Information based psychological counselling was proceeded by one day in a week lasted in 3 hours and included totally 8 meeting. The programme's concept is generally; giving information about autism to make the parents understand and know their children more, the skills can be gained by education and parents role during the children's educational process. On the other hand, the parents shared their emotions and thoughts about living with an autistic child, the relationships and the changes in the family roles within the family and how to cope with that new situation.

In the assessment of the collected datas, for the repeated measures, Anova two-way variation analysis, technique is used. The results of the analysis showed that there is a positive impact of the information based counselling to decrease the depression levels of the parents however it is not effective to increase the self-esteem.