Evli olmayan bireylerin algılanan ebeveyn ilişki tutumları, evlilik rol beklentileri ve evlilik kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relationships between perceived parental relationship attitudes, marriage role expectations, and marriage anxiety of unmarried individuals
Yazar: MERVE TATARHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SARE TERZİ İLHAN
Amasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Beklentiler = Expectations ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Evlilik = Marriage ; Evlilik beklentisi = Marriage expectation ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Evlilik kaygısı = Marriage anxiety ; Kaygı = Anxiety ; Rol = Role ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Bu araştırmanın amacı evli olmayan bireylerin algıladıkları ebeveyn ilişki tutumları, evlilik rol beklentileri ve evlilik kaygıları arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmanın amacı doğrultusunda nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 18–30 yaş aralığındaki 195'i erkek, 407'si kadın olmak üzere evli olmayan toplamda 602 katılımcı oluşturmuştur. Çalışma grubunun belirlenmesinde uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında çevrimiçi anket tekniğinden faydalanılmış ve ankete katılım gönüllülük esasına dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Evlilik Kaygısı Ölçeği, Evlilik Rol Beklentileri Ölçeği ve Algılanan Ebeveyn İlişkisi Ölçeği kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla Bağımsız Gruplar için T-Testi, Tek Yönlü ANOVA Testi, Pearson Korelasyon Analizi ve Basit Doğrusal Regresyon Analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgulara göre algılanan ebeveyn ilişki tutumları ile evlilik kaygısı arasında ve evlilik rol beklentileri ile evlilik kaygısı arasında anlamlı ilişkiler mevcuttur. Algılanan ebeveyn ilişkisi ile geleneksel evlilik rol beklentileri arasında (anne- otoriter, anne-koruyucu, baba-demokratik alt boyutları hariç) ve algılanan ebeveyn ilişkisi ile eşitlikçi evlilik rol beklentileri arasında (anne-otoriter alt boyutu hariç) anlamlı ilişkiler bulunmaktadır. Evli olmayan bireylerin anneye ve babaya ilişkin algıladıkları ebeveyn ilişki tutumları (otoriter, ilgisiz, koruyucu, demokratik, bağımlı) ve evlilik rol beklentileri (geleneksel, eşitlikçi) evlilik kaygısı düzeylerini anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Araştırmada ayrıca evlilik kaygısının sosyodemografik değişkenler (cinsiyet, eğitim düzeyi, romantik ilişki durumu, ebeveyn birliktelik durumu) açısından anlamlı farklılık gösterdiği; algılanan ebeveyn ilişkisi ve evlilik rol beklentilerinin ise sosyodemografik değişkenler açısından bazı alt boyutlarda anlamlı farklılık gösterirken bazı alt boyutlarda anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Algılanan ebeveyn ilişkisi, evlilik rol beklentileri ve evlilik kaygısı değişkenleri ile katılımcıların yaşı arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Elde edilen bulgular ilgili literatür çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the relationships between perceived parental relationship attitudes, marriage role expectations, and marriage anxieties of unmarried individuals. In line with the purpose of the research, survey model, one of the quantitative research methods, was used. The study group of the research consisted of a total of 602 unmarried participants, 195 men and 407 women, aged between 18 and 30. Appropriate sampling method was used to determine the study group. Online survey technique was used to collect research data and participation in the survey was voluntary. Personal Information Form, Marriage Anxiety Scale, Marriage Role Expectations Scale, and Perceived Parental Relationship Scale were used as data collection tools in the study. To determine the relationships between variables, T-Test for Independent Groups, One-Way ANOVA Test, Pearson Correlation Analysis and Simple Linear Regression Analysis were performed. According to the findings obtained as a result of the analyses, there are significant relationships between perceived parental relationship attitudes and marriage anxiety, and between marriage role expectations and marriage anxiety. There are significant relationships between perceived parental relationship and traditional marriage role expectations (except for the mother-authoritarian, mother-protective, father-democratic sub-dimensions) and between perceived parental relationship and egalitarian marriage role expectations (except for the mother-authoritarian sub-dimension). Unmarried individuals' perceived parental relationship attitudes towards their mother and father (authoritarian, indifferent, protective, democratic, dependent) and marriage role expectations (traditional, egalitarian) significantly predict their marriage anxiety levels. It was also found in the study that marriage anxiety showed significant differences in terms of sociodemographic variables (gender, education level, romantic relationship status, parental partnership status). It has been determined that perceived parental relationship and marriage role expectations differ significantly in some sub-dimensions in terms of sociodemographic variables and do not show significant differences in some sub-dimensions. There is no significant relationship between the variables of perceived parental relationship, marriage role expectations, and marriage anxiety and the age of the participants. The findings obtained were discussed within the framework of the relevant literature.