Karvakrol ve rosmarinik asit uygulamalarının yara iyileşmesi üzerine etkisi
Effect of carvacrol and rosmarinic acid applications on woundhealing
Yazar: SEVİM KÖMÜR
Danışman: PROF. DR. ŞULE COŞKUN CEVHER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoloji = Biology ; Fizyoloji = Physiology

Özet:
Yaralar, normal anatomik yapıda birbirini takip eden işlev kayıplarıyla oluşan doku
bozulmalarıdır. Diyabetin komplikasyonlarından olan gecikmiş yara iyileşmesi sağlık
sisteminde finansal bir yük oluşturmaktadır. Bu durum, kronik yaraları hedefleyen terapötik
fenolik bileşiklere yönelimi arttırmıştır. Bu çalışmada, antioksidan aktivitesi bilinen
Karvakrol ve Rosmarinik asitin kombine kullanımının diyabetik yaraların iyileşme
sürecinde meydana gelen oksidatif olaylar üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Streptozotosin
indüklü 72 adet Wistar Albino erkek rat; kontrol grubu, tedavisiz grup, karbopol ile tedavi
grubu, topikal tedavili ve intraperitoneal tedavili grup olarak 5 gruba ayrılmıştır. Kontrol
grubu haricindeki tüm ratlarda punch biyopsi ile 6 adet tam kat eksizyonel yara
oluşturulmuştur. Yara açıldıktan sonra ratlar, %2'lik karbopol 974P içeren karbopol jel ile
topikal, Rosmarinik asit ve Karvakrol (10 mg/kg) içeren jel ile topikal ve Rosmarinik asit ve
Karvakrol (10 mg/kg) ile intraperitoneal olarak tedavi edilmiştir. Ratların yara dokuları 3.
ve 7. günlerde alınarak ötenazisi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen yara dokularında Nitrik
oksit (NOx), Protein Karbonil (Pk), Askorbik asit (AA), Matriks Metalloproteinaz 2/9
(MMP-2/9) ve Kolajen parametrelerine bakılmıştır. Tümör nekroz faktör-alfa (TNF-α)
seviyeleri serumda değerlendirilmiştir. Rosmarinik asit ve karvakrol ile tedavi edilen
grupların NOx, Pk ve TNF-α seviyelerinde anlamlı bir azalma gözlemlenmiştir (p<0,05).
MMP-2 seviyelerinde gruplar arası farklılık olmamasına karşın, MMP-9 seviyelerinde
azalma gözlemlenmiştir (p<0.05). Tedavisiz gruplara kıyasla kolajen seviyelerinde artış, AA
seviyelerinde azalma gözlemlenmiştir. Morfolojik ve histopatolojik değerlendirme sonuçları
da oksidatif stres parametre sonuçlarını destekler niteliktedir. Elde edilen veriler sonucunda,
Rosmarinik asit ve Karvakrol'ün birlikte kullanımı sinerjistik etki göstererek yara
ortamındaki farklı reaktif oksijen türlerini süpürüp inflamasyonu baskılamış ve yara
iyileşmesini hızlandırmıştır.

Abstract:
Wounds are tissue disruptions that occur with successive loss of functions in the normal
anatomical structure. Delayed wound healing, a complication of diabetes, creates a financial
burden on the healthcare system. This situation has been an increased interest in therapeutic
phenolic compounds targeting chronic wounds. In this study, the effects of the combination
of Carvacrol and Rosmarinic acid, known to have antioxidant activities, on oxidative events
occurring during the healing process of diabetic wounds were investigated. 72 male Wistaralbino rats with streptozotocin-induced (STZ) diabetes were divided into five groups:
control, untreated group, carbopol treated group, topical treated group and ıntraperitoneal
treated group. In all rats except the control group, 6 full-thickness excisional wounds were
created by punch biopsy. After the wound was opened, the rats were treated topically with
carbopol gel containing 2% carbopol 974P, topically with gel containing Rosmarinic acid
and Carvacrol (10 mg/kg), and intraperitoneally with Rosmarinic acid and Carvacrol (10
mg/kg). The wound tissues of the rats were taken on the 3rd and 7th days and euthanized.
Nitric oxide (NOx), Protein Carbonyl (Pk), Ascorbic acid (AA), Matrix Metalloproteinase
2/9 (MMP-2/9) and Collagen parameters were examined in the obtained wound tissues.
Tumor necrosis factor-alpha (TNF-α) levels were evaluated in serum. A significant decrease
was observed in NOx, Pk and TNF-α levels of groups treated with rosmarinic acid and
carvacrol (p<0.05). Although there was no difference between groups in MMP-2 levels, a
decrease in MMP-9 levels was observed (p<0.05). An increase in collagen levels and a
decrease in AA levels were observed compared to the untreated groups. Morphological and
histopathological evaluation results also support the oxidative stress parameter results. The
combined use of Rosmarinic acid and Carvacrol showed a synergistic effect that scavenged
different reactive oxygen species in the wound environment, suppressing inflammation and
accelerating wound healing.