Belirsizlik durumlarında karar verme ve hava trafik yönetimi
Decision-making under uncertainty and air traffic management
Yazar: FEYZULLAH ÇINAR
Danışman: DOÇ. DR. HULUSİ CENK SÖZEN
Türk Hava Kurumu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Belirsizlik = Uncertainty ; Hava trafik kontrolörü = Air traffic controller ; Hava trafik yönetimi = Air traffic management ; Karar verme = Decision making

Özet:
Bu çalışmanın amacı, hava trafik kontrolörlerinin doğal çalışma ortamlarında kuram oluşturmayı temel alma düşüncesiyle, belirsizlik durumlarında karar verme olgusunu kontrolörlerin bağlı bulundukları çevre içinde araştırarak anlamaya yöneliktir. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm; karar verme kavramı,
karar süreçleri, karar ölçütleri, etkili karar verme yöntemleri, karar ortamları, oyun teorisi, karar ağaçları, altı şapkalı düşünme teknikleri, karar verme modelleri ve son yıllarda geliştirilen modern karar verme ve problem çözme tekniklerini içermektedir İkinci bölümde; hava trafik yönetimi, hava trafik kontrolörleri ve kontrolörlerde aranan temel özellikler, hava trafik emniyeti, verimlilik ve insan faktörü konuları incelenmiştir. Üçüncü bölümde; "Belirsizlik Durumlarında Karar Verme ve Hava Trafik Yönetimi" konulu araştırmamızda kullanılan yöntem, araştırmanın amacı, araştırma probleminin belirlenmesi bulunmaktadır. Araştırmamızda genel olarak mülakat (görüşme) yöntemi kullanılmıştır. Bazen de gözlemlerden yararlanılmıştır. Araştırmamızda yapılandırılmış görüşme yöntemi benimsenmiştir. Görüşmeler, uygun zaman ve ortamda, önceden hazırlanan formlardaki sorulara yanıtlar verilerek
gerçekleştirilmiştir. Görüşme deseni oluştururken, Türkiye'deki hava trafik kontrolörlerinin; havalimanı ve hava trafik birimleri dağılımı, cinsiyet oranları, eğitim ve tecrübe durumları gibi mevcut durumla uyumlu olmasına dikkat edilmiştir.  Araştırma soruları; açık uçlu, yönlendirmeden uzak, düşüncelerin daha derinlemesine açıklanması için sonda sorular şeklinde planlanmıştır. Toplanan veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Benzer cevaplar sınıflandırılarak sadece farklı olanların tablo halinde içerik analizi yapılmıştır. İçerik analizinde; önce kodlama yapılarak, bu kodlardan kavramlar ortaya çıkartıp, tematik yapı oluşturulmuştur. Sistematik içerik analizinden sonra verilerden bulgular ortaya konulmuş ve bu bulgular da ayrı ayrı yorumlanmıştır.Dördüncü bölümde; arastama ile ilgili sonuçlar ve öneriler bulunmaktadır.
Anahtar kelimeler: Karar verme, Belirsizlik durumları, Hava trafik yönetimi

Abstract:
The main goal of this study is to anlyse the concept of decision making under situations of uncertainty and establish a theory for that purpose by considering the working environment of Air traffic controllers.
The study consists of four parts. In the first part; decision-making sense, decision making criteria, decision making process, types of environment decision making, the Game Theory, decision trees, The thinking style of Six Thinking Hats, decision making models, in recent years, modern decision making and problem solving techniques issues, In the second part; Air Traffic Management, air traffic controllers, necessary skills to become an air traffic controller, air traffic safety, efficiency and human factor of air traffic controller.
In the third part; Qualitative research methods are used in the research subject of "Decision-making Under Uncertainty and Air Traffic Management". The aim of the research, to determine problem of research. Interview method is used mainly on the research and sometimes it has benefited from observations. Structured interview method is adopted in our study. The interviews were performed, at the appropriate time and environment, by giving answers to questions in the pre-prepared forms. When creating interview patterns, the airport and air traffic units distribution, gender, training and experience conditions of air traffic controllers in Turkey was taken into account complying with existing conditions. Research questions; open-ended, away from guidance was planned as probe questions for the use of more in-depth explanation of ideas. The data collected were subjected to content analysis. Similar answers were classified as only different ones content analysis was done in tables. In content analysis; firstly coding was performed, then concepts were uncovered from these codes, and finally the thematic structure was formed. After systematic content analysis, findings have been put forward from these data and these findings were reviewed separately. In the last (fourth) part; results of my research and advices
Key Words: Decision- making, Uncertainty situation, Air traffic management