Politik beceri ile örgütsel tükenmişlik ilişkisinin ortaokul öğretmenlerinin görüşlerine göre incelenmesi (Yalova ili örneği)
Examination of the relationship between political skill and organizational burnout according to the teachers opinions in middle schools (Yalova sample)
Yazar: MERYEM BÜŞRA YILDIZTAŞI
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri = Skill ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Siyaset = Politics ; Sosyal beceri = Social skill ; Tükenmişlik = Burnout ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Örgütsel davranış = Organizational behavior ; Örgütsel stres = Organizational stress ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı resmi okullarda görev yapmakta olan ortaokul öğretmenlerinin görüşlerine göre politik beceri ve örgütsel tükenmişlik arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmada Yalova ili merkez ilçesinde bulunan resmi ortaokullarda görev yapan 218 öğretmenin görüşlerine başvurulmuştur. Öğretmenlerin politik becerilerini belirlemek amacıyla Ferris ve arkadaşları (2005) tarafından geliştirilmiş ve Özdemir ve Gören (2015) tarafından eğitim örgütlerinde Türkçe'ye uyarlama ile Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış Politik Beceri Envanteri kullanılmıştır. Örgütsel tükenmişlik düzeylerini belirlemek için ise Pines ve Aronson (1988) tarafından geliştirilmiş; Çapri (2006) tarafından Türkçe'ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış olan Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır.
Yapılan güvenilirlik analizleri sonucunda ölçeklerin çalışmada kullanmak için güvenli birer veri toplama aracı olacağı görülmüştür. Verilerin analizi için SPSS 20.0 programı kullanılmıştır. Veriler, aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılarak çözümlenmiştir.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre katılımcıların orta düzeyde politik beceriye sahip oldukları tespit edilmiştir. Cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, mesleki kıdem ve kurumdaki görev süresi gibi değişkenlere göre incelendiğinde politik becerinin bu değişkenlere göre anlamlı bir fark göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca katılımcıların tükenmişlik yaşamadıkları ve değişkenlere göre incelendiğinde cinsiyet ve mesleki kıdem boyutunda istatiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgulara göre kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlerden daha çok tükenmişlik yaşadıkları görülmüştür. Ayrıca yine bulgulara göre 11-20 yıl arası kıdeme sahip öğretmenlerin, 21 yıl ve daha fazla kıdeme sahip öğretmenlere göre daha fazla tükenmişlik duygusu yaşadıkları belirlenmiştir.
Bulgular politik beceri ile tükenmişlik arasında negatif yönlü, düşük düzeyde ve anlamlı ilişki olduğunu göstermiştir. Buna ek olarak, politik beceri ile tükenmişliğin alt boyutları arasında da ilişki olduğu gözlenmiştir. Regresyon analizi ise politik becerinin tükenmişliğin anlamlı bir yordayıcısı olduğunu ortaya çıkartmıştır.


Anahtar sözcükler: Politik beceri, örgütsel tükenmişlik, ortaokul, öğretmen

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between political skill and organizational burnout with regard to the opinions of the teachers working at state secondary schools in Turkey. Participants were 218 teachers who teach at different state secondary schools in center of Yalova, Turkey. In order to identify political skill of teachers, Political Skill Inventory developed by Ferris et al. (2005) and adapted to Turkish by Özdemir ve Gören (2015) were used as materials respectively. Moreover, in order to identify the levels of organizational burnout of teachers, Burnout Measure developed by Pines and Aronson (1988) and adapted to Turkish by Çapri (2006) were used as materials respectively.
As a result of reliability analyses, two scales mentioned above were found to be reliable data collection tools. In order to analyze the data, mean, standard deviation, independent samples t-tests, one-way analysis of variance, (ANOVA), correlation and multiple linear regression analyses were used with SPSS 20.0.
Findings of the study revealed that participants had an average political skill. However the results showed a non-significant relationship between political skill and gender, age, marital status, educational background, experience in profession and experience in the institution. On the other hand, participants weren't found to have burnout and findings showed that there is a statistically significant relationship between burnout-gender and burnout-experience in profession. According to the findings, female teachers' burnout levels were higher than males'. Furthermore, according to the findings burnout levels of teachers with 11-20 years of experience in profession were higher than teachers with 21 or more years of experience in profession.
Findings of the study showed that there is a negative, low and significant relationship between political skill and burnout. In addition, there was a relationship between political skill and its sub-dimensions. Regression analyses revealed that political skill is a significant predictor of burnout.


Keywords: Political skill, organizational burnout, secondary school, teacher.