Akut hemiplejik hastalarda robotik rehabilitasyonun el fonksiyonlarını iyileştirmede etkisi
The effect of robotic rehabilitation for recovery of hand functions in patients with acute hemiplegic stroke
Yazar: SÜMEYYE AKÇAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLBER KARAGÖZOĞLU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZDEN ERKAN OĞUL
Bahçeşehir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: El = Hand ; El fonksiyonları = Hand functi̇ons ; Hemipleji = Hemiplegia ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Robotik rehabilitasyon = Robotic rehabilitation

Özet:
Çalışmanın amacı akut iskemik inme sonrası uygulanan robotik rehabilitasyonun el motor fonksiyonları üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Çalışmaya katılan hastalar randomize olarak deney grubu (n=11) ve kontrol grubu (n=9) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Her iki gruba haftada 5 gün olacak şekilde toplam 15 seans boyunca 1 saat süren nörofizyolojik rehabilitasyon programı uygulandı. Deney grubuna farklı olarak tedavi programlarına haftada 5 gün olacak şekilde toplam 15 seans boyunca 1 saat süren robotik rehabilitasyon programı uygulandı. Hastalar tedavi öncesi ve 15. seans sonrasında değerlendirildi. Sadece spastisite değerlendirmesi tedavi öncesi, 5. seans sonrasında, 10. seans sonrasında ve 15. seans sonrasında yapıldı. Hastaların hemispatial ihmallerini değerlendirme için Çizgi Bölme Testi ve Yıldız Silme Testi, kognitif durumlarını değerlendirmek için ise Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MOBİD) kullanıldı. İnmenin şiddetinin ve bağımlılığın değerlendirilmesi için National Institutes of Health Stroke Skalası (NIHSS) ve Modifiye Rankin Skalası (MRS) kullanıldı. Eklem hareket açıklığının (EHA) değerlendirmesi için universal gonyometre, kas gücünün değerlendirilmesi için Manuel Kas Testi (MKT), spastisitenin değerlendirilmesi için Modifiye Ashworth Skalası (MAS) kullanıldı. El motor fonksiyonları Fugl-Meyer Üst Ekstremite Değerlendirme Ölçeği (FMDÖ-ÜE), Action Research Arm Test (ARAT) ve Motor Aktivite Günlüğü (MAG) ile değerlendirildi. Gruplar arası karşılaştırmalarda eklem hareket açıklığı ve kas gücü değerlerinde deney grubundaki artış daha anlamlıydı (p<0.05). Her iki grupta da spastisite da anlamlı değişiklikler gözlemlenmedi (p>0.05). Deney grubu FMÜDÖ'nde kontrol grubuna göre anlamlı üstünlük sağlayamamasına karşın ARAT ve MAG ölçeklerinde istatistiksel anlamlılık düzeyi daha yüksekti.

Elde edilen sonuçlar doğrultusunda robotik rehabilitasyon programının akut inme sonrası hastaların EHA, kas gücü, spastisite ve el fonksiyonları üzerinde etkili sonuçlar oluşturacağı bulunmuştur ve inme sonrası rehabilitasyon programına eklenmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effects of robotic rehabilitation on hand motor functions after acute ischemic stroke. Patients were randomly divided into two groups as experimental group (n=11) and control group (n=9). Neurophysiological rehabilitation program was performed to both groups for 5 days a week and totally 15 sessions for lasted 1 hour. In addition to the experimental group, the robotic rehabilitation was performed for 5 days a week and totally 15 session for lasted 1 hour. Patients were evaluated before treatment and after the 15th session. Only spasticity was evaluated before treatment, after the 5th session, after the 10th session and after the 15th session. Line Bisection Test and Star Cancellation Test were used to evaluate hemispatial neglect of the patients and Montreal Cognitive Assessment Scale (MoCA) was used for evaluate their cognitive status. The National Institutes of Health Stroke Scale (NIHSS) and Modified Rankin Scale (MRS) was used to assess the severity of stroke and dependence. Universal goniometer for the assessment of range of motion (ROM), Manual Muscle Test (MMT) fort he assesment of muscle strength and Modified Ashworth Scale (MAS) for the assessment of spasticity were used. Hand motor functions were evaluated with Fugl-Meyer Assessment-Upper Extremity (FMA-UE), Action Research Arm Test (ARAT) and Motor Activity Log (MAL). In the comparison between the groups, the increase in range of motion and muscle strength was more significant in the experimental group (p<0.05). No significant changes were observed in spasticity in both groups (p>0.05). Although experimental group did not provide a significant advantage compared to the control group in FMA-UE, the statistical significance level was higher in ARAT and MAL for experimental group.

According to the obtained results, it has been found that the robotic rehabilitation program will constitute effective results on ROM, muscle strength, spasticity and hand functions of patients after acute stroke and it is thought to be beneficial to add it to post-stroke rehabilitation program.