Din adamlarının toplum hayatına etkileri: Emet örneği (1923 -1999)
The effects of religious society's life: Emet sample (1923 -1999)
Yazar: ALİYE ÖZKUL
Danışman: PROF. DR. TALİP KARAKAYA
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din adamları = Clergymen ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dini hayat = Religious life ; Kütahya-Emet = Kütahya-Emet ; Medreseler = Madrasahs ; Sosyal etki = Social affect ; Sosyal hayat = Social life ; Ulema = Ulama

Özet:
Bu çalışmada, medreselerde yetişmiş din adamları ile onların gayri resmi olarak yerel imkânlarla yetiştirmiş olduğu din adamlarının toplum içinde oynadıkları rolleri, toplum hayatına etkilerini tespit edebilmek amacıyla niteliksel bir yaklaşım sergilenmiştir. Bu amaca ulaşabilmek için 1923 – 1999 yılları arasında Kütahya'nın Emet ilçesinde dini ve sosyal hayatta etkili olmuş 12 kişi mercek altına alınmıştır. 
Birinci bölümde, bu kişilerin yetişmesini sağlayan sosyal kaynakları anlayabilmek amacıyla, ulemanın Osmanlı Toplumu içindeki işlevi irdelenmiş, sosyoekonomik alt yapısı ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Toplumumuzun dini hayatında 1951'den itibaren imam hatip liseleri yaygınlaşıp, Tevhid-i Tedrisat Kanunu çerçevesinde, din görevlisi eğitimine başlanmasına kadar etkili olan din adamlarının, dini bilgileri öğrenebilecekleri bir eğitim kurumu olmaksızın yetişme kaynaklarını devralmış olduğu Osmanlı toplum yapısı içinde ilmiyenin konumu üzerine bir okuma yapılmıştır.
İkinci bölümde, Emet ilçesinin tarihine, coğrafi, sosyal, dini hayatını besleyen eğitim kurumları olarak camilerine, Kur'an kurslarının yapısına genel olarak yer verilmiştir. 
Üçüncü bölümde, ise çalışmamızın konusu olan din adamlarının ve hoca hanımların hayatta olan yakınları, öğrencileri ile mülakatlar yapılmış, sözel olarak elde edilen bilgiler resmi belgelere yansımış bilgilerle karşılaştırılmıştır. 
Sonuç bölümünde ise. 1923 ile 1999 yılları arasında dini ve toplumsal hayatta etkili olan bu kişilerin toplum üzerindeki işlevleri ile Osmanlı ulemasının toplum üzerindeki işlevleri, Cumhuriyet'in modernleşme hamleleriyle olan uyumları üzerine yorumlamalarda bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Ulema, Medrese, Emet, Gündelik Yaşam Pratikleri, Dini Hayat.

Abstract:
In this study, a qualitative approach was introduced in order to identify the role played by clerics educated in Madrasahs and the clerics who were educated unofficially with local opportunities in society, to determine their effects on society life. In order to achieve this purpose, 12 people who were effective in the religious and social life of Emet district in Kütahya between 1923 and 1999, were examined.
In the first part, in order to understand the social resources that enable these people to grow up, the function of the clerics in the Ottoman society was examined and socioeconomic infrastructure was tried to be revealed. A reading on the position of the clerics was made in the structure of the Ottoman society.
In the second part, the history of the Emet district and the structure of the mosques and Quran Courses -as educational institutions- which nourish the geographical, social and religious life, were generally given.
In the third part, the interviews were made with the relatives and students of the clerics who were the subjects of our study; verbal information was compared to the official documents.
In the last part, the functions of these people -who were influential on religious and social life between 1923 and 1999- and the Ottoman clerics on the society with their adaptions to the modernization was interpreted. 
Keywords: Ulama, Madrasah, Emet, Practices of Daily Life, Religious Life.