Pleurotus ostreatus ve Lentinula edodes'in miselyum gelişmesinde Quercus palamutlarının kullanılma potansiyellerinin araştırılması
Investigation of potentials of using Quercus acorns in the mycelium growth of Pleurotus ostreatus and Lentinula edodes species
Yazar: ZELİHA ÜLGER
Danışman: PROF. DR. GIYASETTİN KAŞIK
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Kayın mantarı = Pleurotus ostreatus ; Kültür mantarları = Mushrooms ; Lentinula edodes = Lentinula edodes ; Makromantarlar = Macrofungi ; Mantar kültürü = Fungus culture ; Miselyum = Mycelium ; Pleurotus ostreatus = Pleurotus ostreatus

Özet:
Bu çalışmada, kültürü yapılan makrofunguslardan Pleurotus ostreatus (Jacq)P.Kumm. 1871 ile Lentinula edodes (Berk) Pegler 1976 türlerinin saf misel gelişimi ve tohumluk misel elde edilmesi basamaklarında Quercus robur L. (Saplı Meşe) palamutlarının kullanılma potansiyellerinin olup, olmadığı araştırılmıştır. Materyal olarak kullanılan palamutlar Selçuk Üniversitesi Alaaddin Keykubat Yerleşkesi'nde bulunan saplı meşe ağaçlarından, çalışmada kullanılan mantarların saf misel kültürleri ise Selçuk Üniversitesi Mantarcılık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nden temin edilmiştir. Besiyeri olarak Agar Agar (AA) ve Malt Ekstrakt Agar (MEA) kullanılmıştır. Hazırlanan besiyerlerine Quercus robur palamutları un olarak %0 ,%1, %3 ve %5 oranlarında eklenmiş ve otoklavda 121°C'de 15 dakika steril edilmiştir. Pastör fırınında 180°C'de 60 dakika steril edilen petrilere hazırlamış olduğumuz besiyerleri biyogüvenlik kabini içinde dökülmüş ve katılaştıktan sonra misel ekimi yapılmıştır. Ekimi yapılan petriler etüvde 22-24°C'de inkübasyona bırakılmış ve misel gelişimleri belirli aralıklarla alansal olarak çizilmiştir. Denemeler 3 tekrarlı olarak yapılmıştır. Deneme sonuçları tek yönlü varyans (ANOVA)  analizi ile istatistiki olarak değerlendirilmiştir. Deneme sonuçlarına göre P. ostreatus'un saf kültür gelişmesinde palamut unu ilavelerinin AA ve MEA besiyerlerinde kontrol grubuna göre yayılım hızını yavaşlattığı, ancak AA besiyerlerinde misel yoğunluğunun palamut unu ilavesi ile doğrusal olarak arttığı gözlenmiştir. MEA besiyerlerinde ise bir fark gözlenmemiştir. P. ostreatus'un saf kültür gelişmesinde kullanılan besi yerlerine herhangi bir ilavenin yapılmasına gerek olmadığı belirlenmiştir. L. edodes'in saf kültür gelişmesi denemelerinde palamut unu ilavelerinin AA besiyerlerinde kontrol grubuna göre yayılım hızını arttırdığı, MEA besiyerlerinde ise kontrol grubuna göre yayılım hızını yavaşlattığı, ancak AA besiyerlerinde misel yoğunluğunun palamut unu ilavesi ile doğrusal olarak arttığı gözlenmiştir. MEA besiyerlerinde ise bir fark gözlenmemiştir. AA besiyerine yapılan un ilavelerinde en hızlı yayılım ile en yoğun ve canlı miselyum gelişimi %5 un ilavesi yapılan petrilerde, en yavaş ve seyrek gelişim ise kontrol grubunda gözlenmiştir. MEA besiyerine yapılan ilavelerde ise yoğun bir misel gelişmesi tespit edilmesi ile birlikte yayılım hızı kontrol grubuna göre azalmıştır. Tohumluk misel aşamasında ise: Quercus robur'un palamutları bütün, yarım, ince kıyılmış ve kabuk olarak kullanılmıştır. Denemelerde kullanılacak materyaller su içerisinde kaynatıldıktan sonra soğumaya bırakılmış ve %10 oranında alçı ilavesi yapılarak 1 litrelik konserve kavanozlarına doldurulmuştur. 1/3 boş olacak şekilde doldurulan kavanozların ağızları süngerli kapaklarla kapatılarak, otoklavda 134°C' de 20 dakika steril edilmiştir. Steril edilen kavanozlara biyogüvenlik kabini içerisinde laboratuvarda L. edodes ve P. ostreatus'dan elde edilen saf kültürlerden aktarım yapılmıştır. Misel gelişim dolabında 22-24°C' de inkubasyona bırakılmıştır. Deneme sonuçlarına göre bütün ve kabuklu olan palamutlardan oluşan kavanozlarda gelişim zayıf, diğer tüm denemelerde hem P. ostreatus, hem de L.edodes'e ait miselyum gelişimleri yoğun ve canlı biçimde gözlenmiştir. Deneme sonuçlarına göre Q.robur palamutlarının tohumluk misel üretiminde kullanılabilecek bir potansiyele sahip olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, it was investigated whether Quercus robur L. (Stemmed Oak) acorns have the potential to be used in the stages of pure mycelium development and seed mycelium production of the cultivated macrofungi Pleurotus ostreatus (Jacq)P.Kumm. 1871 and Lentinula edodes (Berk) Pegler 1976. The acorns used as material were obtained from the stemmed oak trees in Selcuk University Alaaddin Keykubat Campus, and the pure mycelial cultures of the mushrooms used in the study were obtained from the Selçuk University Mushroom Application and Research Center. Agar Agar (AA) and Malt Extract Agar (MEA) were used as medium. Quercus robur bonitos were added to the prepared media at the rates of 0%, 1%, 3% and 5% as flour and sterilized in an autoclave at 121°C for 15 minutes. The media were poured in a biosafety cabinet into the petri dishes, which were sterilized at 180°C for 60 minutes in a pasteur oven, and mycelium was planted after solidification. The planted petri dishes were left to incubate in an oven at 22-24°C and mycelial growths were drawn areal at regular intervals. Experiments were carried out in 3 repetitions. Trial results were statistically evaluated with a one-way analysis of variance (ANOVA). According to the results of the experiment, it was observed that the addition of bonito flour in pure culture development of P. ostreatus was slowed the spread rate in AA and MEA media compared to the control group, but the mycelial density was increased linearly with the addition of bonito flour in AA media. No difference was observed in MEA media. It has been determined that there is no need to make any additions to the media used for pure culture development of P. ostreatus. In pure culture development trials of L. edodes, it was observed that the addition of bonito flour increased the rate of spread in AA media compared to the control group, slowed the rate of spread in MEA media compared to the control group, but the micelle density increased linearly with the addition of acorn flour in AA media. No difference was observed in MEA media. With the addition of flour to AA medium, the fastest spread and the most intense and lively mycelium growth were observed in petri dishes with 5% flour addition, the slowest and sparse growth was observed in the control group. On the other hand, in addition to acorn flour to MEA media, an intense mycelial growth was detected, and the rate of spread decreased compared to the control group. In the seed mycelium stage: Acorns of Quercus robur were used whole, half, finely chopped, and used as shells. After the materials to be used in the experiments were boiled in water, they were left to cool and filled in 1 liter canned jars by adding 10% gypsum. The mouths of the jars, which were filled with 1/3 empty, were closed with sponge lids and sterilized in an autoclave at 134°C for 20 minutes. Pure cultures obtained from L. edodes and P. ostreatus were transferred to sterilized jars in the laboratory in a biosafety cabinet. It was incubated at 22-24°C in the mycelium growth cabinet. According to the results of the experiment, the development of the jars consisting of whole and shelled acorns was weak, in all other experiments, the mycelium growth of both P. ostreatus and L.edodes was observed intensively and vividly. According to the test results, it was determined that Q.robur acorns have the potential to be used in seed mycelium production.