Borsa İstanbul sınai endeksinde yer alan işletmelerin performansının Critic Temelli Gri İlişkisel Analiz yöntemiyle analiz edilmesi
Analyzing the performance of the enterprises in Borsa Istanbul industrial index with Critic-based Gray Relational Analysis method
Yazar: EFİL ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKİF ALTUNAY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe ve Finans Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Banka hisseleri = Bank shares

Özet:
Bu araştırmanın amacı Borsa İstanbul Sınai Endeksi'nde yer alan işletmelerin finansal performanslarını çok kriterli karar verme tekniklerinden Critic temelli Gri İlişkisel Analiz yardımıyla analiz etmektir.
Çalışmada Borsa İstanbul Sınai Endeksi'ne bağlı işlem gören 153 sınai kuruluşunun 2018-2023 yılları arasındaki finansal performanslarının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında kullanılan değişkenler uzmanların hisse senedi seçiminde sıklıkla kullandığı değişkenlerden oluşturulmaya çalışılmıştır. Bunlar; özkaynak/ödenmiş sermaye, piyasa değeri/defter değeri, getiri, işlem hacmi, piyasa değeri/net satışlar, fiyat/kazanç, fd/favök, aktif karlılık, özsermaye karlılığı, favök büyüme ve toplam borçlar/özsermaye'dir. Araştırmada kullanılan veriler Finnet Expert Analiz programı yardımıyla elde edilmiştir. Bu kapsamda incelenen değişkenler Critic metodu ile ağırlıklandırılmıştır. Ardından Gri İlişkisel Analiz yöntemi ile işletmelerin performans sıralaması belirlenmiştir. 
Araştırma sonuçlarına göre analize dahil edilen 153 işletme arasından, belirlenen kriterler ve zaman aralığı ışığında, finansal performansın yüksekliği açısından ilk beşi sırasıyla Ereğli Demir Çelik, Ege Endüstri, Say Yenilenebilir Enerji, Karsan Otomotiv, F-M İzmit Piston oluştururken, son beş sırayıda İzmir Demir Çelik, Batısöke Çimento, Doğanlar Mobilya, Pınar Su, Koza Polyester oluşturmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to analyze the financial performance of the enterprises in the Borsa Istanbul Industrial Index with the help of Critic-based Gray Relational Analysis, one of the multi-criteria decision-making techniques.
The study aims to examine the financial performance of 153 industrial enterprises traded on the Borsa Istanbul Industrial Index between 2018 and 2023. The variables used within the scope of the study were tried to be formed from the variables frequently used by experts in stock selection. These variables are equity/paid-in capital, market capitalization/book value, return, trading volume, market capitalization/net sales, price/earnings, fd/ EBIT, return on assets, return on equity, EBIT growth and total debt/equity. The data used in the study were obtained with the help of Finnet Expert Analysis program. In this context, the variables analyzed were weighted with the Critic method. Then, the performance ranking of the enterprises was determined with the Gray Relational Analysis method.
According to the results of the research, among the 153 enterprises included in the analysis, Ereğli Demir Çelik, Ege Endüstri, Say Yenilenebilir Enerji, Karsan Otomotiv, F-M İzmit Piston, and İzmir Demir Çelik, Batısöke Çimento, Doğanlar Mobilya, Pınar Su, Koza Polyester were the top five in terms of high financial performance in the light of the determined criteria and time interval, respectively.