Temel caz akorları ve modern blok armonizasyon sistem analizi
Basic jazz chords and modern block harmonization system analysis
Yazar: OZANCAN SALURVAN
Danışman: DOÇ. DR. İLKER DENİZ BAŞUĞUR
ANKARA MÜZİK VE GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ / Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Teorileri Ana Bilim Dalı / Müzik Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Müzik = Music
Dizin: Akor = Chord ; Armonizasyon = Harmonization ; Caz = Jazz ; Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Müzik kültürü = Music culture

Özet:
Bu çalışmada caz müziği teorisi, başlangıcından 20. yüzyıl sonlarına kadar teorik bir sıralama kurgusu ve tarihsel bir bütünlük içinde, sadelik ve anlaşılırlık ön planda tutularak sunulmaya çalışılmıştır. Yer yer yatay yapıların kullanımından bahsedilse de, genel olarak caz müziğinin dikey çoksesli yapısı incelenmiştir. Bütün teorik ve tarihsel süreç literatür taraması ve kaynak seçimi ile uluslararası standartlar gözetilerek hazırlanmıştır. Öncelikle giriş bölümünde bahsedilen teorik konuların zemini hazırlanmış, ardından takip eden yapı ile ilgili genel bilgi verilmiştir. İkinci bölümde araştırmanın hangi temellere oturtulduğu ve tezin araştırma sistematiği hakkında detaylı bilgiler aktarılmıştır. Üçüncü bölümün başında, kurgulanan teorik sistematik tarihsel gelişim süreci içinde üç ana dönemde incelenmiştir. Dönemler arasındaki geçişler ve bunların müzikteki rasyonel karşılıkları, aktarılacak olan teorik bölüm için temellendirilmiştir. Ardından caz teorisi; olabilecek en temel yer olan "akor kuruluşları" konusundan başlanmak üzere ele alınmış, mümkün olduğunca geniş bir perspektifte incelenmeye çalışılmıştır. Bu sebeple ana hatları ile akor-dizi (dikey-yatay) ilişkisi de ele alınmıştır. Çalışmanın dikey çokseslilik ekseninde, "Voicing" konusu işlenmiş ve literatürde en çok yer alan ve doğrudan performans odaklı olan teknikler incelenmiştir. "Voicing", eşlik temelli bir konu olması sebebiyle öncelikle yazılmış olanın çalım teknikleri incelenmiş, ardından "Modern Akor Yürüyüşü" konusu ele alınmıştır. Bu konu, temel prensiplerden, kadansların kullanımına kadar bütün ana hatlarıyla açıklanmaya çalışılmıştır. Bununla beraber, konuların anlatımında temel anlamda bir "caz armonisi" çatısı oluşturulmaya gayret gösterilmiştir. Bu kısma kadar ele alınan bütün teorik konuların bir çatı altında toplanması, çağdaş cazın temellerinden birini oluşturan Modern Blok Armonizasyon tekniğini daha anlaşılır kılmaktadır. Bu bölümün devamında teorik yapı, temel caz teorisi sistematiğinden başlanarak, 20. yüzyıl sonlarında çağdaş caz müziğinin de en önemli tekniklerinden biri olan "Modern Blok Armonizasyon" tekniği merkeze alınarak incelenmiştir. Ardından bu teknik, seçilen caz standartları üzerinden orijinal olarak örneklenmiştir. Sonuç bölümünde, öncesinde ele alınan teorik ve tarihsel yapıların objektif bir incelemesi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Tezin genelinde bütünleşik ve uygulamalı teori düşüncesine yönelik bir dil kullanılmış, verilen örneklerle anlatım güçlendirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
In this work, Jazz Theory was tried to prensent with a theoretic sorting fiction, prioritizing pureness and clarity and also in a historical collectivity, from its beginning to end of 20th century. Even if the horizontal structure was made mention of partly, generally the vertical structure of jazz was analyzed. Whole theoretical and historical process was prepared by taking literature search, resource selection and international standards into consideration. Firstly, in the introduction, the basis of the theoretical issues mentioned were prepared and information was given about the general lines of the building to be followed subsequently. Then, in the second part, detailed information about the academic foundations of the research and the research systematic of the thesis were given. At the beginning of the third chapter, the historical development process of the theoretical systematics included in the subject discussed was examined in three main periods. The transitions between the periods and their rational equivalents in music were based on the theoretical part to be transferred. Then the jazz theory was dealt with starting from the most basic place "Chord Structures", which is the most basic place possible, and a multi-faceted perspective has been tried to be followed whenever possible. For this reason, the relationship between chord and scale (vertical-horizontal) was also discussed. In the vertical polyphony axis of the dissertation, the subject of "Voicing" was discussed and the most known and directly performance-oriented techniques in the literature were examined. Since "Voicing" is an accompaniment-based subject, first of all, the playing techniques of the written one were examined, then the subject of "Modern Chord Progression" was discussed. This subject was tried to explain from basic principles to the use of cadences with all the main lines. Along with this subject, an effort was made to create a framework of "jazz harmony" in the basic sense. Gathering all the theoretical issues in a framework makes "Modern Block Harmonization" technique, which is one of the basis of modern jazz, more comprehensible. In the third part, the theoretical structure; starting from the basic jazz theory systematics, including the "Modern Block Harmonization" technique, which is one of the most important techniques of contemporary jazz music at the end of the 20th century. Then, the "Modern Block Harmonization" technique was sampled originally on selected jazz standards. In the conclusion part, an objective examination of the theoretical and historical structures discussed was tried to be put forward. Throughout the thesis, a language for integrated and applied theory thought was used, and the expression was tried to be strengthened with the examples given.