KOAH hastalarında influenza ve pnömokok aşıları için aşılama oranlarının tespit edilmesi ve aşılamayı etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of vaccination ratios for influenza and pneumococcal vaccines in copd patients and determination of the factors affecting vaccination
Yazar: HASİBE ÇİĞDEM ERTEN
Danışman: DOÇ. DR. ÜLKÜ AKA AKTÜRK ; DR. ÖZLEM SOĞUKPINAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Süreyyapaşa Göğüs Kalp Damar Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Demografi = Demography ; Pnömokok enfeksiyonları = Pneumococcal infections ; Sosyoekonomik özellikler = Socio-economic characteristies ; Sosyokültürel özellikler = Socio-cultural characteristies ; İnfluenza = Influenza

Özet:
Giriş: Çalışmamızda KOAH hastalarında influenza ve pnömokok aşıları için aşılama oranlarının tespit edilmesi ve hastaların aşılanmasını etkileyen demografik, klinik, sosyokültürel ve sosyoekonomik özelliklerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 01.08.2019-01.12.2019 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesine başvuran GOLD kriterlerine göre en az 1 yıldır KOAH tanısı almış ve çalışmaya katılmayı kabul eden 18 yaş ve üzeri 297 KOAH hastası dahil edilmiştir. Hastaların eğitilmiş teknisyenler tarafından standart kriterlere uygun olarak yapılmış solunum fonksiyon testleri, hastalığın GOLD kılavuzunda göre evrelemesi ve Modifiye Tıbbi Araştırma Konseyi (MMRC) skalası kaydedilmiştir. Anket öncesi hastalardan bilgilendirilmiş gönüllü onam formu imzalanarak alınmıştır. Hastalara tek anketör tarafından yüz yüze anket uygulamasıyla sorular sorulmuştur. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, sigara kullanım durumu, KOAH yaşı, KOAH ilaç raporunun olup olmadığı, kronik solunum yetmezliği, son 1 yıl içinde hastane ve yoğun bakım yatışı, ek hastalıkları, son 1 yıl içerisinde grip aşısı ve yaşamları boyunca pnömokok aşısı olup olmadığı, aşılandıysa kimin tavsiye ettiği, aşılanmadıysa neden aşılanmadığını vb. soruları içeren literatür taramalarından elde edilen verilere dayanarak oluşturulan anket formu doldurulmuştur.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların %84,6'sı erkek, %15,4'ü kadın olarak belirlendi. Hastaların yaş ortalaması 65,8+_9,51 yıl olarak saptandı. Bu hastaların %43'ü 65 yaşından küçük, %57'si 65 yaş ve üzerinde idi. Medeni haline göre hastaların %84'ü evli, %16'sı bekar idi. Hastaların eğitim durumları sorgulandığında %62,1'i ilkokul, %4,8'i üniversite mezunu olarak saptandı. Meslek grupları incelendiğinde hastaların büyük çoğunluğunu (%59,0) emekli mavi yakalıların oluşturduğu belirlendi. Gold sınıflamasına göre hastaların %41,3'ü orta, %52,3'ü ağır ve çok ağır KOAH olarak değerlendirildi. Çalışmada KOAH hastalarında son 1 yıl içerisinde influenza aşılanma oranı %29,4 ve yaşamları boyunca en az 1 kez pnömokok aşılanma oranı %34,5 bulundu ve hastaların demografik, klinik, sosyokültürel, sosyoekonomik özelliklerinin influenza ve pnömokok aşısı için aşılanma oranlarını etkileme durumu saptandı. Aşılama oranını artırmada ki en önemli belirteçlerden birinin aşının doktor tarafından hastaya tavsiye edilmesi' olarak değerlendirildi. Hastaların aşı olmama nedenleri incelendiğinde en dikkat çekeni aşı hakkında bilgi sahibi olunmaması ikincisi ise doktorun aşıyı önermemesi idi.
Sonuç: KOAH hastalarında influenza ve pnömokok aşısı uygulama oranı ülkemizde literatür ile uyumlu olarak düşük seviyede bulunmuştur. Aşı yapılmamış bireylerde doktor önerisinin olmaması ve aşı hakkında bilgi sahibi olunmaması önemli bir etmen olarak saptanmıştır.

Abstract:
Introduction: In our study, we aimed to determine influenza and pneumonia vaccination rates and the demographic, clinical, sociocultural, and socioeconomic characteristics affecting vaccination among COPD patients.
Materials and Method: Our study included 297 COPD patients aged 18 and over who were admitted to University of Health Sciences Sureyyapasa Chest Disease and Thoracic Surgery Training and Research Hospital between September 1, 2019 and December 1, 2019, diagnosed with COPD for at least 1 year according to GOLD criteria and accepted to participate in the study. Pulmonary function tests performed by trained technicians in accordance with standard criteria, the staging of the disease according to the GOLD criteria and the Modified Medical Research Council (mMRC) scale were recorded. Before the survey, a signed informed consent form was obtained from the patients. Questions were asked to the patients with a face-to-face questionnaire by a single researcher. The patients filled the questionnaire form prepared based on the data obtained from the literature review including questions about sociodemographic characteristics, smoking status, age of COPD, presence of a COPD medication report, chronic respiratory failure, hospitalization and intensive care hospitalization in the last year, comorbid diseases, whether they have had influenza vaccine in the last year and pneumococcal vaccine throughout their lives, if they were vaccinated, who recommended them, if not, why they were not vaccinated.
Results: Of the patients included in the study, 84.6% were male and 15.4% were female. The mean age of the patients was found to be 65.8±9.51 years. 43% of these patients were younger than 65 years old, 57% were 65 years old and over. According to their marital status, 84% of the patients were married and 16% were single. According to the educational status of the patients, 62.1% were found to be primary school graduates and 4.8% were university graduates. According to the occupational groups, it was determined that the majority of the patients (59.0%) were retired blue-collar workers. According to the GOLD classification, 41.3% of the patients were evaluated as moderate, 52.3% as severe and very severe stages of COPD. In the study, the rate of influenza vaccination in the last 1 year was found to be 29.4% and the rate of pneumococcal vaccination at least once in their lifetime was 34.5%. Demographic, clinical, sociocultural and socioeconomic characteristics of the patients affecting influenza and pneumonia vaccination rates were determined. One of the most important factors increasing the vaccination rate was considered to be ―the recommendation of the vaccine to the patient by the doctor‖. When the reasons for patients not to be vaccinated were examined, the most prominent one was "not having information about the vaccine" and the second one was that "the doctor did not recommend the vaccine".
Conclusion: The rate of administration of influenza and pneumococcal vaccine in COPD patients was found to be low in our country, in line with the literature. Lack of doctor recommendation and lack of knowledge about vaccination has been identified as important factors in individuals who have not been vaccinated.