Medeni usul hukukunda aleniyet ilkesi
The principle of publicity in civil procedure
Yazar: HACI ÖMER ÖZTÜRK
Danışman: PROF.DR. ERDAL TERCAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa = Constitution

Özet:
Adaletin basta gelen garantilerinden biri davaların kapalı kapılararkasında degil, hâkimiyetin gerçek sahibi olan ve aynı zamanda devletfaaliyetlerini nihai olarak denetleyen halkın gözü önünde cereyan etmesidir.Hukuk sistemimizde aleniyet ilkesi verilen önem nedeniyle Anayasa'nın141. ,HUMK'un 149. , CMK'nın 182. ve YUK'un 18. maddesinde düzenlenmistir.Adil yargılamanın unsuru olan aleniyet, davanın tarafları yanında isteyenherkesin , yargılamanın gerçeklestirildigi, durusmaların yapıldıgı oturumların icraedildigi yere girip, bizzat yargılamayı izleyebilme imkanına sahip olmasıdır.Medeni usul hukukunun amaçları arasında yer alan, sübjektif hakkınsaglanması için, adil yargılamanın bir unsuru olan aleniyet ilkesine uyulmusolması, gerçegin bulunmasına yardımcı olacaktır.Adil yargılama hakkını, Türkiye Cumhuriyeti Devleti de bir kanunla uygunbulmak suretiyle iç hukukun bir parçası haline getirmistir. Avrupa nsan HaklarıSözlesmesinin 6. maddesi ve Anayasanın 36. maddesi, herkesin adil yargılanmahakkına sahip oldugunu hüküm altına almıstır.Aleniyet ilkesinin çekismesiz yargıda uygulanması, çekismeli yargıya göredaha dardır. Bunun sebebi de çekismesiz yargıda durusma yapma zorunlulugununolmamasıdır.Temyiz mahkemeleri önündeki incelemeler eger davanın maddi yönünü deiçeriyorsa veya sanıgın sorumlulugunun tespit edilmesi gerekiyorsa aleni olarakyapma zorunlulugu dogacaktır.Hem anayasada hem HUMK'da hem de AHS'nin 6. maddesinde açıkçabelirtildigi üzere genel ahlak, kamu düzeni ve milli güvenligin tehlikeye düsmesisebebiyle durusmaların aleniyeti kaldırılabilir.Bu husus gerekçede belirtilirDoktrinde, aleni yapılması gereken bir durusmanın gizli yapılması halindebunun Yargıtay tarafından bozma sebebi sayılmayacagı, durusmanın gizli yapılmısolması sonuca etkili ise, ancak o zaman bir bozma sebebi teskil edilecegi kabuledilmektedir. Ancak, her durumda kanuna uygun davranmak hem hukuk adınahem de o kanunun uygulandıgı toplum adına gereklidir.

Abstract:
One of the foremost guarantees of the justice is that the hearings are givenin full view of public as the real holders of the sovereignty and the final inspectorsof the government activities instead of behind closed doors.The principle of publicity is arranged by the Article 141 of the Constitution,149 of Code of Civil Procedure, 182 of Code of Criminal Procedure and 18 ofCode of Administrative Procedure as a result of the importance attached thereto.As a component of fair hearing, the publicity means that anyone, otherthan the parties in dispute, can have access to the venue of sessions, where the trialis carried out, and personally follow the hearing.In order to ensure the subjective right, which is amongst the aims of civilprocedure, compliance with the principle of publicity as a component of fairhearing will help us in finding the truth.Republic of Turkey has also made the right of fair hearing a part ofdomestic law by means of a law. Article 6 of European Convention on HumanRights and Article 36 of the Constitution have set out that everyone has the right offair hearing.Application of the principle of publicity to non-contentious jurisdiction ismore limited than contentious jurisdiction. Its reason is that there is not necessityto conduct hearing in non-contentious jurisdiction.If the examinations before the courts of appeal also involve the materialaspect of the case or if it is required to establish the responsibility of the suspect,there shall be the necessity of conducting the hearing publicly.As clearly specified by the Constitution, Code of Civil Procedure, andArticle 6 of European Convention on Human Rights, the publicity of hearing canbe removed by reason of public morality, public order and risk of national security.This is clarified in the legal ground.In the doctrine, it is accepted that the court of appeal shall not consider theclosed session of a hearing that was supposed to be open as a reason for quashing,but the closed session of a hearing will only be considered as a reason forquashing if it affects the result. However, acting in accordance with the law in anycase is necessary in the name of both the law and society where that law applies.