Osmanlı son dönemi ve erken Cumhuriyet dönemi kadın tarihini yeniden okumak: Şükûfe Nihal
Re-reading women's history in the context of the late Ottoman and early Republican periods: Şükûfe Nihal
Yazar: YASEMİN SANCAR KOYUNCUOĞLU
Danışman: PROF. DR. DİLEK YEŞİLTUNA
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Osmanlı Son Dönemi ve Erken Cumhuriyet Dönemi Kadın Tarihini Yeniden Okumak: Şükûfe Nihal başlıklı bu çalışma, resmi tarihin görmezden geldiği Osmanlı son dönemi ve erken Cumhuriyet dönemi kadın hareketi tarihini yeniden okumaya tabi tutarak, Şükûfe Nihal'in yaşamı, eylemleri ve savunduğu fikirleri üzerinden kadın hakları mücadelesinin önemli dönemeçleriyle paralellik gösteren konumu ile toplumsal kimliğini açığa çıkarmayı amaçlamıştır. Şükûfe Nihal kişisel hayattaki duruşu, itirazları, tercihleri, eylemleri ve düşünceleriyle döneminin önemli kadın hakları savunucularındandır. Bugüne kadar Şükûfe Nihal'in edebi kimliği birçok çalışmaya konu olmuşken, onun aktivist ve aydın kimliğiyle kadın tarihi içindeki yerini ele alan bir çalışma gerçekleştirilmemiştir. 
Çalışma amacına uygun olarak, Osmanlı Son Dönemi ve Erken Cumhuriyet Dönemi Kadın Tarihi, Aktivist Bir Kadının Kişisel Tarihi ile Şükûfe Nihal'in Yazılarının Sosyolojik Analizi başlıklarını içeren üç ana bölümden oluşmaktadır. Bu doktora tezi, Şükûfe Nihal'e ait tüm dokümanları eksiksiz ortaya çıkarmayı hedefleyen, çok boyutlu okumaları içeren bir çalışma niteliğindedir. Çalışmada ele alınan dokümanların çeşitliliğine bağlı olarak, bir kadın kimliğinin yansımalarını tüm boyutlarıyla keşfedebilmek için, feminist tarih okuması ve sözlü tarih yöntemi temelinde, çoğulcu bir yaklaşım benimsenmiştir. Şükûfe Nihal'in çeşitli gazete ve dergilerde kaleme aldığı 269 adet makalenin sosyolojik analizinde betimsel içerik analizi kullanılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Kadın Tarihi, Kadın Hareketi, Kadın aydınlar, Aktivist Kimlik

Abstract:
This study, titled Re-reading the Women's History of the Late Ottoman Period and the Early Republic Period: Şükûfe Nihal, aims to reveal Şükûfe Nihal's social identity and her position in society which is parallel to the important turning points of the struggle for women's rights through her life, actions and ideas that she defended by way of re-reading the history of the women's movement in the late Ottoman period and the early Republic period, which has been ignored by official history. Şükûfe Nihal was one of the important women's rights defenders of her period with her stance in her personal life, objections, preferences, actions and thoughts. While Şükûfe Nihal's literary identity has been the subject of many studies until today, no study has been carried out addressing her place in women's history with her activist and intellectual identity.
In accordance with the purpose of the study, it consists of three main sections: Women's History in the Late Ottoman and Early Republican Periods, The Personal History of an Activist Woman and A Sociological Analysis of Şükûfe Nihal's Writings. This doctoral thesis is a study that aims to fully reveal all the documents belonging to Şükûfe Nihal and it includes multi-dimensional readings. Depending on the diversity of documents discussed in the study, a pluralistic approach is adopted based on feminist reading of the history and oral history method in order to explore the reflections of a woman's identity in all its dimensions. Descriptive content analysis is used for a sociological analysis of 269 articles written by Şükûfe Nihal in various newspapers and magazines.
Key Words: Women's History, Women's Movement, Women Intellectuals, Activist Identity