Üniversite kütüphanelerinde e-kaynak kütüphanecilerinin yetkinlik algıları
Competency perceptions of e-resource librarians in university libraries
Yazar: ALPER ODABAŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. KASIM BİNİCİ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management

Özet:
Kütüphanecilik mesleğinin evrimi ve teknolojik değişimlerle birlikte, e-kaynak kütüphaneciliği alanında uzmanlaşmanın önemi giderek artmaktadır. E-kaynak kütüphanecileri, çeşitli elektronik kaynakları yönetme, erişim sağlama, lisanslama ve kullanıcıların ihtiyaçlarına uygun hale getirme konularında uzmanlaşmış profesyonellerdir. Bu uzmanlık, kullanıcıların bilgiye erişimini kolaylaştırmak için e-kaynakları etkin bir şekilde yönetmeyi gerektirmektedir. Kütüphanecilik mesleğinde belirli bir alanda uzmanlaşma, e-kaynak kütüphanecilerinin rolü, yetkinlikler ve önemi üzerinde durulmaktadır. E-kaynak kütüphanecilerinin sahip olması gereken; teknik beceriler, kişisel beceriler ve e-kaynakları etkili bir şekilde yönetme becerisi dahil olmak üzere temel yetkinlikler tartışılmaktadır. E-kaynak yönetimi ve e-kaynakların yaşam döngüsü gibi daha geniş sorumlulukları da içeren bir alanda uzmanlaşma gerektiği ifade edilmektedir. Yeni teknolojileri takip etmenin ve mesleki gelişmelerden haberdar olmanın önemini vurgulanmaktadır. Bu çalışma kapsamına Türkiye'de 129'u devlet, 75'i vakıf ve 4'ü vakıf yüksekokulu olmak üzere toplamda 208 adet yükseköğretim kuruluşunda e-kaynak kütüphanecisi olarak çalışan birim sorumluları dahil edilmiştir.
Türkiye'de e-kaynak kütüphaneciliği alanında herhangi bir standardizasyon veya değerlendirme girişimi bulunmaktadır. Üniversite kütüphanelerinde çalışan e-kaynak kütüphanecilerinin yetkinlik algı düzeylerinin değerlendirilmesi, mesleki eğitim programlarına katkı sağlaması ve çözüm önerileri sunması bakımından önem taşıdığı düşünülmektedir.
Bu çalışma ile Türkiye'deki üniversite kütüphanelerindeki e-kaynak kütüphanecilerinin rolünü ve önemini daha iyi anlamak, temel yetkinlikler konusunda farkındalık yaratmak, mevcut durumu değerlendirmek, geliştirme önerileri sunmak, elde edilen bulgular ile üniversite kütüphanelerinin e-kaynak hizmetlerini iyileştirmek ve kullanıcıların bilgi erişimine daha etkili bir şekilde katkıda bulunmak amaçlanmıştır.
Sonuç olarak, e-kaynak kütüphanecilerinin yetkinlik seviyeleri, kütüphane kaynaklarının etkin bir biçimde kullanılması, kamu kaynaklarının gereksiz harcanmaması, kullanıcı memnuniyeti sağlanması ve personel gücünün verimli kullanılmasında etkili olmaktadır.

Abstract:
The development of the library profession and the importance of specializing in e-resource librarianship along with technological changes are emphasized. Furthermore, the role, competencies, and significance of e-resource librarians are highlighted. The essential competencies that e-resource librarians need to possess, including technical skills, personal skills, and the ability to effectively manage electronic resources, are discussed. It is stated that specialization in a field that includes broader responsibilities such as e-resource management and the lifecycle of e-resources is required. The importance of keeping up with new technologies and being aware of industry trends is emphasized. This study includes unit supervisors working as e-resource librarians in a total of 208 higher education institutions in Turkey, including 129 state universities, 75 foundation universities, and 4 vocational school.
Due to the lack of standardization or evaluation initiatives in the field of e-resource librarianship in Turkey and the need to assess the competency perception levels of e-resource librarians working in university libraries, it is important to contribute to professional training programs, provide solutions and recommendations. 
The aim of this study is to gain a better understanding of the role and importance of e-resource librarians in university libraries in Turkey, raise awareness about essential competencies, evaluate the current situation, provide development recommendations, improve e-resource services in university libraries based on the findings, and contribute more effectively to users information access.
In conclusion, the competency levels of e-resource librarians play an effective role in the efficient utilization of library resources, avoiding unnecessary expenditure of public resources, ensuring user satisfaction, and utilizing staff resources effectively.