Borsa İstanbul firmalarında maddi olmayan sermaye bileşenlerinin piyasa değerine etkisinin araştırılması
Investigating the effect of intangible capital components on market value in Borsa Istanbul firms
Yazar: SERHAT KONUK
Danışman: PROF. DR. YILDIRIM BEYAZIT ÖNAL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER TUĞSAL DORUK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu araştırmanın amacı, maddi olmayan sermaye kapsamında AR-GE, patentler, patente atıflar ve reklam olarak ele alınan dört temel bileşenin piyasa değeriyle ilişkisini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda, hedonik piyasa değeri yaklaşımı takip edilerek 2006 yılından 2020 yılı sonuna kadar payları Borsa İstanbul'da sürekli işlem gören 167 imalat firmasından oluşan bir örneklem kullanılmıştır. Modeldeki içsellik endişelerinden dolayı Sistem GMM tahmincisi kullanılmıştır. Bulgular, patent atıfları dışındaki tüm maddi olmayan sermaye bileşenlerinin değişen derecelerde pozitif piyasa değerine sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, önceki çalışmaların aksine patente atıfların piyasa değeri üzerinde kısmen olumsuz bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Buna ek olarak, maddi olmayan sermayenin uzun vadeli değerini belirlemek için doğrusal olmayan parametre tahmin kombinasyonları kullanılarak hedonik piyasa modeli için ikincil bir analiz yapılmıştır. Sonuç olarak, uzun vadede AR-GE, patent ve reklamın piyasa değeri daha da yukarıya çıkarken patente atıfın negatif etkisi anlamsız hale gelmektedir. Patentler AR-GE temelli inovasyon sürecini hızlandırırken, patente atıflar Türk imalat sanayisindeki değer yaratma döngüsünü kesintiye uğratmaktadır. Dolayısıyla, Türk imalat sanayisinin AR-GE ile ürettiği bilgiyi etkin bir şekilde rekabet avantajına dönüştüremediği ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma, Türk imalat sanayisinde maddi olmayan sermayenin nasıl değerleneceğine ilişkin mevcut literatüre katkıda bulunmaktadır.

Abstract:
The purpose of this research is to determine the relationship between market value and the four main components of intangible capital, which are R&D, patents, patent citations, and advertising. For this purpose, the hedonic market value approach was followed and a sample of 167 manufacturing firms constantly traded on the Borsa Istanbul from 2006 to the end of 2020 was preferred. Due to endogeneity concerns in the model, the System GMM estimator was applied. The findings reveal that all intangible capital components have different levels of positive market value with the exception of patent citations. The results indicate that patent citations have a moderately negative effect on market value, contrary to previous studies. In addition, a secondary analysis of the hedonic market model was conducted to determine the long-run value of intangible capital using nonlinear combinations of parameter estimates. Consequently, as the long-term market value of R&D, patents, and advertising increases, the negative effect of patent citation becomes insignificant. While patents boost the R&D-based innovation process, patent citations interrupt the value-creation cycle in the Turkish manufacturing industry. In other words, the Turkish manufacturing industry is unable to transfer knowledge from R&D into a competitive advantage appropriately. This study contributes to the existing literature on how to value intangible capital in the Turkish manufacturing industry.