Sosyolojik açıdan Michel Foucault'da iktidar kavramı
Sociologically, the power concept of Michel Foucault
Yazar: NUSRET POLAT
Danışman: PROF. DR. ALİ AKAY
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Michel Foucault'ya göre aşağı yukarı kapitalizmin ortaya çıktığı klasik çağla birlikte (17.18.yy.) Batı toplumları yeni bir iktidar biçimiyle karşı karşıya kalmışlardır. Bu yeni iktidar biçimi, bir çok teorisyenin iddia ettiği gibi sadece yasa, yasaklama, baskı ve itaat ilkeleri doğrultusunda işleyen bir iktidar olmanın ötesinde, yaşamın yeniden üretilmesi için yaşamı destekleyen, bireylerin üretkenliklerini destekleyeMn ya da üretken bireyler yetiştiren iktidar biçimidir. Bu yeni iktidar biçimi her şeyden önce kapitalist sistemin selameti için bireylerin davranışlarını normalleştiren, bireyleri disipline eden ve onları (dahası çocukları, aileleri, toplulukları, hastalıkları, zihinleri) yöneten bir iktidar biçimidir.

Foucault'ya göre, iktidar özgür özneler ya da bireyler üzerine uygulanır, yani özgürce eylemde bulunmayan insanların, bireylerin ya da öznelerin olmadığı yerde iktidardan söz etmek anlamsızdır; çünkü böyle bir durumda var olan şey sadece esaret ya da kölelik durumudur. modern disiplinsel kurumlar, örneğin okullar, kışlalar, hapishaneler, ıslah evleri vb. bu türden özneleri yaratan kurumlardır. öte yandan Foucault'nun biyo-politik iktidar ya da nüfusun biyo-politiği olarak adlandırdığı şey iktidarın etkinliğinin disiplin üreten kurumların ötesine, toplumların en uç noktalarına yayılmasını anlamına gelmektedir. Foucault'ya göre biyo-poltik iktidarın kapitalizmin gelişmesi ve günümüze kadar gelmesinde büyük bir etkisi olmuştur. Bedenlerin ve nüfusun kapitalist ekonominin üretilmesi için düzenli bir biçimde denetlenmesi biyo-iktidarın en önemli başarılarından biridir.

Sonuç olarak, iktidarı iki düzlemde sorunsallaştırabiliriz: Günümüz küreselleşmiş dünyasında birey üreten disiplinsel düzenekler ve bedenleri denetleyen ve yöneten biyo-politik iktidarların varlığını devem ettirmektedirler. Kapitalist toplumun günümüzdeki devamlılığında bunlar hayati unsurlar olmaya devam etmektedirler. Öte yandan yine kapitalizmin selameti için küresel güç odakları (ABD gibi) Körfez Savaşı ve Afganistan Savaşı'nda olduğu gibi her türlü savaş ve şiddet araçlarını da kullanmaktadırlar.

Abstract:
According to Michel Foucault the western societies have faced a new power form almost with the classical age (17th and 18th centuries) in which the capitalism appeared. As several teorists claimed, the new power form is not only working in the direction of law, prohibition, pressure and obedience principles but it is a power form which is supporting life to reproduce life, is supporting the productivities of individuals or is bringing productive individuals up. Firstly, this new power form normalizes the behaviours of indivuduals for the safety of the capitalist system, disciplenes individuals and manages them (further children, families, communities, patients, minds).

According to Foucault, power is used on free, independent subjects or indivuduals. It doesn't make any sense to mention the people, induviduals or subjects who don't act freely from the perspective of the power. Because in a such case the only thing which is existing is either captivity or slavery. The modern disipliner foundations such as schools, barracas prisions, reformatories etc. are the foundations which create this kind of subjects. On the other hand the thing which Foucault calls bio-political power or the bio-politic of population is the spreading of power activity over the dicipline producing foundations to the tips of societies. According to Foucault, bio-political power has a great effect on the development of capitalism and it helped capitalism to survive until now. One of the greatest success of bio-political power is to control the bodies and population to produce capitalist system. 

As a result, we can questionise "power" from two points: In the globalised world of today, the dicipliner systems which produce indivudiuls and the bio-political power which control and manage the bodies keep on existing. On the other hand, the global power focuses use all kind of tools such as war and violence to keep capitalism safe.