Opiyat bağımlılarının uyku, anksiyete ve depresif özelliklerinin arındırma ve izlem döneminde değerlendirilmesi
Evaluation of sleep, anxiety and depression characteristics of opioid addicts in the periods of detoxification and maintenance
Yazar: HÜSEYİN ŞİPKA
Danışman: PROF. DR. MEHMET ERDAL VARDAR
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Bağımlılık = Dependency ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Opiyat alkaloidleri = Opiate alkaloids ; Psikotrop ilaçlar = Psychotropic drugs ; Uyku = Sleep

Özet:
Opiyat bağımlılığı kronik, tekrarlayıcı ve biyopsikososyal bir bozukluktur. Opiyat bağımlılığında opiyattan  arındırma dönemi ve opiyat agonist idame tedavisi dönemlerinde uyku kalitelerinde bozulma olduğu ve uyku yapısının farklılık gösterdiği çalışmalarda gösterilmiştir. Ayrıca opiyat bağımlılılarında depresyon veya anksiyete bozukluğu eştanısı olanların olmayanlara göre uyku kaliteleri daha kötü bulunmuştur. Bu çalışmada opiyat bağımlılığı olan bireylerde tedavi öncesi, opiyattan arındırma ve opiyat agonist idame tedavisi süresince uyku kalitelerinin, depresif ve anksiyete belirtilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Araştırmaya Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi AMATEM servisinde  DSM-5'e göre  opiyat kullanım bozukluğu tanı ölçütlerini karşılayan, 28 günlük tedavi programını tamamlayan ve taburculuk sonrası 1. ayda AMATEM polikliniğine kontrol için başvuran 29 hasta dahil edilmiştir. Araştırma katılan tüm hastalara 1. gün, 28. gün ve 2. ayda Hamilton Depresyonu Derecelendirme Ölçeği, Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ve Uykusuzluk Şiddeti İndeksi uygulanmıştır. 
Araştırmamızda 1. gün, 28. gün ve 2. ayda uyku kalitelerinin değerlendirildiği Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi puan ortalamalarında ve uykusuzluk şiddetinin değerlendirildiği Uykusuzluk Şiddeti İndeksi puan ortalamalarında zamana göre anlamlı bir düşüş tespit edilmiştir. Ayrıca tüm zamanlarda Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi puan ortalamalarının birbirinden farklı olduğunu bulunmuştur. Ayrıca araştırmamızda 1. gün, 28. gün ve 2. ayda depresif belirtilerin değerlendirildiği Hamilton Depresyonu Derecelendirme Ölçeği puan ortalamaları ve anksiyete belirtilerinin değerlendirildiği Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği puan ortalamalarında zamana göre anlamlı bir düşüş olduğu bulunmuştur. Ancak belirti şiddeti göz önüne alındığında tüm zamanlarda ölçülen Hamilton Depresyonu Derecelendirme Ölçeği ve Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği puan ortalamaları anlamlı değildi.
Araştırmamızda Opiyat bağımlılığı tanısı olan hastalarda uyku kalitesi, depresif ve anksiyete belirtilerinin tedavi öncesi, opiyattan arındırma ve opiyat agonist tedavi süresince zamana göre değişimini değerlendirerek bu belirtilerin tedavi ile düzelme gösterdiği tespit edilmiştir. Bu bulguların opiyat bağımlılarında bağımlılığın tedavisi kadar eşlik eden belirtilerin de tedavi ile düzeldiğini göstermesi açısından gelecek için yol gösterici olacağını düşünüyoruz.

Anahtar kelimeler: Opiyat, bağımlılık, uyku, depresyon, anksiyete

Abstract:
Opioid addiction is a chronic, relapsing and psychosocial disorder. In opioid addiction, studies show that the quality of sleep is deteriorated and sleep architecture changes in the periods of opioid detoxification and opioid agonist maintenance treatment. In addition, opioid addicts who are diagnosed with depression and anxiety disorders have worser quality of sleep compared to the opioid addicts who are not diagnosed with depression or anxiety disorders. This study aims to evaluate the opioid addicts; quality of sleep, depression and anxiety symptoms during the periods of pre-treatment, opioid detoxification, and opioid agonist maintenance treatment. 
The research included 29 patients in the Alcohol and Substance Addiction Treatment Unit Service-Trakya University Faculty of Medicine. Who have met all diagnostic criteria for opioid addiction according to DSM-5, completed 28-day treatment, and admitted for control to Alcohol and Substance Addiction Treatment Unit after 1 month from discharge. The Hamilton Depression Rating Scale, Hamilton Anxiety Rating Scale, Pittsburgh Sleep Quality Index, and Insomnia Severity Index are administered to all the patients who participated to thestudy on the day 1, day 28, and in the month 2.
In our study, a time-dependent significant decrease from day 1 to month 2 was determined in the average scores of the Pittsburgh Sleep Quality Index , which evaluates the sleep quality,) and of the Insomnia Severity Index, which evaluates the severity of insomnia. In addition, the Pittsburgh Sleep Quality Index average scores showed differences in all time periods. Our study also determined a time-dependent significant decrease in the average scores of the Hamilton Depression Rating Scale and the Hamilton Anxiety Rating Scale, which evaluates respectively the depressive symptoms and anxiety symptoms on the day 0, day 28 and day 60. However, the Hamilton Depression Rating Scale and the Hamilton Anxiety Rating Scale average scores were not found significant, when the severity of symptoms measured in all times were considered.
In our research, we evaluated the sleep quality and the symptoms of depression and anxiety of the patients diagnosed with opioid addiction in pre-treatment, opioid detoxification time and opioid agonist maintenance treatment period, and showed  that those symptoms were getting better with treatment. We think that these findings can guide further research, as they show that opioid treatment does not only serve for addiction treatment  but also for the treatment of the the symptoms accompying the opioid addiction.

Keywords: Opioid, addiction, sleep, depression, anxiety