Kekemelik anı öncesi farkındalık ile duygu durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between premonitory awareness of stuttering and mood
Yazar: BEYZA KİBAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM YAŞAR
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Duygudurum = Mood ; Farkındalık = Awareness ; Kekemelik = Stuttering

Özet:
Kekemelik sıklıkla görülen ve ifade edilecek düşüncenin biliniyor olmasına rağmen seslerin istem dışı tekrara ya da kesintiye uğraması sonucu ifade edilememesine neden olan bir akıcı konuşma bozukluğu olarak tanımlanmaktadır. Kekemelik bazen gerçekleşmeden önce kekemeliği olan birey tarafından fark edilebilmektedir. Bu farkındalık kekemeliğin fiziksel ve açık bir şekilde oluşmadan önce meydana geleceği hissi olarak tanımlanmaktadır. Bireyin kekemelik anı öncesi farkındalığı ile kekemelik anı arasında nedensel bir ilişki aramak araştırmalara konu olmaktadır. Kekemelik deneyimiyle yaşanan olumsuz duygular kekemelik anı öncesi farkındalığın oluşmasına yardımcı olabilmektedir. Kekemelik anında yaşanan duygular, sonrasında kekemeliğin oluşacağı hissini oluşturmada rol oynayabilmektedir. Bu araştırmanın amacı 18-60 yaş arası kekemeliği olan bireylerin duygu durumları ile kekemelik anı öncesi farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Kekemelik anı öncesi farkındalığı incelemek için 6-16 yaş arası standardizasyonu yapılan PAIS-TR'nin 18-60 yaş arası Türkçe standardizasyonu yapılmıştır. Çalışmada bireylerin kekemelik anı öncesi farkındalığı ile duygu durumları arasındaki ilişki incelenmiştir. Buna ek olarak kekemelik anı öncesi farkındalık ile kekemelik şiddeti, yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve kekemelik terapisi alma durumu arasındaki ilişkiler de incelenmiştir. Bu çalışmada nicel yöntemde yer alan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma sonucunda kekemelik anı öncesi farkındalık ile duygu durumları arasındaki ilişki anlamsız bulunmuştur. Bunun yanında kekemelik anı öncesi farkındalık ile kekemelik şiddeti, yaş, cinsiyet, kekemelik terapisi almış olma ve eğitim düzeyi arasındaki ilişki anlamsız bulunmuştur. Bu çalışmanın önemi, kekemelik anı öncesi farkındalığın incelenmesine dair Türkiye'deki yetişkinlerde uygulanan ilk çalışma olmasıdır. Bu konuda yapılacak daha fazla çalışma ile Türkçe literatüre önemli bir katkı yapılacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Stuttering is defined as a fluent speech disorder that is frequently seen and causes the inability to express sounds as a result of involuntary repetition or interruption, although the thought to be expressed is known. Stuttering can sometimes be noticed before it happens by the individual who stutters. This awareness is defined as the feeling that stuttering will occur before it is physically and clearly noticed. Searching for a causal relationship between the person's awareness of the moment of stuttering and the moment of stuttering has become a subject of research. The negative emotions experienced with the stuttering experience can help to create awareness before the moment of stuttering. The emotions experienced at the time of stuttering play a role in creating the feeling that stuttering will occur afterwards. The aim of this study is to examine the relationship between the emotional states of individuals with stuttering between the ages of 18-60 and their pre-stuttering awareness. In order to examine awareness before stuttering, PAIS-TR, which was standardized between the ages of 6-16, will be standardized in Turkish between the ages of 18-60. In the study, the relationship between individuals' pre-stuttering awareness and their emotional states was examined. In addition, the relationships between pre-stuttering awareness and stuttering severity, age, gender, education level, and receiving stuttering therapy were also examined. In this study, the relational screening model in the quantitative method was used. As a result of the study, the relationship between pre-stuttering awareness and emotional states was found to be insignificant. In addition, the relationship between awareness before stuttering and stuttering severity, age, gender, having received stuttering therapy and education level was found to be insignificant. The importance of this study is that it is the first study to examine pre-stuttering awareness in adults in Turkey. It is thought that an important contribution to Turkish literature will be made with further studies on this subject.