Yetişkin bireylerin beslenme bilgi düzeyleri ile çevreye duyarlı beslenmeye yönelik tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of adult individuals' nutrition knowledge levels and their attitudes and behaviors towards environmentally friendly nutrition
Yazar: BÜŞRA NUR GENÇ
Danışman: DOÇ. DR. YAHYA ÖZDOĞAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Dengeli beslenme = Balanced nutrition ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment

Özet:
Bu çalışma yetişkin bireylerin beslenme bilgi düzeyi ile çevreye duyarlı beslenme davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla 19-64 yaş aralığındaki 275 gönüllü birey ile yürütülmüştür. Katılımcılara genel özelliklerini sorgulayan "Tanımlayıcı Anket Formu"; beslenme bilgisini ölçen "Yetişkinler İçin Beslenme Bilgi Düzeyi (YETBİD) Ölçeği"; çevreye duyarlı beslenmeye yönelik tutum ile davranışlarını belirleyen "Çevreye Duyarlı Beslenme (ÇDB) Ölçeği" ve "Besin Tüketim Sıklığı" yüz yüze olarak araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Bireylerin YETBİD ölçeği ortalama "Temel Beslenme ve Besin Sağlık Bilgisi" puanı 55,00±7,68 ve ortalama "Besin Tercihi" puanı 37,81±5,52 olarak saptanmıştır. Temel beslenme ve besin sağlık bilgisini etkileyen faktörler yaş, cinsiyet ve eğitim durumu olarak bulunurken doğru besin tercihini etkileyen faktörler yaş ve cinsiyet olarak belirlenmiştir (p<0,05). Erkeklerin, 40-64 yaş aralığında olanların ve eğitim seviyesi lise ve altı olanların beslenme bilgisi diğer gruptakilere göre anlamlı düzeyde daha az bulunmuştur(p<0,05). Çevreye duyarlı beslenmenin sorgulandığı ve algıladıkları aşamayı temsil eden bir ifade seçmesi istenilen katılımcıların %53,7'sinin değişime hazır olmadıkları belirlenmiştir. Çevreye duyarlı beslenme davranışı yaş grupları arasında farklılık göstermekte olup 40-64 yaş aralığındaki bireylerin ortalama çevreye duyarlı beslenme davranış puanının 19-24 yaş aralığındakilerden anlamlı olarak daha fazla olduğu bulunmuştur (p<0,05). ÇDB Değişim aşamasında yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, çalışma durumu ve BKİ grupları arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Bu çalışmada beslenme bilgisi ile çevreye duyarlı beslenme arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır. Yeterli beslenme bilgi seviyesine sahip olan kişiler çevreye duyarlı beslenmeye daha yatkın olmakta veya çevreye duyarlı beslenen bireylerin beslenme bilgisi daha fazla olmaktadır. Bu doğrultuda küçük yaştan itibaren toplumdaki bireylere doğru ve sürdürülebilir beslenme hakkında beslenme eğitimleri verilerek farkındalığın artırılması büyük önem arz etmektedir.

Abstract:
This study was conducted with 275 volunteer individuals between the ages of 19-64 in order to examine the relationship between the nutritional knowledge level of adult individuals and their environmentally conscious eating behavior. "Descriptive Questionnaire Form" questioning the general characteristics of the participants; "Nutrition Knowledge Level Scale For Adults (NKLSA)" measuring nutritional knowledge; "Green Eating Survey (GES)" determining attitudes and behaviors towards environmentally friendly nutrition and 'Food Consumption Frequency' were applied face to face by the researcher. The mean score of "Basic Nutrition and Food Health Knowledge" and the mean score of "Food Preference" were found to be 55.00±7.68 and 37.81±5.52, respectively. The factors affecting basic nutrition and food health knowledge were found to be age, gender and educational status, while the factors affecting correct food preference were found to be age and gender (p<0.05). The nutritional knowledge of individuals aged 40-64 years, males and those with an education level of high school or less was found to be significantly lower than the other groups (p<0.05). It was determined that 53.7% of the participants, who were questioned about environmentally sensitive nutrition and asked to choose a statement representing the stage they perceived, were not ready for change. Green eating behavior differs between age groups and it was found that the average environmentally conscious eating behavior score of individuals aged 40-64 years was significantly higher than those aged 19-24 years (p<0.05). No significant difference was found between the age, gender, marital status, educational status, employment status and BMI groups at the GE stage of change (p>0.05). In this study, it was determined that there is a positive relationship between nutritional knowledge and environmentally friendly nutrition. Individuals with adequate nutrition knowledge are more likely to adopt an environmentally friendly diet, or individuals with an environmentally friendly diet have more nutrition knowledge. In this direction, it is of great importance to raise awareness by providing nutrition education on proper and sustainable nutrition to individuals in the society from an early age.