Aktif ve remisyon döneminde inflamatuvar bağırsak hastalıklarının  D vitamini ve D vitamini ile ilgili parametrelerle ilişkisi
Association between active and remission period of inflammatory bowel disease and vitamin D and vitamin D related parameters
Yazar: NEZİH YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN AKIN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Crohn hastalığı = Crohn disease ; Kolit = Colitis ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Paratiroid hormon = Parathyroid hormone ; Remisyon = Remission ; Vitamin D = Vitamin D ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
ÖZET
Giriş: D vitamini eksikliğinin İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı ile ilişkili olduğu bilinmekle birlikte hastalık aktivitesi üzerine etkisi tartışmalıdır. Bu alanda yapılmış çalışmalarda aktif dönemde ve remisyon döneminde olan farklı hastaların verileri karşılaştırılmış, aynı hastaların kendi aktif ve remisyon dönem verilerini karşılaştıran bir çalışma henüz yapılmamıştır. Ayrıca İBH'da D vitamininin fizyolojik etkilerinin ana sorumlusu olarak kabul edilen biyoaktif vitamin D ile ilgili yapılan çalışma çok azdır. Bizim çalışmamızın amacı aynı hastaların aktif ve remisyon dönemleri serum 25(OD)D düzeylerinin karşılaştırılması ile hastalık aktivitesi üzerine D vitamininin etkisini araştırmak ve biyoaktif D vitamininin hastalık oluşumu ve aktivitesi üzerine etkisini incelemektir. 
Yöntem: Çalışmaya İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı tanılı 88 hasta ve benzer yaş, cinsiyet özelliklerine sahip 87 sağlıklı kontrol dahil edildi. Hasta grubunun aktif ve remisyon dönemleri Crohn Hastalığı Aktivite İndeksi, Harvey-Bradshow İndeks, Mayo Skoru kullanılarak ve laboratuvar testlerinden faydalanılarak belirlendi. Hasta grubunun aktif ve remisyon dönemlerinde ayrı ayrı alınan serum örnekleri ve kontrol grubundan alınan örnekler -800C'de saklandı. Serumdan ELISA yöntemi ve kolorimetrik yöntemle 25(OH)D, Kalsiyum, Fosfor, Parathormon, Albumin, D Vitamini Bağlayıcı Protein düzeyleri ölçüldü ve biyoaktif D vitamini düzeyi hesaplandı. Bütün demografik, klinik ve laboratuvar sonuçları SPSS 20.00 kullanılarak değerlendirildi. 
Bulgular: 25(OH)D sağlıklı kontrol grubunda (25,86 ng/ml) İBH grubu aktif dönem (15,45) ve remisyon dönemine (15,13 ng/ml) göre anlamlı olarak yüksek saptandı (her ikisi için p=0,000). Aktif dönem ve remisyon dönemi sonuçları ise benzer saptandı (p=0,570). Biyoaktif vitamin D kontrol grubunda (4,28 pg/ml) İBH grubu aktif dönem (2,56 pg/ml) ve remisyon dönemine (2,52 pg/ml) göre anlamlı olarak daha yüksek saptandı (her ikisi için p=0,000). Aktif dönem ve remisyon dönemi sonuçları ise benzer saptandı (p=0,608). DBP kontrol grubunda (206,72 ng/ml) İBH grubu aktif dönem (321,86 ng/ml) ve remisyon dönemine (332,68 ng/ml) göre anlamlı olarak daha düşük saptandı (her ikisi için p=0,000). Aktif dönem ve remisyon dönemi sonuçları ise benzer saptandı (p=0,595). Parathormon kontrol grubunda (40,12 pg/ml) İBH grubu aktif dönem (13,85 pg/ml) ve remisyon dönemine (14,86 pg/ml) göre anlamlı olarak yüksek saptandı (her ikisi için p=0,000). Aktif dönem ve remisyon dönemi sonuçları ise benzer saptandı (p=0,280)
Sonuç: İBH'da D vitamini eksikliği yaygındır ancak aktif ve remisyon dönemi 25(OH)D düzeyinin benzer olması hastalık aktivitesi üzerine D vitamininin etkili olmadığını göstermektedir. Biyoaktif D vitamini bakılmasının İBH'da ek bir faydası yoktur, çünkü istatistiksel veriler 25(OH)D verileri ile benzerdir. İBH grubunda DBP düzeyinin anlamlı olarak yüksek saptanması DBP'in bir inflamasyon belirteci olabileceğini ve Parathormon düzeyinin kontrol grubundan daha düşük olması kronik inflamasyonda rölatif hipoparatiroidi olabileceğini düşündürse de farklı inflamatuvar hastalıkların dahil edileceği yeni çalışmalar bu konularda daha aydınlatıcı olacaktır.  
Anahtar sözcükler: İnflamatuvar Bağırsak Hastalıkları, Crohn, Ülseratif Kolit, D Vitamini, Biyoaktif Vitamin D, Parathormon

Abstract:
ABSTRACT 
Background: Vitamin D deficiency is associated with Inflammatory Bowel Disease but the effect on disease activity is controversial. Up to date vitamin D studies in IBD compare the different groups of patients in active and remission periods, however no data is available comparing the same group in active versus remission period. Also there is only a few study about bioavailable vitamin D, which is considered the main responsible for the physiological effects of vitamin D in IBD. The aim of our study is investigating the effect of vitamin D on disease activity by comparing same patients' active and remission period serum 25(OH)D and investigating the effect on disease development and activity of bioavailable vitamin D. 
Methods: The study included 88 patients diagnosed with Inflammatory Bowel Disease and similar age, gender characteristics with 87 healthy controls were enrolled. Active and remission period is determined by using Crohn's Disease Activity Index, Harvey-Bradshow Index, Mayo Score and laboratory testing. Active and remission period serum samples were taken separately in patients group and samples from the control group were stored at -800C. 25 (OH) D, calcium, phosphorus, parathyroid hormone, albumin, Vitamin D Binding Protein levels were measured by using ELISA method and colorimetric method, then bioavailable vitamin D level was calculated. All demographic, clinical and laboratory results were analyzed by using SPSS 20:00. 
Results: 25(OH)D is significantly higher in the healthy control group (25,86 ng/ml) according to IBD group active period (15,45 ng/ml) and remission period (15,13 ng/ml) (for both p=0,000). Results of the active period and remission period were similar (p = 0,570). Bioavailable vitamin D is significantly higher in control group (4,28 pg/ml) comparing with IBD active period (2,56 pg/ml) and remission period (2,52 pg/ml) (for both p = 0,000). The active and remission periods' results were similar (p = 0,608). DBP was significantly lower in control group (206,72 ng/ml) comparing with IBD active period (321,86 ng/ml) and remission period (332,68 ng/ml) (for both p=0,000). The active and remission periods' results were similar (p = 0,595). Parathyroid hormone is significantly higher in control group (40,12 pg/ml) comparing with IBD group active period (13,85 pg/ml) and remission period (14,86 pg/ml) (for both p=0,000). The active and remission periods' results were similar (p=0,280). 
Conclusions: Vitamin D deficiency is common in IBD but 25(OH)D levels in active and remission period were similar, shows that there was no effect on disease activity of vitamin D. Testing of bioavailable vitamin D in IBD has no additional benefit, because statistical analysis resembles with datas of 25(OH)D. Determination of the DBP levels were significantly higher in IBD indicates that DBP may be a marker of inflammation. Parathyroid hormone levels were lower than control group. Although it might be a relative hypoparathyroidism of chronic inflammation, Further studies including different inflammatory diseases are needed. 
Keywords: Inflammatory Bowel Disease, Crohn's, Ulcerative Colitis, Vitamin D, bioavailable vitamin D, parathyroid hormone