Akut kolesistit hastalarında prokalsitoninin tanısal değerliliğinin incelenmesi
Investigating the diagnostic value of procalcitonin in patients with acute cholecystitis
Yazar: HALİLİBRAHİM GÖKBULUT
Danışman: PROF. DR. ARZU DENİZBAŞI ALTINOK ; UZMAN EMRE KUDU
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine ; Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Abdomen-akut = Abdomen-acute ; Kolesistit = Cholecystitis

Özet:
Amaç: Karın ağrısı acil servislere başvuru nedenleri arasında sık görülenlerden birisidir. Özellikle sağ üst kadran ağrısı ile başvuran hastalarda akut kolesistit (AK) önde gelen sebeplerdendir. AK, safra kesesinin iltihabi durumudur. AK %90-95 safra taşına bağlı ortaya çıkmaktayken, %5-10 kadarı da akalküloz olarak görülür. Amerikan toplumunun tahminen %10-20'sinde safra taşı mevcuttur ve safra
taşı olanların 3'te 1'inde AK gelişmektedir. Kadınlarda erkeklere nazaran daha sık görülmektedir. AK
tanısında Tokyo Guideline-18'de (TG-18) geçen Tokyo Kriterleri kullanılmakta olup; inflamasyonun
lokal bulgularından bir bulgu, sistemik bulgularından bir bulgu ve görüntüleme tetkiklerinde AK
destekler bir bulgu aranmaktadır. İnflamasyonun sistemik bulgularında: ateş, C-Reaktif Protein (CRP)
yüksekliği ve White Blood Cell (WBC) yüksekliği yer almaktadır. Prokalsitonin (PRC) de bir akut faz
reaktanı olup ciddi bakteriyel enfeksiyonlarda artmaktadır. Çalışmamızda AK tanısında
prokalsitoninin tanısal değerliliği saptanmaya çalışılmıştır.
Yöntem: Çalışma tek merkezli, retrospektif bir kohort içinde, gözlemsel tanısal değerlilik
çalışmasıdır. Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi (EAH) Acil Servisi'ne
travmatik olmayan üst karın ağrısı ile başvuran hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Bu hastaların
demografik verileri, ağrıya ait bulguları, laboratuvar değerleri ve nihai tanıları kaydedilmiştir. Daha sonrasında hastalar AK tanısı alanlar ve AK dışı tanı alanlar olarak ikiye ayrılarak karşılaştırmalı analizler yapılmıştır. Prokalsitoninin AK tanısı konması üzerine tanısal değerliliği incelenmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 2040 hastadan, 49'u çeşitli sebepler sonucunda dışlanmış olup, 1991
hasta ile istatistik analiz yapılmıştır. Çalışmaya alınan hastaların yaş ortalaması 45,57 ± 17,96 yıl iken %56,5'i kadındı. Hastaların %7,8'ine AK tanısı konuldu. AK tanısı alan hastaların ortanca PRC değeri 0,13 ng/mL (IQR 0,07- 0,32) iken AK dışı tanı alan hastaların ortanca PRC değeri 0,05 ng/mL (IQ 0,03- 0,09) idi (p<0,001, Mann Whitney U). Bunun üzerine çizilen ROC eğrisinde eğri altında kalan alan 0,751 (%95 GA 0,712- 0,790) olarak görüldü. Bu değerin kolesistit tanısı koyması üzerine sensitivitesi %71,6, spesifisitesi %69,3'tür. Bu cut off değer istatistiksel olarak anlamlı fakat klinik olarak anlamlı bulunmamıştır. AK tanısı alan hastaların %18,71'inde (n=29) prokalsitonin pozitif saptanmış olup, AK tanısı alan hastaların %81,3'ünde (n=126) prokalsitonin negatif olarak görülmüştür (p<0,001, Pearson Ki Kare).
Sonuç: AK tanısında PRC kulanımı yüksek spesifiteye sahip olup AK'nin dışlanmasında %94,88
özgül bulunmuştur. Beklenenin aksine AK ile PRC negatifliği arasındaki ilişki istatiksel olarak
anlamlıdır.
Anahtar kelimeler: Karın ağrısı, akut kolesistit, prokalsitonin, tanısal değerlilik, safra yolu hastalığı

Abstract:
Objective: Abdominal pain is one of the most common reasons for presentation to emergency departments. Acute cholecystitis (AC) is the leading cause, especially in patients presenting with right upper quadrant pain. AC is an inflammatory condition of the gallbladder. While 90-95% of AC is due to gallstones, 5-10% is acalculous. An estimated 10-20% of the American population has gallstones and 1 in 3 of those with gallstones develop AC. It is more common in women than in men. The Tokyo Criteria in Tokyo Guideline-18 (TG-18) are used in the diagnosis of AC; a finding from local findings of inflammation, a finding from systemic findings and a finding supporting AC on imaging examinations are sought. Systemic signs of inflammation include: fever, elevated C-Reactive Protein (CRP) and elevated White Blood Cell (WBC) levels. Procalcitonin (PRC) is also an acute phase reactant and increases in severe bacterial infections. In our study, we tried to determine the diagnostic value of procalcitonin in the diagnosis of AC. 
Method: The study is a single-center, retrospective cohort, observational diagnostic-validity study. Patients presenting to the Emergency Department of Marmara University Pendik Training and Research Hospital (MUPRH) with non-traumatic upper abdominal pain were included in the study. Demographic data, pain findings, laboratory values and final diagnosis were recorded. Afterwards, the patients were divided into two groups as those diagnosed with AK and those diagnosed with non-AC and comparative analyses were performed. The diagnostic value of procalcitonin on the diagnosis of AC was examined. 
Results: Of the 2040 patients included in the study, 49 were excluded for various reasons and statistical analysis was performed with 1991 patients. The mean age of the patients included in the study was 45.57 ± 17.96 years and 56.5% were female. AC was diagnosed in 7.8% of the patients. The median PRC value of patients diagnosed with AC was 0.13 ng/mL (IQR 0.07- 0.32), while the median PRC value of patients diagnosed with non-AC was 0.05 ng/mL (IQR 0.03- 0.09) (p<0.001, Mann Whitney U). The area under the curve in the ROC curve drawn on this was 0.751 (95% CI 0.712- 0.790). The sensitivity and specificity of this value for the diagnosis of cholecystitis was 71.6% and 69.3%, respectively. This cut off value was statistically significant but not clinically significant. Procalcitonin was positive in 18.71% (n=29) of patients diagnosed with AC and 81.3% (n=126) of patients diagnosed with acute cholecystitis had negative procalcitonin (p<0.001, Pearson Chi-Square). 
Conclusion: The use of PRC in the diagnosis of AC had high specificity and was 94.88% specific for the exclusion of acute cholecystitis. Contrary to expectations, the association between acute cholecystitis and PRC negativity was statistically significant. 
Keywords: Abdominal pain, acute cholecystitis, procalcitonin, diagnostic value, bile duct disease