Sultan II. Abdulhamid bibliyografyası
Bibliography of Sultan Abdülhamid II
Yazar: SEYFULLAH ARPACI
Danışman: DOÇ. DR. METİN HÜLAGÜ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Bibliyografya = Bibliography ; Tarih = History
Dizin: Abdülhamid II = Abdülhamid II ; Bibliyografya = Bibliography ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı tarihi = Ottoman history

Özet:
Sultan II.Abdülhamid, l.Abdülmecid'in 4. Kadın Efendisi Çerkez asıllı Tîr-i Müjgân Kadın Efendiden Çırağan Sarayı'nda 21 Eylül 1842'de dünyaya gelen oğludur. 10 yaşına geldiğinde annesini kaybetti. Bu yaştan sonra ise babası I.Abdülmecid'in diğer eşi olan ve çocuğu olmayan Perestû Kadın Efendi tarafından evlatlık edildi. Bundan sonra artık onun terbiyesi altında onun kendi ifadesine göre gerçek bir ana şefkati ile büyütüldü. Perestû Kadın Efendi, 28 yıl Sultan II.Abdülhamid' in "valide sultanlığını" yaptı. Sultan II.Abdülhamid, kardeşi V.Murad ile birlikte özenli bir eğitim gördü. Kendilerine özel hocalar tayin edilerek yetişmeleri sağlandı. Çeşitli hocalardan Türkçe, Farsça, Arapça, Osmanlı tarihi, Fransızca, mûsiki ve piyano dersleri aldı. 34'üncü Osmanlı padişahı olan Sultan II.Abdülhamid, 21 Ağustos 1876 Perşembe günü anayasaya dayalı meşrutî bir idare kurmak isteyen ve bu yüzden Abdülaziz'le V.Murad'ı tahttan indiren Mithat Paşa ve arkadaşları ile meşrutiyeti ilan etmek ve bir Meclis-i Mebûsân açmak vaadiyle Osmanlı İmparatorluğu tahtına geçti. 32 yıl, 7 ay ve 27 gün süren saltanatı, Osmanoğullarının saltanatı içinde, uzunluk bakımından; Kanuni Sultan Süleyman, Osman Gazi, IV. Mehmet ve Orhan Gazi'den sonra 5. sırada gelmektedir. Bu yönüyle Sultan II.Abdülhamid, 1687 yılından günümüze kadar en uzun süreyle iktidarda kalan Türk devlet başkanı oldu. 33 yıla yaklaşan saltanatının yalnız 30 yıl, 5 ay, 8 günü Sultan Il.Abdülhamid'in şahsi idare devresidir. Bu devre ilk Meclis-i Mebusân'ın tatili ile H.Meşrûtiyetin ilanı arasındaki devredir. 27 Nisan 1909'da tahttan indirildiği zaman 66 yaşını 7 ay, 7 gün geçiyordu. Son meşrûtiyetteki hükümdarlığı ise 9 ay ve 5 günden ibarettir. Sultan II.Abdülhamid, tahttan indirildikten sonra, kendisi ve ailesi önce Selanik'e sürgüne gönderilmiş, burada bir Yahudi zenginine ait olan Alatini Köşkü'nde 3.5 yıl sürgün hayatı yaşamıştır. Daha sonra Balkan Savaşları'nın çıkması ardından Selanik'in Yunanlıların eline geçmesi tehlikesi üzerine Sultan II.Abdülhamid, buradan İstanbul'a getirilmiştir. Burada Beylerbeyi Sarayı'nda hayatını sürdüren II.Abdülhamid 10 Şubat 191S'de 76 yaşında hastalanarak vefat etmiştir. Alanındaki eksikliği giderme ve araştırmacılara bir başvuru kılavuzu olma çabasıyla hazırlanmış olan "Sultan II.Abdülhamid Bibliyografyası" adlı bu çalışma, iki ana bölüm ve bunlara bağlı bazı alt bölümlerden meydana gelmektedir. Birinci bölümde, yüzeyselIV olarakta olsa ll.Abdülhamid'in şahsına ve dönemine ait bilgiler verilirken, ikinci bölümde ise onun hakkında 1876 tarihinden günümüze kadar ülkemizde ve dünyada yapılan çalışmaların bir bibliyografyası hazırlanmıştır. Bu noktada tasnif yapılırken tetkik eserler ve makaleler iki ayrı başlık altında incelenmiştir. Yapılan bibliyografya taramaları neticesinde: 4 adet sempozyum, panel ve seminer, 251 adet Türkçe tetkik eser (kitap), 131 adet yabancı dilde tetkik eser, 38 adet dönem ile doğrudan bağlantılı hâtırat, 24 adet Türkçe yüksek lisans tezi, 15 adet Türkçe doktora tezi, 371 adet Türkçe makale, 52 adet yabancı dilde makaleden oluşan toplam 886 farklı kaynağa ulaşılmıştır. Çalışmanın sonunda ise dönemi kapsayan bir kronoloji ile konu ve yazar isimlerinden oluşan geniş bir dizin verilmiştir. Anahtar Sözcükler: II.Abdülhamid Meşrûtiyet Yıldız Sarayı

Abstract:
Sultan Abdulhamid II was born on 12 September 1842 in Ciragan Palace. He was the son of Abdulmecid I and his fourth wife Tir-i Müjgan Kadın Efendi from Circassian. He's lost his mother when he was 10. He was adapted by Perestû Kadın Efendi who was the other wife of Abdulmecid I and had no children. After that, he was grown up with real mother love and compassion under her educating in according to his own expressions. Perestû Kadın Efendi has been his "Valide Sultan" of Abdulhamid II for 28 years. Abdulhamid II has been taken a private education with his brother Murat V. They have been educated by private teachers. They have taken the Otoman History, music, piano, Turkish, Persian, Arabic and Frenc lessons. Sultan Abdulhamid II was the 34 th Otoman sultan. He ascended the throne on 21 August 1876 promising to declare "Constitution" and open a Parliament (Meclis-i Mebûsân) with Mithat Pahsa and his companions who want to set up a "Constitutional Government" and who dethrone Abdulaziz and Murat V. for this reason. His 32 years - 7 months - 27 days sultanate is on the fifth for length fallowing the Süleyman the Magnificient, Osman Ghazi, Mehmet II and Orhan Ghazi. In this respect, Sultan Abdulhamid II has the throne for the longest time from 1687 till now. ' Only 30 years, 5 monts and 8 days of his aproximately 33 years - sultanate was his own governing period. This period was between the suspension of the First Parliament and the declaration of the Second Constitution. (II.Meşrûtiyet) When he was dethroned on 27 April 1909, he was 66 years, 7 monts and 7 days old. His sultanate at the last constitution is of 9 monts and 5 days. After he was dethroned, Sultan Abdulhamid II and his family were exiled to Salonika and he had lived here in Alatini Villa belonged to a wealthy Jew for three and half years. Then he was taken to İstanbul because of the risk of being occupied Salonika by Greeks. He had lived in Beylerbeyi Palace until his death on 1 0 February 1918 when he was 76 years old.VI This study named "The Bibliography of Sultan Abdulhamid II" was prepared with the aim of filling gap in this field and of being guide is composed of two main sections and some sub-sections. In Section I, Abdulhamid II and his sultanate have been mentioned. In Section II, a bibliography of the studies about him both in Turkey and in the world from 1 876 till now has been prepared While classifying, articles and graphologic works have been studied under two main topics. As a result of bibliography researches, 886 different sources consist of 4 seminars and symposiums, 251 Turkish graphological works (books), 131 graphological works in foreign languages, 38 memories in connection with the period directly, 24 Turkish master's thesis, 15 Turkish doctorate thesis, 371 Turkish articles, 52 articles in foreign languages. At the end of the study, a chronology contains the period and an extensive index consist of subject and author names have been given. Key Words: Abdulhamid II Constitution (Meşrûtiyet) Imperial Palace (Yıldız Sarayı)