Adli tıp genel kurulunda karara bağlanan maluliyet dosyalarında tespit edilen çelişki ve yaklaşım farklılıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of conflicts and manner of approach diversities among impairment reports of forensic medicine general assembly of council of forensic medicine of turkey
Yazar: ARİF GARBİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. YALÇIN BÜYÜK
Adalet Bakanlığı / Adli Tıp Kurumu / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Maluliyet değerlendirmesi = Disability evaluation ; Mevzuat = Legislation ; Raporlar = Reports ; Yönetmelikler = Regulations ; İş gücü = Manpower ; İş gücü kayıpları = Labour force lossen

Özet:
Fiziksel, kimyasal ve psikolojik faktörlerden etkilenme sonucu organ ve/veya vücut sistemlerinde oluşan arızanın, uygulanan tedaviler sonrası tamamen iyileşmeden devam etmesi durumu ve kişinin bu arıza sonucu yaşına göre mesleki kazanma yeteneğinin azalmasına maluliyet, hazırlanan cetvellerden yararlanılarak belirlenen orana (tüm vücudun meslekte kazanma gücüne oranla kayıp miktarının saptanmasına) maluliyet oranı (meslekte kazanma gücü kayıp oranı-MKGKO) denilmektedir. Maluliyet değerlendirmesi ve maluliyet oranı hesaplanması Sosyal Güvenlik Kurumu Maluliyet ve Sağlık Kurulları Daire Başkanlığı'nın 2008 yılına ait Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği (MKGKOTİY) kapsamında yapılmaktadır. Bu değerlendirme Üçüncü Adli Tıp İhtisas Kurulu (ATİK) tarafından ve çeşitli itirazlar sonucunda tekrar ihtiyaç duyulması halinde de Adli Tıp Genel Kurulu'nda (ATGK) yapılmaktadır. Bu çalışmada kişilerin maruz kaldıkları yaralanmalar ve çalıştıkları meslekle ilgili meydana gelen hastalıklar sonucu ortaya çıkan meslekte kazanma gücü kaybı hakkında daha önce düzenlenmiş bilirkişi raporlarındaki çelişkiler ve itirazlar nedeniyle ATGK'de 01.01.2017 ile 31.12.2017 tarihleri arasında karara bağlanan 828 olgu çalışma kapsamına dahil edilmiştir. Kurumlar arasındaki farkların nedenleri, literatür eşliğinde tartışılarak kararlar arasında standardizasyonun sağlanması amaçlanmıştır. Olguların adli merciler tarafından ATGK'ye en sık (n=590, %71,3) gönderilme gerekçesinin, sağlık kuruluşu ile 3. ATİK kararları arasındaki çelişkinin giderilmesi olduğu saptanmıştır. Ancak bu iddia ile gönderilen 27 dosyada raporlar arasında bir çelişki bulunmamasına rağmen dosyalar çelişki olduğu gerekçesi ile ATGK'ye gönderilmiştir. Raporlar arasında çelişki olduğu iddiası ile gönderilen dosyalardaki en sık (n=176, %25,4) çelişki nedeninin, muayene yaklaşım farklılığı ya da rapor düzenleyen kurumların muayene sonuçlarını farklı değerlendirilmesi olduğu görülmüştür. Ayrıca 156 (%22,5) olgunun özürlülük ile maluliyet kavramlarının karıştırılmasından dolayı gönderildiği belirlenmiştir. 3. ATİK tarafından bir kez mütalaa düzenlenen dosyalarda 3.ATİK'in muayenesi var ise ATGK ile çelişki oranı %28,8 bulunmuş; muayene edilmeyenlerde ise beklenenin tersine bu oran daha düşük (%22,7) olarak bulunmuştur. Sağlık kuruluşu ve 3. ATİK arasındaki kararlarda en az bir raporda takdir uygulanmış 143 dosyanın sadece 5'inde (%3,5) hesaplanan MKGKO'nun eşit olduğu görülmüştür. MKGKOTİY'nin yoruma çok fazla imkân veren yapısının olduğu, meslekte kazanma gücü kaybı oranı hesaplanmasında değişik yaklaşımlar gösterildiği, maluliyet konusunda görüş bildiren birimler arasında işbirliği ve koordinasyon sağlanarak standartların belirlenmesinin gerektiği, daha kapsamlı, adaletli ve kanıta dayalı (mümkün oldukça) bir maluliyet tüzüğünün hazırlanması için çalışmaların ilgili birimlerce başlatılması gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
Impairment is defined as the persisting failure of an organ or body system as a result of physical, chemical and pyschological factors after the correct treatment and decrease in vocational incapacity/inability according to persons age, the disability rate (profit loss rate in profession) is determined as the rate determined by using prepared scales (determining the loss amount of the whole body compared to the earning power in the profession). Assesment of impairment and impairment rating are performed within the context of Impairment Rating Guidelines of Turkish Social Security Institution. This assesment is performed by the Third Specialization Board of Turkish Council of Forensic Medicine and also Forensic Medicine General Assembly as a supreme board which gives the final decision if referred in need. In this study, 828 cases evaluated by Forensic Medicine General Assembly (due to conflict between previous expert reports) between 01.01.2017 and 31.12.2017 were examined retrospectively. The cases include inflicted traumatic injuries of various origin and occupational diseases. The causes of the differences between the decisions of the institutions were discussed along the literature to ensure standardization among decisions. The reason of the cases most often being sent by judicial authorities to Forensic Medicine General Assembly, it was detected that request of resolving conflict between decisions of health institution and the Third Specialization Board of Turkish Council of Forensic Medicine but although in 27 files being sent with this claim there isn't any conflict among the reports, the files was sent to Forensic Medicine General Assembly because of the files having conflict. The reason of most often conflict in the files that was sent with claim of conflict among the files, it was standed out difference of consultation approaching or instutions of editing report's perceiving differently results of the consultations. Moreover it was standed out that 156 (22,5%) cases was sent because of being confused the notions of disability and impairment. In the files of being arranged only one report by the Third Specialization Board of Turkish Council of Forensic Medicine, if there is an consultation of the Third Specialization Board of Council of Forensic Medicine of Turkey, it was found the rate of conflict 28,8%, if there isn't any consultation, this rate was found lower 6,1%. It was carried out discretion at least in one file in the decisions of health institution and the Third Specialization Board of Turkish Council of Forensic Medicine. It was seen that among only in 5 (3,5%) files of 143 files that was calculated was equal the loss amount of the whole body compared to the earning power in the profession. In conclusion, existing impairment rating guideline gives abundat discretion power to the expert. Different subjective approaches can be seen in impairment assesment. This is a must to have standards enabling the cooperation and coordination between impairment assesing units. More coprehensive, authoritative, fair, evidence based and equitable to all parties guidelines must be set.