Arşiv çalışanlarının mesleki etik algısı: Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Arşivleri örneği
Professional ethics perception of archive personnel: The sample of Turkish Naval Forces Archives
Yazar: REMZİ AYDIN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ODABAŞ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Arşiv = Archive ; Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Arşivcilik = Record keeping ; Arşivler = Archives ; Deniz Kuvvetleri Komutanlığı = Turkish Naval Forces ; Etik = Ethics ; Meslek ahlakı = Professional ethics ; Çalışanlar = Workers ; İş ahlakı = Business ethic

Özet:
Etik, bir toplumda yaşayan bireylerin değerini koruması adına yapılması ya da yapılmaması gerekenlere ilişkin ilkeler bütünüdür. Meslek etiği ise bir meslekle uğraşan kişilerin o mesleği icra ederken daha iyi hizmet verebilmesi, aynı zamanda mesleki ve kişisel saygınlığını arttırması için yapması ya da yapmaması gereken normları ifade eder. Meslek etiği her meslekte olduğu gibi "arşivcilik" disiplininde de önemlidir. Bu kapsamda çalışmanın konusunu arşivcilik uygulamalarında etik ilkeler ve arşiv çalışanlarının mesleklerini icra ederken bilmeleri ve uygulamaları gereken etik ilkelere yönelik algıları oluşturmaktadır. Çalışmada arşivcilik mesleğinin etik boyutu tarihi perspektif içerisinde tartışılmış ve Deniz Kuvvetleri Komutanlığı arşivlerinde görev yapan arşiv çalışanlarının mesleki etik algısı saptanmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda çalışma boyunca arşiv çalışanlarının etik tutum ve davranışlarına yönelik veriler derlenmiş ve daha sonra elde edilen veriler üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır.
Çalışmada elde edilen verilerin derlenmesinde betimleme yönteminin bileşenlerinden biri olan "görüşme" tekniğinden yararlanılmıştır. Bu doğrultuda katılımcılara mülakat formunda yer alan 18 adet soru yöneltilmiştir. Yüz yüze yapılan derinlemesine görüşmelerden elde edilen verilerin değerlendirilmesi sonucunda arşiv çalışanlarının mesleki etik algılarının düşük olduğu saptanmıştır. Aynı zamanda meslek etiği konusunda hiçbir eğitim almadıkları, katıldıkları hiçbir etkinliğin olmadığı ve bu konuda eğitim ihtiyaçlarının olduğu anlaşılmıştır.
Araştırma süresince elde edilen bulgular ışığında arşiv çalışanlarının meslek etiği farkındalığının arttırılması gerektiği anlaşılmıştır. Arşivlerde karşılaşılan etik sorunları çözmek ve personelin algı düzeyini yükseltmek için meslek etiği konusunda farklı düzeylerde eğitimler verilmelidir. Ayrıca kurumun etik olgusu üzerinde kurumsal politika geliştirmesine de gerek vardır.

Abstract:
Ethics is a set of principles regarding what should or should not be done in order to protect the value of individuals living in a society. Professional ethics, on the other hand, refers to the norms that people who are engaged in a profession should or should not do in order to provide better service while performing that profession and at the same time to increase their professional and personal dignity. The meth is important in the "archive" discipline as in every profession. In this context, the subject of the study is the ethical principles in archival practices and the perceptions of the ethical principles that archive employees should know and apply while performing their profession. In the study, the ethical dimension of the archive profession was discussed in historical perspective and the perception of professional ethics of the archives working in the archives of the Naval Forces Command was tried to be determined. In this context, data on ethical attitudes and behaviors of archive employees were compiled throughout the study, and then evaluations were made on the data obtained.
The "interview" technique, one of the components of the description method, was used to compile the data obtained in the study. Accordingly, 18 questions in the interview form were asked to the participants. As a result of the evaluation of the data obtained from in-depth interviews made face to face, it was determined that the perception of professional ethics of archive employees was low. At the same time, it was understood that they did not receive any training on professional ethics, there was no activity they attended and they needed training on this subject.
In the light of the findings obtained during the research, it was understood that the awareness of professional ethics of archive employees should be increased. In order to solve ethical problems encountered in the archives and to increase the perception level of the personnel, trainings on professional ethics should be given at different levels. In addition, the institution needs to develop a corporate policy on ethics.