Türk moda tasarımcılarının markalaşma sürecinin belirlenmesine yönelik bir araştırma
A research for determination of Turkish fashion desi̇gners' brandi̇ng process
Yazar: CEREN ÖZ
Danışman: DOÇ. DR. ESEN ÇORUH
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Giyim Endüstrisi ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: Marka = Brand ; Moda = Fashion ; Moda tasarımı = Fashion design ; Tasarımcılar = Designers

Özet:
Küreselleşen Dünya şartlarında insanların tüketim alışkanlıkları da değişime uğramıştır. Teknolojinin gelişimi ile Dünya'da bilgiye hatta ürün ve hizmetlerin çeşitlerine ulaşım olanakları artmıştır. Bu çeşitlilik insanlara seçici olabilecekleri ortamlar sağlamaktadır. Temel yaşam ihtiyaçlarını karşılayan insanlar; bu ihtiyaçların bir adım ötesine geçerek zevklerine yönelik alışveriş yapmaya başlamışlardır. Bu noktada tasarımın önemi ortaya çıkmıştır. Markanın; ürünlere belli bir standart ve kalite getirmesi, insanların marka ürün alma isteklerini doğurmaktadır. Moda tasarımcıları da gelişen rekabet şartlarında tasarımları ile farklarını ortaya koymak durumunda kalmaktadırlar. Tasarımcılar bir moda markası oluşturarak; farklılıklarını marka çatısı altında ortaya koyabilmekte ve gerek ülke gerekse Dünya pazarına markası ile dahil olabilmektedir. Bu sebeple modada markalaşma kaçınılmaz bir hal almıştır. Moda marka yaratma sürecinde bazı öğeler ve faktörler etkilidir. Moda tasarımcısı markalaşma sürecinde bu öğe ve faktörlere hakim olduğu takdirde markalaşma sürecini doğru bir şekilde yürütebilir. Dünya'da geleneksel moda pazarlarına dahil olan ülkeler moda tasarımı sektörü ve markalaşmaya oldukça önem vermekte ve ülkelerine katma değer sağlayabilmektedir. Bu avantajın farkına yeni varan ülkeler arasında Türkiye'de bulunmaktadır. Türkiye kültürel çeşitlilik, genç nüfusun fazlalığı, hammadde kaynaklarına sahiplik ve yakınlık gibi faktörler sayesinde Dünya çapında moda markaları yaratma potansiyeline sahiptir. Moda Tasarımcıları Derneği'nin kurulması ve moda haftası vb. organizasyonların yapılması ile sektör canlanmaya başlamıştır. Özellikle İstanbul merkezli bir Türk moda tasarımı sektöründen söz etmek mümkün olmuştur. Fakat Dünya standartlarında moda markaları yaratmak için henüz yeterli ortam sağlanamamaktadır. Dünya'daki hazır giyim devlerinin örneklerine bakılacak olursa hazır giyim sektörü de artık fason imalattan ziyade moda tasarımı sektörü ile beraber hareket ederek varlık göstermektedir. Ülkemizde de bu anlayış ile meslek birlikleri ve moda tasarımcıları beraber hareket etmeye başlamışlardır. Bu araştırmada; Türk moda tasarımcılarının markalaşma sürecinde karşılaştıkları problemlerin belirlenmesi ve belirlenen problemlere çözüm önerileri getirilmesi amaçlanmıştır. Problemlerin belirlenmesi için literatür araştırması yapılmış ve veri toplama yöntemlerinden anket yöntemi uygulanmıştır. Literatür araştırması dahilinde moda ve moda tasarımcısı kavramları, marka ve markalaşma kavramları, moda ve markalaşma ilişkisi, moda tasarımı sürecinde etkili olan faktörler ve öğeler açıklanmış, Türk moda tasarımı sektörü her yönüyle ele alınmıştır. Herhangi bir yaş aralığı gözetmeksizin altmış Moda Tasarımcıları Derneği üyesine anket uygulanmıştır. Anket formundan elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS paket programına aktarılarak, çözümlenmiştir. Anket formunun demografik bilgiler içeren birinci bölümüne verilen yanıtların analizi yapılırken frekans ve yüzde dağılımları, likert tipi soruları içeren ikinci bölümüne verilen yanıtların analizi yapılırken de aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; araştırmaya katılan moda tasarımcılarının çoğunluğu moda tasarımı eğitimi almış ve bir ile beş yıl arasında moda tasarımcılığı yapmaktadır. Bu moda tasarımcılarının yaklaşık yarısının kendine ait moda markası bulunmaktadır. Tasarımcıların çoğunluğunun Türkiye'de moda tasarımı sektörünün gelişmekte olduğu fakat moda tasarımı eğitiminin, eğitimcilerin ve pazarlama eğitiminin yetersiz olduğu konusunda hem fikir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Moda tasarımcılarına göre Moda Tasarımcıları Derneği'nin kurulması mesleki anlamda örgütlenme sağlarken, meslek birliklerinin desteği ve temsilinin yetersiz kaldığı tespit edilmiştir. Tasarımcıların büyük çoğunluğunun kalıcı başarı sağlamak için markalaşmak gerektiğine inandığı ve markalaşma sürecinde etkili olan öğe ve faktörleri markalaşabilmek adına kullandığı sonucu elde edilmiştir. Fakat tasarımcıların çoğunluğuna göre bu süreci doğru yönetmek adına profesyonel destek ve kalifiye eleman eksikliği olduğu anlaşılmıştır. Markalaşma sürecinde devletin tasarımcılara maddi desteği tasarımcılar tarafından yetersiz görülmüş, devletin uyguladığı mevzuat süreci uzatıcı ve eksik bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen bilgiler dahilinde Türk moda tasarımcılarının markalaşma problemleri belirlenmiş, sektörün gelişimi ve moda tasarımcılarının markalaşabilmesi için çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Genel olarak dört ana öneri geliştirilmiştir. Bu öneriler eğitim düzenlemeleri getirilmesi, toplumun tasarım algısının yükseltilmesi, tasarımcılara ve sektöre devlet desteği, devletin tasarımcıları ilgilendiren konularda mevzuat geliştirmesi şeklindedir.

Abstract:
Under global world conditions, people's consumption habits also have changed. Technological developments have increased opportunities for accessing information and even diversities of goods and services. This diversity provides people with environments in which they can be selective. After fulfillement of basic needs, people have started to consume with respect to their  taste. This point emphasize the importance of design. Since brands provide certain standard and quality for products, people demand brand products. Accordingly, fashion designers also need to reveal their difference due to enhanced competiton. Fashion designers can reveal their difference under the brand roof and they can participate in both national and international markets by creating a fashion brand. Therefore, it can be said that branding in fashion sector has become inevitable. There are some factors effective in fashion brand creation process. If the fashion designer possesses these factors, he or she can manage this process properly. Countries participating traditional fashion markets give weight to fashion design sector and branding and thus they can provide added value. Turkey is also a country currently realizing this advantage. Owing to cultural diversity, high young population, possession of raw materials and being close to these materials, Turkey has a potential to create worldwide fashion brands. The sector has started to liven with foundation of Fashion Designers Association and some organizations such as fashion week. It is possible to mention a Turkish fahion design sector particularly centered in İstanbul. Nevertheless, there is no adequate atmosphere for creating worldwide fashion brands. By looking at examples of ready-to-wear giants around the world, it can be seen that ready-to-wear sector also exists by cooperating with fashion design sector instead of contract manifacturing. Accordingly, in Turkey, professional associations and fashion designers have started to cooperate under this understanding. Aim of this research is to define problems to which Turkish fashion designers are exposed and to provide solutions for defined problems. In order to define the problems, a literature research has been conducted and survey has been implemented as a data collection method. The literature research has included explanations of concepts for  fashion and  for fashion designers' brand and branding and the relationship between fashion and branding, and  factors which are effective in fashion design process. In other words, Turkish fashion design sector is handled in detail. Regardless of their age, sixty members of Fashion Designers Association have been implemented to the survey. Informations gathered from the questionnaire have been analyzed by transfering to SPSS packet programme in computer. While data frequency and percentage distribution have been calculated for analysing the answers in first part of the survey including demographic informations,  arithmetic mean and standart deviation have been calculated in analysis of second part in which there are likert-type of questions. According to results, most of the fashion designers participating the research have studied fashion design and they have been dealing with fashion design for one to five years. About half of these fashion designers have had their own brand. Besides, most of the designers  agree that although fashion design sector in Turkey is developing, education of fashion design and marketing and educators are still not adequate. According to the fashion designers, foundation of Fashion Designers Association provides professional organization but support for professional organizations and representation are incomplere. In additon, most of the designers think that branding is required for a continuous succes and they use factors which are effective in branding process for the purpose of branding. However, again most of the designers think that professional support and qualified staff are not enough for appropriate management of this process. Financial support of state to designers in branding process is seen as inadequate by participants of the survey and regulatory process is found as extended and incomplete. Under the light of information gathered from the survey, branding problems of Turkish fashion designers have been defined and some recommendations have been made for developing the sector and branding of fashion designers. In general, four main recommendations have been made which are to form regulations of education, to enhance society's perception about design, to create state support to the designers and the sector and to develop legislation for issues about designers by the state.