Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dijital vatandaşlık düzeylerinin dijital vatandaşlık alt boyutlarına göre incelenmesi
Examining digital citizenship levels of social studies teachers candidate according to digital citizenship sub-dimensions
Yazar: MERT BERK PARSAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET GÜNGÖR
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Sayısal vatandaşlık = Digital citizenship ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dijital vatandaşlık kavramına 
ilişkin ne düzeyde olduklarını, öğrencilerin dijital vatandaşlık alt boyutlarına ilişkin düzeylerinin 
cinsiyet, internette geçirilen günlük süre gibi değişkenler arasında anlamlı bir farklılık olup 
olmadığını ortaya koymaktır. Araştırmanın evrenini, 2020-2021 sosyal bilgiler öğretmenliği 3. ve 
4. sınıf lisans öğrencileri ve sosyal bilgiler eğitimi yüksek lisans öğrencileri oluşturmaktadır. 
Araştırmada verilerin toplanabilmesi amacıyla Som-Vural (2016) tarafından geliştirilen "Dijital 
Vatandaşlık Ölçeği" ve Kuş, Güneş, Başarmak ve Yakar (2017) tarafından geliştirilen "Gençlere 
Yönelik Dijital Vatandaşlık Ölçeği" incelenerek oluşturulan 38 maddelik bir anket kullanılmıştır. 
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dijital vatandaşlık 
düzeyleri yüksek bulunmuştur. Dijital vatandaşlığın alt boyutlarına yönelik düzeyleri dijital sağlık 
dışında tümünde yüksek bulunmuştur. Dijital sağlık alt boyutuna yönelik düzeylerinin ise orta 
düzeyde olduğu bulunmuştur. Verilerden elde edilen analizler sonucunda cinsiyet değişkenine 
göre kadın ve erkek sosyal bilgiler öğretmen adaylarının arasında dijital iletişim alt boyutu hariç 
tüm alt boyutlarda anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Dijital iletişim alt boyutunda kadın 
öğretmen adaylarının lehine anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır. Sosyal bilgiler öğretmen 
adaylarının dijital vatandaşlık düzeylerinin internette harcadıkları günlük süreye göre farklılık 
yaratıp yaratmadığına bakıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.
Anahtar kelimeler: Dijital vatandaşlık, dijital vatandaşlık alt boyutları, sosyal bilgiler

Abstract:
The aim of this research is to determine the level of social studies teacher candidates 
regarding the concept of digital citizenship, it is to reveal whether there is a significant difference 
between the students' levels of digital citizenship sub-dimensions such as gender and daily time 
spent on the internet. The universe of the research consists of 2020-2021 social studies teaching 
3rd and 4th grade undergraduate students and social studies education graduate students. In 
order to collect the data in the research, a 38-item questionnaire created by examining the "Digital 
Citizenship Scale" developed by Som-Vural (2016) and the "Digital Citizenship Scale for Youth" 
developed by Kuş, Güneş, Başarmak and Yakar (2017) was used. According to the findings 
obtained from the research, the digital citizenship levels of social studies teacher candidates were 
found to be high. Levels of digital citizenship sub-dimensions were found to be high in all except 
digital health. The levels for the digital health sub-dimension were found to be moderate. As a 
result of the analyzes obtained from the data, no significant difference was found between female 
and male social studies teacher candidates in all sub-dimensions, except for the digital 
communication sub-dimension, according to the gender variable. There was a significant 
difference in favor of female teacher candidates in the digital communication sub-dimension.
When the digital citizenship levels of social studies teacher candidates make a difference 
according to the daily time they spend on the internet, there is no statistically significant 
difference.
Keywords: Digital citizenship, digital citizenship sub-dimensions, social studies