Düşük ejeksiyon fraksiyonlu kalp yetmezliği olan hastalarda sarkopeni parametrelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of sarcopenia parameters in patients with heart failure with low ejection fraction
Yazar: PINAR GÜVEN İLHAN
Danışman: PROF. DR. HAVANE ASUMAN KAFTAN
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies

Özet:
Kalp yetmezliği, gelişen tanı ve tedavi yöntemlerine karşın günümüzde hala 
mortalite ve morbiditede ciddi artışa neden olan aşılması zor klinik sendromdur. 
Avrupa Kardiyoloji Derneği 2016'da yayınladığı kalp yetmezliği kılavuzunda 
sarkopeniyi, kalp yetmezliğinin önemli bir ko-morbiditesi olarak kabul etmiştir. 
Sarkopeni son zamanlarda tıp camiasında giderek artan oranda dikkat çekmektedir. 
Kas kütlesi, kas gücü ve performansı için kullanılan ölçüm yöntemlerinin ve çalışma
gruplarının farklılıklarından dolayı popülasyonlarda sarkopeni prevalansı 
değişmektedir. Biz çalışmamızda DEF-KY olgularında sarkopeni parametrelerini ve 
DEF-KY olan hastalarda sarkopeni tanısında yol gösterici olabilecek görüntüleme ve 
laboratuvar yöntemlerini araştırmayı amaçladık. Çalışma Nisan 2020 – Nisan 2021
tarihleri arasında Pamukkale Üniversitesi Hastanesi Kardiyoloji kliniğine başvuran, 
ekokardiyografide modifiye Simpson metodu ile yapılan ölçümlerde sol ventrikül 
ejeksiyon fraksiyonu ≤ %35 olan 38 hasta ve kalp yetmezliği olmayan 29 sağlıklı 
birey ile gerçekleştirilmiştir. Hasta grubunun çalışmaya dahil olma ölçütleri; 60-80 
yaş aralığı ve kalp yetmezliği tanısının en az 1 yıldır bulunmasıdır. Sağlıklı kontrol 
grubunun çalışmaya dahil olma ölçütleri; 60-80 yaş aralığı ve kalp yetmezliğinin 
bulunmamasıdır. Hasta ve kontrol grubunun çalışmadan dışlanma kriterleri; 
nutrisyonel bozukluk, evre 4-5 KBH, miyopati, paralizi, kalıcı pacemaker varlığıdır. 
Hasta ve kontrol grubunda; SARC-F anketi ile sarkopeni taraması, dinamometre ile 
el kavrama kuvveti, 400 m yürüme testi ile fiziksel performans değerlendirmesi, BIA 
ile vücut analizi, MRG ile psoas ve paravertebral kas alanları, elisa yöntemi ile 
inflamatuar parametreler değerlendirilmiştir. Çalışmamızın sonuçlarına göre hasta 
grubu ile kontrol grubu arasında SARC-F anket puanı, el kavrama kuvveti, 400 m 
yürüme testi, kas alanları, CRP, IL-1, IL-6, Sistatin-C ve TNF-α değerleri istatistiksel 
olarak anlamlı fark göstermiştir. MRG ile değerlendirilen kas yağlanmasında anlamlı 
fark gözlenmemiştir. Sarkopeni tanısı koymak için kas kütlesinin 
değerlendirilmesinde altın standart tanı yöntemi olan MRG ile kalp yetmezliği xiii
hastalarında yapılmış kısıtlı sayıda çalışma vardır. Kalp yetmezliği olan hastalarda 
sarkopeninin MRG ile değerlendirilmesi için MRG ile yapılan çalışma sayılarının 
arttırılması sarkopeni tanısında yol gösterici olabilir. Sonuç olarak erken 
değerlendirme yöntemleri ve etkin tedavi stratejileri oluşturarak, KKY'de 
sarkopeninin ilerlemesini geciktirebilir ve hastaların yaşam kalitesini iyileştirebiliriz.
Anahtar kelimeler: Kalp yetmezliği, SARC-F anketi, sarkopen

Abstract:
Despite the developing diagnosis and treatment methods, heart failure (HF) is still a 
difficult problem causing a serious increase in mortality and morbidity. The 
European Society of Cardiology accepted sarcopenia as an important co-morbidity of 
heart failure in the guideline of heart failure published in 2016. Sarcopenia has 
attracted increasing attention in the medical community recently. The prevalence of 
sarcopenia varies in populations due to differences in measurement methods and 
study groups used for muscle mass, muscle strength, and performance. Therefore, in 
our study, we aimed to investigate the parameters of sarcopenia in patients with HF 
with reduced ejection fraction (HF-rEF) and imaging and laboratory methods that 
can guide the diagnosis of sarcopenia in patients with HF-rEF. The study was carried 
out with 38 patients who admitted to Pamukkale University Hospital Cardiology 
Clinic between April 2020 and April 2021, whose left ventricular ejection fraction 
was ≤35 and 29 healthy individuals without heart failure. Patients between the ages 
of 60-80 and with a diagnosis of heart failure for at least 1 year were included in the 
study. Patients between the ages of 60-80 and without a diagnosis of heart failure 
were included in the study as a control group. Patients with malnutrition, stage 4-5 
chronic kidney disease, myopathy, stroke and presence of permanent pacemaker 
were excluded. In the patient and control groups; Sarcopenia screening with SARC-F 
questionnaire, evaluation of hand grip strength with dynamometer, physical 
performance assessment with 400 m walking test, body analysis with BIA, psoas and 
paravertebral muscle areas calculating with MRI, inflammatory parameters of blood 
analysis with ELİSA method were performed. The results of our study showed that, 
between the patient group and the control group, the SARC-F questionnaire score, 
handgrip strength, 400 m walking test, muscle areas, CRP, IL-1, IL-6, Cystatin-C 
and TNF-α values were statistically significantly different. There was no significant 
difference in muscle fat that was assessed by MRI. There are a limited number of 
studies in heart failure patients using MRI, which is the gold standard diagnostic xv
method for evaluating muscle mass to diagnose sarcopenia. More studies with MRI 
are needed to evaluate sarcopenia in patients with heart failure. As a result, we can 
delay the progression of sarcopenia in HF and improve the quality of life of patients 
by establishing early evaluation methods and effective treatment strategies.
Keywords: Heart failure, SARC-F questionnaire, sarcopenia