Okul öncesi öğretmenleri için kaynaştırma uygulamalarına yönelik pilot bir hizmet içi eğitim programı geliştirilmesi (Adana ili örneği)
Developing a pilot in-service training programme for pre-school teachers to inclusive education applications (In Adana context)
Yazar: DİDEM ÖZSIRKINTI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CENK AKAY
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Hizmet içi eğitim = In service training ; Hizmet içi eğitim programları = In service training programs ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Program geliştirme = Program development

Özet:
Okul öncesi eğitim çocukların fiziksel, duyuşsal, psikomotor, özbakım ve bilişsel gelişimini destekleyen ilk formal eğitim sürecidir. Çocukların gelişimlerinin çok hızlı olduğu bu kritik dönemde okul öncesi eğitim çocuklara öğrenme fırsatı sağladığı için çocukların okul öncesi eğitime katılımı desteklenmelidir.  Okul öncesi eğitim özel gereksinimli çocuklar dâhil tüm çocukların ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanarak eğitimde fırsat eşitliği sağlayıp, onları ilkokula hazırlamayı hedefler. Okul öncesi eğitimde özel gereksinimli çocukların kaynaştırma eğitimi yoluyla sürece dâhil olmaları desteklenmelidir.  Kaynaştırma eğitiminin başarısında birçok faktör var iken farklı özellikleri olan kaynaştırma öğrencileri ile çalışması gereken öğretmenlerin bu konuya yönelik yeterlilik ve tutumları kaynaştırma eğitiminin başarısında önem taşımaktadır. Bu nedenle bu araştırmada okul öncesi öğretmenlerin görüş ve öneriler alınarak, Kaynaştırma Uygulamalarına Yönelik Hizmet İçi Eğitim Programı geliştirilmiş ve geliştirilen bu programın öğretmenlerin yeterlilik ve tutumlarına etkisi incelenmiştir.  Ayrıca öğretmenlerin katıldıkları hizmet içi eğitime ilişkin görüşleri alınarak, ileride düzenlenecek olan hizmet içi eğitimlere yönelik önerilerine yer verilmiştir. 
Araştırmaya Adana merkez ilçelerinden 15 okul öncesi öğretmeni gönüllülük esası ile katılmıştır. Araştırmada öğretmen yeterlilik ve tutumlarını inceleyebilmek için karma yöntem kullanılmıştır, araştırma deseni olarak da sıralayıcı araştırıcı yaklaşım tercih edilmiştir.  Araştırma verileri, ihtiyaç analizi formu, araştırmaya katılan öğretmenlere ön test ve son test olarak uygulanan Kaynaştırma Öğretmen Yeterlilik Ölçeği (KÖYÖ) ve Kaynaştırmaya İlişkin Tutum Ölçeği,   hizmet içi eğitimden sonra öğretmen görüş ve önerilerini almak için Açık Uçlu Sorular Formu ve derinlemesine bilgi edinmek için Odak Grup Görüşme Soruları kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada ölçme araçlarının uygulaması sonucunda elde edilen nicel verilerin değerlendirmesinde SSPS (Sosyal Bilimler için İstatistik Programı) programı kullanılmıştır. Nitel verilerin çözümlenmesinde frekans ve yüzde dağılımları alınarak elde edilen bulgular sunulmuştur. Odak grup görüşme sorularında ise öğretmenlerin görüşleri değişiklik yapılmadan sunulmuştur. Araştırmada öğretmenlerin genel olarak kendilerini yeterli hissettikleri ve olumlu tutuma sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Düzenlenen hizmet içi eğitim öğretmenlerin yeterlilik ve tutum puanlarını olumlu etkilemiştir. Öğretmenler kaynaştırma eğitiminde kendilerini genel olarak yeterli hissetseler de eğitime ihtiyaç duydukları yönünde görüş bildirmişler. Öğretmen tutumunda ise sağlanan destek eğitim hizmetleri, sınıf mevcudu, öğretmenlere düzenlenen eğitimler ve kaynaştırma eğitiminde rol alan diğer kişilerle işbirliğinin etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Pre-school education is the first formal training period to support children's physical, affective, psychomotor, self-care and cognitive development. As the pre-school education provides opportunities for children to learn in this critical period when children's development is so fast, the participation of children in pre-school education should be supported. Pre-school education aims to provide equality of opportunity in education and prepare them for primary school in accordance with the needs of all children including special needs children. Special needs children should be encouraged to be involved in pre-school education by inclusive education. While there are many factors in the success of the inclusive education, it is important for the success of inclusive education that the teachers who have to work with the inclusive students of different characteristics have necessary qualifications and attitudes. For this reason, In-service Training Program for Mainstreaming Practices was developed by taking the opinions and suggestions of pre-school teachers in this research and the effect of this program on teachers' efficacy and attitudes was examined. In addition, the opinions of the teachers about the in-service training program they attended were taken and suggestions for in-service training to be organized in the future were included.
15 pre-school teachers from the central districts of Adana participated in the research based on volunteerism. A mixed method was used to investigate teacher competence and attitudes in the research, and a sequential researcher approach was chosen as research design. The research data were collected by using the Inclusion Teacher Proficiency Scale (KÖYÖ) and Attitude towards Inclusion Scale applied as pre-test and post-test, an Open-ended Questionnaire Form to get teachers' opinions and suggestions after in-service training and the Focus Group Interview Questions to obtain in-depth information. The SPSS (Statistical Program for Social Sciences) program was used to evaluate the quantitative data in the research. In the analysis of qualitative data, frequency and percentage distributions were taken. In the focus group interview questions, the opinions of the teachers were presented without any changes. In the study, teachers were generally found to feel competent and have positive attitudes. The in-service training affected the teachers' efficacy and attitude scores positively. Though teachers generally feel competent in inclusive education, they stated that they need training for inclusive education. It was concluded that support education services, classroom size, trainings for teachers and cooperation with other people involved in inclusive education are effective in the teacher's attitude.