Dondurulmuş salin ve mentollü sakızın abdominal cerrahi sonrası susuzluk düzeyine etkisi
Effect of frozen saline and menthol gum on thirst level after abdominal surgery
Yazar: BAHAR ASLAN DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MERAL ÖZKAN
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi-abdominal = Surgery-abdominal ; Hemşirelik = Nursing ; Mentol = Menthol ; Sakız = Chewing gum ; Salin solüsyonları-hipertonik = Saline solution-hypertonic ; Sodyum bikarbonat = Sodium bicarbonate ; Sodyum klorid = Sodium chloride ; Susuzluk = Thirst ; Tuzlu su = Saline water

Özet:
Amaç: Araştırma, dondurulmuş salin ve mentollü sakızın abdominal cerrahi sonrası susuzluk düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı
Materyal ve Metot: Araştırma, nicel ve nitel araştırma yöntemlerini kapsayan eş zamanlı karma desen kullanılarak Mart 2020-Temmuz 2021 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmanın evrenini; İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Genel Cerrahi ve Karaciğer Nakli Enstitüsü Yoğun Bakım Üniteleri'nde abdominal cerrahi uygulanmış olan, 18 yaş ve üzeri hastalar oluşturdu. Yapılan güç analizi ile örnekleme 159 hasta (53 dondurulmuş salin, 53 mentollü sakız, 53 kontrol) alındı. Veri toplamada Hasta Tanıtım Formu, FOUR Skor, Ameliyat Sonrası Erken Dönem Susuzluğun Yönetiminde Güvenli Protokol ve SDÖ kullanıldı. Dondurulmuş salin grubundaki hastalara 2 kez 10'ar dakika dondurulmuş salin uygulandı. Mentollü sakız grubundaki hastalara da 2 kez 10'ar dakika mentollü sakız çiğnetildi. Hastaların her bir girişim öncesi ve girişim sonrası 30. ve 60. dakikalardaki susuzluk düzeyleri SDÖ ile değerlendirildi. Verilerin analizinde Sayı, Yüzde, Ortalama, Standart Sapma, Pearson ki-kare, Tek Yönlü Varyans Analizi ve Tekrarlayan Ölçümlerde Varyans Analizi ve Post Hoc-Bonferroni Testi kullanıldı. Nitel verilerin analizinde tematik analiz yöntemi kullanıldı.
Bulgular: Dondurulmuş salin ve mentollü sakız grubu hastalarının susuzluk düzeyinin izlenen tüm zamanlarda kontrol grubundan daha düşük olduğu ve gruplar arası farkın istatistiksel olarak önemli olduğu belirlendi (p=0.000). Dondurulmuş salin ve mentollü sakızın susuzluğu giderme açısından birbirlerine üstünlüğünün olmadığı saptandı (p=1.000). Girişimler sonrası hastalar yoğun olarak kendilerini iyi hissettiklerini bildirdiler.
Sonuç: Dondurulmuş salin ve mentollü sakızın abdominal cerrahi sonrası susuzluğu gidermede etkili olduğu saptandı.
Anahtar Kelimeler: Abdominal cerrahi, Dondurulmuş salin, Hemşire, Mentollü sakız, Susuzluk

Abstract:
Aim: The study was conducted to determine effect of frozen saline and menthol gum on thirst level after abdominal surgery.
Material and Method: The research was conducted between March 2020 and July 2021 using simultaneous mixed design covering quantitative and qualitative research methods. Study population consisted of patients aged 18 years and over, had undergone abdominal surgery in İnönü University Turgut Özal Medical Center General Surgery and Liver Transplant Institute Intensive Care Units. With the power analysis, 159 patients (53 frozen saline, 53 menthol gum, 53 control) were included in the sampling. Patient Information Form, FOUR Score, Safe Protocol for Early Postoperative Thirst Management and NRS were used to collect data. Frozen saline was applied twice for 10 minutes to the patients in the frozen saline group. The patients in the menthol group were chewed menthol gum twice for 10 minutes. Patients' thirst levels before and at the 30th and 60th minutes after each intervention were evaluated with NRS. Data were evaluated with Number, Percentage, Mean, Standard Deviation, Pearson's chi-square, One-Way ANOVA, rANOVA and Bonferroni Post-Hoc test. Qualitative data were evaluated with thematic analysis method.
Results: Patients' thirst level in the frozen saline and menthol gum group was lower than the control group at all times. The difference between the groups was statistically significant (p=0.000). Frozen saline and menthol gum had no superiority over each other in terms of quenching thirst (p=1.000). After the interventions, patients reported that they felt well intensely.
Conclusion: Frozen saline and menthol gum were found to be effective in quenching thirst after abdominal surgery.
Keywords: Abdominal surgery, Frozen saline, Nurse, Menthol gum, Thirst