İntihar olasılığı: Kişilik özellikleri, kontrol odağı ve ölüm algısı açısından bir değerlendirme
Possibility of suicide: An evaluation for the purpose of personality traits, focus of control and perception of death
Yazar: MERİH DEMİRKOL
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL DURAK BATIGÜN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algı = Perception ; Beden imajı = Body image ; Denetim odağı = Locus of control ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Ölüm = Death ; İntihar = Suicide

Özet:
Bu çalışmada bireylerin sahip olduğu kişilik özelliklerinin, olaylar üzerinde algıladığı kontrolünün ve ölümü algılama biçimlerinin intihar olasılığı üzerindeki etkisi ve değişkenlerin birbirleriyle olan ilişkisini belirlemek amaçlanmıştır. 

Araştırmanın örneklemini Ankara ve Zonguldak illerinde yaşayan 18-65 yaş aralığındaki 563 kişi oluşturmuş. Veriler araştırmacı tarafından oluşturulan demografik bilgi formu, İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ), Rotter Kontrol Odağı Ölçeği (KOÖ), Beş Faktör Kişilik Özellikleri Ölçeği (BFI) ve Ölüm Metaforları Ölçeği (ÖMÖ) aracılığıyla katılımcıların kendi kendilerini değerlendirmeleri (self-report) yöntemiyle toplanmıştır.

Çalışmanın sonucunda intihar olasılığı ile yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, aylık gelir düzeyi gibi demografik değişkenler ve diğer araştırma değişkenleri arasında anlamlı ilişkiler olduğu; cinsiyet temel etkisinin yumuşak başlılık, açıklık ve nörotizm gibi kişilik özelliklerinde; yaş temel etkisinin intihar olasılığı, özdenetim/sorumluluk ve yumuşakbaşlılık kişilik özelliklerinde; eğitim düzeyininse intihar olasılığı, dış kontrol odağı ve açıklık kişilik özeliklerinde anlamlı farklar yarattığı tespit edilmiştir. Ayrıca etkileşim etkileri de bazı değişkenler üzerinde anlamlı bir etkiye sahiptir. Bunlara ek olarak; nörotizm, yumuşak başlılık, özdenetim/sorumluluk, dışadönüklük gibi kişilik özelliklerinin, dış denetim odaklı olmanın, yaşam doyumunun ve ölüme ilişkin negatif benzetmeler yapmanın intihar olasılığının yordayıcısı olduğu görülmüştür.  Sonuçlar ilgili yazınla büyük ölçüde tutarlılık göstermektedir.

Elde edilen sonuçların intiharı önleme çalışmaları konusunda da yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Bu değişkenler açısından ele alındığında risk taşıdığı belirlenen bireyler için gerekli müdahaleler düzenlenebilir.

Abstract:
In this study personality traits of individuals, their perception of control on the events, their perception of death on the impact of the possibility of suicide and determinations of relations between the variables are intended.

      The samples of the research are 563 people between the age of 18-65 living in Ankara and Zonguldak cities. The data was collected with demographic form whichwas prepared by invstigator, Suicide Probability Scale (SPS), Rotter?s Internal-External Locus of Control Scale, Big Five Inventory (BFI), Death Metaphors Scale. Method of self-report evaluations of participants was used.

     As a result of study it has been identified that there is a significant relationship between demographic varriables such as possibility of suicide, age, gender, education level and income level; the main effect of gender has caused significant differences  in  personalitiy traits like agreeablesness, openness and neuroticism; the main effect of age has caused  differences in the possibility of suicide and personality traits such as conscientiousness and agreeablesness and also education level has caused differences in possibility of suicide and personality traits like  external locus of control and openness. Interaction effects also have significant effects on some variables. In addition to these personality traits such as neuroticism, agreeanlesness, conscientiousness and extraversion; being external focus of control, the level of life satisfaction and making negative similarities about death have been seen as a predictor of possibility of suicide attempts. Results show largely consistency with the related literature.

        It is thought that the resluts obtained with the study of suicide prevention is also considered to be the guiding. Considering these variables for individuals who are determined to be at risk, the necessary interventions can be arranged.