Platon'un siyaset felsefesinde Sokratik etiğin dönüşümü üzerine eleştirel bir inceleme
A critical inquiry on the transformation of Socratic ethics in Plato's political philosophy
Yazar: ÖZGÜR EMRAH GÜREL
Danışman: PROF. DR. KUBİLAY AYSEVENER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Adalet = Justice ; Devlet = State ; Etik = Ethics ; Platon = Platon ; Siyaset felsefesi = Political philosophy ; Siyasi iktidar = Political power ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu çalışma, Platon'un Devlet diyaloğunda siyasal iktidarın paradoksal doğası üzerine eleştirel bir soruşturma yürütmeyi ve Platoncu etiğin çağdaş siyaset felsefesindeki izdüşümlerini tartışmayı amaçlamaktadır. Platon'un Devlet'in Birinci Kitap'ında ikna (peitho) ve zor (bia) arasında konumlandırdığı bu paradoks, aynı zamanda siyasal iktidarın yasa ve şiddet üzerine kurulu karmaşık yapısına da açığa çıkarır. Devlet, siyasal iktidarın paradoksal doğasını bir sorunsal olarak tanımlarken, kurucu iktidarın kaçınılmaz olarak ürettiği şiddet sorununu etik bir çerçeve içerisinde kavramsallaştırmaya girişir. 
Bu inceleme, Platon'un, Devlet'te siyasal iktidarın paradoksal doğasını aşabilmek adına yasa (nomos) ve adalet (dikaiosunē) arasında beliren normatif bir farka işaret ettiğini öne sürmektedir. Platon açısından yasa ve adalet arasındaki bu ontolojik fark aynı zamanda etik bir incelemeyi de zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle, Devlet, siyasal iktidara yerleşik olan şiddeti dönüştürmek adına kentin (polis) anayasal bir rejim (politeia) tarafından yeniden düzenlenmesini savunmaktadır. Bu anayasal rejim hem geleneğin yeniden kuruluşuna hem de normatif bir gelecek ve eleştiri fikrine yönelmektedir. Bir başka deyişle, Devlet, siyasalın şiddetten arındırılması için tartışmanın merkezine yasa sorusunu taşırken, adaleti öncelikle ahlâki bir ilke olarak savunan bir iktidar eleştirisi geliştirir. Bu ahlâki bakış açısı Devlet'te hermeneutik ve spekülatif etik olarak adlandıracağımız diyalektik bir inceleme üzerinden ilerlemektedir. Buradan hareketle, Devlet, hem geleneğinin yeniden yorumlanmasına olanak sağlayan hermeneutik etiği hem de geleceğe yönelik normatif bir ütopya olarak spekülatif etiği yapılandıracaktır. 
Sonuç olarak çalışmamız, Platoncu etiğin bu radikal yorumunu siyasal iktidarın paradoksal doğasını aşabilmek adına bir politik imkân olarak kabul ederken, aynı zamanda Devlet'in modern politika felsefesi içerisindeki konumunu tekrar sorgulamaktadır. "Platon'a karşı Platon ile beraber düşünmek" olarak tanımlayacağımız bu siyasal tutum, 19. yüzyılda Hegel'in hukuk felsefesiyle başlayan ve 20. yüzyılda sırasıyla Schmitt, Arendt, Derrida ve Habermas tarafından sınırları çizilen yasa, şiddet ve adalet arasındaki ilişkiyi anayasal cumhuriyetçilik bağlamında yorumlamak açısında da kritik bir öneme sahip gözükmektedir.

Abstract:
This study aims to carry out an investigation on the paradoxical nature of political power and discuss the projection of the Platonic ethics on the contemporary political philosophy. Plato understands this paradox as a relationship between persuasion (peitho) and force (bia) in the Book I of the Republic, which also reveals the complex dynamics of political power, founded on law and violence. While the Republic defines the paradoxical nature of the political power as a problematic, it aspires to conceptualize the originary violence of the founding power from an ethical perspective. 
This work claims that Plato's Republic points out a normative difference between law (nomos) and justice (dikaiosunē) in order to overcome the paradoxical nature of political power. Moreover, according to Plato, the ontological difference between law and violence also requires an ethical examination of the political regime. Thus, the Republic defends a constitutional constellation (politeia) in the city (polis) to transform the embedded violence in the political power. This constitutional regime goes towards both the construction of the tradition once again and a normative idea of critique and the future. To put it another way, while the Republic brings the question of law to the center of its discussion in order to purge the political from violence, it particularly develops a critique against political power by examining the idea of justice as a norm. Moreover, this normative critique in the Republic advances as a dialectical examination, which will be referred and examined as hermeneutical and speculative ethics respectively. In this regard, the Republic structures both the hermeneutical ethics by re-interpreting the tradition of the city and the speculative ethics by founding a normative utopia towards future. 
As a result, this study will emphasize the role of Platonic ethics as a political capability to overcome the paradoxical nature of political power. Furthermore, we will re-investigate and sicuss the status of the Republic within the modern political theory canon by comparing the rival accounts of the dialogue. What this study refers as "Thinking with Plato against Plato" seems to have a critical role first in Hegel's legal philosophy in 19th century and later in the political philosophy of Schmitt, Arendt, Derrida and Habermas, deliberating the relationship among law, violence and justice in the context of constitutional republicanism.