Temporomandibular eklem rahatsızlığı olan kadın hastalarda konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile artiküler eminens morfolojisi ve kondiler kemik değişikliklerinin incelenmesi
Evaluation of the articular eminence morphology and condylar bony changes in female tmd patients using cbct
Yazar: BERCESTE POLAT AKMANSOY
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM ERÇALIK YALÇINKAYA
Marmara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2018
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Kadınlar = Women ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Mandibular kondil = Mandibular condyle ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders

Özet:
ÖZET

Amaç: Bu çalışmada manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ile normal, redüksiyonlu (R'li) ve redüksiyonsuz (R'siz) disk deplasmanı (DD) tanısı konmuş temporomandibular eklemlerde (TME) artiküler eminens eğimi (AEE), yüksekliği (AEY), kondiler kemik değişiklikleri ve kondil başı şeklinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) görüntüleri üzerinde değerlendirilmesi ve aralarındaki ilişkilerin belirlenmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: MRG ile DD tanısı konulmuş 18-45 yaşları arasındaki 32 kadın hastaya ait 64 adet TME'nin KIBT görüntüleri disk durumuna göre normal, R'li ve R'siz DD olarak gruplandırılarak sagittal ve koronal kesitlerde ölçümler yapılmıştır. AEE, AEE analiz yöntemleri, AEY, kondiler kemik değişiklikleri ve kondil başı şekilleri incelenerek disk durumuyla olası ilişkileri değerlendirilmiştir. 

Bulgular: İncelenen TME'lerin % 75'i kondiler kemik değişikliği göstermiştir. En sık görülen kondiler kemik değişikliği erozyon ve düzleşme olarak belirlenmiştir (% 29,7). R'siz DD grubunun % 96'sı bir veya birden fazla kondiler kemik değişikliği gösterirken % 52'sinde aynı anda iki değişiklik görülmüştür. En sık rastlanan kondil başı şekli sagittal planda düzleşme (% 39,1) ve koronal planda üçgen olarak kaydedilmiştir. Normal disk durumunda ise en sık oval ve üçgen kondil başı şekline rastlanmıştır. Yaş grupları ve kondiler kemik değişikliklerine göre AEE, AEE analiz yöntemleri ve AEY ölçümleri arasında istatistiksel farklar saptanmamıştır. Normal, R'li ve R'siz DD gruplarında ise AEE analiz yöntemleri ve AEY ile istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmıştır (p<0,05).  

Sonuçlar: Bu çalışmada AEE/AEY ve disk durumu arasında görülen zayıf ilişki daha fazla sayıda TME ile çalışmanın sonuçlarını destekleyen ileri çalışmalara gereksinim duyulduğunu göstermiştir. 

Anahtar Sözcükler: Temporomandibular eklem rahatsızlıkları, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, artiküler eminens eğimi ve yüksekliği, kondiler kemik değişiklikleri, kondil başı şekli

Abstract:
SUMMARY

Aim: The aim of this study was to evaluate the associations between articular eminence inclination/height (AEI/AEH), the condyle morphology and shape of condylar head on the cone beam computed tomography (CBCT) images of magnetic resonance imaging (MRI) diagnosed temporomandibular joints (TMJs).

Materials and Methods: CBCT images of 64 TMJs of 32 MRI diagnosed female patients (18-45 year-old) were grouped according to disc status "normal, with/without reduction (DDwR/DDwoR)" and the measurements were made on both sagittal and coronal slices. The AEI, AEI analysis methods, AEH, condylar bone changes and condyle shape were evaluated and possible associations with disc status were assessed.  

Results: Of the TMJs, 75 % showed condylar bony changes. The most frequent group of condylar bony change observed was erosion and flattening (29,7 %). Of the group with DDwoR, 96 % showed one or more condylar bone changes and 52 % showed two changes synchronously. The most frequently observed condyle shape was flattenning (39,1 %) in sagittal plane and triangular (43,8 %) in coronal plane. When the disc status was normal, oval and triangular shapes were the most frequent condyle shape. There were no significant differences in AEI, AEI anaysis methods and AEH with respect to age groups and condylar bony changes. There was a significant association between the AEI analysis methods and AEH within the groups of normal disc, DDwR and DDwoR (p<0.05).

Conclusion: A slight correlation among the AEI/AEH and disc status requires further investigations including a large number of TMJs to confirm the results obtained in this study. 

Key words: Temporomandibular joint disorders, cone beam computed tomography, articular eminence inclination and height, condylar bony changes, condyle shape