Değişik ışıklandırma programı ve yerleşim sıklığının broylerlerde performans ve bazı stres parametreleri üzerine etkisi
The effect of different photoperiod and stocking density on performance and some stress parameters in broilers
Yazar: HÜSEYİN DAŞ
Danışman: DOÇ. DR. EKREM LAÇİN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Aydınlatma = Lighting ; Besi performansı = Fattening performance ; Karkas özellikleri = Carcass characteristics ; Stres = Stress ; Tavuklar = Chickens ; Tavukçuluk = Chicken farming ; Yürüme = Walking ; İmmobilizasyon = Immobilization

Özet:
Bu çalışma, farklı aydınlatma programı ve yerleşim yoğunluğunun besi performansı, kesim ve karkas özellikleri ile bazı stres parametreleri [Heterofil-Lenfosit oranı (H/L), Tonik İmmobilite testi (Tİ), Yürüme Skoru (GS)] ve Tibial Dischondroplasia (TD) üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Denemede ticari bir kuluçkahaneden elde edilmiş 480 adet bir günlük erkek civciv (Ross 308) kullanılmıştır. Civcivlere üç farklı aydınlatma programının [Sürekli Aydınlatma (SR): 24 saat aydınlık; Sabit Aydınlatma (SB): 16 saat aydınlık, 8 saat karanlık; Kesikli Aydınlatma (KS): 4 saat aydınlık, 2 saat karanlık] uygulandığı farklı bölmelere yerleştirilmiştir. Her bir aydınlatma grubu kendi içerisinde iki ayrı yerleşim yoğunluğunda [Normal Yerleşim Yoğunluğu (NY): 12 broyler/m2, Yüksek Yerleşim Yoğunluğu (YY): 20 broyler/m2] beşer tekrar olacak şekilde deneme düzeni oluşturulmuştur. Deneme 42 gün sürdürülmüştür.Deneme sonu canlı ağırlık, kümülatif canlı ağırlık artışı, günlük yem tüketimi, kümülatif yem tüketimi, kümülatif yemden yararlanma oranı ve yaşama gücü değerleri SR grubunda NY ve YY sıklığında sırasıyla 2530-2408 g, 2389-2267 g, 209-208 g, 4339-4180 g, 1.81-1.84 ve % 100-95 olarak, SB grubunda NY ve YY sıklığında aynı sırayla 2394-2374 g, 2250-2233 g, 202-210 g, 4117-4173 g, 1.83-1.87 ve % 96.70-99.00, KS grubunda ise NY ve YY sıklığında sırasıyla 2405-2393 g, 2264-2250 g, 197-216 g, 4091-4193 g, 1.81-1.86 ve % 96.70-95.00 olarak belirlenmiştir. Aydınlatma ve yerleşim sıklığının canlı ağırlıklar üzerine etkisi önemli (P<0.05), kümülatif canlı ağırlık artışı ve yem tüketimi değerleri üzerine ise sadece aydınlatmanın etkisi önemli (P<0.05), günlük yem tüketimi değerleri üzerine ise sadece yerleşim sıklığının etkisi önemli (P<0.05) bulunmuş, kümülatif yemden yararlanma oranı ve yaşama gücü üzerine söz konusu faktörlerin etkisi olmamıştır(P>0.05). Muamele grupları arasında aydınlatma programı ve yerleşim sıklığının Tİ ve TD değerleri üzerinde önemli bir farklılık oluşturmadığı (P>0.05), GS değerleri üzerine yerleşim sıklığının çok önemli olduğu (P<0.01), H/L oranını değerleri üzerine ise yerleşim sıklığı ve aydınlatma süresi etkisinin çok önemli (P<0.01) olduğu belirlenmiştir. Kesim ve karkas özelliklerinden taşlık ağırlığı değerleri üzerine aydınlatma programlarının önemli (P<0.05), yüzde kalp ağırlığı değerleri üzerine yerleşim sıklıklarının önemli (P<0.05), göğüs ağırlığı değerleri üzerine aydınlatma programların çok önemli (P<0.01) ve bütün but ağırlığı değerleri üzerine ise yerleşim sıklığının etkisinin önemli (P<0.05) olduğu tespit edilmiştir.Sonuç olarak SR aydınlatma programının besi ve karkas özellikleri üzerine olumlu etkilerinin olduğu, ancak belirlenen stres parametreleri dikkate alındığında ise hayvan refahı açısından SB veya KS gruplarından biri tercih edilebilir.

Abstract:
This study was carried out for the purpose of investigating the effects of different photoperiod and stocking density on fattening, slaughtering and carcass traits and some stress parameters as [Heterophil?Lymphocyte Ratio (H/L), Tonic Immobility duration (TI), Gait Score (GS)] and Tibial Dyschondroplasia (TD). Throughout the experiment, 480 day-old male chicks (Ross 308) that are obtained from a commercial hatchery were used. The chicks were placed in different partitions which three different photoperiod [Continuous lighting (CSL): 24 hour light; Constant lighting (CTL): 16 hour light, 8 hour dark; Intermittent lighting (IL): 4 hour light, 2 hour dark] were applied. Each photoperiod group has formed a experiment order with five replicates at two different stocking densities; [Normal stocking Density (ND): 12 broiler/m2, High stocking Density (HD): 20 broiler/m2]. The experiment has been carried on for 42 days.At the end of the experiment, the live weight, cumulative live weight, daily feed consumption, cumulative feed consumption, cumulative feed efficiency and livability values were determined to be 2530-2408 g, 2389-2267 g, 209-208 g, 4339-4180 g, 1.81-1.84 and %100-95 for CSL group ND and HD, 2394-2374 g, 2250-2233 g, 202-210 g, 4117-4173 g, 1.83-1.87 and %96.70-99.00 for CTL group ND and HD and 2405-2393 g, 2264-2250 g, 197-216 g, 4091-4193 g, 1.81-1.86 % 96.70-95.00 for IL group ND and HD. It has been ascertained that the differences among live weight affected by photoperiod and stocking density are significant (P<0.05). The effect of photoperiod on cumulative live weight gain and cumulative feed consumption were significant (P<0.05). The differences between daily feed consumption values only the stocking density has been regarded as significant (P<0.05); the factors that thought to be efficient for the cumulative feed efficiency and livability are unsignificant (P>0.05). It has also been ascertained that the photoperiod program and stocking density have no significant (P>0.05) difference on TI and TD values, stocking density has very significant effect on GS values (P<0.01), stocking density and photoperiod has very significant effect on H/L rate values (P<0.01). It has been determined that from the slaughtering and carcass characteristics, the photoperiod programs have significant effects on gizzard weight values (P<0.05), stocking density has significant effect on percentage of heart weight values (P<0.05), photoperiod programs has very significant effect on breast weight values (P<0.01) and stocking density has significant effects on entire thigh weight values (P<0.05).As a result, it has been come to a conclusion that the SR photoperiod program has positive effects on growth and carcass features, but it is not suitable for animal welfare when determined stress parameters are taken into consideration.