Kısas-ı Enbiya'nın üç nüshası üzerinde karşılaştırmalı dilbilgisi incelemesi: Türk Dil Kurumu nüshası 14. yy, Ş?zeli nüshası 15. yy, Marmara nüshası 17. yy
Comparative grammar analysis on three copies of ?ı?a?-ı Enbiy?: The copy of Türk Dil Kurumu 14. c., the copy of Ş?zeli 15. c., the copy of Marmara 17. c.
Yazar: DUYGU ÖZGE DEMİR
Danışman: PROF. DR. EMİNE YILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biçimbilim = Morphology ; Dil bilgisi = Grammar ; Eski Anadolu Türkçesi = Old Anatolian Turkish ; Karşılaştırmalı dil bilgisi = Comparative grammar ; Kısas-ı Enbiya = Kısas-ı Enbiya ; Ses bilgisi = Phonetic ; Söz dizim = Syntax

Özet:
Eski Anadolu Türkçesi dönemini içeren tez çalışmalarının büyük çoğunluğu metin çevirisi, sözlük-dizin ve inceleme bölümlerinden oluşmaktadır. Bu çalışmalarda, birkaç sayfalık şablon hâlindeki sesbilgisi ve biçimbilgisinden oluşan inceleme bölümü, çevirisi yapılan metin yerine Eski Anadolu Türkçesinin dil özelliklerini yansıtmaktadır. Eski Anadolu Türkçesinin dil özelliklerini yansıtan çok sayıda dilbilgisi kitabı ve çalışması bulunduğundan bu tür tezlere artık ihtiyaç duyulmamaktadır. Bunun yanında tarihi metinlerin ses, biçim, özellikle de sözdizim açısından ayrıntılı bir incelemesi yapılmamıştır. Bu eksiklikten hareketle, tez çalışmamızda, aynı eserden 14. (TDK nüshası), 15. (Ş?zeli nüshası) ve 17. (Marmara nüshası) yüzyıllarda çevrilmiş ?ı?a?-ı Enbiy? metinleri üzerinde sesbilgisi, biçimbilgisi ve sözdizimi açısından karşılaştırmalı dilbilgisi incelemesi yapılmaya çalışılmıştır.Türk Dil Kurumu kitaplığında A/145 numara ile kayıtlı TDK nüshasının 60-86. sayfaları; Süleymaniye Kütüphanesinde 126 kayıt numaralı Ş?zeli nüshasının 80a-110a. sayfaları; Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Kütüphanesinde kayıtlı Marmara nüshasının 44-61. sayfaları incelenmiştir. Söz edilen sayfalar ?Hz. Adem'in yeryüzüne indikten sonraki hâli?ni anlatan hikâyeye denk gelmektedir.Çalışmamız metin çevirisi, sözlük-dizin ve inceleme bölümlerinden oluşmakta olup, inceleme bölümünde yazım özellikleri, sesbilgisi, biçimbilgisi ve sözdizimi ele alınmış; üç metin ses, biçim ve sözdizim açısından birbirleriyle karşılaştırılmaya çalışılmıştır. Karşılaştırmada mümkün olduğunca, metinlerin ait oldukları dönemlerin genel dilbilgisi özellikleri yerine, metinlerin gösterdiği farklılıklar üzerinde durulmuştur.Anahtar Kelimeler: Kısas-ı Enbiy?, Eski Anadolu Türkçesi, 14. yüzyıl, 15. yüzyıl, 17. yüzyıl, sesbilgisi, biçimbilgisi, sözdizimi.

Abstract:
Many of the thesis studies which include Old Anatolian Turkic consist of text transcription, glossary-index and review. In these studies, the review section, comprised of phonology and morphonology of a few pages in the form of a template reflects the language characteristics of the period instead of text transkription. Such studies are no longer needed due to the fact that there are a considerable number of grammar books and other studies that show language characteristics of Old Anatolian Turkic. Besides, a detailed review of historical texts has not been performed in terms of phonetic, morphologic and especially syntactic. To fill this gap, in this thesis study, a comparative grammar review with regard to phonology, morphology and sentax could be performed on ?ı?a?-ı Enbiy? texts translated from the same literature at 14. (manuscript of TDK), 15. (manuscript of Ş?zeli), 17. (manuscript of Marmara) century.Pages 60-86 of the TDK manuscript registered with number A/145; pages 80a-110a of Ş?zeli manuscript with registry number 126 in Süleymaniye Library; pages 44-61 of Marmara manuscript registered in Marmara University Faculty of İlahiyat Library were reviewed. Aforementioned pages correspond to the story narrating ?Adem?s next situation of landing at the earth?.Our study covers the transcription text, glossary-index and the review section. In the review section, orthographic characteristics, phonology, morphology and sentax were addressed. Three texts were compared in terms of phonetic, morphologic and syntactic. In this comparison, instead of general grammatical features of these three texts in the period to which they belong, differences the texts themselves were characterized to the utmost degree.Key words: ?ı?a?-ı Enbiy?, Old Anatolian Turkic, 14. century, 15. century, 17. century, phonology, morphology, sentax.