Metformin tedavisine eklenen probiyotik desteğinin; metforminin gastrointestinal yan etkileri ve hasta uyumu üzerine etkisi
The effect of probiotic supplement added to metformin treatment on gastrointestinal side effects and patient compliance of metformin
Yazar: KÜBRA ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. YASİN ŞAHİNTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Metformin = Metformin ; Probiyotikler = Probiotics ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions

Özet:
Amaç: Metformin tedavisi Tip 2 Diabetes mellitus (T2DM) tedavisinin en önemli basamağıdır. Metformin tedavisi ile ilgili en önemli sorun ise bozulan gastrointestinal mikrobiyotaya bağlı gelişen ishal, karın ağrısı, şişkinlik gibi şikayetlere bağlı gastrointestinal intoleranstır. Probiyotikler ise gastrointestinal mikrobiyatayı yeniden düzenleyerek ishal, şişkinlik, karın ağrısı gibi şikayetlerin tedavisinde kullanılmaktadır. Çalışmamızda metformin tedavisine eklenen probiyotik desteğinin gastrointestinal şikayetler, metformin intoleransı ve kan şekeri regülasyonu üzerine etkilerini araştırmak amaçlandı.
Yöntem: 2019-2020 yılları arasında Dahiliye polikliniğine başvuran T2DM veya prediabet tanısı almış 156 hasta dahil edildi. Popülasyonumuz, sadece metformin alan 84 hasta ve metformin+probiyotik desteği alan 72 hasta olmak üzere iki gruba ayrıldı. Gruplar arasında tedavi uyumu, tedaviyi bırakma süre ve şikayeti, gastrointestinal semptomların görülme sıklığı ve glisemik indeksleri karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışma popülasyonunu sadece metformin alan 84 hasta ve metformin+probiyotik alan 72 hasta olmak üzere toplam 156 hasta oluşturmaktaydı. Sadece metformin alan grupta tedavi uyumsuzluğu %28.6 iken, metformin+probiyotik alan grupta %8.3 olarak saptandı. (p=0,001) Metformin alan grupta şişkinlik şikayeti en sık uyumsuzluk nedeniydi. (%19.1-%2.8, p=0,002) Metformin dozu arttıkça tedavi uyumsuzluğu da artmaktaydı. Uyumsuz hastaların %73'ünde tedavi uyumsuzluğunun üçüncü ve dördüncü haftalarda ortaya çıktığı saptandı. Metformin+probiyotik alan hastalarda üç aylık takipteki HbA1c düşüşü istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksekti (p<0.001). Yapılan tedavi için gerekli sayı (NNT) analizi 4.941 olarak hesaplandı ve buna göre tedaviye uyumsuz hasta sayısının 1 birim azalması için metformin+ probiyotik tedavisi ile en az 5 hastanın tedavi edilmesi gerektiği saptandı.
Sonuç: Metformin tedavisine eklenen probiyotik desteği, hastalarda yan etkileri azaltmış, tedaviye uyumu artırmış ve daha iyi HbA1c düşüşü sağlamıştır.

Abstract:
The Effect of Probiotic Supplement Added to Metformin Treatment on Gastrointestinal Side Effects and Patient Compliance of Metformin
Aim: Metformin therapy is the most important step in the treatment of Type 2 Diabetes mellitus (T2DM). The most important handicap regarding metformin treatment is gastrointestinal intolerance due to complaints such as diarrhea, abdominal pain, and bloating that develop due to disrupted gastrointestinal microbiota. Probiotics are used in the treatment of complaints such as diarrhea, bloating and abdominal pain by rearranging the gastrointestinal microbiota. In our study, we aimed to investigate the effects of probiotic supplementation added to metformin treatment on gastrointestinal complaints, metformin intolerance, and blood glucose regulation.
Material and Method: 156 patients who were diagnosed with T2DM or prediabetes and applied to Internal Medicine policlinic between 2019-2020 were included. Our population was divided into two groups as 84 patients receiving only metformin and 72 patients receiving metformin + probiotic support. Treatment compliance, discontinuation time and complaints, frequency of gastrointestinal symptoms and glycemic indexes were compared between the groups.
Findings: The study population consisted of a total of 156 patients, 84 patients receiving metformin alone and 72 patients receiving metformin + probiotics. In the group that received only metformin, treatment non-compliance was 28.6%, while metformin + probiotic was 8.3%. (p = 0.001) In the metformin group, the complaint of bloating was the most common cause of noncompliance. (19.1% -2.8%, p = 0.002) As the metformin dose increased, treatment adherence increased. It was found that in 73% of the incompatible patients, treatment adherence emerged in the third and fourth weeks. The decrease in HbA1c at three-month follow-up was statistically significantly higher in patients receiving metformin + probiotics (p<0.001). Number Need to Treat (NNT) analysis was calculated as 4.941, it was determined that at least 5 patients should be treated with metformin + probiotic treatment in order to reduce the number of non-compliant patients by 1 unit.
Results: Probiotic support added to metformin treatment; It reduced side effects in patients, increased treatment compliance, and provided better HbA1c reduction.