Besni (Adıyaman) bağlarında farklı üzüm çeşitlerinde vefarklı terbiye sistemlerinde salkım güvesi [Lobesia botrana(Denis & Schiffermüller, 1775) (Lepidoptera: Tortricidae)]'nin popülasyongelişimi ve bulaşıklık oranının belirlenmesi
Determination of population development and infestation rate of European grapevine moth, Lobesia botrana (Denis & Schiffermüller, 1775) (Lepidoptera: Tortricidae) on different grape cultivars anddifferent training systems in besni̇ (adiyaman) vi̇neyards
Yazar: SÜLEYMAN ÇAKMAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET MAMAY
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Besni (Adıyaman) bağlarında farklı üzüm çeşitlerinde ve farklı terbiye sistemlerinde
Salkım güvesi [Lobesia botrana Denis & Schiffermüller (Lepidoptera: Tortricidae)]'nin popülasyon
gelişimi ve bulaşıklık oranının belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışma Suvarlı, Beşkoz, Oyalı
ve Kızılpınar köylerindeki farklı üzüm ve terbiye sistemlerine sahip bağlarında yürütülmüştür.
Çalışmada, Salkım güvesi'nin ilk ergin uçuşu, populasyonun yoğun olduğu dönemler, son ergin uçuşu, farklı üzüm çeşitlerindeki ve terbiye sistemlerindeki bulaşıklık oranının belirlenmesi amaçlanmıştır. Ergin populasyon gelişimi eşeysel çekici feromon tuzaklarıyla takip edilmiştir. Tuzaklara yakalanan erginlerin sayımı haftalık olarak kontrol edilmiştir. Bulaşma oranını belirlemek
için, deneme kurulu olan her bağ alanından rastgele seçilen 20 omcadan toplam 100 salkım kontrol
edilmiştir. Çalışma sonucunda, L. botrana'nın ilk ergin uçuşunu 12 Nisanda gerçekleştirdiği son ergin uçuşunun ise 9 Kasımda gerçekleştiği belirlenmiştir. Bu verilere göre zararlının doğada 7 ay aktif olduğu sonucuna varılmıştır. Zararlının Beşkoz, Suvarlı, Oyalı 1, Oyalı 2, Oyalı 3 ve Kızılpınar köylerinde sezon boyunca eşeysel çekici feromon tuzaklarında yakalanan birey sayısı sırasıyla 484 127, 399, 586, 1126 ve 761 ergin/tuzak olmuştur. Lokasyonlara göre bulaşıklık oranı sırasıyla %73, %11, %44, %41, %66 ve %56 olarak belirlenmiştir. Zararlının bulaşıklık oranı çeşitler bazında değelendirildiğinde Besni kurutmalık, Alphonse Lavallee ve Serpenekıran üzüm çeşitlerinde sırasıyla %44, %41 ve %66 oranında bulaşıklık meydana getirdiği görülmüştür. Ayrıca zararlının Goble
(Kütük) ve Telli terbiye sistemlerindeki bulaşıklık oranı karşılaştırıldığında sırasıyla %73 ve %66
oranında bulaşıklık belirlenmiştir. Sonuç olarak zararlının bulaşıklık oranının Alphonse Lavallee
çeşidinde ve Telli terbiye sisteminde düşük kaldığı belirlenmiştir.

ANAHTAR KELİMELER: Lobesia botrana, bulaşıklık oranı, üzüm, popülasyon gelişimi, Besni

Abstract:
This study was carried out in order to determine population growth and infestation rate of European
grapevine moth [Lobesia botrana (Denis & Schiffermüller, 1775) (Lepidoptera: Tortricidae)] in
different grape varieties and different training systems in Besni (Adıyaman) vineyards. The study was carried out in the vineyards of Suvarlı, Beşkoz, Oyalı and Kızılpınar villages established with different grape and breeding systems. The aim of this study was determining the population development and infestation rate of European grapevine moth on different grape varieties and different training systems. In the study, the first adult flight, the peak population period, the last adult flight, duration of adult availability in nature was determined. Adult population development was followed by sexually attractive pheromone traps. The number of trapped adults was checked weekly. To determine the rate of infestation, a total of 100 clusters were randomly selected from 20 vinestocks selected from each vineyard. As a result of the study, it was determined that L. botrana's first adult flight took place on April 12 and the last adult flight took place on November 9. According to these data, it is concluded that the pest is active in nature for 7 months. The number of individuals caught in sexually attractive pheromone traps during the season in the villages of Beşkoz, Suvarlı, Oyalı 1, Oyalı 2, Oyalı 3 and Kızılpınar were 484, 127, 399, 586, 1126 and 761 adults / traps respectively. The infestation rate was 73%, 11%, 44%, 41%, 66% and 56% respectively. When the infestation rate of the pest was evaluated on the basis of varieties, it was observed that 44%, 41% and 66% infestation of Besni Kurutmalık, Alphonse Lavallee and Serpenekıran grape varieties respectively. In addition, when the infestation rate of the pest in Goble (Log) and Wired training system was compared, 73% and 66% infestation were determined respectively. As a result of the study, the infestation rate of the pest was found to be low in Alphonse Lavallee cultivar and Wired training system.

KEY WORDS: Lobesia botrana, infestation rate, grape, population development, Besni