Birinci metatars başı şeklinin halluks valgus deformitesi ile ilişkisi /
Yazar: KAZIM ONUR ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. ULUNAY KANATLI
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology

Özet:
AmaçÇalışmanın amacı birinci metatars başı şeklinin halluks valgus etiyolojisindeki rolünü belirlemektir. Ayrıca pedobarografik ölçümler ile birinci metatars şekli ve açısal ölçümler ile plantar basınç değerleri arasındaki ilişki belirlenerek, halluks valgus gelişiminde birinci metatars başı şeklinin rolü ve bunun, klinik olarak da metatarsalji nedeni olabilecek plantar basınçlara yansıması araştırılacaktır.Gereç ve Yöntem1999-2000 yılları arasında epin kalkanei, plantar fasiit ve metatarsalji ön tanısı ile plantar basınç ölçümü uygulanan ve usulüne uygun ayakta tam yük vererek ön-arka ve yan ayak grafileri çekilen hastalar kayıt sisteminden retrospektif olarak taranmıştır. Hastaların ilk başvuru tarihinde 15 yaş ve üzerinde olmalarına dikkat edilmiş, herhangi bir cinsiyet ayrımı yapılmamıştır. Şiddetli derecede halluks valgus, pes planus, aşil tendon gerginliği, jeneralize eklem laksitesi ve nöromusküler hastalığı olan veya herhangi bir nedenle alt ekstremiteyi ilgilendiren ortopedik cerrahi girişim geçirmiş olan hastalar çalışma dışı bırakılmıştır.Çalışmaya 62 hasta alındı. Bu 62 hastadan üçünün ilk başvurularında sadece sol ayaklarına plantar basınç ölçümü uygulanmış olduğundan 3 ayak çalışma dışı bırakılmış ve 59 sağ, 62 sol ayak çalışmaya alınmıştır. Bu 121 ayağın ilk başvuruda yapılmış olan plantar basınç ölçüm değerleri ve usulüne uygun ayakta tam yük vererek çekilmiş olan ön-arka ve yan grafileri 01/09/2008 ile 31/12/2008 tarihleri arasındaki kontrolde yapılan aynı tetkikler ile karşılaştırıldı. Ayaklar 1. metatars başı şekline göre yuvarlak, kare ve ortasında çıkıntı bulunan kare olmak üzere üç gruba ayrıldı. Çekilen direk grafiler üzerinde ilk başvuru ve kontroldeki halluks valgus açısı, intermetatarsal açı, lateral sesamoid kemik sublüksasyonu, bipartit sesamoid varlığı ve rölatif metatars uzunluğu değerlendirildi. Plantar basınç analizi EMED-SF (Novel H, Münih, Almanya) cihazı ile uygulandı. 1. metatars, 2.-3. metatars ve 4.-5. metatars altındaki plantar basınç değerleri ve 1. metatars altındaki temas alanları ölçüldü.BulgularYuvarlak metatars başına sahip ayaklarda halluks valgus açısı progresyonu diğer metatars başı tipleri ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı artış göstermektedir. Plantar basınç ölçümlerinde ise 1. metatars, 2.-3. metatars ve 4.-5. metatars altındaki basınç değerlerinin ilk başvurudaki değerlere göre artış gösterdiği saptanmıştır. Bu da bize, halluks valgusda gelişen transfer metatarsalji ve 1. metatars plantarındaki ağrılı kallozitelerin oluşum nedenini açıklamaktadır. 1. metatars temas alanlarında zaman içinde gelişen bir fark saptanmadı. Lateral sesamoid kemik sublüksasyonu ve rölatif metatars uzunluğu ile HVA arasında bir ilişki kurulamadı.SonuçBu çalışmada halluks valgus etiyolojisinde sorumlu tutulan faktörlerden hiçbirisinin bulunmadığı 62 hastaya ait 121 ayağın yaklaşık 10 yıllık doğal seyir sonuçları verilmektedir.Bu konuda yapılacak olan çalışmaların artması, birinci metatars başı şekli ile halluks valgus deformitesi arasındaki ilişkiyi daha güçlü ortaya koyacaktır. Böylece halluks valgus açısından risk taşıyan ayakların daha erken saptanması ve önlemlerin alınması mümkün olacaktır.

Abstract:
ObjectiveThe aim of this study is to investigate the role of the shape of the first metatarsal head in the etiology of hallux valgus. With the use of pedobarographic analysis we will evaluate if the first metatarsal head shape causes an alteration in the plantar pressure values which would result in metatarsalgia.Materials and MethodReferrals to our clinic between 1999 and 2000 because of metatarsalgia, plantar fasciitis and epine calcanei were scanned retrospectively from our Gait Analysis and Plantar Pressure Assesment Laboratory patient database. Patients who had plantar pressure assesment, radiographic evaluation and older than 15 year of age at the time of first referral were selected. Patients who had severe hallux valgus, pes planus, gastrocnemius stiffness, generalized joint laxity, neuromuscular disease and previous history of a lower extremity orthopaedic operation were excluded from the study.62 patient fitting these criteria were included into our study. 3 patients had plantar pressure assesment and radiographic evaluation only with their right feet at the time of first referral so we had 59 right and 62 left feet in our study. These 62 patient were taken into control examinations where plantar pressure assesment and radiographic evaluation were repeated. The feet were divided into 3 groups according to their metatarsal head shape; round, square and chevron. Hallux valgus angle and intermetatarsal angle was measured on digital view of the radiographs with the use of Image J program. On the AP radiographs relative first metatarsal length, lateral sesamoid subluxation and the presence of bipartit sesamoid was noted. Plantar pressure assesment was made with EMED-SF (Novel H, Munich, Germany) Pressure and contact area under the first, second and third, fourth and fifth metatarsal were calculated.ResultsWhen compared the feet which had a round metatarsal first head shape had a statistically greater progression in hallux valgus angle than the other types. The plantar pressure values under the first, second and third, fourth and fifth metatarsal increased with time. This can explain the mechanism of transfer metatarsalgia and painful callosities under the first metatarsal in hallux valgus. There was no corelation between HVA, relative metatarsal length and lateral sesamoid subluxation.ConclusionIn this study we found a strong relation between round first metatarsal head shape and hallux valgus angle progression. None of the patients who attended into our study had factor that were responsible of hallux valgus. In other words, this study gives approximately 10 year natural history results of nearly normal feet. With the use of this knowledge we can determine the feet at risk for hallux valgus and treat them earlier.