2002-2020 yılları arasında Türkiye siyasetinin Türkiye-AB ilişkilerinin dönüşümüne etkisi
The effect of Turkish politics on the transformation of Turkey-EU relations between 2002-2020
Yazar: EBRU ALBAYRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADİL USTURALI
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) ile ilişkileri, uzun ve karmaşık bir tarih ve dinamiklere
sahip bir şekilde birleştirilebilmektedir. İlişkilerin temelleri, 1963 yılında Türkiye'nin AB ile
ekonomik bir ortaklık kurmasıyla atılmıştır. Türkiye, 1995 yılında Gümrük Birliği'ni kurarak
Türk mallarının AB pazarına serbest girişini sağlamıştır. Ancak tam kayıt anlaşmaları yavaş
ilerlemiş ve ilişkiler daha da karmaşıklaşmıştır. 2005 yılında resmi olarak başlayan AB
üyelik müzakereleri, ilerlemiş olmasına rağmen birçok güçlük söz konusu olmuştur. Ancak
siyasi, ekonomik ve toplumsal sorunlar, Kıbrıs sorunu ve insan hakları ihlalleri nedeniyle
ilişkiler gerilmiştir. Türkiye, AB ile ilişkileri terörle mücadele, insan hakları ve demokrasi
gibi konuların çevresinde şekillenmiştir. AB'nin, Türkiye'nin AB'de kalma ve anlaşmaların
ilerlemesi için gerekliliklere tam olarak uyması gerektiğine ilişkin vurgusu devam etmekte
ancak Türkiye'nin AB'ye kayıt ve üyelik umutları belirsizliğini korumaktadır. Bu çalışma
dâhilinde Türkiye ile Avrupa Birliği arasında 2002'den 2020'ye kadar ortaya çıkan başlıca
sorunlar ve Türkiye'nin uygulamış olduğu siyasetin süreç ile ilişkisi yakından
değerlendirilecektir. Çalışma, müzakerelerin başlangıcından günümüze kadar olan durumu
incelenerek, iki taraf arasında müzakerelerin durmasına neden olan öncelikli sorunlara
odaklanmaktadır. 2002'den 2020'ye kadar Türk siyaseti, özellikle Türkiye'nin Avrupa Birliği
(AB) ile etkileşimleri açısından dikkate değer bir dönüşüm geçirmiştir. Ancak bu
gelişmelerin ortasında Türkiye, AB üyeliği yolunda birçok zorlukla ve aksilikle karşı karşıya
kalmıştır. 2002 yılında Adalet ve Kalkınma Partisi'nin (AKP) iktidara gelmesinin ardından
Türkiye-AB ilişkileri çeşitli engellerle karşılaştı ve AK Parti'nin AB üyeliğine yönelik
çabaları birçok başarısızlıkla karşılanmıştır. Bu çalışma, 2002-2020 yılları arasında Türk
siyasetinde ortaya çıkan temel konuları AB-Türkiye ilişkileri bağlamında analiz etmeyi
amaçlamaktadır.

Abstract:
Turkey's relations with the European Union (EU) can be combined with a long and complex
history and dynamics. The foundations of the relations were laid in 1963 when Turkey
established an economic partnership with the EU. By establishing the Customs Union in
1995, Turkey ensured free entry of Turkish goods into the EU market. However, full
recording agreements progressed slowly and relations became more complicated. Although
EU membership negotiations, which officially started in 2005, have progressed, there have
been many difficulties. However, relations were strained due to political, economic and
social problems, the Cyprus issue and human rights violations. Turkey's relations with the
EU are shaped around issues such as the fight against terrorism, human rights and
democracy. The EU continues to emphasize that Turkey must remain in the EU and fully
comply with the requirements for agreements to progress, but Turkey's EU registration and
membership prospects remain uncertain. Within the scope of this study, the main problems
that arose between Turkey and the European Union from 2002 to 2020 and the relationship
between the policy implemented by Turkey and the process will be closely evaluated. By
examining the situation of the negotiations from the beginning to the present day, the study
focuses on the priority problems that caused the negotiations to stall between the two parties.
From 2002 to 2020, Turkish politics has undergone a remarkable transformation, especially
in terms of Turkey's interactions with the European Union (EU). However, amidst these
developments, Turkey has faced many difficulties and setbacks on its path to EU
membership. After the Justice and Development Party (AKP) came to power in 2002,
Turkey-EU relations encountered various obstacles and the AK Party's efforts towards EU
membership were met with many failures. This study aims to analyze the main issues that
emerged in Turkish politics between 2002 and 2020 in the context of EU-Turkey relations.