Ağır kombine immün yetmezlik ve kombine immün yetmezlikli hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of patients with severe combined immunodeficiency and combined immunodeficiency
Yazar: HATİCE YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. CANER AYTEKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk İmmünolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hematopoetik kök hücre transplantasyonu = Hematopoietic stem cell transplantation ; Kök hücreler = Stem cells ; Lenfopeni = Lymphopenia ; İmmün yetmezlik = Immun deficiency ; İmmün yetmezliği olan konak = Immunocompromised host ; İmmünite = Immunity

Özet:
Giriş: Ağır kombine immün yetmezlik (AKİY) T hücre eksikliği ile gelişen ve hayatı tehdit eden pediatrik bir acildir. Kombine immün yetmezlikte (KİY) ise AKİY'in aksine dolaşımda T lenfositler vardır, ancak fonksiyonları bozuktur. AKİY hematopoetik kök hücre nakli (HKHN) yapılmazsa ölümle sonuçlanır.
Gereç ve Yöntem: Hastanemize 2006-2019 yılları arasında başvuran, ESID ve IUIS tanı kriterlerine göre AKİY ve KİY tanısı alan 54 olgu retrospektif olarak değerlendirildi.
Bulgular: Olguların E/K oranı 30/24, akrabalık %77,8, aile öyküsü %44,4 saptandı. Hastaların 23'ü (%42,6) AKİY, 31'i (%57,4) KİY tanısı almıştı. AKİY hasta grubunda sıklık sırasına göre T-B-NK+, T-B+NK+ ve T-B+NK- olan hastalar vardı. En sık görülen fenotip T-B-NK+ AKİY (%61) idi. KİY hasta grubunda ise sıklık sırasına göre MHC Sınıf 2 eksikliği, DOCK8 eksikliği, Omenn sendromu, PNP
eksikliği, ARPC1B eksikliği, Coronin 1A eksikliği, komplet DiGeorge sendromu, LRBA eksikliği, MHC sınıf 1 eksikliği, RAG1 eksikliği ve TTC7A eksikliği tanısı alan hastalar vardı. KİY hasta grubunda en sık görülen hastalık MHC sınıf 2 eksikliği (%29) idi. AKİY'de semptomların ortanca başlama yaşı 1 ay, ortanca tanı yaşı 5 ay, ortanca tanıda geçen süre 2 aydı. KİY'de semptomların ortanca başlama yaşı 4 ay, ortanca tanı yaşı 11 ay, ortanca tanıda geçen süre 9 aydı. AKİY'de KİY tanılı hastalara göre semptom başlangıç yaşı ve tanı yaşı daha erkendi, tanıda geçen süre daha kısa idi (p<0.05). Hastaların ortak başvuru nedeni enfeksiyonlardı ve bunu büyüme gelişme geriliği izliyordu. AKİY'li hastaların %90,9'unda, KİY'li hastaların ise %51,6'sında lenfopeni vardı (p<0.05). AKİY hastalarının 14'ü (%60,9) ve KİY hastalarının 18'i (%58,1) kaybedildi. AKİY ve KİY tanılı 54 hastanın 19'una
(%35,2) HKHN yapılmıştı. HKHN yapılan hastaların 14'ü (%73,7) hayattaydı. HKHN yapılmayan hastaların ölüm oranı yapılmayanlara göre daha yüksekti.
Tartışma ve Sonuç: Akraba evliliği oranının yüksek olduğu ülkemizde otozomal resesif kalıtım gösteren AKİY ve KİY hastalıkları daha sıktır. Henüz bir tarama programı olmayan ülkemizde lenfopeni varlığı ve semptomların erken tanınması erken tanıda yardımcı olacaktır. Genetik tanı olanaklarının ve HKHN yapılan merkezlerin artmasıyla hastaların sağkalım oranları artacaktır.
Anahtar Kelimeler: Ağır kombine immün yetmezlik, kombine immün yetmezlik, lenfopeni, hematopoetik kök hücre nakli

Abstract:
Introduction: Severe combined immune deficiency (SCID) is a life-threatening pediatric emergency that develops with T cell deficiency. In combined immunodeficiency (CID), contrary to SCID, there are T lymphocytes in the circulation, but their functions are impaired. If SCID hematopoietic stem cell transplant (HSCT) is not performed, it will result in death. Materials and Methods: Between 2006-2019 years, 54 patients admitted to our hospital, who were diagnosed with SCID and CID according to ESID and IUIS diagnostic criteria were evaluated retrospectively.
Results: M/F ratio of the cases was 30/24, 77,8% of consanguinity and 44,4% of family history. 23 (42,6%) of the patients were diagnosed with SCID and 31 (57,4%) were diagnosed with CID. In the SCID patient group, there were patients with T-B-NK +, T-B + NK + and T-B + NK- in order of frequency. The most common phenotype was T-B-NK + SCID (61%). There were patients diagnosed with
MHC Class 2 deficiency, DOCK8 deficiency, Omenn syndrome, PNP deficiency, ARPC1B deficiency, Coronin1A deficiency, complete DiGeorge syndrome, LRBA deficiency, MHC class 1 deficiency, RAG1 deficiency and TTC7A deficiency in the CID patient group. The most common disease in the CID patient group was MHC class 2 deficiency (29%). The median age at onset of symptoms was 1 month, the median age at diagnosis was 5 months, and the median time to diagnosis was 2 months. The median age at onset of symptoms in CID was 4 months, the median age at diagnosis was 11 months, and the median time to diagnosis was 9 months. Symptom onset age and age of diagnosis were earlier, and the time spent in diagnosis was shorter than patients diagnosed with CID in SCID (p <0.05). The common 
presentation of the patients was infections and this was followed by growth-retardation. Lymphopenia was present in 90,9% of patients with SCID and in 51,6% of patients with CID (p <0.05). 14 of the SCID patients (60,9%) and 18 of the CID patients (58,1%) were lost. HSCT was performed in 19 (35,2%) of 54 patients with SCID and CID. 14 (73,7%) of the patients who underwent HSCT were alive. The
mortality rate of patients who did not have HSCT was higher than those who did not.
Discussion and Conclusion: In our country, where the rate of consanguineous marriage is high, autosomal recessive inheritance is more common. In our country, which does not have a screening program yet, the presence of lymphopenia and early recognition of symptoms will help in early diagnosis. The survival rates of the patients will increase with the increase of genetic diagnosis
opportunities and centers where HSCT is performed.
Keywords: Severe combined immune deficiency, combined immune deficiency, lymphopenia, hematopoietic stem cell transplant