İran'da Furuğ Ferruhzad örneğinde sanat ve siyaset
Art and politics in the case of Forugh Farrokhzad in Iran
Yazar: NESLİHAN YÜRÜK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNAN YILDIRMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Ferruhzad, Furuğ = Ferruhzad, Furug ; Film = Film ; Sanat = Art ; Sanat eserleri = Artistic works ; Sanat etkinlikleri = Art activities ; Siyaset = Politics ; İran = Iran ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
Bu çalışmanın amacı, bu dönemin içine doğmuş bir entelektüel, şair,
yönetmen, kadın olarak Furuğ Ferruhzad'ın şiir ve filmleri üzerinden İran'daki
sosyo-politik ve kültürel dönüşümleri ve bu dönüşümlerin içerisinde yer alan kadının
yerini analiz etmektir.
19. ve 20. yüzyılda özellikle Doğu ülkelerinde yaşanan modernleşme süreci
paralel bir biçimde İran'da da yaşanmıştır. Kaçarların son döneminde başlayan ve
Pehleviler dönemi olarak adlandırılan Rıza Şah ve oğlu Muhammed Rıza Şah
döneminde devam eden ekonomik, toplumsal ve siyasal alanda geçekleştirilen
modernleşme programı sosyo-politik ve kültürel dönüşümleri de beraberinde
getirmiştir.
Bu modernizasyon süreci İran şiirinin modernleşmesine ve politikleşmesine
yol açmıştır. Meşrutiyet Hareketi ile başlayan şiirin siyasallaşması, Yeni Şiir'in
kurucusu olan Nima Yusiç ile devam etmiş, Yeni Şiir akımının içerisinde yer alan
Furuğ Ferruhzad da şiirlerinde kadını, toplumun sancılarını ve rejim eleştirilerini
ifade etmiştir.
Modernleşme süreci İran Sineması'nda da kendisini göstermiş. Sinemayı
dönemin koşullarını ifade etmekte bir araç olarak gören Furuğ Ferruhzad'ın da içinde
olduğu Entelektüel Sinema'nın yönetmenleri, İran Sineması'nın gelişmesiyle beraber
filmlerinde rejimi eleştiren ve toplum meselelerini yansıtan filmler üretmişlerdir.

Anahtar Kelimeler: Furuğ Ferruhzad, Kadın, İran Şiiri, İran Sineması, Sanat,
Siyaset

Abstract:
The purpose of this study is to analyze the socio-political and cultural
transformation of Iran and the position of women through poetry and films of Forugh
Farrokhzad as an artist, a poet, a director, and a woman was born into this period.
The process of modernization in the 19th and 20th centuries, especially in the
Eastern countries, was experienced in Iran as well. The Economic, social and
political modernization program that started in the last period of Qajar and continued
during Reza Shah and his son Mohammad Reza Shah period, called the Pahlavi era
brought socio-political and cultural transformations.
The modernization process in Iran led to the politicization of Iranian poetry.
Politicization of poetry that started with Constitutional Movement continued with
Nima Yusij who was founder of the New Poetry Movement and Forugh Farrokhzad
was also one of the representatives of New Poetry Movement expressed the woman
suffering, the conditions of society and regime criticism in her poetry.
The process of modernization has also shown itself in Iranian Cinema. The
Directors of Intellectual Cinema, including Forugh Farrokhzad who used cinema as a
tool of expressing the conditions of the period produced films that criticized the Shah
regime and stressed the problems that society had to struggle with.

Keywords: Forugh Farrokhzad, Woman, Iranian Poetry, Iranian Cinema, Art,
Politics