Öğretimin kavranması ve zihin kuramı becerilerinin otizm spektrumbozukluğu olan ve normal gelişim gösteren çocuklarda karşılaştırılması
An investigation of theory of mind and understanding of teaching skills in children with autism and normal development
Yazar: RABİA ARI
Danışman: DOÇ. DR. ASİL ÖZDOĞRU
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Zihin kuramı = Theory of mind ; Ölçekler = Scales ; Öğretimin kavranması = Understanding of teaching

Özet:
Günümüzde değişen ve gelişen çevre şartlarına uyum sağlayabilmek için; insanların zihinsel durumlarını anlamak olarak tanımlanan zihin kuramı becerilerine duyulan ihtiyaç artmaktadır. Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı olan çocuklarda sosyal, akademik ve davranışsal becerileri geliştirmeye yönelik mevcut müdahalelerin pek çoğu, öğretme etkinliklerine dayanmaktadır. Bu sebeple öğretimin OSB tanılı çocuklar tarafından nasıl kavrandığı önem kazanmaktadır. İlgili alan yazın incelendiğinde zihin kuramı becerilerinin öğretimin kavranması becerileri için önemli bir bilişsel ön koşul olabileceği de görülmüştür. Bu çalışmanın amacı; OSB tanısı almış ve normal gelişim (NG) gösteren çocuklarda, zihin kuramı ve öğretimin kavranması becerilerini gruplar arasında karşılaştırmaktır.
Kesitsel araştırma deseni kullanılan bu çalışmaya İstanbul ve Bursa'daki özel anaokulu ve rehabilitasyon merkezlerine kayıtlı toplam 41 çocuk katılmıştır. Katılımcı grubunu, yaşları 3 ila 8 arası değişen 21 OSB tanılı ve 20 NG gösteren çocuk oluşturmuştur. Çocukların aileleri tarafından kişisel bilgi formu doldurulmuştur, çocuklara ise araştırmacı tarafından Zihin Kuramı Ölçeği ile Öğretimin Kavranması Ölçeği uygulanmıştır.
Tüm grupta Zihin Kuramı Ölçek puanları ile Öğretimin Kavranması Ölçek puanları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Her iki ölçek puanları cinsiyet ve yaş açısından fark göstermemektedir. NG gösteren grubun Zihin Kuramı Ölçek puanları OSB olan gruba göre daha yüksektir. Öğretimin Kavranması Ölçek puanlarının NG gösteren gruba kıyasla, OSB olan çocuklarda daha düşük olduğu görülmüştür. Çocuklarda öğretimin kavranmasında, zihin kuramının rol oynadığı belirlenmiştir. 
Bu çalışmanın, OSB olan çocuklarda öğretime dayalı müdahaleleri geliştirmek için geniş çıkarımları vardır ve eğitimcilerin sunduğu öğretimin kalitesinin artırılmasında büyük önem arz edeceği düşünülmektedir.

Abstract:
In order to adapt to the changing and developing environmental conditions today; The need for theory of mind skills, defined as understanding people's mental states, is increasing. Many current interventions to improve social, academic, and behavioural skills in children with Autism Spectrum Disorder (ASD) are based on teaching activities. For this reason, it is important how education is comprehended by children with ASD. When the related literature is examined, it has been seen that theory of mind skills can be an important cognitive prerequisite for the skills of comprehension of teaching. The aim of this study; To compare theory of mind and teaching comprehension skills between groups in children with ASD and with normal development (NG).
A total of 41 children enrolled in private kindergartens and rehabilitation centers in Istanbul and Bursa participated in this study using a cross-sectional research design. The participant group consisted of 21 children aged between 3 and 8 with a diagnosis of ASD and 20 children with NG. The personal information form was filled in by the families of the children, and the Theory of Mind Scale and the Instructional Comprehension Scale were applied to the children by the researcher.
A positive and significant relationship was found between Theory of Mind Scale scores and the Comprehension of Instruction Scale scores in the whole group. The scores of both scales do not differ in terms of gender and age. Theory of Mind Scale scores of the group with NG were higher than the group with ASD. Instructional Comprehension Scale scores were found to be lower in children with ASD compared to the group with NG. It has been determined that theory of mind plays a role in the comprehension of teaching in children.
This study has broad implications for improving instructional interventions for children with ASD and is thought to be of great importance in improving the quality of instruction provided by educators.