Yakın toplumsal ilişkilerin özendirici aşı politika aracı olarak kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the close social ties AS A vaccine policy tool
Yazar: BURCU İŞLER
Danışman: UZMAN GÜLŞEN YÖRÜK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Enfeksiyon = Infection ; Mesaj = Message ; Risk algılaması = Risk Perception ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Toplumsallık = Sociality ; İnfluenza aşısı = Influenza vaccine ; İnfluenza virüs = Influenza virus

Özet:
Amaç: İnfluenza aşılanma oranları dünya genelinde düşüktür. Toplumsallığı vurgulayan müdahalelerin aşılanma niyetini arttırdığı çeşitli çalışmalarda gösterilmiş ve sağlık çalışanlarının aşının toplumsal faydasını vurgulamaları önerilmiştir. Bu çalışmada toplumsal faydayı gözeterek aşılanma hipotezi test edilmiştir. Bu amaçla toplumsallık ve bireysellik vurgulu mesajların aşılanma davranışı üzerindeki etkileri karşılaştırılmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmaya dahil edilen 244 katılımcı, Kasım 2016 ve Mart
2017 tarihleri arasında İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde izlenmekte olan hastalar arasından seçilmiş ve influenza ilişkili komplikasyonlar için risk grubunda olanlar ve olmayanlar olarak tabakalara ayrılmıştır. Katılımcıların demografik verilerini ve grip ve grip aşısı hakkındaki bilgi ve tutumlarını değerlendirmek üzere iki anket uygulanmıştır. İki anket arasında bireyselliği veya toplumsallığı vurgulayan iki bilgilendirme formundan birisi, risk grubuna göre yapılan tabakalı randomizasyon yöntemine göre rastgele olarak katılımcılara gösterilmiştir. Bilgilendirme formlarının sonunda katılımcılara aşılanma kararları sorulmuştur. Aşılanma kararı olumlu olanlara ücretsiz grip aşısı uygulanmıştır. Aşılanma kararından bağımsız olarak tüm katılımcılara risk grubundaki yakınlarına iletmek üzere davetiye niteliğinde bireysellik veya toplumsallık vurgulu bilgilendirme bileti verilmiştir. Bulgular: Bireysellik vurgulu mesajla bilgilendirilen katılımcıların aşılanma
oranları (%42), toplumsallık vurgulu mesajla bilgilendirilen katılımcıların aşılanma oranlarından (%34) %8 daha yüksek bulundu; ancak bu fark tekli ve çoklu lojistik regresyon modellerinde anlamlılık düzeyine ulaşmadı. Risk algısı yüksek olan katılımcılar arasında bireysellik vurgulu mesajla bilgilendirilenlerin aşılanma oranları toplumsallık vurgulu mesajla bilgilendirilenlerden daha yüksek bulundu (OR = 6.02, 95% CI 1.69 - 21.49, P = 0.006). Aşılanma kararını verirken doktor görüşüne başvurmayan ve hastaneye yatış tanısı enfeksiyon hastalığı olan katılımcılar arasında da bireysellik vurgulu mesajla bilgilendirilenlerin aşılanma oranları toplumsallık vurgulu mesajla bilgilendirilenlere göre daha yüksek bulundu (Sırasıyla; OR = 2.94,
95% CI 1.21 - 7.15, P = 0.017; OR = 3.93, 95% CI 1.49 - 10.35, P = 0.006). Hastalara verilen ve yakınlarına iletmeleri istenilen 244 ücretsiz grip aşısı biletinin hiçbiri geri dönmedi.
Sonuç: Toplumsallık vurgulu mesajlar aşılanmayı arttırmada bireysellik
vurgulu mesajlardan üstün değildir. Bireysellik vurgulu mesajlar, risk algısı yüksek gruplarda aşılanmanın teşvikinde daha etkilidir. Risk algısının aşılanmayı teşvik edici politikalar geliştirirken göz önüne alınması ve risk algısı yüksek gruplarda aşılanmanın
bireysel faydasının vurgulanması önerilir.

Abstract:
Aim: Influenza vaccine uptake remains low worldwide. Nudges promoting altruism have been shown to increase vaccination intentions, and it was consequently recommended that health professionals communicate the altruistic aspects of vaccination. To test whether this altruistic vaccination hypothesis applies to actual vaccination behavior, we compare the effects of two nudges that emphasized vaccine's self or social benefits. Materials and Methods: Participants were recruited from Istanbul Training
and Research Hospital from November 2016 to March 2017. Patients were stratified based on high and low objective risk group categories and were randomized accordingly. Two questionnaires that sought basic demographic information as well as knowledge, experience, attitudes and perceptions regarding influenza and its vaccine were conducted. Between the two questionnaires, one of two single-page pamphlets that included the experimental manipulation was randomly given to the patient. Prior to the second questionnaire, the decision of whether or not to get the freely provided flu vaccine was elicited. Participants who decided to receive the free vaccine was vaccinated at the end of the study, and everyone was given a free vaccination ticket that could be used by the participant's relatives or other acquaintances. Results: Vaccination uptake is 8 percentage points higher among those who
received the self-nudge (42%) than those who received the social-nudge (34%), though this difference is non-significant in a simple logistic regression as well as in the multiple logistic model. Risk perceptions interacted with the nudge manipulation. Patients with high risk perceptions were more likely to get vaccinated (OR = 6.02, 95% CI 1.69 to 21.49, P = 0.006). Among those who did not seek doctor's advice and who were diagnosed with an infectious disease at admission, the self-nudge is significantly associated with increased likelihood of vaccination (OR = 2.94, 95% CI 1.21 to 7.15, P = 0.017; OR = 3.93, 95% CI 1.49 to 10.35, P = 0.006; respectively). None of the 244 free vaccination tickets were utilized. Conclusion: We found no evidence for altruistic vaccination. In fact, among
patients with high risk perceptions, the self-nudge was more influential. Risk perceptions should be taken into account when formulating vaccine advocacy policies. High-risk individuals may be motivated to vaccinate with an emphasis on
vaccination's self-benefit.