Aile hekimliği asistanlarının palyatif bakıma yaklaşımları ve palyatif bakım eğitiminin etkililiği
The approach of family medicine assistants to palliative care and the effectiveness of palliative care education
Yazar: EMRE CAN TOPÇU
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL KASIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde eğitim alan aile hekimliği asistanlarının palyatif bakım hakkındaki bilgi düzeyini değerlendirmek, bu konuda verilen bilgilendirme eğitiminin etkisi, palyatif bakıma yaklaşımları ile bu konudaki görüşlerini araştırmak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde eğitim alan aile hekimliği asistanlarına yönelik, alanında uzman kişilere danışılarak ve güncel literatür taranarak oluşturulan materyal ile aile hekimliği asistanları için palyatif bakıma yönelik eğitim düzenlenmiş, eğitime ek olarak sosyodemografik bilgiler, palyatif bakım bilgi düzeyi, palyatif bakıma yaklaşımları içeren anket hazırlanmıştır. Sırasıyla ön test, eğitim, son test ve bir ay sonrasında ikinci son test uygulanmıştır. Çalışmamıza 167 katılımcı katılmış, 17 katılımcı çeşitli nedenlerle elendikten sonra 150 katılımcı ile çalışma tamamlanmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda katılımcıların ortalama yaşı 31,53±6,87 yıl olup, %68'inin (n=102) kadın, %61,3'ünün (n=92) meslek süresi 3 yıldan fazla ve %48,7'inin (n=73) asistanlık yılının 0-1 yıl arasında olduğu, %70,7'sinin aile hekimliği uzmanlığı asistanı (n=106) olduğu, %45,3'ünün (n=68) palyatif bakım hakkında eğitim aldıkları saptandı. Palyatif bakım eğitim kaynakları sorgulandığında %89,7 (n=61) ile asistanlık süreci en çok tercih edilen yanıt olmuştur. Toplam katılımcıların %8'i (n=12) tıp fakültesi eğitimi sırasında palyatif bakıma dair eğitim aldığını ifade etmiştir. Çalışmamızda bilgi sorularına gelen yanıtlar incelendiğinde eğitim sonrası toplam doğru cevap sayısında anlamlı yükselme tespit edildi (p<0.05).
Katılımcılara yöneltilen likert tipi ankette ise palyatif bakımla ilgili yaklaşımları belirlenmeye çalışılmıştır. Katılımcıların büyük çoğunluğu palyatif bakımın sağlık hizmetleri sistemine entegre edilmesine, palyatif bakım alanında uzmanlık eğitimi verilmesine, evde sağlık hizmetlerinde palyatif bakım verilmesi gerektiğine ve palyatif bakım üzerine olan yönetmeliklerin birinci basamağı kapsayacak şekilde geliştirilmesine katıldığını ifade etmiştir. Yine katılımcıların çoğunluğu hastaların kardiyopulmoner canlandırma uygulanmaması (DNR) hakkına sahip olması gerektiğini düşündüğünü ifade etmiştir. 
Sonuç: Çalışmamızda katılımcıların verdiği cevaplar incelendiğinde; eğitim sonrasında toplam doğru sayıları ile birinci basamakta palyatif bakım üzerine çalışmak isteyenlerin sayısında anlamlı artış olması eğitim eksikliğinin palyatif bakım hizmet sunumunda önemli bir engel teşkil ettiğini göstermektedir. Palyatif bakım eğitimi tıp fakültesi müfredatına eklenmeli ve hekimlik sürecinde eğitimlerle desteklenmeli ve yönetmelikler birinci basamağı kapsayacak şekilde düzenlenmelidir.

Abstract:
Introduction and Purpose: This study aims to assess the level of knowledge about palliative care among family medicine residents receiving training at Health Sciences University Ankara Bilkent City Hospital. Additionally, the study seeks to investigate the impact of informational training on palliative care, as well as the approaches and opinions of family medicine residents regarding palliative care.
Materials and Methods: Education on palliative care has been organized for family medicine residents at Ankara Bilkent City Hospital of Health Sciences University. The material, created by consulting with experts in the field and reviewing current literature, is aimed at family medicine residents. In addition to the training, a questionnaire covering sociodemographic information, knowledge level of palliative care, and approaches to palliative care has been prepared. Sequentially, pre-test, training, post-test, and one month later a second post-test were conducted. A total of 167 participants joined our study, and after the exclusion of 17 participants for various reasons, the study was completed with 150 participants.
 Findings: In our study, the average age of the participants was 31.53 ± 6.87 years, with 68% (n=102) being female. It was found that 61.3% (n=92) had a professional experience of more than 3 years, 48.7% (n=73) had 0-1 years of residency, 70.7% (n=106) were family medicine specialist residents, and 45.3% (n=68) had received training in palliative care. When questioned about sources of palliative care education, 89.7% (n=61) indicated that the residency period was the most preferred response. Only 8% (n=12) of the total participants stated that they had received education on palliative care during their medical school training.
When examining the responses to knowledge questions in our study, a statistically significant increase in the total number of correct answers was observed after the training (p<0.05).
A Likert-type survey was administered to the participants to determine their attitudes towards palliative care. The majority of participants expressed agreement with the integration of palliative care into the healthcare system, the provision of specialized training in palliative care, training for primary care physicians in palliative care, the necessity of providing palliative care in home health services, and the development of regulations on palliative care to encompass primary care. Additionally, most participants believed that patients should have the right to do not resuscitate (DNR) in palliative care.
Results: Upon examining the responses provided by the participants in our study, it is evident that there is a significant increase in the total number of correct answers and the number of those expressing a desire to work in palliative care at the primary care level after the training. This indicates that the lack of education poses a significant obstacle to the delivery of palliative care services. Palliative care training should be incorporated into the medical school curriculum, supported by ongoing training throughout the medical profession, and regulations should be formulated to encompass primary care.