Travmatik beyin hasarı olan hastalarda klinik kötüleşmenin tahmin edilmesi: Sistemik inflamatuar biyomarkerların rolü
Prediction of clinical deterioration in patients with traumatic brain injury: The role of systemic inflammatory biomarkers
Yazar: SÜMEYYE ERDAŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET OKUMUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine ; Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers

Özet:
Amaç: Travmatik Beyin Hasarı (TBH), dünya genelinde önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Travmayı takiben gelişen sekonder süreçler (inflamasyon, oksidatif stres vb.), klinik kötüleşmeyi ve nörolojik sonuçlanımı belirleyen en kritik faktörlerdir. Bu çalışmanın amacı, hafif ve orta TBH hastalarında sistemik inflamatuar belirteçlerin (Sistemik İmmün-İnflamasyon İndeks, Nötrofil-Lenfosit Oranı, RPR (RDW-Platelet Oranı), NLTRP (NLO ve RPR çarpımı), CRP/Albümin oranı), antioksidan özellikteki maddelerin (total bilirubin, ürik asit, albümin) ve sekonder hasar mekanizmalarına etki ettiği düşünülen diğer belirteçlerin klinik kötüleşme ve prognoz üzerindeki etkilerini incelemektir.
Gereç-Yöntem: 2019-2023 yılları arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne başvuran, hafif ve orta TBH tanısı alan hastalar retrospektif olarak incelendi. GKS (Glasgow Koma Skalası) puanları, BT (Bilgisayarlı Tomografi) bulguları, ek hastalıkları, ilaç kullanımları, laboratuvar bulguları ve sonlanımları değerlendirildi. Hastanede yatış süreleri boyunca GKS'de 2 birim düşüş veya mekanik ventilatör ihtiyacı gelişmesi klinik kötüleşme olarak kabul edildi. 
Bulgular: Çalışmaya 378 hasta dahil edildi. Hastaların %17,7'sinde klinik kötüleşme, %7,9'unda mortalite ve %13,5'inde kötü sonlanım izlendi. Total bilirubin, albümin, üre, hemoglobin, glukoz, PT (Protrombin Zamanı), INR (International Normalized Ratio) ve RPR'de klinik kötüleşme, 28 günlük mortalite ve 28 günlük kötü sonlanım açısından anlamlı farklılıklar bulundu. Ayrıca, CRP/Albümin oranının klinik kötüleşme ve mortaliteyi, NLTRP'nin ise mortaliteyi öngörmede faydalı olabileceği bulundu. Yapılan regresyon analizinde ise CRP/Albümin oranı klinik kötülemeyi tahmin etmek için bağımsız değişken olarak belirlendi.
Sonuç: Bu çalışma, TBH hastalarında belirli laboratuvar parametrelerinin kötü prognoz riskini erken dönemde öngörmede faydalı olabileceğini göstermiştir. Ancak, literatürdeki çelişkili bulgular göz önüne alındığında, biyomarkerların ve alınma zamanlarının prognostik değer üzerindeki etkisini araştıracak daha kapsamlı ve prospektif çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Objective: Traumatic Brain Injury (TBI) is a significant cause of morbidity and mortality worldwide. Secondary processes following trauma (e.g., inflammation, oxidative stress) are critical factors determining clinical deterioration and neurological outcomes. This study aims to investigate the effects of systemic inflammatory markers (Systemic Immune-Inflammation Index, Neutrophil to Lymphocyte Ratio, RPR (Red Cell Distribution Width to Platelet Ratio), NLTRP (NLR times RPR), CRP/Albumin ratio), antioxidant components (total bilirubin, uric acid, albumin), and other markers related to secondary injury mechanisms in patients with mild to moderate TBI.
Materials and Methods: Patients with mild to moderate TBI who presented to the Emergency Department of Ankara Training and Research Hospital between 2019 and 2023 were retrospectively analyzed. GCS (Glasgow Coma Scale) scores, CT (Computed Tomography) findings, comorbidities, medication use, laboratory findings and outcomes were evaluated. Clinical deterioration was defined as a 2-point drop in GCS or the need for mechanical ventilation during hospitalization. 
Results: A total of 378 patients were included in the study. Clinical deterioration was observed in 17.7% of patients, mortality in 7.9%, and poor outcomes in 13.5%. Significant differences were found in total bilirubin, albumin, urea, hemoglobin, glucose, PT (Prothrombin Time), INR (International Normalised Ratio), and RPR values regarding clinical deterioration, 28-day mortality, and poor outcomes. Additionally, the CRP/Albumin ratio was found to predict clinical deterioration and mortality, while NLTRP was useful for predicting mortality. Regression analyses identified the CRP/Albumin ratio as an independent predictor of clinical deterioration.
Conclusion: This study demonstrates that certain laboratory parameters can effectively predict the risk of poor prognosis in TBI patients during the early stages. However, given the conflicting findings in the literature, more comprehensive and prospective studies are needed to evaluate the impact of biomarkers and their timing on prognostic value.