Koruma sorumluluğunun Suriye iç savaşı bağlamında değerlendirilmesi
Assessment of the responsibility to protect in the context of Syrian civil war
Yazar: FATİH CÜRE
Danışman: PROF. DR. MEHMET ŞAHİN
Polis Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Uluslararası Güvenlik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Birleşmiş Milletler = United Nations ; Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi = United Nations Security Council ; Egemenlik = Sovereignty ; Koruma sorumluluğu = Responsibility to protect ; Suriye = Syria ; Uluslararası müdahaleler = International interventions ; Veto yetkisi = Veto benefit ; İnsani müdahale = Humanitarian intervention ; İç savaş = Civil war

Özet:
Bu çalışmanın amacı soykırım, savaş suçları, etnik temizlik ve insanlığa karşı işlenen suçlardan nüfusları korumak için öne sürülen koruma sorumluluğu normunun Suriye iç savaşı bağlamında değerlendirilmesidir. Çalışma koruma sorumluluğunun kavramsal çerçevesini, Suriye'de nasıl uygulandığını, teorik tartışmaları ve Suriye'de bu tartışmaların nasıl şekillendiğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın iddiası, Suriye iç savaşında, savaş suçlarının ve nüfusların zulme uğramasının engellemesi gereken koruma sorumluluğunun ve dolayısıyla uluslararası toplumun başarısız olduğudur. Bu sonuca giden yolda ayrıca 2005 BM Dünya Zirvesinde oy birliği sağlanmasına rağmen aslında devam eden süreçte bu birliğin var olmadığı anlaşılmıştır. Normun uygulanması, mutlak ve sorumluluk olarak egemenlik anlayışları arasındaki çatışma, Güvenlik Konseyinde Daimi 5 üyenin uluslararası toplum adına hareket ederken ulusal çıkarlarını öncelemeleri ve veto haklarıyla Birleşmiş Milletleri işlevsizleştirebilmeleri sebebiyle kısıtlanmıştır. Bunlar Suriye'deki başarısızlığın ana sebeplerini oluşturmakla beraber normun ölümünü damgalamamaktadır çünkü normun daha kapsamlı hale getirilebilmesi için kurumsal ve teorik reforma ihtiyaç duyduğunu kabul etmekle beraber asıl başarısızlık uluslararası sistemin eşitsiz, Daimi 5 harici ülkelerin karar alma ve etki etme süreçlerinde yer almadığı ve kolay işlevsiz kılınabilen yapısında yatmaktadır.

Abstract:
The purpose of this study is to evaluate the norm of responsibility to protect which proposed to protect populations from genocide, war crimes, ethnic cleansing and crimes against humanity, in the context of the Syrian crisis. The study reveals the conceptual framework of responsibility to protect, how it is implemented in Syria, theoretical discussions and how these debates have taken shape in Syria. The claim of the study is that in the Syrian Civil War, the responsibility to protect and therefore the international community, that should prevent war crimes and the persecution of the populations, has failed. On the way to this conclusion, although it was accepted unanimously at the 2005 UN World Summit, it was understood that this unity did not continue in the following process. The application of the norm is restricted. The reasons for this are the conflict between perceptions of sovereignty as absolute and responsibility; Permanent 5 of the Security Council prioritizing their national interests while acting on behalf of the international community and the ability of Permanent 5 to make the United Nations dysfunctional by using their veto right. Although these are the main causes of the failure in Syria, they do not stamp the death of the norm because – while I recognize that the norm needs institutional and theoretical reform to make it more comprehensive - the main failure lies in the structure of the international system, which is unequal, non-permanent member countries are not involved in decision-making and influence processes, can be rendered easily dysfunctional.