Ömerli ve Taşoluk İçme Suyu Arıtma Tesislerinde tat ve koku verenbileşiklerin giderim performanslarının değerlendirilmesi
Evaluation of the removal performance of taste and odor contributing compounds in Ömerli and Taşoluk Drinking Water Treatment Plants
Yazar: ÖNDER TANRIVERDİ
Danışman: PROF. DR. ÖZGE HANAY
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
İçme suyu, kaynaktan kullanıcıya ulaşana kadar kademeli olarak birden fazla işleme tabi tutulur. İçme
suyu kullanıcıları sudaki renk, koku ve tat gibi faktörlerden rahatsız olurlar. Suya çoğunlukla tat ve koku
veren bileşikler arasında Geosmin ve 2-metilizoborneol (2-MİB) olduğu bilinmektedir. Geosmin ve 2-MIB
bileşiklerinin bulunduğu içme suyunda toprak ve küf kokusu algısı nedeniyle şikayetler oluşmaktadır. Bu tez
çalışmasında İstanbul İli'nin içme suyu ihtiyacını büyük oranda karşılayan Ömerli ve Taşoluk İçme Suyu
Arıtma Tesislerinden ve Terkos Gölü'nden alınan su örneklerinde suda tat ve kokuya neden olan Geosmin
ve 2-MIB bileşiklerinin mevcudiyeti araştırılmış ve tesiste sağlanan bu bileşiklere ait giderim verimleri
hesaplanmıştır. 2-MIB ve Geosmin için koku algı limiti 9 ile 13 ng/L arasındadır. Çalışmada bu bileşiklerin
konsantrasyonlarının koku algı limitinin altında olduğu dolayısıyla tat ve koku açısından Geosmin ve 2-MIB
bileşiğinin bir probleme neden olmayacağı tespit edilmiştir. Ömerli İçme Suyu Arıtma Tesisi'nde tat ve
kokunun yoğun olduğu dönemlerde sistemin yetersiz kalmasıyla toz aktif karbon uygulanarak önemli ölçüde
tat ve koku probleminin engellendiği tespit edilmiştir. Aynı zamanda Ömerli ve Taşoluk İçme Suyu Arıtma
Tesisleri'nde tat ve koku problemiyle mücadele ham su kaynağında başlamakta olup gölde su kalitesinin
daha iyi olduğu seviyedeki kapak açılarak ham su alınmakta ve yaz aylarında alglerden kaynaklı tat ve koku
probleminin önün geçebilmek için göl yüzeyine algascid (bakır sülfat) uygulaması yapılmaktadır. Bu
uygulamalar tat ve koku oluşumunun azaltılmasında etkili olmuştur.

Abstract:
Drinking water gradually undergoes multiple processes until it reaches the user from the source. Drinking
water users are disturbed by factors such as color, odor and taste in water. It is known that Geosmin and 2-
methylisoborneol (2-MIB) are among the compounds that mostly give taste and smell to water. Complaints
arise due to the perception of soil and mold odor in drinking water containing Geosmin and 2-MIB
compounds. In this thesis study, the presence of Geosmin and 2-MIB compounds, which cause taste and odor
in water, were investigated in water samples taken from Ömerli and Taşoluk Drinking Water Treatment
Plants and Terkos Lake, which largely meet the drinking water needs of Istanbul Province, and the removal
efficiencies of these compounds provided in the facility were investigated. The odor perception limit for 2-
MIB and Geosmin is between 9 and 13 ng/L. In this study, it was determined that the concentrations of these
compounds were below the odor perception limit, so Geosmin and the 2-MIB compound would not cause
any problems in terms of taste and odor. It has been determined that the taste and odor problem was
significantly prevented by applying powdered activated carbon in the Ömerli Drinking Water Treatment
Plant, when the system was insufficient during periods when taste and odor were intense. At the same time,
in Ömerli and Taşoluk Drinking Water Treatment Facilities, the struggle for the taste and odor problem
begins at the raw water source, and raw water is taken by opening the valve at the level where the water
quality is better in the lake. In order to prevent the taste and odor problem caused by algae in the summer
months, algascid (copper sulfate) is added to the lake. These applicaitons were effective in reducing taste and
odor formation