Samsun yöresi ruminantlarında bit enfestasyonu ve mevsimsel dağılımı
Infestation and seasonal distribution of ruminants lice in Samsun province
Yazar: RAMAZAN AKARSU
Danışman: PROF. DR. ŞİNASİ UMUR ; PROF. DR. MUSTAFA AÇICI ; PROF. DR. MERAL AYDENİZÖZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Veterinerlik Parazitolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Amaç:Bit enfestasonları dünyada hayvancılık işletmelerinde ekonomik kayıplara sebep olması bakımından önemlidir. Bölgemizde ve Türkiye'de geviş getiren hayvanlarda bit enfestasyonu üzerinde yeterince araştırma yapılmamıştır. Bu çalışmada, Samsun yöresindesığır ve koyunlarda başlıca bit enfestasyonlarınınprevalansının araştırılması ve mevcut bit türlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot:Bu çalışma, Samsun yöresinde Kasım 2021-Ekim 2022 tarihleri arasında  gerçekleştirilmiştir. Bunun için toplam30 koyun çiftliği ve 2055 büyükbaş hayvan rastgele ziyaret edilmiştir. Hayvancılık işletmelerindeki tüm sığır ve koyunlar ışık altında bit varlığı açısından muayene edilmiştir. Bit türlerinin belirlenmesi için bitler içinde %70 etanol bulunan tüplere toplandı.Bitler laboratuvarda %10'luk KOH içine konuldu ve örnekler şeffaflaşıncaya kadar bekletildi. Bunlar KOH içinden çıkarılıp etanol serilerinden (%50, 70, 80, 90, 95 ve 100) geçirildi ve bazı bit türleri (klorat hidrat 40 g. + asetik asit 30cc + distile su30cc) solüsyonunda bekletildi ve ksilen ile seyreltilmiş Kanada balsamı kullanılarak bir lamel ile kaplandı.Bitler bazı yazarların literatürlerine göre anahtarlar kullanılarak mikroskop altında teşhis edildi. Elde edilen veriler SPSSWindows 20 versiyonu (IBM, USA) kullanılarak istatistiksel analizler yapıldı.

Bulgular: Bu çalışmadatoplam 2055 sığırve 3165 koyuna bit enfestasyonuyönündenincelenmiş, sığırlarda 2 cinseait 2 tür, koyunlarda 1 cinseait 1 tür bit varlığıortayaçıkarıldı,Sığırvekoyunlarıntoplamenfestasyonoranlarısırasıyla %18 ve %26,6 olarakbulundu.SığırlardaB. bovis, L. vitulivekoyunlardaB. ovistürlerisaptandı.



Anahtar Sözcükler:Bit, Enfestasyon, Koyun, Sığır, Samsun

Abstract:
Aim:Lice infestation is the most important in livestock production systems in the worldthat cause economic losses. Lice infestation of ruminants has not been adequately studied in our region and in Turkey. This study aimed to investigate the prevalence of major lice infestationsand to identify the louse species found on sheep and cattle of Samsun province.
Material and Method:The study was carried out during the season,November to Octoberof  2021- 2022  in the Samsun province.A total of 2055 cattle and 30 sheep farms were randomly visited.All the cattle and sheep on the farms were examined under light for  the presence of lice. Lice were collected in tubes containing 70% ethanol for species determination.Lice were put in 10% KOH and left until the specimen became translucent in the laboratory. They were removed from the KOH and passed through grades of ethanol (50, 70, 80, 90, 95 and 100%) andsome of the lice species were kept in a solution (chlorate hydrate 40 g. + acetic acid 30cc + distilled water 30cc)and covered with a cover slip, using Canada balsam diluted in xylene. Lice were identified under microscope using the keys according to the literatures of some authors. The data was analyzed by using SPSS Statistics for Windows, Version 20 (IBM, USA).
Results: In the current study of total of 2055 cattle and 3165 sheep for the presenceof lice infestationswere revealed the presence of 2 species of lice belonging to 2 genera in cattle and 1 speciesof lice belonging to 1 genus  in sheep. Overall infestation rates of cattle and sheep were found to be 18% and 26.6%, respectively. The following species were found: B. bovis, L. vituli on cattle and B. ovis on sheep.



Keywords:Cattle, Infestation, Lice, Sheep, Samsun