1990-2018 yılları arası Türkiye'deki ortaokul matematik öğretim programlarının cebir öğretimi bağlamında incelenmesi
Investigation of middle school mathematics curriculums in Turkey between 1990-2018 in the context of teaching algebra
Yazar: TUĞBA PALAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ RIZA KÜPCÜ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cebir = Algebra ; Matematik = Mathematics ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu çalışmada 1990 yılı ile 2018 yılları arasında yayınlanan ortaokul matematik öğretim programlarının cebir öğretimi bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla araştırma amacının gerçekleşebilmesi için "Matematik öğretim programlarının temel özellikleri bağlamında farklılık ve benzerlikleri nelerdir?" ve "Matematik öğretim programlarının cebir ve cebirsel düşünme bağlamında farklılık ve benzerlikleri nelerdir?" sorularına cevap aranmıştır.  
Araştırmanın veri toplama araçlarını 1990, 1998, 2005, 2013 ve 2018 yılı matematik öğretim programları oluşturmaktadır. Araştırmada tarama modeli tercih edilmiştir. Nitel veri toplama yöntemlerinden belge analizi ile veriler toplanıp betimsel ve içerik analiziyle yorumlanmıştır.
Araştırmanın genel amaçlar bağlamındaki bulgularında; öğretim programlarında en çok bilişsel alan, sonra duyuşsal beceriler ve en az psikomotor becerilere yönelik genel amaçların yer aldığı görülmüştür. 
Alana özgü becerilerle ilgili genel amaçlar incelendiğinde problem kurma alt becerisine yönelik amaç ifadesine sadece 1990 ve 1998 yılı programında yer verilmiştir. 1990 ve 1998 yılı öğretim programlarında hedef ve davranışlar yer alırken 2005, 2013 ve 2018 öğretim programında öğrenme alanları ve kazanımlar yer almıştır. Bu davranışlar ve kazanımlar cebir öğrenme alanını içeren konular kapsamında incelendiğinde cebirsel muhakeme biçimlerinden sayı sistemlerindeki yapı altıncı sınıf düzeyinde tüm programlarda en fazla yer almıştır, yedinci sınıflarda incelenen tüm öğretim programlarında en çok sembol kullanımı ve sayı sistemindeki yapı, sekizinci sınıflarda ise en çok sayı sistemindeki yapı, sembol kullanımı ve modelleme ile ilgili ifadeler yer almıştır. 2005 yılı ve sonrası programlarda öğrencinin merkezde olduğu yöntem ve tekniklere yöneldiği, ölçme ve değerlendirme sürecinde sonuç ve süreç değerlendirme yaklaşımları uygulanmıştır. Bu değişimin sebebinin benimsenen paradigma ve felsefelerin değişmesi olduğu söylenebilir. Öğretim programlarında problem çözme becerisine önem verilmiştir. 1990 ve 1998 yılı programda problem çözme için öğretim yaklaşımı hakimken 2005 yılı ve sonrası programlarda problem çözmeye ilişkin öğretim ve problem çözme ile öğretim yaklaşımları hâkim olmaya başlamıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the secondary school mathematics curriculum published between 1990 and 2018 in the context of algebra teaching. For this purpose, in order to realize the purpose of the research, "What are the differences and similarities in the context of the basic features of mathematics teaching programs?" and "What are the differences and similarities of mathematics curricula in the context of algebra and algebraic thinking?" answers to the questions were sought.
The data collection tools of the research are the mathematics teaching programs of 1990, 1998, 2005, 2013 and 2018. Scanning model was preferred in the study. Data were collected with document analysis, one of the qualitative data collection tools, and interpreted with descriptive and content analysis.
In the findings of the research in the context of general purposes; It has been seen that the general objectives of the curricula are mostly cognitive, followed by affective skills and least psychomotor skills. When the general objectives related to the domain-specific skills are examined, the statement of purpose for the problem posing sub-skill was included only in the 1990 and 1998 programs. While goals and behaviors were included in the 1990 and 1998 curriculum, there were learning areas and achievements in the 2005, 2013 and 2018 curriculum. When these behaviors and achievements are examined within the scope of the subjects including the algebra learning field, algebraic reasoning distributions are mostly used in all programs in the sixth grade. There are statements about the use of building symbols and modeling. In 2005 and later programs, results and process evaluation approaches were applied in the measurement and evaluation process, in which the student turned to the methods and techniques in which he was at the center. the reason for this change can be said to be the change in the adopted paradigm and philosophies. Problem solving skills are given importance in the curriculum. While the teaching approach for problem solving was dominant in the curriculum in 1990 and 1998, teaching and problem solving, and teaching approaches began to dominate in the 2005 and later programs.