Düvelerde güç doğum olgularının araştırılması
Investigation of dystocia in heifers
Yazar: NAZLI DENİZ CEYLAN
Danışman: PROF. SAİT ŞENDAĞ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Distosi = Dystocia ; Doğum = Delivery ; Düveler = Heifers ; Sığırlar = Cattles ; Veterinerlik = Veterinary ; İnekler = Cows

Özet:
Bu çalışmanın amacını düvelerde güç doğum olgularının araştırılması oluşturdu.  Çalışma hayvan grubunu değişik ırk ve yaşlardaki 100 baş düve oluşturdu. Bu düvelerin 16'sı Van YYÜ Veteriner Fakültesi Doğum ve Jinekoloji Anabilim Dalı'na gelen, 84 adedi ise Bursa ve çevresindeki hayvanlardan rastgele olarak seçildi. Her düvenin doğum şekli (güç ya da normal), güç doğuma neden olan maternal ya da fötal faktörler, buzağı cinsiyetleri, doğum sonrası bazı maternal postpartal hastalıklar belirlenerek kayıt altına alındı. Bu bilgilere, ya hayvan sahibinden alınan bilgiler ya da yapılan muayene ve takiplerden sonra ulaşıldı. Toplanan tüm bu bilgilerden, güç doğum insidensi ve güç doğumlar için predispoze faktörler istatiksiksel analizler ile saptandı. Çalışma sonuçlarının değerlendirilmesinde düvelerdeki güç, normal doğum ve abort olgularının sırasıyla %31, %68, %1 olduğu gözlendi. Güç doğumların meydana gelmesinde maternal faktörlerin daha dikkat çekici olduğu gözlendi. Özellikle doğum kanalı darlığı, herhangi bir ırkta yoğunluk göstermeden, düvelerde temel güç doğum nedeni olarak ön plana çıkmaktaydı. Doğum kanalı darlığı, fötal güç doğum nedenleri içerisinde en sık rastlanan absolut yavru büyüklüğü ile de desteklenmekteydi. İlginç olarak doğum kanalı darlığı sadece erkek buzağılar için değil, dişi buzağılar için de risk ihtiva etmekteydi. Çalışmada retentio secundinarium patogenesisinde, güç doğumların ciddi bir rol oynadığını da ispatlamaktaydı. Sonuç olarak bu araştırma,  güç doğumların azaltılmasına yönelik profilakside, sun'i tohumlama/aşım öncesi optimal doğum kanalı genişliğinin düvelerde öncelikle dikkate alınması gerekliliğini ortaya koydu. Özellikle kontrolsüz aşımların önlenebilmesi için, düvelerin 4./5. aylardan itibaren erkek hayvanlardan ayrı tutulmaları gerekmektedir. Yine uzun süren kış aylarından sonra, hayvanların topluca meraya çıkarıldıkları dönemlerde de, henüz sıfat yaşı ve ağırlığına ulaşmamış düveler, kontrolsüz aşımlardan mutlaka korunmalıdır. Sunulan bu araştırma gelecekte daha çok sayıdaki hayvan popülasyonu içerisinde yapılması gerekli olan araştırmalara ışık tutacaktır.

Abstract:
The aim of the study was to investigate the incidence of dystocia in the heifers. The experimental group consisted of 100 heifers wich in different races and ages. Sixteen of these heifers were from our clinical patients and another 84 were selected randomly from Bursa (Turkey) and arround. Delivery type (dystocia or eutocia) of each heifers, maternal and fetal causes of the dystocia, gender of the calf and same maternal post-portal diseases were recorded. These datas were obtained either from the informations of animal owners or after field/clinical examinations. So, the incidence and predisposing factors of the dystocia were statistically concluded. The study results demonstrated that the eutocia, dystocia and abort cases were % 68, %31 and %1 respectively. It was observed that the maternal factors are the major etiological causes of the dystocia. Especially, small pelvic canal, without any race distribution, was the main causes of the dystocia in heifers. According to the results the small pelvic canal was also supported by the absolute calf size. Interestingly, the small pelvic canal was risky for both male and female calves. Our study demonstrated that the dystocia play a critically role in the pathogenesis of  the retentio secundinarium. As a result, our study showed that for the dystocial prophylaxis, the size of the birth channel was taken into consideration, before the artificial insemination, in the heifers. Especially for the preventing uncontrolled pregnancies, female calfs should be separated from the male calf from the 4-5 months after calving. Additionally, the measures should be taken for uncontrolled pregnancies in the grassland after long winter months. Our research will be supported further research with more animal population.