Mehmet Rif'at'ın Zübdet'ül-Münşe'ât'ı (İnceleme-metin)
Zübdetü'l-Münşeʾât of Mehmed Rif'at (Review-text)
Yazar: MURAT ŞEKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET YENİKALE
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Börekçi, Mehmet Rıfat = Börekçi, Mehmet Rıfat ; Kitabet = Kitabet ; Mektuplar = Letters ; Münşeat = Münşeat

Özet:
Üzerinde çalışma yapılan bu eser, Manastırlı Mehmed Rifat'ın İstanbul'da Hicrî 1283 tarihinde basılan, Zübdetü'l-Münşeât'ıdır. Kitap 130 sayfadan oluşmaktadır. Tez konumuzun amacı, Manastırlı Mehmet Rifat'ın Zübdetü'l-Münşeʾât adlı eserinin çeviri yazısını yaptıktan sonra, Osmanlı Devleti'nin son dönemine ait nesir ve kompozisyon türlerini tanıtmak ve eseri yeni harflerle günümüz edebiyat dünyasına kazandırmaktır. Münşeatlar, öncelikle edebiyat ve tarih çalışmaları bakımından kaynak eser niteliği taşımaktadır. Münşeatlar, özellikle Tanzimat'tan sonra yazışma şekillerini öğreten ders kitaplarına ad olmaya başlamıştır. Bu tarz eserler, dil bilgisi, inşa ve üslup bilgileri, özellikle diplomatik ilminde kullanılan hitap cümleleri, elkab, unvanlar, manzum ve mensur ibareler, mukaddime ve hatimeler gibi konularda verilen bilgiler bakımından çok önemlidir. Münşeatlar, yalnız düzyazı türlerini tanıtmak ve onlardan seçkin örnekler vermekle kalmaz; aynı zamanda şairin karakteri, tanıştığı ya da lütfunu gördüğü kişilerle olan ilişkileri üzerine hiçbir kaynağın vermediği bilgileri ortaya koyar. Münşeatların bu özellikleri ayrıca araştırılmaya değer veriler ihtiva ettiğinden bu tür eserlerin çeviri yazılarının yapılarak daha geniş bir okuyucu kitlesiyle buluşması son derece önemlidir.  Eserde arzuhâl ve tezkirelerin her türlüsü, vesair maruzat ve muharrerat, ferâşetişerife, poliçe suretleri, senedat, tezakiriresmiye, mahalle ilmühaberlerinin çeşitleri bend bend sırasıyla takrîben iki yüz elli müsvedde bulunmaktadır. Eser, dönemin dil özelliklerini barındırması açısından önem arz etmektedir.

Abstract:
This work, which has been studied, is Manastırlı Mehmed Rifat's Zübdetü'l-Münşeât, which was published in Istanbul in 1283 Hijri. The book consists of 130 pages. The aim of our thesis topic is to introduce the prose and composition types of the last period of the Ottoman Empire and to bring the work to today's literary world with new letters, after translating the work of Manastırlı Mehmet Rifʾat named Zübdetü'l-Münşeʾât. Münşeats are primarily a source work in terms of literature and history studies. Münşeats started to be the names of the textbooks that teach the forms of correspondence, especially after the Tanzimat. Such works are very important in terms of information given on topics such as grammar, construction and style information, especially address sentences used in diplomatic science, elkab, titles, mazmum and prose phrases, introductions and hatimes. Munsha'ats do not only introduce prose genres and give outstanding examples from them; At the same time, it reveals the information that no source gives about the character of the poet, his relations with the people he met or favored. Since these features of Münşeats contain data worthy of further research, it is extremely important that such works are translated and met with a wider readership. In the work, all kinds of supply and tezkires, vesair maruzat ve muharrerat, ferâşeti şerife, policy copies, senedat, tezakiri official, neighborhood science news types are found item by item, approximately two hundred and fifty drafts. The work is important in terms of containing the language features of the period.