Psikotik hastaların antipsikotik ilaç tedavisine uyumsuzluk hakkında görüşleri
Views of the psychotic patients about medication non-adherence
Yazar: NAREG BAĞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜLYA BİLGİN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Psikotrop ilaçlar = Psychotropic drugs ; Tedavi = Treatment ; Tedavi reddi = Treatment refusal ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Bu araştırma, hastalığa ve tedaviye bağlı deneyimlerinin ışığında, antipsikotik ilaç tedavisine uyumsuzlukta rol oynayan faktörlerin ve tedaviye uyumsuzluğa bağlı olarak ortaya çıkan sonuçların belirlenmesi amacıyla niteliksel tanımlayıcı araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir.Araştırmanın örneklemini, akut psikiyatri servislerinde tedavi gören hastalar arasından "amaçlı örneklem yöntemi" ile belirlenen 16 hasta oluşturmuştur. Amaçlı örneklemin oluşturulmasında, araştırmaya katılmayı kabul eden, yaşadıkları deneyimi tanımlamaları için, araştırılan fenomenle ilk elden deneyime sahip, en az 1 yıldır antipsikotik ilaç tedavisi gören ve tedavi sürecinin herhangi bir döneminde uyumsuzluk göstermiş olan katılımcıların belirlenmesine dikkat edilmiştir. ?Yarı yapılandırılmış? görüşmelerle elde edilen verilerin analizinde, fenomeni açıklayan kategorileri ve temaları elde etmek amacıyla ?Tümevarımcı İçerik Analizi? uygulanmıştır. Ayrıca, katılımcıların kişisel ve mesleki özellikleri, araştırmacı tarafından hazırlanan kısa ?Bilgi Formu? ile toplanmıştır.Akut psikiyatri servislerinde tedavi gören, yaşları 27-58 arasında olan 16 katılımcının, ortalama 12 yıldır psikiyatri hastası olduğu ve antipsikotik ilaç tedavisi gördüğü saptanmıştır. Psikiyatri hastası olma, tedavi görme, antipsikotik tedaviye uyumsuzluk ve sonuçları kapsamında, 4 tema belirlenmiştir: ?değişim?, ?ikilem?, ?savunma? ve ?farkındalık?. Katılımcıların çoğunun antipsikotik ilaç tedavisine uyumsuzluk nedeninin, ilaçlara bağlı yan etkiler ve antipsikotik ilaçlardan yarar görmedikleri inancı olduğu belirlenmiştir. Katılımcılar, tedaviye uyumsuzluk sonucunda, relaps geliştiğinin farkındadır.Bu araştırma, psikotik bozukluğu olan hastaların, antipsikotik tedaviye uyumsuzluk nedenlerini, sonuçlarını ve süreçte neler yaşadıklarını anlamaya dair, katılımcıların perspektifinden önemli veriler sunmaktadır. Sonuçların, psikotik hastaların antipsikotik tedaviye uyumunu arttırmak için gereken düzenlemeler konusunda yararlı olacağına inanılmaktadır.

Abstract:
This study was conducted to explore the patients views about the reasons and consequences related to medication non-adherence using qualitative descriptive research methods. Sample consisted of 16 psychotic inpatients in acute psychiatric wards that were selected by use of purposeful sampling method.?Semi-structured individual interviews? were used to collect set of data. The analysis of interview transcripts was guided by ?the inductive content analysis method? to find out the categories explaining to phenomenon. In addition, ?An Information Form? prepared by researcher was used to determine personal and job characteristics of patients.16 participants who were inpatient in acute psychiatric wards were aged 27-58 years. They had been psychiatric diagnosed and prescribed and antipsychotic medication with an average 12 years.Experiences of patients are about ?being a psychiatric patient? and ?being prescribed medication? was categorized as ?change?, ?dilemma?, ?defend? and ?awareness?.Most participants convey the reasons of medication non-adherence as ?side effects? and ?beliefs about ineffectiveness about medication?. Participants are aware of relapse as a consequence of medication non-adherence.This research presents valuable data to understand the reasons and consequences of medication non- adherence and the process of psychotic patients? experiences.It is believed that these results would be useful for arrangements to improve medication adherence among psychotic patients.