Özel eğitim ihtiyacı olan 7-12 yaş çocuğa sahip ebeveynlerde, ebeveynlik tükenmişliği ve evlilik stresi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between parents burnout and family stress in parents of 7-12 years old children going to special education
Yazar: AYŞEGÜL YETER
Danışman: PROF. DR. ASLI ENEZ DARÇIN
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Araştırmanın amacı, özel eğitime giden 7-12 yaş çocuk sahibi ebeveynlerde ebeveynlik tükenmişliği ve aile stresi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın amacı doğrultusunda amaçlı örnekleme yolu ile belirlenen ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim gören 199 özel eğitim gören öğrenci velisi örneklemi oluşturmuştur. Araştırmada kişisel bilgi formu, Aile Stresini Değerlendirme Ölçeği (ASDÖ) ve Ana Babalık Tükenmişlik Ölçeği (ATÖ) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; katılımcıların işlev yetersizliği ile olumsuz eş ve evlilik ilişkisi arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Karamsarlık alt ölçeği puanları ile toplam Aile Stresi Ölçeği puanları ve toplam Anababa Tükenmişliği Ölçeği puanları arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Aile Sorunları alt ölçeği puanları ile toplam Aile Stresi Ölçeği puanları arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı ilişki olduğu, Olumsuz Eş ve Evlilik İlişkisi alt ölçeği puanları ile Duygusal Tükenmişlik alt ölçeği puanları arasında pozitif yönlü yüksek düzeyde anlamlı ilişki olduğu, Eşe ve Çocuğa Duyarlılık alt ölçeği puanları arasında ise pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Duygusal Tükenmişlik alt ölçeği puanları ile Eşe ve Çocuğa Duyarlılık alt ölçeği puanları ve Evlilikten Doyum Alma alt ölçeği puanları arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı ilişki olduğu, Toplam Tükenmişlik alt ölçeği puanları ile ise pozitif yönlü yüksek düzeyde anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Eşe ve çocuğa duyarlılık alt ölçeği puanları ile Evlilikten Doyum Alma alt ölçeği puanları arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı ilişki olduğu, Toplam Tükenmişlik Ölçeği puanları ile ise pozitif yönlü yüksek düzeyde anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Evlilikten Doyum Alma alt ölçeği puanları ile Toplam Tükenmişlik ölçeği puanları arasında ise pozitif yönlü yüksek düzeyde anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Özel Eğitim, Ebeveynlik Tükenmişliği, Stres, Evlilik Stresi

Abstract:
EXAMINATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN PARENTS BURNOUT AND FAMILY STRESS IN PARENTS OF 7-12 YEARS OLD CHILDREN GOING TO SPECIAL EDUCATION

The aim of the study is to examine the relationship between parental burnout and family stress in parents with children aged 7-12 years who attend special education. In line with the purpose of the research, 199 parents of special education students, who were determined by purposive sampling and who were educated in rehabilitation centers, formed the sample. Personal information form, Family Stress Assessment Scale (ASDS) and Parenting Burnout Scale (ATÖ) were used in the study. As a result of the research; It was determined that there was a positive and low-level significant relationship between the participants' lack of function and the negative spouse and marital relationship. It was determined that there was a positive and moderately significant relationship between the Pessimism Subscale scores and the total Family Stress Scale scores and the total Parent Burnout Scale scores. There was a positive and moderately significant relationship between the Family Problems subscale scores and the total Family Stress Scale scores, a highly significant positive relationship between the Negative Spouse and Marriage Relationship subscale scores and the Emotional Burnout subscale scores, the Sensitivity to Spouse and Child subscale scores. It was determined that there was a positive low-level significant relationship between them. It was determined that there was a positive low level significant relationship between the scores of the Emotional Burnout subscale and the Sensitivity to Spouse and Child subscale scores and the scores of the Satisfaction with Marriage subscale, while there was a positive high level significant relationship with the Total Burnout subscale scores. It was determined that there was a positive low level significant relationship between the scores of the sensitivity to spouse and children subscale and the scores of the Satisfaction with Marriage subscale, and a high level of positive relationship with the Total Burnout Scale scores. It was determined that there was a positive and highly significant relationship between the scores of the Satisfaction with Marriage subscale and the scores of the Total Burnout Scale.

Keywords: Special Education, Parenting Burnout, Stress, Marriage Stress