Okul müdürlerinin öğretim liderliği davranışlarının öğretmenlerin iş doyumuna etkisi
The effect of school principals instructional leadership behaviors on teachers job satisfaction
Yazar: FATMA CENGİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERKAN TABANCALI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yöneticiler = Managers ; Öğretimsel liderlik = Instructional leadership ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Öğretim lideri olarak müdürünün etkili okul oluşumunda, öğrenci başarısı ve öğretmen performansı üzerinde önemli bir etkisi olduğu her geçen gün yapılan araştırmalarla desteklenmiştir. Buna bağlı olarak, okul müdürlerinin öğretim liderliğine verilen önem artmış ve öğretim liderliği davranışlarının öğrenci başarısı ve öğretmen performansı üzerine etkisi yapılan yeni araştırmaların konusunu oluşturmuştur. Bu araştırmada da resmi ilkokullarda görev yapan okul müdürlerinin öğretim liderliği davranışlarının öğretmenlerin iş doyumu üzerinde bir etkisi olup olmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla İstanbul ili Avrupa yakası Kağıthane ilçesinde bulunan resmi ilkokullarda görev yapan 552 öğretmene okul müdürlerinin öğretim liderliği davranışlarını hangi düzeyde sergiledikleri sorulmuş ve bu davranışların ilkokul öğretmenlerinin iş doyum düzeyleri üzerinde bir etkisi olup olmadığına bakılmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın amaçlarına ulaşmak için öğretmenlere Öğretim Liderliği Anket Formu ve İş Doyumu Anketi uygulanmıştır. Demografik değişkenlere göre gruplar arası farkı belirlemek için t-testi, farklılığın hangi gruptan kaynaklandığını ortaya koymak için Tukey post-hoc analizi yapılmıştır. Okul müdürlerinin öğretim liderliği davranışlarının öğretmenlerin iş doyum düzeylerine etkisini belirlemeye yönelik regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmada, okul müdürlerinin öğretim liderliği davranışlarını çoğunlukla yerine getirdikleri ve öğretmenlerin işlerinden kısmen doyum elde ettikleri ortaya çıkmıştır. Araştırmadan elde edilen en önemli sonuç okul müdürlerinin öğretim liderliği davranışlarının öğretmenlerin iş doyum düzeyleri üzerinde etkisi olduğu olmuştur. Buna göre, amaçları açıklama, eğitim programlarını eşgüdümleme, varlığını hissettirme, öğretmenleri çalışmaya özendirme, öğretmenlerin mesleki gelişimini sağlama, akademik standartlar geliştirme ve uygulama davranışları iş doyum düzeylerini arttırırken, öğretimi denetleme ve değerlendirme, öğrenci başarısını izleme, öğretim zamanını koruma davranışlarının iş doyum düzeyini azalttığı sonucuna ulaşılmıştır. Okulun amaçlarını geliştirme ve öğrencileri öğrenmeye özendirme davranışlarının ise öğretmenlerin iş doyum düzeyleri üzerinde bir etkiye sahip olmadığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Öğretim Liderliği, Öğretmenlerin İş Doyumu

Abstract:
Many research during the last two decades has shown that there is a strong link between school principal's instructional leadership behaviors and effective schools, student achievement and teacher performance. As a result of this, the importance of principal's role as an instructional leader has grown in recent years and the effect of principal's instructional leadership behaviors on student achievement and teacher performance has been the focus of recent research. In this research, it was aimed to examine the effect of school principals' instructional leadership behaviors on teachers' job satisfaction. A sample of 552 teachers in Kağıthane district in İstanbul participated in the descriptive study. The Principal Instructional Management Rating Scale was used to obtain teachers' perceptions of their principals' instructional leadership behaviors. The Job Satisfaction Survey was used to determine the job satisfaction levels of teachers. Data were analyzed using t-test, Tukey post-hoc, and regression. The results of the study indicate that school principals "almost always" behave as instructional leaders and teachers are not highly satisfied with their job. The most important result of the study is that school principals' instructional leadership behaviors have effect on teachers' job satisfaction. According to the results, communicating the school goals, coordinating curriculum, maintaining high visibility, providing incentives for teachers, promoting professional development for teachers, developing high academic standards affect teachers' job satisfaction in a positive way, but, supervising and evaluating instruction, monitoring student progress, protecting instructional time affect teachers' job satisfaction in a negative way.  On the other hand, framing goals and providing incentives for students have no effect on teachers' job satisfaction. 
Key Words: Instructional Leadership, Teachers' Job Satisfaction