Karakter güçleri açısından pozitif gençlik gelişiminin incelenmesi
The investigation of positive youth development in terms of character strengths
Yazar: ÖMER FARUK KABAKÇI
Danışman: PROF. DR. TUNCAY ERGENE
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ahlaki değerler = Moral values ; Akademik başarı = Academic achievement ; Değerler = Values ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Gençler = Youngs ; Karakter = Character ; Karakter Güçleri ve Erdemli Oluş Gençlik Envanteri = Youth Inventory of Character Strengths and Virtues ; Karakter eğitimi = Character education ; Lise öğrencileri = High schools students ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
Bu araştırmada ilk olarak ?Karakter Güçleri ve Erdemli Oluş Gençlik Envanteri? Türkçe'ye uyarlanmıştır. Daha sonra lise öğrencilerinin sahip oldukları karakter güçlerinin, öznel iyi oluş, yılmazlık ve akademik başarı düzeylerini yordama gücü incelenmiştir. Çalışma grubunu Bursa il merkezindeki 8 farklı lisede öğrenim gören ve yaşları 14-19 arasında değişen 1963 öğrenci oluşturmuştur. Lise öğrencilerinin öznel iyi oluş düzeylerini belirlemek için Tuzgöl Dost (2004) tarafından geliştirilen ve Özen (2005) tarafından lise öğrencilerine uyarlanan ?Öznel İyi Oluş Ölçeği? kullanılmıştır. Yılmazlık düzeylerini ölçmek için Arastaman'ın (2011) geliştirdiği ?Öğrenci Yılmazlığı Ölçeği? kullanılmıştır. Akademik başarının belirlenmesi için araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Öğrencilerin değerlerine ait veriler, Dilmaç'ın (2007) geliştirdiği ?İnsani Değerler Ölçeği? ile elde edilmiştir. Karakter güçlerini belirlemek için Peterson ve Seligman (2004) ile Park ve Peterson (2006) tarafından geliştirilen ?Karakter Güçleri ve Erdemli Oluş Gençlik Envanteri? araştırmacı tarafından Türkçe'ye uyarlanmıştır.Araştırmada toplanan verilerin analizinde SPSS 16.0 ve Lisrel 8.37 programları kullanılmıştır. Lise öğrencilerinin karakter güçlerinin, öznel iyi oluş, yılmazlık özellikleri ile akademik başarılarını yordayıcılığının belirlenmesi için çoklu aşamalı regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmada hata payı olarak .05 alınmıştır.Uyarlanan ?Karakter Güçleri ve Erdemli Oluş Gençlik Envanteri?nin yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analizi ile incelenmiştir. Altı erdem boyutu ve yirmi dört alt ölçekten oluşan envanterin orijinal yapısına ilişkin ölçme modelinin oldukça iyi uyum katsayılarına sahip olduğu belirlenmiştir. Envanterin Cronbach Alpha katsayısı ile belirlenen iç tutarlılık katsayısı alt ölçekler için .64-85, erdem boyutları için .80-.91 arasında bulunmuştur. Envanterin test-tekrar-test güvenirlik katsayıları ise alt ölçekler için .72-.85, erdem boyutları için ise .84-.89 arasında bulunmuştur. Bu bulgulara dayalı olarak ölçeğin yeterli geçerlik ve güvenirlik düzeyine sahip olduğu ifade edilebilir.Araştırma bulguları olarak lise öğrencilerinin umut, sevme ve sevilme, yaşam coşkusu, çok yönlü bakış açısı, şükür, sorumluluk, affedicilik karakter güçlerinin öznel iyi oluşu anlamlı olarak yordadığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca sebatkârlık, umut, çok yönlü bakış açısı, özgünlük, öğrenmeye açık oluş, sosyal zekâ, affedicilik, yaşam coşkusu, liderlik, öz-denetim, merak karakter güçleri öğrencilerin yılmazlık düzeylerini manidar olarak yordamıştır. Yılmazlığın kararlılık, ?girişimcilik ve iletişim?, ?öz-yetkinlik ve umut? ile problem çözme becerileri boyutları da farklı karakter güçleri tarafından yordanmıştır. Öğrenmeye açık oluş, maneviyat, yaşam coşkusu, liderlik, sebatkarlık, merak, affedicilik karakter güçleri ise öğrencilerin akademik başarılarını istatistiksel olarak manidar düzeyde yordamıştır.Karakter güçleri, yılmazlık, öznel iyi oluş ve akademik başarıya ilişkin bulgular ilgili literatür ışığında yorumlanmıştır.

Abstract:
This research has been conducted in order to adapt ?Youth Inventory of Character Strengths and Virtues? to Turkish and to determine whether the character strengths of high school students predict their levels of positive youth development in the areas of subjective well-being, resilience and academic success.The study group consisted of 196314-19 year old adolescents who attend eigth different high schools in the city center of Bursa. The data of character strengths levels of students was collected with an adapted Turkish form of ?Youth Inventory of Character Strengths and Virtues? which was developed by Peterson ve Seligman (2004) and Park ve Peterson (2006). The levels of subjective well being of students were determined by ?The Subjective Well-being Scale?. To collect data regarding resiliency levels ?The Student Resiliency Scale? was used. ?The Human Values Scale? was used to determine criterion validity. Academic success levels were determined by a Personal Data Sheet. Statistical Package for the Social Sciences 16.0 and Lisrel 8.37 softwares were used for data analyses. Confirmatory Factor Analysis and Multiple Hierarchal Regression Analysis methods were carried out to process data. The significance level was .05 for all analyses.The construct validity of the adapted Youth Inventory of Character Strengths and Virtues was analyzed by Confirmatory Factor Analysis. The original construct of twenty four strengths subscales and six virtues dimensions of Youth Inventory of Character Strengths and Virtues were confirmed with good fit indices. Cronbach?s Alpha coefficients of Youth Inventory of Character Strengths and Virtues were found between .64-.85 for subscales and .80-.91 for virtues dimensions, while Test-Retest Reliability coefficients which was determined in two weeks interval .72-.85 for subscales and .84-.89 for virtues dimensions. According to this results, reliability and validity levels of Youth Inventory of Character Strengths and Virtues were sufficient.The results indicated that high school students? character strengths of hope, love, zest, perspective, gratitude, citizenship, and forgiveness were significant predictors of subjective well-being. The hierarchical regression results also showed that adolescents? resiliency was significantly predicted by character strengths such as perseverance, hope, perspective, creativity, love of learning, social intelligence, forgiveness, zest, leadership, self-regulation, curiosity. Furthermore, decisiveness, entrepreneurship and communication, self-efficacy and hope and problem solving skills dimensions of resiliency were predicted significantly by different character strengths. In terms of academic success, character strengths such as love of learning, spirituality, zest, leadership, perseverance, curiosity, forgiveness were significant predictors.These findings were compared and discussed along with those of previous reseach conducted on character strengths, resiliency, subjective well being and academic success. In this respect, recommendations for future research and implications for researchers and practitioners were asserted.