Alzheimer hastalığı'nda inflamasyon ve oksidatif stres göstergesi olarak galektin 3'ün rolü
The role of galectin-3 as an indicator of inflammation and oxidative stress in alzheimer's disease
Yazar: GÜRKAN GÜNER
Danışman: DOÇ. DR. BURCU BALAM YAVUZ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Galektin-3 = Galectin-3 ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Alzheimer Hastalığı (AH), santral sinir sisteminin nörodejeneratif bir hastalığı olup, demansın da en sık nedenidir. İnflamasyon, ileri yaşta kognitif gerilemenin ve demansın gelişmesinde önemli bir role sahiptir. Galektin-3,  fibrozis, anjiogenezis, apoptozis ve immün aktivasyon gibi birçok biyolojik süreçte rol alan multifonksiyonel bir protein olup en önemli rolü akut ve kronik inflamasyondadır. Bu çalışmanın amacı galektin-3'ün AH patogenezindeki inflamasyonun bir  göstergesi olup olmadığının ve bir biyobelirteç olarak kullanılabilirliğinin araştırılmasıdır.
Çalışmaya, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı polikliniğine başvuran 44 Alzheimer hastası ve 44 normal kognitif fonksiyonlu olmak üzere toplam 88 hasta alınmıştır. Akut veya kronik infeksiyon tanısı olan, galektin-3 düzeyini etkileyebileceği gösterilmiş olan kronik hastalıklara (kronik inflamatuvar hastalıklar) sahip olan hastalar çalışmadan dışlanmıştır. Tüm hastalara kapsamlı geriatrik değerlendirme testleri ve nöropsikiyatrik testler uygulanmıştır. Serum galektin-3 düzeyleri çalışılmıştır. Analizler sonucunda Alzheimer Hastalığı grubunun galektin-3 düzeyi, kontrol grubundan yüksek saptanmıştır. Ancak istatistiksel olarak anlamlı değildir (AH 7,53 [2,22-16,19], kontrol 7,02 [1,87-20]; (p=0,443)). Global Detoriasyon Skalası (GDS) evrelemesine göre orta-şiddetli AH (GDS evre 6) grubundaki hastaların galektin-3 düzeyleri erken evredeki hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek saptanmıştır (orta-şiddetli evre 10,42 [6,29-13,59],  hafif-orta şiddette evre 7,09 [2,22-16,19]; p=0,032). Galektin-3 düzeyi ile Sayı Menzili İleri (r= -0,216 p=0,043) ve geri (r= -0,233 p=0,029) testi arasında ters yönde, düşük kuvvette, istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptanmıştır. 
Bu çalışma, AH'nin patogenezinde önemli bir yeri olduğu düşünülen inflamasyon ve oksidatif stresin bir göstergesi olarak galektin-3'ün rolünü desteklemektedir. Ayrıca galektin-3 hastaların serumundan kolayca çalışılması sayesinde AH'de kullanılanabilecek potansiyel bir biyobelirteç olabilir. Ancak bu konunun prospektif kohort çalışmalar ile desteklenmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Alzheimer Hastalığı; biyobelirteç; galektin-3;  inflamasyon; oksidatif stres

Abstract:
Alzheimer's Disease (AD) is a neurodegenerative disorder of central nervous system and most common cause of dementia. Inflammation plays an important role in the development of cognitive decline and dementia in the old age. Galectin-3 is a multifunctional protein implicated in a variety of biological processes including fibrosis, angiogenesis, apoptosis, and immune activation but, the best known role for galectin-3 is in acute and chronic inflammation. The aim of this study was to investigate whether galectin-3 can be an indicator of inflammation in Alzheimer's Disease pathogenesis and a feasible biomarker of the disease.
In this cross-sectional study, following geriatric comprehensive assessment and cognitive assessment, 44 AD patients and 44 control patients with normal cognitive status aged 65 years and over admitted to the outpatient clinic of the Division of Geriatric Medicine, Department of Internal Medicine, at Hacettepe University Hospital were enrolled. Patients who had acute or chronic infection or chronic diseases that can affect galectin-3 levels (chronic inflammatory diseases) were exluded. The comprehensive geriatric assessment tests and neuropsychiatric tests were performed to all patients. Serum galectin-3 levels were measured. Analyses revealed that galectin-3 level of Alzheimer's Disease group was higher than the control group. However, it was not statistically significant (AD: 7.53 [2.22-16.19], control 7.02 [1.87-20]; (p=0.443)). According to Global Deterioration Scale (GDS) the galectin-3 levels of patients in moderately severe dementia group (GDS stage 6) were significantly higher than the patients in early dementia group (moderately severe dementia group 10.42 [6.29-13.59], early-moderate dementia group 7.09 [2.22-16.19] p=0.032). There was a significant weak negative correlation between galectin-3 levels and the Digit Span Forward (r=-0.216 p=0.043) and Backward (r=-0.233 p=0.029) tests.
This study suggests that galectin-3 potentially plays an important role as an indicator of inflammation and oxidative stress in the pathogenesis of Alzheimer's Disease. Besides, galectin-3 is measured easily in patient's serum so it could be a potential candidate as a biomarker for Alzheimer's Disease. However, further and larger prospective studies are needed to clarify the association. 

Key Words: Alzheimer Disease; biomarker; galectin-3;  inflammation; oxidative stress