Yargısal insan hakları koruma mekanizmalarında kabul edilebilirlik ölçütleri
Admissibility criteria on judicial mechanisms of human rights protection
Yazar: SÜMEYYE HANDE ÇAKIR
Danışman: YRD. DOÇ. ALİ ERSOY KONTACI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Anayasa Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Bireysel başvuru = Individual application ; Birleşmiş Milletler = United Nations ; Denetim = Control ; Temel haklar = Fundamental rights ; Temel özgürlükler = Fundamental freedoms ; Yargısal korunma = Judical protection ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Bireyi korumakla yükümlü devlet organlarının dahi bireylerin temel hak ve özgürlüklerini ihlal etmesi karşısında insan haklarını uluslararası boyutlarda koruyacak mekanizmalar geliştirilmiştir. Bu mekanizmaların arasında bireylere daha nitelikli bir koruma sağlayan bireysel başvuru yolu ön plana çıkmaktadır.
Bireysel başvuru mekanizması, devlet karşısında, bireylerin hak ve özgürlüklerinin etkin bir şekilde korunması amacına hizmet etmektedir. Son dönemlerde bireylerin, gerçekleşen insan hakları ihlalleri karşısında bu yolu sıklıkla kullanmaya başladıkları gözlemlenmektedir. Bu yoğun başvuruların doğal bir sonucu olarak denetim organlarının artan iş yükü sorunu karşımıza çıkmaktadır. Bu noktada, denetim mekanizmalarının artan iş yükü sorununa bir çözüm niteliğinde kullanmaya başladığı kabul edilebilirlik ölçütleri karşımıza çıkmaktadır. 
Bireysel başvuru mekanizmasının etkinliğini koruyabilmesi hususunda önem arz eden, başvurunun esastan incelenmesine geçilmeden önce başvuruda aranan bir takım koşullar bulunmaktadır. Bu koşullar bireysel başvuru mekanizmasının usûlî incelemesinin birinci basamağını oluşturan "kabul edilebilirlik ölçütleri"dir. Ancak bazı ölçütler var ki, başvuruların bu ölçütlere dayanılarak kabul edilebilirlik incelemesi aşamasında reddedilmesi, başvurunun esastan reddedilmesine yakın sonuçlar içermektedir. Bu şekilde reddedilen bir başvuru düzeltilememekte, tamamlanamamakta veya değiştirilememektedir. Dolayısıyla denetim mekanizmalarının, artan iş yükleri karşısında söz konusu ölçütleri birer eleme aracı olarak kullanma olasılıkları, bireysel başvuru mekanizmasının temel hak ve özgürlükleri koruma işlevi açısından tehlike oluşturmaktadır. Bu durum ise bireysel başvuru mekanizmasının asıl anlam ve amacı ile ters düşecektir. Kabul edilebilirlik ölçütlerinin değerlendirilmesi bu sebeple büyük önem arz etmektedir. Bu çalışma, uluslararası mekanizmaların bireysel başvurularda aradığı kabul edilebilirlik ölçütlerinin, denetim mekanizmalarınca nasıl değerlendirildiğini ve yorumlandığını, bu yorumlar sonucunda insan haklarının korunması meselesinin nasıl şekillendiğini incelemeyi amaçlamaktadır.

Abstract:
International judicial mechanisms were developed in order to protect human rights in the international dimension despite the fact that the government agencies which responsible for protecting individuals violated the fundamental rights and freedoms. Recently individual application mechanism providing more effective remedies to individuals has become prominent among these international mechanisms.
The purpose of the individual application mechanism is to protect the individuals' rights and freedoms effectively against states. Great interest of the individual application event lead to rise an issue increasing workload of the supervisory bodies. Since the intense interest to individual application, individual application mechanism can be away and consequently not fulfill the actual function from time to time.
There are some conditions about the individual application on behalf of the principal purpose to be performed effectively sought in the application before proceeding to examine the merits of the application. These conditions referred as "Admissibility criteria" provide to ensure both procedural and contextual examination of the applications. 
Although admissibility stage is recognized as a procedural requirement, the flexible interpretation of the admissibility criteria is required to serve effectively protecting rights by the competent supervisory authorities. A decision given at this stage could prevent examination of the merits of the application. However, this conclusion would be inconsistent with the principal and purpose of the individual application mechanism. Therefore, the aim of this study is preferred to examine the admissibility criteria given a form with the interpretation of supervisory body.