Sosyal bilgiler dersi kazanımları ile ders ve çalışma kitapları etkinliklerinin matematik dersi kazanımları açısından incelenmesi
A Review on social studies lesson outcomes and coursebook and workbook activities regarding the maths lesson
Yazar: İLKER KARAMAN
Danışman: PROF. DR. BAYRAM TAY ; DR. MURAT BAŞ
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Disiplinlerarası = Interdisciplinary ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Günümüzde çağın gereksinimleri karşısında eğitim kurumlarından toplumsal beklentinin
oluşturduğu birey profili yaratıcı, üretken, öğrenmekten zevk alan, eleştirel düşünebilen, olaylar
arasında bağ kurabilen şeklinde açıklanabilir. Nitekim farklı disiplinlerin bilgi ve becerilerini dikkate
alan ve öğrencinin motivasyonunun artmasına katkı sağlayan disiplinler arası yaklaşım çağdaş eğitim
sistemi içerisinde oldukça önemsenmektedir. İlkokul 4. sınıf sosyal bilgiler dersi kazanımlarının,
sosyal bilgiler ders ve çalışma kitabının matematiksel yetkinlikler açısından incelenmesi amaçlanan
bu çalışmada, 2018 yılı 4. sınıf sosyal bilgiler dersi öğretim programında bulunan kazanımlarının, 4.
sınıf sosyal bilgiler ders ve çalışma kitabının ilkokul 1-4. sınıflar matematik dersi kazanımları ile
ilişkili olup olmama durumları incelenmiştir. Bu amaçla çalışmada nitel araştırma paradigmalarından
doküman incelemesi işe koşulmuştur. Araştırma verileri ise doküman analizi yoluyla elde edilmiş
olup çalışma doküman analizi adımlarına uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma verilerini Millî
Eğitim Bakanlığı'nca yayınlanan 2018 yılı ilkokul sosyal bilgiler dersi öğretim programı, 2018 yılı
ilkokul matematik dersi öğretim programı, 4. sınıf sosyal bilgiler ders kitabı ve 4. sınıf sosyal bilgiler
çalışma kitabı oluşturmuştur. Sosyal bilgiler dersi kazanımlarının öğretiminde öğrencilerin ihtiyaç
duyduğu matematiksel yetkinlikler sosyal bilgiler dersi kazanımları ve öğrenme alanları boyutları ile
ilişkilendirilerek incelenmiştir. Bu bağlamda 2018 sosyal bilgiler öğretim programındaki kazanımlar
matematiksel yetkinlikler açısından incelendiğinde birey ve toplum öğrenme alanında 25, kültür ve
miras öğrenme alanında 33, insanlar, yerler ve çevreler öğrenme alanında 84, bilim, teknoloji ve
toplum öğrenme alanında 44, üretim, dağıtım ve tüketim öğrenme alanında 113, etkin vatandaşlık öğrenme alanında 39, küresel bağlantılar öğrenme alanında ise 34 matematik dersi kazanımlarının
ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlardan yola çıkarak 2018 yılı 4. sınıf sosyal bilgiler dersi
öğretim programı öğrenme alanları incelendiğinde; en fazla matematik kazanımları ile ilişkili olan
öğrenme alanının 113 kazanım ile üretim, dağıtım ve tüketim öğrenme alanı, en az ilişkili olan
öğrenme alanı ise 25 kazanım ile birey ve toplum öğrenme alanının olduğu tespit edilmiştir. 4. sınıf
sosyal bilgiler ders kitabında bulunan etkinliklerin en çok ilkokul 1. sınıf, en az ise 2. sınıf seviyesi
ilkokul matematik dersi kazanımlarıyla ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 4. sınıf sosyal bilgiler
çalışma kitabında bulunan etkinlikler en çok ilkokul 1. sınıf seviyesi, en az ise 4. sınıf seviyesi ilkokul
matematik dersi kazanımlarıyla ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Disiplinler arası yaklaşım, matematik dersi, öğretim programı, sosyal bilgiler dersi.

Abstract:
Today, the individual profile formed by the social expectations from educational institutions
against the needs of the age can be explained as creative, productive, enjoying learning, thinking
critically, and connecting events. As a matter of fact, the interdisciplinary approach, which takes into
account the knowledge and skills of different disciplines and contributes to the increase of student
motivation, is highly regarded in the contemporary education system. In this study, which aims to
examine the achievements of the 4th grade social studies course in primary school and the social
studies course and workbook in terms of mathematical competencies, the achievements in the 2018
4th grade social studies curriculum, the 4th grade social studies course and workbook for primary
school 1-4. In this study, whether it is related to the achievements of the 4th grade mathematics
course or not was examined. For this purpose, document analysis, one of the qualitative research
paradigms, was used in the study. The research data was obtained through document analysis and
the study was carried out in accordance with the document analysis steps. The study data consisted of the 2018 primary school social studies curriculum, 2018 primary school mathematics curriculum,
4th grade social studies textbook and 4th grade social studies workbook published by the Ministry
of National Education. Mathematical competencies needed by students in teaching social studies
course outcomes were examined by associating them with social studies course outcomes and
learning domains dimensions. In this context, when the achievements in the 2018 social studies
curriculum are examined in terms of mathematical competencies, 25 in the field of individual and
society learning, 33 in the field of culture and heritage learning, 84 in the field of learning people,
places and environments, 44 in the field of science, technology and society learning, production,
distribution and consumption learning. It has been determined that 113 mathematics course
achievements in the field of learning active citizenship, 39 in the field of learning global connections
and 34 in the field of learning global connections are related. Based on these results, when the
learning areas of the 2018 4th grade social studies course curriculum are examined; It has been
determined that the learning area that is most associated with mathematics acquisitions is the learning
area of production, distribution and consumption with 113 acquisitions, and the learning area that is
least related is the learning area of individual and society with 25 acquisitions. It has been concluded
that the activities in the 4th grade social studies textbook are mostly related to primary school 1st
grade and at least 2nd grade primary school mathematics course achievements. It has been concluded
that the activities in the 4th grade social studies workbook are mostly related to primary school 1st
grade level and at least 4th grade level primary school mathematics course achievements.

Keywords: Interdisciplinary approach, mathematics instruction, curriculum, social studies