Süt endüstrisinde gıda güvenliği ve kalitesinin arttırılması amacıyla pH, toplam asitide ve yağ miktarının hızlı ve ekonomik tayini için otoanalizör cihaz geliştirilmesi
The development of an auto-analyzer device for fast and economic analysis of pH, total acidity and fat ratio improving the food safety and quality in dairy industry
Yazar: ALİME GÜL GÖNEŞ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM IŞILDAK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik Ana Bilim Dalı / Biyomühendislik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering ; Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: pH denetimi = pH control

Özet:
Çalışmada; sütte toplam asitlik ve pH' ın eşzamanlı ölçümü için yeni bir yöntem tarif edilmektedir. Üç farklı kompozisyonda ve farklı şekillerde hazırlanan kompozit pH elektrot test edildi. pH elektrotların potansiyometrik performans özellikleri bilgisayar kontrollü çok kanallı potansiyometre sistemi kullanılarak incelendi. En iyi potansiyometrik performans %12.50 işlem görmüş trimetilhidrokinon, %12.50 işlem görmemiş trimetilhidrokinon, %25 grafit ve %50 polimetil metakrilat birleştirerek hazırlanan pH elektrottan elde edildi. pH ve referans elektrot için sıralı enjeksiyon analiz sistemde kullanılmak üzere akış hücresi tasarlandı. Özellikle total asitlik tayininde etkinliği artırmak için, üç farklı mini-kolon sıralı enjeksiyon analiz sistemde akış yoluna uygulandı. Toplam asitlik, pH ve yağ analizi ölçümlerinin optimizasyonunda, mobil faz konsantrasyonu, enjeksiyon hacmi, taşıyıcı faz akış hızı, minyatür kolonun uzunluğu, akış yolunun uzunluğu gibi bazı temel parametreler incelendi. Akış sistemine uygun tasarlanan mini bütirometre sisteme entegre edildi. Geliştirilen sıralı enjeksiyon analiz sistemi, toplam asitlik, pH ve sütte yağ analizleri için farklı süt örneklerine uygulandı. Elde edilen tüm sonuçlar SPSS programı yardımıyla analiz edildi. Geliştirilen yöntemle süt örneklerinden elde edilen sonuçlar klasik titrasyon yöntemi ile elde edilen sonuçlarla karşılaştırıldı. Birbirleri ile uyumlu olduğu bulundu. Süt örneklerinden elde edilen pH sonuçları ve ticari bir cam pH elektrotu ile elde edilen sonuçlar kıyaslandığında anlamlı bir fark gözlenmedi. Süt örneklerinden elde edilen yağ oranı sonuçları Gerber yöntemiyle tekrarlandı. Tüm sonuçların birbiri ile uyumlu olduğu tespit edildi. Geliştirilen yöntemle elde edilen veriler, pH, toplam asitlik ve yağ oranı tayinlerini ekonomik, hızlı ve doğru bir şekilde düşük hacimli süt örneklerinde eşzamanlı olarak ölçülebileceğini ve geleneksel yöntemlerin yerine kullanılabilme potansiyeli olduğunu göstermektedir.

Abstract:
In this study; A new simultaneous method measuring total acidity and pH of milk is described. Three composite pH electrodes in different composition and production phase were tested. Potentiometric performance characteristics of the pH electrodes in the stagnant environment were examined by using a computer-controlled multi channel potentiometer system. The best potantiometric performance was obtained from the electrode prepared by combining 12.50% treated trimethylhydroquinone, 12.50% untreated trimethylhydroquinone, 25% graphite and 50% polymethyl methacrylate. A flow-cell has been designed for pH and reference electrodes for the sequential injection analysis. Three different miniature columns were applied in the flow-line to improve the efficiency of total acidity measurement in the sequential injection analysis system. Some main parameters such as volume of injection, flow-rate of carrier, length of miniature column, length of tubing as they are asumed highly influential in simultaneous measurement of total acidity, pH and fat ratio analyses were examined for the optimization.  During the trials, mobile phase concentration and sampling rate were also taken into account to obtain best titration peak curve. The mini boutirometer designed for the flow system is integrated into the system. Finally the developed sequential injection analysis system was applied to different milk samples for total acidity, pH and total fat ratio analyses. Results obtained by both methods were analyzed by SPSS software. The obtained results by the developed method were compared with the results obtained by classical titration method and found to be compatible with each other. pH results of milk samples that they are simultaneously measured in the system developed were also compared with the results obtained by a commercial glass pH electrode. The obtained pH results were also found to be compatible with each other. Fat ratio results of milk samples that are obtained by Gerber method, fount to be compatible with each other. In sight of obtained data, the method developed in the present study will ensure some advantages such as economy, fast and pricise measurement of pH, total acidity and fat ratio simultaneously in low volume milk samples, and might have potential to replace by the conventional methods.