Sürdürülebilir mimarlık yaklaşımında hayvan destekli tasarımların yeri
The role of animal-aided designs in sustainable architecture
Yazar: MELİS TÜZEN
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL AYCI
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İçinde bulunduğumuz doğa, sadece insanlar için değil aynı zamanda diğer tüm canlılar için de yaşam kaynağıdır. Ancak doğal kaynakların bilinçsiz kullanımı, endüstrileşme, hızlı ve plansız kentleşme gibi çevreye duyarsız yapılan uygulamalar, doğal yaşam alanlarının hızla tahrip olmasına, hatta bazı canlı türlerin yok olmasına neden olmaktadır. Günümüzde sürdürülebilir mimarlık anlayışının önemi arttıkça, doğaya uyumlu mimari yaklaşımlar benimsenmiş ve bu sayede doğal yaşamın korunması ve devamlılığı desteklenmeye çalışılmıştır. Sürdürülebilirlik tanımı gereği, yapılı çevrenin doğal yaşamla uyumlu olmasını hedefleyen bir uygulama biçimidir. Bu bağlamda, doğal yaşam alanları tahrip edilen hayvanların rolü sürdürülebilirlik tartışmalarında önemli bir yer tutmaktadır. Bugüne kadar yapılan çalışmalar, yapı tasarımı ve kentsel planlama söz konusu olduğunda hayvanların öneminin büyük ölçüde göz ardı edildiğini göstermektedir. Ayrıca, sürdürülebilir mimarlık yaklaşımında hayvan refahının arttırılmasına yönelik sürdürülebilir mimari yaşam alanlarının ve modern mimarlığın gelişim süreci içinde insan-hayvan temelli sürdürülebilir mimari yaşam alanlarının yeri ve öneminin kapsamlı araştırılmadığı görülmektedir. Bu çalışma, sürdürülebilirlik yaklaşımı içerisinde hayvan destekli tasarımların önemini tartışmayı amaçlamaktadır. Ayrıca insan-hayvan bağını güçlendirmek suretiyle kentlerde ve toplumda yaşam kalitesini artırmak için hayvan destekli çalışmalar yürütmektir. İnsan-hayvan ilişkilerinin çeşitli yönlerini inceleyerek, insan-hayvan etkileşimlerinin dikkate alındığı sürdürülebilir mimari yaşam alanlarının nasıl tasarlanması gerektiğini anlatmaktır. Bu amaç doğrultusunda, kentsel, altyapı ölçeğinde ve yapı ölçeğinde hayvan destekli tasarımlar sürdürülebilirlik yaklaşımları içerisinde incelenmiştir ve sürdürülebilirlik yaklaşımına olan katkısı değerlendirilmiştir. Sonuç olarak sürdürülebilir hayvan destekli tasarım yaklaşımının hayvanlar için tasarlanacak olan yapılar için yenilikçi çözümler sağladığı; çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirliği de katkısı olduğu, ancak bu tasarımların başarılı olabilmesi için de hayvanların ihtiyaçlarına uygun yaşam alanları oluşturulmasının ve çevresel etkilerin hayvanlar üzerindeki olumsuz etkileri üzerinde fikir sahibi olunmasının altı çizilmiştir. Bunun da ancak disiplinler arası bir çalışma ile mümkün olabileceği görülmüştür. Ayrıca sürdürülebilirliğin klasik ilkelerinin yanı sıra, hayvanların yaşamlarını gözeten faktörlerin de sürdürülebilirlik anlayışına önemli katkılar sağladığı vurgulanmaktadır. Bu çalışma aracılığıyla ortaya konulan sürdürülebilirliğin hayvan destekli tasarımla ilişkisi tartışmasının, gelecek araştırmalar ve uygulama örnekleri için önemli bir tartışma zemini oluşturması beklenmektedir.

Abstract:
The nature we live in is a source of life not only for humans but also for all other living things. However, environmentally insensitive practices such as unconscious use of natural resources, industrialization, rapid and unplanned urbanization cause the rapid destruction of natural habitats and even the extinction of some living species. Today, as the importance of sustainable architecture has increased, architectural approaches that are compatible with nature have been adopted and thus the protection and continuity of natural life has been tried to be supported. As a definition, sustainability is a form of practice that aims to harmonize the built environment with natural life. In this context, the role of animals whose natural habitats are destroyed has an important place in sustainability discussions. Studies show that the importance of animals is largely ignored in building design and urban planning. It also shows that the place and importance of sustainable architectural habitats for enhancing animal welfare in the sustainable architecture approach and human-animal based sustainable architectural habitats in the development process of modern architecture have not been extensively researched. This study aims to discuss the importance of animal-aided designs within the sustainability approach. It also aims to carry out animal-aided studies to improve the quality of life in cities and society by strengthening the human-animal bond. By examining various aspects of human-animal relationships, it is to explain how sustainable architectural living spaces should be designed considering human-animal interactions. In line with this purpose, animal-aided designs at urban, infrastructure and building scales are analyzed within sustainability approaches and their contribution to sustainability approach is evaluated. As a result, it is emphasized that the sustainable animal-aided design approach provides innovative solutions for structures to be designed for animals; it also contributes to environmental, social, and economic sustainability, but in order for these designs to be successful, it is underlined that living spaces suitable for the needs of animals should be created and the negative effects of environmental impacts on animals should be considered. It has been shown that this can only be achieved through an interdisciplinary study.  It is also emphasized that in addition to the classical principles of sustainability, factors that pay regard to the lives of animals make important contributions to the understanding of sustainability as well. It is expected that the discussion of the relationship between sustainability and animal-aided design, which is put forward through this study, will create an important discussion ground for future research and application examples.