Nişancızâde'nin Nûru'l-'ayn adlı eserinin tahkik ve tahlili (40. fasıl)
The edition-critique and examination of Nişancizâde's work entitled Nur al-'ayn (Chapter 40)
Yazar: RESUL AYGÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KAFİ DÖNMEZ
İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Hanefiler = Hanifies ; Mezhepler = Sects ; Nişancızade Mehmed Efendi = Nişancızade Mehmed Efendi ; Nuru'l-Ayn = Nuru'l-Ayn ; İslam hukuku = Islamic law ; İslamiyet = Islam ; Şeyh Bedreddin = Sheikh Bedreddin

Özet:
Şeyh Bedreddin (ö. 823/1420), Mecdüddîn el-Üsrûşenî'nin (ö. 637/1240) el-Fusûl'ü ile Zeynüddîn el-Mergînânî'nin (ö. 670/1271) Fusûlü'l-ihkâm fî usûli'l-ahkâm adlı eserini bir araya getirdiği, Osmanlı'da uzun seneler kadılar için müracaat kaynağı olan Câmi'u'l-Fusûleyn isimli bir eser yazmıştır. Şeyh Bedreddin bu eserinde Hanefi mezhebinin temel metinlerinde yer alan bazı meselelerde âlimlere itiraz ve eleştirilerde bulunmuş, sonraki devirlerde müellifin bu itiraz ve eleştirilerine cevap olmak üzere eserler kaleme alınmıştır. Bu eserlerden birisi de Nişancızâde Mehmed'in (ö. 1031/1621) Nûru'l-'Ayn fî Islâhi Câmi'u'l-Fusûleyn adlı eseridir. Bu çalışmada anılan eserin elfâz-ı küfür konusuna tahsis edilmiş olan 40. faslının tahkik ve tahlili gerçekleştirilmiş ve bu çerçeve ile sınırlı olmak üzere Nişancızâde'nin Câmi'u'l-Fusûleyn'e katkısı ortaya konmaya çalışılmıştır. 
	Araştırmamız üç bölümden oluşmakta olup; ilk bölümde Nûru'l-'Ayn fî Islâhi Câmi'u'l-Fusûleyn'e kadar Hanefi mezhebi metinlerinde elfâz-ı küfür konusunun nasıl ele alındığına ve Osmanlı döneminde kaleme alınan başlıca risalelere genel bir bakış yapılmış, ikinci bölüm Nûru'l-'Ayn'ın 40. faslının incelenmesine ve Câmi'u'l-Fusûleyn'in 38. faslı ile karşılaştırmasına ayrılmış, son bölümde ise Nûru'l-'Ayn'ın 40. faslı iki farklı müellif nüshasına dayanılarak tahkik edilmiştir.

Abstract:
Sheikh Badreddin wrote a book titled  Jâmi' al-Fusûlayn which had been used for a long time in the Ottoman Empire as a handbook for judges. In this book, he combined Majd al-Dîn al-Usrusheni's (632/1235) al-Fusûl and Zayn al-Dîn al-Margīnânî's (670/1271) Fusûl al-Ihkâm fi Usûl al-Ahkâm. Sheikh Badreddin objected to some issues involved in the leading texts of Hanafi school in the study. In subsequent periods, some scholars wrote books in order to response to his objections and criticisms. One of these books is Nûr al-Ayn fî Islâh Jâmi' al-Fusûlayn by Nisancizade Mehmet. 
Our study consists of three chapters; the first chapter ise devoted to how Hanafî scholars dealt with the issue of alfâz al-kufr until Nûr al-Ayn fî Islâh Jâmi' al-Fusûlayn and analysis of the works written about this issue in the Ottoman Empire. The second chapter is dedicated to examination of the 40th part of  Nûr al-Ayn fî Islâh Jâmi' al-Fusûlayn  and 38th part of Jâmi' al-Fusûlayn and its 40th part are compared. In the last chapter, the 40th part of  Nûr al-Ayn fî Islâh Jâmi' al-Fusûlayn is critically edited based on two copies by Nisancizade Mehmet.
Key words:
Câmi'u'l-Fusûleyn, Nişancızâde, Elfâz-ı küfür, Şeyh Bedreddin, Nûru'l-'Ayn