COVID-19 pandemisinin Ankara Çankaya Emek ASM başvurularına olan etkileri
The effects of the COVID-19 pandemic on Ankara Çankaya Emek ASM applications
Yazar: SEVİNÇ DEYNEZ
Danışman: UZMAN İREP KARATAŞ ERAY
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Ankara = Ankara ; COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; SARS virüsü = SARS virus

Özet:
Giriş ve Amaç:
Koronavirüsler, hayvanlarda veya insanlarda hastalık
yapabilen ve Orta Doğu Solunum Sendromu (MERS) ve Şiddetli Akut Solunum
Sendromu (SARS) gibi hastalıklara neden olan geniş bir virüs familyasıdır. Yeni
koronavirüs ailesi (SARS CoV 2) Aralık 2019'da Wuhan şehrinde ortaya çıkmış ve
pnömoni, pulmoner ödem, ARDS, multiorgan yetmezliği ve ölüme varan tablolar
oluşturan bir solunum yolu enfeksiyonu sebebidir. Tedavi çalışmaları devam etmekle
beraber şu an hidroksiklorokin, azitromisin, plazma tedavisi ve favipravir gibi anti
viraller kullanılan ilaçlardır. Bu hastalık %3,8 oranında ölüm meydana getirmektedir.
Yayılımını azaltmak amaçlı çeşitli önlemler alınmıştır. Aile sağlığı merkezleri (ASM)
çocuk, gebe, yaşlı, kronik hastalığı olan hastalar ve birtakım sağlık belgeleri için
başvuran kişilere hizmet veren birinci basamak sağlık merkezleridir. Pandemi
varlığında aile hekimleri, ASM'lere başvuranlar arasında virüs iletimini kısıtlamakla
görevlidir. Bu nedenle triaj yapılması vaka sayılarının kontrolü için gereklidir.
ASM'lere başvuran hastaları korumak ancak bu şekilde mümkün olmaktadır. Tüm bu
nedenlerden ötürü, COVID-19 ile mücadele eden aile sağlığı merkezlerini
incelemeyi tezimizde amaç edindik.
Gereç ve Yöntem:
Çalışmamız kesitsel tipte bir araştırma olarak
planlanmıştır. Ankara Çank aya Emek ASM 'ye başvuran hastalara pandemi
sürecindeki ASM başvurularıyla ilgili 21 sorudan oluşan bir anket uygulandı.
Analizlerde SPSS 22.0 paket programı kullanıldı Katılımcılara ilişkin
sosyodemografik özellikler betimsel olarak incelenmiştir. Hastaların niceliksel
değerlerinin normal dağılıma uygunluğu Shapiro Wilk yöntemi ile test edilmiştir
(p<0,05). Bu değişkenlerin Normal dağılıma uygun olmamasından dolayı Mann
Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanılarak karşılaştırmalar yapılmıştır.
Niteliksel verilerin karşılaştırılmasında, Marginal Homogenity, Pearson Ki Kare testi
ve Fisher Exact test kullanıldı, Karşılaştırmaların Sonuçları %95, %99 güven
aralığında; p<0,05, p<0.01 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
Bulgular:
Araştırmamıza katıla n 250 hastadan %57,60 ı kadın, %42,40 ı
erkek olarak belirlenmiştir. Katılımcıların ortalama yaşı 44,88 olarak bulundu.
Araştırmamıza katılan hastaların %73.60 'ı ASM başvurularının arttığını belirtirken,
%26.40'ı artmadığını belirtti. Katılımcılara yöneltilen 21 soruluk ankette pandemi
sürecindeki bu artışın nedenlerine baktığımızda %42.80(n=107) oranla aşı ve ve %40.00(n=100) oranla muayene olarak saptadık.
Sonuç: 
Covid-19 pandemisinde ASM'lere başvuru sayılarında ve başvuru nedenlerinde çok anlamlı değişiklikler tespit edilmiştir. Çalışmanın tüm bölümlerinde elde edilen sonuçlarda ASM'lere başvuru sayıları artmıştır. Buradan çıkabilecek en önemli sonuç;ASM'lerin işlevinde de artma olduğu sonucudur. Çalışmanın başvuru nedenlerine göre analizinde görülmektedir ki pandemi öncesi en çok gelen grup ilaç reçetesi iken pandemide aşı olmaya gelen hasta sayısında ve herhangi bir şikâyeti olup muayene olmaya gelen hasta sayısında ise ciddi bir artış olduğu görülmektedir.Bu nedenle pandemi sürecinde ASM'nin taşıdığı yük hafifletilmelidir. Birinci basamağa olan yoğunluk azaltılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği,Covid-19,Pandemi

Abstract:
Background:
Coronaviruses are a large family of viruses that can infect
animals or humans and cause dise ases such as Middle East Respiratory Syndrome
(MERS) and Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS). The new coronavirus
(SARS CoV 2) is a respiratory tract infection agent that emerged in the city of
Wuhan in December 2019 and can cause pneumonia, pulmonary edema, ARDS,
multiorgan failure and death. Although treatment studies continue, anti virals such as
hydroxychloroquine, azithromycin, plasma therapy and favipravir are currently the
prominent treatments. The mortality rate of the disease is 3.8%. Legal ar rangements
have been made in order to reduce the spread. Family health centers (FHCs) are
primary health care institutions that serve children, pregnant women, elderly patients,
patients with chronic diseases and people who apply for certain health documen ts. In
the presence of a pandemic, family physicians must restrict virus transmission among
people applying to FHCs. Therefore, triage is necessary to identify high risk patients as
soon as possible. All patients admitted to FHCs can be protected in this w ay. For all
these reasons, we aimed to review family health centers struggling with COVID 19.
Materials and Methods:
Our study was planned as a cross sectional study. A
questionnaire consisting of 21 questions was applied to the patients who applied to
Ank ara Çankaya Emek FHC regarding their applications during the pandemic
process. SPSS 22.0 package program was used in the analysis. Sociodemographic
characteristics of the participants were analyzed descriptively. Th e conformity of the
quantitative values of the patients with the normal distribution was tested with the
Shapiro Wilk method (p<0.05). Since these variables were not suitable for Normal
distribution, comparisons were made using Mann Whitney U and Kruskal Wallis
tests. In the comparison of qualitative data, Marginal Homogenity, Pearson Chi
Square test and Fisher Exact test were used. Results of the Comparisons were %95,
%99 confidence interval; p<0.05, p<0.01 were evaluated at the level of %99 confidence interval; p<0.05, p<0.01 were evaluated at the level of %99 confidence interval; p<0.05, p<0.01 were evaluated at the level of significance.
Results: 
Of the 250 patients who participated in our study; 57.60% were
female, 42.40% were male. The mean age of the participants was found to be 44.88
years. While 73.60% of the patients participating in our study stated that FHC
applications increased, 26 .40% stated that they did not. When we looked at the
reasons for this increase in the pandemic process in the 21 question survey directed to the participants, we found that 42.80% (n=107) were vaccination and 40.00%
(n=100) were examinations.
Conclusion:
I n the Covid 19 pandemic, the number of applications to FHCs
and the reasons for application are very high.significant changes were detected. The
number of applications to FHCs increased in the results obtained in all parts of the
study. The most important conclusion to be drawn from this is; It is the result of an
increase in the function of FHCs. In the analysis of the study according to the reasons
for application, it is seen that while the group that received the most for drug
prescription before the pan demic, there was a significant increase in the number of
patients who came to be vaccinated during the pandemic and the number of patients
who came to be examined with any complaints. For this reason, the burden carried
by the ASM during the pandemic proce ss should be lightened. The intensity towards
the first step should be reduced.
Keywords:Family Medicine, Covid 19, Pandemic