Kuyucak – Durasallı (Aydın) civarındaki yeraltı sularının hidrojeokimyası ve insan sağlığına etkisinin değerlendirilmesi
Hydrogeochemistry and human health effect of groundwater surruonding Kuyucak-Durasalli (Aydın province)
Yazar: DERYA ŞEYDA UYAR
Danışman: DOÇ. DR. ALİ BÜLBÜL
Pamukkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Hidrojeokimya = Hydrogeochemistry ; Hidrojeoloji = Hydrogeology ; Su jeokimyası = Water geochemistry

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'nin batısında yer alan Aydın ili Kuyucak – Durasallı çevresinin 14 farklı kuyu ve doğal kaynak sularının hidrojeokimyasal özellikleri incelenmiştir. Çalışma alanının jeolojik ve hidrojeolojik yapısı araştırılmıştır.  Analizi yapılan suların insan sağlığına etkileri dermal (temas) ve oral (içme-yutma) açısından riskleri USEPA tarafından hazırlanan 'Suların kanser riski değerlendirme yöntemi' esas alınarak değerlendirilmiştir. 
Alınan su örneklerinin fiziki parametreleri; Elektriksel iletkenlik (EC), pH, sıcaklık (T), Toplam çözünmüş madde değeri (TDS) arazide, majör anyon ve katyonlar (K+, Ca+2, Mg+2, HCO3-1, SO4-2, Cl-1) ve iz elementler (Al, As, B, Ba, Br, Co, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb, Zn) ve laboratuvarda analiz edilmiştir. Piper, Schoeller, Wilcox ve ABD Tuzluluk Laboratuvarı Diyagramları kullanılarak tüm sular değerlendirilmiştir. Yapılan kimyasal analizi sonuçları, TSE-266 (2005), WHO (2011), ABD tuzluluk lab diyagramına göre tüm suların içme ve kullanma için uygun olduğunu, sadece KYC-1, KYC-7, KYC-9 ve KYC-12 su örneklerinin içme ve kullanmaya uygun olmadığını gösterir.
Örneklenen ve analizi yapılan suların, SAR, %Na, MT, PI, ESR, TDS, KR, parametrelerine göre su kalite ve kullanım özellikleri araştırılmıştır.
Suların, insan sağlığına etkileri dermal (temas) ve yutma (içme) açısından riskleri USEPA Amerika Birleşik Devletleri Çevre Ajansı tarafından belirlenen kanser riskine neden olabilecek kirletici değerlerin, su yoluyla vücuda girmesiyle bu suyun insanın maruz kalma süresi, yoğunluğu ve sıklığı, ortalama insan kilosu ve deri alanı gibi parametreler dikkate alınarak hesaplanmıştır.

Abstract:
In this study, the hydrogeochemical features of 14 different wells and natural spring waters surruonding the Kuyucak – Durasallı vicinity of Aydın province, located in the west of Turkey, were investigated. The geological and hydrogeological structure of the study area was investigated. The risk of human health effects of the analyzed waters from springs and wells for, dermal and oral utulization were evaluatedaccording to 'Cancer risk assessment method of waters' prepared by USEPA.
Physical and chemical parameters of the water sampled; Electrical conductivity (EC), pH, temperature (T), Total dissolved substance value (TDS) wete measured in situ, major anions and cations (K+, Ca+2, Mg+2, HCO3-1, SO4-2, Cl-1) and trace elements (Al, As, B, Ba, Br, Co, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb, Zn) were analyzed in the laboratory. All the waters were evaluated by means of  Piper, Schoeller, Wilcox and USA Salinity Laboratory Diagrams. Suitabality of Irrigation. The results of the analyzed waters according to TSE-266 (2005), WHO (2011) show that, all the water samples from the field ara suitable for drinking and irrrigation except the samples;  KYC-1, KYC-7, KYC-9 and KYC-12 samples.
According to  SAR, %Na, MT, PI, ESR, TDS, KR parameters, the quality of the waters and utulization features were searched.
The effects of water on human health according to USEPA (United States Environmental Agency) in the point of dermal and oral utulization risks of water which have been calculated by taking into account parameters such as duration, intensity and frequency of human exposure to this water, average human weight and skin area, pollutant values that can cause cancer risk determined.