Travmatik el yaralanması sonrası uygulanan rehabilitasyon programının etkinliği
Effi̇ci̇ency of the rehabi̇li̇tati̇on program i̇mplemented after traumati̇c hand i̇njury
Yazar: BARAN BAYRAM
Danışman: PROF. DR. MELEK GÜNEŞ YAVUZER
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: El = Hand ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Vücut bileşimi = Body composition ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Bu çalışmanın amacı; travmatik el yaralanması nedeniyle rehabilitasyon programına alınan bireylerin, yaralanmadan sonraki bir yıl içinde vücut yapı/işlevleri, aktivite ve katılım düzeyini değerlendirmektir. Özel Tem Hospital Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ünitesinde Şubat 2012-Kasım 2013 yılları arasında yürütülen çalışmaya yaşları 18-65 yıl arasında değişen, 50 birey alındı. Elin ağrı şiddeti "Görsel Analog Skala" (GAS), el becerisi "Jebsen El Fonksiyon Testi" (JEFT), aktivite ve katılım "Duruöz El İndeksi" (DEİ) ve "Kol, Omuz ve El Yaralanması Anketi" (DASH) ile değerlendirildi. Dominant el yaralanmalarında JEFT ve DEİ skorlarının dominant olmayan el yaralanmalarına göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu saptandı (p<0,05). Tek parmak ve çok parmak yaralanmalı eller karşılaştırıldığında JEFT, DEİ ve DASH açısından anlamlı fark elde edilmedi (p>0,05). Kullanım ağrı şiddeti ile JEFT'nin beş sayfa çevirme, altı küçük objeyi masadan alıp bardağa koyma, dört küpü üst üste koyma beceri süresi, DEİ ve DASH skoru arasında pozitif korelasyon saptandı (p<0,05). İstirahat ağrı şiddeti ile DASH skoru arasında pozitif korelasyon saptandı (p<0,05). Rehabilitasyonda geçirilen gün sayısı ile DASH skoru arasında pozitif korelasyon saptandı (p<0,05). Sonuç olarak, travmatik el yaralanması nedeniyle rehabilitasyon programına alınan bireylerde yaralanmanın dominant olmayan elde olması aktivite kısıtlılığını; uzun süreli rehabilitasyona ihtiyaç duymuş olmaları ve yaralanmadan sonraki bir yıl içinde ellerinde ağrı olması aktivite ve katılım kısıtlılığını arttırmaktadır.

Anahtar kelimeler: Aktivite ve Katılım, DASH, Duruöz El İndeksi, Travmatik El Yaralanması, Vücut Yapı ve İşlevleri

Abstract:
The aim of this study was to evaluate body structure/function, activity and participation levels of individuals during the first year of their rehabilitation program after traumatic hand injury. 50 participants with ages 18-65 years were enrolled into the study which was performed at Physical Treatment and Rehabilitation Unit of Private Tem Hospital from January 2013 to November 2013. Pain severity level of the hand was evaluated by ''Visuel Analogue Scale'' (VAS), hand dexterity by ''Jebsen Hand Function Test'' (JHFT), activity and participation by ''Duruöz Hand Index'' (DHI) and ''Disabilities of the Arm, Shoulder, Hand'' (DASH). JHFT and DHI scores of dominant hand injuries found significantly lower than the one non-dominant hand injuries (p<0,05). No significant difference was found between the hands with single or multiple finger injury in terms of JHFT, DHI and DASH scores (p>0,05). Significant positive correlation was found between activity pain level and JHFT skills of turning five pages, taking six small objects off the table, putting them into cups, piling four cubes, DHI and DASH scores (p<0,05). Significant positive correlation was found between resting pain level and DASH score (p<0,05). Significant positive correlation was found between the number of days spend in the rehabilitation ward and DASH score (p<0,05). As a conclusion, injury at the non-dominant hand increases restriction in activity, pain that lasts during the first year after rehabilitation, and the necessity of a long rehabilitation duration increases restriction in activity and participation after traumatic hand injury.

Key Words: Activity and Participation, DASH, Duruöz Hand Index, Traumatic Hand Injury, Body Structure and Functions