Klimakterik dönemdeki kadınların menopozal yakınmaları ve menopozal tutumlarının değerlendirilmesi
Menauposal complaints of women in climacteric period and evaluation of their attitudes
Yazar: KEZBAN GÜLER
Danışman: UZMAN IŞIK GÖNENÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Kadınlar = Women ; Menopoz = Menopause ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Klimakterik dönemdeki kadınların menopozal şikâyetlerini ve menopozal tutumlarını araştırmayı amaçladık.
Yöntem ve gereç: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine 28.04.2016 ile 28.08.2016 tarihleri arasında başvuran ve 5 yıldır menstrüasyon kanaması olmayan 238 kadın hasta kabul edilmiştir. Katılımcılara katılımcıların sosyodemografik özelliklerini ve menopoz seyrini ve tutumlarını sorgulayan anket formu yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmamıza katılan 238 kadının yaş ortalaması ±54,903 (min:45,max:60) yıldır. Katılımcılarımızın %29,4'ü normal kiloludur. Katılımcıların %52,9'u lise veya dengi mezunu ve üzeri eğitim seviyesine sahiptir. Katılımcıların %46,2'si ev hanımı, %34,9'u emeklidir. Katılımcıların %30,7'sinin geliri giderini karşılamamaktır ve %90,8'i daha çok büyük şehirlerde yaşamıştır. Katılımcıların hepsinin sağlık sigortası bulunmaktadır. %61,3'ü evli ve evli olanların ise %96,6'sının birinci evliliğidir. Katılımcıların %86'sının çocuğu bulunmakta ve çocuğu olanların da %72'sinin bir veya iki çocuğu bulunmaktadır. Katılımcıların %58,4'ü şimdi veya daha önce herhangi bir işte çalışmış olup. Katılımcıların %80,7'si çekirdek tipi aile yapısına sahip ve %15,1'i yalnız yaşamaktadır. Çalışmamızda katılımcıların %78,2si 5-10 yıldır menopozda, %55,9'unun sistemik hastalığı bulunmakta, %54,6'sı düzenli olarak ilaç kullanmakta, %81,9'u doğal olarak menopoza girmiştir. Katılımcılarımızın %48,3'ü menopoz dönemi ile ilgili yeterli bilgiye sahip olduklarını ve %43,3'ü ise bu bilgiyi komşu ve arkadaşlarından edindiklerini ifade etmektedirler. Katılımcılarımızın menopozu daha çok ''adetten kesilmek'', "doğurganlığın bitmesi'' ve "yaşlanmak" olarak tanımladıkları görülmektedir. Katılımcılarımızın %96,2'si menopoz dönemi ile ilgili bilgilerin doktordan alınması gerektiğine inanmakta; %55,9'u menopoz dönemini değişiklik, %41,2'i yaşlanmak olarak algılamaktadır. Katılımcılarımızın %31,9'u menopoza girdiğini ilk olarak eşlerine, %31,5'i ise anne, kardeş veya aileden başka birine söylemiştir. Katılımcılarımızın %53'ü ailesinden, %50,4'ü ise arkadaşlarından oldukça veya çok destek görmüşlerdir. Katılımcılarımızın %38,7'si ise en fazla desteği eşinden görmüştür. Katılımcıların %84,8'i menopoz dönemini "çok doğal karşıladım'' ve "sıkıntılıydı ancak çabuk kabullendim'' şeklinde ifade etmiştir. Katılımcıların %73,6'sı menopoz döneminde kendisini karşı cinsin yanında rahat hissetmektedir ve %49,6'sının ise cinsel isteğinde bir azalma olmuştur. Katılımcıların %64,7'si bu dönemde sinirlilik ve huzursuzluk yaşamıştır. Çalışmamıza katılan katılımcılar kaygı ve endişe bakımından %61,8'i eskisi gibi iken %29,4'ü daha kaygılıdır. Katılımcıların menopoz öncesi sigara tiryakiliği oranı %31,1 iken menopoz sonrası dönemde bu oran %24,8'e gerilemiştir. Katılımcılarımızın %75,6'sı kadın olmaktan hiç pişmanlık duymadığını belirtmiştir. Katılımcılarımızın %49,6'sı menopoza farklı toplumlarda farklı yaklaşıldığını düşünmekte ve bunun sosyokültürel farklılıktan (%39), eğitim düzeylerimizin farklı olması (%33,9) ve toplumların kadına verdiği önemin farklı olmasından kaynaklandığını düşünmektedirler. Katılımcılarımızın cinsel ilişki sırasında ağrıyı %54,6'sının hiç yaşamadığı, gözlenmiştir. Katılımcılarımızın kemik erimesini %21,4'ünün şiddetli yaşadığı, sırt ve bel ağrısını %29,8'inin şiddetli yaşadığı, %43,3'ünün hazımsızlığı ara ara yaşadığı, %41,6'sının kabızlığı ara ara yaşadığı, %40,3'ünün ciltte kuruluk ve kaşıntıyı ara ara yaşadığı, %43,7'sinin saçlarda dökülmeyi ara ara yaşadığı, %47,9'unun baş ağrısını hiç yaşamadığı, %42,9'unun kilo aldığı ve %82,8'inin de bu dönemde hiç kilo veremediği saptanmıştır. Katılımcılarımızın menopozla ilgili tutum ifadelerini incelediğimizde; katılımcıların en fazla katılmadıkları ifade "adetten kesilen kadın kendisinin anlayacağı çılgınca şeyler yapabilir.'' ifadesi, en fazla katılınan ifade ise "kadın adetten kesilme döneminde gergin ve sinirli olurlar'' ifadesidir. Kadınların menopoz semptomları ile ilgili cevaplarına baktığımızda en şiddetli yaşanan semptom "sıcak basması, terlemeler'' iken en hafif yaşanan sorunlar ise idrar sorunları ve cinsel sorunlardır. Çalışmamızda algılanan gelir durumu, VKİ, medeni durum, meslek, daha çok yaşanılan yerleşim yeri, aile yapısı, ailenin ve arkadaşların destek olma durumu, bu dönemde en çok desteğin alındığı kişi, menopoza girdiğinin ilk kime söylendiği, menopozda olma süresi, menopoza girme şekli, sistemik hastalığının olması, düzenli olarak ilaç kullanımı ve menopoz öncesi olumsuz olay yaşaması menopoz semptomları ve menopozla ilgili tutum puan ortalamalarını etkilememiştir. Menopoz döneminin farklı toplumlarda farklı yaşanıldığına dair fikri olmayanların, kaygı ve endişe açısından değişim olmayanların karşı cinsin yanında oldukça rahat hissedenlerin, cinsel isteğinde değişiklik olmayanların ve artanların, kadın olduğundan hiç pişmanlık duymayanların menopoz sürecini rahat geçirenlerin, menopoz semptomları açısından hiç tedavi almayanların menopoz tutumlarının daha olumlu olduğu saptanmıştır. Eğitim düzeyinin, yaşın, çocuk sayısının, adetten kesilince neler hissettiğinin, menopozla ilgili bilgi düzeyinin menopozla ilgili tutumu etkilemediği saptanmıştır. Çalışmamızda eğitim düzeyinin yüksek olanların, ,kaygı ve endişelerinde değişim olmayanların, karşı cinsin yanında rahat hissedenlerin, menopoz dönemi ile ilgili yeterli bilgiye sahip olanların, cinsel isteğinde değişiklik olmayanların, kadın olmaktan hiç pişmanlık duymayanların, menopoz şikâyetleri açısından ilaç kullanmayanların daha önce çalışanların menopoz semptomlarını daha hafif geçirdikleri saptanmıştır. Eğitim düzeyi açısından üniversite mezunu olanların %78,3'ünün menopoz dönemi ile ilgili yeterli bilgiye sahip olduğu, %39,1'inin menopoza girdiğini ilk eşine, %45,7'sinin en çok desteği eşinden gördüğü, %23,9'unun bu dönemi rahat geçirdiği, %78,3'ünün kendisini karşı cinsin yanında daha rahat hissettiği, %65,2'sinin cinsel isteğinde değişiklik olmadığı saptanmıştır. Çocuk sahibi olma durumu açısından çocuk sahibi olmayanların %45,5'inin en çok desteği anne ve kardeşlerinden destek aldıkları görülmüştür. 
                 Sonuç: Menopoz semptomlarının şiddetinin ve menopozla ilgili tutumun olumlu yönde değiştirilebilmesi için sağlık eğitimi hem düşük maliyetli hem de etkili bir yöntem olacaktır. Kadınların menopoza yönelik tutumlarının ayrıntılı bir şekilde değerlendirilebilmesi için daha kapsamlı ve kanıt düzeyi yüksek olan çalışmalar eşliğinde menopozal semptomlar, bilgi düzeyi ve tutum ilişkisinin incelenmesi yararlı olacaktır.

Abstract:
Objective: We aimed to investigate sociodemographic features, menopausal complaints and menopausal attitudes of women  in climacteric period.
Materials and Methods: A total of 238 women patients who admitted to Family Medicine outpatient clinics in Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital, İstanbul, between 28.04.2016 and 28.08.2016, and also have not menstruated for five years were included in the study. A questionnaire form investigating the sociodemographic characteristics and menopause and attitudes of participants was applied with face to face interview technique. 
Results: The mean age of our 238 patients was ±54,903(min:45, max:60) years.                                     %29,4 participants were normal weight. %52,9 participants graduated from high school or equivalent or had higher educational levels. %46,2 participants were housewife, %34,9 participants were retired. %30,7 participants' income don't meet their expenses and %90,8 lives in mostly big cities. All participants has insurance. %61,3 are married and %96,6 married ones has their first marriage. %86 has children and %72 of them has two children. %58,4 has had a job now or before. %80,7 has a core family and %15,1 lives alone. In our study, %78,2 has not menstruated for five-ten years, %55 has systemic disease, %54,6 is taking medication regularly, %81,9 entered menopause naturally.. %48,3 thought they had sufficient information related to menopause and %43,3 mentions that they were informed by their neighbors and friends. It is observed that participants defined the menopause mostly as "cessation of menses", "end of fertility''and "getting older". %96,2 believes in that they need to be informed about menopause by doctors; %55,9 senses  menopause as a change, and %41,2 senses it as getting older. While %31,9 annoucend their menopause to their spouse first, %31,5 told  their mother, sister or other person from family. %53 received support  from their family, %50 received great support  from their friends. %38,7 received most support from their partners. %84,8 welcome menopause "naturally''and  " felt distressed but accepted". %73,6 feels comfortable with the opposite sex in their menopausal years, %49,6 has had a low sexual desire. %64,7 feel despair and irritability in this period. Although %61,8 are same as before in terms of anxiety, %29,4 has more anxiety. Though cigarette addiction  rate was 31,1% before menopause, it decreased to %24,8 after menopause. %75,6 mentioned they never regret being a woman. %49,6 considers that different societies have different approaches and it bases on socio-cultural differences (%39), educational differences (%33,9) and  women's importance in the different communities. It is observed that %54,6 of the partcipants has never felt pain in their sexual act. It was found that 21.4% of our participants  had  severe osteoporosis,29.8% severe had back and lumbar pain, 43.3% had intermittent indigestion, 41.6% had intermittent claudication, 40% 3% of the patients had dry on the skin and itching occasionally,  43.7% of them had hair loss occasionally,  47.9% 42% of the participants had experienced  headaches, 42.9% of them had gained weight and 82.8% of them could not lose any weight in this period. When we evaluate the expressions of attitudes  about menopause, the participants agreed least with the, "the woman who has not menstruated anymore can do crazy things she can understand" statement wheras  the most accetted expression was "women are tense and nervous during the menopausal period ." When we look at the answers related to menopausal symptoms, the most severe symptom is "hot flashes" and the faintest problems are urinary problems and sexual problems. In our study, perceived income, VMI, marital status, occupation,family structure, the support of friends and family, most supportive person in this period, the first person  to announce menopause, the duration of menopause, the type of menopause, the presence of systemic disease, the regular use of drugs and premenopausal adverse events did not affect the mean score of the menopausal symptoms and postmenopausal attitude scores. Menopausal attitudes were found to be more positive for those who do not have the idea that the menopausal period is different in different societies, those who do not change in terms of anxiety and anxiety feel quite comfortable with the opposite sex, those who do not change their sexual desire and those who do not regret that they are women, those who are comfortable with the menopause process, those who have never been treated for menopausal symptoms. It was determined that the level of education, age, number of children, feelings about cessation of  menstruation, level of knowledge about menopause did not affect the attitude towards menopause. 

                 Menopausal symptoms were found to be lighter for those who had  high levels of education, those who did not have a difference regarding  anxiety levels, who feel comfortable with the opposite sex, who have sufficient information about menopause, who had no change in their sexual desire, who have no regrets of being a  woman, who did not receive treatment for menopausal complaints. It was found that 78.3% of the university graduates felt they had enough information about the menopause period, 39.1% of them had told their menopause news firstly to their partner, 23.9% were comfortable with this period, 45.7% of them had the most support from their husbands, and 78.3% felt more comfortable with the opposite sex, and 65.2% had no change in their sexual desire.

                 In terms of having children, 45.5% of those who do not have children have received support from their  support  mostly from their parents and siblings .
                 Conclusion: In order to change both the severity of the menopausal symptoms and the menopause-related attitudes in a positive way, health education will be a low-cost and effective method. To evaluate the attitudes of women towards menopause in detail, it would be useful to examine the relationship between menopausal symptoms, knowledge level and attitude in the context of more comprehensive and evidence-based studies.