Kızılçam (Pinus brutia ten.)'da reçine kelebeği (Dioryctria sylvestrella ratz.) larva galerisi ve gövde reçinesinin uçucu yağ bileşimi
The chemical composition of essential oil from Dioryctria sylvestrella ratz. and Pinus brutia ten. gum resin
Yazar: MEHMET ÖZ
Danışman: PROF. DR. İLHAN DENİZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Lif ve Kağıt Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Reçine = Resin ; Terpenler = Terpenes ; Uçucu yağlar = Essential oils

Özet:
Reçine Kelebeği (Dioryctria sylvestrella Ratz.) ülkemizdeki kızılçamlarda önemlizarara neden olmaktadır. Çalışma kapsamında, beş ağaçtan alınan kelebek reçinesi ile Asit-Pasta yöntemi ile elde edilen reçinenin uçucu yağları Clevenger cihazında su buharıdestilasyonu ile elde edildi ve GC-MS ile analizi yapıldı. Kelebek reçinesi yağında kırkyedi, gövde reçinesi yağında ise kırk beş farklı terpen bulundu.Kelebek reçinesinde ve gövde reçinesi uçucu yağındaki ana bileşenler ortalamaolarak sırasıyla; ?-Pinen % 20.2?19.7, trans-Caryophyllen % 10.8?7.8, ?-Terpinen % 10.1?10.2, ß-Pinen % 9.4?13.3, ?-Himachalen %7.3?0.5, Terpinolen % 6.2?6.2, ?-Muurolen %3.2?0, ?3-Karen % 3.1?3.7 ve Caryophyllen oksit % 1.9?1.5, Longifolen % 0.7- 9.9 olarakbulunmuştur.Reçine kelebeği reçinesi terebentininde bulunduğu halde gövde reçinesiterebentininde bulunamayan bileşenler; 2-ß-Pinen % 0.4, Myrcen % 2.2, 4,8-Epoxy-pmenth-1-en % 0.1, Norinon % 0.4, Thujen-2-on % 0.2, cis-Pinocarveol % 1.9, p-Menth-1-en-8-ol % 5.0, Thymyl methyl ether % 5.3, Perillal % 0.7, Spathulenol % 2.0, ?-Muurolen % 3.2 olarak tespit edilmiştir. Buna karşılık gövde reçinesi terebentininde tespitedildiği halde, reçine kelebeği reçinesi terebentininde bulunamayan bileşenler p-Cymenen%1.6, ? 2-Karen % 6.9, Nopinon % 0.2, İsopinocampheol % 4.6, Carvacrol methyl ether% 0.4, Cuminal % 0.4, ?-Amorphen % 0.2 olarak bulunmuştur.Anahtar kelimeler: Reçine Kelebeği (Dioryctria sylvestrella Ratz.), Terpenler, Uçucuyağ, Kızılçam akma reçinesi

Abstract:
Dioryctria sylvestrella Ratz. causes significant damage on Pinus brutia Ten. InTurkey. Essential oils from five Pinus brutia resin infested by Dioryctria sylvestrellaRatz.and Asit-Pasta Tapping method resin were hydrodistilled in a Clevenger-typeapparatus and analyzed by GC-MS in contention with insect. Fourty seven and fourty fivecomponents different terpenes were identified respectively in the samples from Dioryctriasylvestrella Ratz. and gum resin.The relative amounts of the main components in the oils obtained from Dioryctriasylvestrella Ratz. resin and gum resin were found to be ?-Pinen % 20.2-19.7, trans-Caryophyllen % 10.8-7.8, ?-Terpinen % 10.1-10.2, ß-Pinen % 9.4-13.3, ?-Himachalen%7.3-0.5, Terpinolen % 6.2-6.2, ?-Muurolen % 3.2-0, ?3-Caren % 3.1-3.7 andCaryophyllen oxide % 1.9-1.5, Longifolen % 0.7- 9.9 respectively.The compounds found in the oil from Dioryctria sylvestrella Ratz.resin, whereasnot found in the oil from gum resin were as fallows; 2-ß-Pinen % 0.4, Myrcen % 2.2, 4,8-Epoxy-p-menth-1-ene % 0.1, Norinon % 0.4, Thujen-2-one % 0.2, cis-Pinocarveol %1.9, p-Menth-1-en-8-ol % 5.0, Thymyl methyl ether % 5.3, Perillal % 0.7, Spathulenol% 2.0, ?-Muurolen % 3.2. However, The compounds found in the oil from gum resin butnot found in the oil from Dioryctria sylvestrella Ratz. resin were as fallows; p-Cymenen%1.6, ?2-Caren % 6.9, Nopinon % 0.2, Isopinocampheol % 4.6, Carvacrol methyl ether% 0.4, Cuminal % 0.4, ?-Amorphen % 0.2.Key Words : Dioryctria sylvestrella Ratz., Terpenes, Essential oils, Pinus brutia gum resin