Dijital öykülemenin Türkçe öğretmeni adaylarının derse katılımı ile yazılı anlatım ve bilişim teknolojileri kullanım öz yeterliklerine etkisinin incelenmesi
An investigation of the effect of digital storytelling on pre-service literacy teachers' engagement, written expression and information and communication technologies usage self-efficacy
Yazar: GÜL ÖZÜDOĞRU
Danışman: DOÇ. HASAN ÇAKIR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilgisayar destekli öğretim = Computer assisted instruction ; Bilişim teknolojisi = Information technology ; Derse katılım = Class participation ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Sayısal hikaye = Digital story ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yazılı anlatım = Written expression ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı dijital öykü oluşturma etkinliklerinin Türkçe öğretmeni adaylarının derse katılımlarına, yazılı anlatım öz yeterliklerine, bilişim teknolojileri kullanım öz yeterliklerine etkisinin ve uygulamaya yönelik görüşlerinin incelenmesidir. Araştırma karma yöntemlerden paralel yakınsayan desen ile gerçekleştirilmiştir. Nicel kısmında öntest sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel kısmında ise durum çalışması kullanılmıştır. Uygulama bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesi Türkçe Eğitimi bölümünde 2015-2016 öğretim yılı bahar döneminde Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı dersinde, ikinci sınıfta öğrenim gören 64 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları derse katılım ölçeği, yazılı anlatım öz yeterlik ölçeği, bilişim teknolojileri kullanım öz yeterlik ölçeği, yarı yapılandırılmış görüşme formu, araştırmacı alan notları ve öğrenci yansılarıdır. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler, Cronbach alfa, Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk testleri, ilişkisiz örneklemler t-testi, tekrarlı ölçümler için iki yönlü ANOVA ve ki-kare analizi yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçlarından birincisi deneysel işlem sonrasında dijital öyküleme yönteminin uygulandığı grubun katılımının bu yöntemin uygulanmadığı gruptan daha yüksek olduğudur. Aktif, davranışsal, duygusal ve bilişsel boyutlarında da deney grubunda katılım daha yüksektir. İkinci sonuç ise; deneysel işlem sonrasında dijital öyküleme yönteminin uygulandığı grubun yazılı anlatım öz yeterliğinin bu yöntemin uygulanmadığı gruptan daha yüksek olduğudur. Yazma süreci ve yazmaya hazırlık boyutlarındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlı çıkmıştır, ancak yazmayı değerlendirme boyutundaki farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Araştırma sonuçlarından üçüncüsü ise deneysel işlem sonrasında öğretmen adaylarının bilişim teknolojileri kullanım öz yeterliklerinin arttığı ancak bu artışın anlamlı düzeyde karşılaştırma grubundan farklılık göstermediğidir. Uygulama programları kullanımı, donanım-işletim sistemi kullanımı ve dinamik web araçları boyutlarında da anlamlı farklılık görülmemiştir. Ayrıca öğretmen adayları dijital öyküleme uygulamasının alanlarına katkı sağlayacağını belirtmişlerdir. Alanlarında iyi bir dijital öykü oluşturmak için senaryonun, seslendirmelerin ve hedef kitlenin seviyesine uygunluğun en önemli unsurlar olduğunu belirtmişlerdir. Öğretmen adaylarının meslek hayatlarında bu yöntemi kullanmaya istekli oldukları görülmüştür.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the impact of digital storytelling activities on pre-service Turkish literacy teachers' engagement, written expression self-efficacy, and information and communication technologies usage self-efficacy, as well as students' views on implementation. The study was conducted with parallel convergent design, which is a types of the mixed methods. In the quantitative part of the study, pre-test post-test control group semi experimental design was used, whereas; in the qualitative part of the study, a designed case study was used. 64 second year pre-service teachers, who study at the department of Turkish literacy education of the faculty of education in a public university, participated in the study's implementation during the Instructional Technologies and Material Design course in the spring semester of the academic year of 2015-2016. The data collection tools of the study were student engagement scale, written expression self-efficacy scale, information and communication technologies usage self-efficacy scale, semi-structured interview form, field notes written by the researcher, and student reflections. In the analysis of the quantitative data, descriptive statistics, Cronbach alpha, Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk tests, independent samples t-test, two-way ANOVA for repeated measures and chi-square analysis were used. Content analysis was employed for analyzing the qualitative data. One of the results of the study is the fact that after the first experimental process, the engagement of the group, to which digital storytelling method was applied, was higher than that of the group, to which this method was not applied. Also, the engagement of the experimental group proved to be higher at agentic, behavioral, emotional, and cognitive dimensions. The second result of the study suggests that after the experimental process the written expression self-efficacy of the group, to which digital storytelling method was applied, was higher than that of the group, to which this method was not applied. The statistically significant differences were detected in written process and writing preparation dimensions. However, the difference writing evaluation was not found statistically significant. The third result of the study is the fact that after the experimental process, the pre-service teachers' information and communication technologies usage self-efficacy increased, however, this increase does not present a significant difference between the experimental group and the control group. There was not any significant difference at using application software, using hardware-operating systems, and dynamic web tools. Furthermore, they stated that digital storytelling application will contribute to their field. They mentioned that factors such as scenario, voiceover, and compliance with the level of the target audience were important for creating a good digital story. It is observed that they are willing to use this method in their prospective professional lives.