Türkçede sıfat fiil kategorisi
Verbal adjectives in Turkish
Yazar: ÇİĞDEM TOPÇU
Danışman: PROF. DR. ZİKRİ TURAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil bilgisi-eylem = Grammar-verb ; Dil bilgisi-sıfat = Grammar-adjective ; Fiilimsiler = Verbals ; Fonksiyonlar = Functions ; Türkçe = Turkish

Özet:
Fiilimsi kategorisine bağlı sıfat fiiller, eklendikleri fiilin anlamını değiştirmeden bir tamlananı nitelemesini sağlayan dil bilgisi unsurlarıdır. Sıfat fiiller, gerek alt fonksiyonları gerek bu fonksiyonları icra eden morfemleri bakımından, Türk dil bilgisinin geniş çaplı çalışma alanına sahip konularından biridir. Türkçenin dil bilgisi ile ilgili hazırlanmış çalışmalarda sıfat fiillere şekilci bir anlayışla yaklaşılmış; bu dil bilgisi unsurunun teorik bakımdan alt yapısı sorgulanmamıştır. Ancak konu hakkında izaha muhtaç çeşitli hususlar bulunmaktadır. Bu hususları tartışarak açıklığa kavuşturmak suretiyle sıfat fiil kategorisinin dil bilgisindeki konumunu belirleyebilmek amacıyla hazırlanan bu çalışma Giriş, Sıfat Fiil Kategorisi, Sıfat Fiil ve Çalışmada Geçen Terimler Sözlüğü adlı bölümlerden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, diğer fiilimsilerle ortaklıklarının öne çıkarılması gerektiği durumundan hareketle sıfat fiillerin bağlı oldukları fiilimsiler hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Sıfat Fiil Kategorisi adlı bölümde ise sıfat fiillerin ek olarak mahiyetleri, zaman, kip, cümle yapısı gibi dil bilgisi kategorileri ile ilişkisi tartışılmıştır. Bu tartışmalar sonucunda elde edilen sonuçlar, aynı zamanda, bir sonraki bölüm olan Sıfat Filler için malzeme teşkiletmiştir. Sıfat Fiiller adlı bu bölümde, günümüz Türkçesine ait otuz dört eserden alınan sıfat fiil içerikli söz dizimi örnekleri fonksiyonlarına, şekillerine göre tasnif edilmiştir. Bu şekillerin içinde bulunduğu komşuluk ilişkilerine göre çözümlenmiş hâlleri, icra ettikleri fonksiyonların çalışmada altında bulundukları fonksiyon başlıkları ile kaydedilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise çalışmada geçen terimlerin Açıklandığı bir Çalışmada Geçen Gramer Terimler Sözlüğü bulunmaktadır.

Abstract:
The verbal adjectives are the grammatical categories which connected nonfinite verbal forms and on duty to translate verbs to nouns without changing their meanings. This subject contains many details on account of their functions and the morphems that carry out them, for Turkish language. Theoric back side of this subject is not examined in Turkish grammar works and is approachedby a formalist mind. Therefore, there are complex points that must be explained, about the subject. This work that is prepared with the aim of discussing these complex points and clearingup them, consists Entrance, Verbal Adjective Category, Verbal Adjectives, The Dictonary Of Terms That Are Used In Te Work sections. In Entrance section, information is given about the nonfinite verbal forms due to verbal adjectives, are member of this category. In Verbal Adjective Category section, theoric back side of this subject is discussed by content as supplements, relation with time, aspect, sentence structure. The outputs that are get with these discussions, consist materials for he next seciton Verbal Adjectives. In Verbal Adjectives section. the syntax examples that contains verbal adjectives which were taken texts belong to today?s Turkish, are classified acoording to their functions and morphemes and their?s examined conditions are written according to their function title numerals. In last part of this work, there is a The Dictonary Of Terms That Are Used In Te Work section that contains the terms are used in the work.