Asenkron motorlarda rulman arızasının ve eksen kaçıklığının tanısı ve analizi
Identification and analysis of bearing damage and eccentricity in induction motors
Yazar: ENES YÜCEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YAĞCI
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Asenkron motorlar endüstriyel tesislerin hemen hemen hepsinde bulunan oldukça önem taşıyan ekipmanlardır. Asenkron motorlarda oluşacak hatalar sanayide istenmeyen duruşlara sebep olacaktır. Bu duruşlar zaman kayıplarının yanı sıra maddi kayıplara da neden olacaktır. Bu kayıpların önüne geçmek için titreşim analiziyle durum izleme yöntemleri uygulanmaktadır. Bu şekilde motorun çalışma durumu takip edilerek arızalar duruş yaşanmadan tespit edilir. Bu çalışmada ilk olarak bakım tekniklerinden ele alınmıştır. Bakım metotları arasındaki farklar gösterilerek titreşim analizinin önemi vurgulanmıştır. İkinci aşamada titreşim terimleri üzerinde durularak titreşim terminolojisi kavramları ortaya çıkarılmıştır. En son aşamada ise uygulama çalışmasına yer verilmiştir.
Elektrik motorlarında oluşan arızalar eksen kaçıklığı, rulman arızası, kırık rotor çubuğu, sargı hataları ve dengesiz rotor şaftı olarak sıralanabilir. Bu tez çalışmasında, arızaların %40'ını oluşturan eksen kaçıklığı ve rulman arızaları derinlemesine ele alınmıştır. Elde edilen titreşim ölçüm sonuçları analiz edilerek arıza bulma teknikleriyle kestirimci bakım yapılmıştır. Böylece arıza duruşa sebep olmadan müdahale edilmiştir. Ayrıca elde edilen saha sonuçlarının teorik hesaplamalarla uyum içinde olduğu da tespit edilmiştir.
Bu çalışmada örnek olarak sunulan elektrik motorunun titreşim ölçümü yapılmıştır. Bu ölçümlerin sonucunda titreşim analizinin kavramları, titreşim verilerinin sağlanması, titreşim sinyallerinin yazılımda işlenmesi ve titreşim analizi ile elektrik motorlarında meydana gelecek arızların önceden teşhisini mümkün kılan çalışmalara katkı sağlamak amaçlanmıştır.

Abstract:
Asynchronous motors are very important equipment in almost all industrial plants. Failures in asynchronous motors will cause unwanted stops in the industry. These downtimes will result in financial losses as well as time losses. In order to prevent these losses, situation monitoring methods are applied by vibration analysis. In this way, the working condition of the motor is monitored and the malfunctions are determined without stopping.
In this study, firstly, maintenance techniques are discussed. The importance of vibration analysis is emphasized by showing the differences between maintenance methods. In the second stage, the concepts of vibration terminology were emphasized. At the last stage, the application work is included.
Faults in electric motors can be listed as axis misalignment, bearing failure, broken rotor rod, winding errors and unbalanced rotor shaft. In this thesis, 40% of the faults, axis misalignment and bearing failures are discussed in depth. The results of vibration measurement were analyzed and predictive maintenance was performed with fault finding techniques. Thus, the intervention was interrupted without stopping. It was also determined that the obtained field results were in agreement with the theoretical calculations.
In this study, vibration measurement of the electric motor presented as an example was performed. As a result of these measurements, the concepts of vibration analysis, providing vibration data, processing of vibration signals in the software and vibration analysis are aimed to contribute to the studies that enable the pre-diagnosis of faults that will occur in electric motors.