Mekanik ventilatöre bağlı hastalarda üç farklı araçla verilen ağız bakımının etkisinin incelenmesi
The determination of three different oral care tools' effect on oral mucosal health of the patients under mechanical ventilation
Yazar: HÜSNA ÖZVEREN
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA UÇAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağız = Mouth ; Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Ağız mukozası = Mouth mucosa ; Diş fırçalama = Toothbrushing ; Diş fırçası = Toothbrush ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Ventilasyon = Ventilation

Özet:
Araştırma, mekanik ventilatöre bağlı hastalarda üç farklı araçla verilen ağız bakımının etkisini incelemek amacıyla yarı deneysel olarak yapılmıştır. Araştırmanın uygulaması, Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel ve Beyin Cerrahi-Nöroloji Yoğun Bakım üniteleri ve Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Dahiliye, Genel Cerrahi, Reaminasyon Yoğun Bakım ünitelerinde yatan hastalar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, 18 yaşından büyük ve mekanik ventilatöre bağlı olan 30 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında; Hastalara Ait Tanıtıcı Özellikler Formu, Hasta İzlem Formu, Ağız Değerlendirme İzlem Formu, Mikrobiyolojik İzlem Formu kullanılmıştır. Araştırmanın gerçekleştirilebilmesi için Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı Tıbbi, Cerrahi ve İlaç Araştırmaları Etik Kurulu'ndan yazılı izin alınmıştır. Araştırmacı tarafından, her üç grupta (sakşınlı diş fırçası-sakşınlı süngerli çubuk-süngerli çubuk) yer alan hastalara ağız bakım protokolüne uygun olarak 5 gün boyunca günde 2 kez 12 saat aralıklarla ağız bakımı verilmiştir. Hastaların ağız mukozasındaki değişiklikler, ağız değerlendirme ölçeği kullanılarak 5 gün boyunca her gün sabah ağız bakımı verilmeden önce değerlendirilmiştir. Mikrobiyolojik değerlendirme için, araştırmacı hastaların ağız içinden 1. ve 6. gün ağız bakımı verilmeden önce eküvyonla kültür almıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Kruskal Wallis, Mann-Whitney U, Friedman testi kullanılmıştır. Hastaların ağız bakım yöntemlerine göre 1.gün ve 6. gün ağız değerlendirme ölçeği puan ortalamaları karşılaştırıldığında aradaki fark istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.05). Farklılığın sakşınlı diş fırçası grubundan kaynaklandığı saptanmıştır. Araştırma sonucunda, mekanik ventilatöre bağlı hastalarda ağız sağlığının korunması ve sürdürülmesinde en etkili ağız bakımı aracının sakşınlı diş fırçası olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Ağız Bakımı, Mekanik Ventilatör, Sakşınlı Diş Fırçası, Sakşınlı Süngerli Çubuk, Süngerli Çubuk, Ağız Mukozası

Abstract:
This quasi experimental study was carried out to determine three different oral care tools? effect on oral mucosa health of mechanical ventilation dependent patients. Study is conducted on patients hospitalized in General and Neurology-Neurosurgery Intensive Care Units of Ankara Atatürk Education and Research Hospital and Internal Medicine, General Surgery and Reanimation Intensive Care Units of Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Education and Research Hospital. The sample is consisted of 30 patients over 18 years old who were connected to mechanical ventilator. Data were collected by Descriptive Characteristics Of Patients Form, Patient Follow-up Form, Oral Assessment Follow-up Form, Microbiological Follow-up Form. The written permission was taken by Hacettepe University Medical, Surgical and Pharmaceutical Research Ethics Board. The researcher had given oral care, with the 12-hour intervals, 2 times daily for 5 days, to all three groups (suction toothbrush-suction sponge stick- sponge stick) accordance with the developed oral care protocol for each group. Changes in oral mucosa of the patients were evaluated by using a scale of oral assessment every day for 5 days before being given the oral care. The researcher collected ecuvion cultures from the mouth of patients for microbiological evaluation in the first and sixth day?s morning prior to oral care. Data were analyzed by Kruksal Wallis, Mann-Whitney U and Friedman test. According to the findings, the difference between patients oral rating scale scores at first day and sixth days was found to be statistically significant (p <0.05). The difference was due to the group of suction toothbrush. The difference was due to the group of suction toothbrush. As a result of the research, it is found that suction toothbrush is the most effective tool for the protection and maintenance of oral health in patients on mechanical ventilation.Key Words: Mouth Care, Mechanical Ventilation, Suction Toothbrush, Suction Sponge Stick, Sponge Stick, Mouth Mucosa