Döviz vadeli işlem sözleşmeleri ve Türkiye uygulaması
Foreign exchange futures and applications in Turkey
Yazar: KAMİL YURDABAK
Danışman: DOÇ.DR. GÜLSÜM AKALIN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Döviz kuru = Exchange rate ; Vadeli işlem piyasaları = Futures markets

Özet:
Döviz kurlarındaki aşağı veya yukarı yönlü hareketliliğin neden olduğu kurriski, bireyler ve kurumlar açısından önemli bir risk unsuru konumundadır. Dış ticaretleuğraşan firmalar, döviz cinsinden alacak ve borç ilişkisine girmiş olan kişi ve kurumlar,turizm sektöründe faaliyet gösteren şirketler gibi toplumun önemli bir kısmı kur riskiyönetimi yapmak zorundadır. Döviz vadeli işlem sözleşmeleri, kur riski taşıyan birey veişletmelere taşıdıkları kur riskini transfer etme imkanı verdiği için kurların nedenolduğu belirsizliği ortadan kaldırmakta ve döviz kurlarının gelecekteki bir tarih içinsabitlenmesini sağlamaktadır. Döviz Vadeli işlem sözleşmeleri kullanılarak gelecektekibir tarih için yapılan fiyat sabitlemesi ile spot piyasalardaki fiyat değişim riski kontrolaltına alınarak, geleceğe dönük projeksiyonlar daha gerçekçi biçimde yapılmak suretiylesağlıklı bir karar alma mekanizması oluşturulmaktadır. Ülkemizde döviz vadeli işlemsözleşmelerinin işlem göreceği organize borsaların varlığı ve işlem hacmi yönündengelişimi, iş planlarını döviz kurlarındaki hareketlere göre yapan ihracatçı, ithalatçı gibiekonominin önemli aktörleri için büyük önem arzetmektedir. Ülkemizde 4 Şubat 2005tarihinde faaliyete geçen Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası A.Ş (VOB), gerek sunmuşolduğu ürün yelpazesi ile gerekse işlem hacminin gelişimi ile finansal riskleriniazaltmayı amaçlayan yatırımcılar açısından önemli bir açılım sağlamıştır. Bu tezçalışmasında döviz vadeli işlem sözleşmeleri kapsamlı olarak açıklanarak döviz vadeliişlem sözleşmelerinin ülkemizde işlem gördüğü organize borsa niteliğindeki VOBhakkında bilgi verilmiştir.

Abstract:
Foreign currency risk resulting from fluctuations in exchange rate is a seriousrisk for individuals and institutions. A wide range of the society such as foreign tradeand tourism companies, individuals and institutions who have foreign currencydenominated receivables and liabilities should make exchange rate risk management.Foreign exchange futures enable individuals and institutions to transfer their exchangerate risks to eliminate uncertainty and foreign exchange futures also make it possible tofix exchange rate for a specificed date in the future. Price fluctuations in spot marketsare kept under control by the help of foreign exchange futures. As a result of this, futureprojections are made in a more realistic way and better decision making process isformed. It is very crucial for some economic actors like exporters and importers whomake business plans according to exchange rate fluctuations to have an organizedforeign exchange futures market in Turkey. Turkish Derivatives Exchange namely VOBthat started operating on February 4, 2005 plays a key role in reducing financial risks ofinvestors with its product range and growing transaction volume. In this thesis, foreignexchange futures are explained in a detailed way and VOB at which foreign exchangefutures are traded in Turkey is analyzed.