Toplumsal cinsiyet eşitsizliği bağlamında liberal demokrasi eleştirisi
Criiticism of liberal democracy in the context of gender inequality
Yazar: MÜGE TOKGÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BELMA TOKUROĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu çalışmanın amacı toplumsal cinsiyet ve kamusal-özel alan ayrımı bağlamında Antik dönemden Aydınlanmaya kadar Batı siyasi düşünce tarihini ve liberal demokrasiyi incelemek ve liberal demokrasiyi üzerine yükseldiği değerler ekseninde tartışmaya açmaktır. Çalışmada, tarihsel bir perspektiften literatür taraması ve kuram okuması yapılmış, toplumsal cinsiyet, bu cinsiyet rollerine dayalı kamusal/özel alan ayrımı, kamusal alan kuramları ve liberal demokrasinin cinsiyet körlüğü kuram eleştirisi olarak ele alınmıştır. Bunun yanında feminizm ve feminist akımlar, liberal demokrasi ve ilkeleri, liberalizm ve demokrasi birlikteliği, demokrasi eleştirileri, yeni demokrasi modelleri ile bu modellerden çekişmeci-çoğulcu ve müzakereci demokrasi toplumsal cinsiyet eşitsizliği ekseninde incelenmiştir. Toplumsal cinsiyet ve yerleşik algılar sorgulanarak, liberal demokrasi, üzerinde yükseldiği siyasi eşitlik ve birey hak ve özgürlükleri bağlamında tartışmaya açılmıştır. Özellikle liberal demokrasinin soyut-genel-homojen birey algısı ve sosyoekonomik haklara yaklaşımı toplumsal cinsiyet ekseninde eleştirilmiştir. Demokrasinin günümüzdeki temsil krizi ele alınarak, liberal teorinin kadınların ve farklı kimlik/gruplarının taleplerine olan mesafesi irdelenmiştir. Liberal demokrasinin temsil krizine alternatif oluşturan yeni demokrasi modelleri tartışılarak, krizin çözümünde kadın haklarının ve farklılıkların daha fazla yer bulacağı genişletişmiş bir kamusal alan ve güçlü bir sivil toplumun önemi vurgulanmıştır. Yeni demokrasi modellerinden radikal gelenekten çekişmeci-çoğulcu demokrasi ve müzakereci demokrasi, toplumsal cinsiyet eşitsizliği taleplerini gündemine alma ve kamusal/özel alanın sınırları noktasında karşılaştırmalı olarak tartışılmıştır. Sonuç olarak, liberal demokrasinin toplumsal cinsiyet ekseninde okunmasıyla, teorinin soyut homojen bireyinin eril niteliği alenileştirilmiş ve sınırlı bir kesimi temsil ettiği gösterilmiştir. Böylece liberal demokrasinin toplumsal cinsiyet körlüğü ve birey kurgusunun içerdiği dışlamalar ortaya konmuştur. Bu kapsamda yapılan liberal demokrasi eleştirilerinin, dönüşüm süreçlerini başlatarak kadınların siyasi temsil ve katılımına katkıda bulunması amaçlanmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the history of Western political thought and liberal democracy from ancient times to the Enlightenment in the context of gender and the distinction between public and private spheres, and to open liberal democracy to discussion on the axis of the values on which it is based. In the study, literature review and theory reading were made from a historical perspective, and gender, public/private space distinction based on these gender roles, public space theories and gender blindness of liberal democracy were discussed as theory criticism. In addition, feminism and feminist movements, liberal democracy and its principles, the unity of liberalism and democracy, criticisms of democracy, new models of democracy and among these models, contentious-pluralistic and deliberative democracy were examined on the axis of gender inequality. By questioning gender and established perceptions, liberal democracy has been opened to discussion in the context of political equality and individual rights and freedoms on which it is based. In particular, liberal democracy's abstract-general-homogeneous perception of individuals and its approach to socio-economic rights have been criticized on the basis of gender. By considering the current representation crisis of democracy, the distance of liberal theory to the demands of women and different identities/groups has been examined. New democratic models that constitute an alternative to the representation crisis of liberal democracy were discussed, and the importance of an expanded public sphere and a strong civil society in which women's rights and differences would be more prevalent in solving the crisis was emphasized. Among the new models of democracy, contentious-pluralistic democracy and deliberative democracy from the radical tradition were discussed comparatively in terms of putting gender inequality demands on the agenda and the boundaries of the public/private sphere. As a result, by reading liberal democracy on the axis of gender, the masculine nature of the abstract homogeneous individual of the theory has been made public and it has been shown that it represents a limited segment. Thus, the gender blindness of liberal democracy and the exclusions contained in the individual construct are revealed. In this context, the criticisms of liberal democracy are aimed to contribute to the political representation and participation of women by initiating transformation processes.