Geçiş dönemindeki süt ineklerinde serum FGF21, ANGPTL4 ve PON1 düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum FGF21, ANGPTL4 and PON1 levels in transition period in dairy cows
Yazar: HÜSEYİN DÜLGER
Danışman: PROF. DR. ENGİN KENNERMAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Anjiopoietinler = Angiopoietins ; Enerji dengesi = Energy balance ; Fibroblast büyüme faktörü = Fibroblast growth factor ; Paraoksonaz = Paraoxonase ; Süt inekleri = Dairy cows

Özet:
Bu çalışmada geçiş dönemindeki süt ineklerinde serum Fibroblast Growth Factor 21 (FGF21), Angiopoietin-like Protein 4 (ANGPTL4) ve Paraoxonase 1 (PON1) düzeyleri belirlenerek, vücut kondisyon skoru (VKS), esterleşmemiş yağ asitleri (NEFA) ve β-Hidroksibütirik asit (BHBA) düzeyleri ile aralarındaki ilişkinin irdelenmesi amaçlandı. Çalışma materyalini doğumlarına üç hafta kalan 20 adet sağlıklı Holstein-friesian ırkı inek oluşturdu. Çalışmaya alınan hayvanlardan doğumdan üç hafta önce ve doğum sonrası 1., 2., 4., 6. ve 8. haftalarda klinik muayeneler yapılarak kan numuneleri alındı. Kan numuneleri alınırken eş zamanlı VKS düzeyi de ölçüldü. Serum FGF21, ANGPTL4 düzeyleri ELISA yöntemi ile, PON1 düzeyi ise biyokimyasal analiz kiti kullanılarak belirlendi. Klinik muayene verilerinde yapılan istatistiksel analiz sonucunda hiçbir parametre açısından anlamlı fark bulunmadı. Doğum öncesi dönemle karşılaştırıldığında doğumdan sonra serum NEFA, BHBA, FGF21 ve ANGPTL4 düzeylerinde anlamlı bir artış gözlenirken, serum PON1 ve VKS düzeylerinde anlamlı bir azalma belirlendi. Yapılan korelasyon analizlerinde doğumdan üç hafta önce NEFA ve FGF21 arasında pozitif ilişki gözlendi. Doğumdan sonra birinci haftada BHBA ile FGF21 arasında pozitif korelasyon görülürken, FGF21 ile PON1 arasında negatif korelasyon belirlendi. Doğumdan sonra ikinci haftada BHBA ile PON1 ve BHBA ile VKS arasında negatif korelasyon görülürken, FGF21 ile ANGPTL4 ve VKS ile PON1 arasında pozitif korelasyon saptandı. Sonuç olarak, geçiş dönemindeki ineklerde negatif enerji dengesinin önemli metabolitleri olan NEFA ve BHBA düzeyleri ile birlikte hepatokinler ve PON1 düzeylerinin de değişim gösterdiği ve aralarında güçlü korelasyonların oluştuğu belirlendi. Süt işletmelerinde kritik bir süreç olan geçiş döneminde metabolik profilin değerlendirilmesinde FGF21, ANGPTL4 ve PON1 düzeylerinin metabolik hastalıkların belirteçleri olabileceği, ayrıca elde edilen verilerin ileride yapılacak çalışmalara ışık tutacağı ve sahada özellikle subklinik metabolik hastalıkların tanı ve koruma sürecinde kullanılabileceği kanısındayız.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine serum Fibroblast Growth Factor 21 (FGF21), Angiopoietin-like Protein 4 (ANGPTL4) and Paraoxonase 1 (PON1) levels in transition dairy cows and to examine the relationship between body condition score (VKS), non-esterified fatty acids (NEFA) and β-Hydroxybutyric acid (BHBA) levels. The study material consisted of twenty healthy Holstein-Friesian cows three weeks before calving. Blood samples were taken three weeks before calving and at the 1st., 2nd., 4th., 6th. and 8th. weeks after calving after clinical examinations were performed. Simultaneous VKS level was also measured while blood samples were taken. Serum FGF21 and ANGPTL4 levels were measured by ELISA method, and PON1 was measured using a biochemical test kit. As a result of statistical analysis of clinical examination data, no significant difference was found in terms of any parameter. Compared with the prenatal period, a significant increase was observed in serum NEFA, BHBA, FGF21 and ANGPTL4 levels after birth, while a significant decrease was observed in serum PON1 and VKS levels. In the correlation analyzes performed, a positive correlation was observed between NEFA and FGF21 three weeks before birth. A positive correlation was observed between BHBA and FGF21 in the first week after birth, while a negative correlation was determined between FGF21 and PON1. In the second week after birth, there was a negative correlation between BHBA and PON1 and between BHBA and VKS, while a positive correlation was found between FGF21 and ANGPTL4 and between VKS and PON1. As a result, it was determined that NEFA and BHBA levels, which are important metabolites of negative energy balance, as well as hepatokines and PON1 levels in transitional cows changed and there were strong correlations between them. We believe that FGF21, ANGPTL4 and PON1 levels can be markers of metabolic diseases in the evaluation of metabolic profile during the transition period, which is a critical process in dairy farms, and that the data obtained will shed light on future studies and can be used in the field, especially in the diagnosis and prevention of subclinical metabolic diseases.