Sağlık çalışanlarında iş tatmin düzeyi ile nomofobi ve sosyal medya bağımlılığı ilişkisinin  değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between the job satisfaction and nomophobia and social media addiction in healthcare professionals
Yazar: ALİ FURKAN AL
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Psikiyatri = Psychiatry ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Depresyon = Depression ; Ekran bağımlılığı = Screen addiction ; Nomofobi = Nomophobia ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sosyal medya = Social media ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Giriş: Sağlık çalışanlarının son yılarda öne çıkan iş tatmin düzeyi ile iş tatminsizliği neden ve sonuçları hakkında yapılmış çalışmalar dikkat çekmeye başlamıştır. Özellikle pandemi dönemi artan iş yükü sebebi ile daha da önemli hale gelen sağlık çalışanlarının iş kaynaklı tatmin düzeyleri araştırmamızda psikolojik sağlık, nomofobi ve sosyal medya bağımlılık durumları açısından ele alınmıştır.
Gereç ve yöntem: Gözlemsel (kesitsel) tipte olan çalışma, Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görevli ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 591 sağlık çalışanı ile 15 Eylül 2020-15 Aralık 2020 tarihleri arasında pandemi nedeni ile telefonla görüşülüp online anket yolu ile tamamlanmıştır. Kullanılan anket formunda sosyodemografik bilgiler, Minnesota İş Tatmin Ölçeği, Nomofobi Ölçeği, Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği ve PHQ-9 Psikolojik Sağlık Değerlendirme soruları yer almıştır. Çalışmanın istatiksel değerlendirmesi   p<0,05 anlamlılık düzeyine göre SPSS 22 programı ile yapılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalamasının 30,25±7.04 yıl, çalışma sürelerinin 7,37±5,35 yıl, 182'sinin erkek (%30,8), 409'unun (%69,2) kadın olduğu görülmüştür.  Minnesota ölçeği iş tatmin düzeylerine göre normal-hafif düzeyde iş tatmini %1,2 (n=7), orta düzey iş tatmini %83,6 (n=494), yüksek düzey iş tatmini %15,2 (n=90) olarak saptanmıştır. Çoğunluğunun doktor (n=292; %49,4) olduğu ve %51,1'i  (n=302) gideri gelirine denk  olan olguların %52,8'inin (n=312)  sık sık iş nedeniyle cep telefonu kullandığı ve %68 'inin (n=402) cep telefonunda sosyal medya ve android uygulamaları kullandığı belirtilmiştir. Sosyal medyada gezinirken online geçirilen süre 3,06±2,07 saattir. Depresif olanların oranı %46,4 (n=274) bulunmuştur. Katılımcılarda genel olarak nomofobi görülme sıklığı %97,5 olup %34,5 (n=204) normal-hafif düzeyde nomofobik, %45,5 (n=239) orta düzeyde, ve %20 (n=118) şiddetli düzeyde nomofobik bulunmuştur. Depresif olanların olmayanlara göre anlamlı düzeyde daha genç, daha az tecrübeli ve sosyal medya sörfü amaçlı daha uzun süre cep telefonu kullandıkları saptanmıştır (p<0,001).Minnesota iş tatmin düzeyi düşük olanların orta ve yüksek tatmini olanlara oranla; daha depresif (p=0,000; X2=21,978), daha fazla nomofobik (p=0,042; X2=6,326),daha fazla sosyal medya bağımlısı (p=0,005; X2=10,625) oldukları gözlenmiştir.

Sonuç: Sonuçlarımıza göre her altı sağlık çalışanından sadece birinin iş tatmininin yüksek, yarısına yakınının depresif ve tamamına yakınının nomofobik olduğu gözlenmiştir, Depresyon iş tatminsizliği için bağımsız risk faktörü olup, tatminsizlik düzeyi arttıkça cep telefonu aracılığıyla sosyal medyada geçirilen süre ve sosyal medya bağımlılığı düzeyi artmaktadır. Çalışmamız; özellikle iş tatminsizliği içindeki her üç sağlık çalışanından ikisinin hekim olması nedeniyle, sağlık çalışanlarının ve özellikle hekimlerin ruh sağlığı ile mesleki doyuma yönelik desteğe ihtiyacı olduğunu göstermesi açısından literatüre katkıda bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: İş tatmin, sağlık çalışanı, nomofobi, bağımlılık, depresyon, sosyal medya

Abstract:
Introduction and Aim: Studies emerged about the level of job satisfaction and job dissatisfaction of healthcare workers in recent years have started to attract attention. In this study, work-related satisfaction levels of healthcare workers, which became more important due to the increased workload, especially during the pandemic period, were discussed in terms of psychological health, nomophobia, and social media addiction.
Method: The observational cross-sectional study was completed by telephone     interviews and online interviews between 15 September 2020 and 15 December 2020 due to the pandemic with 591 healthcare workers which volunteered to participate at Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital. Socio-demographic information Minnesota Job Satisfaction Scale, Nomophobia Scale, Bergen Social Media Addiction Scale and PHQ-9 Psychological Health Assessment were included in the questionnaire form. Statistical evaluation of the study was conducted using the SPSS 22 program according to the significance level of p<0,05.
Results: The average age of the participants was 30.25C7,04 years, period of working years was 7,37±5,35 years.182 were male (30,8) and 409 (69,2) were female. According to Minnesota scale job satisfaction levels, normal-light job satisfaction was 1,2%(N=7), medium job satisfaction was 86,3%(N=494), high job satisfaction was 15,2%(N=90). Most of the participants were doctors (n=292; %49,4). In this study 51.1% (n=302) of the cases whose expenses are equivalent to income, 52.8% (n=312) often use a mobile phone because of work and 68% (n = 402) use social media and android apps on their mobile phone. The time spent online while browsing social media is 3.06±2.07 hours. The proportion of those who were depressed was found to be 46.4% (n=274). The overall incidence of nomophobia in participants is 97.5 %, 34.5% (n=204) normal-mild level, 45.5% (n=239) moderate and 20% (N=118) were found to have severe nomophobic levels. It was found that those who were depressed were significantly younger, less experienced, and used mobile phones for longer social media surfing purposes than those who were not (p<0.001). It was observed that those with low Minnesota job satisfaction were more depressed (p=0.000; X2=21,978), more nomophobic (p=0.042; X2=6,326), more social media addicted (p=0.005; X2=10,625) than those with medium and high satisfaction.

Conclusion: According to our results, only one out of every six health workers had high job satisfaction however almost half of them were depressed. Depression is an independent risk factor for job dissatisfaction, and as the level of dissatisfaction increases, the time spent on social media via mobile phone and the level of social media addiction increases. Nearly all health workers are nomophobic. Our study contributed to the literature in terms of showing that health workers need support for mental health and professional satisfaction, especially since two out of every three health workers in job dissatisfaction are physicians.

Keywords: Job satisfaction, health worker, nomophobia, addiction, depression, social media