Fonksiyonel konstipasyonu olan çocuklarda serum serotonin düzeyinin değerlendirilmesi
Assessment of serum serotonin levels in children with functional constipation
Yazar: UĞUR GİRGİÇ
Danışman: PROF. DR. AYŞE MERVE USTA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Kabızlık = Constipation ; Serotonin = Serotonin ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Fonksiyonel konstipasyon çocukluk çağında en sık görülen fonksiyonel gastrointestinal sistem (GİS) hastalığıdır. Serotoninin fonksiyonel GİS hastalıkları patofizyolojisindeki rolü araştırılmaktadır. Çalışmamızın birincil amacı fonksiyonel kabızlığı olan çocuklarda serum serotonin düzeylerini sağlıklı kontrol grubu ile  karşılaştırmaktır. İkincil amacımız fonksiyonel kabızlık tanılı çocukların klinik özelliklerini değerlendirmek ve klinik özelliklerinin serum serotonin düzeyi ile ilişkisini belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 4-18 yaşları arasında 37 fonksiyonel kabızlık tanılı hasta ve 37 sağlıklı çocuk alındı. Fonksiyonel konstipasyon tanısı Roma IV tanı kriterlerine göre konuldu. Olguların açlık serum serotonin düzeyleri ölçüldü. Serum serotonin düzeyi ile fonksiyonel kabızlık klinik değişkenleri arasındaki ilişki incelendi. İstatistiksel anlamlılık için p ≤ 0,05 kabul edildi.
Bulgular: Hastaların %43.2'si erkek (n=16), %56.8'i kız (n=21), ortalama yaşı 9,2 yıl (±4,3) saptandı. Hastaların ortalama kabızlık süresi 30 ay (%25-%75 IQR 4,75-39), dışkılama sıklığı 4,2 gün (%25-%75 IQR 2-5,5) idi. En sık %38 oranında ağrılı ve sert dışkılama öyküsü mevcuttu. Serum serotonin düzeyleri, fonksiyonel kabızlığı olan çocuklarda kontrol grubuna göre yüksekti (174,4±23,7 ng/ml ve 163,2±29,6 ng/ml; sırası ile, p=0,081). Hastaların %14'ünde obezite mevcuttu ve obezlerde serum serotonin düzeyleri daha yüksek saptandı (198,3±29,6 ng/ml ve 170,7±20,8 ng/ml sırası ile p=0,014). Fekal inkontinans %10 olguda tespit edildi ve bu olgularda serum serotonin düzeyi daha yüksekti (204,5±31,2 ng/ml ve 168,8±20 ng/ml; sırası ile p=0,006). Bristol dışkı ölçeğine göre serum serotonin düzeyi farklılık göstermedi (p=0,62). Hastaların %18'i tedaviden fayda görmedi ve tedaviye yanıt ile serum serotonin düzeyi arasında ilişki bulunmadı (p=0,509).
Sonuç: Fonksiyonel kabızlığı olan çocuklarda serum serotonin düzeyi sağlıklı akranlara göre yüksekti. Obez çocuklarda ve fekal inkontinanslı olgularda serum serotonin düzeyi daha yüksek saptandı. Cinsiyet, aile öyküsü, kabızlık süresi ile serum serotonin düzeyi arası ilişki bulunmadı. Çocuklarda serotonin ve fonksiyonel GİS hastalıkları ilişkisini değerlendiren ek araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Functional constipation is the most common functional gastrointestinal disorder (FGID) in childhood. Recently, the role of serotonin in the pathophysiology of FDIGs has been investigated. The primary objective of our study is to analyze serum serotonin levels in children with functional constipation (FC). Our secondary objective is to evaluate the clinical features of children with FC and to investigate their relations with serum serotonin levels.
Material and Methods: Thirty seven children with FC and 37 healthy peers, aged 4-18 years, were included in the study. The diagnosis of FC was made according to the Rome IV diagnostic criteria. Serum serotonin levels were measured in all cases. The associations between serum serotonin levels and FC clinical variables were examined. Significance was granted for a p value ≤ 0.05.
Results: 43.2% of the cases were male (n=16), 56.8% were female (n=21) and the mean age was 9.2 years (±4.3). The mean duration of constipation was 30 months (25%-75% IQR 4.75-39) and stool frequency was per 4.2 days (25%-75% IQR 2-5.5). Having a history of painful defecation and hard stools was seen in 38% of the cases. Serum serotonin levels were increased in children with FC than in controls (174.4±23.7 ng/ml and 163.2±29.6 ng/ml; respectively, p=0.081). 14% of the patients were obese and serum serotonin levels were higher in these subjects than in controls (198.3±29.6 ng/ml and 170.7±20.8 ng/ml, respectively, p=0.014). Fecal incontinence was detected in 10% of cases, and serum serotonin levels were higher in this group (204.5±31.2 ng/ml and 168.8±20 ng/ml; respectively, p=0.006). Serum serotonin levels did not differ according to the Bristol stool scale (p=0.62). 18% of the subjects did not benefit from the treatment and there was no connection between the serum serotonin levels and  treatment response (p=0.509).
Conclusion: Serum serotonin levels were increased in children with FC, in obese children and in cases with fecal incontinence. There was no association between gender, family history, duration of constipation and serum serotonin levels. Further research is needed to evaluate the relationship between serotonin and FGIDs in children.