Aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin otizm spektrum bozukluğu konusundaki bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Knowledge Level, attitudes and behaviors of family medicine specialist students on autism spectrum disorder
Yazar: MURAT SAKIZCI
Danışman: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Davranış = Behavior ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Tutumlar = Attitudes ; Tıp eğitimi = Education-medical ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
AMAÇ: Türkiye'de eğitim alan aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin otizm spektrum bozukluğu konusundaki bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi; bilgi düzeyini etkileyen özelliklerin saptanması amaçlanmıştır. Ayrıca OSB konusunda hekimlerimizin farkındalığını artırarak; bireyleri değerlendirirken bedenen, ruhen ve sosyal açıdan bütüncül olarak yaklaşmanın önemini vurgulamak amaçlanmaktadır.
YÖNTEM: Çalışmamıza Türkiye'de eğitim alan AHU ve SAHU uzmanlık öğrencileri dahil edilmiştir. Çalışmamıza 22.02.2022 ile 29.05.2022 tarihleri arasında online anket ile 247 aile hekimliği uzmanlık öğrencisi katılmıştır. Anket formu; sosyodemografik ve Otizm Spektrum Bozukluğu ile ilgili bilgi düzeyini etkileyebilecek özellikler ve SÇ-OBA, M-CHAT, DSM-V tanı kriterleri ve literatür taranarak oluşturulan bilgi düzeyi sorularından oluşmaktadır. Elde edilen verilerin istatistiksel değerlendirmesi; IBM SPSS Statistics 22 programı ile yapıldı. İstatistiksel anlamlılık "p" değeri ile gösterilmiş olup, p<0,05 istatistiksel anlamlılık için yeterli kabul edildi.
BULGULAR: Çalışmamıza 211'i (%85,4) AHU ve 36'sı (%14,6) SAHU öğrencisi olmak üzere toplam 247 katılımcı dahil oldu. Katılımcıların yaş ortalaması 28,89 ± 3,39 ve meslekte çalışma süresi ortalaması 4,42 ± 3,86 yıldı. OSB hakkında katılımcılarımızın 205'i (%83) tıp eğitiminde, 77'si (%31,2) meslek içi eğitim programları içerisinde bir eğitim aldığı saptandı. Katılımcıların 177'si (%71,7) meslek hayatında otizm spektrum bozukluğu şüpheli/tanılı çocuk ile karşılaştığı saptandı. Katılımcıların 103'ü (%41,7) kendisini OSB hakkında yetersiz hissettiği saptandı. Sağlık Bakanlığı'nın yürüttüğü "OSB tarama ve takip programı" hakkında; katılımcıların 85'i (%34,4) bilgi sahibi olduğu saptandı. Tam puanın 35 olduğu bilgi düzeyi bölümünde katılımcıların ortalama puanı 26,14 ± 4,63 olarak saptandı. Katılımcılarımızın; SAHU öğrencisi olması, Tıp eğitimi boyunca Otizm spektrum bozukluğu konusunda teorik veya klinik eğitim alması, meslek hayatında Otizm spektrum bozukluğu şüpheli/tanılı çocuk ile karşılaşması, Otizm spektrum bozukluğu konusunda kendisini yeterli hissetmesi, Sağlık Bakanlığı'nın yürüttüğü "OSB tarama ve takip programı" hakkında bilgi sahibi olması bilgi düzeyini istatistiksel olarak anlamlı yükselten etkenlerdir. Ayrıca uzmanlık öğrenciliği süresi ile bilgi düzeyi arasında pozitif yönde korelasyon saptanmıştır.
SONUÇ: Çalışmamızda genel puan ortalamasına bakıldığında katılımcılarımızın bilgi sorularına %50'den fazla doğru yanıt vereceği öngörümüzü karşıladığı ve bilgi düzeyinin nispeten iyi olduğu söylenebilir. Ancak OSB şüpheli birey ile sık karşılaşacak olan aile hekimliği uzmanlarımızın yetersiz yönlerinin tespit edilerek OSB hakkında bilgi düzeyi ve farkındalığının daha ileri seviyeye yükseltilmesi gerekmektedir. Gerek tıp eğitimi gerekse mezuniyet sonrası meslek içi ve uzmanlık eğitimlerinde Otizm Spektrum Bozukluğu konusuna önem verilmelidir. OSB konusunda yeterlilik hissinin ve OSB şüpheli hastaya yaklaşımda özgüvenin yükseltilmesi sağlanmalıdır. Hekimlerin hastalara yaklaşımında bedenen, ruhen ve sosyal açıdan bütüncül olarak değerlendirmenin önemi vurgulanmalıdır.

Abstract:
Objective: Evaluation of knowledge level, attitudes and behaviors of family medicine residency students studying in Turkey on autism spectrum disorder; It is aimed to determine the characteristics that affect the level of knowledge. In addition, by increasing the awareness of our physicians about ASD; It is aimed to emphasize the importance of a holistic approach in terms of physical, mental and social aspects when evaluating individuals.
Methods: AHU and SAHU residency students studying in Turkey were included in our study. Between 22.02.2022 and 29.05.2022, 247 family medicine residency students participated in our study with an online survey. Survey form; sociodemographic and features that may affect the level of knowledge about Autism Spectrum Disorder and the diagnostic criteria of SÇ-OBA, M-CHAT, DSM-V and knowledge level questions created by reviewing the literature. Statistical evaluation of the obtained data; It was done with IBM SPSS Statistics 22 program. Statistical significance was indicated by the "p" value, and p<0.05 was considered sufficient for statistical significance.
Results: A total of 247 participants, 211 (85.4%) AHU and 36 (14.6%) SAHU students, were included in our study. The mean age of the participants was 28.89 ± 3.39 years and the mean working time was 4.42 ± 3.86 years. It was determined that 205 (83%) of our participants received a medical education, and 77 (31.2%) of our participants received an education in vocational training programs about ASD. It was found that 177 (71.7%) of the participants encountered a child with suspected/diagnosed autism spectrum disorder in their professional life. It was determined that 103 (41.7%) of the participants felt inadequate about ASD. About the "Autism Spectrum Disorder screening and follow-up program" conducted by the Ministry of Health; 85 (34.4%) of the participants were found to have knowledge. The mean score of the participants was determined as 26.14 ± 4.63 out of 35 points. Our participants; Being a SAHU student, Receiving theoretical or clinical training on Autism Spectrum Disorder during his medical education, Meeting with a suspected/diagnosed child with Autism Spectrum Disorder in his professional life, Feeling competent about Autism Spectrum Disorder, "Autism Spectrum Disorder screening and follow-up program" run by the Ministry of Health. The factors that increase the level of knowledge statistically significantly. In addition, a positive correlation was found between the duration of residency and the level of knowledge.
Conclusion: Considering the general average score in our study, it can be said that our participants met our prediction that more than 50% of the information questions would be answered correctly, and that the level of knowledge was relatively good. However, it is necessary to increase the level of knowledge and awareness about ASD to a higher level by identifying the inadequate aspects of our family medicine specialists, who will frequently encounter individuals with suspected ASD. The issue of Autism Spectrum Disorder should be given importance in both medical education and postgraduate vocational and specialist training. It should be ensured that the sense of competence in ASD and the self-confidence in the approach to the patient with ASD should be increased. The importance of a holistic evaluation in terms of physical, mental and social aspects should be emphasized in the approach of physicians to patients.