Yenilikçi hibrit çok kriterli karar verme yaklaşımı yöntemi kullanarak sürdürülebilir biyoenerji üretim tesisi için uygun yer seçimi
A suitable site selection for sustainable bioenergy production facility by using novelty hybrid multi criteria decision making approach
Yazar: ABDULLAH YÜKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEM EMEKSİZ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Alternatif enerji kaynakları = Alternative energy resources ; Biyoelektrik enerji kaynakları = Bioelectric energy sources ; Biyoenerji = Bioenergy ; Biyokütle enerjisi = Biomass energy ; Elektrik enerji sistemleri = Electrical energy systems ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources

Özet:
Biyoenerji gün geçtikçe önem kazanan yenilenebilir enerji kaynakları arasında hızla yerini almaktadır.  Türkiye, enerji ihtiyacının büyük bir bölümünü ithal fosil yakıtlarla sağlamaktadır. Bu durum hem enerji güvenliği ile ilgili sorunları gündeme getirmekte hem de ülkenin son on yıldaki sera gazı emisyonlarında artışa sebep olmaktadır. Fakat biyoenerji potansiyeli ve bu potansiyelin değerlendirilmesi ile ilgili tatmin edici çalışma ve yatırımlara rastlanılmamaktadır. Türkiye'nin biyoenerji potansiyelinin araştırılması, enerji politikasının güçlendirilmesi açısından da ayrı bir önem taşımaktadır. Bu çalışmada, büyük tarım sektörüne sahip Türkiye'nin birincil nesil tarım ürünleri bazında teorik biyodizel ve biyoetanol potansiyelini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmanın ön plana çıkan yenilikçi ve özgün yanı ise, sadece potansiyel belirleme konusunda yapılan literatür çalışmalarının aksine belirlenen potansiyeller ışığında en uygun enerji üretim istasyonu yerinin belirlenmesidir. Bunun için çalışmada ilk defa Yenilikçi Hibrit Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı (Novelty Hybrid Multi Criteria Decision Making Approach) (NHMCDMA) olarak isimlendirilen hibrit bir yöntem önerilmiştir. Yer seçimi ve potansiyel değerlendirmesi 7 bölge, 81 il üzerinden 6 nicel, 4 nitel olmak üzere 10 farklı kriter kullanılarak gerçekleştirilmiştir. En yüksek potansiyele sahip ayçiçeği ve buğday için uygun bölgelerin Tekirdağ ve Konya ili olduğu tespit edilmiştir.  Bu çalışmada, önerilen metodoloji ile biyodizel/biyoetanol üretim tesisi planlaması için bölgesel düzeyde bir karar verme süreci sağlanabildiği gibi çalışma çıktıları yenilenebilir enerji kaynakları politikasını geliştirmek içinde kullanılabilir.

Abstract:
Bioenergy is rapidly taking their place amongst the renewable energy sources which are gaining importance day by day. Turkey procures a large portion of its energy needs with imported fossil fuels. This brings forward problems related to energy security and it also caused an increase in the greenhouse gas emissions of the country in the last decade. However, there are no satisfactory studies or investments related to bioenergy potential and the evaluation of this potential. The research of the bioenergy potential in Turkey is of particular importance in terms of strengthening the energy policy. This study is aimed to identify the technical biodiesel and bioethanol potential of Turkey which has a large agricultural sector, on the basis of first-generation agricultural products. The innovative and unique aspect of the study that stands out is the determination of the location for the most appropriate energy production plant in the light of the identified potentials, contrary to the literature research conducted solely on the potential identification. To achieve this, a hybrid method called NHMCDMA (Novelty Hybrid Multi Criteria Decision Making Approach) was proposed. Site selection and potential evaluation were carried out using 10 different criteria, 6 of them being quantitative and 4 of them being qualitative, from 81 provinces and 7 regions. The suitable regions with the highest potential for growing sunflower and wheat plants were determined to be Tekirdağ and Konya, respectively. With the methodology proposed in this study, a decision-making process can be provided at the regional level for biodiesel/bioethanol production plant planning, also the outputs of the study can be used to develop the renewable energy resources policies.