Diyabetli kadınlarda mavi reçete, ev programı ve gözetimli egzersiz yaklaşımlarının karşılaştırılması
Comparison of blue prescription, home program and supervised exercise approaches in women with Type 2 diabetes
Yazar: ARZU ABALAY
Danışman: PROF. DR. FATMA MUTLUAY
İstinye Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışmada Tip 2 diyabetli kadınlarda birinci basamakta uygulanan mavi reçete programı, video bazlı ev egzersizi ve gözetimli grup egzersizlerinin fiziksel aktivite düzeyi, fonksiyonel kapasite ve metabolik kontrol değişkenler üzerine etkisi değerlendirildi. 60 katılımcı randomize olarak 3 gruba ayrıldı. Gözetimli egzersiz grubuna (GE) haftada 3 gün fizyoterapist eşliğinde egzersiz uygulandı. Video egzersiz grubuna (VE) aynı egzersizler video kaydı olarak verildi ve haftada 3 gün yapması istendi. Mavi reçete grubunda (MR), yaklaşımın prensipleri doğrultusunda kendilerinin seçtiği aktiviteleri haftada 3 gün yapmaları istendi. Tüm gruplara haftada 2 gün kuvvetlendirme egzersizleri önerildi. Çalışmanın başında ve 12. hafta sonunda fiziksel aktivite düzeyi, egzersiz kapasitesi, vücut yağ oranı, esneklik, yaşam kalitesi, depresyon, memnuniyet durumu, metabolik değişkenler; glikolize hemoglobin (HbA1c), açlık plazma glikozu (APG), high density lipoprotein (HDL), low density lipoprotein (LDL), total kolesterol, trigliserit, C- reaktif protein (CRP) ve vital bulgular (kan basıncı, kalp hızı) değerlendirildi. Çalışmanın sonunda Mavi Reçete grubunda SKB ve DKB (sırasıyla p=0,083, p=0,357) dışında, video egzersiz grubunda CRP, DKB, kalp hızı (sırasıyla p=0,556, p=0,221, p=0,088) dışında ve gözetimli egzersiz grubunda CRP (p=0,170) dışında tüm parametrelerde anlamlı fark saptandı (p≤0,05). HbA1c seviyeleri MR grubunda %0,49, VR grubunda %0,49, GE grubunda %0,48 azaldı (p=0,000). SKB; MR ile GE arasında MR lehine (p=0,013), kalp hızı için MR ile GE arasında MR lehine (p=0,012) anlamlı fark saptandı. Diğer parametrelerde hiçbir grup lehine fark anlamlılık düzeyine ulaşmadı, benzer sonuçlar elde edildi.
MR ve VE egzersiz programının GE ile benzer iyileşmeler sağlayabildiğini, Mavi reçetenin gözetimli egzersiz uygulanamayan durumlarda sürdürülebilir, yenilikçi alternatif bir program olduğu gösterildi.

Abstract:
In this study, the effects of a blue prescription program applied in primary care, video-based home exercise, and supervised group exercise on physical activity level, functional capacity, and metabolic control variables in women with Type 2 diabetes were evaluated. Sixty participants were randomly divided into three groups. In the supervised exercise group (SE), exercises were performed three days a week under the supervision of a physiotherapist. In the video exercise group (VE), the same exercises were provided as video recordings, and participants were instructed to perform them three days a week. In the blue prescription group (BP), participants were instructed to perform activities of their choice, following the principles of the approach, three days a week. All groups were recommended strength exercises twice a week. At the beginning and at the end of the 12th week of the study, physical activity level, exercise capacity, body fat percentage, flexibility, quality of life, depression, satisfaction status, and metabolic variables including glycosylated hemoglobin (HbA1c), fasting plasma glucose (FPG), high-density lipoprotein (HDL), low-density lipoprotein (LDL), total cholesterol, triglycerides, C-reactive protein (CRP), and vital signs (blood pressure, heart rate) were evaluated. At the end of the study, significant differences were observed in all parameters except for SKB and DKB (p=0.083, p=0.357) in the Blue Prescription group, CRP, DKB, and heart rate (p=0.556, p=0.221, p=0.088) in the Video Exercise group, and CRP (p=0.170) in the Supervised Exercise group (p≤0.05). HbA1c levels decreased by 0.49% in the BP group, 0.49% in the VE group, and 0.48% in the SE group (p=0.000). There was a significant difference in favor of BP compared to SE for SKB (p=0.013) and heart rate (p=0.012). No group reached significance in favor of differences in other parameters; similar results were obtained. BP and VE exercise programs were shown to provide similar improvements to SE, demonstrating that the Blue Prescription is a sustainable, innovative alternative program in cases where supervised exercise cannot be applied.