Kronik karaciğer hastalarında sarkopeni değerlendirilmesine pratik yaklaşım; el-çember testi ve parmak halka testi
Practical approach to the evaluation of sarcopenia in chronic liver patients; hand-circle test and finger-RİNG test
Yazar: KAĞAN KARAMUSTAFALIOĞLU
Danışman: PROF. DR. ENGİN ALTINTAŞ
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Kas kütlesi, güç ve performans kaybıyla ilgili bir sendrom olan sarkopeni
Kronik karaciğer hastalarında sık görülen sorunlardan biridir. Hastanın günlük
aktivitelerini olumsuz etkilemesi, prognoz kötüleştikçe sarkopeninin de
ilerlemesi açısından erken tanımlanması önemli hale gelmiştir. Mevcut kas
kütlesi ve gücü ölçüm yöntemlerine alternatif olarak daha hızlı ve güvenilir metot
ihtiyacı doğmuştur. Çalışmamızda sarkopenin erken ve hızlı tayininde
kullanılacak yöntemlerden El-Çember ve Parmak Halka testinin etkinliği
araştırıldı.
Bu çalışma analitik kesitsel bir çalışma olarak Mersin Üniversitesi Tıp
Fakültesi Gastroenteroloji Anabilim Dalı polikliniğine 01/06/2021 ile 01/05/2022
tarihleri arasında başvuran Kronik Karaciğer Hastalığına sahip 18-90 yaş
aralığında, gebeliği bulunmayan 58 hastanın dahil edildiği bir çalışmadır.
Çalışmamızda kontrol grubu yoktur.
Çalışmaya dahil edilen 58 hastanın yüzde 36'sı kadın (n=21) yüzde
63,8'i (n=37) erkek idi. Hastaların yaş ortalaması 60,66±10,883 olarak bulundu.
Bu hastalara yönelik Child Skoru, MELD skoru, eLIFT skoru, Karaciğer
Düşkünlük İndeksi (Liver Frailty Index), ASMI (Appendiküler İskelet Kası
İndeksi), Hand Grip testi, El-Çember ve Parmak Halka testi uygulandı, sonuçları
hesaplandı ve aralarındaki ilişkiler irdelendi.
Hastalar ASMI'ye göre kas kütleleri "sarkopenik" ve "sarkopenik değil"
diye iki gruba ayrıldı. El-Çember testine göre ise "kas kütlesi az", "kas kütlesi
yeterli" ve "kas kütlesi fazla" olarak 3 gruba ayrıldı. ASMI ile El-Çember testinin
sonuçları karşılaştırıldı. ASMI'ye göre "sarkopenik" hastaların %16.2'si ElÇember
testine göre "kas kütlesi az" olarak değerlendirildi. ASMI'ye göre
"sarkopenik değil" grubundakilerde El-Çember testine göre "kas kütlesi az" olan
hasta yoktu ve sonuçlar istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.001).
Hastalar Karaciğer Düşkünlük İndeksine (Liver Frailty Index) göre
"düşkünlük", "düşkünlük öncesi" ve "dinçlik" diye üç gruba ayrılarak El-Çember
testi ile değerlendirildi. KDİ'ye göre "düşkün" hastaların 22,2%'si El-Çember
6
testine göre "kas kütlesi az", "düşkünlük öncesi" grubundaki hastaların 8,7%'si
"kas kütlesi az" olarak saptanırken; "dinç" grubundaki hastaların 66,7%'sinin
"kas kütlesi yeterli" ve 33,3%'ünün "kas kütlesi fazla" olarak saptandı (p=0,471).
Hastalar Parmak Halka testine göre "zayıf" ile "normal" olarak iki gruba
ayrıldı ve Karaciğer Düşkünlük İndeksi ile karşılaştırıldı. "Düşkün" hastaların
%55,6'sı Parmak Halka testine göre "zayıf"; "düşkünlük öncesi" hastaların
%17,4'ü "zayıf" ve "dinç" hastaların %100,0'ü "normal" olarak bulundu ve bu
sonuçlar istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,033).
Hand Grip testine göre hastalar "kas gücü yetersiz" ve "kas gücü yeterli"
olmak üzere iki gruba ayrıldı ve Parmak Halka testi ile karşılaştırıldı. Hand
Grip'e göre "kas gücü yetersiz" hastaların %45,5'i "zayıf"; "kas gücü yeterli"
hastaların %83,0'ı Parmak Halka testine göre "normal" güçteydi (p=0,055).
İstatistiksel olarak anlamlı olmaya yakın bir sonuç elde edildi.
Çalışmamız literatürde benzerine rastlanmamış, kronik karaciğer
hastalığı olanlarda sarkopeninin değerlendirilmesinde hızlı ve etkin iki yöntem
olan El-Çember ve Parmak Halka testlerinin kullanıma girmesinde öncü
olabilecek sonuçlar elde etmiştir.
Anahtar kelimeler: Kronik karaciğer hastalığı, sarkopeni, El-Çember testi,
Parmak Halka testi

Abstract:
Sarcopenia is a syndrome related to loss of muscle mass, strength and
performance and is one of the common problems in chronic liver patients. The
negative effects of sarcopenia on the patient's daily activities and the
progression of sarcopenia as the prognosis of the disease worsens are
important in terms of early identification of sarcopenia. As an alternative to
existing muscle mass and muscle strength measurement methods, the need for
a faster and more reliable method has arisen. In our study, the effectiveness of
the "Hand-Circle" and "Finger-Ring" test, which is one of the methods to be
used in the early and rapid detection of sarcopenia, was investigated.
As an analytical cross-sectional study, 58 patients with Chronic Liver
Disease, aged between 18-90 years, who were not pregnant, who applied to
Mersin University Faculty of Medicine Gastroenterology Department polyclinic
between 01/06/2021 and 01/05/2022 were included. There is no control group
in our study.
Child-Pugh, MELD, CONUT, eLIFT, Liver Frailty Index of the patients
were calculated. The amount of muscle mass (ASMI = Appendicular Muscle
Mass Index) was measured by Bioelectrical Impedance Analysis and muscle
strength was measured by hand dynamometry. Hand-loop and Finger-ring tests
were applied to the patients. All these data were compared with each other.
According to ASMI, the group was divided into two groups as sarcopenic
and non-sarcopenic, and muscle mass was evaluated with the Hand-Circle test.
According to ASMI, 16.2% of sarcopenic patients were evaluated as "low
muscle mass" according to the Hand-Circle test, while there were no patients
with "low muscle mass" according to the Hand-Circle test in non-sarcopenic
patients according to ASMI, and the results were statistically significant
(p<0.001 ).
According to the Liver Frailty Index, patients were divided into three
groups as "frail" (n=9), "pre-frail" (n=46) and "robust" (n=3), and they were
determined by Finger Ring test. evaluated. According to the Finger Ring test,
8
55.6% of the frail patients were found to be "weak", 17.4% of the "pre-frail"
patients were found to be "weak" and 100.0% of the "robust" patients were
found to be "normal", which was statistically significant (p =0.033).
According to the Liver Impairment Index, muscle mass was evaluated
with the Hand-Circle test, which was divided into three groups as "frail", "prefrail"
and "robust". While 22.2% of the "frail" patients had low muscle mass,
8.7% of the patients in the "pre-frail" group had less muscle mass, 66.7% of the
"robust" patients had sufficient muscle mass and 33.3% muscle mass was
found to be excessive (p=0.471).
Our study, which has no similarity in the literature, has achieved a result
that can lead to the introduction of two rapid and effective methods in the
evaluation of sarcopenia in patients with chronic liver disease.
Key words: Chronic liver disease, sarcopenia, hand-circle test, finger ring test