Abdülkerim b. Ali el-Iraki ve tefsirdeki metodu
Abdulkerim al-Karim b. Ali al-Iraki and commentary method
Yazar: DAVUT AĞBAL
Danışman: DOÇ. DR. MESUT OKUMUŞ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion

Özet:
ÖZETHicrû 623-704 yılları arasında yaşamış olan Abdülkerim b. Ali el-Irakû,zamanının önemli simalarından biridir. Farklı slam şehirlerini dolaşmış, muhtelifhocalardan dersler almış ve bir çok ilmi tahsil etmiş bulunan Irakû, özellikle ?Tefsirlmi? sahasında yetkin ve tanınmış bir şahsiyettir. Arkasında bıraktığı beşeserinden ikisi tefsir ilmi ile alakalıdır. Tezimizin konusu olan ?Tefsiru'l-Kur'ani'l-Azûm? eseri ise muhtasar bir tefsir niteliğindedir.Irakû, tefsirinin telifinde özellikle Zemahşerû'den etkilenmiştir. Bu etkiyi?Tefsiru'l-Kur'ani'l-Azûm?'in hemen her sayfasında görmek mümkündür. Ancakmüellifin, Zemahşerû yahut herhangi bir alimin kuru bir takipçisi olarakgörülmemesi gerekmektedir. Zira bir çok konuda kendi reyini ortaya koymuş,sunduğu görüşlerin kabul ettiği ve etmediği yönlerini açıklamıştır.Bir dirayet tefsiri olan ?Tefsiru'l-Kur'ani'l-Azûm?; Fıkıh, Kelam, MezheplerTarihi, Dil ve Belagat gibi çeşitli ilim dallarının muhteviyatıyla ilgili bilgileriçermekle birlikte rivayet yönü de dikkate değerdir.tikatta Ehl-i Sünnet çizgisinde olan Irakû, bazı ayetlerin yorumundaMutezile'nin hilafına delillendirmelerde bulunmuştur.Şafiû mezhebine bağlı olan Irakû, fıkhû meseleleri sunarken farklı bir çokmezhebin görüşüne tefsirinde fazlaca yer vermektedir. Bunlar içinde en önemliyeri Hanefû mezhebi almıştır.Taassuptan uzak, ufku açık bir slam mütefekkiri olan Irakû'nin telif ettiği bueser, hacminin küçüklüğüne karşın slamû ilimler açısından faydalı bir çok bilgiyiihtiva eder niteliktedir.

Abstract:
ABSTRACTAbd al-Karim b. Ali al-Iraki lived hegira between 603 and 704. He was animportant scholar and exegete in his century. He had gone to around differentcities of the Islam, he had learned variant knowledge from different scholars, butespecially he was famous and perfect person about Qur?an commentary. Hewrote five books about he Islamic sciences. Two of them interested to Qur?ancommentary. That ?Tafsir al-Qur?an al-Azim? theme of our thesis is a summarycommentary of Qur'an.Iraki was influenced from al-Zamaksharû when he wrote book, we can see tothis influence at nearly all papers of the ?Tafsir al-Qur?an al-Azim?. But writerdon?t blindly follower to al-Zamaksharû or another scholars. Because Iraki, oftenstated opinion at many idea and he expresses to acceptable or unacceptable atideas of presented.?Tafsir al-Qur?an al-Azim? is a rationalist commentary of Qur'an. Than angleof report it is attract attention too although it is include to matters of thejurisprudence of Islam, theology, Ilm al-Fırak, language and rhetoric and similarknowledge.Iraki is at direction of the Ehl al-Sunna as belief. He adduced the proofsopposed to mu?tazilites in commentary some verse of Qur'an.Iraki was dependent to sect of Shafii in Islamic law, but he was giving placeto opinion of many sects when presents themes of jurisprudence of Islam. Mostimportantly of among these is Hanefi.Iraki, keeps away from bigotry and he broaches views. The work Iraki haswrote, is include many value as science of Islam although its capacity is small.