Majör depresif bozuklukta kardiyovasküler risk ve inflamatuar süreçler ilişkisinin araştırılması
Investigation of the associations between cardiovascular risk and inflammatory processes in major depressive disorder
Yazar: FATİH ÖZEL
Danışman: PROF. DR. BEHİCE ELİF ONUR AYSEVENER ; DOÇ. DR. NEŞE DİREK TECİRLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresif bozukluk-majör = Depressive disorder-major ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Risk faktörleri = Risk factors ; Ölçekler = Scales ; İnflamazom = Inflammasome ; İnterlökin 1 = Interleukin 1

Özet:
Amaç: Kardiyovasküler hastalıklarla depresyon arasında yıllardır bilinen bir ilişki mevcuttur. Bu ilişkinin nedenine yönelik çok sayıda farklı hipotez bulunmaktadır. Bunlardan biri de kardiyovasküler hastalıklarla depresyon arasındaki ilişkiye inflamatuar süreçlerin aracılık ettiğine dair olan hipotezdir. Bu araştırmada majör depresif bozukluğu olan hastalarla sağlıklı kontrollerin kardiyovasküler risk ve NLRP3 inflamazomunu oluşturan biyomoleküller açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır. Depresyon hastalarında NLRP3 inflamazomunu oluşturan bileşenlerin ekspresyonlarının ve kardiyovasküler riskin sağlıklı kişilere göre daha yüksek olacağı ve depresyon şiddeti ile korelasyon göstereceği öngörülmüştür.
Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri Polikliniği'ne başvurmuş, majör depresif bozukluk tanısı almış, 21 maddelik Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçek puanı 18 ve üzerinde saptanmış 58 kişi ile, benzer yaş ve cinsiyet özelliklerine sahip, sağlıklı 58 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Kardiyovasküler risk değerlendirmesi için beden kitle indeksini içeren 10 yıllık Framingham Kardiyovasküler Risk Skorlaması kullanılmıştır. NLRP3, ASC, kaspaz-1 ve NEK7 proteinlerini kodlayan genlerin mRNA ekspresyonları gerçek zamanlı kantitatif PCR ile, plazma IL-1β seviyeleri ELISA ile belirlenmiştir.
Bulgular: Depresyon hastalarında sağlıklı kişilere kıyasla NLRP3 (p=0,037) ve ASC (p=0,002) ekspresyonları artmış olarak bulunmuştur. Artan NLRP3 (p=0,046), ASC (p=0,003) ve NEK7 (p=0,011) ekspresyonlarının depresyon ihtimalini anlamlı olarak arttırdığı saptanmıştır.
Sonuç: NLRP3 inflamazomunun depresyon oluşumunda rol oynadığı düşünülmektedir. Kardiyovasküler riskin depresyon ve NLRP3 inflamazomu ilişkisindeki rolünü değerlendirmek için farklı sosyodemografik özelliklere sahip örneklemlerde yeni çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar kelimeler: depresyon, NLRP3, inflamazom, NEK7, IL-1β, kardiyovasküler risk

Abstract:
Objective: An association between cardiovascular diseases and depression is known for a long time. There are many hypotheses for the reasons of that association. One of them is that inflammation could mediate the relation between cardiovascular risk and depression. In this thesis, comparing depressive and healthy individuals in terms of biomolecules consisting of NLRP3 inflammasome and cardiovascular risk scores was aimed. It was hypothesized that depressive persons would present higher expressions of NLRP3 inflammasome and cardiovascular risk scores, and those would be positively correlated to the severity of depression.
Methods: At Dokuz Eylül University Hospital Psychiatry Clinic, 58 patients who were diagnosed as major depressive disorder and rated 18 points or above according to 21 item Hamilton Depression Rating Scale and 58 healthy persons who had similar features for age and sex were included in the current study. To determine cardiovascular risk, 10-year Framingham Cardiovascular Risk Score based on body mass index was used. mRNA expressions of NLRP3, ASC, caspase-1 and NEK7 coding proteins was evaluated with quantitative PCR, plasma IL-1β levels were detected by ELISA.
Results: Depressive patients showed higher expressions of NLRP3 (p=0,037) and ASC (p=0,002) compared to healthy persons. Higher expressions of NLRP3 (p=0,046), ASC (p=0,003) and NEK7 (p=0,011) were demonstrated to be related with increased likelihood of depression.
Conclusion: NLRP3 inflammasome is believed to be involved in the pathogenesis of depression. Further studies with different population characteristics are required to understand the impact of cardiovascular risk on the relation of depression and NLRP3 inflammasome.

Keywords: depression, NLRP3, inflammasome, NEK7, IL-1β, cardiovascular risk