Lumbal disk cerrahisi sonrası akut ve subakut dönemde başlanan ev egzersiz programının etkilerinin karşılaştırılması
The comparison of the effects of home exercise programme, started after lomber disk surgery in the acute and subacute phase
Yazar: ELİF DORUK
Danışman: DOÇ. DR. NEZİRE KÖSE DURSUN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Egzersiz = Exercise ; Herniler = Hernia ; Lomber vertebra = Lumbar vertebrae ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; İntervertebral disk = Intervertebral disc ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Lumbal disk cerrahisi sonrası akut ve subakut dönemde başlanan ev egzersiz programının etkilerinin karşılaştırılması amacıyla planlanan çalışmamız, Hacettepe Üniversitesi Hastanesi Nöroşirurji Anabilim Dalı ve Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Nöroşirurji Ünitesinde yapılmıştır. Çalışmaya Hacettepe Üniversitesi Hastanesi Nöroşirurji Anabilim Dalı'nda lumbal disk cerrahisi geçirmiş toplam 29 olgu alınmıştır. 1. gruba lumbal disk cerrahisi sonrası 1-3. günlerde başlayacakları, 2. gruba ise cerrahi sonrası 21. günde başlayacakları ev egzersiz programı ve bel koruma eğitimi verilmiştir. Hastalara verilen egzersiz programları; normal eklem hareketleri (NEH), kuvvetlendirme, germe, gevşeme ve lumbal bölge stabilizasyon egzersizleri ile proprioseptif eğitiminden oluşmaktadır. Çalışmaya alınan olgulara değerlendirme yöntemleri cerrahiden önce ve cerrahiden 6 hafta sonra uygulanmıştır. Cerrahiden 6 hafta sonra 2. grup 3 hafta egzersiz yapmış olacağı için, her iki grubunda 6 hafta egzersiz yaptıktan sonraki sonuçlarını karşılaştırmak amacıyla 2. grup cerrahiden 9 hafta sonra tekrar kontrole çağırılmıştır. Çalışmada tüm olgulara; ağrı, NEH, kas kuvveti, kas kısalık değerlendirmesi, postür analizi, lumbal disk hernisine özgü değerlendirmeler, hız, özür, depresyon, yaşam kalitesi ve mesleki özür değerlendirmeleri yapılmıştır. Egzersiz tedavisinden sonra gruplar tekrar değerlendirilmiştir. Çalışmamızın sonucunda 1. ve 2. grup kendi içinde tedavi öncesi ve sonrası gelişme gösterirken (p<0.05), cerrahiden 6 hafta sonra yapılan değerlendirmelerde gruplar arasında fark bulunmamıştır (p>0.05). 6 hafta egzersizden sonra ise gruplar arasında NEH, yürüme hızı, ağrı ve özürlülük şiddeti, depresyon durumu, yaşam kalitesi ve mesleki özür değerlendirme sonuçlarının farklarında subakut dönemde başlanan egzersiz programının lehine anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Subakut dönemde başlanan egzersiz programı lehine çıkan farkın 2. grubun 2. kontolünde cerrahiden sonra geçen sürenin 9 hafta olmasından kaynaklandığı görüşüne varılmıştır. Çalışmamızın sonucunda; cerrahi sonrası kısa dönemde yapılan takiplerde, egzersiz programına akut ya da subakut dönemde başlamanın hastaların fiziksel performans ve yaşam kaliteleri üzerinde fark yaratmadığı bulunmuştur. Ancak çalışmamızda da görüldüğü gibi, hastalara cerrahi sonrası gerek akut gerekse subakut dönemde başlatılan ev egzersiz programlarının iyileşme üzerinde olumlu etkileri olduğu unutulmamalıdır.Anahtar sözcükler: Lumbal disk hernisi, Lumbal disk cerrahisi, Rehabilitasyon, Egzersiz.

Abstract:
Our study, planned to compare the effects of home exercise programme, started after lomber disk surgery in the acute and sub acute phase, has been implemented at Neurosurgery Department of Hacettepe University Hospital and Neurosurgery Unit of Phsical Therapy and Rehabilitation Department of Hacettepe Univestiy Health Science Faculty. There are 29 subjects , operated lomber disk surgery at Neurosurgery Department of Hacettepe University Hospital, involved in this study. Home exercise programme and low back protection training has been given to two groups; to start 1-3 days after lomber disk surgery for the first group and at the 21 nd day of lomber disk surgery for the second group. Exercise programmes that were given to patients consist of; range of motion, strengthening, streching, relaxing, lomber stabilization exercises and proprioceptive training. The evaluation methods applied to the subjects before the surgery and 6 weeks after the surgery. As 6 weeks after the surgery the 2 nd group was only due to 3 weeks of exercise, to be able to compare the results after 6 weeks of exercise for two groups, the second group was reevaluated 9 weeks after the surgery. In the study all subjects? pain, range of motion, muscle stregth assessment, posture analysis, assesments related to disk hernia, speed, disability, depression, life quality and occupational disability assesments were examined. Groups reexamined after the exercise treatment. As a result of our study, while both the first and second groups have improved in themselves before and after the treatment (p<0.05), at the evaluation 6 weeks after the surgery no significant difference was found between the groups (p>0.05). As for 6 weeks after the exercise, a significant difference at the evaluation of results of range of motion, walking speed, pain and disability severity, quality of life and occupational disability were found in the favor of the exercise programme started at the subacute phase (p<0.05). This conclusion result from while 1 nd group at 6 nd weeks after surgery, 2 nd group at 9 nd weeks after surgery. The difference in favor of the exercise programme was started in subacute phase, 2 nd control of 2 nd group in the time elapsed after surgery was determined that to be due to 9 weeks. In short term follow-up there is no difference between exercise programmes that started after lomber disc surgery in the acute or subacute phase on patient?s pyscical performance and quality of life. However, as shown in our study, patients in both acute and subacute phase after surgery, was started home exercise programs should be noted that the positive effects.Key words: Lomber disk hernia, Lomber disk surgery, Rehabilitation, Exercise.