Bireysel yatırımcıların finansal davranış eğilimleri: Dakka Menkul Kıymetler Borsası örneği
Financial behavior tendencies of individual investors: The case of Dhaka Stock Exchange
Yazar: MD ABU HASNAT
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN DAĞLI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bireysel yatırımcı davranışı, yatırımcıların kendi hesaplarına yapacakları yatırım kararlarıyla ilgilenir. Bu kararın verilmesinde değişik araçlar kullanılabilir. Bu araçlar arasında yer alan piyasa yapısı ve bilgi sistemi yatırım kararlarında önemli bir role sahiptir. 
Araştırma bireysel yatırımcıların Dakka Menkul Kıymet Borsası (DSE) ile ilgili yatırım kararlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesini amaçlamaktadır. Bu amaca ulaşmak icin literatürde bireysel yatırımcı davranışını etkilediği ileri sürülen finansal göstergeler, bağımsız kaynaklardan elde edilen bilgiler, finansal ihtiyaçlar, yandaş tavsiyeleri ve kişisel itibar/firma itibarı uyumluluğu gibi 5 önemli değişken incelenmiştir.
Araştırma anket yöntem ile yapılmıştır. Anket, DSE'de işlem yapmakta olan 300 yatırımcıyla gerçekleştirilmiştir. Anket demografik faktör olarak sadece katılımcıların cinsiyet ile 5 ana değişken ve bunlara bağlı 27 alt faktörü içermektedir. Elde edilen veriler SPSS 26 ve AMOS 24 programlar ile analiz edilmiştir. Araştırmada, araştırma amaçlarına ulaşmak için tanımlayıcı analiz kullanılmıştır. DSE'de bireysel yatırımcıları etkileyen faktörleri belirlemek için açımlayıcı faktör analizi (AFA) yapılmış ve sonuçlar uyum iyiliği ölçüm modeli ile doğrulayıcı factor analizi (DFA) kullanılarak doğrulanmıştır. Araştırma hipotezleri Friedman sıralama testi ile test edilmiştir.
Araştırmada yatırımcıların, yatırım kararlarını etkileyen faktörler arasında önemli bir ilişki olduğu görülmüştür. Bireysel yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyen bu faktörler önem sırasına göre şu şekilde bulunmuştur: firmaların etik davranışları, finansal piyasaların etkinliği, firmaların kamusal itibarları, firmaların hisse senetlerinin geçmiş performansları, beklenen temettüler, firmalar hakkında bağımsız bilgiler, hisse senetleri endekslerindeki dalgalanmalar ve yatırım danışmanlıkları.
Araştırma ile bireysel yatırımcılar, mevcut koşullarda alacakları yatırım kararlarında olası sonuçları değerlendirebilecek ve en uygun seçimi gerçekleştirebileceklerdir. Araştırma, aynı zamanda firmalara, politika yapıcılarına ve yatırım danışmanlarına da yol gösterici niteliktedir.

Abstract:
Individual investor behavior is related to the investment decisions that investors will make on their own accounts. Various tools can also be used to make this decision. The market structure and information system among these tools have an important role in investment decisions.
  This research aims to identify the factors that influence the investment decisions of individual investors regarding the Dhaka Stock Exchange (DSE). In order to achieve this goal, this study examined 5 variables such as financial indicators, independent sources of information, financial needs, advocate recommendations, and self-image/firm image coincidence that are found to affect individual investors' behavior in the literature.
The research was conducted with the questionnaire method. The survey was conducted with 300 investors investing in DSE. The questionnaire includes 5 main variables and 27 sub-factors related to them with respondents' gender as a demographic factor. The obtained data were analyzed with SPSS 26 and AMOS 24 programs.  In this study, the descriptive analysis is used to achieve the research objectives, and the exploratory factor analysis (EFA) is employed to extract the most significant factors influencing the DSE individual investors and also confirmatory factor analysis (CFA) is utilized to validate the extracted factors with a goodness-of-fit measurement model. Finally, the Friedman rank test has been used to test the research hypothesis.
In the research, it is seen that there is a significant relationship between the factors that affect the investment decisions of investors. These factors influencing the investment decisions of individual investors have been found to be as follows: ethical behavior of companies, the efficiency of financial markets, the public reputation of companies, past performance of companies' stock, expected dividends, independent information about companies, fluctuations in stock indices, and investment consultancy. 
With this research, individual investors will be able to evaluate the possible results of their investment decisions under the current conditions and make the most appropriate investment decision. This study also serves as a guide for companies, policymakers, and investment advisors.