Baş ve boyun bölgesi ekstranodal lenfomaları; radyolojik görüntüleme bulguları
Extranodal lymphomas of the head and neck: radiological imaging findings
Yazar: SAFFET ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. SUZAN ŞAYLISOY
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Hematoloji = Hematology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Lenfoma = Lymphoma ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyografi = Radiography ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Bu çalışmada amacımız baş boyun bölgesi ekstranodal lenfomalarının radyolojik görüntüleme bulgularını ortaya koymaktır. Ocak 2010 ile Eylül 2018 arasında farklı histolojik tip-subtiplere sahip baş boyun ekstranodal lenfoma tanısı olan hastaların klinik ve görüntüleme bulguları retrospektif değerlendirildi. Hastaların demografik özellikleri, lenfoma subtipleri, biyokimyasal değerleri, klinik ve görüntüleme bulguları kaydedildi. Bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans görüntülerde tümöral lezyonların sayısı, lokalizasyonu, boyutu, sınır ve şekil özellikleri, kontrastlanma yoğunluğu ve paterni, lokal invazyon varlığı, rejyonel lenf nodu, nekroz, kalsifikasyon ve hemoraji varlığı değerlendirildi. Tümörün radyolojik özellikleri iyi ve kötü prognozlu hasta grupları arasında tek değişkenli analiz yöntemi kullanılarak kıyaslandı. Tümörün radyolojik özelliklerinin prognoza etkisini değerlendirmek için ise çok değişkenli regresyon analiz testi kullanıldı. Çalışmaya baş boyun ekstranodal lenfoması olan 69 hasta (erkek/kadın:39/30 yaş ortalaması 59.317 dağılımı 18-87) dahil edildi. Hastaların 14 (%20.3)'ü primer; 55 (%79.7)'i sekonderdi. Hastaların çoğunda non-Hodgkin lenfoma (%97.1) ve subtip olarak en sık diffüz büyük B hücreli lenfoma (%47.8) saptandı. En sık semptom ele gelen kitle ve dispneydi. Soliter ekstranodal alan tutulumu daha sıktı (%58). En sık tutulan lokalizasyonlar Waldeyer halkası (%60.9) ve sinonazal bölgeydi (%13). Nadir görülen larinks, tiroid bezi, lateral rektus kası, pterigomandibular raphe, masseter kası ve brakiyel pleksus gibi ekstranodal lenfoma tutulumları saptandı. Tümör boyutunun 5 cm ve üstü olması (p=0.047), kötü sınırlı olması(p=0.045), düzensiz şekilli olması(p=0.046), lokal invazyon varlığı(p=0.018), nekroz varlığı (p=0.047) ve heterojen düzensiz kontrastlanma (p=0.014), tek değişkenli analizde istatiksel olarak kötü prognozlu hastalarda daha sık saptandı. Çok değişkenli regresyon analizinde ile tümörün radyolojik özelliklerinin prognoza etkisi istatiksel olarak anlamlı saptanmadı. Baş boyun ekstranodal lenfomalarının klinik ve radyolojik görüntüleme bulgularının bilinmesi doğru ve hızlı tanı, uygun tedavi ve doğru hastalık yönetimi için önemlidir.

Anahtar kelimeler: Baş boyun, ekstranodal lenfoma, görüntüleme bulguları

Abstract:
The purpose of this prospective study was to evaluate clinical and imaging findings of head and neck extranodal lymhomas. We retrospectively analyzed the clinical and imaging findings of patients with the diagnosis of head and neck extranodal lymphoma from January 2010 to September 2018. We documented demographic characteristics, lymphoma subtypes, biochemical, clinical and imaging findings. We evaluated the number, location, size, margin, shape, contrast enhancement degree and pattern, local tumour invasiveness, regional lymph node, presence of necrosis, calcification and hemorrhage on computed tomography or magnetic resonance images. Univariate analysis was applied to compare the imaging findings of tumors between the poor and good outcome groups. A multiple logistic regression analysis was used to determine the impact of imaging features on prognosis.  In this study sixty-nine patients with head and neck extranodal lymphoma (male /female: 39/30; mean age: 59.3±17years; age range: 18-87 years) were included. Fourteen (20.3%) patients had primary; 55 (79.7%) had secondary extranodal lymphomas. The most frequent histologic type was non-Hodgkin's lymphomas (%97.1), diffuse large B-cell lymphoma (%47.8) as subtype. The most common symptoms were palpable mass and dyspnea. Solitary extranodal involvement was more frequent (58%). The most commonly involved localizations were Waldeyer ring (60.9%) and the sinonasal region (13%). In univariate analysis, tumor size of 5 cm or larger (p = 0.047), ill defined margin (p = 0.045), irregular shape (p = 0.046), presence of local invasion (p = 0.018), presence of necrosis (p = 0.047) and heterogeneous irregular enhancement (p=0.014) was more frequent in patients with poor prognosis. In multivariate regression analysis, the impact of radiological features of the tumor on prognosis was not statistically significant. Knowing the clinical and radiological imaging findings of head and neck extranodal lymphomas is important for more accurate and timely diagnosis, appropriate treatment and proper disease management.

Key words: Head neck, extranodal lymphoma, imaging findings