Uluslararası düzenlemeler bağlamında çevrenin ceza hukuku aracılığıyla korunması
Protection of the environment through criminal law in the context of international regulations
Yazar: HALİME AKKOÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU BAYTEMİR KONTACI
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çevre sorunlarının özellikle 20. yüzyılın ortalarından bu yana küresel zarar ve etki doğurması sebebiyle 1970'li yıllardan itibaren hukuki tedbirlere başvurulmuştur. Özellikle idare hukuku ve özel hukuk korumasının yetersiz olduğunun düşünülmesiyle birlikte çevre sorunları ile mücadelede ceza hukukundan yararlanılması fikri gelişmeye başlamıştır. Tez çalışmasında ceza hukuku aracılığıyla çevrenin korunması için yapılan uluslararası ve bölgesel düzenlemeler incelenecek ve bu düzenlemelerin Türk Hukuku'ndaki yansımaları incelenecektir. Çevrenin ceza hukuku aracılığıyla korunması ile ilgili bir çalışma yapabilmek için ilk aşamada çevrenin ne olduğu, neden korunmaya muhtaç olduğu ve bunun hukuk aracılığıyla nasıl gerçekleştirilmeye çalışıldığı gibi hususların değerlendirilmesi gerekeceğinden çevre, çevre sorunları, çevrenin korunması ve çevre hakkı kavramlarının içeriği tespit edilmeye çalışılacaktır.  Söz konusu kavramlar ve çevre hakkının tarihsel süreçteki gelişimi incelendikten sonra tezin ana konusu olan ceza hukuku düzenlemeleri incelenecektir. Bu bağlamda uluslararası hukuk alanında Birleşmiş Milletler, diğer uluslararası örgütler ve devletlerin çok taraflı çevre anlaşmaları yoluyla bir araya gelerek oluşturduğu çeşitli kurallara yer verilecektir. Akabinde çevre hukuku alanında öncü rol üstlenen Avrupa Birliği tarafından yapılan düzenlemelere yer verildikten sonra Uluslararası Ceza Mahkemesi önünde çevreye verilen zararların yargılanma imkânı olup olmadığı araştırılacak ve ekokırım tartışmalarına yer verilecektir. Nihayetinde uluslararası alanda gerçekleşen tüm bu gelişmelerin Türk hukukundaki yansımaları değerlendirilecektir.

Abstract:
Due to the global damage and impact caused by environmental issues, particularly since the mid-20th century, legal measures have been employed since the 1970s. As administrative law and private law protections were considered insufficient, the idea of utilizing criminal law in the fight against environmental problems began to develop. This thesis will examine international and regional regulations aimed at protecting the environment through criminal law and analyze how these regulations are reflected in Turkish law. To conduct a study on protecting the environment through criminal law, it is necessary first to assess what the environment is, why it needs protection, and how this is attempted through legal means. Therefore, the content of the concepts of the environment, environmental problems, environmental protection, and environmental rights will be explored. After examining these concepts and the historical development of environmental rights, the thesis will focus on criminal law regulations. In this context, the rules created by the United Nations, other international organizations, and states through multilateral environmental agreements in the field of international law will be addressed. Following this, the regulations made by the European Union, which has taken a leading role in environmental law, will be discussed. Then, the possibility of prosecuting environmental damage before the International Criminal Court will be investigated, and the discussions surrounding ecocide will be included. Finally, the reflections of all these international developments in Turkish law will be evaluated.