Akut lenfoblastik lösemi tanılı kemoterapi tedavisi gören hastalarda gelişen febril nötropenide sıvı ve elektrolit bozukluklarının mortalite üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of fluid and electrolyte disturbances on mortality in febrile neutropenia developing in patients diagnosed with acute lymphoblastic leukemia and receiving chemotherapy treatment
Yazar: BUKET YILMAZ KAFALI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEFNE AY TUNCEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Febril nötropeni = Febrile neutropenia ; Prekürsör hücreli lenfoblastik lösemi-lenfoma = Precursor cell lymphoblastic leukemia-lymphoma

Özet:
Amaç: Bu çalışmada SBÜ Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Bölümü tarafından akut lenfoblastik lösemi tanısı ile ayaktan takip edilen, poliklinik veya acil polikliniğine başvuran ve febril nötropeni tanısı konulan hastalarda gözlenen sıvı elektrolit bozukluklarının mortalite üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Akut lenfoblastik lösemi tanısı ile ayaktan takip edilen 01.01.2021-01.05.2024 tarihleri arasında poliklinik veya acil polikliniğine başvuran ve febril nötropeni tanısı konulan 1 ay-18 yaş aralığındaki hastaların yaşı, cinsiyeti, akut lenfoblastik lösemi tipi, kemik iliği nakil durumu, hastanede yatış süresi, elektrolit bozukluğunun tipi, hastaların bulunduğu kemoterapi fazı hasta dosyaları ve hastane bilgi sistemi üzerinden retrospektif olarak kaydedildi.
Bulgular: Bu çalışmada, SBÜ Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 01.01.2021-01.05.2024 tarihleri arasında akut lenfoblastik lösemi tanılı, polikliniğe ayaktan başvuran ve febril nötropeni tanısı konulan 1 ay-18 yaş arası 105 hasta incelenmiştir. Hastaların yaşları 2 yıl ile 18 yıl arasında değişmekte olup yaş ortalaması 9,5±4,4 yıl idi. Cinsiyet dağılımına bakıldığında, hastaların 67'si erkek (%63,8) ve 38'i kız (%36,2) hastadır. Hastaların 77'si (%73,3) B-ALL ve 28'i (%26,7) T-ALL tanısı almıştır. Hastanede kalış süresi ortalaması 20,2±10,9 gün olarak saptandı. Hastaların 4'üne (%3,8) kemik iliği nakli yapılmıştı. Hastaların kemoterapi fazı değerlendirildiğinde; 23'ünün (%21,9) indüksiyon, 81'inin (%77,1) konsolidasyon ve 1 hastanın (%1,0) idame fazında olduğu görüldü. Hastaların 24'ünde (%22,9) kültürde üreme, 69'unda (%65,7) katater vardı. Hastaların 64'ünün (%61,0) transfüzyon ihtiyacı, 21'inin (%20,0) yoğun bakım ihtiyacı olduğu tespit edildi. Hastaların 105'inde (%100) beyaz küre düşüklüğü, 93'ünde (%88,6) lenfopeni, 23'ünde (%21,9) trombositopeni, 74'ünde (%70,5) anemi saptandı. Hastaların 48'inin (%45,7) glukoz düzeyinin normal sınırın üstünde olduğu, 49'unun (%46,7) albumin düzeyinin normal sınırın altında olduğu saptandı. Hastaların 39'unda (%37,1) sodyum düşüklüğü, 20'sinde (%19,0) potasyum düşüklüğü, 67'sinde (%63,8) fosfat düşüklüğü, 17'sinde (%16,2) magnezyum düşüklüğü, 15'inde (%14,3) klor düşüklüğü, 51'inde (%48,6) kalsiyum düşüklüğü saptandı. Yaşayan hastaların 80'inde (%87,9), ex olan hastaların 13'ünde (%92,9) lenfopeni tespit edildi. İki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p=0,588). Yaşayan hastaların 13'ünde (%14,3) trombosit düşüklüğü, 58'inde (%63,7) trombosit yüksekliği tespit edildi. Ex olan hastaların 10'unda (%71,4) trombosit düşüklüğü, 2'sinde (%14,3) trombosit yüksekliği tespit edildi. Ex olan hastalarda trombositopeni oranının yaşayan hastalara göre daha yüksek olduğu saptandı (p<0,001). Yaşayan hastaların 65'inde (%71,4), ex olan hastaların 9'unda (%64,3) anemi tespit edildi. İki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p=0,540). Yaşayan hastaların 42'sinde (%46,2), ex olan hastaların 6'sında (%42,9) glukoz yüksekliği tespit edildi. İki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p=0,818). Yaşayan hastaların 37'sinde (%40,7), ex olan hastaların 12'sinde (%85,7) albumin düşüklüğü tespit edildi. Ex olan hastalarda albumin düşüklüğü oranının yaşayan hastalara göre daha yüksek olduğu saptandı (p=0,001)
Sonuç: Akut lenfoblastik lösemi febril nötropenili hastalarda sağkalım oranlarını artırmak ve yaşam kalitesini yükseltmek için destekleyici tedavi ve klinik araştırmalar teşvik edilmelidir. Elektrolit bozukluklarının tedavisinde risk gruplarının belirlenmesi ve bireyselleştirilmiş tedavi yaklaşımlarının uygulanması önemlidir. Erken tanı ve iyileştirilmiş tedavi protokolleri, hastaların sağkalım oranlarını artırmak için kritik rol oynar. Akut lenfoblastik lösemi febril nötropenli hastaların tedavi sonuçlarını iyileştirmek için çeşitli önlemler alınmalıdır. Bu önlemler, hastalığın uzun dönemli etkilerini iyileştirmek açısından da büyük önem taşımaktadır.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to evaluate the effect of fluid electrolyte disorders on mortality in patients diagnosed with Febrile Neutropenia who were followed up with the diagnosis of ALL and applied to the outpatient clinic or emergency clinic by the Pediatric Hematology and Oncology Department of SBU Adana City Training and Research Hospital.
Materials and Methods: Age, gender, Acute Lymphoblastic Leukemia type, bone marrow transplantation status, hospitalization duration of patients aged between 1 month and 18 years diagnosed with Febrile Neutropenia who were followed up as outpatients with the diagnosis of acute lymphoblastic leukemia and applied to the outpatient clinic or emergency clinic between 01.01.2021-01.05.2024. , the type of electrolyte disturbance, and the chemotherapy phase the patients were in were collected and recorded retrospectively through patient files and the hospital information system.
Results: In this study, 105 patients diagnosed with acute lymphoblastic leukemia, aged between 1 month and 18 years, who were admitted to the outpatient clinic with a diagnosis of Acute Lymphoblastic Leukemia at Adana City Training and Research Hospital between 01.01.2021 and 01.05.2024 and were diagnosed with Febrile Neutropenia, were examined. The ages of the patients ranged between 2 years and 18 years, and the average age was 9.5±4.4 years. Considering the gender distribution, 67 of the patients are male (63.8%) and 38 are female (36.2%). 77 (73.3%) of the patients were diagnosed with B-ALL and 28 (26.7%) with T-ALL. The average hospital stay was found to be 20.2±10.9 days. Bone marrow transplantation was performed in 4 of the patients (3.8%). When the chemotherapy phase of the patients is evaluated; It was observed that 23 patients (21.9%) were in the induction phase, 81 patients (77.1%) were in the consolidation phase, and 1 patient (1.0%) was in the maintenance phase. There was growth in culture in 24 (22.9%) of the patients, and there was a catheter in 69 (65.7%). It was determined that 64 (61.0%) of the patients needed transfusion and 21 (20.0%) needed intensive care. Low white blood cells were detected in 105 (100%) of the patients, lymphopenia in 93 (88.6%), thrombocytopenia in 23 (21.9%), and anemia in 74 (70.5%). It was determined that the glucose level of 48 (45.7%) of the patients was above the normal limit, and the albumin level of 49 (46.7%) was below the normal limit. 39 (37.1%) of the patients had low sodium, 20 (19.0%) had low potassium, 67 (63.8%) had low phosphate, 17 (16.2%) had low magnesium, 15 had low potassium, Low chloride levels were detected in 14.3% of patients and low calcium levels were detected in 51 patients (48.6%). Low white blood cells were detected in all (100%) living and deceased patients. No statistically significant difference was detected between the two groups. Lymphopenia was detected in 80 (87.9%) of the surviving patients and 13 (92.9%) of the deceased patients. No statistically significant difference was detected between the two groups (p = 0.588). Low platelet count was detected in 13 (14.3%) of the surviving patients and high platelet count was detected in 58 (63.7%). Low platelet count was detected in 10 (71.4%) of the patients who died and high platelet count was detected in 2 (14.3%). It was found that the rate of thrombocytopenia in ex patients was higher than in surviving patients (p<0.001). Anemia was detected in 65 (71.4%) of the surviving patients and 9 (64.3%) of the deceased patients. No statistically significant difference was detected between the two groups (p
= 0.540). High glucose levels were detected in 42 (46.2%) of the surviving patients and 6 (42.9%) of the deceased patients. No statistically significant difference was detected between the two groups (p = 0.818). Low albumin was detected in 37 (40.7%) of the surviving patients and 12 (85.7%) of the deceased patients. It was found that the rate of low albumin in ex patients was higher than in surviving patients (p = 0.001).
Conclusion: Supportive treatment and clinical research should be encouraged to increase survival rates and improve quality of life in patients with acute lymphoblastic leukemia febrile neutropenia. It is important to identify risk groups and apply individualized treatment approaches in the treatment of electrolyte disorders. Early diagnosis and improved treatment protocols play critical roles to increase patient survival rates. Various measures should be taken to improve the treatment results of patients with Acute Lymphoblastic Leukemia Febrile Neutropenia. These measures are also of great importance in terms of improving the long-term effects of the disease.