İki farklı kemoterapi protokolünün uygulandığı metastatik kolon kanserinde CEA ve CA 19-9 belirteçlerine ait değerlerin karşılaştırılması
The comparison of CEA and CA 19-9 values as cancer marker for TWO different chemotherapy protocol in metastatic colon cancer
Yazar: BİRSEN ECEM İBABAY
Danışman: PROF. DR. AHMET ÇARHAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Antijenler-tümör assosiye karbonhidrat = Antigens-tumor associated carbohydrate ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Biyobelirteçler-tümör = Biomarkers-tumor ; Karsinoembriyonik antijen = Carcinoembryonic antigen ; Kolon hastalıkları = Colonic diseases ; Kolon neoplazmları = Colonic neoplasms ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Kolon kanserleri, hücrelerin normal yapılarının ve sitolojik özelliklerinin değişimine göre farklılaşma gösterir ve tanılamasında kullanılan belirteçler CEA ve Ca 19-9'dur. Kemoterapi uygulaması adjuvan ve neo-adjuvan olarak yapılmaktadır. Bu çalışmada amacımız kolon kanseri tedavisinde kullanılan kemoterapi protokollerinden Folfox ve Capox kullanımının farklı hasta gruplarında kanser belirteçleri üzerindeki etkileri arasındaki farkın biyokimyasal olarak araştırılmasıdır. 
Araştırmada Ankara Şehir Hastanesi Tıbbi Onkoloji bölümü 2017-2020 yılları arasındaki poliklinik ve yatan hasta popülasyonundan metastatik kolon kanseri tanısı almış 18 yaş üstü Folfox ve Capox kemoterapi protokolü alan 30 hastanın verileri kullanılmıştır. Hastaların kemoterapi uygulaması öncesi ve kemoterapi uygulamasının 3.ayında kan örneklerindeki CEA ve Ca 19-9 kanser belirteçleri değerlendirilmiştir. 
Folfox tedavisi alan hastaların Ca 19-9 0. Ay ortalaması 263.71 ± 709.87 U/mL, 3. Ay ortalaması 119.57 ± 246.34 U/mL olarak hesaplanmıştır. Ca 19-9 değeri bakımından zamanlar arası değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur (p=0.008). Bu hastaların CEA 0. Ay ortalaması 76.11 ± 204.22 ng/mL, 3. Ay ortalaması 50.53 ± 142.50 ng/mL olarak hesaplanmıştır. Zamanlar arası CEA değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur (p=0.003). Capox tedavisi alan hastaların CEA 0. ay ortalaması 139.62 ± 388.87 ng/mL, 3. ay ortalaması 117.05 ± 272.08 ng/mL olarak hesaplanmıştır. CEA değeri bakımından zamanlar arası değerleri istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği bulunmuştur (p=0.074). Bu hastaların Ca 19-9 0. ay ortalaması 218.43 ± 605.53 U/mL, 3. ay ortalaması 174.40 ± 465.61 U/mL olarak hesaplanmıştır. Bireylerin Ca 19-9 kanser belirteci bakımından zamanlar arası değerleri istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği bulunmuştur (p=0.649).
	Capox alan hastalardaki düşüş ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmamakla birlikte, Folfox tedavisi alan hastalarda ise Ca 19-9 ve CEA değerlerinin 3. ay zaman diliminde düştüğü saptanmıştır.

Abstract:
Colon cancer show changes in the cytological features, normal grandular structures as well as in some common cancer markers used in diagnosis, such as CEA and Ca 19-9. The chemotherapy treatment is classified as adjuvant and neo-adjuvant. In this retrospective study, our aim is to investigate the differential effects of Folfox and Capox on CEA and Ca 19-9 levels before and after chemotherapy.
The data for 30 patients who were admitted to the Department of Medical Oncology at Ankara City Hospital between 2017-2020 were included.  The Inclusion criteria were being aged over 18, diagnosed with metastatic colon cancer, receiving Folfox and Capox chemotherapy. The cancer marker level for CEA and Ca 19-9 were evaluated before and after chemotherapy at the 3rd month.
	In the patients receiving Folfox treatment, the mean value for Ca 19-9 at 0th  and 3rd month was calculated 263.71 ± 709.87 and 119.57 ± 246.34 U/mL, respctively. It was found that the intertemporal values of the individuals in terms of Ca 19-9 values showed statistically significant differences (p=0.008). The mean value for CEA at 0th  and 3rd month was calculated 76.11 ± 204.22 ng/mL and 50.53 ± 142.50 ng/mL, respectively. Intertemporal CEA values were found to be statistically significant differences (p=0.003). 
In the same group of patient who receives Capox chemotherapy, the mean value for CEA at 0th  and 3rd month was found 139.62 ± 388.87 ng/mL and 117.05 ± 272.08 ng/mL, respectively. It was found that there was no statistically significant difference at 0th  and 3rd month in terms of CEA value (p=0.074). The Ca 19-9 mean value at 0th  and 3rd month was calculated 218.43 ± 605.53 U/mL and 174.40 ± 465.61 U/mL, respectively. With regards to Ca 19-9 cancer marker,  it was found that the intertemporal values of individuals did not show statistically significant difference (p=0.649).
	Altough the decrease in the patients who treated with Capox was not statistically found significant, the Ca 19-9 and CEA levels of the patients decreased even more in the 3rd month when treated with Folfox.