Öğretmenlerin geleneksel/tamamlayıcı tıp uygulamalarına yönelik tutumu ile sağlık algısı ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişki
The relationship between teachers' attitudes towards traditional/complementary medicine practices and health perception and health literacy
Yazar: MUSTAFA KARABULUT
Danışman: PROF. DR. NAZLI ŞENSOY
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tutumlar = Attitudes ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Amaç: Bu çalışma ilkokul öğretmenlerinin geleneksel tamamlayıcı tıp uygulamalarına
yönelik tutumu ile sağlık algısı ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi incelemek için
yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan bu araştırma 1 Aralık 2020-28
Şubat 2021 tarihleri arasında, Afyonkarahisar Merkez ilçesine bağlı okullarda çalışan
420 ilkokul öğretmeni ile yapıldı. Bu araştırmada kullanılan anket formunda; hastaların
sosyo-demografik özelliklerini sorgulayan sorular, Geleneksel Tamamlayıcı Tıp ile
ilgili sorular, Geleneksel Tamamlayıcı Tıp tutum ölçeği, Sağlık Algısı ölçeği ve Sağlık
Okuryazarlığı ölçeği yer almaktadır. İstatistiksel analiz için SPSS 26 paket programı
kullanıldı ve p<0,05 anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya katılan öğretmenlerin yaş ortalaması 39,34±7,81'dir.
Öğretmenlerin %52,4'ü (n=220) kadın, %47,6'sı (n=200) erkek'dir. Öğretmenlerin
%80'i (n=336) evlidir. GTT yöntemlerini bilen/duyan katılımcıların oranı %61,7'dir
(n=259). En fazla bilinen GTT yöntemi kupa tedavisidir (%79,9 n=207). Öğretmenlerin
%60'ının GTT yöntemlerini faydalı bulduğu, %27,6'sının en az bir GTT yöntemi
kullandığı belirlendi. En çok kullanılan GTT yöntemin fitoterapi (%66,3 n=77) olduğu
belirlendi. Öğretmenlerin, GTT Tutum Ölçeği ortalama puanı 112.04±16.46, Sağlık
Algısı Ölçeği ortalama puanı 49,26±6,43, Yetişkin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği
ortalama puanı 17,33±3,46'dır. Yetişkin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği puanı ve
Geleneksel Tamamlayıcı Tıp Tutum Ölçeği puanı arasında pozitif yönlü düşük ilişki
bulundu (p<0,001, r=0,293). Yetişkin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği puanı ile Sağlık
Algısı Ölçeği arasında pozitif yönlü düşük düzeyde ilişki bulundu (p<0,001, r=0,331).
Geleneksel Tamamlayıcı Tıp Tutum Ölçeği ile Sağlık Algısı Ölçeği arasında pozitif
yönlü düşük ilişki bulundu (p<0,001, r=0,139). Katılımcıların bir ölçekten aldığı puan
arttığında, diğer ölçeklerden de alınan puanın arttığı saptandı.
Tartışma ve Sonuç: GTT yöntemleri hakkında öğretmenlerin bilgisinin arttıkça GTT
tutumunun da arttığı saptandı. Araştırma bulgularına göre öğretmenlerin sağlık
okuryazarlık ve sağlık algısı düzeyi arttıkça geleneksel tamamlayıcı tıbba olan
tutumlarının da pozitif yönde arttığı saptandı.

Abstract:
Introduction: This study was conducted to examine the relationship between primary
school teachers' attitudes towards traditional complementary medicine practices and
health perception and health literacy.
Materials and Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted
with 420 primary school teachers working in schools in Afyonkarahisar Central district
between December 1, 2020 and February 28, 2021. In the questionnaire used in this
research; There are questions about the sociodemographic characteristics of the patients,
Traditional Complementary Medicine, Traditional Complementary Medicine attitude
scale, Health Perception scale and Health Literacy scale. SPSS 26 package program was
used for statistical analysis and p<0.05 was considered significant.
Results: The mean age of the teachers participating in the study was 39.34±7.81 years.
52.4% (n=220) of the teachers are female, 47.6% (n=200) are male. 80% of the teachers
(n=336) are married. The rate of participants who knew/heard of Traditional
Complementary Medicine (TCM) methods was 61.7% (n=259). The most well-known
TCM method is cupping therapy (79.9% n=207). It was determined that 60% of the
teachers found TCM methods useful, and 27.6% used at least one TCM method. It was
determined that the most used TCM method was phytotherapy (66.3% n=77). The
teachers' CACMAS Scale mean score was 112.04±16.46, Health Perception Scale mean
score was 49.26±6.43, Adult Health Literacy Scale mean score was 17.33±3.46. A low
positive correlation was found between the Adult Health Literacy Scale score and the
CACMAS Scale score (p<0.001, r=0.293). A low positive correlation was found
between the Adult Health Literacy Scale score and the Health Perception Scale
(p<0.001, r=0.331). A low positive correlation was found between the CACMAS Scale
and the Health Perception Scale (p<0.001, r=0.139). It was determined that when the
scores of the participants on one scale increased, the scores on the other scales also
increased.
Discussion and Conclusion: It was determined that as teachers' knowledge about TCM
methods increased, their TCM attitude also increased. According to the research
findings, it was determined that as the health literacy and health perception level of the
teachers increased, their attitudes towards traditional complementary medicine also
increased positively.