Tanzimat dönemi askeri kıyafetlerin incelenmesi
Examination of military clothing in the tanzimat period
Yazar: NURULLAH BIYIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEN GEYİK DEĞERLİ
Nişantaşı Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı / Tekstil ve Moda Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Askeri kıyafetler = Military uniforms ; Değişim = Change ; Tanzimat Dönemi = Tanzimat Period

Özet:
Kostüm tarihinde koruyucu askeri kıyafetlerin özel bir yeri vardır. Askeri kıyafetlerin kökenleri tarihin derinliklerine inmektedir. Koruyucu "örtü" giysisi olarak tanımlanan askeri giysi, vücudu fiziksel saldırılardan korumak için kullanılır. Eski uygarlıkların birçoğunda askeri kıyafetlerin görünümünde benzerlik fark edilir, bu da Mısır, Asur, Yunan ve Roma askerlerinin benzer şekilde giyindiği ve silahlandığı anlamına gelir. Mısır, Babil ve Asur, Girit ve Miken, Antik Yunan ve Roma'dan başlayarak, Orta Çağ döneminin koruyucu giysi karakteristiğine ulaşan ve yavaş yavaş çağdaş koruyucu giysi görünümüne yaklaşan koruyucu askeri giysiler, yüzyıllar boyunca incelenmektedir. Bu çalışmada, Tanzimat döneminin başlangıcından Cumhuriyetin ilanına kadar olan sürede (1839-1923) askeri kıyafetlerin incelenmesi ve değişimlerin belgelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma sayesinde hem kültürümüzün yaşatılması hem de bu alanda çalışmak isteyen tasarımcılara yol göstermesi açısından önemlidir. Araştırmada nitel analiz yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde online kaynak taramasının yanında askeri müzeler ve kütüphanelerden yararlanılmıştır. İnceleme sürecinde Osmanlı padişahlarından II.Mahmut, Abdülmecid, Abdülaziz ve II.Abdülhamit'in dönemlerindeki ıslahat hareketleri kronolojik yapısına göre analiz edilmiştir. Sonuç olarak II. Mahmud, çok köklü bir kılık kıyafet reformu olan 1828 Nizamnamesi'nde padişahtan en alt rütbeli memura, askerden sivile kadar çalışanların kendi dairelerinde ve günlük hayatlarında giyecekleri kıyafetleri ve bunların önemli olduğunu belirtmiştir. Reformlar kısa sürede halk tabanında yaygın hale gelmiştir. Giyim alanında kapsamlı, kalıcı yenilikler ve uygulamalar Sultan Abdülmecit, Sultan Abdülaziz ve II. Abdülhamet döneminde de devam etmiş, padişahlar da giydikleri kıyafetlerle örnek teşkil ederek halk tarafından benimsenmelerine katkıda bulunmuşlardır.

Abstract:
Protective military clothing has a special place in the history of costume. The origins of military clothing go deep into history. Military clothing, defined as protective "cover" clothing, is used to protect the body from physical attacks. Similarity in the appearance of military attire is noticeable in many of the ancient civilizations, meaning that Egyptian, Assyrian, Greek, and Roman soldiers were similarly dressed and armed. Starting from Egypt, Babylon and Assyria, Crete and Mycenae, Ancient Greece and Rome, protective military clothing has been studied for centuries, reaching the protective clothing characteristics of the medieval period and gradually approaching the appearance of contemporary protective clothing. In this study, it is aimed to examine the military clothes and document the changes from the beginning of the Tanzimat period to the proclamation of the Republic (1839-1923). Thanks to this study, it is important both in terms of keeping our culture alive and guiding designers who want to work in this field. Document analysis, one of the qualitative analysis methods, was used in the research. In the data collection process, military museums and libraries were used as well as online resource scanning. During the examination process, the reform movements in the periods of the Ottoman sultans II.Mahmut, Abdulmecid, Abdulaziz and II.Abdülhamit were analyzed according to their chronological structure. As a result II. Mahmud, in the 1828 Regulations, which is a very radical dress reform, stated that the clothes that employees from the sultan to the lowest-ranking official, from the military to the civilians will wear in their own apartments and in their daily lives, and that these are important. Reforms soon became widespread among the people. Comprehensive and permanent innovations and applications in the field of clothing were created by Sultan Abdülmecit, Sultan Abdülaziz and II. It continued during the reign of Abdülhamet, and the sultans contributed to their adoption by the people by setting an example with the clothes they wore.