Öğretmenlerin değişim eğilimleri ile öznel iyi oluşları arasındaki ilişkiler
Relationships between tendency to change of teachers and their subjective well-being
Yazar: MUHAMMED RESUL COP
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEL KABLAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değişim = Change ; Değişime açıklık = Openness to change ; Değişime direnç = Resistance to change ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada öğretmenlerin değişim eğilimleri ile öznel iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda araştırma, ilişkisel tarama modeline göre desenlenmiş betimsel bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemi, Kocaeli ili Derince, Gölcük ve İzmit ilçelerinde bulunan ilkokul, ortaokul ve lise düzeyinde 34 farklı okulda görev yapan toplam 485 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Büyüköztürk, Uslu ve Altun (2017) tarafından öğretmenler için uyarlanıp geliştirilen Değişim Eğilimleri Ölçeği, Demirci, Ekşi, Dinçer ve Kardaş (2017) tarafından Türkçeye uyarlanan PERMA İyi Oluş Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen nicel veriler SPSS 24.00 paket programı üzerinden korelasyon analizi, çoklu regresyon analizi ve ANOVA kullanılarak analiz edilmiştir.

Araştırmada elde sonuçlara göre, öğretmenlerin öznel iyi oluş düzeyleri ile "değişimde girişimcilik" ve "değişimin yararına inanma" alt boyutlarından aldıkları puanlar arasında pozitif yönde ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca öğretmenlerin öznel iyi oluş düzeyleri ile "değişime direnç" ve "statükoyu koruma" alt boyutlarından aldıkları puanlar arasında ise negatif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ancak sadece "değişimde girişimcilik" ve "değişime direnç" alt boyutlarının öznel iyi oluşun anlamlı birer yordayıcısı olduğu saptanmıştır. Ayrıca öğretmenlerin mesleki kıdemleri arttıkça öznel iyi oluş düzeyleri ile değişim eğilimleri ölçeğinin alt boyutlarından aldıkları puanlar arasındaki ilişki düzeyinin de arttığı belirlenmiştir. Son olarak 6-10 yıl ve 11-20 yıl mesleki kıdeme sahip öğretmenlerin öznel iyi oluş düzeylerinin, 0-5 yıl mesleki kıdeme sahip öğretmenlerin öznel iyi oluş düzeylerinden daha yüksek olduğu ve 6-10 yıl mesleki kıdeme sahip öğretmenlerin öznel iyi oluş düzeylerinin 21 + yıl mesleki kıdeme sahip öğretmenlerin öznel iyi oluş düzeylerinden daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca öğretmenlerin öznel iyi oluş düzeylerinin görevde bulundukları eğitim kademelerine göre farklılaşmadığı saptanmıştır.

Anahtar Sözcükler: öznel iyi oluş, değişimde girişimcilik, değişimin yararına inanma, değişime direnç, statükoyu koruma

Abstract:
In this research, it is aimed to examine the relations between tendency to change of teachers's and their subjective well-being levels. In this regard, this research is a descriptive research which is figured in accordance with correlational survey modal. Sample of the research consists of 485 teachers who perform their duties in 34 different schools at primary, secondary and high school levels located in Kocaeli City's Derince, Gölcük and İzmit districts. In the research, Change Tendencies Scale adapted and developed for teachers by Büyüköztürk, Uslu and Altun (2017), PERMA Well-Being Scale adapted to Turkish by Demirci, Ekşi, Dinçer and Kardaş (2017) and Demographic Information Form prepared by the researcher are used as data collection tools. Quantitive data obtained from research is analyzed through SPSS 24.00 package software by using correlation analysis, multiple regression analysis and ANOVA.

In accordance with the results obtained from the research, it is found that between the teachers' subjective well-being levels and their scores from subscales of "enterpreneurship in change" and "belief in the usefulness of change", there are significant relations in a positive direction; from subscales of "resistance to change" and "keeping the status", there are significant relations in a negative direction. However it is only determined that subscales called "enterpreneurship in change" and "resistance to change" are precursors of subjective well-being. It is also determined that as professional seniority of teachers advances, degree of relation between levels of their subjective well-being and their scores from change tendency scale advances as well. Consequently, it is determined that subjective well-being levels of teachers who have 6-10 and 11-20 years of professional seniority higher than those who have 0-5 years of professional seniority. It is determined that subjective well-being levels of teachers who have 6-10 years of professional seniority higher than those who have 21+ years of professional seniority. Also subjective well-being levels of teachers do not vary in accordance with the type of school in which they work.

Key Words: subjective well-being, enterpreneurship in change, belief in the usefulness of change, resistance to change, keeping the status