Kolon kanserinde erken tanı amacıyla belirteç potansiyeli taşıyacak eksozom ve mirna içeriklerinin incelenmesi
Investigation of exosome and mirna content as a potent marker of colon cancer for early diagnosis
Yazar: MEHMET SAİT YILMAZ
Danışman: PROF. DR. EMEL EMREGÜL
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Genetik = Genetics ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine

Özet:
Kolorektal kanser (CRC), dünyada kanser bağlantılı ölümlerin ana nedenlerinden birisidir. Gaitada gizli kan testi ve görüntüleme tekniği olarak esnek sigmoidoskopi ile CRC tespit edilmektedir. Maalesef bu tekniklerin bazı kısıtlamaları bulunmaktadır;  gaitada gizli kan testinin duyarlılığı düşüktür ve esnek sigmoidoskopinin incelenmesi için ucu ışıklı bir hortumla kalın bağırsağın makattan itibaren yaklaşık 60 cm lik kısmının taranması hasta açısından zorluklar yaratmaktadır.  Eksozomlar, salındığı hücre orijinine bağlı olarak protein, lipit, mRNA, miRNA'lar içeren yaklaşık 100 nm'lik küçük membran keseciklerdir. Kan, idrar, hücre/doku lizatları gibi pek çok vücut sıvısından elde edilebilen eksozomlar; hücreler arası iletişim, sinyal iletimi, genetik materyal transferi ve immünolojik yanıtın düzenlenmesi gibi farklı biyokimyasal süreçlerde görev almaktadır. Birçok miRNA'nın kanser dokularında yüksek ekspresyon göstermesi, onları teşhis ve hastalığın seyrinin belirlenmesinde oldukça önemli kılmaktadır. Eksozomal miRNA'lar potansiyel kanser belirteçleri olarak büyük ilgi çekmektedir. Yapılan bu tezin amacı, sağlıklı ve HT-29 kolon kolorektal karsinom hücrelerinden eksozomal miRNA'ların qRT-PCR ile ekspresyon seviyelerinin belirlenmesi ve geleneksel kolon kanseri teşhisine alternatif, pratik ve hassas bir sıvı biyopsi tekniği önermektir. Ancak hem yapılan deneysel verilerin hem de hasta sayısının az olması sebebiyle miR-19a-3p, miR-21 ve miR-1246'nın kolorektal kanser tanısında kullanılabilmesi için daha kapsamlı bir araştırma yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Colorectal Cancer (CRC) is one of the causes of cancer and cancer-related deaths in the World. CRC is detected by occult blood test and which of imaging techniques as flexible sigmoidoscopy. Unfortunately, these techniques have some limitations; the sensitivity of occult blood test is low and the screening of a portion of the intestinal caudate about 60 cm long is difficult for the patient to illuminate the flexible sigmoidoscopy. Exosomes are small membrane vesicles about 100 nm for protein, lipid, mRNA, miRNA, depending on the cell culture released. Exosomes that can obtain many body fluids such as blood, urine, cell/tissue lysates; intercellular communication, signal transduction, genetic material transfer, and different biochemical processes. The high expression of many miRNAs in cancer tissues makes them very important in the identification of the diagnosis and the course of the disease. Exosomal miRNAs are of great interest as potential cancer biomarkers. This thesis aims to propose an alternative, practical and sensitive fluid biopsy technique to identify expression levels of exosomal miRNAs in healthy and HT-29 colon colorectal carcinoma cells by qRT-PCR and to diagnose traditional colon cancer. However, it was concluded that more comprehensive research should be conducted to use miR-19a-3p, miR-21 and miR-1246 in the diagnosis of colorectal cancer due to both experimental data and the low number of patients.