Febril nöbet sonrası epileptogenez sürecinin araştırılması
Investigation of epileptogenesis after febrile seizures
Yazar: ÖZKAN ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL AYLİN UĞUR İŞERİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Genetik = Genetics ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Epilepsi = Epilepsy ; Mikrodizilim analizi = Microarray analysis ; Moleküler genetik = Molecular genetic ; Nöbetler-febril = Seizures-febrile ; Veri analizi = Data analysis

Özet:
Epileptogenez beynin bir birincil hasar sonrası uzun süreli transformasyonu ve buna bağlı olarak epilepsi gelişme sürecidir ve bir başlangıç hasarını takiben meydana gelen nöbetsiz dönem ve ardından başlayan spontan nöbetlerle birlikte epilepsi gelişimi ile karakterizedir. Bu tez çalışmasında postnatal 10. günlerinde dikey sıcak hava akımı modeli ile febril nöbet indüksiyonu yapılan Sprague-Dawley sıçanların olası beyin transforformasyon sürecinin hipokampal global gen ekspresyon profillendirmesinin zamana bağlı olarak yapılması hedeflenmiştir. Bu kapsamda FN indüksiyonu yuapılan sıçanlar indüksiyonu takip eden, olası epileptogenez sürecinin latent evresi boyunca disekte edilmiş ve hipokampus başta olmak üzere biyolojik materyalleri toplanmıştır. Toplanan hipokampus materyallerinden izole edilen RNA materyallerinde Affymetrix Rat Gene ST2.0 mikroarray çipi kullanılarak zaman bağımlı tüm genom ekspresyon profillendirilmesi yapılmıştır. Elde edilen veriseti zamana bağlı çok boyutlu analizlerinde Klotho (Kl) ve Transthyretin (Ttr) genlerinin birçok zaman grubunda istatistiksel olarak anlamlı ekspresyon değişimleri saptanmıştır. Bu kapsamda bu genlerin epileptogenez sürecine ilişkin biyobelirteç olma potansiyelleri olduğu sonucuna varılmıştır. Bunun yanında olfaktör reseptör genlerinin hipokampal ekspresyonlarının febril nöbet geçiren hayvanlarda hücre içine Ca++ girişini regüle ettiği
görülmüştür. Bu durum epileptogenez sürecindeki majör durumlardan biri olan ve glutamaterjik aktivite, hipereksitabilite, hücre ölümü gibi süreçlerle ilişkili uzun süreli hücre içi Ca++ birikiminin bu genler tarafından regüle ediliyor olabileceği yorumunu doğurmuştur. Bu bulgular epilepsi ve febril nöbetin doğasının anlaşılması üzerine literatüre önemli katkılar yapmıştır ve antiepileptojenik yaklaşımlar geliştirile bilmesi için gelecekte kullanılacaktır. Bu kapsamda bu teze ait bulguların birçok bilimsel devam çalışmasıyla desteklenmesi gerekmektedir.

Abstract:
Epileptogenesis is the process of epilepsy development in normal brain due to a long term transformation. This thesis aims to carry out time-dependent whole genome expression analysis of the epileptogenesis in the febrile seizure animal model using Sprague-Dawley rats. In order to achieve this goal, hot air stream model's been used (Baram et al, 1999) and animals had been dissected at certain time points in order to obtain biological materials through latent period of probable epileptogenesis. Whole genome expression analysis' been carried out in RNA samples derived from hippocampus material of different rat groups with Affymetrix Rat Gene ST2.0 array. After time dependent multidimensional analysis of microarray data we've discovered that for FS induced rats, Klotho (Kl) and Transthyretin (Ttr) genes has statistically significant expression changes on most of the time points. Thus we think that Kl and Ttr has a potential to be considered as epileptogenesis biomarker. Besides our data showed that the hippocampal expression activity on olfactory receptor genes has a probable effect on regulation of Ca++ influx to hippocampal neural cells on febrile seizure induced rats. Therefore these genes has a potential to have role on Ca++ accumulation which is a major condition for glutamatergic activity, hyperexcitability and cell death seen on epileptogenesis. These results add important data to literature for understanding the nature of febrile seizures and epilepsy; and will be used for developing antiepileptogenic drugs. However many scientific work has to be done in order to prove these findings.