Çok kriterli karar verme yöntemleri ile segmentlere göre araba modellerinin sıralanması
Multiple criteria decision making methods and range of car models by segment
Yazar: MERTKAN DEMİR
Danışman: PROF. DR. ÜNAL HALİT ÖZDEN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İstatistik = Statistics

Özet:
Günümüzde otomobiller insan hayatının önemli bir parçası olmuştur. Öyle ki, kişisel olarak yapılan harcamalarda büyük bir paya sahiptir. Günümüz teknolojisinin de yardımıyla otomobil sektörleri tüketicinin ihtiyaçlarına karşılık birçok marka ve model sunabilmektedir. Her bir marka ve modelin fiziksel özellikleri ile donanımları arasında büyük farklılıklar görülmektedir. 
Otomobil sahibi olmak isteyen tüketiciler açısından değerlendirme yapıldığında da tercihler çeşitlilik gösterecektir. Her bir tüketicinin bütçesi, beklentisi, markalara olan yaklaşımı gibi daha birçok unsur tercihler arasında büyük farklılıklara neden olmaktadır. Otomobil satın alınırken, araçlara ait teknik özelliklerde büyük önem taşımaktadır. Dolayısıyla çok sayıda alternatifin (model) ve kriterin olduğu böylesi bir durumda tüketiciler otomobil satın alırken karar vermekte zorlanmaktadırlar.
Karar verirken amaç, en iyi faydayı sağlayacak olan alternatifi belirlemektir.  Karar verme analizinin çıkış noktası da bu duruma bağlı olarak ortaya çıkmıştır. Alternatiflerin değerlendirilmesi ve optimal (en iyi) tercihin yapılması temel amaçtır. Karar verme; karar vericinin mevcut seçenekler arasından bir seçim, sıralama ya da sınıflandırma yaparak bir sorunu çözmesi olarak tanımlanmaktadır.
Bu çalışmada 2017 model otomobillerin teknik verileri dikkate alınarak araba seçim problemi ele alınmıştır. Araştırmanın amacı; kendi sınıfında yer alan en iyi otomobili seçmektir. Araba seçim problemi için çok kriterli karar verme tekniklerinden TOPSIS, VIKOR ve MOORA yöntemleri her sınıf için ayrı ayrı uygulanmış ve sonuçlara ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır.

Abstract:
Nowadays automobiles become a very important part of human life. It's so that they have a large share in personal spending. With the help of today's technology, the automobile industry is able to offer many brands and models to meet the needs of the consumer. There are big differences, between every brand and physical models qualifications. When there is evaulation for consumers who want to have a car chaices will vary. There are huge differences accardiy to every consumers budget, expectation and approaches. Technical qualifications are so important when a car is bought. In the event that, there are many options and criterias, consumers have difficulty to decide. 

The purpose in deciding is to identify the alternative that will provide the best benefit. The starting point of the decision-making analysis also depends on this situation. The evaluation of alternatives and the optimal choice are the main objectives. To decide; the decision maker is defined as solving a problem by selecting, sorting or classifying among the available options.

In this study, 2017 brand new models cars technical database is taken into consideration to salve the problem of car choosiry. This research's aim is to choose the best car in the same class. For car selection problem, from multi-ceriteria decision making techniques "TOPSIS VIKOR and MOORA" management implemented for each class seperately and evaluations were made according to the results.