Onkoloji hastalarında umudu yordamada algılanan sosyal destek ve spiritüel bakım gereksinimlerinin rolü
The role of perceived social support and spiritual care needs in predicting hope in oncology patients
Yazar: SİMAY EZGİ BUDAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE AYÇA AY KAATSIZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support

Özet:
Bu tanımlayıcı kesitsel araştırma onkoloji hastalarında umudu yordamada algılanan sosyal destek ve spiritüel bakım gereksinimlerinin rolünü incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Ağustos 2022-Ocak 2023 tarihleri arasında, Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi, Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde onkoloji hastalarının takip ve tedavilerinin yapıldığı onkoloji ve dahili/cerrahi servisler ile kemoterapi-radyoterapi tedavi ünitelerinde yürütülmüştür. Araştırmaya 134 onkoloji hastası dâhil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak "Tanıtıcı Veri Formu", "Herth Umut Ölçeği", "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği" ve "Spiritüel Bakım Gereksinimleri Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra, Pearson Korelasyon Analizi ve çoklu doğrusal adımsal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan onkoloji hastalarının umut ve algılanan sosyal destek puan ortalamalarının ölçekten alınabilecek orta puanın üzerinde, spiritüel bakım gereksinimleri puan ortalamalarının ise orta puanın altında olduğu belirlenmiştir. Umut ve algılanan sosyal destek arasında pozitif yönde; umut ve spiritüel bakım gereksinimleri arasında ise negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Algılanan sosyal desteğin umudun %11,7'sini açıkladığı ve algılanan sosyal destek puanındaki bir birimlik artışın umut puanında ortalama 0,344 birimlik artışa sebep olduğu saptanmıştır. Spiritüel bakım gereksinimlerinin ise umudu yordamada anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, onkoloji hastalarında umudu artırmaya yönelik müdahalelerde sosyal destek algısının geliştirilmesi, sosyal destek kaynaklarının fark ettirilmesi ve dolaylı etkisi olabileceğinden spiritüel bakım gereksinimlerinin de planlamalara dâhil edilmesi önerilebilir.

Abstract:
This descriptive cross-sectional study was conducted to examine the role of perceived social support and spiritual care needs in predicting hope in oncology patients. The research was carried out between August 2022 and January 2023 in the oncology and internal/surgical wards and chemotherapy-radiotherapy treatment units where oncology patients were followed up and treated in Hacettepe University Oncology Hospital, Ankara Atatürk Sanatory Education and Research Hospital and Ankara Education and Research Hospital. 134 oncology patients were included in the study. "Descriptive Data Form", "Herth Hope Scale", "Multidimensional Scale of Perceived Social Support" and "Spiritual Care Needs Scale" were used as data collection tools. Descriptive statistics, Pearson Correlation and multiple linear stepwise regression analyzes were used for data analysis. It was determined that the mean scores of hope and perceived social support of the oncology patients participating in the study were above the average score that could be obtained from the scale, and the mean scores of spiritual care needs were below the average score. A significant correlation was found between hope and perceived social support, and a significant negative correlation was found between hope and spiritual care needs (p<0.05). It was found that perceived social support explained 11.7% of hope scores, and a one-unit increase in the perceived social support score caused an average of 0.344-unit increase in the hope score. It was concluded that spiritual care needs did not have a significant effect on predicting hope. In line with the results obtained from the research, it can be recommended to improve the perception of social support in interventions to increase hope in oncology patients, to make social support resources aware and to include spiritual care needs in the planning since they may have an indirect effect.