Vücut kompozisyon indekslerinin koroner arter hastalığı yaygınlığı ve ciddiyeti ile ilişkisi
The relationship between body composition indices and the severity and extent of coronary artery disease
Yazar: GÜNIŞIL YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. TURGUT KARABAĞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Gensini skoru = Gensini score ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Obezite = Obesity ; Vücut bileşimi = Body composition ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş: Koroner arter hastalığı (KAH)'ın ciddiyeti ve yaygınlığının hastalığın
prognozunu olumsuz etkilediği bilinmektedir. Obezite KAH için major risk
faktörlerinden birisidir. Kalça çevresi baz alınarak hesaplanan santral obezitenin
vücut kitle indeksi ile hesaplanan genel obeziteden daha aterojenik olduğu
bilinmektedir. Vücut şekil indeksi (BSI) ve vücut yuvarlaklık indeksi (BRI) son
yıllarda saptanmış iki yeni vücut kompozisyon indeks (VKİ) idir . VKİ'leri ile KAH
ilişkisinin belirlenmesi birincil kardiyovasküler korumada daha riskli hastaların
öngörülmesine katkı sağlayabilir. Çalışmamızın amacı; vücut kitle indeksi gibi
konvansiyonel parametrelerin yanı sıra vücut kompozisyon indekslerinin koroner
arter hastalığının yaygınlığı ve ciddiyeti ile olan ilişkisini incelemektir.
Materyal-Metod: Çalışmamıza kardiyoloji polikliniği ve acil servise
herhangi bir şikayetle başvurmuş, yapılan tetkikler neticesinde koroner anjiyografi
endikasyonu konulan ve yapılan 185 hasta dahil edildi (114 erkek, 71 kadın, yaş
ortalaması 62.5±11.6 yıl). Tüm hastaların koroner anjiyografi sonuçlarından Gensini
ve Syntax skoru hesaplandı. Hastaların boy, kilo, bel ve kalça çevresi ölçülüp BMI,
BSI, BRI, WHR, WHtR gibi antropometik parametreleri hesaplandı. Ayrıca BFM ve
BFP değerleri de hesaplandı. Hastaların koroner yoğun bakım ünitesine yatışları
esnasında sistolik, diyastolik kan basınçları ve kalp hızları ölçüldü, TTE yapıldı.
Venöz kan örneklerinden hemogram, açlık kan şekeri, üre, kreatinin, AST, ALT,
CRP düzeyleri yanısıra lipid panelleri ölçüldü.
Bulgular: Koroner anjiyografi yapılan 185 hastadan 113'inin en az 1
damarında kritik darlık (>%50) tespit edildi. Hastalar kritik KAH tespit edilen grup
1; (113 hasta; 68 E, 45 K; yaş ort. 65.1±10.9 yıl) ve nonkritik KAH tespit edilen
grup 2; (72 hasta; 46 E, 26 K; yaş ort. 58.7±11.6 yıl) olarak iki gruba ayrıldı.
Demografik verilerden DM, HT varlığı, yaş ve kalp hızı grup-1 de grup-2'ye göre
anlamlı olarak yüksekti. Vücut kompozisyon indekslerinden WC değerleri grup-1'de
grup-2'ye göre anlamlı olarak yüksekti (105.1±11.9 cm'e karşın 97.7±12.1 cm
p=<0,001). BRI değerleri grup-1'de grup-2'ye göre anlamlı olarak yüksekti
(6.36±1.9'a karşın, 5.26±1.7; p=<0,001). WHtR değerleri grup-1'de grup-2'ye göre
anlamlı olarak yüksekti (0.63±0.08'e karşın, 0.59±0.08; p=<0,001). Laboratuvar
bulguları karşılaştırıldıgında glukoz, üre, kreatin değerleri grup-1'de grup-2'ye göre 
viii
anlamlı olarak yüksekti (glukoz; p=0,011 üre; p=0,02, kreatin; p=0,01). Tüm hasta
gruplarının Syntax ve Gensini skoru ile vücut kompozisyon indeksleri (VKİ) leri
anlamlı pozitif korelasyon göstermekteydi (Gensini skoru: BRI; r=0,19 p=0,010,
BSI; r=0,21 p=0,004, WHtR; r=0,19 p=0,010, WHR; r=0,31 p=0,004, WC; r=0,19
p=0,009, kalça çevresi r=0,06 p=0,59, BMI; r=0,04 p=0,59, Syntax skoru: BRI;
r=0,27 p<0,001, BSI; r=0,22 p=0,003, WHtR; r=0,27 p=<0,001, WHR; r=0,14
p=0,19, WC; r=0,29 p=<0,001, kalça çevresi; r=0,32 p=0,003, BMI; r=0,13
p=0,078). BMI; Syntax ve Gensini skoru ile en zayıf korelasyon gösteren parametre
idi. Grup-1'de VKİ'leri ile Gensini skoru arasında anlamlı korelasyon görülmezken,
Syntax skoru ile VKİ'leri arasında anlamlı korelasyon var idi. KAH olan grupta
VKİ'leri hastalığın yaygınlığı ile degil ciddiyeti ile korele idi. Gensini skorları
derecelerine göre gruplara ayrıldığında gruplar arasında VKİ'leri açısından fark
yoktu.
Sonuç: KAH'ın tanı ve tedavisi için hastalığın yaygınlığının ve ciddiyetinin
belirlenmesi önemlidir. Gensini ve Syntax skoru hastalığın yaygınlığını ve
ciddiyetini gösteren iki skorlama sistemidir. VKİ'leri ile hastalığın yaygınlığının ve
ciddiyetinin tahmin edilesi birincil kardiyovasküler korumada daha riskli hastaların
öngörülmesine katkı sağlayabilir. VKİ'leri artttıkça Syntax ve Gensini skoruda
artmaktadır. KAH'nın yaygınlığı ile en güçlü korelasyonu bel-kalça oranı (WHR),
ciddiyeti ile en güçlü korelasyonu kalça çevresi göstermekte iken en zayıf
korelasyonu BMI göstermektedir. VKİ'leri ile hastalığın yaygınlığının ve
ciddiyetinin belirlenmesi için gelecekte daha detaylı araştırmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Koroner arter hastalığı, obezite, Syntax skoru, Gensini
skoru

Abstract:
Introduction: The severity and extent of coronary artery disease (CAD) is
known to adversely affect the prognosis of the disease. Obesity is one of the major
risk factors for CAD. It is known that central obesity, which is calculated based on
the circumference of the hip, is more atherogenic than the general obesity calculated
by body mass index. Body shape index (BSI) and body roundness index (BRI) are
two new body composition index that have been identified in recent years.
Determination of the relationship between body composition index and CAD may
contribute to the prediction of more risky patients in primary cardiovascular
protection. The aim of our study was to investigate the association of body
composition indexes with the extent and severity of coronary artery disease as well
as conventional parameters such as BMI.
Materials and Methods: Referring to with any complaint the cardiology
outpatient clinic and emergency department 185 patients with coronary angiography
indication were included in the study (114 male, 71 female, mean age 62.5 ± 11.6
years). Gensini and Syntax scores were calculated from coronary angiography results
of all patients. Height, weight, hip and waist circumferences was measured and
anthropometric parameters such as BMI, BSI, BRI, WHR, WHtR were calculated.
BFM and BFP values were also calculated. Systolic, diastolic blood pressures and
heart rates were measured and TTE was performed. Hemogram, fasting blood
glucose, urea, creatinine, AST, ALT, CRP levels as well as lipid panels were
measured from venous blood samples.
Findings: Of the 185 patients who underwent coronary angiography, critical
stenosis (> 50%) was detected in at least 1 vessel of 113 patients. Patients with
critical CAD are identified as group 1; (113 patients; 68 E, 45 K; mean age 65.1 ±
10.9 years) and non-critical CAD were identified as group2; (72 patients; 46 E, 26 K;
mean age 58.7 ± 11.6 years) were divided into two groups. DM, HT, age and heart
rate were significantly higher in group-1 than in group-2. WC values were
significantly higher in group-1 than in group-2 (105.1 ± 11.9 cm vs 97.7 ± 12.1 cm p
= <0,001). BRI values were significantly higher in group-1 than group-2 (6.36 ± 1.9
vs 5.26 ± 1.7; p = <0,001). WHtR values in group-1 were significantly higher than
group-2 (0.63 ± 0.08 vs 0.59 ± 0.08; p = <0,001). When the laboratory findings were 
x
compared, glucose, urea and creatine values were significantly higher in group-1
than in group-2 (glucose; p = 0,011 urea; p = 0,02; creatine; p = 0,01). Syntax and
Gensini score with body composition indexes of all patient groups were positively
correlated (Gensini score: BRI; r = 0.19 p = 0,010, BSI; r = 0.21 p = 0,004, WHtR; r
= 0 , 19 p = 0,010, WHR; r = 0,31 p = 0,004, WC; r = 0,19 p = 0,009, hip
circumference r = 0,06 p = 0,59, BMI; r = 0,04 p = 0.59, Syntax score: BRI; r = 0.27
p <0,001, BSI; r = 0,22 p = 0,003, WHtR; r = 0,27 p = <0,001, WHR; r = 0,14 p =
0,19, WC; r = 0,29 p = <0,001, hip circumference; r = 0,32 p = 0,003, BMI; r = 0,13
p = 0,078). BMI; It was the weakest correlation parameter with Syntax and Gensini
score. While there was no significant correlation between body composition indexes
and Gensini score in group-1, there was a significant correlation between Syntax
score and body composition indexes. In the CAD group, their body composition
indexes was correlated with the severity of the disease but it is not correlated extent
of the disease. When Gensini scores were divided into groups, there was no
difference in body composition indexes between groups.
Result: It is important to determine the extent and severity of the disease for
the diagnosis and treatment of CAD. Gensini and Syntax scores are two scoring
systems that show the extent and severity of the disease. Estimating the extent and
severity of the disease with body composition indexes may contribute to the
prediction of more risky patients in primary cardiovascular protection. Syntax and
Gensini scores increase as the body composition indexes increases. The waist-to-hip
ratio shows the strongest correlation with the extent of CAD, hip circumference
shows the strongest correlation with the severity of the disease and BMI shows the
weakest correlation. More detailed studies are needed in the future to determine the
extent and severity of the disease with body composition indexes.
Keywords: Coronary artery disease, obesity, Syntax score, Gensini score