Üniversite öğrencilerinin psikolojik sağlamlık düzeylerinin duygusal zeka ve beş faktör kişilik özellikleri açısından incelenmesi
An investigation of universty students' resilience level on the view of trait emotional eq and the five factor personality traits
Yazar: ESİN ÖZER
Danışman: PROF. DR. M. ENGİN DENİZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Psikolojik sağlamlık = Resilience

Özet:
Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin; Psikolojik Sağlamlık düzeylerinin, 
Duygusal Zeka Kişilik Özelliği ve Beş Faktör Kişilik Özellikleri açısından 
incelenmesi hedeflenmiştir. 
Araştırmanın çalışma grubu; 2011-2012 Eğitim Öğretim Yılında, Necmettin 
Erbakan Üniversitesi, Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi ve Selçuk Üniversitesi 
Sağlık Bilimleri Fakültesi, Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi, Teknik Eğitim 
Fakültesi, Mesleki Eğitim Fakültesi ve Beden Eğitimi Spor Meslek Yüksek 
Okulunda öğrenimlerine devam eden, 523'ü kız, 243'ü erkek, toplam 766 öğrenciden 
oluşmuştur. 
Araştırmada, veri toplanması amacıyla; Deniz, Özer ve Işık (2013) tarafından 
Türkçeye uyarlaması yapılan, Duygusal Zeka Özellik Ölçeği-Kısa Formu, Kendini 
Toparlama Gücü Ölçeği (Terzi,2006), Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi, 
(Bacanlı, İlhan, Aslan, 2007) ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi 
Formu kullanılmıştır. 
Toplanan verilerin analizinde; t testi, tek yönlü varyans analizi ve Tukey testi 
kullanılmıştır. Psikolojik sağlamlık, duygusal Zeka özellikleri ve beş faktör kişilik 
özellikleri arasındaki ilişkinin analizinde Pearson Momentler Çarpım Korelâsyon 
Katsayısı Tekniğinden yararlanılmıştır. 
Duygusal Zeka özellikleri ve beş faktör kişilik özelliklerinin psikolojik 
sağlamlığı anlamlı düzeyde yordayıp yordamadığı ise çoklu regresyon analizi tekniği 
ile hesaplanmıştır. 
Üniversite öğrencilerinin psikolojik sağlamlıklarının (bazı demografik 
değişkenlerle), Duygusal Zeka Kişilik Özelliği ve Beş Faktör Kişilik Özellikleri vii
değişkenleri ile incelendiği analiz sonuçlarında; cinsiyet, sınıf düzeyi ve aile geliri 
değişkenine göre, psikolojik sağlamlık puan ortalamaları arasında anlamlı düzeyde 
farklılaşma bulunmamıştır. Ebeveynlerinin tutumunu demokratik olarak 
değerlendiren öğrencilerin psikolojik sağlamlık puan ortalamaları, ebeveynlerinin 
tutumunu suçlayıcı ve otoriter olarak değerlendirenlerden anlamlı düzeyde yüksek 
bulunmuştur. 
Üniversite öğrencilerinin duygusal Zeka özellikleri ile psikolojik sağlamlık 
puanları arasında anlamlı ilişki olduğu görülmektedir (Duygusal Zeka özelliklerinden 
iyi oluş, öz kontrol, duygusallık ve sosyallik alt boyutları psikolojik sağlamlıktaki 
toplam varyansın % 44'ünü açıklamaktadır). 
Üniversite öğrencilerinin psikolojik sağlamlık puanları ile beş faktör kişilik 
özelliklerinden duygusal dengesizlik/nevrotizm puanları arasında negatif yönlü 
anlamlı bir ilişki bulunurken, dışadönüklük, deneyime açıklık, yumuşak başlılık ve 
sorumluluk alt boyutları arasında pozitif yönlü anlamlı düzeyde ilişkiler bulunmuştur 
(p<.001). Beş faktör kişilik özellikleri ile psikolojik sağlamlık puanları arasında 
anlamlı ilişki olduğu görülmektedir (R=.463, R2
=.214, F=41.507, p<.001). 
 Beş faktör kişilik özelliklerinden duygusal dengesizlik/nevrotizm, 
dışadönüklük, deneyime açıklık, yumuşak başlılık ve sorumluluk alt boyutları
psikolojik sağlamlıktaki toplam varyansın % 21.4' ünü açıklamaktadır. 
Araştırmadan elde edilen bulgular, ilgili literatür ışığında tartışılmıştır, 

Anahtar Kelimeler : Psikolojik Sağlamlık, Duygusal Zeka Kişilik Özelliği, Beş
Faktör Kişilik Özelliği

Abstract:
This research was carried out to investigate psychological Resilience of 
universty students along with a group of demographic variables, in terms of Trait EQ 
and Big Fıve Personality Factors 
The participants comprised 766 students of whom 243 were men and 523 
were women. from six different faculties of Necmettin Erbakan University- Ahmet 
Keleşoğlu Education Faculty and Selcuk University's Faculty of Vocational 
Education, Faculty of Engineeering, Faculty of Architecture, Faculty of Health 
Sciences, Faculty of Technical Education and School of Physical Education and 
Sports in the spring semestr of 2011-2012 academic year. 
As a research instruments in this study , TEIQue-SF- The Trait Emotinal 
Intelligence Questionnnaıre SF-Turkish Form (Deniz,Özer,Işık, 2013), Resilience 
Scale (Terzi, 2006), Adjective Based Personality Scale (Bacanlı vd., 2007) and a 
Personal Information Form (Demographic Data Form) prepared by researcher 
were used for data collection. 
t Test, Tukey Test, One way analysis of variance and multiple regression 
analysis were conducted to analyze the data. Pearson product moment corrrelation 
coefficients were calculated in order to examine the relation between Resilience 
of universty students, Big Five Personality Factors and Trait Emotıonal EQ . 
Results of the study indicated that there was no significant difference 
among the mean scores of universty students' psychological resilience in terms 
of gender, class level and family income variables. The mean scores of 
students whose evalutions about their family as a democratic parenting style 
was higher than the mean scores of students whose evaluations about their 
family as a incriminating and authoritorian style. The results showed that there x
was a significant relation between TEQ and Big Five Personality Factors of 
universty students. Well being, Self Discipline, Emotionality and Sociability 
subscales of TEQ accounted for 44% of the variance. 
According to findings from the study, it was revealed that there was a 
sıgnificant negative relation betweeen the scores of universty students' 
psychological Resilience and neuroticism subscale of Big Five Personality 
Factors whereas there was a significant positive relation between the scores of 
universty students' psychological Resilience and extraversion, agreeableness, 
conscientiouness and open to experience subscales of Big Five Personality 
factors' (p<.001). In addition, the results showed that there was a significant 
relatıon between the scores of universty students' psychologıcal resilience 
and Big Five Personality factors (R=.463,R2
=.214, F=41.507, p<.001). Apart 
from the neuroticism subscale of Big Five Personality Factors; extraversion, 
agreeableness, conscientiouness and openness to experience subscales accounted 
for 21.4 % of the variance at the psychologıcal Resilience. Results, limitations of 
the study and recommendations for future research and for psychological 
counselors were discussed. 

Key Words: Psychologıcal Resilience, Trait EQ, Big Five Personality Factors