Yetkisiz temsil
Unauthorised representation
Yazar: MELTEM BULUT
Danışman: PROF. DR. CEM BAYGIN
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Temsilcinin yetkisi bulunmamasına rağmen temsil olunan adına işlem yapmasına yetkisiz temsil denir. Yetkisiz temsilin varlığı bakımından temsil olunanın veya temsilcinin kusurlu olması gerekmez. Temsil olunan adına gerçekleştirilen işlemlerde yetki unsurundaki eksiklik; temsil yetkisinin bulunmaması, temsil yetkisinin sınırının aşılması ve temsil yetkisinin sona ermesi şeklinde gerçekleşir. Bununla birlikte gerçek anlamda bir yetkisizlik bulunmamasına rağmen bazı durumlarda da niteliklerine uyduğu ölçüde yetkisiz temsile ilişkin hükümler kıyasen uygulama alanı bulabilir. Gerçek olmayan yetkisiz temsilin görünüm şekilleri olan bu durumlar; temsilcinin temsil yetkisini kötüye kullanılması, kendi kendisiyle işlem yapması, her iki tarafı temsilen hareket etmesi, mevcut olmayan bir kimsenin temsili ve kullanılmayan yetkidir. Temsil yetkisi bulunmaksızın gerçekleştirilen askıda hükümsüz işlemler, temsil olunanın onamı ile geçmişe etkili olarak geçerli hale gelir. Ancak kanun koyucu, temsil olunanın veya temsilcinin kusurunun bulunması durumunda iyiniyetli üçüncü kişileri korumak ve işlem güvenliğini sağlamak amacıyla birtakım düzenlemeler getirmiştir. Söz konusu hükümlerde yer alan korumanın kapsamı, üçüncü kişinin iyiniyetinin tam veya kısmen korunması şeklinde gerçekleşir. Üçüncü kişinin iyiniyetini koruyan herhangi bir hüküm yoksa temsil olunanın işlemi onamaması halinde işlem başlangıçtan itibaren kesin hükümsüz hale gelir. Bu durumda yetkisiz temsilci, iyiniyetli üçüncü kişinin olumsuz zararlarını tazmin etmekle yükümlü olur. Ancak yetkisiz temsilcinin kusurlu olması ve hakkaniyetin gerektirmesi durumunda üçüncü kişi olumlu zararlarının tazminini de talep edebilir.

Abstract:
Unauthorised representation is called when the representative performs transactions on behalf of the represented although he/she is not authorised to do so. The represented person or the representative does not have to be at fault for the existence of unauthorised representation. Deficiency in the element of authorisation in the transactions performed on behalf of the representative is lack of authority to represent, exceeding the limit of authority to represent and termination of authority to represent.
With this, although there is no real lack of authority, in some cases, the provisions regarding unauthorized representation may be applied by analogy to the extent that they comply with their qualifications. These situations, which are the appearance forms of unauthorised representation that is not real; abuse of the representative's power of representation, self-dealing, acting on behalf of both parties, representation of a person who does not exist, and unused authority. Suspended void transactions performed without the authorisation of representation, becomes effective retroactively with the consent of the person represented. However, the legislator has introduced certain regulations in order to protect bona fide third party and to ensure the security of the transaction in case of the fault of the represented person or the representative. The scope of the protection in the said provisions is realised in the form of full or partial protection of the goodwill of the third party. If there is no provision protecting the good faith of the third party, the transaction becomes null and void from the beginning if the represented party fails to approve the transaction. In this case, the unauthorised representative shall be liable to compensate the negative damages of the good faith third party. However, if the unauthorised representative is at fault and equity requires, the third party may also claim compensation for positive damages.