Personel güçlendirme: Hastane yöneticileri üzerinde bir araştırma
Personnel empowerment: An investigation on hospital managers
Yazar: EMİNE KURANEL
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN AKBULUT
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Hastane yönetimi = Hospital administration ; Hastaneler = Hospitals ; Personel = Personnel ; Personel güçlendirme = Personnel empowerment ; Psikolojik güçlendirme = Psycholojical empowerment ; Sağlık kuruluşları yöneticileri = Health facility administrators ; Yöneticiler = Managers

Özet:
Bu çalışma, hastane yöneticilerinin personel güçlendirmeye ilişkin davranışsal ve psikolojik algılarının, sosyo-demografik ve mesleki özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi ve davranışsal güçlendirme ile psikolojik güçlendirme arasındaki ilişkinin ortaya konulması amacıyla yapılmıştır. 
Çalışmanın evrenini Ankara'da Kamu Hastaneleri Kurumu'na bağlı 39 hastanede görev yapan 331 hastane yöneticisi (başhekim, idari ve mali hizmetler müdürü, sağlık bakım hizmetleri müdürü, hasta hizmetleri ve sağlık otelciliği müdürü ve yardımcıları) oluşturmaktadır. Araştırmaya 198 yönetici (evrenin %60'ı) katılmıştır. Hastane yöneticilerinin personel güçlendirme algılarının ölçülmesinde Pelit (2008) tarafından geliştirilen Davranışsal Güçlendirme Ölçeği ile Spreitzer ve arkadaşları (1997) tarafından geliştirilen ve Altındiş (2011) tarafından Türkçeye uyarlanan Psikolojik Güçlendirme Ölçeği kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda hastane yöneticilerinin yaş ve cinsiyetleri ile davranışsal güçlendirme boyutları arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Yöneticilerin medeni durumları ile davranışsal güçlendirmenin güven ve destek boyutu arasında; yöneticilerin öğrenim düzeyleri ile davranışsal güçlendirmenin takım çalışması boyutu arasında anlamlı farklılık saptanmıştır. Yöneticilerin öğrenim gördükleri lisans alanı ile davranışsal güçlendirmenin ödüllendirme ve geri besleme boyutu arasında, öğrenim gördükleri lisansüstü ve tıpta uzmanlık alanları ile davranışsal güçlendirmenin yetki ve sorumluluk, iletişim ortamı ve takım çalışması boyutları arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Yöneticilerin yönetsel unvanları ile davranışsal güçlendirmenin iletişim ortamı ve takım çalışması boyutları arasında; yönetici olarak çalışma süreleri ile davranışsal güçlendirmenin yetki ve sorumluluk ile iş zenginleştirme boyutları arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Yöneticilere bağlı olarak çalışan personel sayısı ile davranışsal güçlendirmenin yetki ve sorumluluk, güven ve destek ile eğitim ve öğrenme boyutları arasında, yöneticilerin görev yaptıkları hastane türü ile davranışsal güçlendirmenin motivasyon, iletişim ortamı, takım çalışması ile eğitim ve öğrenme boyutları arasında anlamlı farklılık saptanmıştır. 
Araştırma sonucunda hastane yöneticilerinin yaşları ile psikolojik güçlendirmenin özerklik ve etki boyutları arasında; yöneticilerin cinsiyetleri ile psikolojik güçlendirmenin anlamlılık ve özerklik boyutları arasında; yöneticilerin öğrenim düzeyleri ile psikolojik güçlendirmenin anlamlılık boyutu arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. 
Lisansüstü ve tıpta uzmanlık eğitimi alan yöneticilerin güçlendirme algılarının diğerlerine göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bu nedenle yöneticilerin lisansüstü eğitim almaları konusunda özendirilmeleri ve teşvik edilmeleri önerilebilir. Yöneticilerin iletişim ortamı, güven ve destek, takım çalışması ve ödüllendirme ve geri besleme boyutlarında daha düşük güçlendirme algıları olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle yöneticilerde güçlendirmenin tam olarak anlaşılmasının sağlanması ve yöneticilerin çalışanları organizasyonel süreçlere daha fazla dâhil etmesi önerilebilir.

Abstract:
The present study aims at finding out whether the behavioral and psychological perceptions of hospital managers regarding personnel empowerment vary according to socio-demographic and professional characteristics and highlighting the relationship between personnel empowerment and psychological empowerment. 
The universe of the study comprised of 331 hospital managers (chief, director of the administrative and financial affairs, director of the health care service, director and deputy of patient services and health hospitality) in 39 hospitals affiliated to Public Hospitals Institution in Ankara. 198 managers (60% of the universe) participated in the study. In order to find out the personnel empowerment perceptions of the hospital managers, Behavioral Empowerment Questionnaire developed by Pelit (2008) and Psychological Empowerment Questionnaire developed by Spreitzer et al. (1997) and adapted to Turkish by Altındiş (2011) have been employed by the researcher.  
The findings of the study reveal that there is no significant difference between the ages and genders of the hospital managers and the behavioral empowerment aspects. It is ascertained that there is a significant difference between the marital status of the participants and the trust and support aspects of behavioral empowerment and also between the educational levels of the managers and the team work aspect of the behavioral empowerment. The findings also show that there is a significant difference between the fields of undergraduate study of the participants and rewarding and feedback aspects of the behavioral empowerment and between the fields of graduate studies and specialty in medicine and the aspects of authority and responsibility, communication environment and team work of behavioral empowerment. There is also a significant difference between the administrative titles of the participant managers and communication environment and team work aspects of the behavioral empowerment and between working periods of the managers as managers and authority and responsibility and job enrichment aspects of the behavioral empowerment. Moreover, a significant difference has been confirmed between the number of personnel working under the manager and authority and responsibility, trust and support, and education and training aspects of the behavioral empowerment and between the types of the hospitals where managers work and the motivation, communication environment, team work, and education and training aspects of behavioral empowerment. 
The findings of the study indicate that there is a significant difference between the ages of the hospital managers and autonomy and impact aspects of psychological empowerment; between the genders of the hospital managers and meaning and autonomy aspects of psychological empowerment; and between the educational levels of the hospital managers and meaning aspect of psychological empowerment. 
It is stated that the managers who have completed graduate studies and specialty in medicine have higher levels of empowerment perceptions. Therefore, it can be suggested that managers need to be encouraged and promoted to undergo graduate studies. The findings reveal that the managers have lower levels of empowerment perceptions in the aspects of communication environment, trust and support, team work and rewarding and feedback. As a result, it can be implied that the managers are supposed to fully understand the empowerment and include the personnel in organizational process much more.