İlaç reaksiyonu nedeniyle kliniğimize başvuran olgulara ait verilerin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of patients who admitted to our department with drug reaction
Yazar: DOĞA LÜLEYAP
Danışman: PROF. DR. ÖZKAN KARAMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Pediatri Ana Bilim Dalı / Alerji-İmmünoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology
Dizin: Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Risk faktörleri = Risk factors ; İlaç değerlendirme = Drug evaluation ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions

Özet:
Çalışmamızda Ağustos 2015- Eylül 2018 yılları arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Allerji ve İmmünolojisi Bilim Dalı'na ilaç reaksiyonu nedeniyle başvuran 68 hastaya ait sonuçlar retrospektif olarak değerlendirildi. 68 Kişiden oluşan hasta grubu içerisinde sadece 11 kişide ilaç alerjisi tanımlandı.
İlaç alerji şüphesi ile başvuran hastaları atopi (atopik dermatit, ürtiker, alerjik rinit, besin / inhaler alerji, astım ) açısından değerlendirdiğimizde;  33 (%48,5) hastada atopi yok iken 35 (%51,5) hastanın atopi öyküsü var idi. 
İlaç alerji şüphesi ile başvuran  68 hastanın 62'sinde eozinofil (mm3/hücre) bakılmıştır. Çalışmaya alınan hastaların eozinofil ortalamasına bakıldığında 295.48 mm3/hücre saptanmış olup alerjik reaksiyon pozitif (gelişen)  ve negatif (gelişmeyen) olarak gruplandırdığımızda ise; ilaç alerjisi saptanmayan 52 hastanın eozinofil ortalaması 325.38 mm3/hücre, alerji saptanan 10 hastanın eozinofil ortalaması 140 mm3/hücre saptanmıştır.  
   Alerjik hastalıkların tanısında kullanılan total IgE ve eozinofil değerlerini çalışmaya katılan hastalarımızın klinik öykülerindeki atopiden yola çıkarak bu biyokimyasal  parametreler bakımından karşılaştırdık. Klinik öyküsünde atopi öyküsü olan hastalardaki total IgE'nin ortalaması 275 IU/mL atopisi olmayan hastaların seviyelerinin ortalaması ise 167 IU/mL idi.
Atopi açısından gruplandırdığımız hastaları eozinofil değerleri bakımından ele aldık; atopisi olmayan hastaların eozinofil ortalaması 314 mm3/hücre, atopi öyküsü olanlarda ise 279 mm3/hücre bulundu.
Reaksiyonlarda sorumlu ilacın son dozunun uygulanması ile reaksiyonun ortaya çıkması arasındaki süre bakımında 11 kişide 12 reaksiyon (%100) saptanmış olup, 9 reaksiyon (%75)'un ilk 1 saat içinde (ani), 3 (%25) reaksiyonun ise  1-72 saat arasında (hızlı) meydana geldiği saptanmış ancak hiçbir hastada geç  tip reaksiyon görülmemiştir.
    İlaç reaksiyon şüphesi ile başvuran 68 hastanın tamamı farklı ilaç etkenlerine karşı provakasyon testleri ile değerlendirildi. Reaksiyonlara en sık neden olan ilaç olarak belirlenen beta laktam antibiyotikler idi. Beta laktam antibiyotikler içinde amoksisilin klavulonat en sık sorumlu etken olarak saptandı.
	İlaç reaksiyonları'nın çocuklarda neden olduğu morbidite, mortalite ve yarttığı ekonomik kayıplara ilişkin veriler arttıkça konu ile ilgili çalışmaların gerekliliği daha iyi anlaşılmaktadır. Çocuklarda ilaç reaksiyonlarına ilişkin epidemiyolojik ve demografik özelliklerin belirlenmesi reaksiyonlarda izlenecek yaklaşımın yanısıra; önlenebilirliği açısından da yararlı bilgiler sağlayabilir.

Abstract:
In this retrospective study,  We investigated the results of 68 patients who admitted to the, Department of Child Health and Diseases, Discipline of Child Allergy and Immunology because of drug reaction between August 2015 and September 2018 in University of Dokuz Eylül. Drug allergy was defined in only 11 patients among the 68 patients.
When we evaluated the patients with suspected drug allergy in terms of atopy (atopic dermatitis, urticaria, allergic rhinitis, nutrient / inhaler allergy, asthma); 33 (48.5%) patients had no atopy and 35 (51.5%) patients had a history of atopy.
We analyzed the eosinophil levels (mm3 / cell) of 62 patients of 68 patients who applied with suspicious of drug allergy. We detected the 295.48 mm3/cell  average level of eosinophil. When we divided these patients as a allergy reaction positive and negative, we observed that Average level of eosinophil in 52 patients with allergy reaction negative and 10 patients with allergy reaction positive was 325.38 mm3/cell and 140 mm3/cell, respectively. 
We compared the patients in terms of total IgE and eosinophil levels, taking into account atopia in the clinical history of our patients. The average of total IgE levels in the patients with atopy was 275 IU/mL and  the average of total IgE levels in the patients with no atopy was 167 IU/mL 
We focused on eosinophil levels of patients we grouped in terms of atopy; the eosinophil average level of patients with no atopy was 314 mm3/cell and those of patients with atopy was 279 mm3/cell
12 reactions(100%) were determined in 11 patients in terms of the time interval between the application of the last dose of the drug responsible for the reactions and the occurrence of the reaction. While 9 reactions(75%) of them were determined in first 1 hours (sudden), 3 reactions of them (25%) were determined in 1-72 hours(rapid). But no patient was observed delayed-type reactions
All of 68 patients who apply with suspicious of drug reaction were evaluated by provocation test against different drug ingredients. beta-lactam antibiotics were determined as the most common drug causing the reactions. Amoxicillin clavulanate among beta lactam antibiotics was determined as the most responsible ingredient.
As data about morbidity, mortality and resulting economic loss that drug reaction causes in children increase, necessity of studies on the subject is beter understood. Determination of epidemiological and demographic characteristics in children can provide beneficial information about the irpreventability as well as the approach to be followed in these reactions.