Minuartia saxifraga subsp. tmolea ve dianthus anatolicus'un tozlaşma biyolojisi ve olası tozlayıcı ilişkileri
Pollination biology and potential pollinator relations of Minuartia saxifraga subsp. tmolea and dianthus anatolicus
Yazar: GÖKSEL ERDEM ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR GÖKHAN ŞENOL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany

Özet:
Bu tezde Minuartia saxifraga (Friv.) Graebn. subsp. tmolea Mattf. ve aynı alanda yayılış gösteren Dianthus anatolicus Boiss. 'un tozlaşma biyolojileri ve olası tozlayıcı ilişkilerine değinilmiştir. Bu çalışmayı yapmamızın ana nedenlerinden biri M. saxifraga subsp. tmolea 'nın Şenol ve ark., (2013) tarafından yapılan "İzmir Ödemiş Bozdağ'a Özgü Endemik Bitkilerin Koruma Biyolojisi" adlı çalışmada tozlaştırıcısının bulunamamasıdır, diğeri ise aynı alanda yayılış gösterdikleri D. anatolicus 'un karanlıkta çiçeğini açması, aktif olması (nokturnal) ve M. saxifraga subsp. tmolea 'nın yirmidört saat boyunca çiçeğini açık tutmasıdır (aperiodik). Bu gibi nedenlerden dolayı mimikri düşüncesiyle araştırılmaya başlanmıştır.
Her iki takson için optimum çiçeklenme döneminde yayılış alanına arazi çalışmaları düzenlenerek, tozlayıcı gözlemleri iki ayrı dönem olmak üzere toplam altı tam gün ve iki yarım günde yapılarak tamamlanmıştır. Gözlemler sırasında yaşanan mikroklimatik değişkenler (hava sıcaklığı ve rüzgar hızı), tozlayıcıların davranışlarını ne ölçüde etkilediğini belirleyebilmek için her saat başı kaydedilmiştir. Çiçeğe her konup havalanma bir ziyaret olarak kabul edilmiştir. Aynı zamanda bu iki bitki arasındaki tozlayıcı ilişkileri gözlemlenmiştir.
 Bu uygulamalar sonucunda M. saxifraga subsp. tmolea için Lasioglossum morio, Melanostoma scalare, Colletes sp. ve Chrysotoxum cf. elegans taksonları etkin tozlayıcıları olduğu, D. anatolicus için ise Crambidae familyasına ait bir takson muhtemel tozlayıcısı olduğu ve aralarında mimikri ilişkilerinin bulunmadığı bu çalışma ile belirlenmiştir.

Abstract:
In this thesis, Minuartia saxifraga (Friv.) Graebn. subsp. tmolea Mattf. and Dianthus anatolicus Boiss pollination biology and possible pollinator relationships are researched. One of the main reasons for this study is M. saxifraga subsp. tmolea is the absence of pollinator in the "İzmir Ödemiş Bozdağ Specific Biological Protection of Endemic Plants" (Şenol et al, 2013) study, the other reason is D. anatolicus blooms in the dark, stay active (nocturnal) and M. saxifraga subsp. tmolea 's keeping the flower open for twenty-four hours (aperiodic). For these reasons, it has started to be investigated with the idea of mimicry.
Field studies were conducted on the distribution area for the optimum flowering period for both taxa and pollinator observations were completed in two separate periods, totaling six full days and two half days. The microclimatic variables (air temperature and wind speed) experienced during the observations were recorded every hour to determine to what extent the pollinators affect their behavior. Every interaction with flower was count as a visit. Pollinator relations between these two plants were also observed.
As a result of these applications; M. saxifraga subsp. tmolea for Lasioglossum morio, Melanostoma scalare, Colletes sp. and Chrysotoxum cf. elegans taxas are effective pollinators, the taxa belonging to the family Crambidae  is a possible pollinator of D. anatolicus and it was determined by this study that there are no mimicry relations between these taxas.