Kahramanmaraş koşullarında artan azot dozlarının rezene (Foeniculum vulgare Mill. var. dulce)'de verim ve kalite özellikleri üzerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of increasing nitrogen doses on yield and quality traits of fennel (foeniculum vulgare var. dulce) in Kahramanmaraş conditions
Yazar: İLKNUR KUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN GEDİK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Kahramanmaraş koşullarında bazı rezene (Konya ve Tokat-1) popülasyonlarında, artan azot dozlarının; bitkisel, verim ve kalite özelliklerini ne şekilde etkileyeceğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 2019-2020 kışlık vejetasyon döneminde Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma ve Uygulama arazisinde tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. 
Çalışma sonucunda farklı azot dozları uygulanan rezene popülasyonlarında; bitki boyu 59.06-75.03 cm, bitkide dal sayısı 6.83-7.07 adet/bitki, bitkide şemsiye sayısı 33.53-34.35 adet/bitki, bitkide şemsiyecik sayısı 233.961-256.817 adet/bitki, bitkide tohum sayısı 1949.23-2376.89 adet/bitki, bin meyve ağırlığı, 9.56-9.58 g, tohum verimi 226.240-257.500 kg da-1, biyolojik verim 836.99-1058.06 kg da-1, hasat indeksi %24.49-27.82, protein oranı %13.10-13.77, sabit yağ oranı %15.75-16.49, sabit yağ verimi 37.29-40.48 kg da-1, uçucu yağ oranı %1.68-2.04 ve uçucu yağ verimi 4.32-4.65 L da-1 değerleri arasında bulunmuştur. 
Yürütülen bu çalışmada tohum verimi bakımından kontrolün dışındaki dozlar (3, 6, 9, 12, 15 kg da-1 N) istatistiki olarak aynı grupta olmasına rağmen, popülasyon x doz interaksiyonuna göre en yüksek değer Tokat-1 popülasyonunun 9 kg da-1 N dozunda, en yüksek uçucu yağ oranı ise benzer şekilde 9 kg da-1 N dozunda saptanmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine how increasing nitrogen doses will affect plant yield and quality characteristics in some fennel populations in Kahramanmaras conditions. The study was established in the research and application land of Kahramanmaraş Sütçü İmam University Faculty of Agriculture, Field Crops Department, in the 2019-2020 winter vegetation period, according to the divided plots trial design with 3 replications.
As a result of the study, plant height 59.06-75.03 cm, number of branches per plant 6.83-7.07 pieces/plant, number of umbrellas per plant 33.53-34.35 pieces/plant, number of umbrellas per plant 233.961-256.817 pieces/plant, number of seeds per plant in fennel populations applied different nitrogen doses. 2376.89 pieces/plant, thousand fruit weight, 9.56-9.58 g, seed yield -226.240-257.500 kg da-1, biological yield 836.99-1058.06kg da-1, harvest index 24.49-27.82%, protein rate 13.10-13.77%, fixed oil rate of 15.75-16.49%, fixed oil yield was found between 37.29-40.48 kg da-1, essential oil rate 1.68%-2.04 and essential oil yield were found between 4.32-4.65l -1 values.
In this study, although the doses out of control (3, 6, 9, 12, 15 kg da-1 N) were statistically in the same group in terms of seed yield, according to the population x dose interaction, the highest value was found in the 9 kg da-1 N dose of the Tokat-1 population, and the highest volatile the fat ratio was similarly determined at a dose of 9 kg da-1 N.