Ailede okuma kültürü yeterliliği ve bilişsel duygu düzenleme becerilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of the relationship between family reading culture competence and cognitive emotion regulation skills in terms of different variables
Yazar: GÜLCAN UYAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE GÜLRİZ AKAROĞLU
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi aktiviteler = Family activities ; Aile okuryazarlığı = Family literacy ; Bilişsel duygu düzenleme = Cognitive emotion regulation ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Kültür = Culture ; Kültürel duyarlılık = Cultural sensivity ; Kültürel etkinlikler = Cultural activities ; Okuma = Reading ; Okuma kültürü = Reading culture

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ebeveynlerin bilişsel-duygu becerileri ile ailelerinin okuma kültürü yeterliliği arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada okuma kültürü ile ilgili kavramlar tanımlanmış ve okuma kültürünü edinme sürecindeki adımlar açıklanmıştır. Çalışma nicel araştırma yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri anket uygulaması ile toplanmıştır. 
110 kadın ve 97 erkek toplam 207 bireyin gönüllü olarak katılım sağladığı çalışmanın sonunda; anne ve babaların çocuklarının okuma inancına olan tutumlarının yüksek seviyede olduğu ve bunu gerçekleştirmeye yönelik davranışlar sergiledikleri, ancak model olma ve birlikte kitap okuma konularında aynı ölçüde etkin olamadıkları; bilişsel duygu düzenleme becerileri bakımından yaşanan olaylara karşı plan yapmaya yeniden odaklandıkları, olumlu yeniden değerlendirme yaptıkları ve zihinlerinin sürekli bununla meşgul olduğu (ruminasyon), olayları kabul etme, olumlu yeniden odaklanma ve olayın değerini azaltma davranışlarının orta düzeyde olduğu ve en az olayları felaket boyutunda algılama ve önce kendilerini sonra diğerlerini suçlama davranışı sergiledikleri belirlenmiştir. Bireylerin, ailede okuma kültürü yeterlilik düzeylerinden baba eğitim durumu ve aylık ortalama gelire göre, bilişsel duygu düzenleme becerilerinin ise yaş, baba eğitim durumu ve aylık ortalama gelire göre hiçbir alt boyutta istatistiksel olarak anlamlı şekilde farklılaşmadığı, ailede okuma kültürü yeterliliğinin cinsiyet, yaş ve anne eğitim durumuna, bilişsel duygu düzenleme becerilerinin ise cinsiyet ve anne eğitim durumuna göre anlamlı şeklide farklılaştığı tespit edilmiştir. Çalışmada son olarak, ailede okuma kültürü yeterlilik düzeyleri ile bilişsel duygu düzenleme becerileri alt boyutları arasında farklı düzey ve yönlerde anlamlı ilişkilerin olduğu belirlenmiş ve okuma kültürünün kazandırılmasında ailenin önemine vurgu yapan çeşitli öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Aile, Okuma Kültürü, Bilişsel Duygu, Duygu Düzenleme

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between parent's cognitive-emotional skills and their families' reading culture. In the research, the concepts related to reading culture are defined and the steps in the process of acquiring reading culture are explained. The study was carried out using quantitative research methods. Research data were collected by questionnaire application. 
At the end of the study, it was determined that, a total of 207 individuals, 110 women and 97 men, participated voluntarily; parents' attitudes towards their children's reading belief are at a high level and they exhibit behaviors towards realizing this, but they are not as effective in terms of being a model and reading together; In terms of cognitive emotion regulation skills, they refocus on planning for events, make positive reassessments, and their minds are constantly preoccupied with it (rumination), moderate levels of accepting events, positive refocusing, and devaluation of the event, and they exhibit the behavior of perceiving the events in a catastrophic dimension and blaming themselves first and then others. It was determined that the individuals' reading culture proficiency levels in the family did not differ statistically in any sub-dimension according to their father's education level and monthly average income, and their cognitive emotion regulation skills according to age, father's education level and monthly average income, reading culture proficiency in the family differed significantly according to gender, age and mother's education level, and cognitive emotion regulation skills differed significantly according to gender and mother's education level. Finally, in the study, it was determined that there were significant relations between the reading culture proficiency levels in the family and the cognitive emotion regulation skills sub-dimensions at different levels and directions, and various suggestions were presented emphasizing the importance of the family in gaining the reading culture.
Keywords
Family, Reading Culture, Cognitive Emotion, Emotion Regulation