Gastronomi rehberliği alanında uzmanlaşma eğitimi alan rehberlerin kişilik özellikleri ve yenilikçilik düzeylerinin belirlenmesi
Determination of personality characteristics and innovation levels of guides who received specialization training in gastronomy guidance
Yazar: AYGÜL AYRAN
Danışman: DOÇ. DR. SEVDA BİRDİR
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Turizm paydaşlarından turist rehberi turizme her yönden önemli katkılar sağlamaktadır. Turist rehberinin mesleğini gerçekleştirmesi için pek çok aşamadan geçmesi gerekmektedir. Eğitim, staj, sözlü sınav gibi aşamalardan sonra turist rehberi olma hakkını kazanmaktadır. Turist rehberleri de kendi aralarında farklı alanlarda mesleklerini icra etmektedirler. Bundan ötürü çeşitli uzmanlık alanları da yaygınlaşmaktadır. Bunlardan en önemlilerinden biri de gastronomi rehberliği uzmanlığıdır. Gastronomi rehberlerinin her turist rehberi gibi belirli rolleri ve davranış biçimleri olması gerekmektedir. Bu çalışma gastronomi rehberliği alanında uzmanlaşma eğitimi alan rehberlerin kişilik özelliklerini ve yenilikçilik düzeylerini belirlemeye yöneliktir. Turist rehberleri eğitim alanlarını daha ileri taşımak için uzmanlaşma eğitimi almayı hedeflemektedirler. Böylece, ilgili alanda daha kaliteli bir tur gerçekleştirme ve ekonomiye katkı sağlama potansiyelinin yüksek olacağı öngörülmektedir. Gastronomi rehberliği uzmanlık eğitimi alan rehberlere yönelik yapılan bu çalışma nitel araştırma deseninde dizayn edilmiştir. Araştırmada TUREB'e bağlı 13 turist rehberi odasına kayıtlı turist rehberlerinden 10 Mayıs 2021-31 Aralık 2023 tarihlerinde veri toplanmıştır. Veriler kolayda ve kartopu örnekleme yöntemine göre anket yoluyla toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS ve MAXQDA paket programları ile analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, turist rehberlerinin yaklaşık %64'ünün "26 yıl ve üzeri" çalıştıkları, büyük çoğunluğunun "İngilizce" dilinde rehberlik yaptıkları ve turist rehberliği eğitimlerini Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın açtığı turist rehberliği sertifika programı ile tamamladıkları belirlenmiştir. Araştırmaya katılan turist rehberlerinin %82'sinin gastronomi rehberliği alanında uzmanlaşma eğitimlerini Gaziantep Rehberler Odasının eğitim programına katılarak tamamlamışlardır. Gastronomi alanında uzmanlık eğitimi alma nedenleri 7 tema altında toplanmıştır. Söz konusu eğitimin kişilik özelliklerini etkileme temalarının  "anlatım becerisini geliştirme", "merak uyandırma ve "dışadönüklük" olduğu saptanmıştır. Öte yandan, söz konusu eğitimin yenilikçilik düzeyi olarak "bilgili kılar", "farklılık yaratır" ve "kendini yenileme şansı sunar" temalarında katkı sağlayacağı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda alandaki araştırmacılara ve sektör temsilcilerine yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
Tourist guides, one of the tourism stakeholders, make significant contributions to tourism in every aspect. A tourist guide must go through many stages to fulfill his profession. After completing stages such as training, internship and oral exam, one gains the right to become a tourist guide. Tourist guides also practice their profession in different fields. For this reason, various areas of specialization are also becoming widespread. One of the most important of these is gastronomy guidance specialization. Gastronomy guides, like every tourist guide, must have certain roles and behavioral patterns. This study aims to determine the personality traits and innovativeness levels of guides who receive specialization training in the field of gastronomy guidance. Tourist guides aim to receive specialization training in order to further their education. Thus, it is anticipated that the potential to provide a better-quality tour in the relevant area and contribute to the economy will be high. This study, conducted for guides receiving gastronomy guidance specialization training, was designed in a qualitative research pattern. In the research, data was collected from tourist guides registered in 13 tourist guide chambers affiliated with TUREB between 10 May 2021 and 31 December 2023. Data were collected through a survey using convenience and snowball sampling methods. The collected data were analyzed with SPSS and MAXQDA package programs. According to the results obtained, it was determined that approximately 64% of the tourist guides have worked for "26 years or more", the majority of them guide in "English" and they have completed their tourist guide training with the tourist guide certificate program opened by the Ministry of Culture and Tourism. 82% of the tourist guides who participated in the research completed their specialization training in the field of gastronomy guidance by participating in the training program of Gaziantep Chamber of Guides. The reasons for receiving specialized training in the field of gastronomy are grouped under 7 themes. It was determined that the themes of the education in question affecting personality traits were "improving expression skills", "arousing curiosity" and "extraversion". On the other hand, it has been determined that the training in question will contribute to the level of innovation in the themes of "makes you knowledgeable", "makes a difference" and "offers the chance to renew yourself". As a result of the findings, recommendations were developed for researchers in the field and industry representatives.