Varlık vergisi ve uygulanışı: Hatay örneği
Wealth tax and its implementation: The case of Hatay
Yazar: YAKUP KALIÇLI
Danışman: DOÇ. DR. HAYDAR ÇORUH
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Azınlıklar = Minorities ; Dünya Savaşı II = World War II ; Hatay = Hatay ; Varlık vergisi = Capital tax ; Vergi mükellefi = Taxpayer ; Vergiler = Taxes

Özet:
Savaşlar, devlet ve toplum hayatlarını maddi ve manevi yönden yıkıma götüren olgulardır. Özellikle II. Dünya Savaşı, savaş kavramının daha geniş manalara ulaştığı bir yıkım olmuş, en az askeri kayıplar kadar sivil kayıplar da yaşanmıştır. Türkiye, bu savaşta her ne kadar etkin bir dış politika izleyerek harp dışı kalmışsa da sosyo-ekonomik yıkımdan kurtulamamıştır.
Türkiye'nin almış olduğu ekonomik tedbirler içinde yankıları günümüze kadar süren varlık vergisi uygulaması önemli bir yer tutmaktadır. Varlık vergisinin tahakkuk ettirilmesinde ve mükelleflerin tespit edilmesinde keyfi hareketler olmuştur. Gelir-gider dengesine bakılmaksızın lüks bir yaşamı olan kişilere yüksek oranda vergi borcu yüklenirken; mal varlığı çok fazla olup alelade yaşam sürenlere daha az vergi tahakkuk ettirilmiştir. Varlık vergisi uygulamasının merkez üssü tarihi ve sosyal dokusundan ötürü İstanbul olmuştur. Varlık vergisi uygulamasının en ağır yanı çalışma kampları olmuştur.
Vergi mükellef listelerinin defterdarlıklarda askıya çıkarılmasıyla birlikte on beş gün içerisinde borcunu ödemeyenler, kafileler halinde trenlerle Erzurum'un Aşkale ilçesine gönderilmişlerdir. Burada yol açma, taş kırma vb. işlerde çalıştırılmışlardır. II. Dünya Savaşı patlak verdiğinde Hatay ili henüz Anavatana yeni iltihak etmiştir. Buna rağmen varlık vergisi hazırlıkları tüm ülkede olduğu gibi Hatay'da da başlamıştır. Hatay'da varlık vergisi mükelleflerinin listesi Hatay Defterdarlığı'nda askıya çıkarıldığı gibi bu dönemde yayınlanan Yenigün Gazetesi'nde de yer almıştır. Hatay sınırları içinde yaşayan hatırı sayılır bir gayrimüslim nüfus bulunmaktadır. Aynı zamanda sermaye birikimini de elinde tutan bu sınıfa yüklü miktarda varlık vergisi tahakkuk etmiştir. Hatay, tahakkuk ettirilen vergi miktarı açısından Türkiye'nin altıncı ili olmuştur.

Abstract:
Wars are phenomena that destroy the lives of the state and society in moral and material terms-especially The World War II was devastation in which the concept of war reached a broader meaning, and civilian casualties were experienced as well as military losses. Although Turkey watching an effective foreign policy has stayed out of the war, socio-economic destruction caused by the war could not avoid. The enforcement of the wealth tax among Turkey's economic measures is important and its effects lasting the present day. There have been arbitrary actions in the implementation of the wealth tax law and in identifying taxpayers. While high tax debt had imposed on people who lead a luxurious life regardless of their income-expense balance; Those who have a lot of assets and live ordinary lives were subject to less tax. The epicenter of the wealth tax application has been Istanbul because of its historical and social fabric. The heaviest aspect of the wealth tax application has been the labor camps. Those who did not pay their debts within fifteen days after the taxpayer lists were posted in the financial offices were sent to Aşkale district of Erzurum in groups. They were employed in works such as road paving and stone breaking. When World War II broke out, Hatay province had just joined the homeland. Despite this, wealth tax preparations started in Hatay as in the entire country. The list of wealth taxpayers in Hatay was announced in the Hatay Revenue Office as well as in the Yenigün Newspaper. There was a significant amount of non-Muslim populations living within the borders of Hatay. This class, which also holds the capital accumulation, has been charged a large amount of wealth tax. Hatay, in terms of the amount of tax, has been accrued as Turkey's 6th Province.