Sağlık turistinin taraf olduğu hukuki ilişkilerde mahkemelerin milletlerarası yetkisi
Jurisdiction of the courts in legal relations to which health tourists are a party
Yazar: AHMET SÜRERDAMAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR KÜPE
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa Birliği hukuku = European Union law ; Evrensel sağlık kapsamı = Universal health coverage ; Fiziksel sağlık = Physical health ; Milletlerarası usul hukuku = International adjective law ; Özel sağlık hizmet sunucuları = Private health service providers ; Özel yetkili mahkemeler = Special courts

Özet:
Coğrafi özellikleri, kaliteli sağlık hizmeti ve diğer ülkelere göre avantajlı fiyatlara sahip olması sebebiyle Türkiye sağlık turistleri tarafından tercih edilen ülkelerden biridir. Ülkemizi tercih eden sağlık turisti sayısının artmasıyla birlikte bu alanda doğabilecek uyuşmazlıkların çözümü de önem kazanmaktadır. 
Sağlık turisti ile karşı taraf arasında uyuşmazlık çıkması halinde tespit edilecek ilk husus hangi mahkemenin yetkili olduğudur. Ticari ve mesleki bir amaçla hareket etmeyen sağlık turisti, aynı zamanda tüketici niteliğindedir.
Sağlık turistinin yabancı bir ülke vatandaşı veya yerleşim yeri ya da mutad meskeni yabancı bir ülkede olan kişi olması sebebiyle mahkemelerin Türk mahkemelerin milletlerarası yetkisi Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'a göre tespit edilecektir. Sağlık turistinin tüketici niteliği dikkate alınarak, tüketici sözleşmesine ilişkin davalarda yetkili mahkeme tespit edilecektir. Türkiye'de mutad mesken sahibi olmayan sağlık turistlerine karşı bu hükme göre yetkili bir Türk mahkemesi bulunmamaktadır. Sağlık turisti ise ancak karşı tarafın işyeri veya yerleşim yeri mahkemesinde davasını açabilecektir. 
Ülkemize, Avrupa Birliği ülkelerinden çok sayıda sağlık turisti gelmektedir. Sağlık turisti, buradaki düzenlemeler uyarınca da tüketici niteliğini haizdir. Avrupa Birliği'nde yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklara ilişkin 1215/2012 sayılı Medenî ve Ticari Hukuk Davalarında Mahkemelerin Yetkisi ve Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizine İlişkin Avrupa Konseyi Tüzüğü (Brüksel I Recast Tüzüğü) uygulanmaktadır. Bu Tüzüğe göre Avrupa Birliği üyesi ülkelerde yerleşim yeri sahibi olan sağlık turisti, ülkemizde aldığı sağlık hizmeti sebebiyle bağımsız hekim, özel hastane veya aracı kuruluşa karşı kendi yerleşim yerinin bulunduğu ülkede davasını açabilmektedir. Sözleşmenin karşı tarafı ise istisnalar haricinde yalnızca sağlık turistinin yerleşim yeri ülkesinin bulunduğu mahkemelerde dava açma imkanına sahiptir.

Abstract:
Turkey country is one of the countries preferred by health tourists due to its geographical features, quality health services and advantageous prices compared to other countries. With the increase in the number of health tourists choosing our country, the resolution of disputes that may arise in this area also becomes important.
In case of a dispute between the health tourist and the other party, the first issue to be determined is which court has jurisdiction. Health tourists who do not act for commercial or professional purposes are considered consumers.
Since the health tourist is a citizen of a foreign country or a person whose place of residence or habitual residence is in a foreign country, the international jurisdiction of Turkish courts will be determined in accordance with the Private International Law and Procedural Law. According to this code, there is no Turkish court competent against health tourists who do not have a habitual residence in Turkey. The health tourist can only file a lawsuit in the court of the other party's workplace or residence.
Many health tourists come to our country from European Union countries. Health tourists also qualify as consumers in accordance with the regulations here. Council of Europe Regulation No. 1215/2012 on the Jurisdiction of Courts and the Recognition and Enforcement of Court Decisions in Civil and Commercial Law Cases regarding disputes with a foreign element in the European Union is applied. According to this Regulation, a health tourist who has a residence in the European Union member countries can file a lawsuit against an independent physician, private hospital or intermediary institution in the country where he/she resides, due to the health care he received in our country. The other party to the contract has the opportunity to file a lawsuit only in the courts where the health tourist's country of residence is located, with exceptions.