CHP Sanat Mükâfatı'nda ödül alan edebî eserlere ilişkin bir inceleme
An analysis of the literary works awarded within the scope of the Republican People's Party Art Awards
Yazar: MELEK GÜLCÜ
Danışman: DOÇ. DR. SELİM SOMUNCU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türkiye‟de 1930‟lu yıllar, edebiyat ve sanat politikalarının yoğun olarak
tartışıldığı bir dönemdir. Siyasi erk; tüm halk kitlesini kültür ve sanat politikası içine
almış, resmî politikanın halk nezdinde kabul görmesi ve içselleştirilmesi için çok yönlü
ve kapsamlı bir faaliyet yürütmüştür. Heterojen kitlelerin mahallî ve bölgesel
farklılıklarını törpüleyip homojen bir bütüne dönüştürmek, kolektif bir bilinç ile bellek
inşa etmek amacıyla tasavvur edilen katalizörler arasında "CHP Sanat Mükâfatı" ön
sıralarda yer almıştır. Müsabakalar; kültürel ve siyasi yapılanma kapsamında resmî
ideolojinin tasarladığı türde bir dispositifler olup yurttaşlık eğitiminde faydalı hizmetler
yürütmüş, kitlelerin tasarlanmış ideal yurttaş kimliğine ait ilkeleri kabul etmesine katkı
sunmuş, yeni rejimin meşruiyet anlatısını inşa ve telkin noktasında propaganda aygıtı
olarak kullanılmıştır.
"CHP Sanat Mükâfatı‟nda Ödül Alan Edebî Eserlere İlişkin Bir İnceleme" adlı
çalışma, müsabakalarda başarı gösteren eserlere ilişkin zengin söylemsel özelliklerin
incelenmesi, yeni özelliklerin keşfedilmesi ve yorumlanmasını sağlayan akademik bir
çalışmadır. Eserlerin tanıtılması, anlaşılması ve analiz edilmesi bakımından önem arz
eden metin incelemeleri; eserlerin ideolojik mahiyeti, yazarın iç dünyası, toplumla olan
ilişkisi, devrin panoraması gibi çeşitli konularda mühim bilgiler sunabilecek bir
potansiyel taşımaktadır.
Bu çalışmada, son yıllarda küresel alan yazında popülerliği gittikçe artan söylem
çözümlemesi kullanılmıştır. CHP Sanat Mükâfatı‟nda ödül alan edebî eserler; bugünün
biliminde nitel ve nicel çalışma yöntemleri ile ulaşılan genellemelerin dışında, söylem
çözümlemesi ile daha fazla kaynak ve yöntemden faydalanarak bütüncül bir yaklaşımla
derinlemesine incelenmiştir. Böylelikle edebiyat, tarih, sanat tarihi üzerinde çalışan
bilim insanlarına ve öğrencilere yeni bakış açıları, farklı yorumlar ve çözüm önerileri,
analitik değerlendirme ve yaklaşımlar kazandırmada ve hâlihazırda uygulanan
geleneksel yöntemlerin değerlendirilmesinde katkı sunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Sanat Mükâfatı, müsabaka, söylem, ideoloji, bilgi, güç

Abstract:
The 1930s in Turkey was a period when intense debates on literary and art
policies were experienced. The political power encompassed the whole population in its
cultural and artistic policies, carrying out multifaceted and comprehensive activities to
ensure that the official policy was accepted and internalized by the people. The
"Republican People's Party Art Awards" seen as one of the catalysts to transform the
local and regional differences of heterogenous masses into a unified whole and to
construct a collective consciousness and memory was the leading instrument in this
regard. Competitions were dispositives of the type designed by the official ideology
within the scope of cultural and political structuring and provided useful services in
citizenship education, contributed to the masses' acceptance of the designed principles
of the ideal citizenship identity, and were used as a propaganda device to build and
indoctrinate the legitimacy narrative of the new regime.
This study titled "An Analysis of the Literary Works Awarded within the scope
of the Republican People's Party Art Awards" is an academic analysis that scrutinizes
the rich discursive features of the awarded works in the competitions, aiming to explore
and interpret new aspects of these works. Text analyses, which are important in terms of
introducing, understanding, and analyzing the works, have the potential to present
significant information on various issues such as the ideological nature of the works, the
author's inner world, their relationship with society, and the general view of the period.
In this study, discourse analysis, which is a method that has gained popularity in
global literature in recent years, was used. Apart from the generalizations reached with
qualitative and quantitative working methods in today's science, the works awarded at
the Republican People's Party Art Awards were examined in depth with a holistic
approach by utilizing more resources and methods with discourse analysis, and thus, a
contribution was made to the evaluation of traditional methods already applied and new
perspectives, different interpretations, and solution suggestions were provided to
scientists and students working on literature, history, and art history.
KeyWords: Art Award, competition, discourse, ıdeology, knowledge, power