Elit su topu oyuncularında şut hızları ile izokinetik kas kuvvetleri arasındaki ilişki
Relationship between throwing velocity and isokinetic muscle strength in elite water polo players
Yazar: AYŞEGÜL YAPICI
Danışman: PROF. DR. BAHTİYAR ÖZÇALDIRAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı / Antrenman ve Hareket Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Hız = Speed ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Performans = Performance ; Sporcular = Sportsmen ; Su topu = Water polo

Özet:
Bu çalışmanın amacı; elit sutopu oyuncularının, alt ve üst ekstremitelerin (makaslı şut) birlikte ve sadece üst ekstremitelerin (makassız şut) ürettikleri izokinetik kuvvetlerin şut hızı ile olan ilişkilerini incelemektir. Çalışmaya 15-33 yaş arası, Türkiye Profesyonel Sutopu 1.Liginde yer alan spor kulübünün 18 elit erkek sutopu oyuncusu gönüllü olarak katıldı. Deneklerin fiziksel özellikleri ve antropometrik ölçümleri (çap, çevre ve deri kıvrım kalınlıkları) alındı. 5 ayrı eklem hareketinde (gövde fleksiyon-ekstansiyon, omuz fleksiyon-ekstansiyon, diz fleksiyon-ekstansiyon, kalça abdüksiyon-addüksiyon, kalça fleksiyon-ekstansiyon) izokinetik kuvvet ölçümleri yapıldı. İki ayrı şut atışı protokolünde (makaslı şut, makassız şut), 2., 3., 4., 6. (ters) ve 6.(kepçe) bölgelerinden atılan şutların hızları kaydedildi. Verilerin analizinde SPSS 15.0 istatistik programı kullanıldı, anlamlılık değeri olarak p<0.05 alındı.Makaslı ve makassız şut hızları arasında bölgelere göre fark bulundu. Bu farklılık 2., 3., 4., 6. (ters) bölgelerden yapılan atışlarda istatistiksel olarak anlamlı çıktı (p<0.01). Şut hızı karşılaştırılmasında makaslı şut hız ortalamalarının, makassız şuta göre daha yüksek olduğu görüldü. Bölgelere göre atılan makaslı şut hızları ile çevre ölçümleri arasındaki ilişkiye bakıldığında; omuz çevresi, göğüs çevresi, karın çevresi, ön kol çevresi, ekstansiyonda biseps çevresi ve fleksiyonda biseps çevresi ile bölgeler arasında pozitif ilişki bulundu (p<0.05). Bölgelere göre atılan makassız şut hızları ile çevre ölçümleri arasındaki ilişkide ise göğüs çevresi, ön kol çevresi, ekstansiyonda biseps çevresi, fleksiyonda biseps çevresi ile bölgeler arasında pozitif ilişki bulundu (p<0.05).Bölgelere göre atılan makaslı şut hızları ile antropometrik (çap) değerleri ilişkisine bakıldığında; deltoid çapı, göğüs çapı ile arasında pozitif ilişki bulundu (p<0.05). Bölgelere göre atılan makassız şut hızları ile çap ölçümleri arasındaki ilişkide ise göğüs derinliği arasında pozitif ilişki bulundu (p<0.05). Deri kıvrım kalınlık değerleri ile bölgelere göre makaslı şut ve makassız şut hızları arasında anlamlı bir korelasyon görülmedi (p>0.05).Bölgelere göre 2. bölgede, makaslı şut hızları ile izokinetik kas kuvvetleri arasındaki ilişkiye bakıldığında; gövde fleksiyon (r=0.52), omuz ekstansiyon (r=0.56), sol kalça abdüksiyon (r=0.53), sol diz fleksiyon (r=0.51) arasında p<0.05 anlamlılık düzeyinde, sağ diz ekstansiyon (r=0.61) ile pozitif ilişki bulundu (p<0.01). 3. bölgede makaslı şut ile gövde fleksiyon (r=0.53), omuz fleksiyon (r=0.47), sol kalça abdüksiyon (r=0.52), sağ diz ekstansiyon (r=0.50) ve sol diz fleksiyon (r=0.53) arasında anlamlı pozitif ilişki olduğu görüldü (p<0.05). 4. bölgede makaslı şut ile gövde fleksiyon (r=0.47), omuz fleksiyon (r=0.56), sağ kalça ekstansiyon (r=0.47), sol kalça ekstansiyon (r=0.52), sağ kalça fleksiyon (r=0.52), sol kalça fleksiyon (r=0.52), sağ diz ekstansiyon (r=0.52), sol diz ekstansiyon (r=0.49) sol diz fleksiyon (r=0.50) ve sol kalça abdüksiyon (r=0.64) ile pozitif ilişki bulundu.6. bölgeden atılan makaslı (ters) şutlar ile gövde fleksiyon (r=0.72), omuz ekstansiyon (r=0.75), omuz fleksiyon (r=0.61), sol kalça ekstansiyon (r=0.63), sağ kalça fleksiyon (r=0.62), sol kalça abdüksiyon (r=0.61), sağ diz ekstansiyon (r=0.69), ve sol diz ekstansiyon (r=0.61) arasında pozitif ilişki bulundu (p<0.01). Yine 6. bölgeden atılan makaslı ters şutlar ile sağ kalça ekstansiyon (r=0.59) ve sol kalça fleksiyon (r=0.56) arasında anlamlılık düzeyinde pozitif ilişki bulundu (p<0.05). 6. bölgeden atılan makaslı (kepçe) şutlar ile gövde fleksiyon (r=0.53) ve sol kalça ekstansiyon (r=0.52) arasında anlamlı pozitif ilişki olduğu görüldü (p<0.05).Bölgelere göre makassız şut hızları ile izokinetik kuvvetler arasındaki ilişkiye bakıldığında; 2. bölgede makassız şut ile gövde fleksiyon (r=0.68) ile omuz ekstansiyon (r=0.63) arasında ilişki varken (p<0.01), omuz fleksiyon (r=0.49) ile arasında pozitif ilişki bulundu (p<0.05). 3. bölgede gövde fleksiyon (r=0.64) ile pozitif ilişki varken (p<0.01), omuz ekstansiyon (r=0.49) ve omuz fleksiyon (r=0.51) ile arasında anlamlı pozitif ilişki olduğu görüldü (p<0.05). 4. bölgede gövde fleksiyon (r=0.68) ile anlamlı ilişki bulundu (p<0.01). 6. bölgeden atılan makassız (ters) şutlar ile gövde fleksiyon (r=0.69), omuz ekstansiyon (r=0.87), omuz fleksiyon (r=0.63) ile arasında anlamlı pozitif ilişki bulundu (p<0.01). 6. bölgeden atılan makassız (kepçe) şutlar ile gövde fleksiyon (r=0.56) ile omuz ekstansiyonu (r=0.56) arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0.05).Sonuç olarak; antropometrik özellikler ile bölgelere göre makaslı ve makassız şut hızları arasında ilişki bulundu. Makaslı şut hız ortalamalarının, makassız şuta göre daha yüksek olduğu görüldü. Alt ve üst ekstremitelerin ürettikleri izokinetik kuvvetlerin, farklı bölgelerden atılan makaslı şut hızları ile ilişkisi bulundu. Üst ekstremitelerin ürettikleri izokinetik kuvvetlerin, farklı bölgelerden atılan makassız şut hızları ile ilişkisi bulundu. Üst ekstremitelerin ürettikleri izokinetik kuvvetlerin şut hızına olan katkısı, makassız şutlarda, makaslı şutlara göre daha fazla olduğu görüldü. Çalışmanın sonuçları, üst ekstremite kuvvetlerinin (gövde fleksiyon, omuz fleksiyon, omuz ekstansiyon) şut hızında daha etkili olduğunu ortaya koydu.Anahtar Kelimeler: Sutopu, şut hızı, izokinetik, antropometri

Abstract:
The purpose of this study is to analyze the relationship isokinetic strength that the elite water polo players produced with lower and upper limbs (with leg movements) and only upper limbs (without leg movements) and the velocity of the shoot. Eighteen elite male players of Turkish professional Water polo first league aged between fifteen and thirty-three took part in the study voluntarily. The physical characteristics of the participants and anthropometric measurements (breadth, girth and skinfold) were taken. Isokinetic strength measurements were made within five different joint moves (trunk flexion-extension, shoulder flexion-extension, knee flexion-extension, hip abduction-adduction and hip flexion-extension). In two separate shooting protocols (with and without leg movements) the shooting velocity were measured in different positions.A significant difference was found between the with and without leg movement in different throwing velocity shoots were recorded in different shooting positions (p<0.01). It was seen that the average of the velocity of with leg movements shoot was higher than the without leg movements shoot. Looking at the relationship between the velocity of with leg movement shoots thrown according to the positions and shoulder girth, chest girth, abdominal girth, forearm girth, arm girth tensed-flexed and the different positions were measured as positive (p<0.05). The relationship between the velocity of without leg movement shoots thrown according to the positions and chest girth, forearm girth, arm girth tensed-flexed and the different positions were measured as positive (p<0.05).As regards to the relationship between the velocity of with leg movement shoots thrown according to the positions and anthropometric (breadth) measurements, a positive relationship between the deltoid breadth, chest breadth was found (p<0.05). A positive relationship between without leg movement shoots thrown the positions and the measurement of breadth with the depth of chest (p<0.05). A meaningful relationship was not seen between the skinfold measurements and the velocity of with and without leg movement shoots (p>0.05).In terms of shooting positions, 2nd position when the relationship between the velocity of with leg movement shoot and isokinetic muscle strength was considered, trunk flexion (r=0.52), shoulder extension (r=0.56), left hip abduction (r=0.53), left knee flexion (r=0.51) as relevant p<0.05, a relationship with right knee extension (r=0,61) was found (p<0.01). 3rd position, a positive relationship (p<0.05) was recorded between trunk flexion (r=0.53), shoulder flexion (r=0.47), left hip abduction (r=0.52), right knee extension (r=0.50) and left knee flexion (r=0.53). In 4th position, between the with leg movement shoot and trunk flexion (r=0.47), shoulder flexion (r=0.56), right hip extension (r=0.47), left hip extension (r=0.52), right hip flexion (r=0.52), left hip flexion (r=0.52), right knee extension (r=0.52), left knee extension (r=0.49), left knee flexion (r=0.50) and left hip abduction (r=0.64). A positive relationship (p<0.01) between with leg movement (backhand) shoots thrown from 6th and trunk flexion (r=0.72), shoulder extension (r=0.75), shoulder flexion (r=0.61), left hip extension (r=0.63), right hip flexion (r=0.62), left hip abduction (r=0.61), right knee extension (r=0.69) and left knee extension (r=0.61).Also a positive relationship (p<0.05) between the with leg movement backhand shoots thrown in 6th position, and right hip extension (r=0.59) and left hip flexion (r=0.56). A positive relationship (p<0.05) was seen between the shoots thrown from part 6th position with leg movement sweep shoots and trunk flexion (r=0.53) and left hip extension (r=0.52).When the relationship between the velocity of without leg movement shoot and isokinetic strength is overviewed according to the positions, in 2nd position there is a relationship between without leg movement shoot and trunk flexion (r=0.68) and shoulder extension (r=0.63), with the shoulder flexion (r=0.49) a positive relationship was seen (p<0.01). In 3rd position, there is a positive relationship (p<0.01), was recorded in the trunk flexion (r=0.64), a positive relationship (p<0.05) was seen in shoulder extension (r=0.49) and shoulder flexion (r=0.51). In 4th position, a positive relationship (p<0.01) was found with the trunk flexion (r=0.68). A positive relationship (p<0.01) was found with the without leg movement backhand shoots that were thrown from the 6th position and trunk flexion (r=0.69), shoulder extension (r=0.87), shoulder flexion (r=0.63). A positive relationship (p<0.05) was recorded with the without leg movement sweep shoots and trunk flexion (r=0.56) and shoulder extension (r=0.56).In conclusion, there is relationship between the anthropometric characteristics and the velocity of with and without leg movements shoots according to the positions. The average velocity of with leg movement shoot is higher than the without leg movement shoot's. The isokinetic strength produced by the lower and upper limbs relation with the velocity of with leg movement shoots thrown from different parts was found. The isokinetic strength produced by the upper limbs relation with the velocity of without leg movement shoots thrown from different parts was found. The isokinetic strength's (produced by the upper limbs) contribution to the velocity of the shoot in without leg movement shoot is higher than the with leg movement shoots. The results of the study upper limbs strengths (trunk flexion, shoulder flexion, shoulder extension) are more effective in the velocity of the shoot.Key Words: Water polo, throwing velocity, isokinetic, anthropometry