Hemodiyalize giren son dönem böbrek yetmezlikli hastalarda hepatit C infeksiyonu ve ateroskleroz ile ilişkisi
Effect of HCV infection on atherosclerosis in hemodialysis patients
Yazar: SEBAHAT BAŞYİĞİT
Danışman: PROF. DR. GÜLTEKİN SÜLEYMANLAR
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Adezyon molekülleri = Adhession moleculs ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Hepatit C = Hepatitis C ; Miyeloperoksidaz = Myeloperoxidase ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Vasküler endotel büyüme faktörleri = Vascular endothelial growth factors ; İnterlökin 6 = Interleukin 6

Özet:
Bu çalışmanın amacı; HCV infeksiyonun HD'e giren KBY hastalarında
damarsal fonksiyonel ve yapısal değişikliklere etkisi incelemek ve bu bağlamda
inflamatuar ve oksidatif stres belirteçlerinin rolünü değerlendirmekti.
Çalışmaya Antalya'da bulunun 4 ayrı diyaliz merkezinde hemodiyalize giren
yaş ve cinsiyet uyumlu 31 HCV seronegatif ve 30 HCV seropozitif HD'e giren KBY
hastaları ile Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı
Gastroenteroloji Bilim Dalına başvuran yaş ve cinsiyet uyumlu normal böbrek
fonksiyonlu 30 HCV seropozitif ve 31 HCV seronegatif birey katıldı. Damarsal
fonksiyonel ve yapısal değerlendirme için non-invaziv, kolay uygulanabilir, KVH
için prediktif değeri yüksek olan PWV, AIx ve KİMK ölçümleri kullanıldı.
İnflamatuvar belirteç olarak KVH riski ile ilişkisi daha önce gösterilmiş olan, hücre
adezyon moleküllerinden ICAM-1, VCAM-1 ve ELAM-1, sitokinlerden IL-6 ve
büyüme faktörlerinden VEGF analiz edildi. Oksidatif stres belirteci olarak nötrofilik
enzim olan MPO kullanıldı. Buna ilaveten oksidatif stresin tümünü yansıtması
nedeniyle TOS ve antioksidan sistemin tümünü yansıtması nedeniyle TAK çalışıldı.
Damarsal fonksiyonel ölçümlerden PWV ve AIx açısından gruplar arasında
anlamlı fark saptanmadı. Damarsal yapısal ölçümlerden sağ KİMK maksimum, sağ
KİMK ortalama, sol KİMK ortalama, genel KİMK maksimum ve genel KİMK
oratalama değerleri açısından HCVKBY, KBY ve HCV grupları kontrol grubuna
göre daha yüksek değerlere sahipti (p:0.004, p:0.003, p:0.047, p:0.006, p:0.009).
İnflamatuvar belirteçlerden ICAM-1 değerleri HCV grubunda kontrol grubuna göre
anlamlı olarak yüksek saptandı (p:0.009).. ELAM-1 değerleri açısından HCV grubu
diğer 3 gruba göre anlamlı olarak yüksek değerlere sahipti (p:0.005, p:0.012,
p:0.001). KBY grubunda bu belirteçler açısından anlamlı fark gözlenmedi.
İnflamatuvar belirteçlerden VCAM-1 açısından HCVKBY grubu KBY grubuna
göre, KBY grubu HCV grubuna göre, HCV grubu da kontrol grubuna göre daha
yüksek değerlere sahipti (p:0.003, p:0.000, p:0.004). TAK değerleri HCVKBY ve
KBY hastalarında HCV ve kontrol gruplarına göre daha yüksek saptandı (p:0.000,
p:0.000, p:0.000, p:0.000). Bununla ilişkili olarak OSİ, KBY hastalarında HCV ve
kontrol gruplarına göre daha düşük, HCVKBY grubunda ise HCV grubuna göre
daha düşük çıktı (p:0.003, p:0.004, p:0.019). VEGF, İL-6, TOS, MPO ölçümleri
açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı. İnflamatuvar ve oksidatif stres
belirteçleri ile vasküler değişiklikler arasında korelasyon saptanmadı.
HCV infeksiyonu tarafından tetiklenen mekanizmaların HD ve üremiye bağlı
faktörlerin eklenmesi ile değişikliğe uğradığını, bu değişikliklerin VCAM-1
açısından aditif yönde olurken, ICAM-1 ve ELAM-1 açısından eliminasyoninhibisyon
yönünde olduğunu gördük Damarsal değişiklikler açısından HCV
infeksiyonun, KBY hastalarının seyrini belirgin etkilemediğini ve vasküler
değişikliklerin bu çalışmada ölçülen medyatörlerden daha farklı mekanizmalar ile
oluşmuş olabileceğini düşündük. Bu konuda KVH riskleri açısından daha homojen
ve daha fazla denek içeren gruplarla çalışma yapılması gereklidir.

Anahtar Kelimeler: HCV, HD, Kronik Böbrek Yetmezliği, VCAM-1, ICAM-1,
ELAM-1, MPO, VEGF, TOS, TAK, IL-6, KİMK, PWV, AIx

Abstract:
To invastigate the effect of HCV infection on vascular functional and
structurel changes in HD patients with chronic renal failure and to evaluate the role
of inflammatory mediators and oxidative stres markers in this course.
In this study, from four different HD center in Antalya 30 HCV seropositive
HD patients, 31 HCV seronegative HD patients have enrolled and 30 HCV
seropositive subjects with normal renal function, 31 HCV seronegative subjects with
normal renal function, which referred Gastroenterology Deparment of Akdeniz
University, have enrolled. To evaluate vascular functional and structural changes,
PWV, AIx and Carotid Intima Media Thickness (CIMT), which are non-invasive,
easy reproducible thecniques and have high predictive value for cardiovascular
disease, were used. As an inflammatory mediators, which have been before shown
that related with cardiovascular disease, ICAM-1, VCAM-1 and ELAM-1 among
cell adhesion molecules, IL-6 among cytokines and VEGF among growth factors
were analysed. As an oxidative stress markers MPO, which is a neutrophilic
enzyme, was used. In addition to this, TOS and TAC were studied because of
reflecting complete oxidative and antioxidative systems.
In PWV and AIx measurement values, there were no significant differences
between groups. From vascular structural measurements, right CIMT medium, right
CIMT maksimum, left CIMT medium, general CIMT medium and general CIMT
maksimum were were significantly higher in HCV seropositive HD group, HCV
seronegative HD group and HCV seropositive with normal renal function group than
control group (p:0.004, p:0.003, p:0.047, p:0.006, p:0.009). From inflammatory
mediators, ICAM-1 levels were significantly higher in HCV seropositive with
normal renal function group than control group (p:0.009). ELAM-1 levels were
significantly higher in HCV seropositive with normal renal function than other 3
groups (p:0.005, p:0.012, p:0.001).. There were no significant differences in ICAM-
1 and ELAM-1 levels in HD groups. In VCAM-1 levels HCV seropositive HD
group had significantley higher values than HCV seronegative HD group, HCV
seronegative HD group had significantly higher values than HCV seropositive with
normal renal function group and HCV seropositive with normal renal function group
had significantly higher values than control group (p:0.003, p:0.000, p:0.004).. TAC
values were significantly higher in HCV seronegative and seropositive HD groups
according to HCV seronegative and seropositive with normal renal function groups
(p:0.000, p:0.000, p:0.000, p:0.000).. According to this OSI values were
significantly lower in HCV seronegative HD group according to HCV seronegative
and seropositive with normal renal function groups and in HCV seropositive HD
group according to HCV seropositive with normal renal function group (p:0.003,
p:0.004, p:0.019). There were no significant differences in VEGF, IL-6, TOS and
MPO levels. There were no correlation between inflammatory and oxidative stres
markers with vascular functional and structural changes.
We saw that mechanisms which are triggered by HCV, have changed
according to additional factors belongs to HD and uremia. While these changes had
additive effect on VCAM-1 levels; they had eliminating or inhibiting effects on
ICAM-1 and ELAM-1 levels. We thoght that HCV infection have not had marked
effect on vascular changes in course of HD patients and vascular changes could be
formed by mediator mediated mechanisms which were different from measured in
this study. Further studies are needed with groups which are large and homojen
about cardiovascular disease risk factors to evaluate effect of HCV infection in
course of HD patients

Key words: HCV, HD, Chronic Renal Failure, VCAM-1, ICAM-1, ELAM-1, MPO,
VEGF, TOS, TAC, IL-6, CIMT, PWV, AIx