Akut pulmoner embolide sağ kalp yetmezliği oluşumuna etki eden risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of risk factors affecting the occurrence of right heartfailure in acute pulmonary embolism
Yazar: ALI HASANOV
Danışman: PROF. DR. FÜSUN ALATAŞ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
PE'de mortalitenin en önemli nedenlerinden birisi sağ kalp yetmezliğinin gelişmesidir. Bu araştırma, akut pulmoner tromboembolide sağ kap yetmezliğinin gelişmesini etkileyen risk faktörlerinin değerlendirilmesini amaçlamıştır. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 324 akut pulmoner emboli tanısı alan hastaların dosyaları retrospektif olarak değerlendirilerek risk faktörleri, klinik, radyolojik ve EKO bulguları, kardiyak biyobelirteçleri, sPESİ skorları ve bir aylık mortaliteleri uygun istatistiksel yöntemlerle değerlendirildi. Üç yüz yirmi dört hastanın yaş ortalaması 46.89±13.63 yıl idi. Hastaların % 58'i 65 yaş ve üzerindeydi. Hastaların % 84'ünde bir veya daha fazla risk faktörü olduğu bulundu. Yüz doksan altı hastada iki taraflı, 177 hastada ana pulmoner arterlerde emboli  ve 96 hastada eşlik eden derin ven trombozu olduğu görüldü. D-dimer ortanca değerinin 4.60 mg/ml olduğu saptandı. Troponin T ve NT-proBNP ortanca değerleri ise sırasıyla 0.05 ng/ml ve 2271.00 pg/ml olarak bulundu. Yüz otuz iki hastada sağ kalp yetmezliği tespit edildi. Sağ kalp yetmezliği gelişen ve gelişmeyen grup arasında 65 yaş ve üstündeki hasta oranı, cinsiyet dağılımı ve sigara içme öyküsü açısından anlamlı farklılık saptanmadı. İki grup arasında risk faktörü değerlendirilmesinde anlamlı farklılık bulunmamakla birlikte sağ kalp yetmezliği gelişen hastalarda ; son bir ayda cerrahi operasyon geçirme öyküsü 2,109 kat daha fazlaydı, senkop ve çarpıntı semptomları daha sıktı, D-dimer, Troponin T ve NT-proBNP düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksekti, emboli daha çok bilateral ve ana pulmoner arterlerdeydi.  Ana pulmoner arterde embolisi olanlarda sağ kalp yetmezliği gelişiminin 7.459 kat fazla olduğu belirlendi. Sağ kalp yetmezliği gelişen ve gelişmeyen hastalar arasında sPESİ skoru ve 1 aylık mortalite oranları arasında anlamlı farklılık saptanmadı.

Anahtar Kelimeler; Pulmoner emboli, sağ kalp yetmezliği

Abstract:
One of the most important causes of mortality in PE is the development of right heart failure. This study aimed to evaluate the risk factors affecting the development of right heart failure in acute pulmonary thromboembolism. The files of 324 patients diagnosed with acute pulmonary embolism at Eskisehir Osmangazi University Medical Faculty Hospital were retrospectively evaluated and risk factors, clinical, radiological and ECHO findings, cardiac biomarkers, sPESI scores and one-month mortality were evaluated with appropriate statistical methods. The mean age of three hundred twenty-four patients was 46.89±13.63 years. Fifty-eight per cent of the patients were 65 years of age or older. Eighty-four per cent of the patients had one or more risk factors. One hundred and ninety-six patients had bilateral embolism, 177 patients had embolism in the main pulmonary arteries and 96 patients had concomitant deep vein thrombosis. The median value of D-dimer was 4.60 mg/ml. Troponin T and NT-proBNP median values were 0.05 ng/ml and 2271.00 pg/ml, respectively. Right heart failure was detected in one hundred and thirty-two patients. There was no significant difference between the groups with and without right heart failure in terms of the proportion of patients aged 65 years and over, gender distribution and smoking history. Although there was no significant difference in the risk factor evaluation between the two groups, in patients who developed right heart failure; the history of surgical operation in the last month was 2.109 times higher, syncope and palpitation symptoms were more frequent, D-dimer, Troponin T and NT-proBNP levels were statistically significantly higher, embolism was more common in bilateral and main pulmonary arteries.  The development of right heart failure was 7.459 times higher in patients with embolism in the main pulmonary artery. No significant difference was found between patients with and without right heart failure in terms of sPESI score and 1-month mortality rates.

Key Words: Right Heart Failure, Pulmonary Embolism,