Poliester esaslı sorbentlerin sentezlenmesi ve özelliklerinin incelenmesi
Synthesis of polyester based sorbents and the investigation of their properties
Yazar: SİMGE UZUNOK
Danışman: PROF. DR. HAYAL BÜLBÜL SÖNMEZ
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Absorpsiyon = Absorption ; Desorpsiyon = Desorption ; Polikaprolakton = Polycaprolactone ; Sorbentler = Sorbents ; Şişme = Swelling

Özet:
Günümüzde birçok alternatifine rağmen petrol en sık kullanılan enerji kaynağıdır. Petrolün üretimi, taşınması gibi çalışmalar veya kişisel kazalardan kaynaklı olarak su kirlilikleri oluşabilmektedir. Bu kirliliklerin bütün canlılar üzerinde ciddi etkileri bulunmaktadır. Bu kazalar sonucundaki zararlı etkileri en az indirmek için en kısa zamanda etkili yöntemlerle temizlik çalışmaları yapılması gerekmektedir.
Polimerik sorbentler, çapraz bağlı ağ yapıları sayesinde hidrofobik özellik göstermektedir. Hem çapraz bağlı yapıları organik solventler de çözünmemesini sağlamakta hem de hidrofobik özellikleri sebebiyle su yüzeyinden seçimli olarak organik sıvıları toplayabilmesi gibi özelliklerinden faydalanılarak petrol türevi kirliliklerin su yüzeyinden etkin bir şekilde temizlenmesinde kullanılmaktadır. Bu özelliklere ek olarak yüksek absorbsiyon kapasiteleriyle birlikte bu kapasitelerine hızlı bir şekilde ulaşabilmektedir. Yeniden kullanılabilirliklerinin yanısıra su yüzeyinde batmamaları polimerik sorbentleri, petrol türevi kirlilikleri temizlemekte ideal bir materyal yapmaktadır.
Bu tez kapsamında, polikaprolakton diol (PC) monomeri ile silan esaslı farklı çapraz bağlayıcılar kullanılarak PC esaslı sorbentler sentezlenmiştir.  Çapraz bağlanma derecesinin; absorbsiyon kapasitesi, absorsiyon-desorbsiyon hızı, su yüzeyinden organik sıvıları absorblama gibi çeşitli özelliklere nasıl etki ettiği incelenmiştir. Polimerik sorbentlerin karakterizasyonu FTIR, TGA, SEM ve optik mikroskop kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Çalışma kapsamında sentezlenen poliester esaslı sorbentlerin yüksek ve hızlı solvent absorblama kapasitesi ve yeniden kullanım özellikleri sayesinde sulardan organik esaslı kirliliklerin giderimi için kullanım potansiyeline sahip oldukları görülmüştür.

Abstract:
Today, despite many alternative energy sources, oil is the most frequently used energy source. The production, transportation of oil or by personal accidents can cause water pollution. These pollutions have detrimental effects on all living things. In order to minimize the harmful effects as a result of these accidents, cleaning works should be carried out using the most effective methods as soon as possible.
Polymeric sorbents show hydrophobic properties thanks to their cross-linked network structures. Polymeric sorbents are one of the effective methods to effectively clean petroleum-derived impurities from water because its cross-linked structure does not dissolve in organic solvents and its hydrophobic structure can selectively collect organic solvents from the water surface. In addition to these features, it can reach high absorption percentages quickly. Moreover, their reusability and the fact that they do not sink on the water surface makes polymeric sorbents an ideal material for cleaning petroleum-derived impurities.
Within the scope of this thesis, reactions were carried out using various silane-containing crosslinkers in order to synthesize with polycaprolactone diol (PC) monomer. The effects of the degree of crosslinking on the sorbents' properties such as absorption capacity, absorption-desorption rate, absorbing organic liquids from the water surface were investigated. The characterization studies of the polymeric sorbents were performed using FTIR, TGA, SEM and optical microscope.
The polyester-based sorbents that were synthesized within the scope of this study were shown to have a great potential in the clean-up of organic pollutants from wastewater due to their high and fast solvent absorption capacity and resuability.