Otizmli çocuğa sahip ailelerin psikolojik sağlamlık ve iyi oluş düzeyleri ile çocuğun davranışları arasındaki ilişki
The relationship between psychological resilience, well-being and child behaviours in families with children with autism
Yazar: HATİCE YETİŞ
Danışman: PROF. DR. ALİ ESGİN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Yaşamın ilk dönemlerinde farkedilen gelişimsel bir bozukluk veya farklılık olarak adlandırlan otizm, özellikle sosyal iletişim bozukluğu ile kendini göstermektedir. Bu süreçte hem çocuğun aldığı eğitimler hemde ailenin psikolojik iyi oluş ve psikolojik sağlamlılıkları birbirini destekleyen ve tamamlayan önemli parçalardır. Bu çalışmanın amacı, otizmli çocuğa sahip anne babaların psikolojik sağlamlılık ve psikolojik iyi oluşlarının çocuklarının otistik davranışları arasındaki ilişkiler değerlendirmektir. İlişkisel tarama modeline uygun bir şekilde, değişkenler arasındaki ilişki ortaya konulmuştur. Araştırmanın grubunu % 78.9 (N=120) anne,  %21.1 (N=32) baba olmak üzere toplam 152 ebeveyn oluşturmuştur. Araştırmada anne babaların demografik özellikleri de dahil edilmiş olup, betimsel istatistikler için ortalama, standart sapma,basıklık ve çarpıklık değerlerinden yararlanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi için Pearson Koalisyon katsayısı ve Çoklu Doğrusal Regresyon analizi kullanılmıştır. Analizler sonucunda, otizm davranış yoğunluğunun anne babaların iyi oluş düzeyleri üzerinde negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir yordama etkisinin olduğu ancak psikolojik sağlamlık düzeyleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir yordama etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Anne babaların iyi oluş düzeyleri ile psikolojik sağlamlık düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı düzeyde ilişki olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda; İnsanların otizm konusunda bilgi sahibi olması yaşayabilecekleri muhtemel problemlerin ortaya çıkmadan bertaraf edilmesini sağlayabilecektir. Özellikle ailelere yönelik psikolojik destek ve eğitim faaliyetleri, otizmli çocukların davranış gelişimine önemli katkıları vardır.
Anahtar Kelimeler: Otizm, psikolojik sağlamlık, iyi oluş

Abstract:
Autism, which is called a developmental disorder or difference noticed in the early stages of life, manifests itself especially with social communication disorder. In this process, both the education of the child and the psychological well-being and resilience of the family are important parts that support and complement each other. The aim of this study is to evaluate the relationships between the psychological resilience and psychological well-being of parents of children with autism and their children's autistic behaviors. In accordance with the relational screening model, the relationship between the variables was revealed. The group of the study consisted of a total of 152 parents, 78.9% (N=120) mother and 21.1% (N=32) father. Demographic characteristics of the parents were also included in the study, and mean, standard deviation, kurtosis and skewness values were used for descriptive statistics. Pearson Coalition coefficient and Multiple Linear Regression analysis were used to evaluate the relationships between the variables. As a result of the analyzes, it was determined that the intensity of autism behavior had a statistically significant negative predictive effect on the well-being levels of the parents, but it did not have a statistically significant predictive effect on the psychological resilience levels. It was determined that there was a positive and significant relationship between the well-being levels of the parents and the psychological resilience levels. As a result of the research; Having knowledge about autism will enable people to eliminate possible problems they may experience before they occur. Psychological support and educational activities, especially for families, have important contributions to the behavioral development of children with autism.
Keywords: Autism, resilience, well-being