İlköğretim birinci sınıf öğrencilerinin problem çözme stratejilerini kullanabilme düzeyleri
The level of problem solving strategies at the first grade students
Yazar: BURCU ÇELEBİOĞLU
Danışman: PROF. DR. RIDVAN EZENTAŞ
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme yöntemi = Problem solving method

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinin problem çözmede hangi stratejileri ne düzeyde kullandıklarını incelemek; problem çözme sürecinde öğrencilerin neler düşündüklerini ortaya koymaktır.Bu araştırma nitel ve nicel yöntem kullanılmak suretiyle iki kısımda gerçekleştirilmiş karma bir çalışmadır. Araştırmanın nitel kısmında klinik mülakat yöntemi; nicel kısmında, tarama yöntemi uygulanmıştır. İlköğretim birinci sınıf öğrencilerinin seviyelerine uygun problem çözme stratejilerini içeren 6 soruluk bir matematik testi hazırlanmıştır. Problem çözme stratejilerinden bağıntı bulma, şekil çizme, geriye doğru çalışma, sistematik liste yapma stratejileri yer almaktadır. Ayrıca testte birde sıra dışı kalanlı bölme problemine yer verilmiştir. Soruların anlaşılırlığını test etmek ve pilot uygulama amacıyla, test bir ilköğretim okulunda okuyan 40 birinci sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Testler tekrar düzenlendikten sonra, araştırmanın nicel kısmı 2007-2008 öğretim yılının ikinci yarıyılında, Bursa'da bir ilköğretim okulunda eşit sayıda kız ve erkek öğrenci olmak üzere, toplam 170 birinci sınıf öğrencisine uygulanmıştır.Araştırmanın nitel kısmı Bursa, Orhangazi 75.Yıl İlköğretim okulunda eşit sayıda kız ve erkek öğrenciyle olmak üzere toplam 12 öğrenci ile yürütülmüştür. Öğrencilerin problemlerin çözümünde kullanılabilecekleri materyaller sağlanarak, klinik mülakat yöntemi uygulanmıştır. Çalışma sırasında öğrencilerin problem çözme davranışları da gözlenmiştir. Çalışma kamera ile kaydedilmiş, daha sonra yazıya geçirilmiştir.Araştırmanın her iki kısmı için elde edilen veriler üzerinde yapılan analizlerle öğrencilerin problem çözme stratejilerindeki başarıları, bu başarının matematik ders notları ve cinsiyetle aralarındaki ilişki araştırılmıştır. Ayrıca nitel araştırma grubunun hangi problem çözme davranışları gösterdikleri incelenmiştir.Araştırmanın bulguları özetle aşağıdaki gibidir:1-Öğrencilerin en başarılı olduğu problem çözme stratejisi bağıntı bulmadır.2-İlköğretim birinci sınıf öğrencileri düşük düzeyde de olsa problem çözme stratejilerini kullanabilmektedirler.3-Matematik ders notları ile ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinin problem çözme başarıları arasında anlamlı bir ilişki vardır.4-İlköğretim birinci sınıf öğrencilerinin problem çözme başarıları ile cinsiyet arasında anlamlı bir ilişki yoktur.5-Öğrencilerin problem çözmedeki başarılarının ve başarısızlıklarının göstermiş oldukları problem çözme davranışlarıyla ilişkili olduğu gözlenmiştir.Bu bulgulardan yola çıkarak problem çözme öğretimi için bazı öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is searching how the first grade students solve problems including problem solving strategies and what they wonder about in this period.This study was a combined research using qualitive and quantitative methods as two sections. In the qualitative part of the research clinical method was used, on the quantitive part test was examined. For this aim 6 mathematical questions including problem solving strategies were prepared to test students. Problem solving strategies named look for a pattern, make a drawing, work backward, systematic list were chosen. Also non routine division problem was chosen for the test.The test was examined in research as a pilot study to 40 1st grade students. After the test redesigned it was examined on a primary school to 170 1st grade students boys and girls on the equal numbers in Bursa in the spring term of 2007- 2008 academic year. So the first part of research conducted.At the second part of research, research?s qualititative section was applied with 12 students boys and girls on the equal numbers at Orhangazi 75.Yıl Primary School in Bursa. In clinical method by supplying needed materials while students solving their problems students problem solving behaviors observed with camera, recorded and printed out.In the research findings students? problem solving strategies success and the relationship between mathematic marks and their gender differences were investigated.The findings of the study are as follows:1-Problem solving strategy that the the first grade students has been successful is a strategy looking for a pattern.2-1st grade students can solve the problems belonging to problem solving strategy with a low level.3-There was a relationship between 1 st grade students' problem solving strategies success and mathematic marks.4-There was not a relationship between 1 st grade students' problem solving strategies success and their genders.5-It was observed that students?problem solving success correlated with 1st grade students' problem solving behaviors.Based on the result of this study, some recommendations were developed for problem solving education