Aydın Büyükşehir Belediyesi evcil hayvan bakım ve rehabilitasyon merkezlerinden cerrahi kliniğine getirilen hastaların genel değerlendirilmesi
General evaluation of the patients brought from aydin metropolitan municipality pet care and rehabilitation centers to the surgical clinic
Yazar: RAMAZAN ONUR DURAN
Danışman: DOÇ. DR. RAHİME YAYGINGÜL
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Aydın = Aydın ; Barınaklar = Housing ; Belediyeler = Municipalities ; Cerrahi-veteriner hekimlik = Surgery-veterinary ; Evcil hayvanlar = Domestic animals ; Kediler = Cats ; Köpekler = Dogs

Özet:
Bu çalışmada 2018-2020 yılları içerisinde Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Veteriner Fakültesi Cerrahi Anabilim Dalı Kliniğine Aydın Büyükşehir Belediyesi Evcil Hayvan Bakım ve Rehabilitasyon Merkezlerinden getirilen sokak hayvanlarının türü, ırkı, cinsiyeti, cerrahi hastalıkların nedenleri ve dağılımlarının değerlendirilmesi amaçlandı.
Çalışma materyalini 79 kedi ve 151 köpek olmak üzere toplam 230 adet hayvan oluşturdu. Materyali oluşturan hayvanların cinsiyetlerine göre dağılımında kedilerde 48 olgu dişi (%61), 31 olgu (%39) erkek, köpeklerde 66 olgu dişi (%44), 85 olgu erkek (%56) olarak belirlendi.
Çalışmamızda yer alan köpeklerin ırklara göre dağılımında; 131 olgu (%87) Melez, 5 olgu (%3) Terrier, 4 olgu (%3) Pointer, 3 olgu (%2) Kangal, 3 olgu (%2) Golden Retriever, 3 olgu (%2) Akbaş çoban köpeği, 1 olgu (%1) King Charles Spaniel ve 1 olgu (%1) Cooker Spaniel olarak belirlendi. Kedilerin ırklara göre dağılımında; 79 kedinin tamamı (%100) melez ırk olarak saptandı.
 Hastalıklar etiyolojik açıdan değerlendirildiğinde; 138 olguda (%60) trafik kazaları, 55 olguda (%24) nedeni belli olmayan travmalar, 16 olguda (%7) yüksekten düşme, 14 olguda (%6) diğer nedenler, 5 olguda (%2) küt travma, 2 olguda (%1) ateşli silah yaralanması olarak kayıt altına alındı.
Köpeklerde hastalıkların genel dağılımında 109 olguda (%72) kırık, 18 olguda (%12) diğer travmatik olmayan lezyonlar, 14 olguda (%9) çıkık, 10 olguda (%7) yara olarak dağılım gösterdi. Kedilerde hastalıkların genel dağılımında; 51 olguda (%65) kırık, 24 olguda (%30) diğer travmatik olmayan lezyonlar, 3 olguda (%4) yara, 1 olguda (%1) çıkık olarak belirlendi. 
Köpeklerde kırıkların genel dağılımında 41 olguda (%38) femur kırığı, 17 olguda (%15) tibia kırığı, 13 olguda (%12) humerus kırığı, 14 olguda (%13) pelvis kırığı, 10 olguda (%9) antebrachium kırığı, 6 olguda (%5) vertebra kırığı, 3 olguda (%3) metacarpus kırığı, 3 olguda (%3) mandibula kırığı ve 2 olguda (%2) scapula kırığı kayıt altına alındı. Kedide kırıkların kemiklere göre dağılımında; 20 olguda (%39) femur kırığı, 9 olguda (%17) pelvis kırığı, 6 olguda (%12) tibia kırığı, 5 olguda (%10) vertebra kırığı, 4 olguda (%8) antebrachium kırığı, 4 olguda (%8) humerus kırığı, 2 olguda (%4) mandibula kırığı ve 1 olguda (%2) metatarsus kırığı olarak belirlendi.
Sonuç olarak; Kedilerde en çok dişi, köpeklerde ise en çok erkeklerin travmaya maruz kaldığı, barınaktan gelen hastalarla çalışıldığı için kedi ve köpeklerde melez ırk oranı oldukça yüksek olduğu, etiyolojik açıdan değerlendirildiğinde trafik kazalarının %60 oranında en başta yer aldığı, hastalıkların genel dağılımına bakıldığında %70 oranında kırıklar ve kırıklar içerisinde %38 oranında femur kırıklarının en fazla olduğu, kırıkların sağaltımında intramedüller çivileme tekniğinin kolay ve ekonomik olması nedeniyle en fazla tercih edildiği ve travmatik lezyonun belirlenmesinde klinik muayenenin yanı sıra radyolojik muayenenin önemli olduğu kanısına varıldı.

Abstract:
In this study, it was aimed to evaluate the type, breed, gender, causes and distribution of surgical diseases of stray animals brought from Aydın Metropolitan Municipality Pet Care and Rehabilitation Centers to Aydın Adnan Menderes University, Faculty of Veterinary Surgery, Department of Surgery in 2018-2020.
The study material consisted of a total of 230 animals, including 79 cats and 151 dogs. In the distribution of the animals constituting the material according to their gender, it was determined that 48 cases (61%) were female, 31 cases (39%) were male in cats, also 66 cases were female (44%) and 85 cases (56%) were male in dogs.
In the distribution of dogs in our study according to breeds; 131 cases (87%) Crossbreed, 5 cases (3%) Terrier, 4 cases (3%) Pointer, 3 cases (2%) Kangal, 3 cases (2%) Golden Retriver, 3 cases (2%) Akbash shepherd dog, 1 case (1%) King Charles Spaniel and 1 case (1%) Cooker Spaniel. In the distribution of cats according to breeds; All 79 cats (100%) were identified as cross breeds.
If the diseases are evaluated in terms of etiology; Traffic accidents in 138 cases (60%), traumas of unknown cause in 55 cases (24%), falling from a height in 16 cases (7%), other causes in 14 cases (6%), blunt trauma in 5 cases (2%), and trauma in 2 cases (1%) were recorded as gunshot wounds.
The general distribution of diseases in dogs was; fracture in 109 cases (72%), other non-traumatic lesions in 18 cases (12%), dislocations in 14 cases (9%), and wounds in 10 cases (7%). In the general distribution of diseases in cats; Fractures in 51 cases (65%), other non-traumatic lesions in 24 cases (30%), wounds in 3 (4%) cases, and dislocations in 1 (1%) were determined.
In the general distribution of fractures in dogs, femur fractures in 41 (38%) cases, tibia fractures in 17 cases (15%), humerus fractures in 13 cases (12%), pelvis fractures in 14 cases (13%), antebrachial fractures in 10 cases (%9), vertebral fractures in 6 cases (5%), metacarpus fractures in 3 cases (%3), mandible fractures in 3 cases (3%), and scapula fractures in 2 cases (2%) were recorded. In the distribution of fractures in cats according to bones; 20 (39%) femur fractures, 9 (17%) pelvis fractures, 6 (12%) tibia fractures, 5 (10%) vertebral fractures, 4 (8%) antebrachial fractures, 4 (8%) humerus fractures, 2 (4%) mandible fracture and 1 (2%) metatarsus fracture.
As a result; It has been observed that the most females in cats and the males in dogs are exposed to trauma, and that the rate of cross breeds is quite high in cats and dogs because of working with patients from shelters. When evaluated from the etiological point of view, 60% of the traffic accidents take place at the top, when the general distribution of the diseases is considered, he rate of fractures is 70% and the femur fractures are the highest among the fractures with a rate of 38%, the intramedullary nailing technique is the most preferred in the treatment of fractures due to its ease of application and its cost-effectiveness. In addition to clinical examination, it was concluded that radiological examination is important in determining the traumatic lesion.