Ulupınar çayı ve Olimpos deresinin su kalitesinin fizikokimyasal parametrelere ve epilitik diyatomlara göre belirlenmesi
Determination of water quality of Ulupinar stream and Olympos creek according to physicochemical parameters and epilithic diatoms
Yazar: TUBA ELİF YAY
Danışman: PROF. DR. SELDA TEKİN ÖZAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, turizm açısından büyük öneme sahip olan Ulupınar Çayı ve Olimpos Deresi'nin diyatom florası ve fizikokimyasal parametrelere göre su kalitesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ulupınar Çayı üzerinde 4 adet ve Olimpos Deresi üzerinde 2 adet olmak üzere toplam 6 istasyon belirlenerek mevsimsel olarak arazi çalışmaları yapılmıştır.  Biyolojik oksijen ihtiyacı (BOİ5), amonyum azotu (NH4-N), nitrit azotu (NO2-N), nitrat azotu (NO3-N), klorür (Cl-), sıcaklık (˚C), çözünmüş oksijen (mg/l), pH ve elektriksel iletkenlik (μS/cm) ölçümleri yapılmış ve Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği'ne göre su kalite sınıfları belirlenmiştir. Epilitik diyatomlara göre su kalite sınıfları değerlendirilirken GDI (Rumeau ve Coste, 1988),  TDI (Kelly ve Whitton, 1995), SI (Rott vd., 1997), TI (Schmedtje vd., 1998), TDI (Coring vd., 1999) ve DI-CH (Buwal, 2002) kullanılmıştır. 
Nitrit azotu değerleri ilkbahar mevsiminde Ulupınar Çayı'nda bulunan 3. ve 4. istasyonda artış göstermiştir. Olimpos Deresi'nde yer alan 5. istasyonda her mevsim klorür ve elektriksel iletkenlik değeri çok yüksek seviyelerde belirlenmiştir. Olimpos Deresi'ndeki 6. istasyonda nitrat azotu düzeyi diğer istasyonlara kıyasla çok daha yüksektir. Ulupınar Çayı'ndaki istasyonların klorür ve elektriksel iletkenlik seviyeleri Olimpos Deresi'ndeki istasyonlara göre daha düşüktür. YSKY'ye göre 6. istasyonun genellikle II. kalite sınıfında, diğer istasyonların ise genellikle I. kalite sınıfında olduğu saptanmıştır.
Bu çalışmada epilitik diyatomlardan 33 cinse ait 64 takson tespit edilmiştir. En fazla türe sahip olan cins 8 tür ile Nitzschia olmuştur. Bunu sırasıyla 6'şar türle Gomphonema ve Navicula, 4'er türle Encyonema ve Surirella, 3'er türle Cocconeis ve Diatoma takip etmiştir. Çalışmadaki en baskın takson Achnanthidium minutissimum (Kützing) Czarnecki olmuştur. Epilitik diyatomlara göre 1., 2. ve 5. istasyon genellikle I-II. kalite sınıfında, 3. ve 4. istasyon genellikle II. kalite sınıfında, 6. istasyon ise I. kalite sınıfında belirlenmiştir.
Belirlenen taksonların istasyonlar açısından farklılığını veya benzerliğini ortaya koymak için Sørensen benzerlik ve Margalef çeşitlilik analizleri yapılmıştır.

Abstract:
This study aimed to determined the diatom flora and water quality based on physico-chemical parameters of Ulupınar Stream and Olympos Creek, which are important tourism destinations. Six stations were selected, four on Ulupınar Stream and two on Olympos Creek, and fieldwork was conducted on a seasonally. Biological Oxygen Demand (BOD5), ammonium nitrogen (NH4-N), nitrite nitrogen (NO2-N), nitrate nitrogen (NO3-N), chloride (Cl-), temperature (˚C), dissolved oxygen (mg/l), pH and electrical conductivity (μS/cm) were measured and water quality classes were identified on the basis of the Surface Water Quality Regulations. The GDI (Rumeau and Coste, 1988), TDI (Kelly and Whitton, 1995), SI (Rott et al., 1997), TI (Schmedtje et al., 1998), TDI (Coring et al., 1999) and DI-CH (Buwal, 2002) indices were used to assess water classes on the basis of epilithic diatom communities.
Nitrite nitrogen levels increased during the spring at 3rd and 4th stations, located on Ulupınar Stream. Chloride and electrical conductivity levels at 5th station located on Olympos Creek were very high in all seasons. At 6th station, located on Olympos Creek, nitrate nitrogen levels were much higher than at other stations. The chloride and electrical conductivity levels at all the stations on Ulupınar Stream were lower than at those on Olympos Creek. Overall, 6th station was classified as II. quality class, while the rest of the stations were classified as I. quality class based on the Surface Water Quality Regulations.
In this study, a total of 64 taxons from 33 genera were identified among the epilithic diatoms retrieved. The genus with the largest number of species was Nitzschia, of which eight species were found, followed by Gomphonema and Navicula, with six species each, Encyonema and Surirella, with four species each, and Cocconeis and Diatoma, with three species each. The most dominant taxon was Achnanthidium minutissimum (Kützing) Czarnecki. Overall, 1st, 2nd and 5th stations were classified as I-II. quality class, 3rd and 4th stations were classified as II. quality class and 6th station was classified as I. quality class, based on the epilithic diatom communities.
Sørensen similarity and Margalef diversity analyses were conducted to identify any similarities and differences between the stations in terms of the taxons identified.