Fetal hiperglisemi modelinde endokrin bozucu fitalatın obezojenik etkilerinin incelenmesi
Obesogenic effects of endocrine disrupting phthalate in fetal hyperglycemia model
Yazar: GÜL KAPLAN
Danışman: PROF. DR. EBRU IŞIK ALTURFAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Di-2-etil-heksil-fitalat = Di-2-ethyl-heksyl phtalate ; Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetiklerde gebelik = Pregnancy in diabetes ; Endokrin sistem = Endocrine system ; Fetüs = Fetus ; Fitalat = Phthalate ; Hiperglisemi = Hyperglycemia ; Obezite = Obesity ; Zebra balığı = Zebrafish ; Çocuk obezitesi = Pediatric obesity

Özet:
Amaç: Eksternal fertilizasyon ile gelişen zebra balığı embriyolarının glukoza
maruziyeti, gestasyonel diyabette görülen fetal hiperglisemi için uygun bir modeldir.
Endokrin bozucu kimyasal olarak kabul edilen fitalat, plastiğin esnetilmesinde
kullanılan en yaygın fitalat türevlerinden biridir ve günlük hayatımızda plastiğin
kullanıldığı her alanda karşımıza çıkmaktadır. Çalışmamızda gestasyonel diyabet
modeli olarak glukoza maruz bırakılan zebra balığı embriyolarında fitalatın obezojenik
etkileri incelenmiştir.
Gereç ve yöntem: Fitalat grubundaki embriyolar 10 µg/L fitalat, glukoz grubu %5
glukoz, glukoz+fitalat grubu 10 µg/L fitalat ve %5 glukoz maruziyetine bırakılmış ve
gelişim parametreleri takip edilmiştir. Fertilizasyon sonrası 72. saatte embriyolar
homojenize edilerek homojenatlarda sırasıyla insülin, leptin, peroksizom proliferatoraktive reseptör gamma, aktive edici transkripsiyon faktörü 4a ve interlökin 6
proteinlerini kodlayan ins, lepa, pparγ ,atf4a ve Il-6 ifade düzeyleri RT-PCR yönetmi
ile belirlenmiştir. Lipit peroksidasyon (LPO), nitrik oksit (NO), glutatyon-stransferaz
(GST), süperoksit dismutaz (SOD), asetilkolin esteraz (AChE) tayinleri
spektrofotometrik yöntemlerle belirlenmiştir.
Bulgular: Kontrol grubu ile kıyaslandığında tüm maruziyet gruplarında glukoz, LPO
değerleri, GST aktivitesi, il6 ve atf4a ifadeleri artarken, boy uzunlukları, lokomotor ve
SOD aktiviteleri azalmıştır. AChE aktivitesi fitalat ve glukoz gruplarında azalırken,
glukoz+fitalat grubunda artmıştır. pparγ ve lepa ifadeleri glukoz grubunda artarken
fitalat ve glukoz+fitalat grubunda azalmış. ins ifadesi fitalat grubunda azalmış glukoz
ve glukoz+fitalat gruplarında artmıştır.
Sonuç: Bulgularımız zebra balığı embriyolarında oluşturulan hiperglisemi durumunun
fitalat maruziyetinin obesojenik etkilerini arttırdığını göstermiştir.

Anahtar kelimeler: Fitalat, Obezojen, Zebra balığı embriyosu, Fetal hiperglisemi

Abstract:
Objective: Exposure of zebrafish embryos developed by external fertilization to
glucose is suitable for fetal hyperglycemia seen in gestational diabetes. Phthalate, an
endocrine disrupting chemical, is one of the most common phthalate derivatives in
plastic stretching and is encountered in every area where plastic is used in daily life.
In our study, obesogenic effects of phthalate were investigated in zebrafish embryos
exposed to glucose as a gestational diabetes model.
Material and methods: Embryos were exposed to 10 µg/L phthalate, 5% glucose, 10
µg/L phthalate + 5 % glucose in phthalate, glucose and glucose+phthalate groups and
their developmental parameters were followed. At 72 hours after fertilization, embryos
were homogenized and expression levels of insulin, leptin, peroxisome proliferatoractivated receptor gamma, activating transcription factor 4a and interleukin 6 were
determined by RT-PCR. Lipid peroxidation (LPO), nitric oxide (NO), glutathione-s
transferase (GST), superoxide dismutase (SOD), acetylcholine esterase (AChE)
analyses were determined by spectrophotometric methods.
Results: Compared to control group, glucose, LPO, GST activity, il6 and atf4a
expressions increased, while body length, locomotor and SOD activities decreased in
all exposure groups. AChE activity decreased in phthalate and glucose groups,
increased in the glucose+phthalate group. Expressions of pparγ and lepa increased in
glucose group, but decreased in phthalate and glucose+phthalate groups. Ins
expression decreased in phthalate group and increased in glucose+phthalate groups.
Conclusion: Our findings showed that hyperglycemia increased the obesogenic
effects of phthalate exposure in zebrafish embryos.

Key words: Obesogen, Phthalte, Zebrafish Embryos, Fetal hyperglycemia