Çevresel örneklerde cryptococcus türlerinin araştırılması ve eşey tipinin belirlenmesi
Investigation of cryptococcus species in environmental specimens and determination of sex type
Yazar: DENİZ AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. AYLİN DÖĞEN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN KAPLAN
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Cryptococcus = Cryptococcus ; Eşeyli üreme = Sexual reproduction ; Genler = Genes ; Virülans = Virulence

Özet:
Cryptococcus Türleri bitkilerde ve hayvanlarda yaşayabilen kapsüllü bir maya mantarıdır. Özellikle immün sistemi düşük kişilerde kriptokokoz'a sebep olmakla birlikte her yıl yaklaşık 625 bin kişinin bu mantar türünden hayatını kaybettiği bilinmektedir. Bazidiomiçet funguslarında çiftleşme MAT lokusu olarak adlandırılan bir eşey gen bölgesi tarafından yönetilmektedir. Her bir fungusun MAT lokus uzunluğu ve gen içeriği birbirinden farklıdır. Ayrıca Cryptococcus türlerinin eşeyli üremesi Dünya üzerinde bu maya mantarının çok fazla yayılmasına da sebep olmaktadır. MAT lokusu ayrıca virülans faktörlerinde de büyük bir role sahiptir.
Bu çalışmada Gülnar'dan Hatay iline kadar olan bölgeden topladığımız toplam 750 örnekte Cryptococcus 'un eşey tipi gen bölgesinin (MAT lokus) karekterizasyonu belirlenmesi amaçlanmıştır. Toplanan 750 örnekte; 236 adet ökaliptus, 303 adet zeytin ve 211 adet keçiboynuzu izolatı elde edilmiştir ve 97 (%12,9) tanesinde üreme görülmüştür.  Cryptococcus türlerinin genomunda yer almakta olan MAT Aa, MAT Aα, MAT Da, Mat Dα ve SXI 2a 1α primerlerinin sırasıyla 457bp, 330bp, 728bp, 592bp ve 2529bp, 1354bp'lik DNA bölgesi PCR yöntemi ile çoğaltıldı. Üreme görülen 97 Cryptococcus türünün %100'ü MAT Aα serotipinde olup Cryptococcus neoformans var. grubii olduğu bulundu. 
Çevresel örneklerden izole edilen Cryptococcus türlerinde eşeyli çoğalmada rol oynayan genlerin (MAT), virülans ve patogenezdeki rolleri anlaşıldıkça, mikozların tanısında ve farklı hedeflere yönelik yeni tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesi ve/veya mevcut tedavi yöntemlerinin yönlendirilmesine yol gösterici olacaktır.

Abstract:
Cryptococcus Species is an encapsulated yeast that can live in plants and animals. Although it causes cryptococcosis especially in people with low immune system, it is known that approximately 625 thousand people die from this fungus every year. In bazidiomycet fungi, mating is directed by a genome region called the MAT locus. The MAT locus length and gene content of each fungi are different from each other. In addition, sexual reproduction of Crptococcus species causes the spread of this yeast in the world. The MAT locus also plays a major role in virulence factors.
In this study, it was aimed to determine the characterization of the genotype (MAT locus) of Cryptococcus in 750 samples collected from Gülnar to Hatay. 750 samples collected; 236 eucalyptus, 303 olive and 211 carob isolates were obtained and 97 (12.9%) of them were isolated. 457bp, 330bp, 728bp, 592bp and 2529bp, 1354bp DNA region of the primers of MAT Aa, MAT Aα, MAT Da, Mat Dα and SXI 2a 1α which are in the genome of Cryptococcus species were amplified by PCR method. Of the 97 Cryptococcus spp., 100% were mat Aα serotypes with Cryptococcus neoformans  var.  grubii.
As the roles of genes (MAT) involved in sexual proliferation (virulence and pathogenesis) in Cryptococcus species isolated from environmental samples are understood, it will guide the development of new therapeutic approaches to the diagnosis and mycosis of different mycoses and / or guidance of existing treatment methods.