Hemşirelerin bakım verme sürecinde duygusal emek davranışları ile etik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between emotional labor behaviours and ethi̇cal atti̇tudes of nurses during the care process
Yazar: SEVİL HAMARAT TUNCALI
Danışman: DOÇ. DR. DERYA UZELLİ YILMAZ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Duygusal emek = Emetional labor ; Etik = Ethics ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Amaç: Bu araştırma, hemşirelerin hemşirelik bakımı sırasında duygusal emek davranışları ile etik tutumları arasındaki ilişkiyi incelemek amacı ile gerçekleştirildi.
Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı, kesitsel tipte planlandı. Araştırmanın evrenini Ege Üniversitesi Hastanesinde görev yapmakta olan toplam 1001 hemşire; örneklemini ise klinik ve yoğun bakım ünitelerinde çalışan 222 gönüllü hemşire oluşturdu. Veriler Mayıs 2021-Eylül 2022 tarihleri arasında "Hemşire Tanıtım Formu", "Hemşireler İçin Duygusal Emek Davranışı Ölçeği (HDEDÖ)" ve "Hemşirelik Bakımında Etik Tutum Ölçeği (HBETÖ)" kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı ve karşılaştırmalı istatistiksel analiz kullanıldı. Verilerin analizi için SPSS 23 paket programı kullanıldı.
Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 32.37±6.21'dir. Hemşirelerin %86.5' i kadın, %53.2' si evli olmayan, %82.9' u lisans mezunu, %51.4' ü gelirlerinin giderlerden az olduğu, % 40.5'inin 15 ve üzeri sayıda hastaya
günlük bakım verdikleri ve %59.5'inin mesleğini isteyerek seçtiği belirlenmiştir. Hemşirelerin HDEDÖ' nden aldıkları toplam puan ortalaması 3.69±0.48 olarak hesaplanmıştır. Hemşirelerin samimi davranış alt boyut puan ortalaması 3.95±0.60 iken derinlemesine ve yüzeysel davranış alt boyut puan ortalamaları sırasıyla 3.68±0.53 ve 3.65±0.52 olarak bulunmuştur. Hemşirelerin HBETÖ' nden aldıkları ortalama puan ortalaması 3.94±0.79 olarak hesaplanmıştır. Hemşirelerin mesleki çalışma süresi, çalışılan birim ve HDEDÖ puan ortalamaları ile cinsiyet, mesleki çalışma süresi, çalışılan birim, birimde çalışma süresi ve HBETÖ' puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Hemşirelerin duygusal emek sarf ettikleri (3.69 ±0.48) ve en fazla samimi davranış sergiledikleri (3.76±0.50) belirlenmiştir. Hemşirelerin, bakım sırasında etik tutum sergiledikleri (3.94±0.79) tespit edilmiştir. HDEDÖ toplam puan ortalaması ile HBETÖ toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişki (r=0.281, p<0.001) saptanmıştır. Erkek cinsiyetin hemşirelik bakımında etik tutum ölçeği toplam puanını negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı düzeyde etkilediği (p<0.001), yüzeysel davranış alt boyutunun ise HBETÖ toplam puanını pozitif yönlü istatistiksel anlamlı düzeyde etkilediği (p=0.040) saptanmıştır.
Sonuç: Hemşirelerin duygusal emek davranışı ve hemşirelik bakımındaki etik tutumları ortalamanın üzerinde bulunmuştur. Hemşirelerde hemşirelik bakımı sırasında duygusal emek davranışları ile etik tutumları arasında ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmanın sonuçları, bir hemşirenin duygusal emek davranışı sarf etmesinin hasta bakımındaki etik tutumunu yordayan önemli bir faktör olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Aim: This research was aimed to examine the relationship between emotional labor behaviors and ethical attitudes of nurses during nursing care.
Method: The research was planned in descriptive, cross-sectional type. The population of the research is 1001 nurses working at Ege University Hospital; the sample consisted of 222 volunteer nurses working in clinical and intensive care units. Data were collected between May 2021 and September 2022 using the "Nurse Introduction Form", "Emotional Labor Behavior Scale for Nurses (ELBSN)" and "Ethical Attitudes in Nursing Care Scale (EANCS)". Descriptive and comparative statistical analysis were used for the analysis of the data. SPSS 23 package program was used for data analysis.
Results: The mean age of the nurses participating in the study was 32.60±6.21. It was determined that 86.5% of the nurses were women, 53.2% were single, 82.9% were bachelor's degree, 51.4% had less income than their expenses, 40.5% were provide care 15 or above patients daily, 59.5% were choose nursing profession willingly. The nurses total mean score of the ELBSN was calculated as
3.69 ± 0.48. While the mean score of the sincere behavior sub-dimension of the nurses was 3.95±0.60, the mean score of the in-depth and superficial behavior sub-dimension was found to be 3.68±0.503 and 3.65±0.52, respectively. The nurses total mean score of the EANCS was calculated as 3.94±0.79. A statistically significant difference was found between the nurses' professional working years, the unit they worked, ELBSN total mean score and gender, occupational working time, unit worked, working time in the unit, total mean score of the EANCS. Furthermore, A statistically significant and positive correlation (r=0.281, p<0.001) was found between the total ELBSN mean score and the total EANCS mean score. Male gender negatively affected the total score of the ethical attitude scale in nursing care (p<0.001). On the other hand, it was found that the surface acting sub-dimension positively affected the total score of the EANCS (p=0.040).
Conclusion: According to the results, Nurses' emotional labor behavior and ethical attitudes in nursing care were found high moderate level. It was concluded that there is a relationship between emotional labor behaviors and ethical attitudes of nurses during nursing care. The results of the study also show that nurse's emotional labor behavior is an important factor that predicts the ethical attitude in patient care.