Propofol enjeksiyon ağrısının önlenmesinde lidokain ön uygulamasının remifentanil ve esmolol ön uygulamasıyla karşılaştırılması
The comparison of lidocaine preadministraton with remifentanil and esmolol preadministration in prevention of propofol injection pain
Yazar: YASİN EKTİ
Danışman: UZMAN BANU ELER ÇEVİK
Sağlık Bakanlığı / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Propofol enjeksiyon ağrısı klinikte kullanımı sırasında litarüterde de belirtildiği gibi sık karşılaşılan ve hastalarda hoş olmayan huzursuzluklara yol açmaktadır. Propofol enjeksiyon ağrısının şiddetini azaltmak için farmakolojik olan veya olmayan bir çok değişik çalışmalar yapılmış ve farklı düzeylerde başarılar sağlanmıştır.

Biz bu çalışmada propofol enjeksiyon ağrısının önlenmesinde en sık kullanılan ilaç olan lidokain ile etki mekanizması ve kısa yarılanma ömürleri olan remifentanil ile emololün ön uygulamasının etkinliğini araştırdık. 

Çalışmamızda  elektif operasyon planlanan ASA I-II kadın-erkek ,yaşları 18-60 arası 90 olgu üzerinde uygulanacak olup, rastlantısal olarak 30 kişilik 3 gruba ayrıldı.

Hastalar ameliyathanede KAH (Kalp atım hızı), EKG, SAB (sistolik arter basıncı), DAB(diastolik arter basıncı), SpO2 (periferik oksijen satürasyonu) monitorizasyonu yapıldı.

	     Hastalarda propofole bağlı oluşan ağrıyı önlemek amacıyla, propofol enjeksiyonundan bir dakika önce 1. gruba Esmolol 0,5 mg/kg, 2. gruba Lidokain %2 lik 40 mg, 3. gruba Remifentanil 0,35 mcg/kg, bütün ilaçlar 4ml olacak şekilde salin ile hazırlanıp i.v. enjekte edildi. Tüm ilaçlar oda ısısında saklandı ve uygulandı.

Yapılan i.v. ilaçtan bir dakika sonra anestezi indüksiyonuna propofol ile devam edildiğinde propofol dozunun ¼ ü ilk beş saniye içinde verildi ve bu esnada  propofole bağlı oluşan ağrı, ağrı değerlendirme skalasına kaydedildi. Bulgu ve semptom vermeyen hastalara ise  indüksiyon esnasında her 5-10 saniye içerisinde  ağrısı ve rahatsızlığı olup olmadığı soruldu. Ağrı değerlendirmesi sözel ağrı skoru ile hastaya sorularak değerlendirildi. 0: Ağrı yok  1: Hafif derecede ağrı (Sorulduğunda ağrıyı söylüyor.) 2: Orta derecede ağrı (Sorulmadan da ağrıyı söylüyor, yüzünü buruşturuyor.) 3: Ciddi derecede ağrı (Hasta inliyor, ağlıyor, elini geri çekiyor.)

Esmolol, lidokain ve remifentanil  verilen hasta grupları yaş, BMİ, KAH indüksiyon öncesi, SAB indüksiyon öncesi, DAB indüksiyon öncesi, OAB indüksiyon öncesi, SPO2 indüksiyon öncesi değerleri açısından homojen gruplardı. Lidokain grubunda propofol enjeksiyonuna bağlı oluşan ağrının esmolol ve remifentanil grubuna göre daha şiddetli olduğu, remifentanil ile esmolol grupları arasında ise anlamlı bir fark olmadığını tespit ettik.

Elde ettiğimiz bu veriler sonucuna dayanarak: Propofol enjeksiyonu öncesinde enjeksiyon ağrısının giderilmesi amacıyla remifentanil veya esmolol ön uygulamasının lidokain ön uygulamasına göre klinik olarak üstünlüğü saptanmakla birlikte her iki ilaçında lidokaine alternatif olabileceği kanaatindeyiz. Ancak remifentanil grubunda meydana gelen yan etkiler, bu ilaçın ön uygulama amacıyla seçimi konusunda dikkatli olunmasını gerektirebilir.

Propofol enjeksiyon ağrının önlenmesinde kullanılan lidokain, esmolol ve remifentanilin entübasyon kalitesinin arttırılması üzerine olumlu etkileri olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
THE COMPARISON OF LIDOCAINE PREADMINISTRATON WITH REMIFENTANIL AND ESMOLOL PREADMINISTRATION IN PREVENTION OF PROPOFOL INJECTION PAIN
Propofol injection pain is a frequently encountered condition leading to unpleasant results for the patients. Many pharmacologic and non-pharmacologic studies have been conducted for the decreasing the propofol injection pain and achieved the different level of success. In this study, we aimed to compare the preadministration of lidocaine which was frequently used and preadministration of remifentanil and esmolol having short half-life for the prevention of propofol injection pain. 
The study was conducted on 90 patients in ASA I-II physical status aged between 18-60 years and divided into 3 groups. All patients were monitored in respect of non-invasive blood pressure and peripheral oxygen saturation.
For the prevention of propofol injection pain, esmolol 0.5 mg/kg in Group I, 40 mg 2% lidocaine in Group II and 0.35 mcg/kg remifentanil in Group III were administered in a 4 ml volume 1minute before the propofol injection. After 1minute of the pre-administered drug, the ¼ of propofol was injected within first 5 sec. and pain scale was recorded. In asymptomatic patients, the presence of pain and discomfort was checked in every 5-10 min. Pain assessment was done with the verbal questionnaire as follows; 0: no pain, 1: mild pain (with asking), 2: moderate pain (without asking, grimacing), 3: severe pain (moaning, crying, withdrawal of hand). 
In respect of age, body mass index, heartbeat, systolic, diastolic and mean blood pressure before induction and peripheral oxygen saturation, all drugs were similar effects. In lidocaine pre-administered group, the propofol injection pain was severe than esmolol and remifentanil groups. The difference between remifentanil and esmolol groups was insignificant.
In our opinion, remifentanil or esmolol pre-administration has the clinical beneficial effect compared to lidocaine pre-administration and may be an alternative to frequently used lidocaine. Because of the side effects in remifentanil group, careful drug choice may be necessary. We considered that all 3 drugs have the positive effect on the intubation quality.