20-40 yaş arası bireylerde depresif belirtiler ile ebeveyn kabul-red algısı psikolojik dayanıklılık ve stresle başa çıkma tarzları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
An assessment of relationships between depressive symptoms with the perception of parental acception-rejection resilience and the ways of coping among the individuals at the age of 20-40
Yazar: SELEN MORAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUZAFFER ŞAHİN
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Depresif belirtiler = Depressive symptoms ; Depresyon = Depression ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Ebeveynler = Parents ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Stresle başetme = Coping with stress

Özet:
Bu araştırmanın amacı 20-40 yaş arası bireylerde depresif belirtiler ile ebeveyn kabul-red algısı, psikolojik dayanıklılık ve stresle başa çıkma tarzları arasındaki ilişkilerin anlamlı olup olmadığının incelenmesidir. Araştırmanın alt amaçları ise; depresif belirtilerin yaş, cinsiyet, kardeş sayısı, ortalama gelir, annenin çalışma durumu, annenin eğitim düzeyi, babanın eğitim düzeyi, anne kaybı ve baba kaybı şeklindeki demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesidir.
	Araştırmanın örneklemini, yaşları 20 ile 40 arasında değişen lisans ve lisansüstü eğitim gören/görmekte olan 726 (377 kadın ve 349 erkek) katılımcı oluşturmaktadır. Depresif belirtilere ait veriler "Beck Depresyon Ölçeği", ebeveyn (anne-baba) kabul-red algısına dair veriler "Ebeveyn Kabul Red Ölçeği Kısa Form", psikolojik dayanıklılığa dair veriler "Ego Sağlamlığı Ölçeği", stresle başa çıkma stillerine ait veriler "Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği" ve demografik bilgilere ait veriler ise araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak elde edilmiştir.
	Bu araştırmanın sonuçlarına göre; katılımcıların % 34, 2'si (N=248) depresif belirti göstermektedir. Anne ve babadan red algılayan katılımcıların depresif belirti düzeyleri, anne ve babadan red algılamayan katılımcıların depresif belirti düzeyine göre yüksektir. Depresif belirtilere sahip bireyler duygu odaklı başa çıkma tarzlarını, depresif belirtileri olmayan bireyler ise problem odaklı başa çıkma tarzlarını daha fazla kullanmaktadır. Depresif belirtileri olmayan grubun psikolojik dayanıklılık puanları depresif belirtileri olan gruba göre daha yüksektir.
	Bireylerin depresif belirti puanları arttıkça anne red algısı, baba red algısı, stresle duygu odaklı başa çıkma (çaresiz ve boyun eğici yaklaşım) puanları artmaktadır. Öte yandan depresif belirti puanları arttıkça psikolojik dayanıklılık, stresle problem odaklı başa çıkma(iyimser yaklaşım, kendine güvenli yaklaşım, sosyal destek arama) puanları azalmaktadır. Bireylerin depresif belirtileri ile psikolojik dayanıklılık, anne kabul-red algısı, baba kabul red algısı, problem odaklı stresle başa çıkma stilleri ve duygu odaklı stresle başa çıkma stilleri arasındaki çoklu korelasyon katsayısı 0,644 bulunmuş olup bağımlı değişken ile bağımsız değişkenler arasındaki ilişkinin orta düzeyde olduğu söylenebilir. Bireylerin psikolojik dayanıklılık, anne kabul-red algısı, baba kabul red algısı, duygu odaklı stresle başa çıkma tarzları ve problem odaklı stresle başa çıkma tarzlarının tamamının depresif belirtilerin %42'sini açıklamakta olduğu gözlenmiştir. 
	Bireylerin depresif belirtilerinin, anne reddi, çaresiz yaklaşım, iyimser yaklaşım, kendine güvenli yaklaşım ve sosyal destek arama değişkenlerinden anlamlı düzeyde etkilendiği görülmüştür (p<0,05). Beta katsayılarına göre bu değişkenlerden en önemli etkileyici değişkenin çaresiz yaklaşım olduğu söylenebilir. Bireylerin yaşına, cinsiyetine, sosyoekonomik durumuna ve anne kaybına göre depresif belirti düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05).

Anahtar Kelimeler: Ebeveyn kabul-red algısı, depresif belirtiler, psikolojik dayanıklılık, stresle başa çıkma tarzları, anne kabul-red algısı, baba kabul-red algısı, problem odaklı başa çıkma, duygu odaklı başa çıkma

Abstract:
The objective of this thesis is to study whether there is a relationship between depressive symptoms with the perception of parental acception-rejection, resilience and the ways of coping among the individuals at the age of 20-40.  The additional objective is to study if it differs between depending on demographic variables, which are age, gender, the number of siblings, average income, mother's working statue, mother's educational level, father's educational level and loss of mother and father.  
The sampling of this study comprises of 726 participants 377 of whom are female and 349 are male.   The scale used in order to test the data related to depressive symptoms is 'Beck Depression Inventory', for perception of parental acception-rejection 'Parental Acception-Rejection Questionnaire Short Scale, for psycological resilience 'Ego-Resilience Scale', for ways of coping with stress ' Ways of Coping Stress Inventory', and the data related to demographic questions have been collected with the questionnaire prepared by the researcher.
According to the results of the thesis, % 34, 2 of the participants show depressive symptoms. Individuals who perceived rejection from their mother and father, have much more depressive symptoms in comparison with the individuals who do not perceived rejection. Individuals who have depressive symptoms tend to use emotion focused coping, on the other side individuals who have not depressive symptoms tend to use problem focused coping. Individuals who do not have depressive symptoms have higher resilience scores  in comparison with the individuals who have depressive symptoms.  
	When the individuals depressive symptoms have been increased the points of maternal rejection, paternal rejection, emotion focused coping (submissive and helpless style) have been increased. On the other hand when the individuals' depressive symptoms have been increased; resilience, problem focused coping (optimistic, self-confident and seeking of social support styles) have been decreased. 
	Within the individuals depressive symptoms and resilience, perception of maternal acceptance-rejection, perception of paternal acceptance-rejection, problem focused coping and emotion focused coping, all of the total coefficient of multiple correlation has been found 0,644 and the relation of dependent and independent variable can be stated at a medium level. It has been observed that the individuals' resilience, perception of maternal acceptance-rejection, perception of paternal acceptance-rejection, emotion focused coping and problem focused coping is explained to be %42 of depressive symptomsIt has been observed that individuals' depressive symptoms are meaningfully and statisticaly influenced in terms of maternal rejection, helpless, optimistic, self-confident styles and seeking of social support. According to Beta coefficient, it has been claimed that the most important nusiance variable is helpless style. A very meaningfully and statisticaly difference has been found in terms of the age of individuals, gender, economic statue and mother loss. 


Keywords: Perceived parental acceptance-rejection, depressive symptoms, resilience, ways of coping, perceived maternal acceptance-rejection, perceived paternal acceptance–rejection, problem focused coping, emotion focused coping