Kamusal politik tartışma ve sınırlama doktrini: John Rawls'un örtüşen konsensusu ve Chantal Mouffe'un çatışmalı Konsensusu üzerine karşılaştırmalı bir analiz
Public political debate and the reason restraint: A comparative analysis of John Rawls's overlapping consensus and Chantal Mouffe's conflictual consensus
Yazar: HÜLYA BARLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ SELİM ALKAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Liberalizm ve onun demokrasi anlayışı olan ve birey özgürlüğü, özel-kamusal alan ayrımı, sınırlı devlet, devlet tarafsızlığı ve rasyonel konsensus ideallerine dayanan liberal demokrasiye yönelik pek çok eleştirel perspektif mevcuttur. Bu eleştiriler; liberalizmin, liberal demokrasinin ve onun tipik karar alma formu olan temsili demokrasinin dayandığı rasyonel konsensus ve devlet tarafsızlığı ideallerinin; çokkültürlülük, çoğulculuk ve farklılıklara saygı temelinde tanımlanan geç modern toplumlarda bir temsil ve meşruiyet krizine yol açtığı iddiası etrafında kümelenmektedir. Bu çerçevede, özellikle teorik ve normatif boyutta, liberal devlet tarafsızlığı idealinin pratikte gerçekleşmesinin ne derece olanaklı olduğu üzerinden birtakım tartışmalar yürütülmüştür. Bu tartışmalar, liberal demokrasinin iyileştirilmesi veya reddini esas alan alternatif demokrasi modellerinin zeminini oluşturmuştur. Liberal demokrasinin tarafsızlık ilkesinin, dışlayıcı bir demokratik karar alma mekanizması formüle ettiğini savunan şu iki eleştirel görüş dikkat çekicidir: Liberalizm içerisinden gelen eleştirel bir yaklaşım olarak John Rawls'un siyasal liberalizmi ve liberalizm dışından gelen eleştirel bir yaklaşım olarak ise Chantal Mouffe'un agonistik demokrasisi. Bu kapsamda, liberalizmin laik neden üzerine kurulu rasyonel konsensus anlayışına karşı Rawls örtüşen konsensus kavramı ile Mouffe ise çatışmalı konsensusuyla daha kapsayıcı bir demokratik karar alma ve kamusal politik tartışma mekanizması sunma iddiasındır. Bu çalışmada amaç, liberal demokrasinin sınırlama doktrini ve tarafsızlık ilkesi gereği kamusal politik tartışmanın dışında bıraktığı rasyonel ve seküler olmayan makul argümanlara odaklanarak, Rawls'un örtüşen konsensusu ve Mouffe'un çatışmalı konsensusunun kapsayıcılık iddialarına dair karşılaştırmalı bir eleştirel inceleme yapmaktır. Çalışmanın ana argümanı, Rawls'un örtüşen konsensusunun, kamusal politik tartışmaya girecek argümanları belirlerken seküler ve seküler olmayan argümanlara eşit muamele gösterdiğinden liberalizmin rasyonel konsensus anlayışına göre daha kapsayıcı olduğu; argümanlara neredeyse hiçbir filtre ve sınırlama koymayan Mouffe'un çatışmalı konsensusunun ise Rawls'un perspektifinden de daha kapsayıcı olduğudur. Ancak her iki perspektif de birey özgürlüğünü azamileştirme konusunda bazı kusurlu yönlere sahiptir. Metodolojik açıdan ise bu çalışma, teorik ve analitik siyaset felsefesi odaklı, nitel ve betimleyici bir çalışmadır.

Abstract:
A number of critical perspectives are currently available on liberalism and its liberal democracy, which are based on the ideals of individual liberty, separation of private and public spheres, limited state, state neutrality, and rational consensus. These criticisms cluster around the claim that the ideals of rational consensus and state neutrality on which liberalism, liberal democracy and its typical decision-making form, representative democracy, are based lead to a crisis of representation and legitimacy in late modern societies characterised by multiculturalism, pluralism, and respect for differences. Within this framework, a number of debates have been carried out, especially in the theoretical and normative dimension, on the extent to which it is possible to realise the ideal liberal of state neutrality in practice. These debates have formed the basis for alternative democracy models based on the improvement or rejection of liberal democracy. The following two critical views are noteworthy: John Rawls' political liberalism as a critical approach from within liberalism and Chantal Mouffe's agonistic democracy as a critical approach from outside liberalism. Within this context, against liberalism's understanding of rational consensus based on secular reason, Rawls claims to offer a more inclusive democratic decision-making and public political debate mechanism with his concept of overlapping consensus and Mouffe with her conflictual consensus. The aim of this study is to make a comparative critical examination of the inclusiveness claims of Rawls' overlapping consensus and Mouffe's conflictual consensus by focusing on rational and non- secular reasonable arguments that liberal democracy excludes from public political debate due to the reason restraint and the principle of neutrality. The main argument of the study is that Rawls' overlapping consensus is more inclusive than liberalism's rational consensus, while Mouffe's conflictual consensus is even more inclusive than Rawls' perspective. However, both perspectives have some flaws in maximising individual liberty. Methodologically, this study is a qualitative and descriptive study in theoretical and analytical political philosophy.