Hasta güvenliği kültürünün belirlenmesi: Gana' da bir eğitim hastanesi uygulaması
Measuring patient safety culture: A study in A teaching hospital in ghana
Yazar: MUSILIMU MUFTAWU
Danışman: DOÇ. DR. ECE UĞURLUOĞLU ALDOĞAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Gana = Ghana ; Güvenlik kültürü = Safety culture ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Hastalar = Patients ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Sağlık yönetimi eğitimi = Healthcare management training

Özet:
Hasta Güvenliği Kültürünün Belirlenmesi: Gana' da Bir Eğitim Hastanesi Uygulaması
Bu çalışmanın amacı, Gana'da bir eğitim hastanesinde sağlık çalışanları bakış açısıyla mevcut hasta güvenliği kültürü algısını incelenmek ve Sağlık Araştırma ve Kalite Ajansı (AHRQ) 2014 hasta güvenliği kültürü karşılaştırmalı veri tabanı raporuyla karşılaştırma yapmaktır.
Hasta güvenliği kültürünün 12 boyutuna sahip Hasta Güvenliği Kültürü Hastane Anketi (HSOPSC) kullanılarak kesitsel bir araştırma yürütülmüştür. Toplam 435 anket dağıtılmış ve 322 geçerli cevap alınmıştır (cevaplama oranı %74). Çalışma örneklemi 178 hemşireyi, 59 doktoru, 19 eczacıyı, 35 teknisyeni (laboratuvar ve radyoloji) ve 31 idari personel içermiştir. 
Verileri analiz etmek için SPSS-20 sürümü kullanılmıştır. Cevap verenlerin sosyodemografik özelliklerine ve HSOPSC araştırma birimlerine ait tanımlayıcı istatistikler analiz edilmiştir. Hastanenin olumlu puan yüzde ortalamaları 12 boyut için AHRQ 2014 veri tabanı raporu ile karşılaştırılmıştır. 12 boyutlu hasta güvenliği kültürü, hasta güvenliği derecesi ve bildirilen olay sayısı açısından sağlık çalışanlarının algılarını değerlendirmek için Ki-kare testi uygulanmıştır. Her bir bağımsız değişkenle (cinsiyet, yaş, personel, çalıştığı bölüm, hastanedeki kıdemi ve haftalık çalışma saati) bağımlı değişken (hasta güvenlik kültürü alt alan boyutlar, hasta güvenliğinin derecesi ve hatlar olay raporlanma durumu ) arasındaki istatistiksel ilişkileri saptamak için öğrenmek için t-test ve Ki-Kare testi uygulanmıştır. 
Bağımsız değişkenler ve hasta güvenliği kültürü alt boyutları arsında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Hasta güvenliği derecesi ile, personelin mesleği ve çalıştığı bölüm arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Ayrıca personelin hasta güvenliği ile ilgili hatalı olay raporlama durumunun mesleğe ve hastanedeki kıdemine göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir.
Tamale Eğitim Hastanesi'nin (TEH) AHRQ 2014 veri tabanı raporundan daha yüksek olduğu "Hastane müdahaleleri ve değişim" boyutu hariç AHRQ 2014 raporuyla karşılaştırılan TEH hasta güvenliği kültürü ile ilgili daha düşük olumlu algıya sahip olduğunu göstermektedir. Hasta güvenliği kültürünü iyileştirmek için sağlık çalışanlarının hasta güvenliği konusunda eğitilmeleri ve bütün sağlık personelinin  dahil edildiği daha geniş tabanlı bir araştırmanın yapılması önerilebilir.
 
Anahtar Kelimeler: Gana, Hasta, Hasta Güvenliği, Hasta Güvenliği Kültürü, Sağlık Hizmetleri

Abstract:
Measuring Patient Safety Culture: A Study in a Teaching Hospital in Ghana

The aim of this study was to examine the current patient safety culture from the perspective of healthcare workers in a Teaching Hospital in Ghana, and to draw comparison with the Agency for Healthcare Research and Quality (AHRQ) 2014 patient safety culture comparative database report.

A cross-sectional survey was conducted using the Hospital Survey on Patient Safety Culture (HSOPSC) questionnaire which has 12 dimensions of patient safety culture. A total of 435 questionnaires were distributed and 322 valid response was received (a response rate of 74%). The study sample included 178 nurses, 59 physicians, 19 pharmacists, 35 technicians (laboratory and radiology) and 31 management staff. 
SPSS-20 version was used to analyze the data. Descriptive statistics for the sociology-demographic characteristics of respondents and survey items of the HSOPSC were analyzed. The percentage positive mean scores of the 12 dimensions of the hospital were compared with that of the AHRQ 2014 comparative database report. The statistical relationships between each of the independent variables (gender, age, staff position, area of unit work, number of years worked in the hospital and hours worked in a week) and the dependent variable (patient safety culture dimensions, patient safety grade and number of event reporting) were analyzed using t-test and Chi Square.
No significant relationship was found between the independent variables and the patient safety culture dimensions. Patient safety grade had a significant relationship with staff position and area of unit work. Furthermore, frequency of event reporting was discovered to have a significant association with staff position, and years work in the hospital.
Healthcare workers in the Tamale Teaching Hospital have a lower perception of patient safety culture compare with the AHRQ 2014 comparative database report except the dimension "Hand-offs & Transitions". Training of healthcare workers on patient safety and a broad based research including all category of healthcare staff can be recommended in other to improve patient safety culture. 

Key Words: Ghana, Health Services, Patient, Patient safety, Patient safety culture.