Genç kayakla atlamacılarda gevşeme egzersizlerinin bazı stres hormonları ve proteinleri üzerine etkileri
Effects of relaxation exercises on some stress hormones and proteins for young ski jumpers
Yazar: ESER AĞGÖN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ELİF ŞIKTAR
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı / Spor Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antrenman = Training ; Egzersiz = Exercise ; Gerilme analizi = Stress analysis ; Hormonlar = Hormones ; Katekolaminler = Catecholamines ; Kayak = Ski ; Kayakçılar = Skiers ; Proteinler = Proteins ; Stres = Stress ; Sıcaklık şoku proteinleri = Heat shock proteins

Özet:
ÖZETAmaç. Egzersizin oluşturduğu strese karşı adaptasyonda katekolaminler ve ısı şok proteinleri önemli rol oynarlar. Bu çalışmanın amacı, genç sporcularda kayakla atlama ve gevşeme egzersizlerinin katekolaminler ve HSP 70 değerleri üzerine akut ve kronik etkilerini belirlemektir.Materyal ve Metod. Çalışmanın deneklerini sağlıklı ve ilaç kullanmayan toplam 12 kayakla atlama sporcusu ve 14 sedanter oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı doğrultusunda akut etkiyi belirlemek için ilk egzersiz öncesi ve sonrasında, kronik etkiyi belirlemek için ise 6 haftalık egzersiz öncesi ve sonrasında istirahat koşullarında ölçümler yapılmıştır. Verilere tanımlayıcı istatistik ve normallik analizlerinin ardından non-parametrik Kruskal-Wallis H, Wilcoxon ve Mann-Whitney U testleri yapılmıştır.Bulgular. Çalışmamızda, kayakla atlama ile gevşeme egzersizi yapanlarda, epinefrin ortalamaları hem akut hem de kronik anlamlı artış gösterirken norepinefrin ve dopaminde artış gözlenmemiştir. Sadece kayakla atlama egzersizi yapanlarda, epinefrin ve norepinefrin ortalamaları bakımından hem akut hem de kronik anlamlı artışlar varken dopamin açısından bir etki buunmamıştır. Gevşeme egzersizi yapanlarda, sadece epinefrin ortalamaları kronik anlamlı artış göstermiştir. Sadece gevşeme egzersizi yapan gruplarda HSP 70 değerlerinde kronik fark görülmezken, diğer gruplarda akut ve kronik olarak artışlar tespit edilmiştir.Sonuç. Kayakla atlama egzersizi hem akut hem de kronik etkiye göre epinefrin ve norepinefrin salınımını artırırken dopamin salınımını değiştirmemiş, akut olarak HSP 70 değerlerini artırmıştır. Gevşeme egzersizi epinefrin ve norepinefrin salınımını akut olarak değiştirmezken kronik olarak epinefrin değerini düşürmüştür. HSP 70 değerlerini ise akut olarak arttırmıştır.Anahtar Kelimeler: Kayakla Atlama, Gevşeme Egzersizi, Katekolaminler, HSP 70.

Abstract:
ABSTRACTAim. Cathecolamines and heat shock proteins play an important part in adaptation to stress caused by exercise. The aim of the current study is to determine acute and chronic effects of ski jumping and relaxation exercises on cathecolamines and the values of HSP 70 for young sporters.Material and Method. In total, 12 ski-jumping sporters and 14 sedentaries, who are healthy and who are not on medication, consititute the subjects of the study. In accordance with the aim of the study, before and after the first exercise some measurements were performed to determine the acute effect, and before and after the six week exercise some measurements were performed to determine the chronic effect during relaxation runnings. After the descriptive statistics and and normality analyses, non-parametric Kruskal-Wallis H, Wilcoxon and Mann-Whitney U tests were applied.Findings. In the current study while epinephrine averages showed meaningful acute and chronic increase for ski-jumpers and for the people who perform relaxation exercise, no increases in norepinephrine and dopamine were observed. No effect was observed in terms of dopamine while there were meaningful acute and chronic increases in epinephrine and norepinephrine averages for those who are just ski-jumpers. Only epinephrine averages of the people who performed relaxation exercies showed a meaningful chronic increase. Chronic and acute increases were observed in other groups while no chronic difference was observed in HSP 70 values of the people who just performed relaxation exercies.Result. while ski-jumping exercise raised the epinephrine and norepinephrine release in accordance with the acute and chronic effect, it did not change dopamine release and raised acute HSP 70 values. While relaxation exercises caused no acute change in epinephrine and norepinephrine release, it decreased chronic epinephrine values. And it caused an increase in HSP 70 values.Keywords: Ski Jumping, Relaxation Exercises, Cathecolamines, HSP 70.