Fiziksel aktivite programının özel gereksinimli çocukların gelişimi, erken okuryazarlık becerileri, çalışma belleği ve ebeveynlerin algıladıkları sosyal destek üzerindeki etkileri
The effects of physical activity programme on the development of children with special needs, early literacy skills, working memory and social support perceived by parents
Yazar: İREM ALTAN AKSU
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN ILGAZ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engelli Çalışmaları  Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Uyarlanmış fiziksel aktivite programı = Adapted physical activity program ; Özel gereksinimli bireyler = Special needs individuals ; İşler bellek = Working memory

Özet:
Bu araştırmada, fiziksel aktivitenin özel gereksinimli bireylerin erken okuryazarlık becerilerine, çalışma belleği performanslarına ve genel gelişim düzeylerine olan etkisi ile fiziksel aktiviteye katılan özel gereksinimli bireylerin katılımcı ebeveynlerinin algıladıkları sosyal destek düzeyi üzerindeki etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada tek grup ön test-son test deseni kullanılmıştır. Katılımcı çocuklara Erken Okuryazarlık Testi (EROT), Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE), Çalışma Belleği Ölçeği (ÇBÖ); katılımcı ebeveynlere Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) uygulanmıştır. Araştırmada dokuz çocuk katılımcı, dokuz ebeveyn katılımcı yer almıştır. Çocuk katılımcıların özel gereksinimlilik durumları Yaygın Gelişimsel Bozukluk, Down Sendromu, Gelişimsel Dil Bozukluğu şeklindedir. Testler sonrasında bulgular istatistiksel analiz edilmiştir. Analiz sonuçları araştırmada uygulanan ebeveyn katılımlı fiziksel aktivitenin katılımcı çocukların genel gelişimine ve dil-bilişsel gelişim alanlarına; erken okuryazarlık becerilerine, sesbilgisel farkındalık düzeylerine, alıcı ve ifade edici dildeki sözcük bilgisi düzeyine; çalışma belleği, sözel bellek, sözel kısa süreli bellek, görsel bellek, görsel çalışma belleği performanslarına olumlu yönde büyük etki düzeyinde katkı sağladığını göstermiştir. Katılımcı ebeveynlerin algılanan sosyal destek düzeylerinde herhangi bir değişim saptanmamıştır. Elde edilen veriler alan yazını ışığında tartışılmıştır. Özel gereksinimli çocukların hayatına fiziksel aktivitenin erken çocukluk döneminden itibaren dahil edilmesi için çalışmaların artırılması önerilmiştir

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the effect of physical activity on early literacy skills, working memory performance and general development levels of individuals with special needs and the effect of physical activity on the level of social support perceived by the participant parents of individuals with special needs participating in physical activity. A single group pretest-posttest design was used in the study. Early Literacy Test (EROT), Ankara Developmental Screening Inventory (AGTE), Working Memory Scale (WMS) were administered to participant children; Multidimensional Perceived Social Support Scale (MSPSS) was administered to participant parents. There were nine child participants and nine parent participants in the study. The special needs status of the child participants were Pervasive Developmental Disorder, Down Syndrome, Developmental Language Disorder. After the tests, the findings were statistically analysed. The results of the analyses showed that physical activity with parental participation contributed positively to the general development and language-cognitive development areas of the participant children; early literacy skills, phonological awareness levels, vocabulary knowledge level in receptive and expressive language; working memory, verbal memory, verbal short-term memory, visual memory, visual working memory performances. No change was found in the perceived social support levels of the participant parents. The obtained data were discussed in the light of the literature. It may be beneficial to consider including studies on the benefits of physical activity for children with special needs from an early age