Ortaöğretim öğrencilerinin akran zorbalığı ve sosyal medya bağımlılık düzeylerinin spor ve farklı değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of secondary school students' peer bullying and social media addiction levels in terms of sports and different variables
Yazar: SİNAN TOPALLİ
Danışman: DOÇ. DR. İZZET UÇAN
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Araştırmada orta öğretim öğrencilerinin akran zorbalığı ve sosyal medya bağımlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin farklı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırma, Erzurum ilinde farklı ortaöğretim kurumlarında 9,10,11 ve 12. sınıf düzeyinde lisede öğrenim gören 286 erkek, 257 kadın olmak üzere toplam 543 gönüllü katılımcı üzerinden gerçekleştirilmiştir.  Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak, akran zorbalığı hakkında veri toplamak için Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu ve Sosyal medya bağımlılık düzeylerini ölçmek için Ergenlerde Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (ESMBÖ) kullanılmıştır. Normal dağılım gösteren verilerin analizinde parametrik testlerden; Bağımsız Örneklem T-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi yapılmıştır. Ölçekler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla "Pearson korelasyon" analizleri yapılarak, p<0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
Bulgular: Akran zorbalığının mağdur/kurban ve zorba alt boyutlarında: okul türünün, sınıf değişekenin, anne ve baba eğitim düzeyinin, sosyal medyayı kullanma amacının, sportif aktivitede bulunmanın ve süresinin etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan kadın öğrencilerin sosyal medya bağımlılığında erkeklere oranla anlamlı derecede yüksek ortalamalara sahip olduğunu, okul türü ve sosyal medyayı kullanma amacının sosyal medya bağımlılığını etkilediğini, sosyal medya bağımlılığı ile sportif aktife süresi arasında negatif ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca mağdur ve zorba arasındaki korelasyonun pozitif yönlü olduğu, sosyal medya bağımlılığı ile kurban ve zorba arasında negatif yönlü ilişki olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Akran zorbalığının alt boyutları mağdur ve zorba arasındaki korelasyonun pozitif yönlü olduğu, sosyal medya medya bağımlılığı ile kurban ve zorba arasında negatif yönlü ilişki olduğu saptanmıştır. Sportif aktivitelere katılım ve sportif aktivetelerde geçirilen sürenin hem zorba ve kurban davranış düzeyinde,hem de sosyal medya bağımlılık düzeyinde iyileşmeye neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Purpose:  The study aimed to examine the relationship between peer bullying and social media addiction levels of secondary school students in terms of different variables.
Method: The research was conducted on a total of 543 volunteer participants, 286 males and 257 females, studying at the 9th, 10th, 11th and 12th grade levels in different secondary education institutions in Erzurum. In the study, the relational screening model, one of the quantitative research methods, was used and the Peer Bullying Identification Scale Adolescent Form was used to collect data about peer bullying, and the Adolescent Social Media Addiction Scale (ESMBÖ) was used to measure social media addiction levels. Parametric tests in the analysis of normally distributed data; Independent Sample T-Test and One-Way Analysis of Variance were performed. "Pearson correlation" analyzes were performed to determine the relationship between the scales and were evaluated at the p<0.05 significance level.
Findings: It was concluded that the victim and bully sub-dimensions of peer bullying were affected by: school type, class variable, mother and father education level, purpose of using social media, participation in sports activities and duration. On the other hand, it has been determined that female students have significantly higher averages in social media addiction than men, the type of school and the purpose of using social media affect social media addiction, and there is a negative relationship between social media addiction and duration of sports activity. In addition, it was determined that the correlation between the victim and the bully was positive, and there was a negative correlation between social media media addiction and the victim and the bully.
Result: It was determined that the correlation between the sub-dimensions of peer bullying, the victim and the bully, was positive, and there was a negative correlation between social media media addiction and the victim and the bully. It was concluded that participation in sports activities and the time spent in sports activities caused improvement in both the bully and victim behavior level and the social media addiction level.