Sjögren Sendromu olan ve olmayan kuru göz hastalarında meibomian bez disfonksiyonu bulgularının karşılaştırılması
Comparison of meibomian gland dysfunction outcomes in dry eye patients with and without Sjögren's Syndrome
Yazar: AYCAN ÖZDEN
Danışman: DR. LEVENT KAZANCI
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Amaç: Geçmişte kuru göz aköz yetmezlik ve evaporatif kuru göz olarak 2 grupta incelenmiştir. Nitekim son yıllarda hastalarda bu iki mekanizmadan biri baskın olsa da diğer mekanizmanın da etkili olduğunu gösteren çalışmalar yayınlanmıştır. Bu araştırmanın amacı aköz yetmezliğin prototip hastalığı olan Sjögren sendromunda meibomian bez kaybını ve bu durumun kuru göz parametreleri ile ilişkisini göstermektir. 

Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Sjögren sendromlu kuru göz hastaları ile Sjögren sendromu olmayan kuru göz hastaları karşılaştırılmıştır. Çalışmamızda kliniğimiz kornea biriminde takipli kuru göz hastalarının geçmiş muayene verileri, ön segment OKT ve meibografi cihazlarının arşiv bilgileri kullanılmıştır. Retrospektif özellikli kesitsel bir çalışmadır. Her iki çalışma grubuna hastalık şiddetini belirlemek, semptomların günlük yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek için OSDI (oküler yüzey hastalık indeksi) anketi uygulanmıştır. Kuru göz bulgularını değerlendirmek üzere muayene sırasında hastalara invaziv GKZ (gözyaşı kırılma zamanı), Schirmer I testi (topikal anestezik madde kullanılmadan), floresein sodyum ile korneal boyanma değerlendirmesi, Marx çizgisi değerlendirmesi, meibomian bez ekspresyonu ve sekresyon kalitesinin değerlendirmesi, ön segment OKT kullanılarak gözyaşı menisküs yüksekliği ölçümü, korneal topografi, meibografi işlemleri yapılmıştır.

Bulgular: Çalışmamıza 30 Sjögren sendromu tanılı kuru göz hastası ile 30 Sjögren sendromu tanısı olmayan kuru göz hastasının 60 sağ gözü dahil edilmiştir. Sjögren tanısı olmayan KG grubundaki hastaların yaşı 22-67 arasında değişmekte, ortalama yaş 51,6±11,2'dir. Sjögren tanılı hastaların yaşı 39-76 arasında değişmekte ve ortalama yaş ise 55,9±10,3'tür. Sjögren olmayan KG grubu ve Sjögren hasta grubu karşılaştırıldığında Sjögren hasta grubunun OSDI skoru daha yüksek bulunmuştur(p=0,021). Kuru göz parametreleri karşılaştırıldığında ise invaziv GKZ için Sjögren hasta grubunda daha düşük değer saptanmıştır (1,3±0,7 sn;p=0,029). NEI korneal boyanma ve Marx çizgisi skoru Sjögren hasta grubu için daha yüksek hesaplanmıştır. Schirmer I testi, gözyaşı menisküs yüksekliği, meibomian bez ekspresyonu ve sekresyon kalitesi açısından iki grup arasında anlamlı fark saptanmamıştır(p> 0,05). 

İki hasta grubu arasında meibomian bez kaybı oranları karşılaştırıldığında Sjögren hasta grubunda alt ve üst kapakta kayıp daha fazla saptanmıştır (Üst kapak için %25,2±14,8; p=0,00 alt kapak için %27,09±27,1; p=0,00). Meibomian bez kaybı oranları meiboskora göre yüksek ve düşük dereceli olarak sınıflandırılmıştır. Sjögren tanılı hasta grubunda yüksek dereceli kayıp oranı üst kapak için daha fazla saptanmıştır(p=0,02). Alt kapak yüksek dereceli kayıp oranları iki grup arasında karşılaştırıldığında anlamlı fark gösterilememiştir(p>0,05).

Her iki grup için yüksek dereceli meibomian bez kaybı ile kuru göz parametreleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Sjögren tanılı KG hasta grubunda anlamlı ilişki saptanmamıştır(p>0,05). Sjögren olmayan KG hasta grubunda alt kapak yüksek meiboskor derecesi ile invaziv GKZ arasında korelasyon gösterilmiştir(p<0,05).

Sonuç: Bu çalışmada Sjögren tanılı kuru göz hastaları ile Sjögren tanısı olmayan kuru göz hastaları karşılaştırıldığında Sjögren tanılı hasta grubunda OSDI, Marx çizgisi ve korneal boyanma skorları daha yüksek saptanmıştır. GKZ daha kısa bulunmuştur. Sjögren sendromu tanısı olan hasta grubunda üst ve alt kapakta meibomian bez kaybı oranı daha yüksek saptanmıştır. Meibomian bez kaybı yüksek ve düşük dereceli olarak gruplandırılmıştır. Yüksek dereceli bez kaybı üst kapak için Sjögren hasta grubunda daha fazla bulunmuştur. Yüksek ve düşük dereceli bez kaybının diğer kuru göz parametreleriyle ilişkisi araştırılmıştır. Yalnızca Sjögren olmayan KG grubunda alt kapak yüksek dereceli kayıp ile GKZ arasında korelasyon saptanmıştır.

Abstract:
Purpose: In the past, dry eye disease was analyzed in 2 groups as aqueous insufficiency and evaporative dry eye. In recent years, studies have been published showing that although one of these two mechanisms predominates in patients, the other mechanism is also effective. The aim of this study is to demonstrate meibomian gland loss in Sjögren's syndrome, the prototype disease of aqueous insufficiency, and its relationship with dry eye parameters.

Materials and Methods: In this study, dry eye patients with Sjögren's syndrome were compared with dry eye patients without Sjögren's syndrome. The archival data of the anterior segment OCT, meibography devices and previous medical examination data of dry eye patients, who were followed up in the cornea unit of our department were used. It is a retrospective cross-sectional study. OSDI (ocular surface disease index) questionnaire was administered to both study groups to determine the severity of the disease and to evaluate the effect of symptoms on daily quality of life. 

In order to evaluate dry eye symptoms, iBUT (invasive tear break up time), Schirmer I test (without topical anesthetic), corneal staining evaluation with fluorescein sodium, Marx line evaluation, meibomian gland expression and secretion quality evaluation, tear meniscus height measurement by using anterior segment OCT, corneal topography, meibography procedures were performed.

Results: In this study, 60 right eyes of 30 dry eye patients with Sjögren's syndrome and 30 dry eye patients without Sjögren's syndrome were included. The age of the patients in the non-Sjögren's dry eye group ranged between 22-67 years with a mean age of 51.6±11.2 years.  The age of patients with Sjögren's syndrome ranged between 39-76 years and the mean age was 55.9±10.3 years. In comparison between the non-Sjögren's dry eye  group and the patients with Sjögren's syndrome, the OSDI score was calculated to be higher in the Sjögren's patient group(p=0.021). When dry eye parameters were compared, iBUT was lower in the Sjögren's patient group(1,3±0,7 sn;p=0,029). NEI corneal staining and Marx line scores were higher in the Sjögren's patient group. Schirmer I test, tear meniscus height, meibomian gland expression and secretion quality assessment were not significantly different between the two groups
(p> 0.05). When meibomian gland deficiency scores were compared between the two patient groups, both upper and lower eyelid gland deficiency were found to be higher in the Sjögren's patient group (Upper eyelids: %25,2±14,8; p=0,00 lower eyelids:%27,09±27,1; p=0,00). 

The rate of meibomian gland loss was classified as high and low grade according to meiboscore. The rate of high-grade loss was significantly higher for the upper eyelids in the Sjögren's disease group(p=0.02). The relationship between high-grade meibomian gland loss and dry eye parameters was analyzed for both groups. No significant relationship was found in the Sjögren's patient group(p> 0.05). In the non-Sjögren's patient group, there was a correlation between lower lid high-grade meibomian gland loss and iBUT(p=0.049).

Conclusion: In this study, when dry eye patients with Sjögren's Syndrome were compared with dry eye patients without Sjögren's disease OSDI, Marx line and corneal staining scores were found to be higher in the Sjögren's patient group. iBUT was found to be shorter. The rate of meibomian gland loss in both upper and lower lids were found to be higher in the patient group with Sjögren's syndrome. This loss was categorized as high and low grade according to meiboscore. The rate of high-grade loss was higher for the upper eyelids in the Sjögren's disease group

The relationship between the rate of high-grade loss and dry eye parameters was evaluated. Only in the non-Sjögren's patient group, a correlation between lower lid gland loss and iBUT was established.