Alkol Kullanım Bozukluğu tanılı erkeklerde ebeveyne bağlanma özellikleri ve duygu düzenleme güçlüğünün bağımlılık şiddeti ile ilişkisi
The relationship between parental bonding and difficulties in emotion regulation  with the addiction severity in men diagnosed with Alcohol Use Disorder
Yazar: DİCLE DİLAY DEMİR
Danışman: DR. MİNE ERGELEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Giriş ve Amaç: Kişinin beden ve ruh sağlığını, işlevselliğini önemli derecede bozan ve dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunu olan alkol kullanım bozukluğunun (AKB) etiyolojisinde genetik, çevresel, ruhsal birçok sebep vardır. Bunlardan self- medikasyon hipotezine göre olumsuz duygulanımlarla baş etmekte zorlanan, duygu düzenleme güçlüğü yaşayan kişilerde madde ve alkol kullanımı işlevsel olmayan bir düzenleme aracı olarak tercih edilebilmektedir. Duygu düzenleme kapasitesinin erken dönemde bakımverenle bağlanma deneyimleri sonucu oluştuğu, bunun yanı sıra ilgi/kontrol düzeyinin azlığı ve aşırı koruyucu tutum gibi ebeveyne bağlanma özellikleri ve bağımlılık ilişkisi olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada etiyolojiyi daha detaylı anlayabilmek, buna yönelik tedavi seçeneklerini değerlendirebilmek amacıyla ebeveyne bağlanma özelliklerinin bağımlılık şiddeti ile ilişkisi ve duygu düzenleme güçlüklerinin aracılık etkisinin araştırılması planlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışmaya Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi AMATEM ayaktan ve yataklı tedavi birimine başvuran, 18-65 yaş aralığında, AKB tanısı alan, çalışmaya katılmayı kabul eden 105 erkek hasta ile 105 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen kişilere Sosyodemografik ve Klinik Veri Toplama Formu, Ana Babaya Bağlanma Ölçeği (ABBÖ), Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği (DDGÖ), Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ) uygulanmıştır.
Bulgular: Yapılan istatiksel analizler sonucunda AKB grubunda anne ve baba ABBÖ Koruma puanı kontrol grubuna göre daha düşük (p<0,05), DDGÖ Kabul Etmeme, Hedefler, Dürtü, Strateji, Belirginlik, Toplam puanları daha yüksek bulundu (p<0,05). Anne ve babanın ABBÖ İlgi/Kontrol ve Toplam puanı ile BAPİ Madde Kullanım Özellikleri negatif yönde ilişkili bulundu (p<0,05). BAPİ Toplam puanı ile DDGÖ Kabul Etmeme, Hedefler, Dürtü, Strateji, Belirginlik, Toplam puanları arasında pozitif yönde ilişki bulundu (p<0,05). DDGÖ Belirginlik, babanın ABBÖ İlgi/Kontrol düzeylerinin BAPİ Madde Kullanım Özellikleri üzerinde yordayıcı etkisi olduğu gözlendi (p<0,05). Anne ABBÖ İlgi/Kontrol, anne ve baba toplam puanı ile BAPİ Madde Kullanım Özellikleri ilişkisinde DDGÖ Toplam puanının tam aracı etkisi saptandı (p<0,05). Baba ABBÖ İlgi/Kontrol ile BAPİ Madde Kullanım Özellikleri ilişkisinde DDGÖ Toplam puanın kısmi aracı etkisi olduğu saptandı (p<0,05).
Sonuç: Alkol kullanım bozukluğu tanılı hastalarda sağlıklı kontrollere göre ebeveynlerin aşırı koruyucu tutumunun daha fazla olduğu ve duygu düzenleme güçlüklerinin daha sık görüldüğü saptanmıştır. Anne ve babaya bağlanma özellikleri ile alkol kullanım sıklığı ve yarattığı sorunlar ilişkili bulunmuştur ve bu ilişkide duygu düzenleme güçlüklerinin arttırıcı yönde aracı etkisi saptanmıştır. Bu hastalığın etiyolojisindeki belirli etkenlerin birbiriyle ilişkisini anlama, risk faktörleri belirleme ve bunlara yönelik tedavi seçeneklerini daha uygun biçimde değerlendirmeye olanak sağlanabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Aim: Alcohol Use Disorder (AUD) is a significant public health problem worldwide that significantly impairs a person's physical and mental health and functionality. The etiology of AUD involves genetic, environmental, and psychological factors. According to the self-medication hypothesis, individuals who struggle to cope with negative emotions and have difficulties in emotion regulation may prefer to use substances such as alcohol as a maladaptive coping mechanism. It is known that the capacity for emotion regulation develops as a result of early attachment experiences with caregivers, as well as through characteristics of bonding to parents such as low levels of care/control and overprotective attitudes. This study aims to explore the relationship between bonding characteristics to parents and the severity of addiction, as well as the mediating effect of emotion regulation difficulties, in order to better understand the etiology and evaluate treatment options.
Methods: Statistical analysis revealed that the AUD group had lower scores on the PBI Protection subscale for both mothers and fathers compared to the control group (p<0.05), and higher scores on the DERS Nonacceptance, Goals, Impulse, Strategy, Clarity, and Total scores (p<0.05). Mother and father PBI Care/Control and Total scores were negatively associated with API Substance Use Characteristics (p<0.05). API Total score was positively associated with DERS Nonacceptance, Goals, Impulse, Strategy, Clarity, and Total scores (p<0.05). It was observed that DERS Clarity and the father's PBI Care/Control levels predicted API Substance Use Characteristics (p<0.05).A full mediating effect of the DERS Total score was foundin the relationship between the mother's PBI Care/Control, the mother and father's PBI Total scores, and API Substance Use Characteristics (p<0.05). A partial mediating effect of DERS Total score was found in the relationship between the father's PBI Care/Control and API Substance Use Characteristics (p<0.05).
Results: Statistical analysis revealed that the AUD group had lower scores on the PBI Protection subscale for both mothers and fathers compared to the control group (p<0.05), and higher scores on the DERS Nonacceptance, Goals, Impulse, Strategy, Clarity, and Total scores (p<0.05). Mother and father PBI Care/Control and Total scores were negatively associated with API Substance Use Characteristics (p<0.05). API Total score was positively associated with DERS Nonacceptance, Goals, Impulse, Strategy, Clarity, and Total scores (p<0.05). It was observed that DERS Clarity and father's PBI Care/Control levels predicted API Substance Use Characteristics (p<0.05). A full mediating effect of DERS Total score was found in the relationship between mother's PBI Care/Control, mother and father's PBI Total scores, and API Substance Use Characteristics (p<0.05). A partial mediating effect of DERS Total score was found in the relationship between father's PBI Care/Control and API Substance Use Characteristics (p<0.05).
Conclusions: It was found that parents of patients diagnosed with Alcohol Use Disorder exhibited more overprotection, and emotional regulation difficulties were more common compared to healthy controls. Bonding characteristics of mother and father were associated with the frequency of alcohol use and the problems it caused, and the mediating effect of emotion regulation difficulties in this relationship was determined. It is believed that understanding the relationship between specific factors in the etiology of this disease, identifying risk factors, and evaluating treatment options more appropriately could be facilitated.