Lise matematik öğretmenlerinin türev ve uygulamalarına ilişkin pedagojik alan bilgilerinin incelenmesi
Review of pedagogical content knowledge of high school mathematics teachers with regard to derivatives and their implications
Yazar: MURAT DURAN
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH KAPLAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Türevler = Derivatives ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı lise matematik öğretmenlerinin türev ve uygulamalarına yönelik pedagojik alan bilgilerini konu alanı, öğrenci ve öğretim stratejileri bilgileri bağlamında incelemektir. Bu araştırmada, nitel araştırma metodolojisi desenlerinden biri olan durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. 2015-2016 öğretim yılı güz döneminin sonu ile bahar döneminin başında gerçekleştirilen bu araştırmanın katılımcılarını Karadeniz Bölgesinin bir ilinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı genel liselerde görev yapan dört lise matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama araçları görüşme, gözlem ve döküman analizidir. Araştırmanın verileri betimsel analiz ve içerik analizi teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Lise matematik öğretmenlerinin türev ve uygulamalarına yönelik konu alanı bilgileri incelendiğinde öğretmenlerin en çok türevin geometrik anlamının izahında zorluk yaşadıkları görülmüştür. Lise matematik öğretmenlerinin ilgili konulara yönelik öğrenci bilgileri incelendiğinde öğretmenlerin tamamının kapalı fonksiyonun türevi haricinde öğrencinin yaptığı hataları eksiksiz ve doğru belirledikleri söylenebilir. Öğrenci bilgisi bağlamındaki soruları çoğunlukla doğru cevaplayan lise matematik öğretmenlerinin hatanın ve kaynağının belirlenmesinde ve hatanın giderilmesine yönelik önlemler almada başarılı oldukları söylenebilir. Öğretmenlerin türev ve uygulamaları konusunun öğretiminde en çok düz anlatım yöntemini, soru-cevap tekniğini ve sunuş yoluyla öğretim stratejisini kullandıkları görülmüştür. Lise matematik öğretmenlerinin türev ve uygulamalarına yönelik konu alanı bilgileri mesleki deneyime göre farklılaşırken cinsiyet ve mezun olunan fakülte türüne göre farklılaşmamıştır. Buna göre lise matematik öğretmenlerinin mesleki deneyimleri arttıkça türev ve uygulamalarına yönelik konu alanı bilgi düzeylerinin de yükseldiği söylenebilir. Öğretmenlerin türev ve uygulamaları konusuna yönelik öğrenci ve öğretim stratejileri bilgilerinin ise cinsiyete, mezun olunan fakülte türüne ve mesleki deneyime göre farklılaşmadığı görülmüştür. Son olarak lise matematik öğretmenlerinin türev ve uygulamalarına yönelik konu alanı bilgileriyle öğrenci ve öğretim stratejileri bilgilerinin ilişkili olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of this research is examining the pedagogical content knowledge of high school mathematics teachers with regard to derivations and their implementations in context of subject matter, student and teaching strategies knowledge. In this research, case study method of the patterns of qualitative research methodology was used. Participants of this research conducted at the end of the fall semester and at the beginning of the spring semester in 2015-2016 school year were four high school mathematics teachers officiated in general high schools under the Ministry of National Education in a city in Black Sea Region in Turkey. Data collection tools of this research were interview, observation and document analysis. Descriptive analysis and content analysis techniques were used to analyze the data of this research. It was seen that the teachers mostly had difficulty in explaining the geometrical meaning of the derivative. It can be said that all of the teachers determined the errors made by the student except the derivative of the closed function completely and correctly. It can be said that high school mathematics teachers who answered the questions in the context of student knowledge mostly succeeded in determining the mistake and source and taking precautions to correct the mistake. It was seen that teachers mostly use direct instruction method, question-answer technique and expository teaching strategy in teaching of derivatives and their implementations. The subject matter knowledge of high school mathematics teachers regarding derivatives and their implementations differentiate with respect to professional experience, it did not differ with respect to gender and the type of faculty that they graduated from. According to this, it can be said that the knowledge level of high school mathematics teachers regarding the subject matter of derivatives and their implementations increases as their professional experience increases. It was seen that the mathematics teachers' knowledge about student and teaching strategies with regard to derivatives and their implementations do not differentiate in terms of gender, type of the faculty that they graduated from and professional experience. It was seen that the subject matter knowledge of high school mathematics teachers regarding derivatives and their implementations is interrelated with their knowledge of students and teaching strategies.