Sûf hareketi açısından ibadetlerin ruh boyutu ve psikolojik analiz
The soul dimension of worships in terms of the Suf movementand psychological analysis
Yazar: ELANUR KUTLUER
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ALTUNKAYA
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Din psikolojisi = Religious psychology ; Psikolojik analiz = Psychological analysis ; Ruh = Spirit ; Suf hareketi = Suf movement ; Tasavvuf = Mystic ; İbadet = Worship ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bilinen bir ilim dalı olan tasavvuf alanına ait şüphesiz birçok eser bulunmaktadır. Ancak sûf hareketi olarak gelişen tasavvufun bu ismi pek bilinmemektedir. Çalışmamızın bu başlık altında ele alınmasının nedeni, tasavvufun bir sûf hareketi oluşuna dikkat çekmek ve ibadetlerin özüne ulaşmanın insana kazandırdığı değeri, fark ettirmek amacı ile hazırlanmıştır.
Dini inancın bir unsuru olan ibadetlerin bir görünen tarafı, şekli yönü ve görünmeyen, manevi yönü vardır. Sûf âlimleri, ibadetlerin şeklî yönüne gösterdikleri ehemmiyeti manevi yönüne de göstermişlerdir. Çünkü insan ruh ve bedenden oluşmaktadır. Kişi, bedenin ihtiyaçlarını karşıladığı gibi ruhunun da ihtiyaçlarını karşılamak zorundadır. Ruhun ihtiyacı, ancak ibadetlerde ortaya çıkan maneviyat ile giderilebilmektedir. Kişinin ruhunda hissettiği bu manevi hâl, zamanla davranışlarına, hayatına iyi yönde etki ederek, onun birçok yönde gelişmesine katkı sağlayacaktır. Kişinin psikolojisine de etki edecek olan bu hâl, onun olumsuz düşünce ve davranışlarını değiştirmesine, kendisinin farkına varmasına, var oluşunun gayesini anlamasına ve arzuladığı hedefe ulaşmasına yardımcı olacaktır.
Tezimiz giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında çalışmanın konusu, önemi, amacı ve kapsamı anlatılmıştır. Birinci bölümde sûf hareketi olan tasavvufun anlamı, gayesi, ortaya çıkışı ve dört büyük Halife'nin tasavvufî örnekliğinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde dinin emirleri, abdest, namaz, oruç, zekât ve hac ibadetlerinin önemi, ruhu, şeklî ve bâtınî yönünü mutasvvıfların yorumlarıyla değerlendirilmeye çalışılmıştır. Son bölümde ise ibadetlerin insan üzerindeki etkisi ve davranışlara dönüştürülmesi konusu başlıklar altında ele alınarak sunulmuştur.

Abstract:
There are many works belonging to the field of Sufism, which is a known branch of science. However, this name of Sufism that developed as a Suf movement is not known much. The reason why our study is handled under this heading is to draw attention to the fact that Sufism is a Suf movement and to realize the value of reaching the essence of worship.
Worship, which is an element of religious beliefs, has a visible side shape and an invisible spiritual aspect. Suf scholars showed the care they show towards the shape of the prayers and the spiritual side. Because man consists of soul and body. The person has to meet the needs of the body as well as the needs of the soul. The need of the soul is met only by the spirituality that appears in worship. This spiritual state that the person feels in her soul has a positive effect on her behavior and life over time and contributes to her development in many ways. By affecting the psychology of the person, it will help her change her negative thoughts and behaviors, realize herself, understand the purpose of her existence and reach her goal.
Our thesis consists of introduction and 3 chapters. In the introduction part, the subject, importance, purpose and scope of the study are explained. In the first chapter, the meaning, purpose, emergence of Sufism, which is the Suf movement, and the Sufi example of the four great caliphs are mentioned. In the second part, the importance spirit, shape and western aspect of ablution, prayer, fasting, zakat and pilgrimages, which are the orders of religion, are tried to be evaluated with the interpretations of Sufis. In the last section, the effects of prayers on people and their transformation into behaviors are under the headings.