Görme engelliler için müziksel okumaya yönelik Braille tabanlı donanımsal arayüz tasarımı
A Braille based musical reading hardware interface for visually impaired
Yazar: BURAK AYAZ
Danışman: DOÇ. DR. ARDA EDEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı / Müzik ve Sahne Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design ; Müzik = Music
Dizin: Arayüz tasarımı = Interface design ; Braille işaret sistemi = Braille signal system ; Görme engelliler = Visually impaired ; Mekanik titreşim = Mechanical vibration ; Müzik aletleri = Musical instruments ; Müziksel okuma = Musical reading

Özet:
Bu tez araştırması bünyesinde, görme engelli bireyler için, müziksel okumaya yönelik, müzik braille alfabesi ile uyumlu ve titreşim uyaranlı arayüze sahip "kendin yap" felsefesini temel alan düşük maliyetli bir araç tasarlanmıştır. Araç, mikrodenetleyici tarafından kontrol edilen ve braille alfabesindeki noktalara karşılık gelen titreşim motorlarından oluşan bir yapıya sahiptir. Her bir motor, ilgili parmağı titreşim ile uyararak, o parmağa karşılık gelen braille noktasının algılanmasını ve bu sayede müziksel dilin kullanıcıya aktarılmasını sağlamaktadır. Aracın tasarımında, mevcut ticari braille ürünlerinin tuş dizilimleri temel alınmış, böylelikle önceden edinilmiş kullanıcı alışkanlıklarının avantaja dönüştürülmesi hedeflenmiştir. Tasarlanan aracın, tonalite, ölçü rakamları, nota değer ve süreleri, sus işaretleri, oktav numaraları, ses değiştirici işaretler, ölçü işaretleri ve noktalar gibi temel müzik braille hücrelerini titreşim uyaranlı olarak yansıtması sağlanmıştır. Tasarlanan aracın optimum parametrelerinin ve başarımının ölçülmesi amacıyla iki deney grubu oluşturulmuş, birinci deneyde çeşitli motor titreşim süreleri ile hazırlanan sorular görebilen 40 kişi ile test edilmiş, çeşitli yaş, cinsiyet, ellilik ve hücreleri meydana getiren noktaların bitişik-ayrık olma durumuna göre algılama başarımı incelenmiştir. İkinci deneyde görme engelli, müzik braille bilen 8 kişi ile müzik braille testleri yapılmış ve vBraille'nin kabartma yazı ile okuma hızları karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlarda, güncel olarak Perkins Braille kullanan kişilerin kullanmayanlara göre vBraille'e daha çabuk adapte olduğu ve hızlı okuma yapabildiği görülmektedir.

Abstract:
Within this thesis research, a low-cost tool is designed for visually impaired individuals, based on the "do it yourself" philosophy for musical reading. Design is compatible with the music braille alphabet and having a vibration-stimulating interface. Design has a structure consisting of vibration motors that are controlled by the microcontroller which correspond to the dots in the braille alphabet. By stimulating the related finger with vibration, each motor ensures the perception of the braille point corresponding to that finger and thus transferring the musical language to the user. The design of the applience is based on the key sequences of existing commercial braille products, thereby aiming to turn the previously acquired user habits into an advantage. The designed tool is provided to reflect the basic music braille cells with vibration stimuli such as key signature, time signature, note values and durations, rest signs, octave numbers, accidentals, barlines and dots. Two experimental groups were formed to measure the designed optimum parameters and performance. In the first experiment, with various motor vibration durations was tested with 40 sighted people, and its performance was examined according to various age, gender and the feature of being adjacent-discrete in continuing points. In the second experiment, music braille tests were done with 8 people who are visually impaired, knew music braille and the speed of reading of vBraille was compared with relief writing. In the results, it is seen that people who currently use Perkins Braille, adapt to vBraille and can read faster than those who do not.