Osmanlı İmparatorluğu'nda turizm (1850-1923)
Tourism in the Ottoman Empire (1850-1923)
Yazar: ÖZGÜN FORLAR YAZICI
Danışman: PROF. DR. MEHMET VELİ SEYİTDANLIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History ; Turizm = Tourism
Dizin: Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Tanzimat Dönemi = Tanzimat Period ; Turizm = Tourism ; Turizm faaliyetleri = Tourism activity ; Türk turizmi = Turkish tourism

Özet:
Dünyada teknoloji, sanayi, askerî ve idarî alanlarda birçok değişim ve gelişmenin yaşandığı XIX. yüzyıl, bugünkü anlamıyla modern turizm faaliyetlerinin de başlangıç noktası olmuştur. Osmanlı Devleti, bu değişim ve gelişmelerin yanı sıra turizm faaliyetlerinde de Avrupa'yı geriden takip etmiştir. 
Osmanlı Devleti, Avrupa'da 1851'de açılan ilk sergiden 12 yıl sonra 1863'te İstanbul'da "Sergi-i Umumi-i Osmani" adında bir sergi açmıştır. Bu sergiye Avrupa yoğun bir ilgi göstermiş ve sergiyi ziyaret etmek için gruplar halinde İstanbul'a gelmişlerdir. Bu gruplar Osmanlı Devleti'ne toplu olarak gelen ilk turist kafilesidir. XIX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Osmanlı toprakları turistlerin ilgisini çekmeye başlamıştır. Özellikle ulaşım olanaklarının artması ile Osmanlı'ya daha fazla turist gelmeye başlamıştır. 1883'te ilk seferini yapan Orient Express, Avrupa ile İstanbul'u birbirine bağlamıştır. Osmanlı Devleti'nin dört bir yanında hizmet veren demiryolları seyahat etmeyi kolaylaştırmış ve turizmi oldukça hareketlendirmiştir. Gelen turistlerin konaklamaları için başta Beyoğlu olmak üzere İstanbul'un çeşitli tarihî bölgelerinde ve Osmanlı'nın diğer turistik bölgelerinde oteller ve misafirhaneler inşa edilmeye başlanmıştır.  
Yaşanan gelişmeler neticesinde başta İstanbul olmak üzere imparatorluğun liman kentleri ve Kudüs gibi kutsal şehirler dünyanın her tarafından turistleri kendisine çekmiştir. 
Bu tezde XIX. yüzyılın ikinci yarısı ile 1923 yılları arasında Osmanlı Devleti'ndeki turizm faaliyetleri, ulaşım olanakları, bu süreçte açılan otel ve misafirhaneler ve Osmanlı hükümetinin yapmış olduğu düzenlemeler incelenmektedir.

Abstract:
In the 19th century, many changes and developments were experienced in technology, industry, military and administrative fields in the world. This century has also been the starting point of modern tourism activities in its current sense. In addition to these changes and developments, the Ottoman Empire followed Europe behind in tourism activities.
The Ottoman Empire opened an exhibition called "Sergi-i Umumi-i Osmani" in Istanbul in 1863, 12 years after the first exhibition opened in 1851 in Europe. Europe showed great interest in this exhibition, they came to Istanbul in groups to visit the exhibition. These groups are the first tourist convoys to come to the Ottoman Empire collectively. Starting from the second half of the 19th century, the Ottoman lands began to attract the attention of tourists. Especially with the increase in transportation opportunities, more tourists started to come to the Ottoman Empire. Orient Express, which made its first voyage in 1883, connected Europe and Istanbul. The railways serving all over the Ottoman Empire facilitated travel and stimulated tourism considerably. Hotels and guesthouses started to be built in various historical regions of Istanbul, especially in Beyoğlu, in other touristic regions of the Ottoman Empire for the accommodation of incoming tourists.
As a result of the developments experienced, the port cities of the empire, especially Istanbul, and the holy cities such as Jerusalem attracted tourists from all over the world.
In this thesis, between the second half of the 19th century and 1923, the tourism activities, transportation opportunities, hotels and guesthouses opened in this process and the regulations made by the Ottoman government are examined.