Eğitim programları ve öğretim bilim dalı doktora programlarının değerlendirilmesi
The evaluation of curriculum and instruction doctoral programs
Yazar: SAADET AYLİN YAĞAN
Danışman: PROF. DR. ZÜHAL ÇUBUKÇU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Doktora = Doctorate ; Doktora tezleri = Doctorate thesises ; Eğitim = Education ; Eğitim bilimleri = Educational science ; Eğitim programları = Education programs ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Tezler = Theses

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de Eğitim Programları ve Öğretim alanında yürütülen doktora programlarının öğrenci ve öğretim üyesi görüşleri ile doktora tezlerinin niteliği bağlamında değerlendirilmesidir. Ayrıca İngiltere ve Türkiye doktora programlarının genel özellikleri karşılaştırılarak bazı önerilerde bulunulması hedeflenmiştir. 
Yöntem: Bu çalışma bir program değerlendirme çalışmasıdır. Araştırma yöntemi nitel araştırma, araştırma deseni durum çalışmasıdır. Ayrıca, karşılaştırmalı eğitim yönteminden de faydalanılmıştır. Çalışma grubunu Türkiye'de EPÖ alanında doktora eğitimi veren 22 üniversiteden 27 öğretim üyesi ve 29 doktora öğrencisi ile İngiltere'de doktora eğitimi alan 5 Türk öğrenci oluşturmaktadır. Türkiye'de 2006-2017 yılları arasında EPÖ alanında tamamlanan 324 tez ve İngiltere'de eğitim alanında doktora veren 3 üniversitenin doktora süreci de incelenmiştir. Veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşme ile dokuman inceleme tekniklerinden faydalanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz, içerik analizi ve betimsel istatistik kullanılmıştır. 
Bulgular ve Sonuçlar: Doktora öğrencileri, araştırma yöntemleri ve istatistik, yabancı dil ve programın temellerinde eksik hissetmektedirler. Doyurucu ders anlatamama öğretim üyeleriyle ilgili en önemli problemlerden biridir. Seçmeli derslerin azlığı öğretim programlarındaki en temel eksiktir. Tezlerin problem durumu, önem, yöntem ve tartışma kısımlarında eksikler gözlenmektedir. İngiltere ve Türkiye doktora programları arasında öğrenci kabulü, dersler ve öğrenme-öğretme süreci, araştırma konuları ve tez danışmanlarının yaklaşımı açısından önemli farklar bulunmaktadır. 
Öneriler: Öğretim programlarında seçmeli derslere ve uygulamaya ağırlık verilmesi, kısa derslerden ve seminerlerden yararlanılması, paydaşların birbirlerini değerlendirebileceği bir sistem oluşturulması, alandan doktoralı öğretim üyesi istihdamının arttırılması, tezlerde eksik bırakılan konularda çalışmalar yapılması gibi konularda öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Purpose: The purpose of this study is to evaluate curriculum and instruction doctoral programs in Turkey according to students' and faculty members' opinions, and quality of doctoral theses. In addition, it is aimed to present some suggestions by comparing doctoral programs of England and Turkey. 
Method: This is a program evaluation study. The study adopted qualitative research method and case study design. In addition, comparative education method was utilized. Study group comprised of 27 faculty members and 29 PhD students, from 22 universities which have curriculum and instruction PhD programs in Turkey, and 5 Turkish PhD students in the field of education in England. 324 curriculum and instruction PhD theses completed in between 2006-2017 in Turkey, and 3 universities' PhD programs in the field of education in England was also examined. In data collection process, semi-structured interview, and document review techniques were utilized. Descriptive analysis, content analysis, and descriptive statistics were used when analyzing data.  
Results: PhD students do not feel proficient at research methods and statistics, foreign language and theory of program. Unsatisfied lecturing is one of the most important problems with the faculty members. Limited number of elective courses is the basic deficiency related to the curriculums. Research significance, research methodology, conclusions, and background to theses are insufficient. The comparison of England and Turkey showed that there are remarkable differences in terms of student admission, courses and teaching-learning process, research topics and perspective of advisors.
Suggestions: Giving a largely place to practices and elective courses in curriculums, utilizing from short courses and seminars, creating a system which stakeholders can evaluate each other, increasing the faculty member number graduated from CI PhD programs, studying less preferred topic on theses are some of the suggestions of this study.