Akciğer kanserinde vücut kitle indeksinin sağkalıma etkisi
The effect of body mass index on survival in lung cancer
Yazar: FATMA YAĞMUR EVCİL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR ÖNAL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sağkalım = Survival ; Sağkalım analizi = Survival analysis ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi radyasyon onkolojisi bölümünde tedavi gören akciğer kanseri hastalarının vücut kitle indeksi ile genel sağkalım süreleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak yürütülen bu çalışmada 2016-2020 tarihleri arasında akciğer kanseri tanısı almış olan, SDÜ Uygulama ve Araştırma Hastanesi radyasyon onkolojisi bölümünde tedavi alan 394 akciğer kanseri hastasının dosyaları ve hastane otomasyon kayıtları  incelendi. Katılma kriterlerini karşılayan 238 akciğer kanseri hastası çalışmaya dahil edildi. Hastaların ölüm durumları 21 Ağustos 2021 tarihi sonlanım noktası olacak şekilde konrol edildi. Genel sağkalım yaşayan hastalar için ilk tanı tarihinden 21 Ağustos 2021 tarihine kadar geçen süre, ölen hastalar için ilk tanı tarihinden ölüme dek geçen süre olarak tanımlandı. 
Sürekli değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu görsel (histogram ve olasılık grafikleri) ve analitik yöntemler (Kolmogorov-Smirnov/Shapiro-Wilk testleri) kullanılarak incelendi. Tanımlayıcı istatistikler sayı, yüzde, ortalama, standart sapma olarak verildi. Hastalara ait genel sağkalım süreleri ve beş yıllık genel sağkalım hızları Kaplan-Meier yöntemi ile hesaplandı, değişkenlerin genel sağkalım süresi üzerindeki etkileri log rank testi ve tek değişkenli Cox regresyon analizi ile incelendi. Vücut kitle indeksine göre sağkalım eğrileri Kaplan-Meier ve Cox regresyon plot ara yüzleri kullanılarak oluşturuldu. İstatistiksel analizler için SPSS for Windows versiyon 22.0 paket programı kullanıldı ve tip-1 hata düzeyinin %5'in altında olduğu durumlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
 Bulgular: Araştırma grubunun %77.7'si (n=185) küçük hücreli dışı akciğer kanseri, %22.3'ü (n=53) küçük hücreli akciğer kanseri hastası idi. Küçük hücreli dışı akciğer kanseri için ortanca sağkalım süresi 13.2 ay ve 5 yıllık sağkalım hızı %8.4, küçük hücreli akciğer kanseri hastalarında ortanca sağkalım süresi 10.80 ay ve 5 yıllık sağkalım hızı %8.3 olarak bulundu. Tek değişkenli ve çok değişkenli analiz sonuçlarına göre vücut kitle indeksi hem KHDAK ve KHAK için genel sağkalım süresi üzerinde anlamlı etkiye sahipti. Ayrıca tek değişkenli analiz sonuçlarına göre  KHDAK için metastatik lenf nodu varlığı, metastaz evresi, evre, ECOG performans skoru, radyoterapi türü ve kemoterapi durumu; KHAK için yaş, ECOG performans skoru, evre ve profilaktik kraniel ışınlama durumu genel sağkalım süresini anlamlı olarak etkileyen değişkenlerdi (p<0.05). Çok değişkenli regresyon analizi sonucunda KHDAK için, tanı anında zayıf VKİ aralığında yer almak alt tiplendirme yapılamamış kanser histopatolojisine sahip olmak, evrede ve ECOG performans skorundaki artış ve yalnızca palyatif radyoterapi almak anlamlı olarak daha kötü sağkalımla ilişkiliydi. KHAK içinse daha kötü sağkalımla ilişkili anlamlı yordayıcılar; tanı anında zayıf VKİ aralığında yer almak, yaygın evre kansere sahip olmak ve ECOG performans skorundaki artış olarak belirlendi (p<0.05).
Sonuçlar: Tek değişkenli ve çok değişkenli analiz sonuçları vücut kitle indeksinin KHDAK ve KHAK'nde anlamlı bir prognostik faktör olduğunu ortaya koydu. Çok değişkenli analiz sonuçlarına göre her iki grup içinde zayıf vücut kitle indeksi aralığında yer almak daha kötü genel sağkalım süresi ile ilişkiliydi. Obezitenin akciğer kanseri sağkalımına etkisinin değerlendirilebilmesi için DSÖ beslenme durumu kategorilerine göre belirlenmiş olan üç obezite grubunun da yeterli güçte temsil edildiği geniş katılımlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate the relationship between body mass index and overall survival time of lung cancer patients treated in the radiation oncology department of Süleyman Demirel University Research and Application Hospital.
Materials and Methods: In this retrospective study, the files and hospital automation records of 394 lung cancer patients diagnosed with lung cancer and treated in the radiation oncology department of SDU Research and Education Hospital between 2016-2020 were examined. 238 lung cancer patients who met the inclusion criteria were included in the study. The mortality status of the patients was controlled with the endpoint of 21 August 2021. The time from the date of first diagnosis to August 21, 2021 for patients with overall survival was defined as the time from first diagnosis to death for patients who died. Conformity of continuous variables to normal distribution was examined using visual (histogram and probability graphs) and analytical methods (Kolmogorov-Smirnov/Shapiro-Wilk tests). Descriptive statistics were given as numbers, percentages, mean, and standard deviation. Overall survival times and five-year overall survival rates of the patients were calculated using the Kaplan-Meier method, and the effects of variables on overall survival were analyzed by log-rank test and univariate Cox regression analysis. Survival curves according to body mass index were created by Kaplan-Meier and Cox regression method. SPSS for Windows version 22.0 package program was used for statistical analysis and cases where the type-1 error level was below 5% were considered statistically significant.
Results: Of the study group, 77.7% (n=185) had non-small cell lung cancer and 22.3% (n=53) had small cell lung cancer. The median survival time for NSCLC was 13.2 months and the 5-year survival rate was 8.4%, and the median survival time for SCLC patients was 10.80 months and the 5-year survival rate was 8.3%. According to univariate and multivariate analysis results, body mass index had a significant effect on overall survival time for both NSCLC and SCLC. In addition, according to the results of univariate analysis, the presence of metastatic lymph node, metastasis stage, stage, ECOG performance score, radiotherapy type and chemotherapy status for NSCLC; For SCLC, age, ECOG performance score, stage and prophylactic cranial irradiation status were variables that significantly affected the overall survival time (p<0.05). As a result of multivariate regression analysis, for NSCLC, being in the weak BMI range at the time of diagnosis, having not otherwise specified cancer histopathology, an increase in stage and ECOG performance score, and receiving palliative radiotherapy alone were associated with significantly worse survival. For SCLC, significant predictors associated with worse survival; It was determined as being in the weak BMI range at the time of diagnosis, having extensive stage cancer, and an increase in the ECOG performance score (p<0.05).
Conclusion: Univariate and multivariate analysis results revealed that body mass index was a significant prognostic factor in NSCLC and SCLC. According to the results of multivariate analysis, being in the lean body mass index range was associated with worse overall survival in both groups. In order to evaluate the effect of obesity on lung cancer survival, studies with large participation in which all three obesity groups are represented with sufficient strength are needed.