Dejeneratif disk hastalığına bağlı kronik bel ağrısında serum adiponektin, leptin, IL-6, TNF-alfa düzeylerinin ağrı, fonksiyon ve antropometrik ölçümler ile ilişkisi
The relationship between serum adiponectin, leptin, IL-6, TNF-ALPHA levels and pain, function, and anthropometric measurements in chronic low back pain due to degenerative disc disease
Yazar: NURCAN DURAN TAŞ
Danışman: PROF. DR. BİRKAN SONEL TUR
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Adiponektin = Adiponectin ; Ağrı = Pain ; Ağrı = Pain ; Bel ağrısı = Back pain ; Leptin = Leptin ; Tümör nekroz faktörü-alfa = Tumor necrosis factor-alpha ; İnterleukin 6 = Interleukin 6 ; İntervertebral disk = Intervertebral disc ; İntervertebral disk = Intervertebral disc ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Giriş ve Amaç: İntervertebral disk dejenerasyonu (İVDD) bel ağrısının en önemli nedenlerinden biridir. Obezitenin, mekanik yüklenme ve adipoz dokudan salgılanan bazı adipositokinler aracılığıyla İVDD'ye neden olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın birincil amaçları, kronik bel ağrılı hastalarda serum adiponektin, leptin, IL-6, TNF-alfa düzeylerinin sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılması ve serum adiponektin, leptin, IL-6 ve TNF-alfa düzeyleri ile ağrı, fonksiyon ve disk dejenerasyonu arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. İkincil amaçları, obeziteyle ilişkili antropometrik ölçümlerin serum adiponektin, leptin, IL-6 ve TNF-alfa düzeyleri ile ilişkisi incelenerek; obezitenin serum sitokin düzeyleri üzerindeki etkileri ve kronik bel ağrısı ve disk dejenerasyonu ile ilişkisinin araştırılması; kronik bel ağrılı hastalarda cinsiyet farklılığının araştırılmasıdır.
Gereç ve yöntem: Tek merkezli, kesitsel vaka-kontrol araştırması olarak tasarlanan çalışmaya 3 aydan uzun süren kronik bel ağrısı olan, Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) ile İVDD tanısı alan 85 hasta ve 84 sağlıklı olmak üzere 169 kişi dahil edildi. Hasta grubunda ağrı değerlendirimi için Görsel Analog Skala (GAS, 0-10 cm) ve fonksiyonel durum için Oswestry Özürlülük İndeksi (OÖİ) ölçekleri uygulandı. Vücut ağırlığı (kg), boy uzunluğu (m), beden kitle indeksi (BKİ) (kg/m2), bel çevresi (cm), bel-kalça oranı ölçümleri kaydedildi. Serum adiponektin, leptin, IL-6 ve TNF-alfa örnekleri ELISA (enzyme-linked immunosorbent assay) yöntemiyle çalışıldı. Pfirrmann sınıflaması yöntemi kullanılarak İVDD şiddeti belirlendi.
Bulgular: Hasta grubunun yaş ortalaması 42,1±10,7 yıl, kontrol grubunu yaş ortalaması 41,9±10,7 yıl ve ağrı süresi 57,3±69,8 ay saptandı. Kronik bel ağrılı hasta ve kontrol grupları arasında serum adiponektin (p=0,35), leptin (p=0,19) ve IL-6 (p=0,14) düzeylerinde anlamlı bir fark bulunmadı. Bel ağrılı hastalarda serum adiponektin, leptin ve IL-6 düzeyleri ile ağrı şiddeti (GAS), ağrı süresi ve fonksiyon kaybı (OÖİ) arasında ilişki saptanmadı. Ancak bu ilişki kadın ve erkek hastalar için incelendiğinde erkeklerde ağrı süresi ile serum adiponektin (r=-,41, p<0,05) ve OÖİ ile serum IL-6 (r=-,52, p<,05) düzeyleri arasında negatif korelasyon saptandı. Bel/kalça oranı ile serum adiponektin arasında negatif korelasyon (r=-,24, p<,05); vücut ağırlığı (r=,25, p<,05), BKİ (r=,48, p<,01) ve bel çevresi (r=,29, p<,01) ile leptin arasında pozitif korelasyon saptandı. MRG 
saptanan İVDD şiddeti ile adiponektin (p=,18), leptin (p=,11) ve IL-6 (p=,48) düzeyleri arasında ilişki bulunmadı.
Sonuç: Bu çalışmada serum leptin ve adiponektin düzeyleri ile antropometrik ölçümler arasında ilişki saptanırken bel ağrısı semptomları ve MRG ile saptanan İVDD şiddeti ile ilişkili bulunmamıştır. Bu durum antropometrik parametrelerin serum adiponektin ve leptin düzeyleri üzerinde İVDD 'ye bağlı lokal inflamasyona göre daha fazla belirleyici olduğunu ve intervertebral disk doku düzeyinde İVDD 'ye bağlı lokal inflamasyonun, sistemik kan dolaşımında tespit edilemeyebileceğini düşündürebilir. İVDD ve sitokin ilişkilerinin aydınlatılabilmesi için doku düzeyinde çalışılan daha ileri araştırmalara ihtiyaç vardır. İVDD patofizyolojisinde adipokin ve diğer sitokinlerin rolünün daha iyi anlaşılması, potansiyel tedavi hedefleri sağlayabilir.

Abstract:
Introduction and aim: Intervertebral disc degeneration (IVDD) is one of the most important causes of low back pain. It is suggested that obesity causes IVDD through mechanical loading and some adipocytokines released from adipose tissue. The primary objectives of this study are to compare serum adiponectin, leptin, IL-6, TNF-alpha levels in patients with chronic low back pain with a healthy control group and to investigate the relationship between serum adiponectin, leptin, IL-6, TNF-alpha levels and pain, function, and disc degeneration. The secondary objectives of this study are; to examine the relationship between obesity-related anthropometric measurements with serum adiponectin, leptin, IL-6, and TNF-alpha levels; to investigate the effects of obesity on serum cytokine levels and its relationship with chronic low back pain and disc degeneration; to investigate the effect of gender difference in patients with chronic low back pain.
Materials and Methods: It was designed as a single-center and cross-sectional case-control study. The study included 169 people, including 85 patients with chronic low back pain lasting more than 3 months and diagnosed with IVDD by Magnetic Resonance Imaging (MRI), and 84 healthy. Visual Analogue Scale (VAS, 0-10 cm) for pain assessment and Oswestry Disability Index (ODI) scales for functional status were used in the patient group. Bodyweight (kg), height (m), body mass index (BMI) (kg / m2), waist circumference (cm), waist-hip ratio measurements were recorded. Serum adiponectin, leptin, IL-6, and TNF-alpha levels were studied by ELISA (enzyme-linked immunosorbent assay). The grading of IVDD was determined using the Pfirrmann classification method.
Results: The mean age of the patient group was 42,1 ± 10,7 years, the mean age of the control group was 41,9 ± 10,7 years, and the duration of pain was 57,3 ± 69,8 months. There was no significant difference in serum adiponectin (p = 0,35), leptin (p = 0,19) and IL-6 (p = 0,14) levels between the patient group with chronic low back pain and the control group. No relationship was found between serum adiponectin, leptin, and IL-6 levels and pain intensity (VAS), duration of pain, and disability (ODI) in patients with low back pain. However, this relationship was evaluated separately for male and female patients; there was a negative correlation between pain duration and serum adiponectin (r =-, 41, p <0,05) levels and between ODI and serum IL-6 (r =-, 52, p <,05) levels in men. There was a negative correlation (r =-, 24, p <, 05) between waist/hip ratio and serum adiponectin. There was a positive correlation between leptin and body weight (r =, 25, p <.05), BMI (r =, 48, p <, 01), and waist circumference (r =, 29, p <.01). No relationship was found between the severity of IVDD detected by MRI and adiponectin (p =, 18), leptin (p =, 11), and IL-6 (p =, 48) level.
Conclusion: In this study, serum leptin and adiponectin levels were found to be associated with anthropometric measurements, but not with low back pain symptoms or the severity of IVDD detected by MRI. This may indicate that anthropometric parameters are more determinant on serum adiponectin and leptin levels than IVDD-induced local inflammation and that IVDD-induced local inflammation in intervertebral disc tissue may not be detected in the systemic blood circulation. Further studies on the disc tissue are needed to elucidate the relationship between IVDD and cytokine. A better understanding of the role of adipokines and other cytokines in the pathophysiology of IVDD may provide potential treatment targets.