Eroı̇n kullanım bozukluğu olan bı̇reylerı̇n otomatı̇k düşüncelerı̇, üst bı̇lı̇şsel model ve stresle başa çıkma tarzının değerlendı̇rı̇lmesı̇
Evaluation of the metacognitive model and automatic thoughts and stress coping in patients with heroin use disorder
Yazar: BİRGÜL GÜLEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAİME VİCDAN YÜCEL
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Eroin = Heroin ; Eroin bağımlılığı = Heroin dependence ; Narkotikler = Narcotics ; Otomatik düşünce = Automatic thoughts ; Stres = Stress ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Amaç: Bu çalışma, Eroin Kullanım Bozukluğu'nun otomatik düşünce stilleri, üst biliş ve baş etme stratejilerine etkisini değerlendirmeyi amaçlamıştır.
Yöntem: Çalışma örneklemi, 18-65 yaş arası, özel ve devlet hastanelerinin bağımlılık tedavi merkezlerinde ayaktan ya da yatarak tedavi sürecinde olan Eroin Kullanım Bozukluğu tanısı almış 43 katılımcı ve herhangi bir Madde Kullanım Bozukluğu tanısı olmayan 43 kontrol grubu katılımcısı olmak üzere toplam 86 kişiden oluşmaktadır. Katılımcılara Onam Formu ve Sosyodemografik Bilgi Formu dışında; ÜstBiliş Ölçeği-30, Stresle Başa çıkma Tarzları Ölçeği ve Otomatik Düşünceler Ölçeği verilmiştir. İkili karşılaştırmalarda bağımsız t-test analizi yapılmıştır. Araştırma değişkenleri arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson korelasyon analizi yapılmıştır.
Bulgular: Araştırma verilerinin sonuçlarına göre; deney grubu ve kontrol grubu karşılaştırıldığında, stresle başa çıkma ve üst biliş açısından iki grup arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Olumsuz otomatik düşünce sıklığının Eroin Kullanım Bozukluğu olan grupta daha yüksek olduğu görülmüştür. Eroin Kullanım Bozukluğu tanısı almış grupta yer alan kişilerin kendi arasında yapılan karşılaştırmaların sonuçlarına göre; grup terapi ve bireysel terapi desteği almış olmanın Eroin Kullanım Bozukluğuyla başa çıkma açısından, işlevsel başa çıkma stratejilerinin kullanımını arttırdığı ve bu kişilerde olumsuz otomatik düşünce sıklığını azalttığı bulunmuştur. Eroin Kullanım Bozukluğu olan grupta üst bilişin, eğitim ve yaş değişkeninden etkilendiği saptanmıştır. Yapılan korelasyon analizleri sonucunda, eroine başlama yaşı ve stresle başa çıkma alt boyutları arasında anlamlı pozitif bir ilişki bulunmuştur. Eğitim süresinin, stresle başa çıkma ve üst biliş ile arasında anlamlı bir ilişki vardır.
Sonuç: Eroin Kullanım Bozukluğu olan bireylerin olumsuz düşünmeye daha yatkın olduğu bulunmuştur. Eroine kullanımına başlama yaşı ve eğitim süresinin, işlevsel başa çıkma tarzları geliştirmek ve farkındalık açısından etkili olduğunu gösteren sonuçlar hipotezi desteklemiştir. Madde Kullanım Bozukluğu tanısı olan bireylerin psikoterapi desteği ile bilişsel süreçleri ve stresle başa çıkma kapasitelerinin geliştiği saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Eroin, Stresle başa çıkma, Üst biliş, Otomatik düşünce

Abstract:
Objective: This study aimed to evaluate the effect of heroin use disorder on automatic thoughts, metacognition and coping with stress.
Method: The study consists of 43 participants who were diagnosed as Heroin Use Disorder in outpatient or inpatient treatment centers of private and state hospitals between the ages of 18-65 and 43 control group participants who were not diagnosed as "drug use disorder". The participants were given the MCQ-30, the Coping with Stress Scale, the Automatic Thoughts Scale, the Consent form and the Sociodemographic Information Form. Independent t-test analysis was performed in two comparisons. Pearson correlation analysis was performed to examine the relationship between the research variables.
Result: According to the research findings, there was no significant difference between the two groups in terms of coping with stress and metacognition. The frequency of negative automatic thoughts was higher in the group with heroin use disorder. According to the results of the comparisons among the people who are diagnosed with heroin use disorder; Group therapy and individual therapy support have been found to increase the use of functional coping strategies in terms of coping with Substance Use Disorder and decrease the frequency of negative automatic thoughts in these individuals. It was determined that metacognition was affected by education and age variables in the group with heroin use disorder. As a result of the correlation analysis, a significant positive correlation was found between the age of onset of the heroin use and the sub-dimensions of coping with stress. There was significant relationship between coping with stress and duration of education. Conclusion: It has been found that individuals with heroin use disorder are more prone to negative thinking. The hypothesis was supported by results showing that the age of onset heroin use and duration of education were effective in developing functional coping styles and awareness. It has been determined that cognitive processes and coping capacity of individuals with substance abuse disorder have improved with psychotherapy support.
Key words: Heroin, Coping with stress, Metacognition, Automatic thought