Yaşlı (>65 yaş) hastaların kısa ve uzun dönem mortalitelerinin frailty (kırılganlık) skoru ile progresif olarak değerlendirilmesi
Geriatric patients (>65 AGE) progressive evaluation of the short and long term mortalities by frailly score
Yazar: ALİ ERDEM KEKÜL
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ÜLGER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı / Yoğun Bakım Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Kırılganlık = Frailty ; Mortalite = Mortality ; Yaşlılar = Aged ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Gelişen teknoloji ve sağlık sistemindeki yenilikler ile beklenen yaşam süresi uzamakta ve yaşlı nüfus giderek artmaktadır. Beraberindeki ek hastalıklar ve fonksiyon sınırlamaları yoğun bakıma olan ihtiyacı da arttırmaktadır. Bu tez çalışmasında yoğun bakımımızda izlediğimiz 65 yaş üstü hasta grubunda uzun ve kısa dönem mortalite nedenleri belirlemeye çalıştık. 
Gereç ve Yöntem: 01.10.2016 ve 01.08.2017 tarihleri arasındaki sürede, yoğun bakım ünitesine gelen 65 yaşından büyük 381 hastanın klinik verilerinin izlenimi, uzun ve kısa dönem mortalite ve morbiditenin değerlendirilmesi, Acute Physiology and Chronic Health Evaluation Score (APACHE II), Sequental Organ Failure Assessment (SOFA), Simplified Acute Physiology Score (SAPS II) ve Frailty skoru kullanılarak prospektif analizi hedeflenmiştir.
Bulgular: Takip edilen 381 65 yaş üstü yoğun bakım hastasında ortalama yaş 73,98± 6,76 yıl olarak elde edilmiştir. En düşük yaş 65 iken en büyük yaş değeri 93 yıldır. İncelenen hastaların 154'ü (%40,4) kadın iken erkekler hasta sayısı 227 (%59,6) olarak belirlendi. Yaş dağılımını incelemek için hastalar 65-74 yaş, 75–84 yaş, >85 yaş şeklinde 3 grup olarak sınıflandırıldı. 65-74 yaş grubundaki hasta sayısının en yüksek (219), >85 yaş grubundaki hasta sayısının en düşük (34) olduğu görülmektedir. 381 hastada yoğun bakıma en sık yatış nedeni olarak 119 hasta ile (%31,2) GİS cerrahisi, daha sonra 62 hasta (%15) ile ürogenital cerrahiler ve 61 hasta (%14,4) ile ortopedik cerrahiler gelmiştir. Mortalite oranı %31,5, 85 yaş ve üstü grupta %51,5 bulunmuştur. Ölen 120 hastanın 74'ü (%32,5) erkek, 46'sı (%29,8) kadın olarak saptanmış ve yaş arttıkça mortalite oranlarının da arttığı tespit edilmiştir. SOFA, SAPS II, APACHE II ve Frailty skoru yüksek olan hastaların kısa dönem mortalitelerinin fazla olduğu ve taburculuk oranlarının daha düşük olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Çalışmamızın sonuçları, yoğun bakımda kullanılan skorlama sistemlerinin hastaların kısa dönem mortalitesi ve taburculukların belirlenmesinde etkili olduğunu göstermiştir. En yüksek mortalite oranı >85 yaş hasta grubunda tespit edilmiştir. Frailty skoru yüksek olan hastaların daha uzun süre mekanik ventilatörde kaldıkları, daha fazla vazopressör tedavi aldıkları ve kısa dönem mortalitelerinin daha fazla olduğu tespit edilmiştir. 


Kırılganlık (Frailty) kavramının gelecek zamanlarda, yapılacak tedavilerin seçiminde hastanın geleceğinin öngörülmesi açısından kullanılması muhtemeldir. Yoğun bakımda kullanılan risk skorlarına ek olarak değerlendirilebilir, prognoz açısından ve alınacak önlemler hakkında fikir verebilir.


Anahtar sözcükler: Frailty skoru, yoğun bakım, yaşlı hasta

Abstract:
Introduction and Aim: Improvements in technology and innovations in the medical system are leading to increased life expectancy and an aging population. When diseases and functional limitations are added to this, the need for intensive care is also increasing. The aim of this study is to determine long and short-term mortality reasons in a group of patients over the age of 65 whom we monitored in the intensive care unit. 
	Materials and Methods: The aim is to monitor the clinical data of 381 patients over the age of 65 who were in the intensive care unit between the dates of 01.10.2016 and 01.08.2017, to assess long and short-term mortality and morbidity, and achieve prospective analysis using Acute Physiology and Chronic Health Evaluation Score (APACHE II), Sequental Organ Failure Assessment (SOFA), Simplified Acute Physiology Score (SAPS II), Acute Physiology and Chronic Health Evaluation (APACHE II) ve Frailty scores. Findings: The average of age of 381 patients, who were over the age of 65 and monitored, was found to be 73,98± 6,76 years. While the lowest age was 65, the highest was 93 years. One hundred and fifty-four (40,4 %) of the patients were female, and 227 (59,6 %) were male. To study the age distribution, the patients were categorized into three age groups of 65-74, 75-84 and >85. It is seen that the number of patients between the ages of 65-74 is the highest (219), while the number of patients over the age of 85 is the lowest (34). The highest reasons for referral to the intensive care unit is GIS surgery with 119 patients (31,2%). It is followed by urogenital surgeries with 62 patients (15%) and orthopedic surgeries with 61 patients (14,4%). The rate of mortality is 31,5% on average and 51,5% over the age of 85. Of 120 patients who died, 74 (32,5%) were male, and 46 (29,8%) were female. Besides, positive correlation was found between age and mortality. Patients with high SOFA, SAPS II, APACHE II and Fraily scores have high short term mortality and low rates of discharge from hospital.			Result: The results of our study has shown that the scoring systems used in intensive care units are effective in determining short-term mortality and discharge rates of the patients. The highest rate of mortality was found among patients over the age of 85. The current study also indicates that patients with high frailty score stay in the mechanic ventilator longer, receive longer vasopressor treatment and have higher rates of short-term mortality. 
	The notion of Frailty is likely to be used in the future in the choice of treatments to be applied and in the prediction of the future of the patient. It can be assessed in addition to the risk scores used in intensive care and might give an insight about prognosis and measures to be taken.


Keywords: Frailty score, intensive care unit, elderly patients