Milli Eğitim Bakanlığı okul öncesi eğitim programına uyarlanmış GEMS (great explorations in math and science) fen ve matematik programının anaokuluna devam eden altı yaş grubu çocukların kavram edinimleri ve okula hazır bulunuşluk düzeyleri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Concept acquisition and the effectiveness of the GEMS (great exploration in math and science) science and mathematics program adapted to the ministry of education pre-school education program in preparing six year old kindergarten students for primary education
Yazar: REYHAN SARITAŞ
Danışman: PROF. DR. Z. FULYA TEMEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen = Science ; Kavram gelişimi = Concept development ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Kavramlar = Concepts ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Okul olgunluğu = School readiness ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education

Özet:
Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim Programına uyarlama çalışması yapılmış GEMS (Great Exploration in Math and Science) Fen ve Matematik Programının anaokuluna devam eden altı yaş grubu çocukların kavram edinimleri ve ilköğretime hazır bulunuşluk düzeyleri üzerine etkisinin incelenmesi bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır.Araştırmanın örnekleminin, deney grubunu İSTEK Özel Bilge Kağan Anaokulu'na devam eden ve Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim Programına uyarlama çalışması yapılmış olan GEMS Programı uygulanan altı yaş grubundaki 40 çocuk; kontrol grubunu ise Özel Beykent Anaokulu'na devam eden altı yaş grubu GEMS Programı uygulanmayan 40 çocuk oluşturmaktadır. Yarı deneysel nitelikte olan bu araştırmada deney grubuna ön test-uygulama-son test deseni uygulanırken kontrol grubuna sadece ön test- son test verilmiştir. Örneklemi oluşturan 80 çocuğa (doğum tarihi, cinsiyet, kardeş sayısı, doğum sırası, okul öncesi eğitim deneyimi ve süresi ) ve anne-babalarına ait bilgileri ( yaşam durumu, yaş, eğitim düzeyi, çalışma durumu ve meslek) içeren kişisel bilgi formu doldurulmuştur. Deney grubuna Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim Programına uyarlama çalışması yapılmış GEMS Fen ve Matematik Programı 12 hafta boyunca toplam 81 saat olarak uygulanmıştır. Uygulamalar sona erdikten sonra son testler yapılmıştır. Verilerin toplanmasında Bracken Temel Kavram Ölçeği (BTKÖ), Marmara İlköğretime Hazır Bulunuşluk Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır.Verilerin analizinde, deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencilere ait demografik bilgilerin analizi için betimsel istatistikler yapılmıştır. Deney ve kontrol grubun arasında ön test ve son test ölçümleri arasındaki farkın manidar olup olmadığını test etmek için İlişkisiz (Bağımsız) Örneklemler t-testi yapılmıştır. Deney grubunda ve kontrol grubunda ön test son test puanları arasındaki farkın anlamlı olup olmadığını test etmek için İlişkili Örneklemler için t-testi (Paired Samples t-test) yapılmıştır.Proje temelli etkinliklerle Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim Programına uyarlama çalışması yapılarak yeniden düzenlenen GEMS Fen ve Matematik Programının BTKÖ sonuçlarına göre; sayı, boyut, karşılaştırma, şekil, yön/konum, bireysel/sosyal farkındalık, yapı/materyal, miktar, zaman, toplam kavram test puanlarında ve okula hazırlık bulunuşluk (OHS) üzerinde etkili olduğu, ancak renk kavramının kazanılmasında deney ve kontrol grubunun ön test ve son test sonuçlarında fark olmadığı bulunmuştur. Bu sonucun öğrencilerin daha önce renk kavramını kazanmış olmalarından kaynaklandığı düşünülmektedir.Marmara İlköğretime Hazır Bulunuşluk Ölçeği sonuçlarına göre ise, MEB Okul Öncesi Eğitim Programına uyarlanmış GEMS Fen ve Matematik Programı; çocukların matematik/fen kavramlarını kazanmalarında ve uygulama formu toplam puanlarında etkili olduğu; ses, çizgi, labirent gibi alt testlerde yani okuma ve yazmaya becerilerin gelişiminde etkili olmadığı görülmüştür. Ölçeğin gelişim formu sonuçlarına göre de, MEB Okul Öncesi Eğitim Programına uyarlanmış GEMS Fen ve Matematik Programının çocukların tüm gelişimin alanlarında (zihinsel/dil, sosyal/duygusal, fiziksel, öz bakım) etkili olduğu görülmüştür.Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim Programına Uyarlama çalışması yapılmış GEMS Fen ve Matematik Programı uygulanan deney grubu çocukların BTKÖ toplam kavram puanı, okula hazır bulunuşluk (OHS), BTKÖ alt test puanları ile Marmara İlköğretime Hazır Bulunuşluk Ölçeği Uygulama ve Gelişim Formu Toplam ve Alt test puanları cinsiyete ve okula devam süresine göre karşılaştırılmıştır.Çocukların kavram gelişimleri üzerinde cinsiyet faktörü anlamlı bir fark oluşturmazken, okula devam etme süresinin renk kavramının kazanılmasında anlamlı bir fark oluşturduğu bulunmuştur. Çocukların okula hazır bulunuşluklarında BTKÖ'nün (OHS) puanlarında cinsiyet ve okula devam etme süresine göre bir fark bulunmamıştır. Marmara İlköğretime Hazır Bulunuşluk Ölçeği sonuçlarına göre ise fen, matematik, ses, çizgi, labirent, zihin/dil, sosyal/duygusal gelişim, fiziksel ve öz bakım gelişimlerinde cinsiyete göre bir farklılık bulunmazken, okula devam etme süresine göre fiziksel ve öz bakım gelişiminde bir yıl okula gidenlerle, bir yıldan fazla okula gidenler arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Bir yıldan fazla okula devam eden çocuklar fiziksel ve öz bakım gelişimi alt testlerinden daha yüksek puanlar almışlardır.Okul öncesi eğitim programının önemli etkinliklerinden biri olan fen ve matematik çalışmaları; çocukların ilgi ve meraklarını harekete geçirecek etkinlikler kullanılarak, bilgiye kendi kendilerine ulaşmaları sağlanarak ve gözlem, araştırma, soru sorma, tartışma gibi bilimsel süreçler kullanılarak gerçekleştirildiğinde çocukların kavram edinimlerinin yanı sıra okula hazır bulunuşluk düzeylerinin geliştirilmesinde de etkili olacaktır. Okul öncesi dönemde proje yaklaşımı bu yöntem ve süreçlerin tümünü içermektedir. Ayrıca proje yaklaşımı, okul öncesi eğitim programında yer alan etkinliklerin (sanat, müzik, drama, oyun ve hareket, okuma yazmaya hazırlık, serbest zaman, fen ve matematik, Türkçe) pek çoğunu kapsamaktadır.BTKÖ ve Marmara İlköğretime Hazır Bulunuşluk Ölçeğinden elde edilen bulgular; Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim Programı'na proje temelli etkinliklerle uyarlama çalışması yapılan GEMS Fen ve Matematik Programının, altı yaş çocuklarının kavram edinimleri ve okula hazır bulunuşluk düzeylerinin geliştirilmesinde etkili bir program olduğunu desteklemiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the concept acquisition and the effectiveness of the GEMS (Great Exploration in Math and Science) Science and Mathematics Program adapted to the Ministry of Education Pre-school Education Program in preparing six year old Kindergarten students for primary education.Of the survey sample, the experimental group as ISTEK Private Kindergarten Bilge Kağan with the ongoing students and GEMS Program implemented under 40 children in the age group of six; Beykent Private Kindergarten constituted the control group with 40 children who are not implemented GEMS program. The experimental fact of this study, pre-test-application and post-test pattern was given the experimental group, and only the pre-test and post-test was given to the control group. For 80 children who constitute the sample, (date of birth, gender, number of siblings, experience and length of pre-school education) personal information (life style, age, educational status and profession) form was filled about the parents. GEMS Science and Mathematics Program were applied for 12 weeks in total 81 hours in the experimental group. The last tests were made after the applications terminated. Bracken Basic Concept Scale (BBCS), Marmara Primary School Readiness Scale and a personal information form was applied.In the analysis of data, descriptive statistics were done for the analysis of demographic information to the experimental and control group students. Between experimental and control group Unrelated (Independent) Sample t-test was done to see whether the differences between pre-test and post-test measurements are meaningful or not. In the experimental group Paired Samples t-test were made to test whether to find a significant difference between pre-test and post-test scores.With the revised project basis approach GEMS Science and Mathematics Program BBCS results, the number, size, comparison, shape, direction / location, personal / social awareness, building / material, quantity, time, the concept of total test scores and school of preparatory Generator (SRS) were effective, but no significant difference was found between experimental and control groups of the concept of acquiring the color of the pre-test and final test results. The reason of this result is a consequence of students who have already acquired the concept of color.According to the results of the Marmara Primary School Readiness Scale, GEMS Science and Mathematics Program; acquisitions of children's math / science and application form for the total score was effective, on the other hand sound, line, labyrinthine reading and writing sub-tests that was not effective in the development of skills. According to the scale?s development form results, the GEMS Science and Mathematics Program; is deemed to be effective in the development of all areas (cognitive / language, social / emotional, physical, self-care).Implemented in the experimental group of children GEMS Science and Mathematics Program the concept of BBCS total score, the school readiness (SRS), BBCS lower test scores was compared to Marmara Primary School Readiness Scale and Development Application Form and Sub-total test scores by gender.The gender factor on the children does not generate a significant difference on the Concept Development of children, the concept of acquiring the color formed a significant difference was found on the school attendance period. It was found no difference in BBCS? s children school readiness scores with respect to gender and school attendance period. According to Marmara Primary School Readiness Scale results; science, mathematics, sound, line, maze, mind / language, social / emotional development, physical development and self-care, no gender difference was found, significant differences were found among those who go to school regularly . Children who are ongoing for more than a year to school were received higher lower test scores from physical development and self-care.One of the most important events of Pre-school education programs, science and math studies is, using activities which take interest and curiosity of children, allowing access to information by themselves, and using scientific processes such as observation, research, questioning, discussion, will be effective for their school readiness development. During pre-school project basis approach that includes all of the methods and processes. In addition, project basis approach, covers the full range of activities (art, music, drama, games and movement, reading and writing preparation, leisure, science and mathematics, Turkish) in the pre-school education program.The findings obtained from BBCS and Marmara Primary School Readiness Scale, the Ministry of Education Pre-School Education Program project basis approach adapted to work with the GEMS Science and Mathematics Program, has supported that program is effective on six year old kindergarten students with the concept acquisition and developing school readiness.