Aerofonik mini yumru üretim sisteminde farklı dikim materyallerinin patates çeşitlerinin bitki gelişimi ve verimi üzerine etkileri
Effects of different planting materials on growth and yield of potato cultivars in aeroponic mini tuber production system
Yazar: HASAN AĞRI
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN ÇALIŞKAN
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Genetik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Genetik = Genetics

Özet:
Tohumluk üretiminde birim alanında verimliliği arttırılması maliyeti önemli ölçüde etkilemektedir. Son yıllarda birim alanda mini yumru sayısının arttırılması ve üretim maliyetinin azaltılması açısından topraksız kültür olan aerofonik sistem kullanımı yaygınlaşmaya başlamıştır. Bu çalışmada dört farklı patates çeşidinin (Agria, Russet Burbank, Borwina ve Zirve) ve dört farklı dikim materyalinin (in vitro bitki, mikro yumru, mini yumru ve yumru sürgünü) aerofonik sistemdeki  performanslarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Deneme bölünmüş bloklar deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Aerofonik sisteme aktarılan dikim materyallerinden 15 hafta sonunda bitki başına yumru sayısı, metrekaredeki yumru sayısı, bitki başına yumru verimi, ortalama yumru ağırlığı, kuru madde oranı, kök yaş ağırlığı, kök kuru ağırlığı, kök uzunluğu, fotosentez hızı, stoma iletkenliği, transpirasyon oranı ve klorofil indeks değerleri için ölçüm alınmıştır. Araştırmada incelenen özellikler yönünden istatistiki açıdan çeşit, dikim materyali ve çeşit x dikim materyali interaksiyonu önemli bulunmuştur. Yapılan analizler sonucunda bitki başına yumru sayısı (15.4 yumru sayısı/bitki), metrekaredeki yumru sayısı (4016.5 adet/m2), bitki başına yumru verimi (333.32 g/bitki), kök yaş ağırlığı (119.8 g), kök kuru ağırlığı (10.2 g) ve kök uzunluğu (99.7 cm)  en yüksek Agria x mini yumru interaksiyonunda gözlemlenmiştir ortalama yumru ağırlığının ise en yüksek Agria x yumru sürgünü interaksiyonunda (23.3 g) olduğu görülmüştür.

Abstract:
Increeasing the yield per unit area in seed production significantly affects the cost. In recent years, providing such advantages of increased number of mini tubers per unit area and reduced productions cost, the use of a type of soilles culture called aeroponic system has become widespread. In this study, it was aimed to determine the performances of four different potato genotypes (Agria, Russet Burbank, Borwina and Zirve) and four different planting materials (in vitro plant, micro tuber, mini tuber and tuber sprout) in aeroponic system. Study was carried out with 4 replications according to split-plot design. The number of tubers per plant, tuber number per meter square, tuber yield per plant, mean tuber weight, dry matter content, fresh and dry root weight, root length, photosynthesis rate, stomatal conductance, transpiration rate and chlorophyll index measurements were taken from planting materials at 15-week after transfer. Cultivar, planting material and cultivar x planting material interaction were found to be statistically significant. Analyses have given that tuber number per plant (15.4 tuber/plant), tuber number per meter square (4016.5 tuber m-2), tuber yield per plant (333.32 g/plant), fresh root weight (119.8 g), dry root weight (10.2 g) and root length (99.7 cm) were the highest for Agria mini tuber interaction. However, mean tuber weight (23.3 g) was found to be highest in Agria tuber sprout interaction.