Elazığ ili bağ alanlarında zararlı unlu bit Planococcus ficus (Signoret) (Hemiptera: Pseudococcidae)'nin mücadelesinde odun ve fındık sirkesinin kullanılma olanaklarının belirlenmesi
Determination of the possibilities of using wood and hazelnutvinegar in the control of harmful mealy lice Planococcus ficus (Signoret) (Hemiptera: Pseudoccidae) in vineyards of Elazig province
Yazar: VEYSEL ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. SEVCAN AYTAÇ KORKMAZ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bağlar =   ; Mücadele = Struggle ; Planococcus ficus = Planococcus ficus ; Sirke = Vinegar ; İnsektisidler = Insecticides

Özet:
Planococcus ficus (Bağ unlu biti) Güney Afrika, Akdeniz coğrafyası, Ortadoğu, Arjantin,
Kaliforniya ve Meksika bağ alanlarında varlığı tespit edilen önemli bir zararlı türdür. Bağ unlu biti
dünyanın bir çok ülkesinde bağ alanlarında çok ciddi zararlar meydana getirebilmektedir. Zararlı bitkide
meydana getirdiği direk zararın yanında fumajin meydana getirerek ürün kalitesinin azalmasına ve pazar
değerinin düşmesine yol açmaktadır. Bu zararlılara karşı çoğunlukla yaz aylarında insektisit uygulamaları
yapılmaktadır. Yapılan insektisit uygulamaları zararlının kabuk altlarında olması, sık bağ yaprakları ve
salkımlarında daha fazla bulunması ve biyolojisi nedeniyle çok başarılı olmamaktadır. Bağ unlu biti ile
etkin bir mücadele yapabilmek için biyolojileri, dağılışları, sıcaklık ve nemden nasıl etkilendiklerinin
belirlenmesi önemlidir. Zararlı son yıllarda Elazığ ili bağ alanlarında önemli zararlar oluşturmaktadır. Bu
zararlı ile mücadelede farklı insektisitler kullanılmakta, mücadele başarısı kullanılan ilacın dönemine göre
değişmektedir. Ayrıca bu zararlı ile mücadele de kullanılan ilaçların doğal düşmanlara zararlı etkileri
bulunmaktadır. Bu çalışmada, zararlının mücadelesinde Odun Sirkesi (OS) ve Fındık Sirkelerinin (FS)
repellent ve akut toksisite etkileri belirlenmiştir. Çalışma; 2022 yılı Mart-Ekim ayları arasında Elazığ İli
Koruk köyünde bir adet bağ alanında yürütülmüştür. Çalışma sonucunda, odun ve fındık sirkesine gore
zararlı populasyonunu düşürme açısından daha etkili olduğu, her iki sirkede de doz arttıkça zararlı
populasyonunun azaldığı, negative kontrole gore zararlı populasyonunda ki azalışın istatistiksel olarak
önemli olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca sirkelerin Coccinellidae familyası türlerinin toplamında, repellent
etki gösterdiği ancak bu etkinin pozitif control uygulamalarına gore önemli olmadığı belirlenmiştir.
Çalışma bu zararlı ile mücadele açısından yenilik getirmektedir. Kullanılacak sirkeler ülkemizde buğday
depo ve ambar zararlıları ile badem zararlılarına karşı çeşitli çalışmalarda uygulanmış, bağ zararlılarına
karşı yapılmış olan bu uygulama ile yenilikçi bir zirai mücadele çalışması sunmaktadır. Bu araştırmada bu
zararlıya karşı karbonizasyon ürünü olan odun ve fındık sirkesinin bağ alanlarında zararlı olan P.ficus'a
karşı Bağlarda entegre mücadele (IPM) çalışmaları için alternative bir mücadele yöntemi olabileceği
gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Bağ, Planococcus ficus, Bitkisel İnsektisit, Odun-fındık sirkesi, Mücadele, IPM

Abstract:
Planococcus ficus (Vineyard mealybug) is an important pest species found in South Africa,
Mediterranean geography, Middle East, Argentina, California and Mexico vineyard areas. Vineyard
mealybug can cause serious damage in vineyard areas in many countries of the world. In addition to the
direct damage it causes to the harmful plant, it causes fumagin to decrease the product quality and decrease
the market value. Insecticide applications are mostly carried out in summer against these pests. Insecticide
applications are not very successful due to the fact that the pest is under the bark, it is more common in
vineyard leaves and bunches, and because of its biology. It is important to determine their biology,
distribution, how they are affected by temperature and humidity in order to be able to effectively control the
vineyard mealybug. The pest has caused significant damage in the vineyard areas of Elazig province in
recent years. Different insecticides are used in the fight against this pest, and the success of the control
varies according to the period of the drug used. In addition, the drugs used to combat this pest have harmful
effects on natural enemies. In this study, repellent and acute toxicity effects of Wood Vinegar (OS) and
Hazelnut Vinegar (FS) in pest control were determined. Study; It was carried out in a vineyard area in
Koruk village of Elazig province between March and October 2022. As a result of the study, it was
determined that wood chicken vinegar was more effective in reducing the pest population than hazelnut
vinegar, the pest population decreased as the dose increased in both vinegars, and the decrease in the pest
population compared to the negative control was statistically significant. In addition, it was determined that
vinegars had a repellent effect in the total of Coccinellidae family species, but this effect was not significant
compared to positive control applications. The study brings innovation in terms of combating this pest. The
vinegars to be used have been applied in various studies against wheat storage and warehouse pests and
almond pests in our country, and this application against vineyard pests offers an innovative agricultural
control study. In this study, it is thought that wood and hazelnut vinegar, which is a product of
carbonization against this pest, can be an alternative control method for integrated control (IPM) studies
against P ficus, which is harmful in vineyard areas.

Keywords: Vineyard, Planococcus ficus, Herbal Insecticide, Wood-Hazelnut Vinegar, Struggle, IPM