Arpada kısa boyluluk genleri kazandırılan bazı yakın izogenik hatların çeşitli tarımsal ve bitkisel özelliklerinin belirlenmesi
Determination of agronomic and plant characteristics of some near isogenic lines developed through introgression of short stature genes in barley
Yazar: İBRAHİM SAYGILI
Danışman: PROF. DR. NEJDET KANDEMİR
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Arpa = Barley

Özet:
Bu çalışmada Tokak 157/37 çeşidine kısa boyluluk genleri (kromozom 3'de yer alan hst-3 ve denso, kromozom 2'de yer alan Phr-2S) kazandırılan bazı yakın izogenik hatlar Tokat Kazova şartlarında tarla çalışmalarında incelenmiştir. Araştırmada dört yakın izogenik hat (Tokak 157/37+denso, Tokak 157/37+hst-3, Tokak 157/37+Phr-2S, Tokak 157/37+hst-3+Phr-2S) ve üç ebeveyn çeşit (Triumph, Steptoe ve Tokak 157/37) olmak üzere toplam yedi genotip kullanılmıştır. Çalışmada başaklanma süresi, bitki boyu, olgunlaşma süresi, yatma oranı, yatma açısı, başak boyu, başakta tane sayısı, hektolitre ağırlığı, çimlenme oranı, tek başak verimi, tane verimi, biyolojik verim ve hasat indeksi gibi agronomik özellikler incelenmiştir. denso lokusu, Tokak 157/37 çeşidinin başaklanma süresini 5 gün, olgunlaşma süresini 3 gün geciktirmiş, bitki boyunu 22,7 cm kısaltmış, yatma oranını % 32,5, yatma açısını yaklaşık 50° azaltmıştır. İncelenen diğer karakterlere ise etki etmemiştir. hst-3 lokusu bitki boyunu 10,5 cm kısaltmış, yatma oranını yaklaşık % 20 ile % 30 arasında, yatma açısını yaklaşık 40° azaltmış, başak boyunu 1 cm kısaltmış, diğer karakterlere ise etki etmemiştir. Phr-2S lokusu incelenen hiçbir karakterde etki göstermemiştir. Sonuç olarak incelenen üç kısa boyluluk geninden ikisi (hst-3 ve denso) markör destekli seleksiyonla başarılı bir şekilde Tokak 157/37 çeşidine aktarılmıştır.

Abstract:
In this study, some near isogenic lines developed through introgression of short stature genes (hst-3 and denso located on chromosome 3 and Phr-2S on chromosome 2) were investigated in field studies under Tokat Kazova conditions in Turkey. A total of seven genotypes including four near isogenic line (Tokak 157/37+denso, Tokak 157/37+hst-3, Tokak 157/37+Phr-2S, Tokak 157/37+hst-3+Phr-2S) and three parent cultivars (Triumph, Steptoe and Tokak 157/37) were used. Some agronomic traits such as heading time, plant height, maturity time, lodging, lodging angle, spike length, number of grains per spike, test weight, germination percentage, yield of a single spike, grain yield, biomass yield and harvest index were studied. denso locus delayed heading time about 5 days and maturity time 3 days and reduced plan height 22.7 cm, lodging 32.5% and lodging angle about 50°. denso alleles of Triumph cultivar did not affect other traits investigated. hst-3 locus reduced plant height 10.5 cm and decreased lodging by 20-30% and lodging angle about 40° also shortened spike length about 1 cm, but did not affect other agronomic traits studied. Phr-2S did not affect any agronomic traits studied. In conclusion, two of the three short stature genes investigated (hst-3 and denso) were successfully transferred to Tokak 157/37 via marker assisted selection.