Televizyon yayıncılığında Amerikan formatının hâkimiyeti: Türkiye ve Kazakistan örneği
The dominance of the American format in the television broadcasting, the example of Kazakhstan and Turkey
Yazar: ASSEL URAZOVA
Danışman: DOÇ. DR. NARİN TÜLAY ŞEKER
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Kazakistan = Kazakhstan ; Televizyon = Television ; Televizyon programları = Television programs ; Televizyon yayıncılık sistemleri = Television broadcasting systems ; Televizyon yayıncılığı = Television broadcasting ; Televizyon yayınları = Television broadcasts ; Türkiye = Turkey

Özet:
Televizyonun gündelik hayatımıza girmesiyle, yaşam tarzımızın vazgeçilmez öğeleri olan tiyatro, sinema ve radyonun popülerliğini zamanla yitirmesine yol açan günümüzün en etkin kitle iletişim aracı haline gelmiştir. Dünyanın her köşesindeki gelişmiş ve geri kalmış ülkelerde kamu ya da özel sektörde yayın yapan televizyon, hayatımızın adeta bir parçası olmuştur. Televizyon, bilgi edinmek, haberdar olmak, eğlenceli zaman geçirmek ve fikir sahibi olmak gibi konularda teknolojik bir sihirli kutu olarak karşımıza çıkmıştır. 
Günümüzde kitle iletişim aracı olarak en çok yatırım yapılan televizyon dev bir endüstri haline gelmiştir. Televizyon teknolojisi ne kadar gelişmiş olursa olsun, insan yaratıcılığı ve emeğinden oluşan çeşitli içerikli programları izleyicilere sunmak zorunda olduğu bir gerçektir. 
İşte bu çalışma, bulunduğumuz yüz yıl televizyon yayıncılığındaki program türlerinin gelişimi çerçevesinde Kazakistan ile Türkiye televizyon kanallarının program türlerini ve kanalların politikasını tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada Kazakistan'da ve Türkiye'de yayıncılığını sürdüren kanalların prime time zaman dilimindeki programların dağılımı incelenmiştir. Araştırma dönemi olarak 19-25 Mayıs 2018 tarihler arası ele alınmıştır. İncelemeye alınan kanallar her iki ülkede en çok izlenme oranına sahip kanallardır. 
Kanalların ana yayın akışı (prime time) niteliksel içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Böylelikle iki ülkenin televizyon kanallarının yayıncılık politikası tespit edilmiştir. 									Çalışmada önem arz eden diğer ana konu ise, Türkiye ve Kazakistan televizyonculuğunda yayınlanan Amerikan yapımlı program türlerinin incelenmesidir. Kazakistan ve Türkiye'de yayınlanan Amerikan yapımlı programlar çeşitli kategorilerde sınıflandırılarak değerlendirme yapılmıştır. Değerlendirme sonucunda iki ülke televizyon kanalları Amerikan kültürünün etkisi altında yozlaşması ve yok olmasını önlemek için yerli izleyici kitlesini hitap edebilen tarzda pek çok programlar yaparak, Amerikan program formatının hâkimiyeti altından kurtulmak için gayret sarf ettiği ortaya konulmaktadır.

Abstract:
With the television entering our everyday life, it has become the most effective mass communication tool of our day, which has led to the loss of the popularity of theater, cinema and radio, which are indispensable elements of our lifestyle. Television broadcasting in the public or private sector in developed and backward countries around the world has become a part of our lives. Television has come up as a technological magic box when it comes to getting information, being informed, having fun and having an idea. Today, the most invested television as mass media has become a giant industry. No matter how advanced television technology is, it is a fact that it has to offer the audience a variety of content programs that consist of human creativity and empathy. 
This study was conducted in the framework of the development of program types found in the last hundred years of television broadcasting television channels in Turkey and Kazakhstan to determine the types of programs and channels of policy. Working in Kazakhstan and allocation of time slots in prime time programs of the channel continues to broadcast in Turkey were examined. The research period is between 19-25 May 2018. The channels examined are the channels with the highest rate of coverage in both countries. The prime time of the channels was evaluated by qualitative content analysis method. Thus, the broadcasting policy of television channels of the two countries has been determined. 
Another main subject that is important in this study is to observe American production program as Turkey and Kazakhstan broadcasting do. American production programs that published in Kazakhstan and Turkey were evaluated and classified in various categories. As a result of the evaluation, the two countries are doing many programs in a style those appeals to the domestic audience to prevent the TV channels from being corrupted and destroyed under the influence of American culture. It is revealed that the there is an effort of getting off from dominance of the American program format.