Cumhuriyet Dönemi Türk seramik sanatında iç mekân dekorasyon unsuru olarak seramik duvar panolarının etkisinin araştırılması ve uygulama örnekleri
Investigation of the effect of ceramic wall panels as an interior decoration element in Turkish ceramic art in the Republic Period and application examples
Yazar: BURHAN YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. NURETTİN GÜLAÇTI
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bileşik Sanatlar Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Dekorasyon = Decoration ; Duvar panosu = Wallboard ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics ; İç mekan = Interior space

Özet:
Seramik sanatı Anadolu'da zengin bir kültürel birikime sahip olarak geçmişten günümüze kadar gelmiş ve bugünkü Cumhuriyet Dönemi Türk seramik sanatının gelişimine vesile olmuştur.  Çömlekçilik olarak ilk uygulamasına başlanan daha sonra seramik ve porselen olarak kullanılan bünyeler yüzyıllar sonra günlük kullanım dışında sanat eseri ve Endüstriyel eserlere yerlerini bırakmışlar. Günümüzde çömlekçilik zanaatı işlevselliğini sürdürse de seramik bünyelerin iç ve dış mekân seramik duvar panolarında estetik bir unsur olarak daha çok tercih edildiği görülmektedir. Seramik bünyeler sanat alanındaki, kullanımı dışında birçok teknolojik alanda da endüstriyel ürün olarak vazgeçilmezler arasında yer almıştır. Bu doğrultuda Cumhuriyet Dönemi Seramik Sanatına katkıda bulunan seramik sanatçılarının, eserleri incelenmiş ve iç mekânda uygulanan seramik bünyeli duvar panolarının uygulama örnekleri araştırılarak tespit edilmiş ve detaylarıyla incelenmiştir. Seramik duvar panolarının iç ve dış mekânlarda uygulanması genel anlamda incelendiğinde evrensel boyutta birçok uygarlığın dekorasyon bir unsur olarak yüzey süslemesinde kullanıldığı görülecektir. Buna örnek olarak Irak' ta M.Ö. 575' te yapılan Babil iştar kapısı gösterilebilir. Anadolu'da ise seramik duvar kabartmalarının tapınaklarda daha çok kullanıldığı görülmektedir.
  
Bu araştırmada nitel yöntemlerden, gözlem, yüz yüze görüşme ve genel tarama modelleri ile literatür taramasından yararlanılmıştır.

Bu araştırma genel olarak dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde "Anadolu seramik sanatının tarihsel gelişimi ve iç mekân dekorasyonunda (düzenlemelerinde) kullanılan mimari çini ve seramik uygulamaları," yer verilmiş; ikinci bölümde "iç mekân dekorasyon sanatı, mekân-tasarım ilişkisi ile üretim tekniklerine göre çeşitleri," üçüncü bölümde "Türkiye'de Cumhuriyet dönemi iç mekân seramik duvar pano uygulama örnekleri ve sanatçıları" dördüncü bölümde ise; "iç mekân duvar panosu uygulama örneklerine." yer verilmiştir.

Bu araştırma sonucunda yapılan seramik duvar panosu uygulama örneğinin rol-model olacağı düşünülmektedir. Ayrıca Türkiye'de yapılan iç mekân seramik duvar pano örneklerinin bir arada görülecek olması bakımından da önemli olacağı düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Cumhuriyet Dönemi, Duvar Panosu, Seramik, İç Mekân, Dekoratif Seramikler

Abstract:
The art of ceramics came from the past to the present day with a rich cultural heritage in Anatolia and has been instrumental in the development of Turkish ceramic art in the present Republican Period. Having first started as pottery and later being used as ceramics and porcelain, products of this art centuries later left daily-use practices and have become artwork and industrial work. Although pottery craft is still functional today, it is seen that ceramic structures are preferred as an aesthetic element in interior and exterior ceramic wall panels. In addition to its usage in the field of art, ceramic structures were among the indispensables as industrial products in many technological fields. In this respect, the works of the ceramic artists who contributed to the Republican Period Ceramic Art were examined and researching the application examples of interior ceramic wall panels, they were determined and studied in detail. When the application of interior and exterior ceramic wall panels is examined in general terms, it will be seen that many civilizations in universal dimension used in surface decoration as a decoration element. An example of this is the Ishtar Gate of Babylon in Iraq built in 575 BC. In Anatolia, ceramic wall reliefs are seen more in temples.

In this research, such qualitative methods as observation, face-to-face interview and general survey models were used along with literature survey.

This research consists of four parts. In the first part "The historical development of Anatolian ceramic art and the architectural tile and ceramic applications used in interior decoration" are given. The second part involves "interior decoration art, space-design relationship and its varieties according to production techniques." The third part involves "Republican period interior ceramic wall panel practices and artists in Turkey," and the fourth part involves "interior wall panel application examples."

As a result of this research, it is thought that the application of ceramic wall panel will be role-model. Besides, compilation of the examples of the interior ceramic wall panels made in Turkey is also thought to be important.

Keywords: Republic Period, Wall Panel, Ceramic, Interior, Decorative Ceramics