Kur'ân'ı anlamanın imkânı: Erken dönem dil verilerinin kronolojik değeri
The possibility of understanding the Qur'an: The chronological value of the early linguistic data
Yazar: HÜSEYİN ORAL
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN PAZARBAŞI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Anlam = Meaning ; Anlama = Understanding ; Dil = Language ; Dilde değişme = Language change ; Kronoloji = Chronology ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Dilde cereyan eden sürekli değişim ve Kur'ân'ın indirildiği dönem ile aramızdaki zamansal mesafe sebebiyle Kur'ân'ın anlaşılmasında birtakım verilere ihtiyaç duyulmaktadır. Bunların en önemlilerinden biri de dil verileridir. Hatta dil verilerinin, Kur'ân'ı anlamada ilk aşamayı teşkil ettiği de söylenebilir. Zira bir ayetin nerede, ne zaman, nasıl ve kim hakkında indiği gibi veriler, ancak ayetteki kelime ya da ifadelerin manaları edinildikten sonra anlam kazanmaktadır. Dolayısıyla doğru dil verilerine ulaşmak ve ulaştığımız verileri bir metot dahilinde kullanmak büyük önem arz etmektedir.

Dildeki değişim bir olgudur. Ancak dilin tamamen değiştiğini söylemek de doğru olmayacaktır. Bununla birlikte dildeki değişiklik az bile olsa, asıl sorun değişikliğin dilin neresinde, ne zaman ve ne kadar gerçekleştiğinin tam olarak tespit edilemiyor oluşudur. Binaenaleyh nüzul dönemindeki her bir kelime, -bizim açımızdan- değişikliğe uğramış olma potansiyeline sahiptir ve herhangi bir kelimenin kesin olarak değişikliğe uğramadığından bahsetmek de mümkün gözükmemektedir.

Ayrıca Kur'ân yaklaşık on dört asır önce Mekke ve Medine civarında yaşayan insanların konuştuğu, anlaştığı ve anlayabileceği bir dille indirilmiştir. Bu sebeple -dilde süregelen değişim de göz önüne alındığında- Kur'ân'ı anlamak için nüzul döneminin diline ulaşmamız gerektiğini söyleyebiliriz. Mamafih nüzul döneminden gelen, Kur'ân'ın anlamına dair veriler kısıtlıdır. Bu durumda dildeki değişimden ve verilerdeki bozulmadan asgari düzeyde etkilenmek için nüzul dönemine en yakın verilere ulaşmamız gerekecektir.

Bu bağlamda şunu ifade edebiliriz: Kur'ân'ın anlamına dair dil verileri, nüzul dönemine yaklaştıkça değerlenmekte; nüzul döneminden uzaklaştıkça da değerini yitirmektedir. Bu durumda bizi, nüzul dönemine en yakın verilere ulaştıran kaynakları tespit etmemiz ve bu kaynaklardan elde ettiğimiz dil verilerini yine nüzul dönemine yakınlıklarına göre değerlendirmemiz gerekmektedir.

Anahtar kelimeler: Tefsir, Kur'ân, Kur'ân'ı anlama, kronoloji, dil verisi, erken dönem, metot

Abstract:
This study aims to contribute to the understanding of the Qur'an. On the grounds of the perpetual change in the language and the temporal distance between us and the period of the revelation of the Qur'an, it is required to get some data to understand it. One of the most significant ones of them is linguistic data. Besides the linguistic data constitutes the very first stage of understanding of the Qur'an because the data like where, when, how, and about whom a verse was revealed reach significance after getting the meanings of words or expressions. Thereby it's so important to reach accurate linguistic data and use these data within a method.

Language change is a fact. However, it won't be correct to say that the language is completely changing. Nevertheless, even if the variation in the language is very few, the main problem is that we cannot determine where the change is. Therefore, every single word in the period of revelation has the potential of being changed. So, it wouldn't be possible to mention that the meaning of a specific word didn't change precisely. Then, the value of the linguistic data about the meanings of the Qur'an increases as these data get closer to the period of revelation and decreases as they get away from it. In that case, we ought to determine the sources that transfer the closest linguistic data to the period of revelation to the present and evaluate these data according to their closeness to that period.

In this context in the first two chapters of the study, we handled the sources that provide the closest data to the period of revelation. In the first chapter, we discussed the sources that couldn't reach to the present, since the written presence of these sources affects our approach to linguistic data and plays an important role in the formation of the method. In the second chapter, we evaluated the sources that reach the present and provide linguistic data about the meaning of the Qur'an in four stages including classification, preference, introduction, and authentication. On this basis, we suggested a method in the third chapter of how to use these sources and evaluate linguistic data, besides we tried to demonstrate the profits and practice of this method through the examples.

Keywords: Tafsir, Qur'an, chronology, language, linguistic data, early period, method