Soğan (Allium cepa) ve sarımsak (Allium sativum L.) atıklarının gökkuşağı alabalıklarında (oncorhynchus mykiss) mantar hastalığının önlenmesinde kullanılabilirliğinin araştırılası
Investigation on usability of onion (allium cepa) and garlic (Allium sativum L.) wastes in prevention of rainbow trout fungal disease
Yazar: HALİL ÖZÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. ADEM YAVUZ SÖNMEZ
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışmada ekonomik değeri olan Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) ve yumurtaları üzerinde oluşan mantar (Saprolegnia parasitica) hastalıkların tedavisinde soğan (Allium cepa)  ve sarımsak (Allium sativum L.) bitkilerin atık kısımlarının (kabuk ve sap) kullanılabilirliği araştırılmıştır. Çalışmada soğan ve sarımsak bitkilerin kabuk ve sap kısımlarının sulu metanolik özütleri çıkarılmıştır. Bu amaç doğrultusunda çıkartılan özütlerden mantarın (Saprolegnia parasitica) MİK değeri belirlenmiştir. Özütlerin canlı materyal üzerinde banyo yöntemi ile 5 farklı konsantrasyon daki (0 g/L (Kontrol), 0,4 g/L, 0,8 g/L, 1,6 g/L, 3,2 g/L) etkileri incelenmiştir. Bu özütler yumurta döllenme işleminden hemen sonra sadece bir kez uygulanmıştır. 
Çalışma sonuçlarına göre mantar oluşumu gösteren gruplar içerisindeki yumurtaların sayısı kontrol grubu ile kıyaslanmış ve sarımsak sapı (0,4 g/L) ve soğan kabuğunda nispeten azalmış görülse de istatiksel bağlamda farklılık tespit edilmemiştir. Sarımsak kabuğu (0,4 g/L, 0,8 g/L, 1,6 g/L) gruplarında kontrol grubuna kıyasla mantarlaşma oranı daha az olup canlı kalım oranları ise daha yüksek tespit edilmiştir. Sarımsak sapı (3,2 g/L) ve sarımsak kabuğu (3,2 g/L) gruplarında kontrol grubuna kıyasla bir değişim gözlenmemiştir. Çalışma verileri ve gözlemlerden yola çıkarak yumurtaların gelişiminde, post larva ve larval dönemlerinde canlılar üzerinde gelişmede ve büyüme de kontrol grubuna kıyasla hiçbir değişim olmamıştır. Sarımsak ve soğan bitkilerinin atık kısımlarının (kabuk ve sap) gökkuşağı alabalıkları ve yumurtaları üzerinde oluşan mantar hastalığının tedavisinde kullanılabileceği teşhisine varılmıştır.

Abstract:
In this study, usability of waste parts (skin and stem) of onion (Allium cepa) and garlic (Allium sativum) plants in treatment of fungal diseases (Saprolegnia parasitica) that occur on economically important fish species rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) and its eggs was investigated. In the study, aqueous methanolic extraction of skin and stem parts of onion and garlic plants were performed. For this purpose, identification of fungus (Saprolegnia parasitica) species and MIC values were determined using obtained extracts. 5 different concentrations (0 g/L (control), 0.4 g/L, 0.8 g/L, 1.6 g/L, 3.2 g/L) of the extracts on the live material were investigated via bathing method. These extracts were applied only once after fertilization. 
According to the results of the study, the number of eggs in groups showing fungus formation was compared with the control group, garlic stem (0.4 g / L) and onion skin were relatively low, but no statistically significant difference was found. Garlic skin (0.4 g/L, 0.8 g/L, 1.6 g/L) groups had lower fungus formation and higher survival rates compared to the control group. No differences were observed in garlic stem (3.2 g/L) and garlic skin (3.2 g/L) groups in comparison with the control group. Based on the study data and observations, there was no change in the development of the eggs, the development of the larvae and larval stages, and growth in fish compared to the control group. It has been concluded that the waste parts of garlic and onion plants (stem and skin) can be used in the treatment of fungal disease on rainbow trout and eggs.