Otoimmün hastalıklarının tanısında antinükleer antikor tarama testlerinin değerlendirilmesi
Evaluati̇on of antinuclear antibody screen tests on diagnosis of autoimmune diseases
Yazar: VİLDAN TURAN FARAŞAT
Danışman: DOÇ. DR. TALAT ECEMİŞ
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Antikorlar-antinükleer = Antibodies-antinuclear ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Floresan antikor tekniği = Fluorescent antibody technic ; Otoimmün hastalıklar = Autoimmune diseases ; Otoimmünite = Autoimmunity ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Antinükleer antikorlar (ANA) otoimmün hastalıkların tanısında kritik bir role sahiptir. Serolojik tanı algoritmasına göre HEp-2 hücrelerinde indirekt immün flöresan (IIF) testi veya tarama enzyme-linked immunosobent assay (ELISA) tarama amaçlı olarak kullanılır, pozitif bir sonuç durumunda sorumlu antikor tespit etmek üzere ekstrakte edilen nükleer antijenlerin kullanıldığı genellikle immünblot (örneğin line blot [LB]) veya ELISA ile test edilir. IIF test bir tarama testi olarak altın standart olarak kabul edilmesine rağmen, uzmanlık ihtiyacı, öznelliği ve standardizasyon eksikliği gibi bazı sorunları mevcuttur. ELISA'nın IIF testi ile iyi bir uyum sergileyen alternatif bir tarama testi olduğu bildirilmesine rağmen, antikorları tespitte kısıtlılıkları bulunmaktadır. Bu çalışmada otoimmün hastalıkların tanısında kullanılan IIF testinin sonuçlarını ilk defa çok merkezli olarak ortay çıkarmayı ve ELISA'nın etkinliğini belirlemeyi amaçladık. Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Seroloji Laboratuvarı'nda uygun şartlarda saklanan 287'si LB testi pozitif ve 313'i IIF tesi ve LB testi negatif bulunan toplam 600 serumdan IIF testi yapıldı. Testler 1/100 dilüsyonda çalışıldı ve aynı bölgede bulunan ve IIF testlerde en az 5 yıl deneyimli, 3. basamak hizmet veren dört üniversite hastanesi seroloji laboratuvarında çift kör olarak değerlendirildi. Merkezlerin sonuçları, patern tanıları ve flöresan yoğunluk düzeyleri birbirleriyle ve LB testi ile karşılaştırıldı. LB testinde ELISA'nın tanımlayamadığını sonuçları veren 600 serumdan altmış beşi ELISA testi için çıkarıldı, böylece 535 serum otomatik ELISA analizöründe 10 antikoru tarayan ANA screen ELISA kiti tarafından test edildi.
53
Paternler gözardı edilerek, LB testi ile merkezlerin IIF sonuçları arasındaki uyum, Merkez 1, 2, 3, 4 için sırasıyla %81.8, %80.0, %79,8, %78.7 bulundu. Paternler de gözönüne alınırsa, pozitif sonuçlar göreceli düşüktü, sırasıyla %,54.4 %,49.8, %,44.9 ve %,60.0'dı, negatifler dahil edildiğinde ise genel uyum sırasıyla %70.8, %72.2, % 69 ve %64 sonuçları elde edildi. Merkezler arasındaki uyum 392 (%65.3) sonuçta elde edildi, ancak pozitif sonuçlarda uyumu sadece %39.3'dü. IIF testte yarı nicel olarak rapor edilen, (3+) maksimum, flöresan yoğunluğu en yüksek (3+) seviyesinde görüldü. Dört merkez arasındaki 100 uyumlu sonucun 87'si (3+) düzeyindeydi ve bunların 73'ü LB ile uyumluydu. 148 (66.7) pozitif ve 303 (%96.8) negatif ANA screen ELISA test sonucu LB ile uyumluydu ve genel uyum %84.3'dü.
Sonuç olarak, IIF testinde patern değerlendirmelerinin LB sonuçlarını öngörmede beklenenden düşüktü. Dört merkezin patern ve flöresan yoğunluğu tanımadaki uyumu yüksek titrede tatminkardı. ELISA negatif sonuçlarda yüksek uyum göstermesine rağmen, pozitif serumda iki merkezde IIF teste göre daha düşük uyum gösterdi. ELISA ve IIF test sonuçları, otoimmün hastalıkların serolojik tanısında, düşük antikor titrelerinde zayıf performans sergiledi.
Anahtar kelimeler: Otoimmün hastalık, indirekt immün flöresan test, ELISA, patern.

Abstract:
Anti nuclear antibodies (ANA) has critical role for diagnosis of autoimmune diseases. Acording to algortihm for serodiagnosis, a screen test such as indirect immunofluorescence (IIF) test on Hep-2 cells or screen enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) is used, in case of positive result, then, generally immunoblot (e.g. line blot [LB]) or ELISA using extractable nuclear antigens is tested to detect responsible antibody. Although IIF test is accepted gold standard as a screen test, it has some troubles which are needing expertise, and has subjectivity and lack of standartisation. Although , it has been reported that ELISA is an alternative screen test produce good agreement with IIF test, it also has limitations to detect antibodies. In this study we aimed to reveal results of IIF test using for diagnosis on autoimmune disease as multicenter for the first time and to determine the efficiency of ELISA.
Total 600 sera which were known that consist of 287 positive of LB and 313 negatif of both IFAT and LB that had storaged suitable condition tested for IIF test in Hospital of Celal Bayar University. Tests were studied at 1/100 dilution and evaluated with double blind method by four centers which are university hospital giving third step medical services at the same area. Diagnosis of patterns and fluorescence intensity were compare with each other and LB test. Sixty five of 600 sera had removed for ELISA test because of that LB test had results which ELISA couldn't identify them, so 535 sera tested by ANA screen ELISA kit screening 10 antibodies on automated ELISA analyzer.
55
The agreement which was ignored patterns between LB test and IIF test results of centers had found 81.8%, 80.0%, 79,8% and 78.7% for Center 1, 2, 3 and 4 respectively, Agreement regarding patterns between positive results were relatively low, 54.4%, 49.8%, 44.9% and 60.0% respectively and overall agreement include negative results were 70.8%, 72.2%, 69.0%, 64.0%, respectively. Agreement among four centers were seen at 392 results (65.3%), but it was only 39.3% in positive results. Agreement of fluorescence intensity reported as semi-quantitative,3+, maximum, in IIF test were found the highest at (3+) level. Of 87 in consistent 100 results among the four centers were at (3+) level. and of these 73 sera had agreement with LB test. Of ANA screen ELISA test, 148 (66.7%) positive and 303 (96.8%) negative results were agreement with LB, and overall agremeent was 84.3%.
In conclusion; evaluation of patterns was lower than expected for agreement on LB and IIF test. Agreement of four centers in knowing of patterns and fluorescence intentisy was satsfactory in high titer. Although ELISA had high agreement in negative results, but was lower agreement than IIF test in positive sera for two centers. Results of ELISA and IFAT patterns had weak performance at low antibody titers for serodiagnosis of autoimmune diseseas
Key words: Autoimmune disease, indirect immunofluorescence test, ELISA, pattern.