Türk ceza infaz hukukunda koşullu salıverilme
Release on probation in Turkish criminal execution law
Yazar: BİLGE BURHANETTİN GÜLCÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN GÜNDÜZ
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Son yıllarda ülkemizde hükümlü sayısının giderek artması koşullu salıverilmenin etkili biçimde uygulanması gerekliliğini doğurmuştur. Bununla birlikte insan haklarına gösterilen özenin uluslararası platformda ciddi oranda artması ile kişilerin tekrar topluma kazandırılması, çeşitli yaptırım ve yenilik seçeneklerini gündeme taşımıştır. Bu alternatiflerin başında ise ceza infaz kurumunda iyi hâlde bulunan hükümlülerin cezalarının geriye kalanını hapishane dışında geçirebilmelerine imkân sunan "koşullu salıverilme" gelmektedir. Koşullu salıverilme, hakkındaki mahkûmiyet hükmü kesinleşmiş bir kişinin hapis cezasının bir kısmını kanunda öngörülen koşullara uygun olarak, iyi hâl ile cezaevinde geçirmesi şartı ve infaz hâkiminin kararıyla salıverilmesine imkân veren tamamlayıcı bir uygulamadır. Koşullu salıverilmenin amacı hükümlüyü ıslah edip topluma kazandırmak, olumsuz cezaevi koşullarından korumak, hükümlünün yeniden suç işlemesini önlemek ve hapis cezalarının bireyselleştirilmesini sağlamaktır. Böylelikle hükümlü; kanunda tanımlanan şartları yerine getirerek erken salıverilmekte, kalan cezasını kanunda belirtilen denetim şekillerine uyarak infaz kurumu dışında geçirebilmektedir. Hükümlü denetim süresini iyi hâlde geçirirse cezasını bitirmiş sayılır; ancak yükümlülüklerini tamamlamazsa koşullu salıverilme kararı geri alınarak hükümlüye belirli yaptırımlar uygulanır. Koşullu salıverilme kavramının tarihçesi, nitelikleri ve hukuki çerçevesinin net olarak anlaşılmaması kişinin haksız yere özgürlüğünden mahrum kalmasına neden olabilir. Bu yüzden koşullu salıverilmenin yanlış ve kötü uygulanmasına ilişkin ıslah çalışmaları yapılmalı ve hapishanede geçecek zaman diliminde hükümlünün topluma yeniden kazandırılmasına dair geçerli ve fonksiyonel kararlar alıp uygulanmalıdır. Bu çalışmada hükümlüyü iyi hâle teşvik etmesiyle hükümlünün ıslah sürecini hızlandırmasından dolayı önemli bir araç olan "koşullu salıverilme" ayrıntılı bir şekilde anlatılacak ve "koşullu salıverilme"nin kapsamı, mahiyeti çeşitli açılardan ele alınıp incelenecektir.

Abstract:
The increasing number of convicts in Turkey in recent years has led to the necessity to implement release on probation appropriately. Moreover, with the significant increase in the international emphasis on human rights, the reintegration of individuals back into society has introduced a variety of sanctions and innovation options to the agenda. The most prominent of these alternatives is "Release on Probation", which allows convicts in good behavior in penal institutions to serve the remainder of their sentences outside of prison. Release on probation is a complementary practice that allows a convicted person to be released on the condition that they serve part of their prison sentence following the conditions stipulated in the law, with good behavior, and with the decision of the execution judge. The purpose of release on probation is to rehabilitate and reintegrate the convict into society, to protect the convict from adverse prison conditions, to prevent the convict from re-offending, and to ensure the individualization of prison sentences. This allows the convict to be released early by fulfilling the conditions defined in the law, and to serve the remaining sentence outside the penal institution by complying with the forms of supervision specified in the law. If the convict fulfills the probation period in good behavior, the sentence is deemed to be completed; if the convict does not complete the obligations, the decision on release on probation is revoked and certain sanctions are imposed on the convict. Failure to clearly understand the history, qualifications, and legal framework of the concept of release on probation may lead to unjustified deprivation of liberty. Therefore, rehabilitation efforts should be undertaken regarding the misuse and malpractice of probation, and valid and functional decisions should be taken and implemented to reintegrate the convict into society within the period spent in prison. The present study aims to elaborate on "Release on Probation", which is an essential tool as it encourages the convict to perform good behavior and accelerates the rehabilitation process of the convict, and to examine the scope and nature of "Release on Probation" from various perspectives.