Öğretim elemanlarının hayat boyu öğrenme eğilimleri: Bir karma yöntem araştırması
Lifelong learning tendencies of instructor: A mixed method research
Yazar: BURCU KÂAN
Danışman: DOÇ. DR. BERTAN AKYOL
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim elemanlarının hayat boyu öğrenmeye ilişkin eğilimlerini ortaya koymaktır. Bu araştırma ile bilgi toplumunun ve küreselleşmenin gerekli kıldığı nitelikli bireylerden oluşacak bir toplum yaratma, hayat boyu öğrenme kavramları hakkında öğretim elemanlarının bilinç düzeylerini araştırma ve bu kavramların ilkelerini tanıtma açısından önemli olduğu ifade edilebilir. Ayrıca araştırma ile hem eğitim yönetimi hem de hayat boyu öğrenme literatürüne de konu ile ilgili katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Araştırma nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma araştırma deseni ile yapılmıştır. Nicel araştırma boyutunda tarama yöntemi kullanılmıştır. Bu süreç online ve elden ölçek dağıtımı şeklindedir. Veriler toplandıktan sonra SPSS programı ile analiz edilmiş ve tablolarla bulgulara yerleştirilmiştir. Araştırmada bir diğer veri toplama süreci yarı yapılandırılmış görüşme formlarıyla nitel olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel boyutuyla ilgili olarak araştırmanın çalışma evrenini; 2022-2023 eğitim öğretim yılında Ege Bölgesindeki bir devlet üniversitesinde görev yapmakta olan 1880 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Araştırmada, çalışma evrenindeki tüm öğretim elemanlarına ulaşılmaya çalışılmış, dağıtılan 1880 ölçek formlarına dönen ve içindeki aşırı, aykırı olarak değerlendirilen geçersiz ölçek formları çıkartılarak evrendeki 300 öğretim elemanının verileri istatistikî analiz değeri olarak kayıtlara geçmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda olgubilim deseninden yararlanılmıştır. Nitel çalışma grubunu Ege Bölgesinde bir devlet üniversitesinde görev yapmakta olan 10 öğretim elemanı oluşturmuştur. Katılımcıların belirlenmesinde maksimum çeşitlilik yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında demografik bilgi formu ve öğretim elemanlarının hayat boyu öğrenme eğilimlerine yönelik Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Çalışmada nitel veri toplama kısmında uygulanmış olan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. 
Araştırmanın bulguları belirlenmiş alt problemler doğrultusunda sunulmuştur. Araştırma bulgularına göre öğretim elemanlarının hayat boyu öğrenme eğilimleri yüksek düzeyde olduğu görülmektedir. Demografik değişkenlerden cinsiyet değişkeninin hayat boyu öğrenme eğilimlerinde anlamlı bir farklılık oluşturduğu görülürken diğer demografik değişkenlerde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Araştırmanın nitel bulgularında Hayat Boyu Öğrenme Kavramı, Hayat Boyu Öğrenici, Kendini Yenileme ve Geliştirme, Gelişimi Aktif Tutma, Hayat Tarzı Olarak Öğrenme, Yeni Öğrenmelere İlgi ve Merak, Öğretim Elemanlığında Merak, Yükseköğretimin Katkısı, Üniversitenin Yapması Gerekenler ve Öğretim Elemanlarının Yapması Gerekenler şeklinde 10 tema belirlenmiştir. Bu temaların altında 374 kategori ve kod oluşturulmuş, bunlar şekillerle gösterilmiştir.
Araştırmanın sonuçlarına göre öğretim elemanlarının hayat boyu öğrenme eğilimleri yüksek düzeydedir. Kavramın alt boyutları olan motivasyon, sebat, öğrenmeyi düzenleme ve merak sonuçları da benzer bir şekilde yüksek düzeyde çıkmıştır. Demografik özelliklere göre hayat boyu öğrenme eğilimlerine bakılmış ve cinsiyetin anlamlı bir farklılığa yol açtığı bulunmuştur. Diğer demografik değişkenler olan yaş, medeni durum, eğitim durumu, çalışma alanı, unvan, kıdem, yöneticilik deneyimi, bir hayat boyu eğitimine katılıp katılmama, katılmak istenilen hayat boyu öğrenme eğitimi öğretim elemanlarının hayat boyu öğrenme eğilimlerinde bir anlamlı farklılık oluşturmamıştır. Nicel boyutunda elde edilen veriler ile nitel boyutunda elde edilen verilerin birbiri ile tutarlı olduğu ortaya çıkmıştır. İlgili sonuçlar hayat boyu öğrenme kavramının çok boyutlu ve geniş bir anlam taşıdığını göstermektedir.
Araştırma sonuçlarına göre kadın öğretim elemanlarının akademik hayatın dışında sosyal hayatlarında da daha fazla sorumluluk ve yüklerini azaltıcı; ev işi, mutfak işi, çocuk gelişimi gibi konularda kendilerini geliştirecek eğitimler ve paylaşımlarla desteklenebileceği, üniversite yönetimleri öğretim elemanlarının içsel motivasyonunu ve öğrenme sevgisini besleyen ortamların oluşturulmasına odaklanabileceği, öğretim elemanlarıyla yapılan bu çalışmanın benzerleri farklı eğitim kurumlarında farklı çalışanlar ve öğrencilerle farklı yöntemlerle de yürütülebileceği gibi önerilerde bulunulmuştur.
ANAHTAR SÖZCÜKLER: Hayat boyu öğrenme eğilimleri, Hayat boyu öğrenme, Karma yöntem araştırması, Öğretim elemanı, Yükseköğretim.

Abstract:
The aim of this research is to reveal the tendencies of the instructor working in higher education institutions towards lifelong learning. It can be stated that this research is important in terms of creating a society consisting of qualified individuals required by the information society and globalization, researching the awareness levels of the instructors about lifelong learning concepts, and introducing the principles of these concepts. In addition, it is thought that the research will contribute to both educational administration and lifelong learning literature.
The research was conducted with a mixed research design in which quantitative and qualitative methods were used together. In the quantitative research dimension, the scanning method was used. This process is in the form of online and hand-to-hand questionnaire distribution. After the data were collected, they were analyzed with the SPSS program and placed in the findings with tables. Another data collection process in the research was carried out qualitatively with semi-structured interview forms. Regarding the quantitative dimension of the research, the study universe of the research; It consists of 1880 faculty members working at a State University in the Aegean Region in the 2022-2023 academic year. In the study, it was tried to reach all the instructor in the study universe, the invalid survey forms, which were returned to the distributed 1880 survey forms and evaluated as excessive and contrary, were removed and the data of 300 instructor in the universe were recorded as statistical analysis values. In the qualitative dimension of the research, the phenomenology design was used. The qualitative study group consisted of 10 instructors working at a state university in the Aegean Region. The maximum diversity method was used to determine the participants. In the quantitative part of the study, the demographic information form and the Lifelong Learning Tendency Scale for the lifelong learning tendencies of the instructors were collected. In the study, a semi-structured interview form applied in the qualitative data collection part was used.
The findings of the research were presented in line with the sub-problems determined. According to the research findings, it is seen that the lifelong learning tendencies of the instructor are at a high level. While it was seen that the gender variable among demographic variables created a significant difference in lifelong learning tendencies, no statistically significant difference was found in other demographic variables. In the qualitative findings of the research, 10 themes such as lifelong learning concept, lifelong learner, self-renewal, and development, keeping development active, learning as a lifestyle, interest and curiosity in new learning, curiosity in instructor, contribution of higher education, what the university should do and what the instructors should do determined. 374 categories and codes were created under these themes, and these are shown in figures.
According to the results of the research, the lifelong learning tendencies of the instructor are at a high level. The sub-dimensions of the concept such as motivation, persistence, regulation of learning and curiosity were similarly high. Lifelong learning tendencies were examined according to demographic characteristics, and it was found that gender caused a significant difference. Other demographic variables such as age, marital status, educational status, field of work, title, seniority, managerial experience, whether to participate in a lifelong education or not, did not make a significant difference in the lifelong learning tendencies of the lifelong learning education instructors. It has been revealed that the data obtained in the quantitative dimension and the data obtained in the qualitative dimension are consistent with each other. The relevant results show that the concept of lifelong learning has a multidimensional and broad meaning.
According to the results of the research, education and sharing of female lecturers can be supported in subjects such as housework, kitchen work, child development, which will reduce their responsibilities and burdens more in their social lives besides their academic life, university administrations can focus on creating environments that foster the intrinsic motivation of the lecturers and their love of learning. Suggestions have been made that this study can be carried out with different methods with different employees and students in different educational institutions.
KEY WORDS: Higher education, Instructor, Lifelong learning tendencies, Lifelong learning, Mixed method research.