Sağlık çalışanlarında besin takviyesi kullanımı ve COVİD-19 pandemisinin besin takviyesi kullanımına etkisi
Use of nutritional supplement in healthcare workers and the effect of the COVİD-19 pandemic on the use of nutritional supplement
Yazar: BURCU BODUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA ALKAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma, Covid-19 pandemi döneminin sağlık çalışanlarında besin takviyesi kullanımını nasıl etkilediğini belirlemek amacıyla kesitsel ve betimleyici tipte planlanmıştır. Araştırma örneklemi, Fethiye Devlet Hastanesinde çalışan 113'ü kadın, 37'si erkek toplam 150 sağlık çalışanından oluşmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak 3 bölüm ve 43 sorudan oluşan anket formu kullanılmıştır. Yüz yüze uygulanan anket; sosyo-demografik veriler, antropometrik ölçümler, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ-SF), Covid-19 Hastalık Algısı Ölçeği, Covid-19 Korkusu Ölçeği içermektedir. Araştırma verileri SPSS Windows 22.0 programı aracılığıyla bilgisayar ortamına yüklenip, değerlendirilmiş ve istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.  Katılımcıların hesaplanan beden kitle indeksi (BKİ) ortalaması 25.9 kg/m2 olup, %42.7'si normal kilolu, %41.0'ı fazla kilolu ve %15.3'ü obez olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %60.7'sinin PCR testinin en az bir kez pozitif saptandığı görülmektedir. Katılımcıların %22.0'ı pandemi döneminden önce, %64.0'ı pandemi döneminde besin takviyesi kullandıklarını belirtmişlerdir. Pandemi döneminde katılımcıların en sık kullandığı besin takviyesi %52.7 ile D vitamini olarak belirlenmiş ve bunu %34.7 ile C vitamini ve %27.3 ile multivitaminler izlemiştir. Pandemi döneminde besin takviyesi kullanan katılımcıların Covid-19 Hastalık Algısı Ölçeği tehlikelilik alt ölçek skoru, besin takviyesi kullanmayanların skorundan anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p=0.001). Pandemi döneminde besin takviyesi kullanan katılımcılar içinde kadınların ve kronik hastalığı olanların yüzdesi besin takviyesi kullanmayanlardan anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Pandemi döneminden önce besin takviyesi kullanmayanların %55.6'sının ise pandemi döneminde besin takviyesi kullanmaya başladığı saptanmıştır. Pandemi döneminden öncesine göre pandemi döneminde besin takviyesi kullanma durumundaki değişim istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.001).

Anahtar Kelimeler: Sağlık çalışanları, Covid-19, Besin takviyeleri

Abstract:
This study was planned as a cross-sectional and descriptive study to determine how the Covid-19 pandemic period affected the use of nutritional supplements in health care workers. The research sample consists of a total of 150 health care professionals, 113 female and 37 male working at Fethiye State Hospital. A survey form consisting of 3 sectionsand 43 questions was used as a data collectiontool in the study. Face to face survey; it consists of socio-demographic data, anthropometric measurements, International Physical Activity Questionnaire (IPAQ-SF), Covid-19 Disease Perception Scale, and the Covid-19 Fear Scale. The research data were digitalized and evaluated via the SPSS for Windows 22.0 program and the statistical significance level was accepted as p<0.05. The average calculated body mass index (BMI) of the participants was 25.9 kg/m2, and 42.7% were determined to be normal weight, 41.0% were over weight and 15.3% were obese. It is seen that 60.7% of the participants had a positive PCR test at least once. 22.0% of the participants stated that they used nutritional supplements before the pandemic period, and 64.0% during the pandemic period. The most frequently used nutritional supplement by participants during the pandemic period was vitamin D with 52.7%, followed by vitamin C with 34.7% and multivitamins with 27.3%. The Covid-19 Illness Perception Scale dangerousness subscale score of participants who used nutritional supplements during the pandemic period was found to be significantly higher than the score of those who did not use nutritional supplements (p=0.001). Among the participants who used nutritional supplements during the pandemic period, the percentage of women and those with chronic diseases was significantly higher than those who did not use nutritional supplements (p<0.05). It was determined that 55.6% of those who did not use nutritional supplements before the pandemic period started using nutritional supplements during the pandemic period. The change in the use of nutritional supplements during the pandemic period compared to before the pandemic period was found to be statistically significant (p<0.001).

Keywords: Healthcare workers, Covid-19, Nutritional supplements