Dudak damak yarıklı çocukları olan ebeveynlerin, çocuklarının ağız diş sağlığı ve beslenme alışkanlığına dair bilgi düzeylerinin, davranış ve alışkanlıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, behavior and habits of parents with children with cleft lip and palate on oral and dental HEALTH and habits of their children
Yazar: DİLAN ALTUN
Danışman: PROF. DR. MELEK DİLEK TURGUT
Hacettepe Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı / Çocuk Diş Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ağız sağlığı = Oral health ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Davranış = Behavior ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Yarık damak = Cleft palate ; Yarık dudak = Cleft lip ; Çocuklar = Children

Özet:
Dudak damak yarıkları (DDY), baş boyun bölgesinde en sık görülen konjenital anomalidir. Bu çalışmanın amacı, DDY'li çocukların ebeveynlerinin çocuklarının ağız diş sağlığı ve beslenme alışkanlıklarını etkileyebilecek bilgi düzeylerinin, davranış ve alışkanlıklarının değerlendirilmesidir. Çalışmada, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı'nda takip edilmekte olan 0-18 yaş aralığındaki 343 DDY'li hastanın ebeveynlerine 52 soruluk bir online anket formu uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi Ki-kare testi, Fisher'in kesin testi ve Mann-Whitney U testi ile kullanılarak yapılmıştır (p<0,05). Elde edilen sonuçlara göre, annelerin %65,3'ü, babaların ise %73,3'ü lise ve üzeri düzeyde eğitimlidir. Eğitim düzeyi yüksek anne ve babaların ağız diş sağlığı bilgi düzeyi anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Lojistik regresyon analizinin sonuçlarına göre çocuğun diş fırçalama alışkanlığına etki eden faktörler annenin yaşı (OR=1,071, p<0,005), babanın gelir getiren bir işte çalışıyor olması (OR=2,089, p<0,05), annenin 1 yıldan kısa süre önce diş hekimine gitmiş olmasıdır (OR=1,995, p<0,05). Çocuğun diş macunu kullanma durumuna etki eden faktörler ise annenin yaşı (OR=1,106, p<0,05), babanın gelir getiren bir işte çalışıyor olması (OR=2,124, p<0,05), annenin 1 yıldan kısa süre önce diş hekimine gitmiş olmasıdır (OR=2,076, p<0,05). Eğitim düzeyi düşük ebeveynlerin çocuklarının şekerli ve gazlı içecek tüketimi, eğitim düzeyi yüksek ebeveynlerin çocuklarına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,005). Bu çalışmanın limitleri dahilinde, ebeveynlere ait bazı faktörlerin, DDY'li çocukların ağız diş sağlığı üzerinde etkili olabileceği bulunmuştur. Bu sebeple DDY'li çocukların ağız sağlığı değerlendirilirken ebeveynlerin de bu konuda etkili olabileceğinin göz ardı edilmemesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Cleft lip and palate (CLP) is the most commonly encountered congenital anomaly in the head and neck region. The aim of this study is to evaluate knowledge, behavior, and habits of the CLP children's parents in regard to oral health and nutritional habits of their children. An online questionnaire with 52 questions was administered to the parents of 343 patients with CLP aged 0–18 who had been on regular follow up by Hacettepe University Faculty of Medicine, Department of Plastic Reconstructive and Esthetic Surgery. Statistical analysis of the data was performed by Chi-square test, Fisher's exact test, and Mann-Whitney U test (p<0,05). With respect to the obtained results, 65.3% of mothers and 73.3% of fathers graduated from high school or had higher educational level. Parents with higher education level had more oral health knowledge (p<0,05). Logistic regression analysis showed that the factors affecting the child's tooth brushing habits were the mother's age (OR=1,071, p<0,05), the father's occupational status (OR=2,089, p<0,05) and the timing of the mother's last dental visit (OR=1,995, p<0,05). The factors affecting the child's toothpaste usage were the mother's age (OR=1,106, p<0,05), the father's occupational status (OR=2,124, p<0,05) and the timing of the mother's last dental visit (OR=2,076 p<0,05). Consumption of sugar-sweetened beverages of the children of the parents with lower education levels were statistically higher than that of the children of the parents with higher education levels (p<0,005). Within the limitations of this study, it was found that some parental factors may influence the oral health of children with CLP. Therefore, it was concluded that the effect of parents should not be overlooked when evaluating the oral health of children with CLP. According to the study results, parental factors have a significant influence on the oral health-related behaviors of children with CLP.