Yoğun bakım ünitesinde sepsis tanısı almış hastalarda tromboelastometri yöntemi ile koagülasyon profilinin değerlendirilmesi
Evaluation of coagulation profile with tromboelastometry method at intensive care unit in patients who sepsis diagnosis
Yazar: ERKAN CEM ÇELİK
Danışman: PROF. DR. NAZİM DOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Hemorajiler = Hemorrhage ; Kan pıhtılaşması = Blood coagulation ; Sepsis = Sepsis ; Trombelastografi = Thrombelastography ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Yaptığımız çalışmada sepsis tanısı almış yoğun bakım hastalarında oluşabilen, kanama diyatezi problemlerinin bir kanama profili değerlendirme yöntemi olan tromboelastometri yöntemi ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Araştırmaya, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Yoğun Bakım Ünitelerine, Aralık 2012-Aralık 2013 tarihleri arasında kabul edilen ve sepsis tanısı alan 50 hasta ile normal populasyon içerisinde koagülasyon profilinde bozukluk olmayan 50 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Sepsis grubuna dahil edilen hastalara veya hastaların yakınlarına ve kontrol grubuna dahil edilen gönüllülere yapılacak çalışma anlatılarak bilgilendirilmiş onam formları dolduruldu.  Hastalar iki gruba ayrıldı. Grup S (n=50; Grup S), Yoğun Bakım Ünitelerinde sepsis tanısı konmuş hastalardan oluşturuldu. Grup K (n=50; Grup K), normal populasyon içerisinde kanama profilinde bozukluk olmayan sağlıklı gönüllülerden seçilerek oluşturuldu. 
Grup K ve Grup S'den kan örnekleri, sepsisli grupta sepsis tanısının konulduğu gün ve bir gün sonrası ilk seçenek radial arter olmak üzere arteriyal sistem üzerinden, kontrol grubundan ise 2 gün ard arda ilk seçenek antekübital bölge olmak üzere venöz sistem üzerinden tüm çalışılacak parametreler için 10 cc olarak alındı. Alınan kan numuneleri ile Hb (hemoglobin), Hct (hemotokrit), Plt (trombosit), PT (protrombin zamanı), aPTT (aktive parsiyel tromboblastin zamanı), INR (uluslararası normalleştirme oranı), PCT (prokalsitonin), CRP (c-reaktif protein) ve ROTEM cihazında çalışmak üzere ilgili kan tüplerine konuldu. Numuneler ilgili laboratuar birimine gönderildi. Sitratlı tüplere konulan ve ROTEM cihazı ile çalışılacak numuneler ile üretici firmanın önerileri doğrultusunda ile ölçümler yapıldı.
Grup S ve Grup K arasında bakılan 1. ve 2. gün klinik verileri incelendiğinde SAB (Sistolik kan basıncı), DAB (Diyastolik kan basıncı) ve OAB (Ortalama kan basıncı) değerleri arasındaki farkın istatistiksel olarak çok çok anlamlı olduğu görüldü. Grup S'de ise 1. ve 2. gün arasında bakılan klinik veriler incelendiğinde SVB (Santral venöz basınç), PaO2/FiO2 (Parsiyel oksijen basıncı/Fraksiyone oksijen basıncı) değerleri arasında istatistiksel olarak herhangi bir farklılık bulunmazken, OAB değerleri arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu, SAB ve DAB değerleri arasındaki farkın ise istatistiksel olarak çok çok anlamlı olduğu bulundu. Grup S ve Grup K arasında 1. ve 2. gün laboratuar verileri karşılaştırıldığında, bakılan Hb (Hemoglobin), Hct (Hematokrit), WBC (Lökosit), Plt (Platelet sayısı), PT (Protrombin zamanı), INR (International normalized ratio), aPTT (Aktive paresiyel tromboblastin zamanı), PCT (Prokalsitonin) ve CRP (c-reaktif protein) testlerinin sonuçları incelendiğinde her iki grup arasında farkın istatistiksel olarak çok çok anlamlı olduğu görüldü. Grup S'de ise 1. ve 2. gün arasında bakılan laboratuar verileri karşılaştırıldığında ise bakılan Hb, Hct, WBC, Plt, aPTT, PCT ve CRP testlerinin sonuçları arasında istatistiksel olarak herhangi bir farklılık bulunmazken, PT ve INR testlerinin sonuçları arasındaki farkın ise istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulundu.
Grup S ve Grup K arasında bakılan 1. ve 2. gün FIBTEM parametreleri karşılaştırıldığında 1. gün CT değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlılık mevcut iken, bakılan 2. Gün CT, 1. ve 2. gün CFT, α, A10, A20 ve MCF değerleri arasındaki farkın istatistiksel olarak çok çok anlamlı olduğu görüldü. Grup S'de bulunan hastaların 1. ve 2. gün FIBTEM parametreleri karşılaştırıldığında ise CT, CFT, α, A10, A20 ve MCF değerleri arasında istatistiksel olarak herhangi bir farklılık bulunmadı. Grup S ve Grup K arasında bakılan 1. ve 2. gün INTEM parametreleri karşılaştırıldığında 1. gün α, A10 ve A20 değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlılık mevcut iken, bakılan 1. ve 2. gün CT, CFT ve MCF ile 2. gün α, A10 ve A20 değerleri arasındaki farkın istatistiksel olarak çok çok anlamlı olduğu görüldü. Grup S'de bulunan hastaların 1. ve 2. gün INTEM parametreleri karşılaştırıldığında ise CT, CFT, α, A10, A20 ve MCF değerleri arasında istatistiksel olarak herhangi bir farklılık bulunmadı. Grup S ve Grup K arasında bakılan 1. ve 2. gün EXTEM parametreleri karşılaştırıldığında 1. ve 2. gün CT değerleri arasında istatistiksel olarak herhangi bir fark bulunmazken, bakılan 2. gün CFT ve 1. ve 2. gün A10 değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlılık mevcut idi.  Geriye kalan 1.gün CFT, 1. ve 2. gün α, A20 ve MCF değerleri arasındaki farkın istatistiksel olarak çok çok anlamlı olduğu görüldü. Grup S'de bulunan hastaların 1. ve 2. gün EXTEM parametreleri karşılaştırıldığında ise CT, CFT, α, A10, A20 ve MCF değerleri arasında istatistiksel olarak herhangi bir farklılık bulunmadı. 
EXTEM ölçümünde ki CT parametresi dışında tüm ROTEM parametrelerinde istatistiksel olarak etkilenme tespit edilmiştir. Bu sonuç sepsis kliniğinde görülen trombositopeni ve fibrinojen düzeylerindeki azalmaya bağlandı. Ayrıca bakılan EXTEM ölçümünde ki CT parametresi ve INTEM ölçümünde ki CT parametreleri sonucunda intrensek yolakta istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilir iken, ekstrensek yolak üzerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilememiştir. Bu sonuç sepsis kliniğinin daha çok intrensek yol üzerinde etkisi olduğunu göstermiştir.

Anahtar kelimeler: Tromboelastometri, sepsis, yoğun bakım

Abstract:
ABSTRACT
In this study it was intended to evaluate the bleeding diathesis problems which to occur in patients who sepsis diagnosis at intensive care unit with the thromboelastometry method which is a bleeding profile evaluation method.
50 patients who were accepted to intensive care of Atatürk University Medical Faculty Hospital in December 2012 and December 2013 with sepsis diagnosis and the other 50 healthy volunteers in normal population who hadn't any problems in their coagulation profile. By telling the study which is applied to patients who are in the sepsis group or patients' relatives and volunteers in the control group, the consent form was filled. Patients were divided into two groups. Group S (n=50; Group S) was created from the patients who were diagnosed with sepsis in intensive care units. Group K (n=50; Group K) was created by selecting from healthy volunteers in normal population who hadn't any problems in their coagulation profile.
Blood samples of Group S and Group K were taken as 10 cc from patients with sepsis on the day of sepsis was diagnosed and just one day later over the arterial system firstly including radial artery, and from the control group over the venous system firstly including antecubital regionfor all studying parameters. With the taken blood samples Hb (hemoglobin), Hct (hemotokrit), Plt (trombosit), PT (protrombin time), aPTT (aktive parsiyel tromboblastin time), INR (international normalization rate), PCT (prokalsitonin), CRP (c-reactive protein) were put into the related blood tubes to work on ROTEM device. The samples were send to related laboratory unit.
When the first and second day clinical data which are between the group S and the group K were examined it was seen that the distinction among SAB (pressure of systolic artery), DAB (pressure of diastolic artery) and OAB (Mean arterial pressure) rates were statistically meaningful. But in group S when the clinical data that were looked between the first and second day were examined while there weren't any statistically difference between SVB (pressure of central venous), PaO2/FiO2 (Partial oxygen pressure/ Fractional oxygen pressure)  rate, it was found that the difference between the OAB rates were statistically meaningful, the differences between SAB and DAB rates were statistically very very meaningful. When the first and second clinical day data between group S and Group K were compared, when the results of Hb, Hct, WBC, Plt, PT, INR, aPTT, PCT and CRP tests were examined it was seen that the difference between two groups were very meaningful. In group S when the the first and second clinical day data were compared while there weren't any statistically difference, the difference between the results of PT and INR tests were found statistically meaningful.
When the first and second day FIBTEM parameters that were examined betwen group S and group K were compared there was a statistically meaning between the first day CT rates, the second day CT, it was seen that the difference among the first and second day CFT, α, A10, A20 and MCF rates were statistically very and very meaningful. When the patients' who were in group S the first and second day FIBTEM parameters were compared it was found that there weren't any statistically difference among the CT, CFT, α, A10, A20 and MCF rates. When the first and second day INTEM parameters that were examined betwen group S and group K were compared, there was a statistically meaning among the first day α, A10 and A20 rates, it was seen that the difference between the first and second day CT, CFT and MCF and the second day α, A10 and A20 rates were statistically very and very meaningful. When the patients' who were in group S the first and second day INTEM parameters were compared there weren't any statistically difference among the CT, CFT, α, A10, A20 and MCF rates. When the first and second day EXTEM parameters that were examined betwen group S and group K were compared while there weren't any statistically difference between the first and second day CT rates, it was seen that there were statistically meaning between the second day CFT and the first and second day A10 rates. It was seen that the difference between the first day CFT and the firts and second day α, A20 and MCF rates were statistically very and very meaningful. When the patients' who were in group S the first and second day EXTEM parameters were compared there weren't any statistically difference among the CT, CFT, α, A10, A20 and MCF rates. Except for CT parameters in EXTEM measurement statistically affection aws idetified in ROTEM parameters. this result was related to the reduction in thrombocytopenia and fibrinogen levels. And also while there were found statistically meaning on intrinsic pathway with the result of the CT parameter in EXTEM measurement and CT parameter in INTEM measurement, there weren't found any statistically meaningful differences on extrinsic pathway. This result was showed that the sepsis clinic was mostly effective over the intrinsic pathway. 
Key Words: Thromboelastometry, sepsis, intensive critical care