Pamuk (Gossypium hirsutum L.) çeşitlerinin kısıntılı sulama koşullarında fizyolojik ve lif teknolojik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of physiological and fiber technological traits of cotton (Gossypium hirsututm L.) cultivars under deficit irrigation conditions
Yazar: NECMİYE BULUT
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜL GÖRMÜŞ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma pamukta su kısıtı uygulamasının beş farklı pamuk çeşidinde bazı fizyolojik parametreler ile lif kalite özelliklerine etkisini belirlemek amacıyla 2021 yılında Ç.Ü. Tarla Bitkileri Araştırma ve Uygulama alanında gerçekleştirilmiştir. Deneme tesadüf blokları bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuş, ana parselleri sulama düzeyleri (kısıntılı sulama ve tam sulama), alt parselleri ise çeşitler (Fiona, Ba 440, May 505, May 344, May 455) oluşturmuştur. Sulama konuları; tam sulama konusu (S100) ve tam sulama konusuna uygulanan % 50 kısıntı (S50) olarak belirlenmiştir.
Çalışmanın tek yıllık verileri değerlendrildiğinde sulama uygulamalarının biyokütle ağırlığı dışında incelenen özellikler üzerine etkisinin önemli olmadığı ve çeşitler arasında lif kalite özelliğinde önemli farklılıklar oluşturduğu saptanmıştır. Kısıntılı sulama uygulamasında kanopi sıcaklığı daha yüksek olmuş; biyokütle ağırlığında önemli düzeyde azalma gerçekleştmiştir.
Sulama uygulamaları arasında farklılık istatistiksel olarak önemli bulunmamakla birlikte; kısıntılı sulama da mikroner, uniformite oranı, mukavemet değerlerinin daha yüksek olduğu, lif uzunluğunda azalma görüldüğü, kısa lif oranında düşüş olduğu, parlaklık ve sarılık derecesi değerlerinin daha düşük, çepel sayısının daha yüksek olduğu bulunmuştur.
Kısıntılı sulama uygulamasının önemli lif kalite özelliklerine etkisinin genelde olumsuz yönde olmayışı ve oluşan değişimlerin istatistiksel olarak önemli bulunmayışı pamuk üretiminde optimum kalite açısından su kısıtının olumsuz sonuçlar oluşturmayacağı, ancak çalışmanın çok farklı lokasyon, çeşit ve en az iki yıl daha sürdürülmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was carried out to determine the effect of deficit irrigation treatment on some physiological parameters and fiber quality characteristics in five different cotton varieties in Çukurova University Faculty of Agriculture, Field Crops Department experimental areas in 2021. The experimental design was arranged as split plots in randomized complete blocks with three replications. The irrigations (full and deficit- I%50) were applied to the main plots and the varieties (Fiona, Ba 440, May 505, May 344, May 455) to the sub-plots. 
Considering the one-year data of the study, it was found out that the treatments were not significant in terms of all parameters except biomass dry weight. Cultivar main effect were found to be significant for many of fiber qualty traits.  Although irrigation treatment main effects wer not significant for fiber quality trait,  deficit irrigation (I 100) treatment had higher values for micronaire, uniformity ratio and strength than those of full irrigation treatments. Deficit irrigation resulted in lower fiber length, reflectance and yellowness values, reduction in short fiber content, higher trash count when compared to full irrigation.
According to the results of one year's study it was determined that water stress did dot negatively affect the studied traits and changes caused by deficit irrigation were not statistically significant. With the results of this study it was concluded that deficit irrigation would not cause undesirable results for optimum quality in region cotton production. Moreover, this research should be repeat with many varieites, locations and at least two or more years  in order to achieve optimized conclusions.