Hasankeyf turizm gelişim sorunlarının turist vatandaşlık davranışı ve elektronik ağızdan ağıza (e-WOM) üzerine etkisi
Effects of Hasankeyf tourism development problems upon tourist citizenship behavior and electronic word of mouth (e-WOM)
Yazar: LEYLA GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. FERİDUN DUMAN
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Hasankeyf ilçesi, tarihi ve kültürel zenginliklere sahip bir turizm destinasyonudur. Dicle Nehrinin kıyısında bulunan bu antik şehir, binlerce yıllık tarihi geçmişi ve doğal güzellikleriyle turistlerin ilgisini çekmektedir. Bu kent birçok medeniyetin izlerini taşımaktadır ve tarih boyunca Asur, Urartu, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı gibi pek çok önemli uygarlığın merkezi olmuştur. Hasankeyf çeşitli tarihi, kültürel ve doğal kaynaklara sahip olmasına rağmen istenilen düzeyde gelişim sağlayamamıştır. Bu nedenle bu araştırma Hasankeyf ilçesinde turizm gelişim sorunlarının turist vatandaşlık davranışı ve elektronik ağızdan ağıza üzerine etkilerinin ortaya konulması çalışmanın amacını taşımaktadır. 
Bu çalışma, Eylül 2022 ile Mayıs 2023 tarihleri arasında Hasankeyf'i ziyaret eden turistlerin Hasankeyf turizm gelişim sorunlarının vatandaşlık duygusu ve elektronik ağızdan ağıza (e-WOM) üzerine etkisini ölçmeye yönelik anket çalışması yapılmıştır. Toplamda 500 kişiye anket dağıtılarak 404 anketin verileri anket formuna eksiksiz bir şekilde doldurulmuştur. Araştırmada elde edilen verilerin değerlendirmesinde SPSS (Statistical Package for Social Sciences) programı kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, turizm gelişim sorunlarının turist vatandaşlık davranışı üzerine etkisi olduğu tespit edilmiştir (p:0,000; β:0,484; t: 11.092). Diğer taraftan, turizm gelişim sorunlarının e-WOM üzerine etkisi olmadığı tespit edilmiştir (p: 0,112). Ancak turist vatandaşlık davranışının e-WOM üzerine anlamlı etkisi olduğu tespit edilmiştir (p: 0,000; β:0,430; t: 9,561).
Hasankeyf ilçesini ziyaret eden turistlerin vatandaşlık davranışları olumlu değerlendirilmektedir. Bu da Hasankeyf ilçesini ziyaret eden turistlerin turizm sorunları karşısında Hasankeyf'i daha fazla savunma-yardım etme, tolere etme ve geri bildirim sağlama eğiliminde olmalarına katkı sağlayacaktır. Turistlerin Hasankeyf ilçesi deneyimlerini ve görüşlerini turist vatandaşlık davranışıyla, e-WOM üzerinden diğer turistlerle paylaşacaktır.

Abstract:
Hasankeyf, located in Turkey's Southeastern Anatolia Region, is a tourism destination with historical and cultural richness. This ancient town, located on the banks of the Tigris River, attracts tourists with its thousands of years of history and natural beauties. This town bears the traces of many civilizations and has been the center of many important civilizations throughout the history, such as Assyria, Urartu, Roman, Byzantine, Seljuk and Ottoman. Although Hasankeyf has various historical, cultural and natural resources, it could not achieve the desired level of tourism development. Therefore, this research aims to reveal the effects of tourism development problems on tourist citizenship behavior and electronic word of mouth in the district of Hasankeyf.
In this study, a survey was conducted to measure the impact of Hasankeyf tourism development problems on the view of citizenship and electronic word of mouth (e-WOM) of tourists visiting Hasankeyf between September 2022 and May 2023. A total of 500 questionnaires were distributed and 404 questionnaires were filled into the questionnaire completely. SPSS (Statistical Package for Social Sciences) program was used in the evaluation of the data obtained in the study. The results of the research revealed that tourism development problems had an effect on tourist citizenship behavior (p:0.000; β:0.484; t: 11.092). On the other hand, it was determined that tourism development problems had no effect on e-WOM (p: 0.112). However, it was determined that tourist citizenship behavior had a significant effect on e-WOM (p: 0.000; β: 0.430; t: 9.561).
The citizenship behaviors of tourists visiting Hasankeyf district are positively evaluated. Therefore, the tourists visiting Hasankeyf district will tend to provide more advocacy-help, tolerance and feedback to Hasankeyf in the face of tourism development problems. Finally, tourists will share their experiences and views of Hasankeyf district with other tourists through tourist citizenship behavior via e-WOM.