Algılanan yönetici ve çalışma arkadaşları desteğinin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi
Impact of perceived supervisor and coworker support on organizational citizenship behavior
Yazar: YILDIZ TENTERİZ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLER TOZKOPARAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Arkadaş desteği = Friend support ; Yönetici desteği = Manegerial support ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior

Özet:
Bu çalışmanın amacı, algılanan yönetici ve çalışma arkadaşları desteğinin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisini belirlemektir. Değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya koyabilmek adına öncelikle yazın araştırması yapılarak söz konusu kavramlar açıklanmış, daha sonra konuyla ilgili olarak yürütülen bir araştırmanın sonuçlarına yer verilmiş ve bulgular değerlendirilmiştir.
Araştırmanın örneklemini İzmir İl Sağlık Müdürlüğü'nde görev yapan 325 çalışan oluşturmaktadır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden survey yöntemi ile anket tekniği kullanılmıştır.
Çalışanların yönetici ve çalışma arkadaşları desteği algılarını ölçmek için Giray ve Şahin (2012) tarafından Türkçe'ye uyarlanan yönetici ve çalışma arkadaşları desteği ölçekleri kullanılmıştır. Algılanan çalışma arkadaşları desteği ölçeği 9 maddeden, algılanan yönetici desteği ölçeği ise 11 maddeden oluşmaktadır. Araştırmada örgütsel vatandaşlık davranışını ölçmek için ise Basım ve Şeşen (2006) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ve 19 maddeden oluşan örgütsel vatandaşlık davranışı ölçeği kullanılmıştır. Ölçekte; özgecilik, vicdanlılık, nezaket, centilmenlik ve sivil erdem boyutlarını ölçmek üzere 19 madde bulunmaktadır. Çalışanlara ayrıca cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, kurumdaki çalışma süresi ve toplam çalışma süresini tespit etmeye yönelik demografik sorular yöneltilmiştir.
Elde edilen verilerin analiz sonuçlarına göre, algılanan yönetici desteği ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasında anlamlı ve orta düzeyde pozitif bir ilişki olduğu görülmektedir. Algılanan çalışma arkadaşları desteği ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasında ise yine anlamlı ve orta düzeyde pozitif bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada ayrıca, araştırmanın değişkenleri ile demografik değişkenler arasında farklılık olup olmadığı da test edilmiştir. Bulgulara göre, örgütsel vatandaşlık davranışı toplam çalışma süresine ve çalışanların yaşlarına göre farklılık göstermektedir. Örgütsel vatandaşlık davranışının vicdanlılık ve centilmenlik boyutu ile nezaket boyutu, demografik değişkenlerden sadece toplam çalışma süresine göre farklılık göstermektedir. Çalışanların yönetici desteği algıları ise sadece kurumdaki çalışma süresine göre farklılaşmaktadır. Diğer değişkenlerle demografik değişkenler arasında bir farklılık olmadığı görülmüştür.
Yazın taraması sırasında, algılanan yönetici desteği ve örgütsel vatandaşlık davranışı ile algılanan çalışma arkadaşları desteği ve örgütsel vatandaşlık davranışı ilişkisini ele alan sınırlı sayıda çalışmaya rastlanılmıştır. Özellikle çalışma arkadaşları desteğinin genel olarak yazında araştırmaya fazla konu olmayan kavramlardan biri olduğu görülmüştür. Bu bağlamda, çalışmanın konusunu oluşturan değişkenler arasındaki ilişkilerin ele alınmasının ve konuyla ilgili olarak yürütülen araştırma sonuçlarının hem yazına hem de örgütlere katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Algılanan Yönetici Desteği, Algılanan Çalışma Arkadaşları Desteği, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı

Abstract:
The purpose of this study is to determine the effect of perceived supervisor and coworker support on organizational citizenship behavior. In order to reveal the relationship between the variables, firstly, these concepts were explained by researching the literature and then the results of a research conducted on the subject were included and the findings were evaluated.
The sample of the study consists of 325 employees working in Izmir Provincial Health Directorate. In the study, survey method and survey technique, which are among the quantitative research methods, were used.
In order to measure employees' perceptions of supervisor and coworker support, perceived supervisor and coworker support scales adapted to Turkish by Giray and Şahin (2012) were used. The perceived coworker support scale consists of 9 items, and the perceived supervisor support scale consists of 11 items. In order to measure the organizational citizenship behavior, the organizational citizenship behavior scale consisting of 19 items and adapted to Turkish by Basım and Şeşen (2006) was used. Scale; There are 19 items to measure the dimensions of altruism, conscientiousness, courtesy, sportmanship and civic virtue. Employees were also asked questions about gender, age, marital status, educational status, duration of work at the institution, and total working time.
According to the results of the analysis of the data obtained, it is seen that there is a significant and moderate positive relationship between perceived supervisor support and organizational citizenship behavior. It was concluded that there was a significant and moderate positive relationship between perceived coworker support and organizational citizenship behavior. In addition, it has been tested whether there is a difference between the variables of the research and the demographic variables. According to the findings, organizational citizenship behavior varies according to the total working time and the age of the employees. The conscientiousness and sportmanship dimension and the courtesy dimension of organizational citizenship behavior differ from demographic variables only by the total working time. Coworker support perceptions differ only in terms of working time in the institution. There was no difference between other variables and demographic variables.
During the literature review, a limited number of studies were found on the relationship between perceived supervisor support and organizational citizenship behavior and perceived coworker support and organizational citizenship behavior.
Particularly, it was seen that the perception of coworker support is one of the concepts that are not very subject to research in the literature. In this context, it is thought that addressing the relations between the variables that constitute the subject of the study and the results of the research conducted on the subject will contribute to both the literature and the organizations.
Keywords: Perceived Supervisor Support, Perceived Coworker Support, Organizational Citizenship Behavior