Denizcilik sektöründe dijital olgunluk modeli ve siber güvenlik farkındalığı
Digital maturity model and cyber security awareness in the maritime sector
Yazar: LEMİ KAYA
Danışman: DOÇ. DR. GÜLİN İDİL SÖNMEZTÜRK BOLATAN
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Denizcilik = Marine ; İşletme = Business Administration

Özet:
Dijitalleşme, denizcilik sektörünü geleneksel sınırlarının ötesine taşımakta ve
firmaların üretkenliğini, verimliliğini ve sürdürülebilirliğini artırmak için birçok yeni
fırsat sunmaktadır. Dijital olgunluk, firmaların pazarda rekabetçi kalmak için kalıpları
değiştirme ve uygulama konusundaki hazırlığını ve kapasitesini göstermektedir.
Denizcilik şirketlerinin, dijital dönüşümün yeteneklerinden rekabetçi avantajlar elde
etmek için dijital olgunluk durumlarını modeller aracılığıyla bilmesi gerekmektedir. Bu
çalışma ile denizcilik sektörünün ve firmaların dijital olgunluk seviyesini ölçmek
amacıyla 5 ana boyut ve 25 alt boyuttan oluşan dijital olgunluk modeli geliştirilmiştir.
Tüm boyutların önemi AHP (Analitik Hiyerarşi Prosesi) yöntemi kullanılarak
belirlenmiştir. AHP ile Ağırlıklandırılmış Olgunluk Yaklaşımı ile de olgunluk seviyeleri
ortaya çıkartılmıştır. Sonuçlar, strateji ve yönetimin en önemli kriter olduğunu
göstermektedir. Öte yandan denizcilik sistemlerinin artan karmaşıklığı, dijitalleşmesi,
tüm denizcilik sektörü için yeni siber güvenlik gereksinimleri ortaya çıkarmaktadır.
Siber güvenliğin ciddiyeti, şirketler üzerindeki etkileri göz önüne alındığında küresel bir
dikkat ve bilinç gerektirmektedir. Bu çalışma ile, internet kullanıcılarının siber güvenlik
farkındalığını etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi için bir yöntem
oluşturulması amaçlanmıştır. Denizcilik sektöründe çalışanlara odaklanılarak,
kullanıcıların siber güvenlik farkındalığı ile ilişkili faktörleri belirlemek ve ölçmek için
tutum, bilgi, deneyim, eğitim ve cinsiyet dahil olmak üzere yedi ayrı farklı faktör
kullanılmıştır. Her faktörün ağırlığını çıkarmak için AHP karar verme tekniği
uygulandıktan sonra, sonuçlar en önemli faktörün bilgi olduğunu göstermektedir.
Anahtar Sözcükler: Denizcilik sektörü, Dijital olgunluk modeli, Siber farkındalık,
AHP.

Abstract:
Digitalization is pushing the maritime industry beyond its traditional boundaries
and offers many new opportunities to increase firms productivity, efficiency and
sustainability. Digital maturity demonstrates the readiness and capacity of firms to
change and apply patterns to remain competitive in the market. Maritime companies
need to know their digital maturity status through models to gain competitive advantages
from the capabilities of digital transformation. In this study, a digital maturity model
consisting of 5 main dimensions and 25 sub-dimensions was developed to measure the
digital maturity level of the maritime industry and companies. The importance of all
dimensions was determined using the AHP (Analytic Hierarchy Process) method. The
maturity levels were also revealed with the AHP Weighted Maturity Approach. The
results show that strategy and management are the most important criteria. On the other
hand, the increasing complexity and digitalization of maritime systems creates new
cyber security requirements for the entire maritime industry. The seriousness of
cybersecurity requires global attention and awareness given its impact on companies.
This study aims to establish a methodology for identifying and evaluating the factors
affecting the cyber security awareness of internet users. Focusing on those working in
the maritime industry, seven distinct different factors, including attitude, knowledge,
experience, education and gender, were used to identify and measure the factors
associated with users cybersecurity awareness. After applying the AHP decision-making
technique to extract the weight of each factor, the results show that the most important
factor is knowledge.
Keywords: Maritime industry, Digital maturity model, Cyber awareness, AHP