Çalgı öğretiminde mesleğe hazırbulunuşluk ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Development of the scale of professional readiness in instrument teaching: A validity and reliability study
Yazar: UĞUR ORDU
Danışman: PROF. DR. ZEKİ NACAKCI
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Hazırbulunuşluk, bireyin öğrenme ve performans süreçlerinde etkili bir rol oynayan temel bir kavramdır. Hazırbulunuşluk, bireyin bilişsel, duyuşsal, sosyal ve psikomotor olarak bir etkinliği yapmaya hazır olma durumudur ve eğitim öğretim sürecinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu kavram, bireyin mesleki işlevselliğini etkileyen olgunlaşma, sosyal ilgiler, öğrenmeye yönelik tutumlar ve gerekli bilgi, beceri ve tutumların bütününü ifade eder. Mesleki hazırbulunuşluk ise bireylerin bir mesleği daha verimli ve etkili bir şekilde icra edebilmeleri için bilgi, beceri ve tutumlarının tümünü içeren bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın ana bağlamını oluşturan çalgı öğretiminde mesleğe hazırbulunuşluk kavramı, bir eğitimcinin yöntem, teknik ve stratejileri etkili bir şekilde kullanarak öğrencilerin öğrenme potansiyelini en üst düzeye çıkarabilmesi için kendi alanında yeterli donanıma ve hazırlığa sahip olması olarak değerlendirilebilir. Hazırbulunuşlukla ilgili çalışmalar incelendiğinde çeşitli alanlara yönelik ölme aracı geliştirme çalışmalarının yapıldığı görülmektedir. Bu çalışmanın kapsamı gereğince müzikal bağlamı içerisine alan çalışmalarda hazırbulunuşluk kavramı incelenmiş olsa da geçerlik ve güvenilirlik analizlerinin yapıldığı bir ölçme aracının geliştirilmesine yönelik bir çalışmaya rastlanmaması araştırmaya duyulan ihtiyacı açıkça ortaya koymuştur. Bu problem durumundan hareketle çalışmanın temel hedefi, çalgı öğretmeni adaylarının çalgı öğretimindeki mesleki hazırbulunuşluk seviyelerini belirlemek için güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı geliştirmek ve bunu test etmektir. Bu araştırma belirlenen problem durumu ve amaçlar doğrultusunda temel psikometrik test ve ölçek geliştirme prosedürleri göz önünde bulundurularak yürütülmüştür. Araştırma, 2023/2024 eğitim öğretim yılı boyunca lisans programının üçüncü ve dördüncü sınıfında öğrenim gören toplam 569 çalgı öğretmeni adayı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada taslak form üzerinde kapsam geçerliği çalışmaları yapıldıktan sonra nihai form üzerinde geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Buna ek olarak katılımcıların hazırbulunuşluk düzeyleri çeşitli değişkenler bazında incelenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda ölçeğin doğrulayıcı faktör analizi sonuçları iyi düzeyde model veri uyumuna işaret etmiş ( X²/sd 2,419, RMSEA= 0.073, SRMR=0.033, CFI= 0.934 ve GFI= 0.905) ve ölçeğin ana ve alt boyutları için hesaplanan Cronbach alfa iç tutarlılık katsayıları ölçeğin yüksek iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir (α =0.801- 0.918). Ayrıca, t-testi sonuçları ve madde-toplam puan korelasyon katsayıları da maddelerin ayırt edici olduğunu ortaya koymuştur. Bu analizler doğrultusunda ölçme aracının geçerli ve güvenilir olduğu kanıtlanmıştır. Bu sonuçlara ek olarak katılımcıların hazırbulunuşluk düzeyleri cinsiyet, birim, çalgı ve icra süreleri değişkenleri açısından incelenmiştir. Bulgular, cinsiyetin ve eğitim süresinin hazırbulunuşluk düzeyleri üzerinde anlamlı etkiler yarattığını, ancak birim ve çalgı türünün belirleyici bir faktör olmadığını göstermiştir. Bu sonuçlar, eğitim programlarının bu değişkenlere duyarlı olarak optimize edilmesinin, adayların mesleki gelişimini desteklemede önemli olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, öğretim etkinliklerinin planlanması ve öğretim yeterliklerinin geliştirilmesi için daha etkili ve uygulamalı yöntemlerin benimsenmesi gerektiği söylenebilir. Eğitim süresinin artırılması, adayların uzun vadeli mesleki gelişimlerini desteklemek adına kritik bir faktör olarak değerlendirilmektedir ve programların mezuniyet sonrası başarıyı artırıcı şekilde yapılandırılması başlıca önerilen potansiyel çalışma alanları olarak gösterilebilir.

Abstract:
Readiness is a basic concept that plays an effective role in individual's learning and performance processes. Readiness is an individual's cognitive, affective, social and psychomotor readiness to perform an activity and plays an important role in the education and training process. This concept refers to the whole of maturation, social interests, attitudes towards learning and necessary knowledge, skills and attitudes that affect the professional functionality of the individual. Vocational readiness, on the other hand, is a concept that includes all of the knowledge, skills and attitudes of individuals in order for them to perform a profession more efficiently and effectively. The concept of professional readiness in instrument teaching, which constitutes the main context of this study, can be evaluated as an educator having sufficient equipment and preparation in his/her field in order to maximise the learning potential of students by using methods, techniques and strategies effectively. When the studies related to readiness are analysed, it is seen that studies have been conducted to develop measurement tools for various fields. Although the concept of readiness has been examined in studies involving the musical context in accordance with the scope of this study, the fact that there is no study on the development of a measurement tool in which validity and reliability analyses are made has clearly revealed the need for research. Based on this problem situation, the main objective of the study is to develop and test a reliable and valid measurement tool to determine the professional readiness levels of instrument teacher candidates in instrument teaching. This research was carried out in line with the determined problem situation and objectives, taking into account the basic psychometric test and scale development procedures. The research was conducted with a total of 569 instrument teacher candidates studying in the third and fourth year of the undergraduate programme during the 2023/2024 academic year. After content validity studies were conducted on the draft form, validity and reliability analyses were conducted on the final form. In addition, the readiness levels of the participants were analysed on the basis of various variables. In line with the findings obtained, the confirmatory factor analysis results of the scale indicated good model-data fit (X²/sd 2,419, RMSEA= 0.073, SRMR=0.033, CFI= 0.934 and GFI= 0.905) and Cronbach's alpha internal consistency coefficients calculated for the main and sub-dimensions of the scale showed that the scale had high internal consistency (α = 0.801- 0.918). In addition, t-test results and item-total score correlation coefficients revealed that the items were discriminative. In line with these analyses, the measurement tool proved to be valid and reliable. In addition to these results, the readiness levels of the participants were analysed in terms of gender, unit, instrument and performance period variables. The findings showed that gender and training period had significant effects on the readiness levels, but unit and instrument type were not a determining factor. These results emphasise that optimising training programmes in a way that is sensitive to these variables is important in supporting candidates' professional development. Moreover, more effective and practical methods should be adopted for planning teaching activities and developing teaching competences. Increasing the duration of training is considered as a critical factor to support candidates' long-term professional development and structuring programmes in a way to increase post-graduation success can be shown as the main recommended potential studies.