Farklı kısıtlı sulama koşullarındaki zeytin ağaçlarında (cv memecik) bitki su potansiyeli ve stoma iletkenliğinin zamansal değişiminin belirlenmesi
Temporal changes of plant water potential and stomatal conductance of olive (cv memecik) tree under the deficit irrigation
Yazar: TOLGA ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. ERHAN AKKUZU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Meteorolojik parametreler = Meteorological parameters ; Stoma = Stomata ; Sulama suyu = Irrigation water ; Sulama yöntemleri = Irrigation methods ; Zeytin = Olive

Özet:
Bu çalışma, 2013 yılında Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Bornova Zeytincilik Araştırma İstasyonunda yapılmıştır. Memecik çeşidi zeytin ağaçlarında kısıtlı sulama koşullarında stoma iletkenliği (gs), yaprak su potansiyeli (YSP) ve yaprak sıcaklığı-hava sıcaklığı farkı (Tc-Ta)'nın değişimi izlenmiştir. Çalışmada ayrıca stoma iletkenliği ve yaprak su potansiyeli ile solar radyasyon, rüzgar hızı, toprak sıcaklığı, buhar basıncı açığı verileri arasında korelasyon ve regresyon analizleri yapılıp aralarındaki ilişki ortaya konmuştur. Konular; K1: Susuz; K2: 5 günde bir 0–90 cm toprak derinliğindeki eksilen nemi tarla kapasitesine getirecek şekilde sulama yapılması; K3:  K2 konusunda uygulanan suyun %33'ünün uygu-lanması; K4:  Çekirdek sertleşmesi, meyve büyümesi ve yağ dolumu aşamalarında olmak üzere 0–90 cm toprak derinliğindeki eksilen nemin %50'sini dikkate alarak 3 kez sulama yapılması ve K5: Çekirdek sertleşmesi, meyve büyümesi ve yağ dolumu aşamalarında olmak üzere 0–90 cm toprak derinliğindeki eksilen nemin %25'ini dikkate alarak 3 kez sulama yapılması şeklinde oluşturulmuştur.    
Araştırmada konulara göre sulama suyu ihtiyacı 0 ile 813.9 mm arasında, bitki su tüketimi ise 128 ile 785 mm arasında değişiklik göstermiştir. Çalışmada elde edilen bulgulara göre yaprak su potansiyeli, Tc-Ta ve gs değerlerinde konular arasındaki fark istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur.
Araştırmada, stoma iletkenliği ve yaprak su potansiyeli arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki bulunmuştur. İlişkinin korelasyon  katsayısı 0.708, r2=0.501 olarak bulunmuştur. 
Rüzgar hızı, solar radyasyon, toprak sıcaklığı, buhar basıncı açığı gibi meteorolojik verilerin, stoma iletkenliği ve yaprak su potansiyeliyle olan ilişkileri istatistiksel olarak ya kuvvetsiz ya da önemsiz olarak karşımıza çıkmıştır. Bunun nedeni olarak tarla koşullarında bir çok parametrenin aynı anda etki etmesi nedeni ile bağımsız etkisinin belirlenememesi olarak açıklanabilir.

Abstract:
This study was conducted in Bornova Olive Research Institute of the Ministry of Food, Agriculture and Livestock, in 2013. In this study, temporal change of the stomatal conductance(gs), plant water potential(YSP) and canopy-air temperature difference (Tc-Ta) under the deficit irrigation conditions was observed in Memecik cultivar. Also regression and correlation analysis between the stomatal conductance and plant water potential and some meteorological parameters was performed and the relationship between them were investigated. Irrigation treatments;  K1: non-irrigated  (rainfed),  K2: soil water deficit in a 90 cm soil depth was refilled to field capacity for every 5 days, K3: application of the 33% of water given at K2, K4: 3 times application of the 50% of the soil water deficit in a 90 cm soil depth concerning 3 growing stages; seed hardening, fruit growth and oil accumulation, K5: 3 times application of the 25% of the soil water deficit in a 90 cm soil depth concerning 3 growing stages; seed hardening, fruit growth and oil accumulation. 
According to the treatment, the irrigation water requirement was varied between 0 to 813.9 mm and ETa is varied between 128 to 785 mm. 
The results of experiments showed that the difference of water potential between the treatment were statisticaly significant. It is also same for stomatal conductance and canopy-air temperature difference.
In this study, the relationship between stomatal conductance and plant water potential were found a statistically significant. The correlation coefficient of the relationship was 0.708 and r2 was equal with 0.501.
The correlation between meteorological data (such as wind speed, solar radiation, soil temperature and the vapor pressure deficit) and stomatal conductivity and plant water potential has seen to be weak or insignificant. This result is due to the influence of several parameters simultaneously under field conditions, individually the independent effect would not be explainable.