İnternet ortamında bireylerarası iletişim: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi bilgi yönetimi programı öğrencileri üzerine bir çalışma
Interpersonal communication over the internet: A study of Anadolu University Open Education Faculty information management students
Yazar: İREM ERDEM AYDIN
Danışman: PROF. DR. LEVEND KILIÇ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Kişiler arası iletişim = Interpersonal communication ; Sayısal iletişim = Digital communication ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Uzaktan öğrenme = Distance learning ; İletişim = Communication ; İletişim becerisi = Communication skill ; İletişim sorunları = Communication problems ; İnternet = Internet

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, baştan sona çevrimiçi ortamda yürütülen Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim Fakültesi, Bilgi Yönetimi Önlisans Programı'nda (BYÖP) öğrencilerin iletişim davranışlarını incelemektir. Araştırmada, öğrencilerin iletişim davranışları, bilgisayar ortamındaki yeterlikleri ve bilgisayar ortamındaki iletişim kaygıları bağlamında ele alınmıştır. Çalışmayla öğrencilerin bilgisayar ortamındaki iletişim yeterlikleri, iletişim kaygıları ve ikisi arasında nasıl bir ilişki olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Öğrencilerin iletişim yeterlikleri; bilgi, beceri ve güdülenme, iletişim kaygıları ise; bilgisayarı kullanma, iletişim kurma ve yazılı iletişim kurma kaygısı alt boyutlarıyla tartışılmıştır.Nitel bir çalışma olan araştırma, durum çalışması desenindedir. Araştırmanın veri toplama araçları, nitel ve nicel olarak iki grupta toplamak mümkündür. Nitel veri toplama araçları, bireysel yarı yapılandırılmış görüşmeler ve öğrenci güncelerinin betimsel analizleridir. Nicel veri toplama araçları ise, görüşme yapılacak öğrencilerin seçme amacıyla kullanılan Bilgisayar Ortamlı İletişimYeterliği ve Bilgisayar Ortamlı İletişim Kaygısı ölçekleridir. Araştırma desenine ve amacına uygun olarak öğrencileri bilgisayar ortamındaki yeterlik ve kaygılarının neler olduğunun belirlenmesi için, altı öğrenci ile MSN aracılığıyla görüşme yapılmıştır. Görüşmecilerin seçilebilmesi için birinci sınıf öğrencilerine Bilgisayar Ortamlı İletişim Yeterliği ve Bilgisayar Ortamlı İletişim Kaygısı ölçekleri uygulanmıştır.Yapılan çalışma sonunda, öğrencilerin programın iletişim ortamlarını etkili bir şekilde kullanamadığı, özellikle öğrenci-danışman arasındaki etkileşimin yeterli düzeyde kurulmadığı belirlenmiştir. Bu konuda, hem öğrencilerin sahip olduğu iletişim davranışlarının, hem de danışmanların tutumunun önemli bir belirleyici olduğu görülmüştür. Öğrenci-danışman arasındaki etkileşim eksikliğini öğrenciler bağlamında ele aldığımızda, öğrencilerin gerek programın kendilerine sunduğu olanakları bilme ve kullanma, gerekse bilgisayarın sunduğu iletişim olanaklarını kullanma, yazarak iletişim kurma konusunda beceri eksikliğinin olduğu görülmüştür. Bunun yanında akademik danışmanların konu uzmanı olmamalarının, öğrenci-akademik danışman arasındaki etkileşimin yetersizliği konusunda önemli bir neden olduğu görülmüştür.

Abstract:
The main goal of this research is to examine the communication behaviors of the learners in completely online the Information Management Associate Degree Program at Open Education Faculty of Anadolu University. In the research, communication behaviors refer learners? online communication competencies and online communication apprehension. This research intended to identify online learners? communication competencies, communication apprehension levels and the interactions occur between in these two variables. Online learners communication competencies consisted of knowledge, skills and motivation subsets while communication apprehension covered use of computer, written and oral communication apprehensions.In this case study, various instruments were used to gather qualitative and quantitative data. Qualitative data were gathered through analysis of individual semi-structured interviews and learners? interaction logs. Quantitative data were collected to be able to select the students for semi-structured interviews by using the Computer-Mediated Communication Scale and Computer-Mediated Communication Apprehension Scale. These two scales were administered to the first year students in the program. With 6 students semi-structured interviews were conducted via Microsoft Messenger (MSN) chat tool to be able to identify their computer-mediated communication competencies and their computer-mediated communication apprehension levels.As a result of this study, it uncovered that the learners are not able to use the communication environments of the program effectively and that interactions between the learners and the facilitators do not occur as much as it is supposed to be. It was also observed that both the learners? communication behaviors and the facilitators? attitudes are crucial indicators. The interviews revealed that the biggest problem the learners were facing was access to the facilitators. This problem has negative effects on learners? motivation. In the study, the shortage of learner-to-instructor interactions was investigated separately in the learners? context and in the facilitators? context. From the learners? context, they do not know the full advantage and availability of the communication opportunities provided in the IM Program. Besides a shortage of writing skills was also identified. Another finding of the study is that expertise levels of the facilitators in the field are good indicator of a lack of learner-to-instructor interactions.