Harmanlanmış öğrenmenin öğrencilerin erişilerine, algıladıkları bilişsel esneklik düzeylerine ve öz düzenleyici öğrenme becerilerine etkisi
The effect of blended learning on students' achievement, perceived cognitive flexibility levels and self-regulated learning skills
Yazar: ALEV ATEŞ ÇOBANOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BÜNYAMİN YURDAKUL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Ders programları = Curriculum ; Harmanlanmış öğrenme = Blended learning ; Hibrit öğrenme = Hybrid learning ; Yükseköğretim = Higher education ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill ; Öğrenci erişisi =   ; Öğretim teknolojileri = Instructional technologies

Özet:
Harmanlanmış öğrenmenin (h-öğrenme) özellikle yükseköğretimde baskın bir öğretim modeli olacağı öngörülmektedir. Bu noktadan hareketle bu araştırma, h-öğrenmenin öğretmen yetiştiren yükseköğretim programlarındaki etkililiğine odaklanmaktadır. Araştırmanın temel amacı; h-öğrenmenin öğrencilerin erişilerine, algıladıkları bilişsel esneklik düzeylerine ve öz düzenleyici öğrenme becerilerine etkisini belirlemek ve program paydaşları olarak öğretim üyesi, uzmanlar ve öğrencilerin h-öğrenme temelli programa ilişkin görüşlerini incelemektir. Çalışmada, karma araştırma desenlerinden eş zamanlı çeşitleme stratejisi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel fazı tek gruplu zaman dizisi deseniyle şekillendirilmiş ve istatistiksel hipotezleri test edilmiştir. Nitel fazda program paydaşlarının, h-öğrenme temelli program uygulamasını nasıl değerlendirdikleri incelenmiştir. Çalışma, Ege Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü lisans 4. Sınıf programında yer alan "Bilişim ve Etik" dersi kapsamında yürütülmüştür. Katılımcılar; 2012-2013 öğretim yılı, bahar döneminde bu dersi alan 65 öğrencidir. H-öğrenme temelli program tasarısının geliştirilmesinde gereksinim çözümlemesinden edinilen bulgular tasarım sürecine yön vermiş, yenilenmiş taksonomi ve h-öğrenmenin uygulama ilkeleri göz önüne alınmıştır. H-öğrenme, sınıfta yüz yüze dersler ve uzman grubunun da katıldığı çevrimiçi öğrenme ortamı aracılığıyla yürütülmüştür. Araştırmanın veri toplama araçları; denel işlem materyali olarak kullanılan h-öğrenme temelli program tasarısı yanısıra; başarı testleri, algılanan bilişsel esneklik ve öz düzenleyici öğrenme becerileri ölçekleri, yansıtıcı günlük formu, görüşme formu ve uzmanların haftalık değerlendirme notlarıdır. Program tasarısının, erişiye, algılanan bilişsel esneklik ve öz düzenleyici öğrenme becerilerine etkisini belirlemek için, tekrarlı ölçümlerde tek faktörlü varyans çözümlemesi ve Bonferroni düzeltmeli eşleştirilmiş örneklemlerde t-testi kullanılmıştır. İçerik çözümlemesiyle ulaşılan nitel bulgular ise uygulama süreci, uygulama sürecine ilişkin geribildirimler, h-öğrenme temelli program uygulamasının etkililiğini gösteren kanıtlar temalarında incelenmiştir.
       Araştırmanın sonuçları, h-öğrenme temelli programın erişi, algılanan bilişsel esneklik, algılanan öz düzenleyici öğrenme becerileri üzerinde olumlu etkisi olduğunu göstermiştir. Paydaşların görüşlerine göre, h-öğrenme temelli program uygulamaları öğrencileri düşünmeye, sorgulamaya, araştırmaya düşüncelerini paylaşmaya, tartışmaya ve diğerlerinin görüşlerini değerlendirmeye yöneltmiştir. Bu sayede, farklı bakış açıları gelişen öğrencilerin derinlemesine ve eleştirel düşündükleri belirlenmiştir. Paydaşlar, öğrencilerin kazandıkları tüm bu özellikleri yaşama aktarabileceklerini belirtmişlerdir. Araştırmada yükseköğretim düzeyinde, öğrenme hedefleri, öğrenci grubunun özellikleri, öğrenme – öğretme kuramları, nitelikli öğretim elemanı ve uzman ekip, teknolojik alt yapı olanakları, gerekli kaynak ve yönetim desteğiyle şekillenen h-öğrenme temelli program geliştirme çalışmalarının planlanması, tasarımlanması, uygulanması, değerlendirilmesi ve yaygınlaştırılması önerilmektedir.



Anahtar Sözcükler: Harmanlanmış öğrenme, hibrit öğrenme, çevrimiçi öğrenme, erişi, bilişsel esneklik, öz düzenleyici öğrenme becerileri.

Abstract:
Blended learning (b-learning) is considered as the dominant instructional model in higher education. From this point, this study focused on the effectiveness of b-learning on a teacher training program in higher education. This study mainly aimed at revealing the effect of b-learning on students' achievement, perceived cognitive flexibility levels and self-regulated learning skills and also examining the instructor's, learners' and experts' opinions as curriculum stakeholders on b-learning based program. One of the mixed methods - the concurrent triangulation design- was made use of in the study. One sample time series design was implemented for the quantitative phase of the study and statistical hypotheses were tested. In the qualitative phase, how the stakeholders evaluated implementation of the b-learning based program was investigated. The study was conducted in a senior course -"IT and Ethics"- of Computer Education and Instructional Technology Program at Faculty of Education, Ege University. The participants were 65 senior students who enrolled the course in 2012-2013 spring semestre. During curriculum design, needs' analysis findings led design process and the principles of b-learning and Bloom's revised taxonomy were taken into account. B-learning was implemented through face to face classroom sessions and on-line learning environment in which experts were present. Besides empirical treatment material as b-learning based curriculum design the data collection tools of the study included the achievement tests, perceived cognitive flexibility and self-regulated learning skills scale, reflective diary, interview guide and weekly evaluation notes of experts. In order to find out the effect of b-learning on achievement, perceived cognitive flexibility levels and self-regulated learning skills, one way ANOVA for repeated measures and paired samples t-test with Bonferroni correction were performed. On the other hand, the qualitative findings attained through content analysis method were classified as implementation, feedback for implementation and proofs for effectiveness of b-learning based program implementation themes.      
The results of the study revealed that b-learning based program had a positive effect on the students' achievement, perceived cognitive flexibility levels and self-regulated learning skills. According to the stakeholders' views, b-learning based program implementation led students to think, inquire and explore subject matter, share their opinions, discuss and appraise others' opinions. Also, it was revaled that students gained different perspectives and were able to think deeply and critically. Hence, the stakeholders implied that the students were able to transfer those skills to real-life. This study suggested that b-learning based curriculum development studies which were guided by learning goals, characteristics of learner group, teaching and learning theories, qualified instructor and expert team, technological infrastructure, essential budget and management support to be planned, designed, implemented, evaluated and disseminated in higher education.





Keywords: Blended learning, hybrid learning, on-line learning, achievement, cognitive flexibility, self regulated learning skills.