Madde kullanım bozukluğu olan ve olmayan ergenlerin bağlanma stilleri yönünden karşılaştırılması
Comparison of the attachment styles of normal adolescence and adolescence diagnosed with substance use disorder
Yazar: HİLAL AYDOĞDU
Danışman: PROF. DR. MAHİRE OLCAY ÇAM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Bu çalışma, madde kullanım bozukluğu olan ve olmayan ergenlerin bağlanma stilleri arasındaki ilişkinin araştırılması, bağlanma stilinin, ebeveyn tutumlarının ve sosyal desteğin madde kullanımına etkisinin değerlendirilmesi amacı ile yapılmış, tanımlayıcı tipte bir araştırmadır.
Araştırma 272 madde kullanım bozukluğu olan ve 272 madde kullanım bozukluğu olmayan, aynı sosyo-demografik özelliğe sahip 14-18 yaşları arasındaki basit tesadüfi yöntemle seçilmiş ergenlerle yapılmıştır. Araştırma, mayıs-temmuz 2012 tarihleri arasında İzmir ili metropolünde yer alan madde bağımlılığı merkezi polikliniğine başvuran basit tesadüfi yöntemle seçilmiş 14-18 yaşları arasındaki madde kullanım bozukluğu olan ergenler ve aynı sosyo-demografik özelliklere sahip resmi liselerin 9,10,11,12'inci sınıflarında eğitim gören 14-18 yaşları arasındaki basit tesadüfi yöntemle  seçilmiş ergenler ile yürütülmüştür.
Araştırmacı tarafından İzmir Milli Eğitim Müdürlüğü ve Ege Üniversitesi Çocuk ve Ergen Alkol Madde Bağımlılığı Araştırma ve Uygulama Merkezi'nden gerekli izinler alındıktan sonra ebeveynleri tarafından araştırmaya katılımı onanan ve araştırmayı sürdürecek düzeyde ruhsal iyilik düzeyine sahip olan ergenler ile yüz yüze görüşülerek, sosyo-demografik özelliklerin yer aldığı Tanıtıcı Bilgi Formu, İlişki Ölçekleri Anketi, Anne- Baba Tutum Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Algısı Ölçeği uygulanmıştır. 
Elde edilen verilerin sayı, yüzde dağılımı, medyan, standart sapma ve minimum-maximum değerleri hesaplanmıştır. Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere Independent t testi, Mann-Whitney U testi, Kendall Tau-b ve Spearman's Rho korelasyon testleri, Pearson Chi-square testi ve Lojistik regresyon analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda madde kullanım bozukluğu olan ergenlerin madde kullanım bozukluğu olmayan ergenlere göre, daha düşük düzeyde güvenli ve saplantılı bağlandığı, daha yüksek düzeyde korkulu ve kayıtsız bağlandığı; toplam sosyal destek algısının ve aile desteği algısının madde kullanım bozukluğu olmayan ergenlere göre, daha düşük olduğu; ailelerinin daha az kabul-ilgi, kontrol-denetleme gösterdiği ve psikolojik özerklik sağladığı bulunmuştur.
Güvenli bağlanma ile ebeveynin kabul ve ilgisi, aile desteği ve toplam sosyal destek arasında; saplantılı bağlanma ile aile desteği ve toplam sosyal destek arasında; kayıtsız bağlanma ile ailenin kabul ve ilgisi, aile desteği ve toplam sosyal destek arasında pozitif yönde ilişki saptanmıştır.
Ayrıca İlişki Ölçekleri korkulu bağlanma alt boyutu ile psikolojik özerklik, arkadaş desteği, uzman kişi desteği arasında; saplantılı bağlanma alt boyutu ile psikolojik özerklik ve uzman kişi desteği arasında, kayıtsız bağlanma alt boyutu ile psikolojik özerklik arasında olumsuz yönde korelasyon saptanmıştır.
Sonuç olarak bulgular, madde kullanım bozukluğu olan ve olmayan ergenlerin bağlanma stilleri, anne baba tutumları ve sosyal destek algıları arasında farklılık olduğunu göstermiştir.
Elde edilen sonuçlar doğrultusunda madde kullanım bozukluğu olan ergenlere ve ailelerine psikiyatri hemşiresi tarafından yapılandırılmış, destekleyici, terapötik bir ruhsal destek programı verilmesi halinde ergenin çevresi ile güvenli ilişkiler kurmasına yardımcı olunacaktır.

Abstract:
This research is a descriptive field study conducted in order to investigate of the differences between normal adolescence and adolescence diagnosed with substance use disorder and was to evaluate the effect of attachment style, parent attitude and social support on substance use.
The research was carried on total 544 adolescence consist of 272 adolescence diagnosed with substance use disorder and 272 normal adolescence who have similar socio-demographic characteristics with adolescence diagnosed with substance use disorder, between 14-18 years old, chosen with the simple randomly method. In the research, population has been composed of adolescence between 14-18 years old who resort to polyclinic of drug addiction center and 9th,10th,11th,12th grade high school students -selected by randomly-who have attended governmental school in İzmir Metropolitan between may- july 2012.
Identifier information form, Parenting Style Inventory, Multidimensionel Scale of Perceived Social Support and Adolescent Relationship Scales Questionnaire was applied to adolescence who have mental well-being to maintaining participating and getting informed consent from adolescence?s parents. After givin permission by the researcher from National Education Ministry and Ege University Drug Addiction Center for Child and Adolescence in Izmir. Data were collected through a face to face from adolescences .
According to the data obtained in the research, number and percentage distribuitons, median, standart deviation, min max values were calculated. Independet t Test, Mann-Whitney U test, Kendall Tau-b and Spearman's Rho correlation tests, Pearson Chi-square test and Logistics Regression analysis were used to determine the relation between dependent variables and independent variables.
At the end of the research, the adolescence diagnosed with substance use disorder had less secure and preoccupied attachment than normal adolescence and more fearful and dismissed attachment. Also the adolescence diagnosed with substance use disorder had less family and total social support than normal adolescence and their family broght them less parental acceptance and involvement, less control attitude, and psychological autonomy.
There was positive corelation between secure attachment style with parental acceptance and involvement, family support, total social support and preoccupied attachment style with family support, total social support. Significant positive correlations were found between dismissed attachment style and parental acceptance and involvement, family support, total social support..
Also there was a significant negative correlation between psychological autonomy, support from friend and fearful attachment style subscales of Adolescent Relationship Scales Questionnaire and there was a negative correlation between preoccupied attachment with psychological autonomy and dismissed attachment with psychological autonomy.
In conclusion, there were differences between the adolescence diagnosed with substance use disorder and normal adolescence about attachment style, parent attitude and social support.
According to the results of this study, in order to given the therapeutic, structured mental support program by psychiatric nursing to adolescences and their family who have substance use disorder.