Türk sinemasında dış göç süresi
External migration process in the Turkish cinema
Yazar: FİLİZ GÖKTUNA
Danışman: PROF. DR. BİLHAN KARTAL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
İİ YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ TÜRK SİNEMASINDA DIŞ GÖÇ SÜRECİ Filiz GÖKTUNA Sosyoloji Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mayıs 2005 Danışman: Prof. Dr. Bilhan KARTAL İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra hızlı bir endüstrileşme sürecine giren Batı Avrupa ülkelerinde yabancı iş gücü gereksinimi ortaya çıkmış ve bu doğrultuda 1961 yılında ikili anlaşmalar çerçevesinde Türkiye'den öncelikle Federal Almanya'ya ve ilerleyen yıllarda diğer Batı Avrupa ülkelerine yönelik bir göç hareketi başlamıştır. Dönüşümlülük ilkesine dayalı olan bu göç hareketi 1970'lerde dünya çapında baş gösteren ekonomik kriz nedeniyle OECD ülkeleri dışından yabancı iş gücü alımının yasal olarak durdurulmasına karşın yasal olmayan yollarla ve aile birleşimine izin veren yasalar doğrultusunda devam etmiştir. Bu nedenle iş gücü ihraç eden ve yabancı iş gücü istihdam eden ülkeler sürece özgü kültürel, sosyal ve politik sorunlarla yüzleşmek zorunda kalmışlardır. Türk dış göç süreci birey, aile ve toplum düzeyinde önemli değişimlere yol açmıştır. Bugün Batı Avrupa ülkelerinde yaşayan 4 milyon civarındaki Türk göçmen bu coğrafyadaki en büyük yabancı grubu oluşturmaktadır. Türk sineması sosyal gerçekliğin en önemli yansıma araçlarından biri olarak Türk dış göç sürecine karşı ilgisiz kalmamıştır. 1970'lerden itibaren kimi filmlerde sürecin göç etme biçimi, aile, kadın, kuşak, uyum, kimlik, yabancı düşmanlığı vb. boyutları konu edilmiştir. Bu çalışmanın amacı, Türk dış göç sürecinin Türk sinemasında yansımasını ortaya koymaktır. Bu bağlamda göç sürecinin geniş yelpazeli sosyo-kültürel boyutlarının ve süreçten bağımsız olmayan toplumsal değişimin Türk sinemasında sunumu yaklaşık 30 Türk filminden en etkili yansıttıkları varsayılan dört film kapsamında ele alınmaktadır. Türk dış göç sürecini konu edinen bu filmler içerik çözümlemesi yapılarak göç sosyolojisi çerçevesinde irdelenmeye çalışılmaktadır.

Abstract:
İİİ ABSTRACT EXTERNAL MIGRATION PROCESS IN THE TURKISH CINEMA Filiz GÖKTUNA Division of Sociology Anadolu University, The Institution of Social Sciences, May 2005 Advisor: Prof. Dr. Bilhan KARTAL The Western European Countries showed a fast development in industrial area after the World War n. As a result, these countries were in urgent need of labour force. These countries signed bilateral agreements in order to obtain the necessary labour force from abroad. Immigration movements started towards Western Germany in 1961, then following years towards to other Western European countries. During the worldwide economic crisis started at 1970, laws that prohibit foreign worker employments from outside of OECD countries ceased the immigration movement based on transformation principle. Nevertheless, this immigration had continued by either illegal ways or new laws permitting family union. Thus, countries that employed foreign labour and supplied labour, had to face cultural, social and political problems. Today about four million Turkish immigrants who live in Western European Countries form the largest group among immigrant labour force. External Turkish migration process brought important social changes in personal and family level. As one of the most important mirror of social facts, Turkish cinema has not been uninterested to migration reality. Forms of immigrations, family, woman, adaptation, identity, xenophobia etc. have been subject to Turkish films since 1970' s. The purpose of this study is to demonstrate how Turkish external migration process, problems and social changes revealed in Turkish cinema. A content analysis method was used by functional sampling from roughly 30 Turkish films focused on migration from Turkey, which are produced by Turkish directors.