Türk Hukuku'nda sinema eserlerine ilişkin lisans sözleşmesi
License contract in Turkish Law regarding cinematographic works
Yazar: BÜŞRA ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ARBEK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Medeni Hukuk) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu = Intellectual and Artistic Work Law ; Lisans = Licence ; Lisans anlaşmaları = Licence agreements ; Sanat eserleri = Artistic works ; Sinema = Cinema ; Sinema sektörü = Cinema sector ; Sözleşmeler = Contracts ; Türk Hukuku = Turkish Law

Özet:
Fikir ve sanat eserlerinden iktisadi olarak faydalanma imkânı sunan en önemli hukuki araçlardan biri lisans sözleşmeleridir. Lisans sözleşmeleri, eser sahibi veya lisans vermeye yetkili diğer kişilerin, eser üzerindeki fikri haktan kaynaklanan mali yetkilerin kullanımı hususunda bir başkasını yetkilendirmesine olanak tanıyan bir sözleşme tipidir. Bu sözleşmenin eserin kamuya sunulması, sahibinin tanıtılması, eser sahibinin eseri üzerindeki mali ve manevi menfaatlerini tatmin etmesi gibi önemli işlevleri söz konusudur.

Sinema eserleri, günümüzde zihinsel üretim sonucu ortaya çıkan fikir ve sanat eserlerinden bir tanesidir. Bu eserlerin iktisadi olarak büyük imkânlar sunabilecek nitelikte olması, sinema eserlerini lisans sözleşmelerinin konusunu oluşturan fikir ve sanat eserleri arasında ön plana çıkarmaktadır. 

Günümüzde artık sinema eserleri, klasik sinema filmlerini aşan, çok çeşitli görsel-işitsel eserleri bünyesinde taşımaya namzet bir eser kategorisi haline gelmiştir. Bu bakımdan gerek sinema filmleri gerek televizyon dizileri gerekse de televizyon, internet gibi günümüz dünyasında yaygın bir biçimde kullanılan kitle iletişim araçları vasıtasıyla yayınlanan diğer görsel-işitsel eserler, genel manada lisans sözleşmelerinin bir türü olarak, sinema eserlerine ilişkin lisans sözleşmelerinin süjesini oluşturabilmektedirler.

Çalışmamız kapsamında yukarıda ifade edilen görsel-işitsel eserlere ilişkin lisans sözleşmeleri, gerek Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku gerekse de sözleşmeler hukukunun genel prensipleri çerçevesinde incelenmiş, mevcut mevzuat hükümleri ve olması gereken hukuk bakımından anılan sözleşmenin yapısal unsurları ortaya konulmaya çalışılmış, bu kapsamda doktrindeki görüşler ve yargı kararları çalışmaya ışık tutmada önemli bir rol oynamıştır.

Anahtar Kelimeler: sinema, televizyon dizisi, eser, sinema eseri, görsel-işitsel eser, eser sahibi, fikri hak, lisans hakkı, lisans sözleşmesi

Abstract:
One of the most important legal tools that offer a chance to exploit intellectual and artistic works financially is the license contracts. License contract is a type of contract that enables the author of the work or other persons authorized to give license to authorize another person in the matter of the use of fiscal rights arising from intellectual property right on the work. This contract has functions such as announcing the work to the public, introducing the author, satisfying the financial and emotional interest of author over their work. 

A cinematographic work is one of the intellectual and artistic works that shape in the end of intellectual production. These works having the quality to provide great opportunities financially features cinematographic works among other intellectual and artistic works that form the subject of license contracts. 

Today, cinematographic works have become a candidate work category to embody various audio-visual works that exceed classical motion pictures. In this regard, movies, television series or other audio-visual works broadcasted by widely used media tools like television or the internet can be subject to license contracts related to cinematographic works as a general type of license contracts.

In the context of our study, license contracts regarding audio-visual works mentioned above were examined within the scope of both the Intellectual and Artistic Works Law and general principals of the Law of Contracts; structural elements of the mentioned contract were revealed in terms of current legislation provisions and the law which it should correspond with; and opinions and judicial decisions in the doctrine played an important part in shedding light on the study.

Keywords: cinema, television series, work, cinematographic work, audio-visual work, author, intellectual property right, license right, license contract