Danışmanlık ve rehabilitasyon merkezlerinde çalışanların stres, stresle başa çıkma yöntemleri ve tükenmişliklerinin incelenmesi
Investigation of stress, stress coping methods and burnout of employees in counseling and rehabilitation centers
Yazar: BURCUGÜL ONURLUCAN
Danışman: PROF. DR. ARİF AKTUĞ ERTEKİN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy
Dizin: Örgütsel tükenmişlik = Organizational burnout ; İş stresi = Job stress

Özet:
Bu araştırma, rehabilitasyon ve danışmanlık merkezinde çalışan kişilerin algılanan stres düzeyleri, stresle başa çıkma tarzları ve tükenmişliğin araştırılması amacıyla randomize kontrollü müdahale çalışması olarak yapılmıştır.
Çalışma nicel bir araştırma olarak planlanmıştır. Katılımcılar Sosyo-demografik bilgi formu, Algılanan stres ölçeği, Stresle başa çıkma tarzları ölçeği ve Maslach tükenmişlik ölçeği ile değerlendirilmişlerdir. Sosyo-demografik bilgi formu; 14 sorudan oluşmaktadır ve katılımcıların yaşının, cinsiyetinin, hangi kurumda çalıştıklarının, mesleklerinin, herhangi bir kronik hastalığının olup olmadığının, sigara ve alkol kullanıp kullanmadıklarının, kurumda tam zamanla mı yarı zamanla mı çalışıyor olduklarının öğrenildiği formdur. Algılanan stres ölçeği; 14 sorudan oluşmaktadır. Kişilerin yaşamındaki bazı durumları ne oranda stresli algılandıklarını ölçmek için kullanılacak olan ölçektir. Stresle başa çıkma tarzları ölçeği; 30 sorudan oluşmakta, kişilerin stresle nasıl başa çıktıklarını ölçmektedir. Maslach tükenmişlik ölçeği; kişisel başarı, duyarsızlaşma, duygusal tükenmişlik gibi toplam 22 maddeden oluşmaktadır. Anket sonuçlarına göre değerlendirmeler karşılaştırılmıştır. Elde edilen verilerin analizi IBM SPSS Statistics 29.0 istatistik paket programı ile yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre, bireylerin çalıştıkları kurumların stres düzeyleri üzerinde belirgin bir etkisi olmadığı, ancak tükenmişlik üzerinde önemli bir rol oynadığı görülmüştür. Ayrıca, yarı zamanlı veya tam zamanlı çalışma durumunun da bireyleri etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada, kadınların erkeklere kıyasla daha fazla stres yaşadığı gözlemlenmiştir. Tükenmişlik değerlendirmesinin alt parametrelerinden biri olan kişisel başarı boyutunda ise lisansüstü eğitimini tamamlamış bireylerin daha yüksek bir başarı algısına sahip olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This research was conducted as a randomized controlled intervention study to investigatethe perceived stress levels, stress coping styles, and burnout of people working in a rehabilitation and counseling center.

The study was planned as a quantitative research. Participants were evaluated with the Socio-demographic information form, Perceived stress scale, Stress coping styles scale, and Maslach burnout scale. The socio-demographic information form consists of 14 questions and includes information on the participants' age, gender, the institution they work in, their profession, whether they have any chronic diseases, whether they smoke or drink alcohol, and whether they work full-time or part-time at the institution. The perceived stress scale consists of 14 questions. It is the scale that will be used to measure how stressful some situations in people's lives are perceived. The stress coping styles scale consists of 30 questions and measures how people cope with stress. The Maslach burnout scale consists of a total of 22 items such as personal accomplishment, desensitization, and emotional exhaustion. The evaluations were compared according to the survey results. The analysis of the obtained data was done with IBM SPSS Statistics 29.0 statistical package program. According to the research findings, it was seen that the institutions where individuals work do not have a significant effect on their stress levels, but play an important role on burnout. In addition, it was concluded that part-time or full-time working status also affects individuals. In the study, it was observed that women experience more stress compared to men. In the personal success dimension, which is one of the sub-parameters of the burnout assessment, it was concluded that individuals who completed postgraduate education have a higher perception of success.