Üçüncü basamak bir hastanenin palyatif bakım servisindeki hastaların yatış süresi ve taburculuk durumlarının retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of term of hospitalization and di̇scharge status of patients in the palliative care service of A third step Hospital
Yazar: FULYA TARAKÇI
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA PARILDAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Palyatif bakım = Palliative care ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Taburcu olmak = Patient discharge ; Terminal bakım = Terminal care

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, üçüncü basamak bir hastanenin palyatif bakım servisinde 1 yıllık sürede yatan hastaların yatış süreleri ve taburculuk durumlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi, önlenebilir ve tedavi edilebilir durumların tespit edilmesi, gereksiz sağlık harcamalarının ve uzun yatışın neden olabileceği morbidite, mortalitenin önüne geçilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmanın evrenini SBÜ İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Palyatif Bakım Servisi'nde 01.07.2017-01.07.2018 tarihleri arasında yatan 18 yaş ve üzeri hastalar oluşturdu. Retrospektik, tanımlayıcı olan bu çalışmada tekrarlı yatışları olan hastaların son yatışları değerlendirildi. Çalışmaya alınan 330 hastanın sosyodemografik özellikleri, yatış tanıları, komorbid hastalık durumları, polifarmasi, enfeksiyon, bası yarası varlığı, antibiyotik ve analjezik kullanımı, yatış süresi ve taburculuk durumları hasta kayıtlarından elde edildi. Elde edilen veriler SPSS 24 programına kaydedilerek analiz edildi. Tanımlayıcı istatistikler birim sayısı (n), yüzde (%), ortalama ± standart sapma (𝑥̅±𝑠𝑠), en küçük değer (min), en büyük değer (max), ortanca (median) olarak verildi. Sayısal değişkenlere ait verilerin normal dağılımı Shapiro Wilk normallik testi ve Q-Q grafikleri ile değerlendirildi. Sayısal değişkenler için gruplar arası karşılaştırmalarda normal dağılım varsayımı sağlanmadığı için Mann-Whitney U testi kullanıldı. İkiden fazla bağımsız grupların karşılaştırmaları Kruskal-Wallis analizi ile değerlendirildi ve çoklu karşılaştırma için Dunn Bonferroni testi kullanıldı.Kategorik verilerin gruplar arasında karşılaştırılması Pearson Ki-Kare testi kullanılarak yapıldı. Korelasyon testi olarak Spearman Korelasyon Analizi kullanıldı. p <0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Araştırmaya alınan 330 hastanın; 93'ü kadın (%28,2), 237'si erkek (%71,8) idi. Hastaların ortanca yaşı 65 (20-106), kadınların 63 (21-96), erkeklerin ise 65 (20-106) yıl olarak saptanmış olup cinsiyetler arasında yaş bakımından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p:0,694). En sık yatış tanısının %69,1 ile malignite daha sonra %11,2 ile enfeksiyon olduğu görüldü. 
Hastaların hastanede ortanca yatış süresi 14 (1-91) gün olarak saptandı ve hastaların yatış süresi ile pozitif ilişkili faktörlerin; enfeksiyon, polifarmasi ve bası yarası varlığı, antibiyotik ve analjezik kullanımı olduğu, parenteral beslenen hastaların yatış süresinin ise daha kısa olduğu görüldü. Yaş ile yatış süresi arasında zayıf anlamlı ve negatif bir ilişki saptandı (r:-0,119) (p:0,031).
Hastaların taburculuk durumuna bakıldığında 274 (%83) hastanın taburcu, 24 (%7,3) hastanın yoğun bakıma ya da başka bir kliniğe sevk edildiği, 32 (%9,7) hastanın ise hayatını kaybettiği görüldü. Taburculuk durumu ile ilişkili faktörler ise; enfeksiyon durumu (p<0,01), antibiyotik kullanım durumu (p:0,02), beslenme şekli (p<0,01) ve opioid kullanımı (p<0,01) olarak görüldü. 
Sonuç: Yaşlı nüfusun artması ve hastalıkların kronikleşmesi nedeni ile palyatif bakım ihtiyacı gün geçtikçe artmaktadır. Çalışmamızda palyatif servisine yatan hastaların büyük çoğunluğunu malignite hastalarının oluşturması kanser hastaları için palyatif bakımın önemini vurgulamaktadır. Palyatif bakım sadece malignite hastaları için değil kronik hastalığı olan ve destek tedavisine ihtiyaç duyan tüm hastalar için bir ihtiyaçtır. Palyatif bakım merkezlerinin artması ve farkındalığın oluşturulması yönünde çalışmalar yapılması önemlidir. Mevcut literatüler incelendiğinde palyatif bakım biriminde yatan hastaların yatış süresi ve taburculuk durumlarının incelendiği mevcut çalışma sayısı çok azdır ve daha fazla merkezle daha fazla çalışma yapılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Palyatif bakım, Destekleyici bakım, Yaşam sonu bakım

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to determine the factors affecting the long term hospitalization and discharge status of the patients hospitalized in a palliative care service of a tertiary hospital for a period of 1 year, to determine preventable and curable conditions, to prevent the morbidity and mortality caused by unnecessary health expenditures and long hospitalization.
Materials and Methods: The study population consisted of patients aged 18 and over who were hospitalized between 01.07.2017-01.07.2018 in the Palliative Care Service of the İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi. In this descriptive, retrospective study, the final hospitalizations of patients with recurrent hospitalizations were evaluated. The sociodemographic characteristics, hospitalization diagnoses, comorbid disease conditions, the presence of infection, pressure sores, polypharmacy, use of antibiotics and analgesics, duration of hospitalization and discharge status were obtained from the records of 330 patients. The data were analyzed by SPSS 24 program. Descriptive statistics were given as a number of units (n), percentage (%), mean ± standard deviation (𝑥̅±𝑠𝑠),  minimum value (min),  maximum value (max), median. Normal distribution of numerical variables were evaluated by Shapiro Wilk normality test and Q-Q graphs. The Mann-Whitney U test was used for intergroup comparisons for non-normal distribution of numerical variables. Comparisons of more than two independent groups were evaluated by Kruskal-Wallis analysis and Dunn Bonferroni test was used for multiple comparisons.  Comparison of categorical data between groups was performed using Pearson Chi-Square test. Spearman Correlation Analysis was used as the correlation test. p <0.05 was considered statistically significant. 
Results: Of the 330 patients included in the study; 93 women (28.2%) and 237 men (71.8%) were revealed. The median age of the patients was 65 (20-106) years, the median age of the women was 63 (21-96) years, and the median age of the men was 65 (20-106) years. There was no statistically significant difference in age (p:0,694). The most common diagnosis was malignancy with 69.1%, followed by infection with 11.2%. 
The median duration of hospital stay was 14 (1-91) days. Factors that increase the duration of hospitalization; the presence of infection, polypharmacy and pressure sores, and the use of antibiotics and analgesics. The duration of hospitalization was shorter in parenteral nutrition. There was a weak and significant relationship between age and length of stay (r: -0,119) (p:0,031). 
When the discharge status of the patients was examined, it was seen that 274 (83%) patients were discharged, 24 (7.3%) patients were referred and 32 (9.7%) patients died. Factors related to discharge status are; infection status (p<0.01), antibiotic use status (p:0.02), diet (p<0.01) and opioid use (p<0.01).
Conclusion: The need for palliative care is increasing day by day due to the increase in the elderly population and chronic diseases. In our study, the majority of patients who were admitted to the palliative service were malignant patients. Palliative care is important for cancer patients. Palliative care is a requirement not only for malignancy patients but also for all patients with chronic diseases such as infection, pressure sores, cerebrovascular and neurodegenerative diseases and who need supportive treatment. It is important to increase palliative care centers and work towards creating awareness. The number of current studies in which the term of hospitalization and the discharge status of patients hospitalized in the palliative care unit is very low and more studies with more centers are required.
Keywords: Palliative care, Supportive Care, End of Life Care