Stoa felsefesinde fizik-etik ilişkisi bağlamında duygulanımlar (Pathos)
Affects in the context of the physics-ethics relationship in the philosophy of Stoic (Pathos)
Yazar: MEHMET ALİ UYGUN
Danışman: DOÇ. DR. ÖNDER BİLGİN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Etik = Ethics ; Felsefe = Philosophy ; Felsefe tarihi = Philosophy history ; Fizik = Physics ; Pathos = Pathos ; Stoa = Stoa

Özet:
Helenistik dönemin önde gelen felsefi ekollerinden biri olan Stoa felsefesi, M.Ö. III. yüzyılda Kitionlu Zenon tarafından kurulmuştur. Kuruluş aşamasından itibaren birçok felsefi okulu etkilemiş ve pek çok filozoftan etkilenmiş olan Stoa felsefesi, doğayı merkeze alan içkin bir yaşamın olanaklılık koşullarını ele alır. Doğayı merkeze alan bu içkin yaşam ancak ve ancak doğaya uygun bir yaşam ile mümkündür. Doğaya uygun bir yaşam ise doğanın bilgisine sahip olmakla, yani doğa araştırmaları (fizik) ile olanaklı hale gelir. Doğa araştırmaları, doğa hakkında bilgi edinmemizi sağlar. Stoacılar, edinilen bu bilgiler doğrultusunda doğaya uygun bir yaşamın insanın eylemlerine yön vererek etik bir yaşamı mümkün kılacağını düşünürler. Stoa felsefesinde etik bir yaşam, doğaya ve aynı zamanda akla uygun bir yaşamdır. Bu sebeple doğaya ve akla uygun bir yaşam, aynı zamanda iyi bir yaşam anlamına gelir. Stoa felsefesinde etik bir yaşamda varılması hedeflenen nihai amaç sarsılmaz, dingin (ataraksia) ve bilgece bir yaşama ulaşmaktır. Hedeflenen bu sarsılmaz, bilgece yaşamda duygulanımların (Pathos) yeri nedir? Bütün duygulanımlar dingin bir yaşamın önünde engel oluştururlar mı? Duygulanımların dingin bir yaşamda engel oluşturmamasının ölçütü nedir?
Çalışmamızda bu soruların cevabı Stoa felsefesinin fizik-etik ilişkisi bağlamında aranmış ve duygulanımların tamamının ataraksia düşüncesine bir engel olarak düşünülmesinin Stoa felsefesine ilişkin isabetli olmayan bir yorumlama olacağı ileri sürülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Stoa, Etik, Fizik, Pathos, Doğa, Ataraksia.

Abstract:
Stoic Philosophy, founded by Zeno of Krition in the century BC III, is one of the important philosophical schools of the Hellenistic period. From its inception, it influenced different schools of philosophy and was influenced by many philosophers. Nature is at the center of Stoic Philosophy and it questions the possibility of an immanent life. This life, too, is possible with physics investigating nature. Stoic philosophers think that living in accordance with nature will make an ethical life possible. According to the Stoic philosophy, which is in line with nature, an ethical life is also a reasonable life. It also means a good life. For Stoic philosophy, the most important purpose of an ethical life is to reach a serene(ataraxia) and wise life. What is the place of serenes(Pathos) in a wise life? Do all serenes become an obstacle to a quiet life? What is the criterion that serenes do not constitute an obstacle to a quiet life?
In our study, the answers to these questions were sought in the context of the physics-ethics relationship of Stoic philosophy, and it was suggested that considering all of the affections as an obstacle to the thought of ataraxia would be an inaccurate interpretation of Stoic philosophy.

Keywords: Stoa, Ethics, Physics, Pathos, Nature, Ataraxia