Halitozisin sinonazal bölge anatomik varyasyonları ve mukozal değişiklikleri ile ilişkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of halitosis with anatomical variations and mucosal changes in the sinonasal region
Yazar: NEHİR GENCER
Danışman: PROF. DR. ŞEHRAZAT EVİRGEN ; ÖĞR. GÖR. AYŞEGÜL TÜRKMENOĞLU
Uşak Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Bilgisayarlı tomografi = Computed tomography

Özet:
Sinonazal kavitelerin anatomik varyasyonları oldukça yaygındır, bu varyasyonlar daralmaya veya tıkanmaya neden olabilmektedir. Osteomeatal kanalların tıkanması, sinüslerin normal hava akışını ve mukosiliyer klirensini engeller. Sinüzit genellikle enfeksiyon, alerji ve mukosiliyer aktivitedeki taşıma bozuklukları gibi osteomeatal kompleksin tıkanmasına neden olabilen herhangi bir rahatsızlıktan kaynaklanmaktadır. 
Halitozis, ağız boşluğundan yayılan toplumsal rahatsızlığa neden olabilen hoş olmayan rahatsız edici bir koku olarak tariflenmektedir. Halitozise, üst solunum yolları sebep olabilmektedir.
Bu çalışmada Ocak 2024-Mayıs 2024 tarihleri arasında Uşak Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kulak Burun Boğaz Polikliniğine başvuran ve paranazal sinüs bilgisayarlı tomografisi çekilen, sistemik hastalığı olmayan, ağız hijyeni iyi, 18-76 yaş aralığında 66 kadın 86 erkek 152 hastanın paranazal sinüs bilgisayarlı tomografisi incelenerek anatomik varyasyon ve sinonazal mukozal değişiklik ilişkisi değerlendirilmiştir. Bu hastalarda halitozis varlığı anket çalışması ve organoleptik yöntemle prospektif olarak değerlendirilmiştir.
En sık görülen anatomik varyasyon (%77.6) septum deviasyonu olmuştur. En az görülen anatomik varyasyon ise (%5.3) onodi hücresidir. Olguların %44.1'inde sinonazal mukozal değişiklikler gözlenirken, %55.9'unda sinonazal mukozal değişiklikler gözlenmemiştir. 
18-45 yaş grubundaki bireylerde konka bulloza varlığı daha sık gözlenmiştir (p=0,027). Erkeklerde krista galli pnömatizasyonu görülme oranı daha yüksektir (p=0,021). Kadınlarda sinonazal mukozal değişikliklerin görülme oranı daha düşüktür (p=0,003).
Sinonazal bölge anatomik varyasyonları ile sinonazal mukozal değişiklikler ve halitozis arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Halitozisin var olduğu kişilerde anket sorusunda da hastalara göre halitozis olma oranının daha yüksek olduğu gözlenmiştir (p=0,023). Halitozis ile diş fırçalama sıklığı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki belirlenmiştir (p=0,034). 
Sinonazal bölge anatomik varyasyonları ile sinonazal mukozal değişiklikler ve halitozis ilişkisinin değerlendirilmesi için daha geniş örneklem büyüklüğü ve geniş çaplı merkezler kullanılarak gelecek çalışmaların yapılabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Anatomical variations of the sinonasal cavities are quite common, and can result in narrowing or obstruction. Obstruction of the ostiomeatal channels disrupts normal sinus airflow and mucociliary clearance. Sinusitis is frequently caused by any disorder that can lead to obstruction of the ostiomeatal complex; such as infection, allergies, or transport disorders in mucociliary activity.
Halitosis is defined as an unpleasant odor originating from the oral cavity that can cause social discomfort. The upper respiratory tract can be a significant contributor to halitosis.
This study aims to evaluate the relationship between anatomical variations and sinonasal mucosal changes by reviewing the paranasal sinus computed tomography scans of 152 patients (66 women and 86 men, aged 18-76) who were admitted to the Uşak University Education and Research Hospital Ear, Nose and Throat Polyclinic between January and May 2024. The patients had no systemic diseases, maintained good oral hygiene, and underwent paranasal sinus computed tomography scanning. Halitosis was assessed prospectively using a questionnaire study and the organoleptic method.
The most common anatomical variation observed was septum deviation (77.6%), while the least common anatomical variation was onodi cell (5.3%). Sinonasal mucosal changes were present in 44.1% of the cases, while 55.9% showed no such cases.

The presence of concha bullosa was observed more frequently in individuals within the 18-45 age group (p=0.027). The rate of crista galli pneumatization was higher in males (p=0.021). In contrast, the rates of sinonasal mucosal changes were less common in females (p=0.003).
No statistically significant relationship was found between anatomical variations of the sinonasal region, sinonasal mucosal changes, and halitosis (p>0.05). However, patients who reported having halitosis were more likely to perceive a higher occurrence of halitosis based on survey responses (p=0.023). A statistically significant correlation was also identified between halitosis and the frequency of tooth brushing (p=0.034). 
We believe that future studies could be conducted using a larger sample size and multiple centers to further evaluate the relationship of anatomical variations of the sinonasal region with sinonasal mucosal changes and halitosis.