Okul öncesi öğretmenlerinin zihinsel yetersizliği bulunan öğrencilerin erken okuryazarlık becerilerinin desteklenmesine ilişkin görüşleri
Investigation of preschool teachers views on early literacy skills implemented to students with intellrctual disability
Yazar: FİLİZ GÜNEY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURHAN CORA İNCE
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma-yazma = Reading-writing ; Okuma-yazma etkinliği = Reading-writing activity ; Yazma becerisi = Writing skills ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Özel eğitim = Special education ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada, okul öncesi eğitimi öğretmenlerinin zihinsel yetersizliği bulunan öğrencilerin erken okuryazarlık becerilerinin desteklenmesine ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Batı Karadeniz Bölgesi'nden amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiş Bolu ilindeki bağımsız Anadolu ve ilköğretime bağlı anasınıflarında görev yapan ve sınıflarında zihinsel yetersizliği olan öğrencisi bulunan 10 okulöncesi eğitimi öğretmeni çalışma grubuna alınmıştır. Öğretmenlerin görüşlerini belirlemek amacıyla 19 soru sorulmuştur.Araştırmanın verileri niteliksel veri toplama yönteminden yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Görüşme formunda yer alan sorular, iki uzmanın görüşü alınarak oluşturulmuştur.Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; öğrencilerin hafif düzeyde zihinsel yetersizliğe, sınırlı dil ve iletişim becerisine, özbakım ve sosyal becerilere ve fiziksel engele sahip oldukları anlaşılmıştır. Zihinsel yetersizliği olan öğrenci hakkında normal gelişim gösteren öğrencileri bilgilendirerek ve öğretmenlerin sınıfta olumlu davranışlarıyla model olarak zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin kabulünü sağladıkları anlaşılmıştır. Erken okuryazarlık becerileri öğretiminde okul öncesi eğitim programında bulunan amaç ve kazanımlar dışında farklı öğretimsel amaçlar belirledikleri görülmüştür. Yine erken okuryazarlık becerileri öğretimi sırasında en çok sosyal pekiştireç kullanıldığı, farklı eğitim ortamı ve süreci düzenlemesine gidilmediği ve bireyselleştirilmiş eğitim programı hazırlanmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Erken okuryazarlık becerileri öğretimi sırasında zihinsel yetersizliği bulunan öğrencileriyle engelli olmayan öğrencilerle etkileşimin anlatım yöntemi kullanarak sağlanıldığı ve bu becerilerin öğretiminde uzman desteğine ihtiyaç duyulduğu ve ailelerin becerilerin öğretiminde destek olduğu anlaşılmıştır. Öğretmenlerin verdikleri cevaplara bakıldığında erken okuryazarlık becerilerinin tümünün önemli olduğu, bu becerilerin okuma yazma için temel ve ön koşul beceriler olduğu ve en çok ilerleme kaydedilen beceri alanlarının dil, görsel ayırt etme ve el göz koordinasyonu becerileri olduğu anlaşılmıştır. Öğretmenlerin erken okuryazarlık beceri eğitiminde kendilerini yeterli bulmadıkları, erken okuryazarlık becerileri öğretiminde başarılı olmak için hizmet içi eğitim, seminer vb. yöntemlerle okulöncesi öğretmenine destek olunması gerektiği ve zihinsel yetersizliğe olan çocuklara yönelik materyalin olması gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Zihinsel Yetersizlik, Erken Okuryazarlık Becerileri, Okul Öncesi Eğitim.

Abstract:
The study aims to investigate the views of preschool teachers on early literacy skills implemented to students with intellectual disability.Working group of the study consisted of 10 preschool teachers employed in independent Anatolian and primary school based preschools that had students with intellectual disability in their classes in the province of Bolu selected from the Western Black Sea Region through purposeful sampling method. 19 questions were identified to obtain teachers? views.Data for the study was collected with the help of semi-structured interviews which is a qualitative data collection tool. The data obtained at the end of interviews were analyzed by the researcher by utilizing content analysis according to pre-determined criteria.The findings of the study show that students have low levels of intellectual disability, limited language and communication skills, self-care and social skills and physical disabilities. It was seen that teachers ensured the acceptance of students with intellectual disability among the others by informing the students with normal development levels about the students with intellectual disability and by modeling positive behavior in the classroom. In addition to the objectives and attainments specified in the preschool teaching curriculum, teachers identified different educational objectives while teaching early literacy skills. It was identified that the use of social reinforcers was the most preferred method by the teachers, teachers did not prefer the use of differentiated educational environments and processes and that individualized education programs were not prepared during the early literacy skills education. Results show that interaction between students with intellectual disability and students with normal developmental levels was provided with the use of verbal expressions, expert support was needed and parental support was existent the teaching of early literacy skills. Teachers? answers displayed they believed that all early literacy skills were important, that these skills were the basis and preconditions for reading and writing and the areas with the highest level of improvement were language, visual discrimination and hand-eye coordination skills. It was determined that teachers do not regard themselves qualified enough to teach early literacy skills, methods such as in-service training and seminars are needed to support the preschool teachers for a successful early literacy skills education and materials should be developed to teach students with intellectual disability.Key words: Intellectual Disability, Early Literacy Skills, Preschool Education