Blokzincir tabanlı dijital kimlik ile elektronik ticarette güvenin artırılması
Building trust in electronic commerce using blockchain based digital identity
Yazar: ÖMER DOĞAN
Danışman: PROF. DR. HACER KARACAN
Gazi Üniversitesi / Bilişim Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Yönetim Bilişim Sistemleri = Management Information Systems

Özet:
E-ticaret işlemlerinde, satıcıların sunduğu ticari kimlikler, sertifikalar ve akreditasyon belgeleri gibi belgelerin doğruluğunun kanıtlanması geleneksel yöntemlerle mümkün değildir. Çünkü dijital ortamda sunulan bu belgeler, aslında kâğıt ortamındaki karşılıklarının dijital ortama aktarılmış halidir ve bunlar kolayca taklit edilebilir. Bu nedenle, yetkili kuruluşların bu belgeleri satıcılara doğrudan dijital olarak sunabileceği ve alıcıların bu belgeleri güvenilir bir şekilde doğrulayabileceği bir yapıya ihtiyaç vardır. Bu şekilde oluşturulacak bir yapı ile e-ticarette karşılaşılan güven sorunlarının büyük bir kısmının çözülmesi mümkündür. Bu çalışmada, genel olarak dijital kimlik olarak adlandırılan bu belgelerin yetkili kuruluşlar tarafından güvenli bir şekilde verilmesi ve alıcılar tarafından doğrulanması amacıyla blok zinciri tabanlı bir dijital kimlik güven çerçevesi önerilmektedir. E-ticaret işlemlerinde güvenin sağlanmasındaki bir başka unsur da alıcıların satıcılar hakkında yaptığı değerlendirmeler ve satıcıların itibar puanlarıdır. Alıcıların gönderdiği geri bildirimler, diğer potansiyel alıcıların satın alma kararlarında önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada, dijital kimlik güven çerçevesi ile oluşturulan blok zinciri alt yapısı genişletilerek e-ticaret itibar sistemi için de kullanılmaktadır. Önerilen itibar değerlendirme sistemi, bilinen bazı saldırılara karşı önlemler içeren gizlilik korumalı blok zinciri tabanlı ve merkezi olmayan bir itibar sistemidir. Sistem, Hyperledger Indy ve Hyperledger Fabric olmak üzere iki farklı özel blok zinciri üzerine kurulmuştur. Sistem, yetkili kuruluşların e-ticaret firmalarına dijital kimlik sağlaması ve itibar sistemi içerisinde dijital kimlik biçiminde geri bildirim jetonu ve indirim jetonu verilmesi ile güvenli bir mekanizma sağlanmaktadır. Sonuç olarak, bu önerilen yaklaşım ile blok zinciri teknolojisi ve dijital kimlikler kullanılarak e-ticarette güvenin artırılması hedeflenmektedir.

Abstract:
In e-commerce activities, the validation of the seller records, such as commercial identity, licenses, accreditation certificates, quality certificates and other kinds, is not possible by using traditional ways. This is because the digitally presented records are simply the images of their physical counterparts in paper and these images can easily be fabricated. Therefore, a mechanism is needed in the digital world that allows authorized organizations to issue digital records and buyers to validate them digitally in a trusted way. With such a mechanism established, it would be possible to overcome most of the issues related with trust in e-commerce. This study proposes a blockchain based digital identity trust framework that allows authorities to issue digital identities and buyers to verify them in a secure way. Other factors for building trust in e-commerce are the feedback provided by the buyers about the sellers and the reputation scores of the sellers. Buyer feedbacks play an important role in the decision of prospective buyers about involving in an e-commerce transaction with the sellers. With this study, the blockchain infrastructure established by the proposed trust framework is extended to be used in a new e-commerce reputation system. The e-commerce reputation system proposed in this study is a privacy preserving blockchain based and decentralized reputation system that has counter measures against some known attacks. The whole system is built on top of two private blockchains, namely Hyperledger Indy and Hyperledger Fabric. The system allows the authorities to issue digital identities to sellers and provides a secure mechanism within the reputation system for issuance and verification of feedback tokens and discount tokens in the form of digital identities. As a result, it is aimed to build trust in e-commerce using blockchain technology and digital identities with the proposed approach.