Paleologoslar Döneminde Bizans ordusundaki paralı Türk askerler (13-15. yüzyıllar)
Turkish mercenaries in the Byzantine army during the Palaiologan Period (13th-15th centuries)
Yazar: BERKEM NARİNOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. RESUL AY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Askeri birlikler = Military units ; Askerler = Soldiers ; Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Bizans İmparatorluğu = Byzantine Empire ; Bizanslılar = Byzantines ; Orta Çağ = Middle Ages ; Paleologoslar Dönemi = Palaiologan Period ; Paralı askerler = Mercenaries ; Türkler = Turks

Özet:
Bizans İmparatorluğu yüzyıllar boyunca tarih sahnesinde kalmış, geniş bir coğrafyaya yayılmış ve doğu-batı arasında köprü vazifesi görmüş çok önemli bir devlettir. Bu imparatorluğun yaklaşık bin yıl kadar ayakta kalmasının en önemli sebeplerinden biri de, sahip olduğu güçlü ordudur. Dönemin en üst savaş teknolojisine sahip olan bu ordu, strateji dehası komutanları ve disiplinli askerleriyle döneminin korkulan ve güçlü ordularından biri olmuştur. Sahip olduğu Roma askeri mirasını doğulu unsurlarla harmanlayan ve aynı zamanda gelişmiş bir toprak sistemiyle de ordusunu destekleyen Bizans İmparatorluğu uzun yıllar boyunca ordusunun güçlü yapısını korumayı başarmıştır. Ancak 7. yüzyıldan itibaren başlayan toprak kayıpları, bu sürecin sonucu olarak 9-10. yüzyıllarda toprak sisteminde yaşanan bozulmalar ve sık yaşanan taht kavgalarıyla birlikte komutanların güvenilirliğinin azalması gibi durumlar Bizans ordusunu olumsuz yönde etkilemiştir. Özellikle toprak sisteminde yaşanan sıkıntılar ve İmparatorluğun küçülmesi asker yetiştirmeyi zorlaştırmıştır. Buna bağlı olarak Bizans İmparatorluğu'nun 11-15. yüzyıllar arası olarak belirtebileceğimiz geç döneminde, ordunun büyük çoğunluğunu paralı ve yabancı askerler oluşturmaya başlamıştır. Özellikle 13-15. yüzyıllar arasında İmparatorluğu yöneten Paleologosların döneminde orduda paralı ve yabancı askerler ciddi bir yer tutuyor ve bu askerlerin önemli bir kısmını da Türkler oluşturuyordu. Peki bu Türk askerlerin ordu içindeki durumu nasıldı? Savaşlarda nasıl rol almışlardı? Kullandıkları silahlar ve teçhizatlar nelerdi? Hangi halklara mensuplardı? Bu çalışma bahsedilen bu soruların cevabını arayacak ve Batı Anadolu'nun Bizans ile olan sınır bölgelerindeki Türklerin Bizans ordusunda yer alıp almadığını araştırarak bu durumun Bizans ve Anadolu beylikleri arasında yol açabileceği siyasal ilişkileri irdeleyecektir.

Abstract:
The Byzantine Empire is a very important state that has remained on the stage of history for centuries, spread over a wide geography and served as a bridge between east and west. One of the most important reasons for the survival of this empire for about a thousand years is its strong army. This army, which had the highest war technology of the period, became one of the most feared and superior armies of its time with its strategic genius commanders and disciplined soldiers. Blending its Roman military heritage with eastern elements and supporting its army with a developed land system, the Byzantine Empire managed to preserve the strong structure of its army for many years. But the situations such as the soil losses starting from the 7th century, the deterioration in the land system in the 9-10th centuries as a result of this process and the decrease in the reliability of the commanders with the frequent throne fights adversely affected the Byzantine army. Especially the problems in the land system and the shrinking of the Empire made it difficult to train soldiers. Accordingly, in the last period of the Byzantine Empire which we can specify as between 11-15th centuries, mercenaries and foreign soldiers started to form the majority of the army. Especially during the reign of the Palaiologos, who ruled the Empire between 13-15th centuries, mercenaries and foreign soldiers had a serious place in the army and a significant part of these were Turks. What was the situation of these Turkish soldiers in the army? How did they take part in the wars? What weapons and equipment did they use?  Which folks did they belong to? This study will seek answers to these questions and examine whether the Turks in the border regions of Western Anatolia with Byzantium took part in the Byzantine army and will examine the political relations that this may lead to between the Byzantium and Anatolian beyliks.