Atama bekleyen öğretmenlerde bilişsel esneklik, akademik öz-yetkinlik ve zaman perspektifi arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between cognitive flexibility, academic self-efficacy and time perspective in teachers waiting for assignment
Yazar: KADİR ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. NECLA ACUN KAPIKIRAN
Pamukkale Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik yetkinlik = Academic self-efficacy ; Atamalar = Appointments ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Personel atama = Personnel assignment ; Zaman algısı = Time perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı atama bekleyen öğretmenlerde bilişsel esneklik, akademik özyetkinlik ve zaman perspektifi ilişkisini incelenmektir. Araştırmada Covid-19 pandemisinin
sebep olabileceği düşünülen algılanan stres, kontrol değişkeni olarak kullanılmıştır.
Araştırma ilişkisel modelde ve betimsel niteliktedir. Araştırma grubu atama bekleyen 533
öğretmenden oluşmaktadır. Araştırma verileri Bilişsel Esneklik Envanteri, Akademik Özyeterlik Ölçeği, Zimbardo Zaman Perspektifi Ölçeği ve Algılanan Stres Ölçeği aracılığıyla
toplanmıştır. Araştırmanın alt problemlerinin çözümlenmesinde SPSS 26 paket
programından yararlanılmış ve bağımsız örneklemler için t testi, tek faktörlü varyans analizi
(ANOVA), korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma
sonuçları bilişsel esneklik, akademik öz-yetkinlik ve geçmiş olumsuz zaman perspektifi
puan ortalamalarının cinsiyete göre farklılaştığını; akademik öz-yetkinlik, şimdi kaderci,
şimdi hazcı ve gelecek zaman perspektifleri puan ortalamalarının mezuniyet durumuna göre
farklılaştığını; şimdi kaderci, şimdi hazcı ve gelecek zaman perspektifleri puan
ortalamalarının KPSS hazırlanış sayısına göre farklılaştığını göstermektedir. Diğer bir
sonuca göre bilişsel esneklik ile akademik öz-yetkinlik, geçmiş olumlu, şimdi hazcı ve
gelecek zaman perspektifleri puan ortalamaları arasında pozitif yönlü; geçmiş olumsuz ve
şimdi kaderci zaman perspektifi puan ortalamaları arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki
bulunmaktadır. Ayrıca akademik öz-yetkinlik ile geçmiş olumlu, şimdi hazcı ve gelecek
zaman perspektifleri puan ortalamaları arasında pozitif yönlü; geçmiş olumsuz ve şimdi
kaderci zaman perspektifi puan ortalamaları arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki
bulunmaktadır. Diğer bir sonuca göre algılanan stres, cinsiyet, akademik öz-yetkinlik, geçmiş olumsuz, geçmiş olumlu, şimdi kaderci ve şimdi hazcı zaman perspektifleri puan
ortalamalarının bilişsel esnekliği anlamlı düzeyde yordadığı tespit edilmiştir. Bulgular
alanyazın dikkate alınarak tartışılmış ve bu doğrultuda önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Bilişsel esneklik, akademik öz-yetkinlik, zaman perspektifi, algılanan stres, atama bekleyen öğretmen, KPSS

Abstract:
The aim of this research is to examine the relationship between cognitive flexibility,
academic self-efficacy and time perspective in teachers waiting for assignment. In the
research, perceived stress, which is thought to be caused by the Covid-19 pandemic, was
used as a control variable. The research is in the relational survey model and is descriptive
in nature. The research group consists of 533 teachers waiting for assignment. Research data
were collected through the Cognitive Flexibility Inventory, Academic Self-efficacy Scale,
Zimbardo Time Perspective Scale and Perceived Stress Scale. SPSS 26 package program
was used to solve the sub-problems of the research and t-test, one-factor analysis of variance
(ANOVA), correlation analysis and hierarchical regression analysis were used for
independent samples. Research results showed that cognitive flexibility, academic selfefficacy and past negative time perspective differ according to gender; academic selfefficacy, now fatalistic, now hedonistic and future time perspectives differ according to
graduation status; It shows that now fatalistic, now hedonistic and future time perspectives
differ according to the number of Public Personnel Selection Exam (PPSE) preparations.
According to another result, there is a positive relationship between cognitive flexibility and
academic self-efficacy, past positive, present hedonistic and future time perspectives. There
is a negative and significant relationship between past negative and present fatalistic time
perspectives. In addition, there is a positive relationship between academic self-efficacy and
past positive, present hedonistic and future time perspectives; There is a negative and
significant relationship between past negative and present fatalistic time perspectives.
According to another result, it was determined that perceived stress, gender, academic selfefficacy, past negative, past positive, now fatalistic and now hedonistic time perspectives significantly predict cognitive flexibility. Findings were discussed considering the literature and suggestions were made in this direction.

Keywords: Cognitive flexibility, academic self-efficacy, time perspective, perceived stress, teacher waiting for appointment, PPSE