9-14 yaş grubundaki akut ve kronik hastalığı olan çocukların denetim odağı ve benlik kavramı düzeylerinin incelenmesi
The study of the locus of control and self concept of the 9-14 years old children with acute and chronic diseases
Yazar: GÜLÜMSER GÜLTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLEN BARAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ev Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics
Dizin: Akut hastalık = Acute disease ; Benlik kavramı = Self concept ; Denetim odağı = Locus of control ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışma akut ve kronik hastalığı olan dokuz-on dört yaş grubundaki çocukların denetim odağı ve benlik kavramı düzeylerini ve etkili olabilecek etmenleri belirlemek amacıyla planlanmıştır. Araştırmaya Ankara ve Hacettepe Üniversiteleri'nin çocuk kliniklerinde yatan ve polikliniğe başvuran toplam yüz elli dört çocuk alınmıştır. Araştırmada "Genel Bilgi Formu", "Piers-Harris Çocuklar İçin Benlik Kavramı ölçeği" ve "Nowicki- Strickland Denetim Odağı Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Çift Yönlü Varyans Analizi,Tek Yönlü Varyans Analizi, Duncan Testi ve Korelasyon Katsayısı Önemlilik Testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda akut ve kronik hastalığa sahip olan çocukların denetim odaklan arasında farklılık olduğu, kronik hastalığa sahip çocukların daha dıştan denetimli oldukları saptanmıştır. Çocuğun yaşının, anne-babanın öğrenim düzeyi ve yasinin denetim odağına, çocuğun yaşı,' annenin yaşı, ailenin gelirinin ise, benlik kavramına ilişkin puanlarda farklılık yarattığı bulunmuştur. Ayrıca kronik hastalığı olan çocuklarda hastalığın tanısı, çocuğun daha önce hastanede yatma süresi ve hastalığını bilme durumu denetim odağı puanlarında, çocuğun yattığı servis,hastahğm tanısı, tedavi görme süresi,hastanede yatma süresi ve hastalığını bilme durumu benlik kavramı puanlarında farklılığa neden olrnuşrur.Araştırma sonucunda denetim odağı ile benlik kavramı arasında negatif yönde bir korelasyon olduğu, başka bir deyişle içten denetim arttıkça,benlik kavramında olumluluğun da arttığı saptanmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda öneriler getirilmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Kronik hastalıklı çocuk, akut hastalıklı çocuk, çocuklarda ruhsal sorunlar, denetim odağı, benlik kavramı.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the locus of control and self concept of children between nine to fourteen years of age with acute and chronic diseases. The sample was selected as a total of one hundred and fifty four children hospitalized at Ankara and Hacettepe Universities Hospitals with acute and chronic diseases diagnoses. In the study "General Information Questionnaire","Piers Harris Self Concept Scala" and Nowicki Strickland Locus of Control Scala" has been used. Two Way Variance Analysis,One Way Variance Analiysis.Duncan Test and Correlations Significant Test were used as statistical methods. As a result children between acute and chronic diseases diagnosis significant different locus of control points, has been found.Depending on age, mother's and father's educational status, mother's and father's age were found to have statistically significant high locus of control points. Depending on age, mother's age, family income were found to have statistically significant high self concept points.Furthermore, with chronic diseases depending on disease diagnoses and periocLknows their disease, were found to have statistically significant high locus of control points and service,disease diagnoses and period,hospitalization time,knows their disease were found to have statistically significant high self concept point. As a result this investigate; negative correlations between locus of control and self concept,have been found. Proposals for solution have been suggested in accordance with the results obtained in the study Key Words: Children with chronic diseases, children with acute diseases, psychiatric problems in children, locus of control, self concept