Büyükşehir belediyeleri deniz kirliliği önleme çalışmaları ve öneriler
Studies carried out by metropolitan municipalities on marine pollution prevention and proposals
Yazar: CAZİBE GÖKÇE ALPAY
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM DEMİR
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Bilimleri ve Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Deniz kirliliğinin başlıca kaynakları kara ve deniz kökenli kirleticilerdir. Bu kirliliğin yaklaşık %20' sini deniz kaynaklı kirleticilerin oluşturması ve deniz kaynaklı kirliliğe neredeyse sadece gemilerin neden olması; gemi kaynaklı deniz kirliliğine karşı alınması gereken önlemlerin önemini göstermektedir.  
Başta petrol olmak üzere, çeşitli tehlikeli maddeler taşıyan gemilerdan kaynaklanan deniz trafiği, denizlerimizde çevresel risk oluşturmaktadır.Ayrıca, karalardan çeşitli yollarla denizlere ulaşan kirleticiler kıyılarımızdaki yaşama büyük ölçüde zarar vermektedir.
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO)'ne üye olan her ülke gibi Türkiye'de MARPOL'ün kurallarını yerine getirmek zorundadır. Bu kurallardan birisi de Üye ülke limanları ve terminallerinde gemi atık alım tesislerinin kurulması ve işletilmesi zorunluluğudur. Türkiye'nin bazı büyük liman ve terminlerinde atık alım tesisileri kurulmuş, fakat günümüzde bir kısmı çalışırken, bir kısmı atıl durumdadırlar. 
Bu tez kapsamında beş büyükşehir belediyesinde (Çanakkale, İstanbul, Kocaeli, İzmir, Muğla) toplanan gemi kaynaklı atıklar ve miktarları analiz edilmiştir. 
Türkiye kıyılarının yaklaşık 2/3' ü büyükşehir belediyelerinin sorumluluğundadır. Büyükşehir Belediyeleri Kanunu' na göre bu bölgelerde oluşan atığı toplama sorumluluğu büyükşehir belediyelerine aittir. Bu bölgelerin önemli liman alanları olduğu düşünüldüğünde, yerinde bir uygulamayla atığın tamamına yakını bu şehirlerden toplanabilir.
Türkiye' de toplanan gemi kaynaklı atıkların dağılımı liman bazında analiz edilmiştir. Her limana ait atık toplama oranları derlenmiştir. Sintine suyu, slop, balast suyu, slaç, atık yağ, pissu ve çöp atıklarının toplanma oranları hesaplanıp analiz edilmiştir.
Sonuç olarak gemi atıklarının toplanmasında karşılaşılan belli başlı sorunlar belirlenmiş ve mevzuat ve uygulamalara dair iyileştirmeye yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The main sources of marine pollution are land and sea based pollutants. About 20% of marine pollution is sea based, and almost completely ship sourced. Thus the precautions to be taken for ship sourced pollution has significant importance. 
The marine traffic of ships carrying several kinds of dangerous goods,particularly oil, poses environmental risk for our sea areas. Besides, the other pollutants reaching the seas from land, via several ways, damage the aquatic life.
Turkey as a member of International Maritime Organization (IMO) has to fulfil the conditions, just like the other member states. One of these conditions is obligation to installation and operation of ship waste reception facilities on the ports and terminals of member states. In Turkey, some of the biggest ports and terminals have installed waste reception facilities. While some of these facilities provide service, some of them are idle.
In the scope of this thesis, the ship sourced wastes collectedand their amounts in five metropolitan municipalities (Çanakkale, İstanbul, Kocaeli, İzmir, Muğla) are analyzed. 
About 2/3 of Turkish coastal area are under the responsibility of metropolitan municipalities. In accordance with Metropolitan Municipalities Law, the responsibility to collect all the waste generated in this area belongs to metropolitan municipalities. Considering these municipalities as important port areas; almost all generated waste can be collected from these cities.
The distribution of collected ship sourced wastes in Turkey is analyzed, on the basis of ports. Waste collection rates of each port are gathered. The collection rates of bilge water, slop, ballast water, sludge, waste oil, wastewater, garbage are calculated and analyzed.
As a result, the major problems faced during ship sourced waste collection are specified, and some proposals, regarding legislation and implementation, are presented for improvement.