Batılılaşma dönemi Osmanlı mimarisinde İstanbul minareleri (1703-1922)
Istanbul minarets in the westernization period Ottoman architecture (1703-1922)
Yazar: ZEYNEP ÖZKAN TEKNECİ
Danışman: PROF. DR. BOZKURT ERSOY
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Batılılaşma = Westernization ; Dini mimari = Religious architecture ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Minare = Minaret ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı mimarisi = Ottoman architecture ; Osmanlı mimarisi = Ottoman architecture ; Türk mimarisi = Turkish architecture

Özet:
Bu tez çalışması Lale Devri ile başladığı kabul edilen Osmanlı Batılılaşma Dönemi mimari üslubu ve 20. yüzyılda etkili olan Birinci Ulusal Mimarlık Akımı ile İstanbul'da inşa edilen minareleri konu almaktadır. 
 Osmanlı Batılılaşma Dönemi mimarisinde Batı'dan alınan yeni yapı türleri ve mimari süsleme öğeleri bu dönem mimarisini şekillendiren başlıca unsurlardır. Avrupa etkili mimari akımlar Osmanlı mimarisini kronolojik bir sıra ile etkilemiştir. 18. yüzyılın ilk yarısından itibaren etkisini gördüğümüz Barok üslup ile ince, uzun ve süslü minareler inşa edilmeye başlanmıştır. Kaideler uzun formda ve süslemelerin yer aldığı bir bölüm olmuştur. Pabuç mimari bir gereksinimi karşılamaktan çok, süslemelerin yer aldığı bir unsur haline gelmiştir. Minare şerefelerindeki mukarnasaların yerine bilezikler, konsollar ve nadiren istiridye kabuğu biçiminde silmeler kullanılmaya başlanmıştır. Pek çok farklı tipte taş külah inşa edilmiştir. 19 yüzyıl mimarisinde, Batı etkili Barok ve Rokoko üsluplarının yanı sıra, Ampir, Neoklasik, Art Nouveau ve Oryantalizm gibi farklı akımlar da etkin rol oynamıştır. Bu üsluplar tek tek veya eklektik tarzda bir arada kullanılmıştır. Batılı etkiler 20. yüzyılda gelişen Birinci Ulusal Mimarlık Akımı ile etkisini kaybetmeye başlamıştır. Bu dönem mimarisinde Osmanlı Klasik Dönemi'nin mimari form ve özellikleri örnek alınmıştır.
Tez çalışması kapsamında 69 caminin minaresi ele alınmıştır. Bu minarelerin fotoğrafları çekilip, çizimleri yapılarak bir katalog bölümü oluşturulmuştur. Değerlendirme ve Sonuç bölümünde, ele alınan minareler konum, form, malzeme ve süsleme özellikleri açısından incelenmiştir. Ele alınan örnekler hem kendi içinde değerlendirilmiş hem de önceki dönem örnekleri ile kıyaslanarak minarelerin bu döneme özgü özelliklerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: İstanbul, Batılılaşma Dönemi, Osmanlı Mimarisi, Minare.

Abstract:
This thesis focuses on the minarets built in Istanbul under the influence of the Ottoman westernization period, which is considered to have begun with the tulip revolution, and the First National Architecture Movement, which is effective in the 20th century. 
	Though not mentioned in the Ottoman westernization architecture with a specific meaning of westernization, new types of buildings and architectural ornamentation items taken from the West are the elements that shaped this period architecture. European influential architectural movements influenced Ottoman architecture in a chronological order. Starting from the first half of the 18th century, the Baroque style, which was influenced, was started to be built with thin, long and decorated minarets. The bases were a long form and a part of the ornamentation. The pabuc has become an element where the ornamentation takes place rather than an architectural necessity. Instead of muqarnas, bracelets, consoles and occasionally stripes in the form of oyster shell have begun to be used in the balconies of minarets.  Many different types of stone roofs were built. In the 19th century architecture, various influences such as Ampir, Neoclassic, Art Nouveau and Orientalism played an active role as well as Western influential Baroque and Rococo styles. These styles have been used one by one or in an eclectic style. Western influences began to lose their effect with the First National Architecture Movement that developed in the 20th century. Architectural forms and features of the Ottoman Classical period were taken as examples in this period architecture.
	In this thesis, the minaret of 69 mosques were handled. A catalog section was created by photographing and drawing these minarets. In the evaluation and conclusion section, the minarets were examined in terms of location, form, material and ornamentation characteristics. The minarets were evaluated both in themselves and compared with the samples of the previous period, aiming to reveal these peculiar features of the minarets.

Key Words: İstanbul, Period of Westernization, Ottoman Architecture, Minaret.