Liderlik ve otorite: Lise öğrencilerinin liderlik ve otorite algısı üzerine bir araştırma
Leadership and authority: The research for high school student?s perception about leadership and authority
Yazar: MURAT PAZARBAŞ
Danışman: PROF. DR. AHMET KALENDER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Algı = Perception ; Liderlik = Leadership ; Lise öğrencileri = High schools students ; Otorite = Authority ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Öğrenciler = Students

Özet:
İnsanlar grup halinde yaşayan sosyal nitelikli canlılar oldukları kadar oluşturdukları grupları yönetecek ve hedeflerine götürecek liderlere de ihtiyaç duyan varlıklardır. Birey kendi arzu ve ihtiyaçlarından bir kısmını gerçekleştirmek, kişisel hedeflerine erişebilmek için bir gruba ihtiyaç ve grup halinde hareket etme zorunluluğunu hisseder. Yalnız insan zayıftır, güçsüzdür, cesaretsizdir, arzu ve enerjileri azalmış korkudan yetenekleri büzüşmüş durumdadır. İnsanları belirli hedeflere götürebilmek için bu hedeflere ulaşmada onların sağlayacakları kişisel arzu ve ihtiyaçlar ile çıkarların neler olduğunu takip etmek, daha sonra da bu insanları bir grup etrafında toplayarak güçlerini, cesaretlerini, arzu ve enerjilerini artırmak gerekir. Grubu oluşturacak insanların bireysel çıkarlarını somut olarak belirlemek güç ise bu takdirde onların milli duygularına müşterek olan sosyal, ahlaksal ve dinsel değerlere hitap etmek gerekecektir. Şu halde belirli amaç ve hedeflere yönelmiş insan gruplarının oluşturulması ve harekete geçirilmesi her insanda kolay kolay bulunmayan ayrı bir beceri ve ikna etme yeteneklerini gerektirmektedir. Liderlik konusunda ortaya atılan birçok tanımlar incelendiği ve bir sentez oluşturulmaya çalışıldığı takdirde bu kavramı, bir grup insanı belirli amaçlar etrafında toplayabilme ve bu amaçları gerçekleştirmek için onları harekete geçirme yetenek ve bilgilerinin toplamıdır diye tanımlayabiliriz.Liderler bazı özel koşullar altında kararları tek başlarına almaları gerekir. Bu da gruba hakim olmayı gerektirir ki bunun sonucu otoritedir. Grup içindeki lider otoritesini sağlamak için kararları uyguladığı değerlendirmeler sonucunda tek başına alır. Bu da sorumluluğun büyük bir kısımını lidere yükler. Kararlarını etkin şekilde alabilmesi için ve sorumluluk altında ezilmemesi için liderin yetkileri kendinde toplaması gerekir. Liderleri işletme içinde otoriteyi kurabilmek için genelde güç kaynaklarından yaralanırlar. Özetle güç ve otorite lider için birbirini tamamlayan iki unsurdur.Otorite; yeterliliğine herkesi inandırarak bir kişinin kendine sağladığı itaat ve güven; hâkimiyet ve emretme kudreti; yaptırım koyma ve kullanma gücüdür.Bu araştırmada, Antalya ilinin Finike ilçesindeki Anadolu Lisesi, Canan Yavuz Gürkan Kız Meslek Lisesi ve Özel Sancak Koleji'nde öğrenim gören 9, 10, 11 ve 12. sınıfta okuyan 650 öğrenci ile yüz yüze anket yoluyla yapılmıştır. Ankette, katılımcıların cinsiyetleri, eğitim seviyeleri ve ailelerinin gelir seviyeleri ile liderlik ve otorite algı düzeyleri arasındaki ilişki üzerinde çalışılmıştır. Çalışma sonucunda; öğrencilere göre; otoritenin rasyonellik ve güven ile doğru orantıda olduğu tespit edilmiştir. Erkek ve kız öğrencilerine göre; otorite, liderlik, ideal lider algısında bir değişiklik olup olmadığı araştırılıp, anlamlı bir şekilde farklılaşmanın olduğu saptanmıştır. Liderlik öğrencilere göre tek kişilik bir olgudur. İdeal lider; demokratik, yenilikçi, eleştiriye açık, katılımcı gibi özelliklere sahip olmalıdır. Yine öğrencilerin sosyo-demografik özellikleriyle otorite, liderlik, ideal lider algıları arasında bir ilişki olup olmadığı araştırılıp ilişkili olan durumlar tespit edilmiştir. Bu araştırmanın sonucunda; Liderlik ve Otoritenin Lise öğrencileri üzerindeki etkisi, anlamı ve beklentileri yönünde bize ışık tutacağı ve özellikle gelecek yeni nesillerin üzerinde daha etkili ve geçerli sonuçlara ulaşılacağı düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Liderlik, Otorite, Algılama

Abstract:
Though people are social qualified creatures living in a group, they need leaders to manage the groups and maket hem reach their objectives. A person needs a group to reach his personal objectives and to perform some of his desires and requirement; moreover he feels the need to act as a group. An alone person is weak, feeble and faint, in addition his desires, energy are decreased and his aabilities are shrunken. It?s necessary to follow people?s personal desires, requirements and benefits to maket hem reach their definite objectives and then it?s essential to increase their power, courage, desire and need by gathering these people together in a group. If it?s hard to determine the individual interests of people consisting the group, it?ll be a necessity to address to the common national feelins such as social, moral and religious values.So creating a group of people tending to the specific goals and objectives and activating them requires a different capability and persuasion skills that are not easily found in every human being. When many of the declared definitions of leaadership are analysed and a synthesis is tried to be made, we can define leadership as the capabilty and the knowledge of gathering a group of people around a specific targets and to activate them to achieve these objectives.Leaders have to take decisions by themselves under some special occasions. This requires to have group of people in the hip and its result is only authority. A leader takes decision by himself to lead the authority as a result in the group of the evaluations that he implements. And this saddles leader with a great part of responsibility. The leader should collect all the authority on himself to take the decisions effectively and not to overburden the responsibility. Generally, leaders benefit from the power sources to establish the authority in a business enterprise. To sum up, power and authority are two complementary items for a leader.Authority is the power of self-provided trust and obedience by making everybody believe his competence, dominance and power of commending, the imposition and implementation of the sanctions.In this research, a survey has been done face to face with 650 students studying in 9, 10, 11, and 12 th grades in Finike Anadolu Lisesi, Canan Yavuz Gürkan Kız Meslek Lisesi and Özel Sancak Koleji in Finike, Antalya. In the survey, ıt has been studied on the relationship between the sexes and education levels of the attendants and the income levels, leadership, authority and sensitivity of the families.According to the students, as a result of a survey it is figured out that authority is in the right proportion with rationalism and trust. In a survey when it is asked to male and female students whether there is a difference or not between authority and leadership, it is found out that there is a meaningful difference in perception of these two facts.Leadership is seen as an one person fact by students. An ideal leader should have some specialities like being democratic, innovative and open to critism. Even so, whether there is a relation or not is investigated between students? socio-demographic specialities and authority, leadership, ideal leader facts; finally some related statements are detected. As a result this research, it?s thought to raech more effective and valid conclusions that will illuminate us about the effects, meaning and expectations of the high school students about leadership and authority, especially for future ne generations.Key words: Leadership, Authority, Perception