Türkiye'de paramediklerin ve paramedik öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının incelenmesi
Healthy lifestyle behaviors of paramedics and paramedic students in Turkey
Yazar: SALİH ÖZEN
Danışman: PROF. DR. FATMA NUR BARAN AKSAKAL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Halk sağlığı = Public health ; Paramedikler = Paramedics ; Sağlık = Health ; Sağlık eğitimi = Health education ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style ; İçecekler = Beverages

Özet:
Bu araştırma, Türkiye'deki paramediklerin ve paramedik öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını tanımlamak üzere yapılmıştır. Tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Çalışmanın evrenini Paramedik Derneği'ne üye olan paramedikler ve halen bir yükseköğrenim kurumunda öğrenimine devam eden paramedik öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini ise Paramedik Derneği üyesi olan paramedikler ve paramedik öğrencilerden çalışmaya katılmayı kabul eden 188 mezun ve 167 öğrenci olmak üzere toplam 355 dernek üyesi oluşturmuştur. Çalışmada veriler, araştırmacı ve danışmanı tarafından hazırlanan ve katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini ve yaşam biçimi davranışlarını tanımlayan Kişisel Tanıtıcı Özellikler Bilgi Formu ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları-II ölçeği ile toplanmıştır. Anket formu ve ölçek online olarak dernek üyelerine gönderilmiş ve yanıtları toplanmıştır. Maili olmayan üyelere ise derneğin sosyal medya hesapları aracılığı ile ulaşılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 20.0 istatistik paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre paramedik bölümünde öğrenimine devam eden öğrencilerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları-II ölçeğinden aldıkları puan paramediklere göre daha fazladır. Öğrencilerin ölçeğin alt boyutları olan sağlık sorumluluğu, egzersiz, beslenme, stres yönetimi ve toplam ölçek puanında aldıkları puanlar paramediklere göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. İki grup arasında kendini gerçekleştirme ve kişiler arası destek puanları arasında ise anlamlı fark bulunamamıştır. Paramediklerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları puanlarının öğrencilere göre daha düşük olmasının nedeni, paramediklerin çalışma koşullarının düzensizliği ve zorluğu ile açıklanabilir. Özellikle çalışma sırasında öğün atlama sıklığının paramediklerde yüksek olduğu ve bu durumun sonucu etkilediği görülmüştür. Ancak ölçek puanına göre çalışma şeklinin etkisi olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca herhangi bir işte çalışmayan, sağlık durumunu iyi olarak ifade eden ve ailede kronik hastalığı olan katılımcıların Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları-II ölçeğinden aldıkları puan anlamlı düzeyde yüksektir, kişilerarası destek puanları arasında ise fark saptanamamıştır. Yine çalışmada kadınlarda stres yönetimi puanının erkeklere göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür.

Abstract:
ABSTRACT
This study was carried out to identify healthy lifestyle behaviors of paramedics and paramedic students in Turkey. It is a descriptive study. Paramedics who were members of the Paramedic Association and paramedic students who were studying in a higher education institution were the universe of this study. The sample of the study consisted of a total of 355 Paramedic Association members (188 paramedics and 167 paramedic students). Data were collected using the Personal Descriptive Properties Information Form and the Healthy Lifestyle Behavior-II Scale, which were developed by the researcher and his / her thesis advisor and which defined the socio-demographic characteristics and lifestyle behaviors of the participants. The survey and scale were sent to the members of the association via e-mail and their responses were collected. Members who do not have an e-mail address were contacted through the social media accounts of the association. All data were analyzed using SPSS for Windows version 20.0 According to the findings of the study, paramedic students' scores on the Healthy Lifestyle Behavior-II Scale were higher than those of the paramedics. Health responsibility, exercise, nutrition, stress management scores (sub-dimensions of the scale) and total scale scores of the students were found to be significantly high. No significant difference was found between the two groups in terms of self-realization and interpersonal support. Healthy Lifestyle Behavior scores of the paramedics were lower than that of paramedic students, due to the irregularity and difficulty of working conditions. In paramedics, it was found that the frequency of skipping meals was high, especially during the working hours, and this affected the results. However, according to the scale score, it was determined that work type had no effect. In addition, the scores of the participants who were not working, who expressed good health status and who had a chronic disease in the family were significantly higher; Only the interpersonal support scores did not differ. The study also showed that stress management score was significantly higher in women than in men.