Gürcistan'nın komşuları ile ilişkileri ve jeopolitik etkinin incelenmesi /
Yazar: BADRİ SHANTADZE
Danışman: PROF.DR. İBRAHİM CANPOLAT
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
ÖZETSSCB'nin çökmesi ve Soğuk Savaş'ın sona ermesi iki kutuplu dünya düzenini ortadankaldırmıştır. ABD, tek süper güç olarak Yeni Dünya Petrol Düzeni çerçevesinde menfaatleridoğrultusunda her yere nüfuz etme girişimlerine başlamıştır. Enerji kaynakları ihtiyacınınartması sonucunda ortaya çıkan bu düzende, eski Sovyetler Birliği toprakları olan Orta Asyave Kafkasya kısa zamanda Batı'nın (özellikle ABD) özel ilgi alanı olmuştur. Zengin enerjikaynaklarını barındıran bu bölgeye ulaşımı için araştırmanın konusu olan Gürcistan, önemlijeopolitik ve jeostratejik konuma sahip bir ülkedir. Gürcistan, bölgedeki diğer ülkelerdenfarklı olarak enerji kaynakları bakımından zayıf bir ülkedir, ancak bulunduğu jeopolitikkonumu itibari ile önemli avantajlara sahiptir. Gürcistan, doğu-batı ve kuzey-güney ulaşımyollarının geçtiği ülke olmakla beraber, Orta Asya ve Kafkasya coğrafyasında bulunan zenginenerji kaynaklarının uluslararası pazarlara taşınmasında da transit konumuna sahiptir.Rusya'nın eski toprakları üzerindeki nüfuzunu devam ettirerek bu topraklarda bulunan zenginenerji kaynakları üzerindeki kontrolünü elden bırakmama çabasına girmesi, ABD ve AB'ninise bu coğrafyanın bir daha Rusya'nın etki alanına girmesini engelleme isteği, transit ülkeGürcistan'ı doğu ile batı arasındaki çekişme alanına çevirmiştir. Rusya'nın iki yüz senelikhakimiyetinden kurtulmak isteyen Gürcistan, Türkiye ve Batı ile yakın ilişkiler geliştirerekRusya'nın baskılarına bu güçlü desteklerle karşı koymak istemektedir. Rusya, Gürcistan'dabulunan etnik grupları kışkırtarak ülkenin toprak bütünlüğü ve güvenliğini bozarak, Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı ve Bakü-Tiflis-Erzurum Doğalgaz Boru Hattı projeleriniengellemek ve bu kaynakların kendi topraklarından geçmesini istemiştir. Ancak Rusya'nınistediği olmadı ve BTC Faaliyete geçti BTE'nin de 2006'nın sonuna kadar faaliyete geçmesibekleniyor. Gerek bu iki proje gerekse önümüzdeki iki sene içerisinde canlandırılmasıplanlanan tarihi İpek Yolu Projesi Gürcistan'ın Türkiye ve Azerbaycan ile olan (Batı'nın damemnun olduğu) güzel ilişkilerini ortaya koymaktadır. Gürcistan'ın diğer bir komşusu olanErmenistan, Rusya'nın yanında yer alarak Gürcistan ve Azerbaycan'dan toprak koparmanınpeşine düştü ve adı geçen projelerden elde edebileceği avantajları kaçırmıştır. Gürcistan, ABDile iyi ilişkiler kurmakla beraber NATO ve AB'ne üyeliği girişimleriyle Batı ile bütünleşmeyihızlı bir şekilde sürdürmektedir. Ancak, fiilen bağımsız hâle gelen Abhazya ve Güney Osetyabölgelerini kontrol altına alarak toprak bütünlüğünü sağlaması için Rusya ile da dengeliilişkiler geliştirmesi gerekmektedir.

Abstract:
ABSTRACTThe collapsing of Soviet Union and end of the Cold War remove the two poled worldorder. USA, becoming only one super power, started to spread over everywhere with the lightof New World Petroleum Order. After increasing need of energy sources at this order, SovietUnion old earth Middle Asia and Caucasia started to become special interesting area for West(especially USA) in a short time. Georgia, which has important geostrategic and geopoliticssituation, became the investigation theme for reaching the region that includes rich sources.Different from other countries at this side, Georgia is a poor country for the energy sources;however, it has important advantages for its geopolitics situation. In addition tointerconnection ways from east to west and north to south, Georgia is a transit country forcarrying rich sources from Middle Asia and Caucasia to international market. Russia interestto its old region for regain the control of the area that has rich sources, on the other hand USAand EU desire to prevent Russia effect on this geography bring the transit country Georgiabetween East and West quarrel pitch. Desiring to disposal from Russia two hundreds yearshegemony, Georgia tried to develop strong relationship with Turkey and West to defianceRussia impression with this strong support. Russia wants Baku Tiflis Ceyhan Oil Pipelineand Baku Tiflis Ceyhan Natural gas Pipeline in its own earth and tries to provide this byinstigation ethnic groups and country security and unity. However, Russia desires nothappened and BTC started to action and BTE will start to activity at the end of the 2006.Both this two project and the plan of reliving Silk Road project show Georgia good relationswith Turkey and Azerbaijan (also West satisfied too). Armenya, the other neighbor of Georgiacatches the train by becoming a supporter of Russia and planner of take over of Georgia andAzerbaijan earth, so it can not have benefit from projects. Georgia, together strong relationwith USA, tries to become a member of NATO and EU that provides integration with Westfast. However, it must have a balanced relation with Russia after freedom of Abkhazia andSouth Osetya.