8 haftalık modifiye edilmiş öz-şefkatli bilinçli farkındalık pratiklerinin yetişkin bireylerde bilinçli farkındalık, duygu düzenleme ve yeme tutumu üzerindeki etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of 8-week modified self-compassionate mindfulness practices on conscious awareness, emotion regulation and eating attitudes in adult individuals
Yazar: İREM MELİS TETİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜNE AKTAY
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma 8 haftalık modifiye edilmiş Mindfulness (Bilinçli Farkındalık) Temelli Stres Azaltma (MBSR) ve Mindfulness Temelli Şefkatli Yaşam (MBCL) programlarının bilişsel duygu düzenlemeye, yeme davranışına ve bilinçli farkındalığı arttırmaya yönelik etkililiğini ampirik olarak göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Araştırmanın örneklemini yapılan duyuruya başvuru sağlamış 18-65 yaş arası katılımcılardan oluşmaktadır. Çalışma, deney grubu (N=15) ve kontrol grubu (N=15) nun ön test-son test analiz sonuçlarına göre müdahale programı sonrası bilinçli farkındalık ve duygu düzenleme becerisinin aynı şekilde yeme farkındalığının anlamlı şekilde farklılık gösterdiğini gözlemlemiştir. Araştırmada, ''Sosyo-Demografik Veri Formu'', ''Beş Boyutlu Bilinçli Farkındalık Ölçeği'', ''Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği'' ve ''Üç Faktörlü Yeme Davranışı Ölçeği'' kullanılmıştır. Katılımcıların bilinçli farkındalık düzeylerinde, duygu düzenlemelerinde ve yeme davranışlarında gruplar arasındaki anlamlı derecede farklılık olup olmadığını belirlemek amacıyla bağımsız ve eşleştirilmiş örneklem t-testi kullanılmış olup, ayrıca gruplar arasındaki ön test – son test puanlarındaki değişimi belirlemek için kovaryans analizi (ANCOVA) yapılmıştır.  Çalışma, literatüre uyumlu olarak bilinçli farkındalık ile duygu düzenleme arasında güçlü bir ilişki bulurken, aynı zamanda Beş Boyutlu Bilinçli Farkındalık Ölçeği'nin alt boyutları olan gözlemleme ve içsel deneyimlere tepkisizlik boyutlarında anlamlı değişiklikler gözlemlemiş, bu boyutlarda uygulanan programın etkili olduğuna dair kanıtlar elde etmiştir. Çalışma bulguları farkındalığın yeme boyutlarında, müdahale programına katılan katılımcılardan çok kısa süreli psikoeğitim almış kontrol grubunda gözlemlenen ciddi değişikliklere ulaşmıştır. Çalışma elde ettiği bulgular aracılığı ile ulusal ve uluslararsı literatürdeki bilinçli farkındalığın ve farkındalık temelli eğitim programlarının ampirik sonuçları üzerine olan benzer çalışmalar ile neredeyse paraleldir. Aynı zamanda bu çalışma, müdahale ve psikoeğitim programlarının geliştirme süreçlerine destek ve katkı sağlamayı hedeflemiştir.

Abstract:
This research was prepared to empirically demonstrate the effectiveness of 8-week modified Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR) and Mindfulness-Based Compassionate Living (MBCL) programs on cognitive emotion regulation, eating behavior and increasing conscious awareness. The sample of the research consists of participants between the ages of 18-65 who applied to the announcement. According to the pre-test-post-test analysis results of the experimental group (N = 15) and the control group (N = 15), it was observed that mindfulness and emotional regulation skills, as well as eating awareness, differed significantly after the intervention program. Additionally, consistent with the literature, a strong relationship was found between mindfulness and emotion regulation. The study, through its findings, is parallel to similar studies on the empirical results of mindfulness training programs in the national and international literature. At the same time, this study aimed to support and contribute to the development processes of intervention and psychoeducation programs. In the research, "Socio-Demographic Data Form", "Five-Facet Mindfulness Questionnaire (FFMQ)", "Cognitive Emotion Regulation Questionnaire (CERQ)" and "Three-Factor Eating Questionnaire (TFEQ)" were used. Independent and paired samples t-test was used to determine whether there was a significant difference between the groups in the participants' levels of conscious awareness, emotional regulation and eating behaviors, and analysis of covariance (ANCOVA) was also performed to determine the change in pre-test-post-test scores between the groups. While the study found a strong relationship between mindfulness and emotion regulation in line with the literature, it also observed significant changes in the sub-dimensions of the Five-Facet Mindfulness Questionnaire, which are observation and non-reactivity to internal experiences, and obtained evidence that the program applied in these dimensions is effective. Study findings reached significant changes in the eating dimensions of mindfulness, observed in the control group that received very short-term psychoeducation among participants in the intervention program.Through its findings, the study is in line with similar studies on the empirical results of mindfulness and awareness-based training programs in the national and international literature. At the same time, this study aimed to support and contribute to the development processes of intervention and psychoeducation programs.