Türkiye'deki kent içi raylı ulaşım sistemlerinin performanslarının veri zarflama analizi ile karşılaştırılması
Performance comparison of urban rail systems in Turkey with data envelopment analysis
Yazar: MAHSA MASOUMI
Danışman: DOÇ. DR. EBRU VESİLE ÖCALIR AKÜNAL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ulaşım = Transportation

Özet:
Toplu taşıma türleri arasında kent içi raylı sistemler, daha rahat, güvenilir, temiz enerji kullanımı ve sonucunda daha az hava kirliliği, yüksek taşıma kapasitesi ve hızlı erişim sağlamaları sebebiyle gitgide daha fazla tercih edilmektedir. Bütün bu olumlu özelliklerine karşılık kent içi raylı sistemler oldukça yüksek maliyetli yatırımlar gerektirmekte ve bu yüzden de planlamanın ve uygulamanın en iyi şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada önce dünyadaki bazı önemli metropollerin metro sistemlerinin performansları değerlendirilmiş daha sonra da Türkiye'de işletmede olan kent içi raylı sistemlerin (metro, HRS, tramvay) performansları üzerine bir karşılaştırılmalı değerlendirme yapılmıştır. Ayrıca sadece tramvay sistemi kullanan kentler de kendi aralarında değerlendirilmiştir. Performans analizi, Veri Zarflama Analizi yöntemi gerçekleştirilmiştir. Uygulamada kullanılan veri seti Türkiye'deki raylı sistem işletmesine sahip Büyükşehir Belediyeleri'nin Ulaşım Dairesi Başkanlıklarından, web sayfalarından ve ilgili literatürden toplanmıştır. Uygulama sonucunda çalışmaya konu olan her bir kentin raylı ulaşım sisteminin etkinlik değeri bulunmuştur. Elde edilen sonuçlara bakıldığında dünya örneklerinde Moskova ve Delhi'de, Türkiye'de ise İstanbul ve Eskişehir kentlerinde raylı sistem performanslarının etkin olduğu, sadece tramvay sistemlerinin karşılaştırılmasında ise Türkiye'de İstanbul ve Bursa kentlerinin etkin oldukları değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, etkin olmayan kentler için tavsiye edilen iyileştirme önerileri sunulmuştur.

Abstract:
Urban rail systems among the public transport types are increasingly preferred due to the use of more convenient, reliable, clean energy and resulting in less air pollution, higher carrying capacity and faster accessibility. In contrast to all these positive features, the urban rail systems require highly costly investments and therefore the planning and implementation must be carried out in the best possible way. In this study, a comparative evaluation was made on the performances of metro systems of some important metropolises in the world and the urban rail systems operating in Turkey both in total (metro, HRS, tram) and cities with tram systems. This was done using the method of work and the EMS package program to solve it. The data is collected from the Transportation Department Presidency and related literature for this study. As a result of the implementation, the efficiency value of each city's rail transportation system has been determined. According to the obtained results, it is considered that the cities of Moscow and Delhi are effective in world examples, Istanbul and Eskişehir cities in Turkey, whereas Istanbul and Bursa cities are effective in Turkey only in comparison of tram systems. As a result of the study, recommended improvement recommendations are presented for inactive cities.