Kültürel ve sosyal mekanlara dönüşen alışveriş merkezleri: Günümüz kentlisinin yeni yerleri
Shopping centers as cultural and social spaces: New places of today's urbanites
Yazar: MERVE EKEN
Danışman: PROF. DR. NUR ESİN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Bölümü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Temeli takas sistemine dayanan alışveriş eylemi, ilk kentlerden günümüze kadar çeşitli mekanlarda gerçekleşmiştir. Bu mekanlar, kentlerde kültürel ve sosyal hizmet kuruluşlarının yanında yer almış ve kentleri simgelemişlerdir. 20. yüzyılda yaşanan gelişmeler çağdaş alışveriş merkezlerinin ilk örneklerini ortaya çıkarmaya başlamıştır. Fiziksel ve toplumsal strüktürlerde değişimlerin yaşanmasıyla, alışveriş merkezlerine kültürel ve sosyal fonksiyonlar eklenmiş, alışveriş merkezleri yeni anlamlar kazanmıştır. Bu çalışmada, günümüz kent hayatı içinde, kentlinin gündelik yaşam tarzını değiştiren alışveriş merkezlerinin kültürel ve sosyal mekanlara dönüşmesi incelenmektedir. Bu inceleme, kültürel ve sosyal mekanlara dönüşen alışveriş merkezlerinin yer olarak tanımlanmasını ve bu tanımlamada mekan deneyimi ile konsept kavramı ilişkilerinin araştırılmasını amaçlamaktadır. Günümüz alışveriş merkezlerinin fenomenolojik yaklaşımla irdelendiği çalışma kapsamında, Türkiye'de geçmişi 1980'li yıllara dayanan alışveriş merkezi oluşumunun özellikle İstanbul'da çok kısa sürede yaşadığı gelişim ve değişim göz önüne alınarak, İstanbul kent içindeki büyük alışveriş merkezleri gözlemlenmiştir. Alışveriş merkezlerinde yapılan gözlemleri desteklemek amacıyla, İstanbul'daki kültür merkezi kullanıcılarının alışveriş merkezlerini kültürel ve sosyal yönden değerlendirdiği alan çalışması yapılmıştır. Daha derin sonuçlara ulaşabilmek için, seçilen kültür merkezlerinde belli bir kullanıcı grubuyla görüşmeler yapmak amaçlanmıştır. Literatür araştırması sonucundan elde edilen bilgiler ile, gözlemlerden elde edilen veriler ve kültür merkezi kullanıcılarının değerlendirmelerinden çıkan yorumların benzerlik gösterdiğini belirtmek gerekmektedir. Yapılan araştırmalarla çalışmanın amaçlarına ulaşıldığı düşünülmektedir.

Abstract:
From the first cities to todays?, shopping action which is based on clearing system is realized in different spaces. These spaces which are placed near the cultural and social service establishments are symbolized the cities. With the new developments, contemporary shopping center?s first examples are started to come into being in the 20th century. When the physical and social structures changed, new functions are added to the shopping centers and shopping centers achieved new meanings. This study examines shopping center?s conversion to cultural and social spaces which change the everyday life style of urbanites in today?s city living. This examination contains shopping centers as cultural and social spaces which are defined as place. In this definition, it is intended to explorate the relations of space experience and concept concept. In the study, today?s shopping centers are discussed through phenomenological approach. In Turkey, shopping center?s formation is started after the 1980?s and especially in İstanbul this formation is developed and changed at a very short time. When taken into this consideration, in this study, big shopping centers inside the İstanbul city are observed. In order to suppport the observations, which are made in shoppping centers, a case study in which cultur center users evaluated the cultural and social aspects of shopping centers in İstanbul is done. To reach deep consequences, the interviews are aimed to be done with an obvious user group in the chosen culture centers. It should be determined that, informations which are obtained after the literature research, datums which are obtained from the observations and consequences of culture center user?s interpretations are resembling with each other. It is considered that, with the made researches, the study is reached it?s purposes.