İzzeddin b. Abdüsselâm (Ö. 660/1262) ve Ahkâmü'l-cihâd ve fezâilühû adlı eseri
Izz al-din al-Sulami (Died after 660/1262) and his work named Aḥkām al-jihād wa-faḍāʾiluh
Yazar: MERVE AKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HARUN YILMAZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Cihad kavramı geniş anlamlar ihtiva etmekle birlikte genellikle "müslüman olmayanlarla savaş" şeklindeki manası öne çıkarılarak "Allah (cc) yolunda can, mal, dil ve diğer vasıtalarla savaşmak" şeklinde tarif edilmiştir. İslâm'ın erken dönemlerinde müstakil bir tür olarak cihadı öven eserler kaleme alınmış ve bu eserler "Fezâilü'l-cihâd" olarak adlandırılmıştır. İslâm dünyasının içinde bulunduğu şartlara göre bu eserlerin sayısında zaman zaman artma ve eksilmeler olmuştur. 6./12. ve 7./13. asırlar İslâm dünyasının Haçlı Seferleri ve Moğol istilâları ile uğraştığı bir dönemdi. Bu dönemde cihad üzerine yazılan eser sayısında artmalar olduğu gözlemlenmektedir. İbn Abdüsselâm da bu dönemde yaşamış zamanının önde gelen âlimleri arasında yer almaktadır. O, İslâmî ilimlerin pek çok alanında temayüz etmiş bir âlim olmakla beraber özellikle fıkıh ve fıkıh usûlünde öne çıkmıştır. Verdiği fetvalarla meşhur olmuş, halkın hakkını korumak uğruna devlet erkânıyla pek çok defa karşı karşıya gelmiştir. Eserlerinde cihad konusunu sıklıkla vurgulayan İbn Abdüsselâm Ahkâmü'l-cihâd ve fezâilühû isminde bir eser kaleme alarak halkı cihad konusunda bilgilendirmeyi ve onlara cihadın faziletlerini anlatmayı amaçlamıştır.
Bu çalışma döneminde ilmî otorite olan İbn Abdüsselâm'ın hayatını ve onun Ahkâmü'l-cihâd ve fezâilühû isimli eserini konu edinmektedir. Giriş ve sonuç dışında iki bölümden oluşan çalışmanın giriş bölümünde İbn Abdüsselâm'ın yaşadığı dönemin siyasî, sosyal ve ilmî durumu değerlendirildikten sonra çalışmada istifade edilen kaynaklar ve araştırmalar hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde İbn Abdüsselâm'ın hayatı ve ilmî kişiliği ele alınmıştır. İkinci bölümde ise Ahkâmü'l-cihâd ve fezâilühû isimli eseri muhteva, kaynaklar, usûl ve dil açısından incelenmenin yanı sıra tarihsel bağlamda ele alınmış ve dönemin siyasî ortamının esere ne şekilde yansıdığı incelenmiştir.

Abstract:
Although the concept of jihād has broad meanings, it is generally defined as "fighting with life, property, tongue and other means in the way of Allah", with the meaning of "fighting against non-Muslims" being highlighted. In the early periods of Islam, works praising jihād as an independent genre were written and these works were called "faḍāʾil al-jihād.". Depending on the conditions of the Islamic world, the number of these works increased and decreased from time to time. 6./12. and 7th/13th. it was a period in the centuries when the Islamic world was dealing with the Crusades and Mongol invasions. It is observed that there was an increase in the number of works written on jihād during this period. Ibn Abd al-Salam is also among the leading scholars of his time who lived in this period. Although he was a scholar who distinguished himself in many fields of Islamic sciences, he especially came to the fore in fiqh and fiqh methodology. He became famous with the fatwas he gave, and he confronted the state officials many times to protect the rights of the people. Ibn Abd al-Salam, who frequently emphasized the subject of jihād in his works, aimed to inform the public about jihād and to tell them about the virtues of jihād by writing a work. Aḥkām al-jihād wa-faḍāʾiluh.
This study deals with the life of Ibn Abd al-Salam, who was a scientific authority during his period, and his work named Aḥkām al-jihād wa-faḍāʾiluh. In the introduction part of the study, which consists of two parts except the introduction and conclusion, the political, social and scientific situation of the period in which Ibn Abd al-Salam lived was evaluated and information was given about the sources and research used in the study. In the first chapter, Ibn Abd al-Salam's life and scientific personality was discussed. In the second chapter, his work named will Aḥkām al-jihād wa-faḍāʾiluh. was examined in terms of content, sources, method and language, as well as discussed in historical context and how the political environment of the period was reflected in the work was examined.