Yozgat koşullarında farklı kenevir (Cannabis sativa var. sativa L.) genotiplerinden seçilen bazı tek bitki hatlarının karakterizasyonu
Characterization of some single plant lines selected from different cannabis (Cannabis sativa var. sativa L.) genotypes in yozgat conditions
Yazar: OSMAN AKDAŞ
Danışman: PROF. DR. GÜNGÖR YILMAZ
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tarla Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Genotip = Genotype ; Kenevir = Hemp ; Seleksiyon = Selection ; Çeşitlilik = Diversity

Özet:
Bu çalışmada, Yozgat koşullarında farklı kenevir (Cannabis sativa var. sativa L.) genotiplerinden seçilen bazı tek bitki hatları, morfolojik ve fizyolojik gelişme parametreleri, verim başta olmak üzere lif ve tohum dahil olmak üzere çeşitli özellikler bakımından karakterize edilmiştir. Araştırmada, bitki materyali olarak yerli kenevir popülasyonlarından olan ''Narlısaray, Kavacık, Maltepe 3 ve Van'' ile Avrupa tescilli "Finola, Ferimon 12, Futura 75, Fedora 17, Santhica 27 ve USO 31" kenevir çeşitlerinden 2019 yılından itibaren fenolojik özellikleri dikkate alınarak daha iyi özelliklere sahip olduğu düşünülen kenevir hatlarından 151 tanesi farklı tek bitki genotipi olarak kullanılmıştır. Çalışmada çiçeklenme süresi, erkek-dişi bitki oranı, vejetasyon süresi, bitki boyu, sap çapı, teknik sap uzunluğu, biyolojik kütle verimi, kuru sap verimi, lif oranı, lif verimi, tohum verimi, bin tohum ağırlığı ve yağ oranı parametreleri ayrı ayrı incelenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, en yüksek lif verimi monoik hatlarda, 945,00 kg/da ile YFUT-15 hattından elde edilirken, bunu sırasıyla YFED-23 (686,80 kg/da) ve YFED-15 (535,80 kg/da) monoik kenevir hatları takip etmiştir. Dioik kenevir hatlarında ise en yüksek lif verimi erkek bitkilerde 254,66 kg/da ile Narlısaray çeşidinden elde edilirken, bunu sırasıyla 216,73 kg/da ile YNAR-2 ve 194,73 kg/da ile YNAR-6 hatları takip etmiş olup, dişi bitkilerde ise 525,66 kg/da ile Narlısaray çeşidinden elde edilirken bunu sırasıyla 513,00 kg/da ile YNAR-6 ve 465,60 kg/da ile YKAV-2 hatları takip etmiştir. Çalışmadan elde edilen veriler özellikler bazında çok değişik varyasyon göstermiş olup, birçok hat seçilen ebeveynlerinden daha üstün özelliklere sahip olduğu görülmüştür. Bu durum çalışmanın hedefleriyle uyumlu olup, üstün özellikler gösteren hatlarla bu tezden sonra da seleksiyonlara devam edilecektir.

Abstract:
In this study, some single plant lines selected from different cannabis (Cannabis sativa var. sativa L.) genotypes in Yozgat conditions were characterized in terms of morphological and physiological growth parameters, fiber and seed, especially yield. Cannabis populations "Narlısaray, Kavacık, Maltepe 3 and Van" and European registered "Finola, Ferimon 12, Futura 75, Fedora 17, Santhica 27 and USO 31" cannabis varieties have been found to have better properties since 2019 considering their phenological characteristics. 151 of the considered cannabis lines were used as different single plant genotypes. In the study, the parameters of flowering time, male-female plant ratio, vegetation period, plant height, stem diameter, technical stem length, biomass yield, dry stem yield, fiber rate, fiber yield, seed yield, thousand seed weight and oil rate were investigated separately. . According to the results obtained from the study, the highest fiber yield was obtained from the YFUT-15 line at 945.00 kg/da in monoic lines, followed by YFED-23 (686,80 kg/da) and YFED-15 (535.80 kg/da), respectively. da) monoic cannabis lines followed. While the highest fiber yield was obtained from the Narlısaray variety with 254,66 kg/da in male plants, YNAR-2 lines with 216.73 kg/da and YNAR-6 lines with 194,73 kg/da, respectively, were obtained in dioecious cannabis lines. While it was obtained from Narlısaray variety with 525.66 kg/da in female plants, it was followed by YNAR-6 lines with 513,00 kg/da and YKAV-2 lines with 465.60 kg/da, respectively. The data obtained from the study showed very different variations on the basis of traits, and it was seen that many lines had superior characteristics than their selected parents. This situation is compatible with the objectives of the study and selections will continue after this thesis with lines showing superior characteristics