Genç yetişkinlerin belirsizliğe tahammülsüzlük düzeylerinin yordayıcıları olarak algılanan ebeveyn tutumları, öz anlayış ve duygusal tepkisellik
Perceived parental attitudes, self compassion and emotional reactivity as predictors of levels on intolerance of uncertainty in young adults
Yazar: MERVE KESKİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ENGİN DENİZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Belirsizliğe tahammülsüzlük = Intolerance of uncertainty ; Duygusal tepkiler = Emotional responses ; Genç yetişkinler = Young adult ; Ölçekler = Scales ; Öz anlayış = Self-understanding

Özet:
Bu araştırma genç yetişkin bireylerin belirsizliğe tahammülsüzlük düzeylerinde anne baba tutumları, öz anlayış ve duygusal tepkisellik düzeylerinin etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkenini belirsizliğe tahammülsüzlük; bağımsız değişkenlerini ise algılanan anne baba tutumları, duygusal tepkisellik ve öz anlayış oluşturmaktadır. Araştırma örneklemi en az ön lisans öğrencisi olan 18-25 yaş aralığındaki genç yetişkin bireyleri kapsamaktadır. Araştırmanın katılımcıları 339 kadın (%69.6) ve 148 erkek (%30.4) olmak üzere 487 genç yetişkin bireyden oluşmaktadır. Araştırmada genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak katılımcıların "Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği", "Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları-Çocuk Formu", "Duygusal Tepkisellik Ölçeği", "Öz Anlayış Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Demografik Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplar t-testi, basit regresyon analizinden yararlanılmıştır. Ebeveyn tutumlarının belirsizliğe tahammülsüzlük düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla yapılan basit doğrusal regresyon analizi sonucunda, anne ve babadan algılanan aşırı korumacı (R=.215; R2=.046; F=23.498; p<.001) ve reddedici (R=.156; R2=.024; F=12.159; p<.001) tutumların belirsizliğe tahammülsüzlüğü yordadığı görülmektedir. Öz anlayışın belirsizliğe tahammülsüzlük üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapılan basit regresyon analizi sonucunda, öz anlayışın belirsizliğe tahammülsüzlüğü yordadığı bulunmuştur (R=.501; R2=.251; F=162.827; p<.001). Duygusal tepkiselliğin belirsizliğe tahammülsüzlük üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapılan basit regresyon analizi sonucunda, duygusal tepkiselliğin belirsizliğe tahammülsüzlüğü yordadığı bulunmuştur (R=.559; R2=.312; F=219.973; p<.001). Katılımcıların belirsizliğe tahammülsüzlük düzeylerinin, demografik değişkenlere göre anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyi ile cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, gelir düzeyi ve çalışma durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Psikolojik destek alan genç yetişkin bireylerin belirsizliğe tahammülsüzlük düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the effect of perceived parental attitudes, levels of self compassion and emotional reactivity on intolerance of uncertainty levels in young adults. The dependent variable is intolerance of uncertainty and independent variables are perceived parental attitudes, self compassion and, emotional reactivity. The study sample consist of between the age of 18-25 young adults who was at least associate students. The participants of the study consist of 487 young adults, 339 women (69.6%) and 148 men (30.4%). In order to collect the necessary data, "Intolerance of Uncertainty Scale", "Egna Minnen Betraffande Uppfostran-Short Form", "Emotional Reactivity Scale", Self Compassion Scale" and "Demographic Information Form" prepared by the researcher was used to reach the demographic information of the participants. In the analysis process, independent sample t-test, simple regression analysis was utilized. According to simple linear regression analysis; it was found that perceived overprotective (R=.215; R2=.046; F=23.498; p<.001) and rejective (R=.156; R2=.024; F=12.159; p<.001) parental attitudes, self compassion (R=.501; R2=.251; F=162.827; p<.001) and emotional reactivity (R=.559; R2=.312; F=219.973; p<.001) predicts intolerance of uncertainty. It was utilized independent sample t-test and one-way ANOVA in order to determine that there are any significant difference the participants' intolerance to uncertainty levels according to gender, age, education level, income level, working status and receiving psychological support variables. As a result of the analysis, there was no significant difference between individuals' intolerance to uncertainty levels and gender, age, education level, income level, working status. It was found that young adults who receive psychological support have higher intolerance of uncertainty.