Kültepe (Kayseri) çevresinin fosil polen analizleri ışığında Holosen paleocoğrafyası
Holocene palaeogeography in consideration of fossil pollenanalysis of Kültepe (Kayseri) region
Yazar: AZİZ ÖREN
Danışman: PROF. DR. UĞUR DOĞAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Fiziki Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Fosil polen = Fossil pollen ; Fosiller = Fossils ; Holosen = Holocene ; Kültepe-Kaniş = Kültepe-Kaniş ; Paleocoğrafya = Paleogeography ; Paleovejetasyon = Paleovegetation

Özet:
Bu çalışma, İç Anadolu Bölgesi'nde Kayseri'nin 13 km kuzeydoğusunda yer alan Kültepe (Kaniş) ören yeri ve yakın çevresindeki orta-geç Holosen vejetasyon, iklim ve arazi kullanım özelliklerinin belirlenmesini amaçlamaktadır. Kültepe en zengin dönemini Asur Ticaret Kolonileri Çağı'nda (GÖ 3950-3700) yaşamış, GÖ 3700-2800 yılları arasında yerleşmede uzun dönemli bir kesinti meydana gelmiştir. Bu kapsamda Engir Gölü'nden Livingstone sondaj ekipmanı ile alınan iki ayrı karottan radyokarbon AMS tarihlendirme sonuçlarına göre son 5600 yılı kapsayan polen ve sediman verileri elde edilmiştir. 393 ve 717 cm uzunluğundaki bu sediman karotları üzerinde ortalama 60 yıllık çözünürlükle gerçekleştirilen polen analizinde toplam 83 takson saptanmıştır. Ayrıca, göl ortamı ve havza hakkında değerlendirme yapmak amacıyla Troels-Smith, organik madde miktarını belirlemek için Loss-on-ignition analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilere göre, vejetasyonda genel olarak 100 yıllık döngüler halinde önemli değişimler gerçekleştiği belirlenmiştir. Arkeolojik verilere göre Kültepe yerleşmesinde meydana gelen kesinti dönemi, sediman verisinde GÖ 4095-1935 yılları arasına tarihlenen yavaş sediman birikimine karşılık gelmiştir. Bunun nedeninin kurak iklim koşulları ve buna bağlı olarak gölden sulama için su çekilmesi ile ilgili olabileceği düşünülmüştür. Bunun yanı sıra 4.2 ve 3.2 bin yıl mega kuraklık olayları İç Anadolu Bölgesi'ndeki diğer yerleşmelerde olduğu gibi Kültepe yerleşmesini de etkilemiştir.

Abstract:
This study aims to determine the vegetation, climate and land-use characteristics of the mid-late Holocene around Kültepe (Kaniş) ruins, located 13 km northeast of Kayseri in the Central Anatolia Region. Kültepe had its most prosperous period in the Age of Assyrian Trade Colonies (3950-3700 BP), a long period of stagnation was experienced in the settlement between 3700-2800 BP years. In this context, according to the radiocarbon AMS dating results obtained from two different cores took with Livingstone drilling equipment from Engir Lake, pollen and sediment data covering the last 5600 years were obtained. A total of 83 taxa were determined in the pollen analysis performed with a mean resolution of 60 years on these sediment cores of 393 and 717 cm length. In addition, Troels-Smith analysis was conducted to assess the lake environment and basin and Loss-on-ignition analysis was performed to determine the amount of organic matter. According to the data obtained, it has been determined that there have been significant changes in vegetation generally in 100-year cycles. According to the archaeological records, the stagnation period which took place in Kültepe settlement corresponds to the slow sedimantation accumulation dated between 4095 and 1935 BP in the sediment data. It is thought that the cause of this may be related to arid climatic conditions and hence water withdrawal from the lake. In addition to this, as well as other settlements in Central Anatolia Region, the 4.2 and 3.2 ka drought events also affected the Kültepe settlement.