İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin görsel sanatlar dersinde görsel imge çizimlerini geliştirmeye yönelik eylem çalışması
An action study to improve the image drawings of 5th grade primary education students in visual art classes
Yazar: ERCAN ÇINAR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM HALİL TÜRKER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Öğrencilerin okul öncesi ve ilkokul öğrenimleri sürecinde sanat eğitimini görsel sanatlar öğretmeninden almamış olmaları erken yaşlarda kazanabilecekleri görme ve biçimlendirme becerilerini yeteri kadar edinememelerine zemin oluşturabilmektedir. Erken yaşlarda yeteri kadar sanatsal ve teknik bilgi edinemeyen çocukların ortaokul çağlarında ezberlenmiş kalıp çizimler ile yaratıcılıktan uzak bir sanat eğitimi süreci geçirdikleri gözlemlenmiştir. Bu gözlem neticesinde, öğrenci çizimlerinin geliştirilmesi ve sürecin izlenmesi amacıyla;
-Gördüklerini algılama becerilerinin geliştirilmesi, 
-Oran orantının öğretilmesi, 
-Üç boyutlu görüntünün doğru bir şekilde çizimlerinin öğretilmesi,
-Kalıplaşmış imgelerin farklı bakış açıları ve doğru görünüşleriyle çiziminin öğretilmesi hedeflenmiştir.
Bu hedefler doğrultusunda konuya en uygun araştırma modeli olan eylem araştırması uygulanmıştır. Öncesinde literatür taraması yapılmış ve öğrenci tutumları izlenmiştir. Bu araştırmada eylem araştırması, Şehit Ferhan Hasovalı Ortaokulu 5. Sınıf öğrencilerinden oluşan gönüllü 25 öğrenciyle yapılmıştır. Çalışma uygulama öncesi, uygulama sırası ve uygulama son aşaması şeklinde on hafta boyunca uygulanmış, araştırmacı günlükleri ve öğrenci değerlendirme formlarıyla verilerin toplanması sağlanmıştır.
Uygulama öncesinde, öğrencilere hiçbir bilgi verilmeden belirlenen konu doğrultusunda çizimlerin yapılması sağlanmıştır. Çizimler incelenerek ağaç, ev, insan, masa, bulut, güneş ve dağ imge çizimleri kalıp imge çizimler olarak belirlenmiş ve uygulamanın şeklini belirlemiştir. Belirlenen imgeler haftalara yayılarak teker teker konu edilmiştir. Her uygulamada seçilen imgenin çizimi önce müdahale edilmeden yaptırılmış, anlatım ve bilgilendirmeler yapıldıktan sonra tekrar çizimleri yaptırılmıştır. Seçilen her imge bir hafta bazen de iki hafta olacak şekilde uygulanmıştır. 8., 9. ve 10. haftada, ilk uygulamada ele alınan konu tekrar uygulanmıştır. Uygulama sonunda; ilk uygulama ve son uygulama çalışmaları karşılaştırılmış, öğrenci değerlendirme formları da incelenerek beklenen gelişme ve değişmenin olup olmadığı değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır.
Eylem araştırmasının sonucunda öğrencilerin daha istekli çalışmalar yaptıkları, derse karşı öğrenilmiş çaresizliklerinden kurtulmaya başladıkları, kalıp çizimlerden sıyrılarak farklı bakış açılarıyla resim yaptıkları gözlemlenmiştir. Öğrencilerin yapabildiklerini, çizebildiklerini görmeleri ve başarma duygusunu yaşayabilmelerinde Görsel Sanatlar öğretmeninin etkili olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
The fact that the students don't get their art education from an Art teacher during their pre-school and primary school learning processes may build the ground for them not acquiring enough visual and forming skills. It is observed that children who don't take enough artistic and technical knowledge undergo an art education period along with memorized pattern drawing and far from creativity. As a result of this observation,for the purpose of improving children drawings and following the process; it is aimed
-to develop the skills of sensing what they see,
-to teach ratio and proportion,
-to teach the drawing of 3-D images correctly, 
-to teach the drawing of stereotyped images with different viewpoints
Based upon these goals; an action study,which is the most suitable research type to this subject,is practised. First, Literature search was done and students' attitudes were observed.In this research,the action study is performed with  25 voluntary students in 5th grade at Şehit Ferhan Hasovalı Secondary School.The study is practised during 10 weeks as Pre-Application,Application Process and Post-Application Stages and, researcher diaries were kept and data were collected with the help of weekly course evaluation forms.
In Pre-application period,students completed their drawings without any teaching given. Their drawings were analysed and "tree, house, human, table, cloud, Sun and mountain drawings" were identified to be as stereotype images and established the sytle of the research.Selected images were practised week by week.In every application, the drawing of selected items were made with no interference at first, and again after teaching and giving enough information. Every selected item is practised one or two weeks.. In 8., 9. and 10. weeks; the subject in the first application is practised again.At the end of the application,by comparing the works in the first and the last application,it was analysed and evaluated whether there were any expected developments and changes or not.
At the end of the action study,it was seen that students did their works more voluntarily, started to get rid of their learned helplessness and draw their pictures with different viewpoints, leaving their stereotype images aside. It was observed that Visual Art teacher is efficient at seeing themselves draw and feel the success.