Ortaöğretı̇mde İngı̇lı̇zce öğretı̇mı̇nde ve öğrenı̇mı̇nde karşılaşılan sorunların öğretmen ve öğrenci yargılarına göre ölçeklenmesı̇: Ankara ı̇lı̇ örneği
Scaling the problems encountered in English language teaching and learning in high schools according to teacher and student judgments
Yazar: BERRİN CEFA SARI
Danışman: PROF. DR. FATMA BIKMAZ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Program Geliştirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ankara = Ankara ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğretim sorunları = Teaching problems ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İngilizce = English ; İngilizce dersi = English lessons

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Ankara'da devlet okullarında ortaöğretim kademesinde görev yapan İngilizce öğretmenlerinin ve öğrenim gören öğrencilerin yargılarına göre İngilizce öğretiminde yaşanan sorunların ikili karşılaştırma yöntemiyle ölçeklendirilmesi ve bu ölçek değerlerine göre sorun alanlarının önem düzeylerinin belirlenmesidir. Araştırma genel tarama modelinde betimsel araştırma yöntemiyle yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Ankara'da devlet okullarında ortaöğretim kademesinde görev yapmakta olan 1498 öğretmen ve yine devlet okullarında ortaöğretim kademesinde öğrenim görmekte olan 191859 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilmiş, 355 öğretmen ve 420 öğrenciden oluşturulmuştur. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen iki farklı ölçekleme formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler Thurstone'un karşılaştırmalı yargılar kuramına dayalı ikili karşılaştırmalar yöntemlerinden III. Hal Denklemi uygulanarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; öğretmen yargılarına göre İngilizce öğretiminde yaşanan sorun alanlarının ölçek değerlerine göre önem sıralaması yüksekten düşüğe; ulusal dil eğitimi politikası, öğretim programları, öğrenci ilgi ve motivasyonu, öğretmen yetiştirme sistemi, öğretmen yeterliği, fiziksel koşullar ve altyapı koşulları, ailevi ve kültürel faktörler, ders kitapları biçimindedir.

Öğretmenlerin mezun oldukları bölümlere göre belirlenen ölçek değerlerine bağlı önem sıralaması genel sıralamadan büyük bir farklılık göstermemektedir. İngilizce öğretmenliği bölümünden mezun öğretmenlerin yargılarına göre İngilizce öğretmede yaşanan sorun alanlarının ölçek değerlerine göre sıralaması ulusal dil eğitimi politikası, öğretim programları, öğretmen yetiştirme, öğrenci ilgi ve motivasyonu, fiziksel koşullar ve altyapı koşulları, öğretmen yeterliği, ailevi ve kültürel faktörler ve ders kitaplarıdır. İngilizce öğretmenliği dışındaki diğer bölümlerden mezun olan öğretmen yargılarına göre ise bu sıralama, öğretim programları, ulusal dil eğitimi politikası, öğrenci ilgi ve motivasyonu, öğretmen yetiştirme sistemi, öğretmen yeterliği, fiziksel koşullar ve alt yapı koşulları, ders kitapları ve ailevi ve kültürel faktörler şeklindedir.

Öğrenci yargılarına göre İngilizce öğrenmede yaşanan sorun alanlarının ölçek değerlerine göre önem sıralaması yüksekten düşüğe; öğrenme ortamı, öğrenci ilgi ve motivasyonu, öğrencinin bireysel çalışma durumu, ek materyale erişim, öğretim yaklaşım ve yöntemleri, öğretmen desteği, öğrencinin bireysel koşul ve yeterlikleri, haftalık ders saatlerinin yeterliliği, kültürel ve ailevi faktörler biçimindedir.

Öğrencilerin öğrenim gördükleri okul türüne göre belirlenen ölçek değerlerine bağlı önem sıralaması genel sıralamaya göre farklıdır. Meslek lisesi öğrencilerinin yargılarına göre İngilizce öğrenmede yaşanan sorun alanlarının ölçek değerlerine göre önem sıralaması yüksekten düşüğe; öğrenme ortamı, öğrenci ilgi ve motivasyonu, ek materyale erişim, öğrencinin koşul ve yeterlikleri, öğretmen desteği, öğrencinin bireysel çalışma durumu, haftalık ders saatlerinin yeterliliği, öğretim yöntemleri ve ailevi ve kültürel faktörlerdir. Anadolu Lisesi öğrencileri yargılarına göre önem sıralaması yüksekten düşüğe; öğrenme ortamı, öğrenci ilgi ve motivasyonu, öğrencinin bireysel çalışma durumu, öğretim yöntemleri, ek materyale erişim, öğretmen desteği, öğrencinin koşul ve yeterlikleri, ailevi ve kültürel faktörler ve haftalık ders saatlerinin yeterliliğidir.

Öğrencilerin evde ek yardım alıp almama durumuna göre belirlenen ölçek değerleri ve buna bağlı önem sıralamasında farklılık vardır. Evde ek yardım alan öğrenci yargılarına göre İngilizce öğrenmede yaşanan sorun alanlarının ölçek değerlerine göre önem sıralaması yüksekten düşüğe; öğrenme ortamı, öğrenci ilgi ve motivasyonu, öğrencinin bireysel çalışma durumu, öğretim yöntemleri, öğrencinin koşul ve yeterlikleri, öğretmen desteği, ek materyale erişim, haftalık ders saatlerinin yeterliliği ve ailevi ve kültürel faktörlerdir. Evde ek yardım alamayan öğrenci yargılarına göre bu sıralama ise; öğrenme ortamı, öğrenci ilgi ve motivasyonu, ek materyale erişim, öğrencinin bireysel çalışma durumu, öğretmen desteği, öğretim yöntemleri, öğrencinin bireysel koşul ve yeterlikleri, haftalık ders saatlerinin yeterliliği ve kültürel ve ailevi faktörlerdir.

Abstract:
The aim of this research was, by using the law of comparative judgment, to obtain measurements of the problems encountered in English language and teaching and to order them in terms of their significance level according to the judgments of teachers and students working/studying at state high schools in Ankara in the academic year of 2016- 2017. In this research descriptive survey model is used. The population of the research is 1498 teachers and 191859 students working/ studying at secondary school level of state schools in Ankara. The sample consists of 355 teachers and 420 students selected by stratified sampling method. Teacher and Student Scaling Forms developed by the researcher were used as data collection tools. The data obtained were analyzed according to the third state equation of Thurnstone's the law of comparative judgment theory. The results are as follows:

The order of the problem areas determined according to teacher judgments is national language policy, curriculum, students' engagement and motivation, teacher education system, teacher efficacy, physical conditions, family and culture related factors and course books.
There is no significant difference in the order of the problem areas determined according to the departments teachers graduated from. The order of the problem areas determined according to graduates of English Language Teaching departments is national language policy, curriculum, teacher education system, students' engagement and motivation, physical conditions, teacher efficacy, family and culture related factors and course books. The order of the problem areas determined according to graduates of other departments is curriculum, national language policy, students' engagement and motivation, teacher education system, teacher efficacy, physical conditions, course books and family and culture related factor. 

The order of the problem areas determined according to student judgments is learning environment, students' engagement and motivation, students' self-study conditions, access to extra material, teaching approaches and methods, rapport with teachers, students' levels and proficiency, adequacy of weekly course hours, culture and family related factors.

There is a significant difference in the order of the problem areas determined according to students' school types they are studying in. The order of the problem areas determined according to Vocational School students is learning environment, students' engagement and motivation, access to extra material, students' levels and proficiency, rapport with teachers, students' self-study conditions, adequacy of weekly course hours, teaching approaches and methods, culture and family related factors. The order of the problem areas determined according to Anatolian High School students is learning environment, students' engagement and motivation, students' self-study conditions, teaching approaches and methods, access to extra material, rapport with teachers, students' levels and proficiency, culture and family related factors, adequacy of weekly course hours.

There is a significant difference in the order of the problem areas determined according to students' receiving support at home or not. The order of the problem areas determined according to students' receiving support at home is learning environment, students engagement and motivation, students' self-study conditions, teaching approaches and methods, students' levels and proficiency, rapport with teachers, access to extra material, adequacy of weekly course hours, culture and family related factors. The order of the problem areas determined according to students not receiving support at home is learning environment, students engagement and motivation, access to extra material, students' self-study conditions, rapport with teachers, teaching approaches and methods, students' levels and proficiency, adequacy of weekly course hours, culture and family related factors.