Bitkisel tasarım amaçlı bitki bilgi sistemi
Plant information system for planting design purposes
Yazar: ÖMER FARUK UZUN
Danışman: PROF. DR. ATİLA GÜL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Bilgisayar yazılımları = Computer softwares

Özet:
Bitkisel tasarım, kentsel, kırsal ve doğal mekânlarda estetik ve işlevsel amaçlarla mekân ve zaman koşullarına göre bitki materyalinin seçimini, düzenlenmesini ve bakımını kapsayan, insan ile doğa, sanat ile bilim arasındaki en doğru, en etkili ve en devamlı ilişkiyi kurmak süreci olarak tanımlanmaktadır. Bu bağlamda; bitkisel tasarım için kullanılabilecek çok zengin bitki tür ve çeşitlerinin bulunması, kullanım amaç ve tiplerinin giderek artması, dijital teknolojinin gelişmesi ve kullanımının artması vb. nedeniyle bütüncül bitki bilgi sistemine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu amaçla bitkisel tasarım için kullanılacak detaylı bitki veri tabanının oluşturulması ve bitkisel tasarım için dijital sorgulama ve kullanılabilirliğin sağlanması hedeflenmiştir. 

Çalışmada; yerli ve yabancı literatür taraması yapmak suretiyle günümüzde kullanılan bitki veri tabanları ve sorgulama modelleri içeren bazı yazılımlar incelenmiş olup bitkisel tasarım ve Peyzaj Mimarlığı kavramsal çerçevesi açısından eksiklikleri ortaya konulmuştur. Bu bağlamda; bütüncül açıdan bitkisel tasarıma yardımcı olabilecek ve diğer yazılımlara göre özgün değeri bulunan bir yazılım üretilmiştir. Bu yazılım; SQLite veri tabanında oluşturulan veri tabloları ve göstergeleri, SQL veri tabanı yönetim sistemi ve PYTHON programlama dili kullanılarak web uygulaması şeklinde üretilmiştir.

Sonuç olarak; bitkisel tasarıma yönelik detaylı ve çok farklı açılardan sorgulanabilir bir bilgi sistemi modeli oluşturulmuştur. Bitkisel Tasarım Amaçlı Bitki Bilgi Sistemi'nde (BBS); bitkilerin görsel özelliklerinden teşhis yapılabilen Bitkileri Teşhis-Tanıma Menüsü, bitki türlerine yönelik özelliklerin bulunduğu Bitki Bilgi Bankası Menüsü, bitkisel tasarıma yönelik sorgulamaların yapılabildiği Bitkisel Tasarım İhtiyacına Yönelik Sorgulama Menüsü, bitkisel tasarım öge ve ilkeleri ile sorgulamaların yapılabildiği Bitkisel Tasarım Görsel Estetik Özelliklerine Göre Sorgulama, bitkilerin işlevsel özelliklerine yönelik sorgulamaların yapılabildiği Bitkisel Tasarım İşlevsel Özelliklerine Yönelik Sorgulama Menüsü ve bitkisel tasarımda peyzaj kullanım tiplerine yönelik sorgulamaların yapılabildiği Bitkisel Tasarım Kullanım Amacı/Tiplerine Yönelik Sorgulama alt menülerini içermektedir.

Abstract:
Planting design is defined as the process of establishing the most accurate, most effective and continuous relationship between human and nature, art and science, involving the selection, arrangement and maintenance of plant material according to space and time conditions for aesthetic and functional purposes in urban, rural and natural spaces. In this context; a holistic plant information system is needed due to the very rich plant species and varieties that can be used for planting design, the purpose and types of use are increasing, the development and use of technology is increasing. For this purpose, it is aimed to create detailed plant database to be used for planting design and to provide digital query and usability for planting design.

In the study; some software including plant databases and query models used today were examined by searching the domestic and foreign literature, and their deficiencies were revealed in terms of planting design and landscape architecture conceptual framework. In this context, a software that has a unique value compared to other software has been produced that can assist in planting design. This software has been produced as a web application using data tables and indicators created in SQLite database, SQL database management system and PYTHON programming language. As a result, a detailed and questionable information system model for planting design was created.

In Plant Information System for Planting Design Purposes (PIS) contains sub-menus such as; Plants Diagnosis-Recognition Menu, which can be diagnosed from the visual properties of plants, the Plant Knowledge Bank Menu with features for plant types, Planting Design Inquiry Menu where inquiries for planting design can be made, and Query by Planting Design Visual-Aesthetic Properties, where inquiries can be made, The Inquiry Menu for Planting Design Functional Features, where inquiries regarding functional features can be made, and the Inquiry Subject Menus for Planting Design Use Purposes / Types, where inquiries regarding landscape use types in vegetative design can be made.