Endüstri-içi ticaret: Türkiye-Almanya örneği
Intra-industry trade: The case of Turkey-Germany
Yazar: YAĞMUR GÜRSEL
Danışman: PROF. DR. YUSUF BAYRAKTUTAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Almanya = Germany ; Endüstri içi ticaret = Intra-industry trade ; Ticari ilişkiler = Trade relations ; Türk-Alman ilişkileri = Turkish-German relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Geleneksel dış ticaret teorilerinin, benzer faktör yapısına sahip ülkeler arasında aynı endüstriye ait malların karşılıklı ithal ve ihraç edilmesi olarak tanımlanan endüstri-içi ticareti izah edememesi, yeni dış ticaret teorilerinin gelişimine; monopolcü rekabet koşullarında ölçek ekonomileri ve farklılaşmış mal olgularının ticaret nedeni olarak ele alınmasına yol açmıştır. 
Ölçek ekonomilerinden yararlanmak isteyen firmalar, ortalama maliyetlerini düşürebilmek ve rekabet avantajı elde edebilmek için, farklılaşmış mallar üreterek belirli malların üretiminde uzmanlaşırlar. Başka ülkelerden farklılaşmış ürünlere yönelik oluşan talep hem endüstri-içi ticaretin gerçekleşmesini hem de refah artışını sağlamaktadır. Gelişme düzeyleri ve faktör yapıları birbirine yakın olan, aralarında gümrük engeli bulunmayan veya daha az gümrük engeli olan, komşu ülkeler ve iktisadi bütünleşmeye taraf ülkeler arasında endüstri-içi ticaret daha yüksektir.
Bu çalışmanın amacı, Türkiye ile Almanya arasındaki endüstri içi ticareti incelemektir. 2001-2022 dönemini kapsayan ithalat ve ihracattaki ilk 20 fasıla ait veriler yardımıyla, toplam 30 ürün grubundaki endüstri-içi ticaret düzeyi Grubel-Lloyd endeksi ile hesaplanmıştır. Analiz sonucunda, Türkiye-Almanya arasında orta-yüksek teknolojili ürün gruplarında endüstri-içi ticaretin gerçekleştiği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Uluslararası Ticaret, Endüstri-İçi Ticaret, Türkiye-Almanya Ticareti

Abstract:
The inadequacy of traditional foreign trade theories to explain intra-industry trade, which is defined as the mutual import and export of goods within the same industry between countries with similar factor structures, has led to the development of new foreign trade theories under the conditions of monopolistic competition where economies of scale and differentiated goods are considered as trade reasons.
Firms that want to benefit from economies of scale specialize in the production of certain goods by producing differentiated goods in order to reduce their average cost and gain competitive advantage. The demand for differentiated products from other countries provides both the realization of intra-industry trade and the increase in welfare. Intra-industry trade is higher between neighboring countries and countries that are parties to economic integration, whose development levels and factor structures are close to each other, with no or less customs barriers between them.
The aim of this study is to examine intra-industry trade between Türkiye and Germany. Using the data of the first 20 chapters in imports and exports for the period of 2001-2022, the intra-industry trade index in a total of 30 product groups was computed making use of the Grubel-Lloyd index. As a result of the analysis, it was determined that intra-industry trade took place in medium-high technology product groups between Türkiye and Germany.
Keywords: International Trade, Intra-Industry Trade, Turkish-German Trade.