Soğuk savaş sonrası yeni büyük oyun kapsamında Rusya-Afganistan ilişkileri
Russia-Afghanistan relations after the cold war within the scope of the new great game
Yazar: ABDUL QAHAR NOOR
Danışman: DOÇ. MEHMET CEM OĞULTÜRK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler ve İstihbarat İncelemeleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Afganistan jeopolitik konumundan dolayı uluslararası güçler için stratejik öneme sahiptir. Sınır güvenliği, kaçakçılık, terörizm ve uyuşturucu ticareti gibi konular bölge ülkeleri ve özellikle de Rusya için önem arz etmektedir. Afganistan'da uzun süredir devam eden istikrarsızlık ve terörizm gibi tehditlerin Rusya'ya yayılması iç güvenliğini  ve bölgedeki çıkarlarını etkilemektedir. Afganistan, enerji hatları ve ticaret yolları için stratejik bir geçiş noktası olarak önemlidir. Ülkenin istikrara kavuşturulması, bölgenin genel istikrarı için önemlidir. Rusya, bölgenin istikrara kavuşturulmasına katkıda bulunarak kendi güvenliğini sağlamlaştırmayı amaçlamaktadır. Ülkedeki istikrarsızlığın getirdiği işsizlik ve güvenlik sorunları göç dalgalarına neden olmuştur. İç güvenliğin olmaması nedeniyle nüfus sayımları tam olarak yapılamamış ve tahmini sayının 40 milyon civarında olduğu düşünülmektedir. Afganistan'ın doğu ve güneyinde Pakistan, batısında İran, kuzeyinde Türkmenistan, Özbekistan ve Tacikistan, doğusunda ise Çin ile küçük bir sınır olan ülkedir. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) liderliğinde iki ayrı ideolojik, ekonomik ve siyasi bloklardan oluşan ve bu iki blok arasında yaşanan kendine özgü özellikleri bulunan döneme Soğuk Savaş dönemi olarak ifade edilir. Yukarıdaki bu argümanlar ışığında çalışmanın amacı Soğuk Savaş sonrası Yeni Büyük Oyun kapsamında Rusya-Afganistan ilişkilerinin dünü, bugünü ve geleceği hakkında münasebetleri ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler: Soğuk Savaş, Yeni Büyük Oyun,  Rusya, Afganistan, ABD

Abstract:
Afghanistan has strategic importance for international powers due to its geopolitical location. Issues such as border security, smuggling, terrorism and drug trade are important for the countries of the region and especially for Russia. The long-standing instability in Afghanistan and the spread of threats such as terrorism to Russia affect its internal security and interests in the region. Afghanistan is important as a strategic transit point for energy lines and trade routes. Stabilizing the country is important for the overall stability of the region. Russia aims to strengthen its own security by contributing to the stabilization of the region. Unemployment and security problems brought about by the instability in the country have caused waves of migration. Due to the lack of internal security, censuses could not be made completely and the estimated number is thought to be around 40 million. Afghanistan is a country with Pakistan in the east and south, Iran in the west, Turkmenistan, Uzbekistan and Tajikistan in the north, and a small border with China in the east. In addition, the period that consists of two separate ideological, economic and political blocs under the leadership of the Union of Soviet Socialist Republics (USSR) and the United States of America (USA) and has its own characteristics experienced between these two blocs is also referred to as the Cold War period. In the light of these arguments above, the aim of the study is to reveal the past, present and future relations of Russia-Afghanistan within the scope of The New Great Game after the Cold War.

Keywords: Cold War, New Great Game, Russia, Afghanistan, USA