Kırlangıç (Chelidonichthys lucerna Linnaeus, 1758) populasyonlarının genetik ve morfolojik yapı analizi
Genetic and morphological structure analyses of tub gurnard population (Chelidonichthys lucerna Linnaeus, 1758)
Yazar: ALİ UYAN
Danışman: PROF. DR. CEMAL TURAN
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Biyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Chelidonichthys lucerna Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz'de en bol bulunan ve Triglidae türleri içerisinde ticari açıdan en önemli türdür. Bu çalışmada, C. lucerna populasyonlarının genetik ve morfolojik olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Morfolojik analiz için morfometrik ve meristik karakterler kullanılmış ve dizin analizi için ise mtDNA 16S rRNA geni kullanılmıştır. 
Dizi analizi sonucunda elde edilen 16S rRNA geninin ortalama nükleotid kompozisyonu T = % 21.5, C = % 26.6, A = % 31.4 ve G = % 20.5 olarak belirlenmiştir. 809 bç'lik bölgesi çalışılan 16S rRNA geninin 796 bç'lik kısmı evrimsel süreçten etkilenmemiş bölgelerden oluşurken 13 bç'lik kısmı ise populasyonlar arasında çeşitli sebeplerden ötürü değişen bölge olarak tespit edilmiştir. 6 bç'lik bölge ise populasyonlar arasında parsimoni anlamlı bölge görevi görmüştür. Populasyonlar içi ortalama genetik farklılık değeri ise 0.0016 olarak bulunmuştur. En düşük genetik çeşitlilik İskenderun populasyonunda, en yüksek genetik çeşitlilik ise Marmara populasyonunda gözlenmiştir. Tüm populasyonlardan toplam 14 adet haplotip elde edilmiştir. En yüksek haplotip çeşitliliği Marmara populasyonunda, en düşük haplotip çeşitliliği ise İskenderun populasyonunda görülmüştür. Populasyonlar arası ortalama haploid çeşitliliği de 0.7558 bulunmuştur. Populasyonlar arası genetik farklılıklara bakıldığında, Akçakoca ile Marmara populasyonları en az farklılaşma düzeyini göstermiştir (0.0012). En yüksek genetik farklılaşma düzeyi Antalya ile İzmir ve İskenderun ile İzmir populasyonları arasında bulunmuştur (0.0021). Komşu katılımlı soyağacına (Neighbour Joining tree) göre Antalya ve İskenderun populasyonları birbirlerine yakın populasyonlar olarak bulunmuştur. İzmir populasyonu ise diğer populasyonlardan oldukça uzak çıkmıştır. 
Morfolojik karakterlerin kümelerarası korelasyon analizinde Akçakoca populasyonunun diğer populasyonlardan tamamıyla farklı olduğu gözlenmiştir. Ancak diğer populasyonların birbirlerinden istatistiksel anlamda önemli derecede farklı olmadığı gözlenmiştir. Morfolojik yakınlık matrisine göre Akçakoca ile Antalya populasyonları birbirine en uzak populasyonlar olmuştur. İzmir ile İskenderun populasyonları ise morfolojik olarak birbirlerine en yakın populasyonlar olmuştur. UPGM soyağacına göre İzmir populasyonu ile İskenderun populasyonu birbirine yakın ilişkilendirilmiş, Akçakoca populasyonu ise diğer populasyonlardan tamamen ayrı gruplandırılmıştır.

Abstract:
Tub gurnard is one of the most abundant and commercially important Triglidae species in Marine waters of Turkey found in the Black, Marmara, Aegean and Mediterranean Seas. In this study, it's aimed to investigate genetic and morphological structure of C. lucerna populations. Morphometric and meristic charecters were used for morphological analysis, and 16S rRNA gene of mtDNA was used for DNA sequencinganalysis.
As a result of sequencing, the average nucleotide composition of 16S rRNA gene was determined the ratio of T, C, G, A as 21.5%, 26.6 %, 31.4 %, 20.5 % respectively.  16S rRNA region was found as 809 base pair and compused 796 base pair as conserved sites and 13 base pair as variable sites. 6 base pair seen as a indicator between populations. The average value of genetic diversity within populations was 0.0016. The lowest genetic diversity was found in Iskenderun population, while the highest genetic diversity was found Marmara population. A total of 14 haplotypes were obtained from all populations. The highest haplotype diversity was found in Marmara populations, whereas the lowest haplotype diversity was found in Iskenderun population. Akcakoca and Marmara populations showed the least genetic divergence (0.0012). The highest level of genetic divergence was found between Antalya-Izmir populations and between Iskenderun-Izmir (0.0021). According to Neighbour Joining tree, Antalya and Iskenderun populations were found to be close to each other. Izmir population was found to be far away from the other populations. 
Discriminant function analysis of morphometric characters showed that Akcakoca populationis completely different from the other populations. It was observed that the other populations are not significantly different from each otherin statistical terms. According to morphological affinity matrix, Antalya and Akcakoca populations were the most distant populations to each other. Izmir and Iskenderun populations were the closest populations to each other. Izmir and Iskenderun populations showed morphological similarity. However, Akcakoca population was found to be highly separated from the other populations.