0-5 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerin çocukluk çağı aşıları hakkında bilgi ve tutumları
Knowledge and attitudes of parents with children aged 0-5 about childhood vaccinations
Yazar: ESRA TAHTA
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER EMRE
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Aşılama, hastalıkların önlenmesinde en başarılı ve maliyet etkili koruyucu sağlık 
önlemlerinden biridir. Hayatı tehdit eden 20'den fazla hastalığı önlemek için aşı 
vardır, her yaştan insanın daha uzun ve sağlıklı yaşam sürmesine yardımcı olur. 
Dünya sağlık Örgütü (DSÖ), aşının çocuk sağlığı açısından çok önemli olduğunu 
vurgulamış, tüm dünyada uygulanmak üzere genişletilmiş bağışıklama programını 
başlatmıştır.
Çalışma 01.08.2021–31.12.2021 tarihleri arasında Denizli ili Yenimahalle Aile 
Sağlığı Merkezi'ne başvuran 0-5 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerle yürütülmüştür. 
Literatür taraması sonucunda oluşturulan anket formu ve 'Çocukluk Çağı Aşıları 
Hakkında Ebeveyn Tutumları Ölçeği (PACV)' ile ebeveynlerin çocukluk çağı aşı 
bilgi ve tutumları sorgulanmıştır.
Ebeveynlerin %98'i çocuklarına aşılarını düzenli yaptırdığı saptanmıştır.
Ebeveynlerin %49,9'u çocuklarına ücretli aşı yaptırmıştır. Ulusal aşı takviminde en 
çok bilinen aşı KKK'dır. Rutin aşılar dışındaki ücretli aşılardan en çok bilinen ve 
yaptırılan rota aşısıdır. Çalışmamıza katılanların tamamına yakını ücretli aşıların 
Ulusal Aşı Takviminde yer alması gerektiğini düşünüyor. Bu aşılar takvimde yer alsa 
ve ücretsiz olsaydı, çalışmamıza katılanların %84,6'sının bu aşıların neredeyse 
tamamını yaptıracağı saptanmıştır. Ebeveynler çocukluk çağı aşıları hakkında 
bilgileri aile hekimi ve ebe-hemşirelerden %63,2 oranında gebelikte almaktadır.
PACV ölçeğine göre ebeveynlerin %95,9'unun aşı tereddüdünün olmadığı 
saptanmıştır. Ölçek puanına göre aşı tereddüdü ile baba mesleği ve sosyal güvence 
arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Ölçek puanı toplam çocuk 
sayısı, hakkında konuşulan çocuğun kaçıncı çocuk olduğu, anne eğitim düzeyi, gelir 
durumu, sosyal güvence, anne meslek, baba meslek değişkenlerine göre anlamlı 
farklılık göstermektedir.
Çocukluk çağı aşıları hakkında yapılan bilgilendirmeler arttırılırsa ve ücretli aşılar 
rutin aşı takviminde yer alırsa ebeveynlerin aşı bilgi ve tutumlarında, aşılama 
oranlarında artış gözlenebilir.

Abstract:
Vaccination is one of the most successful and cost effective preventive health 
measures in disease prevention. There is a vaccine to prevent more than 20 lifethreatening diseases, helping people of all ages live longer and healthier lives. The 
World Health Organization (WHO) emphasized that the vaccine is very important for 
children's health and started an expanded immunization program to be implemented 
all over the world.
The study was conducted with parents with children aged 0-5 years who applied to 
Denizli Province Yenimahalle Family Health Center between 01.08.2021 and 
31.12.2021.The childhood vaccination knowledge and attitudes of the parents were 
questioned with the questionnaire form created as a result of the literature review and 
the "Parental Attitudes About Childhood Vaccines Scale (PACV)".
It was determined that 98% of the parents had their children vaccinated regularly. 
49.9% of parents had their children vaccinated for a fee. MMR is the most wellknown vaccine in the national vaccination calendar. It is the most known and 
administered Rota vaccine among the paid vaccines other than routine vaccines. 
Almost all of the participants in our study think that paid vaccines should be included 
in the National Vaccination Calendar. If these vaccines were included in the calendar 
and were free, it was determined that 84.6% of the participants in our study would 
have used almost all of these vaccines. Parents receive information about childhood 
vaccinations from family physicians and midwives-nurses at a rate of 63.2% during 
pregnancy. According to the PACV scale, it was determined that 95.9% of the 
parents had no hesitations about vaccination. According to the scale score, a 
statistically significant relationship was found between vaccination hesitancy, 
father's occupation and social insurance. The scale score differs significantly 
according to the total number of children, what is the number of children the child is 
mentioned, mother's education level, income status, social insurance, mother's 
occupation, father's occupation variables.
If the information about childhood vaccinations is increased and paid vaccinations 
are included in the routine vaccination calendar, an increase may be observed in the 
vaccination knowledge and attitudes of the parents and the vaccination rates.