Okul rehber öğretmenlerinin kişilik özellikleri ve iş stresleri arasındaki ilişki düzeylerinin incelenmesi
A Research about the relationship between the personality features of the school counsellors and job stress
Yazar: AYŞE MALKOÇ İSTENGEL
Danışman: DOÇ. DR. MÜNEVVER ÖLÇÜM ÇETİN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration

Özet:
Bu araştırmada, okullarda çalışan rehber öğretmenlerin kişilik özellikleriile iş stresleri arasındaki ilişki araştırılmıştır. Bu iki özellik araştırmanın temeldeğişkenleri olarak kabul edilmiştir. Bunun yanı sıra, teorik anlamda ilişkiliolduğu düşünülen diğer bazı özelliklerin de bu temel değişkenlerle ilişkisiaraştırılmıştır. Bunlar; cinsiyet, yaş, meslekû kıdem, mezuniyet alanı, mezuniyetdurumu, görev aldıkları okul ve kurum türü, kaç rehber öğretmen olarakçalıştıkları ve sorumlu oldukları öğrenci sayısıdır.Araştırma 2004-2005 eğitim-öğretim yılında Şişli, Beyoğlu, Beşiktaş,Sarıyer, Kağıthane ve Eyüp ilçelerinde devlete ve özel kurumlara bağlı olanilköğretim ve ortaöğretim okullarında görev alan rehber öğretmelerlegerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan ikiyüzelli rehber öğretmene, araştırmacıtarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Balcı tarafından geliştirilmiş olan İşStresi Anketi ve Savran tarafından Türkçe'ye adapte edilmiş olan ACL (SıfatListesi) ölçekleri uygulanmıştır.Elde edilen istatistiklerinin 0.05 ve daha üst düzeydeki manidarlık düzeyikabul edilmiştir. Sonuçlar SPSS bilgisayar programındaki istatistiksel yöntemler,Pearson Çarpım Momentler Korelasyon Analizi, Tek Yönlü Varyans Analizi, TTesti kullanılarak hesaplanmıştır. İkiden daha fazla grup olduğunda Scheffe testikullanılmıştır.Araştırma sonucunda, rehber öğretmenlerin iş stresleri ile demografiközelliklerinden yaş, meslekû kıdem, çalıştığı okul türü, çalıştığı kurum türü,sorumlu olduğu öğrenci sayısı ve kurumda kaç rehber öğretmen olarak görevaldıklarına göre, anlamlı bir farklılık olduğu ancak, cinsiyet, mezuniyet alanı vemezuniyet durumuna göre anlamlı bir farklılık olmadığı bulunmuştur.Ayrıca araştırma sonucunda, rehber öğretmenlerin iş stresi ile kişilik altboyutlarından başatlık, karşı cinsle ilişki, gösteriş, özgüven, erkeksi özelliklerarasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ancak, rehberöğretmenlerin iş stresi ile kişilik alt boyutlarından kendini suçlama alt boyutuylapozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

Abstract:
In this research, the relationship between the personality features ofcounselors and job stress was researched. These two traits were taken as basicvariables of the research. In addition, the correlation between some theoraticallyrelated suppositions and these basic features were also researched. Thesesuppositions are; sex, age, professional seniority, graduation field, graduationsuccess, the foundations and the type of foundations they?ve worked at, thenumber of staff they?ve worked with and the number of students they wereresponsible for.This research was done with counselor teachers who have been working forboth public and primary schools which are situated in Şişli, Beyoğlu, Beşiktaş,Sarıyer, Kağıthane, and Eyüp in 2004-2005. The Personal Information formprepared by the researher; the job stress questioanaire prepared by Balcı and theACL (adjectives check list) scale which was adapted Turkish by Savran wereadminestered to 250 counselor teachers.Statistical results of 0.05 and higher were accepted as a significant level.Results were calculated using statistical methods in SPSS computer programme,pearson product moment corelation, one way Anova, t test. When there were morethan two groups the scheffe test was used.The result of this research shows that there is a sinificant correlationbetween the level of job stress and age, professional seniority, the foundations andthe type of foundations they?ve worked at, the number of staff they have workedwith and the number of students from the demographic features. On the otherhand, the research also shows that there is no significant correlation between thelevel of stress, sex, graduation field and graduation success.In addition, the research shows that there is a negative correletion betweenthe level of stress and dominance in some lower level personality traits such asrelation with opposite sex, flashiness, confidence and masculine traits. However,the research also shows that there is a significant positive corellation between thelevel of job stress and self criticism.