Neoadjuvant  tedavi alan rektum kanserli hastalarda kapesitabin ilişkili hiperbilirubinemi ve tedavi yanıtı üzerine etkileri
Capecitabine-associated hyperbilirubinemia and its effects on treatment response in rectum cancer patients receiving neoadjuvant therapy
Yazar: MEHMET ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ALKAN
Sağlık Bakanlığı / Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Onkoloji = Oncology

Özet:
Giriş: Lokal ileri rektum kanserinde neoadjuvant kemoradyoterapi ve kemoterapi uygulaması gerek lokal nüks gerekse genel sağkalım avantajı sağlaması nedeniyle günümüzde standart tedavidir. Ancak önemli bir prognostik parametre olan patolojik tam yanıt hastaların ancak %35'inde yakalanabilmektedir. Tedavi yanıtını predikte eden farklı klinik ve laboratuar parametreler dokümante edilse de, halen net parametreler yoktur. Bu çalışmanın amacı neoadjuvant tedavi alan rektum kanserli hastalarda kapesitabin ilişkili hiperbilirubinemi ve tedavi yanıtı üzerine etkilerinin incelenmesidir.
Materyal/ Metod:  Çalışmaya 18 yaşını geçmiş, erkek ya da kadın, rektum kanser  tanısı alan, erken evre olan, neoadjuvant kemoterapi uygulanan ve sonrasında opere olmuş hastalar dahil edildi. Hastaların klinik verileri, radyoloji, patoloji sonuçları ve laboratuvar verileri retrospektif olarak incelendi. Kapesitabin tedavisi altında gerek radyoterapi eş zamanlı gerekse idame neoadjuvant kullanılan dönemde hastaların bilirubin değerleri kaydedildi. Primer sonlanım noktası olarak neoadjuvant tedavi sonrası elde edilen patolojik tam yanıt, sekonder sonlanım noktası olarak da hastalıksız ve genel sağkalım kabul edilerek, etki eden parametreler analiz edildi. 
Bulgular: Çalışmada 108 lokal ileri rektum kanseri vakası değerlendirildi. Hastaların ortalama tanı yaşı 61.19±11.03  yıl ve %70.4'ü  erkek idi. Genel sağkalım süresi ortalaması 26.5±19.1 ay, hastalıksız sağkalım süresi ortalaması 11.2±8.4 ay idi. Hastalarımızda tam yanıt oranı %13, kısmi yanıt oranı %84.3, yanıt alınamayan hastaların oranı %2.8 olarak bulundu.  Hastalarımızda nüks oranı %13.9, lokal nüks oranı %1.1, uzak metastaz oranı %12 ve mortalite %16.7 olarak bulundu. Total bilirubin düzeylerinin kemoradyoterapi (KRT) ve idame tedavi sürecinde anlamlı artış gösterdiği tespit edildi (p<0.05). Direkt bilirubin düzeylerinin KRT sürecinde artış gösterdiği tespit edildi (p<0.05). İndirekt bilirubin düzeyleri KRT ve idame tedavi sürecinde artış gösterdiği tespit edildi (p<0.05). Tam yanıt alan grupta total bilirubin, direkt bilirubin ve indirekt bilirubin değerleri diğer gruba kıyasla daha yüksek bulundu (sırasıyla; p=0.003, p=0.002, p=0.014). Ex olan grupta tümör boyutu ortalaması anlamlı düzeyde daha yüksekti (p=0.001). Ex olan grupta yaş ortalaması anlamlı düzeyde daha yüksekti (p=0.024). Nüks saptanan hastalarda yanıt alınamayan hastaların oranı, nüks saptanmayanlara göre yüksek saptandı (p<0.05).  Nüks saptanan hastalarda patolojik T0 oranı ve patolojik N0 oranları, lokal nüks saptanmayanlara göre daha düşüktü (p<0.05). Sonuç olarak çalışmamızda; total bilirubin düzeylerinin KRT ve idame tedavi sürecinde anlamlı artış gösterdiği, direkt bilirubin düzeylerinin KRT sürecinde anlamlı artış gösterdiği, indirekt bilirubin düzeylerinin tanı anına göre KRT ve idame tedavi sürecinde anlamlı artış gösterdiği tespit edildi. Ayrıca KRT sürecindeki bilirubin değerleri ile tedavi yanıtı arasında anlamlı ilişki saptandı. Tedavi yanıtı tam olan hastalarda total, direkt ve indirekt bilirubin değerleri daha yüksek tespit edildi.
Anahtar Kelimeler: Rektum kanseri, kapesitabin, neoadjuvant tedavi, hiperbilirubinemi

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of capecitabine-related hyperbilirubinemia and treatment response in patients with rectal cancer receiving neoadjuvant therapy. Patients over 18 years of age, male or female, diagnosed with early stage rectal cancer, treated with neoadjuvant chemotherapy, and subsequently operated or not, were included in the study. The study was conducted with 108 patients. Clinical data, radiology, pathology results and laboratory data of the patients were recorded. The mean age at diagnosis of the patients was 61.19±11.03 years and 70.4% were male. The mean overall survival time was 26.5±19.1 months, and the mean disease-free survival time was 11.2±8.4 months.The complete response rate in our patients was 13%, the partial response rate was 84.3%, and the rate of patients with no response was 2.8%. In our patients, the recurrence rate was 13.9%, local recurrence rate was 1.1%, distant metastasis rate was 12% and mortality was 16.7%. It was determined that total bilirubin levels increased significantly during the chemoradiotherapy (CRT) and maintenance treatment process (p<0.05).  It was determined that direct bilirubin levels increased during the CRT process (p<0.05). It was determined that indirect bilirubin levels increased during the CRT and maintenance treatment process (p<0.05). Total bilirubin, direct bilirubin and indirect bilirubin values were found to be higher in the complete response group compared to the other group (p=0.003, p=0.002, p=0.014, respectively). The mean tumor size was significantly higher in the ex group (p=0.001). The mean age was significantly higher in the ex group (p=0.024). The rate of no response in patients with recurrence was found to be higher than in those without recurrence (p<0.05). The pathological T0 rate and pathological N0 rate in patients with recurrence were lower than in those without local recurrence (p<0.05). As a result, in our study; It was determined that total bilirubin levels showed a significant increase during the CRT and maintenance treatment process, direct bilirubin levels showed a significant increase during the CRT process, and indirect bilirubin levels showed a significant increase during the CRT and maintenance treatment process compared to the time of diagnosis. Additionally, a significant relationship was found between bilirubin values during the CRT process and treatment response. Total, direct and indirect bilirubin levels were determined to be higher in patients with a complete treatment response.
Key Words: Rectal cancer, capecitabine, neoadjuvant therapy, hyperbilirubinemia