Makroekonomik göstergelerin finansal oranlar üzerindeki etkisi: Borsa İstanbul sektörel uygulamalar
The effect of macroeconomic indicators on financial ratios: Stock Market İstanbul sectoral  applications
Yazar: EMEL YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. METİN ATMACA
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Finansal oranlar = Financial rates ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik faktörler = Macroeconomic factors ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Sektörel analiz = Sectoral analysis

Özet:
Finansal oranlar işletmelerin finansal yapısını, sermaye hareketliliğini ve karlılığı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi ve karşılaştırılması için kullanılan bir araçtır. Bu çalışmada seçilmiş bazı makroekonomik göstergelerin finansal oranlar üzerindeki etkisi Borsa İstanbul'da işlem gören imalat sektörü açısından araştırılmıştır. Çalışmanın amacı makroekonomik göstergelerin finansal oranlar üzerindeki etkisi olup olmadığıdır. Bu bağlamda imalat sektöründeki 70 şirketin 2008-2017 dönemine ait finansal oranlar açısından satışların karlılığı, aktif karlılığı, cari oran, ticari alacak devir hızı, nakit oran, borçlanma oranı, borçlanma katsayısı ve yatırım oranı değerleri hesaplanarak modelde bağımlı değişken olarak alınmıştır. Söz konusu dönem için makroekonomik değişkenlerden; enflasyon, döviz kuru, faiz, büyüme ve para arzı oranları bağımsız değişken olarak belirlenmiştir. Değişkenler arasındaki ilişki yıllık olarak alınan veriler kullanılarak panel veri yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz sonucundaki bulgulara göre, kurulan modellerde değişkenler arasında bir ilişki vardır. Sabit etkili panel regresyon tahmin sonucunda ilk model için faiz oranının satışların karlılığını arttırdığı gözlenmiştir. İkinci modelde döviz kuru değişkeni varlık karlılığı üzerinde pozitif bir etkiye sahiptir. Enflasyon, faiz ve büyüme değişkenleri ise varlık karlılığını negatif etkilemektedir. Üçüncü modelde döviz kuru ve para arzı değişkeni cari oran üzerinde negatif bir etkiye sahiptir. Faiz ve enflasyon oranları ise cari oran üzerinde pozitif bir etkiye sahiptir. Dördüncü, beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci modellerin regresyon sonuçlarına göre istatistiki açıdan modeller anlamlı çıkmadığı için, olasılık değerleri açısından regresyon katsayıları yorumlanmamıştır. Dolayısıyla bağımlı değişkenler ile bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiler ayrı ayrı modeller ile incelenmiştir. 
Anahtar kelimeler: Finansal oranlar, Makroekonomik göstergeler, Panel veri analizi

Abstract:
Financial ratios are a tool used to evaluate and compare the relationship between financial structure, capital mobility and profitability. In this study, effect of some selected macroeconomic indicators on financial ratios was investigated in terms of manufacturing sector in Borsa Istanbul. The purpose of this paper is to determine whether macroeconomic indicators have an impact on financial ratios. Profitability of sales, return on assets, current rate, receivables turnover rate, borrowing rate, borrowing coefficient, investment ratio and cash ratio values of 70 companies in manufacturing sector in terms of financial ratios for 2008-2017 period are taken as dependent variables in the model. In this period, inflation, exchange rate, interest, growth rates and money supply were determined as independent variables in terms of macroeconomic variables. The relationship between annually variables was analyzed with panel data method.
According to the results of the research, it is concluded that there is a relationship between the variables used for each model established. As a result of fixed-effect panel regression estimation, the interest rate for first model has a positive impact on the profitability of sales. In second model, exchange rate variable has a positive impact on the return on assets. Inflation, interest and growth variables have a negative effect on the return on assets. In third model, exchange rate and money supply variable have a negative effect on the current rate. Also interest and inflation rates have a positive effect on the current rate. In the fourth, fifth, sixth, seventh, eighth models, the coefficients were not taken into consideration because the model was not significant as a whole according to the F statistics result in the regression results. Therefore, the relationships between dependent variables and independent variables were examined with separate models.
Key words: Financial ratios, Macroeconomic indicators, Panel data analysis