Sessiz kitapların okul öncesi dönem çocuklarının görsel okuryazarlık becerilerinin gelişiminde kullanılması
The use of silent books in the development of visual literacy skills of preschool children
Yazar: ŞEYMA NUR ÇAKIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF MERCAN UZUN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmada Okul öncesi dönemde sessiz kitapların görsel okuryazarlık becerilerinin eğitiminde kullanılması için bir eylem planı oluşturulmuştur. Bu araştırmanın amacı okul öncesi dönem içerisinde bulunan çocukların görsel okuryazarlık becerilerini sessiz kitaplar kullanarak bir eylem planı dahilinde planlı ve aşamalı olarak geliştirmektir. Araştırmanın modelini nitel araştırma yöntemleri içerisinde bulunan araştırmacının gözlemci aynı zamanda uygulayıcı olarak araştırmanın içerisinde olabildiği eylem araştırması modeli oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi 2024-2025 eğitim öğretim yılında İstanbul /Küçükçekmece ilçesine bağlı bir çocuk eğitim merkezinde bulunan 60-72 ay çocuklarının bulunduğu 18 kişilik bir sınıf ve uygulayıcı öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma 28 uygulamadan oluşmaktadır. Pazartesi ve Cuma olmak üzere haftada 2 gün olarak uygulanmıştır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları ebeveynlerden alınan bilgiler, video ve ses kayıtları, gözlemler, araştırmacı günlüğü, görüşmeler, e-posta yazışmaları ve çocuk ürünleridir. Ebeveynlere araştırmanın eylem planı, süreçleri, sessiz kitaplar, görsel okuryazarlık becerileri ve önemi başlıkları hakkında bilgi verilmiş olup süreç içerisinde bireysel görüşmeler ile desteklenmiştir. Uygulama sonunda ise 18 ebeveyn ile bireysel görüşme sağlanmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiş ve değerlendirilmiştir. Araştırmanın sessiz kitaplar aracılığıyla görsel okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesi boyutu incelendiğinde okul öncesi dönem çocuklarının sessiz kitaplar aracılığıyla görsellerin fiziksel olarak fark edilmesi, anlamlandırılması, günlük yaşam deneyimlerine aktarabilme ve yaratıcı bir şekilde ifade edebilme boyutlarında çok yönlü gelişim gösterdiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Abstract:
An action plan has been developed in the research for the use of silent books in teaching visual literacy skills during the preschool period. The purpose of this research is to systematically and progressively develop the visual literacy skills of children in the preschool period by using silent books within the framework of an action plan. The research model is based on the action research model, which is included within qualitative research methods, where the researcher acts as both an observer and practitioner within the research. The sample of the research consists of a class of 18 children aged 60-72 months and their implementing teacher at a children's education center located in Istanbul/Küçükçekmece district during the 2024-2025 academic year. The research includes 28 implementations, carried out twice a week, on Mondays and Fridays. The data collection tools used in the research include information gathered from parents, video and audio recordings, observations, the researcher's journal, interviews, email correspondence, and children's work products. Parents were informed about the action plan, processes, silent books, visual literacy skills, and their importance, and individual meetings were conducted to support them throughout the process. At the end of the implementation, individual interviews were conducted with 18 parents. The data obtained were analyzed and evaluated using the descriptive analysis method. When examining the aspect of developing visual literacy skills through silent books, it was concluded that preschool children demonstrated multidimensional development in areas such as physically noticing and interpreting visuals, transferring them to daily life experiences, and creatively expressing them through silent books.