Tamamlayıcı sağlık sigortalarının tüketicilerin ayaktan sağlık hizmet talepleri üzerindeki etkileri
The effects of complementary health insurances on the consumers' demands for outpatient health services
Yazar: ENGİN YAVAŞ
Danışman: PROF. DR. EMİNE ORHANER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Algılanan kalite = Perceived quality ; Ayaktan tedavi = Ambulatory care ; Sağlık finansmanı = Health financing ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri kalitesi = Quality of health care ; Sağlık sigortası = Insurance-health ; Tamamlayıcı grup sağlık sigortası = Complementary group health insurance ; Özel sigortalar = Private insurances

Özet:
Dünya'da birçok ülkede kullanılan Tamamlayıcı Sağlık Sigortası modeli Türkiye'de onuncu yılına yaklaşmaktadır. Türkiye'de yeni sayılabilecek bu sağlık sigortası türünün Türkiye sağlık sistemine katkıları, farklı bakış açılarından hem sağlık sektöründe hem de akademik alanda tartışılmaktadır. Bu çalışmada, tamamlayıcı sağlık sigortasının, bireylerin ayaktan sağlık hizmet talepleri üzerindeki olası etkilerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaca ulaşabilmek üzere Ankara ilinde Sosyal Güvenlik Kurumu ve Tamamlayıcı Sağlık Sigortası şirketleri ile anlaşma yapmış özel hastanelerden ayaktan sağlık hizmeti almış bireylerden kolayda örnekleme yoluyla seçilen kişilere, literatürden yararlanılarak oluşturulan soru seti, yüz yüze anket yöntemiyle uygulanmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda 303 adet anket analiz için uygun bulunmuştur. Toplanan birincil veriler istatistiksel yöntemler ile analize tabi tutulmuştur. Yapılan istatistiksel analizlerin sonuçları incelendiğinde, Sosyal Güvenlik Kurumu, özel sağlık sigortası ve tamamlayıcı sağlık sigortası gibi farklı sağlık güvencelerine sahip katılımcılar için ayaktan sağlık hizmet talepleri arasında anlamlı bir farklılığa (p=0,406) rastlanılmamıştır. Katılımcıların ayaktan sağlık hizmet talepleri ile demografik faktörler arasındaki ilişkiler incelendiğinde, medeni durum (0,009), yaş (0,048) ve meslek (0,014) faktörlerinin anlamlı farklara neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın bir başka boyutunda, katılımcıların algılanan sağlık hizmet kalitesi göstergesi ile ayaktan sağlık hizmet talebi göstergesi arasında korelasyon incelenmiş, bu iki değişken arasında bir korelasyon olduğu sonucuna (0,092) varılamamıştır. Ayrıca çalışmada Türkiye'de yeni sayılabilecek tamamlayıcı sağlık sigortası modeli hakkınca bilgi ve memnuniyet seviyeleri incelenmiş ve sonuçları hakkında bilgi verilmiştir.

Abstract:
The Complemantary Health Insurance model, which is used in many countries around the world, is approaching its tenth year in Turkey. The contributions of this type of health insurance, which can be considered new in Türkiye, to the Turkish health system are discussed from different perspectives both in the health sector and in an academic literature. In this study, it is aimed to reveal the possible effects of complementary health insurance on the outpatient health service demands of individuals. In order to achieve this aim, the question set, which was created by using the literature, was applied to the individuals who received outpatient health services from private hospitals in Ankara, which had agreements with the Social Security Institution and Complementary Health Insurance companies, by using the face-to-face survey method. As a result of the examinations, 303 questionnaires were found suitable for analysis. When the results of the statistical analyzes were examined, no significant difference was found (p=0,406) between the outpatient health service demands for individuals with different health insurances such as Social Security Institution, private health insurance and complementary health insurance. When the relationships between the participants' outpatient health service demands and demographic factors were examined, it was concluded that marital status (0,009), age (0,048) and occupation (0,014) factors caused significant differences. In another dimension of the study, the correlation between the perceived health service quality of the participants and the outpatient health service demand was examined, and it was not concluded that there was a correlation (0,092) between these two variables. In addition, in the study, information and satisfaction levels about the complementary health insurance model, which can be considered new in Türkiye, were examined and information was given about the results.