Alzheimer hastalığı ve vasküler demans hastalarında kapilleroskopik bulguların değerlendirilmesi
Evaluation of alzheimer dementia and vascular dementia patients' capillaroscopic findings
Yazar: ERDEM ÖZYURT
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA GÖKÇE
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Demans = Dementia ; Demans-vasküler = Dementia-vascular ; Kapilerler = Capillaries

Özet:
Giriş ve amaç: Demans bellek başta olmak üzere birden çok yüksek kortikal fonksiyonda bozulmaya yol açan bir hastalıktır. Global olarak yaşlı nüfusun artması ile her on yılda iki kat artmaktadır. Demansın en sık nedenini AH (%50-%75), 2. Sıklıkla VaD oluşturmaktadır. AH ve VaD etyolojisinde vasküler risk faktörlerinin de bulunduğu nörodejeneratif hastalıklardır. Kapileroskopi tırnak yatağındaki vasküler damarları değerlendiren noninvaziv bir tekniktir. Daha önce demans hastalarında kapilleroskopi çalışması yapılmamıştır. Çalışmamızın amacı vasküler faktörler ile daha sıkı bağlantısı olan VaD ile daha çok nörodejeneratif bir durum olan AH'ının kapilleroskopik bulgulara göre ayrımını yapmaktır. 
Materyel Metod: Çalışmamız retrospektif bir çalışma olup Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nin nöroloji polikliniğine Ocak.2015-Şubat.2016 tarihleri arasında ayaktan başvuran hastalardan yapılmıştır.  Deneklerin HT, DM, ASDH, SVH, KAH, PDH, HL, AF, sigara gibi risk faktörleri belirlendi. AH tanısı için NINDS-ADRDA ve DSM V; VaD tanısı için NINDS-AIREN tanı kriterleri kullanıldı. Ayrıca bütün hastalara MMSE, HIS ve CDR ölçeği uygulandı. Dermatoloji kliniğinde videokapileroskop ile kapilleroskopi yapıldı.
Bulgular: Çalışmaya 33 VaD, 35 AH, 35 kontrol grubu olmak toplam 103 denek alındı. MMSE puan ortaması açısından AH ve VaD arasında anlamlı fark bulunamadı (P>0,005). HIS skor puan ortalaması açısından bakıldığında VaD hastalarında AH hastalarına kıyasla anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. HIS 0-4 puan AH da VaD'a göre; HIS 7-18 puan da VaD da AH'na göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (P<0,005). Kapilleroskopi sonuçlarını etkileyen HT, DM, yaş, sigara içimi, HL, PDH, KAH ve diğer demografik özellikler açısından her üç grup arasında anlamlı fark bulunmamaktadır (P>0,05). Kapilleroskopi bulgularının anormalliği bakımından demans ile kontrol grubu, VaD ile kontrol grubu, AH ile kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmaktadır (P<0,05). VaD ile AH arasında ise istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamamıştır (P>0,05). Kapilleroskopi bulgularından tortiyoz damar, vasodilatasyon ve mikrohemoraji bütün gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı çıkmamıştır (P>0,05). Kapilleroskopi bulgularından avasküler alan açısından bakıldığında demans-kontrol, VaD-kontrol ve VaD-AH grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (P<0,05). AH-kontrol grubu arasında ise anlamlı fark bulunamamıştır (P>0,05). Kapilleroskopik parametrelerden sadece avasküler alan VaD ile AH arasında anlamlı çıkmıştır. Kapilleroskopi bulgularından neovaskülarizasyon ve kapiller damarın anormal disorganizasyonu tüm demanslar ile kontrol grubu ve VaD ile kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı çıkmıştır (P<0,05). AH ile kontrol grubu ve VaD ile AH arasında ise anlamlı çıkmamıştır (P>0,05).
Sonuç: Çalışmamız da demans ile kontrol grubunda kapilleroskopik bazı parametrelerin farklılıklar gösterdiği, VaD ile AH ayırıcı tanısında kapilleroskopik parametrelerden avasküler alanın yardımcı olabileceği sonucuna vardık. 
      
Anahtar Kelimeler: Demans, Alzheimer hastalığı, Vasküler demans, kapilleroskopi

Abstract:
Introduction and aim: Mainly on memory, dementia is a disease which makes harm on many cortical functions. With the increase in the elder population globally, it doubles in every ten years. The most common cause of dementia is AD (%50-%75) and then vascular dementia. Although AD disease is a primarily neurodegenerative, VaD results from cerebral vascular diseases. Capillarioscopy is a non-invasive technique evaluating the vascular vessels in nail fold. Up to date we could not see a paper over capillaroscopy and dementia. The aim of our study is to differentiate AD and VaD, according to the capillarioscopic findings.
Material and method: Our study is a retrospective one, which is conducted in neurology outpatient clinic of Kahramanmaraş Sütçü İmam University, Faculty of Medicine, based on outpatients admitted between January.2015-February.2016. Patients (HT, DM, ASVD, CVD, CAD, PVD, HL, AF, smoking) were measured in terms of risk factors. For diagnosis of AD, NINDS-ADRDA and DSM V; for diagnosis of VaD NINDS-AIREN diagnostic criteria are used MMSE, HIS and CDR scales are applied to all of the patients. Videocapillarioscopy and capilliaroscopy were performed in the dermatology clinic of our hospital.
Results: In compliance to inclusion and exclusion criteria, totally 33 VaD, 35 AD and 35 control group patients are included in this study. In terms of MMSE score means, no significant difference found between AD and VaD (P>0,05). HIS score means significantly proved that VaD patients' scores are higher compared to the scores of AD. The HIS 0-4 points in AD compared to VaD, and HIS 7-18 points in VaD compared to AD are found to be significantly higher. Factors affecting capilliaroscopy results (HT, DM, CVD, CAD, PVD, HL, AF, smoking) are found to be insignificantly differentiated. (P>0,05). In terms of abnormality of capilliaroscopy results, dementia and the control group, VaD and the control group, AD and the control group are statistically significantly different (P<0,05). No statistically significant results are obtained between VaD and AD (P>0,05). In all of the groups, capilliaroscopic findings of tortuous vessels, vasodilatation and petechial hemorrhage are not statistically significant (P>0,05). By the avascular area perspective, the capillaroscopy findings were statistically significant in dementia-kontrol, VaD-control and VaD-AD groups (P<0,05). No significant difference is found between AD-control groups (P>0,05). Only in avascular area VaD and AD in terms of capillaroscopic parameters are found to be statistically significant. Neovascularization and the abnormal disorganization of capillary vessels were statistically significant between dementia and control group and VaD and control group (P<0,05). But neovascularization and the abnormal disorganization of capillary vessels were not significant between AD and control group and VaD and AD (P>0,05). 
Conclusion: There were some variations in capillaroscopic parameters between dementian and control groups in our study. An avascular area of capillaroscopic paramaeters may help differantation between AD and VaD. 
        
Keywords: Dementia, Alzheimer dementia, vascular dementia, capillaroscopy