İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin iş güçlüklerinin örgütsel bağlılıklarına etkisi: Gaziantep örneği
The study of job difficulty level of the teachers working in primary schools and analysis of their effect on organizational commitment (A study in Gaziantep)
Yazar: MİNE HALİS
Danışman: PROF. DR. TOKAY GEDİKOĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma; ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin iş güçlükleri ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Kullanılan anket üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde İlköğretim Okullarında görev yapan öğretmenlerin iş güçlüklerini belirlemeye yönelik sorular, ikinci bölümünde Meyer ve Allen tarafından geliştirilen ?Örgütsel Bağlılık Ölçeği?, üçüncü bölümünde ise öğretmenlerin tanımlayıcı özelliklerini araştıran demografik içerikli soruların oluşturduğu ölçek kullanılmıştır. Ölçeklerin yapı geçerliği için uzman görüşü alınmış ve faktör analizi uygulanmıştır. Anketin tamamı için yapılan değerlendirmede güvenirlik katsayısı ?= 0.89; iş güçlüğü ölçeğinin güvenirliği ?= 0.87 ve örgütsel bağlılık ölçeğinin güvenirliği ?= 0.78 olarak bulunmuştur. Anketlerin uygulaması 2006 ? 2007 eğitim-öğretim yılında Gaziantep Şahinbey İlçesinde görev yapan ve evreni oluşturan toplam 5367 öğretmene anketler gönderilerek yapılmıştır. Uygulanan anketlerden 1742'si geri dönmüş, 825 anket değerlendirmeye uygun bulunmadığı için işleme alınmamıştır. İstatistikî analizler 916 anket üzerinden yapılmıştır. Örgütsel Bağlılık ve İş güçlüğü Ölçekleri ile toplanan veriler SPSS 16.0 istatistik programında değerlendirilmiştir. İlköğretim okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Kurumlarına bağlılıkları betimlenmeye çalışılmıştır. Öğretmenlerin örgütsel bağlılık değişkenine ait puanlarının yaş, cinsiyet, hizmet yılı, öğrenim durumu, medeni durum, eş çalışma durumu, çocuk sayısına göre değişip değişmediği varyans analizi ile test edilmiştir. Örgütsel bağlılık durumlarının alt faktörlere bağlı olarak değişip değişmediği tek faktörlü ANOVA ile incelenmiştir. Varyans analizi sonucunun anlamlı çıkması durumunda, farkın kaynağını bulmak amacıyla grupların ortalama puanları arasında Scheffe çoklu karşılaştırma testi uygulanmıştır. Araştırmada ?=.05 anlamlılık düzeyi esas alınmıştır. Analiz sonucunda, ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarını etkileyen iş güçlüğü faktörleri belirlenmiştir. Öğretmenlerin yaşı, cinsiyeti, hizmet yılları, medeni durumları, eşlerinin çalışma durumları ve çocuk sayıları gibi değişkenlerin iş güçlüğü algısını etkilediği saptanmıştır.

Abstract:
This study aims at finding out the relationship between job difficulty characteristics of the primary school teachers and their organizational commitment level. The study was carried out in Gaziantep and a questionnaire was used to collect data. The questionnaire is composed of three parts. In the first part, there are items to elicit answers about job difficulty characteristics of the teachers in Primary Schools; the second part includes the Organizational Commitment Scale developed by P.J. Meyer, & J.N. Allen; the third part is composed of the Demographics Factors Scale developed by the researcher himself. The validity of the scales was tested by reliability analysis and the experts. The validity coefficient for total scale was a=0.89; for Job Difficulty Scale was a= 0.87; for the Organizational Commitment Scale was 0.93; and for the Job Difficulty Scale was 0,78. The questionnaire was applied by sending the questionnaire via Gaziantep İl Milli Eğitim Müdürlüğü to 5367 teachers in the 2006-2007 academic years. 1742 questionnaires were answered and sent back by the teachers. 825 of them were eliminated because of improper answers. The analysis was carried out by using 917 questionnaires. Collected data were analyzed by using SPSS 16.0. The perceived job difficulties of the teachers in the Primary Schools and their organizational commitment were determined. Whether the points related to teachers? job difficulty change with respect to age, gender, service years, education level, work place, marital status, working spouse, the number of children, income was tested by variance analysis. In case the variance analysis was meaningful, to find the source of the difference, Scheffe multiple comparison tests were used. In the research the level of significance was set at alpha (?=.05). As a result, it investigated relationship between job difficulty characteristics of the teachers in the primary school and their organizational commitment level.