Süstaşı oymacılığında kameo ve ıntaglıo
Cameo and intaglio in gemstone carving
Yazar: EDİP MANSUR SAKAL
Danışman: DOÇ. DR. ÇİMEN BAYBURTLU
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Plastik Sanatlar Ana Bilim Dalı / Takı Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining ; Müzecilik = Museology

Özet:
Binlerce yıllık geçmişi olan bu sanat kuyumculuğun, günümüzde unutulmaya yüz tutmuş önemli bir amacını ve özelliğini yansıtmaktadır. Kuyumculuğun gerçek değeri, tek parça ve kişiye özel ürünlerin yaratılmasıyla ortaya çıkar. İntaglio ve kameo, bu açıdan bakıldığında kuyum sanatının kişiye özgülüğünü vurgular. Bu sanat eserleri, insan vücuduna sonradan eklenmesine rağmen adeta benlikle bütünleşir ve taşıyıcısının izlerini taşır. Binlerce yıl öncesinden günümüze kalan bir intaglio veya kameonun sahibinin kim olduğunun bilinmesi, mücevherin bize anlatabileceklerini, gücünü ve paha biçilmezliğini anlamamızı sağlar.
Kameo ve intagliolar, Antik Yunan ve Roma kültür-sanatının yeniden keşfedilip yükselişe geçtiği dönemlerde tutkuyla koleksiyonları yapılan en seçkin betimsel ve figüratif sanat eserlerinden biridir. Genellikle mücevher ve dekoratif eşya süslemeciliğine aristokratik bir tarz kazandırmışlardır. Süreç içinde, taklitçilikten özgünlüğe doğru evrilen çeşitli üsluplar, kameo ve gemmacılık sanatını şekillendirmiştir. Günümüzde kameoların geçmişteki ihtişamlarını koruyamadıkları görülse de, kaliteli üretimler hala sanatsal ve ekonomik değere sahiptir. Kameolar genellikle lapidari ve gemoloji meraklıları, antika ve müzayede evlerinin, koleksiyoncuların ve arkeoloji gibi alanların ilgi alanlarına girmektedir. Ayrıca, değişen moda trendleriyle birlikte çeşitli üslupların yeniden popüler hale gelmesiyle, kameolar modern dünyada da varlıklarını sürdürmektedirler.
Takıdan da öte bir koleksiyon eseri sayılan intaglio ve kameoların günümüzde İtalya,Rusya,Amerika ve Hindistan gibi ülkelerde tanınmış hatrı sayılır ustaları varken bizde bu alanda çok fazla usta yetişmemiştir, ülkemizde de bu sanatın bundan sonraki meslek hayatımda tanıtımını yaparak üretiminin yapılmasını ve yaygınlaşmasını sağlamaya çalışacağım.
Anahtar Kelimeler: Kameo, İntaglio, Kuyumculuk, Süstaşı, Gemoloji, Mineraloji, Taş İşleme.

Abstract:
This art of jewelry, with a history spanning thousands of years, reflects an important purpose and feature that is on the verge of being forgotten today. The true value of jewelry emerges through the creation of unique, one-of-a-kind pieces. Intaglio and cameo, from this perspective, highlight the individuality inherent in the art of jewelry. Although these works of art are later added to the human body, they almost merge with the self and bear the marks of their wearer. Knowing the identity of the owner of an intaglio or cameo, which has survived from thousands of years ago, helps us understand what the piece of jewelry can tell us, its power, and its inestimable value.
Cameos and intaglios are among the most distinguished descriptive and figurative artworks that were passionately collected during periods when Ancient Greek and Roman culture and art were rediscovered and rose to prominence. They generally brought an aristocratic style to jewelry and decorative object ornamentation. Over time, various styles that evolved from imitation to originality shaped the art of cameo and gem carving. Although cameos today are seen to have lost their former grandeur, quality productions still hold both artistic and economic value. Cameos often attract the interest of lapidary and gemology enthusiasts, collectors, antique and auction houses, and fields like archaeology. Additionally, with the resurgence of various styles in line with changing fashion trends, cameos continue to maintain their presence in the modern world.
While intaglios and cameos, which are considered collection pieces beyond mere jewelry, have renowned masters in countries like Italy, Russia, America, and India today, few masters have been trained in this field in our country. In my future professional life, I will work to promote this art in our country, ensure its production, and help it become more widespread.
Keywords: Cameo, Intaglio, Jewelry, Gemology, Gemstone, Mineralogy, Lapidary.