Term ve postterm gebelerde diurnal ritmin biyofizik profili üzerindeki etkisi
The effect of diurnal rhythm on the biophysical profile in term and postterm pregnancy
Yazar: MUHAMMED ALPEREN ALAYBEYOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÇINAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
ÖZET
Amaç: Fetal biyofiziksel profil (BFP) testi, fetal iyilik halinin değerlendirilmesinde ve fetal hipoksemi ve asidemi gibi önemli ölüm ve hastalık risklerinin tespitinde kullanılan bir testtir. BFP, beş ayrı değişken üzerinden değerlendirilir; bunlardan dördü ultrason ve biri fetal kardiyotokografi ile yapılır. Test, fetal değerlendirmede yaygın olarak kullanılan güvenilir ve kolay bir yöntemdir. Sağlıklı fetüsleri doğru şekilde tanımlamak için iyi bir testtir ve sensitivitesi %56.2, spesifitesi ise %90.5'tir. Ancak BFP'nin, test sonucu 8'den düşük olan fetüslerde her zaman bir fetal riskle ilişkili olmayabileceği belirtilmektedir. Diğer yandan, BFP'nin non-invaziv olması ve kolayca uygulanabilmesi, fetal değerlendirmede yaygın olarak kullanılmasını sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, term ve postterm gebelerde BFP parametrelerinin günlük değişimlerini araştırmaktır. Böylece, klinisyenlerin sağlıklı bir hamilelik yönetmelerine ve erken doğum ve buna bağlı komplikasyonların önlenmesine yardımcı olunması hedeflenmektedir. Henüz tam olarak belirlenememiş faktörlerin biyofiziksel skorlama unsurlarını etkileyebileceği düşünülmektedir. Bu faktörleri belirlemek ve anlamak, fetal sağlığı korumak için önemli bir adım olabilir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma prospektif olarak gözlemsel çalışma olarak dizayn edilmiştir. Çalışma grubu 75 adet postterm gebeyi, 75 adet de term dönemde gebeyi içermekteydi. Dışlama kriterleri, maternal sistemik hastalık bulunması, fetomaternal risk faktörleri (anormal birinci veya ikinci trimester anöploidi tarama testleri, anormal glukoz tolerans testi, fetal anomaliler, fetomaternal enfeksiyonlar, hipertansif gebelik durumları, intrauterin büyüme geriliği olanlar, plasental bozukluklar ve sigara kullanan hastalar) olması ve diurnal ritmi bozacak mesleki faaliyet ve sosyal alışkanlığın olması olarak tanımlandı. Hastaların demografik özellikleri, laboratuvar verileri hastane otomatizasyon sisteminden alındı. Hastalar travay takiplerinde ve servis takiplerinde sonografik ve NST açısından devamlı takipte tutuldu. Hastalar çalışmaya katılmaya gönüllü olduklarında gerekli tetkikleri istendi. Sonografik biyofizik profili ve buna ek olarak Non-stres Test incelemesi hastalara diurnal ritmin etkisinin gözlenmesi adına yatışlarında 08.00-10.00 saatleri arasında ve 20.00-22.00 saatleri arasında uygulandı. Hastaların bu verileri de kaydedildi. Daha sonra verilerin istatistiki analizi yapıldı. Hem diurnal ritmin etkisinin izlenmesi adına yapılan saatler açısından term ve post-term gruplar kendi içlerinde ayrı ayrı ve birlikte olarak incelendi.  
Bulgular: Çalışmamızda fetal hareket, fetal solunum, NST özellikleri, ortalama BFP skorları açısından sabah ve akşam saatlerinde yapılan BFP incelemelerinde akşam ölçümleri lehine istatistiki anlamlılık düzeyinde farklılık saptanmıştır. Akşam sonuçları daha iyidir. Bu durum hem tüm popülasyonumuz için hem de ayrı ayrı term ve post-term gruplar için geçerlidir. Bu sonuçları, kortizol seviyesinin tıpkı antenatal steroid uygulamasının fetüs üzerindeki fizyolojik etkileri gibi etkilediğini düşünmekteyiz. Östrejen seviyeleri ve melatonin hormonu için daha geniş kapsamlı nicel verileri ve ölçümleri de kapsayan çalışmalar dizayn edilirse bu hormonların fetal uyanıklık-uyku haline etkileri saptanabilir.
Sabah ölçümleri kıyaslandığında post-term grup, term grubumuza göre istatistiki anlamlılık derecesinde daha az ortalama BFP skoruna sahiptir. Bu durumu çıkan sonuçlara göre göreceli azalan AFI mikarı ve buna bağlı fetal hareketin zor değerlendilmesi ve azalmasına bağlayabilsek de elimizde yeterli istatistiki kanıt yoktur. Keza fetal solunum sayısı da post-term grupta daha azdır fakat istatistiki anlamlılık seviyesinde değildir. Akşam saatlerinde de post-term grup anlamlı dercede daha düşük ortalam BFP skoruna sahip bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmamız daha geniş bir hasta grubu ile hormon miktarları (kortizol, melatonin, östrojen vs.) kantitatif olarak ölçülerek tekrarlanırsa diurnal ritmin ve biyolojik saatlerin fetal iyilik üzerine etkileri daha net saptanabilir. 

Anahtar kelimeler: Biyofizik profil skoru, diurnal ritm, post-term gebelik, sirkadyen ritm, term gebelik

Abstract:
ABSTRACT
Aim: The fetal biophysical profile (BFP) test is a reliable and easy method used for evaluating fetal well-being and detecting significant risks such as fetal hypoxemia and acidemia. BFP is evaluated based on five different variables, four of which are performed with ultrasound and one with fetal cardiotocography. It is a good test for accurately identifying healthy fetuses, with a sensitivity of 56.2% and specificity of 90.5%. However, it is noted that BFP may not always be associated with fetal risk in fetuses with a test result lower than 8. On the other hand, the non-invasive and easily applicable nature of BFP makes it widely used in fetal evaluation. The aim of this study is to investigate daily changes in BFP parameters in term and post-term pregnancies. This aims to help clinicians manage a healthy pregnancy and prevent early delivery and related complications. It is believed that yet to be fully determined factors may affect the biophysical scoring elements. Identifying and understanding these factors may be an important step in protecting fetal health.
Methods: This study was designed as a prospective observational study. The study group included 75 postterm and 75 term pregnant women. Exclusion criteria were the presence of maternal systemic disease, fetomaternal risk factors (abnormal first or second trimester aneuploidy screening tests, abnormal glucose tolerance test, fetal anomalies, fetomaternal infections, hypertensive pregnancy conditions, intrauterine growth restriction, placental disorders, and patients who use tobacco) and having a professional or social habit that could disrupt the diurnal rhythm. Patients' demographic characteristics and laboratory data were obtained from the hospital automation system. Patients were continuously monitored by ultrasound and NST during their follow-up in labor and delivery and on the ward. When patients volunteered to participate in the study, necessary tests were requested. The sonographic biophysical profile and, additionally, the non-stress test were performed to observe the effect of the diurnal rhythm on patients' hospitalization between 8:00-10:00 am and 8:00-10:00 pm. These data were recorded. Afterwards, the statistical analysis of the data was performed. Both term and postterm groups were analyzed separately and together in terms of the hours of the day to observe the effect of the diurnal rhythm.
Findings: Our study found a statistically significant difference in fetal movement, fetal respiration, NST characteristics, and average BFP scores between morning and evening BFP measurements, with evening measurements being better. This applies to both the overall population and to term and post-term groups separately. We believe that these results are influenced by cortisol levels, just as antenatal steroid administration has physiological effects on the fetus. If studies are designed that include more comprehensive quantitative data and measurements for estrogen levels and melatonin hormone, the effects of these hormones on fetal wakefulness-sleep can be determined.
When morning measurements were compared, the post-term group had a statistically significant lower average BFP score than the term group. While we could attribute this to the relative decrease in AFI volume and the difficulty in assessing and reducing fetal movement, we do not have sufficient statistical evidence. Similarly, fetal respiration rate was also lower in the post-term group, but not at a statistically significant level. In the evening hours, the post-term group was found to have a significantly lower average BFP score.
Results: If our study is repeated with a larger patient group and hormone levels (cortisol, melatonin, estrogen, etc.) are quantitatively measured, the effects of diurnal rhythms and biological clocks on fetal well-being can be determined more clearly. At this stage, the BFP score examined in the evening, which provides better results, may be more valuable for timing of delivery and patient follow-up, as it can reduce hospital stays and follow-up frequency, provide economic benefits, and protect patients from unnecessary cesarean delivery and emergency procedures.

Keywords: Biophysical profile score, circadian rhythm, diurnal rhythm, post-term pregnancy, term pregnancy.