Sera koşullarında damla sulama yöntemiyle toprak tuzluluğunun giderilme olanakları
Opportunities for the removal of soil salinity under greenhouse conditions by the use of drip irrigation
Yazar: ABDULLAH SAYICI
Danışman: DOÇ. DR. HARUN KAMAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, sera koşullarında bir yetişme dönemi sonunda topraktaki tuz yığışımının damla sulama yöntemiyle giderilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, 4 farklı düzeydeki tuzlu toprakların yıkama etkinliği araştırılmıştır. Araştırmada ele alınan yıkama başlangıç toprak tuzluluk ortalama değerleri: (1) T1, 2 dS/m; (2) T2,  3 dS/m;  (3), T3, 3.8 dS/m ve (4) T4, 6 dS/m olarak belirlenmiştir. Çalışma sonunda toprak tuzluluğunun 0.7 dS/m'ye düşürülmesi hedeflenmiştir. Araştırma, Antalya ve ülkemizde yaygın olarak üretim yapılan tipte bir cam serada yürütülmüştür. Sera içerisine her bir tuzluluk konusu üç tekerrür halinde tesadüfi olarak yerleştirilmiştir. Yıkama suyu damla sulama yöntemiyle uygulanmıştır. Etkin bir yıkama-tuzluluk ilişkisini ortaya koyabilmek için yıkama suyu bir defada uygulanmamıştır. Yıkama suyu 21 gün boyunca her gün eşit miktarlarda uygulanmıştır. Her yıkamada toprak su içeriğini belirlemek için 0-10 cm, 10-20 cm, 20-30 cm ve 30-40 cm derinliklerden gravimetrik toprak örnekleri alınmıştır. Benzer bir şekilde her yıkamada toprak tuzluluk değerlerini saptamak amacıyla 0-10 cm, 10-20 cm, 20-30 cm, 30-40 cm ve 40-50 cm derinliklerden üçer tekerrürlü olarak toprak örnekleri alınmıştır. Tuzluluk için alınan toprak örnekleri hava kuru hale geldikten sonra rutin yöntemle laboratuvarda hazırlanan çamur ekstraktlarından süzükler çıkarılmıştır. Tuzluluk ölçümleri de çamur süzüklerinde yapılmıştır. Yıkama işlemi sırasında her bir konuya olmak üzere farklı miktarlarda yıkama suyu uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre T1, T2, T3 ve T4 konularındaki tuz yığışımı genel olarak on beşinci (15.) yıkama sonunda hedeflenen tuzluluk (0.7 dS/m) düzeyine düşürülmüştür. Araştırmada farklı tuzluluk düzeyindeki toprakların yıkama işleminde hedeflenen değere ulaşılabilmesi için T1 konusunda 290 mm, T2 konusunda 410 mm, T3 konusunda 500 mm ve T4 konusunda ise 750 mm yıkama suyu kullanılması gerektiği saptanmıştır. Elde edilen veriler ışığında serada bir üretim sezonu sonunda toprakta meydana gelen tuz yığışımının damla sulama yöntemiyle etkin bir şekilde yıkanabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to remove the salt accumulation in the soil by the use of drip irrigation method following an agricultural production period under greenhouse conditions. In the study, the washing activity of saline soils was investigated at 4 different levels. The mean values of initial soil salinity in the study were: (1) T1, 2 dS / m; (2) T2, 3 dS / m; (3), T3 is 3.8 dS / m and (4) T4 is 6 dS / m. At the end of the study, it was aimed to decrease the soil salinity to 0.7 dS / m. The research was carried out in a glass greenhouse used in agricultural production in Antalya province in Turkey. Each salinity treatment was randomly placed in three replications in the greenhouse. Washing water was applied by the drip irrigation method. In order to demonstrate an effective wash-salinity relationship, the washing was done in one application. Washing water was applied in equal amounts every day for 21 days. Gravimetric soil samples were taken from 0-10 cm, 10-20 cm, 20-30 cm and 30-40 cm depths to determine the soil water content in each wash. Similarly, in order to determine soil salinity values at each wash, soil samples were taken from three replicates of 0-10 cm, 10-20 cm, 20-30 cm, 30-40 cm and 40-50 cm depths. After the soil samples taken for salinity became air-dried, filters were removed from the mud extracts prepared in the laboratory conditions by a routine method. Salinity measurements were also made in sludge filters. During the washing process, washing water was applied in different amounts to each treatment. According to the results obtained, the salt accumulation in T1, T2, T3 and T4 was generally reduced to the target salinity (0.7 dS / m) at the end of the fifteenth (15th) wash. In the study, it was determined that washing water of 290 mm for T1, 410 mm for T3, 500 mm for T3 and 750 mm for T4 should be used in order to reach the target value in the washing process of different salinity levels. At the end of a production season in the light of the obtained data, the result is that the salt accumulation, which occurs in the soil, can be effectively washed by the drip irrigation method.