Sosyal politikalarda engelliler: Erzurum ili için bir değerlendirme çalışması
Disabled people in social policies: An evaluation study for Erzurum province
Yazar: MUHAMMET POLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET GÜNEY
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Belediye hizmetleri = Municipal services ; Belediyeler = Municipalities ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engellilik = Disability ; Erzurum = Erzurum ; Sosyal devlet = Social state ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal politika = Social policy ; Yerel yönetimler = Local administrations

Özet:
Günümüz dünyasında pek çok ülkede, engellilik ve onunla ilgili konuların sadece tıbbi bir perspektiften ele alınmadığı, bütüncül bir bağlamda ve daha kapsayıcı bir anlayışla ele alındığı görülmektedir. Sosyal engellilik faktörleri ve insan hakları bu anlayışın tezahürü olarak gösterilebilir. Engellilere yönelik sosyal politikaların kapsamı ve kalitesi üzerinde ülkelerin gelişmişlik düzeyi, refah sistemi, toplumun engelli algısı vb. gibi birçok faktör etkili olmaktadır. Sosyal politikalar, çok çeşitli sosyal sınıfları ve engellileri  içerisinde ihtiva etmektedir. Türkiye'de engelliler, 1982 Anayasası'nda aktif ayrımcı gruplardan biri olarak tanımlanmıştır. Engellilere yönelik uygulanan sosyal politikaların istikrarı ve başarısı; yerel yönetimlerin, gönüllü kuruluşların ve özellikle merkezi yönetimin inisiyatifini ve işbirliğini gerekli kılmaktadır. Özellikle merkezi yönetimin zayıf olması durumunda, belediye yönetiminin engellilere yönelik politikası büyük önem arz etmektedir. Türkiye'de belediyede sadece altyapı hizmetleri sunma sorumluluğu verilmemekte, sosyal devlet ilkelerine uygun olarak eğitim, ekonomi, sağlık, kültür, engelliler ve sosyal yardım alanlarında özellikle sosyal belediyeciliğin gereği olarak önemli mesuliyetler yüklenilmektedir. Sosyal politikalar kapsamındaki bu hizmetler; aynı zamanda sosyal özerkliği anlamanın da temelini oluşturmaktadır. Gelişmiş ülkelerle mukayese edildiğinde Türkiye'nin engellilere yönelik uygulanan sosyal politikalarda nispeten geç bir aşamada olduğu görülmektedir. Türkiye, tıbbi model bağlamında uzun süredir engellilerle karşı karşıya kalmakta ve toplumsal hayatın önemli bir parçası olan özel gereksinimli grupların bakımı ve korunması noktasında ailelere, önemli sorumluluklar düşmektedir. Bu çalışmada da bu engellilik ve engellilere yönelik sosyal politikalara ilişkin derin bir literatür araştırması yapılmış olup Erzurum ölçeğinde sosyal politikalarda engellilere yönelik bir çalışma gerçekleştirilerek araştırma sonucunda elde edilen veriler doğrultusunda değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Abstract:
In today's world, it is seen that in many countries, disability and its related issues are not only dealt with from a medical perspective, but in a holistic context and with a more inclusive understanding. Social disability factors and human rights can be shown as manifestations of this understanding. On the scope and quality of social policies for the disabled, the level of development of the countries, the welfare system, the society's perception of the disabled, etc. Many factors such as Social policies include a wide variety of social classes and people with disabilities. Disabled people in Turkey are defined as one of the active discriminatory groups in the 1982 Constitution. The stability and success of the social policies implemented for the disabled; requires the initiative and cooperation of local governments, voluntary organizations and especially the central government. Especially when the central government is weak, the policy of the municipality for the disabled is of great importance. In Turkey, the municipality is not only responsible for providing infrastructure services, but also undertakes some responsibilities in the fields of education, economy, health, culture, disabled people and social assistance in accordance with the principles of the social state. These services within the scope of social policies also form the basis of understanding social autonomy. Compared to developed countries, it is seen that Turkey is at a relatively late stage. In this case, Turkey has been facing the disabled for a long time in the context of the medical model, and the family plays an important role in the determinant disability care and protection. In this study, together with the literature research on disability and social policies, a study on the province of Erzurum was carried out and evaluations were made in line with the data obtained.