Khalfa hiperakuzi ölçeğinin Türkçeye uyarlanması
Turkish adaptation of khalfa hyperacusis questionnaire
Yazar: MURAT ERİNÇ
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE UFUK DERİNSU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Hiperakuzi = Hyperacusis ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Odyoloji = Audiology ; Ölçekler = Scales ; İşitme = Hearing ; İşitme algısı = Auditory perception

Özet:
Amaç: Hiperakuzi şikâyeti bulunan hastaların tanı ve tedavilerinde kullanılmak üzere Khalfa Hiperakuzi Ölçeği'nin Türkçeye uyarlanması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Genel popülasyondan rastgele seçilmiş 529 kişiye Türkçeye çevrilen Khalfa Hiperakuzi Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi, korelasyon analizi, tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, t-testi, ANOVA ve Sidak testi kullanılmıştır.
Bulgular: Yapılan güvenilirlik analizinde Cronbach's Alpha iç tutarlılık katsayısı 0,81 olarak tespit edilmiştir. Alt boyutların tespit edilmesi amacı ile uygulanan faktör analizi sonucunda ise 3 adet alt boyut (dikkat, sosyal ve duygusal) tespit edilmiştir. Bu 3 boyutun toplam varyansı %63 olarak gözlenmiş olup alt boyutların iç tutarlılığı da yüksek elde edilmiştir (0,75, 0,77, 0,73). Doğrulayıcı faktör analizi ile yapılan uyum istatistiklerinin Türk katılımcılardan toplanan gerçek verilerle kabul edilebilir düzeyde uyumlu olduğu görülmüştür. Hiperakuzi ile anksiyete arasında pozitif yönde, düşük düzeyde güçlü ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (r=0,357, p=0,01, p<0,05). Gürültüye maruz kalan katılımcıların hiperakuzi düzeylerinin gürültüye maruz kalmayan katılımcılara göre daha yüksek düzeylerde olduğu görülmüştür (t=6,78, p=0,01, p<0,05). Zamanla gürültüye olan tahammüllerinde azalma olan katılımcıların hiperakuzi düzeyleri, olmayanlara göre daha yüksek bulunmuştur (t=4,83, p=0,01, p<0,05).
Sonuçlar: Yapılan ölçümler sonucunda 14 soru ve 3 faktörlü yapının geçerli ve güvenilir bir araç olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Hiperakuzi, ölçek uyarlama, işitsel aşırı hassasiyet

Abstract:
Aim: The aim of this study is to adapt Khalfa Hyperacusis Questionnaire into Turkish for the use of diagnosis and treatment of people with hyperacusis complaint. 
Materials and Method: The Turkish translation of Khalfa Hyperacusis Scale and Beck Anxiety Inventory were applied to randomly selected 529 adults from the general population. For the evaluation of the data, confirmatory and exploratory factor analysis, correlation analysis, descriptive statistics, t-test, ANOVA and Sidak correction were used. 
Results: In the reliability analysis, Cronbach's Alpha internal consistency coefficient was determined as 0,81. Three sub-dimensions (attention, social and emotional) were identified as the result of factor analysis applied to determine the sub-dimensions. The total variance of these 3 dimensions were 63% and the internal consistency of the sub-dimensions was also high (0,75, 0,77, 0,73). After the factor analysis, Confirmatory Factor Analysis and Structural Equation Modeling results indicated that a three-factor solution with 14 items met the criteria standards for adequacy of fit among Turkish adults. Positive, weak and significant association between hyperacusis and anxiety was found. (r=0,357, p = 0,01, p <0,05). Participants who were exposed to noise were found to have higher levels of hyperacusis compared to participants who were not exposed to noise (t=6,78, p = 0,01, p <0,05). Participants who had decreased noise tolerance over time were found to be higher hyperacusis levels than those without (t=4,83, p = 0,01, p <0,05).
Conclusions: As a result of the measurements, 14 questions and 3 factors solution were concluded to be valid and reliable tool.

Key words: Hyperacusis, scale adaptation, auditory hypersensitivity