Süt dişlerinde kullanılan farklı eğe sistemlerinin postoperatif ağrı üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the postoperative pain effects of different file systems used in primary teeth
Yazar: HEMRA NUR ÖZAŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ABAKLI İNCİ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Dental eğeler = Dental files ; Dişler = Teeth ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Nikel titanyum = Nickel titanium ; Süt dişleri = Tooth deciduous

Özet:
Kök kanal tedavisi, çürük veya travma nedeniyle pulpanın geri dönüşümsüz olarak enfekte olduğu ya da pulpanın canlılığını yitirmesi sonucunda uygulanan tedavi yöntemidir. Başarılı bir kök kanal tedavisi için süt dişlerinin biyomekanik hazırlığı önemli bir aşamadır. Kök kanal tedavisinin başarısı, yalnızca yapılan tedavinin biyolojik sonuçlarına değil aynı zamanda hastaların postoperatif ağrılarının en aza indirgenmesine de bağlıdır. Bu nedenle, postoperatif ağrı ile ilişkili faktörlerin elimine edilmesi, hastaların tedaviden sonraki prognozu için önemli bir role sahiptir. Yapılan tüm kök kanal preparasyon yöntemlerinde apikalden bir miktar debris taşmaktadır. Apikal alana taşan debris postoperatif ağrının oluşmasına neden olmaktadır. Literatürde yapılan birçok çalışmada NiTi döner eğelerin el eğelerine kıyasla daha az debris ekstrüzyonuna sebep olduğu, dolayısıyla da daha az postoperatif ağrıyı meydana getirdiğini göstermiştir. Bu çalışma kapsamında 5-8 yaş aralığındaki çocuk hastaların alt çene süt molar dişlerine uygulanan kök kanal tedavisi preparasyonlarında NiTi K el eğesi ile WaveOne Gold, ProTaper Next, EndoArt NiTi Pedo Gold eğe, AF Baby döner eğe sistemlerinin postoperatif ağrıya olan etkisinin farklı ağrı ölçme skalaları kullanılarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Araştırmamızda; ProTaper Next (PTN), WaveOne Gold (WOG), AF Baby döner eğe, EndoArt NiTi Pedo Gold eğe, NiTi K tipi el eğeleri kullanılmıştır. Mandibular süt ikinci molar dişlerinde kök kanal tedavisi endikasyonu bulunan 5-8 yaş arasında 100 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalar her bir grupta 20 hasta olacak şekilde 5 gruba ayrılmıştır. Bütün sistemler üretici talimatlarına göre kullanılmış ve bütün tedaviler tek operatör tarafından tek seansta gerçekleştirilmiştir. Postoperatif ağrı, tedaviyi takiben 6., 12., 18., 24., 48., 72. saat ve 1. hafta Visual Analog Scale (VAS), Wong Baker Ağrı Değerlendirme ölçeği kullanılarak kaydedilmiştir. Elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
Çalışmamızın sonuçlarına göre; cinsiyet ve yaşın postoperatif ağrı ile arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir (p>0,05). Gruplar karşılaştırılmaksızın zamana göre ağrı skorları değerlendirildiğinde, başlangıç ağrı skorları diğer zamanlara kıyasla daha yüksek olup, zamanla ağrı azalmıştır. Kullanılan kök kanal aletlerinin, zamana bakılmaksızın postoperatif ağrıya etkileri değerlendirildiğinde aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiş (p<0,05) olup; WaveOne Gold grubunda postoperatif ağrı skorları diğer tüm gruplara göre daha düşük bulunmuştur.
Sonuç olarak, kullanılan eğenin postoperatif ağrı üzerinde etkisi bulunmaktadır. Süt dişleri için üretilmiş döner eğeler ile daimi dişler için üretilmiş döner eğeler zamandan bağımsız postoperatif ağrı değerleri kıyaslandığında; aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Her iki döner eğe sistemi de süt dişlerinin kök kanal preparasyonunda tercih edilebilinir. Resiprokal eğeler süt dişlerinin kanal tedavisi prosedürlerinde rotasyonel hareket gösteren eğelere benzer şekilde başarılı sonuçlar göstermektedir. PTN ve WOG döner eğe sistemleri hem çalışma süreleri hem de postoperatif ağrıya etkileri açısından el eğelerine göre daha başarılı sonuçlar sağlamaktadır.
Anahtar kelimeler: Kök kanal tedavisi, Nikel-Titanyum enstrümanlar, Postoperatif ağrı, Süt dişi

Abstract:
Root canal treatment is a treatment method in which the pulp is irreversibly infected due to caries or trauma or when the pulp loses its vitality. Biomechanical preparation of primary teeth is an important step for a successful root canal treatment. The success of root canal treatment depends not only on the biological results of the treatment, but also on minimizing the postoperative pain of the patients. Therefore, the elimination of factors associated with postoperative pain has an important role in the prognosis of patients after treatment. In all root canal preparation methods, some debris overflows from the apical. Debris protruding into the apical area causes postoperative pain. Many studies in the literature have shown that NiTi rotary files cause less extrusion of debris compared to hand files, and therefore less postoperative pain. Within the scope of this study, different pain measurement scales of the effect of NiTi K hand file and WaveOne Gold, ProTaper Next, EndoArt NiTi Pedo Gold file, AF Baby rotary file systems on postoperative pain in root canal treatment preparations applied to the mandibular primary molar teeth of pediatric patients aged 5-8 years. used to be evaluated.
In our research, ProTaper Next (PTN), WaveOne Gold (WOG), AF Baby rotary file, EndoArt NiTi Pedo Gold file, NiTi K type hand files were used. 100 patients between the ages of 5 and 8 who had root canal treatment indications for mandibular primary second molars were included in the study. The patients were divided into 5 groups with 20 patients in each group. All systems were used according to the manufacturer's instructions and all treatments were performed by a single operator in a single session. Postoperative pain was recorded at the 6th, 12th, 18th, 24th, 48th, 72nd hours and 1st week following treatment using the Visual Analog Scale (VAS), Wong Baker Pain Rating scale. The obtained data were evaluated statistically.
According to the results of our study, no statistically significant relationship was found between gender and age and postoperative pain (p>0.05). When the pain scores were evaluated according to time without comparing the groups, the initial pain scores were higher than the other times, and the pain decreased over time. When the effects of the root canal instruments used on postoperative pain were evaluated regardless of time, a statistically significant relationship was found between them (p<0.05); Postoperative pain scores in the WaveOne Gold group were lower than in all other groups.
In conclusion, the file used influences postoperative pain. When the time-independent postoperative pain values of rotary files produced for primary teeth and rotary files produced for permanent teeth are compared; there is no statistically significant difference between them. Both rotary file systems can be preferred for root canal preparation of primary teeth. Reciprocal files show successful results in root canal treatment procedures of primary teeth, like files with rotational movement. PTN and WOG rotary file systems provide more successful results than hand files in terms of both working time and effects on postoperative pain.
Keywords: Root canal treatment, Nickel-Titanium instruments, Postoperative pain, Primary tooth