İnhisar-Yakacık-Çaltı-Küre (Söğüt-Bilecik) bölgesindeki pegmatitik ve aplitik granit ve granodiyorit kompleksi ile sedimanter birimlerdeki kaolen yataklarının jeolojisi, mineralojisi, jeokimyası ve kökenlerinin irdelenmesi
Geology, mineralogy, geochemistry and genesis of kaolin deposits in pegmatitic and aplitic granite and granodiorite complex and overlained sedimentary units of the İnhisar-Yakacık-Çaltı-Küre (Söğüt-Bilecik) region
Yazar: FİRDEVS KART
Danışman: DOÇ.DR. SELAHATTİN KADİR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Granit = Granite ; Jeokimya = Geochemistry ; Kaolinit = Kaolinite ; Mineraloji = Mineralogy

Özet:
Kaolen kil yatakları hidrotermal olarak aplitik-pegmatitik granit vegranodiyoritler ile bunların üzerlerine gelen sedimanter birimler içerisinde otijenikolarak oluşmuşlardır. Silis ve demirce zengin malzemeler, bu birimlerdeki kırık, çatlakve faylar boyunca yerleşmiştir ve genellikle de kaolenleşmeler buralarda oluşmuştur.X-ışınları difraksiyon analizlerinde, egemen kaolinite simektit, illit ve kloritin yanısıraplajiyoklas, K-feldispat, kuvars, opal-CT ve yer yer eser miktarda götit, dolomit vekalsit mineralleri eşlik etmektedir. Petrografik incelemelerde de feldspatların genellikleileri derecede altere olması ve yer yer levhamsı yapı göstermesi ve altere ürünler ileiçiçe gelişmiş olması da kırık ve çatlaklı zonlar boyunca gelişen hidrotermal sular etkisiile birincil feldispatların aşırı derecede altere olduğunu göstermektedir. Benzer şekildemikromorfolojik olarak kaolinit kristal veya vermiform tipi kaolinit kristalyığışımlarının otijenik olarak aşırı altere olmuş feldispatların üzerinde oluşumu bunudesteklemektedir. Ayrıca, illit kristalleri ile kuvarsın kaolinit ve aşınmış feldspatkristallerine yakın olarak oluşması da, feldspatların bozuşması sonucu Al2O3/SiO2oranının artması ve Na2O+CaO'nun yıkanması sonucu asidik ortamda kaolinit ve azmobil olan K2O'nun yanı sıra Al2O3 artışına bağlı olarak da illit oluşmuştur.Kaolenleşmenin egemen olduğu silisleşmiş ve demir fazlı zonlardan limonit, götit vepirit; lepidokrozit iğnemsi rutil kristalleri ile koyu gri renkli manganitlerin götit ileberaber bulunması da inceleme alanındaki kaolenlerin hidrotermal kökenli olduğunugösterir. Ayrıca, kaolinit fraksiyonlarının (?18O %o 1.81 ve -5.92; ile ?D %o 71.68 ve -73.24) izotop değeri vermesi hidrotermal kökenli olduğunu desteklemektedir.Anahtar Kelimeler: Kaolinit, mineraloji, jeokimya, Söğüt- Bilecik, hidrotermalalterasyon, granit-granodiyorit.

Abstract:
Kaolin deposits developed hydrothermally and authigenically in pegmatiticapliticgranite and granodiorite and overlained sedimentary units. Cracks, fractures andpoor zones of these units are filled by siliceous and iron-rich materials which resultedkaolinization. X-ray diffraction analyses reveals that prevalent kaolinite associated withsmectite, illite and chlorite, plagioclase, K-feldspar, quartz, opal-CT and accessorygoethite, dolomite and calcite in places. Petrographically, feldspar crystals are generallyhighly resorbed and exhibit thick platy occurence along cracks and fractures affected byhydrothermal alteration. Micromorphologically, kaolinite crystals and vermiformkaolinite stacks are developed authigenically on highly resorbed feldspars. On the otherhand, formation of illite, quartz and kaolinite in association with feldspar crystals revealthat alteration of feldspar resulted increase of Al2O3 and partly K2O (moderatelymobile) and depletion of Na2O+CaO resulting acidic environmental condition forprecipitation of kaolinite and accompanied illite.Presence of silica, iron-oxide phases such as goethite and pyrite; lepidocrositeneedles, rutile crystals and manganite in highly kaolinized zones reveals hydrothermalorigin. Also, stable isotope values (?18O %o 1.81 and -5.92; and ?D %o 71.68 and -73.24) support hydrothermal genesis.Key Words: Kaolinite, mineralogy, geochemistry, Söğüt-Bilecik, hydrothermalalteration, granite-granodiorite