Öğretmenlerin okul iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin görüşlerinin farklı değişkenlere göre incelenmesi
Research on views of teachers related to occupational health and safety considering di̇fferent variables
Yazar: ARMAĞAN ÇEKİNMEZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET FARUK LEVENT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Denetimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin okul iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin görüşlerinin farklı değişkenlere göre incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda ilkokul, ortaokul ve liseler ziyaret edilmiş bu okullardaki öğretmenlerinin okul  iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin görüşleri farklı değişkenlere göre  incelenmiştir.
Bu araştırma, öğretmenlerin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin görüşlerini ortaya koymayı amaçlayan tarama modelinde Betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini 2016-2017 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Küçükçekmece ilçesi sınırları içerisinde yer alan ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 1792 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada seçkisiz örnekleme yöntemlerinden basit örnekleme kullanılmıştır. Araştırmacının çalıştığı ilçe olan Bahçelievler ilçesi bilerek seçilmemiş olup komşu ilçe olan Küçükçekmece ilçesi araştırma için seçilmiş ve ilkokul, ortaokul ve liselerin isimleri bir torbaya atılıp 8 ilkokul, 4 ortaokulu ve 5 lise seçilmiştir. Okulların öğretmen listelerini elde etme imkânı olmadığından bu okullarda çalışan yönetici ve öğretmenler örneklemi oluşturmuştur. Seçilen okullarda toplam 316 yönetici ve öğretmene ulaşılmıştır.
Araştırmaya temel teşkil eden verilere iş sağlığı ve güvenliği uzmanları ile yapılan çalışmalar sonucunda kendi oluşturduğumuz 43 soruluk 'Öğretmenlerin okul iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin görüşleri' başlıklı bir anket  ile  ulaşılmıştır. Araştırmada ortaya konan araştırma sorularına cevap aramak için, Betimsel istatistikler ve Ki-kare bağımsızlık testi kullanılmıştır. Anketten elde edilen veriler SPSS 21 yazılımıyla analiz edilmiştir.
Betimsel istatistikler için yüzde ve frekans değerleri bulunmuş ve her bir anket sorusu için bu değerler tablolar aracılığıyla sunulmuştur. Cinsiyet, mezuniyet durumu, mesleki deneyim, okul kademesi değişkenleri için frekans ve yüzdeler hesaplanmış ve tablolaştırılmıştır.
Anketteki her bir madde için cinsiyet, mezuniyet durumu, mesleki deneyim, okul kademesi değişkenlerine göre iki ya da çok yönlü çapraz tablolar oluşturulmuş, bu değişkenlerin her biri içindeki (alt grupların) özellikleri arasında bir ilişkinin olup olmadığını test etmek için Ki-kare bağımsızlık testi kullanılmıştır. .05 anlamlılık düzeyi esas alınmıştır.
Araştırmada elde edilen bulguları incelediğimizde; araştırmaya katılan öğretmenlerin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin görüşleri açısından cinsiyet, mezuniyet durumu, mesleki deneyim, okul kademesi değişkenine göre bazı sorularda anlamlı bir şekilde farklılaştığı görülmüşken bazı sorularda anlamlı farklılaşmaya rastlanmamıştır.
Araştırmada öğretmenlere iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin eğitimlerin verilmesi, bu konuda ulusal farkındalığın ve bilincin artırılması için çalışmaların yapılması önerileri yapılmaktadır. Araştırmacılara yönelik ise İstanbul'un çok büyük bir şehir olması nedeniyle diğer ilçelerde de farklı örnekleme yöntemleri ve modeller ile çalışmalar yapılabileceği önerileri yapılmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Öğretmen, iş sağlığı, iş güvenliği

Abstract:
The purpose of this study is to examine the opinions of teachers on occupational health and safety considering different variables. For this purpose, primary, middle, and high schools have been visited and the teachers' opinions on occupational health and safety have been studied considering different variables.
This research is a descriptive study in a screening model which aims to reveal the views of teachers on occupational health and safety. 1792 teachers, who work in elementary, middle, and high schools in the province of Küçükçekmece, İstanbul in the academic year of 2016-2017, constitute the population of the research. Cluster sampling from Random sampling methods have been used in this research. The district of Bahçelievler, where the researcher works, has not been deliberately chosen and the neighboring district of Küçükçekmece has been selected for research. the names of primary, middle, and high schools in Küçükçekmece has been put into a bag and 8 primary schools, 4 middle schools and 5 high schools has been selected. Due to the fact that there is no opportunity to list all the names of the teachers in those schools, the teachers and the administrators in those schools have created 'sample group'. A total of 316 administrators and teachers have been reached in selected schools. A total of 316 administrators and teachers have been reached in the selected schools.
The underlying data for the research has been reached with the 43 question assessment instrument "the Opinions of Teachers about Occupational Health and Safety in Educational Institutions", which we have formed by studying with the occupational health and safety specialists. Descriptive statistics and Chi-square independence test have been used to search for answers to the research questions raised in the research. The data obtained from the questionnaire have been analyzed with SPSS 21 software. 
For the descriptive statistics, percentage and frequency values have been found, and for each questionnaire, these values have been presented through tables. Frequency and percentages have been calculated and tabulated for variables such as gender, graduation status, occupational experience, school level and task variables in school.
For each item in the questionnaire, two or multiple cross tables have been created based on gender, graduation status, occupational experience, school level, and task variables in the school. Chi-square independence test has been used to test for the dependency of each of these variables (subgroups). .05 significance level was taken as basis.
When we examine the findings obtained in the research teachers who participated in the research have differed significantly in some questions in terms of their opinions related to occupational health and safety considering gender, graduation status, professional experience, and school level variables. However, there has been no significant difference in some questions.
In the survey, It is suggested that trainings related to occupational health and safety should be given to the teachers, and studies should be carried out to raise national awareness and consciousness in this issue. Since Istanbul is a very big city for researchers, it is suggested that studies can be done with different sampling methods and models in other districts.
 
Key words: Teacher, occupational health, occupational safety