Efe F1 arılarında hijyenik davranış özelliği ile Varroa destructor'a karşı dayanıklılığın karşılaştırılması ve koloni performansına etkisi
Comparison of hygienic behavior and resistance to Varroa destructor in Efe F1 bees and its effect on colony performance
Yazar: GAMZE ERTEM
Danışman: PROF. DR. BANU YÜCEL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Hayvan Yetiştirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bal arısının sosyal savunma mekanizmalarından biri olarak tanımlanan hijyenik davranış, işçi arıların enfekte olmuş yavruları tespit edip, hücre kapaklarını açıp temizlemesiyle temsil edilen oldukça karmaşık bir süreçtir. Bu davranış ekonomik arıcılığın önündeki en büyük engellerden biri olarak görülen Varroa destructor adlı ektoparazitik akarın da dahil olduğu yavru hastalıklarına karşı önemli bir savunma davranışı olarak değerlendirilmektedir. Bal arı yetiştiriciliğinde hastalık ve zararlı mücadelesinde kullanılan kimyasal maddelerin oranını azaltmak veya tamamen ortadan kaldırmak amacıyla hastalıklara ve özellikle Varroa destructor'a karşı dirençli bal arısı ıslahı son zamanlarda disiplinler arası bir başlık olarak değerlendirilmektir.  Hijyenik davranış bu başlıklardan üzerinde en çok çalışılmış konulardan birisi olarak öne çıkmaktadır.  
2019 yılında Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından tescil edilen ve özellikle çam balı üretimindeki yeteneği ile öne çıkan 'Efe Arısı' ekotipinde hijyenik davranış, üzerinde çok çalışılmamış konulardan birisidir. Yapılan bu çalışmada oluşturulan 20 adet Efe F1 melezi kolonilerinde hijyenik davranış testleri gerçekleştirilmiş, süreç içerisinde mevcut kolonilerdeki Varroa yoğunluğu hesaplanmış ve bu iki faktör arasındaki korelasyon incelenmiştir. Çalışma süresince kuluçka gelişimi ve ergin arılı çerçeve sayıları kayıt altına alınmış, Efe arısı ekotipinde hijyenik davranış ve Varroa yoğunluğunun koloni gelişim parametreleri üzerine etkisi tartışılmıştır

Abstract:
Hygienic behavior, defined as one of the honey bee social defense mechanisms, is a very complex process represented by worker bees detecting infected brood, opening the cells and cleaning them. This behavior is considered an important defense behavior against brood diseases, including the ectoparasitic mite called Varroa destructor, which is seen as one of the biggest obstacles to economic beekeeping. Breeding honeybees resistant to diseases, especially V. destructor, in order to reduce or completely eliminate the amount of chemicals used in beekeeping has recently been evaluated as an interdisciplinary topic, and hygienic behavior stands out as one of the most studied topics among these topics.
Hygienic behavior is one of the less studied subjects in the"Efe bee"ecotype, which was registered in 2019 and stands out especially for its ability in pine honey production. In this study, hygienic behavior tests were performed on 20 Efe F1 hybrid colonies, Varroa load was calculated during the same process and the correlation between these two factors was examined. During the study, brood development, the number of adult bee frames were registered and the hygienic behavior of Efe bees and the effect of Varroa load on colony parameters were discussed.