Yoğun bakım hemşirelerinin santral venöz kateter enfeksiyonları ile ilgili bilgi ve tutumları
Knowledge and attitudes of icu nurses about central venous catheter infections
Yazar: HÜLYA TAŞDEMİR
Danışman: PROF. DR. SERKAN ÖNCÜ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hastane Enfeksiyon Kontrolü Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışmada yoğun bakım hemşirelerinin santral venöz kateter enfeksiyonu ile ilgili bilgi ve tutumlarını belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla Aydın Devlet Hastanesi 8 yoğun bakım ünitesinde çalışan 100 hemşireye santral venöz kateter enfeksiyonu ile ilgili bilgi ve tutumlarını ölçmeye yönelik anket çalışması uygulanmıştır. Toplanan veriler SPSS 22.0 programı kullanılarak çözümlenmiştir. Veriler, tanımlayıcı istatistiksel metotlar Ki-kare ve Kruskal Wallis testleri ile çözümlenmiştir. 
Bu çalışma sonucunda; hemşirelerin bilgi olarak en iyi oldukları konu damar duvarını etkileyecek olan ilaç uygulamalarında santral venöz kateteri kullandıkları,santral venöz kateter uygulama yerlerini bildikleri,çok lümenli kateterlerin yerleştirilmesi çoklu girişime izin verip enfeksiyon riskini arttırdığını bildileri tespit edilmiştir.Yapışma özelliği iyi olan poliüretan örtüler ,steril gazlı bez ve kapatıcı örtüleri kullandıkları, kateter giriş yeri pansumanı ve örtülerini belli aralıklarla yaptıkları tüm bu işlemlerde aseptik tekniklere dikkat ettikleri,el hijyenine önem verdikleri  tespit edilmiştir.  Çoğu hemşire kateter giriş yerinde kanama sıvı birikimi akıntı varsa gazlı bezle pansuman yapmadıklarını belirtmiş oysa ki kateter bölgesinde akıntı kanama gibi durumlarda o bölgeye gazlı bezle pansuman önerildiği ve bu işlemin kateter enfeksiyonu açısından önemli olduğu konusunda bilgi verilmesi gerekmektedir. 40 yaş ve altı  hemşirelerin  gazlı bezle pansumanların 2 günde bir değiştirilmesi gerektiğini bilmiş oldukları saptanmış olup, diğer hemşirelerin genel anlamda bu süreleri bilmedikleri  düşünülebilir. Örtü bütünlüğü bozulursa , gevşerse, ıslanırsa, gözle görünür şekide kirlenirse derhal örtü değişimi yapılması gerektiği sorusuna lisans ve yükek lisans mezunu hemşirelerin tamamı doğru cevap verdiği saptanmıştır. Bu durum öğrenim durumu yükseldikçe uygulamanın daha doğru yapıldığını göstermektedir.  
Çalışmamızda santral venöz kateter ile ilgili eğitim alan hemşirelerin  cilt antisepsisinde %70 lik alkol içeren > 0.5 klorheksidin solüsyonu kullandıkları saptanmıştır. Bu durum ise eğitim alan hemşirelerde doğru uygulamanın daha fazla yapıldığını göstermektedir. Çoğu hemşirenin kateter sabitleyicisi olarak elastik olan olmayan rulo bandajları kullandıkları tespit edilmiştir. Rulo bandajların kullanımının uygun olmadığı konusunda bilgi verilmelidir. Günlük olarak kateter dış yüzeyinin antiseptik ile silinmesi mikroorganizma yükünü azaltmakta ve kolonizasyonu da azaltmakta olduğu çoğu hemşire tarafından bilinmekte olduğu saptanmıştır. Bu konu da bilgi eksikliği olmadığını düşündürmektedir. Kan kültürü alımı esnasında ilk kan örneği atılmamalı kültür için bu kanın kullanılması bilgisini çoğu hemşire doğru cevap vermiştir. Kateterden kültür almadan önce birleşme yerinin temizliğinin alkol ile yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu uygulamaların kontaminasyon riskini arttırdığı konusunda bilgi eksikliği düşünülmektedir. 
Çalışmamız sonuçları ışığında kontaminasyon oranını azaltmak için santral venöz kateter enfeksiyonu ve santral venöz kateter bakımı ile ilgili politika ve prosedürler hazırlanmalıdır. Santral venöz kateter kullanan ve bunlara bakım veren  hemşirelere yönelik rutin eğitimler yapılarak farkındalığın arttırılmasının önemli olduğu düşüncesindeyiz.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the knowledge and attitudes of ICU nurses regarding central venous catheter infection. For this purpose, a survey study was conducted on 100 nurses working in 8 intensive care units of Aydın State Hospital to measure their knowledge and attitudes about central venous catheter infection. The collected data were analyzed using SPSS 22.0 program. Data were analyzed by descriptive statistical methods, Chi-square and Kruskal Wallis tests.
As a result of this study; it has been determined that nurses use the central venous catheter in drug applications that will affect the vascular wall, which is the best subject for information, they know the location of central venous catheter application, the placement of multi-lumen catheters allows multiple interventions and increases the risk of infection. It was determined that they used concealing dressings, catheter entry dressing and dressings at certain intervals, and they paid attention to aseptic techniques and to hand hygiene. Most nurses have stated that they do not dress with gauze if there is bleeding fluid accumulation at the catheter entry point, whereas in cases such as bleeding from the catheter area, it is recommended that dressing with gauze for this area and this procedure is important for catheter infection. It has been determined that nurses aged 40 and under knew that gauze dressings should be changed every 2 days, and it may be thought that other nurses generally do not know these periods. It was determined that if the cover integrity deteriorates, loosens, gets wet, and visibly contaminates, the nurses who have graduated from undergraduate and graduate degrees have answered the question correctly. This shows that the application is more accurate as the education level increases. In our study, it was found that the nurses who received training on central venous catheter used> 0.5 chlorhexidine solution containing 70% alcohol in the skin antiseptic. This situation shows that the correct application is done more in nurses who are trained. It was found that most nurses used non-elastic roll bandages as catheter fixers. Information should be provided that the use of roll bandages is inappropriate. It is known by most nurses that daily catheter outer surface is wiped with antiseptic and reduces the burden of microorganism and also reduces colonization. This topic also suggests that there is no lack of information. The first blood sample should not be discarded during blood culture intake. Most nurses answered the information about using this blood for culture. It was determined that the joint was not cleaned with alcohol before taking the culture from the catheter. Lack of information is considered that these practices increase the risk of contamination. In the light of the results of our study, policies and procedures regarding central venous catheter infection and central venous catheter care should be prepared to reduce the rate of contamination in the light of the results of our study. We think that it is important to raise awareness by conducting routine trainings for nurses who use central venous catheters and care for them.