Mimarlığın propaganda aracı olarak kullanımı: La Turquıe Kemalıste Dergisi örneği
The use of architecture as propaganda tool: The example of La Turquıe Kemalıste Magazine
Yazar: MEHMET ATALAY YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN AYDIN ÖKSÜZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Mimarlık pratiği, tarih boyunca iktidarların meşruiyetini sağlamada kullandığı bilgi alanlarının başında gelmektedir. İktidarlar tarafından sağlanan meşruiyetin propagandası yine mimarlık yoluyla yapılmıştır. Bu ilişki sayesinde modern dünyanın propaganda yöntemlerinden birine dönüşen ideolojik mimarlık, çalışmanın "Propaganda Kavramının Ortaya Çıkışı ve Tanımı" başlıklı bölümünde değinilen tanımlamalara göre şekillenmiştir.
Mimarlık, batı dünyasında olduğu gibi Türkiye coğrafyasında da bir propaganda aracı olarak kullanılmıştır. Özellikle cumhuriyetin ilk yıllarında üretilen mimarlık, iktidarın ülkeye dair ideallerinin mekâna dönüşmüş hali niteliğindedir. Söz konusu dönemde ülkenin batıya modernleşme bağlamında tanıtımı için propaganda aracı olarak kullanılan araç La Turquie Kemaliste Dergisi'dir. Çalışmanın ana amacı ilgili derginin cumhuriyetin modern yüzünün tanıtımını yaparken mimarlığı propaganda aracı olarak nasıl kullandığını sorgulamaktır. 
Tarihteki örneklerden yola çıkarak mimarlığın propaganda bağlamında incelendiği çalışmada erken dönem Türkiye Cumhuriyeti iktidarının özellikle Ankara kenti üzerinden bir modernleşme propagandasını mimarlık aracılığıyla nasıl yaptığı araştırılmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde propaganda kavramının kuramsal alt yapısı ve kavramın sanat ve mimarlık gibi disiplinlerle ilişkisi tartışılmıştır. İkinci bölümde La Turquie Kemaliste Dergisi'nin tüm sayıları taranmış; propaganda ve mimarlık ilişkisi erken cumhuriyet Türkiye'si mimarlığı bağlamında incelenmiştir. Dönem iktidarının batıyı ikna ve kendini modernlik bağlamında kanıtlama kaygısı, La Turquie Kemaliste Dergisi özelinde kendine en kullanışlı propaganda aracı olarak mimarlığı seçmiştir.

Abstract:
Architectural practice is one of the areas of knowledge that governments have used to provide legitimacy throughout history. The propaganda of the legitimacy provided by the rulers was also made through architecture. Thanks to this relationship, ideological architecture, which has turned into one of the propaganda methods of the modern world, has been shaped according to the definitions mentioned in the section titled "The Emergence and Definition of the Concept of Propaganda".
	Architecture has been used as a propaganda tool in Turkey as well as in the West. The architecture, which is examined within the scope of the study, is the transformation of the ideals of the government into the space. In that period, the tool used as a propaganda tool for the promotion of the country to the West in the context of modernization was La Turquie Kemaliste Magazine. The main purpose of the study is; how the magazine used architecture as a propaganda tool while promoting the modern face of the republic. 
In this study, the use of architecture in the context of propaganda has been examined based on examples from history. It is investigated how the early period Turkish Republic government made a modernization propaganda especially through the city of Ankara with architecture. In the first part of the study, the theoretical background of the concept of propaganda and its relationship with disciplines such as art and architecture are discussed. In the second part, all issues of La Turquie Kemaliste Magazine were scanned; The relationship between propaganda and architecture has been studied in the context of early republican Turkey architecture. The period government's concern to persuade the west and to prove itself in the context of modernity chose architecture as the most useful propaganda tool for La Turquie Kemaliste Magazine.