Yön değiştirme hızı ile kuvvet, denge ve sürat arasındaki ilişkinin cinsiyete göre incelenmesi
Investigation of the relationship among change of directon speed, strength, balance and speed according to gender
Yazar: MUSTAFA CAN ESER
Danışman: PROF. DR. AYŞE KİN İŞLER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Denge = Equilibrium ; Hız = Speed ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Statik denge = Static balance

Özet:
Ankara. Bu çalışma, yön değiştirme hızı (YDH) ile kuvvet, denge ve sürat arasındaki ilişkinin cinsiyete göre incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya takım sporlarından 29 kadın ve 30 erkek olmak üzere toplam 59 gönüllü sporcu katılmıştır. Katılımcıların YDH performansları 505 testi, T-testi ve Illinois testi ile belirlenirken, kuvvet 60º/sn ve 180º/sn hızlarda izokinetik diz ekstansör (EKK) ve fleksör (FKK) kas kuvveti testleri ile ölçülmüştür. Patlayıcı ve elastik kuvvet için skuat (SS), aktif sıçrama (AS) testleri ile elastik kuvvet indeksi (EKİ) kullanılmıştır. Denge, postüral stabilite testi (PST) ve stabilite limiti testi (SLT) ile değerlendirilmiştir. Sürat için 10m ve 30m sprint zamanı kullanılmıştır. Kadın ve erkeklerde YDH ile kuvvet, denge ve sürat arasındaki ilişkiler Pearson'un korelasyon katsayısı ile belirlenmiştir. Her iki cinsiyette de aynı değişkenlerde anlamlı ilişkiler belirlendiğinde korelasyon katsayıları arasındaki fark için z dönüşümü yapılmıştır. Erkeklerde 60º/sn hızda EKK ve FKK ile YDH arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Kadınlarda 60º/sn açısal hızda ölçülen FKK ile 505 testi YDH arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Kadınlarda 180º/sn hızda sadece 505 testi ile FKK, erkeklerde ise sadece Illinois testi ile ortalama fleksör kas gücü arasında anlamlı bir ilişki belirlenmiştir (p<0,05).  Kadınlarda SS ve AS ile tüm testlerde ölçülen YDH arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.05). Buna karşılık erkeklerde T-Testi ve Illinois testinde ölçülen YDH ile SS ve AS arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05). YDH ile SS ve AS arasındaki ilişkilerde erkek ve kadınlarda elde edilen korelasyon katsayıları arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). EKİ sadece kadınlarda T-Testi ile anlamlı ilişki göstermiştir (p<0.05). Her iki cinsiyette de YDH ile denge arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Hem erkek ve hem de kadınlarda 30m sürat ile tüm YDH arasında anlamlı ilişki belirlenirken, 10m sürat sadece kadınlarda tüm YDH ile anlamlı ilişkiler göstermiştir (p<0.05). 30m süratte bu ilişkiler Illinois testi hariç (p<0,05) cinsiyetler arasında benzer bulunmuştur (p>0,05). Bu çalışmanın bulguları, YDH'nin patlayıcı kuvvet ve sürat ile ilişkili olduğunu ancak maksimal kuvvet ve denge ile ilişkili olmadığını göstermiştir. Ek olarak bu çalışmanın bulguları YDH ile ilişkili motorik özelliklerin cinsiyetten bağımsız olduğunu da göstermiştir.  
Anathar kelimeler: Yön değiştirme hızı, Kuvvet, İzokinetik kuvvet Denge, Sürat, Cinsiyet farklılığı

Abstract:
This study was designed to investigate the relationship among change of direction speed (CODS), strength, balance and speed according to gender. A total of 59 athletes, 29 women and 30 men, participated in this study voluntarily. CODS performances were determined by 505, T-test and Illinois COD tests while strength was evaluated by isokinetic knee extension (KES) and flexion (KFS) strength tests at 60º /sec and 180º /sec.  For determination of explosive and elastic strength squat (SJ) and countermovement jump (CMJ) tests and elastic strength index (ESI) were used. Balance of the participants was determined by overall stability index (OSI) and limits of stability (LOS) tests and sprint performance was evaluated by 10m and 30m sprint tests. Relationships among CODS and strength, balance and sprint in women and men were determined by Pearson's correlation coefficient. When significant correlations were found in both gender at the same variable, z-transformation was used for the determination of the difference among the correlation coefficients. In men no significant correlations were found between CODS and KFS and KES at 60º/sec angular velocity (p>0,05). In women significant correlation was only found between 505 test and KFS at 60º/sec angular velocity (p<0,05). At 180º/sec, significant correlation was only found between 505 test and KFS in women while in men significant correlation was only found between Illinois test and mean flexion power (p<0,05). In women significant relationship was found among SS and CMJ and CODS of all tests (p<0,05). In spite of this in men significant correlations was found among SS and CMJ and T-test and Illinois tests (p<0,05). In correlations among COD and SS and CMJ, no significant difference was found between men and women (p>0,05). ESI was only significantly correlated with T-test in women (p<0,05). For both gender no significant correlations were found among COD and balance variables (p>0,05). In both men and women significant correlations were found among CODS and 30m sprint time, while 10m sprint time was only correlated with CODS in women (p<0,05). For 30m sprint time, these correlations were found to be similar for both gender (p>0,05) except Illinois test in which significant difference was found between men and women (p<0,05). The results of the present study indicated that CODS was associated with explosive power and sprint performance however was not correlated with maximal strength and balance. In addition the results also showed that variables which were associated with CODS was independent of the gender.
Keywords: Change of direction speed, Strength, Isokinetic strength, Balance, Speed, Gender difference