Marmara Denizi'nin kuzeydoğusunda fitoplankton tür kompozisyonunun incelenmesi (2001)
Phytoplankton species of the northeastern Sea of Marmara (2001)
Yazar: DUYŞEN ÖZEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEYFETTİN TAŞ
İstanbul Üniversitesi / Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü / Fiziksel Oşinografi ve Deniz Biyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science
Dizin: Biyoloji = Biology ; Ekoloji = Ecology ; Ekolojik faktörler = Ecological factors ; Fitoplanktonlar = Phytoplanktons ; Marmara = Marmara ; Marmara Denizi = Marmara Sea ; Oşinografi = Oceanography

Özet:
Bu çalışma, Marmara Denizi'nin kuzeydoğusunda 2001 yılı boyunca fitoplankton dağılımını ve bu dağılıma etki eden ekolojik etkenleri kapsamaktadır. İSKİ Su Kalitesi İzleme Projesi kapsamında belirlenen 9 istasyonda yürütülen çalışmada, aylık ve mevsimlik örneklemeler 0.5, 5, 10, 20 m derinliklerde yapılmıştır. Yapılan kantitatif analizler sonucunda hemen hemen tüm istasyonlarda dinoflagellatlar yüksek konsantrasyonlarda bulunmuş, bazı aylarda ise diyatomların artış gösterdiği belirlenmiştir.Fitoplanktonun kalitatif analizleri için Nansen plankton kepçesiyle 15 m'den yüzeye vertikal çekimler yapılarak örnekler alınmıştır. Yapılan analizler sonucunda hemen hemen tüm istasyonlarda kış ve bahar mevsiminde, yaz mevsimine göre nispeten daha fazla sayıda türün olduğu görülmüştür.Fitoplankton tür çeşitliliğinin hesaplanmasında Shannon-Wiener çeşitlilik indeksi (H') kullanılmış ve yıl boyunca bu indeksin (H') 0.13-3.85 değerleri arasında değiştiği, bu değerlerin (H') aylık örnekleme istasyonlarında diğerlerine göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir.Su ve kepçe örneklerindeki analizler sonucunda 42'si Dinophyceae, 54'ü Bacillariophyceae, 4'ü Dictyochophyceae ve 5'i diğer gruplar (Chlorophyceae, Gamophyceae ve Cyanophyceae'den 1'er tür ile Euglenophyceae'den 2 tür) olmak üzere toplam 105 fitoplankton türü tespit edilmiş, bunlardan 12 türün Marmara Denizi için yeni kaydedildiği, 3 türün ise Türkiye Denizleri için yeni kayıt olabileceği belirlenmiştir. UNESCO'ya bağlı IOC (Intergovernmental Oceanografic Commission) tarafından belirlenen Toksik Alg Listesi'ne göre bu çalışmada 6 türün zararlı ya da toksik özellikte olduğu, ancak bunlardan hiçbirinin aşırı üremeye neden olmadığı gözlenmiştir. Ancak Pseudo-nitzschia pungens'in Aralık ayında belli bölgelerde artış göstermesi dikkati çekmiştir.

Abstract:
This study concerns the distribution of phytoplankton and ecological factors influencing distribution patterns in 2001 in the northeastern Sea of Marmara.Monthly and seasonal samplings were carried out 0.5, 5, 10 and 20 meters depth of 9 stations within the frame work of ISKI Water Quality Control Poject. As a result of these quantitative analyses, dinoflagellate were found in high concentrations nearly at all stations, but in some months an increase in diatoms were detected.For qualitative analyses, samples were collected by vertical tows of a Nansen plankton net from 15 meter to the surface. Qualitative analyses pointed that number of phytoplankton species were higher in winter, fall and spring when compared summer.Shannon-Wiener index (H') was used as a measure of diversity and it was determined that the diversity fluctuated within the range of 0.13-3.85 and diversity was higher at the monthly sampling stations when compared to the others.As a result of analyses of water and plankton net samples, 105 phytoplankton species were identified from Dinophyceae (42 species), Bacillariophyceae (54 species), Dictyochophyceae (4 species) and the other groups ( 1 for Chlorophyceae, Gamophyceae and Cyanophyceae; 2 for Euglenophyceae). It was detected that 12 of these species were new record for Marmara Sea and 3 of them would be new record for Turkish Seas. 6 species were listed in Harmful Algae List of IOC (Intergovernmental Oceanografic Commission) of UNESCO while it was seen that none of them were represented in bloom levels. On the other hand, important increase in Pseudo-nitzschia pungens in December is notable.