Doğum sonrası dönemde verilen planlı taburculuk eğitimi ve danışmanlığın öz-bakım gücü ve emzirme üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of planned discgarged education that is given during postpartum period and consultation on self care agency and breastfeeding
Yazar: EDA ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. TÜLAY YAVAN
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu randomize kontrollü araştırma, doğum sonrası dönemde verilen planlı taburculuk eğitimi ve danışmanlığın öz-bakım gücü ve emzirme üzerine etkisinin değerlendirilmesi amacı ile deneysel olarak yürütülmüştür.
Araştırmaya dâhil olma kriterlerini karşılayan ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan192 kadın randomizasyon yapılarak üç gruba ayrılmıştır. Gruplar; kontrol grubu (standart bakım alan grup), müdahale 1 (sadece anneye eğitim ve danışmanlık verilen grup) ve müdahale 2 (anne, eş ve ebeveynlere eğitim ve danışmanlık verilen grup) grubu belirlenmiştir. Araştırmanın verilerini elde etmek için, Kadınların Tanıtıcı Özellikleriyle İlgili Veri Toplama Formu, Postnatal Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği-Kısa Formu, Hastane Taburculuğu İçin Hazır Oluşluk Ölçeği-Yeni Doğum Yapmış Anne Formu (HTHÖ-YDAF), Öz-Bakım Ölçeği, Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan "Doğum Sonu Döneme Yönelik Eğitim Rehberi" doğrultusunda müdahale 1 ve müdahale 2 grubuna taburculuk eğitimi verilmiştir. Araştırmaya katılan tüm kadınlar araştırmacı tarafından altı ay boyunca telefonla takip edilerek ölçekler doldurulmuştur.
		Kontrol grubunun HTHÖ-YDAF toplam puan ortalamasının ve Öz- Bakım Gücü Ölçeği 2. gün, 15. gün ve 6. hafta puan ortalamasının diğer gruplardan anlamlı derecede düşük olduğu bulunmuştur (p<0.05). Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği puanları açısından karşılaştırıldığında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu (p<0.05), en yüksek puanın kontrol grubunda, en düşük puanın müdahale 2 grubunda olduğu bulunmuştur. Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeğinin 2. gün, 6. hafta ve 6. ay puanları açısından karşılaştırıldığında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu (p<0.05), en düşük puanın kontrol grubunda, en yüksek puanın müdahale 2 grubunda olduğu saptanmıştır. Tüm gruplarda HTHÖ-YDAF puanı ile Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği arasında pozitif bir korelasyon olduğu ve bu korelasyonun istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05). Müdahale 2 grubunda Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği  puanları ile Öz-Bakım Gücü Ölçeği puanları arasında negatif yönde ve zayıf bir korelasyon olduğu ve bu korelasyonun istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05).
		Doğum sonrası dönemde verilen planlı taburculuk eğitimi ve danışmanlığın öz-bakım gücü ve emzirme üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılan bu çalışmaya göre; planlı eğitimin taburculuğa hazır oluşluğu etkilediği, doğum sonu annenin kendi ve bebek bakımına yönelik güçlük yaşama durumunu azalttığı, emzirmede kendilerine güvenlerini arttırdığı ve depresif belirtiler görülmesini azalttığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Doğum sonu dönem, taburculuk eğitimi, öz-bakım, emzirme, kanıta dayalı uygulamalar, doğum sonu depresyon

Abstract:
This randomized contol trial was carried out by experimental in order to evaluated the effect of planned discgarged education that is given during postpartum period and consultation on self care agency and breastfeeding as a randomised controlled study. One hundered ninety two women who met the inclusion criterias of the study and are volunteer to participate in was assigned to three groups with randomization. The groups were determinded as the control group (took standart care),the intervetion group 1 (took only mother education and consultation), and the intervention group 2 (took mother, partner and parents education and consultation). The questionnaire related to descriptive information of women, Postpartum Breastfeeding Self-Efficacy Scale, Readiness for Hospital Discharge Scale–New Mother Form (RHD-NMF),  Self Care Scale, Edinburgh Postpartum Depression Scale were used to obtain data of the study. Discharge education was given to, intervention groups 1 and 2 in the line with 'education guide relating to postpartum period' developed by theresearchers. All women included in the study had phone call by researcher and the questionnaires were filled out. 
		It was found that the mean total score of the RHD-NMF and the mean total score the Self Care Scale at 2nd, 15th days and 6th week were significantly lower than the other groups (p<0.05). There was a significant difference among the groups in terms of Edinburgh Postpartum Depression Scale and it was found that the highest score was in the control group, the lowest score was in the intervention group2 (p<0.05). When it was compared in terms of the scores of Breastfeeding Self-Efficacy Scale at 2nd,6th week, and 6th month, there was a significant difference among the groups(p<0.05), the lowest score was in the control group, the highest score was in the intervention group 2. There was a significant correlation among the score of RHD-NMF, the Breastfeeding Self-Efficacy Scale (p<0.05). There was a statistically significant negative corelation between the score of RHD-NMF and Edinburgh Postpartum Depression scale (p <0.05).
		According to the study which is aimed at evaluation of the effect of planned discgarged education that is given during postpartum period and consultation on self care agency and breastfeeding: planned education effects the readiness for discharge, reduces the status of having a difficulty of mother about self care and newborn care, and increases mother's self conficence in breastfeeding.

Keywords: Postpartum period, discharge education, self care, evidence based practice, postpartum depression