Genç yetişkin bireylerde sosyal kaygı ile erken dönem uyumsuz şemalar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between social anxiety and early maladaptive schemas in young adults
Yazar: ŞEVVAL ÖZYÜKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AMAN SADO ELEMO
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Genç yetişkinler = Young adult ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışmada genç yetişkinlerde görülen sosyal kaygı değerlendirilmiştir. Sosyal kaygının oluşumuna sebep olan unsurlardan biri de erken dönem uyumsuz şemalardır. Bireylerin yaşamlarının erken dönemlerinde karşılaştıkları olayların sosyal kaygıyı etkileyebildiği düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı genç yetişkin bireylerde erken dönem uyumsuz şemalar ile sosyal kaygı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Aynı zamanda görülen bu erken dönem uyumsuz şemaların sosyal kaygı ile ilişkisinde cinsiyetler arasında nasıl bir farklılık olduğunu belirtmektir.
Bu araştırmada Young Şema Ölçeği, Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği kullanılmıştır. Bunun yanında araştırmacı tarafından hazırlanan Sosyo-demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırma katılımcılarını 18-29 yaş aralığında bulunan genç yetişkinler oluşturmaktadır. Anket sorularının 172'sini (%52,3) kadın, 157'si (%47,7) erkek bireyler cevaplamışlardır. Çalışma içerisinde bulunan kişilerin tamamı 18-29 yaş aralığında bulunmaktadır. Çalışmada, ölçme araçlarından elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırmanın elde edilen sonuçlarına göre, genç yetişkin bireylerde görülen sosyal kaygı ile erken dönem uyumsuz şemalar arasında anlamlı bir ilişki görülmektedir. Erken dönem uyumsuz şema alanlarından kopukluk ve reddedilme, zedelenmiş özerklik ve performans, başkaları yönelimlilik, aşırı uyarılma ve baskılanma şema alanları ile sosyal kaygı arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur.  Zedelenmiş sınırlar şema alanı ile sosyal kaygı arasında negatif bir ilişki bulunmaktadır. Bunun yanında erken dönem uyumsuz şemalar ile sosyal kaygı arasındaki ilişki cinsiyet değişkeni açısından incelendiğinde anlamlı bir farklılık görülmüştür. Zedelenmiş özerklik ve performans şema alanı ile zedelenmiş sınırlar şema alanında cinsiyete göre anlamlı farklılıklar görülmüş ve iki şema alanında da erkeklerin puanları kadınlardan yüksek çıkmıştır.  
Anahtar Kelimeler: Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Sosyal Kaygı

Abstract:
In this study, social anxiety in young adult individuals was evaluated. One of the factors that cause the formation of social anxiety is early incompatible schemes. It is thought that the events faced by individuals early in their lives can affect social anxiety. This research aims to examine the relationship between early incompatible schemes and social anxiety in young adult individuals. It is also to indicate how these early mismatched schemes differ between the sexes in their relationship with social anxiety
Young Schema Scale and Liebowitz Social Anxiety Scale were used in this research. In addition, the Sociodemographic Information Form prepared by the researcher was used. The research sample consists of young adults between the ages of 18 and 29. 172 (52.3%) Female and 157 (47.7%) male individuals answered the survey questions. All of the individuals who participated in the study were between the ages of 18 and 29. The data obtained from the assessment instruments during the research process were analyzed using the SPSS program.
According to the findings of the study, a significant relationship is observed between social anxiety and early maladaptive schemas seen in young adults. A positive correlation was found between the early maladaptive schema domains of disconnection and rejection, impaired autonomy and performance, others-directedness, hyperarousal and suppression schema domains, and social anxiety. There is a negative correlation between the damaged boundaries schema domain and social anxiety. In addition, a significant difference was observed when the relationship between early maladaptive schemas and social anxiety was examined in terms of gender. Significant differences were observed in the domain of impaired autonomy and performance and in the domain of impaired boundaries, according to gender, and the scores of men were higher than women in both domains of schemas.
Keywords: Early Maladaptive Schemas, Social Anxiety