Yapay zekanın denetim çalışmalarına etkileri ve ticari alacaklar ile stokların denetiminde kullanılmasına yönelik öneriler
Effects of artificial intelligence on audit activities and recommendations for the audit of trade receivables and inventory
Yazar: HALUK MERT
Danışman: PROF. DR. AYŞE PAMUKÇU
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüzde bilgi çağında yaşıyoruz ve teknolojik gelişmeler hızla ilerliyor. Her gün yeni bir yenilikçi teknoloji ortaya çıkıyor ve dünyayı dönüştürüyor. Bu devrimin baş aktörlerinden biri de yapay zeka teknolojileridir. Yapay zeka, akıllı makineler ve algoritmalar kullanarak düşünme ve öğrenme yeteneğine sahip olma kabiliyeti sunar. Bu güçlü teknoloji, birçok sektörü etkiliyor ve hızlı bir şekilde dönüşüm sağlıyor. Bağımsız denetim sektörü de bu büyülü dünyaya adım atmakta olup yapay zekanın sağladığı avantajlardan yararlanarak denetim çalışmalarını daha etkin hale getirmeyi hedeflemektedir.

Bu doktora teziyle, günümüzün küreselleşen iş dünyasında ve hızla artan dijital veri akışında denetim çalışmalarına yapay zekanın etkisinin araştırılması amaçlanmaktadır. Geleneksel denetim metotları, karmaşık ve dijitalleşmenin sürekli arttığı günümüz ortamında daha verimli bir şekilde uygulanabilir hale gelmektedir. Ancak, yapay zeka ve diğer yeni teknolojik gelişmeler, denetim süreçlerinde büyük bir potansiyele sahiptir. Bu tez, yapay zekanın denetim çalışmalarına olan etkilerini ve ticari alacaklar ile stokların denetiminde kullanılmasına yönelik önerileri detaylı bir şekilde ele almaktadır. Bu çalışmanın amacı, denetçilere bu yeni teknolojik araçları daha etkin bir şekilde kullanma ve denetim süreçlerinde daha güvenilir sonuçlar elde etmeye yönelik önerileri detaylı bir şekilde ele almaktadır.

Bu ihtiyaçtan hareketle, bu doktora tezi, iş dünyasındaki hızlı değişimlere ve artan dijital veri hacimlerine bağlı olarak denetim çalışmalarında yapay zekanın önemini ve etkilerini araştırmaktadır. Bu tez, denetçilerin yeni teknolojik gelişmeleri kullanarak daha etkili denetim süreçleri yürütebilmelerini sağlamayı hedeflemektedir. Aynı zamanda, ticari alacaklar ile stokların denetiminde yapay zeka uygulamalarının kullanılmasıyla ilgili öneriler sunarak, işletmelerin finansal durumlarının daha doğru ve güvenilir bir şekilde denetlenmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Bu tez, iş dünyasında yapay zeka tabanlı denetim yöntemlerinin benimsenmesi ve kullanılması için bir bilgi kaynağı oluşturmayı hedeflemektedir.

Çalışmada, halka açık bir şirketin ticari alacaklar ve stokları üzerinden bir uygulama yapılmıştır. Bu uygulama, finansal verilerin denetim prosedürlerinin geleneksel yöntemlerle ve yapay zeka teknolojileri kullanılarak yapılmasının farklarını ve avantajlarını incelemektedir. Geleneksel yöntemlerle yapılan denetimlerde, manuel süreçler ve sınırlı veri analizi kullanılmaktadır. Bununla birlikte, yapay zeka tabanlı denetim yöntemleri, büyük veri analitiği, otomatik veri çekme ve doğal dil işleme gibi teknolojileri kullanarak daha geniş bir veri kümesine erişim sağlamakta ve daha detaylı analizler yapabilmektedir. Bu uygulama, geleneksel ve yapay zeka tabanlı denetim prosedürlerinin karşılaştırılmasıyla, yapay zekanın denetim süreçlerindeki potansiyel etkilerini ve faydalarını göstermeyi amaçlamaktadır.

Sonuç olarak, bu tez, yapay zekanın denetim çalışmalarına olan etkilerini ve ticari alacaklar ile stokların denetiminde kullanılmasına yönelik önerileri kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Yapılan araştırma, yeni teknolojik gelişmelerin denetim süreçleriyle nasıl entegre edilebileceğini ve denetçilerin bu teknolojileri kullanarak daha etkin ve verimli çalışmalarını nasıl sağlayabileceğini açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Ayrıca, günümüzdeki dijital dönüşümün hızla ilerlemesiyle birlikte, yapay zeka tabanlı denetim uygulamalarının yaygınlaşması ve geliştirilmesi kaçınılmaz bir gereklilik haline gelmektedir. Bu tez, denetim alanında yapay zeka teknolojisinin kullanımını teşvik etmek, gelişimini desteklemek ve ilgili paydaşlara yol göstermek amacıyla önemli bir katkı sağlamaktadır.

Abstract:
We are living in the age of information, where technological advancements are progressing rapidly. Every day, a new innovative technology emerges, transforming the world. One of the key players in this revolution is artificial intelligence (AI) technology. AI offers the capability to think and learn through the use of intelligent machines and algorithms. This powerful technology is influencing various sectors and driving rapid transformations. The independent auditing sector is also stepping into this magical world, aiming to enhance audit practices by leveraging the advantages provided by AI.

With this doctoral thesis, the aim is to investigate the impact of artificial intelligence on audit practices in today's globalized business world and the rapidly increasing digital data flow. Traditional audit methods can become more efficiently applicable in the complex and digitalized environment of today. However, AI and other new technological advancements hold significant potential in audit processes. This thesis comprehensively addresses the effects of AI on audit practices and provides recommendations for the use of AI in auditing commercial receivables and inventory. The purpose of this study is to provide detailed recommendations for auditors to effectively utilize these new technological tools and achieve more reliable outcomes in audit processes.

Motivated by these needs, this doctoral thesis explores the importance and effects of artificial intelligence in audit practices, considering the rapid changes in the business world and the increasing volume of digital data. The thesis aims to enable auditors to conduct more effective audit processes by leveraging new technological advancements. Additionally, it aims to contribute to the accurate and reliable audit of companies' financial conditions by providing recommendations for the use of AI applications in auditing commercial receivables and inventory. This thesis aspires to serve as an information resource for the adoption and utilization of AI-based audit methods in the business world.

In the study, a practical application is conducted using the commercial receivables and inventory of a publicly traded company. This application examines the differences and advantages of performing financial data audit procedures using traditional methods versus AI technologies. Traditional audits rely on manual processes and limited data analysis. However, AI-based audit methods utilize technologies such as big data analytics, automatic data retrieval, and natural language processing to access a broader range of data and conduct more detailed analyses. This application aims to demonstrate the potential effects and benefits of AI in audit processes by comparing traditional and AI-based audit procedures.

In conclusion, this thesis comprehensively addresses the impact of artificial intelligence on audit practices and provides recommendations for the use of AI in auditing commercial receivables and inventory. The research conducted clearly demonstrates how new technological advancements can be integrated into audit processes and how auditors can achieve more effective and efficient work by utilizing these technologies. Furthermore, with the rapid progress of digital transformation, the widespread adoption and development of AI-based audit applications have become inevitable necessities. This thesis aims to promote the utilization of AI technology in the field of auditing, support its development, and provide valuable guidance to relevant stakeholders.