Atıksu arıtma tesislerinde risk değerlendirmesi: Adana ASKİ Seyhan atıksu arıtma tesisi uygulaması
Risk assessment in wastewater treatment plants: Adana ASKİ Seyhan wastewater treatment plant application
Yazar: MERVE DİNÇER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR EROL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Canlıların en temel ihtiyacı sudur. Günümüzde içilemez/kullanılamaz haldeki sular, atıksu arıtma tesislerinde birtakım işlemlere tabi tutularak içilebilir/kullanılabilir hale getirilmektedir. Atıksu arıtma tesisleri İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği'ne göre, çok tehlikeli sınıfta yer almaktadır. Bu tesislerde gerekli önlemlerin alınmaması durumunda ciddi iş kazaları meydana gelebileceği gibi, çalışanlarda da çeşitli hastalıklar görülebilmektedir. Bu nedenle bu tesislerde öncelikle tehlikeler belirlenmeli, risk değerlendirmesi yapılmalı ve çalışanlara güvenli çalışma ortamları sağlanmalıdır. Bu çalışmada Adana ASKİ Seyhan Atıksu Arıtma Tesisi'ndeki tehlikeler ve riskler hem sağlık hem de güvenlik esaslı olarak belirlenmiştir. Çalışma ortamlarının ve donanımlarının güvenli olup olmadığının belirlenmesi, alınması gereken yeni önlemlerin tespiti için L tipi matris yöntemine göre risk değerlendirmesi yapılmıştır. Tesiste tespit edilen yüksek düzeydeki riskler, yangın, elektrik çarpması, iş kazası, havuza düşme, zehirlenme, metan gazı patlamasıdır. Çürütücü tanklar, tesis geneli, atölyeler, trafo binası, gaz desülfirizasyon ünitesi, gaz jeneratörü ve boyler ünitesi, servis suyu pompa ünitesi yüksek düzeyde risk içeren bölümler ve ekipmanlar olarak belirlenmiştir. Birtakım düzeltici önleyici faaliyetler ile tesis içinde belirlenen hem yüksek düzeydeki riskler hem de orta düzeydeki riskler, düşük düzey risk seviyesine dönüştürülmüştür.

Abstract:
The most basic need of living things is water. Today, undrinkable/unusable water is made drinkable/usable by being subjected to processes in wastewater treatment plants. Wastewater treatment facilities are in the very hazardous class according to the Workplace Hazard Classes Communiqué on Occupational Health and Safety. If necessary precautions are not taken in these facilities, serious occupational accidents may occur and various diseases may occur among employees. Therefore, first of all hazards must be identified, risk assessments must be made and safe working environments must be provided for employees in these facilities. In this study, the hazards and risks in the Adana ASKI Seyhan Wastewater Treatment Plant were determined on both health and safety basis. The risk assessment was carried out according to the L-type matrix method in order to determine whether the working environment and equipment are safe, whether what the new measures are. High-level risks identified in the facility include fire, electric shock, work accidents, falling into the pool, poisoning, and methane gas explosion. Digester tanks, facility general, workshops, transformer building, gas desulfurization unit, gas generator and boiler unit, service water pump unit have been identified as high-risk sections and equipment. With a number of corrective and preventive actions, both high level risks and medium level risks identified within the facility have been transformed into low risk level.