Manisa ilinde süt işleme tesis örneği üzerinden ÇED yönetmeliği uygulanmasının incelenmesi
Dairy plant example Manisa business investigation on the application of regulations EIA
Yazar: PINAR ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. JALE YANIK
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını ve çevre kirlenmesini önlemek devletin ve vatandaşın sorumluluğundadır. Çevresel etki değerlendirmesi, tasarlanması ya da uygulanması düşünülen projelerin çevreye etkileri tüm yaşam döngüsü sürecinde oluşturacakları etkileri ve buna karşılık alınabilecek önlemlerin ve alternatiflerin değerlendirilmesi ve izlenmesi sürecidir.
Sanayi devrimi ile başlayan süreç ile tarım toplumundan sanayi toplumuna geçiş, bunlara bağlı olarak hızlı kentleşmeyi beraberinde getirerek, bunlara bağlı olarak çevresel sorunları da ciddi boyutta oluşmasına yol açmıştır. Yerkürede yaşanan hızlı değişim ve gelişimler, çevreyi yok sayarak daha fazla üretim anlayışı ile yapılan üretimde çevre uzun yıllar boyunca dikkate alınmamış bu süreç günümüze kadar ulaşmıştır. Günümüzde küresel boyutta bir çevre kirlenmesi bugünümüzü ve yarınlarımızı ciddi anlamda tehdit eder olmuştur. Çevre ile barışık, çevreye duyarlı bir yaklaşım ile üretim yapılması ve bu yönde yeter ve gerekli önlemlerin alınması sadece bugünümüzü ilgilendirmemekle beraber insanlığın geleceğini de ilgilendirmektedir. Yerkürede yaşanan değişimler, gelişimler, artan üretim olanakları, kalkınmanın ve ilerlemenin gereği olan tüm faaliyetlerin çevre üzerinde baskı oluşturmadan ya da çevrede ağır tahribatlara yol açmadan planlamak, çözümlemek kaçınılmazdır. Dünyada ve ülkemizde çevresel etki değerlendirmesi ile çevre sorunlarını tespit etmek, önlemek ve sürdürülebilir çevre olmasını sağlamak son derece önemlidir.
Çevresel etki değerlendirmesi, sürdürülebilir gelişmeyi gerçekleştirmek ve doğal kaynakların akılcı kullanımını sağlamaya ilişkin bir mekanizma sağlayabilmektedir. Canlıların hem kendi aralarındaki hem de çevreleriyle olan ilişkilerini tek tek veya birlikte inceleyen ekolojik bilimin, organizmalar ve çevreleri arasındaki ilişkileri incelemek üzere analitik prosedürler temin etmek suretiyle ÇED'de belirgin bir rolü bulunmaktadır. ÇED ile ilgili yönetmeliklerin sürekli olarak değiştirilmesi mevuct mevzuatlar kapsamında istismar altındadır. ÇED'ler çevre bilimle ilgili girdiler, bilimsellik özenden yoksunluğu ve çevrebilimle ilgili etkiyi öngörmede ve değerlendirmedeki başarısızlığı ile tartışılmaktadır. Bu çalışmada, 'en iyi uygulamanın' benimsenmesinde mevzuat üslubundaki belirsizlikler, yasal gerekliliklerdeki önemli eksiklikler ve bilimsel sınırlamalardan kaynaklanan bazı engelleri irdemelemekte ve bu engellerin kalkmasına ilişkin genel çerçeve ele alınmaktadır. ÇED için stratejik bir yaklaşım ihtiyacı, ekolojik etkileri izlemeyle ilgili araştırma ve değerlendirmeler, resmi gerekliliklerle ilgili standart protokoller tanımlanmaktadır. ÇED ile çevrenin kirletilmeden, olağan dengesinin bozulmadan korunması, kirlenmesi halinde bunun maliyetinin hem ekonomi ve insan yaşamı için daha fazla olmasıdır. Bununla birlikte zamanında alınması gereken önlemlerin alınmaması gelecekte çok daha büyük sorunlara yol açacaktır.
ÇED uluslararası standartlara göre uygulanabilirliği ile insan yaşamı için sürdürülebilir bir çevre önlemidir. Yatırımlar yapılmadan çevreyi olumlu ya da olumsuz yönde etkileyecek faaliyetlerin bu etkilerinin projelerin karar aşamasında iken incelenmesi, test edilmesi, tüm yapılacak faaliyetlerin çevreye zarar vermeyecek şekilde alternatif çözüm yollarının bulunması ve belirlenmesi, ÇED tarafından belirlenmiş standart, yönerge, stratejiler ve kurallara uygun olarak gerçekleştirmeyi hedeflemelidir. Böylelikle ülkenin yaşam kaynaklarının korunması, tarımsal biyoçeşitlilik, temiz su kaynakları, tehlike altındaki bitki, hayvan türlerinin iyileştirilmesi, ekosistemin korunması da sağlanacaktır. 
ÇED, çevrenin kirlenme öncesi gerekli ve yeter önlemler alınması, kirlenme sonrası gerekli temizlenme için gerekli kaynakları en aza indirmektir. Bu amaçla çevre değerleri korunarak, ekonomik ve zaman kayıplarının önüne geçilmesidir. ÇED ile çevrenin bir bütün olarak yüksek düzeyde korunmasını sağlaması gerekmektedir.
Peynir altı suyu deşarjının çevreye olumsuz etkileri göz önüne alındığında bu atığın ticari bir değere dönüştürülüp değerlendirilmesi hem çevre hemde ekonomik anlamda büyük kazanımlar sağlayacaktır. Bunun sağlanması için gerekli olan teşvik ve yatırımların girişimcilere sağlanması ve buna ilgili kurumun rehber olması gerekmektedir.

Abstract:
Everyone is entitled to live in a healthy and balanced environment. Improve the environment, health and the environment to prevent contamination of the environment and citizens is the responsibility of the state. Environmental Impact Assessment, to be designed or intended to apply to all of the environmental impact of the project life cycle process and the corresponding measures to be taken will form effects and evaluation of alternatives and monitoring process.
The process that began with the industrial revolution and the transition from agricultural society to industrial society, consequently bringing about rapid urbanization, depending on their size occur in severe environmental problems have led to. The rapid change and development in the earth, the environment, ignoring made with the understanding that more production environment for many years in production today have reached this process have not been considered. Today, our particular present a global environmental pollution and our future would have been seriously threatened. Harmony with the environment, it is manufactured using an environmentally friendly approach and take the necessary measures in this direction and enough although not only concern our particular present is relevant to the future of humanity. The changes in the Earth, development, increased production facilities, development and progress of all activities required to create pressure on the environment or the environment without causing severe damage to plan, analyze, is inevitable. The world and in our country with the environmental impact assessment to identify environmental problems, prevent and ensure a sustainable environment is extremely important.
Environmental Impact Assessment, to realize sustainable development and rational use of natural resources can provide a mechanism for providing. Live both among themselves as well as their relationship with the environment when viewed individually or together, ecological science, to examine the relationship between organisms and their environment by providing analytical procedures are a distinctive role in the EIA. Permanent change of regulations on EIA legislation within the scope of our available is under exploited. EIA-science about the nexus of inputs, lack of attention to scientific and environmental-science-related effects associated with the failure of the prediction and assessment are discussed. In this study, the 'best practice' in adopting the stylistic ambiguities in legislation, regulatory requirements and the lack of significant scientific limitations arising from the removal of these obstacles, some obstacles irdemele and the general framework are discussed. Need for a strategic approach to EIA, the ecological impact of research and evaluation regarding monitoring, standard protocols are defined on formal requirements. EIA and environmental pollution, without disruption of the usual balance of protection, the case of contamination of the cost of both the economy and it is more for human life. However, precautions should be taken in time will lead to much larger problems in the future.
EIA according to international standards with applicability to human life and a sustainable environment is important. Investments in the environment positively or negatively will affect the activities that impact the project at the decision stage, while examining, testing, all planned activities on the environment will not harm the alternative finding solutions and identifying the EIA determined by standard guidelines, strategies and rules in accordance with the aims to achieve should. Thus, the protection of country living resources, agricultural biodiversity, clean water resources, endangered plant and animal species Improving the protection of ecosystems will also be provided.
EIA, environmental pollution and sufficient measures required before the necessary resources for contamination after cleaning necessary to minimize. For this purpose, protecting environmental values, is to avoid cost and time loss. EIA of the environment as a whole are required to provide high level protection.
Dejarj of whey Given the negative effects on the environment of this waste is converted to a commercial value in assessing both the environment and will provide substantial gains in economic terms. It is necessary to ensure the provision of incentives and investments to entrepreneurs and it should be the organization's directory.