Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları bağlamında ceza muhakemesi hukukundaki koruma tedbirlerinden yakalama, gözaltına alma ve tutuklama
Penalty protection measures of capture, detention and arrest within the context of European Courts of Human rights decisions
Yazar: ERTAN AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YAYLA
Polis Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Ceza Adaleti Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure ; Gözaltına alma = Detention ; Kişi özgürlüğü = Person freedom ; Koruma tedbirleri = Protection measures ; Tutuklama = Arrest ; Yakalama = Capture

Özet:
Özgürlük ve güvenlik hakkı insanoğlunun en vazgeçilmez haklarından birisidir. Bu hak, hukukun
üstünlüğüne bağlılığını açıklayan bütün yönetimlerin merkezinde yer alan bir haktır. Zira bir çok temel
hakkın sağlıklı ve özüne uygun bir şekilde kullanılması, bu hakkın sağlandığı uygun zeminlerde söz
konusu olur.Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) 5. ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (AY) 19.
maddesinde, herkesin kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkına sahip olduğu düzenlenmiştir.
Ceza muhakemesinde yargılamanın sağlıklı ve seri bir şekilde icra edilebilmesi veya mahkemece
verilen kararın kesinleşmesinden sonra hükmün yerine getirilebilmesi amacıyla bazı tedbirlere
başvurulması gerekebilir. Bu amaçlar içerisinde, şüpheli kişinin veya sanığın hazır bulunmasını veya
delillerin karartılmamasını sağlama amacı başta gelir. Her biri bir ya da daha çok temel hakka dokunan bu
tedbirlere, koruma tedbirleri denmektedir.
Yakalama, hakim kararıyla veya hakim kararı olmaksızın suç işlediği yönünde hakkında makul
şüphe bulunan kişinin özgürlüğünün geçici olarak ve fiilen kısıtlanarak denetim altına alınmasıdır.
Gözaltı ise, yakalanan şahsın soruşturmanın ikmali amacıyla, kanunda öngörülen süre ile sınırlı olarak
hakim karşısına çıkarılıncaya veya serbest bırakılıncaya kadar Cumhuriyet Savcısının veya bazı
durumlarda kolluk amirinin talimatıyla kişi hürriyetinin geçici olarak sınırlandırılmasıdır.
Tutuklama ise, suç işlediği hususunda henüz kesin hüküm bulunmayan, ancak suç işlediği
şüphesi kuvvetli olan kişinin özgürlüğünün hakim kararıyla geçici olarak kısıtlanmasıdır.
Tutuklama kesinlikle bir ceza demek değildir. Zira tutuklanan kişinin henüz kesin suçluluğu ispat
edilmiş değildir. Bu sebeple, başka bir tedbirin uygulanması ile maksat hasıl olacaksa tutuklama tedbiri
uygulanmamalı, bu tedbir, ön cezalandırma amacıyla kullanılan bir vasıta kılınmamalıdır.
Hazırlanan tezin amacı, koruma tedbirlerinden kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkını en çok
sınırlandıran yakalama, gözaltına alma ve tutuklama tedbirlerini Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
(AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) başta olmak üzere ulusal ve uluslararası yüksek yargı kararları
bağlamında incelemektir.

Abstract:
The right to freedom and security is one of the most indispensable rights of human beings. This right is a
central right for all governments that expresses commitment to the rule of law. It is a fact that exercise of
many fundamental rights in an appropriate and proper manner is subject to appropriate grounds on which
this right is provided. Article 5 of the European Convention on Human Rights (ECHR) and Article 19
Constitution of Turkey (AY), arranges that everyone has the right to freedom and personal security.
In criminal proceedings, it may be necessary that the proceedings be conducted in a sound and
orderly manner or some measures be applied in order to fulfill the provisions after verdict. For these
purposes, the aim is to ensure that the suspect or accused is present or that the evidence is not obscured.
These principles, each of which related to one or more fundamental rights, are called protection measures.
The capture is a temporary and de facto restriction on the freedom of the person who is
reasonably suspect of committing a crime, with or without a judicial decision. The detention which is
applied in order to complete the investigation, with the order of public prosecutor or, in some cases, by
the order of the law enforcement officer, is the provisional limitation of the freedom until the person in
question go on trial or released, within the prescribed period in law.
The arrest is a temporary abolition of the freedom of the person who has not been given a
definitive verdict for committing a crime yet, but is suspect of committing a crime.
Arresting is definitely not a punishment, since the person who has been arrested is innocent until proven
guilty. For this reason, no other measures should be taken if the purpose is to be implemented with the
application of another measure, and this measure should not be used as a means of pre-punishment.
The aim of this thesis is to examine the capture, detention and arrest measures as protection measures that
limit the most of the right to freedom and security of persons in the context of the Cassation court
decisions of our country, in particular with the European Court of Human Rights (ECtHR) and the
Constitutional Court.