Tarhananın farklı kurutma yöntemleri ile kurutulması ve optimum kurutma şartlarının belirlenmesi
Drying tarhan with different drying methods and determining the optimum drying conditions
Yazar: GAVSA AVCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR DEMİR
Muş Alparslan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Nükleer Enerji ve Enerji Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Enerji = Energy

Özet:
Yaşanan iklim değişiklikleri, ülkeler arası gerilimler ve tarım alanlarının gittikçe azalması gıdaların daha uzun ömürlü olmasını zorunlu hale getirmektedir. Tarhana geçmişten günümüze kadar gelen önemli gıda ürünlerinden birisidir. Her bölgede farklı yapım ve kurutma şekilleri sahip olduğu gibi içeriklerde, bölgelere hatta yörelere göre bile değişmektedir. Bu çalışma da Boşnak Tarhanası kullanmaktadır. Boşnak tarhanası süzme yoğurt, un, Arnavut biber, sivri biber ve tuzdan oluşan ve fermente edilmeden kurutma yapılan bir tarhana çeşididir. Kurutma yöntemi olarak halojen lambalı ve termoelektrikli kurutma modülü ile 50˚- 60˚- 70˚ sıcaklıklarda 20 gr yaş ürün kurutma işlemlerine tabi tutulmuştur. Sistemde kurutma süresi 1 saat alınmıştır. Halojen lambalı kurutma sistemi de kurutma süresi maksimum kurutma süresine kadar devam etmiştir. Kurutma sonuçlarında enerji verimliliği, kurutma süresi ve ürün kalitesi gibi özellikleri değerlendirilmiştir. 
Elde edilen sonuçlara göre Verim olarak bakıldığında 50 ˚C 'de halojen lambalı sistem için verim yaklaşık %51,28 çıkarken TEM 'li sistem için verim yaklaşık %71,43 çıkarak daha verimli olduğu görülmektedir.  60 ˚C 'de halojen lambalı sistem için verim yaklaşık %36 çıkarken TEM 'li sistem için verim yaklaşık %40,91 çıkarak daha verimli olduğu görülmektedir. 70 ˚C 'de halojen lambalı sistem için verim yaklaşık %19,35 çıkarken TEM 'li sistem için verim yaklaşık %24 çıkarak daha verimli olduğu görülmektedir. Özgül nem çekme oranı olarak bakıldığında 50 ˚C 'de halojen lambalı sistem için verim yaklaşık 0,072 çıkarken TEM 'li sistem için verim yaklaşık 0,133 çıkmıştır.  60 ˚C 'de halojen lambalı sistem için verim yaklaşık 0,076 çıkarken TEM 'li sistem için verim yaklaşık 0,105 çıkmıştır. 70 ˚C 'de halojen lambalı sistem için verim yaklaşık 0,071 çıkarken TEM 'li sistem için verim yaklaşık 0,094 çıkmıştır.

Abstract:
The living climate siege, tensions between countries and the imperative to make food last longer, where agriculture should last forever. Some of the important food products in the history of tarhana. Each region has different production and drying, as well as the contents, even depending on the region. In this study, Bosnian Tarhanası user. Bosnian tarhana is a type of tarhana made of strained yogurt, flour, cayenne pepper, sharp pepper and salt and made by drying without fermenting. As a drying method, 50˚-60˚-70˚ house 20 gr wet product was dried with a halogen lamp and thermoelectric drying chamber. The drying time in the system was taken as 1 hour. In the halogen lamp drying system, the drying time continued until the maximum drying time. In the drying results, features such as energy consumption, drying time and product quality were evaluated. 
According to the results obtained, it is seen that the efficiency of the cell at 50 ˚C is approximately 51,28% for the halogen lamp system, while the efficiency is 71.43% more efficient for the system with TEM. At 60 ˚C, the efficiency for the halogen lamp system is about 36%, while the efficiency for the system with TEM is approximately 40.91% more efficient. For the system with halogen lamps at 70 ˚C, the efficiency is approximately 19.35%, while the efficiency for the system with TEM is approximately 24% more efficient. As the specific moisture absorption rate, the fiber yield was approximately 0.072 for the halogen lamp system at 50 ˚C, while the efficiency for the system with TEM was approximately 0.133. At 60 ˚C, the efficiency for the system with halogen lamp was approximately 0.076, while the efficiency for the system with TEM was approximately 0.105. At 70 ˚C, the efficiency for the system with halogen lamp was approximately 0.071, while the efficiency for the system with TEM was approximately 0.094.