Ön ergenlerde öfke ve öfke ifade tarzlarının yordayıcısı olarak anne baba tutumu ve örselenme yaşantılarının incelenmesi
Parental attitudes and childhood traumatic experiences as predictors of anger and anger expression styles in preadolescent sample
Yazar: SÜMEYYE BETÜL ACAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İREM ANLI
İstanbul Bilim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile tutumu = Family attitude ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Duygusal istismar = Emotional abuse ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Psikolojik istismar = Psychological maltreatment ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Öfke = Anger ; Öfke-kızgınlık eğilimi = Dispositional anger ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada Ön ergenlerde Öfke ve Öfke İfade Tarzlarının Yordayıcısı Olarak Anne Baba Tutumu ve Örselenme Yaşantılarının İncelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, İstanbul ili, Gaziosmanpaşa ilçesindeki bir okulda 6. 7. ve 8. sınıf öğrencisi olan 12-14 yaş arasındaki 296 öğrenciye yaş, cinsiyet, devam ettikleri sınıf, ekonomik düzey, anne ve babanın eğitim durumu, anne- babanın medeni durumu, anne babanın tutumunu nasıl algıladıkları (anlayışlı-demokratik, baskıcı-otoriter, ilgisiz-kayıtsız) ile ilgili soruları içeren kişisel bilgi formu, Sürekli Öfke-Öfke İfade Tarzı Ölçeği (SÖÖTÖ), Algılanan Anne-Baba Tutumu Ölçeği (ABTÖ) ve Çocukluk Örselenme Yaşantıları Ölçeği (ÇÖYÖ) uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda öğrencilerin öfke dışa vurumu ile öfke kontrolü arasında negatif bir korelasyon olduğu görülmüştür. Öfke ifade tarzları ile sürekli öfke durumu arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki olduğu gözlenmiştir. Araştırmaya katılan ön ergenlerin öfke ifade tarzlarını yordayan değişkenler ele alındığında hem öfkeyi bastırma, içinde tutma hem de öfkeyi dışa vurmayı sadece ebeveynin kabul eden ve ilgili tutumu ile psikolojik özerklik değişkenlerinin anlamlı şekilde yordadığı görülmüştür. Her iki değişken de öfke ifade tarzlarındaki varyansın ortalama %14,4'ünü açıklamaktadır.  Yine görülmektedir ki ebeveynin kabul ve ilgili tutumu ergenlerdeki öfke kontrolünü de yordayan tek anlamlı değişkendir. Ön ergenlerin öfke ifade tarzları ve öfke durumları üzerinde anne baba tutumları ve örselenme yaşantıları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacı ile yapılan çalışma sonucunda görülmektedir ki anne babanın ilgisiz oluşu, kabullenici olmayıp reddedici tavır sergilemesi, psikolojik özerkliği desteklemeyen yaklaşımı sürekli öfkenin yüksek olmasına, öfke kontrolünün zayıf olmasına ve öfkenin ifade tarzına etki etmektedir.

Abstract:
The present study was designed to examine the parents' attitudes and childhood traumatic experiences as predictors of anger and anger expression styles in preadolescent sample. The sample of the study consisted of 296 students aged between 12-14 years secondary school adolescents. For this purpose, personal information form (age, gender, class, family's financial status, parents' educational level, marital status of parents , parents' attitudes to how they perceive), State Trait Anger and Anger Expression  Inventory (STAXI), Parenting Style Inventory (PSI) and Childhood Trauma Questionnaire (CTQ) were applied .
The research carried out revealed that, the Uninvolved and Unsupportive parenting style effected high level of anger, low anger management and anger expression styles significantly.  It also indicated that there was a negative relationship between the students' anger exppression styles and anger management where as an intermediate positive relationship is found between their way of expressing anger and the state of continuous anger.