Metamateryal tabanlı plazmonik yapıların üretimi ve biyosensör olarak uygulanması
Fabrication of metamaterial based plasmonic structures and biosensor applications
Yazar: SARE NUR ÇUHADAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HABİBE DURMAZ SAĞIR
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mühendislik Bilimleri Ana Bilim Dalı / Elektrik Elektronik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Majör Depresif Bozukluk (MDB) bireyin günlük işlevselliğini, genel yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen, dünyanın tamamında yaygın olan, büyük ekonomik kayıplara neden olan ciddi bir duygu durum bozukluğudur. 2022 yılında depresyon ile mücadele eden birey sayısı küresel nüfusun %11.6 kadarını oluşturmaktadır. Dünya genelinde depresyona maruz kalan ve yaşayan insan sayısının 322 milyon olduğu belirtilmektedir. Hastalığın erken tanı ve tedavisi hayati önem taşımaktadır. Depresyon tanısı belirtilerin sürekliliği ve şiddeti doktor ve psikiyatristlerin yaptığı klinik değerlendirmeye dayanır. Tanı konulmasında daha fazla bilimsel ve nesnel bilgiye ihtiyaç duyulmaktadır. MDB'nin vücuttaki bazı nörotransmitter maddelerin dengesinin bozulmasıyla ortaya çıktığı bilinmektedir. Bu maddelerin ve miktarlarının tespiti MDB'nin erken tanı ve tedavisinde hayati rol oynayacaktır. Tez kapsamında MDB ile ilişkili Serotonin, dopamin, VEGF ve IL-6 moleküllerinin plazmonik sensörlerle eş zamanlı olarak algılanması amaçlanmıştır. Algılama ve teşhis için kullanılacak olan sensörlerin simülasyonu yapılmış, ardından simülasyon değerleri dikkate alınarak sensörlerin üretimleri tamamlanmıştır. Sensörlerle MDB ile ilişkili proteinlerin algılamaları farklı değerler için yapılmıştır. Yapılan protein algılamalarında spesifik hedefi belirleyebilecek sensör sistemleri aptamer tabanlı olarak tasarlanmıştır. Tasarlanan ve üretilen bu sensörler ile MDB ile ilişikli proteinlerin algılaması ve miktarlanının belirlenmesi yapılabilecektir. Böylece erken tanı ve tedavi ile MDB mücadelede önemli bir adım atılmış olacaktır.

Abstract:
Major Depressive Disorder (MDD) is a serious mood disorder that negatively affects the individual's daily functionality and general quality of life, is common throughout the world, and causes great economic losses. In 2022, the number of individuals struggling with depression constitutes 11.6% of the global population. It is stated that the number of people exposed to and living with depression worldwide is 322 million. Early diagnosis and treatment of the disease is vital. The diagnosis of depression is based on the clinical assessment of doctors and psychiatrists on the persistence and severity of symptoms. More scientific and objective information is needed for diagnosis. It is known that MDD is caused by a disturbed balance of certain neurotransmitter substances in the body. Determination of these substances and their amounts will play a vital role in the early diagnosis and treatment of MDD. In this thesis, it is aimed to detect serotonin, dopamine, VEGF and IL-6 molecules associated with MDD with plasmonic sensors. The sensors to be used for detection and diagnosis were simulated, and then the production of the sensors was completed by considering the simulation values. Detection of MDD-associated proteins with sensors was performed for different values. Sensor systems that can identify the specific target in protein detection were designed based on aptamer. With these designed and produced sensors, detection and quantification of proteins associated with MDD will be possible and an important step will be taken in the fight against MDD with early diagnosis and treatment.