Grup rehberliği programının engelli çocuğa sahip çalışan annelerin mesleki tükenmişlik, işle bütünleşme ve eş tükenmişliği düzeyine etkisi
The effect of group guidance program on occupational burnout, work engagement and couple burnout levels of working mothers with disabled children
Yazar: MUSTAFA GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. BURHAN ÇAPRİ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Anneler = Mothers ; Eş tükenmişliği = Couple burnout ; Grup rehberliği = Group guidance ; Rehberlik = Guidance ; Rehberlik hizmetleri = Guidance services ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Çalışan kadınlar = Working women ; İşle bütünleşme = Work engagement

Özet:
Bu çalışmada,  grup rehberliği programının engelli çocuğa sahip çalışan annelerin mesleki tükenmişlik, işle bütünleşme ve eş tükenmişliği düzeylerini etkileyip etkilemediğinin incelenmesi amaçlanmıştır.Tam (gerçek) deneysel desende öntest sontest kontrol gruplu seçkisiz desen kullanıldığı bu çalışmanın araştırma grubu, Konya ili merkez Selçuklu, Meram ve Karatay ilçelerinde Rehberlik ve Araştırma Merkezi tarafından eğitsel  değerlendirme ve tanılaması  yapılan 3-16 yaş arasında engelli çocuğa sahip çalışan anneler arasından deney (13 kişi) ve kontrol (13 kişi) gruplarına seçkisiz olarak atanan 26 kişiden oluşmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Tükenmişlik Ölçeği-Kısa Formu (TÖ-KF), Eş Tükenmişlik Ölçeği-Kısa Formu (ETÖ-KF), Utrecth İşle  Bütünleşme Ölçeği  (UİBÖ)  ve araştırmacılar tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Deney grubuna 10 hafta boyunca haftada 1 kez, her bir oturum 90 dakika olmak üzere toplam 10 oturum araştırmacılar tarafından hazırlanan grup rehberliği programı uygulanmıştır.Kontrol grubuyla ise herhangi bir işlem yapılmamıştır.Araştırmadan elde edilen verilerin istatistiksel analizi için SPSS 16.0 paket programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde, grup rehberliği programının engelli çocuğa sahip çalışan annelerin mesleki tükenmişlik, işle bütünleşme ve eş tükenmişliği düzeylerini etkileyip etkilemediğinin incelemek amacıyla, Shapiro-Wilk testinden, bağımlı ve bağımsız gruplar için t testinden,  varyansların homojenliğini test etmek için Levene testinden ve kovaryans analizinden (ANCOVA) yararlanılmıştır. Kovaryans analizi sonuçlarına göre;annelerin mesleki tükenmişlik ve eş tükenmişliği öntest puanlarına göre düzeltilmiş sontestten aldıkları ortalama puanlar arasında anlamlı fark olduğu, işle bütünleşme öntest puanlarına göre düzeltilmiş sontestten aldıkları ortalama puanlar arasında ise anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur.  Ayrıca grup rehberliği programının uzun süreli (Long-Lasting) etkisinin deneyin bitiminden 2 ay (8 hafta) sonra da devam ettiği saptanmıştır.

Abstract:
This study aims to  examine whether or not group guidance program affects occupational burnout, work engagement and couple burnout levels of working mothers with disabled children.Study group of this study using random design with pretest-posttest control group in the full (real) experimental design consisted of 26 individuals that were selected among working mothers with disabled children in the age range of 3-16 who had been educationally evaluated and diagnosed by Guidance and Research Center in Selçuklu, Meram and Karatay central districts of Konya province and were randomly assigned to experimental (13 people) and control (13 people) group. In the study, the data were collected by using Burnout Measure-Short Form (BM-SF), Couple Burnout Measure -Short Form (CBM-SF), Utrecth Work Engagement Scale (UWES) and "Personal Information Form" developed by researchers. Developed by researchers, group guidance program was applied to the experimental group once a week for 10 weeks in totally 10 sessions, 90 minutes for each session. On the other hand, no procedure was performed with the control group. Statistical analysis of the data obtained from the study was conducted by using the SPSS 16.0 package software. The data were analyzed by using Shapiro-Wilk test, dependent and independent samples t-test, Levene test for testing the homogeneity of variances and covariance analysis (ANCOVA) for the purpose of examining whether or not group guidance program affected occupational burnout, work engagement and couple burnout levels of working mothers with disabled children.  According to the results of covariance analysis; it was determined that there was a significant difference between average scores obtained by mothers from the revised posttest according to occupational burnout and couple burnout pretest scores, whereas there was no significant difference between average scores obtained from the revised posttest according to work engagement pretest scores. It was also found that the Long-Lasting effect of the group guidance program continued 2 months (8 weeks) after the end of experiment.