Kadın sporcularda menstrual döngüde alt ekstremite kuvveti ve dengenin incelenmesi
Investigation of the relationship between lower extremity strength and balance in the menstrual cycle in women athletes
Yazar: BERNA AHLATCIK
Danışman: DOÇ. DR. ALİ KERİM YILMAZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Alt ekstremite = Lower extremity ; Denge = Equilibrium ; Kadınlar = Women ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Menstrüasyon = Menstruation ; Postural denge = Postural balance ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, kadın sporcularda menstrual döngünün farklı fazlarında izokinetik diz kuvveti ile dengenin incelenmesidir.
Materyal ve Metot: Araştırmanın denek grubunu 18-25 yaş aralığında farklı spor branşlarından 21 kadın sporcu oluşturmaktadır. Deneklere menstrual döngüde sağ ve sol alt ekstremite taraflarda farklı açısal hızlarda (60° 180° ve 240°/sn.)  izokinetik diz kuvvet testleri, Y denge testi, beş farklı Fonksiyonel Performans Testi (FPT) (Tek Adım Atlama (TAA), Üç Adım Atlama (ÜAA), Çapraz adım Atlama (ÇA), Medial Tarafa Üç Adım Atlama (MTÜA), Medial Rotasyon Atlama (MRA)) ve CSMI-TecnoBody PK-252 tek-çift ayak statik ve dinamik denge testi uygulanmıştır. 
Bulgular: Sağ ve sol taraflar menstrual döngü fazları arası karşılaştırıldığında 60° 180° ve 240°/sn diz kuvvetlerinde, FPT'lerde, FPT'lerden elde edilen uzuv simetri indekslerinde (USİ), Hamstring/Quadriceps (H/Q) oranlarında ve Y denge testinde herhangi bir anlamlılığa rastlanmamıştır (p>0,05). Statik denge testinde sağ ve sol taraflar arasında Ortalama Basınç Merkezi X (COPX)'de anlamlılık görülürken, fazlar arası bir anlamlı fark görülmemiştir (p>0,05). Statik denge tek ayak Öne-arkaya salınım sapması (FBSD)'nda foliküler faz ile luteal faz arasında ve Ortalama sağa-sola hız (AMLS)'da ovulasyon faz ile luteal faz arası anlamlı fark fark görülmüştür (p<0,05). Dinamik denge tek ayak Gövde Öne-Arkaya Salınım Sapması (TBFSD)'nda foliküler faz ile ovulasyon faz arası; ayrıca ovulasyon faz ile luteal faz arası fark ortaya çıkmıştır (p<0,05). Dinamik denge tek ayak Gövde Toplam Salınım Sapması (TTSD) nda da foliküler faz ve ovulasyon faz arası anlamlı fark görülmüştür (p<0,05). Dinamik denge çift ayak TBFSD'de foliküler faz ile ovulasyon faz arası; ayrıca ovulasyon faz ile luteal faz arası anlamlılığa rastranmıştır (p<0,05).
Sonuç: Araştırmamızın sonuçları değerlendirildiğinde, izokinetik testler, FPT'ler, USİ'ler, H/Q oranları ve Y denge testinde sağ ve sol taraflarda fazlar arası benzer bulgular ortaya çıktığı görülmüştür. Statik ve dinamik denge tek ve çift ayak değerlendirmelerinde ise menstrual döngü fazlarında anlamlı farklar ortaya çıkması kadın cinsiyet hormonlarındaki değişimlerin dengeyi etkileyebileceğini göstermiştir.




Anahtar Sözcükler: Menstrual döngü, Fonksiyonel performans testleri, İzokinetik kuvvet, Diz kuvveti.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine isokinetic knee strength and balance in different phases of the menstrual cycle in female athletes.
Material and Method: The subject group of the research consists of 21 female athletes between the ages of 18-25 from different sports branches. Isokinetic knee strength tests at different angular speeds (60°, 180° and 240°/sec) on the right and left lower extremity sides in the menstrual cycle, Y balance test, five different Functional Performance Tests (FPT) (single hop for distance (SH), triple hop for distance (TH), crossover triple hop for distance (CH), medial side triple hop for distance (MSTH), and medial rotation hop for distance (MRH)) and CSMI-TecnoBody PK-252 singlebile leg static and dynamic balance test were applied.
Results: When the right and left sides were compared between the menstrual cycle phases, 60° 180° and 240°/sec knee forces, FPTs, limb symmetry indices (USI) obtained from FPTs, Hamstring/Quadriceps (H/Q) ratios and Y balance test no significance was found (p>0.05). In the static balance test, mean Center of Pressure X (COPX) was found to be significant between the right and left sides, but there was no significance between the phases (p>0.05). There was a significant difference between follicular phase and luteal phase in static balance one-leg Forward/Bacward Standard Deviation (FBSD), and between ovulation phase and luteal phase in Average Medium/Lateral Speed (AMLS) (p<0.05). Dynamic balance between follicular phase and ovulation phase in one leg Trunk Forward/Bacward Standard Deviation (TBFSD); there was also a difference between the ovulation phase and the luteal phase (p<0.05).
Conclusion: When the results of our study were evaluated, it was observed that similar findings were observed between the phases on the right and left sides in isokinetic tests, FPTs, USIs, H/Q ratios and Y balance test. In the static and dynamic balance, single and double foot evaluations, significant differences in menstrual cycle phases showed that changes in female sex hormones may affect the balance.


Keywords:  Menstrual cycle, Functional performance tests, Isokinetic strength, Knee strength.