Farklılaştırılmış kısa gıda tedarik zincirlerinin gıda sistemlerinin sürdürülebilirliğine etkisinin analizi
Analysis of the impact of differentiated short food supply chains on the sustainability of food systems
Yazar: ABDOU-GAFAROU ABDOULAYE BAMOI
Danışman: DOÇ. DR. FATMA HANDAN GİRAY
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, Türkiye'de mevcut Kısa Gıda Tedarik Zincirlerinin (KGTZ) tanımlanması, ürün satmak ile satın alma tercihlerindeki yerinin saptanması ve gıda sistemleri üzerindeki sürdürülebilirlik temelli etkilerinin tartışılması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçlar doğrultusunda seçilen Ankara'nın Güdül ilçesindeki TADYA, Kırıkkale'nin Yahşihan ilçesinde bulunan Güneşköy Kooperatifi ve Eskişehir'de bulunan Farmobile vakalarının öncü üreticileri ve uygulayıcılarla yapılan görüşmelerden ve bu örnek girişimlerin tüketicilerinden çevrimiçi anket yöntemiyle toplanan birincil veriler veriler nicel ve nitel yaklaşımlarla analiz edilmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda anket yapılan tüm kişilerin pazarlama kanalı tercih yaptıkları ve doğrudan (aracısız) tüketiciye satmak ya da üreticiden satın almanın en uygun pazarlama kanalı olduğunu düşündükleri saptanmış olup üreticilerin aracısız satış pazarlama kanalından ürün satmayı tercih ettikleri ve tüketicilerin %85.71'i aracısız üreticiden ve %48.57'si üretici kooperatifinden ürün satın almayı tercih ettikleri tespit edilmiştir. Görüşülen üreticilerin KGTZ tercih nedenleri ekonomik, sağlık ve beslenme, sosyal ve çevresel boyutlarla ilişkili olurken tüketicilerin nedenleri ancak sağlık ve beslenme ve çevresel boyut ile bağlantılı olduğu tespit edilmiştir. Kişilerin KGTZ'nin sosyal boyutta kaliteli ve sağlıklı gıdanın sağlanmasını, üreticiler ve tüketiciler arasında güvene dayalı ilişkilerin geliştirilmesini; ekonomik boyutta üreticilerin kârlarından daha fazla pay almasını, küçük üreticilerin pazardaki payını korumasını; çevresel boyutta nakliye ve depolamadan kaynaklı sera gazı emisyonu ve karbon ayak izini azaltması ve gıda zincirindeki ürün israfı ve kaybını düşürmesini; sürdürülebilirliğin ikincil boyutta ise kültürel duyarlık ve esnekliğini düşündükleri tespit edilmiştir. TADYA, farklı TDT ortaklık modeli ve çeşitli KGTZ örnekleri uygulamasıyla diğer vakalardan daha sosyal etkileşim içerikli oluşum olduğu saptanmıştır. KGTZ'nin geliştirilmesi ve desteklenmesi için kişilerin TDT gibi sosyal ve işbirlikçi üretim modeli taşıyan KGTZ şekillerinin yaygınlaştırılması, KGTZ'ne yönelik farkındalık, bilinçlendirme ve destek programlarının geliştirilmesi gerektiğini düşündükleri tespit edilmiştir.

Abstract:
This research was carried out with the aim of identification of current SFSC in Turkey and the determination of their place in selling and purchasing preferences and discussing the sustainability-based effects of SFSC on food systems. The primary data obtained from interviews with pioneer producers and implementer of TADYA in Ankara Güdül district, Güneşköy Cooperative in Kırıkkale Yahşihan district and Farmobile in Eskişehir that are selected cases in accordance with this purpose and the data collected from the consumers of these sample initiatives through online questionnaires were analyzed with quantitative and qualitative approaches. As a result of the assessment, it has been determined that all the people surveyed prefer in the marketing channel and they think that selling directly to the consumer (without intermediaries) or buying from the producer is the most appropriate marketing channel, and 85.71% of consumers prefer to purchase products directly from producers and 48.57% from producer cooperatives. While the reasons for choosing SFSC of the interviewed producers are related to the economic, health and nutrition, social and environmental dimensions, the reasons for the consumers have been determined to be related to health and nutrition and environmental dimensions. It has been found that people think that SFSC provides in social dimension quality and healthy food and develop trust-based relationships between producers and consumers; in economic dimension producers to get a higher share of their profits, small producers to keep their share in the market; in environmental dimension reduce greenhouse gas emissions and carbon footprint from transportation and storage, and reduce product waste and loss in the food chain; and in the subsidiary dimension of sustainability cultural sensitivity and flexibility. TADYA, with various CSA partnership model and application of different SFSC channels, has been determined more social interaction content than other cases. In order to improve and support SFSC, it has been determined that people think it is necessary to extend SFSC forms that have a social and cooperative production model such as CSA, and to develop awareness, consciousness-raising and support programs for SFCS.