Türkiye'de iki farklı artçı deprem zonundaki sismisite parametrelerinin uzaysal ve zamansal değişimi
The spatial and temporal distrubution of seismicity parameters of two different aftershock zones in Turkey
Yazar: SELÇUK KILIÇ
Danışman: PROF.DR. YILDIZ ALTINOK
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Ms= 6.4 olan 1 Mayıs 2003 Bingöl depremi ve sırası ile ML=5.2, veML=5.4 olan 23, 26 Temmuz 2003 Buldan-Denizli depremleri artçı deprem dizilerineait b ve p parametrelerinin uzaysal ve zamansal değişimi incelenmiştir. Çalışmadakullanılan artçı deprem verileri Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi DepremAraştırma Enstitüsü'nden sağlanmıştır. Bu çalışmada, b değerleri Gutenberg-Richterbağıntısı ile, p değerleri Modified Omori üstel azalım bağıntısı ile saptanmıştır. 23, 26Temmuz 2003 Buldan depremleri için hesaplanan b ve p değerleri sırası ile 0.77-1.07 ve1.09-1.92 arasında, 1 Mayıs 2003 Bingöl depremi artçı deprem dizisi için hesaplanan bve p değerleri ise sırası ile 1.22-1.27 ve 1.1-1.5 arasında değişmektedir. Bingöl'de bdeğerlerinin daha yüksek olması Buldan yöresine oranla daha düşük gerilme değerleriile ilişkili olabilir. Ayrıca 1 Mayıs 2003 Bingöl depreminin oluştuğu fay zonunda aşırıderecede ayrışmış volkanik kayaçların bulunması, Bingöl'deki b değerlerinin dahayüksek olması ile ilişkilendirilebilir. Buldan yöresi için b ? 1 civarındadır, 23 Temmuz2003 ana şokundan sonraki dönemde b = 0.77 olmuştur. Bu sonuç bölgede etkingerilmenin arttığını düşündürmektedir, 26 Temmuz 2003 tarihinde oluşan ML= 5.6büyüklüğündeki ana şok bu sonucu destekler niteliktedir. b değeri 26 Temmuz 2003tarihinden sonraki dönemlerde tekrar b ? 1.0 seviyesine dönmüştür. Genel olarakBuldan yöresine ait p değerlerinin Bingöl' e ait p değerlerinden daha yüksek olmasıBuldan yöresindeki daha yüksek ısı akısı ile ilişkilendirilebilir. Buldan yöresinde pdeğerlerinin genel olarak yüksek olması bu bölgenin, Bingöl' e göre daha hızlı bir artçışok azalım oranına sahip olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak b ve p değerlerininuzaysal ve zamansal değişimi, artçı deprem zonlarına ait jeolojik yapı, malzemeheterojenitesi, çatlak yoğunluğu, ısı akısı ve gerilme birikimi ile ilişkili olabilir.

Abstract:
In this study, the spatial and temporal variation of b and p values of aftershocks ofBingöl earthquake (1 May 2003, Ms= 6.4) and aftershock series of Buldan-Denizliearthquakes (23 July 2003, ML= 5.2 and 26 July 2003, ML= 5.6, respectively) areexamined. The aftershock data used for this study is obtained from Kandilli Observatoryand Earthquake Research Institute. The b and p values have been obtained by usingGutenberg-Richter relation and Modified Omori power law decay relation, respectively.The calculated b and p values for Buldan-Denizli are between 0.77- 1.07 and 1. 09- 1.92 respectively; while they are between 1.22-1.27 and 1.1-1.5 respectively foraftershock series of Bingöl earthquake. The reason of high b value of Bingöl earthquakemight be related to low stress in Bingöl region compared to Buldan region. The high bvalue here also can be related to the fact that the fault zone where Bingöl earthquakeoccurred contains decomposed volcanic rocks b value for the Buldan region is around 1.After the mainshock of 23 July 2003, the b value becomes 0. 77 which implies theincrease of effective stress in the region. It seems that the mainschock of 26 July 2003,ML = 5.6, supports this conclusion and b value for the periods following 26 July 2003takes values close to 1. The reason that p values for Buldan- Denizli earthquakes arehigher than that of Bingöl earthquake might be related to higher heat flow in Buldan ?Denizli region. The high p values for Buldan- Denizli region show that Buldan - Denizliregion has higher aftershock decrease rate than that of Bingöl. In conclusion, thetemporal and spatial variations of b and p values might be related to geologic structureof aftershock zones, heterogeneity of materials, crack density, heat flow and stressconcentration.