Ortaokul öğrencileri için geliştirilen Biyo-Modül adlı rehber kaynağın akademik başarı ve düşünme becerileri üzerindeki etkisinin belirlenmesi
Bio-Module developed for secondary school students determination of the effect of guidance resources on academic achievement and thinking skills
Yazar: CANAN ÇOLAK SEYMEN
Danışman: DOÇ. DR. ARZU SAKA
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Biyoloji = Biology ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Düşünme becerileri = Thinking skills ; Kitaplar = Books ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Rehber kitaplar = Guide book ; Öğrenci başarısı = Student achievement

Özet:
Yaşanılan yüzyılda sürekli ve dinamik bir değişim sürecinin varlığı söz konusudur. Bu değişim sosyal, si¬yasal, kültürel, ekonomik anlamda kendini göstermektedir. Toplumda yaşanılan değişimlerden etkilenen bir alan da eğitim süreçleridir. Eğitim süreçleri açısından değerlendirildiğinde bilimsel bilginin sürekli yenilenerek artması gelecek için fen eğitimini önemli kılmaktadır. Bu nedenle tüm dünyada fen eğitimin niteliğini artırabilmek için çaba gösterilmektedir. Fen eğitimi, günlük hayatın her anında, yemek yerken, su içerken nefes alıp-verirken, bir yerden başka bir yere giderken, akşamları elektrik kullanırken, ısınırken,  öğrencilerin karşı karşıya kaldığı bir süreçtir.  Bu bağlamda fen eğiminin güncel yönü öğrenme süreçlerinde kullanılabilecek ve öğrenme süreçlerini somutlaştırarak anlamlı kılacak önemli bir değişkendir. Bu çalışmada beş, altı ve yedinci sınıf düzeyinde fen bilimleri dersinin biyoloji konu kapsamındaki kazanımları ile ilgili olarak oluşturulan her kazanımın doğasına uygun yöntem ve tekniği kapsayan, her kazanım ile ilgili günlük ders planlarından oluşan Biyo-modül adlı rehber kaynağın öğrencilerin akademik başarılarına, düşünme becerilerine olan etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmada karma yaklaşım temel olarak alınmıştır. Bu amaçla kullanılan deneysel yöntem ile araştırmada; öğrenme süreçlerinde alternatif yaklaşımların kullanılmasını sağlayan, fen bilimleri dersinin biyoloji konuları kazanımlarını kapsayan ders planlarından oluşan Biyo-Modül adlı kaynak geliştirilerek Trabzon ili Sürmene İlçesinde bulunan bir ortaokulda öğrenim gören öğrenciler ile uygulaması yürütülmüştür. Veri toplama araçlarının ve hazırlanan materyallerin pilot uygulaması 2015-2016 eğitim öğretim yılı boyunca yapılarak, gerekli düzeltmelerin yapılması gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın asıl uygulaması 2016-2017 eğitim-öğretim yılı sürecinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada 5.sınıf seviyesinde çalışma grubunda deney (n=12) kontrol (n=12), 6.sınıf seviyesinde çalışma grubunda deney (n=18) kontrol (n=20), 7.sınıf seviyesinde çalışma grubunda deney (n=11) kontrol (n=12) olmak üzere uygulama toplam 85 öğrenci ile yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak 5, 6 ve 7.sınıf sınıf başarı testi, düşünme becerileri ölçeği, yarı yapılandırılmış görüşme formu, araştırmacı etkinlik değerlendirme formu, öğrenci etkinlik değerlendirme formu kullanılmıştır. Başarı testleri ve düşünme becerileri ölçeği araştırma öncesinde ve sonrasında iki kez uygulanmıştır. Araştırmanın nicel verileri SPSS paket programı ile, nitel verileri ise betimsel analiz yolu ile analiz edilmiştir.
        Biyo-modülün 5., 6. ve 7. sınıf seviyelerinde  uygulandığı deney grubu ile kontrol grubundaki öğrencilerin, birinci ve ikinci dönem akademik başarıları arasında anlamlı bir fark belirlenmiştir. Biyo-Modül ile öğrencilerin düşüncelerini özgürce ifade etmeleri, aktif olarak ders sürecinde rol almaları, öğrenme sorumluluğunu üstlenmeleri, işbirlikli çalışmanın motivasyonlarını artırması gibi avantajlar ortaya çıktığından, öğrencilerin akademik başarılarının artmasında mevcut öğretim programında bulunan faaliyetlere oranla daha etkili olduğu saptanmıştır. Öğrenme sürecinin başında ve sonunda her iki gruba da araştırmacı tarafından geliştirilen düşünme becerileri ölçeği uygulanmıştır, söz konusu materyalin öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerinde deney grubu lehine anlamlı bir fark ortaya çıkmasını sağladığı belirlenmiştir. Öğrenci ve araştırmacı görüşlerinin analizi sonucunda biyo-tabu, biyo çare, biyo-albüm, biyo-şerit, biyo-imaj, biyo-çizgi roman, biyo-film, biyo-karikatür gibi etkinliklerin orijinal bir ürün ortaya çıkarma, hayal etme ve fikir üretmeyi destekleme gibi yönleri ile öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerine olumlu katkısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Biyo-tabu, biyo çare, biyo-sessiz sinema, biyo-çizgi roman, biyo-imaj, biyo-seyret-oku-seyret, biyo-hipotez, biyo-albüm, biyo-film,  biyo-karikatür, biyo-şerit adlı etkinlikler öğrencilerin öğrendiklerini sürece yansıtmasından, geçmiş deneyimlerinden yola çıkarak konu kazanımlarına dair sorgulama yapabilme, sınıf içinde tartışabilme, karşılaştıkları aksaklıklara çözüm bulabilme konusunda beceriler gerektirme gibi yönleri ile öğrencilerin eleştirel ve yansıtıcı düşünme becerilerine olumlu katkısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Biyo-çare ve biyo-hipotez etkinlikleri problem çözme adımlarını kullanmayı gerektirmesi yönü ile öğrencilerin problem çözme becerilerine olumlu katkısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Biyo-Modül adlı rehber kaynak içinde bulunan etkinlikler öğrencilerin etkileşim kurmasını ve hareketli bir sınıf ortamında öğrenim görmesini gerektirmektedir. Biyo-Modül' ün etkileşimi sağlaması ile verimliğin artmasından dolayı haraketli sınıf ortamlarının diğer derslerde de oluşturulması önerilmektedir.

Abstract:
Constant and dynamic change is a part of modern life in the modern age. This change is seen socially, politically, culturally and economically. The process of education is an area that is influenced by changes happening in the society. When scientific information is considered in terms of the process of education, the fact that scientific information is renewed and increased constantly makes scientific information important. Therefore, efforts are made to increase the quality of science education in the whole world. Science education is a process that students come across in every second of daily life while eating, drinking water, inhaling and exhaling, going from one place to another and using electricity at nights, and it is a fact that students are inclined to this area by their nature. In this regard, the up-to-date aspect of science education is an important variable that can be used in learning processes and makes these processes meaningful by objectifying them. Related to the learning outcomes of science course at the level of fifth and seventh grade, this study aims to examine the effect of the source called bio-module which is composed of daily lesson plans concerned with each learning outcome that includes the method and technique appropriate for the nature of each learning outcome.
In this study, where mixed approach and experimental method is used, bio-module source that ensured the use of alternative approaches during learning processes, included the biology subjects of science lesson and composed of lesson plans was developed and the research was carried out with elementary school students in the district of Surmene, Trabzon. The main implementation of the study was carried out in the 2016-2017 academic year. There are three grade in this study. The first study group was consisted of 5th grade students. There are (n=12)  experiment and (n=12)control group in this group. The second study group was consisted of 6th grade students. There are (n=18)  experiment and (n=20) control group in this group. The last study group was consisted of 7th grade students. There are (n=11)  experiment and (n=12) control group İn this group. Totally there are 85 students in this study. Achievement test for 5th, 6thand 7th grade students, thinking skill scale, semi-structured interview, student activity assessment form and researcher assessment form were used as a data collection tool in the study.  Achievement tests and thinking skill scale were applied two times before and after the research. The quantitative data of the study was analyzed with SPSS package program and the qualitative data was analyzed with descriptive analysis. 
Bio-module is applied in 5. 6. 7. levels on the students in experimental group and control group and a meaningful difference was identified between first and second term academic success of these students. It is detected that with bio-module  advantages such as  students' expressing thoughts freely, taking part in the course of the lesson actively, taking the responsibility to learn, rising of the motivation with cooperative work  are more effective in the rise of the students' success than  the activities in the current curriculum. At the beginning and the end  of the learning process thinking skills scale is develop by the researcher and it is applied to both groups. It is identified that the material provided a meaningful differencein creative skills of the students  in favour of the experimental group.  As a result of the analysis of students' and researcher's views; it is determined that the activities such as bio-taboo, bio-remedy, bio-albume, bio-tape, bio-image, bio-cartoon, bio-film, bio-caricature have positive contribution to students' creative skills in terms of creating an original product, dreaming and to support creating ideas. It is understood that activities such as bio-taboo, bio-rremedy, bio-silent film, bio-cartoon, bio-image, bio-watch-read-watch, bio- hypothesis, bio-albume, bio-film, bio-caricature, bio-tape have positive effect on students' critical and reflective skills. They need some skills such as reflecting the knowledge to the course of the lesson, questioning the acqusitions of the lesson with the help of past experiences, to be able to debate in the class, finding solutions to the problems. It is determined that bio-remedy and bio- hypothesis activities have positive affects on students' problem solving skills because they need using the steps of problem solving. The bio-module is a guide resource. Activities within this resource require students to interact and study in a mobile classroom environment. Due to the interaction of Bio-Module, it is suggested to create mobile classroom environments in other courses.