Beyaz yakalı çalışanlarda A ve B tipi kişilik özellikleri ile hayat dengesi algısı ve iş doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Research of the relationship between type A and B personality traits perception of life balance and job satisfaction in white collar employees
Yazar: SEVDA AYSESLİ
Danışman: PROF. DR. RÜSTEM AŞKIN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Tip A kişilik = Type A personality ; Tip B kişilik = Type B personality

Özet:
Yoğun bir rekabetin söz konusu olduğu iş ortamlarında kişilik özellikleri ve diğer bireysel farklılıkların uzun zamandır incelendiği ve hayat dengesi algısı kavramının gitgide daha önemli hale geldiği görülmektedir. Çalışan bireyler için iş ve iş dışındaki dengenin sağlanması her geçen gün zorlaşmaktadır. Günümüzde çalışanların iş doyumu birey, toplum ve örgütler açısından hayat dengesi ile ilişkilendirilmiştir. 

Bu çalışmanın amacı; beyaz yakalı çalışanların A ve B tipi kişilik özellikleri ile hayat dengesi algısı ve iş doyumu arasındaki ilişkinin sosyodemografik değişkenler ışığında incelenmesidir. Araştırma, yaşları 21 ile 59 arasında değişen 139 kadın, 73 erkek olmak üzere 212 beyaz yakalı çalışanı kapsamaktadır. Veriler Demografik Bilgi Formu, Kişilik Özelliği Tanıma Testi, Minnesota İş Doyum Ölçeği ve Hayat Dengesi Algısı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde, Bağımsız Gruplar T-Test, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Mann Whitney-U Test, Kruskal Wallis H-Test ve Spearman korelasyon analizinden faydalanılmıştır. İstatiksel incelemeler IBM SPSS Statistics 24 programı ile yapılmıştır. 

Araştımada sonuç olarak A tipi kişilik özelliklerine sahip çalışanların daha yüksek hayat dengesi puanına sahip olduğu tespit edilmiştir. Çalışanların hayat dengesi algısı düzeyleri ile iş doyumları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Yine katılımcılarda sosyodemografik özelliklere göre çocuk durumu, meslek, yaş, eğitim, çalışılan sektör, çalışılan saat ve kişilik özellikleri açısından farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. 

Sonuçlar alanyazın ışığında tartışılmış ve iş yaşamı açısından yararlı olabilecek öneriler sunulmuştur.

Abstract:
It is seen that personality traits and other individual differences have been examined for a long time in business environments where there is intense competition, and the concept of life balance perception is becoming more and more important. It is becoming more and more difficult for working individuals to maintain a balance between work and work. Today, job satisfaction of employees has been associated with life balance in terms of individuals, society and organizations.

The aim of this study; The aim of this study is to examine the relationship between A and B type personality traits of white-collar employees, their perception of life balance and job satisfaction in the light of sociodemographic variables. The research includes 212 white-collar employees, 139 women and 73 men, aged between 21 and 59. Data were collected using Demographic Information Form, Personality Trait Recognition Test, Minnesota Job Satisfaction Scale and Life Balance Perception Scale. In the analysis of the data, Independent Groups T-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Mann Whitney-U Test, Kruskal Wallis H-Test and Spearman correlation analysis were used. Statistical analyzes were made with the IBM SPSS Statistics 24 program.

As a result of the research, it was determined that employees with type A personality traits have higher life balance scores. A positive and significant relationship was found between the level of life balance perception of the employees and their job satisfaction. Again, it was determined that there were differences in the participants in terms of sociodemographic characteristics, child status, occupation, age, education, sector, hours worked and personality traits.

The results were discussed in the light of the literature and suggestions that could be beneficial for business life were presented.