Mühendislik öğrencilerinin başarılarını etkileyen kritik faktörlerin yapısal eşitlik modellemesi ile belirlenmesi
Determination of critical factors affecting the success of engineering student by structural equation modeling
Yazar: DELAL DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ŞAHİN
Bursa Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Bu araştırma, Yükseköğretim Kurumlarının (YÖK) mühendislik programlarının, günümüzün rekabetçi küresel işgücü piyasasının taleplerine uygun mühendislik mezunları yetiştirme konusundaki zorluklarını incelemektedir. İşverenlerin endişeleri dikkate alınarak, mühendislik öğrencilerinin mezuniyet profillerinin geliştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu gelişim, yalnızca teknik becerileri değil, aynı zamanda kültürel zekâ ve öz yeterlilik gibi bilişsel olmayan nitelikleri de içermelidir. Literatür analizi, mühendislik mezunları için kritik başarı faktörlerini belirleme konusunda önemli bilgiler sunmuştur. 
Bu faktörlere dayanarak, çalışma; deneyimsel öğrenme, akademik öz yeterlik, kültürel zekâ ve kendini algılayan istihdam edilebilirlik arasındaki bağlantıları vurgulayarak mühendislik eğitiminin kalitesini artırmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, mühendislik öğrencilerinin yalnızca teknik bilgi değil, aynı zamanda pratik deneyim, öz yeterlilik duygusu, kültürel çeşitliliğe duyarlılık ve istihdam edilebilirlik konularında da yeteneklerini geliştirmeye odaklanarak iş dünyasındaki beklentilere daha etkin yanıt vermelerini hedeflemektedir.
Bu çalışma, yükseköğretim kurumlarının mühendislik eğitimini küresel ölçekte daha rekabetçi ve etkili hale getirmesine yardımcı olabilmektedir. Akademik öz yeterlik, öğrencilerin kendi yeteneklerini anlamalarına ve bu yetenekleri etkili bir şekilde kullanabilmelerine katkı sağlar. Kültürel zekâ, öğrencilere farklı kültürlerle etkileşim kurma ve kültürlerarası iletişim becerilerini geliştirme yeteneği kazandırır. Kendi kendine algılanan istihdam edilebilirlik ise, öğrencilerin kariyer hedeflerini tanımlamalarına ve iş dünyasındaki değişen ihtiyaçlara uyum sağlamalarına yardımcı olur. Bu modelin hayata geçirilmesiyle, YÖK'lerin mühendislik programlarını sürekli gözden geçirmesi ve güncellemesi teşvik edilebilmektedir. Teknoloji ve iş dünyasındaki hızlı değişimlere ayak uydurarak mühendislik eğitiminin güncel ve etkili kalmasını sağlayabilir. 
Sonuç olarak, YÖK mühendislik programları, mühendislik lisansüstü öğrencilerini yalnızca teknik bilgi değil, aynı zamanda iş dünyasının beklentilerine uygun geniş bir beceri yelpazesiyle donatarak daha rekabet avantajına sahip olmalarına olanak tanır. Bu çalışma, mühendislik eğitimini yalnızca bilgi vermekle kalmayıp, aynı zamanda öğrencilerin iş dünyasındaki zorluklara etkili bir şekilde yanıt vermelerini sağlayacak şekilde dönüştürme potansiyeline sahiptir.

Abstract:
This research examines the challenges faced by Higher Education Institutions (HEIs) in engineering programs in producing graduates who meet the demands of today's competitive global workforce. Considering employer concerns, the necessity of enhancing the graduate profiles of engineering students is emphasized. This development should encompass not only technical skills but also non-cognitive qualities such as cultural intelligence and self-efficacy. A literature analysis has provided significant insights into the critical success factors for engineering graduates. 
Based on these factors, the study aims to enhance the quality of engineering education by highlighting the connections between experiential learning, academic self-efficacy, cultural intelligence, and perceived employability. Additionally, it focuses on developing students' abilities not only in technical knowledge but also in practical experience, self-efficacy, cultural diversity awareness, and employability, making them more responsive to the expectations of the business world. 
This study can help HEIs make engineering education more competitive and effective on a global scale. Academic self-efficacy contributes to students' understanding of their abilities and their effective utilization of these abilities. Cultural intelligence equips students with the skills to interact with different cultures and develop intercultural communication abilities. Perceived employability helps students define their career goals and adapt to the changing needs of the business world. Implementing this model can encourage HEIs to continuously review and update their engineering programs. This ensures that engineering education remains current and effective by keeping pace with rapid changes in technology and the business world. 
Consequently, HEIs can equip engineering graduates not only with technical knowledge but also with a broad range of skills that meet business expectations, giving them a competitive advantage. This study has the potential to transform engineering education from merely imparting knowledge to enabling students to effectively respond to the challenges of the business world.