Büyüme ve işsizlik arasındaki ilişki: Türkiye ekonomisi için ekonometrik bir analiz
The relationship between growth and unemployment: An econometric analysis for the Turkish economy
Yazar: MUHAMMED BAHÇA
Danışman: PROF. DR. FETULLAH AKIN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
İktisadi büyüme, üretilen mal ve hizmetlerde artışı ifade etmenin yanı sıra istihdam artışını ve buna bağlı olarak işsizliğin azalmasını çağrıştırmaktadır. Belirli bir oranda büyümenin istihdamı ve işsizliği hangi ölçüde etkileyeceği iktisat literatüründe çok fazla tartışılan konular arasında yer almaktadır. Arthur Okun, 1962 yılında yaptığı çalışmada ABD ekonomisi için II. Dünya savaşı sonrası (1948-1960) döneme ilişkin iktisadi büyüme ve işsizlik arasında ters yönlü ilişki elde ederek bu iki değişken arasında literatürdeki en somut sonuca ulaşan ilk iktisatçı olmuştur. Okun Yasası olarak iktisat literatürüne geçen bu çalışma ve yöntem daha sonra gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için test edilmiştir. Yapılan çalışmalarda Okun Yasası'nın birçok ülke için geçerli olduğu bulunsa da özellikle bazı gelişmekte olan ülkeler için beklenen sonuçlarına ulaşılamamıştır. Bu çalışmada iktisadi büyüme ve işsizlik arasındaki ilişki Türkiye ekonomisi için incelenmiştir. 2005Ç1-2022Ç3 dönemi çeyreklik veriler ele alınarak yapılan çalışmada iki değişkenin nedensellik yönünün saptanması amacıyla Granger Nedensellik analizi yapılmıştır. Yapılan analiz sonucunda, Türkiye ekonomisi için ilgili dönemde ekonomik büyümeden işsizliğe tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Okun Katsayısının elde edilmesi amacıyla regresyon analizi yapılmış olup, büyümedeki her yüzde 1 puanlık artışın işsizliği 0,21 yüzde puan düşürdüğü sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca işsizliği sabit tutan büyüme oranı çeyreklik olarak yüzde 1,02 olarak elde edilmiştir. Böylece, Okun Yasası'nın Türkiye ekonomisi için geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak büyüme ve işsizlik oranının yanı sıra büyüme ve istihdam ilişkisi de benzer yöntemle incelenmiş olup Türkiye ekonomisinde "istihdamsız büyüme" tezinin geçersiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Economic growth not only represents an increase in the production of goods and services but also implies an increase in employment and a subsequent reduction in unemployment. The extent to which a certain rate of growth affects employment and unemployment has been widely debated in the economics literature. In 1962, Arthur Okun was the first economist to establish a concrete, inverse relationship between economic growth and unemployment for the post-World War II period (1948-1960) in the US economy. This relationship, known as Okun's Law, has been tested and applied to both developed and developing countries. While studies have found Okun's Law to hold true for many countries, expected results have not been achieved, particularly in some developing nations. This study examines the relationship between economic growth and unemployment in the Turkish economy. Granger Causality analysis was conducted using quarterly data from 2005Q1 to 2022Q3 to determine the causal direction between the two variables. The analysis revealed a unidirectional causal relationship from economic growth to unemployment during the specified period in the Turkish economy. Regression analysis was employed to obtain the Okun coefficient, indicating that a 1% increase in growth results in a 0.21 percentage point decrease in unemployment. Additionally, the growth rate that keeps unemployment constant was found to be 1.02% on a quarterly basis. Therefore, it can be concluded that Okun's Law is applicable to the Turkish economy. Finally, the relationship between growth and employment, as well as growth and unemployment rate, has been examined with a similar method and it has been concluded that the "jobless growth" thesis is invalid in the Turkish economy.