Bizans tasvir sanatı'nda sütun azizleri: Stylitler
Depiction of byzantine art in the saints column: Stylites
Yazar: GİZEM GÖKTÜRK
Danışman: PROF. DR. NİLAY ÇORAĞAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Azizler = Saints ; Bizans eserleri = Byzantine works ; Bizans sanatı = Byzantine art ; Hristiyan sanatı = Christian art ; Sütun başlıkları = Column capitals ; Sütunlar = Columns ; Tasvir = Description ; Tasvir sanatı = Depicting art

Özet:
Roma İmparatorluğu hâkimiyetindeki topraklarda dini inanış paganizm olmuştur. Hıristiyanlık, İmparatorlukta başlayan yeni dini akım olmuş ve düzeni bozabilecek tehlike olarak görülmüştür. İmparatorlukta hızla yayılan inanış, özellikle İmparator Diokletianus tarafından desteklenen şiddet eylemlerinin artmasına ve saldırılarda çok sayıda inananın ölmesine neden olmuştur.  Bu uğurda ölen kişilere martir adı verilmiştir. Saldırılar sonucunda çoğu keşiş baskıdan kaçarak çöllerde yalnız yaşamı tercih etmiştir. Zamanla, özellikle 4.-5.yüzyıllar da Hıristiyanlığın yasallaşması ve imparatorluğun resmi dini olmasının ardından çoğu dine nazaran konforlu sayılabilecek şekilde varlığını göstermiştir. Baskı ve şiddet eylemlerinin sona ermesiyle Hıristiyanlık inancının temeli ve kutsalı sayılan martirlik anlayışı yok olmaya başlamıştır. Fakat baskılardan kaçarak çöllere giden keşişlerce çilecilik akımının temelleri atılmıştır. 
Aziz olmak için artık şehit olmaya gerek yoktu ise de vücudu tamamen Tanrıya teslim etmek gerekmektedir. Yalnız kalarak, dünyevi ihtiyaçlarından vazgeçerek, dua ve oruçla yenilenen beden tamamen Tanrıya teslim edilmiş sayılmaktadır. Yeni Ahid de yer alan metinlerde kendi bedeninden bile nefret etmen gerektiği söylenmiştir. Kimisi ağaca çıkarak, kimi kendini zincire vurarak, kimide sütuna çıkarak bedenlerini Tanrıya adamıştır. Çalışmamız kapsamında, çileciliğin en yaygın kolu olan sütunda yaşayan stylitlerin hayatı, temsilcileri ve Bizans tasvir sanatındaki örnekleri incelenecektir.
Çalışmamızın amacı; sanat tarihi bölümü ve özellikle Bizans sanatları ile ilgilenen çalışmacılara katkı sağlayarak, alanımızda yapılan ve yapılabilecek bilimsel çalışmalara katkıda bulunmaktır.


Anahtar Kelimeler; Stylitizm, Çilecilik, Stylit, Azizler, Hacı Jetonları

Abstract:
Religious belief was Paganism in the territories dominated by the Roman Empire. Christianity was the new religious movement that started in the Empire and was seen as a danger that could create disorder. The belief spreading rapidly in the Empire led to the increase of acts of violence especially supported by the Emperor Diocletian, and the death of many believers during the attacks.  Those who died for this cause were named martyr . Many monks chose to live alone in the desert, escaping the oppression after the attacks. Over time, especially in the 4thand the 5th century when the Christianity was legalized and became the official religion of the empire, the religion made its presence comfortably compared to several other religions. As the acts of violence and oppression ended, the concept of martyrdom, which was regarded the foundation and the sanctus of Christianity, began to disappear. However, the monks who escaped to desert from the oppression laid the foundations of the asceticism. 
Although it was no longer necessary to be a martyr to become a saint, it was a necessity to devote the body to God completely. It is thought that the body renewed with prayers and fasting would be devoted to God by being alone and abandoning worldly needs. The texts of the New Testament says that one should hate even his/her own body. Many devoted their bodies to God by climbing a tree or a pillar, or by shackling themselves. Within the scope of our work, life, representatives and examples in Byzantine art of imagery of Stylites who lived on pillars being the most common branch of ascetisicm, will be examined.
The purpose of our study is to support researchers interested in art history and especially Byzantine art, contributing to scientific researches that happened and will happen in our field.

Keywords; Stylitism, Asceticism, Stylite, Saints, Pilgrimage.