2023-2024 eğitim öğretim yılında kayıtlı sağlıklı önlisans ve lisans öğrencilerinin güz yarıyılı vize sınav dönemi sonrasında DSM-V yeme bozukluğu teşhis ölçeğine göre değerlendirilmesi
Evaluation of healthy associate and undergraduate students registered in the 2023-24 academic year according to the DSM-V eating disorder diagnostic scale after the fall midterm exam period
Yazar: DERYA MURAT ÖZGÜN
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ÖZ ; YRD. DOÇ. DR. MUHSİN ÖZTÜRK
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı / Nörobilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aşırı yeme bozukluğu = Binge-eating disorder ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders

Özet:
Yeme bozuklukları daha çok ergenlik ve genç erişkinlik dönemlerinde ortaya çıkan, kompleks bir sağlık problemidir (APA, 2013). Üniversiteye başlayan genç erişkin bireylerin yaşadığı yer değişikliği, arkadaş çevresi ve sosyal ortamın farklılaşması, yeni bir çevreye girmiş olmanın getirdiği özgüven veya kaygı ile birlikte önemli bir yaşamsal eşiğin aşılmış olması gibi yaşanan büyük değişimler kişileri daha bağımsız ve özgür hissettirebilir ve bunun bir sonucu olarak sigara, alkol gibi kötü alışkanlıklar, hareketsizlik ve beslenme davranışlarının değişmesi, alınan besinlerin kalitesinin düşmesi ile kilo alımı gibi durumlar meydana gelebilir (Meşe Yavuz, 2023; Arnett, 2000; Brooks, 1995). Bu süreç, zorlayıcı dersler ve sınav döneminin getirdiği stresle birleştiğinde kişilerin sağlığını olumsuz etkileyebilecek davranış ve alışkanlıklara yönelmesine neden olabilmektedir. Bu olumsuz davranışlara kişinin beslenme alışkanlıklarındaki değişim, tüketilen gıda kalitesinin düşmesi ve kilo alımı gibi durumlar eşlik edebilir (Compas, 1986; Gall, 2000; Demory-Luce, 2004). Bugüne kadar, çok sınırlı sayıda araştırma üniversite öğrencilerinin ders ve sınav dönemindeki stres durumlarının yeme bozuklukları üzerindeki etkilerini araştırmıştır. Bu nedenle çalışmamızın ileri dönem beslenme davranışı ile ilgili gelişebilecek sekonder psikiyatrik bozuklukların anlaşılması ve alınabilecek koruyucu önlemlerin geliştirilebilmesi hususunda yol gösterici olması hedeflenmiştir.
Katılımcılara toplam 24 sorudan oluşan "DSM-V Yeme Bozukluğu Teşhis Ölçeği" online ortamda uygulanmıştır. Verilen cevaplar değerlendirildiğinde katılımcıların %66,5'i zaman zaman da olsa kendisini kilolu hissederken bu kişilerden %57,7'sinin kilo alma korkusu yaşadığı, %66'sının kendi birey algısının etkilendiği ve %53'ünün bu nedenle ilişkilerinde problem yaşadığı tespit edilmiştir (P<0,001). %13 oranında tıkınırcasına yeme bozukluğu potansiyelinin olduğu, aşırı yemek tükettiğini söyleyenlerin ortalama 6 defanın üzerinde yeme kontrol kaybı yaşadığı, hatta aşırı yemek tüketmediği şeklinde cevap verenlerin de en az 2 defaya yakın bir şekilde yeme kontrol kaybı deneyimlediği sonucu ortaya çıkmıştır (P<0,001). Bulumiya nervozaya işaret edecek şekilde cevap veren katılımcılar %2,5 olarak tespit edilmiştir (P<0,01). Katılımcıların %57'si atipik yeme bozukluğu belirtileri taşımaktadır. Katılımcıların %53'ü vücut şekli ve yeme alışkanlıklarının ilişkileri üzerinde etkili olduğunu söylemiştir (P<0,001).

Abstract:
Eating disorders are a complex health problem that frequently occurs during adolescence and young adulthood (APA, 2013). Major changes experienced by young adult individuals who start university, such as a change of place, a change in the circle of friends and a differentiation in the social environment, the self-confidence of entering a new environment or the anxiety of proving themselves, and the crossing of an important threshold may cause these individuals to feel more independent and free. As a result, undesirable situations such as bad habits such as smoking and alcohol, inactivity and changes in nutritional behavior, decrease in the quality of the food consumed, and weight gain may occur (Meşe Yavuz, 2023; Arnett, 2000; Brooks, 1995). This process, combined with challenging classes and the stress of the exam period, can cause people to turn to behaviors and habits that can negatively affect their health. These negative behaviors may be accompanied by changes in the person's eating habits, decreased quality of the food consumed, and weight gain (Compas, 1986; Gall, 2000; Demory-Luce, 2004). To date, there are a very limited number of studies examining the effects of course and exam stress on eating disorders in university students. Therefore, our study aims to guide the understanding of secondary psychiatric disorders that may develop due to late-term nutritional behavior and the development of preventive measures that can be taken.
The "DSM-V Eating Disorder Diagnostic Scale", consisting of a total of 24 questions, was administered to the participants online. When the answers given were evaluated, 66.5% of the participants felt overweight from time to time, 57.7% of these people had a fear of gaining weight, 66% had their self-perception affected, and 53% had their relationships with others affected (P <0.001). It was revealed that 13 percent of the participants had the potential for binge eating disorder, those who said they experienced loss of control while eating lost control of eating more than 6 times on average, and those who said they did not experience binge eating least 2 (P<0.001). The rate of those likely to have bulimia nervosa was determined as 2.5% (P<0.01). 57% of participants had atypical eating disorder symptoms. 53% of participants said their body shape and eating habits affected their relationships (P<0.001).