Yerel yönetimlerin sermaye piyasaları yoluyla finansmanı: Yerel yönetim tahvilleri, yerel yönetim bankacılığı ve iller bankası uygulaması
Local government finance through capital markets: Municipal bonds, municipal bond banks and ilbank case
Yazar: MUSTAFA GÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. AHMET BURÇİN YERELİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Maliye = Finance
Dizin: Bankacılık = Banking ; Belediyeler = Municipalities ; Finansman = Financing ; Sermaye piyasası = Capital market ; Sermaye piyasası araçları = Capital markets instruments ; Tahvil = Bond ; Tahvil ihracı = Bond issues ; Yerel bankacılık = Local banking ; Yerel yönetimler = Local administrations ; İller Bankası = İller Bank

Özet:
Bu tez, yurtdışı uygulamalar da dikkate alınarak Türkiye'de yerel yönetimlerin sermaye piyasasından borçlanma seçenekleri ile borçlanma kapasitelerini belirlemeyi amaçlamaktadır. 

Bu çerçevede ilk olarak yerel yönetim bankacılığı uygulaması İller Bankası A.Ş. (İller Bankası) faaliyet ve mali yapısı ele alınarak incelenmiş, bir  model önerisi getirilerek  2013-2015 yılları arasında yerel yönetimlerin ticari banka kredi faizleri, özel sektör borçlanma araçları faizleri ve Hazine Müsteşarlığı borçlanma faiz oranları dikkate alınarak bir senaryo analizi gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak iyi ihtimalde yerel yönetimlerin ticari banka kredileri için ödedikleri faiz oranlarından %18,33 oranında tasarruf etme imkanına sahip olacakları, İller Bankası borçlanmasının Hazine borçlanmasının 100 baz puan üzerinde ve komisyonunun da yine 100 baz puan olması durumunda faiz avantajı sağlanamayacağı ortaya konulmuştur.  

İkinci olarak yerel yönetimlerin kısa vadeli finansman ihtiyaçlarının giderilmesi ve mevcut nakitlerinin daha iyi şartlarda değerlendirilebilmesi amacıyla yerel yönetim para piyasası model önerisi getirilmiştir. Takasbank para piyasası ve Merkez Bankası verileri kullanılarak yapılan senaryo analizinde yerel yönetimlerin mevduatlarına %21'den %30'a  kadar daha yüksek bir faiz geliri elde edecekleri, kredilerde ise %10'dan %25'e kadar daha düşük faiz maliyetine katlanacakları ortaya konulmuştur.

Son olarak büyükşehir belediyeleri dışındaki belediyeler için İller Bankası aracılığıyla havuz yöntemiyle ihraç veya doğrudan İller Bankası'nın yerel yönetim bankacılığı faaliyeti kapsamında borçlanma önerilirken, büyükşehir/büyükşehir ilçe belediyeleri ve iştirakleri için değişken faizli, büyük tutarı yurtdışında ihraç edilmek üzere yurtiçi satışları da tahsisli satış yoluyla gerçekleştirilecek gelir tahsisli ortak (joint issue) bir tahvil ihraç modeli ve buna yönelik mevzuat değişiklik seti önerilmiştir.

Abstract:
This thesis aims to determine the borrowing capacity and alternatives of Turkish local governments through capital markets considering the international practices.

Firstly, we analyze international municipal bond bank activities, Ilbank operational and financial structure and developed a bond issue model for Ilbank. We carry out a scenario analyzes for our model considering the commercial banks credit interest rates, corporate bonds interst rates and treasury bonds interest rates between 2013-2015. As a result, we find out that local governments can make a %18,33 interest rate savings compare to the commercial banks credits to local governments in a good possibility. However, if Ilbank gets 100 basis point as a commission rate and could not achieve borrowing less than +100 basis point compare to the treasury borrowing rate, there will not be any interest rate advantages for local governments in the model. 

Secondly, we propose a money market model for local goverment both for their credits and deposits.  We carry out a second scenario analyzes for our model considering the Takasbank Money Market and Tukish Central Bank statistics. As a result, we find out that local goverments can get %21 to %30 more interest earnings for their deposits and pay %10-%25 less for their short term credits. 

Laslty, we analyze the demand and supply side factors of municipal bonds in Turkey and we proposed a municipal bond structure for metropolitan municipalities and their subsidiary companies in which the bonds have variable interest rates, a large part of the issue should be sold in the international capital markets and national part of the issue may be in the form of private placement or sales to qualified investors. We suggest a pooled finance model via İlbank for the municipalities other than metropolitans.