Toplumsal uygulamalarda yemeğin yeri ve işlevi: Aksaray örneği
The place and function of food in social practices: Aksaray example
Yazar: NURAY KELEŞ
Danışman: DOÇ. DR. EZGİ METİN BASAT
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bir toplumun kimlik kazanmasını sağlayan, geçmişten günümüze uzanan, evrensel ve yerel değerler taşıyan her türlü somut ve somut olmayan varlıklar kültürel mirastır. Toplumların etkileşimiyle yahut çağın gereklilikleriyle değişim ve dönüşüme uğrayan kültürel miraslar UNESCO tarafından koruma altına alınmıştır. . Başlangıçta kültürel miras olarak maddi mirasın korunması öncelik taşısa da 17 Ekim 2003 tarihinde yürürlüğe giren Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi, maddi mirasların yanında sözlü olarak aktarılan kültürel mirasın da korunma altına alınmasına olanak sağlamıştır. Sözleşmenin kapsadığı beş alandan biri doğum, düğün, ölüm gibi geçiş törenlerini; bayramları, festivalleri ve şölenleri kapsayan "Toplumsal Uygulamalar, Ritüeller ve Şölenler"dir. Toplumsal uygulamalar bireylerin kaynaşmasına ve iletişim kurmasına katkı sağladığı gibi insanların bir önceki durumlarından farklı bir konuma taşınmalarını sağlayan eşik görevi de görür. Söz konusu bu uygulamalarda dikkat çeken bir unsurlardan biri de yemek kültürüdür. Yemek kültürü, toplumsal uygulamalar içerisinde yalnızca insani bir ihtiyaç değil;  yaşam biçimleri, sahip olunan kültürel değerler üzerinde de etkilidir. İnsanları zaman ve mekân içinde birleştiren ortak noktalar topluluğu toplum yapan en önemi etkendir. Toplumsal uygulamaların, ritüellerin ve şölenlerin hemen hemen her parçasında yemek bulunur. Doğum, düğün, cenaze gibi geçiş dönemlerinin yanında şölenlerde, bayramlarda ve kutsal dönemlerde geniş sofralar kurulur. 
Bu çalışmanın amacı Yemek kültürünü,  Toplumsal Uygulamalar, Ritüeller ve Şölenleri ile birlikte incelemek, günümüzdeki yerini tespit etmek ve yemeğin işlevini irdelemektir. Çalışmanın örnekleri Aksaray ili içerisinde yapılan yemekler ile sınırlandırılmıştır. Araştırmanın örnekleri daha öncesinde yapılmış akademik çalışmalardan ve güncel alan çalışmasından elde edilen verilerden seçilmiştir.

Abstract:
Cultural heritage is all kinds of tangible and intangible assets that enable a society to gain an identity, that extend from the past to the present, and that carry universal and local values. Cultural heritage, which undergoes change and transformation with the interaction of societies or the requirements of the age, has been taken under protection by UNESCO. . Although initially the protection of material heritage as cultural heritage had priority, the Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage, which entered into force on October 17, 2003, has enabled the protection of cultural heritage transmitted orally in addition to material heritage. One of the five areas covered by the Convention is "Social Practices, Rituals and Feasts", which includes rites of passage such as birth, weddings and death, as well as holidays, festivals and feasts. Social practices not only contribute to the cohesion and communication of individuals, but also serve as a threshold that allows people to move to a different position from their previous situation. One of the noteworthy elements in these practices is food culture. Food culture is not only a human need within social practices; it also has an impact on lifestyles and cultural values. The common points that unite people in time and space are the most important factors that make a community a society. Food is present in almost every part of social practices, rituals and feasts. In addition to transition periods such as birth, wedding, funeral, large tables are set during feasts, festivals and holy periods. 
The objective of this study is to examine the food culture together with Social Practices, Rituals and Feasts, to determine its place today and to examine the function of food. The examples of the study are limited to the dishes made in Aksaray province. The examples of the research were selected from academic studies and data obtained from current field studies.