Müzisyenlerde dinleme eforunun değerlendirilmesi
Evaluation of listening effort in musicians
Yazar: İLKNUR TAŞDEMİR
Danışman: PROF. DR. MERAL DİDEM TÜRKYILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Müzik deneyiminin dinleme eforu süreçlerine olan etkisi literatürdeki tartışmalı konular arasında yer almaktadır. Literatürdeki bu belirsizlik göz önünde bulundurularak; bu çalışmanın amacı, zorlu iletişim ortamlarında deneyimlenen dinleme eforunu, müzisyenlerde ve müzik deneyimi olmayan yetişkinlerde karşılaştırmalı olarak inceleyerek müzik deneyiminin dinleme eforu süreçlerine etkisini araştırmaktır. Çalışmanın örneklemini; müzisyenlerden oluşan çalışma grubu için normal işitmeye sahip 15 katılımcı, müzik deneyimi olmayan bireylerden oluşan kontrol grubu için normal işitmeye sahip 16 katılımcı oluşturmaktadır. Tüm katılımcıların işitme eşikleri saf ses odyometrisi ile değerlendirildikten sonra katılımcılara normal kognitif fonksiyonu doğrulamak için Montreal Bilişsel Değerlendirme Testi uygulanmıştır. Daha sonra gürültüde konuşmayı anlama becerisini değerlendirmek için Türkçe Matriks Test uygulanan katılımcılarla, dinleme eforu değerlendirmeleri gerçekleştirilmiştir. Dinleme eforu değerlendirmeleri kapsamında, santral sinir sisteminden kaynak alan EEG ile otonom sinir sisteminden kaynak alan pupilometri ölçümleri eş zamanlı gerçekleştirilmiştir. Mevcut çalışma sonuçlarına göre; müzisyenlerden oluşan çalışma grubunda kontrol grubuna kıyasla gürültüde konuşmayı anlama performansına göre iki grup arasında fark olmamasına rağmen daha az dinleme eforu deneyimini yansıtır şekilde, EEG'de daha büyük alfa bandı gücü ve pupilometride ise daha küçük pupil boyutu artışı elde edilmiştir. Gürültüde konuşmayı anlama performansı ile dinleme eforu göstergeleri arasında anlamlı bir ilişki elde edilmemiştir. Bu çalışmanın sonuçları, zorlu dinleme koşullarında müzik deneyiminin dinleme eforu mekanizmalarına olumlu etkisi olduğunu göstermiştir. Bu çalışma ile ortaya koyulan; müzik deneyiminin işitsel, kognitif ve nöral tepkileri modüle ettiğine dair kanıtların, kompleks dinleme eforu mekanizmalarının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The effect of musical experience on listening effort processes is among the controversial issues in the literature. Considering this uncertainty in the literature, the aim of this study is to investigate the effect of musical experience on listening effort processes by comparatively examining the listening effort experienced in challenging communication environments in musicians and adults with no musical experience. In this way, it is purpose to investigate the effect of music experience on listening effort processes. The sample of the study consists of 15 participants with normal hearing for the study group consisting of musicians and 16 participants with normal hearing for the control group consisting of no musical experience adults. After the hearing thresholds of all participants were evaluated by pure tone audiometry, the Montreal Cognitive Assessment test was administered to the participants to confirm normal cognitive function. Listening effort evaluations were carried out with the participants who applied the Turkish Matrix Test to evaluate speech understanding performance in noise. In listening effort evaluations, EEG from the central nervous system and pupillometry measurements from the autonomic nervous system were performed simultaneously. According to the results of the study, there was no difference between the two groups in terms of speech understanding performance in noise. However, a larger alpha power in EEG and a lower pupil size increase in pupillometry were obtained in the study group, reflecting less listening effort compared to the control group. No correlation was found between speech understanding performance in noise and listening effort. The results showed musical experience had a positive effect on listening effort in challenging listening conditions. It is thought that the evidence presented by this study that musical experience modulates auditory, cognitive, and neural responses may contribute to a better understanding of complex listening effort mechanisms.