19. yüzyıl ortalarında Karaağac-ı Yalvaç kazası
Karaağac-ı Yalvaç district in the Mid-19th century
Yazar: RAMAZAN ALDEMİR
Danışman: PROF. DR. HAKAN KARAGÖZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Hamid Sancağı = Hamid Flag ; Isparta-Şarkikaraağaç = Isparta-Şarkikaraağaç ; Nüfus Defterleri = Population Surveys ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyoekonomik yapı = Socio-economic structure ; Temettuat Defterleri = Temettuat Registers

Özet:
Osmanlı Devleti'nin özel ve genel alanda yapılan sosyo-ekonomik tarihi araştırmalarında, defter koleksiyonları önemli bir yer tutar. Tapu Tahrir defterleri, Mühimme defterleri, Nüfus defterleri ve Temettüat defterleri bu defter koleksiyonlarının en önemlilerindendir. Bu çalışma, 19. yüzyıl ortalarında Konya Eyaletine bağlı Hamid Sancağı kazalarından olan Karaağac-ı Yalvaç Kazası merkezi ile köylerinin idari, sosyal ve ekonomik yapısını ortaya koymayı amaç edinmiştir. Tezin hazırlanmasında, dönemin önem bakımından en başta gelen kaynaklarından olan "Nüfus Defterleri" ile "Temettüat Defterleri"nden faydalanılmıştır. İnceleme alanı olarak tespit ettiğimiz Karaağac-ı Yalvaç Kazası ve çevresi ile ilgili yapılan çalışmaların 16. yüzyıl ölçeğinde birkaç makale ile sınırlı kaldığı görülmektedir. İncelediğimiz 19. yüzyıl itibariyle ise 2000 yılında bir adet yüksek lisans tezinin yapıldığı tespit edilmiş, ancak tezin muhteviyatında sadece kaza merkezine ait bilgilere yer verilmesi, köylere ait bilgilere ise yer verilmemesi bizi böyle bir çalışma yapmaya itmiştir. II. Mahmud döneminde 1826 yılında Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması ile birlikte yerine kurulan yeni ordunun asker ihtiyacını karşılamak amacıyla sadece erkek nüfusun tespiti için M.1831 (H.1246) tarihinde ilk genel nüfus sayımı yapılmıştır. Bu nüfus sayımının bir başka nedeni de halktan alınacak vergilerin tespitidir. 1831 yılında yapılan ilk genel nüfus sayımından sonra değişik tarihlerde bölgesel veya genel nüfus sayımları yapılarak, kayıtların güncel tutulmasına çalışılmıştır. Karaağac-ı Yalvaç kazasında M.1831 (H.1246), M.1840 (H.1256) ve M.1844-1845 (H.1260-1261) yıllarında nüfus sayımlarının ve arazi tahrirlerinin yapıldığı görülmektedir.

Abstract:
Notebook collections have an important place in the socio-economic history researches of the Ottoman Empire in private and general fields. Land Registry Registers, Mühimme Registers, Population Registers and Temettüat Registers are among the most important of these register collections. This work, 19. The aim of this study is to reveal the administrative, social and economic structure of Karaağac-ı Yalvaç District center and Villages, which is one of the Hamid Sanjak districts of Konya Province in the middle of the century. In the preparation of the thesis, "Population Registers" and "Temettüat Registers", which are the most important sources of the period, were used. The studies on the Karaağac-ı Yalvaç district and its surroundings, which we have determined as the study area, are in the 16. century scale, it is seen that it is limited to a few articles. The  As of the 19th century, it was determined that one master's thesis was made in 2000, but the fact that only the information about the district center is included in the content of the thesis, and the information about the villages is not included, pushed us to do such a study. With the abolition of the Janissary Corps in 1826 during the reign of II. Mahmud, the first general population census was conducted in 1831 (Hijri 1246) to determine only the male population in order to meet the soldier's need of the new army established in its place. Another reason for this census is to determine the taxes to be collected from the people. After the first general population census in 1831, regional or general population censuses were made on different dates, and the records were kept up to date. It is seen that censuses and land surveys were carried out in the Karaağac-ı Yalvaç district in the years 1831 (Hijri 1246), 1840 (Hijri 1256) and 1844/1845 (Hijri 1260-1261).