Hadis rivayetinde Ravi tasavvurları ve doğurduğu problemler
The alteration of the hadith narrators on the narration of Ahadith, and some problems it caused
Yazar: SÜLEYMAN DOĞANAY
Danışman: PROF. DR. ALİ TOKSARI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Din = Religion

Özet:
?Hadis Rivayetinde Ravi Tasarrufları ve Doğurduğu Problemler? isimli tezimizin konusu,ravilerin hadislerde yapmış oldukları tasarruflar ve bu tasarrufların hadislerin hem sıhhatihem de kullanım alanı açısından doğurmuş olduğu problemlerin araştırılmasıdır. Bir hadiseait rivayetler çeşitli kaynaklardan tahric edildiğinde, bu rivayetler arasında farklılıklarınolduğu görülür. Bu durum, ravilerin hadisleri sadece nakletmekle kalmadıklarını, aynızamanda bazı hata ve yanılmalardan dolayı, hadislerde tasarruflarda bulunduklarınıgöstermektedir. Buradan hareketle, ravilerin hadislerde yaptıkları tasarrufların sebeplerini vehadisler açısından doğurduğu problemleri, gerektiği ölçüde örnekler vermek suretiyle dearaştırdık.Tezimiz içerisinde yer alan konuları genel olarak belirtmemiz gerekirse, kısaca şu şekildeifade edebiliriz: Birinci Bölüm'de, ravi tasarruflarının sebeplerini, kasıtsız ve kasıtlıtasarruflar olarak iki ana başlık altında ele aldık. Kasıtsız tasarruflar, ravilerin kendi istek veiradeleri dâhilinde olmayan, beşerû zafiyetlerden ve teknik imkânlardan kaynaklanantasarruflardır. Kasıtlı tasarruflar ise, ravinin doğrudan hadiste değişim meydana getirmekamacıyla değil de, başka amaçlar uğruna rivayet esnasında takındığı tutumun dolaylı yoldanhadisleri etkilemesidir. İkinci Bölüm'de, ravi tasarruflarının hadisler açısından doğurduğuproblemleri ve bunların çözüm yollarını inceledik. Ravi tasarruflarının hadisler açısındandoğurduğu problemleri, hadisin sıhhati ve kullanımı açısından iki ana başlık altında verdik.Bu problemlerin temelinde, bir hadisin rivayetleri arasında farklılıkların bulunmasıyatmaktadır. Bu farklılıklara engel olmak ve asgarû düzeyde tutmak için, muhaddislerinuyguladığı muâraza ve mukâbele (metin mukayesesi) sistemini inceledik. Son olarak da, birhadisin çeşitli rivayetlerinden yola çıkarak, bir tek metin elde etmeye dönük bazı prensipleritespit ettik.Hadisin İslam dinindeki ve İslam kültüründeki yeri ve önemi reddedilemez. Ravitasarruflarından kaynaklanan rivayet farklılıkları, bir problem alanı olarak yorumlanabileceğigibi, kültür tarihimiz açısından bir zenginlik olarak da yorumlanabilir. Biz, bu tasarruflarınnedenlerini ve doğurduğu problemleri, bir arada inceledik. Tezimizdeki her bir başlık, ayrı birçalışma konusu düzeyinde olmakla birlikte, biz bunları, ravi tasarrufları özelinde ve gerektiğikadar incelemeye gayret ettik.Anahtar Kelimeler: Hadis, Raviler, Ravi Tasarrufları, Rivayetler, Metin İnşası.

Abstract:
The subject of this present thesis entitled ?The Alteration of the Hadith Narrators on theNarration of Ahadith, and Some Problems It Caused? is to find out falsifications of the hadithnarrators and to discuss problems caused out of that falsification. When a hadith wassearched in different collections, it is seen that there were some differences among versionsof that hadith. This situation shows that narrators not only had narrated ahadith but also theyhad falsified ahadith because of their mistakes and errors. In this context, we tried to searchthe reasons of falsification and other mistakes of narrators in ahadith, and also some problemsit caused, by giving examples as much as possible.This present thesis includes two chapters summarized as follows;The First Chapter examines the reasons of narrators? falsifications under two sub-titles ofdeliberately and undeliberately corruptions. Unintentional falsifications or corruptions are notbecause of narrators? desire or will, but because of some individual inability and technicalreasons such as, the luck of paper to use, transformation of oral tradition to inscription,different readings of primitive Arabic writings, etc. With regard to the intentional alteration,it was because of narrator?s show his/her different aims, not for causing direct alteration, suchas narrating only meaning of hadith orally, more than transferring its full-text. In the SecondChapter, questions arised from the narrators? alteration, and its solutions were discussed fromthe point of ahadith view. The questions arised from the falsifications of narrators? weregiven under the title of accuracy of ahadith and their usage. Differences among the versionsof a hadith lie under the base of these questions. In order to prevent and stop these differencesat lowest level, we tried to examine texual comparison (muâraza or mukâbele) thatmuhaddisun had used. Lastly, we tried to establish some principles for fixing a text by usingdifferent variants of a tradition (narration).The place and role of hadith in Islam and Islamic culture is very important. Differences ofnarration arised from the falsification of narrator, could be regarded as a subject of questionas regarded as richness of cultural history of Islam. We studied the reasons of hadithcorruptions and arisen questions altogether.Although every title in our thesis could be studied seperately, we examined these points byfocusing on.Key Words: Hadith, Narrators, Alterations of Hadith Narrators, Narrations, TextualReconstruction.