Zihin haritalama tekniğinin sosyal bilgiler dersinde öğrenci başarısı, tutumu ve kalıcılığına etkisi
The ımpact of mınd mappıng technıque ın socıal studıes course on students' success and attıtude and the permanence of knowledge
Yazar: AYÇA KARTAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İLHAN TURAN
Rize Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Kalıcılık = Permanence ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Tutumlar = Attitudes ; Zihin haritaları = Mind maps ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu çalışmada zihin haritalama tekniğinin İlköğretim 4. sınıf Sosyal Bilgiler dersinde öğrencilerin başarısı, Sosyal Bilgiler dersine olan tutumu ve kalıcılığına etkisini araştırmak, aynı zamanda öğrencilerin zihin haritalama tekniğine ilişkin olumlu ve olumsuz görüşlerini belirlemek amaçlanmıştır.Çalışmada veri toplama araçları olarak öğrencilerin akademik başarılarının değişimini tespit etmek amacıyla geliştirilen ?Akademik Başarı Testi? ve Sosyal Bilgiler dersine yönelik tutumlarının değişimini tespit etmek amacıyla ?Sosyal Bilgiler Tutum Ölçeği? kullanılmıştır. Ayrıca uygulama sonunda, öğrencilerin zihin haritalarıyla işlenen derslere yönelik görüşleri alınmıştır.Yarı deneysel olarak yürütülen araştırma, 2010-2011 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde Rize ili Ardeşen ilçesi Köprüköy İlköğretim Okulu 4. sınıflarında gerçekleştirilmiştir. Çalışmada deney grubu 4-A sınıfı (N=18), kontrol grubu ise 4-B sınıfı (N=14) olarak belirlenmiştir. Uygulama süresince her iki sınıfta da dersler araştırmacı tarafından yürütülmüştür. Deney grubunda araştırma için ders kitabından seçilen konuların öğretiminde, 5E modeli temel alınarak hazırlanan zihin haritaları ile desteklenmiş etkinlikler uygulanmıştır. Kontrol grubunda ise belirlenen konulara yönelik, 2010-2011 eğitim-öğretim yılı ilköğretim 4. sınıf ders kitaplarında verilen etkinlikler uygulanmıştır.Araştırmada nicel verilerin analizi kısmında iki grup durumunda, parametrelerin gruplar arası karşılaştırmalarında Mann Whitney U test kullanılmıştır. Her grubun ön-test, son-test ve kalıcılık testleri arasında anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemek amacıyla Friedman testi kullanılmış ve post-hoc test olarak Wilcoxon Signed Rank testi kullanılmıştır. Sonuçlar % 95 güven aralığında, anlamlılık p<0,05 düzeyinde çift yönlü olarak değerlendirilmiştir. Nitel verilerin değerlendirilmesinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır.Araştırma sonuçlarına göre, deney ve kontrol gruplarının son test akademik başarı puanları arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı görülmüştür. Öğrencilere son test uygulamasından 4 hafta sonra yapılan kalıcılık testinden elde edilen sonuçlara göre ise deney ve kontrol grupları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca deney grubu öğrencilerinin ?Akademik Başarı Testi? puanlarının kendi içinde karşılaştırması yapıldığında, ön test-son test, ön test-kalıcılık testi ve son test-kalıcılık testi puanları arasında anlamlı bir fark olduğu; kontrol grubu için aynı karşılaştırma yapıldığında ise puanlar arasında anlamlı bir farklılaşmanın olmadığı tespit edilmiştir. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin ön tutum puanlarında deney grubu lehine bir anlamlılık tespit edilirken, son tutum ve kalıcılık puanları arasında herhangi bir anlamlılık tespit edilmemiştir. Grup içi karşılaştırmalarda ise deney grubunun kalıcılık-ön test ve kalıcılık-son test tutum puanları ölçümlerinde anlamlılık tespit edilmiştir.Deney grubu öğrencileri ile yapılan görüşmelerde ise, öğrencilerin zihin haritalama tekniğini uygulamaktan zevk aldıkları, tekniğin bilgiyi hatırlamada, bilgilerinin kalıcılığında, yanlış ya da eksik bilgileri öğrenmede etkili olacağı belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Zihin Haritaları (Akıl Haritaları), Akademik Başarı, Tutum, Kalıcılık

Abstract:
The aim of this study was to investigate the impact of mind mapping technique on students' success in social studies course in the fourth grade of elementary school. Besides, In this study, it was intended to investigate the impact of the technique on attitude of students towards social studies lesson. In addition, in this study, it was tried to determine the negative and positive comments of students about mind mapping tecnique.In the study, academic achievement test and social studies attitude scale were used as data collection tools. Academic achievement test was developed to determine the exchange of academic achievements of the students. Social studies attitude scale was used in order to identify the exchange of students' attitudes towards social studies lesson. Also the end of the application, the opinions of the students were received about the lessons processed via mind mapping tecnique.The research, carried out as semi-experimental, was put into practice in the second term of 2010-2011 academic year for the fourth grade students of Köprüköy Primary School in Ardeşen, Rize. In the study, the class of 4-B (N=14) was determined as the control group while the class of 4-A (N=18) was determined as the experimental group. In the application process, the lessons were carried out by researchers in both of the classrooms. Activities supported by mind maps which were prepared according to the model of 5E were applied to the experimental group. The activities given in the course book of fourth grade of primary students in 2010-2011 academic year were applied to the control group.For the research, Mann Whitney U test was used in the Analysis of quantitative data (if the two groups) and in the comparision of the parameters between groups. Friedman test was used in order to determine whether there is a significant difference between pre test-final test and retention test of each group. Wilcoxon Signed Rank test was used as the post-hoc test. Results were evaluated at 95% confidence interval and p <0.05 level of significance. The method of content analysis was used in the evaluation of the qualitative data.According to the results of the research, no significant difference was found between final test academic achievement scores of experimental group and control group. According to the results of the retention test applied to the students, a significant difference was found in favour of experimental group. When the scores of academic achievement test belonging to experimental group students were compared within itself, a significant difference was found between the scores of pre test-final test, pre test- retention test, final test-retention test. On the other hand, when the same comparison was done for the control group, it was determined that there was no significant difference between the scores. Looking at pre-attitude scores of the groups, a significant difference were determined in favor of the experimental group. Any significant difference was not detected between the last attitude and permanence scores of the groups. The scores obtained from the tests carried out as two groups were detected to be significant.In discussions with students in the experimental group, it was determined that students took pleasure in applying the technique of mind mapping. However, it was identified that this technique would be effective both on the recall of knowledge and on permanence of information. Furthermore, it was determined that mind maps could be used in order to detect incorrect or incomplete learning.Key Words: Social Studies, Mind Maps, Academic Achievement, Attitude, Permanance.