Tamamlayıcı ve Alternatif Tıbbın (TAT) sağlık turizmi ile bütünleştirilmesinde sağlık hizmeti yöneticilerinin TAT bilgi düzeyleri ve tutumları: Edirne ili örneği
Complementary and alternative medical knowledge levels and attitudes of health service managers in integration of complementary and alternative medicine with health tourism: Case of Edirne
Yazar: ÖZLEM ALADAĞ BAYRAK
Danışman: PROF. DR. EMEL GÖNENÇ GÜLER
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management ; Turizm = Tourism
Dizin: Medikal turizm = Medical tourism ; Sağlık kuruluşları yöneticileri = Health facility administrators ; Sağlık turizmi = Medical tourism ; Sağlık yönetimi = Health management ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Termal turizm = Thermal tourism ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Wellness turizm = Wellness Tourism ; Ölçekler = Scales ; İntegratif tıp = İntegrative medicine

Özet:
Bu araştırma, Bütüncül Tamamlayıcı ve Alternatif Tıbbın (BTAT) sağlık turizmiyle bütünleştirilmesinin sağlık turizm sektörüne olumlu katkı sağlayacağı düşünülerek, sağlık hizmeti yöneticilerinin konuyla ilgili tutum ve bilgi düzeylerinin belirlenmesi ve yöneticilerin Bütüncül Tamamlayıcı ve Alternatif Tıbba yönelik demografik özelliklerinin etkisinin araştırılması amacıyla yapıldı.
Araştırma, 11.07.2019-27.12.2020 tarihlerinde Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ illerinde yedi kamu hastanesi ve on özel hastanede yürütüldü. Verilerin toplamasında Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp (TAT ) Bilgi Formu ve Bütüncül Tamamlayıcı ve Alternatif Tıbba Karşı Tutum Ölçeği  (BTATÖ) kullanıldı. 2003 yılında Hyland ve arkadaşları tarafından geliştirilen ölçeğin geçerlilik güvenirliği Prof. Dr. Behice Erci tarafından yapılmıştır. Ölçeğin Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp (TAT) ve Bütüncül Sağlık (BS) olmak üzere iki alt skalası bulunmaktadır. Ölçek 11 sorudan oluşan likert tipi bir ölçektir. Araştırmanın istatistiksel analizinde SPSS for Windows 22.0 ve Kolmogorov Smirnov Testi, Kruskall Wallis Testi ve Mann-Whitney U testi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi.
Çalışmada, sağlık hizmeti yöneticilerinin  %21'nin, 34-40 yaş aralığında, %60,1'i kadın, %43,5 erkek olduğu, %72,2'si kamu, %27,3'ü özel kurumda çalıştıkları tespit edildi. Yöneticilerin, %97,2'sinin TAT eğitimi/kursu almadıkları, %61,5'nin TAT' la ilgili eğitim verilmesini istedikleri, %61,5'inin bitkisel tedavileri, %48'inin müzik tedavi ve %63,6'sı akupunkturu biraz bildikleri saptandı. Yöneticilerin, %68'i bilgiyi internetten, %37,2'i televizyondan edindikleri ve %38'inin bulundukları illerde turizm projelerinde TAT yöntemlerinin önemli olduğunu bildirdi. Sağlık hizmeti yöneticilerinin, BTATÖ alt boyutu TAT' a göre yaşları 34-40 olanlar ile 51 ve üzeri olanlar arasında fark saptandı (p< 0,05). Yöneticilerin, illere göre BTATÖ ölçeğinin TAT alt boyutunda Kırklareli-Edirne (p=0,008<0,05) ve Kırklareli-Tekirdağ (p=0,000<0,05) illeri arasında farklılık tespit edildi. Bu çerçevede, yöneticilerin yüksek oranda TAT eğitimi almadıkları, ancak eğitimin verilmesini destekledikleri, bulundukları illerde turizm projelerinde TAT'ı önemli buldukları ve genç yöneticilerin ileri yaş yöneticilere göre daha olumlu bir tutumda oldukları belirlendi.

Abstract:
This study was carried out with the aim of determinining the attitudes and knowledge levels of health service managers on the subject and to investigate the effect of managers' demographic characteristics on holistic complementary and alternative medicine, considering that the integration of holistic complementary and alternative medicine with health tourism will positively contribute to the health tourism sector.
The research was carried out in seven public hospitals and ten private hospitals in Edirne, Kırklareli and Tekirdağ provinces on 11.07.2019-27.12.2020. Complementary and Alternative Medicine (CAM) Information Form and the Integrative Complementary and Alternative Medicine Attitude Scale were used to collect the data. The scale was developed by Hyland et al in 2003, and its validity and reliability were made by Behice Erci. The scale has two sub-scales: Complementary and Alternative Medicine (CAM) and Holistic Health. The scale is a Likert-type scale consisting of 11 questions. SPSS for Windows 22.0 and Kolmogorov Smirnov Test, Kruskall Wallis Test and Mann-Whitney U test were used in the statistical analysis of the study. Statistical significance was accepted as p <0.05.
	In the study, it was determined that 21% of the managers were between the ages of 34-40, 60.1% female, 43.5% male, 72.2% public and 27.3% private institution. It was determined that 97.2% of the managers did not receive CAM training / course, 61.5% wanted to be given CAM-related training, and 61.5% knew a little about herbal therapies, 48% music therapy and 63.6% acupuncture. 68% of the managers stated that they obtained the information from internet, 37.2% of them from televison and 38% of them stated that CAM methods are important in tourism projects in their provinces. According to the complementary alternative medicine sub-dimension of the Integrative Complementary Therapies Scale, a difference was found between those aged 34-40 and those over 51 (p<0.05). A difference was found between the provinces of Kırklareli-Edirne (p =0.008 <0.05) and Kırklareli-Tekirdağ (p = 0.000 <0.05) in the CAM sub-dimension of the Integrative Complementary and Alternative Medicine scale according to the provinces where the managers were located. In this context, it was determined that managers did not receive CAM training at a high rate, but they supported CAM training and found CAM important in tourism projects in their provinces, and young managers had a more positive attitude than older managers.