COVID-19 enfeksiyonu nedeniyle acil servisten hastaneye yatırılan hastaların, kardiyovasküler sistem değerlendirilmesi ve EKG bulgularının analizi
Cardiovascular system evaluation and analysis of ecg findings of patients hospitalized from the emergency department DUE to COVID-19 infection
Yazar: BATTAL BARIŞ ÖZDOĞAN
Danışman: PROF. DR. AYÇA AÇIKALIN AKPINAR
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; COVID 19 = COVID 19 ; Ekokardiyografi = Echocardiography ; Elektrokardiyografi = Electrocardiography ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Amaç: Bu çalışmada amacımız; COVID-19 enfeksiyonu geçiren hastaların elektrokardiyografik değişiklikleri, kardiyak tutulumu, bu tutulumun anatomik bölgeleri, hastalarda kardiyak olayların sıklığı, mevcut aritmilerin görülme insidansı, bu durumların prognoza yansıması, kardiyak hadiselerde kullanılan ilaçların sonlanıma etkisini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisi'ne 11 Mart 2020 tarihinden 1 Aralık 2022 tarihleri arasında başvuran COVID-19 vakalarının verileri geriye dönük olarak incelendi. Acil servise COVID-19 semptomlarıyla başvurup, laboratuvar (PCR pozitifliği olan) olarak enfeksiyonu doğrulanan ve sonrasında hastaneye yatışı yapılan hastaların geriye dönük dosyaları incelenerek verileri kaydedildi. Hastaların özellikle gelişinde ve yatışı sırasında EKG bulguları, ekokardiyografik verileri, aritmi gelişip gelişmediği, akut koroner sendrom, perikardit, miyokardit tanısı alıp almadığı, acil invaziv görüntülemeye ihtiyaç duyulup duyulmadığı, acil anjiografi olduysa sonucu, hastaların sonlanım şekli ve yatış durumları değerlendirildi.
Bulgular: Hastaların ortanca yaşı 70 yıl ve erkek cinsiyet oranı %61,4 iken kadın cinsiyet oranı ise %38,6 idi. Hastaların %70'i acil servise ilk başvuruları sırasında 15 GKS skoruna sahip idi. Deliryum saptanan hastaların oranı ise %18,6 olarak tespit edildi. Ek hastalığı olanların oranı %85,7 olup en sık saptanan ek hastalıklar sırasıyla hipertansiyon (%58,6), koroner arter hastalığı (%52,9) ve diyabetes mellitus (%44,3) idi. EKG sonucunda en sık gözlenen ritim sinüs taşikardisi idi (%60). Sinüs taşikardisinin ardından ise sırasıyla en sık atriyal fibrilasyon gözlenmekteydi (%31,4). Ekokardiyografi uygulanan hastalarda en sık saptanan bulgular %54,3 ile düşük EF ve %45,7 ile normal EF idi. Hastaların %44,3'ünde perikardiyal efüzyon saptandı. Ortalama ejeksiyon fraksiyonu %50,3±11,5 olarak tespit edildi. Hastaların %72,9'u ilgili yoğun bakımlara yatırıldı. Uygulanan tedavi süresi sonunda eksitus oranının %38,6 olduğu saptandı. Ortalama yatış gün sayısı 14,8±9,7 gün idi. Acil servisi başvurusu sırasında hastalardan elde edilen ortanca NEWS 2 skoru 9 iken ortanca VACO indeksi skoru 15,2 olarak saptandı. Hayatını kaybeden ve hayatta kalan hastalar arasında vital bulgular açısından istatiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı gözlendi (p>0,05). Hayatını kaybeden hastaların acil servise başvuruları sırasında ortalama GKS skorlarının anlamlı olarak düşük olduğu saptandı (p=0,001). Ayrıca hayatta kalan hastaların çoğunlukla bilinci açık olan hastalar olduğu tespit edildi (p=0,005). Deliryum saptanma oranı hayatını kaybeden hastalarda hayatta kalan hastalara göre istatistiksel açıdan anlamlı olarak yüksek idi (p=0,012). Ek hastalık mevcudiyeti ile mortalite arasında anlamlı bir ilişki olmadığı gözlendi (p>0,05). Yalnızca maligniteye sahip hastalarda mortalite oranının daha yüksek olduğu gözlendi (p=0,002). Ek hastalık varlığının yatış sürelerini uzattığı gözlendi (p=0,022). Emboliler arasında ise periferik emboliye sahip hastaların daha uzun süreler hastanede yattığı tespit edildi (p=0,036). Takipleri sırasında hayatlarını kaybeden hastaların acil servise ilk başvuruları sırasında kaydedilen NEWS 2 ve VACO skorları hayatta kalanlara göre yüksek olsa da yalnızca NEWS 2 skorlarındaki yükseklik istatistiksel olarak anlamlıydı (sırasıyla p=0,008 ve p=0,077). EKG ve EKO bulgularının mortalite ve yatış gün sayıları ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisi olmadığı tespit edildi (p>0,05).
Sonuç: Hastaneye yatış gerektiren COVID-19 hastalarında, EKG ve EKO bulguları ile mortalite arasında anlamlı bir ilişki saptanamazken, bilinç durumundaki değişiklikler, deliryum, GKS düşüklüğü mortalite ile ilişkili bulunmuştur. COVID-19 nedeniyle acil servise başvuran, hastaneye yatış kararı alınan hastalarda deliryum, GKS düşüklüğü saptanması, kötü prognostik kriter olarak değerlendirilmeli, mortalite belirteci olabileceği unutulmamalıdır.
Anahtar Kelimeler: Acil servis, COVID-19, Ekokardiyografi, Elektrokardiyografi,
Prognoz

Abstract:
Objective: The purpose of this study is to investigate the electrocardiographic changes, cardiac involvement, anatomical regions of involvement, frequency of cardiac events, incidence of existing arrhythmias, and the impact of these factors on prognosis in patients who have recovered from COVID-19 infection. Additionally, we aim to explore the effect of medications used in the treatment of cardiac events on outcomes.
Material and Method: The data of COVID-19 patients who applied to Çukurova University Medical Faculty Hospital Emergency Service between 11 March 2020 and 1 December 2022 were retrospectively analyzed. The data of patients who applied to the emergency department with symptoms of COVID-19, whose infection was confirmed by laboratory (with PCR positivity) and who were hospitalized afterwards were recorded. ECG findings, echocardiographic data, development of arrhythmia, diagnosis of acute coronary syndrome, pericarditis, myocarditis, need for urgent invasive imaging, the outcome of emergency angiography, outcome of the patients and hospitalization were evaluated during admission and hospitalization.
Results: The median age of the patients was 70 years and the male ratio was 61.4%, while the female ratio was 38.6%. Seventy percent of the patients had a GCS score of 15 at the time of their first admission to the emergency department. The rate of patients with delirium was found to be 18.6%. The rate of patients with co-morbidities was 85.7%, and the most common co-morbidities were hypertension (58.6%), coronary artery disease (52.9%) and diabetes mellitus (44.3%), respectively. Sinus tachycardia (60%) was the most common rhythm observed on ECG. After sinus tachycardia, atrial fibrillation was the most common (31.4%) respectively. The most common findings in patients who underwent echocardiography were low EF with 54.3% and normal EF with 45.7%. Pericardial effusion was detected in 44.3% of the patients. The mean ejection fraction was found to be 50.3±11.5. The rate of patients admitted to the intensive care units was 72.9%. At the end of the treatment period, the death rate was found to be 38.6%. The mean stay of length was 14.8±9.7 days. While the median NEWS 2 score obtained from the patients at the time of admission to the emergency department was 9, the median VACO index score was 15.2. It was observed that there was no statistically significant difference between the patients who died and those who survived in terms of vital signs (p>0.05). It was determined that the mean GCS scores of the patients who lost their lives at the time of admission to the emergency department were significantly lower (p=0.001). In addition, it was determined that the surviving patients were mostly conscious patients (p=0.005). The rate of delirium detection was statistically significantly higher in patients who died than in patients who survived (p=0.012). It was observed that there was no significant relationship between the presence of additional disease and mortality (p>0.05). It was observed that mortality rate was higher only in patients with malignancy (p=0.002). It was observed that the presence of additional disease prolonged the duration of hospitalization (p=0.022). Patients with peripheral embolism were found to be hospitalized for longer periods (p=0.036). Although the NEWS 2 and VACO scores of the patients who lost their lives during their follow-up were higher than the survivors, recorded at the time of their first admission to the emergency department, only the elevation in the NEWS 2 scores was statistically significant (p=0.008 and p=0.077, respectively). It was determined that ECG and ECHO findings were not statistically significantly correlated with mortality and hospitalization days (p>0.05).
Conclusion: Although changes in consciousness, delirium, and low GCS levels were associated with mortality in COVID-19 patients, there was no significant correlation between mortality and ECG or ECHO findings among those who required hospitalization. Therefore, in COVID-19 patients who are admitted to the hospital after presenting to the emergency department, the presence of delirium and low GCS levels should be considered as poor prognostic criteria, and they should not be overlooked as potential markers of mortality.
Key Words: Emergency room, COVID-19, Echocardiography, Electrocardiography,
Prognosis