İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin örüntülere ilişkin anlama ve kavrama biçimlerinin belirlenmesi
Identifying the primary school 5th grade students' comprehension and graps manners regarding patterns
Yazar: DİLEK TANIŞLI
Danışman: PROF. DR. AYNUR ÖZDAŞ
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin örüntülere ilişkin anlama ve kavrama biçimlerinin belirlenmesidir. Araştırmada verilerin toplanması, çözümlenmesi ve yorumlanmasında nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Araştırmanın uygulaması, 2007-2008 öğretim yılı Eskişehir İli Cumhuriyet İlköğretim Okulu'nda toplam 12 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında; veri toplama araçları olarak ?klinik görüşme tekniği?, ?kişisel bilgi formu?, ?öğrenci günlükleri? ve ?araştırmacı günlüğü?, verilerin çözümlenmesinde ise, ?verinin işlenmesi?, ?verinin görsel hale getirilmesi?, ?sonuç çıkarma ve teyit etme? şeklinde üç bölümden oluşan bir sınıflama kullanılmıştır.Araştırma sonucunda tekrarlanan örüntülerde tekrar biriminin belirlenmesinin, örüntünün sonlu bir adıma devam ettirilebilmesinde, tekrar biriminde yer alan şekiller arası sayısal ilişkinin bulunmasında ve tekrarlanan bir örüntü oluşturulmasında etkili olduğu saptanmıştır. Sayı örüntülerinde tüm etkinliklerde, genel olarak örüntüye ilişkin bir terimin bir önceki terimle ilişkilendirildiği ya da örüntüdeki terimlerin doğasına odaklanıldığı, ancak sayı örüntüsü fonksiyon tablosu biçiminde verilmişse, bunlara ilaveten terim ve terim sırası ilişkisinin kurulabildiği şekil örüntülerinde ise, görsel ve cebirsel yaklaşımın benimsendiği belirlenmiştir. İstenilen örüntünün oluşturulması ya da oluşturulamamasının, sırasıyla örüntünün özelliklerinin dikkate alınmasına bağlı olduğu saptanmıştır. Kullanılan örüntü çeşitlerinde tüm etkinliklerde, en çok ?sözlü?, ?sembol? ve ?matematiksel cümle? ifade biçimlerinin kullanıldığı görülmüştür.Örüntülerde gerçekleştirilen tüm etkinliklerde strateji seçimlerinde öğrenci başarı düzeylerinin etkili olmadığı, buna karşın örüntülerin sunuluş biçiminin (sayı dizisi, fonksiyon tablosu, şekil) etkili olduğu belirlenmiştir. Tekrarlanan, sabit ve artarak değişen örüntülerde aynı amaca yönelik kullanılan stratejilerin ortak bir yapı gösterdiği sadece örüntünün yapısına bağlı farklılaşmaların olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to identifying the primary school 5th grade students? comprehension and grasp manners regarding patterns. The qualitative research method was used in the data collection, analysis and interpretation in this study. The study was conducted in Cumhuriyet primary school in Eskisehir city center in 2006-2007 academic years participating twelve students. The data were collected through ?clinical interview techniques?, ?personal information form?, ?student journals? and ?researcher journals?. The collected data were analyzed through classification containing three sections, namely; data reduction, data display, drawing conclusion and verification.Consequently, it was ascertained that defining the unit of repeat in repeated patterns is effective in extending the pattern to the next step, obtaining the numerical relations between the shapes in the unit of repeat and forming a pattern. In addition, it was detected that in number patterns in all activities the term in the pattern is associated with the previous term or the nature of the terms is focused on. However, it was seen that if the number pattern is given in the form of function table, in addition to them, therelation of term and term order are established, it was determined that visual and algebraic approaches were adopted in the shape patterns. It was detected that to form or not to form the desired pattern depends on taking account of the features of patterns in sequence. In all kinds of patterns in activities, the most common expression types were respectively ?verbal?, ?symbol? and ?mathematical sentence?. It was determined that the success levels of the students do not have effects on the activities for patterns on the other hand, the presentation forms of the patterns were effective. It was ascertained that in repeated, lineer and quadratic patterns, the strategies used for the same purpose indicate a common structure, but they differ in terms of the structure of the pattern.