Lise öğrencilerinin üstbilişsel ve mantıksal düşünme ile matematiksel problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between metacognitive and logical thinking and mathematical problem solving skills of high school students
Yazar: DENİZCAN KOCAMAN ÜDÜM
Danışman: DOÇ. DR. AYTEN PINAR BAL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lise öğrencileri = High schools students ; Mantıksal düşünme = Logical reasoning ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Üstbilişsel düşünme = Metacognitive thinking

Özet:
Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinin üstbilişsel ve mantıksal düşünme ile matematiksel problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada, genel tarama modeli türlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma örneklemi seçilirken amaçsal örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme metodu kullanılmıştır. Araştırma nicel bir araştırmadır. Araştırma örneklemini 2019-2020 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde, Adana ilinde bulunan bir Anadolu Lisesinin ve Fen lisesinin 9., 10. ve 11. sınıfında öğrenim gören 442 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilerin üstbilişsel beceri düzeylerini ölçmek için Üstbilişsel Ölçek, mantıksal düşünme beceri düzeylerini ölçmek için Mantıksal Düşünme Yeteneği Testi, matematiksel problem çözme beceri düzeylerini ölçmek için Matematiksel Problem Çözme Testi kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t testi, regresyon analizi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson çarpım moment korelasyon analizi kullanılmıştır.
Araştırmanın sonuçları incelendiğinde öğrencilerin üstbilişsel ve mantıksal düşünme ile matematiksel problem çözme becerileri arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişki bulunmuştur. Üstbilişsel ve mantıksal düşünme becerisi, problem çözme becerisini anlamlı olarak yordamıştır. Üstbilişsel ve mantıksal düşünme becerisi, matematiksel problem çözme becerisinin yüzde 38'ini açıklamıştır.  Üstbilişsel düşünme düzeyleri ile cinsiyet, sınıf seviyesi, okul türü arasında anlamlı bir fark bulunmazken,  günlük ders çalışma süresi ve dönem sonu matematik dersi karne notu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur.  Mantıksal düşünme becerileri ile cinsiyet, dönem sonu matematik karne notu arasında anlamlı fark bulunamazken,  sınıf seviyesi ve okul türü arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Matematiksel problem çözme becerileri ile cinsiyet,  sınıf seviyesi,  okul türü, dönem sonu matematik dersi karne notu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Üstbilişsel düşünme becerisi, mantıksal düşünme becerisi, matematiksel problem çözme becerisi

Abstract:
The purpose of this research is to investigate the relationship between metacognitive and logical thinking and mathematical problem solving skills of high school students. Relational scanning model, which is one of the general scanning model types, was used in this research. Criterion sampling method, that is one of the purposive sampling methods was picked as research sample. This is a quantitative research. The research sample consistsed of 442 students who are studying at 9th, 10th, and 11th grades of an Anatolian and a Science High Schools in Adana during the second term of the 2019-2020 academic year. To assess of the students' metacognitive skill levels ''Metacognitive Scale'', to assess of their logical thinking levels ''The Logical Thinking Ability Test'' , to assess of their mathematical problem solving skills ''The Mathematical Problem Solving Test'' was used. In the analysis of the gathered quantitative data; descriptive statistics, independent groups t test, regression analysis, one-way analysis of variance and Pearson product-moment correlation analysis were used. 
When the results of this study were examined, a moderate positive correlation was found between the students'metacognitive and logical thinking with Mathematical problem solving skills. Metacognitive and logical thinking skills significantly predicted problem solving skills. Metacognitive and logical thinking skills explained 38 percent of mathematical problem solving skills.

Statistically satisfactory difference was found between the daily hours of study and the grade at the report card in Math lessons at the end of the term with the metacognitive thinking levels, while there was no satisfactory difference between gender, class and school type. Statistically satisfactory difference was found between the class and school type with the logical thinking levels, while there was no satisfactory difference between gender and the grade at the report card in Math lessons at the end of the term. Statistically satisfactory difference was found between gender, class, school type and the grade at the report card in Math lessons at the end of the term with mathematical problem solving skills.

Keywords: Metacognitive thinking skill, logical thinking skill, mathematical problem solving skill