Laparoskopik kolesistektomi operasyonlarında uygulanan transversus abdominis plan blokta (TAP BLOK) bupivakaine eklenen deksmedetomidin ve tramadol'ün intraoperatif ve postoperatif etkileri
Intraoperative and postoperative effects of dexmedetomidine and tramadol added to bupivacaine in transversus abdominis plan block (TAP BLOC) applied in laparoscopic cholecystectomy operations
Yazar: ZEKİ KORKUTATA
Danışman: DOÇ. DR. ARZU ESEN TEKELİ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestetikler = Anesthetics ; Anestezi = Anesthesia ; Bupivakain = Bupivacaine ; Deksmedetomidin = Dexmedetomidin ; Kolesistektomi = Cholecystectomy ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Sinir blokajı = Nerve block ; Tramadol = Tramadol ; Transversus abdominus = Transversus abdominus ; İntraoperatif dönem = Intraoperative period

Özet:
Amaç: Bu araştırmada cerrahi operasyon sonrasında analjezi sağlanması amacı ile yapılan transversus abdominis plan blokta bupivakain'e adjuvan olarak kullanılabilen dexmedetomidin ile tramadol'ün intraoperatif hemodinami, opioid tüketimi, kas gevşetici kullanımı, analjezik etkiler ve oluşabilecek istenmeyen etkilerin (bulantı-kusma gibi) karşılaştırılması amaçlanmaktadır.
Yöntem: Çalışmanın, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde laparoskopik kolesistektomi operasyonuna alınacak 60 hasta üzerinde yapılması planlandı.
Hastalar operasyon öncesinde preoperatif değerlendirme sırasında çalışma hakkında bilgilendirildi. Hastaların preoperatif muayeneleri yapıldı ve rutin tetkikleri (hemogram, açlık kan şekeri, sodyum, potasyum, kalsiyum, üre, kreatinin, AST (aspartat aminotransferaz), ALT (alanin aminotransferaz, koagüasyon) yaptırıldı. Çalışma için ilave tetkik yaptırıldı. 
Çalışmaya, 20-60 yaş arası, elektif, ASA I-II  laparaskopik kolesistektomi cerrahisi geçirecek ve çalışmaya katılım için onam veren hastalar dahil edildi. Operasyon masasına alınan hastalara standart genel anestezi uygulandı, demografik veriler kaydedildi. Hastalar iki gruba randomize edildi. Cerrahi işlem başlamadan önce ; Grup T (Adjuvan olarak tramadol kullanılacak grup) için %0,250'lik 40 mL bupivakaine adjuvan olarak 1.5mg/kg ve maksimum 100 mg tramadol, 2. gruba (Grup D – adjuvan olarak deksmedetomidin kullanılacak grup) %0,250'lik 40 mL bupivakaine adjuvan olarak 0.5 mcg/kg ve maksimum 50 mcg olacak şekilde deksmedetomidin eklenerek hazırlanan solüsyonlar kullanılarak bilateral TAP blok uygulandı. Bütün bloklar aynı anestezist tarafından yapıldı. Hastaların intraoperatif vital bulguları (nabız, tansiyon ve satürasyon), ek doz opioid ve kas gevşetici ihtiyaçları, bloklarla ilgili komplikasyon gelişip gelişmediği kaydedildi. Operasyon bitiminde ise atropin ve neostigmin ile standart dekürarizasyon sonrası ekstübasyon yapıldı. Hastalarda postoperatif meydana gelen yan etkiler ( bulantı, kusma, kaşıntı, titreme), postoperatif ek analjezi ihtiyacı ve 0. dakika (Modifiye aldrete  skoru 9 ve üzeri olan hastalar 0. Saat olarak kayıt edilerek), 3. saat ve 6. saat Visual Analog Skala (VAS) skorları değerlendirilip kaydedildi.

Bulgular: Deksmedetomidinin tramadole kıyasla postoperatif analjezi süresi, postoperatif analjezik tüketimi, yan etki profili ve post operatif mobilizasyon süresi üzerinde anlamlı farklılık bulunmadığı fakat daha stabil bir hemodinami sağladığı bulunmuştur.

Sonuç: Kolesistektomi operasyonlarında daha stabil hemodinamik sonuçlar için TAP blok uygulanırken adjuvan ilaç olarak deksmedetomidinin tramadole kıyasla daha uygun olacağını düşünüyoruz.

Abstract:
Background: In this study, we aimed to compare the efficacy and safety profile of dexmedetomidine and tramadol including intraoperative hemodynamics, opioid consumption, use of muscle relaxants, analgesic effects, and potential adverse effects. Both agents can be used as an adjuvant to bupivacaine in the transversus abdominis plane block performed to provide analgesia after the surgical operation.

Method: A total of sixty American Society of Anesthesiologists (ASA) grade 1-2 patients undergoing laparoscopic cholecystectomy under general anesthesia were randomized into two groups (Group D and Group T). Group D received an ultrasound-guided bilateral TAP block with 40 ml %0.5 bupivacaine with 0.5µg/ kg of dexmedetomidine (max 50µg) on both sides, and Group T received a TAP block with 40 ml %0.5 bupivacaine with 1.5 mg/ kg of tramadol (max 100 mg). We evaluated intraoperative hemodynamics (heart rate, blood pressure, and oxygen saturation), opioid consumption, use of muscle relaxants, analgesic effects, and adverse effects that may occur. Postoperative side effects (nausea, vomiting, itching), need for postoperative analgesia, and Visual Analogue Scale (VAS) scores at 0 minutes, 3 hours, and 6 hours were calculated and recorded.

Results: Our study demonstrated that dexmedetomidine did not show a significant difference in postoperative analgesia duration, postoperative analgesic consumption, side effect profile, and postoperative mobilization period compared to tramadol. However, dexmedetomidine was associated with more favorable hemodynamics.

Discussion: We think dexmedetomidine would be more suitable as an adjuvant drug than tramadol when applying TAP block for more stable hemodynamic results in cholecystectomy operations.