Katarakt ameliyatı sırasında stres topu uygulamasının hastaların anksiyete, ağrı ve yaşam bulguları üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of stress ball practice on patients anxiety, pain and vital signs during cataract surgery
Yazar: SEDA CANSU YENİĞÜN
Danışman: PROF. DR. FATMA DEMİR KORKMAZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Cerrahi hemşirelik =   ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Katarakt = Cataract ; Preoperatif bakım = Preoperative care

Özet:
Amaç: Bu araştırma katarakt ameliyatı sırasında stres topu uygulamasının hastaların anksiyete, ağrı ve yaşam bulguları üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla yapıldı.
Gereç ve yöntem: Araştırma 22.09.2022-24.04.20023 tarihleri arasında Antalya Kumluca Devlet Hastanesinin Genel Cerrahi Kliniğinde yürütüldü. Araştırmanın örneklemini Antalya Kumluca Devlet Hastanesinin Genel Cerrahi Kliniğinde topikal anestezi altında katarakt ameliyatı geçiren hastalardan araştırmaya katılmayı gönüllü olan "33 Stres topu ve 33 Kontrol grubu olmak üzere toplam 66 hasta" oluşturdu. Araştırmanın verileri "Hasta Tanıtım Formu, Visual (Görsel) Anksiyete Skalası (VAS-A), Spielberg Sürekli Kaygı Ölçeği, Visual (Görsel) Ağrı Skalası (VAS) ve Yaşam Bulguları Takip Formu" ile toplandı. Araştırmada Stres topu grubunda olan hastaların katarakt ameliyatı sırasında 15 dakika boyunca stres topu uygulaması yapmaları sağlandı. Kontrol grubunda bulunan hastalara rutin bakım dışında herhangi bir uygulama yapılmadı. Araştırma verilerinin analizinde ise "Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 26.0 programı" kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde "karışık ölçümler için İki Faktörlü ANOVA Testi (Karışık Gruplar Arası-İçi Varyans Analizi)" ile gerçekleştirildi. Her grubun ameliyat öncesi, ameliyat sırası ve ameliyat sonrasındaki değişimler için Tekrarlı Ölçümlerde ANOVA testi kullanıldı.
Bulgular: Araştırmanın sonucunda Stres topu ve Kontrol grubunda yer alan hastaların %51.5'inin kadın olduğu, %86.4'ünün ilkokul mezunu olduğu, %92.4'ünün evli, %75.8'inin çalışmadığı, %15.2'sinin sigara ve %3'ünün alkol kullandığı, %68.2'sinin kronik hastalığının olduğu, %74.2'sinin sürekli ilaç kullandığı, %84.8'inin hastaneye yatma deneyimi olduğu, %53.8'inin daha önce ameliyat geçirdiği ve %74.2'sinin katarakt ameliyatı hakkında bilgi almadığı, yaş ortalamasının 67.68±7.96 (en genç:50, en yaşlı:79) olduğu; çocuk sayısı ortalamasının 2.89±1.51 (en az:0, en çok:8) ve sürekli kaygı düzeyi puan ortalamasının 42.02±6.35 (en düşük:27, en yüksek:57) olduğu ve katarakt ameliyatı süresinin ortalama 15±0.00 (15 dakika) olduğu saptandı. Stres topu ve kontrol grubu arasında olan sosyodemografik ve tanıtıcı özellikler açısından istatiksel bir anlamlılık bulunmadı (p>0.05). Stres topu grubundaki hastaların ameliyat sonrasındaki VAS ağrı puan ortalaması kontrol grubundaki hastalara göre düşüktü. Gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0.05). Stres topu grubundaki hastaların VAS anksiyete puan ortalamaları, sistolik ve diyastolik kan basıncı, kalp atım hızı ortalamalarının kontrol grubundaki hastalara göre düşük olduğu, gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0.01). Stres topu grubundaki hastaların ameliyat sonrasındaki solunum sayısı ortalamasının kontrol grubundaki hastalara göre düşük olduğu, gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0.05). Stres topu grubundaki hastaların oksijen saturasyon ortalaması kontrol grubundaki hastalara göre yüksek olmasına rağmen aralarında istatiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). 
Sonuç: Araştırma sonucunda stres topu uygulamasının hastaların ağrı, anksiyete, sistolik ve diyastolik kan basıncını, kalp atım hızını ve solunum sayısını azaltırken, oksijen saturasyonu üzerinde etkisinin olmadığı bulundu. Ayrıca stres topu grubunda yer alan hastalar stres topu uygulamasından memnun kaldıklarını ve başka hastalarda faydalı olacağını belirtti.
Anahtar Kelimeler; Anksiyete; katarakt ameliyatı; ağrı; stres topu; cerrahi hemşireliği; vital bulgular

Abstract:
Objective: This study aimed to investigate the impact of stress ball practice on anxiety, pain, and vital signs in patients during cataract surgery.
Material and Method: The research was conducted between 22.09.2022 and 24.04.2023 The sample comprised 66 patients who underwent cataract surgery under topical anesthesia in the General Surgery Clinic of Antalya Kumluca State Hospital. The sample was divided into stress ball (n=33) and control (n=33) groups. Data were collected using a personal information form, the Visual Anxiety Scale (VAS-A), the Spielberger Trait Anxiety Inventory (STAI), the Visual Analogue Scale (VAS), and a vital signs follow-up form. The stress ball group participants played with stress balls for 15 minutes during cataract surgery, whereas the control group participants received only routine care. The data were analyzed using the Statistical Package for Social Sciences (SPSS, v. 26.0). The Two-Factor ANOVA Test for Mixed Measures (Analysis of Variance Between and Within Mixed Groups) was used for analysis. Repeated measures ANOVA test was used for changes before, during, and after surgery.
Results: More than half of the participants were women (51.5%). Most participants had primary school degrees (86.4%). The majority of the participants were married (92.4%). Over half of the participants were unemployed (75.8%). Less than a quarter of the participants were smokers (15.2%). Two participants consumed alcohol (3%). More than half of the participants had chronic diseases (68.2%). Most participants were on medications (74.2%). The majority of the participants had been hospitalized before (84.8%). More than half of the participants had had surgery before (53.8%). Over half of the participants had not been informed about cataract surgery before (74.2%). Participants had a mean 67.68±7.96 years of age (min: 50 - max: 79). They had more than two children on average (2.89±1.51) (min: 0 – max: 8). They had a mean STAI score of 42.02±6.35 (min: 27 – max: 57). The surgery lasted 15 minutes on average (15±0.00). The stress ball and control groups had similar sociodemographic and descriptive characteristics (p>0.05). The stress ball group had a significantly lower mean postoperative VAS pain score than the control group (p<0.05). The stress ball group had a significantly lower mean VAS anxiety score, systolic and diastolic blood pressure, and heart rate than the control group (p<0.01). The stress ball group had a significantly lower mean postoperative respiratory rate than the control group (p<0.05). The stress ball group had a higher mean postoperative oxygen saturation rate than the control group, but the difference was statistically insignificant (p>0.05).
Conclusion: In conclusion, stress ball practice was found to reduce pain, anxiety, systolic and diastolic blood pressure, heart rate, and respiratory rate in patients undergoing cataract surgery. However, it had no significant effect on oxygen saturation. Furthermore, patients were satisfied with the stress ball application and recommended it to others.
Keywords: Anxiety; cataract surgery; pain; stress ball; surgical nursing; vital signs