Göç etmiş Suriyeli çocuklarda travma sonrası stres eğiliminin incelenmesi: İzmir örneği
Investigation of post-traumatic stress disorder in Syrian refugee migrant children: Sample in İzmir
Yazar: AYFER AŞKIN SARI
Danışman: PROF. DR. ALİ ESGİN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Mültecilik ve göç konusunda bir geçiş bölgesi olan ve son yıllarda göç aldığı kadar dünyada en yüksek oranda göç veren ülkelerin başında gelen Türkiye, göç açısından oldukça kritik nitelikte bir ülkedir. Hem halihazırda bu durumun yarattığı sorunların anlaşılması hem de gelecekte ortaya çıkaracağı sonuçlar açısından değerlendirilmesi gereken bir olgu olan göçe bağlı olarak ortaya çıkan psikolojik yaşantıların anlaşılması önem arz etmektedir. Bu araştırma göç etmiş çocukların göç öncesinde ve sonraki süreçte yaşadıkları psikolojik problemlerden Travma Sonrası Stres Bozukluğu eğilimini incelemeye odaklanmaktadır.
Araştırmanın birinci bölümünde göç olgusuna ilişkin temel kavramlardan mültecilik, sığınmacılık, zorunlu göç kavramları arasındaki ayrımlar üzerinde durularak tarihsel arka planlarından bahsedilmiştir. İkinci bölümde göç olgusu iki boyutlu bir yaklaşımla ele alınmış, bu sosyolojik olgu hem göç eden bireyde ortaya çıkardığı etkiler bağlamında değerlendirilmiş hem de göçmen bireylere ilişkin algılama biçimin psikolojik niteliği ele alınarak, öteki ve yabancı kavramları, göç olgusuyla ilişkili olarak değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde göçün psiko-sosyal boyutları üzerinde durularak çocuklar açısından ortaya çıkardığı psikolojik etkiler bakımından yapılan çalışmalara dair alan araştırması yapılmıştır. Son bölümde ise TSSB'nin göç etmiş çocuklardaki düzeyi üzerine nicel bir araştırma yapılmıştır. 
Araştırma İzmir ilinde ikamet eden ve halihazırda eğitim gören, 10-15 yaş aralığında yer alan, göç ve savaş yaşantıları olan 129 çocuğun TSSB düzeylerinin çeşitli demografik değişkenlere göre incelenmesi amacı ile ilişkisel tarama modeline uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma kapsamında betimsel istatistikler için ortalama, standart sapma, basıklık ve çarpıklık değerlerinden yararlanılmıştır. Gruplar arası ortalama farklarının değerlendirilmesinde ise bağımsız örneklemler için t-Testi ve Tek Yönlü ANOVA kullanılmıştır. Alt gruplarda 30'un altında kişi olduğu durumlarda, fark istatistikleri için nonparametrik testlerden Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis H Testi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan veriler IBM Spss 25 paket programı ile test edilmiştir. Araştırmanın tümünde istatistiksel anlamlılık için .05 düzeyi alınmıştır. Analiz sonuçlarına göre çocuklar için TSSB sınıflandırılmıştır. Buna göre çocukların %42'sinde orta düzeyde TSSB öne çıkarken %27,9'unda ağır düzeyde TSSB olduğu sonucuna varılmıştır. Bulgular alan yazın doğrultusunda var olan veriler bağlamında tartışılmıştır.

Abstract:
Turkey, a transition country for refugees and migrants, is one of the countries with the world's largest number of refugees by receiving refugees in recent years and it plays a crucial and critical role in terms of migration. It is very important to understand the psychological experiences caused by migration, a phenomenon that should be evaluated both in terms of understanding the problems caused by this situation and its consequences in the future. In addition, the research to be conducted in order to reveal the socio-economic effects of migration is critical in terms of migration experiences. This research study focuses on psychological effects on refugee migrant children in Turkey and on post-traumatic stress disorder, one of the psychological disorders experienced by refugee migrant children before and after migration.
The first part of the research focuses on the difference between a refugee, asylum seeker, immigrant, and migrant and their historical backgrounds. The second part of the research analyzes the phenomenon of migration that should be emphasized since it is a two-dimensional phenomenon and this social phenomenon should be analyzed from the perspective of the refugee migrants and focuses on the psychology of immigrants by discussing the concepts of others and foreigners. In the third part of the research, a field research was conducted in order to understand the psycho-social dimensions of migration and its psychological effects on children. In the final part, a quantitative research on post-traumatic stress disorder in refugee migrant children is conducted.
The research was carried out in accordance with the relational screening model in order to determine various changes in 129 students (age 10-15) experienced the Post-traumatic stress disorder (PTSD) in İzmir province due to migration. As part of this research, mean, standard deviation, kurtosis and skewness values were used descriptive statistics. In order to determine the mean differences among groups, the Independent Samples t-Test and One-Way ANOVA were used. When there are less than 30 people in the subgroups, Nonparametric Mann-Whitney U test and Kruskal-Wallis H test were used to determine difference in statistics. The data collected as part of the research were tested by using the IBM SPSS Statistics V25. A level of .05 was taken for statistical significance in the entire research. According to the results of the analysis, PTSD was classified for children. Accordingly, it was concluded that while 42% of the children had moderate PTSD, 27.9% had severe PTSD. Findings were discussed in the context of existing data.