Kabartma yazı ile okuyan görme engelli öğrencilerin kurgusal metinleri kısaltmalı ve kısaltmasız okuma hızlarının ve okuduklarını anlama düzeylerinin belirlenmesi
To find out the reading speed and understanding of blind students who use braille while reading fictional texts with or without contracions
Yazar: SAADET KASAPOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ADEVİYE TUĞBA TUNCER
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Braille işaret sistemi = Braille signal system ; Görme engelliler = Visually impaired ; Metin okuma = Text reading ; Okuma hızı = Fluent reading ; Okuma-anlama = Reading-comprehension

Özet:
Bu araştırmanın amacı "kabartma yazıyla okuyan görme engelli öğrencilerin kullandıkları kısaltmalarla hazırlanmış ve kısaltma kullanılmadan hazırlanmış kurgusal metinleri okuma hızları ve okuduklarını anlama düzeyleri arasında fark olup olmadığını belirlemektir."
Araştırmada betimsel yöntemle çalışılmıştır.
Araştırma grubunu, 2012-2013 öğretim yılında Ankara ili Mitat Enç Görme Engelliler İ.Ö.O., Göreneller Görme Engelliler İ.Ö.O., İstanbul ili Türkan Sabancı Görme Engelliler İlköğretim ve İş Okulu, Kayseri ili Emel Tarman Görme Engelliler İlköğretim Okulu 2. Sınıf, 3. Sınıf, 4. Sınıf, 5.sınıf, 6.sınıf, 7.sınıf ve 8. Sınıfta okuyan, kısaltmalı Braille okuma yazma bilen ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan toplam 139 öğrenci oluşturmaktadır.
	Araştırmada veri toplama aracı olarak sınıf seviyesine uygun,  her sınıf için eşit zorluk düzeyinde biri kısaltmasız ve biri sınıf düzeyinde kısaltmalı olacak şekilde hazırlanmış 2 metin olmak üzere toplam 14 kurgusal (öykü) metin kullanılmıştır. Öğrencilerin bir dakikada yanlış ve doğru okuduğu kelime sayısını kayıt etmek için, üzerinde öğrencilerin yanlış seslettikleri sözcük sayısı, araştırmacı tarafından öğrencinin yerine okunan sözcük sayısı, öğrencinin sesletmeden atladığı sözcük sayısı, öğrencinin eklediği sözcük sayısı, öğrencinin tüm metni okuma süresi bölümleri bulunan kayıt çizelgesi kullanılmıştır.   
Araştırma sonucunda, görme engelliler okullarında okuyan öğrencilerin kısaltmalı yazılmış metinleri kısaltmasız yazılmış metinlere oranla daha hızlı okudukları görülmüştür. Bunun yanı sıra kısaltmalı ve kısaltmasız metinlerdeki yanlış okunan kelime sayıları karşılaştırıldığında kısaltmalı metinlerde kısaltmasız metinlere oranla daha çok hata yaptıkları görülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre kısaltmalı metinlerde en çok hata yapılan kısaltmaların hece kısaltmaları ve kelime parçası kısaltmaları olduğu görülmektedir.
Görme engelli öğrencilerin okuduklarını anlama düzeyleri karşılaştırıldığında tüm öğrencilerin kısaltmasız metinlerdeki anlama sorularına (%66,8) kısaltmalı metinlerdeki anlama sorularına (%60) göre daha fazla doğru cevap verdikleri görülmüştür.
Anahtar kelimeler: Görme yetersizliği olan öğrenciler, okuma hızı, okuduğunu anlama, Braille kısaltmaları

Abstract:
The aim of the study is to find out the differences between the reading speed and understanding levels of students who read Braille when they read texts written by contracted or uncontracted Braille. Descriptive method is used in this study. 
139 students studying in classes between 2 and 8 during 2012-2013 academic year in Ankara Mitat Enç Görme Engelliler Primary School, Göreneller Görme Engelliler Primary School, İstanbul Türkan Sabancı Görme Engelliler Primary School, Kayseri Emel Tarman Görme Engelliler Primary School, who were able to read and wright constructed Braille and accepted to attend the study, were included in the study group. 
14 fictional  texts were used during the study. 2 texts; one constructed ad one unconstracted were used for each class. All of the texts were suitable with the classes' level of Braille literacy. The words student read during one minute were recorded. Each mistake of student, number of words that teacher read instead of student, number of missed words, number of words the student added and the total time of reading the text were recorded on a recort chart As a result, it has been seen that the students read the texts written by constructed Braille faster than uncontructed ones.  But they did more mistakes while reading constracted Braille.The most common mistakes were done in syllable constructions and word contructions 
When the understanding levels of blind students  while reading constructed and uncontructed Braille were compared, it has been seen that they gave more correct answers to questions that were asked about texts written in constructed Braille then unconstructed Braille (% 66.8, % 60 respectively)  


Key Words: Children with Visual Impairments, reading rate, reading perception, Braille contraction