Kahramanmaraş Orman Bölge Müdürlüğü kapsamında orman yangınlarıyla mücadelenin maliyeti ve bu mücadelede görevli çalışanların iş tatmini
The cost of combating fire and job satisfaction of fire workers in the Kahramanmaras Regional Directorate of Forestry
Yazar: DURDU MEHMET ABDURRAHMANOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER EKER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmanın ilk amacı, Kahramanmaraş Orman Bölge Müdürlüğü'nde 2013-2017 yıllarında orman yangınları ile mücadele kapsamında gerçekleştirilen harcama kalemlerinin düzeylerini ortaya çıkarmak, geçmişte ve günümüzde orman yangınlarıyla mücadelede oluşan harcama düzeylerini karşılaştırmaktır. Araştırmanın ikinci amacı ise orman yangınlarıyla mücadelede orman yangın işçilerinin iş tatminini anket ve istatistik analiz teknikleriyle sorgulamaktır. Bu nedenle, anket sorularında yangın işçilerinin demografik özellikleri, çalışma ortam ve koşulları, iş yönetimleri, iletişimleri, çalışma bilinçleri, gelişim ve eğitim fırsatları incelenmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında orman yangınları ile mücadeleye ilişkin harcama çeşitleri belirlenmiş ve 4 grupta kategorize edilmiştir: i) yangın işçilerine ait harcamalar, ii) yangın söndürme iş makinelerine ait harcamalar, iii) yangın söndürme helikopterine ait harcamalar, iv) yangından zarar gören orman alanlarının ağaçlandırılmasına ait harcamalar. Ardından bu 4 harcama grubunun yıllar itibarıyla düzeyleri ve yıllık toplam orman yangınları ile mücadele harcamaları içindeki payları belirlenmiştir. Son olarak, araştırma dönemi bir bütün olarak göz önüne alınmış ve 2017 yılı itibarıyla orman yangınları ile mücadelenin Kahramanmaraş OBM'ye mal oluş değeri hesaplanmıştır. Araştırmada materyal olarak orman amenajman planları ve haritaları, yangın sicil fişleri ve işletme muhasebe kayıtları gibi bölgesel kapsamlı veriler ile konuyla ilişkili bilimsel çalışmalardan yararlanılmıştır. Belirlenen harcama grupları yüzde, grafik ve tablolaştırma teknikleri ile betimlenmiş, bugünkü değerlerini belirlemek için ise Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ve ormancılık cüzi faizi temel alınmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucu, 5 yıllık süreçte orman yangınları ile mücadelenin Kahramanmaraş Orman Bölge Müdürlüğü'ne mal oluş değeri 174.361.893 TL olarak tahmin edilmiş, bu harcamanın %32'si yangın söndürme helikopterine, %29'u yangınla mücadele eden personele, %21'i yangından zarar gören orman arazilerinin ağaçlandırılmasına ve %18'i yangın söndürme iş makinelerine ayrıldığı belirlenmiştir. Çalışma ortamı ve koşulları, iletişim, çalışma bilinci ve gelişme-eğitim fırsatları bakımından 50 yaş ve üstü orman yangın işçileri ile diğer yaş grubundaki orman yangın işçileri arasında istatistiksel olarak farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Bu farklılığın temel sebebi 50 yaş ve üstü orman yangın işçilerinin sahip oldukları deneyim olarak görülmektedir. Orman yangın işçilerinin çalışma tatminini etkileyen faktörlerin önem düzeyleri değerlendirildiğinde birinci önem düzeyinde ücretler, ikinci önem düzeyinde iş huzuru, üçüncü önem düzeyinde motivasyon, dördüncü önem düzeyinde sosyal haklar ve beşinci önem düzeyinde yemekler ve yemekhane ortamı olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The first aim of this study is to examine the levels of expenditure items  within the scope of combating forest fires in the Kahramanmaraş Regional Directorate of Forestry for 2013-2017 period and to compare the levels of expenses in the past and present in combating forest fires. The second aim of the study is to investigate the possible associations between forest fires and forest fire workers with a questionnaire and statistical analysis techniques on the axis of job satisfaction. For this reason, in the questionnaire survey, the demographic characteristics of fire workers, their working environment and conditions, business management, communication, work awareness, development and educational opportunities were examined. In the first stage of the study, expenditure groups related to combating forest fires were determined and categorized in 4 groups: i) fire personnel expenses, ii) work machine expenses, iii) helicopter expenses and iv) reforestation expenses. Then, the levels of these 4 expenditure groups for combating forest fires and their shares in total annual expenditure were determined for the presented years. Finally, the cost value of combating forest fires for whole years including 2013-2017 period in Kahramanmaraş Regional Directorate of Forestry was calculated in 2017 real values. The material used in the research was regional comprehensive data such as forest management plans and their maps, fire register document and business accounting records, and related scientific studies. Specified expenditure groups are described by percentage, graphical and tablature techniques. For determining their cost values, the Domestic Producer Price Index and the minimal interest rate used in forestry were taken as basis. As a result, it is estimated that the cost value in Kahramanmaraş Regional Directorate of Forestry for the period of 5 years with forest fires was 174.361.893 TL. 32% of the expenditure was allocated to the fire combating helicopter, 29% to the fire combating staff, 21% to the forestation of the forests damaged by the fire and 18% to the fire combating work machines. It has been determined that there are statistical differences between forest fire workers aged 50 years and over and other age groups in terms of working environment and conditions, communication, working consciousness and development-training opportunities. The main reason for this difference is seen as the experience of forest fire workers aged 50 years and over. The importance levels of the factors affecting work satisfaction of the forest fire workers were evaluated. According to results, salary plays a significant role in work satisfaction and  work peace is at the second importance level. Other factors that affect work satisfaction of the fire workers are  motivation, social rights and meals and dining hall environment in order.