İnsan kaynakları yönetimi uygulamalarının firma performansına etkileri
The effect of human resource management practices on firm performance
Yazar: BERRİN HAZNEDAR
Danışman: PROF.DR. OYA ERDİL
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Firma performansı = Firm performance ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye' de, yoğun rekabet ortamında üretim yapan vegelişmiş İnsan Kaynakları (İK) birimlerine sahip Özel Sektör Kuruluşlarında,literatürde yaygın biçimde yer alan belirli İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY)Uygulamalarının Firma Performansına etkilerini ortaya çıkartmak ve bu konudadünyanın birçok farklı ülkesinde yapılmış çalışmalara Türkiye adına katkıdabulunmaktır.Çalışmamızda, daha önceki araştırmalarda öne çıkan İKY UygulamalarındanNitelikli Personel Seçme, Eğitim ve Geliştirme, Takım Çalışması, PerformansDeğerleme ve Performansa Dayalı Ücretlendirmenin, Nitel ve Nicel FirmaPerformansına etkileri araştırılarak, bu uygulamaların firma sonuçlarına hem tek tek,hem de toplu halde etkileri analiz edilmiştir. Ayrıca, Örgütsel Bağlılığın, İKYUygulamaları ve Firma Performansı ile ilişkisi incelenmiş ve bu değişkenlerinbağlantısında bir ara değişken etkisine sahip olup olmadığı araştırılmıştır.Araştırmamızda örneklem olarak, Türkiye' deki İlk 500 Sanayi Kuruluşu içindeyer alan Özel Sektör firmaları belirlenmiştir. 324 firmaya anket gönderilmiş, 79 adetfirmanın 283 çalışanından cevap alınmıştır. Böylece anketlerin geri dönüş oranı % 24olarak gerçekleşmiştir. Araştırma, firma bazında gerçekleştirilmiştir.Analizler sonucunda, hem tek tek, hem de diğer İKY Uygulamaları ile birlikteincelendiğinde, Firmanın Nitel Firma Performansı üzerinde en büyük pozitif etkiyesahip İKY Uygulamasının, Eğitim ve Geliştirme olduğu belirlenmiştir. Basitregresyon sonuçlarında, Eğitim ve Geliştirmeyi, sırasıyla, Takım Çalışması,Performans Değerleme, Nitelikli Personel Seçme ve Performansa DayalıÜcretlendirme izlemiştir. Tüm Uygulamaların birlikte etkilerinin incelendiğianalizler sonucunda ise, yine Nitel Firma Performansı üzerinde pozitif etkiye sahipvİKY Uygulamalarının, Eğitim ve Geliştirme ile Performansa Dayalı Ücretlendirmeoldukları belirlenmiştir.İKY Uygulamalarının, Firmanın Nicel Performansı üzerindeki etkilerinin hemtek tek, hem birlikte incelendiği analizler sonucunda, Nicel Performans üzerinde deen büyük etkiye sahip İKY Uygulamasının, Eğitim ve Geliştirme olduğubelirlenmiştir. Basit regresyon sonuçlarında, Eğitim ve Geliştirmeyi, sırasıyla,Nitelikli Personel Seçme ve Performans Değerleme izlemiş, Takım Çalışması ilePerformansa Dayalı Ücretlendirmenin Nicel Performans üzerinde önemli bir etkisibulunamamıştır. Ancak tüm Uygulamaların birlikte ele alındığı analizler sonucunda,yine Eğitim ve Geliştirmenin, Nicel Performansı önemli düzeyde ve pozitif yöndeetkilediği görülürken, Takım Çalışmasının Nicel Performans üzerindeki önemlidüzeyde negatif etkiye sahip olduğu belirlenmiştir.Ayrıca Örgütsel Bağlılığın, İKY Uygulamaları ile Nitel ve Nicel Performansarasındaki ilişkide, kısmi ara değişken etkisine sahip olduğu görülmüştür.Literatürde, bu konuda yer alan temel araştırmalarla paralellik taşımakta olanbu bulguların detayları, Sonuçlar bölümünde açıklanmıştır.Çalışmamızın son kısmında, elde edilen sonuçlar ışığında, uygulamaya yönelikolarak yöneticilere ve gelecekteki araştırmalara çeşitli öneriler yer almıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to explore the relationship between HumanResource Management (HRM) Practices, and Qualitative and Quantitative FirmPerformance in highly competitive Private Sector Companies in Turkey, that owndeveloped Human Resources (HR) Departments.In our study, the associations between most widespread HRM Practices inliterature, namely; Staffing Selectivity, Training and Development, Teamwork,Performance Appraisal, Incentive Compensation, and Qualitative and QuantitativeFirm Performance were analyzed, both seperately and simultaneously. Additionally,the mediating effects of Organizational Commitment between HRM Practices andQualitative and Quantitative Firm Performance was also investigated in the study.The sample of the study consists of the Private Sector Companies, listed in the"First 500 Industrial Establishments in Turkey Index" of İstanbul Chamber ofIndusty. The questionnaire was sent to 324 companies, whereas 283 employees from79 companies have replied, making a response rate of 24 %.The findings of the analysis reveal that, among HRM Practices, Training andDevelopment has the biggest significant positive effect on Qualitative FirmPerformance, both examined alone and simultaneously with other Practices. Trainingand Development is followed by Teamwork, Performance Appraisal, StaffingSelectivity and Incentive Compensation. On the other hand, the results of thesimultaneous analysis indicate that Training and Development and IncentiveCompensation have significant positive effects on Qualitative Firm Performance.The analysis investigating the effects on Quantitative Firm Performanceindicate that, again Training and Development has the biggest significant positiveeffect on Quantitative Firm Performance, both examined alone and simultaneouslywith other Practices. Training and Development is followed by Staffing Selectivityand Performance Appraisal, whereas Teamwork and Incentive Compensation do nothave any significant effects on Quantitative Firm Performance. However, the resultsof the simultaneous analysis show that Teamwork has a significant negative effect onQuantitative Firm Performance, while again Training and Development effectsQualitative Firm Performance positively on a significant level.The findings of the study also reveal that Organizational Commitment acts as apartial mediator between HRM Practices and Qualitative and Quantitative FirmPerformance.These results are consistent with the findings of the studies about the effects ofHRM on Performance in the literature, the details of which are explained in the"Conclusion" of this study.Under the light of these findings, practical implications of the study forcompany managers and suggestions for future research are discussed.