Yoğun bakım ünitemizde yatan sepsis ve septik şok tanısı almış hastalarda D vitamini ve magnezyum düzeylerinin mortalite ve morbiditeye etkisinin incelenmesi: Retrospektif çalışma
Investigation of the effect of vitamin D and magnesium levels on mortality and morbidity in patients diagnosed with sepsis and septic shock in our intensive care unit: A retrospective study
Yazar: SUNA MEHTAP ÇELİK
Danışman: PROF. DR. NAZİM DOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: APACHE skorlama sistemi = APACHE scoring system ; SOFA skorlama sistemi = SOFA scoring system ; Sepsis = Sepsis ; Serum magnezyum = Serum magnesium ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Şok-septik = Shock-septic

Özet:
Amaç: Bu gözlemsel retrospektif çalışmanın amacı, yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda D vitamini ve Mg düzeyleri ile sepsis arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir.
Materyal ve Metod: Çalışmamız 01.01.2017- 01.01.2019 tarihleri arasında Üniversite hastanemizin Anestezi ve Reanimasyon Yoğunbakım Ünitesinde sepsis ve septik şok tanısı alıp yatırılarak takip ve tedavi edilen 299 hastanın dosya ve elektronik ortam kayıtlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi ile gerçekleştirildi.
Kayıtlardan yapılan değerlendirme sonucunda, Yoğun Bakım Derneği (Society
of Critical Care Medicine- SCCM) ve Avrupa Yoğun Bakım Derneği (European Society of Intensive Care Medicine- ESICM) 2016 Sepsis-3 tanı kriterlerine göre sepsis tanısı alarak tedavi edilen hastalar incelendi. Dosya kayıtlarından sepsis tanı kriterleri tekrar değerlendirilerek sepsis tanısı bir defa daha ortaya kondu. Belirlenen kriterlere uyan hastalar çalışamaya dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik verileri, GKS(Glaskow koma skoru), prokalsitonin (PCT), C reaktif protein (CRP), D vitamini düzeyi, Magnezyum(Mg) düzeyi, hastalık ciddiyet skorlama sistemi olarak Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi Skoru (Acute Physiology and Chronic Health Evaluation II-APACHE II), Ardışık Organ Yetmezliği Değerlendirme Skoru (Sequential Organ Failure Assesment-SOFA) ve Basitleştirilmiş Akut Fizyoloji Skoru (Simplified Acute Physiology Score-SAPS II) ve gelişen mortalite ve morbidite durumları değerlendirilerek kaydedildi.
Bulgular: Yoğun bakım ünitesinde sepsis ve septik şok tanısı ile takip edilen hastaların %84'ünde D vitamini düzeyi <20 ng/dL idi. D vitamini düzeylerine göre hastalar değerlendirildiğinde D vitamini <20 ng/dL olan hastalar ile D vitamini>20 ng/dL olan hastalarda yatış GKS, SOFA, APACHE II, SAPS II, CRP, Prokalsitonin düzeyleri karşılaştırıldığında anlamlı fark bulunamamıştır. (p>0.05) 65 yaş ve üstündeki hastalarda ölenlerde D vitamini düzeyinde yatışa göre istatistiksel olarak anlamlı azalmıştı (p=0,044).
D vitamini düzeyinin hem yatışta ve hem de yoğun bakım ünitesinden çıkışta 20 ng/dL'nin altında olan hasta sayısı istatistiksel olarak çok daha anlamlı bir şekilde sepsis hastalarında fazlaydı(p<0.01); fakat D vitamini düzeyinin 20 ng/ml'nin altında olması mortalite üzerine etkisi anlamlı değildi.(p>0.05)
Mg değerlerine göre hastalar değerlendirildiğinde, hipomagnezemi olan hastalar ile normomagnezemi olan hastalarda yatış GKS, SOFA, APACHE II, SAPS II, CRP, Prokalsitonin düzeyleri karşılaştırıldığında hipomagnezemi grubunda anlamlı artış fark bulunmuştur. (p<0.05)
Yoğun bakımda vefat eden hastaların verileri karşılaştırıldığında D vitamini ve magnezyum değerlerindeki değişiklikler istatistiksel olarak anlamsızdı (p>0.05).
Sonuç: Bu çalışmada; yoğun bakım tedavisi gerektiren sepsis ve septik şok hastalarında D vitamini düzeylerinin düşük olduğu, D vitamini düzeyinin düşük ya da yüksek olmasının mortalite üzerine etkisinin anlamlı bulunmadığı, ileri yaş hastalarda takip sırasında D vitamini düzeylerindeki düşmenin mortalite üzerine etkisinin olabileceği, Magnezyum yatış değerlerinin mortalite üzerinde anlamlı etkisinin bulunmadığı görülmüştür.

Abstract:
Objective: The purpose of this observational retrospective study is to evaluate the relationship between vitamin D and Mg levels and sepsis.
Materials and Methods: Our study was carried out with the retrospective evaluation of the file and electronic media records of 299 patients who were diagnosed with sepsis and septic shock in Anesthesia and Reanimation Intensive Care Unit between 01.01.2017 and 01.01.2019. As a result of the evaluation made from the records, patients treated with the diagnosis of sepsis according to the Sepsis-3 diagnostic criteria (Society of Critical Care Medicine-SCCM and European Society of Intensive Care Medicine-ESICM 2016) were examined. Sepsis diagnosis was made once again by reviewing sepsis diagnostic criteria from file records. Patients meeting the determined criteria were included in the study. Demographic data, vitamin D and magnesium levels, procalcitonin levels, GKS, Acute Physiology and Chronic Health Evaluation II (APACHE II), Sequential Organ Failure Assesment (SOFA), Simplified Acute Physiology Score (SAPS II) scores and developing mortality and morbidity conditions were recorded.
Results: Vitamin D level was <20 ng / dL in 84% of the patients who were followed up in the intensive care unit with the diagnosis of sepsis and septic shock. When the patients were evaluated according to vitamin D levels, no significant difference was found in GKS, SOFA, APACHE II, SAPS II, CRP, Procalcitonin levels in patients with vitamin D <20 ng / dL and in patients with vitamin D> 20 ng / dL(p>0.05). In patients who died at the age of 65 and over, vitamin D level decreased statistically significantly compared to hospitalization (p = 0.044).
The number of patients whose vitamin D level was below 20 ng / ml both at hospitalization and at the exit from the intensive care unit was statistically much more significant in sepsis patients (p <0.01); however, the vitamin D level below 20 ng / ml was not significant on mortality. (p> 0.05)
When patients were evaluated according to Mg values, there was a significant difference in GKS, SOFA, APACHE II, SAPS II, CRP, Procalcitonin levels in patients with hypomagnesaemia compared to patients with normomagnesaemia. (p<0.05)
When the data of patients who died in intensive care unit were compared, changes in vitamin D and magnesium values were statistically insignificant. (p>0.05).
Conclusion: In this study; Vitamin D levels were found to be low in patients with sepsis and septic shock requiring intensive care treatment. The effect of low or high vitamin D on mortality was not significant, in elderly patients, a decrease in vitamin D levels during follow-up may have an effect on mortality. Magnesium values at hospitalization have no significant effect on mortality.