Türkiye'de tasarım merkezi ekosisteminde strateji ve politikaların etkilerine yönelik durum analizi
Situational analysis of the design center ecosystem in Turkiye, regarding the effects of strategies and policies
Yazar: HAZAN KARA TİRYAKİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HIZIR TENGÜZ ÜNSAL
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı / Endüstriyel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design
Dizin: Açık inovasyon = Open innovation

Özet:
Bu araştırma, tasarımla ilgili ulusal strateji ve politikalar ekseninde, farklı özelliklerde tasarım merkezlerinin incelenmesiyle; etkili ve verimli, sürdürülebilir yapıların sağlanmasına yönelik etki faktörlerini, Türkiye örneği üzerinden ele almaktadır. Nitel veri analizinin ön planda olduğu bu durum çalışmasında, literatür verilerinin yanı sıra, yurtdışındaki merkezlerin kurumsal internet sayfalarından edinilen bilgilerin satır analizi ile açığa çıkarılan temel özellikler de Türkiye odaklı çoklu vaka çalışmasının kavramsal çerçevesini şekillendirmiştir. Yarı yapılandırılmış mülakatlardan elde edilen saha verileri üzerinden kodlama yöntemi ile tematik analiz gerçekleştirilmiş; bulgular literatür verileri ile sentezlenerek, sonuç tespitleri sunulmuştur.
Bulgu analizlerinde ortaya çıkan temel tespit, Türkiye'de Ulusal Tasarım Sistemi içerisindeki tasarım politikalarına ilişkin tanım ve uygulamalarla ilgili bazı sistem hatalarının Tasarım Merkezi ekosisteminde yapısal bozukluklara sebep olarak, verimlilik ve sürdürülebilirlik hususunda olumsuz etki yaratmasıdır. Bulgular doğrultusunda, Türkiye'de Tasarım Merkezi olarak tanımlanan ve desteklenen, ürün/hizmet tasarımı gerçekleştiren ve ticari faaliyetleriyle ulusal kalkınmaya katkı sağlayan yapıların yanı sıra, promosyonel faaliyetler gerçekleştiren, araştırma odaklı çalışan, bölgesel düzeyde veya tematik alanlarda faaliyet gösteren, farklı ölçeklerde ve farklı organizasyonel yapılanma biçimlerinde merkezlerin de Ulusal İnovasyon Sistemi bileşeni olarak katkı sağlayıcı olduklarına işaret edilmiş; Tasarım Merkezi tanımlamasının ve destek kriterlerinin ise Ulusal Tasarım Sisteminin gelişimi ile ilgili bu açıdan yeterince kapsayıcı ve hedefe yönelik olmayışı tartışılmıştır.
Sonuç olarak, Tasarım Merkezi ekosistemindeki paydaşlar ve etki dinamikleri haritalandırılmış; yaratıcı ekonomi ve yenilik ekosisteminin gelişimine katkı sağlayan Tasarım Merkezi faaliyetlerinin gerçekleşebilmesi için, destekleyici koşullar, etki-tepki ilişkisi vurgulanarak açıklanmıştır. Stratejik gereksinimler, yenilik gelişimini destekleyici altyapı, iş birlikleri ve etkileşimleri destekleyici altyapı başlıkları altında, kısa/orta/uzun vade için sonuç önerileri sunulmuştur.

Abstract:
The main focus of this research is the investigation of design centers (DCs) with different characteristics in Turkiye (TR) in the axis of national strategies and policies to discover the impact factors for effective and sustainable infrastructures. In this qualitative situational study, the main features revealed by the information obtained from the corporate web pages of DCs abroad and the data in the literature shaped the conceptual framework of the multiple-case study. Thematic analysis was conducted using the coding method on the field data obtained from the semi-structured interviews held in TR.
The main finding is that some systemic failures related to the definitions and applications of design policies in the National Design System (NDS) in TR cause structural defects in the DC ecosystem. In addition to the structures defined and supported as DC in TR that carry out product/service design as commercial activities, there are also DCs that are effective in promotional activities, research facilities, regional scale or thematic areas, at different scales and in other organizational infrastructures which are also contributors as components of the National Innovation System. 
In the conclusion part, stakeholders and impact dynamics in the DC ecosystem have been mapped, supporting conditions have been defined by emphasizing the effect-response relationship in line with the realization of DC activities that contribute to the development of the creative economy and innovation ecosystem. Final recommendations are prescribed for short/medium/long term under strategic requirements, the infrastructure supporting innovation development, and the infrastructure supporting collaborations and interactions.