Yağ asidi bağlayıcı proteinin (FABP) acil servise başvuran pnömoni hastalarında tanısal ve hastalığın ciddiyetini belirlemede önemi
The importance of fatty acid binding protein (FABP) in determining the diagnostic and the serious of the disease in pneumonia patients applied to the emergency service
Yazar: DOĞANAY CAN
Danışman: PROF. DR. BAŞAR CANDER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Pnömoni = Pneumonia ; Solunum yolları enfeksiyonları = Respiratory tract infections ; Yağ asidi bağlayıcı proteinler = Fatty acid-binding proteins ; Yağ asitleri = Fatty acids

Özet:
Solunum yolu enfeksiyonları acil servis başvurularının başlıca sebeplerinden olan
önemli bir sağlık sorunudur. Pnömoni, akciğer dokusunun bakteri, virüs, mantar ya da
parazit gibi mikrobiyolojik ajanlarla ortaya çıkan enfeksiyöz hastalığıdır. Bunun yanı sıra
aspirasyon, hipersensitivite reaksiyonları gibi inflamatuar durumlar da pnömoni
oluşumuna sebep olabilir. PSI ve CURB-65, dünyada en yaygın olarak kullanılan
doğruluğu ve geçerliliği birçok çalışmayla kanıtlanmış skorlamalardır. Yağ asidi bağlayıcı
proteinler, neredeyse tüm memeli hücrelerinde salınan, lipitlerin taşınması ve
depolanmasında rol oynayan küçük sitoplazmik proteinlerin bir ailesidir. Metabolik ve
inflamatuar süreçlerle kuvvetli şekilde ilişkilidir. Bu çalışmada pnömoni tanısı konulan
hastalarda FABP'nin, tanısal ve hastalığın ciddiyeti açısından değerliliğini belirlemek,
PSI ve CURB-65 skorlama sistemleri ile korelasyonunu karşılaştırmak amaçlandı.
GEREÇ VE YÖNTEM
Bu çalışma, prospektif ve tek merkezli olarak S.B.Ü. İstanbul Kanuni Sultan
Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisine başvurup pnömoni tanısı alan
hastalar ve sağlıklı gönüllülerle gerçekleştirilmiştir. Hastaların yaşı, cinsiyeti, vital
bulguları, Glaskow Koma Skalası (GKS), özgeçmişleri, hemogram, biyokimya ve kan gazı
parametreleri, PSI ve CURB-65 skorları, FABP düzeyleri kaydedilmiştir. Verilerin
dağılımının normalitesinin test edilmesi amacıyla Kolmogorov-Smirnov testi uygulandı.
Sürekli değişkenlerin gösterimi için ortalama±standart deviyasyon ve medyan (Q1-Q3)
değerleri kullanılırken, kategorik değişkenler sayı (yüzde) ile gösterildi. Normal
dağılmayan sürekli değişkenlerin ikili grup karşılaştırmasında Mann-Whitney U testi, üç
ve daha fazla grup karşılaştırmalarında kruskal wallis testi kullanılırken kategorik verilerin
karşılaştırılmasında Pearson ki kare testi kullanıldı. Gruplar arasında anlamlı fark
oluşturan değişkenlerin ROC analizleri ve AUC değerleri belirlendi.

BULGULAR
Çalışmaya hasta grubunda 45 ve kontrol grubunda 41 sağlıklı gönüllü olmak üzere
toplam 86 kişi katıldı. Kontrol ve hasta grupları çalışmamızın ana biyobelirteci olan FABP
düzeyleri açısından karşılaştırıldığında, FABP medyan değeri kontrol grubunda 26,467
ng/ml, hasta grubunda ise 35,896 ng/ml olarak bulunmuştur. İstatistiksel açıdan
bakıldığında FABP değeri hasta grubunda anlamlı şekilde yüksek saptanmıştır (p: <0.01).
PSI ve CURB-65 skorlamalarına göre oluşturulan ikili gruplardan ağır pnömoni
gruplarındaki FABP düzeyi, hafif pnömoni gruplarına göre anlamlı yüksek olarak tespit
edilmiştir.
SONUÇ
Bu çalışma ile elde edilen veriler sonucunda FABP'ın, pnömoni hastalarının
tanısında, ciddiyetinin belirlenmesinde ve yatırılarak ya da ayaktan tedavi kararının
verilmesinde yararlı olduğu sonucuna varılmıştır. FABP, acil servise başvuran pnömoni
hastalarının yönetiminde klinisyene yol gösteren önemli bir biyobelirteçtir.
Anahtar Kelimeler: Yağ Asidi Bağlayıcı Protein, FABP, Pnömoni, PSI, CURB-65

Abstract:
ABSTRACT
OBJECTIVE
Infections of the respiratory tract are important healthcare problems that are one
of the main causes of referrals to emergency department. Pneumonia is an infectious
disease of the pulmonary tissue caused by microbiological agents including bacteria,
viruses, fungi or parasites. Furthermore, some inflammatory conditions such as aspiration
or hypersensitivity may cause pneumonia. PSI and CURB-65 are the most common 
scoring methods globally with proven accuracy and validity through many studies. Fatty
acid binding proteins are member of small cytoplasmic proteins that play a role in
transportation and deposition of lipids almost in all mammalian cells. They are strongly
associated with metabolic and inflammatory processes. The aim of the present study was
to determine the value of FABP for diagnosis and disease severity in the patients
diagnosed with pneumonia and to compare the correlation with PSI and CURB-65 scoring
systems.
MATERIAL AND METHOD
This prospective and single-cantered study was conducted on the patients referring
to emergency department of Istanbul Kanuni Sultan Suleyman Training and Research
Hospital who were diagnosed with pneumonia, and on healthy volunteers. Age, gender,
vital signs, Glascow Coma Scale (GCS), medical history, hemogram, biochemistry and
blood gas parameters as well as PSI and CURB-65 scores, and FABP levels of the
participants were recorded. Kolmogorov-Smirnov test was implemented in order to test
normality of data distribution. Mean ± standard deviation and median (Q1-Q3) values were
used to demonstrate continuous variables whereas categorical variables were expressed in
number (percent). Mann Whitney U test was used for binary group comparisons of
continuous variables; Kruskal Wallis test was utilized to compare three or more groups;
and Pearson's chi-square test was used to compare categorical data. ROC analyses and
AUC values of the variables that represent significant different between the groups were
performed.
FINDINGS
The study included 86 individuals including 45 patients and 41 healthy volunteers
in the control group. Comparison of the control and patient groups for FABP level as main
biomarker of the present study revealed that median value of FABP was 26.467 ng/ml and
35.896 ng/ml in the control and patient groups, respectively. FABP level was significantly 
xi
higher in the patient group when compared with the control group (p: <0.01). FABP level
was detected significantly higher in the severe pneumonia group of the binary groups
created according to PSI and CURB-65 scoring.
CONCLUSION
As a result of the data obtained with the present study, it was concluded that FABP
would be useful for determination of the diagnosis, disease severity and the decision
whether to hospitalize the patient in pneumonia patients. FABP is an important biomarker
that guides the clinician for management of pneumonia patients who refer to emergency
department.
Key Words: Fatty Acid Binding protein, FABP, Pneumonia, PSI, CURB-65