PTT/pamuk karışımı OE-rotor ipliklerinin ve bu ipliklerin kullanıldığı denim kumaşların  performans özelliklerinin araştırılması
Investigation of the performance properties of PTT/cotton blended OE-rotor yarns and denim fabrics using these yarns
Yazar: MUHİTTİN ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. PINAR DURU BAYKAL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Tekstilde istenen ürünün elde edilebilmesi için uygun nitelikte hammadde seçimi önemlidir. %100 doğal ya da %100 yapay liflerin mamulden beklentileri tam olarak sağlayamadığı durumlarda lif karışımları yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada öncelikle, PTT (Politrimetilen Tereftalat) esaslı olan kesikli Sustans® liflerinin pamuk ile birlikte open-end rotor iplik üretim sisteminde eğrilmeleri hedeflenmiştir. Bu sayede Sustans® liflerinin sahip olduğu, iyi elastikiyet ve boyutsal stabilite, düşük statik elektriklenme, yumuşak tuşe gibi olumlu özelliklerin yüksek verimlilikteki bir eğirme tekniği ile kesikli iplik yapısına aktarılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda 5 farklı oranda Sustans®/Pamuk karışımı harman ve %100 Pamuk harman kullanılarak, Ne 8,25 numarada 6 farklı open-end rotor ipliği üretilmiş ve bu ipliklerin kalite özellikleri test edilmiştir. Ardından bu ipliklerin atkı olarak kullanıldığı, 6 farklı denim kumaş üretilmiş ve kumaşların kalite özellikleri test edilmiştir. Sonuç olarak; Sustans®/Pamuk karışımı harmanlar open-end rotor sistemi ile başarıyla eğrilmiştir. Elde edilen tüm verilere uygulanan istatistiki analizler sonucunda; %100 pamuk ipliğe göre, Sustans® içeren ipliklerin kopma uzaması, düzgünsüzlük, iplik hataları ve tüylülük değerleri iyileşirken, mukavemet değerleri ise bir miktar azalmıştır. Sustans® içeren denim kumaşlarda %100 pamuk kumaşa göre, daha yüksek boyutsal stabilite ve kopma uzaması sağlanabilmiş, elastikiyet ve kalıcı uzamada ise bir miktar iyileşme görülmüştür. Sonuç olarak elde edilen tüm iplik ve kumaş bulguları ışığında, open-end rotor ipliği üretiminde optimum karışım oranının % 50/50 Sustans®/Pamuk olduğu kanısına varılmıştır.

Anahtar Kelimeler:	Politrimetilen Tereftalat (PTT), Sorona®, Sustans®, Pamuk,   Lif karışımları, OE Rotor ipliği, Denim

Abstract:
Selection of appropriate raw materials is important in obtaining the desired product in textile. Fiber blends are commonly used where 100% natural or 100% artificial fibers do not fully meet the requirements of the product. In this study, it is aimed primarily to spin staple Sustans® fibers based on PTT together with cotton in the rotor spinning system. In this way, it is aimed to transfer the positive properties of Sustans® fibers such as good elasticity and dimensional stability, low static electricity, softness to the staple yarn structure with a high efficient spinning technique. In this context, 6 different rotor-spun yarns with Ne 8.25 were produced by using Sustans®/Cotton blends in 5 different ratios and 100% Cotton blend, and then quality properties of these yarns were tested. Then, 6 different denim fabrics were produced using these yarns as weft and quality properties of the fabrics were tested. As a result; Sustans®/Cotton blends were successfully spun in open-end rotor system. As a result of statistical analysis applied to all the data; compared to 100% cotton yarn, the elongation at break, unevenness, yarn imperfections and hairiness of Sustans® containing yarns improved, while the strength values were slightly reduced. Compared to 100% cotton fabric, denim fabrics containing Sustans® were able to achieve higher dimensional stability and elongation at break, on the other hand, a little bit improvement in elasticity and permanent elongation was obtained. According to all the obtained yarn and fabric findings, the optimum blending ratio in rotor spinning was evaluated as 50/50% Sustans®/Cotton. 

Key Words: Politrimetilen Tereftalat (PTT), Sorona®, Sustans®, Cotton,   Fiber blends, OE Rotor yarn, Denim