Örgütsel vatandaşlık davranışının oluşumunda kurumsal sosyal sorumluluk algısının motivasyonel rolü: Yeşim Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş. örneği
Corporate social responsibility percerption's motivational role in occurence of organizational citizenship behavior: Yesim Tekstil Corporationsample
Yazar: BARBAROS SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. AYHAN BİBER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Kurumsal sosyal sorumluluk = Corporate social responsibility ; Motivasyon = Motivation ; Tekstil işletmeleri = Textile enterprises ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Toplumları temel dinamikleri üzerinden anlamlandırmaya yönelik çabalar sonucunda birçok farklı toplum tanımı ortaya çıkmıştır. Söz konusu gayretlerden biri olan Peter F. Drucker'ın "Kurumlar Toplumu" tanımlaması; kurumların artık toplumsal yaşamdaki belirleyici yönüne dikkat çekmektedir. Günümüzde kurumlar hem devlet aygıtı hem de sivil mekanizmalar içinde üstlendikleri görevler neticesinde etki sahalarını giderek artırmış ve insanların yaşamları artık kurumsal dinamikler etrafında şekillenmeye başlamıştır. Aynı zamanda, kurumların insan hayatındaki artan önemine paralel şekilde insanlarında kurumlar için önemi artmıştır. Artık hedeflerini başarıyla elde etmek isteyen her kurum insan unsurundan en üst düzeyde yararlanmalıdır. Bununla birlikte insan, bir makine değildir ve davranışlarının dikkate alınması gereken duygusal yönleri de vardır. İnsandan üst düzeyde performans elde etmek için maddi gereksinimlerinin yanında duygusal ihtiyaçları da tatmin edilmelidir. İnsanın kurum içinde gösterdiği performansla ilişkili olan örgütsel vatandaşlık davranışı, kurumsal sosyal sorumluluk ve motivasyon, bu maddi ve duygusal ihtiyaçları bütüncül bir yapı içerisinde ele alan olgulardır. Bu çalışmada, örgütsel vatandaşlık davranışının oluşumunda çalışanın kurumuna yönelik sosyal sorumluluk algısının motivasyonel rolü araştırılmıştır. Bu maksatla öncelikle uygulama için kuramsal bir alt yapı oluşturma adına bahse konu kavramlar ve aralarındaki ilişkiler incelenmiştir. Sonrasında, yapılan uygulama neticesinde; örgütsel vatandaşlık davranışı, kurumsal sosyal sorumluluk algısı ve motivasyon arasındaki ilişkiler ölçülmüştür. 392 katılımcıyla gerçekleştirilen anket neticesinde elde edilen veriler t- testi, f-testi, korelasyon, regresyon ve hiyerarşik regresyon analizlerine tabi tutulmuştur. Neticede, örgütsel vatandaşlık davranışının oluşumunun çalışanın motivasyon ve kurumsal sosyal sorumluluk algısıyla anlamlı bir ilişkisi olduğu ve kurumsal sosyal sorumluluk algısının bu ilişkide kısmen aracılık rolü oynadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
As a result of efforts to characterize the societies through their basic dynamics, many different definitions of society have came up. Peter F. Drucker's definition of "Corporation Society", one of these efforts,is now taking attention to the decisive aspect of social life.Today, corporationsare getting increased their influence in consequence of the tasks they undertake within both the state apparatus and the civil mechanisms, and people's lives are now beginning to shape around corporational dynamics.Meanwhile, in parallel with the growing importance of corporations in human life, the importance of human beings for corporation has increased.Every institution that wants to achieve their goals successfully must use the human element at high level. Therewithal, human beings are not machines, and there are emotional aspect of its behaviour. In order to take high performance from humans, emotional needs as well as physical needs must be satisfied. Organizational citizenship behavior, corporate social responsibility and motivation, which are related to the performance of human in the corporation, are the three phenomenons that deal with these physical and emotional needs in a integrative structure. In this study, the motivational role of the employee's perception of corporate social responsibility in the occurrence of organizational citizenship behavior was investigated.For this purpose, firstly, the definitions and their relations are examined in order to create a theoretical infrastructure for survey.Afterwards, with the survey,the relationship between organizational citizenship behavior, corporate social responsibility perception and motivation has been measured. The results of the questionnaire conducted by 392 participants were subjected to t-test, f-test, correlation, regression and hierarchical regression analyzes. Eventually, it has been found that the occurence of organizational citizenship behavior has a meaningful relationship with the employee's motivastion and perception of corporate social responsibility, and perception of corporate social responsibility plays a partial mediating role in this relationship.