Türkiye'de ilköğretimin geleceği üzerine stratejik öngörüler
Strategic foresights on the future of primary education in Türkiye
Yazar: FİDAN BUDAK
Danışman: PROF. DR. SERKAN KOŞAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim sistemi = Education system ; Eğitim sorunları = Education problems ; Eğitim stratejileri = Training strategies ; Gelecek = Future ; Öngörü = Foresight ; İlköğretim = Primary education

Özet:
Bu araştırmanın amacı Türkiye'de ilköğretimin mevcut durum analizini yaparak, sorun alanlarının tespiti, yaratıcı ve yenilikçi çözümlerle ilköğretimde niteliğin geliştirilmesi, erişimde eşitliğin ve fırsat adaletinin sağlanması ve teknolojik dönüşümün nasıl sürdürüleceği konularında olası gelecek senaryolarını belirlemek, öngörüler oluşturmak ve alternatif politika önerilerinde bulunmaktır. Bu amaçla nitel araştırma yöntemi ve fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmada katılımcıları belirlemek amacıyla amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ve maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılmıştır. Araştırmada nitel veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığı ile toplanmıştır. Araştırmaya 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Ankara'nın çeşitli ilçelerinde bulunan resmi okullarda görev yapan 10 okul yöneticisi ve 10 öğretmen, Ankara'daki çeşitli üniversitelerde görev yapan 6 eğitim yönetimi akademisyeni katılmıştır. Katılımcılarla yüz yüze ve çevrim içi görüşmeler gerçekleştirilmiş, yapılan görüşmeler ses kayıt cihazı ve not alma yöntemi kullanılarak kayıt altına alınmış ve elde edilen kayıtlar çözümlenmiştir. Elde edilen veriler, betimsel analiz ve içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçları katılımcıların çoğunlukla ilköğretim sisteminin temel bilgi, beceri, davranış kazandırma ve milli ahlaka uygun yetiştirme, ilgi ve yeteneklere uygun üst öğrenime hazırlama temel amaç ve görevlerini gerçekleştirmede yetersiz olduğu ve bunun da en önemli nedeninin sistemin merkezi sınavlara hazırlama ve test çözmeye odaklanmasından kaynaklandığı yönünde görüş belirtmişlerdir. İlköğretim kurumlarında niteliğin artırılması konusunda, eğitime ve okullara ayrılan bütçenin yetersiz olması ve verimli kullanılmaması, öğretmen maaşlarının yetersizliği, fiziksel koşullarda yetersizlik ve eşitsizlik, işlevsel ve estetik olmayan okul binaları, öğretmen niteliği, zorunlu eğitim süresi ve eğitimin niteliği sorunu, çoktan seçmeli teste dayalı bilgi düzeyinde ölçme ve değerlendirme yapılması, sosyoekonomik eşitsizlikler nedeniyle teknolojiye erişimde eşitsizlikler, denetimin yetersiz olması ve nitelikli yönetici yetiştirme ve atama yapısının oluşturulamaması, ailelerin sosyoekonomik düzeyleri ve bölgelerin gelişmişlik düzeyinden kaynaklı eğitim bölgeleri arasında akademik başarı farkı, politikaların sonuçlandırılmadan sıklıkla değiştirilmesi ve siyasi ideoloji hakimiyeti niteliğin artırılmasında karşılaşılan temel sorunlar olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın bulguları, geleceğin ilköğretim sistemi üzerinde dijitalleşme, küreselleşme ve demografik değişim eğilimlerinin baskın eğilimler olacağı sonuçlarına ulaşılmıştır. Geleceğin ilköğretim sisteminde okulların örgün ve çevrim içi eğitimin birbirini desteklediği harmanlanmış öğrenme sistemine geçeceği; öğrencilerin bilişsel, duyuşsal ve sosyal gelişimlerini her açıdan destekleyen daha kompleks okul mekanlarının olacağı ve okulların sosyal beceriler kazandırma ve kültürel değerleri aktarma işlevlerini önemle sürdüreceği; geleceğin ilköğretim sisteminde öğretmenin, çağın gereklerine uygun mesleki açıdan sürekli gelişim içerisinde olan, dijital yeterliğe sahip ve bilgi aktaran konumundan rehber konumuna geçeceği; geleceğin öğrenci özellikleri ve becerilerine ilişkin olarak ise de kendi öğrenme süreçlerini yöneten, 21.yy. becerilerine, ulusal ve evrensel değerlere sahip, daha bireysel düşünen ve yaşayan bireyler olacakları sonuçlarına ulaşılmıştır. Eğitimde dijital dönüşümün rolüne ilişkin, eğitimin içeriğini zenginleştirme, eğitime eşit erişim fırsatı ve esnek koşullar sağlama, kişiselleştirilmiş eğitim imkânı sağlama sonuçlarına ulaşılmıştır. Dijital dönüşümle sanal sınıfların, sosyal becerilerin geliştirilmesi konusunda geleneksel sınıfların yerini alamayacağı ancak eğitimin kesintiye uğradığı kriz durumlarında kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Teknolojinin erişebilirliğe ve nitelikli bir ilköğretim sistemine katkısının gerçekleşebilmesi için herkesin teknolojiye eşit şekilde erişmesi gerektiği ancak salt teknolojiye erişimin niteliği artırmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Dijital dönüşümün öğretmen eğitimi ve mesleki gelişim çalışmalarında, dijital öğrenme süreçlerinde yetkin öğretmenler için öğretmen eğitimi programlarına teknoloji entegrasyonunun gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Dijital dönüşümün mesleki gelişim çalışmalarında erişim kolaylığı, içerik zenginliği sağlama ve dijital becerileri geliştirmeye yönelik sürekli mesleki gelişim fırsatı sunma konularında etkili olacağı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to analyze the current situation of primary education in Turkey, to identify possible future scenarios, to create predictions and to make alternative policy suggestions on the issues of identifying problem areas, improving the quality of primary education with creative and innovative solutions, ensuring equality of access and fairness of opportunity, and how to maintain technological transformation. For this purpose, qualitative research method and phenomenology design were used. In order to determine the participants in the study, criterion sampling and maximum variation sampling, which are among the purposive sampling methods, were used. Qualitative data in the research were collected through semi-structured interview forms. 10 school administrators and 10 teachers working in public schools in various districts of Ankara in the 2021-2022 academic year, and 6 educational administration academics working at various universities in Ankara participated in the research. Face-to-face and online interviews were conducted with the participants, the interviews were recorded using a voice recorder and note-taking method, and the records were analyzed. The obtained data were analyzed using the descriptive and content analysis method. The results of the research indicated that the participants mostly stated that the primary education system is insufficient to provide basic knowledge, skills, behavior and education in accordance with national morals, and to prepare for higher education in accordance with interests and abilities, and the most important reason for this is the system's focus on preparing for central exams and solving tests. shows. Insufficient and inefficient use of the budget allocated to education and schools, inadequacy of teacher salaries, inadequacy and inequality in physical conditions, functional and non-aesthetic school buildings, teacher qualification, compulsory education period and quality of education in primary education institutions, information based on multiple choice tests. level of measurement and evaluation, inequalities in access to technology due to socioeconomic inequalities, insufficient supervision and the inability to create a qualified administrator training and appointment structure, the difference in academic achievement between the education regions due to the socioeconomic levels of the families and the development level of the regions, the frequent change of policies without finalization, and the dominance of political ideology to increase the quality. The main problems encountered were identified. The findings of the research have reached the conclusion that digitalization, globalization and demographic change trends will be the dominant trends on the future primary education system. In the primary education system of the future, schools will switch to a blended learning system where formal and online education support each other; that there will be more complex school spaces that support the cognitive, affective and social development of students in every aspect, and that schools will continue to provide social skills and transfer cultural values; In the primary education system of the future, the teacher will move from being a guide in continuous professional development in line with the requirements of the age, having digital competence and conveying information; in relation to the student characteristics and skills of the future, the 21st century, which manages their own learning processes. It has been concluded that they will be individuals who have national and universal values, think and live more individually. Regarding the role of digital transformation in education, the results of enriching the content of education, providing equal access to education and flexible conditions, and providing personalized education opportunities have been achieved. It has been concluded that with digital transformation, virtual classrooms cannot replace traditional classrooms for the development of social skills, but can be used in crisis situations where education is interrupted. In order for technology to contribute to accessibility and a qualified primary education system, it has been concluded that everyone should have equal access to technology, but only access to technology will not increase the quality. It has been concluded that technology integration should be realized in teacher education and professional development studies of digital transformation and teacher training programs for competent teachers in digital learning processes. It has been concluded that digital transformation will be effective in terms of ease of access in professional development studies, providing content richness and providing continuous professional development opportunities to improve digital skills.