Gelişmekte olan döviz piyasalarında etkin piyasalar hipotezinin test edilmesi üzerine bir inceleme
A study on testing the effective markets hypothesis in emerging foreign exchange markets
Yazar: CEREN AYCAN GÜREL
Danışman: PROF. DR. GÖKTUĞ CENK AKKAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Döviz kuru politikaları = Exchange rate policies ; Döviz piyasası = Currency market ; Etkin piyasa teorisi = Efficient market theory ; Gelişmekte olan piyasalar = Emerging markets ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı gelişmekte olan döviz piyasalarının zayıf formda piyasa etkinliğinin araştırılması ve döviz kurları arasındaki etkileşimlerin incelenmesidir. Zayıf formda etkinlik, geçmiş fiyat hareketlerinden yararlanılarak gelecekteki fiyat hareketlerinin ön görülemeyeceğini savunur.  Eğer bir piyasanın zayıf formda etkinliği bulunmuyor ise bu piyasanın yarı güçlü ve güçlü formda etkinliğinin bulunması da söz konusu değildir. Bu araştırma için, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü'nün (OECD) Kalkınma Yardım Komitesi (DAC) tarafından 2018-2022 dönemi için yayınladıkları resmi kalkınma yardımı almaya hak kazanan ülkeler listesinde gelişmekte olan ülkeler grubunda yer alan gelir düzeyi yüksek olan Türkiye, Arjantin, Meksika ve Jamaika ülkeleri ele alınmıştır. İlgili ülkelerin döviz piyasalarının Ocak 2009-Ocak 2019 dönemine ait haftalık verilerine www.investing.com adresinden ulaşılmıştır. İlgili ülkelerin piyasa etkinliği, döviz piyasalarında gerçekleştirilen işlemlerde en büyük paya sahip olan Amerikan Doları, Euro ve Japon Yeni para birimleri üzerinden test edilmiştir. Piyasaların etkinliği Geliştirilmiş Dickey Fuller ve Phillips Perron birim kök testleri ile sınanmıştır. Zayıf formda etkin bir piyasada fiyat hareketlerinin rassal yürüyüş izlemesi beklendiği için etkinlik hipotezi rassal yürüyüş modeli ile birlikte değerlendirilmiştir. Bu çalışma ile aynı zamanda gelişmekte olan döviz piyasalarına ait geçmiş bilgileri kullanarak gelecekteki fiyat tahmin edilebilirliğini ölçmek amaçlanmıştır. Teknolojik gelişmelerin yaşanması ve ülke ekonomilerinde serbestleşme, küreselleşmeyi beraberinde getirerek piyasalar arasında bütünleşmeyi sağlamıştır. Bu amaç doğrultusunda eşbütünleşme kavramıyla beraber ilgili gelişmekte olan döviz piyasalarında ilgili döviz kurları arasındaki etkileşim Johansen Eşbütünleşme Testleri ile analize tabi tutularak döviz kurları arasındaki eşbütünleşme ilişkisi ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Döviz Piyasası, Etkin Piyasa Hipotezi, Gelişmekte Olan Ülkeler.

Abstract:
The main objective of this study is to investigate market efficiency of emerging foreign exchange markets in weak form and to examine the interactions between foreign exchange markets.  The weak form efficiency argues that future price movements cannot be predicted by utilizing past price movements.  If a market does not have weak form efficiency, it is not possible to have a semi-strong and strong form of efficiency. For this study, Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) Development Assistance Committee (DAC), by the 2018-2022 period for the list published in the developing countries from the group of high-income, namely Turkey, Argentina, Mexico and Jamaica are discussed. Weekly data for the foreign exchange markets of the relevant countries for the period January 2009-January 2019 is available at www.investing.com. The market efficiency of the relevant countries was tested in US Dollar, Euro and Japanese Yen currencies, which had the largest share in the foreign exchange transactions. Dickey Fuller and Phillips Perron unit root tests were used.  Since price movements are expected to follow stochastic gait in weak form efficient market, the efficiency hypothesis has been evaluated with stochastic gait model.  With this study it has been aimed to measure the predictability of future prices by using past information about developing foreign exchange markets at the same time. Technological developments and liberalization in national economies brought globalization and integration between markets.  For this purpose, the interaction between the cointegration concept and the developing foreign exchange markets has been analyzed by Johansen Cointegration Tests and the cointegration relationship between the markets has been revealed.

Keywords: Foreign Exchange Market, Effective Market Hypothesis, Developing Countries.