Erken laktasyondaki sütçü ineklerde östrus belirlemede aktivite ölçer kullanımının reprodüktif performans üzerine etkilerinin araştırılması
The effects of the use of activity meter for estrous detection onreproductive performance of early lactation dairy cows
Yazar: SEMRA ERGÜL YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HALİT KANCA
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veteriner Doğum ve Jinekoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Süt inekleri = Dairy cows

Özet:
Süt inekçiliği işletmelerinde östrusların belirlenmesi karlılığın önemli bir
bileşenidir. İneklerin hareketlerini izleyen aktivite ölçerler, östrusların
belirlenmesinde artarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada aile tipi bir işletmede erken
laktasyondaki sütçü ineklerde östrus belirlemede aktivite ölçer kullanımının
reprodüktif performans üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada
erken laktasyondaki toplam 88 baş sağlıklı Holştayn inek kullanılmıştır. İnekler
rastgele gözlem (n=44) ve otomatik östrus tespiti (n=44) gruplarına ayrılmıştır.
Gönüllü bekleme süresi postpartum 49 gün olarak belirlenmiş ve takip eden 119 gün
boyunca östruslar izlenerek belirlenen östruslarda suni tohumlama uygulanmıştır.
Gözlemgrubunda östrusların belirlenmesi gözlem yoluyla günde 3 defa 20 dk olacak
gerçekleştirilmiştir. Uygulama grubunda hayvanların boynuna takılan aktivite ölçer
(Actimoo, Türkiye) ile ineklerin hareketliliği otomatik olarak takip edilmiştir.
Gebelik muayenesi tohumlama sonrası 40 ± 7 günlerde transrektal ultrasonografi
kullanılarak gerçekleştirilmiş, gebelik kayıpları 60-80. günlerde yapılan muayene ile
belirlenmiştir. Elde edilen reprodüktif veriler normallik yönünden KolmogorovSmirnov testi ile, varyansların homojenliği yönünden ise Levene testi ile
incelenmiştir. Değişkenlerin parametrik varsayımların sağlandığı durumda gruplar
arası farklılığın belirlenmesi Student t test ile, varsayımların sağlanmadığı durumda
ise Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Tüm istatistiksel analizlerde anlamlılık
sınırı p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Buzağılama aralığı gözlem grubunda
377,97±26,82 otomatik östrus tespit grubunda ise 365,77±27,04 gün (p=0,076)
olmuştur. Açık gün sayısı gözlem ve otomatik östrus tespiti gruplarında sırasıyla
97,83±25,36 ve 85,89±26,41 gün (p=0,072) olarak belirlenmiştir. Postpartum ilk
östrus tespiti gözlem grubunda 77,23±15,31; otomatik östrus tespiti grubunda ise
72,86±21,74 günde gerçekleşmiştir (p=0,283). Otomatik östrus tespiti grubunda
hayvan başına belirlenen östrus sayısı (1,75±0,97) gözlem grubuna (1,45±0,59) göre
daha yüksek olmuştur (p=0, 256). Sonuç olarak, aile tipi süt inekçiliği işletmelerinde
östrus belirlemede aktivite ölçer kullanımının faydalı olacağı kanısına varılmıştır.

Abstract:
Heat detection in dairy farms is a major component of profitability. Activity
meters that monitor the movements of cows are increasingly used to detect estrus.
This study was aimed to evaluate the effects of using an activity meter to determine
estrus on reproductive performance in dairy cows in early lactation in a family type
farm. 88 healthy Holstein cows were used in the study. Cows were randomly
allocated into observation (n=44) and automated estrus detection (n=44) groups.
Voluntary waiting period was determined as 49 days postpartum andcows detected at
estrus were artificially inseminated in following 119 days. The detection of estrus in
the observation group was carried out by observation of cows for 20 minutes, 3 timesa
day. In automated estrus detection group, the activity of the cows was automatically
monitored with an activity meter (Actimoo, Turkey) attached to the neck of the
animals. Pregnancy examination was performed using transrectal ultrasonography at
40±7 days after insemination, pregnancy losses were checked on days 60-80.
Reproductive data obtained were analyzed with Kolmogorov-Smirnov test for
normality and Levene test for homogeneity of variances. Statistical determination of
the difference between the groups was used in cases where the parametric
assumptions of the variables were met, and the Mann-Whitney U test was used when
the assumptions were not met. In all statistical analyses, the limit of significance was
p<0.05. The calving interval was 377.97±26.82 days in the observation group and
365.77±27.04 days in the automatic oestrus detection group (p=0.076). The number
of open days was determined as 97.83±25.36 and 85.89±26.41 days (p=0.072) in the
observation and automatic oestrus detection groups, respectively. Postpartum first
estrus detection was 77.23±15.31 in the observation group; in the automatic oestrus
detection group, it was 72.86±21.74 days (p=0.283). The number of estrus
determined per animal (1.75±0.97) in the automatic oestrus detection group was
higher than that of the observation group (1.45±0.59; p=0.256). It was concluded that
the use of activity meters would be beneficial in estrus detection in family type dairy
cattle farms.