Ergenlerin istismara maruz kalma durumları ile sosyal beceri düzeylerinin incelenmesi
Investigation of adolescents' exposure to abuse and social skill levels
Yazar: SEVİL MERVE BAŞER
Danışman: PROF. DR. YASEMİN AYDOĞAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Sosyal beceri = Social skill ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual ; İstismar = Abuse

Özet:
Çocukluk ve ergenlik döneminde yaşanan olumsuz deneyimler sosyal açıdan bireyin tüm yaşamını etkilemektedir. Olumsuz deneyimlerden biri olan çocuk istismarının; fiziksel istismar, cinsel istismar, duygusal istismar ve ihmal gibi boyutları bulunmaktadır. Literatürde istismar ile sosyal becerilerin incelendiği yeterli sayıda çalışma bulunmadığı tespit edilmiştir. Ergenlerin istismara maruz kalma durumları ile sosyal beceri düzeylerinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilen araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesindeki Konya İl Müdürlüğüne bağlı yatılı kuruluşlarda korunma ve bakım altında bulunan 14-18 yaş grubu 170 ergen oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında ergenlerin istismara ilişkin durumlarını ve sosyal becerilerini değerlendirmek için Sosyo-Demografik Bilgi Formu, İstismar Anket Formu ile Aydoğan ve Özyürek (2016) tarafından geliştirilen Sosyal Beceri Envanteri (SOBE) kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde ilişkisiz örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Ki-Kare Testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; fiziksel, cinsel, duygusal istismara maruz kalma durumunun ergenlerin toplam sosyal beceri puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturmadığı, ergenlerin cinsel istismar öyküleri ile sosyal beceri alt boyutlarından tanışma becerileri arasında,  aynı şekilde ihmal öyküleri ile konuşma becerileri, nezaket becerileri, işbirliği becerileri ve toplam sosyal beceri puanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu, ergenlerin tanışma ve dinleme becerileri puanlarının cinsiyete göre anlamlı bir farklılık gösterdiği, ergenlerin şu anda okula devam etme durumları ile tanışma becerileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu, fiziksel, duygusal istismar ve ihmalin çoğunlukla aile içinde yaşandığı, ergenlerin cinsel istismar öykülerinde yaş değişkeninin etkili bir faktör olduğu, psikiyatrik destek almayan ergenlerin sosyal beceri alt boyutlarından tanışma becerilerinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek puanlar elde ettikleri ve ergenlerin kuruluşta kalma sürelerinin sosyal beceri düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
Negative experiences in childhood and adolescence affect the entire life of the individual socially. Child abuse which is one of the negative experiences, has dimensions such as; physical abuse, sexual abuse, emotional abuse and neglect. It has been determined that there are not enough studies in literature examining social skills related to abuse. The descriptive survey model was used in the study, which was conducted to examine adolescents' exposure to abuse and their social skills. The working group consists of 170 adolescents aged 14-18 who are under protection and care in boarding institutions affiliated to Konya Provincial Directorate under the Ministry of Family, Labor and Social Services. Socio-Demographic Information Form, Abuse Questionnaire Form and Social Skills Inventory (SSI) developed by Aydoğan and Özyürek (2016) were used within the scope of the study to assess adolescents' situations regarding abuse and their social skills. In the analysis of the research data, t-test, one-way analysis of variance (ANOVA) and Chi-Square Test were used for unrelated samples. According to the results of the study, it was determined that; exposure to physical, sexual and emotional abuse did not make a statistically significant difference in the total social skill scores of adolescents, there was a statistically significant difference between the sexual abuse stories of adolescents and their acquaintance skills which was one of the sub-dimensions of social skills, as well as the negligence stories and their speaking skills, courtesy skills, cooperation skills and total social skill scores, adolescents' acquaintance and listening skills scores differed significantly according to gender, there was a statistically significant difference between adolescents' current school attendance and their acquaintance skills, physical and emotional abuse and neglect were mostly experienced within the family, the age variable was an effective factor in the sexual abuse stories of adolescents, the adolescents who did not receive psychiatric support had statistically significantly higher scores in acquaintance skills which was one of the sub-dimensions of social skills and adolescents' duration of stay in the institution did not make a statistically significant difference in their social skill levels.