4-24 ay arası süt çocuklarının beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi ve infantil kolik, fonksiyonel ishal ve fonksiyonel kabızlık açısından sorgulanması
Evaluation of nutritional habits of milk children between 4-24 months and investigation of infantile colic, functional diarrhea and functional constipation
Yazar: NESLİHAN GÜLSEN
Danışman: DR. EDA SÜNNETÇİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Bebekler = Infant ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Diyare-infantil = Diarrhea-infantile ; Kabızlık = Constipation ; Kolik = Colic ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Genel pediatri polikliniğine herhangi bir sebeple başvuran 4-24 ay arası süt çocuklarının, beslenme alışkanlıklarının tespit edilmesi, değerlendirilmesi ve infantil kolik, fonksiyonel ishal ve fonksiyonel kabızlık açısından ROME tanı ölçütlerine göre değerlendirilerek bu hastalıkların sıklığının saptanması, hasta çocukların demografik özellikleri ve beslenme şekilleri gibi özelliklerin sağlıklı çocuklara ait veriler ile kıyaslanması amaçlandı.
Yöntem: Çalışmamızda 1 Aralık 2018 ile 31 Mart 2019 tarihleri arasında İstanbul Eğitim Araştırma Hastanesi Genel Pediatri polikliniği, Çocuk Acil ve Çocuk Servisine herhangi bir nedenle başvuran 4-24 ay arasında olan 400 süt çocuğu değerlendirildi. Hastaların aileleri, çalışmanın amacı ve içeriği hakkında bilgilendirildi, onam alındı (EK-1: Hasta Onam Formu). Hastalara beslenme durumlarını ve ailelerin sosyodemografik özelliklerini sorgulayan bir anket yapıldı (EK-2: Hasta Anketi). Bu çocuklarda infantil kolik, fonksiyonel ishal ve fonksiyonel kabızlık semptomları sorgulandı. İnfantil kolik, fonksiyonel ishal, fonksiyonel kabızlık düşünülen hastalar ROME tanı ölçütlerine göre değerlendirildi. Çalışmadaki tüm hastaların beslenme alışkanlıkları değerlendirildi. İnfantil kolik, fonksiyonel kabızlık, fonksiyonel ishal olan hastalar ile olmayan hastaların beslenmeleri kıyaslandı.
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 400 çocuğun %24,2'sinde (n=97) infantil kolik, %5,8'inde (n=21) fonksiyonel kabızlık, %2,5'inde (n=10) fonksiyonel ishal saptanmıştır.
İnfantil kolik saptanan hastaların %63,9'unun sezaryen ile doğduğu, kolik olmayan hastaların sezaryen ile doğum oranının %48,5 olduğu saptanmıştır. İnfantil kolikli grupta sezaryen ile doğum oranı anlamlı yüksek bulundu (p=0,008). İnfantil kolikli hastalarda vitamin D kullanım oranı %53,6 (n=52) iken, kolik olmayanlarda bu oran %65,7 (n=199) idi. İnfantil kolikli grupta vitamin D kullanımı anlamlı derecede az bulundu (p=0,032). İnfantil kolikli hastaların anne yaşı ortalaması 30 iken, infantil kolik olmayan hastalarda ortalama 28 olarak hesaplandı. İnfantil kolikli hasta grubunun anne yaşı ortalaması anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0,034). Gebelikte vitamin ve demir destekleri dışında ilaç kullanım oranı infantil kolikli hastalarda %26,8 (n=26)  iken, koliği olmayan hastalarda bu oran %15,5 (n=47) olarak bulundu. İnfantil kolikli grupta gebelikte ilaç kullanımı anlamlı derecede yüksek bulundu (p:0,012).
Fonksiyonel kabızlık olan hastaların %73,9'unun (n=17) sezaryen ile doğduğu, fonksiyonel kabızlığı olamayan hastaların ise sezaryen doğum oranının %50,9 (n=192) olduğu tespit edildi. Fonksiyonel kabızlıkta sezaryen doğum oranı istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p=0,032). Fonksiyonel kabızlığı olan hastalarda vitamin D kullanımı sorgulandığında oran %30,4 (n=7) iken, kabızlığı olmayanlarda ise bu oran %64,7'si (n=244) idi. Fonksiyonel kabızlığı olanlarda D vitamini kullanımı anlamlı derecede az bulundu (p:0,001). Fonksiyonel kabızlığı olanların %17,4'ü (n=4) demir desteği alıyorken, diğer hastaların %49,6'sı (n=87) demir desteği kullanıyordu. Fonksiyonel kabızlığı olanlarda demir desteği kullanımı anlamlı olarak az saptandı (p=0,003). Kabızlığı olan hastaların öğün sayısının daha az olduğu ve karbonhidratla beslenme oranının %70,8 (n=13) olduğu kabızlığı olmayanlarda bu oranın %62 (n=233) olduğu tespit edildi.
Fonksiyonel ishali olan hastaların %85,7'sinin (n=6) anne sütünü emzirerek verdiği, ishali olmayan hastalarda bu oranın %99,6 (n=286) olduğu saptandı. Fonksiyonel ishali olan hastalarda nişastalı ve yağ ve şekerden zengin beslenme oranının daha yüksek olduğu saptandı.
Çalışmamızda infantil kolik hastalarının %54,6'sının (n=53) erkek olduğu, fonksiyonel kabızlığı olanların %52,2'nin (n=12) erkek olduğu, fonksiyonel ishalli olguların ise %60'ının (n=6) kız olduğu saptandı.
Sonuç: Çalışmamızdaki verilere göre infantil kolik ve fonksiyonel kabızlığı olan hastalarda sezaryen doğum oranı yüksek saptandı. D vitamini desteği alan hastalarda infantil kolik ve fonksiyonel kabızlık oranı daha az bulundu. İnfantil kolikli olguların annelerinin gebelikte ilaç kullandığı,anne yaşlarının ileri olduğu saptandı. Karbonhidrattan zengin beslenme hem fonksiyonel ishal hem de fonksiyonel kabızlık riskini arttırmaktadır. Dünya çapında fonksiyonel gastrointestinal hastalıkların (FGİH) sıklığını belirlemek amacıyla yapılan çok sayıda çalışma mevcuttur. Ancak çalışmalarda saptanan oranlar arasında çok büyük farklar vardır. Risk faktörlerini belirlemek için daha çok çalışmaya yapmaya ve daha büyük gruplarla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Aim: Determination of the nutritional habits of infants aged 4-24 months, who were admitted to the general pediatric outpatient clinic for any reason, and assessing the frequency of these diseases according to ROME diagnostic criteria in terms of infantile colic, functional diarrhea and functional constipation; It was aimed to compare the data with healthy children.
Methods: In our study, 400 infants who were admitted to the Pediatric Outpatient İ.E.A.H., Pediatric Emergency and Pediatric Department for any reason between 1 December 2018 and 31 March 2019 were evaluated. The families of the patients were informed about the purpose and content of the study and informed consent was obtained (ANNEX-1: Informed Consent Form). A questionnaire was asked to question the nutritional status and sociodemographic characteristics of the families (Annex-2: Patient Questionnaire). Infantile colic, functional diarrhea and functional constipation symptoms were questioned in these children. Patients with infantile colic, functional diarrhea and functional constipation were evaluated according to ROME diagnostic criteria. Nutritional habits of all patients were evaluated. Nutritional status of infantile colic, functional constipation, functional diarrhea and non-diarrhea patients were compared.
Results: Of the 400 children included in our study, 24,2% (n = 97) had infantile colic, 5,8% (n = 21) had functional constipation, and 2,5% (n = 10) had functional diarrhea.
It was found that 63,9% of the patients with infantile colic were born by cesarean section and the rate of cesarean delivery by non-colic patients was 48,5%. Cesarean delivery rate was significantly higher in the infantile colic group (p = 0,008). The rate of vitamin D use in infantile colic patients was 53,6% (n = 52), whereas it was 65,7% (n = 199) in non-colic patients. Vitamin D use was significantly lower in the infantile colic group (p = 0,032). The mean maternal age of infantile colic patients was 30, while the mean age was 28 in non-infantile colic patients. Mean maternal age of infantile colic patients was significantly higher (p = 0,034). The rate of drug use except vitamins and iron supplements during pregnancy was 26.8% (n = 26) in infantile colic patients and 15,5% (n = 47) in non-colic patients. Drug use during pregnancy was significantly higher in the infantile colic group (p: 0,012).
It was found that 73,9% (n = 17) of the patients with functional constipation were born by cesarean section and 50,9% (n = 192) of the patients without functional constipation had cesarean delivery. Cesarean delivery rate was significantly higher in functional constipation (p = 0,032). When vitamin D use was questioned in patients with functional constipation, the rate was 30,4% (n = 7) and 64,7% (n = 244) of those without constipation. Vitamin D use was significantly lower in patients with functional constipation (p: 0,001). While 17,4% (n = 4) of those with functional constipation received iron supplementation, 49,6% (n = 87) of the other patients were using iron supplementation. Iron supplementation was significantly lower in patients with functional constipation (p = 0,003). It was found that the number of meals was less in the patients with constipation and the rate of carbohydrate feeding was 70,8% (n = 13) and this rate was 62% (n = 233) in those without constipation.
It was found that 85,7% (n = 6) of the patients with functional diarrhea were breastfed and breastfeeding, and 99,6% (n = 286) of the patients without diarrhea. It was found that starchy and fat and sugar rich nutrition rate was higher in patients with functional diarrhea.
In our study, 54,6% (n = 53) of infantile colic patients were male, 52,2% (n = 12) were male with functional constipation, and 60% (n = 6) were female with functional diarrhea.
Conclusion: According to the data in our study, cesarean delivery rate was found to be high in patients with infantile colic and functional constipation. Infantile colic and functional constipation rates were lower in patients receiving vitamin D supplementation. It was found that mothers of infantile colic patients used drugs during pregnancy and maternal age was advanced. Carbohydrate-rich nutrition increases the risk of both functional diarrhea and functional constipation. There are many studies conducted to determine the frequency of functional gastrointestinal diseases worldwide. However, there are huge differences between the rates determined in the studies. More studies are needed to identify risk factors and larger groups are needed.