Kahramanmaraş Fay Zonu (KMFZ)'nun KSÜ Avşar yerleşkesi civarındaki kollarının paleosismolojik özellikleri
Paleoseismological characteristics of the branches of the Kahramanmaraş Fault Zone (KMFZ) around KSU Avşar campus
Yazar: HASAN KOSKA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİCAN KOP
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Kahramanmaraş'ın iki merkez ilçesinden biri konumunda olan Onikişubat ilçesi genel
olarak Kahramanmaraş kent merkezinin yeni imara açılan veya sonradan gelişen
bölümlerini kapsamaktadır. Bu nedenle ilçede, tamamına yakını yüksek katlı
yapılardan oluşan bir yapı stoğun içermektedir. Bu yüksek katlı faaliyelerin, bununla
birlikte, özellikle KSÜ Avşar yerleşkesi kuzeyinde Kuvaterner yaşlı gevşek
tutturulmuş taneli çökellerden oluşan alüvyonal birimlede yürütülen yüksek katlı
yapılaşma faaliyetlerinin, bu alandan Kahramanmaraş Fay Zonu'na (KMFZ) ait
kolların geçmesi nedeni ile hem olası bir depremin yıkıcı etkisi hem de sıvılaşma
açısından çok ciddi riskleri de beraberinde getirdiği görülmektedir. Bu nedenle bu
çalışmada KMFZ'nin biri kuzeyinden diğeri güneyinden olacak şekilde KSU Avşar
yerleşkesi civarından geçen iki kolu üzerinde toplam yedi adet hendek kazısını içeren
paleosismolojik çalışmalar yapılmış ve fayın arazideki konumu ile birlikte aktif
tektonik ve paleosismolojik özellikleri hakkında çok önemli veriler elde edilmiştir.
Açılan hendeklerde Türkiye Diri Fay Haritası'nda Kahramanmaraş Fay Zonu olarak
adlandırılan zonu temsil edecek şekilde çok sayıda ters faydan oluşan zonlar
belirlenmiştir. Hendeklerden derlenen örneklerin yaşlandırma (C14 ve OSL) işlemleri
halen devam etmekte olup, fayların hendek stratigrafisindeki konumlarının
yorumlanması ile elde elde edilen ilk paleosismolojik verilere göre KMFZ'nin
Holosen dahil olacak şekilde tüm Kuvaterner boyunca yüzey kırığı (surface rupture)
oluşturacak büyüklükte birçok depreme kaynaklık ettiği, ayrıca zon içerisindeki
fayların olasılıkla düşük kayma hızlarına sahip oldukları ortaya konulmuştur. Dolayısı
ile KMFZ'nin KSÜ Avşar yerleşkesi civarındaki kollarının Türkiye Diri Fay
Haritası'nda belirtildiği gibi Holosen akvitisine sahip aktif faylar olduğu ilk kez bu
çalışma ile belgelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Paleosismoloji, Aktif Tektonik, Kahramanmaraş Fay Zonu, Oikişubat, Kahramanmaraş

Abstract:
Onikişubat, one of the two central districts of Kahramanmaraş, generally covers the
parts of Kahramanmaraş city center that are either newly built or developed later. For
this reason, it is seen that there is a building stock in the district, almost entirely
consisting of high-rise buildings. However, because of the branches of
Kahramanmaraş Fault Zone (KMFZ) in the north of KSU Avşar campus, high-rise
construction activities carried out in the areas where especially Quaternary aged
alluvial units consisting of loosely consolidated granular sediments are observed, have
very serious risks in terms of both the destructive effect of a possible earthquake and
liquefaction. For this reason, in this study, paleoseismological studies including 30
trench excavations were carried out on the branches of the KMFZ passing around the
KSU Avşar campus and very important data have been obtained about the active
tectonic and paleoseismological features of the fault along with its location in the field.
In the trenches, zones consisting of many reverse faults were determined representing
the zone called Kahramanmaraş Fault Zone on the Active Fault Map of Turkey. The
aging (C14 and OSL) processes of the samples collected from the trenches are still
ongoing, and according to the first paleoseismological data obtained by interpreting
the positions of the faults in the trench stratigraphy, the KMFZ has been the source of
lots of earthquakes, with a magnitude that will create surface ruptures throughout the
entire Quaternary, including the Holocene. In addition, it has been revealed that the
faults within the zone probably have low slip rates. As a result, it was documented for
the first time in this study that the branches of the KMFZ around the KSU Avşar
campus are active faults with Holocene activity as indicated on the Active Fault Map
of Turkey.
Keywords:, Paleosismology, Active Tectonics, Kahramanmaraş Fault Zone, Onikişubat, Kahramanmaraş