Günümüzde ergenlik dönemi gençlerin tercih ettiği kitapların cinsiyet rolleri bakımından incelenmesi
An examinati̇on of gender roles in the books preffered among today's adolescents
Yazar: MİNE BEGÜMHAN ALABAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN BARBAROS YALÇIN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Ergenlik = Puberty ; Gençler = Youngs ; Kitap okuma = Book reading ; Kitaplar = Books ; Okuma kitapları = Reading textbooks ; Tercih = Preference

Özet:
Bu araştırma ergenlerin tercih ettiği kitaplardaki toplumsal cinsiyet rollerinin
incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma nitel gelenekten faydalanarak yapılmış
bir doküman analizidir. Araştırmanın evrenini Konya ilinde, 15-18 yaş aralığındaki
ergenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi 2018-2019 Eğitim Öğretim yılında
Konya'nın merkez ilçeleri olan Karatay, Meram ve Selçuklu'da bulunan üç okulda
lise düzeyinde öğrenim gören öğrencileri kapsamaktadır. Araştırmada inceleme
yapılacak kitapların belirlenmesi amacıyla her bir okuldan 9, 10, 11,12. sınıf
öğrencilerine en son okudukları beş kitabın isimleri sorulmuştur. Elde edilen veriler
incelenmiş, en çok okunan kitaplar belirlenerek incelemeye alınmıştır. Veriler içerik
analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Verilerin belirli bir anlam bütünlüğünün
yakalanması amacıyla kelime ve kelime grubu kodlama şekli kullanılarak ana tema
ve alt temalar oluşturulmuştur. İçerik analizi sonucu elde edilen bulgulara göre kadın
ve erkek rollerinde; roman içerisindeki rol dağılımında, verilen mesleklerde adil bir
dağılımın olmadığı sonucuna varılmıştır. Kitapların, yazıldığı yıllara göre toplumsal
cinsiyet rol dağılımlarında değişimin olduğu, cinsiyetçi dilin yerini eşitlikçi bir
yapıya bıraktığı gözlemlenmiştir. Kadın ve erkek kahramanların okurlarına
cinsiyetleri doğrultusunda birbirlerinden farklı iletilerde bulunduğu sonucuna
varılmıştır. Kadın kahramanların görünüşlerinin, erkek kahramanlara göre daha
detaylı anlatıldığı ve olumsuz alıntıları daha fazla yer verildiği görülmüştür.
Kahramanların yaşları ile ilgili yapılan incelemelerde kadınların yaşları ilerledikçe
oluşan fiziksel deformasyona vurgu yapılırken, erkek kahramanlara yönelik olumsuz
bir ileti bulunamamıştır.

Abstract:
This research was carried out to examine gender roles in books preferred by
adolescents. The research is a document analysis made by using qualitative tradition.
The population of the study consists of adolescents aged 15-18 years in Konya. The
sample of the study consists of the students who get educate in the high schools of Konya
in the 2018-2019 academic year and in the three schools in Meram and Selcuklu. 9th
10th, 11th and 12th grade students from each school were asked to the names of the five books that they have read last in the research. The data obtained were analyzed and the most widely read books were
identified and examined. The data were analyzed by content analysis method. The main
theme and sub-themes have been created by using the word and word group
encoding format for the purpose of capturing a certain meaning of the data.
According to the findings of content analysis, it was found that in the distribution of
the role in the novel, it was concluded that there is no fair distribution in the given
professions. It has been observed that there is a change in gender role distribution
and the place of sexist language in an egalitarian structure. It is concluded that male
and female heroes have different messages from their readers according to their
gender. It is observed that the appearance of female heroes is explained in more
detail than male heroes and negative quotations are mentioned more. In the
researches about the ages of the heroes, while the stress of the physical deformation
that occurs as the women progressed, no negative message about the male heroes
was found.