Meme kanserli hastalarda eğitim düzeyi ile evre arasındaki ilişki
The relationship between educational status and stage of breast cancer patients
Yazar: CİHAN ÖZENTÜRK
Danışman: PROF. DR. İDRİS YÜCEL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Eğitim düzeyi = Education level ; Meme = Breast ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms

Özet:
1.GİRİŞ ve AMAÇMeme kanseri kadınlar arasında en sık rastlanan kanser türüdür. Erken tanı yöntemlerinin gelişmesi ve tedavideki ilerlemelere rağmen halen önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Meme kanserli hastalarda hastalığın erken evrede saptanması, sağkalımı belirleyen en önemli etken olarak görülmektedir. Tanıda gecikme, hastalığa bağlı semptomların ortaya çıkmasından tanı konulana kadar geçen süreyi tanımlamaktadır. Meme kanserinin sık görülmesi, sıklığının giderek artması, erken evrelerde tedavi edilebilir olması, erken evrelerde günümüz koşullarında tanınmasının olanaklı olması meme kanserinin önemini daha da arttırmaktadır. Düzenli tarama programları nedeniyle ekonomik ve sosyokültürel olarak gelişmiş ülkelerde erken tanı alan meme kanserli hasta oranı yüksektir. Çalışmamızın amacı meme kanseri tanısı almış olan hastaların eğitim durumları ile tanı anındaki evrelerini ve tümör saptandıktan sonra patolojik tanıya kadar geçen süreyi incelemektir.2.GEREÇ ve YÖNTEMÇalışmaya meme kanseri tanısı nedeniyle 01/01/2010-01/06/2010 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı polikliniğine başvuran, düzenli olarak tedavi ve takiplerini sürdüren 600 hasta alındı. Bu hastalara bir sayfadan oluşan ve yaş, yaşadığı yer eğitim durumu, memedeki lezyonun saptanma şekli, lezyon saptandıktan sonra patolojik tanı anına kadar geçen süre (hafta olarak alındı) ile patolojik TNM evrelemesini içeren anket formu oluşturuldu.3.BULGULARÇalışmaya alınan hastaların yaşları 26 ile 84 arasındaydı. Ortalama yaş 53.8±11.1 yıl olarak bulundu. Çalışmaya alınan hastaların eğitim düzeyleri ise; hiç eğitim almamış hasta oranı %23.5 (141 hasta) idi. En büyük grubu %53.7 (322 hasta) ile ilkokul mezunları oluşturmaktaydı. Memedeki lezyonun tespit edilme şekline bakıldığında hastaların büyük bir bölümünde lezyonun tespiti tesadüfen kendi kendine yapılan meme muayenesi ile saptanmıştır (%63.7). Hastalarda memedeki lezyon tespit edildikten sonra patolojik tanı anına kadar geçen süre ortalama 11.7 hafta olarak bulundu. Hiç eğitim almayan hastalar ile lise mezunu hastalar arasında ve hiç eğitim almayan hastalar ile üniversite mezunu hastalar arasında geçen bu süre istatistiksel olarak anlamlıydı (p:0.000 ve p:0.003). Hastaların eğitim durumları ile tanı anındaki evreleri karşılaştırıldı ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu. (p:0.04)4.TARTIŞMA ve SONUÇMeme kanserli hastalarda hastalığın erken evrede saptanması, sağkalımı belirleyen en önemli etken olarak görülmektedir. Düzenli tarama programları nedeniyle ekonomik ve sosyokültürel olarak gelişmiş ülkelerde erken tanı alan meme kanserli hasta oranı yüksektir. Hastaların eğitim düzeyleri arttıkça tümör evresi küçülmekte ve tümör saptandıktan sonra tanı anına kadar geçen süre kısalmaktadır.Sonuç olarak bu hastalıkla ilgili en etkin yaklaşım, hastalığı erken dönemde tespit etmeye yönelik çalışma ve programları geliştirmek olmalıdır.Anahtar Kelimeler: Meme kanseri, eğitim düzeyi, evre

Abstract:
1.INTRODUCTIONBreast cancer is the most common cancer among women. Despite developments in methods of early diagnosis and improvements in treatment; it is still an important cause of morbidity and mortality. Diagnosis of disease in early stages in breast cancer patients appears to be the major factor in estimation of survival. Being late in diagnosis is described as the time passes from appearence of disease symptoms to diagnosis. Breast cancer importance is becoming significant because it is common, has increasing frequency, manageable in early stages and also can be diagnosed in early stages. In developed countries, rate of early diagnosed breast cancer patients is high owing to regular screening programs. The aims of our study are to evaluate the relationship between the educational status and stages and also determination of tumor and histopathological diagnosis.2.MATERIALS AND METHODSSix hundred patients referred to Ondokuzmayıs University Medical Faculty Medical Oncology outpatient clinic between January and June 2010 with breast cancer diagnose and continued to be regularly treated and followed up were included in the study. A one sheet questionnaire was performed including age, current living place, education, the way of determination of breast lesion, time between determination of the lesion and pathological diagnose (weekly) and pathological stage as TNM classification.3.RESULTSThe age range of patients included in the study was between 26 and 84 years. The average age was 53.8±11.1 years. In terms of educational status, we found that uneducated patients ratio was %23.5 (141 patients). The largest group with %53.7 (322 patients) ratio was consisted of patients graduated from primary school. According to the way of determination of the lesion; in majority of the patients (%63.7 ) lesions were determined by manual breast self-examination incidentally. The average time from determination of the lesion to pathological diagnose was 11.7 weeks. Interval between uneducated patients and patients graduated from college and also between uneducated patients and patients graduated from university were statistically significant (p:0.000 ve p:0.003). Shorter educational status and stages at the time of diagnosis were compared and found statistically significant (p:0.04).4.DISCUSSION AND CONCLUSİONEarly diagnose of the disease in breast cancer patients occurs to be the most important factor in assessing survival. Thanks to regular screening programs, early diagnosed breast cancer patient rate is high in developed countries. As the educational level increases, the stage of tumor decreases and the time from determination of tumor to diagnosis becomes shorter.In conclusion; the most effective approach regarding with rapid diagnosis requires largest and well designed studies and screening programs.Key words: Breast cancer, educational level, stage