Aybastı (Ordu) ilçesinde yetişen ümitvar muşmula (Mespilus germanica L.) genotiplerinin belirlenmesi
Determination of pomological characteristics of medlar (Mespilus germanica L.) genotypes grown in Aybasti (Ordu) district
Yazar: CAN DUMAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET FİKRET BALTA
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Ordu ili Aybastı ilçesinde yetiştirilen muşmula genotiplerinin pomolojik özelliklerini belirlemek amacı ile 2017 ve 2018 yıllarında yürütülmüştür. Çalışmada 2017 yılında 78 muşmula genotipinden meyve örneği alınmış ve 10 g'ın altındaki genotipler elenerek, 2018 yılında 41 muşmula genotipinde inceleme yapılmıştır. Belirlenen muşmula genotiplerinde fenolojik ve morfolojik özellikler ile meyve özellikleri incelenmiştir. İncelenen muşmula genotiplerinde ilk çiçeklenme 21 Mayıs-30 Mayıs, tam çiçeklenme 25 Mayıs-7 Haziran, çiçeklenme sonu ise 30 Mayıs-13 Haziran tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Bunun yanı sıra incelenen muşmula genotiplerinde meyve ağırlığı 8.89 g (AY-74) ile 32.08 g (AY-8), meyve eni 25.25 mm (AY-74) ile 40.47 mm (AY-10), meyve boyu 25.02 mm (AY-52) ile 36.82 mm (AY-8), çekirdek sayısı 4.95-5.0 adet, çekirdek ağırlığı 0.84 g (AY-74) ile 2.40 g (AY-8), meyve eti oranı %84.47 (AY-4) ile %92.48 (AY-8), suda çözünebilir kuru madde miktarı %11.20 (AY-72) ile %20.60 (AY-11, AY-14), pH değeri 3.48 (AY-21) ile 5.52 (AY-4), titre edilebilir asitlik içeriği %0.03 (AY-4, AY-5, AY-26, AY-31, AY-50) ile %0.27 (AY-71) ve C vitamini içeriği 10.40 mg 100 g-1 (AY-12 ve AY-13) ile 87.20 mg 100 g-1 (AY-48) arasında tespit edilmiştir. Belirlenen muşmula genotiplerinin incelenen özellikler bakımından büyük bir varyasyon gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca tartılı derecelendirme sonucunda en yüksek puanı alan AY-10 ve AY-8 genotipleri ümitvar olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Meyve ağırlığı, meyve eti oranı, suda çözünebilir kuru madde miktarı, C vitamini.

Abstract:
This study was conducted to determine the pomological characteristics of medlar genotypes grown in Aybastı (Ordu) district, in 2016-2017 years. In the study, fruit samples were collected 78 medlar genotypes in 2017 year and genotypes with fruit weight less than 10 g were eliminated. In 2018 year, in 41 medlar genotypes were investigated. In selected medlar genotypes, were investigated phenological, morphological and fruit characteristics. In investigated medlar genotypes, between 21 May and 30 May for first flowering, 25 May and 7 June for full flowering and for 30 May and 13 June post flowering were observed. Also, from 8.89 g (AY-74) to 32.08 g (AY-8) for fruit weight, 25.25 mm (AY-74) to 40.47 mm (AY-10) for fruit width, 25.02 mm (AY-52) to 36.82 mm (AY-8) for fruit length, 4.95 to 5.0 for seed number, 0.84 g (AY-74) to 2.40 g (AY-8) for seed weight, 84.47% (AY-4) to 92.01% (AY-8) for fruit flesh ratio, 11.20% (AY-72) to 20.60% (AY-11, AY-14) for soluble solids content, 3.48 (AY-21) to 5.52 (AY-4) for pH, 0.03% (AY-4, AY-5, AY-26, AY-31, AY-50) to 0.27% (AY-71) for titratable acidity and 10.40 mg 100 g-1 (AY-12 ve AY-13) to 87.20 mg 100 g-1 (AY-48) for vitamin C were determined in selected medlar genotypes. Selected medlar genotypes, in terms of characteristics investigated determined showed a great variation. Also, AY-10 and AY-8 genotypes with the highest scores in the result of weighted-rankit method were determined as promising. 

Keywords: Fruit weight, fruit flesh ratio, soluble solids content, vitamin C.