Ekonomik büyümede dış kaynak kullanımının rolü: Afrika ülkeleri üzerine panel veri analizi
The role of foreign capital utilization in economic growth: A panel data analysis on African countries
Yazar: İSMAİL ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. HAKKI OZAN ERUYGUR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışmada, ülke dışından gelen borç, doğrudan yabancı yatırım ve resmi kalkınma yardımlarının büyüme üzerindeki etkisi mevcut teorik yaklaşımlardan hareket ile ampirik yönden incelenmektedir. Ekonomik büyüme ve kalkınmanın, ülke dışı kaynaklar ile finanse edilmesine ilişkin fikirler iktisat yazınında uzun yıllardır tartışılmaktadır. Gelişme yolundaki ülkelerin yetersiz tasarruf kapasitesi nedeniyle oluşan sermaye açığını ülke dışından kaynaklar ile karşılayabileceği ve bu sayede artan yatırımların ekonomik büyümeyi artıracağı fikri üzerine teorik ve ampirik literatür gelişmiştir. Çalışma, Afrika ülkelerinin 2000-2022 yıllarına ait verileri kullanılarak panel veri ekonometrisine ait yöntemler ile gerçekleştirilmektedir. Tahmin edilecek modelde kullanılan değişkenler arasında uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisi, Westerlund metodu kullanılarak test edilmiştir. Uzun dönem katsayılarının tahmini, Pesaran CCEMG ve Eberhardt AMG yöntemleri kullanılarak tahmin edilmiştir. CCEMG yönteminin bulgularına istinaden sonuçlar yorumlanmıştır. Bağımlı değişken ile açıklayıcı değişkenlerin uzun dönemde eşbütünleşik olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Katsayı tahmini sonucunda, dış borçlar ve resmi kalkınma yardımının, ekonomik büyüme üzerinde negatif ve anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca açıklayıcı değişken olarak modele eklenen kamu yatırımlarının büyüme üzerindeki etkisi pozitif ve anlamlı bulunmuştur. Doğrudan yabancı yatırımların katsayısı pozitif olmasına karşın istatiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the impact of external debt, foreign direct investment and official development assistance on growth is analyzed empirically based on existing theoretical approaches. The idea of financing economic growth and development with external resources has been discussed in the economics literature for many years. The theoretical and empirical literature has developed on the idea that developing countries can meet the capital gap caused by insufficient savings capacity with external resources and thus increased investments will increase economic growth. The study is carried out with panel data econometric methods by using the data of African countries for the years 2000-2022. The long-run cointegration relationship between the variables used in the model to be estimated is tested using the Westerlund method. The long-run coefficients are estimated using Pesaran CCEMG and Eberhardt AMG methods. The results are interpreted based on the findings of the CCEMG method. It is concluded that the dependent variable and explanatory variables are cointegrated in the long run. As a result of the coefficient estimation, it is concluded that external debt and official development assistance have a negative and significant effect on economic growth. In addition, the effect of public investments added to the model as an explanatory variable on growth was found to be positive and significant. Although the coefficient of foreign direct investments is positive, it has been determined that it is not statistically significant.