El, göz ve ayak dominansı
Hand, eye and foot dominance
Yazar: MUHAMMED ALİ SAİN
Danışman: PROF. DR. NEŞE ÇELEBİSOY
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Sinirbilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Ayak = Foot ; Baskınlık = Dominance ; Dominans-serebral = Dominance-cerebral ; Duruş = Posture ; El = Hand ; Göz = Eye ; Postural denge = Postural balance

Özet:
Nörofizyolojik ve musko-skeletal bir fenomen olan serebral dominans uzun yıllardır araştırmacıların ilgilisini çekmektedir. Serabral dominans beynin bir hemisferinin diğerine göre daha baskın olması olarak tanımlanabilir. Bu baskınlık anatomik veya yapısal bir farklılık olabilir. Sol hemisfer dil, konuşma ve hesaplama konularında lateralize olurken, sağ hemisfer spasyal öğrenme, duygusal iletişim gibi konularda daha çok laterize olmuştur. Lateral dominans ise el, göz, ayak ve kulak gibi çift olarak bulunan organlardan birinin diğerine göre daha gelişmiş veya tercih edilmesi durumunu temsil eder.
Bu çalışmanın amacı serebral dominansın en büyük temsilcisi olan el dominansı, göz ve ayak dominansı ile ilişkilendirmektir. Buna ek olarak statik postürografik (Tek Taraflı Duruş-US testi- Unilateral Stance) analiz ile serebral dominansın postür ve denge  üzerine etkisi açığa çıkarılması amaçlanmıştır. Bu çalışma ile ilk defa NeuroCom System Balance Master cihazı serebral dominans ile ilişkilendirilmesi planlanmaktadır.
Çalışmaya İzmir'de bulunan 18-45 yaş arasında sağlıklı 30 sağ el dominant ve 30 sol dominant gönüllü bireyler dahil edildi. Katılımcıların el dominansları Edinburg El Tercihi Anketi ile El Dominansı Skorları (EDS) hesaplandı ve  belirlendi. Buna bağlı olarak Sağlak ve Solak olmak üzere iki kategori oluşturuldu. Bu çalışmaya katılan her adayın göz dominansı, ayak dominansı belirlendi ve statik postürografik test (US test) uygulandı.
Çalışma sonucu oluşan verilerin istatiksel analizleri IBM SPSS Statistics 25.0 Programı kullanıldı. Nümerik değişkenlerin Normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk(n<50) testiyle incelendi. Nümerik değişkenler ortalama ve standart sapma veya medyan(min-max) olarak verildi. Kategorik değişkenler sayı ve yüzde olarak verildi. Kategorik değişkenler için Pearson Kikare ve Fisherin Kesin Kikare (Fisher Exact) Testi kullanıldı. Grup karşılaştırması için normal dağılıma uygunluk sağlandığında Independent Samples T test, normal dağılıma uygunluk sağlanmadığında Mann Whitney U testi kullanıldı. Tüm hipotezler için istatiksel anlamlılık düzeyi 0.05 kabul edildi.
Her iki grupta kadın katılımcılar % 56.7 (n = 17) ve erkek katılımcılar % 43.3 (n = 13) oluşturmuştur. Katılımcıların yaş ortalaması Solak grubun yaş ortalaması 28.81.4; Sağlak grubun yaş ortalaması 29.30.4'tir. Sırasıyla Solak ve Sağlak gruplardaki bireylerin boy uzunlukları ortalamaları 171.41.8 cm ve 170.71.8 cm'dir. İki grup arasında cinsiyet (p=1.00, p>0.05), yaş (p=0.80, p>0.05) ve boy uzunluğu (p=0.78, p>0.05) anlamlı bir farklılık yoktur. Gruplar arasında göz dominansı (p=0.04, p<0.05), ayak dominansı (p=0.00, p<0.05) arasıdaki uyum istatiksel olarak önemlidir. Ayak ve göz dominansı arasında da benzer ilişki mevcuttur (p=0.03, p<0.05). Son olarak el ve ayak dominansına göre gruplar arasında postürografik istatiksel bulunmamıştır.
Sonuç olarak, el dominansına göre seçilen bireylerin postural asimetriye sahip olmadığını, göz ile zayıf ve ayak ile güçlü bir laterizasyon ilişkili olduğunu göstermektedir. Görmenin postür ve denge üzerine etkisinin önemli olduğu tekrar ortaya konmuştur. Çalışmamız statik postürografide göz açık ve göz kapalı kayıtlamalarda saptanan salınım hızları ayak dominansını belirlemede ek katkı sağlamamaktadır.  Postüral asimetrinin varlığının bulunup bulunmadığı ve lateral dominans ile ilişkisi açısından ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.







Anahtar Kelimeler; serebral dominans, ayak dominansı, statik postürografi

Abstract:
Cerebral dominance, a neurophysiological and musco-skeletal phenomenon, has been of interest to researchers for many years. Serabral dominance can be defined as the predominance of one hemisphere of the brain to the other. This dominance may be anatomical or structural. While the left hemisphere is lateralized in language, speech and computation, the right hemisphere is laterated in spatial learning and emotional communication. Lateral dominance, on the other hand, represents one of the organs in pairs, such as hands, eyes, feet and ears, which is more developed or preferred over the other.
The aim of this study is to relate eye and foot dominance according to hand dominance, which is the largest representative of cerebral dominance. In addition, static posturographic (Unilateral Stance test - US) analysis aimed to reveal the effect of cerebral dominance on posture and balance - has been performed to use NeuroCom System Balance Master cerebral dominance has been done for the first time.
Thirty healthy right handed and 30 left handed volunteer individuals aged between 18-45 years in Izmir were included in the study. The hand dominance of the participants was calculated and determined by the Edinburgh Hand Preference Questionnaire and the Hand Dominance Scores (EDS). Accordingly, two categories, Righter and Lefter, were created. Eye dominance and foot dominance of each candidate was determined and static posturgical test (Unilateral Stance) was performed.
Statistical analysis of the data IBM SPSS Statistics 25.0 Program was used. The suitability of the numerical variables for normal distribution was examined by the Shapiro-Wilk test (n <50). Numerical variables were given as mean and standard deviation or median (min-max). Categorical variables were given as numbers and percentages. Pearson chi-square and Fisher's exact chi-square test were used for categorical variables. Independent Samples T test was used when the normal distribution was obtained for the group comparison and Mann Whitney U test was used when the normal distribution was not achieved. Statistical significance was accepted as 0.05 for all hypotheses.
Female participants constituted 56.7% (n = 17) and male participants 43.3% (n = 13) in both groups. The mean age of the Lefters was 28.81.4; The mean age of the Righters was 29.30.4. The mean height of the individuals in the Lefter and Righter groups, respectively, was 171.41.8 cm and 170.71.8 cm. No statistical difference was found between the two groups in terms of gender (p = 1.00, p> 0.05), age (p = 0.80, p> 0.05) and height (p = 0.78, p> 0.05). There was a statistically significant difference in eye dominance (p = 0.04, p <0.05) and foot dominance (p = 0.00, p <0.05) between the groups. There was a statistically significant difference between foot and eye dominance (p = 0.03, p <0.05). Finally, There was no statistically signifiant difference in posturographic anaysis between the groups.
As a result, the individuals selected according to handedness do not have postural asymmetry, weak eyededness and strong footedness relation to lateralization. The effect of vision on posture and balance was re-established. Further studies are needed to determine the presence of postural asymmetry and its relationship with lateral dominance.







Keywords; cerebral dominance, foot dominance, static posturography