Aile diş hekimliği sistemi hakkında paydaş görüşleri: Fenomenolojik bir araştırma
Stakeholder views on the family dentistry system: A phenomenological research
Yazar: LEVENT KAPISIZ
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM YÜCEL
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Bu yüksek lisans tez çalışmasının amacı Aile Diş Hekimliği Sistemi içerisinde yer alan paydaş görüşlerinin hizmet alan (vatandaşlar), hizmet sunucuları (diş hekimleri) ve dolaylı hizmet sunucuları (hekimler, psikolog, diyetisyen ve yöneticiler vb.) yönünden incelenerek belirlenmesidir. Yapılan yarı yapılandırılmış görüşme neticesinde elde edilen verilerin Aile Diş Hekimliği Sistemi çerçevesinde yapılacak çalışmalara katkı sunacağı değerlendirilmektedir. Araştırmada amaca yönetik örnekleme yöntemi kullanılarak  Afyonkarahirsar'da ikamet eden 27 kişi olan hizmet alıcıları ( vatandaşlar) , 16 kişi hizmet sunucuları (dişhekimleri), 12 kişi dolaylı hizmet sunucuları     (hekimler, diyetisyenler, psikologlar, yöneticiler) oluşan paydaşlara yarı yapılandırılmış görüşme formunda yer alan sorular görüşme yöntemiyle sorularak veriler analiz edilmiştir. Yapılan çalışmada Aile Diş Hekimliği Sistemi konusunda vatandaşların bilgi düzeyinin az olduğu, Aile Diş Hekimliği Sistemi açıklandığında ise kapsamının tüm yaş gruplarının kapsamasını gerektiği, ADHS'nin de aile hekimliği gibi ulaşılabilir mekân ve konumda, ağız ve diş sağlığıyla ilgili tüm tedavileri yapacak şekilde hizmet vermesini talep ettikleri, engelli yakınlarının ise ADHS ve genel ağız ve diş sağlı hizmetlerinde yararlanmada yaşanılan güçlüklerden yakındıkları hususları ön plana çıkmıştır. Ayrıca randevu sisteminde yaşanılan gecikmeler ve sevk sorunları ortak yakınmalardır.
Diş hekimleri ise talep yoğunluğu, hastaların başvurularındaki gecikme, ağız ve diş sağlığına gerekli özenin gösterilememesi, özellikle çocuklar olma üzere ağız ve diş sağlığı eğitiminde yetersizlikler gibi hususları dile getirmişlerdir. Diş hekimlerin ADHS konusunda kapsam yaş grubu konusunda çeşitli görüşlerde olsalar da ortak kanı çocuklarda yapılması gereken koruyucu uygulamaların mutlaka uygulanması yönündedir. ADHS hakkında diş hekimleri de yeterli bilgiye sahip değildir. Dolaylı hizmet sunucularının görüşleri ise ADHS'nin yine sağlık, beslenme, psikoloji ve yönetim açısından değerlendirilmesini içeren görüşlerden oluşmaktadır. ADHS hakkında paydaş görüşleri ortaya konularak koruyucu ağız ve diş sağlığı hizmetlerine katkı sağlanması hedeflenmiştir.

Abstract:
The aim of this master's thesis is to determine the views of stakeholders in the Family Dentistry System by examining them in terms of service recipients (citizens), service providers (dentists) and indirect service providers (physicians, psychologists, dieticians and administrators etc.). It is evaluated that the data obtained as a result of the semi-structured interview will contribute to the studies to be carried out within the framework of the Family Dentistry System. In the research, using the purpose-directed sampling method, the questions in the semi-structured interview form were asked to the stakeholders consisting of 27 service recipients (citizens), 16 service providers (dentists), 12 indirect service providers (physicians, dieticians, psychologists, psychologists, managers) residing in Afyondakahirada by interview method and the data were analyzed. In the study, it was found that citizens have low level of knowledge about the Family Dentistry System, when the Family Dentistry System was announced, they demanded that the scope of the Family Dentistry System should cover all age groups, that FDS should provide services in an accessible place and location like family dentistry, in a way to provide all treatments related to oral and dental health, and that the relatives of the disabled complained about the difficulties experienced in benefiting from FDS and general oral and dental health services. In addition, delays in the appointment system and referral problems are common complaints.
Dentists, on the other hand, mentioned issues such as high demand, delay in patients' applications, lack of attention to oral and dental health, and inadequacies in oral and dental health education, especially for children. Although dentists have various opinions on the age group covered by FDS, the common opinion is that preventive practices should be applied in children. Dentists also do not have sufficient knowledge about FDS. The views of indirect service providers, on the other hand, include the evaluation of FDS in terms of health, nutrition, psychology and management. It is aimed to contribute to preventive oral and dental health services by revealing stakeholder views on FDS.