Türkiye'nin farklı bölgelerinden alınan kök-ur nematodu türlerinin (Meloidogyne spp.) tanısı ve bazı kök-ur nematodu populasyonlarının virülentliğinin belirlenmesi
Identification of meloidogyne species collected from different parts of Turkey and determination of virulence of some root-knot (Meloidogyne spp.) populations
Yazar: ADEM ÖZARSLANDAN
Danışman: PROF. DR. İ. HALİL ELEKCİOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ziraat Bölümü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Nematodlar = Nematoda

Özet:
Kök-ur nematodu türleri (Meloidogyne spp.) tüm dünyada bitkisel üretimde önemli verim ve kalite kayıplarına sebep olmaktadır. Bu çalışmada Türkiye Kök-ur nematodu türlerinin saptanması amacıyla, farklı alanlardan 79 adet Kök-ur nematodu populasyonu toplanarak moleküler ve morfolojik yöntemlerle teşhis çalışması yapılmıştır. Elde edilen Kök-ur nematodu populasyonları bir yumurta paketi ile hassas domates `Simita F1' çeşidi üzerinde saflaştırılmıştır. Saflaştırılan yumurta paketlerinden elde edilen ikinci larva dönemindeki bireylerinden DNA izolasyonu yapılmış, türe spesifik primerlerle PCR kurularak Meloidogyne türleri teşhis edilmiştir. Aynı zamanda her populasyona ait ikinci dönem larvaların ve hassas domates bitkilerinin köklerinden elde edilen dişi bireylerin vulva kesitlerinden daimi preparatlar yapılarak morfolojik yöntemlerle de teşhis çalışmaları yapılmıstır. Moleküler ve morfolojik yöntemlerle yapılan teşhis sonucunda 4 türün M. incognita, M. arenaria, M. javanica ve M. chitwoodi, ülkemizde yaygın olduğu tespit edilmiştir. Türkiye genelinden elde edilen 79 Kök-ur nematodu populasyonundan 22 adedinin M. incognita, 21 adedinin M. arenaria, 28 adedinin M. javanica ve 8 adedinin de M. chitwoodi olduğu saptanmış olup, bunların bulunma oranları sırasıyla, % 28, % 27, % 35 ve %10 olarak saptanmıştır. Bu türlerden M. chitwoodi Türkiye nematod faunası için yeni kayıt niteliğindedir. Patates örneklerinden elde edilen Kök-ur nematodlarının tamamının M. chitwoodi olduğu tespit edilmiştir. Tespit edilen Meloidogyne türlerinin illere ve ürün gruplarına göre dağılımı ülkemiz tarımı için önemli bilgiler sunmaktadır. 8 adet M. incognita, 13 adet M. arenaria ve 7 adet M. javanica populasyonlarının virülentliği Picasso ve Malike F1 domates çeşitlerinde incelenmiştir. Sonuçlarda denemeye alınan hiçbir populasyonun virülent olmadığı saptanmıştır.

Abstract:
Root-knot nematodes (Meloidogyne spp.) cause significant quality and yield losses in crops throughout the world. The objective of this study was to identify the root-knot nematode samples, by molecular and morphological means, that have been collected from different regions of Turkey. The seventy-nine root-knot nematode samples were first homogenized by inoculating susceptible tomato cultivar `Simita F1? with single egg masse.Then, second stage larvae obtained from homogenized-egg masses were used for DNA isolation. The molecular identification of the samples were conducted with species-specific SCAR (sequence characterized amplified region) and PCR-RFLP (polymerase chain reaction-restriction fragment length polymorphism) markers. The morphological identification of the samples were carried out using dissected-fixed vulva of female and second stage larvae collected from susceptible tomatoes (homogenized samples). Results showed that four root-knot nematode species, M. incognita, M. arenaria, M. javanica and M. chitwoodi were the most common in Turkey. Of the 79 samples, 22 (28 %), 21 (27 %), 28 (35 %), and 8 (10 %) were identified to be M. incognita, M. arenaria, M. javanica and M. chitwoodi, respectively. This is the first report for M. chitwoodi in Turkey. All the samples that were collected from potato crop in mid-anatolia belong to M. chitwoodi. The distribution of Meloidogyne species by region and crop offers important insight for Turkish agriculture. 8, 13 and 7 populations of M. incognita, M. arenaria and M. javanica were used in this study respectively. Result showed that none of these populations belonging to three different root-knot nematode species were able to overcome the resistance controlled by single dominant gene Mi in tomato, indicating that populations were not virulent.