Antalya'da devlet ve eşrâf ilişkileri (1839-1908)
The relationships between state and notables in Antalya (1839-1908)
Yazar: EVREN DAYAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜVEN DİNÇ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Tarih = History
Dizin: Antalya = Antalya ; Devlet = State ; Eşraf = Notables ; Hizip = Schism ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Siyasi tarih = Political history ; Tanzimat Fermanı = Tanzimat Fermanı

Özet:
Tanzimat Fermanı'nın ilanını takip eden dönemde Antalya bir dizi huzursuzluğa sahne
oldu. Gerçekte bu huzursuzluklar Antalya eşrâfı arasında yaşanacak uzun dönemli iktidar
mücadelesinin ilk işaretleriydi. Eşrâfın iktidar mücadelesi şehrin iki hizbe bölündüğü 1853
İhtilâli ile doruk noktasına ulaştı ve bu tarihten itibaren Antalya, sürekli olarak, bir diğerine
muhalif iki hizip arasındaki iktidar mücadelesine tanıklık etti. Tanzimat Fermanı'nın ilanı ile
II. Meşrutiyet'in ilanı arasında kalan dönemde Antalya'nın siyasi tarihini bu hizip ve fırka
mücadeleleri belirledi.
Bu çalışmada Antalya'da siyasi hayatın en önemli özelliği olan hizip mücadeleleri,
Tanzimat Fermanı'nın ilanından sonra Osmanlı İmparatorluğu'nun taşrada oluşturmaya
çalıştığı idari düzen bağlamında ele alınmaktadır. Bu nedenle çalışmada, Tanzimat
Fermanı'nın ilanından sonra devlet ve eşrâf arasındaki ilişkilerin özelliklerine değinilmiş,
idari reformlar sürecinde Antalya eşrâfının konumu mercek altına alınmıştır. Bununla
birlikte, siyasi hayatın çekişmeci niteliğinin, sadece devlet ve taşra toplumu arasındaki
ilişkilerin biçimlendirdiği bir kültürün ürünü olduğu düşünülmemektedir. Bu kültürün
oluşmasında şehrin tarihi, coğrafi ve beşeri özellikleri de etkili olmuştur. Bu nedenle
çalışmada Antalya'nın uzun dönemli tarihine, bu tarih üzerinde belirleyici olan; göçlere, istila
ve isyanlara, iklimsel faktörlere, salgınlara ve istikrarsızlıklara da değinilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Eşraf, hizip, çekişmecilik, Tanzimat Fermanı, Antalya.

Abstract:
In the following period of proclamation of the Tanzimat Edict, Antalya was the scene
of a series of social unrest. Indeed, this was the first sign of the long-term power struggle
among the notables of Antalya. The struggle reach to top by the year 1853 when the city was
dichotomized, and from then on, Antalya witnessed to a never ending contention between
two faction and sect have opposite views. Antalya political history has been shaped by bitter
struggle of those factions and sects in the period between declaration of the Tanzimat Edict
and the Second Constitutional Period.
In this study, the most important characteristic of the Antalya political history, power
struggle of the factions and parties, are considered as an administrative arrangement which
was tried to be formed for the rural by Ottoman Empire right after proclamation of the
Tanzimat Edict. Therefore, relationship properties between government and notables,
additionally, position of the Antalya notables during the administrative reforms are examined.
However, agonistic characteristic of political life is not considered as cultural heritage which
shaped by the interactive relation between government and provincial society. History,
geographical and human properties of the city were also effective to shape the culture. For
this reason in this study, long term history of the city and migrations, invasion and rebellion,
climatic factors, outbreaks and lastly disablement which have influence on that history are
mentioned.


Keywords: Notable, faction, agonism, the Tanzimat Edict, Antalya.