İlköğretim okulu yöneticilerinin dönüşümcü liderlik rollerini gerçekleştirme düzeylerine ilişkin yönetici ve öğretmenlerin algı ve beklentileri /
Yazar: MELİKE CÖMERT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NECDET KONAN
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma ile ilköğretim okulu yöneticilerinin, dönüşümcü liderlik rollerini gerçekleştirme düzeylerine ilişkin yönetici ve öğretmenlerin algı ve beklentilerini saptamak amaçlanmıştır. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Oran (2002) tarafından geliştirilen Dönüşümsel Önderlik Anketi, bu araştırmanın amacını gerçekleştirmek için uygun olduğundan, bilgi toplama aracı olarak kullanılması yeğlenmiştir. Araştırmada aşağıdaki bulgular elde edilmiştir: 1. Erkek öğretmenler bayan öğretmenlere göre yöneticilerinin dönüşümcü liderlik rollerini daha üst düzeyde yerine getirdiklerini düşünmektedirler. 2. Öğretmen okulu mezunu olan yöneticiler, eğitim fakültesi mezunu olan ve diğer fakültelerden (veterinerlik fakültesi, mühendislik fakültesi, açık öğretim fakültesi) mezun olan yöneticilere göre dönüşümcü liderlik rollerini daha üst düzeyde gerçekleştirdiklerini düşünmektedirler. 3. 3 yıllık eğitim enstitüsü mezunu olan yöneticiler eğitim fakültesi mezunu olan yöneticilere göre dönüşümcü liderlik rollerini daha üst düzeyde gerçekleştirdiklerini düşünmektedirler. 4. 2 yıllık eğitim yüksekokulu mezunu olan yöneticiler 2 yıllık eğitim enstitüsü mezunu olan yöneticilere göre; diğer fakültelerden (veterinerlik fakültesi, mühendislik fakültesi, açık öğretim fakültesi) mezun olan yöneticiler ise 2 yıllık eğitim yüksekokulu mezunu olan yöneticilere göre dönüşümcü liderlik rollerini daha üst düzeyde gerçekleştirmeleri gerektiğini düşünmektedirler. 5. 2 yıllık ve 3 yıllık eğitim enstitüsü mezunu olan yöneticiler eğitim fakültesi mezunu olan yöneticilere göre dönüşümcü liderlik rollerini daha üst düzeyde gerçekleştirmeleri gerektiğini düşünmektedirler. 6. Öğretmen okulu mezunu olan yöneticiler, eğitim fakültesi mezunu ve 2 yıllık eğitim yüksekokulu mezunu olan yöneticilere göre dönüşümcü liderlik rollerini daha üst düzeyde gerçekleştirmeleri gerektiğini düşünmektedirler. 7. Önlisans programı mezunu olan öğretmenler lisans programından mezun olan öğretmenlere göre yöneticilerin dönüşümcü liderlik rollerini daha üst düzeyde IVgerçekleştirdiklerini düşünmektedirler. 8. Okul yöneticiliğindeki toplam hizmet süresi 1 1-15 yıl olan yöneticiler, 6- 10 yıl olan yöneticilere ve 16 yıl ve üstü olan yöneticilere göre dönüşümcü liderlik rollerini daha üst düzeyde gerçekleştirmeleri gerektiğini düşünmektedirler. 9. Hizmet süresi 5 yıl ve altında olan öğretmenler, 6-1 0 yıl olan öğretmenlere göre yöneticilerinin dönüşümcü liderlik rollerini daha fazla yerine getirdiklerini düşünmektedirler. 16 yıl ve üstünde hizmet etmiş olan öğretmenler ise 6-10 yıl hizmet etmiş olan öğretmenlere göre yöneticilerinin dönüşümcü liderlik rollerini daha fazla yerine getirdiklerini düşünmektedirler. İ0. Sınıf öğretmeni olan yöneticiler, branş öğretmeni olan yöneticilere göre dönüşümcü liderlik rollerini daha üst düzeyde gerçekleştirdiklerini düşünmektedirler. Branş öğretmeni olan yöneticiler ise sınıf öğretmeni olan yöneticilere göre dönüşümcü liderlik rollerini daha üst düzeyde gerçekleştirmeleri gerektiğini düşünmektedirler. 11. Sınıf öğretmenleri, branş öğretmenlerine göre yöneticilerin dönüşümcü liderlik rollerini daha üst düzeyde gerçekleştirdiklerini ve gerçekleştirmeleri gerektiğini düşünmektedirler. 12. Yöneticiler kendilerinin dönüşümcü liderlik rollerini, öğretmenlerin algıladıklarından daha fazla yerine getirdiklerini ve getirmeleri gerektiğini düşünmektedirler. 13. Yöneticilerin dönüşümcü liderlik rollerini gerçekleştirme düzeylerine ilişkin algılarının 4 alt boyutta incelenmesi sonucunda yöneticilerin kendilerini en başarılı gördükleri boyut "Zihinsel Teşvik", en az başarılı gördükleri boyut ise "Bireysel İlgi" boyutudur. Öğretmenlerin, yöneticilerin dönüşümcü liderlik rollerini gerçekleştirme düzeylerine ilişkin algılarının 4 alt boyutta incelenmesi sonucunda öğretmenlerin, yöneticilerini en başarılı gördükleri boyut "İlham Verici Motivasyon" en az başarılı gördükleri boyut ise "Bireysel İlgi" boyutudur.

Abstract:
The purpose of the study is to investigate the perceptions and expectations of the elementary school teachers and principals about elementary school principals' levels of realizing transformational leadership practices. Survey method is used in this research. The Transformational Leadership Inventory developed by Oran (2002), is preferred as data collection instrument since it best suits to the purpose of the research. Some findings of the study include: 1. Compared to female teachers, male teachers believe that their principals realize transformational leadership practices at higher levels. 2. Compared to principals graduated from Education Faculties and other faculties (Faculty of Veterinary, Faculty of Engineering, Open Education Faculties), those principals graduated from Normal Schools believe that they realize higher levels of transformational leadership practices. 3. Compared to principals graduated from Normal Schools, principals graduated from 3 -year Education Institutes believe that they realize higher level of transformational leadership practices. 4. Compared to principals graduated from 2-year Education Institutes, those principals graduated from 2-year Schools of Higher Education believe that they should realize higher levels of transformational leadership practices, and so do the principals graduated from other faculties (Faculty of Veterinary, Faculty of Engineering, Open Education Faculties) compared to the principals graduated from 2-year Schools for Higher Education. 5. Compared to Normal School graduated principals, those principals graduated from 2 and 3 -year Education Institutes believe that they should realize higher levels of transformational leadership practices. 6. Compared to the principals graduated from Education Faculties and 2-year Education Institutes, those graduated from Normal School believe that they should realize higher levels of transformational leaderskÎM3§acti VI7. Compared to bachelor's degree graduate teachers, those pre-bachelor's degree graduate teachers believe that principals realize higher levels of transformational leadership practices. 8. Compared to principals whose total period in office as a principal is 6-10, 16, or more than 16 years, those principals whose total period in office as a principal is 11-15 years believe that they should realize higher levels of transformational leadership practices. 9. Compared to teachers whose total period of service is 6-10 years, those teachers whose total period of service is less than 5 years believe that principals realize higher levels of transformational leadership practices. And also compared to teachers whose total period of service is 6-10 years, those teachers whose total period of service is 1 6 or more than 1 6 years believe that principals realize higher levels of transformational leadership practices. 10. Compared to principals who are branch teachers, those principals who are class teachers believe that they realize higher levels of transformational leadership practices. However, compared to principals who are class teachers, principals who are branch teachers believe that they should realize higher levels of transformational leadership practices. 11. Compared to branch teachers, class teachers believe that principals realize and should realize higher levels of transformational leadership practices. 12. Compared to teachers, principals believe that they realize and should realize transformational leadership practices more than teachers perceive. 13. After investigating the principals own perceptions about their levels of realizing transformational leadership practices on four subscales, it is found that "Intellectual Stimulation" is the subscale on which the principals rated themselves the best while the "Individualized Consideration" is the one on which they rated themselves the worst. After investigating the teachers' perceptions about the principals' levels of realizing transformational leadership practices on four subscales, it is found that "Inspirational Motivation" is the subscale on which the teachers rated the principals the best while the "Individualized Consideration" is the one on which the teachers rated them the worst. VII