Çeşitli asitlere maruz bırakılmış insan dişlerinden DNA geri kazanımının belirlenmesi
Determination of DNA recovery from human teeth exposed to various acids
Yazar: NEJLA KARABOĞA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA ÜNSAL SAPAN
Üsküdar Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Genetik = Genetics

Özet:
Adli bilimler suçun aydınlatılmasında, farklı birçok bilim dalının bir araya gelip çalıştığı uygulamaların bir bütün halidir. Eski dönemlerden beri adli vakaların araştırılmasında öncelikle fiziksel bulguların incelenmesi ve yorumlanması yapılmıştır. Gelişen teknoloji ile bulguların çalışılma sistemleri değişse de binlerce yıldır adli vakalarda öncelikli olarak yapılan işlem kimliklendirmedir. İlk olarak dış görünüş ile fiziksel kimliklendirme yapılması hedeflenir fakat suçun çeşitliliğinden dolayı genellikle bu şekilde kimliklendirmede güçlük yaşanmaktadır. Diğer birçok adli bilimler alanının bir arada çalışmasıyla toplanan bulgular ile tam bir kimliklendirme profili oluşturulabilir. Canlıların bütün dokularından DNA elde edilebiliyor oluşu ve bu molekülün kişiye özgü bilgiler taşıyor olması kimliklendirmede DNA analizlerinin en sık kullanılan ve en güvenilir yöntemlerden biri haline gelmesine neden olmuştur. Çevresel, fiziksel ve kimyasal etmenlere maruz kalmasına rağmen uzun yıllar boyunca bozulma oranı az olduğu saptanan ve DNA materyalini çok güvenli bir şekilde saklayan dişler DNA analizlerinde en çok kullanılan örneklerden olmuştur. Suçun gelişimiyle suçun saklanması ile ilgili yöntemlerde gelişmiştir. Bedenden kimlik tespitini zorlaştırmak amacıyla kasti olarak yapılan vücut bütünlüğünü bozacak eylemler örnek olarak aside maruz bırakma işlemleri failler tarafından oldukça kullanılmaktadır. Bu şekilde felaket olarak sayılan olaylarda da oluşan fiziksel ve kimyasal etmenler sonucunda kimlik tespitleri aynı şekilde zorlaşmaktadır. Ancak yapılan bazı araştırmalarda belli sürelerde farklı kimyasallara maruz kalan diş örneklerinden de DNA elde edilebildiği sonucuna varılmıştır. Bu çalışmada, kuvvetli asitlere maruz bırakılmış diş örneklerinden DNA geri kazanımı amaçlanmıştır. Çalışmaya gönüllü kişilerden alınan diş örnekleri HCL, HNO3, H2SO4 kuvvetli asitlerinde 8 saat, 12 saat ve 120 saat olmak üzere her süre parametresi ayrı ayrı olacak şekilde bekletilmiş olup sonrasında DNA izolasyonu miktar tayini ve kimliklendirmeye elverişli olanları PCR ve elektroforez yapılarak DNA profilleri elde edilmiştir. Sonuç olarak kuvvetli asitlere 24 saate kadar maruz bırakılmış diş örneklerinden DNA izolasyonun başarılı olduğu ve DNA profili elde edilebildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Adli Bilimler, Adli Genetik, Diş Örneklerinden Genetik Kimliklendirme, Asit Maruziyeti, Hidroklorik Asit (HCl), Nitrik Asit (HNO3), Sülfirik Asit (H2SO4)

Abstract:
Forensic Science involves the application of various scientific disciplines working together to elucidate crimes. Historically, forensic investigations have primarily focused on examining and interpreting physical evidence. Despite advancements in technology altering the methodologies for analyzing evidence, identification has consistently been a primary focus in forensic cases over thousands of years. Initially, physical identification through external appearance is aimed for, but due to the diversity of crimes, such identification often proves challenging. A comprehensive identification profile can be established by integrating findings from various forensic fields. The ability to extract DNA from all tissues and the fact that DNA carries unique individual information have made DNA analysis one of the most commonly used and reliable methods in identification. Teeth have become one of the most utilized specimens in DNA analysis due to their ability to securely preserve DNA over long periods despite environmental, physical, and chemical factors. With the evolution of criminal techniques to hinder body identification, such as deliberately exposing bodies to damaging actions like acid exposure, identifying individuals has become increasingly difficult. However, numerous studies have demonstrated that DNA can still be recovered from teeth exposed to various chemicalss for certain periods. This study aimed to recover DNA from teeth exposed to strong acids. Teeth samples from volunteers were exposed to hydrochloric acid (HCl), nitric acid (HNO3), and sulfuric acid (H2SO4) for periods of 8 hours, 12 hours, and 120 hours, with each time parameter assessed separately. Subsequently, DNA isolation was performed, and samples suitable for profiling were analyzed using PCR and electrophoresis to obtain DNA profiles. The results indicate that DNA isolation was successful, and DNA profiles could be obtained from teeth exposed to strong acids for up to 24 hours.

Keywords: Forensic Science, Forensic Genetics, Human Identification from Tooth Samples, Acid Exposure, Hydrochloric Acid (HCl), Nitric Acid (HNO3), Sulfuric Acid (H2SO4)