İlköğretim dördüncü sınıf fen ve teknoloji dersi için geliştirilen materyallerin yaratıcı düşünme becerisi, öz kavramı ve akademik başarı üzerindeki etkileri
The effects of the materials develeoped for the fourth grade science and technology course to the students? skills of creative thinking, self-concept and academic achievement
Yazar: YASEMİN SAYAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜLYA HAMURCU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Başarı = Success ; Benlik kavramı = Self concept ; Benlik kavramı = Self concept ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Materyal geliştirme = Material development ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmada ilköğretim dördüncü sınıf fen ve teknoloji dersi için geliştirilen materyallerin öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerine, öz kavramlarına ve akademik başarılarına etkileri araştırılmıştır. Araştırma 2006-2007 eğitim öğretim yılının bahar döneminde Balıkesir ili merkez Alişuuri ilköğretim okulunda deney grubu 38, kontrol grubu 38 olmak üzere toplam 76 öğrenci üzerinde yürütülmüştür.Araştırmada yarı deneme modellerinden eşitlenmemiş kontrol gruplu model kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının benzer nitelikte olmasına dikkat edilmiştir.Araştırmanın uygulama süreci 19 Mart- 15 Haziran tarihleri arasında yer alan Gezegenimiz Dünya, Canlılar Dünyasını Gezelim Tanıyalım, Yaşamımızdaki Elektrik ünitelerini kapsamaktadır. Bu süreç içersinde kontrol grubunda fen ve teknoloji derslerinde Fen ve Teknoloji ders kitabı ve çalışma kitabındaki etkinlikler uygulanmıştır. Deney grubunda ise, Fen ve Teknoloji ders kitabı ve çalışma kitabındaki etkinlikler yanında araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan çalışma yaprakları, sunular, saydamlar, eğitsel oyunlar, levhalar vb. materyaller kullanılmıştır.Araştırma verileri Torrance Yaratıcı Düşünme Testi, Piers-Harris Öz Kavramı Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen Akademik Başarı Testleri kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 16.00 programından yararlanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma hesaplanmış, İlişkisiz Örneklemler t- testi ile tek ve çift faktörlü Co-varyans analizleri yapılmıştır.Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara göre;Deney ve kontrol gruplarının akademik başarı ön test ve son test sonuçlarına göre deney ve kontrol grupları arasında uygulama öncesi anlamlı farklılık olmamasına rağmen uygulama sonrasında görülen fark deney grubu lehinedir.Yaratıcı düşünme becerisi alt boyutları açısından sonuçlara baktığımızda deney ve kontrol grupları arasında akıcılık, esneklik ve orijinallik boyutlarında uygulama öncesi anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Uygulama sonrası son test sonuçlarına baktığımızda esneklik boyutunda deney grubu lehine anlamlı bir farklılık bulunmakla beraber akıcılık ve orijinallik boyutunda her iki grup arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır.Öz kavramı açısından sonuçları incelediğimizde kontrol ve deney gruplarının son test puanları arasında anlamlı bir fark oluşmamıştır.Deney grubunda uygulanan materyaller yaratıcı düşünme becerisi, öz kavramı, akademik başarı üzerinde cinsiyet faktörü açısından bir farklılık oluşturmamaktadır.Sonuç olarak; bu araştırmada, fen ve teknoloji dersi için geliştirilmiş olan materyallerin öğrencilerin akademik başarılarına olumlu yönde etki ettiği belirlenmiştir. Aynı zamanda yaratıcılığın alt boyutları olan esneklik boyutunda da pozitif yönde etkileri görülmektedir. Bu noktadan hareketle geliştirilmiş olan materyallerin fen ve teknoloji dersine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.Anahtar Sözcükler: Akademik Başarı, Fen ve Teknoloji Eğitimi, Öz Kavramı, Yaratıcı Düşünme Becerisi.

Abstract:
This study aimed to investigate the effects of the materials develeoped for the fourth grade Science and Technology course to the students? skills of creative thinking, self-concept and academic achievement. The study included 76 students; 38 students in the control group and 38 students in the experimental group in Alişuuri Primary School in Balıkesir in 2006-2007. A nonequal control group model of semi-experimental models was used. The experimental and control groups have similar qualities.Treatment duration consisted of the Unites ?World, Let?s go and investigate the living organisms and Electrics in our lives? between 19 March and 15 June. While Science and Technology textbook and the activities in the workbook used in the control group, beside the Science and Technology textbook and the activities in the workbook, extra materialas such as worksheets, slide shows, educational games and etc. developed by the researcher used in the experimental group.Data were collected by Torrance Creative Thinking Test, Piers-Harris Self-concep Instrument and Academic Achievment Tests developed by the researcher. Data were analysed in the SPSS 16.0. Mean and standart deviation, independent samples t-test and two way co-variance analyses were performed for the qualitative data.The following results obtained from the study:According to the academic pre and post test results of experiment and control groups, although there was no sugnificent difference in meaning between experiment and control groups before treatment; the differencee seen after treatment was in favor of the experimental group.When we analyze the results in terms of sub-dimentions of the creative thinking skills, there was no statistically significant mean difference between the control and the experimental groups for the fluency, flexibility and originality before the treatment. However, there was a statistically significant mean difference between the control and the experimental groups after the treatment, in terms of flexibility, in favor of the exerimental group. There was no statistically significant mean difference between the control and the experimental groups after the treatment, in terms of fluency and originality.When we analyze the results in terms of self-concept there was no statistically significant difference in meaning among the last test points of control and experimental groupsGender did not affect the results of the students? creative thinking tests, self-concept insturment and academic achievement tests.In conclusion, the materials developed for the Science and Technology course made a positive effect on the students? academic achievement. It also made a positive effect in the dimension of flexibility of creativity. In the light of the findings of the study, it was believed that the materials developed could conrtibute to Science and technology course.Key Words: Academic Achievement, Science and Technology Education, Sef-concept, Creative Thinking Skills.