Periferik vasküler hastalıklarda otolog kemik iliğinden elde edilen mononükleer kök hücre deneyimlerimiz
Autologous bone marrow derivated mononucleer stem cell i̇mplantati̇on experiences in peripheral vascular disease
Yazar: ALİ İHSAN TEKİN
Danışman: PROF. DR. CENGİZ TÜRKAY
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery

Özet:
Trombonjitis obliterans veya Buerger hastalığı sebebi tam olarak bilinmeyen ve
genelde gangren ve doku kaybı ile sonuçlanan, non-aterosklerotik, episodik, keskin
segmentasyonlar gösteren, inflamatuar, tıkayıcı-trombotik, non-destrüktif bir
hastalıktır. Buerger hastalığı genelde alt ekstremite, daha az yoğun olarak üst
ekstremite ve çok nadir olmak üzere de serebrovasküler bölgedeki distal segmentte
nörovasküler demet içerisindeki damarları, sinirleri etkilemektedir. Hastalık ortaya
çıktığı ekstremitenin distalinde görülmeye başlar ve proksimale doğru ilerleme
gösterir.
Bizim çalışmamızın amacı kritik bacak iskemisi olan Tromboanjiitis Obliteranslı
hastalarda otolog kemik iliğinden elde edilen mononükleer hücre implantasyonunun
etkinlik ve güvenilirliğini incelemektir. Bu amaca yönelik parametreler hastalara
kemik iliğinden elde edilmiş otolog mononükleer kök hücre implantasyonu
yapılmasından bir, üç ve altı ay sonra gerçekleştirilen takipler sonucunda toplandı.
Hastalara yapılan ilk takip implantasyon işleminden 4 hafta sonra gerçekleştirildi. Elde
edilen ve bilgisayara girişi tamamlanan verilerin istatistiksel analizler Akdeniz
Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim Anabilim Dalı tarafından
SPSS programı versiyon 18.0 ile yapıldı.
Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp Damar Cerrahisi Anabilim Dalına
Mayıs 2006 ile Haziran 2011 tarihleri arasında başvuran ve Rutherford
Sınıflandırmasına göre Class II ve III grubunda yer alan 11 hasta çalışmaya dahil
edildi. Çalışmaya dahil edilen hastalara %12 eğim açısı ile 2 km/saat hızda Treadmill
ile ağrısız yürüme mesafesi testi, Visual Analog Skala testi, ABPI ölçümü ve DSA
veya BT anjiografi tetkikleri yapıldı.
İmplantasyondan sonra 6. ayda gerçekleştirilen Treadmill ile ağrısız yürüme
mesafesi testinin sonuçlarına göre ortalama ağrısız yürüme mesafesi 310±172,54 metre
olarak belirlendi ve implantasyon öncesi yapılan ölçümlerin ortalaması ile arasında
272,27±164,96 metre fark görüldü ve bu fark Bonferroni düzeltmeli Wilcoxon işaretli
sıra testinde anlamlı olarak görüldü (p=0,003*, p<0,008). İmplantasyon sonrası 6. ayda yapılan Visual Analog Skala testi sonuçları
ortalaması 6,25±1,50 olarak hesaplandı. İmplantasyon sonrasında 6. ayda yapılan
Visual Analog Skala testi sonuç puanları ortalaması ile implantasyon öncesinde
gerçekleştirilen Visual Analog Skala testi sonuçları ortalamasının arasında 1,97±0,86
puanlık bir fark görüldü. Bu azalma Bonferroni düzeltmeli Wilcoxon işaretli sıra
testinde anlamlı olarak görüldü (p=0,003*, p<0,008).
İmplantasyondan önce doku perfüzyonunun gözlenmesi amacı ile yapılan
takiplerde ölçülen ABPI ortalaması 0,507±0,06 iken, implantasyondan 6 ay sonra
yapılan takip gözlemlerinde gerçekleştirilen ölçümlerden elde edilen ABPI değerleri
ortalaması 0,66±0,1 olarak elde edilmiştir. İmplantasyon işlemi öncesindeki ABPI
değerleri ile implantasyon işleminden 6 ay sonrasındaki ABPI değerleri arasındaki
ortalama fark değeri 0,15±0,07 olarak bulunmuş ve bu fark Bonferroni düzeltmeli
Wilcoxon işaretli sıra testinde anlamlı olarak görülmüştür (p=0,003*, p<0,016).
İmplantasyondan 6 ay sonra tüm hastalara yeni kollateralizasyon oluşumunu
gözlemek üzere yapılan anjiografi tetkikinde 4 hastada oluşan kollateralizasyon +3
puan, 2 hastada gelişen kollateralizasyon +2 puan, 4 hastada gelişen kollateralizasyon
+1 puan ve 1 hastada gelişen kollateralizasyon ise +0 puan olarak değerlendirildi.
Periferik arter hastalıklarında hücresel tedavi ile ilgili yapılan çalışmalarda elde
edilen sonuçlara ilave olarak bizim yaptığımız çalışmada da hastalara uyguladığımız 6
aylık gözlemler sonucunda oldukça umut verici sonuçlar elde ettik. Bu duruma ilave
olarak periferik arter hastalıklarında ABMMNC implantasyonunun etkinliğini
değerlendirmek ve daha ileriye götürebilmek için daha fazla çalışmalar yapılması
gerekmektedir.
Sonuç olarak kök hücre implantasyonunun gelecekte periferik vasküler
rahatsızlıklarda önemli bir alternatif tedavi yöntemi olarak ele alınacağı
görülebilmektedir.

Abstract:
Thromboangiitis obliterans (TAO), or Buerger's disease, is a non-atherosclerotic,
episodic, sharply segmental, inflammatory, thrombotic-occlusive and non-destructive
vascular disease of unknown origin that leads to gangrene and tissue loss. It initially
involves the distal vessels and nerves within the neuro-vascular bundles of the legs
(infrequently, the arms might be involved, and less commonly, the cerebral visceral
vessels). The disease appears to start distally and then extends proximally.
The aim of our study investigated the efficacy and safety of autologous bone
marrow-mononuclear cells (ABMMNC) implantation in patients with critical limb
ischemia (CLI) due to thromboangiitis obliterans (Buerger's disease). The paramaters
collected on 1, 3 and 6 months after implantation and used to evaluate the functional
outcomes of the stem cell implantation. The first follow up was approximately 1 month
after the implantation. The statisticaly analysis of the datas was done to Biostatistics
Division of Akdeniz University with SPSS software pack v.18.0.
11 patient with Rutherford Grade II-III thromboanjiitis obliterans who was
applicated to the polyclinic of the Division Cardiovascular Surgery of Akdeniz
University were carried out stem cell implantation between May 2006 and June 2011.
All patients underwent a standard vascular examination that included measurement of
ankle-brachial pressure index (ABPI), measurement of the pain free walking distance
with Treadmill protocol include the 12% gradient with 2 km/hour, Visual Analog
Scala test and DSA or BT angiography tests.
The follow up performed after the 6 months the ABMMNC implantation,
average pain free walking distance measured that 310±172,54 meters and the
differance between the result of average pain free walking distance on the Treadmill
tests performed to before the implantation was 272,27±164,96 meters. This differance
was seen significant on the Bonferroni correction Wilcoxon signed rank test
(p=0,003*, p<0,08). The follow up performed after the 6 months the ABMMNC implantation,
average Visual Analog Scala score measured that 6,25±1,50 points and the differance
between the result of average Visual Analog Scala score on the Visual Analog Scala
tests performed to before the implantation was 1,97±0,86 points. This differance was
seen significant on the Bonferroni correction Wilcoxon signed rank test (p=0,003*,
p<0,08).
The Ankle-Brachial Blood Pressure measurement perfomed before the
implantation of ABMMNC for observe the tissue perfusion and this measurement
results averages was 0,507±0,06. The follow up after the implantation ABPI
measurement repeat up and result average was calculated 0,66±0,10. The differance
between before the implantation ABPI results and after the implantation APBI results
was seen significant on the Bonferroni correction Wilcoxon signed rank test
(p=0,003*, p<0,08).
The follow up 6 months after the implantation, DSA angiography or BT
angiography was performed all patient for observe the new vessel formation and
collateralisation. According to angiographic results 4 to 11 (36,36%) patients shown
+3 points collateralisation, 2 to 11 (18,18%) patients shown +2 points collateralisation,
4 to 11 (36,36%) patients shown +1 points collateralisation and 1 to 11 (36,36%)
patients shown +0 points collateralisation.
In addition to the studies which about the cell therapy on the peripheral vascular
disease, the 6 months result of our study is promising. Also more clinical studies are
needed increase to safety and utility and evaluate the efficiency of the ABMMNC
implantation.
It is seems that cell therapy will be a major therapeutic strategy in the threatment
of the patients with peripheral vascular disease in the future.