18-49 yaş arası kadınların menstrüel siklusları ile premenstrüel sendrom belirtilerinin değerlendirilmesi ve demir parametreleri ile ilişkisinin araştırılması
Evaluation of menstrual cycles and premenstrual syndrome symptoms of women aged 18-49 and investigation of their relationship with iron parameters
Yazar: CEREN AYVAZOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Demir = Iron ; Kadınlar = Women ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Premenstrüel sendrom = Premenstrual syndrome

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı 18-49 yaş arası kadınlarda demir parametrelerinin, menstrüel siklus ve premenstrüel sendrom belirtilerine etkilerini araştırmaktır.
Gereç ve yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği Polikliniklerine 3 aylık zaman diliminde başvuran 18-49 yaş arası 241 kadına tarafımızca literatür araştırması yapılarak oluşturulan Veri Toplama Formu'nun ardından Premenstrüel Sendrom Ölçeği yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmış ve katılımcıların son 6 ay içerisindeki demir parametreleri tarafımızca kaydedilmiştir. İstatistiksel analiz için SPSS 25.0 paket programı kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmamızda katılımcıların ortalama yaşının 31,04±6,81, eğitim düzeyinin %80,9 (n=195) lise üzeri olduğu, medeni durumun %55,6 (n=154) evli, gelir durumunun %17,4'ünün (n=42) asgari ücret ve altı olduğu tespit edilmiştir. Menarş yaşı ortalaması 13,13±1,53 yıl, ortalama adet süresi 5,97±1,71 gün, döngü süresi 28,22±3,26 gün olduğu, %89,2'sinin adetlerinin düzenli olduğu görülmüştür.Bireylerin ortalama hemoglobini 12,52±1,60 g/dl, serum demiri 66,17±34,49 mcg/l, ferritini 23,30±18,99 mcg/l, total demir bağlama kapasitesi 326,35±85,85 mcg/l saptanmış, PMS ölçeğine göre %66'sı (n=159) "PMS var", %34'ü (n=82) "PMS yok" şeklinde gruplandırılmış ve grupların Ferritin değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0.05). Çalışmamızda Ferritin (p<0.001), hemoglobin (p<0.05) ve serum demiri (p<0.05) değerleri ile PMS düzeyi arasında negatif yönde, demir bağlama kapasitesi (p<0.05) değeri ile PMS düzeyi arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. Ayrıca Ferritin düzeyi ile ölçeğin depresif duygulanım, yorgunluk ve depresif düşünceler alt boyutları arasında negatif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,001, p<0,001, p<0,001).
Sonuç: Çalışmamız, demir eksikliğinin premenstrüel sendrom belirtilerini arttırdığını düşündürmektedir. Buna dayanarak 18-49 yaş arası kadınların demir parametreleri takibinin özenle yapılması, gerektiğinde demir replasman tedavisi düzenlenmesi ve düzenli kullanımın vurgulanmasının menstrüel sağlık ve yaşam kalitesi üzerinde önemli bir rolü olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: The aim of our study was to investigate the effects of iron parameters on menstrual cycle and premenstrual syndrome symptoms in women aged 18-49 years.
Materials and Methods: Our research was conducted in Health Sciences University Şişli Hamidiye Health Application and Research Center Family Medicine Polyclinics in a 3-month time period. Premenstrual Syndrome Scale and Data Collection Form, which is created by literature review, were applied to 241 women aged 18-49. In person meetings was held with participants and their iron parameters in the last 6 months was gathered. SPSS 25.0 package software was used for statistical methods. 
Results: In our study, the mean age of the participants was 31.04±6.81, the level of education was 80.9% (n=195) above high school, 55,6% (n=154) were married, 17.4% (n=42) income status was minimum wage or less. The mean age of menarche was 13.13±1.53 years, the mean menstrual period was 5.97±1.71 days, the cycle duration was 28.22±3.26 days, 89.2% of them had regular menstrual cycles. The mean values for induvials were measured as 12.52±1.60 g/dl for hemoglobin, 66.17±34.49 mcg/l for serum iron, 23.30±18.99 mcg/l for ferritin, and total iron binding capacity was measured as 326.35±85.85 mcg/l. 66% of them (n=159) were grouped as "PMS is present", 34% of them (n=82) were grouped as "No PMS" and a statistically significant difference was found between the ferritin values of the groups (p<0,05). A negative correlation was found between ferritin (p<0.001), hemoglobin (p<0.05) and serum iron (p<0.05) values and PMS level, and a positive correlation between iron binding capacity (p<0.05) and PMS level. In addition, a significant negative correlation was found between ferritin level and the sub-dimensions of depressive affect, fatigue and depressive thoughts of the scale (p<0.001, p<0.001, p<0.001).
Conclusion: Our study suggests that iron deficiency increases the symptoms of premenstrual syndrome. Based on that, we think that careful monitoring of 18-49 years old women's iron parameters, arrangement of iron replacement therapy when it is necessary and emphasizing the significance of regular treatment have an important role on menstrual health and quality of life.