Covıd-19 pandemi sürecinde ebeveynlerin çocukluk çağı aşı farkındalığı ve aşı reddi hakkındaki düşüncelerinin belirlenmesi
Determining parents' opinions about childhood vaccine awareness and vaccine rejection duri̇ng the covid-19 pandemic
Yazar: ESRA YANIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE KOLCU
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Pandeminin halk sağlığı ve aşı politikaları üzerindeki etkisi göz önüne alındığında, ebeveynlerin aşı kararlarına yönelik tutumları ve faktörleri anlamak büyük bir önem taşımaktadır. Bu çalışma, Covid-19 pandemisi sırasında ebeveynlerin çocukluk çağı aşı farkındalığı ve aşı reddi hakkındaki düşüncelerini incelemeyi amaçlamıştır. Araştırma, İstanbul'da bulunan bir eğitim ve araştırma hastanesi yenidoğan anne bebek ve genel pediatri servislerinde, 1 Şubat-31 Mayıs 2021 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir.   Veriler "Veri Toplama Formu" ve "Aşılamaya İlişkin Görüş Formu" ile toplanmıştır. Bu çalışmanın sonuçları, Covid-19 pandemisi döneminde ebeveynlerin aşı konusundaki tutumlarını ve etkileyen faktörleri anlamamıza yardımcı olacak önemli bir veri kaynağı olması hedeflenmiştir.
Katılımcılar, yaş ortalaması 31,87±5,3 yıl olan 205 ebeveyni içermekte olup, çoğunluğu anne (%86,3) ve üniversite mezunudur (%42).  Aşı farkındalığı ve tutumlarına ilişkin olarak, katılımcıların %95,1'i aşıların gerekli olduğunu düşünmektedir. Ayrıca, %64,4'ü aşıların yan etkilere sahip olduğunu kabul etmekte, %84,4'ü çocuklarını/bebeklerini aşıya götürdüklerinde hangi aşının yapıldığını bilmekte ve %96,1'i aşı kartı talep etmektedir. Covid-19 pandemisinin etkisi üzerine, katılımcıların %57,1'i yakın çevrelerinde, ailelerinde veya akrabalarında Covid-19 tanısı alan bireyler olduğunu ifade etmektedir. %43,4'ü Covid-19 pandemisinin aşılara karşı olan düşüncelerini etkilemediğini belirtmektedir. Ebeveynlerin anne ya da baba olma durumu, çocuklarını/bebeklerini aşıya götürdüklerinde hangi aşının yapıldığını bilme durumu ve bu çocuklarının dışında başka çocuklarının aşılarından herhangi birini yaptırmama durumu arasında anlamlı farklar bulunmuştur (p<0,05). Ebeveynlerin çalışma durumu ile aşıların yan etkileri olma durumu ve bu çocukların dışında başka çocuklarının aşılarından herhangi birini yaptırmama durumu arasında ileri derecede anlamlı farklar saptanmıştır (p<0,05). Eğitim düzeyi ile aşıların yan etkisi, çocuklarına/bebeklerine hangi aşının yapıldığını bilme durumu, başka çocuklarının aşılarından herhangi birini yaptırmama durumu ve Covid-19 salgınının aşılara karşı olan düşüncelerini etkileme durumu arasında da anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir (p<0,05).
Bulgularımız, ebeveynlerin çoğunluğunun aşıların gerekli olduğunu düşündüğünü ve çocuklarını düzenli olarak aşılatmaya devam ettiğini göstermektedir. Ayrıca, Covid-19 pandemisinin bu olumlu tutumları etkilemediği ortaya çıkmıştır. Ancak, aşıların güvenliği ve yan etkileri konusundaki endişeler hala mevcut olup, aşı karşıtlığına neden olabilir. Bu nedenle, aşıların güvenliği ve etkinliği hakkında net ve güvenilir bilgilendirme kampanyalarının devam etmesi önemlidir. Covid-19 pandemisi devam ederken, aşı farkındalığı ve kabulünü artırmak için bilgilendirme çabalarına devam etmek gerekmektedir.

Abstract:
In consideration of the impact of the pandemic on public health and vaccination policies, understanding parents' attitudes and factors influencing vaccination decisions is of paramount importance. This study aimed to examine parental awareness and vaccine hesitancy regarding childhood vaccinations during the Covid-19 pandemic. The research was conducted at a maternity and pediatric hospital in Istanbul between February 1 and May 31, 2021. Data were collected using a "Data Collection Form" and a "Vaccination Opinion Form." The results of this study aimed to serve as a valuable data source to better comprehend parental attitudes toward vaccination during the Covid-19 pandemic.
Participants included 205 parents with an average age of 31.87±5.3 years, the majority of whom were mothers (86.3%) and not university graduates (42%). Regarding vaccine awareness and attitudes, 95.1% of the participants believed vaccines were necessary. Furthermore, 64.4% acknowledged vaccine side effects, 84.4% knew which vaccine was administered when taking their children/babies for vaccination, and 96.1% requested a vaccination card. Concerning the impact of the Covid-19 pandemic, 57.1% of the participants indicated that individuals in their close circles, families, or relatives had been diagnosed with Covid-19. 43.4% stated that the pandemic did not affect their views on vaccinations. Significant differences were found among parents in terms of their parental status, knowing which vaccine was administered when taking their children/babies for vaccination, and refusing to have any of their other children vaccinated (p<0.05). Moreover, there were highly significant differences between parents' employment status and concerns about vaccine side effects, as well as their refusal to have any of their other children vaccinated (p<0.05). Statistically significant relationships were also observed between education level and concerns about vaccine side effects, knowledge of which vaccine was administered to their children/babies, refusing to have any of their other children vaccinated, and the impact of the Covid-19 pandemic on their views on vaccinations (p<0.05).
Our findings demonstrate that the majority of parents believe vaccinations are necessary and continue to have their children regularly vaccinated. Furthermore, it was revealed that the Covid-19 pandemic did not influence these positive attitudes. However, concerns about vaccine safety and side effects still exist, which could lead to vaccine hesitancy. Therefore, it is crucial to maintain clear and reliable information campaigns regarding the safety and effectiveness of vaccines. As the Covid-19 pandemic persists, efforts to increase vaccination awareness and acceptance through information campaigns should continue.