Matematik öğretmen adaylarının bilgisayar destekli problem kurma becerilerinin ve sürece ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Investigation of  prospective mathematics teachers' computer-aided problem posing skills and their opinions about this process
Yazar: İLKNUR RAHAT SEMERCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE EV ÇİMEN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilgisayar destekli = Computer aided ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Problem kurma = Problem posing ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Amaç: Problem kurma üzerine yapılan araştırmalar incelendiğinde, özellikle öğ-retmen eğitiminde problem kurma eğitiminin gerekliliğine dikkat çekildiği görülmekte-dir. Buna karşılık eğitim öğretim süreçlerinde çok önemli rol oynayan/oynayacak öğret-menlerin ve öğretmen adaylarının lisans eğitim programlarına bakıldığına yeterli düzeyde problem kurma eğitimi almadıkları ve problem kurma becerilerinin istenen düzeyde ol-madığı görülmektedir. Bu eksikliği gidermeye yönelik yapılabilecek çalışmalar arasında öğretmen adaylarının problem kurma becerilerini geliştirebilmelerine yönelik uygun bir bilgisayar destekli eğitim programının hazırlanması ve uygulanmasının faydalı olacağı değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, araştırmanın amacı, "Cebir" öğrenme alanında ha-zırlanan bilgisayar destekli problem kurma etkinlikleri aracılığıyla matematik öğretmen adaylarının problem kurma becerilerini ve görüşlerini incelemektir. 
Yöntem: Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırma 2017-2018 eğitim öğretim yılı güz döneminde Eskişehir ilindeki bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde okuyan ikinci sınıf matematik öğretmen adaylarından gönüllü 20 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma süresince fa-kültede "problem ve problem çözme öğretimi" seçmeli dersini almakta olan katılımcılar (araştırmanın çalışma grubu) seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden amaçlı örnek-leme yöntemi ile seçilmiştir. Çalışma için tasarlanan bilgisayar yazılımı c# programlama diliyle .net 4.0 mimarisi kullanılarak geliştirilmiş ve araştırma kapsamında kullanılan tüm veri toplama araçları (problem kurma etkinlikleri, görüşme formu ve öğrenci günlükleri) bilgisayar yazılımı aracılığıyla öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Öğretmen adaylarının problem kurma becerilerini derinlemesine incelemek amacıyla problem kurma etkinlikleri "serbest, yarı yapılandırılmış ve yapılandırılmış problem kurma etkinlikleri" şeklinde üç kategori altında hazırlanmış ve çeşitlendirilmiştir. Problem kurma etkinlikleri matematik dersi öğretim programında yer alan "Cebir" öğrenme alanı kapsamındaki "Cebirsel İfa-deler" ile "Eşitlik ve Denklem" alt öğrenme alanlarındaki kazanımlar dikkate alınarak hazırlanmıştır. İçerik analizi yöntemi kullanılarak yapılan verilerin çözümlenmesi, "etkin-liklerde kurulan problemlerin önceden belirlenen kriterler açısından değerlendirilmesi" şeklinde araştırmacı ve bir alan uzmanı tarafından gerçekleştirilmiştir. 
Bulgular: Cebirsel ifadeler alt öğrenme alanındaki etkinliklerde en çok hatanın problem değerlendirme kriterlerinden "dil ve anlatım" kriteri kategorisinde yapıldığı tes-pit edilmiştir. Öğretmen adaylarından alınan görüşlerde adaylar etkinlikler sayesinde problem kurma becerilerinin geliştiğini, problem kurma tekniklerini öğrendiklerini, prob-lem kurarken nelere dikkat etmeleri gerektiğini anladıklarını, sonuçta hatasız problemler kurabilmenin iyi hissettirdiğini belirtmişlerdir. Bilgisayar ortamında yapılan problem kurma etkinliklerinin öğretmen adayları için faydalı olduğu, onların mesleki gelişmelerine katkı sağladığı söylenebilir. "Cebirsel İfadeler" ile "Eşitlik ve Denklem" alt öğrenme alanlarındaki tüm etkinliklerde dönütler sonrasında öğretmen adayları problemlerindeki hatalı olan kısımları fark etmiş, 2. ve 3.denemelerde hatalarını büyük ölçüde düzeltmiş-lerdir. Verilen dönütlerin öğretmen adaylarının problem kurma becerilerinin gelişiminde ve kurulan problemlerdeki hatalarının farkındalığının artmasında katkı sağladığı söylene-bilir.
Sonuç ve Öneriler: Bu çalışmanın, öğretmen adaylarının problem kurma beceri-lerinin gelişmesine ve mesleki gelişimlerine katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğret-men adaylarının çoğu buna benzer uygulamaları hizmet-içi öğretmenlerin eğitiminde ve derslerinde kullanmaları, öğretmen adaylarının da hizmet öncesi eğitimlerinde öğrenme-leri gerektiği yönünde görüş belirtmişlerdir. Kendileri de gelecekteki öğretmenlik mes-leklerinde derslerinde kullanabileceklerini belirtmişlerdir. Bu görüşlerden hareketle, uy-gulamanın, derslerde ortaokul öğrencileri için, mesleki gelişim açısından da öğretmen adayları için faydalı olabileceği söylenebilir. Bu uygulama farklı alt öğrenme alanlarına da uygulanarak genişletilebilir. Bu tür bilgisayar-destekli uygulamalar ve türevleri yazı-lım ve kullanım mükemmelliği için de geliştirilmelidir.

Abstract:
Purpose: When the researches on problem posing are examined, it is seen that the necessity of problem posing education in teacher training is particularly emphasized. Nevertheless, when undergraduate teacher training programs are reviewed, it is observed that teachers and teacher candidates who play/will play a very important role in the edu-cational processes do not have enough problem posing education and that their problem posing skills are not at the desired level. Among the studies that can be done to over-come this deficiency, we considered it beneficial to prepare and implement a suitable computer-aided training program for teacher candidates to help them develop their prob-lem posing skills. In this framework, the aim of this study is to investigate the problem posing skills and the opinions of mathematics teacher candidates through the help of computer aided problem posing activities prepared on the learning area of "Algebra".
Method: In this study, the case study pattern of qualitative research methods was used. The study was carried out with 20 volunteer teacher candidates selected from among the second grade students who were attending the faculty of education of a pub-lic university in Eskişehir city in the fall semester of 2017-2018 academic year. The par-ticipants (research group) who were taking the elective course of "teaching problem and problem solving" during the study were selected by the purposive sampling method of non-probability sampling methods. The computer software designed for the study was developed using the .net 4.0 architecture with the c# programming language, and all data collection tools (problem posing activity, interview form and student diaries) used in the research were implemented through computer software. In order to deeply exam-ine the problem posing skills of teacher candidates, the activities were prepared and di-versified under three categories of "free, semi-structured and structured problem posing activities". The activities were prepared considering the gains in the "Algebraic Expres-sions" and "Equality and Equation" sub-learning areas within "Algebra" main learning area. The analysis of the data by using the content analysis method was carried out by the researcher and by an expert in the form of "evaluation of the problems posed in the activities according to the pre-determined criteria".
Results: It was found that most mistakes were made in the problem evaluation criteria category of language and expression in the activities of Algebraic Expressions sub-learning area. In the opinions obtained from teacher candidates, the candidates stat-ed that their problem posing skills improved, they learned problem posing techniques, understood what they should pay attention to and, being able to pose mistake-free prob-lems made them feel good, thanks to the activities. It can be said that problem posing activities in computer environment are beneficial for teacher candidates and contribute to their professional development. After taking feedback on all activities, teacher candi-dates recognized their mistakes in their problems, and they mostly corrected their mis-takes in 2nd and 3rd trials. In this case, it can be said that the feedback provided to the teacher candidates was beneficial for development of their problem posing skills and increase the awareness of errors in their posed problems.
Conclusion and Suggestions: It is concluded that this study contributes to de-velopment of problem posing skills and professional development of teacher candidates. Most of the teacher candidates stated that in-service teachers should use see similar ap-plications in their mathematics classes and teacher candidates should learn such applica-tions during their pre-service education. They also stated that they could use it in their future teacher careers. Based on these opinions, it can be concluded that the practice can be useful for the secondary school students in mathematics courses, and also for the teacher candidates in terms of their professional development. This research can also be extended by applying to other sub-learning areas. Such computer-aided applications and variants should be developed to perfection as well in terms of software and usage.