Demir eksikliği anemisi ile uyku bozuklukları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between iron deficiency anemia and SLEEP disorders
Yazar: GÖKHAN ERDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ZERRİN GAMSIZKAN
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Demir eksikliği anemisi (DEA) en sık görülen kansızlık tipidir. Demir
eksikliği durumunda bozulmuş monoamin oksidaz aktivitesine bağlı olarak hastalarda
uyku bozukluğu ve dolayısıyla uyku kalitesi etkilenebilir. Bu çalışmada DEA tanısı
alan erişkin hastalarda uyku kalitesini değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan bu çalışmaya Düzce Üniversitesi
Araştırma ve Uygulama Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine çeşitli şikayetler ile
başvuran ve tetkiklerinde demir eksikliği anemisi saptanan 78 hasta ile yaş ve
cinsiyetleri benzer olan 74 sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmada
sosyo-demografik formu, PUKİ ve PHQ-9 anketi kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmada hasta grubunun %67,9'unun kötü uyku kalitesi (n=53),
%32,1'inin iyi uyku kalitesi (n=25) olduğu görüldü. Kontrol grubunun %37,8'inin
kötü uyku kalitesi (n=28), %62,2'sinin iyi uyku kalitesi (n=46) olduğu görüldü. Hasta
ve kontrol grubu karşılaştırıldığında hasta grubunun uyku kaliteleri anlamlı olarak
kötü bulundu (p<0,001). Hasta grubunun subjektif uyku kalitesi, uyku gecikmesi ve
uyku süresi açısından anlamlı olarak yüksek puan aldığı saptandı (sırasıyla p=0,001,
p=0,001, p=0,025). Hasta grubunda depresyon düzeyleri anlamlı olarak yüksek
bulundu (p<0,001). Hasta grubunda PUKİ ve PHQ-9 skorları arasında pozitif yönlü
orta düzeyde bir korelasyon saptandı (r=0,449; p<0,001). PUKİ ve PHQ-9 şiddetine
göre gruplandırıldığında aralarında yine anlamlı bir ilişki olduğu görüldü (p=0,002).
Sonuç: Çalışmamız göstermiştir ki demir eksikliği ile uyku bozuklukları arasında
aydınlatılmayı bekleyen bir ilişki vardır. Çalışmamızda bu konuda yapılan az sayıda
çalışmadan farklı olarak çalışmamız DEA'nin uyku süresinde kısalma yapabileceğini
ortaya koymuştur. Ayrıca uyku kalitesi düştükçe depresyon şiddeti ve görünürlüğü
artmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Anemi, Demir, Uyku, Depresyon

Abstract:
Introduction and Aim: Iron deficiency anemia (IDA) is the most common type of
anemia. In case of iron deficiency, it may affect sleep disturbance and thus sleep
quality in patients due to impaired monoamine oxidase activity. In this study, we aimed
to evaluate sleep quality in adult patients diagnosed with IDA.
Materials and Methods: In this descriptive and cross-sectional study, 78 patients who
applied to the Family Medicine outpatient clinics of Düzce University Research and
Practice Hospital with various complaints and were found to have iron deficiency
anemia in the examinations and 74 healthy controls of similar age and gender were
included in the study. Socio-demographic form, PUKI and PHQ-9 questionnaire were
used in the study.
Results: In the study, 67.9% of the patient group had poor sleep quality (n=53), and
32.1% had good sleep quality (n=25). It was observed that 37.8% of the control group
had poor sleep quality (n=28), and 62.2% had good sleep quality (n=46). When the
patient and control groups were compared, the sleep quality of the patient group was
found to be significantly worse (p<0.001). It was determined that the patient group
scored significantly higher in terms of subjective sleep quality, sleep delay and sleep
duration (p=0.001, p=0.001, p=0.025, respectively). Depression levels were found to
be significantly higher in the patient group (p<0.001). A moderate positive correlation
was found between PUKI and PHQ-9 scores in the patient group (r=0.449; p<0.001).
When PUKI and PHQ-9 were grouped according to their severity, there was again a
significant relationship between them (p=0.002).
Conclusion: Our study has shown that there is a relationship between iron deficiency
and sleep disorders that remains to be clarified. As sleep quality decreases, the severity
and visibility of depression increase. In addition, unlike the few studies on this subject,
our study revealed that IDA can shorten the sleep duration.
Keywords: Anemia, Iron, Sleep, Depression