Rijit üstyapıların köy yollarında uygulanabilirliği: Eskipazar örneği
Feasibility of rigid pavements in village roads: Eskipazar example
Yazar: İSMAİL YAĞTU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL İBRAHİM YUMRUTAŞ
Karabük Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Karayolları üstyapısında kullanılan kaplamalar rijit ve esnek olarak iki sınıfa ayrılmaktadır.  Dünya'da her iki kaplama türü de ülkeler bazında değişik oranlarda kullanılmakta olup ülkemizde ise beton yollar olarak adlandırılan rijit üstyapılar birkaç deneme kesimi hariç Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluk ağındaki yollarda henüz kullanılmamaktadır. Son yıllarda bazı belediye ve özel alanlarda (üniversite kampüsleri, konut siteleri, sanayi bölgeleri vb.) kısıtlı olarak kullanılsa da henüz kullanım alanları yeterince yaygın değildir. Her iki kaplama türünün de birbirlerine karşı birtakım avantaj ve dezavantajları bulunmaktadır. Ülkemiz petrol açısından dışa bağımlılığı bulunan buna mukabil çimento sektöründe dünyada ilk sıralarda yer alan bir ülkedir. Bu çalışma ile petrol türevli bir kaplama türü olan esnek üstyapılar yerine, çimento  esaslı  rijit  (beton)  kaplamaların  kullanım  alanlarının  arttırılması  ve   rijit  
kaplamaların deformasyonlara karşı direnci, uzun süre bakım/onarım gerektirmemesi, hizmet ömrünün uzun olması, yüksek ısı farklarına karşı dayanımlı olması gibi üstünlüklerinden faydalanılması amaçlanmıştır.  Bu doğrultuda çalışmada; esnek ve rijit üstyapılar ile bu üstyapılarda meydana gelen deformasyonlar mukayeseli olarak incelenmiş, ülkemizde ve dünyada uygulanmakta olan rijit üstyapı örnekleri sunulmuştur. Rijit bir üstyapı türü olan silindirle sıkıştırılabilir beton (SSB) kaplamaların köy yollarında uygulanabilirliği Karabük İli, Eskipazar İlçesi köy yolları özelinde irdelenmiş, ASSHTO 1993 tasarım esasları ve ampirik formüller kullanılarak SSB plak kalınlığı tayin edilmiş ve Streetpave yazılımı ile de hesaplanan değerler teyit edilmiştir. Ayrıca Karabük İl Özel İdaresi'nden temin edilen veriler ışığında köy yollarında hali hazırda kullanılan sathi kaplamalar ile yerine ikame edilmesi öngörülen SSB kaplamalar arasında mukayeseli ekonomik analizler gerçekleştirilmiştir. 

Sonuç olarak, Eskipazar köy yollarında halihazırda kullanılmakta olan sathi kaplama yerine SSB kaplama tercih edilmesi durumunda biribirine çok yakın maliyetler ortaya çıkmakta, bitümlü sıcak karışım kaplama tercih edilmesi durumunda ise %38,95 oranında ekonomik kazanç elde edileceği ayrıca özellikle kış mevsiminde görülen donma-çözünme süreçleri ve orman emvali taşınmasında ağır yüklü araçların kaplamaya verdiği zararlar nedeniyle ortaya çıkan sürekli bakım onarım masraflarının ortadan kaldırılabileceği öngörülmektedir.

Abstract:
The pavements used in highways are divided into two classes as rigid and flexible. Both types of pavements are used in different ratios in countries around the world and in our country. Rigid pavements called concrete roads have not been yet applied on the roads in the responsibility network of General Directorate of Highways except for a few test sections. In recent years, although in some municipalities and private areas (such as university campuses, housing estates, industrial areas, etc.) have been used in a limited way, it has not widespread usage. Both types of pavements have advantages and disadvantages over each other.

Our country import tons of petroleum every year, but it is one of the top cement manufacturing countries in the world. In this study, it is aimed to increase areas of utilization of cement based rigid (concrete) pavements, instead of flexible pavements which is a petroleum derived pavement type and benefit from the advantages of rigid pavements such as resistance to deformations, long maintenance duration, long service life, high temperature changes resistance. In this regard; flexible and rigid pavements and deformations occurring in these pavements have been examined comparatively and applications of rigid pavements in our country and in the world have been presented. Applicability of roller compressible concrete (RCC) pavements, a rigid type of superstructure, on village roads is evaluated. The RCC plate thickness was determined using the design principles of ASSHTO 1993 and empirical formulas and the values calculated by the Streetpave software were confirmed. In addition, in the light of the data obtained from the Special Provincial Administration of Karabük, comparative economic analyzes were conducted between the surface pavements currently used on village roads (surface treatment) and the RCC pavements which are planned to be substitued.
As a result, if RCC pavement is preferred instead of surface coating used in Eskipazar village roads, costs are very close to each other. If bituminous hot mixture pavement is preferred, economic gains of 38.95% will be obtained and also continuous maintenance and repair costs due to freeze-thaw cycles especially observed in winter season and deformations caused by heavy-duty vehicles in forestry transport will be diminished.