Osmaniye ili Sumbas ilçesi yer adları üzerine halk bilimsel bir inceleme
A folk-scientific study on place names of Sumbas district of Osmaniye province
Yazar: GÖKHAN ÖÇALDI
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN KÖSE
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
Bir varlığa isim vermek insanoğlunun geçmişten günümüze en temel özelliklerinin başında yer almaktadır. İnsanoğlunun yaratılışından itibaren varlıkları anlamlandırmak, onu diğerlerinden ayırt etmek için varlıklara sembolik olarak bir isim verme gereksinimi duymaktadır. Bu isimlendirmeyi insanoğlu tek başına yapmaz, içinde yaşadığı toplum ile birlikte gerçekleştirir.  Bu açıdan bakıldığında toplumların kendilerini anlamlandırırken mekâna da ayrı bir anlam yükledikleri görülür. Halk biliminin de inceleme alanı içinde yer alan adlandırma çalışmaları kapsamında hazırlanan "Sumbas İlçesi Yer Adları Üzerine Halk Bilimsel Bir İnceleme" ismini taşıyan tezde, bölgede var olan yer ve mevki adları sınıflandırılarak incelenmiş, bu doğrultuda isimlerin nereden geldiği ile ilgili çıkarımlar elde edilmiştir. Sumbas ilçesi özelinde önceki dönemlerde yer isimleri üzerine böyle bir çalışmanın yapılmamış olması bu tezin gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Nitekim buradaki tezin amacı Sumbas ilçesi merkez olmak üzere adı geçen ilçeye bağlı bulunan yerleşim alanlarındaki mekânlar ve mevkilerin isimlerini tespit ederek halk bilimi açısından bu isimlerin nereden geldiğini ortaya koymaktır. Bu hedefle ilçe kapsamındaki hemen hemen bütün yer ve mevkiler gezilerek araştırılmış, bilgisi olan yetkin kaynak kişilere ulaşılarak konu hakkında detaylı bilgilere ulaşılmıştır.
Tez; Kısaltmalar, Giriş, Dört Bölüm, Sonuç, Öneriler, Kaynakça ve Özgeçmiş bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, çalışmanın konusu ve amacı, gerekçesi, çerçevesi ve yöntemi ele alınmıştır. Birinci bölümde Sumbas ilçesinin coğrafi özelliği ve nüfusu, ilçe oluşu ve yerleşim alanları; ikinci bölümde bölgenin tarihi, iskânlar, yerleşen aşiretler ve bu aşiretlere bağlı yer adları; üçüncü bölümde Sumbas ilçesi yer adlarının veriliş nedeni ve anlamı; dördüncü bölümde de Sumbas ilçesi yer adlarının alfabetik dizimi ele alınmıştır.  Sonuç ve Öneriler bölümünde araştırmamızın sonucunda edinilen veriler ışığında yapılması olası çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Giving a name to an entity is one of the most basic characteristics of human beings from past to present. Since the creation of human beings, there has been a need to give a symbolic name to beings in order to give meaning to beings and to distinguish them from others. Human beings do not make this naming alone, they do it together with the society they live in. When looked at from this perspective, it can be seen that while societies give meaning to themselves, they also attribute a different meaning to space. In the thesis titled "A Folkloric Study on Place Names of Sumbas District", which was prepared within the scope of naming studies within the scope of folklore, the place and location names existing in the region were classified and examined, and in this direction, inferences were obtained about where the names came from. The fact that no such study has been conducted on place names in Sumbas district in previous periods reveals the necessity of this thesis. As a matter of fact, the aim of the thesis here is to identify the names of the places and locations in the residential areas of the said district, with Sumbas being the center, and to reveal where these names come from in terms of folklore. For this purpose, almost all places and locations within the district were visited and researched, and detailed information on the subject was obtained by contacting competent resource persons.
Thesis; It consists of Abbreviations, Introduction, Four Chapters, Conclusion, Suggestions, References and Curriculum Vitae. In the introduction section, the subject and purpose, justification, framework and method of the study are discussed. In the first part, the geographical features and population of Sumbas district, its status as a district and its settlement areas; In the second part, the history of the region, the settlements, the tribes that settled and the place names of these tribes; In the third part, the reason and meaning of the place names of Sumbas district are given; In the fourth chapter, the alphabetical order of place names in Sumbas district is discussed. In the Conclusion and Recommendations section, suggestions are made for possible studies to be carried out in the light of the data obtained as a result of our research.