Astragalus compactus subsp. compactus (guni) ve endemik Verbascum diversifolium (Nizip sığırkuyruğu) taksonlarının in vitro biyoaktif ve fitokimyasal özelliklerinin belirlenmesi
Determiniation of in vitro bioactive and phytochemical properties of Astragalus compactus subsp. compactus (guni) and Verbascum diversifolium (Nizip mullein) taxa
Yazar: EBRU BAHAR ÇİÇEK
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT KESER
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kimya = Chemistry
Dizin: Antikanser = Anticancer ; Astragalus compactus = Astragalus compactus ; Fitokimyasallar = Phytochemicals ; Verbascum = Verbascum

Özet:
Bitkiler tarih boyunca insanoğlunun hem gıda olarak hem de şifa kaynağı olarak hayatının merkezinde yer almıştır. Teknoloji ve bilimdeki bütün gelişmelere rağmen bitkilerle tedaviye dünyanın bir çok yerinde halen birincil tedavi yöntemi olarak başvurulmaktadır. Bu nedenle günümüzde bitkilerin içerdikleri fitokimyasal maddelerin tespiti sahip oldukları potansiyel antiradikal, antioksidan,antimikrobiyal ve antikanser özellikleri tespiti bilimsel cazibesini artırarak korumaya devam etmektedir. 
Bu tür çalışmalara katkı sağlamak amacıyla hazırlanan yüksek lisans tezinde Elazığ ve çevresinde yetişen Astragalus compactus Lam.,subps.compactus ( guni) ve endemik Verbascum diversifolium Hochst.( nizip sığır kuyruğu )bitkilerinin etenol,metanol ve su ekstraktlarının antiradikal,antikanser ve fitokimyasal bileşiklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Bitkilerin abtiradikal aktiviteleri  ABTS,DPPH VE OH radikallerine karşı antikanser aktiviteleri ise A 2780 insan yumurtalık kanseri ve MCF-7 insan göğüs kanseri hücre serilerine karşı belirlenmiştir. 
Çalışma  sonuçlarına göre, V. diversifolium bütün ekstraktları ABTS radikali yok etme testinde ; V. diversifolium etanol ve metanol ekstraktları DPPH radikali yok etme testinde ; V. diversifolium metanol ekstraktı OH radikali yok etme testinde standart antioksidan BHT den daha yüksek antiradikal aktivite göstermiştir.Her iki bitkininde toplam fenolilk , toplam flavonoit, toplam proantosiyanidin,alfatokoferol,fitositeroller ve doymamış yağ asitleri bakımından zengin oldukları saptanmıştır.Antikanser analiz sonuçlarına göre ise her iki bitkininde artan doza bağlı olarak yüksek anti kanser aktiviteye sahip oldukları anlaşılmıştır.
Bu yüksek lisans tezinden elde edilen bütün sonuçlar ışığında Elazığ ve çevresinde yetişen Astragalus compactus subsp.compactus ( guni )ve endemik Verbascum diversifolium ( nizip sığır kuyruğu) bitkilerinin in vitro antiradikal ve antikanser aktiviteleri ile içerdikleri fitokimyasal bileşikler açıklığa kavuşturularak literatüre kazandırılmıştır.

Abstract:
Throughout history, plants have been source of healing. Despite all the developments in at the center of human life both as food and as a chnology and science, herbal treatment is still used as a primary treatment method in many parts of the world. For this reason, the determination of the phytochemical substances contained in plants and the detection of their potential antiradical, antioxidant, antimicrobial and anticancer properties continue to increase their scientific appeal.
In the master's thesis prepared to contribute to such studies, it was aimed to determine the antiradical, anticancer and phytochemical compounds of ethanol, methanol and water extracts of endemic Astragalus compactus Lam.,subsp. compactus (guni) and endemic Verbascum diversifolium Hochst. (nizip mullein) plants grown in and around Elazıg. Antiradikal activities of plants werw determined against ABTS, DPPH and OH radicals, A2780 human ovarian cancer and MCF-7 human breast cancer cell lines.
According to the results of the study, all extracts of V. diversifolium were in the ABTS radical scavenging test; V. diversifolium ethanol and methanol extracts in the DPPH radical scavening test; V.diversifolium mathanol extract in the OH radical scavening test showed higher antiradical activity than the standard antioxidant BHT. It was determined that both plants are rich in total phenolic, total flavonoid, total proanthocyanidin, alfatocopherol, phytosterols and unsaturated fatty acids. According to the results of the anticancer analysis, it was understood that both plants had high anticancer activity depending on the increasing dose.
In the light of all the results obtained from this masters's thesis, the in vitro antiradical and anticancer activities of the Astragalus compactus subps. compactus (guni) and endemic Verbascum diversifolium (Nizip mulleın) plants grown in and around Elazıg and the phytochemical compounds they contain have been clarified and brought to theliterature.