Obsesif kompulsif bozukluk ve majör depresyon bozukluğu arasındaki ilişkide sıkıntı toleransının, kaygı duyarlılığının ve anhedoninin rolleri: Tanılar üstü yaklaşım çerçevesinde kesitsel bir inceleme
The roles of distress tolerance, anxiety sensitivity, and anhedonia in the relationship between obsessive compulsive disorder and major depressive disorder: A Cross-sectional analysis within the framework of a transdiagnostic approach
Yazar: FATMA TUĞÇE YALÇINKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ZÜMRÜT GEDİK
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Klinik psikoloji = Clinical psychology

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, tanılar üstü duygusal kırılganlık faktörleri olarak ele alınan sıkıntı toleransı, kaygı duyarlılığı ve anhedoninin obsesif-kompulsif bozukluk ve majör depresif bozukluk belirtileri ile ilişkisini incelemektir. Bu bağlamda tüm değişkenlerin birbiri ile olan ilişkisi incelenmiştir. Bunun yanı sıra sıkıntı toleransı, kaygı duyarlılığı ve anhedoni düzeylerinin OKB, MDB ve herhangi bir psikiyatrik tanısı olmayan kontrol grubu açısından farklılaşıp farklılaşmadığı değerlendirilmiştir.
Araştırmanın örneklemi OKB tanılı hastalar (n = 37), MDB tanılı hastalar (n = 47) ve herhangi bir tanısı olmayan bireyler (n = 70) olmak üzere üç gruptan oluşmaktadır. Araştırmada Demografik Bilgi Formu, Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği Ölçeği-Öz Bildirim Formu, Beck Depresyon Envanteri, Sıkıntıya Dayanma Ölçeği, Anksiyete Duyarlılığı İndeksi-3 ve Snaith-Hamilton Keyif Alma Ölçeği'dir. Veriler SPSS 27 paket programı ile analiz edilmiş olup değişkenler arasındaki ilişkiyi açıklamak için kolerasyon analizi yapılmış; sıkıntı toleransı, kaygı duyarlılığı ve anhedoni düzeylerinin üç katılımcı grup açısından farklılaşıp farklılaşmadığını test etmek için tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır.
Yapılan analizler sonucunda OKB ve MDB'nin sıkıntı toleransı ile negatif, kaygı duyarlılığı ve anhedoni ile pozitif yönde ve anlamlı şekilde ilişkili olduğu bulunmuştur. Bunun yanı sıra sıkıntı toleransı, kaygı duyarlılığı ve anhedoni düzeylerinin OKB, MDB ve herhangi bir psikiyatrik tanısı olmayan kontrol grubu açısından farklılaşıp farklılaşmadığı değerlendirilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre üç değişkenin OKB ve MDB grupları arasında farklılık göstermediği; kontrol grubu ile herhangi bir psikiyatrik tanı alan grup arasında ise anlamlı bir farklılaşma olduğu bulunmuştur. Bu bulgular alanyazındaki bilgiler ışığında tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Obsesif-Kompulsif Bozukluk, Majör Depresif Bozukluk, Sıkıntıya Tolerans, Anhedoni, Kaygı Duyarlılığı.

Abstract:
The primary objective of this study is to examine the relationship between distress tolerance, anxiety sensitivity, and anhedonia—considered as transdiagnostic factors of emotional vulnerability—and the symptoms of obsessive-compulsive disorder and major depressive disorder. In this context, the relationships among all variables were analyzed. Additionally, it was assessed whether the levels of distress tolerance, anxiety sensitivity, and anhedonia differ among groups of individuals with OCD, MDD, and a control group with no psychiatric diagnosis.
The sample of the study consisted of three groups: patients diagnosed with OCD (n = 37), patients diagnosed with MDD (n = 47), and individuals without any diagnosis (n = 70). The study utilized the Demographic Information Form, Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale-Self Report, Beck Depression Inventory, Distress Tolerance Scale, Anxiety Sensitivity Index-3, and Snaith-Hamilton Pleasure Scale. Data were analyzed using SPSS 27, and correlation analysis was performed to explain the relationships between variables; a one-way ANOVA was conducted to test whether distress tolerance, anxiety sensitivity, and anhedonia levels differ significantly among the three groups. 
The analyses revealed that both OCD and MDD are significantly and negatively associated with distress tolerance, and positively with anxiety sensitivity and anhedonia. Furthermore, the levels of distress tolerance, anxiety sensitivity, and anhedonia were assessed to see if they differ among the OCD, MDD, and the control group without any psychiatric diagnosis. According to the study results, significant differences were observed between the control group and both the MDD and OCD groups, while no significant differences were found between MDD and OCD. These findings have been discussed in light of the existing literature.
Key Words: Obsessive-Compulsive Disorder, Major Depressive Disorder, Distress Tolerance, Anhedonia, Anxiety Sensitivity.