Turizm pazarlamasında sürdürülebilir stratejiler sağlamak için bulanık MARCOS yöntemine ve hedef programlama modeline dayalı iki aşamalı bir araştırma metodolojisi
A two-stage research methodology based on fuzzy MARCOS method and goal programming model to provide sustainable strategies in tourism marketing
Yazar: ERSİN BURNAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN ÖZÇELİK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Turizm = Tourism
Dizin: Amaç programlama =   ; Sezgisel bulanık mantık = Intuitive fuzzy logic ; Turizm pazarlaması = Tourism marketing ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; Şehir pazarlaması = City marketing

Özet:
COVID-19 pandemisinden en çok etkilenen sektörlerden biri olan turizm sektörü, Türkiye'nin önemli turistik kaynaklarının içinde bulunduğu TR90 bölgesi olarak adlandırılan Doğu Karadeniz bölgesini de etkiledi. Bu bağlamda, bu çalışma, TR90 bölgesindeki illerin mevcut ve gelecekteki durumlarını turizm faaliyetlerinin genel haritasının ortaya çıkarılması açısından değerlendirmeyi, mevcut ve gelecekteki durumlar için turizm potansiyelini yöneterek daha fazla gelir elde etmek için bu bölgedeki turizm çeşitliliğini paylaşmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, turizm pazarlamasında sürdürülebilir stratejiler sağlayan iki aşamalı araştırma metodolojisi önerilmiştir. (i) Çok kriterli grup karar verme (ÇKGKV) süreçlerini ele almak üzere Aralık Değerli Sezgisel Bulanık Ölçme Alternatifleri ve Uzlaşma Çözümü (IVIF-MARCOS) yöntemi önerilmiştir. Bu önerilen yöntem ile TR90 bölgesinde bulunan illerin mevcut ve gelecekteki durumlar için tüm turizm türlerini göz önünde bulundurarak performansları değerlendirilmiştir. Ayrıca IVIF-MARCOS yönteminin kararlılığı ve geçerliliği, IVIF-TOPSIS ve IVIF SAW yöntemleri kullanılarak değişen kriter ağırlıkları dikkate alınarak oluşturulan bir dizi senaryo ile test edilmiştir. (ii) Turizm potansiyelinin daha iyi yönetilebilmesi için, illerin ilgili turizm çeşitliliğindeki performansları göz önünde bulundurularak bir veya birden fazla turizm türüne odaklanmalarına olanak sağlayan bir hedef programlama modeli geliştirilmiştir. Yönetimsel bazı öneriler ve temel bulgular vurgulanarak araştırma tamamlanmıştır.

Abstract:
The tourism sector, which is one of the sectors most affected by the COVID-19 pandemic, also affected the eastern Black Sea region, named as TR90 region, including Turkey's important touristic resources. In this regard, this study aims to evaluate the present and future situations of the provinces in the TR90 region, in terms of revealing the general map of tourism activities, and to share the tourism diversity in this region to gain more income by managing the tourism potential for the present and future situations. To this end, the two-stage research methodology ensuring sustainable strategies in tourism marketing is proposed. (i) The interval-valued intuitionistic fuzzy Measurement Alternatives and Ranking according to the COmpromise Solution (IVIF-MARCOS) method, which handles the multi-criteria group decision-making processes, is proposed to evaluate the performances of the provinces in the TR90 region considering all tourism types for present and future situations. Besides, the stability and validity of the IVIF-MARCOS method are tested employing the IVIF-TOPSIS, and IVIF SAW methods through a set of scenarios constructed considering varying criteria weights. (ii) To better manage the tourism potential, a goal programming model is developed enabling the provinces to focus on one or more tourism types, considering their performance in the relevant tourism diversity. Further, according to the present and future situation assessments, the assignments of the provinces are performed for the operational or tactical planning, and strategic planning periods, respectively. The managerial insights are provided by highlighting key findings.