Toplum kökenli pnömoni tanısı ile yatan hastaların tanı ve tedavilerinin kılavuzlara uygunluğunun değerlendirilmesi ve klinik eczacı yaklaşımları
Evaluation of the compliance to guidelines the diagnosis and treatment in inpatients diagnosed with community-acquired pneumonia and clinical pharmacist approaches, Hacettepe University Faculty of pharmacy
Yazar: PINAR BAKIR EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. SALİH KUTAY DEMİRKAN
Hacettepe Üniversitesi / Eczacılık Fakültesi / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Eczacılıkta Uzmanlık, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Eczacılar = Pharmacists ; Pnömoni = Pneumonia ; Tedavi = Treatment ; Tedavi kılavuzları = Practice guideline ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Toplum kökenli pnömoni (TKP), mortalite ve morbiditesi yüksek seyreden, hayatı tehdit edici bir hastalıktır. TKP tanısı ile hastaneye yatırılan hastalarda hastalık etiyolojisinin belirlenmesi, ampirik tedavi yaklaşımlarında kılavuzlara uygunluğu belirlemek için çok önemlidir. Bu çalışmada, TKP tanısıyla tedavi edilen hastalarda tanı ve ampirik antibiyotik tedavisinin kılavuz yaklaşımlarına uygunluğunun incelenmesi ve uygunluğun hasta sonuçları üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi ve klinik eczacının bu konudaki rolünün belirlenmesi amaçlanmıştır. TKP nedeniyle Hacettepe Üniversitesi Hastanelerine yatırılan, 18 yaş ve üzeri hastalar retrospektif ve prospektif olmak üzere 2 aşamada değerlendirilmiştir. Çalışmada lokal TKP tanı ve tedavi kılavuzu ve uluslararası geçerliliği olan kılavuzlara uygunluk değerlendirilmiştir. Çalışmaya 423'ü retrospektif, 328'i prospektif dönemde olmak üzere 751 hasta dahil edilmiştir. En sık saptanan bakteriyel patojen H. influenzae (%55,9) olmuştur. TKP ile takip edilen hastaların ampirik tedavilerinin %26,4-36,3'ü uluslararası kılavuzlara uygun olarak değerlendirilmiştir. Prospektif dönemde tedavi yaklaşımlarında uluslararası kılavuzlara uygunluk azalırken, lokal kılavuza uygunluk anlamlı ölçüde artmıştır (p<0,001). Kılavuzlara uygunluk oranı özellikle ağır seyirli hastalarda önemli ölçüde azalmıştır. Kılavuzlara uygun tedavi verilmeyen hastalarda 30 günlük mortalite oranı ve uzun yatış süresine sahip hasta sayısının daha fazla olduğu saptanmıştır. Prospektif dönemde retrospektif döneme göre tedavi süresi anlamlı ölçüde kısalmış (p<0,001), florokinolon tedavi tercihi azalmış (%22,9'a karşı %2,7) ve oral tedaviye geçiş oranı artmıştır (p<0,001). Mortaliteyi azaltmak ve hastanede kalış süresini kısaltmak için kılavuzlara uyumun iyileştirilmesi gerekmektedir. TKP yönetiminin iyileştirilmesi, kılavuzlarda yer alan önerileri uygulamaya yönelik sürekli ve kapsamlı girişimlerle sağlanabilir.
Anahtar Kelimeler: Toplum kökenli pnömoni, kılavuzlara uygunluk, antimikrobiyal tedavi

Abstract:
Community-acquired pneumonia (CAP) is a life-threatening disease with high mortality and morbidity. Determining the etiology of CAP in patients is very important to evaluate compliance with the guidelines for empirical therapy. In this study, it was aimed to evaluate the compliance of the treatments with guidelines regarding in diagnosis and empirical antibiotic therapy in CAP, and to evaluate the effect of compliance on patient outcomes, and to determine the role of the clinical pharmacist. Patients aged 18 years hospitalized with CAP at Hacettepe University Hospitals were evaluated in retrospective and prospective periods. Compliance with the guidelines was evaluated with the local hospital CAP diagnosis and treatment guideline and international up-to-date guidelines. A total of 751 patients (423 in retrospective and 328 in the prospective period) were included. The most common bacterial pathogen was H. influenzae (55.9%). 26.4-36.3% of the empirical treatments complied with the international guidelines. While compliance with international guidelines decreased in treatment approaches in the prospective period, compliance with local guidelines increased significantly (p<0.001). The rate of compliance with the guidelines decreased significantly, especially in severely ill patients. It was determined that the 30-day mortality rate and the number of patients with a long hospitalization period were higher in patients who were not treated following the guidelines. The duration of treatment was significantly shortened in the prospective period compared to the retrospective period (p<0.001), the use of fluoroquinolone was decreased (22.9% vs. 2.7%), and the switch to oral treatment was increased (p<0.001). Compliance with guidelines improved to reduce mortality and shorten hospital stays. Improvement of CAP management can be achieved through continuous and comprehensive initiatives to implement the recommendations of guidelines.
Keywords: Community-acquired pneumonia, compliance with guidelines, antimicrobial therapy