Sosyal bilgiler derslerinde çocuk edebiyatı ürünlerinden yararlanma (Mustafa Ruhi Şirin örneği)
To benefit from children?s literature in social studies lesson (model of Mustafa Ruhi sirin)
Yazar: HÜSEYİN MERTOL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞEYMA BÜYÜKKAVAS  KURAN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders programları = Curriculum ; Edebi metinler = Literary texts ; Edebiyat = Literature ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Şirin, Mustafa Ruhi = Şirin, Mustafa Ruhi

Özet:
Sosyal Bilgiler derslerinde çocuk edebiyatı ürünlerinden yararlanma (Mustafa Ruhi Şirin Örneği) konulu yüksek lisans tezi, 215 sayfadan oluşmaktadır. Bu çalışmada, sosyal bilgiler öğretiminde çocuk edebiyatı ürünlerinden yararlanma konusunu ele almak ve Mustafa Ruhi Şirin eserlerinden yola çıkarak sosyal bilgiler yıllık müfredatına uygun etkinlik çalışmaları gerçekleştirmek amaçlanmaktadır.Bugün Türkiye'de sosyal bilgiler öğretimi, gelenksel yapıyı terk etme çabası ile yapılandırıcı yaklaşımı takip etmesine rağmen; hâlâ geleneksel öğretim strateji, yöntem ve tekniklerinin etkisi altında bulunmakta, öğretim teknolojisi ve materyalleri arasında ders kitabı, merkezi rolünü sürdürmektedir. Bu tablo öğrencilerin derse yönelik tutumlarını olumsuz etkilemektedir. Bu durumun önüne geçebilmek için bir yandan öğretim strateji yöntem ve teknikleri değiştirilmeli, diğer yandan sosyal bilgiler öğretiminde göz ardı edilen materyaller arasında bulunan edebi ürünlere öncelik tanınmalıdır. Bu çalışma bahsedilen eksikliği giderebilmek adına ne tür etkinliklerin yapılması gerektiği konusunu hedef almıştır.Çalışmanın ilk bölümü ?Çocuk Edebiyatı ve Çocuk Edebiyatı Ürünleri? konusuna ayrılmıştır. Bu bölümde çocuk edebiyatı kavramı tanımlanmış, çocuk edebiyatının niteliği ve önemi hakkında bilgiler verilmiştir. Bunun yanı sıra, edebiyatın çocuğun gelişimine katkısı, çocuk kitaplarında bulunması gereken içerik ve tasarım özellikleri, çocukların yaşlara göre okuma eğilimleri ve edebi türler açısından çocuk edebiyatı konuları üzerinde de durulmuştur.İkinci bölüm ?Sosyal Bilgiler Dersinde Çocuk Edebiyatı Ürünlerinden Yararlanma? konusuna ayrılmıştır. Öncelikle sosyal bilgiler kavramı ele alınarak sosyal bilgiler ile sosyal bilimlerin arasındaki ilişki, sosyal bilgilerin öğretiminin amaçları, dünyada ve Türkiye'de sosyal bilgiler öğretiminin tarihsel gelişimi, sosyal bilgiler öğretiminde araç kullanmanın yararları, sosyal bilgiler öğretiminde ders kitaplarının işlevi ve sosyal bilgiler öğretiminde kullanılan başlıca öğretim yöntemleri konuları irdelenmiştir. Daha sonra sosyal bilgiler öğretiminde edebi metinlerden yararlanma konusu üzerine detaylı bir araştırma yapılmış ve bu doğrultuda sosyal bilgiler öğretiminin edebiyatla birleşimi konusu ele alınmıştır. Son olarak, sosyal bilgiler öğretiminde çocuk edebiyatı ürünlerinden yararlanma konusu işlenmiştir. Sosyal bilgiler öğretiminin çocuk edebiyatı ile ilişkisi incelenerek Amerika Birleşik Devletlerinde ve Türkiye'de bu konu üzerine ne gibi çalışmalar yapıldığı hakkında bilgi verilmiştir. Sosyal bilgiler öğretiminin Türkiye'de hangi çizgide olduğu ele alınmış, bu konu üzerine yapılan akademik çalışmalar analiz edilmiştir.Üçüncü ve son bölümde ise çalışmada eserlerinden yararlanılacak olan Mustafa Ruhi Şirin'in hayatı ve edebi kişiliği ele alınmış, çocuk edebiyatı eserlerinden faydalanarak sosyal bilgiler derslerinde yararlanabilecek etkinlik çalışmaları yapılmıştır. Bu etkinlik çalışmalarında 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıf sosyal bilgiler yıllık müfredatında yer alan konulardan yola çıkılmıştır.Mustafa Ruhi Şirin'in eserlerini tarayarak bu eserlerin hangilerinin sosyal bilgiler derslerinde kullanılabileceği belirlenmeye çalışılmıştır. Tarama sonucunda ortaya çıkan verilere göre etkinlikler geliştirilerek Mustafa Ruhi Şirin'in eserlerinin sosyal bilgiler derslerinde uygulanılabilirliğine dair örnekler sunmak amaçlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Edebiyat, Çocuk Edebiyatı, Sosyal Bilgiler, Mustafa Ruhi Şirin.

Abstract:
This study aims to discuss the benefit from the works of chilren?s litreature in socialstudies teaching and to perform activity works according to scocial studies curriculum bysetting off Mustafa Ruhi Sirin?s works .Today teaching social studies in Turkey is still affected by the traditional teaching .strategies, methods and techniques. Textbooks continue the central role among metarials. This picture affects the lesson centered attitude of students? negatively. To preclude this situation, on the one hand the methods and techniques of teaching strategies should be changed, on the other hand priority should be given the literary product that is one of the ignored meterials in the teaching of social studies. This study aims to the issue of what kind of activities should be done to make up the mentioned deficiency.. The first section of the study "Children's Literature and Children's Literature Products" is discussed. In this section, the concept of children?s literatue is defined, information about the nature and the importance of children?s literature is given. In additon to these, contribution of literature to a child?s development , content and design characteristics that should be on children?s books, children?s reading trends according to ages and genres in terms of children's literature are also discussed.In second section, ?to benefit from works of Children?s Literature in social studies courses ? is discussed. First of all, social studies concept is dealed and hereinafter subjects mentioned: The relationship between the social studies and social sciences, the aims of social studies teaching, historical development of social studies teaching in Turkey and in the world, the benefits of materials usage in social studies taeching, function of textbooks in social studies teaching and primary education methods used in socail studies teaching. And then a research on to benefit from literary texts in teaching socail studies is made and the combination of social studies teaching with literature is mentioned. Finally, the subject to benefit from products of children?s literature is processed. By analyzing the relationship between social studies teaching and children?s literature , information about what kind of studies have been made in USA and Turkey is given. The place of social studies teaching is taken up and the academical studies on this subject are analyzed..In third and last section, the life of Mustaf Ruhi Sirin end literary personality are discussed and by benefiting from the works of children's literature ,activity works that indicate how a child literature should be in social studies are carried out. In these activity works set out from the issues on 4,5,6,7 and 8 grade social studies curriculum.Teaching techniques used in social studies are benefited in activities works , so how works of Mustafa Ruhi Sirin should be used in social studies is illustrated. This study aims to scan the works of Mustafa Ryhi Sirin and determine which works of him can be used in social studies courses. According to data as a result of scanning, by developing activities Mustafa Ruhi Sirin's works is intended to constitute examples of the application in the social studies courses.Key Words: Literature, Children's Literature, Social Studies, Mustafa Ruhi Sirin.