Obez çocuklarda fizyoterapi grup egzersizleri ile basketbol eğitiminin biyomekanik değişkenler ve motor beceriler üzerine etkileri
The effects of physiotherapy group exercises and basketball education on biomechanical variables, motor skills, and quality of life
Yazar: ZEHRA GÜÇHAN  TOPCU
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ÜLGER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protez-Ortez-Biyomekanik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Basketbol = Basketball ; Biyomekanik = Biomechanics ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Motor beceriler = Motor skills ; Obezite = Obesity ; Spor = Sports

Özet:
Çalışmamızın amacı fizyoterapist gözetiminde ve grup halinde yapılan egzersizler ile basketbol eğitiminin obez çocuklarda biyomekanik değişiklikler, motor beceriler ve yaşam kalitesi üzerine olan etkilerini araştırmaktır. Yaşları 10 olan 45 obez çocuk rastgele olarak fizyoterapi (n:14), basketbol (n:15) ve kontrol grubuna (n:16) dahil edildi. Çocuklar 12 haftalık çalışma sürecinin öncesinde ve sonrasında değerlendirildi. Çocukların vücut kompozisyonu için Vücut Kütle İndeksi (VKİ), vücut yağ yüzdesi ve çevre ölçüm değerleri kaydedildi. Servikal ve lumbal lordoz açıları, başın öne tilti ve plantar basınç değerleri biyomekanik değişkenler olarak kaydedildi. Motor beceriler için Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlilik Testi-Özet Formu 2 (Bruininks-Oseretsky Test of Motor Proficiency-Brief Form 2 -- BOTMP-BF2) kullanılarak motor beceriler, Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) ile çocukların yaşam kalitesi belirlendi. Müdahale gruplarındaki pes planusu olan çocuklara tabanlık uygulaması da yapıldı. İstatistiksel analiz için SPSS 19 istatistik yazılımı kullanıldı (IBM SPSS Statistics 19, SPSS inc., an IBM Co., Somers, NY). VKİ ve vücut yağ yüzdesi sadece fizyoterapi grubunda anlamlı olarak azaldı (p<0.05). Servikal lordoz fizyoterapi grubunda anlamlı olarak azalırken, başın öne tilti kontrol grubunda anlamlı olarak arttı (p<0.05). Plantar basınç fizyoterapi grubunda sağ ve sol ayakta simetri sağlayacak şekilde anlamlı olarak değişirken, basketbol ve kontrol gruplarında asimetri anlamlı şekilde arttı (p<0.05). Motor beceriler kontrol grubunda değişmezken (p>0.05), hem fizyoterapi hem basketbol grubunda anlamlı gelişmeler saptandı (p<0.05). ÇİYKÖ'nün alt başlıkları gruplararası karşılaştırıldığında anlamlı olarak değişmezken (p>0.05), grup içinde incelendiğide fiziksel ve duygusal alt başlıkları sadece fizyoterapi grubunda anlamlı olarak arttı (p<0.05). Sonuç olarak; hem fizyoterapi grup egzersizi hem de basketbol sporu motor becerileri geliştirse de fizyoterapist gözetiminde yapılan egzersizlerin obezitenin engellenmesi ve tedavisinde daha etkili olduğu görüldü. Bu konuda fizyoterapistler, spora yönlendirme ve egzersiz programı düzenlemede daha aktif olmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Obez çocuk, biyomekanik değişkenler, motor beceriler

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effects of group exercises carried out by physiotherapist control and basketball education on biomechanical variables, motor skills, and quality of life among obese children. 45 obese children aged 10 years were randomly included to the physiotherapy (n=14), basketball (n:15), and control groups (n:16). The children were assessed before and after 12-week study duration. Body Mass Index (BMI), the percentage of body fat, and circumference values of the children were recorded. The angles of cervical lordosis and lumbar lordosis, forward head posture, and the values of plantar pressure were recorded as biomechanical properties. Bruininks Oseretsky Test Motor Proficiency-Brief Form 2 (BOTMP-BF2) was used to determine motor skills and the Pediatric Quality of Life Inventory (PedsQL) was used to specify the quality of life of children. Insole was also produced to the children who have pes planus in the intervention groups. SPSS 19 statistical software package (IBM SPSS Statistics 19, SPSS inc., an IBM Co., Somers, NY) was used for statistical analysis. BMI and body fat percentage statistically significantly decreased in the physiotherapy group (p<0.05). While cervical lordosis significantly decreased only in the physiotherapy group, forward head posture significantly increased in the control group (p<0.05). Plantar pressures of right and left feet changed significantly to provide symmetry in the physiotherapy group, but asymmetry in the basketball and control groups significantly increased (p<0.05). Altough there was no change in the motor skills of the control group (p>0.05), statistically significant improvements were determined in both physiotherapy and basketball groups (p<0.05). Although there was no difference when the subheadings of the PedsQL were compared among the groups (p>0.05), significant increase was determined in the physical and emotional subheadings of the physiotherapy group when the changes were investigated within the groups (p<0.05). As a result, although both physiotherapy group exercises and basketball sport improved motor skills, exercises under the control of physiotherapists are found to be more effective on prevention and treatment of childhood obesity. Thus, physiotherapists should be more active in orionting obese children to a sport branch and preparing their exercise schedule.
Keywords: Obese child, biomechanical variables, motor skills