Palyatif bakım kliniğinde yatan hastalara bakım verenlerin; bakım yükleri ile mental iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between caregiving burden and mental well-being levels of caregivers of patients hospitalized in a palliative care clinic
Yazar: BÜŞRA YAVUZ SARIYER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAL SUNAL
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma palyatif bakım kliniğinde yatan hastalara bakım verenlerin; bakım yükleri ile mental iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkinin saptanması amacıyla yapılmıştır. Araştırma tanımlayıcı tipte olup Nisan - Eylül 2023 tarihleri arasında İstanbul Tuzla Devlet Hastanesi Palyatif Bakım Kliniklerinde yatarak tedavi gören 18 yaşından büyük 5 günden fazla hastanede kalan ve en az bir yıl hasta ile aynı evi paylaşan primer bakım verici 177 birey ile yürütülmüştür. Verilerin 
toplanmasında; Kişisel Bilgi Formu, Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği ve Warwick Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmaya ait verilerin analizinde SPSS 21.0 istatistik programı kullanılmıştır. Araştırmaya katılan 177 bakım verenin %67,8'ini kadınlar ve katılımcıların %33,9'u ev hanımları oluşturmaktadır. Çalışmada bakım verme yükü ve mental iyi oluş puanlarının bakım verenin yaş gruplarına göre, öğrenim durumuna, mesleğine, bakım verilene yakınlık durumuna 
göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir (p<0,05). Yapılan çalışmada bakım verme yükü ölçek puanı 38,07±14,49 olarak tespit edilmiş olup ölçekten alınabilecek en düşük (0) ve en yüksek (88) puanlara göre bakım verenlerin bakım verme yükü orta düzeyde olduğu söylenebilmektedir. Mental iyi oluş ölçek puanı 49,10±11,80 olarak tespit edilmiş olup ölçekten alınabilecek en düşük (14) ve en yüksek (70) puanlara göre bakım verenlerin mental iyi oluş düzeyinin ortalamanın üzerinde 
olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda palyatif bakım kliniğinde yatan hastalara bakım verenlerin bakım verme yükü ile mental iyi oluşları arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Bakım verme yükü arttıkça bakım verenlerin mental iyi oluş düzeyinin düştüğü saptanmıştır. Bulgular sonucunda bakım veren bireylerin bakım yüklerinin azaltılması ile mental iyi oluş durumlarının güçlendirilmesi ile ilgili daha fazla çalışmanın yapılarak, hem toplum sağlığında hem de palyatif bakım ünitelerinde farkındalığın arttırılması önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted to determine the relationship between care burdens and mental well-being levels of caregivers of patients hospitalized in palliative care clinics. The research is descriptive type and 177 primary caregivers who were hospitalized in Istanbul Tuzla State Hospital Palliative Care Clinics between April 2023 and September 2023, who were over 18 years of age, stayed in the hospital for more than 5 days and shared the same house with the patient for at least one year were included in the study. Personal Information Form, Zarit Caregiving Burden 
Scale and Warwick-Edinburgh Mental Well-Being Scale were used to collect the data. SPSS 21.0 statistical program was used to analyze the data of the study. The mean age of the participants was 49.16±12.35 years, 67.8% were female, 31.6% were university graduates, 76.8% were married and 80.8% had children. It was found that 44.1% of the participants were employed and 33.9% were housewives. It was observed that 79.1% of the participants lived in a nuclear family and 53.1% of the 
individuals participating in the study were nuclear family members (mother / father / child). Of the caregivers participating in the study, 14.7% were caregivers. In the study, the caregiving burden scale score was 38.07±14.49 and it was determined that the caregiving burden of caregivers was at a moderate level. Mental well-being scale score was found to be 49.10±11.80 and it was determined that the mental well-being level of caregivers was at a medium-high level. As a result of the study, a negative and significant relationship was found between caregiving burden and mental well
being of caregivers of patients hospitalized in palliative care clinic (p<0.05). As the burden of caregiving increased, the level of mental well-being of caregivers decreased. As a result of the findings, it is recommended that more studies should be conducted on reducing the burden of care and strengthening the mental well-being of caregivers, and awareness should be raised both in public health and palliative care units.