Kabakulak ve komplikasyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of mumps complications in children with mumps infection
Yazar: NELGİN GERENLİ
Danışman: DOÇ. DR. AYSU SAY
Sağlık Bakanlığı / ​Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş:   Kabakulak, damlacık yoluyla bulaşan akut viral bir enfeksiyondur. Virüs, paramyxovirus grubundandır, primer olarak tükrük bezlerini ve özellikle parotisleri etkiler. Çocuklarda en sık görünen komplikasyon meningoensefalit iken erişkinlerde en sık orşit ve ooforit görülür. Çocukluk çağı viral menenjitleri arasında en sık etiyolojik ajan kabakulak virüsüdür.  
Amaç: kabakulak nedeniyle başvuran hastaların komplikasyon açısından araştırılması, bu komplikasyonların klinik, dermografik özellikleri, morbidite ve mortalite açısından değerlendirilmesidir. 
Yöntem: Çalışmamıza Ocak 2001 ile Aralık 2003 tarihleri arasında Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Çocuk Polikliniği'ne kabakulak nedeniyle başvuran toplam 695 hasta katıldı. Polikliniğe başvuran hastalar komplikasyon açısından değerlendirilmek üzere 5. günde kontrole çağrıldı. Hastalardan 55'i komplikasyon nedeniyle yatırılarak Çocuk İntaniye servisinde izlendi. Yaş, cinsiyet, mevsimsel dağılım ve eşlik eden hastalık açısından değerlendirilmeleri yapıldı. 
Bulgular: Poliklinikte kabakulak tanısı konulan toplam 695 olgunun yaşları 2 ile 13 arasında, ortalama yaş 6.60±2.15, yatırılan hastaların yaşları ise 3 ile 10 yaşları arasında, ortalama yaş 7.22±1.44, kız:erkek oranı 2:1 olarak bulundu. Poliklinikten takip edilen kabakulak vakalarının mevsime göre dağılımı (3 yılın toplamı için) ilkbahar %37.6, yaz %12.8, sonbahar %13.8 ve kış %35.8 bulundu. Çalışmalarımızda komplikasyon ile gelen vakaların %80'inde bilateral, %20'sinde de unilateral parotitis saptandı. Hastalarımızın %8'inde de kabakulağa bağlı komplikasyon geliştiği saptandı. Bu hastaların 50'sinde kabakulağa bağlı meningoensefalit, 5'inde ise pankreatit gelişti. Komplikasyon nedeniyle izlenenlerde sadece %1.8'e çift doz, %16.4 'üne de ise tek doz aşı yapılmıştı.
 Sonuç:  Kabakulağa bağlı komlikasyonlar nadir değildir ve morbidite ve mortaliteye sebep olabilirler. Kabakulağın aşı ile önlenebilir bir hastalıktır ve ülkemizde de rutin aşılama programı kapsamına alınması planlanmaktadır.  Dünya Sağlık Örgütü (WHO)'nün 2010 yılı için tüm Avrupa ülkelerinde kabakulak aşısının rutin kullanılması ve hastalığın kontrol altına alınmasını hedeflemektedir.  
Anahtar sözcükler: çocukluk çağ enfeksiyonları, kabakulak, komplikasyonlar.

Abstract:
ABSTRACT
Introduction: Mumps is an air-born infection, affecting especially children between 5-15 years of age and caused by a single-stranded RNA virus, belonging to Paramyxoviruses family. It is a vaccine preventable disease, characterized by an inflammation of the salivary glands with painful swelling of one or both parotic glands. Complicated courses may result in meningitis, encephalitis, pancreatitis, and hearing defects. Male patients can develop orchitis while females may develop oophoritis. The primary cause of pediatric viral meningoenchephalitis for decades was mumps virus that can lead to permanent sequelae including brain damage and deafness.
Aim: the aim of the study was determine the number of the complications in children, diagnosed with mumps infection. Additionally to determine their demographic, clinical and laboratory features including morbidity and mortality in these patients. 
Methods:  A total of 695 children, admitted to the pediatric outpatient clinic and diagnosed with mums between 01 January 2001 and 31 December 2003 were evaluated. All patients were re-called at the 5th day of the symptoms to be re-evaluated. A total of 55 patients were admitted to pediatric infectious disease ward due to complications.
Results:  A total of 695 children (389 males and 306 females) with mean age of 6.60+/- 2.15 were evaluated. The mean age of hospitalized children was 7.22+/- 1.44 with the male to female ratio 2:1. There was seasonal predilection of mumps with high admission at spring (37.6%) fallowed by winter (35.8%), fall (13.8%) and summer (12.8%).  Of all patients 55 (8%) had complicated course of mumps with pancreatitis (1%) and meningoenchephalitis in 7% of the patients. Patients with complications generally had bilateral parotidis (80% of all).   Only one patient (1.8%) had received two doses of Measles, Mumps, and Rubella (MMR) vaccine and one dose of MMR was received by the 16.4% of the patients with complications.
Conclusion:   Mums infection and its complications are frequently observed and may cause morbidity as well as mortality in children.  Mumps vaccination in accordance with the National Immunization Programmer may result in a significant decrease in the number mumps cases with complications 
 Key words: childhood infections, mumps, complications