Türkiye'de din eğitimi politikaları: Yasal-kurumsal çerçeve ve aktörler
Religious education policies in Turkey: Legal-institutional framework and actors
Yazar: MEHMET YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SEFA USTA
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Din eğitimi = Religious education ; Diyanet İşleri Başkanlığı = Presidency of Religious Affairs ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Kamu politikaları = Public policies

Özet:
Din, insanların dünya ve ahiret mutluluğunu sağlamayı hedeflemektedir. Bu hedefini gerçekleştirebilmek için insanları ahlaki ve dini yönden eğitmektedir. Devlet sözü edilen din eğitimini sistemli hale getirip, daha etkin bir şekilde sunmayı politika haline getirmiştir. Devletler din eğitim politikalarıyla halklarının din eğitimi ihtiyaçlarını karşılamaya çalışırken aynı zamanda din eğitiminin farklı çıkarlar doğrultusunda farklı kesimler tarafından kullanılmasını engellemiş olmaktadır. Merkezi yönetim tarafından tek elden sunulan din eğitimi çoğu zaman farklı kesimlerin ihtiyaçlarını karşılayamadığı için eleştirilse de günümüze kadar merkezi yönetim tarafından bu eğitim verilmiştir. 
Türkiye'de din eğitim politikalarının hayata geçirilmesinde merkezi yönetim ve taşra teşkilatı temel aktördür. Milli Eğitim Bakanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde yürütülen din eğitim hizmeti aynı zamanda sivil toplum kuruluşları, vakıflar ve şahıslar bünyesinde devam etmektedir. Ancak süreç içerisinde devlet genellikle Bakanlık ve Başkanlık bünyesinde oluşturduğu genel müdürlükler aracılığıyla bu eğitimi sürdürmektedir. Merkezi yönetimin uyguladığı din eğitim politikası, yerelde uygulanan din eğitimi ve uluslararası aktörlerin telkinlerinin din eğitiminin koordine edilmesinde dikkat edilmesi gereken önemli hususlardır.
Ülkemizde uygulanan din eğitim politikalarında iktidarların ideolojileri etkin olurken aynı zamanda uluslararası aktörlerin de bu politikanın şekillenmesinde etkisi yadsınamaz bir gerçektir. Milli Eğitim Bakanlığı ve Diyanet İşleri Başkanlığı din eğitim politikasının etkin bir şekilde oluşturulup uygulanmasında önemli bir misyona sahiptir. Süreç içerisinde din eğitimi dijital ortama taşınmıştır. Çağın gereklerine ve yeniliklerine uyum sağlayabilen bir din eğitimi sunmak için sözü edilen bu iki kurum dijital ortamda, TV ve radyolarda da hizmet sunmaya başlamıştır. İnsanların din eğitim ihtiyaçlarını noksansız karşılayabilmek için yasal düzenlemeler yapılırken, interneti de aktif kullanmaktadırlar. Sivil toplum kuruluşlarının din eğitim politikasının şekillenmesinde etkisi azımsanmayacak kadar fazladır. Gerek sahip oldukları Kur'an kursları, gerek dijital, görsel ve yazılı medya araçları ile sivil toplum kuruluşları din eğitimi alanında önemli birer aktör olmaya başlamışlardır.
Anahtar Kelimeler: Eğitim, Din Eğitimi, Din Eğitimi Politikaları, Diyanet İşleri Başkanlığı, Avrupa Birliği

Abstract:
Religion aims to ensure people's happiness in the world and in the hereafter. Achieving this goal is to educate people morally and religiously. State; has made it a policy to systematize the mentioned religious education and to offer it more effectively. While states try to meet the religious education needs of their people with their religious education policies, they also prevent the use of religious education by different segments in line with different interests. Although religious education offered by the central government from a single source is often criticized for not meeting the religious education of different segments, this education has been provided by the central education until today.
The central administration and provincial organization are the main factors in the implementation of religious education policies in Turkey. Religious education services carried out under the Ministry of National Education and Directorate of Religious Affairs also continue within the body of non-governmental organizations, foundations and individuals. However, in the process, the state generally maintains this training through the general directorates it has established under the Ministry and the Presidency. The religious education policy implemented by the central government is important issues that should be taken into consideration in coordinating the local religious education and the suggestions of international actors in religious education.
While the ideologies of the rulers are effective in the religious education policies implemented in our country, it is an undeniable fact that international actors also have an influence on the shaping of this policy. The Ministry of National Education and the Presidency of Religious Affairs have an important mission in the effective formulation and implementation of the religious education policy. In the process, religious education has been transferred to the digital environment. These two institutions, which are mentioned to offer a religious education that can adapt to the requirements and the new ones of the age, have started to offer services in the digital environment, on TV and radio. While legal regulations are made in order to meet the religious education needs of people completely, it also actively uses the internet. The effect of non-governmental organizations in shaping the religious education policy is too much to underestimate. With their Quran courses, digital, visual and written media tools, non-governmental organizations have started to become important actors in the field of religious education.
Keywords: Education, Religious Education, Religious Education Policy, Presidency of Religious Affairs, European Union