Bağımsızlık sonrası Azerbaycan'da doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının gelişimi
The progress of foreign direct investment after independence in Azerbaijan
Yazar: RASHİD MAJIDLI
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN GÖKBUNAR
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Bağımsızlık = Independence ; Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik faaliyetler = Economic activities ; Yabancı sermaye = Foreign capital ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Gelişmekte olan ülkelerde yaşanan tasarruf yetersizliği, iktisadi büyümenin önündeki en büyük engellerden biri olarak kabul edilmektedir. Bu yüzden doğrudan yabancı sermaye yatırımları, gelişmekte olan ülkelerde kalkınmanın ve ekonomik büyümenin sağlanmasında önemli bir rol oynamaktadır.1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılması sonrasında, Azerbaycan bağımsızlığını kazanmış ve merkezi planlamaya dayalı ekonomiyi terk ederek piyasa ekonomisi şartlarına göre belirlenen reformlar yapmıştır. Bu reformlardan en önemlisi yabancı sermayenin ülkeye girişini sağlayan "Asrın Mukavelesi"dir. Ülkenin sahip olduğu petrol ve doğal gaz kaynakları yabancı sermayenin ilgisini çekmiş ve doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ülke ekonomisine akımını başlatmıştır.
Bu çalışmanın amacı, bağımsızlık sonrası Azerbaycan ekonomisinin, piyasa ekonomisine geçiş sürecinde uyguladığı politikaları ve yabancı sermaye yatırımlarının yıllar itibari ile ülke ekonomisinde gelişimini araştırmaktır. Bu tez iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının teorik alt yapısı, sınıflandırılması, çokuluslu şirketler ele alınmıştır. Daha sonra, doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının belirleyicileri ve doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ekonomik etkileri araştırılmıştır. İkinci bölümde, öncelikle doğrudan yabancı yatırımlarının dünyadaki genel görünümü incelenmiştir. Son olarak, Azerbaycan Cumhuriyeti hakkında genel bilgiler verilerek, Azerbaycan'ın piyasa ekonomisine geçiş süreci ve yatırım iklimi ve Azerbaycan ekonomisine yapılan yatırımlar araştırılmıştır.
Azerbaycan ekonomisinin bağımsızlık sonrası ekonomik görünümü ve Azerbaycan ekonomisine yönlendirilen yatırımların gelişimi, resmi rakamlardan faydalanılarak tarafımca oluşturulan tablolar ve grafikler ile incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Piyasa Ekonomisine Geçiş Süreci, Bağımsızlık Sonrası Uygulanan Reformlar, Asrın Mukavelesi.

Abstract:
The deficiency of savings in developing countries is considered as one of the most serious obstacles for economic growth. Foreign direct investment, therefore, plays a crucial role in ensuring developing countries' economic growth. Having broken-up of the Soviet Union in 1991, Azerbaijan gained its independence and  made some reforms based on market economy conditions by abandoning centrally planned economy. "Contract of the Century", is the most important one of these reforms, has let foreign capital through the country. The country's oil and natural gas resources attracted foreign capital's interest and initiated the flow of direct foreign investment into the country.
The goal of this study is to investigate the politics of Azerbaijani economy in the process of transition into the market economy and development of foreign capital investment in country's economy by years. This study consists of two chapters. The theoretical background and classification of foreign direct investments, and multinational corporations are discussed in the first chapter. Then, the determinants  of foreign direct investment and its impacts on the economy are held. The second chapter also involves overall picture of foreign direct investments in the world. Lastly, the guideline about Azerbaijan Republic, Azerbaijan's the transition process to market economy, investment climate, and investments made in Azerbaijan economy are examined.
Azerbaijan's economic outlook after independence and the progress of investments directed to the Azerbaijani economy is examined through the figures and graphs made by the writer.

Key Words: Foreign Direct Investment, Transition Process to Market Economy, Reform Made After Independence, Contract of the Century.