Tip 2 diyabetes mellitus riskini tahmin etmede kullanılan ada (amerıcan dıabetes assocıatıon), ıdrs (ındıan dıabetes rısk score) ve fındrısk (fınnısh dıabetes rısk score) skorlamalarının türk toplumu için karşılaştırılması ve değerlendirilmesi
Comparison and evaluation of ada (american diabetes association), idrs(indian diabetes risk score) and findrisc (finnish diabetes risk score)scores used to predict the risk of type 2 diabetes mellitus in Turkish population
Yazar: AYNUR KARA
Danışman: DOÇ. DR. MUHTEŞEM EROL YAYLA ; DR. ALİ İHSAN ÇABUK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Tip 2 Diyabetes Mellitus riskini tahmin etmede kullanılan ADA (American Diabetes Association), IDRS (Indian Diabetes Risk Score) ve FINDRISC (Finnish Diabetes Risk Score) skorlamalarının Türk toplumu için karşılaştırılması ve değerlendirilmesi
Amaç: Bu çalışmada Tip 2 Diyabetes Mellitus riskini tahmin etmede kullanılan ADA (American Diabetes Association), IDRS (Indian Diabetes Risk Score) ve FINDRISK (Finnish Diabetes Risk Score) skorlamalarının Türk toplumundaki diyabet riskini ölçmek ve ölçeklerin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel ve tanımlayıcı olarak 01.09.2023- 01.11.2023 tarihleri arasında Adana Köprülü Kışla Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 18 yaşından büyük, diyabet tanısı olmayan 203 katılımcı ile yüz yüze görüşme ile yürütülmüştür. Tetkikler sonrasında diyabet tanısı alan 9 kişi çalışmadan çıkarıldıktan sonra 194 hasta ile araştırmaya devam edilmiştir. Çalışmaya katılmayı kabul eden kişilere araştırmacı tarafından hazırlanan veri toplama formu uygulanmıştır. Veriler, SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 21.0 paket programı ile analiz edilmiştir.
 Bulgular: Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 46,1±15,8 yıl ve % 32,5'i (n=63) erkek idi.  Katılımcıların BKİ ortalaması 27,67±5,36 kg/m² ve bel çevresi ortalaması 93,15±14,42 cm olarak ölçüldü. Katılımcıların AKŞ ortalaması 89,46±10,02 mg/dL, HbA1c değerlerinin ortalaması 5,45±0,40 olarak bulundu.FINDRISK anketine göre, katılımcıların  %23,2'si düşük risk, %24,7'si hafif risk, %23,8'i orta risk, %21,1'i yüksek risk ve  %7,2'si çok yüksek risk kategorilerine ait bulundu. Katılımcıların FINDRISK puan ortalaması 11,43±5,67 tespit edildi. ADA anketine göre, katılımcıların  %58,8'i düşük risk, %41,2'si yüksek risk kategorisinde,  ADA puan ortalaması 3,85±1,98 olarak bulundu. IDRS anketine göre, katılımcıların %9,3'ü düşük risk, %24,2'si orta risk ve  %66,5'i yüksek risk grubunda, IDRS puan ortalaması 58,96±21,00 tespit edildi. Katılımcıların %33,5'i (n=65) ise prediyabet olarak bulundu. Bu çalışmada FINDRISK kesme değeri 12,5 kabul edildiğinde ROC eğrisi altında kalan alan 0,713, sensitivite %66,2, spesifite %65,9 olarak hesaplandı. ADA kesme değeri 4,5 kabul edildiğinde ROC eğrisi altında kalan alan 0,739, sensitivite %67,7, spesifite %72,1 olarak belirlendi. IDRS kesme değeri 65,0 kabul edildiğinde ROC eğrisi altında kalan alan 0,735, sensitivite %69,2, spesifite %62,8 olarak tespit edildi. 
Sonuç: Bu çalışmada farklı risk değerlendirme araçları ile sonuçlar karşılaştırıldığında ADA risk anketinin Türk toplumu için daha güvenilir olduğu sonucu çıkmıştır.

Abstract:
Comparison and evaluation of ADA (American Diabetes Association), IDRS (Indian Diabetes Risk Score) and FINDRISC (Finnish Diabetes Risk Score) scores used to predict the risk of Type 2 Diabetes Mellitus in Turkish population
Aim: The aim of this study was to compare the ADA (American Diabetes Association), IDRS (Indian Diabetes Risk Score) and FINDRISC (Finnish Diabetes Risk Score) scales used to predict the risk of Type 2 Diabetes Mellitus in the Turkish population.
Materials and Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted between 01.09.2023 and 01.11.2023 with face-to-face interviews with 203 participants over 18 years of age without a diagnosis of diabetes who applied to Adana Köprülü Kışla Family Health Center. After excluding 9 people who were diagnosed with diabetes after the examinations, the study continued with 194 patients. The data collection form prepared by the researcher was applied to the people who agreed to participate in the study. The data were analyzed with SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 21.0 package program.
 Results: The mean age of the participants was 46.1±15.8 years and 32.5% (n=63) were male.  The mean BMI of the participants was 27.67±5.36 kg/m² and the mean waist circumference was 93.15±14.42 cm. The mean LBW was 89.46±10.02 mg/dL and the mean HbA1c was 5.45±0.40. According to the FINDRISK questionnaire, 23.2% of the participants belonged to low risk, 24.7% to mild risk, 23.8% to moderate risk, 21.1% to high risk and 7.2% to very high risk categories. The mean FINDRISK score of the participants was 11.43±5.67. According to the ADA questionnaire, 58.8% of the participants belonged to the low risk category, 41.2% to the high risk category, and the mean ADA score was 3.85±1.98. According to the IDRS questionnaire, 9.3% of the participants were in the low risk, 24.2% in the medium risk and 66.5% in the high risk group, and the mean IDRS score was 58.96±21.00. 33.5% (n=65) of the participants were found to have prediabetes. In this study, when the FINDRISK cut-off value was accepted as 12.5, the area under the ROC curve was calculated as 0.713, sensitivity as 66.2%, and specificity as 65.9%. When the ADA cut-off value was accepted as 4.5, the area under the ROC curve was 0.739, sensitivity was 67.7%, and specificity was 72.1%. When the IDRS cut-off value was 65.0, the area under the ROC curve was 0.735, sensitivity was 69.2%, and specificity was 62.8%. 
Conclusion: In this study, when the results of different risk assessment tools were compared, it was concluded that the ADA risk questionnaire was more reliable for the Turkish population.