Üniversite öğrencilerinde karşı olgusal düşünme ve pişmanlığın yordanması
Prediction of counterfactual thinking and regret of university students
Yazar: GÜLÇİLEM ŞAHİN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. SELAHİDDİN ÖĞÜLMÜŞ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Eğitim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Düşünme = Thinking ; Düşünme becerileri = Thinking skills ; Düşünme stilleri = Thinking styles ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Olgusallık = Factivity ; Pişmanlık = Repentance ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Pişmanlık, günlük hayatta hissettiğimiz en yaygın duygulardan biridir. İnsanlar çok çeşitli durumlar karşısında pişmanlık duyabilirler. Eğitime yönelik alınan kararlar bunlardan biridir. Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinin bölüm ve üniversite tercihinden duydukları pişmanlığın temelinde yer alan karşı olgusal düşünme ile ilişkili değişkenlerin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, yordayan değişkenler olarak kişisel kontrol, nedensel odak, mükemmeliyetçilik ve akademik ertelemenin yordanan değişkenler olarak karşı olgusal düşünme ve pişmanlık ile ilişkisi yapısal eşitlik modeli (YEM) kullanılarak incelenmiştir. Araştırmanın katılımcıları, Aksaray Üniversitesi'nin  farklı fakülte ve bölümlerinde öğrenim gören 1051 birinci ve dördüncü sınıf üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Katılımcıların yaş ortalaması 21.22 olup %63.5'i kadın, %36.5'i erkek öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, "Olumsuz Olaylar için Karşı Olgusal Düşünme Ölçeği",  "Eğitimde Pişmanlık Ölçeği", "Nedensel Boyutlar Ölçeği II", "Frost Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği" ve "Aitken Akademik Erteleme Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Bu ölçme araçlarının yanı sıra, çalışma grubunun kişisel özellikleri hakkında bilgi edinmek amacıyla oluşturulmuş olan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. 
İlk aşamada çalışma grubunun demografik özelliklerine göre karşı olgusal düşünceleri ve pişmanlık düzeyleri karşılaştırılmıştır. İkinci aşamada ise,  yordayan değişkenlerin yordanan değişkenler üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkileri YEM analizi ile incelenmiştir. Analizler sonucunda, mükemmeliyetçiliğin karşı olgusal düşünme ve pişmanlığın en güçlü yordayıcısı olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırmanın bu  sonuçları, ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve ileriye yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Regret is one of the most common emotions we feel in daily life. People can feel regret in a wide variety of situations. Educational decisions are one of them. In this study, it was aimed to investigate the variables related to counterfactual thinking, which is the basis of university students' regret about choosing an academic major and university. For this purpose, the relationships between personal control, locus of causality, perfectionism and academic procrastination as predictive variables with counterfactual thinking and regret was examined using structural equation model (SEM) analysis. The participants of the research consisted of 1051 freshmen (46.2%) and seniors (53.8%) attending different faculties and academic majors of Aksaray University. The mean age of the participants is 21.22, with 63.5% female and 36.5% male students. The data of the study were collected by using the "Counterfactual Thinking Scale for Negative Events", "Regret in Education Scale",  "Causal Dimensions Scale II", "Frost Multidimensional Perfectionism Scale" and "Aitken Academic Procrastination Scale". In addition to these measures, the "Personal Information Form", which was created to obtain information about the personal properties of the participants, was used. 
In the first stage, counterfactual thoughts and regret levels of the study group were compared according to their demographic characteristics. In the second stage, the direct and indirect effects of the predictor variables on the predicted variables were examined by SEM analysis. As a result of the analyzes, it was revealed that perfectionism was the strongest predictor of counterfactual thinking and regret. These results of the research were discussed within the framework of the relevant literature and various suggestions were made for the future.