Recaizade Mahmut Ekrem'in şiirlerinde hayal dünyası
Recaizade in Mahmut Ekrem's poems dream world
Yazar: CEREN GÖKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEŞE OKTAY
Artvin Çoruh Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmaya; şairin şiirlerinin tamamının bütüncül bir yaklaşımla incelenmesi gerektiği amacıyla başlanmıştır. İnceleme konusunu, genellikle hocalığı ve teorisyenliği ile bilinen Recaizade Mahmut Ekrem'in şiirlerini, klasik temlerle birlikte tabiat temelli işleyiş biçimi oluşturmaktadır. Rönesans hareketi ile birlikte tabiat bir araç değil, amaç hâline getirilmiştir. Klasik şiirde tabiat, Tanrı'nın bir görüntüsü iken romantizm ile birlikte ferdî bir tavır çerçevesinde işlenmiştir. Çalışmada şairin muhayyilesinin, şiire yansıyan görüntüsü hem klasik şiirdeki mazmun biçimi ile hem de tabiat imgeleri aracılığıyla ifade edilmeye çalışılmıştır. 
Giriş bölümünde II. Abdülhamit devri Türk edebiyatının genel özelliklerinden bahsedilmiştir. Bunun yanında ilk örnekleri Tanzimat döneminde verilen türler hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde çalışma konusunun şairi olan Recaizade Mahmut Ekrem'in hayatı ve sanatı tanıtılmaya çalışılmıştır. 
Çalışmanın ikinci bölümünde şairin Recaizade Mahmut Ekrem'in hayal dünyasını teşkil eden unsurlar imge kavramı ile anlatılmıştır. Bu bağlamda imgeye dair birden fazla anlam teşkil eden görüşler sunulmuştur. Çalışmanın esas metnini teşkil eden üçüncü bölümünde ise şairin hayal dünyasındaki mefhumlar, imgesel olarak tasnif edilmiştir. Buna göre klasik şiir çerçevesinde alışılagelen tabiat unsurlarının yanında, şiirin ana konusunu teşkil edecek olan tabiat imgeleri, gösterilmeye çalışılmıştır. 
Sonuç kısmında tabiatın Recaizade Mahmut Ekrem'in şiirinde nasıl anlam kazandığı, doğanın en küçük zerresinin dahi kusursuz işlendiği, tabiatın kişinin ruh hâline etki ettiği bununla birlikte, kişinin de duygularının tabiata sirayet ettiği ve imgenin nasıl bir tezahürle nitelendirildiği tespit edilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Tabiat, Recaizade Mahmut Ekrem, Şiir, Romantizm, İmge.

Abstract:
To this study; It was started with the aim that all of the poet's poems should be examined with a holistic approach. The subject of the study is the poems of Recaizade Mahmut Ekrem, who is generally known as a teacher and theorist, with his nature-based style of working together with classical themes. With the Renaissance movement, nature became a goal, not a tool. While nature is an image of God in classical poetry, it is treated within the framework of an individual attitude with romanticism. In the study, the image of the poet's imagination reflected in the poem was tried to be expressed both through the poetic form in classical poetry and through nature images.
In the introduction part II. General characteristics of Turkish literature during the reign of Abdulhamid were mentioned. In addition, information is given about the species, the first examples of which were given during the Tanzimat period. In the first chapter, the life and art of Recaizade Mahmut Ekrem, the poet of the subject of the study, was tried to be introduced.
In the second part of the study, the elements that constitute the dream world of the poet Recaizade Mahmut Ekrem are explained with the concept of image. In this context, views that have more than one meaning about the image are presented. In the third part of the study, which constitutes the main text, the concepts in the poet's dream world are classified imaginatively. Accordingly, in addition to the usual natural elements within the framework of classical poetry, nature images, which will constitute the main subject of the poem, have been tried to be shown.
In the conclusion, it was tried to determine how nature gained meaning in Recaizade Mahmut Ekrem's poetry, how even the smallest particle of nature was processed perfectly, how nature affects the person's mood, how the person's emotions also spread to nature, and what kind of manifestation the image is characterized with
Keywords: Nature, Recaizade Mahmut Ekrem, Poetry, Romance, Image.