Okul yöneticilerinin demogrofik özelliklerine göre tükenmişlik düzeyleri ve örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Studying the relationship between burnout levels and organizational citizenship behaviours according to demogrographic characteristics school administrators
Yazar: ÖZKAN ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NECMİYE TÜLİN İRGE
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Okul yöneticileri = School administrators ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Yöneticiler = Managers ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior

Özet:
Araştırmanın amacı okul yöneticilerinin demogrofik özelliklerine göre tükenmişlik düzeyleri ve örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Literatür incelendiğinde, tükenmişlik ve örgütsel vatandaşlık davranışı konusu üzerine okul yöneticileriyle ilgili yapılmış bir araştırma bulunamamıştır. Bu araştırmayla literatürdeki bu eksikliğin giderilmesine katkı sağlanacağı düşünülmektedir.
Araştırmamız İstanbul ili, Pendik ilçesindeki ilk ve ortaöğretim devlet okullarında görev yapan okul yöneticilerinin, gönüllü katılım esasına dayanan anket çalışması uygulanarak yapılmıştır. Anketimiz 598 okul yöneticisine tarafımdan ulaştırılmış, geriye dönen 307 anketin incelenmesi sonucu eksiklik tespit edilen 5 anket analize dahil edilmemiştir. Analizlerde 302 anket kullanılmıştır.
Gerçekleştirilen analizler sonucunda, örgütsel vatandaşlık alt boyutları ile mesleki tükenmişlik alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiş, ancak mesleki tükenmişlik düzeyleri toplam puanı, örgütsel vatandaşlık davranışı alt boyutlarından diğergamlık, vicdanlılık ve centilmenlik arasında ilişki tespit edilmemiştir. Diğer yandan demografik özelliklerine bakıldığında yaş, kıdem, mezuniyet ve görev süreleri değişkelerine göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiş, ama cinsiyet, branş ve çalışılan okul türü değişkenlerine göre ise anlamlı farklılıklar tespit edilmemiştir.


Anahtar Kelimeler: Tükenmişlik, Örgütsel Vatandaşlık Davranışları

Abstract:
The aim of the study is to investigate the relationship between burnout levels and organizational citizenship behaviors according to demographic characteristics of school administrators. When the literature is examined, no research has been found about school principals on the issue of burnout and organizational citizenship behavior. It is thought that this research will contribute to the correction of this deficiency in the literature.
Our study was conducted by conducting a questionnaire based on voluntary participation of school administrators working in primary and secondary schools in Pendk district of Istanbul. Our survey was delivered to 598 school administrators and 5 questionnaires that were found to be deficient as a result of 307 surveys were not included in the analysis. 302 questionnaires were used in the analyzes.
As a result of the analyzes, it was found that there was a significant relationship between organizational citizenship sub-dimensions and professional burnout sub-dimensions, but no relationship was found between total score of professional burnout levels, altruism, conscientiousness and gentlemanism. On the other hand, when the demographic characteristics were examined, significant differences were found according to the variables of age, seniority, graduation and tenure, but no significant differences were found according to the variables of gender, branch and type of school worked.

Keywords: Burnout, Organizational Citizenship Behaviors