Orta Anadolu şartlarında Acıpayam koyunlarının bazı verim özellikleri
Some production traits of Acıpayam sheep under The Middle Anatolian conditions
Yazar: FATMA TÜLİN ÖZBAŞER
Danışman: PROF. DR. HALİL AKÇAPINAR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Büyüme = Growth ; Denizli-Acıpayam = Denizli-Acıpayam ; Fertilite = Fertility ; Genotip = Genotype ; Koyunculuk = Sheep farming ; Koyunlar = Sheep ; Orta Anadolu bölgesi = Central Anatolian region ; Süt verimi = Milk yield ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu araştırma Bala Tarım İşletmesi'nde yetiştirilen Acıpayam koyunlarının Orta Anadolu şartlarında bazı verim özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın hayvan materyalini işletme sürüsünden tesadüfi olarak seçilen 80 baş gebe koyun ile bunlardan doğan 90 kuzu oluşturmuştur.Tesadüfi olarak seçilen Acıpayam koyunlarında dört meme tipi (Tip 1, Tip 2, Tip 3, Tip 4) belirlenmiş olup, oranları sırasıyla % 8,86; 59,49; 26,58; 5,07'dır. Sürüde yaygın meme tipi olarak Tip 2 görülmesine rağmen en yüksek süt verimi Tip 3'ten elde edilmiştir.Acıpayam koyunlarında günlük süt verimi; süt emme döneminde (ilk 45 gün) 1235,0 g; laktasyon boyunca ise 906,2 g olarak bulunmuştur. Laktasyon süt verimi 154,5 kg, laktasyon süresi ise 199,9±2,4 gündür.Kuzuların genel olarak 45, 90 ve 180. gün canlı ağırlıkları sırasıyla 16,3; 22,5 ve 28,0 kg olarak belirlenmiştir.Kuzularda 45. günde cidago yüksekliği, göğüs çevresi ve derinliği, vücut uzunluğu, sağrı yüksekliği ile incik çevresi ölçüleri sırasıyla 50,19; 53,35; 20,47; 47,42; 49,42 ve 3,48 cm, 90. günde 57,07; 64,23; 23,88; 53,24; 55,60 ve 4,04 cm; 180. günde 61,42; 71,25; 26,60; 55,21; 59,88 ve 4,19 cm olarak ölçülmüştür.Kuzularda yaşama gücü değerleri 45. günde erkeklerde % 98,03, dişilerde % 97,43, 180. günde erkeklerde % 82,35, dişilerde % 92,30'dur.Sonuç olarak, bu araştırmada Acıpayam genotipli koyunların elde edildikleri bölge olan Denizli dışında, Orta Anadolu bölgesi şartlarında da başarılı bir şekilde yetiştirilebileceği görülmektedir. Ancak sürü içerisinde varyasyonun yüksek olduğu ve homojenitenin sağlanabilmesi için ıslah çalışmalarının yapılmasının gerekli olduğu önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate some yield traits of the Acıpayam ewes raised in the Bala State Farm, in Ankara, in Central Anatolia.A total 80 head of Acıpayam ewes, randomly selected from 1290 ewes and their 90 lambs have been used as a animal material in the study.Udder types were determined as Type I, II, III and IV and their ratio were 8,86; 59,49; 26,58; 5,07 % respectively. Although the majority of the flock had udder type II, the highest milk yield was yieled from type III.Mean daily milk yield was 1235,0 g during preweaning period; and 906,2 g during entire lactation period. Total milk yield and lactation period were 154,5 kg and 199,9±2,4 days.The average live weight of the lambs for 45, 90 and 180 days were 16,3; 22,5 and 28,0 kg, respectively.The wither height, chest girth and depth, body length, rump height, cannon bonne circumference of the lambs were 50,19; 53,35; 20,47; 47,42; 49,42 and 3,48 cm on the days of 45th, 57,07; 64,23; 23,88; 53,24; 55,60 and 4,04 cm, on the days of 90th, 61,42; 71,25; 26,60; 55,21; 59,88 and 4,19 cm on the days of 180th, respectively.Survival rates of male and female lambs were determined as 98,03 and 97,43 % at weaning age (45 days), 82,35 and 92,30 % 180th days, respectively.In conclusion, the results of the study showed that Acıpayam ewes, which originated from Denizli, could be succesfully raised under the Cenral Anatolian conditions. However, selection programs should be implemented on the flock because of high variation in production traits