Uzaktan lisansüstü eğitimde sınav otomasyonlarının geliştirilmesi: Anadolu Üniversitesi örneği
Developing exam automations in distance graduate education: Case of Anadolu University
Yazar: AHMET İŞCAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET FIRAT
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anadolu Üniversitesi = Anatolian University ; Açıköğretim = Open education ; Lisansüstü eğitim = Postgraduate education ; Otomasyon = Automation ; Sınav = Examination ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bilişim teknolojilerinin yaygınlaşması günlük iletişimimizin de dijitale taşınmasına yol açmıştır. Bu da eğitim etkinliklerinde de açık ve uzaktan öğrenme uygulamalarının önünü açmıştır. Uzaktan eğitim çalışmaları 2020 başında dünya genelinde yayılan ve örgün eğitim etkinliklerinin uzaktan eğitimle devam etmesini gerektiren Covid 19 nedeniyle hızlanmıştır. 
Teknoloji desteği uzaktan eğitime ilgiyi arttırsa da bazı noktalarda hala önemli geliştirmelere ihtiyacı bulunmaktadır. Bunların başında ölçme ve değerlendirme gelmektedir. Uzaktan eğitimde ölçme ve değerlendirme faaliyetleri çoğunlukla merkezi sınavlarla gerçekleştirilmektedir. Sınavlarda çıkan problemlerle başa çıkmak için de farklı kurumlarda farklı uygulamalar gerçekleştirilmektedir. Ancak henüz bilimsel araştırma temelli, ihtiyaç analizi yönelimli ve uygulama süreçleri ile iyileştirilen sınav otomasyonları yeterli düzeyde değildir. 
Bilimsel araştırma süreçlerine uygun olarak geliştirilmiş, sınav süreçlerinin sorunsuz yürütülmesine olanak sağlayacak bir sınav otomasyonunun geliştirilmesi bu tezin konusunu oluşturmaktadır. Bu kapsamda, tez araştırmasının amacı uzaktan lisansüstü eğitim için bir merkezi sınav otomasyonun geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesidir.  Bu amaca uygun olarak tez çalışması tasarım tabanlı araştırma biçiminde desenlenmiştir. Araştırma süreçleri gerçek sınav uygulamalarında yürütülmüştür. 2018-2020 yılları arasında gerçekleştirilen 3 dönem sonu sınavında veriler toplanmıştır. 31 öğretim elemanından anket yoluyla, sınavların uygulama sürecinde yer alan 100 sınav görevlisinden anket yoluyla ve sistemin iyileştirilmesi için 6 alan uzmanından yarı yapılandırılmış görüşme yoluyla veri toplanmıştır. 
Tasarım tabanlı araştırmanın iyileştirme döngüsü içerisinde alınan görüş ve önerilere uygun olarak sınav otomasyonunda iyileştirmeler tamamlanmıştır. Anlık geri bildirimler, anketler ve yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen bulgular, sınav otomasyonunu kullanan tüm paydaşların geliştirilen sınav otomasyonu yazılımından memnun olduğunu göstermiştir. Bu tezde yapılan çalışmalar sınırlılığında, sınav otomasyonu yazılımlarının geliştirilmesine ve ileride yapılabilecek araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The widespread of information technologies led to the transfer of our daily communications to digital. This situation paved the way for distance education in educational settings. Distance education studies became more important and accelerated due to Covid19, which spread worldwide in the beginning of 2020 and required the transition of formal education activities to distance education.
Despite the technology-supported flexible structure increase the interest in distance education, there is still need for significant improvements. Assessment and evaluation processes are at the top of these components. These activities in distance education are mostly carried out with central examinations. Different practices are carried out in different institutions to deal with the problems that arise during the exam processes. However, in distance education, exam automations based on scientific research, needs analysis and improved with application processes are not sufficient yet.
The development of an examination automation which has been developed in accordance with scientific research processes and will enable examination processes to run smoothly is the subject of this thesis. In this context, the aim of the thesis research is to develop, implement and evaluate a central examination automation for distance graduate education. In accordance with this purpose, the thesis study was designed in the form of a design-based research. Design-based research processes were carried out in real exam applications. Scientific data were collected from the 3 final exams held between 2018-2020. Data was collected from 31 faculty members via survey, from 100 examiners who took part in the implementation process of the exams via survey, and from 6 field experts through semi-structured interview for the improvement of the system.
In accordance with the opinions and suggestions received in the improvement cycle of the design-based research, improvements in the exam automation software have been completed. Findings from instant feedback, surveys and semi-structured interviews have shown that all stakeholders using exam automation are satisfied with the developed exam automation software. In addition, within the scope of the studies conducted in this thesis, suggestions for the development of exam automation software and for future research are presented.