Charles Darwin'in evrim anlayışı ile Henr Bergson'un yaratıcı tekâmül anlayışının mukayesesi
Comparison of Charles Darwin's understanding of evolution with the creative evolution understanding of Henri Bergson
Yazar: ALİ SİNAN BEKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE EROĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Bergson, Henri = Bergson, Henri ; Darwin, Charles Robert = Darwin, Charles Robert ; Darwinizm = Darwinizm ; Evrim = Evolution ; Evrim teorisi = Evolution theory ; Felsefe = Philosophy ; Felsefe tarihi = Philosophy history ; Yaratıcılık = Creativity ; Yaratılış = Creation

Özet:
Bu çalışmanın amacı evrimin sadece Charles Darwin'in görüşleri bağlamında değerlendirilemeyeceği onun yanında evrende yaratıcı bir tekâmülün varlığını sunan Henri Bergson'un da bilinmesi gerektiğidir. Bu çalışma, günümüz evrim anlayışına ve çalışmalarına farklı açılardan bakılması gerektiğini ele almıştır. Çalışmanın konusu ise Charles Darwin ile Henri Bergson'un evrim anlayışlarını karşılaştırmaktır. Evrim konusu, ilk yazılı kaynaklardan önce dahi efsaneleşmiş bir şekilde insanoğlunun sürekli merak ettiği hayatın kaynağı ve var olan varlıkların nereden nasıl geldiği soruları üzerine verilen cevaplardan oluşmuştur. Bu çalışmada evrim konusu yukarıda bah-sedilen iki filozofun düşünceleri ile sınırlı olarak ele alınmıştır. Bu sınırlılık bu konu ile ilgili karşılaştırmalı çalışmaların azlığından kaynaklanmaktadır. Evrim konusunun kapsamının çok geniş olmasından dolayı konunun tamamını burada işlemek takdir edilir ki oldukça güç bir durumdur. 
Çalışmada Darwin'in evrim teorisi ve yasaları, bu yasaların bilimsel olarak ne kadar kesinlik taşıdığı, Darwin'in evrim teorisinin biyoloji alanında değişmez yasalardan oluşup oluşmadığı irdelenmiştir. Bergson'un, evrim alanına, farklı bir bakış açısı olan tekâmül anlayışı ile nasıl baktığı irdelenmiştir. Çalışmamızın ilerleyen bölümlerinde ise Darwin ve Bergson'un evrim anlayışları karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Bu karşılaştırmada filozofların, canlılarda yaşanan değişimin nasıl ve ne yönde ilerlediği, yaşanan bu değişimlerin bir amacının olup olmadığı evrimin ilahi bir güç tarafından mı yoksa tamamen tesadüf sonucu mu olduğuna da değinilmiştir.
Çalışma literatür taraması ve filozofların eserlerinin taranması yöntemiyle gerçekleşmiştir. Çalışmada ulaşılan sonuçta evrim anlayışının hiçbir bilim insanının ve filozofun teorisinin tahakkümü altında alınamayacağının yanı sıra her bir düşünce aslında hakikati bulma çabası olarak değerlendirilmelidir. Darwin'in teorisi ile Bergson'un tekâmül anlayışı bazı noktalarda ortak kabullerde birleşse de büyük oranda farklı fikirler taşımaktadır. Darwin'in evrim teorisi materyalist, mekanist bir çizgide ilerlerken Bergson'un tekâmül anlayışı ise özgürlüğe doğru canlı hamlelerle yol alan süreci anlatmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Evrim Teorisi, Tekâmül, Yaratıcı Tekâmül, Canlı, Doğal 
Seçilim.

Abstract:
The purpose of this study is that evolution cannot be evaluated solely in the context of Charles Darwin's views, but that Henri Bergson, who presents the existence of a creative evolution in the universe, should also be known. This study deals with the need to look at today's understanding of evolution and its work from different perspectives. The subject of the study is to compare Charles Darwin and Henri Bergson's understanding of evolution. The issue of evolution consisted of the answers given to the questions of the source of the life that human beings constantly wondered and how the existing beings came from, even before the first written sources. In this study, the subject of evolution is limited to the thoughts of the two philosophers mentioned above. This limitation stems from the lack of comparative studies on this subject. In this study, the subject of evolution has been limited to the thoughts of the two philosophers mentioned above. Since the scope of the subject of evolution is very wide, it is appreciated that it is quite difficult to deal with the whole subject here. In this study, Darwin's theory of evolution and its laws, the scientific certainty of these laws, and whether Darwin's theory of evolution is composed of immutable laws in the field of biology has been examined. How the other philosopher Bergson views the field of evolution with an understanding of evolution, which is a different perspective, has been examined. In the following chapters, Darwin and Bergson's understanding of evolution has been discussed comparatively. In this comparison, philosophers, how and in which direction the changes in living things are progressing, whether these changes have a purpose or not, have been discussed whether evolution is a result of a divine power or purely coincidental. The study was carried out with the literature search and the method of scanning the works of philosophers. In the end, the idea of evolution cannot be taken under the domination of the theory of any scientist and philosopher, and each thought should be considered as an effort to find the truth. Although Darwin's theory and Bergson's conception of evolution are combined in common acceptances at some point, they differ greatly. Darwin's theory of evolution proceeds along a materialist, mechanistic line, while Bergson's evolutionary understanding describes the process through freedom with active movement.

Keywords: Evolution Theory, Evolution, Creative Evolution, Alteration, Natural Selection.