Ateroskleroz hastalığında apolipoprotein E (APOE) polimorfizmi ile mikrorna 221/222 arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of correlation between apolipoprotein E gene polymorphism, and mirna 221/222 expression levels in atherosclerosis
Yazar: GÜLSÜM SEDA GÜLEÇ YILMAZ
Danışman: PROF. DR. TURGAY İSBİR
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: Apolipoproteinler = Apolipoproteins ; Apolipoproteinler E = Apolipoproteins E ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Lipoproteinler = Lipoproteins ; Mikro RNA = Micro RNA ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
Bu çalışmada tüm dünyada önde gelen morbidite ve mortalite nedeni olan
aterosklerozda ApoE gen varyasyonlarının etkilerinin araştırılması ve başta
miRNA221/222 olmak üzere miRNAların hastalıkla olan ilişkisinin moleküler açıdan
değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 89 ateroskleroz tanısı almış hasta ve 93 sağlıklı
kontrolden oluşan çalışma grubumuzun gerçek zamanlı pzr ile ApoE genotiplemesi,
mikroRNA ifade düzeylerinin belirlenmiş ve lipid altgrup analizi yapılmıştır. Yapmış
olduğumuz risk analizlerinde düşük HDL değerine sahip olmanın kardiyovasküler riskle
ilişkili olduğu belirlenmiştir (p=0,011). ApoE genotip ve allel frekansları kontrol ve
ateroskleroz hasta olguları ile karşılaştırıldığında E3/E4 genotipine sahip olguların hasta
grubunda yüksek olduğu ve riskini artırdığı (p=0,029), E2/E3 genotipinin ise kontrol
grubunda yüksek olduğu ve riski azalttığı gözlenmiştir (p=0,011). E2 alleli taşımanın
ateroskleroz riskini 10 kat azalttığı gözlenmiştir (p=0,006). Lipid değerleri
incelendiğinde E3/E3 genotipine sahip olguların sınır değerlerinin üstünde plazma
kolesterol (p=0,012) ve LDL düzeylerine (p=0,039) sahip olduğu saptanılmıştır. Ayrıca
[kolesterol]/[HDL] oranının da E3/E3 genotipinde yüksek olduğu belirlenmiştir
(p=0,027). Allel düzeyindeki değerlendirmelerde E2 allelinin kolesterol değerleri
üzerinde olumlu etki gösterdiği (p=0,036) E4 allelinin ise negatif etkilediği (p=0,038)
gözlenmiştir. MiRNA ifade düzeyleri incelendiğinde miRNA221 ve miRNA221'nin
hasta grubunda bu miRNAların daha az ifade edildiği belirlenmiştir. Ayrıca ROC
analizi sonuçlarına göre miRNA221 ve miRNA221 ifade düzeylerinin eşik değeri
olarak değerlendirilebileceği ve ateroskleroz tanısında biyobelirteç adayı olabileceği
gösterilmiştir (p=0,004 ve p=0,003)). Ayrıca lipid düzeyleri ve miRNAlar üzerinde
yapılan incelemelerimizde miRNA122a ifade düzeyinin azalmasının TG (p=0,046) ve
VLDL (p=0,029) düzeyinde artışa neden olarak kardivasküler riski artırabileceği
kanısına varılmıştır.

Abstract:
Atherosclerosis is the major cause of death and disability in the world. This
study aims to investigate the relations between atherosclerosis and Apolipoprotein E
(ApoE) gene variations and complex mechanism of microRNAs (miRNA) especially
miRNA 221 and miRNA222. ApoE genotyping and miRNA expression analysis were
performed by using real-time polymerase chain reaction and lipid subfraction analysis
assessed for blood samples from a group of patients with atherosclerosis (n=89) and
control group (n=93). We observed that there was an association between low HDL and
cardivascular risk (p=0,011). The frequency of the E3/E4 genotype was found to be
significantly higher in patients compared to controls (p=0.029) and carrying this allele
has increased the cardiovascular risk. Individuals carrying the E2/E3 genotype had
significantly higher in control group (p=0,011). However carrying E2 allele was
reduced the cardiovascular risk 10 times (p=0,006). Lipid analysis emerged that E/E3
genotype carriers had higher plasma cholesterol (p=0,012) and LDL levels (p=0,039).
Furthermore risk estimating ratio, [chcf olesterol]/[HDL], higher in the E37E3 genotype
group (p=0,0027). Carrying E2 allele had positive effect meanwhile E4 allele negative
affects on lipid profiles. The miRNA expression analysis showed that miRNA 221 and
miRNA222 expressions were lower in the patient group. By the ROC analysis, we
observed that miRNA 221 and miRNA222 are candidate biomarkers for atherosclerosis
(p=0,004 ve p=0,003). Also analysis showed that there are relations between
miRNA122a and plasma TG (p=0,046) and VLDL (p=0,029) levels.