Türkiye'deki acil tıp uzman ve araştırma görevlisi doktorların geriatrik hastalara bakış açısı
The viewpoint of emergency medicine specialists and residents in turkey about geriatric patients
Yazar: ASLI TÜRKAY
Danışman: DOÇ. DR. AHMET DEMİRCAN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil tıp = Emergency medicine ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Doktor-hasta ilişkileri = Physician patient relations ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Geriatri = Geriatrics ; Türkiye = Turkey ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılar için sağlık hizmetleri = Health services for the aged

Özet:
Dünya'da ve Türkiye'de teknolojik gelişmelerin yaşam koşullarına katkıları, sağlık hizmetlerindeki olumlu gelişmelerin yanı sıra pek çok ülkede doğurganlığın azalması, çocuk ölüm hızlarının düşmesi, enfeksiyon hastalıklarının kontrol altına alınması ve toplumun eğitim düzeyinin artması gibi faktörler nedeniyle yaşlı nüfus diğer tüm yaş gruplarına oranla en hızlı büyüyen grup haline gelmiştir. Gençlerin sağlık sorunları üzerine yoğunlaşmış olan mevcut sağlık hizmetleri yaşlı hastaların karmaşık sorunlarını saptamada ve ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kalmaktadır. Acil servis hekimleri yaşlı hastalarla en çok karşı karşıya kalan hekim grubu olup, acil servis hekimlerinin bu konudaki yaklaşımları, istekleri, eğitim durumları ve sorunları bilinmemektedir.Çalışmamızda Acil Tıp hekimlerinin geriatrik hastalara bakış açısı ve yaklaşımı belirlenmek istenmiş olup; bu sonuçlardan yola çıkılarak çalışmamızın Acil Tıp eğitim müfredatı oluşturmada ve hasta bakım kalitesinde artışa kılavuz olması amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tanımlayıcı nitelikte bir araştırma olup; anket çalışması olarak dizayn edilmiştir. Anketler 22.02.2012 ile 22.03.2012 tarihleri arasında http://www.tatd.in/redcap/ (www.acilarastirma.net) adresi üzerinden katılımcıların elektronik posta adreslerine ulaştırılmıştır. Veriler SPSS for Windows 15.0 (SPSS Inc.®, Chicago, ABD) programına kaydedilerek istatistiksel analizleri yapılmıştır. Parametreler arasındaki ilişkiyi bulmak için Ki-Kare, Yates Düzeltmeli ve Fisher's Exact testi kullanılmıştır.Bulgular: Katılımcıların %74.7'sinin çalıştığı kurumda Geriatri bilim dalının ve servisinin olmadığı tespit edildi. Üniversite hastanelerinde diğer hastane türleriyle karşılaştırıldığında istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha çok geriatri bilim dalı ve servisi olduğu bulundu. (Ki-Kare Testi, p<0.05) Katılımcıların %79.4'ü çalıştıkları kurumda diğer hasta gruplarına oranla yaşlı hastaların hastaneye yatırılmasından kaçınıldığını düşündüğünü belirtti. %60.5'unun çalıştıkları kurumda geriatri ile ilgilenen spesifik bir anabilim dalı yoktu. Yaşlı hastalar acil servislere en sık genel durum bozukluğu, solunum sistemi ve nörolojik sistemden kaynaklanan hastalıkların neden olduğu şikayetlerle başvurmaktalar. Araştırma görevlilerinin %37.3'ü, uzmanların ise %13.1'i geriatri ile ilgili hiç eğitim almadığını belirtti. Ünvanlar arasında eğitim alma açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. . (Ki-Kare Testi, p<0.05) Acil Tıp doktorlarının çoğunluğu eğitim programları dahilinde ara sıra geriatri eğitimi aldığını ve kliniğinde anlatılan her dersin sonunda özel durumlar arasında geriatrik hastalardan bahsedilmesi şeklinde eğitim almak istediğini bildirdi. Katılımcıların %68.2'si yaşlı hastaya yaklaşımda, %67'si yaşlı hastalarla iletişimde kendisini yeterli hissettiğini belirtti. Katılımcıların yeterlilik hisleri ile çalışma süresi ve ünvanları bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Çalışmaya katılan Acil Tıp doktorlarının en çok eğitim almak istedikleri konuların ilaç etkileşimleri, yaşlı istismarı ve iletişim olduğu bulundu. Katılımcıların %54.1'i yaşlı hastaları acil servis kalabalığını arttıran bir neden olarak gördüğünü ve %57'si yaşlı hasta sayısının fazla olmasını acil servisler için tehdit olarak gördüğünü belirtti. %90.9'u evde bakım hizmetlerinin acil servis kalabalığını azaltacağını bildirdi. Katılımcıların %68.9'unun istismara maruz kalmış yaşlı hastası olduğu bulundu. %72.8'i onkolojik hastalığı olmayan ve terminal dönem kabul edilmeyen yaşlı hastalara resüsitasyon yapması gerektiğinde sadece ileri yaşta olmaları nedeniyle isteksizlik duymadığını belirtti. %62.2'si geriatrinin Acil Tıp yan dalı olmasına sıcak bakmadığını bildirdi.Sonuç: Yaşlı hasta bakımı özellikli bir konu olup, bu yaş grubuna özgü çalışmalar, sağlık ve sosyal alandaki hizmetler yetersiz kalmaktadır. Türkiye'deki Acil Tıp doktorlarının yaşlı hasta sayısındaki artışın beraberinde getirdiği sorunların farkında olduğu bulunmuştur. Yaşlı hastalar ile ilgili eğitim düzeyi eksik olup, bu konuda eğitim ile ilgili yeni bir müfredata ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Introduction: Elderly population has become the fastest growing group among the other age groups in Turkey and in the world due to such factors as contributions of the technological developments to living conditions, positive developments in health care, reduction in fertility in many countries, decrease in child mortality rates, control of infectious diseases and increased educational level of society. The existing health services with a focus on young people are inadequate to meet the needs and to detect the complex health problems of elderly patients. Although the emergency physicians are the physician group that faces elderly patients most, as compared to other physician groups, their approach, requests, learning situations and problems regarding this issue are not well known.In our study, perspectives and approach of the emergency medicine physicians towards geriatric patients are analyzed. The results obtained from this study are aimed to create guidelines for developing an emergency medicine curriculum and for increasing the quality of patient care.Material and Method: Our study is a descriptive research that was designed as a survey. Polls were delivered to the participants? e-mail addresses from the web address http://www.tatd.in/redcap/ (www.acilarastirma.net) between 22.02.2012 to 22.03.2012. Our data and the statistical analysis of the data were recorded to SPSS for Windows 15.0 program (SPSS Inc.®, Chicago, ABD). The Chi-square, Continuity Correction and Fisher's Exact Test was used to find the relationship between the parameters.Results: 74.7% of the participants? work institution didn?t have geriatric discipline and service. University hospitals were mostly found to have branch of science and service in geriatrics, and that was significantly higher compared to other hospital types (Chi-Square Test, p<0.05). 79.4% of the respondents said that hospitalization of the elderly patients is more difficult compared to the young people in their hospital. 60.5% of participants replied that there is no branch of science in geriatrics in their hospital. Deterioration in general condition, symptoms of the respiratory and neurological system diseases were the most common symptoms of the elderly patients in emergency departments. 37.3% of the residents and 13.1% of the specialists said that they had no education about geriatrics. There was difference between these two groups statistically (Chi-Square Test, p<0.05). The majority of the doctors described that they had training in geriatrics occasionally and they showed interest to be trained in the form of a special mention of cases among the geriatric patients at the end of each course. Rates of the participants having experience in clinical practice and in communication with elderly patients were 68.2% and 67%, respectively. There was difference between the participants? feelings of competence and their experience in emergency medicine statistically. Participants wanted to be trained about drug interactions in elderly, communication with elderly and elder abuse. The study showed that 54.1% of the respondents thought that elderly patients were a part of causes for emergency overcrowding whereas 57% said the increasing number of elderly patients was a threat for emergency departments. It was interesting to see that 90.9% of the participants were of the opinion that home care services reduce emergency room overcrowding. Another interesting finding of the study was that the 68.9% of the respondents told that they met a patient with elder abuse. 72.8% of the participants said, when an elderly patient having no oncological disease or end-stage disease required resuscitation, they wouldn?t feel reluctance. 62.2% of the respondents agreed that geriatric emergency medicine fellowship is not necessary.Conclusion: Elderly patients are a special group of the population. Studies, health and social services for this special group are still inadequate. Emergency medicine doctors in Turkey are aware of the problems caused mainly by the increase in the number of elderly patients. The findings of this study suggest that in order to reduce the problems created by overcrowd of the elderly patients in emergency departments, the following measures be taken:Firstly, the level of training related to elderly patients should be increased substantially, and a new curriculum for training in this field developed.