İlköğretim matematik öğretmen adaylarının bir matematik sınıfına yönelik farkındalıkları
Pre-service elementary mathematics teachers' noticing on a mathematics classroom
Yazar: BANU YILDIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MESTURE KAYHAN ALTAY
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Farkındalık = Awareness ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Matematiksel düşünme = Mathematical thinking ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmada ilköğretim matematik öğretmen adaylarının bir matematik sınıfındaki farkındalıklarını ortaya koymak ve özel olarak öğrencilerin matematiksel düşünmeleri üzerindeki farkındalıklarının düzeylerini belirlemek amaçlanmaktadır. Araştırmanın katılımcı grubunu altı ilköğretim matematik öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde katılımcılara gerçek sınıf ortamında çekilmiş bir öğretim videosu izlettirilmiştir. Videoda fark edilenler üzerine yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerde farkındalık "ne fark etti" ve "nasıl fark etti" bağlamında ortaya çıkartılmaya çalışılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. İçerik analizinde Van Es (2011)' in "Öğrencilerin Matematiksel Düşünmelerini Fark Etmeyi Öğrenme" çerçevesi kullanılmıştır. Dört gelişim düzeyinden oluşan bu çerçeveye göre, ilköğretim matematik öğretmen adaylarının genel olarak Düzey 2' de farkındalık gösterdikleri görülmüştür. Bulgular ne fark etti bağlamında incelendiğinde, öğretmen adaylarının aktör olarak öğretmeni, konu olarak öğretim yöntemi ve sınıf yönetimini daha fazla fark ettikleri görülmüştür. Fark ettiklerini nasıl analiz ettiklerine bakıldığında ise yorumlarının yüzeysel kaldığı görülmektedir. Öğretmen adayları öğrenci cevaplarının doğruluğu üzerinden matematiksel düşünmenin doğruluğu hakkında yorum yapmaktadır. Yorumlama becerisinde öğrencilerin düşünmeleri arasındaki ilişkiyi temel alan yaklaşımlar görülmemiş ancak öğrenci hataları, öğretmenin kullandığı matematiksel iletişim dil ile açıklanmaya çalışılmıştır. Son olarak da öğretmen adaylarının, fark ettikleri öğrenci düşünmelerini geliştirmeye ya da anlamlı kılmaya yönelik alternatif öğrenme yaşantıları oluşturamadıkları görülmüştür.

Abstract:
The purpose of the study is to reveal pre-service elementary mathematics teachers' noticing on a mathematics classroom and to determine the levels of their noticing on students' mathematical thinking in particular. The participants of the study are six pre-service elementary mathematics teachers studying at the same university. In data collection process, the participants have watched an instructional episode that was taken from a real classroom environment. While watching the instructional episode, semi-structured interviews were conducted on what they notice and how they notice. The data obtained from the interviews were analyzed through content analysis. "Learning to Notice Student Mathematical Thinking" framework by Van Es (2011) developed was used in content analysis. According to the framework consisting of four levels of development, the results showed that the pre-service elementary mathematics teachers' noticing skills are at Level 2. On the question of what they notice, pre-service mathematics teachers noticed the teacher as the actor and they noticed mostly the teaching method and classroom management as the subjects. On the question how they notice, their interpretations were somewhat superficial. Pre-service elementary mathematics teachers commented on the correctness of mathematical thinking through the correctness of student responses. They did not interpret students' mathematical thinking much, but they mostly interpreted student mistakes through the teacher's mathematical communication. Finally, pre-service elementary mathematics teachers did not provide suggestions for creating alternative learning experiences in order to develop students' ideas they noticed.