Eczacılık alanında beyaz yaka suçları
White collar crimes on pharmacy
Yazar: GÜNER ÇELİK
Danışman: PROF. DR. TÜLİN İÇLİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Beyaz yakalı = White collar ; Eczacılık = Pharmacy ; Suç = Crime ; İlaçlar = Drugs

Özet:
İlk kez Sutherland,üst tabakaya ait ve toplumda saygın statüdeki insanların da suç işlediğini belirtmiş ve bu tür suçlara beyaz yaka suçları adını vermiştir. Teorilerçoğunlukla suçlunun piskolojik yapısı, kişisel olarak bulunduğu psikolojik durum bakımından beyaz yaka suçlarını incelemektedir. Yapılan son araştırmalar da beyaz yaka suçların kişisel motivasyon kaynakları ile birlikte suçluların kullandıkları yapısal suç fırsatları ve kullandıkları teknikler üzerinde çalışarak, suçun oluşumuna ortam hazırlayan fırsatların azaltılmasına yönelik tedbirler geliştirilmesi üzerine yoğunlaşmıştır.
Bu çalışmada, sağlık hizmetinin bir alanı olan eczacılık sektöründe işlenen suçların nedenleri, işleniş biçimleri, suç fırsatları ve suça karşı alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaca ulaşabilmek maksadıyla yorumlayıcı bilim anlayışı çerçevesinde nitel çalışmanın örneklerinden olan ve ikincil veri olarak değerlendirilen belge incelemesi ile yüzyüze görüşmelerlearaştırma yapılmıştır.
Sonuç olarak suç işleyen eczacıların genelde eczacılık sistemindeki açıkları kullandıkları, özellikle muvazalı eczane işletmek, hasta bilgisi dışında ilaç yazdırmak ve reçete yönlendirmek hususlarının en çok işlenen suçlar olduğu belgeler üzerinden tespit edilmiştir. Yapılan görüşmelerden elde edilen bulgulara göre suç işleyenlerin motivasyon kaynakları; aşırı para hırsı, içinde bulunulan maddi zorluklardan kurtulma isteği ve yapılan davranışların tam olarak suç olduğunun kabul edilmemesi tespit edilmiştir. Bu tür suçları azaltmak için suç fırsatlarını azaltıcı yeni yöntemler önerilmiştir.Ayrıca cinsiyetin eczacılarn işledikleri suç üzerinde etkisi olmadığı görülmüştür.

Abstract:
For the first time, it was stated by Edwin Sutherland, that the crime was also commited by upper class, well known and high social status people. This type of crime was called white collar crime. All these theories are, in a way, looking for the personal and sociological reasons- like pschological condition genetic traits or cultural environment that leads to white collar crime. But latest studies have focused on some different aspect that together with personal traits and cultural environment that leads to white ollar crime; the crime opputunites or opportunity stuctures are important factors that could prevent and minimize the white collar crime. These efforts could also develop systematic controls by focusing on the crime opportunities and the techniques of exploiting these opportunities.
As a part of health care sysytem, white collar crimes that are commited by pharmacists in pharmacy are the main focus of the thesis. The aim of the thesis is to identify the reasons, the techniques, the crime opportunities and the necessary controls that will prevent white collar crime in this area. In this thesis, with the sembolic interactionism perspective using one of the techniques of the qualitative methodology, document research and face to face in depth interviews are used to analyze white collar crime in this sector. 
As a result of the thesis,  the pharmacists generally use the medicine chain opportunities in white collar crimes. In the thesis, the most frequent commited crimes are doubted pharmacy ownership, to write recipes without patients information and to direct the medical recipes to their own pharmacies. During interviews and document analysis it is reached three reasons as the reasons or the motivations of the crimes in medicine chain. As first reason is the greed for much more money and the second is the pressure or the stress of fullfilling organizational success standarts and maintaining social standarts and the third is the denial of acting against some regulations as crime. To minimize or prevent these types of white collar crimes in pharmacy of medicine chain, some preventive controls and measures have been advised to mitigate the crime opportunity structures. Also the sex is not a defining factor in white collar crime of pharmacists in medicine chain.