Karaciğer transplantasyonu yapılan hastalarda sarkopeni sıklığı,sarkopeninin prognoza etkisi ve karaciğer transplantasyonu sonrasında sarkopeni seyri
Frequency of sarcopenia in liver transplant patients, the effect of sarcopenia on prognosis and course of sarcopenia in the post-liver transplant period
Yazar: CAN KILINÇ
Danışman: PROF. DR. İNCİ SÜLEYMANLAR
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer nakli = Liver transplantation ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Kas hastalıkları = Muscular diseases ; Kaslar = Muscles

Özet:
Amaç : Karaciğer sirozunda sık görülen sarkopeni, hastalarda diğer siroz 
komplikasyonlarını artırmakta, yaşam kalitesini ve sağkalımı azaltmakta ve 
transplantasyon sonrası prognozu kötü etkilemektedir. Çalışmamızda karaciğer 
sirozu tanılı hastalarda sarkopeninin sıklığının belirlenmesi, sirozun 
komplikasyonlarıyla ve hastalığın prognozu ile olan ilişkisinin araştırılması 
amaçlanmıştır.
Materyal ve Metod : Çalışma, 18 yaş ve üstü ile 65 yaş ve altı toplam 163 hastayı 
içermektedir.
Hastalar Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Organ Nakli Merkezinde takip 
edilmişlerdir.
Hastalara Ocak 2016 ile Aralık 2020 arasında karaciğer sirozu teşhisi konulmuş, 
abdomen bilgisayarlı tomografisi yapılmış, laboratuvar ve görüntüleme verileri tam 
olarak erişilebilir ve tamamlanmış durumdaydı.
Nakil öncesi ve sonrası çekilen karın bilgisayarlı tomografi (BT) incelemelerinden 
elde edilen L3-SMI verilerine göre hastalar sarkopenisi olan ve olmayan olarak iki 
gruba ayrıldılar. Nakil öncesi sarkopeni varlığının belirlenen demografik, klinik, 
laboratuvar bulguları, siroz komplikasyonları, prognoz , mortalite , nakil sonrası 
komplikasyonları ile ilişkisi ve nakil sonrası sarkopeni seyri incelenmiştir .
Bulgular : Çalışmaya dahil edilen karaciğer sirozu hastalarının abdomen BT 
görüntülemeleri üzerinden hesaplanan L3-SMI'ne göre sarkopeni prevelansı 
%73.6 (120/163) olarak tespit edilmiştir. Sarkopeni saptanan hastaların 
%77.9'unun (92/120) erkek olduğu gözlenmiştir. Erkek hastalarda sarkopeni 
sıklığı kadınlara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur ( p: 0.04 ). 
85
Sarkopenik hastaların VKİ ortalamaları, sarkopenik olmayan hastalara göre 
istatistiksel olarak anlamlı derecede düşüktür ( VKİ medyan değerleri , sırasıyla 
24.46 ± 3.53 ve 30.43 ± 4.45, p<0.001). Karaciğer transplantasyonu yapılan siroz 
hastalarında saptanan sarkopeninin; Child Pugh ve MELD skorlaması, laboratuvar 
bulguları, siroz komplikasyonlarından olan asit, ensefalopati, varis kanaması ve 
hepatoselüler kanser, nakil sonrası; enfeksiyonlar, yoğun bakım ve hastanede yatış 
süresi ve mortalite ile ilişkisi saptanamamıştır.
Sonuç: 
Karaciğer sirozu olan hastalarda sarkopeninin vücut kitle indeksinden 
bağımsız olarak yüksek oranda var olduğu gösterilmiştir.Özellikle erkek 
hastaların sarkopeni gelişmesi açısından risk altında olduğu saptanmıştır. 
Sarkopeninin nakil sonrası düzelmediği , aksine nakil öncesinde sarkopenisi 
olmayan hastaların önemli bir kısmında nakilden sonra sarkopeni geliştiği ortaya 
konmuştur.
Anahtar Kelimeler: Sarkopeni, Siroz, Karaciğer Nakli

Abstract:
Objective: Sarcopenia, which is commonly seen in patients with liver cirrhosis,
of the liver is associated with an increase in the rate of complications of cirrhosis 
and decreases the quality of life and survival. It adversely affects the prognosis 
after transplantation.In our study, it was aimed to determine the frequency of 
sarcopenia in patients with liver cirrhosis and to investigate its relationship with 
the complications of cirrhosis and the prognosis of the disease.
Materials and Methods: The study included 163 patients between the ages of 18 
and 65. They were followed up in the Organ Transplantation Center of Akdeniz 
University Hospital. Patients were diagnosed with cirrhosis of the liver between 
January 2016 and December 2020, had a computed tomography. Laboratory and 
imaging data were fully accessible and completed.
According to L3-SMI data obtained from abdominal computed tomography (CT) 
examinations taken before and after transplantation, patients were divided into 
two groups as those with and without sarcopenia.
Demographic, clinical and laboratory findings, complications of cirrhosis, 
prognosis, mortality, the relationship between the presence of sarcopenia before 
transplantation and post-transplant complications and the course of sarcopenia 
after transplantation were examined.
Results: The prevalence of sarcopenia was 73.6% (120/163) according to L3-SMI 
calculated on abdominal CT scans of liver cirrhosis patients included in the 
study.It was observed that 77.9% (92/120) of the patients with sarcopenia were 
male.The prevalence of sarcopenia in male patients was found to be statistically 
significantly higher than in females (p: 0.04). The mean BMI of sarcopenic 
patients was statistically significantly lower than non-sarcopenic patients (median 
BMI values of 24.46 ± 3.53 and 30.43 ± 4.45, respectively, p<0.001).
Sarcopenia detected in patients with cirrhosis undergoing liver transplantation; 
had no relationship with Child-Pugh and MELD scoring, labrotary findings and
complications of cirrhosis such as ascites, encephalopathy, variceal bleeding and 
87
hepatocellular carcinoma. No relationship was found between Sarcopenia was not 
also related to postransplant infections, duration of intensive care unit and 
hospitalization period and mortality.
Conclusion: It has been shown that sarcopenia is present at a high rate in patients 
with liver cirrhosis, independent of body mass index. It has been determined that 
especially male patients are at risk for the development of sarcopenia. It has been 
shown that sarcopenia does not improve after transplantation, on the contrary, 
sarcopenia develops after transplantation in a significant proportion of patients 
who did not have sarcopenia before transplantation.
Keywords: Cirrhosis, Sarcopenia, Liver transplantation