Türkiye'de feminizm hareketi ve İslam'ın kadına bakışı
The feminist movement in Turkey and Islam's perspective on women
Yazar: HADİSE BETÜL SOYLU
Danışman: DOÇ. DR. NECATİ DEMİR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Eşitlik = Equality ; Feminizm = Feminism ; Kadın hakları = Women rights ; Kadınlar = Women ; Sosyal hareketler = Social movements ; Türkiye = Türkiye ; İslamiyet = Islam

Özet:
İnsanlık tarihi, her zaman iç veya dış etkenlerle değişime ve gelişime uğrayan yapılanmalara tanıklık etmiştir. Değişime maruz kalan bu yapılanmalar bir devlet, bir kurum veya bir örgüt olabildiği gibi, toplumda sosyal hayatı temsil eden bir aile, bazen de bir birey olarak karşımıza çıkabilmektedir. Bu değişim hareketleri kimi zaman olumlu izler bırakıp toplumsal yaşam şartlarını
iyileştirirken kimi zaman da insanların eski ile yeni arasında sıkışıp bir çatışma yaşamasına sebep olmaktadır. Toplumun çekirdeğini oluşturan ailenin en önemli paydaşlarından biri olan kadınlar da çok eski tarihlerden bu yana oldukça hareketli yaşam koşullarından geçmişlerdir. Toplumun hem çok değerli, hem de en çok ihmal edilen fertleri konumunda olan kadınlar, zamanla bu ihmal ediliş
karşısında direnç göstermeye başlamışlar ve sosyal konumlarını iyileştirmek için mücadeleye 
 girişmişlerdir. Bu hareket dünyada Feminizm olarak adlandırılmıştır.
İlk olarak Avrupa'da kendini gösteren Feminizm, zamanla daha geniş
coğrafyalara yayılmıştır. Feminizmin gelişim süreci üzerinde etkili olan birçok
faktör bulunmaktadır. Tarih süreci içinde yaşanan olaylar toplum düzenini
etkileyecek sonuçlar doğurabilmektedir. Türk tarihinde, kadın kimliğinde
meydana gelen değişim de, bu şekilde tarihte yaşanan olayların veya gelişmelerin
sonucu olarak karşımıza çıkmaktadır. Osmanlı Devleti'nde, Tanzimat'la başlayıp
ileriki yıllarda Cumhuriyet'le taçlanan kadın hareketi günümüze kadar gelmiştir
ve hala etkisini sürdürmektedir. Toplum hayatını etkileyen ve kadınların yaşamı üzerinde etkili olan bir
diğer önemli olgu da dindir. Dinler, hem taşıdıkları kutsal değer, hem de toplum
üzerinde bir yaptırım ve otorite unsuru olma özelliği bakımından tüm sosyal
yaşam dinamikleri üzerinde etkin bir öğedir. Sosyal hayatı, ekonomiyi, siyaseti,
hukuku, aileyi ve kendi bünyesinde bir takım kurallarla sınırlandırıp yönlendirme
gücüne sahip olduğundan haliyle bu kadınları da etkilemektedir. İslam dini, 'Aile
Hukuku' çerçevesinde kadın haklarını düzenlemiş ve sanıldığının aksine kadını
yücelten ve onu koruyan birçok hak kazandırmıştır. Bu kazanımlar İslamiyet'in
kadına verdiği değeri göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Feminizm, Kadın Hakları, Eşitlik, İslami Feminizm

Abstract:
The history of humanity has witnessed non-stationary structures that have
undergone change and development with internal and external influences. These
structures, which are subject to change, can be a state, an institution or an
organization as well as a family representing social life and sometimes, it can be an
individual. Women, who are the most important members of the family which has
been the core of the society, have gone through very active living conditions since
the ancient history.Women, both invaluable and the most neglected individuals of
the society, started to resist this neglect in time and started to struggle to improve
their social status. This movement is named as Feminism in the world. Feminism,
which first manifested itself in Europe, has spread to wider geographies over time.
There are many factors which have influenced this process. The women's
movement, which started with the Tanzimat in the late Ottoman Empire and was
crowned with the Republic in the following years, has survived to the present day
and still continues its influence.
Another important phenomenon that affects the social life and women's life
is religion. Religions are an active element in all dynamics of social life, both in terms of the sacred value they carry, and in the sense of being an element of oppression and authority on society. It has the power to restrict and direct social life, economy, politics, law, family and women with a set of rules which are contained within itself. The religion of Islam has regulated women's rights within the framework of 'Family Law' and, contrary to popular belief, has granted many rights to glorify and protect women. These achievements show the valuethat Islam has placed on women and also undermine the perception that Islam is a religion based on inequality between women and men.

Keywords: Feminism, Women's Rights, Equality, Islam, Islamic Feminism