Dondurulmuş çözdürülmüş simental boğa spermasının akrozom bütünlüğünün farklı boyama metodları kullanılarak değerlendirilmesi
Evaluation of acrosomal integrity of frozen-thawed simmental bull sperm using different staining methods
Yazar: EMRE KARA
Danışman: PROF. DR. MESUT ÇEVİK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Akrosom = Acrosome ; Boyama teknikleri = Dyeing techniques ; Dondurarak saklama = Cryopreservation ; Simental sığırı = Simental cattle ; Sperm = Spermatozoa ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Suni tohumlama uygulamalarında veya doğal aşımda sperması kullanılan erkek hayvana bağlı olarak değişen fertilite oranları büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle fertilite ve sterilite hakkında bilgi verilmesi için erkek hayvanların potansiyel fertilitelerinin bilinmesi büyük önem taşımaktadır. Spermanın motilite ve kinematik değerlendirmeleri spermatozoanın fertilite kabiliyetini tahmin etmeye yardımcı olan güçlü parametrelerdir. Ancak bu muayeneler tam olarak fertilite kabiliyeti hakkında bilgi vermemektedir. Spermatozoonun motilitesi ve doğrusal yönde aktif olarak hareket etmesi dişi üreme kanalından geçebileceği hakkında bilgi verir. Fertilizasyon için ise başarılı bir akrozom reaksiyonunun gerçekleşmesi önemlidir. Akrozomun doğru zamanda aktivite edilmesi, enzimlerin salınması ve spermatozoonun zona pelucidaya nüfuz etmesini kolaylaştırmak başarılı bir fertilizasyon için akrozom bütünlüğünün önemini göstermektedir. Akrozom bütünlüğü fertilite başarısında çok önemli bir rol oynamaktadır. Akrozom bütünlüğünün değerlendirilmesinde çok çeşitli boyama prosedürleri  kullanılmaktadır. Bu prosedürler çoğunlukla anomalili spermatozoon ve akrozom yüzdesi belirlemede kullanılmaktadır. Bu doğrultuda tezde dondurulmuş çözdürülmüş Simental boğa spermasında akrozom bütünlüğünün farklı boyama metodları kullanarak karşılaştırılması ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yapılan bu çalışma ile Trypan Blue-Giemsa (TBG), Spermac ve Coomassie Blue boyamalarının Simental boğa spermalarında akrozom bütünlüğün değerlendirmesinde basit, ucuz, güvenilir bir boyama yöntemi olduğunu gösterdi. Bu yöntemler ile tek frotide hem morfolojik muayene hem de ölü-canlı muayenesi yapılarak hızlı bir şekilde spermatozoonun değerlendirilmesi sağlanabilmektedir. Bu boyama yöntemlerinin çok kolay olması ve saha şartlarında kolay uygulanarak çok hızlı bir şekilde spermatozoonun morfolojik özellikleri açısından da bilgi sahibi olunabilme özellikleri göz önüne alındığında bu yöntemlerin çok avantajlı olduğu söylenebilmektedir. Bu üç boyama metodu karşılaştırıldığında spermatolojik parametreler ile en yüksek pozitif korelasyon gösteren Commassie Blue boyaması olmuştur. Sonuç olarak, başta Comassie blue olmak üzere hem trypan blue-Giemsa ve hem de Spermac  metotları Simental boğalarda dondurulmuş-çözdürülmüş spermalarda hızlı çalışan, ölü canlı ve akrozomal/morfolojik bozuklukların hesaplanmasında kompleks laboratuvar şartları gerektirmeyen basit, ucuz ve etkili  metotlar olup, rutin analizlerde hızla yerini almalıdır.

Abstract:
Fertility rates that vary depending on the male animal whose semen is used in artificial insemination or natural breeding are of great importance. For this reason, it is of great importance to know the potential fertility of male animals in order to provide information about fertility and sterility. Sperm motility and kinematic evaluations are powerful parameters that help predict the fertility ability of spermatozoa. However, these examinations do not give full information about the fertility ability. The motility of the spermatozoon and its active movement in the linear direction provide information about the ability to pass through the female reproductive tract. A successful acrosome reaction is important for fertilization. Activation of the acrosome at the right time, release of enzymes, and facilitating penetration of spermatozoa into the zona pellucida demonstrate the importance of acrosome integrity for successful fertilization. Acrosome integrity plays a crucial role in fertility success. A wide variety of staining procedures are used in the evaluation of acrosome integrity. These procedures are mostly used to determine the percentage of defective spermatozoa and acrosomes. In this direction, in our thesis project, it is aimed to compare and evaluate the acrosome integrity in frozen thawed Simmental bull semen using different staining methods.
This study showed that Trypan Blue Giemsa (TBG), Spermac and Coomassie Blue staining is a simple, inexpensive and reliable staining method for the evaluation of acrosome integrity in Simmental bull semen. With these methods, spermatozoa can be evaluated quickly by performing both morphological examination and dead-alive examination in a single smear. Considering that these staining methods are very easy and can be easily applied in field conditions, it can be said that this method is a very advantageous method, considering the morphological characteristics of spermatozoa very quickly. When these three staining methods were compared, Coomassie Blue staining showed the highest positive correlation with spermatological parameters. As a result, both Trypan blue-Giemsa and Spermac methods, especially Coomassie blue, are simple, inexpensive and effective methods that work fast in frozen-thawed semen of Simmental bulls, do not require complex laboratory conditions in the calculation of dead viviparous and acrosomal/morphological disorders, and are quickly used in routine analyses and should take its place.