Marmara denizi ve İzmit körfezi'nden izole edilen bakterilerle kitosan üretimi ve elde edilen ürünün antimikrobiyal olarak denenmesi
Production of chitosan with bacteria isolated from the sea of Marmara and İzmit gulf and antimicrobial testing of the obtained product
Yazar: ERTUĞRUL BAYRAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YOSUN MATER
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Antimikrobiyal etki = Antimicrobial effect ; Bakteriler = Bacteria ; Karides = Shrimp ; Kitin = Chitin ; Kitosan = Chitosan ; Marmara Denizi = Marmara Sea ; İzmit Körfezi = İzmit Bay

Özet:
Bu çalışmada denizlerimizden izole edilen bakteriler yardımı ile atık karides kabuklardan kitosan elde edilmiştir. Bu çalışmada Yosun Mater'in danışmanlığında yapılmış farklı projelerde kullanılmış ve denizlerimizden izole edilmiş farklı bakteri türleri kullanılmıştır. 
Kitinden kitosan elde edilmesi için en yaygın kullanılan kimyasal yöntemdir ki yüksek sıcaklıkta kuvvetli asit ve bazlar ile muamele yapılmaktadır. Kimyasal yöntem, kitosanın saflığını bozması ve zararlı reaktif yapılar içermesi medikal, gıda, kozmetik ve farmakolojik olarak kullanımını kısıtlamaktadır. Alternatif olarak enzimatik yollarla atık kitin kaynaklarının içerdiği proteinlerden (deproteinizasyon), kalsiyum tuzlarından (demineralizasyon) ve kitinin asetil gruplarından (deasetilasyon) kurtulmak için ilgili enzimleri üreten canlılar kullanılır. Kitin deasetilaz enzimleri son basamak için oldukça önemlidir ve mikroorganizmalar ve diğer canlılarda üretimi gösterilmiştir. Bu basamaklar sonucu kitosan elde edilir. 
Kitosanın, biyosindirilebilir olması, toksik olmaması, immun cevap oluşturmaması, çözünebilir olması, bağ kurucu olması ve antimikrobiyal etkisinin olması gibi özellikleri çalışmaların hızlanmasına neden olmuştur. 
Bu çalışmada kitin deniz bakterilerinin direkt olarak kurutulmuş ve parçalanmış karides kabuk atıkları üzerindeki etkisi test edilmiştir. Kitinli besiyerinde denenen bakterilerin kitin deasetilaz aktivitesi test edilip kitosan saflaştırma uygulaması yapılmıştır. Bakterilerimizden elde edilen kitosan ve ticari kitosan antibiyogram disklerine emdirilmiş olup, enfeksiyon etkeni farklı bakteri suşları üzerinde antimikrobiyal etkisi gösterilmiştir.

Abstract:
In this study, chitosan was obtained from waste shrimp shells with the help of bacteria isolated from our seas. In this study, different bacterial species isolated from our seas and used in different projects conducted under the consultancy of Yosun Mater were used.
The most widely used chemical method for obtaining chitosan from chitin is treatment with strong acids and bases at high temperatures. The chemical method, the impurity of chitosan and the harmful reactive structures limit its use in medicine, food, cosmetics and pharmacology. Alternatively, organisms that produce enzymes are used to get rid of the proteins (deproteinization), calcium salts (demineralization) and acetyl groups of chitin (deacetylation) contained in waste chitin sources by enzymatic means. Chitin deacetylase enzymes are very important for the last step and their production has been shown in microorganisms and other living things. As a result of these steps, chitosan is obtained.
The features of chitosan such as being biodigestible, non-toxic, non-immune response, soluble, bonding and antimicrobial effect have accelerated the studies.
In this study, the effect of chitin on directly dried and shredded shrimp shell wastes of marine bacteria was tested. Chitin deacetylase activity of bacteria tested in chitin medium was tested and chitosan purification was applied. Chitosan obtained from our bacteria and commercial chitosan were impregnated on antibiogram discs, and antimicrobial effects were demonstrated on different bacterial strains causing infection.