Örgütsel stresin sağlıklı yaşam tarzına etkisinde evlilik uyumunun aracılık rolü
The mediating role of marital adjustment in the effect of organizational stress on a healthy lifestyle
Yazar: SEVGİ BURCU ECE
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM BASKICI
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Kurumları İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management

Özet:
Örgütsel stres geçmişten günümüze çalışanların yaşam kalitesini ve sağlığını ciddi şekilde etkileyen önemli bir faktör olarak ortaya çıkmaktadır. İş yerindeki yüksek talepler, zaman baskıları ve sürekli değişen koşullar, çalışanların fiziksel ve psikolojik sağlıklarını olumsuz yönde etkilemektedir. Örgütsel stresin sağlıklı yaşam tarzı üzerindeki etkilerini anlamak için bireylerin kişisel yaşamlarındaki faktörlerin rolü de göz önünde bulundurulmalıdır. Bu faktörlerden biri de evlilik uyumudur. Bu doğrultuda araştırmanın amacı örgütsel stres ile sağlıklı yaşam tarzı arasındaki ilişkiyi tespit ederek bu ilişkide evlilik uyumunun aracılık rolünün olup olmadığını incelemektir. Araştırmada dört kısımdan oluşan bir anket kullanılmıştır. İlk kısımda katılımcıların sosyodemografik özelliklerini, ikinci kısımda ise sağlıklı yaşam tarzını belirlemeye yönelik sorulara yer verilmiştir. Diğer iki kısımda katılımcıların örgütsel stres seviyelerini ve evililik uyumlarını belirmek için sırasıyla Genel İş Stresi Ölçeği ve Çift Uyum Ölçeği kullanılmıştır. Türkiye'de ikamet eden, aktif olarak çalışan ve en az 3 yıllık evli 601 katılımcıdan veriler toplanmıştır. Verilerin analizi için IBM SPSS 22.0 (Statistical Package for the Social Sciences) paket programı kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre 601 katılımcıdan sadece %0,7'sinin sağlıklı yaşam tarzına sahip olduğu belirlenmiştir. Yapılan regresyon analizi sonucunda örgütsel stresin sağlıklı yaşam tarzını ve evlilik uyumunu negatif yönde ve anlamlı olarak; evlilik uyumunun sağlıklı yaşam tarzını pozitif yönde ve anlamlı olarak etkilediği tespit edilmiştir. Bununla birlikte evlilik uyumunun örgütsel stres ile sağlıklı yaşam tarzı arasındaki ilişkide aracılık rolüne sahip olduğu ortaya konulmuştur. Araştırma sonuçları örgütsel stresin sağlıklı yaşam tarzına etkilerine ışık tutmakla birlikte, Türkiye'de sağlıklı yaşam tarzının daha çok incelenmesi gereken bir konu olduğunu ortaya koymaktadır.

Abstract:
Organizational stress has emerged as a significant factor that has seriously affected the quality of life and health of employees from the past to the present. High demands at the workplace, time pressures, and constantly changing conditions adversely impact the physical and psychological health of employees. To understand the effects of organizational stress on a healthy lifestyle, it is essential to consider the role of factors in individuals' personal lives. One such factor is marital adjustment. In this context, the aim of the research is to identify the relationship between organizational stress and a healthy lifestyle and to examine whether marital adjustment plays a mediating role in this relationship. The research used a questionnaire with four parts. The first part included questions about the sociodemographic characteristics of the participants, while the second part contained questions aimed at determining a healthy lifestyle. The other two parts used the General Job Stress Scale and the Dyadic Adjustment Scale, respectively, to determine the organizational stress levels and marital adjustments of the participants. Data were collected from 601 participants residing in Turkey who are actively working and have been married for at least three years. IBM SPSS 22.0 (Statistical Package for the Social Sciences) software was used for data analysis. According to the research results, only 0.7% of the 601 participants were determined to have a healthy lifestyle. The regression analysis results indicated that organizational stress negatively and significantly affects a healthy lifestyle and marital adjustment, while marital adjustment positively and significantly affects a healthy lifestyle. Furthermore, it was found that marital adjustment has a mediating role in the relationship between organizational stress and a healthy lifestyle. The findings of the research shed light on the effects of organizational stress on a healthy lifestyle, while also indicating that a healthy lifestyle in Turkey is a subject that requires further investigation.