Kadınlarda toplumsal cinsiyet algısı, psikolojik iyi oluş ve benlik saygısı arasındaki ilişkiler
Relationship between gender perception, psychological well being and self-respect in women
Yazar: VİLDAN AYÇİÇEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PERVİN TUNÇ
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Kadınlar = Women ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, kadınlarda toplumsal cinsiyet algısı, psikolojik iyi oluş ve benlik saygısı arasındaki ilişkilerin ortaya konarak demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesidir.
Yöntem: Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 1 Eylül-15 Ekim 2019 tarihleri arasında, 18 yaş ve üzeri farklı demografik özelliklere sahip internet yoluyla ulaşılabilen popülasyondan 324 kadın oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak; kadınların yaş, eğitim düzeyi, medeni durum, ekonomik durum, anne ve babanın eğitim durumu, yaşanılan coğrafi bölge gibi sosyo-demografik bilgilerin edinilmesine yönelik sorulardan oluşan "Demografik Bilgi Formu" kullanılmıştır. Kadınların toplumsal cinsiyet algılarının belirleyebilmek için "Toplumsal Cinsiyet Algı Ölçeği", psikolojik iyi oluş düzeylerini belirleyebilmek için "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği" ve benlik saygısı düzeyini belirleyebilmek için "Benlik Saygısı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizi için IBM SPSS 25.0 paket programı aracılığıyla; betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler için t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA); değişkenler arası ilişkilerin belirlenmesi için Pearson Korelasyon Analizi ve düzenleyici etkinin test edilmesi için Çoklu Doğrusal Hiyerarşik Regresyon Analizi uygulanmıştır.
Bulgular: Araştırmada elde edilen bulgulara göre; araştırmaya katılan kadınların toplumsal cinsiyet algılarının yüksek olduğu görülmüştür. Çalışan kadınların toplumsal cinsiyet algılarının, psikolojik iyi oluş ve benlik saygısı düzeylerinin çalışmayan kadınlardan daha yüksek olduğu görülmüştür. Kadınların toplumsal cinsiyet algılarının ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin eğitim düzeyleri yükseldikçe arttığı görülmüştür. Kadınların benlik saygısı ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin sosyo-ekonomik düzey yükseldikçe arttığı, toplumsal cinsiyet algılarının farklılaşmadığı görülmüştür. Partnerleriyle birlikte yaşayan kadınların toplumsal cinsiyet algılarının evli olan kadınlara göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Kadınların toplumsal cinsiyet algılarının yüksek olması ile psikolojik iyi oluş ve benlik saygısı arasında pozitif yönde anlamlı düzeyde ilişki olduğu görülmüştür
Sonuç: Toplumsal cinsiyete ilişkin algı, psikolojik iyi oluş ve benlik saygısı arasındaki ilişkilerin klinisyenler, sosyal çalışmacılar, kadınlar, sivil toplum kuruluşları tarafından bilinmesi; bu konuda daha fazla bilgi daha etkili terapötik yaklaşım sağlayacaktır. Sonuçların değerlendirilmesiyle uzmanlar tarafından sosyal desteklerin kurgulanarak kadınların psiko-sosyal açıdan güçlenmelerine katkı sağlayacak şekilde etkileri olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Kadın, Toplumsal Cinsiyet Algısı, Psikolojik İyi Oluş, Benlik Saygısı

Abstract:
Objective: The main purpose of this study is to investigate whether the relationships between gender perception, psychological well-being and self-esteem in women differ according to demographic characteristics. 
Method: Relational scanning method, one of the quantitative research methods, was used in the study. The sample of the study consisted of 324 women aged 18 years and over who have different demographic characteristics and can be accessed via the internet between September 1 and October 15, 2019. As data collection tools; Demographic Information Form, which consists of questions about obtaining socio-demographic information such as women's age, education level, marital status, economic status, educational status of parents, geographical region in which they live, was used. Gender Perception Scale was used to determine gender perceptions of women, Psychological Well-being Scale was used to determine psychological well-being levels, and Self-Esteem Scale was used to determine self-esteem level. For the analysis of the data obtained from the research, IBM SPSS 25.0 package program; descriptive statistics, t test for independent samples, One Way Analysis of Variance (ANOVA); Pearson Correlation Analysis was used to determine the relationships between variables, and Multiple Linear Hierarchical Regression Analysis was used to test the regulatory effect.
Results: According to the findings; gender perceptions of the women participating in the study were found to be positive. Gender perceptions, psychological well-being and self-esteem levels of working women were higher than non-working women. It was seen that gender perceptions and psychological well-being of women increased as their education levels increased. It was seen that self-esteem and psychological well-being levels of women increased with increasing socio-economic level and gender perceptions did not differ. Gender perceptions of women living with their partners were more positive / egalitarian than married women. It was found that there was a positive relationship between the positive / equitable gender perception of women and psychological well-being and self-esteem.
Conclusion: The relationship between gender perception, psychological well-being and self-esteem is known by clinicians, social workers, women and non-governmental organizations; More information on this will provide a more effective therapeutic approach. With the evaluation of the results, social support will be designed by the experts and will have effects to contribute to the psycho-social empowerment of women.
Keywords: Women, Gender Perception, Psychological Well-being, Self-Esteem