Seâlibî'nin el-Cevâhiru'l-Hısân fî Tefsîri'l-Kur'ân adlı tefsirinde İsrâîliyyât
Isrâîliyyât in The Commentary in Saâlibî?s al Jawâhir al Hısân fî Tafsîr al Qur?ân
Yazar: ERTUĞRUL DÖNER
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Din = Religion

Özet:
XV. yüzyıl Cezâyir ulemâsının önde gelen şahsiyetlerinden biri olan Ebu Zeyd Abdurrahman bin Muhammed bin Mahluf es-Seâlibî, başta tefsir olmak üzere çeşitli ilim dallarında eser veren çok yönlü bir şahsiyettir. Doksanın üstünde eser veren Seâlibî'nin en önemli eseri ?Cevâhiru'l-Hısân fî Tefsîri'l-Kur'ân?dır. ?Seâlibî'nin el-Cevâhiru'l-Hisân fî Tefsîri'l-Kur'ân adlı Tefsirinde İsrâîliyyât? bu çalışmada, Seâlibî'nin adı geçen eserinde isrâîliyyât konusu incelenmiştir.Çalışmamız giriş, üç ana bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır.Giriş kısmında araştırmanın amacı ve metodu hakkında bilgi verilmiştir.Birinci bölümde Seâlibî'nin hayatı, hocaları, talebeleri, eserleri hakkında bilgiler sunulmuştur. Burada ayrıca eserin yazma ve baskıları ile kaynakları hakkında bilgi verdik. İlaveten isrâîliyyât konusunu işleyerek müfessirin isrâîliyyâta karşı bakış açısını gösterdik.İkinci bölümde Hz. Âdem, Hz. Nuh, Hz. Yusuf, Hz. Davut, Hz. Eyyub, Hz. Musa, Hz. Lut, Hz. İbrahim, Hz. Uzeyr, Hz. Zekeriya, Hz. Süleyman ve Hz. İsa gibi ele aldığımız peygamberlerle ilgili isrâîlî haberlere yer verilmiştir.Üçüncü bölümde ise Ad Kavmi, Ashâb-ı Kehf, Ashâb-ı Ress, Bel'am, Hâbil-Kâbil, Belkıs, İrem, Kârûn, Meryem, Sebe, Tâlût-Câlût gibi şahıs ve kavimlerle ilgili isrâîlî haberler ele alınmıştır.Sonuç kısmında ise çalışmadan elde edilen bulgular değerlendirilmiştir.Anahtar kelimeler: 1) es-Seâlibî, 2) el-Cevâhiru'l-Hısân, 3) İsrâîliyyât, 4) Tefsir, 5) Kur'ân-ı Kerim

Abstract:
Abu Zaid Abdurrahman bin Muhammed bin Mahlouf al-Saâlibî, one of the leading person of XV. century Algeria Muslim scholars, was a multi-faceted person who primarily had tafsir works. ?al Jawâhir al Hısân fî Tafsîr al Qur?ân? was the most important one among his ninety books. In this thesis called ?isrâîliyyât?, The Tafsir of Saâlibî named ?al Jawâhir al Hısân fî Tafsîr al Qur?ân? was generally examined, and especially ?isrâîliyyât? topic was focused on.Thesis contents are introduction, three main sections and conclusion.In the introduction, the method and the aim of the research are given.The biography of Saâlibî, his pupils and hodjas, his puplications have been examined in the first section. The book ?al Jawâhir al Hısân?, which we examine in this thesis of Saâlibî, is handled in this section too. In addition to this general knowledge the resources of the book, the steps of writing and publication have been taken into consideration as well. The aspect of Saâlibî to isrâîliyyât has been considered in addition to isrâîliyyât issue in this thesis.In the second section we have offered some information on some prophets such as Hz. Adam, Hz. Noah, Hz. Joseph, Hz. David, Hz. Job, Hz. Moses, Hz. Lot, Hz. Abraham, Hz. Ezra, Hz. Zecheriah, Hz. Solomon ve Hz. Jesus about isrâîliyyât.In the third section, some groups like The tribe of A?âd, The Companions of the Cave, The Companions of the Rass and persons like Balam, Hâbil-Kâbil, The Queen of Sheba, Iram, Korah, Mary, Saba, Saul-Goliath have been mentioned in relation to their comments on isrâîliyyât.The results of the thesis have been evaluated in the conclusion.Keywords: 1) al-Saâlibî, 2) al Jawâhir al Hısân, 3) Isrâîliyyât, 4) Tafsir, 5) Holy Qur?ân