Trakya bölgesindeki hemodiyaliz hastalarında periferik arter hastalığı görülme sıklığının araştırılması
Investigation the incidence of peripheral aaterial disease in hemodialysis patients in thrace region
Yazar: CELAL SELÇUK ÜNAL
Danışman: PROF. DR. SUAT CANBAZ
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Arteryel oklüzif hastalıklar = Arterial occlusive diseases ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kan basıncı ölçülmesi = Blood pressure determination ; Kan basıncı ölçülmesi = Blood pressure determination ; Periferik vasküler hastalıklar = Peripheral vascular diseases ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Bu çalışmada artmış kardiyovasküler mortalite ve morbidite oranları gözlenen son dönem böbrek hastalarında, periferik arter hastalığı sıklığı ve etkili risk faktörleri araştırıldı.Çalışmaya Trakya Bölgesindeki 16 diyaliz merkezinden 432 gönüllü hasta katıldı. Çalışmaya katılmayı kabul eden hastalardan yazılı onam alındı. Hastalara yaş, cinsiyet, primer nefropati sebebi, komorbid ve mevcut kardiyovasküler hastalıklar ile kullanılan antiagregan ve periferik vazodilatatör tedavilerin sorgulandığı anket dolduruldu. Alt ekstremite periferik nabız muayenesi sonrası vasküler el doppleri ve sfigmomanometre kullanılarak alt ekstremitede dorsalis pedis ve tibialis posterior basınçları ile arteriyovenöz fistül olmayan üst ekstremiteden brakial arter basıncı ölçüldü. Alt ekstremite basıncının üst ekstremite basıncına bölünmesi ile ankle brakial indeks hesaplandı. Ankle brakial indeksin 0,9'un altında olması periferik arter hastalığı lehine değerlendirildi. Parametrik verilerin arasındaki çoklu ilişkilerin değerlendirilmesinde veriler normal dağılıma uygunsa Pearson uygun değil ise Spearman korelasyon testi uygulandı. İstatistiksel değerlendirmelerde diyabetik, nondiyabetik ve tüm hasta grubu ayrı ayrı değerlendirildi. İstatistiksel çalışmalarda p<0.05 anlamlılık değeri olarak kabul edildi.Hastaların %65'i erkek ve %35'i kadındı. Ortalama yaş 59±14 idi. %19 hastada diyabet tanısı vardı. Hastaların %18,5'inde ankle brakial indeks 0,9'un altında idi ve diyabetik hasta grubunda bu oran %30,4 olarak gözlendi. Hastaların %28,9'unda alt ekstremitede periferik nabız kaybı mevcuttu. Hastaların %22'sinde intermittan kladikasyo şikayeti vardı, diyabetik hasta grubunda bu oran %36 idi. Düşük ankle brakial indeksin; yaş, erkek cinsiyet, sigara, koroner arter hastalığı, serebrovasküler hastalık, hipertansiyon ile ilişkili olduğu gözlenirken, diyaliz süresi, kan grubu, uygulanan arteriyovenöz fistül sayısı ve hiperlipidemi varlığı ile ilişkisiz olduğu görüldü. Diyabetik hastalardaki düşük ankle brakial indeksin koroner arter hastalığı dışındaki tüm risk faktörleri ile ilişkisiz olduğu görüldü. Antiagregan ve periferik vazodilatatör ilaçların düşük ankle brakial indekse sahip hastalarda anlamlı derecede sık kullanıldığı görüldü.Son dönem böbrek hastalarında periferik arter hastalığı riskinin anlamlı derecede artmış olduğu, bu gruptaki hastaların periferik arter hastalığı yönünden rutin olarak kontrol edilmesinin hastalığa bağlı mortalite ve morbidite oranlarını azaltacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
In this study, the increased risk of cardiovascular mortality and morbidity in patients with end-stage renal disease, peripheral artery disease prevalence and risk factors were investigated effectively.From 16 dialysis center in Thrace Region, 432 patients were included in the study voluntarily. Written consent was obtained from patients who agreed to participate in the study. Patients age, gender, primary cause of nephropathy, comorbidities, and peripheral vasodilator and antiplatelet therapies used with existing cardiovascular disease, a questionnaire was completed. After examination of the lower extremity peripheral vascular system, dorsalis pedis and posterior tibial artery pressures was measured by using hand held duplex and sphygmomonometer and upper extremity brachial artery pressure was measured on the upper extremity without an arteriovenous fistula. By dividing the pressure in the lower extremity into upper extremity pressure, ankle brachial index was calculated. Ankle brachial index under 0.9 was assessed in favor of peripheral arterial disease. If evaluation of the parametric data between the multi- relationship was in normal distribution, Pearson test was performed, if it is not Spearman correlation test was performed. In statistical evaluations diabetic, non-diabetic group and all patients were evaluated separately. Statistical studies, p <0.05 value was considered.Sixty five percent of the patients were men and %35 female. Mean age was 59±14 years. Nineteen percent of patients had a diagnosis of diabetes. the patients had ankle brachial index below 0.9 were %18,5 and %30.4 in the diabetic group, respectively. Twenty eight percent of the patients had the loss of peripheral pulses in lower limbs. Twenty two percent of patients suffering from intermittent claudication and was %36 in the diabetic group. Age, male gender, smoking, coronary artery disease, cerebrovascular disease, hypertension was observed to be associated with low ankle brachial index, but duration of dialysis, blood group, the number of arteriovenous fistula, and hyperlipidemia were found to be unrelated to the presence of low ankle brachial index . The low Ankle brachial index in diabetic patients was seem to be unrelated disease risk factors except coronary artery disease. Antiplatelet and peripheral vasodilator drugs had frequent use significantly in patients with low ankle brachial index.In patients with end-stage renal disease had a significantly increased risk of peripheral arterial disease and in this group of patients should be controlled routinely in terms of disease-related morbidity and mortality rates will decrease.