Sefaradi çeviri edebiyatına bir örnek: La bilya de la muerte (İnceleme, Latin harflerine dönüştürme ve Türkçeye çeviri)
An example of Sepharadi translation literature: La bilya de la muerte (Analysis, Latinization and translation into Turkish)
Yazar: HAZAL TAŞPAZAR ÖNDOĞAN
Danışman: PROF. DR. HAYAL ŞEBNEM ATAKAN ; DOÇ. DR. DOĞA FİLİZ SUBAŞI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / İspanyol Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature

Özet:
Sefaradilerin genellikle dini içerikli ve bilgilendirici özelliklere sahip, okur kitlesi 
üzerinde öğretici bir model olmayı hedefleyen edebi eserleri uzun yıllar aynı çizgide devam 
etmiştir. Bu nedenle 19. yüzyılda batı edebiyatından yaptıkları çevirileri gerçekleştirene dek 
zengin bir edebi külliyata sahip olamamışlardır. Çeviri çalışmalarıyla birlikte pek çok yeni 
edebi türü de bünyesine katan Sefaradi Edebiyatı eserlerde işlenen izlekler ve konular 
bakımından da önemli bir yenilik yaşamıştır. Aşk, şefkat, acımasızlık gibi duygular barındıran
eserleri okumayı yeğleyen okur kitlesine hitap etmek için çevrilen eserlerin çoğu bu konuları
içermiştir. Bu eserlerden biri de 1909-1910'da Fransızcadan çevrilen Kondanado i salvado por 
su ija o La bilya de la muerte olmuştur.
Bu çalışma 19. ve 20. yüzyıllarda Fransızcadan Ladinoya çevrilmiş edebi eserlerin 
bilinen genel özelliklerini, dillerini, çeviri yöntemlerini, özgün metne sadık kalıp kalmama 
durumlarını ve çevirmenlerin yaklaşımlarını inceleyebilmek için yapılmıştır. Bu nedenle bahsi 
geçen hususların irdelenebilmesi ve bir kanıya varılabilmesi için Kondanado i salvado por su 
ija o La bilya de la muerte adlı eser ilk olarak Raşi harflerinden Latin harflerine dönüştürülmüş 
ardından Türkçeye çevrilmiş ve yaşanan olay aslı ile karşılaştırılarak incelenmiştir. 
Çevirmeninin kimliğini esere dahil etmediği, İngilizce özgün metinde yer alan bazı ifadelerin 
çeviri esnasında çıkarıldığı, okuyucunun anlamayacağı düşünülen yerlerde çevirmenin ayraç 
içinde açıklamalar yapmış olduğu bu inceleme sırasında göze çarpan temel unsurlar olmuştur.

Abstract:
The literary works of Sephardim, which were generally religious and informative and
aimed to be an instructive model for the readership, continued in the same vein for many years. 
For this reason, they did not have a rich literary corpus until they translated western literature 
in the 19th century. Sephardic Literature, which has incorporated many new literary genres with 
its translation studies, has also experienced a significant innovation in terms of the themes and 
subjects covered in the works. Most of the works translated in order to appeal to the readership 
who prefer to read works with the themes of love, compassion and cruelty included these 
themes. One of these works was Kondanado i salvado por su ija o La bilya de la muerte, which 
was translated from French in 1909-1910.
This study was conducted to examine the long-known general characteristics of 
literary works translated from French into Ladio in the 19th and 20th centuries, their languages, 
translation methods, whether they remain faithful to the original text, and the approaches of the 
translators. Therefore, in order to examine the aforementioned issues and reach a conclusion, 
the work titled Kondanado i salvado por su ija o La bilya de la muerte was first converted from 
Rashi letters to Ladino letters, then translated into Turkish, and the incident was compared with 
the original and examined. The main elements that stood out during this review were that the 
translator did not include his identity in the work, some expressions in the original English text 
were removed during translation and the translator made explanations in parentheses in places 
that were thought to be unintelligible to the reader.