Güneydoğu Anadolu bölgesi'ndeki KOAH fenotiplerinin değerlendirilmesi
Evaluation of COPD phenotypes in The Southeast Anatolia region
Yazar: SÜHEYLA KAYA
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN ŞENYİĞİT
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Fenotip = Phenotype ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Giriş ve Amaç: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), zararlı partikül ve gazlara karşı akciğer ve hava yollarının artmış kronik inflamatuar yanıtı ile ilişkili olan ve geri dönüşsüz havayolu kısıtlanması ile seyreden kronik, ilerleyici, ancak önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. KOAH'ın kronik bronşit, amfizem, bronşektazi ve Alfa-1 antitripsin eksikliği olarak adlandırılan fenotipleri mevcuttur. Çalışmamızda Dicle Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı Kliniği'nde 01.01.2019-20.02.2021 tarihleri arasında yatarak ve ayaktan polikliniğe başvurarak tedavi almış olan hastalarda KOAH fenotiplerinin ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu çalışmanın sonunda elde edilecek veriler Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki KOAH fenotipleri ve risk faktörleri ile ilgili veriler sunarak literatüre katkı sağlayacaktır.
Materyal Metod: Çalışmada Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı Kliniği'nde yatan ve polikliniğe başvuran 40 yaş ve üzeri KOAH hastaları retrospektif olarak incelendi. Çalışmaya dahil edilen hastaların fenotipleri, risk faktörleri, mMRC ve CAT skorları, spirometrik parametreleri değerlendirildi. Çalışmada elde edilen sonuçların istatistiksel analizleri SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 22 yazılımı kullanılarak yapıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi olarak p˂0.05 değeri kabul edildi.
Bulgular: Hastaların 81'i (%81) erkek, 19'u (%19) kadındı. 88 (%88) hastada tütün maruziyeti, 19 (%19) hastada bronşektazi, 44 (%44) hastada bronşit ve 51 (%51) hastada ise amfizem saptandı. Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD) evresi B-D olan 76 hastanın 76 (%100)'sının mMRC skoru≥2 iken GOLD evresi A-C olan 24 hastanın 4 (%16,6)'ünün mMRC skoru ≥2 olarak saptandı. İstatiksel olarak GOLD evresi ile mMRC skoru arasında anlamlı ilişki saptandı (p˂0,005). İstatiksel olarak GOLD evresi ile CAT skoru arasında da anlamlı ilişki saptandı (p˂0,005). Çalışmaya dahil edilen 19 (%19) kadın hastadan 11 (%57,8)'inin tütün maruziyeti var iken 81 (%81) erkek hastanın 77 (%95)'sinde tütün maruziyeti olduğu tespit edildi. İstatiksel olarak cinsiyet ve tütün maruziyeti arasında anlamlı ilişki saptandı (p˂0,001).
Sonuç: Çalışmamızın sonucunda Yaş ile GOLD evresi arasında, GOLD evresi ile mMRC ve CAT skorları arasında, amfizem varlığı ile ortalama FEV1 değeri arasında anlamlı ilişki saptandı. Ayrıca bölgemizde tütün maruziyeti dışında biomas ve tarım/hayvancılık kaynaklı zararlı partikül maruziyetinin fazla olduğu görüldü. Risk faktörleri ve risk faktörlerinden korunma ile ilgili toplumun bilinçlendirilmesinin hem KOAH insidansında azalmaya hem de hastalığın ilerlemesinin yavaşlamasına yardımcı olabileceği düşünüldü.
ANAHTAR SÖZCÜKLER: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı, Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease, Tütün Maruziyeti

Abstract:
Introduction and Aim: Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) is a chronic, progressive, but preventable and treatable disease associated with an increased chronic inflammatory response of the lungs and airways to harmful particles and gases and progressing with irreversible airway limitation. There are phenotypes of COPD called chronic bronchitis, emphysema, bronchiectasis and Alpha-1 antitrypsin deficiency. In our study, it is aimed to evaluate the COPD phenotypes and risk factors in patients who received treatment in the outpatient clinic of Dicle University, Department of Chest Diseases between 01.01.2019 and 20.02.2021. The data to be obtained at the end of this study will contribute to the literature by presenting data on COPD phenotypes and risk factors in the Southeastern Anatolia Region.
Material and Method: In the study, COPD patients aged 40 and over who were hospitalized and applied to the outpatient clinic of Dicle University Faculty of Medicine Hospital, Department of Chest Diseases were retrospectively analyzed. The phenotypes, risk factors, mMRC and CAT scores, and spirometric parameters of the patients included in the study were evaluated. Statistical analyzes of the results obtained in the study were performed using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 22 software. The p˂0.05 value was accepted as the statistical significance level.
Results: Of the patients, 81 (81%) were male and 19 (19%) were female. Tobacco exposure was found in 88 (88%) patients, bronchiectasis in 19 (19%) patients, bronchitis in 44 (44%) patients, and emphysema in 51 (51%) patients. While 76 (100%) of 76 patients with Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD) stage B-D had mMRC score ≥2, 4 (16.6%) of 24 patients with GOLD stage A-C had mMRC score ≥2. A statistically significant relationship was found between GOLD stage and mMRC score (p˂0.005). A statistically significant relationship was also found between GOLD stage and CAT score (p˂0.005). While 11 (57.8%) of 19 (19%) female patients included in the study had tobacco exposure, 77 (95%) of 81 (81%) male patients were found to have tobacco exposure. A statistically significant relationship was found between gender and tobacco exposure (p˂0.001).
Conclusion: As a result of our study, a significant relationship was found between age and GOLD stage, between GOLD stage and mMRC and CAT scores, and between the presence of emphysema and the mean FEV1 value. In addition, besides tobacco exposure, exposure to harmful particles originating from biomass and agriculture/livestock was found to be high in our region. It was thought that raising the awareness of the society about risk factors and protection from risk factors may help both to decrease the incidence of COPD and to slow down the progression of the disease.
KEYWORDS: Chronic Obstructive Pulmonary Disease, Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease, Tobacco Exposure