Köpeklerde genel anestezi prosedürü ve intraoperatif periyotta rastlanan kardiyak ritm bozukluklarının tanı ve sağaltımı
Diagnosis and treatment of cardiac rhythm disorders encountered during the general anaesthesia procedure and intraoperative period in dogs
Yazar: ÖZLEM GÜZEL
Danışman: DOÇ.DR. E. CEM PERK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
8. ÖZET İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Cerrahi Anabilim Dalı'nda gerçekleştirilen bu doktora çalışmasında, değişik cerrahi hastalıklar nedeniyle operasyonları yapılacak olan köpeklerin sürekli EKG monitörizasyonlanyla genel anestezi prosedürünün tüm aşamalarında ve intraoperatif periyotta şekillenebilecek ritm bozukluklarının erken tanı ve sağaltımı amaçlandı. 75 klinik olgunun değerlendirildiği çalışmada; yapılacak operasyonun süre ve niteliği, hayvanın taşıdığı anestezi riski ve genel durumu gibi kriterlere göre farklı anestezi protokolleri belirlendi. Premedikasyonda sedasyon amacıyla xylazine kullanılan 55 köpeğin 26'sında bradikardi, atriyal duraklama ve birinci derece AV blok gibi ritm bozukluklanyla karşılaşıldı. Bu ritm bozukluklarının sağaltımında atropine kullanıldı. İlacın uygulanmasını takiben, geçici bir süre, birinci ya da ikinci derece kalp blokları şekillendi ancak daha sonra kalp atım sayıları ve ritmler normale döndü. Trankilizasyon amacıyla diazepam kullanılan olguların EKG kayıtlarında ise anestezi öncesi var olan kalp ritmlerinin değişmeden kaldığı saptandı. Anestezi indüksiyonu amacıyla ketamine uygulanan 59 olgunun 53'ünde kalp atım sayılarının başlangıç değerlerine oranla arttığı ancak ritmlerinin değişmediği izlendi. Üç olguda karşılaşılan ve atropine uygulamasına bağlı olarak şekillenen birinci derece AV bloğun inhalasyon anestezisi sırasında ortadan kalktığı görüldü. Sinüs taşikardi saptanan 3 olgunun 2'sinde, verapamil uygulamasını takiben kalp atım sayılarının normal limitlere düştüğü izlendi. Tolere edilebilir kalp atım sayısına sahip olan diğer olguda ritm, halothane anestezisi sırasında normale döndü. İndüksiyon ajanı olarak etomidate kullanılan olgularda kalp atım sayıları ve ritmleri yönünden herhangi bir değişiklik şekillenmedi. Anestezi devamında inhalasyon anesteziği olarak halothane uygulanan 51 köpeğin 48'inde kalp ritminin değişmediği, geriye kalan 3 olguda birinci derece AV 84bloğun şekillendiği görüldü. Bu aritmi formu, kalp atım sayısı normal limitlerde olduğundan sağaltılmadı. Halothane anestezisinden sonra alınan EKG kayıtlarında, ikinci derece blok şekillenen 2 olguya atropine uygulandı. Uygulama sonrası olgulardan birinde atriyal duraklama, diğerinde ikinci derece AV blok ile birinci derece AV blok oluştu ancak bu ritm bozuklukları geçiciydi. İnhalasyon anesteziği olarak isoflurane kullanılan köpeklerin sadece 1'inde atriyoventriküler kavşak ritmi şekillenirken, diğerlerinde herhangi bir değişiklik kaydedilmedi. Oluşan atriyoventriküler ritm, spontan olarak normale döndü. İsoflurane anestezisi sonrasında hiç bir olguda kalp ritm bozukluğuyla karşılaşılmadı. Sonuç olarak; elde ettiğimiz bulgulara dayanarak; trankilizasyonda diazepam'ın xylazine; indüksiyonda etomidate'ın ketamine ve inhalasyon anestezisinde isoflurane'ın halothane'a oranla kardiyak aritmi insidansı açısından daha güvenilir olduğu ortaya çıktı. 85

Abstract:
9. SUMMARY The aim of this PhD study, which was carried out in the Istanbul University Surgery Department, has been the early diagnosis and treatment of rhythm disorders occurring in every step of the general anaesthesia procedure and in the intra-operative period using continuous ECG monitoring in dogs undergoing surgery due to various surgical diseases. In the study, in which 75 clinical cases were evaluated, different anaesthesia protocols were determined according to criteria such as duration and character of surgery, risk of anaesthesia in the patient and general condition of the patient. In 55 dogs which were administered with xylazine for sedation during premedication, rhythm disorders such as bradycardia, atrial standstill and 1st degree AV block were encountered in 26. Atropine was used for the treatment of these rhythm disorders. Following administration of the drug, 1st or 2nd degree heart block occurred temporarily; however, heart rate and rhythm returned to normal after a while. In dogs which were given diazepam for tranquilisation, it was observed that the pre-anaesthesia heart rhythm in the ECG readings remained stable. In 53 of a total of 59 cases, to which ketamine was administered for anaesthesia induction, it was seen that with respect to initial values, heart rate increased; however, the heart rhythm remained the same. It was observed that the 1st degree AV block seen in 3 cases and occurring due to atropine administration, disappeared during inhalation anaesthesia. In 2 of 3 cases in which sinus tachycardia was detected, it was seen that the heart rate dropped to within normal limits following verapamil administration. The remaining case, which had a tolerable heart rate, rhythm returned to normal during halothane anaesthesia. There was no change either in heart rate or in rhythm in cases which were given etomidate as an induction agent. Of 51 cases, in which halothane was given for the continuation of inhalation anaesthesia, it was seen that heart rhythm did not change in 48 cases and 1st degree 86AV block occurred in the remaining 3. This form of arrhythmia was not treated as it was within normal limits. Two cases, in which 2nd degree AV block occurred in the ECG readings taken after halothane anaesthesia, were given atropine. Following administration, atrial standstill occurred in 1 case and 2nd degree AV block together with 1st degree AV block occurred in the other case. However, these rhythm disorders were temporary. While atrioventricular junctional rhythm occurred in only 1 of the dogs to which isoflurane was administered as the inhalation anaesthetic, no change was seen in the other cases. Atrioventricular junctional rhythm returned to normal spontaneously. Following isoflurane anaesthesia, heart rhythm disorders were not encountered in any of the cases. Finally, in view of our findings; it has been concluded that diazepam is more reliable than xylazine for tranquilisation, etomidate is more reliable than ketamine for induction and isoflurane is more reliable than halothane during inhalation anaesthesia with respect to the incidence of cardiac arrhythmias. 87