Ömer Çelik'in Hakk'ın Daveti adlı tefsîri'nin işârî yönden incelenmesi
Study of Omer Celik's commentary named Hakkin Daveti in terms of ishari
Yazar: HÜSEYİN SELMAN ALTIN
Danışman: DOÇ. DR. DURAN ALİ YILDIRIM
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tefsir = Commentary ; Çelik, Ömer = Çelik, Ömer ; İslamiyet = Islam ; İşari tefsir = Implicit interpretation

Özet:
Kur'an-ı Kerim üzerine yapılan_anlama ve yorumlama faaliyetleri, tefsir ilminin
oluşmasına ve_gelişmesine imkân sağlamaktadır. Bu anlama faaliyetleri, önce rivayet
tefsirini devamında da dirayet tefsirini meydana getirmiştir. Bununla beraber_metodolojik
açıdan direyet tefsiri içerisinde görülen;_ancak bir kısım müelliflerin ayrı bir
kategoride_değerlendirdiği, kalbî ve subjektifbbakış açılarını yansıtan işârî tefsir yöntemi
de zamanla oluşmuştur.
İşârî tefsir yönteminin çıkış noktasını, Kur'an'ın bir zâhirî bir de bâtınî yönünün
varlığı hakkındaki inanç oluşturmaktadır. Ayetlerin zâhir manası denildiği vakit Arapça
lafızlarından anlaşılan şeyler, bâtın anlamı denildiği vakitse lafız ve terkiplerin ötesinde
bulunan derin ve çok boyutlu anlamlar kastedilmektedir. Bu alana ilgi duyan müfessirler
kendilerine özgü yöntemlerle bu sahada tefsirler yazmışlardır. Âlimler nezdinde ayetlerin
zâhirî anlamına ters düşmeyen tefsirler kabul edilirken, dine aykırı yorumlar kabul
edilmemiştir. Dolayısıyla işârî tefsirin makbul sayılabilmesi için bir takım şartlara riayet
etmesi gerekmektedir.
"Hakk'ın Dâveti Kur'an-ı Kerîm Meâli ve Tefsir" adlı tefsir, aslında işârî bir tefsir
değildir. Eserde farklı tefsir yöntemleri kullanılmakta, bununla birlikte ayetlerin işârî
tefsirinin de yapıldığı görülmektedir. Çalışmamızda, Ömer Çelik'in işârî yorumlarından
bazı örnekler verilerek müfessirin işârî tefsir yöntemi incelenmiştir. Müellif, işârî usulle
te'vil yaparken kalbe doğan hikmetleri söylemekte, ayetteki işâretlere vurgu yapmakta,
kelimeleri ya da kavramları açıklarken derin manaları ifade etmektedir.

Abstract:
Understanding and interpretation activities on the Qur'an allowed the formation and
development of the science of tafsir. These comprehension activities first generated the
tafsir of narration and then the interpretation (dirayet) of tafsir. In addition to this, the
ishari tafsir method, which is seen in the direyat commentary from a methodological point
of view, which is evaluated in a separate category by some authors, reflecting the heart and
subjective point of view, has also formed ishari tafsir.
The starting point of the Ishari tafsir method was the belief about the existence of
both an external and an internal aspect of the Qur'an. While the apparent meaning of the
verses is mentioned, what is understood from the Arabic words is meant and when the
meaning of esoteric is mentioned, it means deep and multidimensional meanings beyond
words and compositions. The commentators who wrote the relevant works wrote
commentaries in this field with their own methods. While interpretations that do not
contradict the apparent meaning of the verses are accepted by scholars, interpretations
against religion are not accepted. Therefore, it is necessary to comply with a number of
conditions in the interpretation of isârî tafsir.

The tafsir called " Hakk'ın Dâveti Kur'an-ı Kerîm Meâli ve Tefsir " is not actually
an ishari interpretation (tafsir ). Different tafsir methods are used in the work, and it is seen
that the ishari tavsir of the verses were also done. In our study, some examples of Ömer
Çelik's isârî tafsir were given and the ishari tafsir method of the tafsir was examined.
While the author is interpreting with the ishari method, he tells the wisdoms that arise from
the heart, emphasizes the signs in the verse, and expresses deep meanings when explaining
words or concepts.