5-6 yaş çocukların annelerinin ebeveyn öz yeterlik algılarının incelenmesi
The investigation of parents of 5-6 age children's parental self efficacy perception
Yazar: PINAR KIVRAK KUNT
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA USLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algılanan ebeveynlik biçimleri = Perceived parenting styles ; Anneler = Mothers ; Ebeveynler = Parents ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Çalışan ebeveynler = Working parents ; Çocuk büyütmede ebeveynin rolü = Parenting ; Çocuk gelişimi = Child development ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, 5-6 yaş çocukların annelerinin ebeveyn öz yeterlik algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir. Genel tarama modeli kullanılan araştırmanın çalışma evrenini, 2018–2019 eğitim öğretim yılında Denizli ilinde yaşayan 5-6 yaş aralığında çocuğu bulunan anneler oluştururken; örneklemi ise İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nden alınan veriler doğrultusunda basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile belir-lenen ve 5-6 yaş çocuğu bulunan 402 annedir. Araştırmanın bağımlı değişkenini 5-6 yaş çocukların annelerinin ebeveyn öz yeterlik algıları oluştururken, bağımsız değişkenleri ise çocuk açısından; çocuğun cinsiyeti, anne açısında ise çocuk sayıları, annenin yaşı, öğre-nim durumu, aile tipi, medeni durumu, mesleği, uzun süre yaşamış olduğu yerleşim biri-mi, kitap okuma sıklığı, sosyal paylaşım ağlarında geçirdikleri günlük süre, çocuk yetiş-tirmeye yönelik eğitim alıp almadıkları ve okul öncesi eğitimi alıp almadıkları oluştur-muştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak aile bilgi formu ve Susan Halloway (2005) tarafından geliştirilen ve Zembat vd. (2008) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Berkeley ebeveyn öz yeterlik ölçeği (okul öncesi formu) kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 23.0 programında çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda annelerin ebeveyn öz yeter-lik düzeylerinin yüksek olduğu, anne ebeveyn öz yeterlikleri; çocuğun cinsiyeti, çocuk sayıları, annenin yaşı, öğrenim durumu, medeni durumu, mesleği, kitap okuma sıklığı, sosyal paylaşım ağlarında geçirdikleri günlük süre, çocuk yetiştirmeye yönelik eğitim alıp almadıkları ve okul öncesi eğitimi alıp almadıkları açısından istatiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaşırken aile tipi ve uzun süre yaşamış oldukları yerleşim birimi değişkeni açısından anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Çalışma sonucunda özellikle eğitim konusunun anne öz yeterlik düzeyi üzerinde çok etkili olması nedeniyle ulusal bir ebe-veyn eğitim programının oluşturulması önerilmiştir. Çalışmanın sağlıklı bir birey ve daha ötesinde toplum gelişimi açısından karar vericilere fikir vereceği düşünülmektedir.

Abstract:
The main aim of this study is to examine the parental self-efficacy perceptions of mothers of children aged 5-6 years. The study population of the study, which used the general screening model, was composed of mothers with children aged between 5-6 years living in Denizli in the academic year of 2018 - 2019. The sample is 402 mothers with 5-6 age group who were determined by simple random sampling method according to the data obtained from Provincial Directorate of National Education. The dependent variable of the study was the parent self-efficacy perceptions of the mothers of 5-6 year-old children, while the independent variables were in terms of children; the gender of the child, the number of children in the mother, the age of the mother, the level of edu-cation, the level of general academic achievement, family type, marital status, occupa-tion, family income, the place of long-lived residence, the frequency of reading books, the daily period spent in social networks, and whether they have received education or training for child rearing. The data collection tool was used as a family information form and developed by Susan Halloway (2005) and published by Zembat et al. (2008) adap-ted to Turkish by the Berkeley Parent Self Efficacy Scale (pre-school form) was used. The data were analyzed in SPSS 23.0 program. At the end of the study, the mothers' self-efficacy levels were found to be high, and the mothers' parents' self-efficacy were high; the gender of the child, number of children, age of the mother, educational level, general academic achievement level, marital status, occupation, family income status, frequency of reading books, daily period spent in social networks, whether they receive training for child rearing and whether they receive pre-school education. There was no significant change in terms of family type and long-term residential unit variables. As a result of the study, it has been proposed to create a national parent education program, especially as the education subject is very effective on mother self-efficacy level. It is thought that the study will give an idea to the decision makers in terms of the develop-ment of a healthy individual and beyond.