Aktif öğrenme ekseninde etkili Arapça kelime öğretimi
Effective Arabic vocabulary teaching on active learning axis
Yazar: RÜMEYSA KELEŞ
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM ÖZAY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı / Arap Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günden güne değişen ve gelişen 21. yüzyılda çağın gereklerine uyarak eğitim-öğretim 
yöntemlerinin zenginleştirilmesi ve mevcut düzendeki geleneksel sınıflarda yeni eğitim 
yaklaşımları denenmesi bir gereklilik halini almıştır. Öğrenciyi anlayarak her koşulda uyum 
sağlayabilecek çözümler üretilmesi hedeflenen kazanımlara ulaşılabilmesi açısından 
oldukça önemlidir. Bu araştırma, Arapça kelime öğretiminde öğretmenlerin öğrencileri aktif 
bir şekilde derse dahil ederek etkili bir öğretim süreci sağlamak için çeşitli bilgiler, bakış 
açıları ve etkinlikler sunmayı; öğretmenlerin ve öğrencilerin aktif öğrenme eksenli Arapça 
kelime öğretim yöntemlerine bakış açılarını tespit ederek elde edilen veriler ışığında çözüm 
önerilerine yer vermeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden 
doküman incelemesi ve yarı yapılandırılmış görüşme formuna başvurulmuştur. Çalışma beş 
bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde problemin durumu ortaya konulmuş olup 
araştırmanın amacına, önemine ve sınırlılıklarına değinilmiştir. İkinci bölümde üç temel 
başlık bulunmaktadır. İlk başlıkta aktif öğrenmenin ne olduğuna, nasıl bir süreçten geçtiğine, 
öğretmenin ve öğrencinin aktif öğrenme metodundaki rolü sunulmakta olup pasif öğrenme 
ve aktif öğrenmenin çeşitli yönlerden karşılaştırması yapılmıştır. Çoklu zekâ ve teknolojiye 
aktif öğrenme bakış açısıyla bakılmıştır. İkinci başlıkta dil ve kelime üzerine eğilmiş olup 
kelimenin Arapça öğretimi, dört temel becerinin Arapça kelime edinimi ile ilişkisi ve Arapça 
kelime kazanımı konuları yer almaktadır. Üçüncü başlıkta ise Arapça kelime öğretim 
yöntem ve teknikleri hakkında bilgi verilmiş olup soru cevap yöntemi, bilmeceler, 
bulmacalar, oyunlar ve sınıf içi etkinliklerin aktif öğrenme ekseninde kullanmanın önemi 
ortaya konularak derste faydalanılması için örnekler verilmiş, uyarlamalar yapılmıştır. 
Üçüncü bölümde araştırmanın yöntemi açıklanmış ve veri toplama yöntemi, aracı, süreci ve 
analizine dair bilgiler verilmiştir. Dördüncü bölümde araştırmaya dair bulgular ortaya 
konulmuş olup elde edilen veriler doğrultusunda yapılan yorumlara yer verilmiştir. Beşinci 
bölümde ise araştırmanın sonucuna ve önerilere yer verilmiştir. Araştırma sonucunda aktif 
öğrenme yöntemlerinin Arapça kelime öğretiminde gerekli olduğunu sonucuna varılmış 
olup eğitimcilere dersin işlenişine ve öğrencilere, alandaki diğer araştırmacılara da yapılacak 
olan çalışmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In the 21st century, which is changing and developing day by day, it has become a necessity 
to enrich the education-teaching methods by complying with the requirements of the age and 
to try new educational approaches in the traditional classrooms in the current order.
Understanding the student and producing solutions that can adapt to all conditions is very 
important in terms of targeting the highest gain. This research aims to present various 
information, perspectives and activities in order to provide an effective teaching process by 
actively involving students in the teaching of Arabic vocabulary; It aims to determine the 
perspectives of teachers and students on active learning-oriented Arabic vocabulary teaching 
methods and to offer solutions in the light of the data obtained. In the research, document 
analysis and semi-structured interview form, which are qualitative research methods, were 
used. The study consists of five parts. In the first chapter, the situation of the problem is 
revealed and the purpose, importance and limitations of the research are mentioned. In the 
second part, there are three main titles. In the first title, what active learning is, what kind of 
process it goes through, the role of the teacher and the student in the active learning method 
are presented, and passive learning and active learning are compared from various aspects. 
Multiple intelligences and technology are viewed from an active learning perspective. The 
second title focuses on language and vocabulary and includes teaching words in Arabic, the 
relationship of four basic skills with Arabic vocabulary acquisition, and Arabic vocabulary 
acquisition. In the third title, information is given about the methods and techniques of 
teaching Arabic vocabulary, and the importance of using the question-answer method, 
riddles, puzzles, games and classroom activities on the axis of active learning is given, 
examples are given for use in the lesson, and adaptations are made. In the third chapter, the 
method of the research is explained and information about the data collection method, tool, 
process and analysis is given. In the fourth chapter, the findings of the research are presented 
and the comments made in line with the data obtained are included. In the fifth chapter, the 
results of the research and suggestions are given. As a result of the research, it was concluded 
that active learning methods are necessary in teaching Arabic vocabulary and suggestions 
are given to the educators about the teaching of the lesson and to the students and other 
researchers in the field.