Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların ebeveynlerinde duygu düzenleme psikoeğitim programının değerlendirilmesi
Evaluation of emotion regulation psychoeducation program in parents of children with autism spectrum disorder
Yazar: GONCA GÜNAKAN
Danışman: PROF. DR. GÜL ÜNSAL
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Bu çalışma, otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanısı almış olan çocukların
ebeveynlerinde duygu düzenleme psikoeğitim programının ebeveynlerde, duygu düzenleme
becerilerinin ve duygu düzenleme güçlüğüne etkisini değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma 2021-2022 eğitim öğretim yılında Antalya ilinde bir meslek
lisesinde çocuğu OSB tanısı olan 38 çocuğun ebeveyninden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri
sosyodemografik form, Duygu Düzenleme Güçlükleri Ölçeği, Duygu Düzenleme Becerileri
Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Ön test ölçümleri sonrası, Deney grubuna on oturumluk
Duygu Düzenleme Psikoeğitim programı, Kontrol grubuna bir oturumluk Duygu Düzenleme
Farkındalık Eğitimi uygulanmıştır. Müdahaleler sonrasında her iki gruba son test ölçümleri
yapılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ile Mann Whitney U testi ve Wilcoxon
Testi kullanılmıştır. Katılımcı değerlendirmeleri için tanımlayıcı içerik analizi yapılmıştır.
Bulgular: Araştırmada DDPP'nın, Deney grubunda duygu düzenleme becerileri puan
ortalamalarında artış olmakla beraber (öntest-sontest) anlamlı olmadığı (p=0,102) görülmüştür.
Diğer taraftan Kontrol grubunda, eğitim programının duygu düzenleme becerileri puan
ortalamalarında (öntest-sontest) anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Deney ve Kontrol
grubunda duygu düzenleme güçlükleri puan ortalamalarında (öntest-sontest) anlamlı olduğu
saptanmıştır (p<0,05).
Sonuç: Uygulanan psikoeğitim programı, programa katılanlarda duygu düzenleme becerilerini
arttırmış ve duygu düzenleme güçlüğü düzeylerini azalttığı sonucuna varılmıştır. OSB tanılı
çocuğu olan ebeveynlerin Duygu Düzenleme Psikoeğitim Programı ile desteklenmesi
önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Otizm Spektrum Bozukluğu, ebeveyn, duygu düzenleme, psikoeğitim

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate the effect of emotion regulation psychoeducation
program on emotion regulation skills and emotion regulation difficulties in parents of children
diagnosed with autism spectrum disorder (ASD).
Materials and Metods: This research consists of the parents of 38 children whose children
were diagnosed with ASD in a vocational high school in Antalya in the 2021-2022 academic
year. The data of the study were collected using the sociodemographic form, the Emotion Regulation Difficulties Scale, and the Emotion Regulation Skills Scale. After the pre-test measurements, ten sessions of Emotion Regulation Psychoeducation program were applied to the
Experimental group and one session of Emotion Regulation Awareness Training was applied
to the Control group. After the interventions, post-test measurements were made for both groups. In the analysis of the data, descriptive statistics, Mann Whitney U test and Wilcoxon test
were used. Descriptive content analysis was conducted for participant evaluations.
Findings: In the study, it was observed that DDPP was not significant (p=0.102), although
there was an increase in the mean scores of emotion regulation skills (pretest-posttest) in the
Experimental group. On the other hand, a significant difference was found in the mean scores
of emotion regulation skills (pretest-posttest) of the training program in the control group
(p<0.05). Emotion regulation difficulties were found to be significant in the mean scores (pretest-posttest) in the Experimental and Control groups (p<0.05).
Conclusion: It was concluded that the applied psychoeducation program increased the emotion
regulation skills of the participants and reduced the levels of emotion regulation difficulties. It
is recommended that parents who have children with ASD be supported with the Emotion Regulation Psychoeducation Program.
Keywords: Autism Spectrum Disorder, parent, emotion regulation, psychoeducation