hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Toz metalurjisi ile üretilen mağnezyum-alüminyum alaşımlarının hidrojen depolama kapasitelerinin ölçülmesi
Hydrogen storage capacity measurements of magnesium-aluminium alloys produced with powder metallurgy
Yazar: MUHAMMET ALİ NALBANT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM KORKUT
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Enerji = Energy ; Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Ekonomik gelişmeleri, fosil yakıtlarla kenetlenmiş enerji kullanımına dayalı modern endüstrileşmiş toplumlar, fosil yakıtların küresel ısınma, iklim değişiklikleri, doğal felaketler gibi etkilerini daha fazla görmezlikten gelemezler.Fosil yakıtların özellikle petrol ve doğal gazın birkaç on yıl içinde tükeneceği bilinmektedir. Diğer taraftan dünyanüfusundaki sürekli artış ve gelişmekte olan ülkelerde yaşam standartlarının yükselmesi sebebiyle enerji talebi hızla artmaktadır. Bu küresel enerji probleminin çözümü temiz enerji teknolojilerinde aranmalıdır. Rüzgâr enerjisi, güneş enerjisi, biokütle, jeotermal, gel-git ve dalga enerjisi, hidrojen enerjisi temiz teknolojilere örnek verilebilir. Buteknolojilerde ana problem elde edilen enerjinin depolanamaması ve taşınamamasıdır.Bu çalışmanın amacı Mg-Al alaşımlarının hidrojenin depolanmasında kullanabilirliliğinin araştırılmasıdır. Farklı pres ve sinterleme şartlarında üretilen Mg17Al12 ve Mg2Al3 alaşımlarının hidrojen absorplama kapasitesinin belirlenmesi içinçalışmalar yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: Peletleme,metal alaşımlar, hidrojenin depolanması ve ölçülmesi

Abstract:
Modern industrialized societies which their economic growth have been based on the utilization of energy locked in fossil fuels no more pretending not to see effects of the fossil fuels such as global warming, climate changes, natural disasters. It is known that reserves of fossil fuels will be exhausted in a few decades, particularly those of oil and natural gas. On the other hand, the demand for energy continues to rapidly rise because on the continuing increase in world population and because of the growing demand by the developing countries in order to improve their living standards. The solution of this global energy problem must be found with clean energy technologies.Solar energy, wind power, biomass energy, geothermal energy, tidal energy, wave energy, hydrogen energy are the examples of the clean energy technologies. The main problem with these technologies is that energy produced from these sources is difficult to store or transportThe main scope of this study is to investigate the utilization of Mg-Al alloys for hydrogen storage. The studies for determination of absorption capacity of Mg17Al12 and Mg2Al3 alloys produced at different press and sintering conditions were carried out.
Marcus Aurel?us'un ahlak ve siyaset felsefesine bir bakış
A view to Marcus Aurelius?s philosophy of morals and politics
Yazar: NURAN KILIÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. UĞUR KÖKSAL ODABAŞ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Felsefe = Philosophy ; Felsefe tarihi = Philosophy history ; Marcus Aurelius = Marcus Aurelius ; Siyaset felsefesi = Political philosophy

Özet:
Yapılan bu tezin amacı, Stoa Okulu'nun önemli bir temsilcisi olan, Romaimparatoru ve filozof Marcus Aurelius'un ahlak ve siyaset alanındaki düsüncelerininincelenmesidir. Bu tez iki bölümden olusmaktadır: Birinci bölümde, ailesi, eğitimi veimparatorluğu çerçevesinde, Marcus Aurelius'un hayatı hakkında bilgi verilmistir.?kinci bölümde ise, Marcus Aurelius'un, `Düsünceler' adlı yapıtındaki ifadeleri analizedilerek, ahlak ve siyaset alanındaki görüs ve ilkeleri hakkında bilgiler sunulmustur.Son tahlilde, Marcus Aurelius'un hayatı ve düsünceleriyle dikkate değer bir filozofolduğu sonucuna varılmıstır.Anahtar kelimeler: Stoa Okulu, Marcus Aurelius, ahlak, siyaset, erdem,evrenkent

Abstract:
The aim of this thesis, research one of the important representative of Stoaschool, Rome emperor and philosopher Marcus Aurelius?s opinion about morals andpolitics. This thesis consist of two section: In the first section, gived information aboutMarcus Aurelius?s family, education, emperorship and in general his life. In the secondsection, analysed the expressions of Marcus Aurelius in his work `The Meditations? andin this context gived information about his morals and politics opinion and principles. Inthe final analysis, we reach this result that Marcus Aurelius, with his life and opinions,an important and remarkable philosopher.Key words: Stoa School, Marcus Aurelius, morals, politics, virtue, cosmopolis
Tevárìh-i Şáhì fì Ehádìş-i iláhì (inceleme-metin-sözlük)
Tevárìh-i Şáhì fì Ehádìş-i iláhì (Research - text - dictionary )
Yazar: ÜLKÜHAN ATMACA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ABDÜLBAKİ ÇETİN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Tevarih-i Şahi fi Ehadiş-i İlahi = Tevarih-i Şahi fi Ehadiş-i İlahi ; Türkiye Türkçesi = Türkiye Turkish

Özet:
XV.Yüzyıl Türkiye Türkçesi eserlerinden olan TevÀrìò-i SÀhì Fì EóÀdìå-i ?lÀhìüzerindeki bu çalısma; giris, inceleme, metin ve sözlük bölümlerinden olusmaktadır.Giris bölümünde Eski Türkiye Türkçesi'ne kısaca değinildi. TevÀrìò-i SÀhì Fì EóÀdìå-i?lÀhì tanıtıldı.?nceleme bölmünde, eserin dil özellikleri tespit edildi. Bu bölüm üç alt bölümdenolusmaktadır: 1. ?mlâ Özellikleri, 2. Ses Özellikleri, 3. Sekil Özellikleri. Eser bu bölümde buyönlerden incelenmistir.Metin bölümü, eserin transkripsiyonlu seklinden olusmaktadır.Sözlük bölümünü olusturan kelimeleri çok kullanılmayan, anlamlarının fazlabilinmediğini tahmin ettiğimiz kelimelerden seçmeyi tercih ettik.Çalısmanın sonuna, sadece yararlanılan kaynakların yer aldığı bir?B?BL?YOGRAFYA? bulunmaktadır.

Abstract:
This study, on Tevârih-i Sâhî Fî Ehâdis-i ?lâhî, written in Old Turkey Turkish iscomposed of introduction, research, text and glosseary chapters.In the introduction chapter, Old Turkey Turkish are given briefly, Tevârih-i Sâhî FîEhâdis-i ?lâhî introduced.In the research part, linguistic features of the work are studied. This chapter containsthree sub- divisions. 1. Spelling Features 2. Phonetic Features 3. Features related to the from.The text chapter is made of the transcription of the work.In the glossary chapter, all words were not included in the glossary section. However,the glossary section composed of selected words which used rarely in the text.At the end of the study, there is a ?B?BL?YGRAFY? containing only the books wehave benefited from in this study.
Ekmeklik buğday unlarının bazı kalite özelliklerinin yakın kızılötesi spektroskopisi (NIRS) kullanılarak belirlenmesi
Prediction of some quality characteristics of bread wheat flour by near infrared sectroscopy (NIRS)
Yazar: MEHMET BAŞLAR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA FATİH ERTUGAY
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Bölümü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Dünya'da gıdaların bileşen ve kalite analizlerinde yaygın bir kullanım alanına sahip olmasına rağmen ülkemizde sadece önemli birkaç laboratuarda kullanılan Yakın Kızılötesi Spektroskopisi (NIRS) ile yerel ekmeklik buğday unlarının bazı kalite özelliklerinin kalibrasyonunun yapılması bu çalışmanın konusu olmuştur. Bu amaçla Türkiye'nin farklı bölgelerinden toplanan 120 çeşit buğday, una işlenerek undaki protein ve protein kalitesiyle ilgili ekmeklik buğday unlarının bazı kalite parametreleri (protein, yaş gluten, kuru gluten ve Zeleny sedimantasyon değeri) geleneksel metotlarla analiz edilmiş ve bu analiz sonuçları kullanılarak ilk defa yerel ekmeklik buğday unları için NIR kalibrasyon modelleri geliştirilmiştir.Doğrulama örneklerinde referans metotlarla ölçülen ve NIRS ile tahmin edilen değerler arasındaki protein, yaş gluten, kuru gluten ve Zeleny sedimantasyon parametreleri için sırasıyla korelasyon katsayıları 0,985; 0,976; 0,953; 0,924 ve standart hataları %0,377; %1,36; %0,635; %3,74 olarak belirlenmiştir. Protein içeriği başta olmak üzere yaş gluten ve kuru gluten değerleri için geliştirilen bu kalibrasyon modellerinin oldukça iyi olduğu, ancak proteinlerin kalitesi hakkında bilgi veren Zeleny sedimantasyon değerinin diğer parametrelere nazaran biraz zayıf olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of the study was calibration of some quality parameters of local bread wheat flour with Near Infrared Spectroscopy (NIRS) used only in a few special laboratory in our country, although it has a common using field in component and quality analysis of food throughout the world. The study was carried out that some quality parameters (protein, wet gluten, dry gluten and Zeleny sedimentation) of bread wheat flour, related to protein content and it?s quality, are analyzed with conventional methods in flour produced from 120 varieties bread wheat collected from different regions of Turkey and the first time, NIRS calibration models for local bread wheat flour were developed with this analysis results.Correlation coefficients between measured with reference analysis and predicted with NIR values of validation samples for protein, wet gluten, dry gluten and Zeleny sedimentation was determined as 0,985; 0,976; 0,953; 0,924, respectively, and standard errors of predicts were determined as %0,377; %1,36; %0,635; %3,74, respectively. It was determined that the calibration models were fairly good for primarily protein and wet gluten, dry gluten, but Zeleny sedimentation, explained about protein quality, was weak compared to other parameters.
Kyzikos antik kenti 2006?2007 kazı dönemi seramik buluntuları
Cyzicus ancient city 2006?2007 excavation period ceramics foundling
Yazar: FEVZİYE GÜNEŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURETTİN KOÇHAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Kyzikos = Kyzikos ; Seramik kaplar = Ceramic pots ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics

Özet:
Kyzikos, bugünkü Balıkesir ?li sınırları içerisinde, Erdek-Bandırma karayolunun9.km'sindeki Düzler Mevkii'nde bulunana bir liman kentidir. Antik çağda Dolionlarınyasamıs olduğu, Mysia Bölgesinin önemli kentlerinden biridir.Bu çalısma Kyzikos kazıları ve yüzey arastırmalarında bulunan seramiklerin tip vebezeme gelisimini, atölyeleri bilinen eserlerin bölge seramikleriyle karsılastırarak tipolojisi vekronolojisinin belirlenmesini amaçlamıstır.Giris bölümünde kentin tarihi coğrafyasına, gezginler, tarihçiler ve arkeologlartarafından kent hakkında ve seramikler konusunda yapılan arastırmalara değinilmistir. Romadönemi seramikleri konusunda genel bir bilgi verildikten sonra Kyzikos kentinde sıkçakullanılan kap formları, bu formlar üzerinde görülen bezeme örgeleri ile ilgili bilgiler verilmisve kentte kullanılan kaplar tek tek açıklanarak katalog bölümünde Kyzikos seramiklerininçizimlerine ve resimlerine yer verilmistir.Sonuç olarak bölgede ne tür seramiklerin yaygın olarak kullanıldığı ve bu seramiklerüzerindeki bezemeler ısığında diğer yakın bölgelerle karsılastırıp değerlendirilerek Kyzikos'tabir seramik atölyesinin olup olmadığı konusunda açıklamalar yapılmıstır.

Abstract:
Cyzicus is a port town in Düzler stuation which is at the ninth kilometer of the Erdek-Bandırma road, within he boundaries of today?s Balıkesir. It is one of the important cities ofMysia Region in which Dolions lived ancient era.?n this study, it was aimed to determine the typology and chronology of the ceramicsfound in Cyzicus excavations and surface studies after their type and ornament developmentshad been compared with the other ceramics of the region whose workshops are known to us.?n the ıntroductory part the historical geography of the city, researches done aboutceramics and the city itself by historians, archaeologist and travellers are mentioned followinga general information about the ceramics of the Roman Era, information relating the forms ofthe forms of case frequently used in Cyzicus, ornament motifs that are seen in these formsa reprovided. ?n the catalogue case, drawings and pictures of Cyzicus ceramics are given aftereach one of the cases is examined.?n the conclusion part, it is explanied whether there used to be a ceramic workshop inCyzicus or not in the light of the comparison of the ceramic types used in the region and theornaments on them whith those found in reighbouring regions.
1300 nm dalgaboylu yarıiletken lazerlerin modellenmesi ve karakteristiklerinin incelenmesi
Modelling and operating characteristics of semiconductor lasers with 1300 nm wavelength
Yazar: ÇAĞLAR DUMAN
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ÇAKMAK
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Lazerler = Lasers

Özet:
Bu çalısmada, 1300 nm dalgaboyunda yayılım yapan yarıiletken lazer modellemesiyapılmıstır. Bu modelleme sonucunda, yarıiletken lazer parametrelerindeki degisimlerin lazerçıkıs karakteristiklerine etkileri incelenmistir.Lazer sürekli dalga modunda çalısırken, kendiliginden emisyon faktörünün büyükdegerlerinde ısınımsal olmayan durumdan, ısınımsal duruma geçisin daha yumusak oldugugözlemlenmistir. Lazer çıkıs gücünün akımla degisimi kavite boyu arttıkça lazerin esikakımının arttıgını ve lazer çıkısı gözlemlenebilmesi için daha büyük akım degerleriuygulanmasının gerektigini göstermistir. Lazerin boylamsal mod spektrumu hakkında yapılançalısma sonucunda akımın artısıyla boylamsal mod spektrumunun daraldıgı gözlemlenmistir.Lazerin küçük sinyal modülasyon yanıtından su sonuçlar elde edilmistir: a) Lazerin sönümlüosilasyon frekansından daha küçük modülasyon frekansı için neredeyse sabit güç çıkısısaglanmaktadır, b) sönümlü osilasyon frekansına esit frekansta çıkıs gücü en büyük degerinialmaktadır ve c) sönümlü osilasyon frekansından daha büyük modülasyon frekansları içinçıkıs gücü hızla düsmektedir. Son olarak, büyük sinyal modülasyonu durumunda modülasyonakımının artısıyla lazer çıkısındaki darbelerin genisliklerinin azaldıgı gözlemlenmistir.

Abstract:
In this study, simulation of 1300 nm wavelength semiconductor laser has been carried out. Wehave observed the effect of variation of laser parameters on laser output characteristics.While laser is working at continuous wave mode, transition of laser output from nonradiative toradiative state is softer for higher spontaneous emission factors. Laser output versus devicecurrent characteristics shows that threshold current of the laser increases with increasing of laserlength, and thus more current must be applied for lasing. Results of study on longitudinal modespectrum of the laser demonstrate that width of longitudinal mode spectrum get narrows withincreasing of the current. Following results have been obtained from small signal modulation ofthe laser: a) Nearly constant power output is observed for the small signal modulation frequencywhich is smaller than the relaxation oscillation frequency of laser, b) laser output power is thehighest at a frequency equal to the relaxation oscillation frequency, c) for the modulationfrequency higher than relaxation oscillation frequency, laser output power decreases sharply.Finally at large signal modulation, it is observed that width of the laser output pulses decreaseswith increasing modulation current.
Fazlullah-i Muhtedî (Subhî) ve Kıssehâ-yi Subhî adlı eserinden çeviri masallar
Fazlullah-i Mohtedî (Sobhî) and translation of tales from his art named Kessahâ-i Sobhî
Yazar: DÖNÜŞ KONUK
Danışman: PROF. DR. VEYİS DEĞİRMENÇAY
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
Bu çalısma, çocuk edebiyatı ve klasik ?ran edebiyatı alanındaki çalısmalarıyla tanınmısolan Fazlullah-i Muhtedî'nin hayatı, masalın tanımı ve ?Kıssehâ-yi Subhî? (Subhî'ninMasalları) adlı eserinden bazı masalların Türkçe'ye çevirisinden olusmaktadır.Çalısma, üç bölümden olusmaktadır.Birinci bölümde, ?Masal nedir?? sorusuna yanıt verildi. Ardından ?ran çocukedebiyatına değinildi.?kinci bölümde, yazarın hayatı, eserleri ve dini görüsü anlatıldı.Üçüncü bölümde, ?Kıssehâ-yi Subhî? adlı eserinden 32 seçkin masal Türkçe'ye tercümeedildi.Sonuç bölümünde ise tespitler ortaya konuldu.

Abstract:
This survey express the life of Fazlullah-i Mohtedî who is famous of working inchildren literature and classical Iran literature It consist of translation of some selected talesnamed Kessahâ-i Sobhî the work of his art .This survey consists of three chapters.In first chapter, what is story? Question is answered. Then it is mentioned Iran childrenliteratureIn second chapter, author?s life, his work and his religion view is expressedIn third chapter, 32 story are chosen translated from his work named Kessahâ-i Sobhî(Sobhî?s tales)In final, findings are displayed.
Yapısalcılığa saussure ile dilsel iletişim açısından eleştirel bir yaklaşım
A criticism approach towards structuralism with respect to linguistic communication by saussure
Yazar: SEMA BAYRAKDAR
Danışman: PROF. DR. ABDÜLKUDDÜS BİNGÖL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Yirminci yüzyılın ortalarında etkinlik kazanan yapısalcılık, gerçeği birbirine bağımlı birbütün parça ilişkisi içinde anlama ilkesinden yola çıkan bir öğrenme ve değerlendirmeyaklaşımıdır. Ferdinand de Saussure'ün Genel Dilbilim Dersleri'nde dile getirdiği düşünceler,yalnızca çağdaş dilbilim kuramını değil, göstergebilim ve yapısalcılık akımlarını da derindenetkilemiştir. Başta dilbilimde filizlenip daha sonra tüm insan bilimlerini etkisi altına alanyapısalcılığın kaynağında Saussure kuramı yer alır. Saussure'ün yapısal dilbilim alanınakatkıları yapısalcı kurama ve yapısalcı uygulamaya da ışık tutar. Çağdaş dilbilim alanınakazandırdığı kavramlar yapısalcı çalışmaların yöntemsel çıkış noktalarını oluşturur. Çalışmakapsamında Saussure'ün dile getirdiği yapısalcılık düşünceleri dilsel iletişim açısındaneleştirel bır yaklaşımla değerlendirilecektir.

Abstract:
Structuralism that began to be active in the middle of 20th century is the approach that ?stems fromthe principle of understanding the real in the relationship of the part and the whole?. The ideas thatare expressed in Ferdinand de Saussure?s Course in General Linguistics do not only have deep impactin contemporary linguistics theory but also in semiotics and structuralism. The structuralism thoughtthat first appeared in linguistics but then has begun to affect all human sciences takes its stems fromSaussure?s theory. The contributions that are done by Saussure in the field of structural linguisticsalso enlightens the theory and applications of structuralism and the concepts that brought by him tothe field of modern linguistics theory constitutes the basic methodological points of structuralstudies. In the thesis, the ideas of structuralism of Saussure will be evaluated depending on thelinguistic communication.
İmâmiyye Şîası'nın Kur'ân hakkındaki görüşleri
The sight of imamiyye siasi about Koran
Yazar: FATİH ÇATMAKAŞ
Danışman: PROF. DR. SAYIN DALKIRAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mezhepler = Sects ; İmamiyye = Imamiyya ; İslamiyet = Islam ; Şia = Şia

Özet:
Bu çalışmanın amacı Şiî gruplarından ?mâmiyye Şîası'nın Kur'ân hakkındaki görüşlerini kaynaklar ışığında incelemektir. Çalışma giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır.Girişte Şîa kavramı ve kavramla bağlantılı olan diğer ifadeler etimolojik açıdan incelenmeye çalışıldı.Birinci bölümde farklı Şîa kavramları ve Gulat-ı Şîa'nın Kur'ân hakkındaki görüşleri incelendi.?kinci bölümde ise ?mâmiyye Şîası'nın Kur'ân'ın metinleşme süreci ve Kur'ân üzerindeki Halkul-Kur 'ân gibi temel tartışmalar ile alakalı görüşleri değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise yine ?mâmiyye Şîası'nın Kur'ân'ın tefsir ve te'vîli bağlamında söz konusu fırkanın yaklaşımları irdelenmiştir.Sonuçta ise pratikte olmasa da teoride Kur'ân'ın tahrîfi, kırâati, yedi harf gibi meselelere olumlu bakmadıkları kanaati taşıdıklarına özetle vurgu yapıldı.

Abstract:
The purpose of the thesis is to study the sight of imamiyye of §ia from group of§ia about koran with the written source. The study consists of introduction and threemain chapters.In the introduction chapter, §îa?s concept was studied on etymology.In the first chapter, Diffirent §îa?s concepts and the sights of Gulat-ı of §îa aboutkoran were studied.In the second chapter, the main argument and the sights of Imamiyye of§îa, theduration of being written the koran and about Halkul-Koran were studied.In the third chapter, The sights about the explaining and commenting on the Koranof Imamiyye of §îa were studied.As the result, It was emphasized that they don?t think positive about falsification of koran, reading the Koran aloud and seven words as theory.
Erzurum ekolojik koşullarında bazı yağlık ayçiçeği (Helianthus annus L.) çeşitlerinin adaptasyonu ve tarımsal özelliklerinin belirlenmesi
Determination of performances and agronomic properties of some oilseed sunflower (Helianthus annus L.) cultivars under erzurum ecological conditions
Yazar: FIRAT SEFAOĞLU
Danışman: PROF. DR. HAKAN ÖZER
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ziraat Bölümü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, yağlık ayçiçeği çeşitlerinin Erzurum ekolojik koşullarına adaptasyonunun belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Deneme, ?Şansa Bağlı Tam Bloklar? deneme planına göre 4 tekerrürlü olarak kurulmuş ve Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Araştırma ve Yayım Merkezi Müdürlüğüne ait deneme alanında yürütülmüştür. Denemede faktör olarak 10 ayçiçeği çeşidi (Vanko, Sanbro, AS503, AS508, AS6310, DKG2525, Isera, C70165, C207 ve 97A) yer almıştır. Dekara 10 kg N ve 8 kg P2O5 hesabıyla kimyasal gübre uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre; ayçiçeği çeşitlerinin çıkış süreleri 12,5-14,8 gün, çiçek açma süreleri. 75,3-79,5 gün; yetişme süreleri 123,3-132,5 gün; bitki boyları 130,9-161,0 cm; tabla çapları 19,6-24,6 cm; tane tutma oranları %99,9-94,4; 1000 tane ağırlıkları 59,1-76,7; tane iç oranları %63,1-73,2; tane verimleri 324,7-382,5 kg/da; yağ verimleri 138,2-162,9 kg/da ve yağ oranları %40,05-43,80 arasında belirlenmiştir. Çalışma sonucunda Isera, Sanbro, C70165, AS503 ve DKF2525 çeşitleri Erzurum ekolojik koşulları için en iyi çeşitler olarak belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine oilseed sunflower cultivars suitable for Erzurum ecological conditions. The research was established on the experimental field of Agricultural Research and Extension Center of Agricultural College of Atatürk University in 2007. The experimental design was the randomized complete block with four replicates. Ten sunflower cultivars in the study were used: Vanko, Sanbro, AS503, AS 508, AS6310, DKG2525, Isera, C70165, C207 and 97A. All plots received 10 kg N da-1 and 8 kg P2O5 da-1. The results obtained from this study were as follows. Days to emergence 12,5-14,8; days to flower 75,3-79,5; days to maturity 123,3-132,5; plant height 130,9-161,0 cm; stem head diameter 19,6-24,6 cm; seed-filling percentage 94,4-99,9%; 1000 seed weight 59,1-76,7 g; ratio of dehulled/hulled 63,1-73,2%; seed yield 324,7-382,5 kg da-1; crude oil yield 138,2-162,9 kg da-1; crude oil content 40,05-43,80%. According to the results of this study, Isera, Sanbro, C70165, AS503, and DK2525 sunflower cultivars can be suggested as the best varieties for ecological conditions of Erzurum.