Kıbrıs Türk alt - kültüründe inanç kurumu /
Yazar: ELMAZİYE TÖRE
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1989
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti = Turkish Republic of Northern Cyprus ; Sosyal değişme = Social change ; Sosyal yapı = Social structure ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Kabri s Osmanlı İdaresinde bulunduğu 306 yıl zarfında diğer Osmanlı ülkelerinden farklı olmayan bir idari sis temle yönetilmiştir. Adadaki Türk cemaati hakini devletin ve Türk kültürünün temsilcileri olarak, diğer etnik cemaat lerle yanyana yaşamış ve kanaatimizce bu dönemde kayda değer kültürel farklılaşmalar yaşanmamıştır i Ancak 19. asırdan itibaren Osmanlı Devletinin iç ve dış meseleleri sebebiyle Kıbrısa olan liflisini azaltması Ada' da etnik huzursuzlukların başlamasına ve 1878' de Ada' nın İngiltereye icarı ilede Türkler aleyhine dönmesine yol Eiçmıştır. Kolonizatör İngiliz yönetiminin gelişi ile, v Rumlar siyasi bağımsızlık kazanmak gayesiyle İngilizlere yanaşmış ve onların desteğiyle her alanda, gelişerek, ha kim duruma gelmişlerdir. Bu aşamadan sonra Türkler üze rinde İngiliz ve Rumun çok yönlü baskıları artmış, plânlı misyoner faaliyetleri Kıbrıs Türkünün manevi kültüründe çözülmeleri başlatmıştır. Kıbrıs Türkü 1974' e kadar ki uzun dönemde kültürleme (acculturation) ve zaman zamanda zorla kültürleme ( trans-culturation) faaliyetlerine maruz kalmıştır. Verdiği var olma mücadelesinde bütün güç ve gayretini siyasi boyuta teksif ettiğinden diğer alan ve kurumlarda gerekli ve yeterli gelişmeyi gösterememiş, söz konusu süreçlerin hız ve tesirinin artmasına ortam hazır lanıştır.' Bu arada başta Türkiye ve İngiltere olmak üzere birçok ülkeye göç veren toplum olmuş, azınlık durumuna düşmüştür.11 1974 Türk Barış Harekatıyla,, siyasi boyutta varolma mücadelesi nispeten neticelenmiştir. Fakat 1974 sonrasx başta İngiltere olmak üzere babı kültüründe yaşamış kürkler den Kıbrıs'a dönenler Kültürel iktibasları (cultural borrowing) gerçekleştirdiğinden dini inanç eskiden olduğu gibi salt "Allah korkusu" seviyesinde kalmıştır. Toplum Modern-Hağdaş hayat fikri formasyonu ile kendi kültürün den uzak bir yaşantı içerisine sürüklenmeye devam etmek tedir. Yaygın eğitim sistemi ve kitle haberleşme araçları ise bu çöküşün baş destekleyicileridirler. Gençler mevcut ideolojik güçlerin tesirindğ suni bir kül türel kimlik bunalımına sürüklenmektedirler. "Kibri slılık"' ütopyası bu ortamın ürünüdür. Yaptığımız saha çalışmasında "kültürel alan ve kurumlarda gerekli gelişmeyi gösteremeyen Kıbrıs Türk Hal- ki, beraber yaşadığı diğer kültürlerden etkilenmiştir. ve din kurumunda günlük hayatta, karşılığı olan inançlar (ameli olanlar) teorik düzeyde ki (itikadi) inançlara na zaran daha çok değişmiştir, "varsayımlarımız doğrulanmış tır. Dini inançlar dışındaki inaçlarda ise yaptığımız bir durum tespit çalışmasıdır. Fakat birtakım Eski Türk İnanç larının Kıbrıs Türkleri arasında hâlâ* ^-yaşadığını rahatlık la söyleyebiliriz. Bu da Türk Kültürünün ne denli köklü ve güçlü olduğunun göstergesi sayılmalıdır.

Abstract:
Cyprus, during the 306 years that it was under Ottoman administration was ruled with a govermental sys tem not different from other Ottoman lands. The Turkish community of the Island, lived side by side with other ethnic communities as representatives of the sovereing state and Turkish culture. According to our opinion, during this period there was no important cultural dif ferentiation between the Ottoman Turkish People and Turkish Gypriots. But from 19 th century' oh, lessening of the Ottoman concern about the Island (because of it's inner and outher problems) caused the beginning of distur bances and leasening of the Island to England. These events were against the Turkish community because, by the begin ning of the English colony rule, The Greeks improved their relations with the colonizators and by their supports they become dominant in every matter. After that stage, multi- sided pressures of the English colonizators and greeks increased more and more and the non-material Turkish cul ture beganto disintegrate because of the systematic mis sionary activities. The Turkish community of Cyprus was aculturated and sometimes even trans-culturated during the long period, up till 1974. The community couldn't have struggled with this processes succesfully because they focused all their power and effort on the political aspect of the struggle for survival. They couldn't have improved in other cultural aspects and institutions sufficiently. During this period large Turkish People immigrated to Turkey and England and in the end Turkish community became a minority. By the help of the Turkish army landed on the Islandafter the peace operation in 1974 the political problems of the struggle for survival nearly solved. Moreover, religious belief couldn't improve but continued to beat the level of "fear from god" because, after 1974 Turkish people who returned to Cyprus from western Countries (especially from England), borroved a lot cultural items from there. The community is now living o style of life different from it's own as a result of the continious effects of the "dream of modernity" borrowed from the western culture. The major supporters of this decadence are the educational system and the mass med^a. Youth is brought to an artificial identity crisis as a result of the efforts of the existent ideological parties. The Uto pia of "Cyprus citizen ship" is the produet of such atmos phere. In our field work, two of our hypothesis are verifiei first of them is "The Cyprus Turkish* Community who could not realize the necessary improvements in cultural pattern and institutions, was effected from other cultures it live* side by side. And the second hypothesis is about the reli gious institutions "The practical beliefs changed much mor< than the credal ones" We tried only to describe (or desig nate) the religious beliefs relevant to the non-religious beliefs. But we can easily say that some of the old Turkis] beliefs are still living among the Turkish Cypriots. This must be seen as the indicator of the power and deepness of the Turkish culture.