6.-8. sınıf öğrencilerinin istatistiksel düşüncelerinin incelenmesi
Investigation of the middle school students' statistical thinking
Yazar: ELİF NUR AKKAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZÜLBİYE TOLUK UÇAR
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Matematik Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: SOLO taksonomi = SOLO taxonomy ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İstatistik = Statistics ; İstatistiksel bilgiler = Statistical informations

Özet:
Bu çalışmanın amacı; 6.- 8. sınıf öğrencilerinin veriyi betimleme, veriyi düzenleme, veriyi temsil etme, veriyi analiz etme ve yorumlama süreçlerindeki istatistiksel düşüncelerini SOLO taksonomisine göre incelemektir. Ayrıca bu araştırmada öğrencilerin istatistiksel düşüncelerinin sınıf düzeyine, cinsiyete ve matematik başarısına göre nasıl değişim gösterdiğinin incelenmesi de amaçlanmıştır.Araştırma 2008?2009 güz döneminde Bolu il merkezindeki ilköğretim okullarından birinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar bu ilköğretim okulunda 6, 7 ve 8. sınıfa devam eden otuz öğrenciden oluşmaktadır. Öğrenciler 6, 7 ve 8. sınıf öğrencileri arasından her bir sınıf seviyesinden onar öğrenci olmak üzere maksimum çeşitlilik örneklemesine uygun olacak şekilde seçilmiştir. Bu seçim, öğrencilerin, sınıflarında matematik derslerindeki başarı düzeylerinin alt, orta ve üst düzey olmasına dikkat edilerek öğretmenleri tarafından yapılmıştır. Öğrencilerin istatistiksel düşünceleri hakkındaki veriler, yarı- yapılandırılmış görüşme ve öğrencilerin görüşme esnasındaki çözüm ve çizimlerinden elde edilmiştir. Görüşmelerde veriyi betimleme, veriyi düzenleme, veriyi temsil etme ve veriyi analiz etme ve yorumlama süreçlerine yönelik 7 problem kullanılmıştır. Toplanan veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Veri analizinde Mooney (2002) tarafından geliştirilen İstatistiksel Düşünce Çerçevesi esas alınmıştır.Araştırmanın sonuçları öğrencinin her bir istatistiksel süreçte 4 düşünce seviyesinde ilerlediğini göstermiştir. Bu düşünce seviyelerinin SOLO taksonomisindeki bilişsel seviyelerle örtüştüğü belirlenmiştir. Ayrıca, araştırmanın sonuçları öğrencilerin istatistiksel düşünceleri dört süreçte de büyük ölçüde tutarlılık göstermektedir. Beş öğrenci bütün süreçlerde aynı seviyede istatistiksel düşünceye sahipken, 18 öğrenci üç süreçte aynı, dördüncü süreçte ise 1 alt ya da yukarı seviyede istatistiksel düşünce sergilemiştir. Beş öğrenci ise süreçlerin ikisinde aynı diğer 2 süreçte 1 alt ya da yukarı seviyede istatistiksel düşünce sergilemiştir. Sadece 2 öğrencinin istatistiksel düşünce seviyeleri 3 ardışık seviyeye dağılmıştır.Araştırma bulgularına göre veriyi betimleme sürecinde öğrenciler SOLO taksonomisine göre üst seviyelerde yer alırken, diğer süreçlerde öğrenciler seviyelere, çoğunlukla 2. ve 3. seviyeler olmak üzere, dağılmışlardır.. Sınıf seviyesi yükseldikçe, öğrencilerin istatistiksel düşünce seviyelerinin yükselmediği ortaya çıkmıştır. Ayrıca, öğrencilerin istatistiksel düşünce seviyeleri cinsiyetlerine göre incelendiğinde erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre daha üst seviyelerde istatistiksel düşünceye sahip oldukları belirlenmiştir. Bu duruma araştırma için seçilen erkek öğrencilerinin çoğunluğunun üst düzey matematik başarı grubundan olmasının etkili olduğu düşünülebilir. Ayrıca öğrencilerin matematik başarı gruplarına göre istatistiksel düşünce seviyeleri incelendiğinde üst düzey matematik başarısına sahip öğrencilerin istatistiksel düşüncelerinin de üst seviyelerde yer aldığı tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: İstatistiksel düşünce, istatistiksel süreçler, SOLO taksonomisi, ilköğretim

Abstract:
The purpose of this study was to investigate middle school students? statistical thinking across the 4 process according to SOLO taxonomy. In addition, it was aimed at determining how students? statisrical thinking levels change with respect to the grade level, gender, and mathematics achievement.This study was conducted at an elementary school in the center of Bolu during the fall semester of 2000-2009 academic year. Participants were 30 students attending 6th, 7th and 8th grades at this elementary school. Ten students from each grade level were selected according to maximum diversity sampling. This selection was done by their mathematics teachers according to their mathematics achievement level, which was categorized as low, normal, and high. Data about students? statistical thinking were obtained with semi- structured interviews, and from student?s solutions and drawings during the interviews. Seven problems measuring the processes of describing, organizing, representing, analyzing and interpreting data were used. Collected data were analyzed using content analysis technique.Results of the study indicate that students progress through 4 levels of thinking within each statistical process. These levels of thinking were consistent with the cognitive levels in the SOLO taxonomy. Results also show that there is a consistency in students? statistical thinking across the four statistical processes. Five students had levels of thinking that were consistent across all four processes. Eighteen students had levels of thinking that were the same for three processes, with the fourth process one level higher or lower. Five students had the same level of thinking for two processes, with thinking for two other processes rated one level lower. Only two students? levels of thinking spanned three consecutive levels of statistical thinking across the four processes.The results of the study also showed that students? statistical thinking levels were higher in describing data in compared to other 3 processes. Moreover, students? statistical thinking levels showed no significant difference with respect to the grade level. Also, male students' statistical thinking levels were better than female students? levels. This can be attributed to the fact that male students? mathematics achievements was better than female students?. In addition, students' with high level of mathematics achievement accumulated at upper levels of thinking whereas students with low level of mathematics achievement accumulated at lower levels of thinking.Key Words: Statistical Thinking, statistical four process, SOLO taxonomy, elementary education