Türkiye'deki işletme lisans programlarında yaratıcı düşünme ve inovasyon eğitiminin incelenmesi
The examination of creative thinking and innovation education in business administration curriculum in Turkey
Yazar: HAKAN YAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ESEN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Girişimcilik ve İnovasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Stratejik planlama = Strategic planning ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking ; Öğretim planları = Instructional plans ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities ; İnovasyon = Innovation ; İşletme eğitimi = Business education

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Türkiye'de İşletme Bölümleri lisans öğretim programlarında ve üniversitelerin beş yıllık stratejik planlama belgelerinde,  yaratıcı düşünme ve inovasyon kavramlarını analiz etmek; yükseköğretimde İşletme Bölümleri akademisyenlerinin düşüncelerini belirlemek, bulgular doğrultusunda Türkiye'de işletme lisans öğretim programlarında yaratıcı düşünme becerisi ve inovasyon eğitiminin durumunu ortaya koymaktır. Araştırma; işletme lisans programlarını program geliştirme çalışmalarına, yükseköğretimde stratejik planlama araştırmalarına veri sağlaması açısından önemlidir. Araştırma betimsel bir araştırmadır. Araştırma, var olanı ayrıntılı bir şekilde betimlemeyi hedeflediğinden, araştırma türü olarak nitel bir araştırmadır. Araştırma üniversitelerin eğitiminin var olan durumuna özgü bulgular ve ilgili akademisyenlerin bu bağlamda görüşlerini içerdiğinden, tek katmanlı çoklu durum çalışması olarak desenlenmiştir. Araştırma, işletme lisans öğretim programlarında yapılan bir hedef evren araştırmasıdır: Türkiye'de 80 ilde 100 devlet üniversitesine, 45 vakıf üniversitesine bağlı bulunan 207 lisans öğretim programında; 109 devlet ve 45 vakıf üniversitesinin beş yıllık Stratejik Planlama belgelerinde yaratıcılık ve inovasyon kavramlarına yer verme durumları incelenmiştir. Akademisyenlere uygulanan "Yaratıcı Düşünme Becerisi ve İnovasyon Anketi", araştırmacı tarafından hazırlanmış ve Türkiye'de farklı üniversitelerden 30 akademisyenin katılımı ile tamamlanmıştır. Araştırmada işletme lisans öğretim programları ve stratejik planlama belgelerinde, yaratıcı düşünme ve inovasyon bulguları doküman incelemesi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmada, ilgili akademisyenler ile gerçekleştirilen anket, içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Bulgular doğrultusunda işletme programları bağlı bulundukları Fakülte Amacında %19,8 yaratıcılık; %28,5 inovasyon, Program Tanımında %9,2 yaratıcılık, %21,7 inovasyon; Program Çıktısında %25,6 yaratıcılık, %51,7 inovasyon kullanımı bulunmaktadır. Araştırmada, programlarda görülen 182 ayrı ders tanımlanmıştır. Derslerin 144'ü seçmeli 25'i zorunlu olarak tanımlanmıştır. Dersler ağırlıklı olarak beş AKTS değerinde, yedinci ve sekizinci yarıyılda tanımlanmaktadır. Türkiye'de üniversitelerin stratejik planlama belgeleri sunuş metinlerinde yaratıcılık %15, inovasyon %14; Misyonda yaratıcılık %16, inovasyon %7; Vizyonda yaratıcılık %7, İnovasyon %9; Kurumsal Değerlerde yaratıcılık %29, inovasyon %20 oranında kullanılmıştır. Türkiye'de üniversitelerin stratejik planlama belgeleri amaçlarda yaratıcılık %9, inovasyon %10; Hedeflerde yaratıcılık %9, inovasyon %15; Faaliyet/Stratejide yaratıcılık %7, inovasyon %17; Göstergelerde yaratıcılık %1, inovasyon %8 oranında kullanılmıştır. Akademisyenlere göre yaratıcı düşünme ve inovasyon eğitimi gereklidir ve yetersizdir. Yaratıcılık ve inovasyon kavramları beşer farklı temada tanımlanmıştır. Akademisyenler yaratıcı düşünme becerisi ve inovasyon eğitim için bir eğitim programını gerekli görmektedir. Türkiye'de yükseköğretimde, işletme lisans öğretim programlarında eğitim niteliğinin arttırılması için akademisyen eğitimi gereklidir. Eğitim ve öğretimin niteliğinin artırılması için eğitim uygulamalı olarak yapılmalıdır.

Abstract:
The aim of this study is to analyze the concepts of creative thinking and innovation in the Business Administration Undergraduate Programs and in the five-year strategic planning documents, determine the thoughts of academicians in Business Administration in higher education and reveal of the creative thinking and innovation education according to the findings in the Business Administration Undergraduate Programs in Turkey. Research is important in terms of providing data to curriculum evaluation and development studies and strategic planning researches in the Business Administration Undergraduate Programs. This is a descriptive research. This study is a qualitative research as it aims to describe the existing in detail. The study is designed as a single-layered multi-case study because of the findings specific to the state of the education of universities and the opinions of the relevant academicians in this context. The study is a target universe research conducted in the Business Administration Undergraduate Programs: It is examined that the concepts of creativity and innovation in the 207 undergraduate programs in 100 state universities in 80 cities and 45 foundation universities and in the 5-year Strategic Planning documents of 109 state and 45 foundation universities in Turkey. Survey with academicians "The Creative Thinking and Innovation Survey" is prepared by the researcher and the survey was completed with the participation of 30 academics from different universities in Turkey. In the research, the findings of creativity and innovation were analyzed by document analysis method in the Business Administration Undergraduate Programs and strategic planning documents.The survey conducted with related academicians was analyzed by content analysis method. According to the findings of the Business Programs, it is used 19.8% creativity; 28.5% innovation in the Purpose of Faculty, 9.2% creativity; 21.7% innovation in the Program Definition. The program output has 25.6% creativity and 51.7% innovation. In the study, 182 different courses have been defined. 144 courses are elective, 25 lessons are compulsory. Courses are mainly defined as 5 ECTS and in the 7th and 8th semesters. Turkey strategic planning documents of University in the presentation text of Creativity 15% Innovation 14%, Mission Creativity 16%, Innovation 7%, Vision Creativity 7%, Innovation 9% Corporate Values in Creativity 29%, Innovation is used by 20%. Strategic planning documents University in Turkey, aims at creativity 9%, innovation 10%, creativity in target 9% Innovation 15%, activities / strategies in creativity, 7% Innovation 17%, indicators of creativity 1%, innovation has been used by 8%. According to academicians, creative thinking and innovation education is necessary and insufficient. The concepts of creativity and innovation are defined in five different themes. Academics think that creative thinking skills and innovation need a curriculum for education. Training of academics is necessary for increase the quality of education in Business Administration Programs in Turkey. Practical training is required to improve the quality of education and training.