Hastane tercihinde hastane enformasyon sistemi bileşenlerinin etkisi
The effect of hospital information system components on hospital preference
Yazar: MERVİN MELTEM GENCER
Danışman: PROF. DR. Z. NAZAN ALPARSLAN
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoistatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics
Dizin: Bilgi sistemleri = Information systems ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Hastalar = Patients ; Hastane iletişim sistemi = Hospital communication systems ; Hastaneler = Hospitals ; Tercih = Preference

Özet:
Sağlık ve sağlık hizmet sunumu, insan yaşamının sürdürülmesinde ve yaşam kalitesinin arttırılmasında özel öneme sahiptir. Günümüzde de bireyler sağlık hizmetini alacakları sağlık kuruluşları konusunda daha seçici davrandığından bu seçiciliği etkileyen, tercihi belirleyen faktörler sıklıkla araştırılmaktadır. Bu çalışma, Hastane Enformasyon Sistemi'nin (HES) bileşenlerinin bu tercihteki görünmeyen katkısını araştırmak üzere planlanmıştır.Çalışmada veri toplama aracı olarak HES'e yönelik 10 modül/alt sistem sorusundan oluşan araştırma ölçeği soruları, bu modül/alt sistemlere yönelik hastaların deneyimlerini sorgulayan sorular ve 15 soruluk SERVQUAL ölçeğinden oluşan bir anket (Ek-1) kullanılmıştır. Anket Mayıs 2010-Temmuz 2010 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi'nde (83 kişi) ve Ortadoğu Özel Sağlık Hastanesi'nde (70 kişi) ameliyat olmuş toplam 153 hastaya uygulanmıştır. Hastaneyi tavsiye etme ve tekrar gelişte tercih etme niyeti belirten hastaların araştırma ölçeği ve SERVQUAL skorlarının hastaların tercihlerini ölçeklere yansıttığını göstermiştir. Araştırma ölçeğinin güvenirlik ve geçerlik analizleri yapılmıştır. Ölçeğinin Cronbach's Alpha değeri ve % 95'lik güven aralığı 0,973 (0,970?0,989) olarak hesaplanmıştır. Araştırma ölçeği ve SERVQUAL ölçek skorları arasında korelasyon katsayısı 0,843 (%95 GA 0,798?0,888) olarak bulunmuştur ve bu değer hastane hizmetlerindeki problem yaşamış olanlar için 0,808 (%95 GA 0,738-0,878), problem yaşamamış olanlar için 0,922 (%95 GA 0,885-0,959) olarak hesaplanmaktadır. Araştırma ölçeğinin her sorusu HES modül/alt sistemlerinden birinden memnuniyetin hesaplanmasını sağlamaktadır. Ölçeğin kapsam analizi; her sorunun işaret ettiği memnuniyet skorunun, o sorudaki HES modül/alt sistem ile ilişkili olarak problem yaşanması durumunu açıkladığını göstermiştir. Hastane tercihlerinin altında yatan `memnuniyet faktörünün' HES ile ilişkili olduğu bu çalışma ile elde edilmiş bir bulgudur. Tercihi etkileyecek kadar önemli olan HES'ler hem kurulum hem de işleme aşamalarında özel olarak yetişmiş ehil elemanlar ve çalışanlar tarafından yönetilmeli, yürütülmelidir.

Abstract:
Health and health services have special importance in the sustenance of human life. In addition, individuals are getting more selective in their choices for health service providers, an attitude that has resulted in a wide research area pertaining to this choice. This present study has been planned to investigate the backstage contribution of Hospital Information Systems (HIS) in patients? selections.A total of 153 patients in two hospitals were interviewed by the use of a questionnaire prepared for this purpose.The questionnaire consisted of, in addition to descriptive questions (one about preference for the next visit), 10 items (each with respect to a subsystem of HIS) to measure satisfaction (gap score), 19 questions to determine the problems faced by the patient during the hospital stay and 15 SERVQUAL items. Analyses for reliability and validity were made. The new scale had a Cronbach's Alpha value of 0.973 ((%95 CI 0.970?0.989). Statistical content validity calculations resulted in a correlation coefficient of 0.843 (95% CI 0.798?0.888) between the new scale and the SERVQUAL scale. This value was 0.922 (95% CI 0.885-0.959) for those not encountering any problems during the hospital stay and 0.808 (95% CI 0.738-0.878) for the rest. Another evaluation of content validity was made by associating the HIS subsystem questions with the problems encountered by the patient. Patient satisfaction (and thus hospital preference) has been found to be related to the performance of HIS. Thus, special attention should be paid to the modeling, structuring and operation processes of HIS.