COVID-19 krizinin pay piyasası sektörlerine etkisi: Borsa İstanbul örneği
The effect of the COVID-19 crisis on share market sectors: The example of Borsa İstanbul
Yazar: GÜLŞAH OTÇEKEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKAİ ŞENOL
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe, Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa = Stock exchange ; Borsa endeksi = Stock exchange index ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; COVID 19 = COVID 19 ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Finansal kriz = Financial crisis ; Pay senetleri = Stocks tradet ; Sektörel analiz = Sectoral analysis

Özet:
Bu çalışmanın amacı; 2020 yılından itibaren dünyayı etkisi altına alan COVID-19 pandemisinin  Borsa İstanbul (BİST) sektör endeksleri örnekleminde pay piyasasına etkisinin tespit edilmesidir.  COVID-19 salgınının tüm dünyada sektörlerin olumlu ve olumsuz etkilendiği görülmektedir. Finansal piyasalara olumlu ya da olumsuz etkilemesi bu çalışmanın motivasyonunu oluşturmuştur. Çalışmada salgından etkilenen, Sanayi (XUSIN), Ticaret (XTRCT), Hizmet (XUHİZ), Mali (XUMAL) olmak üzere dört sektör üzerinden araştırma yapılmıştır.  Araştırmada örneklem dönemi olarak 2020 yılının Ocak ayının 4. haftasından başlayarak, 2021 yılının Nisan ayının 2 haftasına kadar 64 haftalık süreçteki veriler incelemeye tabi tutulmuştur.  Örneklem seçimi sürecinde haftalık ortalama vaka sayısı 301.819 kişi olurken, ortalama vefat sayısı 6.563 kişi olarak gerçekleşmiştir. 
Birim Kök Testi yöntemiyle yapılan analizler sonucunda; Haftalık en yüksek vaka 730.241 kişi ile 2021 yılının Ocak ikinci haftasında, en yüksek vefat sayısının ise 14.131 kişi ile 2021 yılının Ocak 4. haftasında görülmüştür. Haftalık ortalama en düşük vakanın 312 kişi ile örneklem döneminin ilk haftası olan 2020 Ocak ayının son haftasıdır. 2020 yılının dördüncü haftası, haftalık  en düşük vefat ortalaması olarak tespit edilmiştir. Sektör endeksleri açısından incelenen dört sektörün de 2020 yılının Mart ayının 3. Haftasında gerçekleştiği en yüksek endekslerin ise hizmet ve sanayi sektörlerinde 2021 yılının Mart 2. haftasında, mali ve ticaret sektörleri için ise 2021 yılı Ocak ayının ilk haftasında gerçekleştiği tespit edilmiştir. Yapılan eşbütünleme analizleri sonucunda Covid-19 pandemisinin bir çok hizmet işletmesi için olumsuz etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. BİST'te hizmet sektör endeksinde bulunan elektrik, enerji, telekominikasyon, iletişim, perakende ve sağlık hizmetleri gibi alt faktörlerin bulunan sonuçlarda etkisi olduğu tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Covid-19 Krizi, Sektörler, Ekonomik Kriz

Abstract:
The aim of this study is to investigate the impact of the COVID-19 pandemic affecting the world since 2020 on the stock market in the sample of Borsa Istanbul (BIST) sector indices. It is obvious that the COVID-19 epidemic has both positive and negative effects on industries all over the world. The rationale of this study is embedded in its positive or negative effects on financial markets. In the study, four sectors affected by the epidemic, including Industrial (XUSIN), Trade (XTRCT), Service (XUHİZ), Financial (XUMAL) have been surveyed and evaluated. The sampling period included 64 weeks starting from the 4th week of January 2020 to the first 2 weeks of April 2021. During the sample selection process, the weekly average number of confirmed cases was 301,819 while the average number of deaths was 6,563. 
The results of the analysis using Unit Root Test method revealed that the highest number of confirmed cases per week was seen in the second week of January 2021 with 730,241 people, and the highest number of deaths was in the 4th week of January 2021 with 14,131 people. The last week of January 2020, which is the first week of the sampling period, had the lowest average deaths per week . The fourth week of 2020 had the lowest average deaths. In terms of sector indices examined, it was found that the highest indices of all four sectors were seen in the third week of March 2020, in the second week of March 2021 in the service and industry sectors, and in the first week of January 2021 for the financial and trade sectors. As a result of the cointegration analyzes, the Covid-19 pandemic has negative effects for many service enterprises. It has also been shown that sub-factors such as electricity, energy, telecommunication, communication, retail and health services in the service sector index in BIST have substantial effects on the results.
Keywords: Covid-19, Economic crisis.