Teknoloji temelli ebeveyn okulu eğitim programının etkinliğinin incelenmesi
Effectiveness of the technology-based parent school education program
Yazar: AHU ÇIRLAK
Danışman: PROF. DR. EBRU KILIÇARSLAN TÖRÜNER
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma 1-3 yaş döneminde çocuğu olan ebeveynlerin çocuklarını yetiştirirken ebeveynlik becerilerini geliştirmeleri için oluşturulan teknoloji temelli ebeveyn okulu programının etkinliğini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü bir çalışma olarak yapılmıştır. Araştırma bir üniversite hastanesinin sağlam çocuk polikliniğinde yürütülmüştür. Veriler 31 Ekim 2022-17 Şubat 2023 tarihleri arasında toplanmıştır. Ebeveyn okulu Meleis'in geçiş kuramına temellendirilerek hazırlanmıştır. Araştırmaya 48 ebeveyn (Girişim grubu=23, Kontrol grubu=25) katılmıştır. Girişim grubunda yer alan ebeveynler 10 hafta süren (5 web sitesi modülü, 5 çevirim içi etkileşimli grup eğitimleri ve danışmanlık) ebeveyn okulu programına katılmışlardır. Program içerisinde web sitesinde yer alan modüllerin her hafta ebeveynler tarafından bir modülü tamamlandıktan sonra aynı hafta içinde o haftanın modülüne yönelik çevrim içi 4-5 kişilik ebeveynlerden oluşan grup ve araştırmacı ile etkileşimli eğitimler düzenlenmiştir. Çevrim içi ortamda bir araya gelen ebeveynler, okudukları modüllere yönelik deneyimlerini paylaşmışlardır. Ertesi hafta ebeveynler araştırmacı tarafından danışmanlık hizmeti almışlardır. Ebeveynler program bittikten sonra 1 ay boyunca öğrendiklerini uygulamaya yönelik motivasyon mesajları ve danışmanlık hizmeti almaya devam etmişlerdir. Veriler, programın başında (T0), sonunda (T1) ve program bittikten bir ay sonra (T2) toplanmıştır. Verilerin analizinde tekrarlayan ölçümlerde varyans analizi ve ki kare testi kullanılmıştır. ''Ebeveyn Beceri Değerlendirme Formu'', ''Çocuğun Gelişimine Yönelik Beceri Değerlendirme Formu'', ''Ebeveynler için 1-3 Yaş Çocuklarının Psikososyal Durumunu Değerlendirme Formu'' madde puan ortalamalarında girişim grubunda kontrol grubuna göre puan artışları görülmüştür. Girişim grubunun program öncesinde anne babalık becerilerinde özyeterlik ölçek puan ortalaması T0=194,22±21,15, girişim sonrası ölçek puan ortalaması T1=208,74±21,61 ve programdan 1 ay sonra ölçek puan ortalaması T2=213,74±19,13'tür. Kontrol grubunun ise sırasıyla T0=205,52±20,02, T1=211,24±19,83 ve T2=209,84±20,58 olduğu belirlenmiştir. Analiz sonucunda gruplar arasında fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (F=0.366, p=0.548), zamanlar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (F=21,305, p=0,000). Etki büyüklüğü=0,486 olarak belirlenmiştir. Grup*zaman etkileşimleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (F=8,120, p=0,001). Etki büyüklüğü=0,265 olarak belirlenmiştir. Teknoloji temelli ebeveyn okulu eğitim programının 1-3 yaş döneminde çocuğu olan ebeveynlere çocuk yetiştirme konusunda yol gösterebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study was conducted as an experimental study with a randomized control group to assess the efficacy of a technology-based parent school program designed for parents with children aged 1-3 years old to improve their skills as parents while raising their children. The study was carried out in the well-child outpatient clinic of a university hospital. Data were collected between October 31, 2022 and February 17, 2023. The parent school had been prepared based on Meleis' Transition Theory. The study included 48 parents (Intervention group=23, Control group=25). Parents in the intervention group participated in a 10-week parent school program (5 website modules, 5 online interactive group training and counseling). According to the program, online interactive training sessions were scheduled with the researcher and a group of 4-5 parents for that week's module within the same week once a module on the website was completed by the parents each week. Parents who gathered online to discuss the modules they studied reported their perspectives. The researcher offered the parents counseling the next week. Parents continued to receive motivational messages and counseling services to help them put what they learned into practice for 1 month after the program concluded. Data were collected at the beginning of the program (T0), at the end (T1), and one month afterwards (T2). In the analysis of the data, variance analysis and chi-square test were used in repeated measurements. In comparison to the control group, the intervention group was observed to increase mean scores on the ''Parent Skill Assessment Form'', ''Skill Assessment Form the Toddler Development'', ''Development of the Psychosocial Status assessment Form for Parents (1-3 aged)''. The mean score of the Self-Efficacy for Parenting Task Index Toddler Scale of the intervention group was T0=194.22±21.15 before the program, T1=208.74±21.61 after the intervention and T2=213.74±19.13 1 month after the program. The control group was determined to be T0=205.52±20.02, T1=211.24±19.83 and T2=209.84±20.58, respectively. As a result of the analysis, the difference between the groups was not found statistically significant (F=0.366, p=0.548), the difference between the intervals was statistically significant (F=21,305, p=0.001). The effect size was determined as=0.486. Group*time interactions were statistically significant (F=8.120, p=0.001). The effect size was determined as = 0.265. In conclusion, the technology-based parent school education program can guide parents with children aged 1-3 in raising children.