Matrakçı Nasuh'un Beyan-ı Menazil-i Seferi Irakeyn eserindeki seçili minyatürlerin tasarım ilkeleri açısından incelenerek soyutlanması
In terms of the design principles of selected miniatures in Matrakçı Nasuh's work Beyan-i Menazil-i Seferi Irakeyn abstract by examining
Yazar: AYLA SERTEL
Danışman: PROF. DR. İLHAM ENVEROĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Bilim Dalı / Geleneksel Türk Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: El Sanatları = Crafts

Özet:
Bu tez çalışmamızda XVI. yüzyıl ile tarihlenen, Osmanlı İmparatorluğu el yazmaları minyatürlerinden Matrakçı Nasuh'a ait on adet eser seçilmiştir. Seçim sürecinde, özellikle yoğun kentsel dönüşüm alanlarının ve şehir yaşamının detaylı bir şekilde yansıtıldığı, tarihsel ve kültürel bir dokuya sahip olan minyatürler tercih edilmiştir. Şehir seçimleri belirli bir sistematiğe dayanmaksızın, geniş bir yelpazede ve rastgele bir şekilde sıralanmıştır. Araştırmamızın birinci bölümünde çalışmanın konusu açıklanarak amacı, yöntemi ve konu ile ilgili kaynaklar hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde minyatür terimi tarihçesi ve Osmanlı minyatür sanatı anlatılmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde Matrakçı Nasuh'un hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş ve resim dili anlamaya çalışılmıştır. Konumuzla ilgili olan  Beyan-i Menazil-i Sefer-i Irakeyn-i Sultan Süleyman Han hakkında detaya inilmiştir.  Dördüncü bölümde tasarım ilkeleri ve ögeleri anlatılmış, çağdaş sanatta soyut ve soyutlama beşinci bölümde devam etmiştir. Altıncı bölümde tezimizin ana konusunu oluşturan Matrakçı Nasuh'un Beyan-ı Menazil-i Seferi Irakeyn Eserindeki Seçili Minyatürlerin Tasarım İlkeleri Açısından İncelenerek Soyutlanması şehirlerin tarihçeleri, çizimleri ve yorumları yer almaktadır.   Çalışma kapsamında bulunan her biri ayrı şekilde araştırma konusu olabilecek "Kaleler, köprüler, çadırlar, kemerler, sarnıçlar, surlar" gibi bazı yapılar ve ağaç, hayvan, bitki örtüsü, araştırmanın dışında tutulmuştur. Son bölümde ise sonuç kısmı bulunmaktadır.  
         Bu çalışmada minyatürler analiz edilerek, tasarım ilkeleri ve öğeleri açısından incelenmiş, geometrik olarak soyutlama, stilizasyon, deformasyon,  yöntemine gidilmiş, elde edilen çizimlere uygun biçimde kağıtlar boyanmış ve çağdaş soyut sanat kolaj tekniği uygulanmıştır. Minyatür sanatının çağdaş soyut sanat ile kolaj tekniğinin uygulanması eserlere geleneksel malzemelerin dışında kullanılan malzemeler ile doku ve görsel olarak zenginlik katmış, minyatürdeki minimal boyutların daha boyutlu hale gelmesi sağlanmış, geleneksel ve modern sanat formlarını bir araya getirerek özgün ve ilginç eserler oluşturabileceği vurgulanmak istenmiştir.  Sanatın farklı yönlerini anlamak ve bu dönüşümün sanat dünyasına olan etkilerini kavramak için önemlidir. Sanatçılar, bu teknikleri kullanarak kendi tarzlarını ve ifade biçimlerini keşfedebilir ve benzersiz eserler ortaya çıkarabilirler.

Abstract:
In this thesis study, we use the XVI. Ten works belonging to Matrakçı Nasuh were selected from the Ottoman Empire manuscript miniatures, dated to the 11th century. In the first part of our research, the subject of the study was explained and information was given about its purpose, method and resources related to the subject. In the second part, the history of the term miniature and the Ottoman miniature art were tried to be explained. In the third chapter, information about Matrakçı Nasuh's life and works is given and an attempt is made to understand the language of painting. We went into detail about Beyan-i Menazil-i Sefer-i Irakeyn-i Sultan Süleyman Han, which is related to our subject.  In the fourth chapter, design principles and elements are explained, and abstraction and abstraction in contemporary art continue in the fifth chapter. The sixth chapter includes the Examination of Selected Miniatures in Matrakçı Nasuh's Beyan-ı Menazil-i Seferi Irakeyn Work in Terms of Design Principles, which is the main subject of our thesis, and the histories, drawings and comments of the cities.   Some structures within the scope of the study, such as "Castles, bridges, tents, arches, cisterns, walls", which contain detailed studies that can be the subject of separate research, and trees, animals and vegetation, were excluded from the research. The last section contains the conclusion.Some structures such as "Castles, bridges, tents, arches, cisterns, ramparts" and trees, animals, vegetation, each of which are detailed enough to be a separate research topic, and trees, animals, vegetation, which are included in the scope of the study, are excluded from the research even though they are included in the Menzilname. Each of these are details on which a separate article and thesis work can be done.
        These provisions were analyzed and examined from the design policies and perspective, geometrical abstraction stylization deformation method was used, papers were prepared in accordance with the drawings obtained and a contemporary abstract art plan was prepared. By using methods other than the traditional materials produced by contemporary abstract art and collage technique, texture and visual richness has been added to the miniature, making it more dimensional than the minimal dimensions in modeling, and it is wanted to emphasize that it can create original and interesting works by combining traditional and modern art forms.  It is important for art to be stored in different ways and for the main structure of this view, which is the appearance of art. By using these techniques, artists can explore their own styles and forms of expression and create unique products.