Bulgarca fiillerin çekim sistemi
Bulgarian conjugation system
Yazar: SERKAN CÖMERTEL
Danışman: PROF. DR. AHMET GÜNŞEN ; DOÇ. DR. MERYEM SALİM AHMED
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Balkan Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Dilbilim = Linguistics
Dizin: Bulgarca = Bulgarian ; Dil bilgisi-eylem = Grammar-verb ; Fiil çekimleri = Verb conjugations

Özet:
Bir yabancı dili öğrenmede ilk adım o dilin tarihini, gelişim sürecini ve bugünkü durumunu bilmektir. İkinci adım sözcük öğrenmektir. Üçüncü adım ise, dilin gramerine hâkim olmaktır. Bir dilin gramerini fonoloji, morfoloji, sentaks ve türetme oluşturur. Morfoloji kategorisinde en önemli iki konu ise isimler ve fiillerdir. Çünkü isim ve uygun fiil olmadan anlamlı cümle kurmak imkânsızdır. 
Balkanlarda Slav dili olan Bulgarcayı bu iki konu açısından incelediğimizde; isimlerin gramatik cinsiyet kategorisine sahip olduklarını, fiillerin ise üç çekim sisteminde çekimlendiğini ve bitmemiş/bitmiş görünüş özelliğine sahip olduklarını tespit ederiz. Bulgarcada fiiller şimdiki zamanda üç çekim sisteminden biri ile çekim kimliği kazanmaktadır. Bu çekim kimliği, fiilin diğer zamanlarda da uygun hâlde çekimlenmesinde ve tasnifinde belirleyicidir. Ayrıca, bu sistem fiilin zamana ve özneye uygun çekimlenmesinin yanı sıra, başka biçimler kazanmasında da rol oynar. Fiillerin sahip oldukları bitmemiş/bitmiş özellik biçim ve anlam açısından fiilin görünüşüdür (aspekt). Çekim sistemi ile de bağlantılıdır. Fiilin görünüşü fiilin kullanım alanını da sınırlar. Görünüş sistemi zamana göre hangi fiilin kullanılacağının da belirleyicisidir.
Çalışmamız; fiillerin incelenmesinde, kullanımlarında ve tasniflerinde çekim ve görünüş özelliğini merkeze alarak hareket noktası oluşturur.



Anahtar Sözcükler: Bulgarcada fiiller, fiillerin çekimi, fiillerin görünüşü,zamanlar ve fiil çatısı.

Abstract:
The first step to take in learning a foreign language is to learn the history, the improving period and the current situation of the language. The second one is to learn the vocabulary. The third one is to learn the grammar. The grammar of a language consists of phonology, morphology, syntax and derivation. In the category of morphology two important subjects are nouns and verbs. Because it is not possible to make a sentence without a noun and a proper verb.
When Bulgarian as a Slavic language in the Balkans is considered according to this two subjects, it is seen that nouns have gender category, verbs are conjugated in three systems and have the feature of aspect in the view of perfective / imperfective. The verbs in Bulgarian have one of the three conjugation systems in present continuous tense. This is decisive in the classification and the conjugation of the verbs in other tenses. This system plays an important role not only in conjugation of the verb according to the tense and the subject but also in gaining other types. The type of perfective / imperfective is the aspect of the verb as meaning and depends on the conjugation system. The aspect of the verb limits the usage of the area, too. It is decisive about choosing the right verb. 
The main concerns in our study are the aspect and the conjugation features of studying, using and classification of the verbs.



Keywords: Verbs in Bulgarian, conjugation of the verbs, aspect of the verbs, tenses and voice.