Betonarme binaların deprem risklerinin birinci kademe değerlendirme yöntemiyle belirlenmesi üzerine bir saha çalışması: Çanakkale il merkezi örneği
A field study on the determination of earthquake risks of reinforced concrete buildings by first stage method: The case of Çanakkale city center
Yazar: MUHAMMED BENEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELEN AKTAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Doğal Afetlerin Risk Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: AFAD = Disaster and Emergency Management Directorate ; Betonarme = Reinforced concrete ; Betonarme binalar = Reinforced concrete buildings ; Deprem = Earthquake ; Deprem riski = Earthquake risk ; Kanunlar 6306 sayılı = Laws 6306 numbered ; Riskli yapı = Risky building ; Çanakkale = Çanakkale

Özet:
Ülkemizin kaçınılmaz gerçeği deprem varlığı, toplu yaşam alanlarında altyapı eksikliği, mevcut yapı stokunun kötü durumda olması, gibi sebepler ülkemiz için kentsel dönüşüm projelerinin zorunluluk haline getirmiş olup, bu kapsamda 2000 yılı sonrasında ülkemizde kentsel dönüşüm projelerine ağırlık verilmiştir. Büyük yerleşim alanlarında çok sayıdaki yapının kısa zaman içerisinde ve ekonomik yük gerektirmeden değerlendirilmesini sağlayan hızlı tarama yöntemlerine ihtiyaç olup, kentsel dönüşüm yapılması planlanan risk teşkil eden alanların önceliklendirilerek belirlenmesi önemli bir konu haline gelmiştir. Bu çalışmada; Çanakkale il merkezinin tamamını oluşturan İsmetpaşa, Barbaros, Cevatpaşa, Kemalpaşa, Namık kemal, Esenler, Fevzipaşa Mahallelerindeki betonarme yapıların mevcut deprem risklerinin belirlenmesi amacıyla saha taraması yapılmış olup, 6306 Sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğindeki EK-A "Binaların Bölgesel Risk Dağılımını Belirlemek İçin Kullanılabilecek Basitleştirilmiş Yöntemler" adıyla bulunmakta olan sokaktan tarama yöntemi ile incelenmesi riskli görülen binaların bölgesel dağılımının tespit edilmesi amacıyla çalışma yürütülmüştür. Bu kapsamda belirlenen alan içerisindeki binalar hızlı tarama yöntemiyle incelenmesi ile ulaşılan sonuçlar değerlendirilmiştir. 585 adet betonarme bina taranarak Çanakkale il merkezindeki betonarme binalara ait bina deprem performans puanları tespit edilmiştir. Çanakkale Belediyesi'nden temin edilen vektör ve raster verileri ArcGIS uygulamasına aktarılarak her bir parsel için grid code elde edilerek zemin sınıfları ortaya çıkarılmıştır. Bulunan bu zemin sınıfları ile yapıların koordinatları, AFAD deprem  tehlike haritaları interaktif web uygulamasına girilmiştir. Web uygulamasından elde edilen Kısa Periyot Tasarım Spektral İvme Katsayısı (SDS) değerleri ile tehlike bölgesi tespit edilerek puanlama bölümünde binaların taban puanlarının tespitinde kullanılmıştır. Toplanan bütün verilerin SPSS programına girilmesiyle en az hata, en doğru sonuçların elde edilmesi hedeflenmiş olup, çalışmanın analiz kısmı tamamlanarak değerlendirmeler sunulmuştur.

Abstract:
Due to the inevitable reality of our country, the presence of earthquakes, the lack of infrastructure in public living areas, the poor condition of the existing building stock, have made urban transformation projects a necessity for our country, and in this context, urban transformation projects have been focused on in country after 2000. There is a need for rapid scanning methods that enable the evaluation of a large number of buildings in large settlements in a short time and without requiring economic burden, and it has become an important issue to prioritize the risky areas planned for urban transformation. In this study; a field survey was carried out in order to determine the existing earthquake risks of reinforced concrete structures in İsmetpaşa, Barbaros, Cevatpaşa, Kemalpaşa, Namıkkemal, Esenler, Fevzipaşa neighborhoods in the city center of Çanakkale. A study was conducted in order to determine the regional distribution of buildings that are considered risky to be examined by the Street scanning method, which is avaiable under the name of annex-A "Simplified Methods That Can Be Used to Determine the Regional Risk Distribution of Buildings" in the implementation regulation of the Law No. 6306. In this context, the results obtained by examining the buildings in the determined area with the rapid scanning method were evaluated. By scanning 585 reinforced concrete buildings, the earthquake performance
 
scores of reinforced concrete buildings in Çanakkale city center were determined. By transferring the vector and raster data obtained from Çanakkale Municipality to ArcGIS application, the grid code was obtained for each parcel and the soil classes were revealed. These soil classes and the coordinates of the buildings, were entered into the interactive web application AFAD earthquake hazard maps. The SDS values found from the web application were used to determine the base points of the buildings in the scoring section by determining the danger zone. By entering all data into the SPSS program, it was aimed to obtain the least erros and the most accurate results, the analysis part of the study was completed and the evaluations were presented.