CBS ve sokak taraması yöntemleri kullanılarak Düzce-Kaynaşlı ilçesinin afet riski yönünden yerleşim durumunun belirlenmesi ve yerel afet risk yönetimi
Identifying settlement suitability of Duzce-Kaynasli district in terms of disaster risks using GIS and street scanning methods and local disaster risk management
Yazar: HÜSEYİN BAYRAKTAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HANİFİ TOKGÖZ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yapı Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Bu çalışmada, Düzce ili Kaynaşlı ilçesinde, yerel yönetim ile ortak çalışma yapılarak,
sokak taraması yöntemiyle yerleşimin depreme dayanım açısından bina envanteri
çıkarılmıştır. Bina envanter çalışmasında ilçe merkezinde toplam 7 mahallede 2112 bina
incelenmiştir. Çalışma kapsamında yerel yöneticiler ile yerleşimdeki afete hazırlık
bakımından mevcut durumun belirlenmesi amacıyla yüz yüze görüşülerek sorular sorulmuş
ve cevaplar değerlendirilmiştir. Öncelikle görüşme yapılan 7 farklı kurum ve kuruluş
hakkında bilgiler alınmış ve afete hazırlık için yaptıkları çalışmalara dair farklı sorular
sorulmuştur. Son soruda her kuruluş yöneticisine görüş ve önerileri sorularak, mevcut
sistemin iyileştirilmesine yönelik değerlendirmeleri alınmıştır. Çalışmada, yerleşimin
Bakanlık tarafından onaylı ve halihazırda geçerli "Düzce İli Kaynaşlı İlçesi Yerleşim
Yerinin Revize İmar ve İlave İmar Planına Esas Jeolojik-Jeoteknik Etüt Raporu"nda yer
alan zemin etüdü çalışmaları ve hesaplarına göre oluşturulmuş 1/5000 ölçekli raster
haritalar ArcGIS programında sayısallaştırılarak, tez çalışması kapsamında altlık olarak
kullanılmıştır. Çalışmanın son aşamasında mevcut veriler ile saha çalışmasında elde edilen
teknik ve sosyal veriler birleştirilerek, tez çalışması kapsamında Yerel Deprem Puanı
(YDP) yöntemi geliştirilmiştir. Yerel Deprem Puanı, belirlenen 7 farklı parametre
sonucunda hesaplanmakta; bulunan sonuca göre yerleşimin afete hazırlık durumu
belirlenmektedir. Yerel Deprem Puanı uygulamasıyla hedeflenen, yerleşimin afete hazırlık
düzeyinin saptanması ve buna göre hazırlık çalışmaların artırılması ya da güncel
tutulmasının sağlanmasıdır. Tez çalışması kapsamında elde edilen tüm sonuçlar yerel
yöneticiler ile paylaşılarak, farkındalığın artırılması yanında afete hazırlık amaçlı karar
verme süreçlerinde katkı sağlanması, yerel yönetimlere bilimsel ve teknik yönden destek
olması, afete hazırlık yöntemlerinin yerleşimde yaşayanların katılımıyla geliştirilmesi
hedeflenmektedir.

Abstract:
In this study, with the cooperation of the local authorities, a physical inventory of the
location in terms of earthquake resistancy was established through street scanning method
in Kaynasli, a district of Duzce Province in Turkey. For building inventory work, 2112
buildings located in 7 neighborhoods in Kaynaşlı city center were examined. Within the
scope of this study, local authorities were interviewed in order to assess the current status
of disaster preparedness in the settlement and their answers were evaluated. Information
regarding 7 different institutions and agencies was obtained and questions about their
disaster preparedness work were gathered. In the last question, all participants were asked
to share their opinions and suggestions on the improvement of current system. In the
course of the study, raster maps of 1/5000 scale, based on ground survey results and
calculations presented in the "Geological and Geotechnical Survey Report for the
Settlement in Kaynasli", the officially approved and currently valid base for the
reconstruction of the settlement, were digitalized utilizing ArcGIS software and used as
the base for this study. In the final part of the study, the technical and social data obtained
in the fieldwork were integrated with the existing data and Local Earthquake Score (LES)
method was formulated. LES is calculated by using 7 different parameters and, disaster
preparedness of the area is evaluated according to the score attained. The aim of
calculating the Local Earthquake Score is to identify local disaster preparedness level and
to increase or update preparedness work accordingly. It is aimed to share the results of this
study with the local authorities to increase awareness as well as to render assistance during
their decision making processes related to disaster preparedness, to provide scientific and
technical support to the local administrations, and the develop disaster preparedness
methods with public participation in the settlement.