Avrupa Birliği ve Türkiye'de toplumsal cinsiyet eşitliği politikaları: AB uyum süreci çerçevesinde karşılaştırmalı bir inceleme
Gender equality policies in the European Union and Turkey: A comparative study in the framework of the EU harmonization process
Yazar: BUSE BİÇER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ARIÖZ
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Toplumsal cinsiyet eşitsizliği, günümüzde akademik ve politik anlamda en önemli tartışma alanlarından birisini oluşturmaktadır. Bu bağlamda toplumsal cinsiyet kavramı devletlerin ve uluslararası örgütlerin gündemine alınmış ve ulusal ve uluslararası düzeyde çeşitli politikalar üretilmesine yol açmıştır. Tezin amacı, Avrupa Birliği'nin ve AB'ye üyelik sürecinde Türkiye'nin toplumsal cinsiyet eşitliği politikalarını inceleyerek söz konusu politikaların ne düzeyde etkili olduğu sorusuna cevap bulmaktır. Çalışma, literatür taraması dahil olmak üzere söz konusu politikalar ile ilgili resmi belgeler ve sayısal verilerden yararlanarak doküman analizi yöntemi ile hazırlanmıştır.
Tezde Dünya Ekonomik Forumu Cinsiyet Farkı Endeksi'nden alınan verilere dayanılarak, AB'nin ve AB'ye üye olmayı hedefleyen Türkiye'nin performansı karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda; AB ve Türkiye'nin toplumsal cinsiyet eşitliği politikalarının yıllar içerisinde geliştiği fakat uygulamada yetersiz kaldığı anlaşılmıştır. Türkiye'nin toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda kayda değer bir ilerleme göstermesine rağmen aday olmayı hedeflediği AB'nin oldukça gerisinde kaldığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte AB'ye adaylık sürecinin, Türkiye'nin toplumsal cinsiyet eşitliği politikalarına katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Mevcut soruna çözüm olarak, AB ve Türkiye'nin toplumsal cinsiyet eşitliği politikalarında kadını araç olarak görme eğiliminin dışına çıkması, toplumsal cinsiyet algılarını ortadan kaldırmaya yönelik zihniyette ve dilde dönüşümler yaratacak politikalar ortaya koyması halinde toplumsal cinsiyet eşitliğinin daha etkili bir biçimde sağlanacağı üzerinde durulmuştur.

Abstract:
Gender inequality is one of the most important academic and political debates today. In this context, the concept of gender has been put on the agenda of states and international organizations and has led to the production of various policies at the national and international level. In this context, the aim of the thesis is to find an answer to the question of how effective these policies are by examining the gender equality policies of the European Union and Turkey in the EU membership process. The study has been prepared with the document analysis method, using the official documents and numerical data related to the said policies, including the literature review.
In the thesis, based on the data obtained from the World Economic Forum Gender Gap Index, the performance of the European Union and Turkey, which aims to become a member of the European Union, is compared. As a result of the study; It has been understood that the gender equality policies of the European Union and Turkey have developed over the years, but are insufficient in practice. Although Turkey has made remarkable progress on gender equality, it has been determined that it lags far behind the European Union, which it aims to be a candidate for. As a solution to the current problem, it has been emphasized that gender equality will be achieved more effectively if the European Union and Turkey go beyond the tendency to see women as a tool in their gender equality policies and put forward policies that will create transformations in the mentality and language aimed at eliminating gender perceptions.