Kayseri Yaşlı Bakım Merkezlerinde kalan yaşlılardadepresyon ve yeti yitiminin incelenmesi
The elderly residing in Kayseri Elderly Care Centersexamination of depression and disability
Yazar: BEHİCE TERLİKLİ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN DURMUŞ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
KAYSERİ YAŞLI BAKIM MERKEZLERİNDE KALAN YAŞLILARDA DEPRESYON VE YETİ YİTİMİNİN İNCELENMESİ 
Behice TERLİKLİ
Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlıgı
Yüksek Lisans Tezi, Temmuz 2024
Danışman Doç. Dr. Hasan DURMUŞ
ÖZET
Bu çalışma yaşlı bireylerde sağlık sorunlarının beraberinde getirebileceği yeti yitimi ile depresyon arasındaki ilişkiyi saptamak, bununla birlikte yeti yitimi ve depresyonu tetikleyen risk etmenlerini belirlemek için planlanmıştır. Kesitsel tanımlayıcı tipteki bu çalışmada yaşlı bireyleri değerlendirmek için tanımlayıcı bilgileri içeren sorular, Dünya Sağlık Örgütü Yeti yitimi Değerlendirme Çizelgesi 2.0 (WHODAS 2.0) ve Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDÖ) kullanılmıştır. İstatistiksel analiz SPSS 24.0 programı ile gerçekleştirilmiş olup, başlıca kullanılan testler: Ki-kare test, Kruskal-Wallis testi, Mann-Whitney U testi, Korelasyon analiz testleridir. Bu çalışmadaki istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 'dir. Çalışmaya 348 birey katılmış olup %53.7'si kadın (n=187), %48.3'ü erkektir (n=161). Bakımevine gitmeyen bireylerin giden bireylere göre anlama iletişim kurma, insan ilişkileri, toplumsal yaşama katılım, yaşam faaliyetleri ve hareket etmekte çekilen zorluğun anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmüştür. Hareket etmede çekilen zorluğun ise kadınlarda erkeklere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Kadınların ve bakımevine gitmeyen bireylerin yeti yitimi puanı anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Bakımevine gitmeyen, destekli yaşayan, ekonomik durumu kötü olan, eğitim seviyesi düşük olan, bekar/dul olan ve kronik hastalığı olan bireylerde depresyon daha sık görülmekteydi. Kadınların depresyon puanları, erkeklere göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Yeti yitiminin tüm alt boyutları ile depresyon arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Geriatrik Depresyon Ölçek puanı ve Yeti Yitimi Ölçek puanı arasında orta düzeyde pozitif (r=0.601) ve anlamlı (p<0.05) bir ilişki olduğu saptanmıştır. Yaşlı bireylerde yeti yitimi ve depresyonun birbirine yol açabilen durumlar olarak çok yönlü ele alınması ve bu ilişki tedavi ve bakım süreçlerini etkileyeceği için yaşlı bireylerin sıklıkla depresyon ve yeti yitimleri açısından değerlendirilmesi gerekliliği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Yaşlı Yetişkinler; Yeti Yitimi; Depresyon; Yaşlı Bakım Merkezi

Abstract:
EVALUATION OF DEPRESSİON AND DISABILITY IN AGED PEOPLE STAYING IN KAYSERİ ELDERLY CARE CENTERS
Behice TERLİKLİ
Institute of Health Sciences Public Health
Master's Thesis, July 2024
Advisor Assoc. Dr. Hasan DURMUŞ
ABSTRACT
This study is designed to identify the relationship between disability due to health issues and depression in elderly individuals, as well as to determine the risk factors triggering disability and depression. In this cross-sectional descriptive study, questions containing descriptive information were used to assess the elderly individuals, along with the World Health Organization Disability Assessment Schedule 2.0 (WHODAS 2.0) and the Geriatric Depression Scale (GDS). Statistical analysis was performed using the SPSS 24.0 program, with the main tests used being the Chi-square test, Kruskal-Wallis test, Mann-Whitney U test, and correlation analysis tests. The statistical significance level in this study is p<0.05. It was observed that individuals who did not go to nursing homes had significantly higher difficulties in understanding and communicating, interpersonal relationships, participation in social life, life activities, and mobility compared to those who did. It was also found that women had more difficulty in mobility than men. The disability scores of women and those who did not go to nursing homes were found to be significantly higher. Depression was more common in individuals who did not go to nursing homes, lived with support, had poor economic status, low education levels, were single/widow, and had chronic illnesses. The depression scores of women were found to be significantly higher than those of men. A moderately significant positive relationship was found between all subdimensions of disability and depression. A moderate positive (r=0.601) and significant (p<0.05) relationship was found between the Geriatric Depression Scale score and the Disability Assessment Schedule score. The study concluded that disability and depression in elderly individuals should be considered as interrelated conditions, which will affect treatment and care processes. Therefore, elderly individuals should be frequently assessed for depression and disabilities.
Keywords: Aged Individuals; Disability; Depression; Elderly Care Center