Seyitömer (Kütahya) yöresindeki kömür-bitümlü marn geçişinin organik fasiyes özellikleri
Organofacies characteristics of coal-oil marl transition in Seyitömer-Kütahya area
Yazar: DİLA DİKMEN
Danışman: PROF. DR. NAMIK YALÇIN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Jeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
ÖZET?Seyitömer-Kütahya Yöresindeki Kömür-Bitümlü Marn Geçişinin Organik FasiyesÖzellikleri? başlıklı bu çalışmada, sözkonusu Neojen havzasındaki kömür ve bitümlümarnların çökelme ortamlarının ve bu birimlerin organik fasiyes özelliklerinin ortayakonması amaçlanmıştır.Bu amaç doğrultusunda, Neojen yaşlı istifin bu geçişin gözlendiği kesiminde Aslanlı veTermik kesitleri ölçülmüştür. Yaklaşık 14 m'lik bir kalınlığa sahip Aslanlı kesitiboyunca 76, 3 m'lik Termik kesiti boyunca ise 19 örnek derlenmiştir. Örneklerinlitolojik ve petrografik özellikleri, mineralojik ve jeokimyasal bileşimleri, fosil kapsamıve tane boyu dağılımları, ortamdaki su kütlesinin kimyasal özellikleri, redokspotansiyeli ile çökellerdeki organik maddenin miktar, tür, olgunluklarının ışığındaorganik fasiyes özellikleri değişik analiz teknikleri kullanılarak saptanan parametreleryardımıyla belirlenmiştir.Yapılan değerlendirmeler sonucunda kömür-bitümlü marn geçişinin gözlendiği kesimdeiki zon ayırt edilmiştir. Tabanda yer alan 4 m'lik kesim, karasal organik maddecezengin ince kırıntılı çökellerin ve zaman zaman allokton hümik kömürlerin, düşükenerjili, redoks potansiyeli yüksek bir tatlı su ortamında çökeldikleri bir evreyi temsiletmektedir. Bu evreyi, kimyasal çökelimin artması sonucu karbonatca zengin incekırıntılı ve otokton sapropelik organik maddece zengin litolojilerin çökeldiği, redokspotansiyelinin düşmesine rağmen anoksik-disoksik koşulların süregeldiği ve sukimyasının zaman zaman acı ve hatta tuzlu su yönünde değiştiği bir dönemi temsil edenyaklaşık 10 m'lik bir kesim izlemiştir.İstifin sedimentolojik ve organik fasiyes özellikleri genel anlamda su derinliği değişkenbir göl ortamına işaret etmektedir. Başlangıçta bitki topluluklarının zenginleşmesi içinelverişli olan nemli iklimsel koşullarda, dengeli dolan, tabakalı bir tatlı su gölünü temsileden çökelme ortamı, daha sonra daha az yağışlı-kurak bir iklime bağlı olarak gelişen sueksikliği ve buna bağlı olarak allokton malzeme geliminin azaldığı ve kimyasalçökelmenin arttığı bir acı su gölüne dönüşmüştür.Geç Miyosen dönemi paleo-iklimindeki bu değişimin, Seyitömer yöresindekikömürlerden bitümlü marnlara geçişi kontrol eden temel faktör olduğu sonucunavarılmıştır.ix

Abstract:
SUMMARYThis MSc-thesis, which is entitled as ? Organofacies characteristics of coal-oil marltransition in Seyitömer-Kütahya Area? aims to determine the depositional environmentand organofacies characteristics of these two different lithological associations.Towards this goal, two stratigraphic sections, namely Aslanlı and Termik, have beenmeasured, where within a Neogene section this transition is observed. 76 and 19samples are collected along the 14 m thick Aslanlı and 3 m thick Termik sections,respectively. Samples have been investigated by different analytical techniques, in orderto determine lithological and petrographical properties, mineralogical and geochemicalcomposition, fossil content, grain size distribution, chemistry of water column, redoxpotential and to define the organic facies in the light of amount, type and maturity oforganic matter in sediments.Evaluation and interpretation of the analytical data resulted in differentiation of twointervals along the coal-oil marl transition. The four meter thick interval at the base ofthe section represents a period, when fine clastics, rich in terrestrial organic matter andeven allochthonous humic coals were deposited in a low energy fresh waterenvironment of a high redox potential. The next 10m thick part of the section isrepresented by carbonate rich fine clastics, deposited as a result of enhanced chemicalsedimentation in a brackish to saline water. These units are rich in autochthonoussapropelic organic material, indicating that reducing conditions still continue despitedecreasing redox potential.Sedimentological and organofacies properties of the sequence of coal-oil marl transitionindicate in general a lacustrine environment with fluctuating water level. At thebeginning the depositional environment was a balanced-filled fresh water lake with astratified water column. The climatic conditions were humid and suitable for plants,Change towards dry climatic conditions resulted in a slightly under-filled, but stillstratified, lake of brackish to saline water body.This climatic change during late Miocene from humid to dry conditions was the mainfactor, to cause the transition from coal to oil marl deposition in the Seyitömer area.x