Türkiye sosyal güvenlik sisteminde yaşlılık sigortasının gelirin yeniden dağılımı açısından analizi
Turkey redistribution of income in terms of analysis of the social security system of old-age insurance
Yazar: BÜLENT OKUMUŞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Gelir dağılımı = Income distribution ; Gelir dağılımı politikaları = Income distribution policies ; Sosyal güvenlik sistemleri = Social security systems ; Sosyal sigortalar = Social insurances ; Yaşlılık sigortası = Old age insurance

Özet:
Sosyal refah devletleri vatandaşlarını yoksulluktan kurtarabilmek ve onlara fırsat eşitliği sunabilmek için milli geliri yeniden dağıtmak gibi bazı temel görevleri üstlenmişlerdir. Devletlerin sosyal güvenlik sistemleri aracılığı ile günümüzde vatandaşlarına sağladığı en önemli güvence onlara yoksulluk sınırının üstünde bir yaşam sunabilmesidir. Bu durumun sağlanabilmesi ise gelirin yeniden dağılım mekanizmasının ülkede sağlıklı bir şekilde kurulabilmesine, işletilebilmesine ve sosyal güvenlik sistemleri ile entegre bir şekilde yürütülebilmesine bağlıdır.
Bu doktora tezinde üç ana amaç okuyucuya aktarılmak istenmektedir. Bunlardan ilki, sosyal güvenliğin gelirin yeniden dağılımı ile bir entegrasyon halinde olduğu ve onun yaşam alanında önemli bir rol üstlendiği fikri ile ilgilidir. İkinci amaç, sosyal güvenlik sistemlerinde finansman krizine neden olan faktörlerin aynı zamanda gelirin yeniden dağılımını da bozan faktörler olduğu ve buna karşı geliştirilen parametrik ve paradigmatik reformların gelirin yeniden dağılımına da yön verebilen reformlar olduğunun ortaya konulmasıdır. Üçüncü amaç ise Türkiye de yaşlılık sigortası ile sunulan yaşlılık aylıklarının gelirin yeniden dağılımı üzerine olan etkisinin açığa çıkarılmasıdır.
Bu tezin teori kısmında istatistiki verilerin de yardımı ile sosyal güvenlik, gelirin yeniden dağılımı ve yaşlılık sigortası konuları dünya genelindeki durumu çerçevesinde öncelikle açıklanmış hemen akabinde Türkiye' deki duruma yer verilerek okuyucuya karşılaştırma şansı tanınmıştır. Tezin araştırma bölümünde ise "hipotetik" bir yöntem kullanılarak Türkiye de yaşlılık sigortasının gelirin yeniden dağılımı açısından kuşaklararasında, aynı kuşak içinde ve cinsiyetler arasında nasıl ve ne yönde bir etki oluşturduğunun analizi görece yeniden dağılım ölçüleride kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler geliştirilen hipotezler bağlamında değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar matematiksel bir kesinlik taşımamaktadır.

Abstract:
Social welfare states have undertaken basic tasks such as redistributing the national income of the country in order to save citizens from poverty and equality of opportunities. The most important assurance that states provide today to their citizens through social security systems is that they are able to offer them a life above the poverty line. The income redistribution mechanism can be established, operated in a healthy way and carried out in an integrated manner with social security systems.
In this doctoral thesis, the first main objectives is related to the idea that social security is integrated with income redistribution and that is plays and important role in the living space. The second aim is to reveal that the factors that cause the financial crisis in social security systems are also factors that disrupt the redistribution of income, and that the parametric and paradigmatic reforms developed against it are reforms that can direct the redistribution of income. The third aim is the removal of Turkey old-age pensions and disability insurance offered to open the effects on the redistribution of income.
The thesis research on the "hypothetical" intergenerational terms of redistribution of income in Turkey old-age insurance using a method, how in the same generation and in gender and relative analysis that create an effect in what direction was carried redistribution using the measurements. The data obtained were evaluated in the context of the developed hypotheses. The results obtained have no mathematical precision.