Türkiye'nin taraf olduğu davalar ışığında uluslararası yatırım tahkim sisteminin değerlendirmesi
Evaluation of the international investment arbitration system in the light of cases to which Turkey is a party
Yazar: MÜSLÜM GÖKBERK DEMİRÖZ
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT ESKİYÖRÜK
Adana Alparslan Türkeş Bilim Ve Teknoloji Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Uluslararası ekonomik ilişkiler içerisinde, devletler ile tabiiyetler arasındaki uluslararası yatırımlar önemli bir yer kaplamaktadır. Yatırım kaynaklı sermaye ve ekonomik etkileşim, uluslararası alanda yeni hukuki problemler meydana getirmiş, yatırımcı ile yatırımın gerçekleştirildiği ev sahibi devlet arasındaki yatırım sürecini düzenleyen kurallar bütünü olarak uluslararası yatırım hukuku ortaya çıkmıştır. Yatırım ilişkisinin tarafları arasındaki uluslararası uyuşmazlıkların çözümünde ise uluslararası yatırım tahkimi tercih edilmektedir.

Uluslararası Yatırım Anlaşmazlıklarının Çözüm Merkezi (ICSID), bir tahkim ve uzlaştırma merkezi olarak yatırım tahkimi konusunda en önde gelen kuruluş olup, yatırım hukuku alanında uzman hakemler tarafından uyuşmazlıkların çözümlenmesini sağlayan bir merkezdir. Türkiye, ICSID Konvansiyonuna üyedir ve yatırım uyuşmazlıklarının çözümünde merkezi meşru bir çözüm yolu olarak kabul etmektedir. Bunun sonucunda ICSID nezdinde Türkiye'ye karşı uyuşmazlık yaşadığı yabancı yatırımcılar tarafından davalar açılmıştır.

Tez çalışmasında, uluslararası yatırım hukuku kişileri ve kaynakları çerçevesinde, uluslararası yatırım tahkim sistemine ise ICSID özelinde kuruluş, yapı ve sistem açısından değinilmiştir. Sonrasında, uluslararası yatırım tahkim sisteminin en önemli öğesi ICSID nezdinde Türkiye'nin taraf olduğu, yabancı yatırımcılar tarafından açılan davalar uluslararası yatırım hukuku çerçevesinde ele alınmış, uluslararası yatırım tahkim sistemi değerlendirilmiştir.

Abstract:
International investments have a significant position in the international economic relations between states and their nationalities. Investment-based capital and economic interaction have created new legal issues in the international arena, and international investment law has emerged as a set of rules that regulate the investment process between the investor and the host state where the investment is carried out. International investment arbitration is preferred mechanism in resolving international disputes between the parties.

The International Center for the Settlement of Investment Disputes (ICSID), as an arbitration and mediation center, is the leading organization in investment arbitration and provides the resolution of disputes by arbitrators specialized in the field of investment law. Turkey is a member of the ICSID Convention and accepts the Center as a legitimate arena for solution of investment disputes. As a result, there have been arbitration cases filed against Turkiye by foreign investors before ICSID.

In this thesis, international investment law is discussed within the framework of its parties and resources, and the international investment arbitration mechanism is discussed in terms of its establishment, structure and system, specifically at ICSID. Afterwards, the arbitration cases filed by foreign investors against Turkey before ICSID, international investment arbitration system were discussed and evaluated within the framework of international investment law.