Kemal Tahir'in öykülerinde mizah
Humour in Kemal Tahir's story
Yazar: İBRAHİM VELİ SÖZER
Danışman: PROF. DR. ZEKİ TAŞTAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Hikaye = Story ; Kemal Tahir = Kemal Tahir ; Mizah = Humour ; Siyasi iktidar = Political power ; Sosyal eleştiri = Social criticism ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk mizah edebiyatı = Turkish humor literature ; Türk toplumu = Turkish society ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Daha çok romancılığıyla bilinen Kemal Tahir (1910-1973), pek çok edebi türde eser vermiş ve bu anlamda cumhuriyet devri Türk edebiyatında çok değerli bir isimdir. Kemal Tahir'in üretkenliği hemen her alanda olduğu gibi öykü türünde de geçerlidir. Yazmış olduğu öyküler, roman türüne bir basmak olarak kaleme alınmış; ancak içerdiği konular ve değindiği eleştiriler ile kıymetli metinler olmuştur.
Kemal Tahir'in öyküleri, tarihsel, siyasal, sosyolojik tespitleri ile tartışma konusu olmuştur. Öykülerinde genellikle gündelik hayatta hâkim olan unsurlar üzerine bir mizah anlayışı görülmektedir. Dolayısıyla Kemal Tahir'in öykülerinde gerçekçi bir bakış açısıyla verdiği mizah unsurları, yerli ve milli hayatın birer tezahürleridir. Toplumsal ve siyasal eleştirilerin bolca yer aldığı öykülerde mizah, Kemal Tahir'in mizacından da kaynaklanmaktadır. Mizah anlayışı, ciddi meselelerin yumuşatılarak gözler önüne serilmesini ve böylece toplumun kanayan yaralarını topluma ve toplum yöneticilerine göstermek amacını taşır. Kemal Tahir'in edebiyatımızın kendi gerçeklerimizden yola çıkılarak oluşturulmasını öyküler üzerinden önerdiği anlaşılmaktadır. Öykülerinde egemen yapılara muhalefet etmiş, iktidara karşı gelmiş, halkı sömüren işadamlarını odak noktası yapmıştır. Türkiye'de yaşayan her unsuru öykülerinde işlemiştir. Bunları Anadolu ağzıyla eserlerinde dile getirmiştir. Bu topluluklarla ilgili halk ağzında dolaşan yargıları sakınmadan kullanmıştır. Kemal Tahir'in gündeme getirdiği sorunlar hâlâ güncelliğini korumaktadır.
Kemal Tahir'in öykü kitaplarında mizahi unsurları inceleyen bu çalışmada, Göl İnsanları (1955, 1969, 2006), Dutlar Yetişmedi (2006), Zehra'nın Defteri (2005) ve Üstadın Ölümü (2006) adlı öykü kitaplarında geçen; din, siyaset, kadın-erkek ilişkileri ve etnik köken gibi başlıklar altında tasnif edilen mizahi muhteva incelenmiştir.

Abstract:
Kemal Tahir (1910-1973), better known for his novelism, has written many literary works and in this sense he is a very valuable name in modern Turkish literature. Kemal Tahir's productivity is valid in almost all fields as well as in the story genre. The stories he wrote were written as a print of the genre; however, the issues and the criticisms it has made have been valuable texts.
Kemal Tahir's stories have been the subject of discussion with historical, political and sociological findings. His stories often show a sense of humor over the elements that dominate everyday life. Hence, Kemal Tahir's humor elements, which he gives from a realistic point of view, are manifestations of domestic and national life. The humor in the stories, where social and political criticism is abundant, derives from Kemal Tahir's temperament. The sense of humor is intended to show that the serious issues are softened and thus reveal the bleeding wounds of the society to the society and community managers. Kemal Tahir, our literature is based on our own facts based on the creation of the story suggests that suggested. In his stories, he opposed the ruling constructions, opposed the government and the businessmen who exploited the people as the focal point of his stories. Every element has been committed in the history of living in Turkey. These are expressed in the works of Anatolia. He used them without fear. Kemal Tahir's problems are still up to date.
In this study which examines humorous elements in Kemal Tahir's story books, Göl İnsanları (1955, 1969, 2006), Dutlar Yetişmedi (2006), Zehra'nın Defteri (2005) and Üstadın Ölümü (2006); humour was evaluated in the context of religion, politics, male-female relations and ethnicity.