Sosyal anksiyete bozukluğu tanılı hastalarda yetişkin ayrılma anksiyete bozukluğu eş tanısı: hastalık şiddeti, yaşam kalitesi ve bağlanma biçimleri ile ilişkisi
Adult separation anxiety disorder (ASAD) co-diagnosis in patients with a diagnosis of social anxiety disorder (SAD); its relation with disease severity, quality of life and attachment styles
Yazar: SENA AKTAŞ
Danışman: DOÇ. YUSUF ÖZAY ÖZDEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ayrılma anksiyete bozukluğu = Separation anxiety disorder ; Ayrılma anksiyete bozukluğu = Separation anxiety disorder ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment

Özet:
Giriş ve Amaç: Sosyal Anksiyete Bozukluğu (SAB), hem görülme sıklığı hem de eş tanı oranı yüksek olan bir anksiyete bozukluğudur. Yetişkin Ayrılma Anksiyete Bozukluğu (YAAB) ise yeni tanımlanmış bir tanı olmakla birlikte, farklı ruhsal hastalıklarla birlikteliğinin yüksek olduğu görülmüştür. Bu çalışmada SAB hastalarında YAAB ek tanısının görülme sıklığını ve sosyo-demografik veriler ile depresif belirti şiddeti, anksiyete düzeyi, bağlanma biçimleri, yaşam kalitesi ve diğer klinik değişkenlerle ilişkisini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve yöntemler: Araştırmada S.B.Ü. Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne ayaktan tedavi için başvurmuş SAB tanısı konulan 50 kişi hasta grubunu, yaş ve eğitim durumu gibi sosyo-demografik veriler açısından hasta grubu ile eşleştirilmiş sağlık çalışanı ve yakınlarından oluşan 50 sağlıklı kişi ise kontrol grubunu oluşturdu. Tüm katılımcılara sosyo-demografik veri formu, DSM 5 Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-5- CV) formu, Liebowitz Sosyal Anksiyete Ölçeği (LSAÖ), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ), Yetişkin Ayrılma Anksiyetesi Anketi (YAA), Ayrılma Anksiyetesi Belirti Envanteri (AABE), Ayrılma Anksiyetesi Belirtileri İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme (AAB-YKG), Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri II (YİYE 2) ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu Türkçe Sürümü (WHOQOL-BREF TR) uygulandı.
Bulgular Çalışmamızda SAB tanılı hastalar arasında YAAB eş tanı oranı %68 olarak bulundu. YAAB tanısı alan hastaların %65.71'inin (n=23) çocukluk başlangıçlı olduğu tespit edilirken, %34.28'inin (n=12) ilk defa yetişkin dönemde tanı aldığı görüldü. YAAB tanısı olanlar sosyo-demografik olarak incelendiğinde; kadınlarda YAAB sıklığı (%62,86) erkeklere oranla daha fazla saptandı. YAAB tanısı alan hastaların çocukluk çağı travmatik olay öyküsü YAAB tanısı almayanlara göre anlamlı oranda yüksek tespit edildi (p=0,029). SAB tanılı hastalar arasında YAAB tanısı olanlarla olmayanlar karşılaştırıldığında depresif belirti şiddeti, sosyal kaygı şiddeti ve yaşam kalitesi şiddeti açısından anlamlı bir farklılık saptanmadı. Ancak YAAA ile korelasyon analizi yapıldığında YAAA total puanı ile LSAÖ toplam kaygı puanı ve LSAÖ sosyal kaygı puanı arasında aynı yönde yüksek düzeyde anlamlı korelasyon olduğu görüldü. YAAB olan katılımcılarda geçmiş intihar öyküsü oranı (p=0,001) ve ailede intihar öyküsü oranı (p=0,035), YAAB olmayan gruba göre anlamlı oranda yüksek bulundu. YAAB tanısı olan hastalarda kaygılı bağlanma oranı YAAB olmayan gruba göre yüksek bulundu.
Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda elde edilen sonuçlara göre; SAB hastalarında YAAB eş tanısı yüksek oranda görülmektedir ve YAAB birlikteliği kaygı belirtilerini arttırmaktadır. Ayrılma anksiyetesi belirtileri ile intihar girişimi öyküsü arasında anlamlı bir ilişki vardır. YAAB olanlarda kaygılı bağlanma yüksek oranda görülmektedir. SAB ve YAAB birlikteliğinin hem klinik değerlendirmesi hem de tedavi stratejilerinin belirlenmesi açısından daha geniş örneklemlerle, ileri düzeyde çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler; Sosyal Anksiyete Bozukluğu, Yetişkin Ayrılma Anksiyetesi Bozukluğu, Bağlanma Biçimleri, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Introduction and Aim; SAD is an anxiety disorder with both a high incidence and a high co-diagnosis rate. ASAD, on the other hand, is a newly defined diagnosis, but its association with different mental diseases has been observed to be high. In this study, we aimed to investigate the incidence of ASAD co-diagnosis in SAD patients and its relationship with socio-demographic data and depressive symptom severity, anxiety level, attachment styles, quality of life and other clinical variables.
Materials and Methodology; The study included 50 health checks consisting of healthcare professionals and their relatives who were socio-demographically paired with 50 patients and groups of patients receiving outpatient treatment with SAD diagnosis at SBU Erenköy Psychiatric Education and Research Hospital . Patients were diagnosed with SAD through DSM - 5. Individuals in the patient and control group were applied the socio-demographic data form, the structured clinical meeting for DSM 5 Disorders form for the clinician (SCID-5 - CV), the Liebowitz Social Anxiety Scale (LSAS), Hamilton Depression Rating Scale (HDRS), Adult Separation Anxiety Questionnaire (ASAQ) ,Separation Anxiety Symptom İnventory (SASİ), Clinical Meeting Structured for Separation Anxiety Symptoms (CMSFSAS), Inventory of Experiences in Affiliations II (IOEİA), and Turkish version of the short form of World Health Organization Quality of Life Scale (WHOQOL-BREF TR).
Results; In our study, we found that the ASAD co-diagnosis rate was 68% among patients diagnosed with SAD. 65.71% (N=23) of patients diagnosed with ASAD were found to have childhood onset, while 34.28% (N=12) were diagnosed in the adult period for the first time. When those diagnosed with ASAD were examined socio-demographically, the frequency of ASAD in women (62.86%) was higher than in men. The presence of a history of childhood traumatic events was found to be significantly higher in patients with a diagnosis of ASAD (p=0.029). A significant difference in depressive symptom severity, social anxiety severity, and quality of life severity was not found among patients with SAD compared to those diagnosed with ASAD and those without, but when a correlation analysis was performed with ASAQ, there was a high level of significant correlation in the same direction between the ASAQ total score and the LSAÖ total anxiety score and the LSAs social anxiety score. A significant
xi
difference in depressive symptom severity, social anxiety severity, and quality of life severity was not found among patients with SAD compared to those diagnosed with ASAD and those without, but when a correlation analysis was performed with asaq, there was a high level of significant correlation in the same direction between the asaq total score and the LSAÖ total anxiety score and the LSAs social anxiety score. In participants with ASAD, the rate of past suicide attempts (p=0.001) and the rate of family suicide attempts (p=0.035) were significantly higher than in the non-ASAD group. In patients diagnosed with ASAD, the anxiety attachment rate was higher than in the non-ASAD group.
Discussion and Conclusion; In our study, ASAD co-diagnosis association was high in SAD patients and ASAD association increased anxiety symptoms. Symptoms of separation anxiety are associated with a history of suicide attempts. Anxiety attachment is observed at a high rate in those with ASAD. A wider sample needs to be studied in terms of excluding patients from drug use.
Key Words; Social Anxiety Disorder, Adult Separation Anxiety Disorder, Attachment Styles, Quality of Life