Okula başlama aşamasındaki çocuklarda okul olgunluğu ve dil gelişimi ile ilişkili bireysel ve ailesel etkenlerin araştırılması
Assessment of individual and familial factors relate to school readiness and language development of children in the period of starting school
Yazar: ÖNDER KÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. ŞAHBAL ARAS
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Alıcı dil becerileri = Receptive language abilities ; Okul olgunluğu = School readiness ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Çocuklar = Children ; İfade edici dil = Expressive language ; İki dilli = Bilungualism

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, okula başlama aşamasında farklı sosyokültürel ve sosyoekonomik düzeylerdeki ailelerden gelen, iki dilli (aile ortamında ikinci bir dilin konuşulması) ve tek dilli (aile ortamında sadece Türkçe konuşulması) çocukların okul olgunluğu düzeylerinin ve alıcı ve ifade edici dil becerilerinin karşılaştırılması; okul olgunluğu ile dil becerileri arasındaki ilişkinin belirlenmesi ve bunları etkileyebilen okul öncesi etkenlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışma, iki dilli ve tek dilli çocukların okul olgunlukları ve dil becerileri ile ilişkili etkenlerin değerlendirildiği, okul olgunluğu ile dil becerileri arasındaki ilişkinin incelendiği kesitsel bir çalışmadır. Çalışma grubu, İzmir'de bulunan 6 farklı okula kayıtlı olan 97'si iki dilli ve 93'ü tek dilli olmak üzere 190 çocuktan oluşmaktadır. Çalışma grubunda bulunan çocuklara Metropolitan Olgunluk Testi ve Türkçe İfade Edici ve Alıcı Dil (TİFALDİ) Testi uygulanmıştır. Çocukların ve ebeveynlerinin sosyodemografik özelliklerini belirlemek için ebeveynlerle yüz yüze görüşülerek Sosyodemografik Bilgi Formu doldurulmuştur. Okul olgunluğu ve dil becerileri ile ilişkili etkenleri değerlendirmek için bağımsız örneklem t-testi, ki-kare testi, Pearson Korelasyon Analizi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Okul olgunluğuyla ilişkili değişkenler lojistik regresyon analizi ve dil becerileriyle ilişkili değişkenler lineer regresyon analizi yapılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışma grubundaki iki dilli çocuklarda tek dilli çocuklara kıyasla; okul öncesi eğitim alma, evinde çocuk odası olma, evinde bilgisayar/tablet olma, annesi ile babasının arkadaş aracılığıyla/iş ortamında tanışma oranlarının daha az; anne-baba eğitim düzeylerinin ve yaş ortalamalarının daha düşük; aile geliri ortalamasının daha düşük olduğu; ailede çocuk sayısının ve
anne baba arası akraba evliliği oranının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Çalışma grubundaki çocukların okul olgunluğu ve dil becerileri ile ilişkili etkenler; yaş, okul öncesi eğitim, iki dillilik, ailedeki çocuk sayısı, ailenin toplam aylık geliri, evdeki çocuk odası varlığı, bilgisayar/tablet varlığı, anne baba eğitimi, anne ile babanın tanışma şekli, anne baba arasında akraba evliliği olması olarak saptanmıştır. Metropolitan Toplam Olgunluk puanı ile TİFALDİ İfade Edici Dil Testi ve TİFALDİ Alıcı Dil Testi puanları arasında 'güçlü' korelasyon saptanmıştır. Okul olgunluğuna ilişkin lojistik regresyon analizinde; Metropolitan Toplam Olgunluk puanının 65 ve üstü olmasında; yaşın büyük olması, okul öncesi eğitim alma, tek dilli olma olası öngörücüler olarak bulunmuştur. Dil becerilerine ilişkin lineer regresyon analizi sonucunda; TİFALDİ Alıcı Dil Testi ham puanının yüksek olmasında; okul öncesi eğitim alma, annenin eğitim düzeyi (ortaokul ve üstü) ve TİFALDİ İfade Edici Dil Testi ham puanının yüksek olmasında; yaşın büyük olması, cinsiyet (erkek), okul öncesi eğitim alma, ailenin toplam aylık gelirin yüksek olması, anne ile babanın tanışma şeklinin (arkadaş/iş), tek dilli olma etkili olarak bulunmuştur
Sonuç: Bu çalışmada, okula başlama aşamasındaki çocuklarda okul olgunluğu ve dil becerilerini etkileyen başlıca etkenlerin okul öncesi eğitim ve iki dillilik olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: okul olgunluğu, alıcı dil, ifade edici dil, iki dillilik, okul öncesi eğitim

Abstract:
Objective: The present study aims to compare school readiness levels and receptive and expressive language skills of bilingual (spoken a second language at home) and monolingual (spoken only Turkish at home) children in the period of starting school whose families have different socioculturel and socieconomic levels, to determine the relationship between school readiness and language skills, and examine the pre-school factors which may influence these issues.
Method: This study is a cross sectional research aimed to compare factors related to school readiness and language skills, and to examine the relationship between school readiness and language skills of bilingual and monolingual children. Study group consisted of 97 bilingual, 93 monolingual of 190 children who registered in 6 different schools in İzmir. Metropolitan Readiness Test and Turkish Expressive and Receptive Language (TERL) Testwere performed to children in study group. In order to determine the sociodemographical features of children and their families, Sociodemograpchic Questionnaire was performed during a face-to-face interview with parents. Independent samples t-test, chi-square test, Pearson correlation test and one-way ANOVA were performed to assess factors related to school readiness and language skills. Logistic regression analysis was conducted with variables related to school readiness, while linear regression analysis was conducted with variables related to language skills.
Results: Bilingual children have less rates of preschool education, having their own room, computer at home when compared to monolingual children in study group. Furthermore, it was determined that parents of bilingual children have lower education level, lower average of age, lower family income and low rate of acquaintance type of family by friend/business. However
bilingual children have more number of siblings and higher rate of consanguineous marriage. Age, pre-school education, bilingualism, the number of siblings, monthly income of family, having a children's room, having a computer/tablet pc, education level of mother and father, acquaintance type of family, and condition of consanguineous marriage were found as factors related to school readiness and language skills of children in the study group. 'Strong' correlation was found between Metropolitan Total Readiness score and Turkish Expressive and Receptive Language Test scores. Logistic regression analysis conducted with school readiness revealed that higher age, presence of pre-school education, and monolingualism are predictors of having 65 or more than 65 points in the Metropolitan Total Readiness scores. Linear regressions conducted with language skills revealed that presence of pre-school education, education level of mother (middle school or higher) are associated with high scores in Receptive Language Test of TERL; higher age, gender (boy), presence of pre-school education, higher monthly income of family, acquaintance type of family (friend/business), monolingualism are associated with high scores in Expressive Language Test of TERL.
Conclusion: In this study, pre-school education and bilingualism are the most important factors related to school readiness and language skills.
Keywords: school readiness, receptive language, expressive language, bilingualism, pre-school education