Üstbilişsel beceri odaklı süreç temelli yazma çalışmalarıyla üstün yetenekli ilkokul öğrencisinin yazma becerisinin geliştirilmesi
Improving the writing skills of gifted primary school students through process-based writing studies with a focus on metacognitive skills
Yazar: ELİF YAVUZ
Danışman: PROF. DR. SABRİ SİDEKLİ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişüstü beceri = Metacognitive skills ; Süreç temelli öğretim = Process based instruction ; Yazma becerisi = Writing skills ; Yazma öğretimi = Writing training ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Yazılı anlatım, bireyin kendini doğru ve amacına uygun olarak ifade etmesinde ve iletişim kurmasında en etkili araçlardan biridir. Bir metin yazma; planlama yaparak planlananların yazılı olarak ifade edilmesini, düzeltilmesini, gözden geçirilmesini, bu süreç esnasında gösterilen performansın izlenmesini içeren çeşitli düzeyde bilişsel ve üstbilişsel becerilerin birlikte kullanıldığı karmaşık bir bilişsel aktivitedir. Bu nedenle yenilenen Türkçe öğretimi programı da yazma becerisini kazandırmada ürün odaklı değil süreç odaklı bir yaklaşım benimsemektedir. Süreç temelli yazma becerilerinin geliştirilmesinde üstbilişsel becerilerin de temel oluşturduğu anlaşılmaktadır. Yazıyı üretmek için kullanılan düşünme yöntemi yazmanın bilişsel boyutunu oluştururken; yazılı ürünü ortaya çıkarmada kullanılan kontrol yöntemi yazmanın üstbilişsel boyutunu oluşturmaktadır. Üstbiliş öğrencinin hangi stratejileri kullanacağından öte, kullanacağı stratejinin öncelikle yerindeliği ve uygunluğu sonrasında ise etkililiği ve verimliliği ile ilgilenmesidir. Eğer öğrenciler bilişsel bilgilerini ve bilişsel düzenleme becerilerini geliştirmişlerse, onlar üstbilişlerini kullanıyor demektir ve akademik olarak üstünler demektir. Üstün yetenekli öğrenciler; çok daha geniş bir bilgi tabanına sahiptirler ve sahip oldukları bilgiyi kendi yararlarına kullanmada daha başarılıdırlar, daha karmaşık ve zorlayıcı çevreleri tercih ederler, problem çözmede daha hızlıdırlar fakat çözümü planlama sürecinde daha fazla zaman harcarlar ve problemleri daha etkin şekilde tanımlandırırlar.
Araştırmada üstün yetenekli bir öğrencinin üstbilişsel beceri odaklı süreç temelli yazma çalışmaları ile yazma becerisinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışma eylem araştırması şeklinde modellenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmaya 2018-2019 Eğitim Öğretim yılında Muğla ili Marmaris ilçesine bağlı ve BİLSEM'e kayıtlı bir ilkokul üçüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Verilerin elde edilmesinde İzdeş (2011) tarafından geliştirilen Hikâye Yazma Değerlendirme Formu; araştırmacı tarafından geliştirilen Temel Yazma Becerisi Değerlendirme Formu ve Akıcı Yazma Becerisi Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Bunlara ek olarak öğrencinin yazdığı metinler ve araştırmacı gözlemleri de veri toplama için kullanılmıştır. Araştırma 18 hafta boyunca sürdürülmüştür. Yazma öncesi çalışma 1 saat, yazma işlemi 1 saat devam etmiştir, toplamda 36 saat boyunca uygulama ve çalışmalar yapılmıştır. Veri toplama sürecinde araştırmacı günlüklerinden faydalanılmıştır. Veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. 
Öğrencinin yazma çalışmaları, uygulamanın başlangıcında (1. hafta), uygulamanın ortasında (8. hafta) ve uygulamanın sonunda (18. hafta) ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Öğrencinin uygulama başlangıcındaki yazma çalışmaları değerlendirildiğinde: Temel yazma becerisinde öğrencinin kâğıt ve sayfa düzeni oluşturmada sıkıntı yaşadığı ve hatalı kelimelerinin bulunduğu, akıcı yazma becerileri açısından değerlendirildiğinde yazıya uygun giriş yapmadığı ve cümlelerin başı ile sonu arasında uyum olmadığı, özgün yazma becerisinde olayların anlaşılmasını sağlayacak ayrıntıların eksik olduğu ve metnin paragraf düzeninin yeterli olmadığı bulgularına ulaşılmıştır. Uygulamanın ortasında yazma çalışmaları değerlendirildiğinde: Temel yazma becerisinde kâğıt ve sayfa düzenine dikkat ettiği ancak kelime yazımında hataların devam ettiği, akıcı yazma becerisi açısından bakıldığında cümlelerin başı ile sonu arasındaki uyumun daha iyi olduğu görülürken sözcük tekrarları ile ilgili hata yaptığı, özgün yazma becerisinde kahramanları betimlemede eksik kaldığı belirlenmiştir. Uygulamanın son haftasında yazma çalışması değerlendirildiğinde: Temel yazma ve akıcı yazma becerisinde tüm yeterliliklere sahip olduğu, özgün yazma becerisinde taslak oluşturmada iyi seviyede olduğu ve ilgi çekici bir başlık oluşturamadığı tespit edilmiştir.
Elde edilen sonuçlar incelendiğinde üstün yetenekli öğrencinin temel yazma ve akıcı yazma becerilerinin pozitif yönde geliştiği ve çok iyi seviyede olduğu, özgün yazma becerisinde ise öğrencinin iyi seviyede olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
Written narration is one of the most effective tools for the individual to express and communicate in accordance with his/her right and purpose. Write a text; it is a complex cognitive activity in which a variety of cognitive and high cognitive skills are used together, including writing, correcting, reviewing what is planned by planning, and monitoring performance during this process. For this reason, the renewed Turkish language teaching program also adopts a process-oriented approach rather than a product-oriented approach. It is understood that metacognitive skills are also essential in the development of process-based writing skills. While the thinking method used to produce the writing constitutes the cognitive dimension of writing, the control method used to reveal the written product constitutes the metacognitive dimension of writing. Beyond what strategies the student will use, the metacognition is about the effectiveness and efficiency of the strategy it will use, first of all, after its suitability and appropriateness. If students have developed their cognitive knowledge and cognitive editing skills, they are using metacognitions and academically superior. Gifted students have a much wider knowledge base and are more successful in using their knowledge to their advantage, prefer more complex and challenging environments, are faster in problem solving, but spend more time in planning the solution and identify problems more effectively.
This study, it was aimed to improve the writing skill of a gifted student with process-based writing studies focused on metacognitive skills. For this purpose, the study is modeled as action research. The study group of the study was determined by the criterion sampling method. The research consists of a primary school third year student enrolled in Bilsem in Marmaris district of Muğla province in the 2018-2019 academic year. The story writing evaluation form developed by Izdeş (2011), the basic writing skill evaluation form developed by the researcher and the Fluent writing skill evaluation form were used to obtain the data. In addition, student-written texts and researcher observations have also been used for data collection. The research was carried out for 18 weeks. The pre-writing study continued for 1 hour, the writing process continued for 1 hour, and for a total of 36 hours the practice and studies were carried out. Researchers' diaries were utilized during the data collection process. The data was analyzed by content analysis method.
Student's writing studies were evaluated separately at the beginning of the practice (week 1),  in the middle of the practice (week 8) and at the end of the practice (week 18). When the student's writing studies at the beginning of the practice are evaluated; In the basic writing skill, it has been reached that the student had difficulties in creating a paper and page layout and had the wrong words, when evaluated in terms of fluent writing skills, he did not enter the text appropriately and there was no harmony between the beginning and the end of the sentences, the details in the original writing skill that the events were understood and the paragraph order of the text was not sufficient. When writing studies are evaluated in the middle of the practice; It was determined that he/she paid attention to the paper and page layout in basic writing skill, but the errors in the word writing continued, the harmony between the beginning and the end of the sentences was better in terms of fluent writing skill, while he/she made mistakes about word repetitions, and in defining the heroes in the original writing skill. In the last week of the practice, when writing study was evaluated: it was determined that he had all the qualifications in basic writing and fluent writing skills, that he was good at drafting original writing skills and that he could not create an interesting title. 
When the results were examined, it was concluded that the basic writing and fluent writing skills of the gifted student had developed positively and were at a very good level, while the original writing skills of the student were at a good level.