Nüfus defterlerine göre Nevâhi-i Ermenek kazası (1830-1840)
Nevahi-i Ermenek district according to population books (1830-1840)
Yazar: İBRAHİM BALCI
Danışman: PROF. DR. MEHMET MERCAN
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Bir devleti var eden en önemli unsurların başında nüfusu gelmektedir. Nüfusun sayı, yaş, cinsiyet, meslek, eğitim ve dil gibi özelliklerinin belirlenmesi nüfus sayımları ile gerçekleşir. Tarih boyunca birçok devlet bu verileri tespit ederek hem içinde bulunulan zamanda hem de ileriye dönük faaliyetlerini gerçekleştirebilmek için çeşitli nüfus çalışmaları yürütmüşlerdir. Osmanlı Devleti'nde XIX. yüzyıl öncesindeki dönemlerde yapılan tahrirlerle daha çok vergi mükellefi olan kişiler belirlenmeye çalışılmış ve doğrudan devletin bünyesinde barındırdığı nüfusun tespitine yönelik bir çalışma yapılmamıştır. Nüfusla ilgili asıl verilere XIX. yüzyılın ikinci çeyreği başlarından itibaren II. Mahmud'un yaptırmış olduğu nüfus sayımları ile oluşturulan nüfus defterlerinden ulaşılabilmektedir. Askerliğe elverişli nüfusu belirlemek ve vergi potansiyelini tespit etmek için yapılan bu nüfus sayımını I. Dünya Savaşı'na kadar ki süreçte daha kapsamlı ve detaylı sayımlar izlemiştir. Yerleşim yerlerinin idari, sosyal, ekonomik ve kültürel durumları hakkında önemli bilgiler içeren nüfus defterleri şehir ve bölge tarihçiliği açısından önemli kaynaklardandır. Bu bağlamda bu çalışmada nüfus defterlerine göre 1830-1840 tarih aralığında Nevâhi-i Ermenek kazası olarak kayıtlı olan ve günümüzde Karaman'a bağlı bulunan Sarıveliler ve Başyayla ilçelerinin bulunduğu coğrafyaya karşılık gelen bölgenin idari yapısı, nüfus yapısı ve nüfus özellikleri, kaza genelinde kullanılan isim, sıfat ve lâkablar, eşkâl ve meslekler ile nüfus hareketleri 03642, 03672 ve 03673 numaralı nüfus defterlerine göre kendi içerisinde karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Nüfus, Nüfus Defteri, Ermenek, Nevâhi-i Ermenek Kazası

Abstract:
Population is one of the most important elements that make up a state. The determination of the characteristics of the population such as number, age, gender, occupation, education and language takes place with censuses. Throughout history, many states have determined these data and carried out various population studies in order to carry out their activities both in the current time and in the future. XIX. With the censuses made in the period before the century, more taxpayers were tried to be determined and no study was conducted to directly determine the population that the state housed. XIX. From the beginning of the second quarter of the century II. It can be accessed from the population books created by the censuses that Mahmud had made. This census, which was carried out to determine the population suitable for military service and to determine the tax potential, was followed by more comprehensive and detailed censuses until the First World War. Population registers, which contain important information about the administrative, social, economic and cultural conditions of the settlements, are important sources in terms of city and regional historiography. In this context, in this study, the administrative structure, population structure and population characteristics of the region, which corresponds to the geography of Sarıveliler and Başyayla districts, which are registered as Nevâhi-i Ermenek district between 1830-1840 according to the population registers and which are connected to Karaman today, the name used in the district, adjectives and nicknames, descriptions and occupations and population movements were examined comparatively in themselves according to the population registers numbered 03642, 03672 and 03673.
Keywords: Population, Population Register, Ermenek, Nevâhi-i Ermenek District