Hasat sonrası ultraviyole-A, B ve C radyasyonu uygulamalarının depolama süresince siyah havucun kalite parametrelerine etkisi
The effect of postharvest ultraviolet-A, B and C radiation applications on the quality parameters of black carrots during storage time
Yazar: GİZEM PARÇA
Danışman: PROF. DR. REZZAN KASIM
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı Ana Bilim Dalı / Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Antosiyaninler = Anthocyanins ; Ultraviyole ışınları =

Özet:
Bu tez çalışmasında Ereğli siyah havucuna hasattan sonra uygulanan yüksek dozda UV-A, UV-B ve UV-C ışınlamasının havuçların antosiyanin miktarı ile diğer biyokimyasal özellikleri üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada siyah havuç köklerine UV-A, UV-B ve UV-C uygulama düzenekleri ile havuçların her iki yüzeyine toplamda 15 kJ/m2 radyasyon uygulandıktan sonra, havuçlar polietilen paketlere yerleştirilmiştir. Ambalajlanan havuçlar 10°C sıcaklıkta % 85-90 oransal nem içeren soğuk depoda 49 gün süreyle muhafaza edilmiştir. UV ışını uygulanmayan havuçlar ise kontrol olarak değerlendirilmiştir. Deneme süresince havuçlarda haftalık aralıklarla; toplam antosiyanin miktarı (mg/kg TA), toplam çözünür fenol miktarı (mg KAE/100 mL), L*, a*, b* ve ho renk değerleri, suda çözünür toplam kuru madde miktarı (%), fruktoz (mg/kg), glikoz (mg/kg) ve sakkaroz miktarı (mg/kg), elektrolit sızıntısı (%), havuç kökü sertliği (N) ile ağırlık kaybı (%), analizleri ve ölçümleri yapılmıştır. Çalışmada UV uygulamalarının toplam antosiyanin miktarı üzerinde önemli etkide bulunmamasına karşın en yüksek antosiyanin miktarı 49. günde UV-A uygulamasında 60,45 mg/kg olarak ölçülmüştür. Denemede UV uygulamaları toplam çözünür fenol (TÇF) miktarını 35 ve 42. günlerde önemli oranda arttırmış olup 35. günde en yüksek TÇF 490 mg/kg ile UV-C, 42. günde ise 471,5 mg/kg ile UVA uygulamasında ölçülmüştür. UV uygulamaları siyah havuçların L* değerini dolayısıyla parlaklığını önemli oranda arttırmıştır. Ayrıca UV uygulamaları siyah havuçların a* değerlerini azaltarak, b* ve ho renk değerlerini arttırarak havuçların rengini korumuştur. UV uygulamaları ayrıca SÇKM, fruktoz ve sakkaroz miktarını etkilememiş, glikoz miktarını ise kontrole göre UV-A, UV-B ve UV-C uygulamaları sırasıyla 1,8; 1,92 ve 1,94 oranında arttırmıştır. Çalışmada UV uygulamaları elektrolit sızıntısını ve ağırlık kayıplarını arttırmasına karşın havuç kökü sertliğini etkilememiştir.
 
Anahtar Kelimeler: Antosiyanin, Renk, Siyah Havuç, Toplam Çözünür Fenol, UV Işınlaması.

Abstract:
In this thesis, it was aimed to determine the effects of postharvest high-dose UV-A, UV-B and UV-C irradiation applied to Ereğli black carrots on the anthocyanin content and other biochemical properties of the carrots. In the study, a total of 15 kJ/m2 radiation was applied to the black carrot roots with UV-A, UV-B and UV-C application mechanism on both surfaces of the carrots, and then the carrots were placed in polyethylene packages. Packaged carrots were stored at 10°C in a cold store with 85%-90% relative humidity for 49 days. Black carrots that were not exposed to UV rays were considered as control. During the trial, weekly intervals in carrots; total anthocyanin content (mg/kg TA), total soluble phenol content (mg CAE/100 mL), L*, a*, b* and h° color values, total soluble solids content (%), fructose (mg/kg), glucose (mg/kg) and sucrose content (mg/kg), electrolyte leakage (%), fruit firmness (N) and weight loss (%), analyzes and measurements were made. In the study, although UV applications did not have a significant effect on the total anthocyanin content, the highest total anthocyanin was measured as 60.45 mg/kg in UV-A application on the 49th day. In the experiment, UV applications increased the total soluble phenol (TSP) content significantly on the 35th and 42nd days, and the highest TSP was measured at 490 mg/kg in UV-C on the 35th day, and in the UVA application at 471.5 mg/kg on the 42nd day. UV treatments significantly increased the L* value and thus the brightness of black carrots. In addition, UV treatments were maintain the color of the carrots by decreasing the a* values and increasing the b* and ho color values of the black carrots. UV treatments also did not affect the TSS, fructose, and sucrose content, while increasing glucose content. The glucose content of black carrots in UV-A, UV-B, and UV-C was high at 1.8, 1.92, and 1.94 percent compared to the control. In the study, although UV applications increased electrolyte leakage and weight losses, they did not affect fruit flesh firmness.


Keywords: Anthocyanin, Color, Black Carrot, Total Soluble Phenol, UV Irradiaton.