Türk Özel Hukukunda ticari vekillik
Turkey commercial counseling for private law
Yazar: EMİN KAYA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET EMİN BİLGE
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Ticaret Hukuku) Ana Bilim Dalı / Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ticaret Kanunu = Commercial Code ; Ticari tellallık = Commercial brokerage ; Ticari temsilcilik = Commercial agency ; Ticari vekillik = Commercial counseling ; Tüccar = Merchant ; Türk özel hukuku = Turkish private law ; Özel hukuk = Private law

Özet:
Ticari vekil, yürürlükteki Borçlar Kanunu m. 453-456 hükümleri arasında düzenlenmiştir. Bu hükümler, İsviçre Borçlar Kanunu'ndaki hükümlerin bir tercümesinden ibarettir. İsviçre Borçlar Kanunu'ndaki düzenleme ise, küçük değişiklikler dışında Alman Ticaret Kanunu hükümlerinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Ticari vekil, Borçlar Kanunu Tasarısı'nda, m.551 hükmünde düzenlenmiştir. Tasarı m. 551 hükmünde, maddenin sistematik yapısı ile metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, bir hüküm değişikliği getirilmemiştir.Ticarî vekil, ticarî ilişkiler için verilen her türlü temsil yetkisini, özellikle de bir ticarî işletmeyi işleten kişinin verdiği temsil yetkisini ifade eder. Ticari vekilin unsurları; bir ti?cari işletmenin varlığı, yetkili kişi tarafından atanma, ticari vekil olabilecek bir kişinin bulunması ve ticari işletmenin bütün veya belirli işlerini görmek üzere tayin edilmesidir.Ticari vekil, iç ilişki bakımından kendisini tayin eden tacir ile ilişki içerisinde iken, dış ilişki bakımından üçüncü kişilerle ilişki içerisindedir. Ticari vekil ile üçüncü kişiler arasındaki ilişkiler bakımından, ticari vekil BK. m.32 vd. anlamında temsilcidir.Ticari vekil, kural olarak işletme sahibi veya onun ticari mümessili tarafından tayin edilir. Tüzel kişiler tarafından işletilen ticari işletmelerde ticari vekil, tüzel kişinin yetkili organlarınca tayin edilir. Ticari vekillik yetkisinin verilmesi, kural olarak hiçbir şekle bağlı değildir. Yetki, sözlü olarak verilebileceği gibi, yazılı olarak da verilebilir. Ticari vekilin tayini ticaret siciline tescil ve ilan olunamaz. Buna rağmen, tescil ve ilan yapılmışsa, bu tescil hukuki sonuç doğurmaz.Ticari vekile işletmenin bütün işlerinde taciri temsil yetkisi verilebileceği gibi, ticari vekile, belirli bazı işlemlerde taciri temsil yetkisi de verilebilir. Birinci durumda genel yetkili ticari vekil, ikinci durumda ise, özel yetkili ticari vekil söz konusu olur. Özel yetkili ticari vekillerden, satış mağazası memurları ve seyyar tüccar memurlarıdır önemine binaen kanunda özel olarak düzenlenmiştir.Ticari işletme sahibi, ticari vekillerin temsil yetkisini, üçüncü kişilere usulünce duyurmuş olmak şartı ile sınırlandırılabilir. Duyurunun gereğince yapılmış olup olmadığı dürüstlük kuralına göre belirlenir.

Abstract:
Commercial agent is regulated under Article 453-456 of the Law on Obligation. These provisions are just translations of the relevant provisions of the Swiss Obligation Law. Provisions in the Swiss Obligation Law were laid down in parallel with relevant provisions of the German Commercial Code.Commercial agent is regulated under Article 551 of the Draft Obligation Law. No change has been brought with the exception of the corrections made in the systematic nature of Article and simplification of the language used.Commercial agent means representative authorization of all kind for commercial relations. It particularly means representative authorization given by the person running a commercial undertaking.The element of a commercial agent is the existence of a commercial undertaking, an appointment by authorized person, existence of a person capable of being a commercial agent and appointment of a commercial agent to carry out all or certain conducts of the commercial undertaking.While commercial agent is in relation with merchant who has appointed him/her as far as domestic relation is concerned, he/she is in relation with third parties as far as external relation is concerned. Commercial agent is a representative within the meaning of Article 32 of the Obligation Law when it comes to the relation between commercial agent and third parties.In principle, commercial agent shall be appointed by the owner of the commercial undertaking or his/her commercial representative. Commercial agent in commercial undertakings run by legal persons shall be appointed by the authorized organ of the legal person. In principle, an authorization to act as a commercial agent has no procedural requirements. Authorization can be given either orally or in written. Appointment of the commercial agent is neither registered in commercial register nor declared. However, if it has been registered and declared, this cannot produce a legal effect.A full authorization can be afforded to the commercial agent to represent the merchant. Likewise partial authorization can also be possible. In the first case, there is a fully authorized commercial agent at stake. In the second case, there is a specially authorized commercial agent in question.Specially authorized commercial agents are employees of the commercial outlets and itinerant merchants. It is specially regulated due to its importance.The owner of the commercial undertaking can limit the representative powers of the commercial agent on condition that he/she duly announces it to third parties. Whether or not the announcement has been duly made shall be determined under the principle of honesty.