Dondurulmuş çözdürülmüş holştayn ırkı boğa spermasının morfoloji tespitinde farklı metodların karşılaştırılması
Comparison of different methods in determining the morphology of frozen-frosted holstein bull sperm
Yazar: İSMAİL YAMAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESER AKAL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Dondurarak saklama = Cryopreservation ; Holştayn sığırı = Holstein cattle ; Mikromorfoloji = Micromorphology ; Papanicolaou Testi = Papanicolaou Test ; Sperm = Spermatozoa ; Sperma özellikleri = Sperm characteristics

Özet:
Hayvanlarda görülen düşük fertilitenin en önemli nedeni ejakülat içerisindeki spermatozoa ve akrozomda meydana gelen bozukluklardan kaynaklanır. Sperma morfolojisi erkek üreme kapasitesinin belirlemede çok önemli bir göstergedir. Spermada morfolojik bozuklukların saptanması amacıyla birçok metot mevcuttur. Bu tez çalışmasında dondurulmuş çözdürülmüş boğa spermasında spermatozoon morfolojisinin değerlendirilmesinde, sıvı fikzasyon metodu (Hancock), SpermBlue® ile boyama, Spermac® ile boyama, Diff-Quick® ile boyama ve Papanicolaou® ile boyama yöntemleri kullanılarak, dondurulmuş-çözdürülmüş spermalarda anormal spermatozoa oranı tespitinde kullanılan farklı yöntemlerin uygulanabilirliği, geçerliliği ve doğrulukları hakkında değerlendirmeler yapılması ve anormal spermatozoa oranı tespitinin saptanmasında farklı yöntemlerle elde edilen bulgular arasındaki farklılıklar ve benzerliklerin ortaya konması amaçlanmıştır. Holstein ırkı boğalardan aynı tarihte ve ortak koşullarda toplanan (n:50) spermalardan elde edilen 0,25 ml'lik dondurulmuş payetler kullanıldı. Anormal spermatozoa oranını belirlemek amacıyla yukarıda belirtilen beş faklı metot kullanıldı. Baş-akrozom kısmına ait, gövde kısmına ait, kuyruk kısmına ait anomaliler ayrı ayrı değerlendirildi. Elde edilen baş-akrozom kısmına ait anomali sonuçları değerlendirildiğinde Spermac®, Diff-Quick® ve Papanicolaou® ile ulaşılan sonuçlar istatistiki anlanma benzerlik göstermiştir (p>0,05). Gövde kısmına ait anomali sonuçları değerlendirildiğinde Hancock ve SpermBlue® ile ulaşılan sonuçlar istatistiki anlanma benzerlik göstermiştir (p>0,05). Kuyruk kısmına ait anomali sonuçları değerlendirildiğinde bütün metotlar ile ulaşılan sonuçlar istatistiki anlanma benzerlik göstermiştir (p>0,05). Tez çalışmamız sonucunda Anormal spermatozoanın değerlendirilmesinde bu beş yöntemden birbirini doğrulaması açısından daha çok Diff-Quick®, Papanicolaou® ve Spermac® yöntemleri birbiri arasında tutarlıdır ve tercih edilmesi önerilir.

Abstract:
The most important cause of infertility in animals is due to defects in the spermatozoa and acrosome in the ejaculate. Sperm morphology is a very important indicator of male reproductive capacity. There are many methods for detecting morphological disorders in sperm. In this thesis study, the evaluation of sperm morphology in frozen-thawed bull semen, determination of abnormal spermatozoa ratio in frozen-thawed semen using liquid fixation method (Hancock), staining with SpermBlue®, Spermac®, Diff-Quick® and Papanicolaou®. It is aimed to evaluate the applicability, validity and accuracy of the different methods used and to reveal the differences and similarities between the findings obtained by different methods in determining the abnormal spermatozoa ratio. 0.25 ml frozen straws obtained from semen (n:50) collected on the same date and under common conditions from Holstein bulls were used. Five different methods mentioned above were used to determine the abnormal spermatozoa rate. Abnormality of the head-acrosome part, the body part, and the tail part were evaluated separately. When the abnormality results of the head-acrosome part were evaluated, the results obtained with Spermac®, Diff-Quick® and Papanicolaou® showed statistically similarity (p>0.05). When the abnormality results of the trunk part were evaluated, the results obtained with Hancock and SpermBlue® showed statistical significance (p>0.05). When the abnormality results of the body part were evaluated, the results obtained with all methods showed statistically similarity (p>0.05). As a result of our thesis study, Diff-Quick®, Papanicolaou® and Spermac® methods are more consistent among each other and it is recommended to be preferred in terms of confirming each other among these five methods in the evaluation of abnormal spermatozoa