Dünya ekonomisinde küreselleşmeden korumacılığa geçiş sürecinde Türkiye ve ABD'nin dış ticaret politikaları
Foreign trade policies of Turkey and United States during the transition from globalization to protectionism in the world economy
Yazar: KARDELEN CENGİZ
Danışman: PROF. DR. NURDAN ASLAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Para Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Dış ticaret politikaları = Foreign trade policies ; Korumacılık = Protectionism ; Korumacılık politikaları = Protectionism policies ; Liberalizm = Liberalism ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ekonomi = International economy ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Uluslararası ticaretin varoluşundan beri serbest ticaret savunucuları ile korumacılık savunucuları arasındaki çatışma devam etmiştir. Her iki görüş de oldukça eskiye dayanmakta birlikte zaman içinde çeşitli teorilerle iktisatçılar tarafından geliştirilmişlerdir. 1980 sonrası artan küreselleşme ile ülkeler serbest ticaret politikalarını benimsemeye başlamışlardır ve ulus-ötesi kuruluşlar dünya ekonomisinde yerini almışlardır. Ancak dünya ekonomisinde geçmişten bugüne kırılma noktaları yaşanmıştır ve bazı dönemler serbest ticaret ağırlık kazanırken bazı dönemler de korumacılık ağırlık kazanmıştır. Ülkeler kriz ortamlarında ekonomilerini korumak adına korumacı politikalara yönelirken liberalliğin ve rekabetin arttığı, dışa açılmanın fayda sağlayacağının düşünüldüğü dönemlerde serbest ticarete yönelmişlerdir. 
2008 krizinin bu anlamda serbest ticaretten korumacılığa geçişte bir dalga olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Özellikle 2016'da Donald Trump'ın Amerika Birleşik Devletleri başkanı olarak seçilmesiyle birlikte dünya ekonomisinde korumacılık uygulamalarında artış yaşanmıştır. Uygulanan politikaların ABD çıkarına olması amaçlanmıştır ancak asıl soru bu politikalara karşı göstergelerin ve verilerin nasıl değiştiğidir. Donald Trump'ın ilk hamlesi ABD'nin en çok dış ticaret açığı verdiği ülke olan Çin'e karşı gerçekleşmiştir. Çin'in de ABD'ye misillemeler ile karşılık vermesi sonucunda taraflar arasında bir ticaret savaşı başlamıştır. Ülkelerin göstergelerine ve verilerine bakıldığında bu durumdan ABD'nin ve Çin'in birçok yönden etkilendiğini ve etkileneceğini söylemek mümkündür. 
Türkiye de ağırlıklı olarak korumacılık politikalarının uygulandığı dönemlerde benzer politikaları uygulamıştır. Aynı zamanda 2008 sonrasında artan korumacılığın ve 2016 sonrası başlayan ticaret savaşının bir parçası haline gelmiştir. Küresel ekonomide yaşanan bu değişim Türkiye'yi de farklı dış ticaret politikaları uygulamaya itmiştir, birçok açıdan da olumlu ve olumsuz etkilemiştir. ABD, Türkiye ve Çin gibi ülkelerin dışında ticaret savaşının küresel etkileri ve bu savaşa bir şekilde dahil olmaları nedeniyle başka birçok ülke de gelişmelerin bir aktörü olmuşlardır. Artan korumacılık uygulamalarından olumsuz yönde etkilenecek ülkelerin başında ise uygulanan korumacılık politikalarına misilleme ile karşılık verecek güce dahi sahip olmayan ülkeler ve gelişmekte olan gelmektedir. Dünya ekonomisinin birer parçası olan bütün ülkeler bir şekilde kendilerini liberalizmden korumacılığa geçiş döneminin içinde bulmuşlardır ve buna yönelik politikalar izlemişlerdir. Bu politikalar ise hem söz konusu ülkeleri hem de küresel ekonomiyi çeşitli yönlerden etkilemiştir.

Abstract:
Since the existence of international trade, the conflict between free trade advocates and protectionism advocates has continued. Both views are quite ancient, but they have been developed by economists with various theories over time. With increasing globalization after 1980, countries began to adopt free trade policies and transnational organizations took their place in the world economy. But the world economy has experienced breaking points from the past to the present. By the way, free trade was practiced in some periods and protectionism was practiced in some periods by countries in world economy. Countries have turned to protectionist policies in order to protect their economies in crisis environments and they have turned to free trade in periods when liberalism and competition have increased and it is thought that opening up will benefit. 
It would not be wrong to say that the 2008 Crisis is a wave in the transition from free trade to protectionism. Especially with the election of Donald Trump as a president of the United States in 2016, there has been an increase in protectionism policies in the world economy. The policies implemented are intended to be in the interest of the United States, but the real question is how the indicators and data against these policies change. Donald Trump's first move was against China, the country where the United States has the most foreign trade deficits. As a result of China's retaliation against the United States, a trade war began between the countries. Looking at the indicators and data of countries, it is possible to say that the United States and China are affected and will be affected in many ways. 
Turkey also applied similar policies during protectionism policies were mainly applied. It has also become part of increased protectionism after 2008 and the trade war that began after 2016. This change in the global economy has also pushed Turkey to implement different foreign trade policies and it has had a positive and negative impact in many ways. 
Apart from countries such as the United States, Turkey and China, also many other countries have been an actor in the developments due to the global effects of the trade war and their involvement in this war. At the beginning of the countries that will be negatively affected by the growing protectionism practices, countries and developing countries that do not even have the power to respond to the protectionism policies implemented in retaliation. All countries that are part of the world economy have somehow found themselves in the transition period from liberalism to protectionism and have pursued policies towards this. On the other hand, these policies have affected not only these countries but also the global economy in various ways.