II. Meşrutiyet dönemi basınında kadın eğitimi meselesi
The issue of women's education in the press during the Second Constituonal era
Yazar: ELİF ÇİFÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL ERSİN AVCI
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
II. Meşrutiyet Dönemi Osmanlı tarihinde kadınların toplumsal konumlarının yeniden 
değerlendirilmesi açısından kritik bir dönemi teşkil etmektedir. Bu dönemde kadın eğitimi 
üzerine yapılan tartışmalar, dönemin kadın dergileri aracılığıyla geniş kitlelere ulaşmıştır. 
Osmanlı İmparatorluğu'nun modernleşme sürecinde kadınların eğitiminin önemine vurgu 
yapan bu çalışmalar, toplumsal cinsiyet eşitliğine giden yolda atılan ilk adımlar olarak 
değerlendirilebilir. Tanzimat ve Islahat reformlarının ardından gelen bu dönemde, kadınların 
eğitim hakları ve toplumsal rollerine dair çeşitli görüşler ortaya konmuştur. İslamcı, Batıcı 
ve Türkçü yaklaşımlar arasında süregelen bu tartışmalar, dönemin basınında geniş yer 
bulmuştur. Bu tez, II. Meşrutiyet döneminde kadın eğitimi üzerine yapılan tartışmaları ve bu 
tartışmaların dönemin kadın dergilerindeki yansımalarını detaylı bir şekilde ele almaktadır. 
Bu çalışma, dönemin kadın eğitimi tartışmalarını, sosyal, kültürel ve politik 
bağlamda değerlendirerek, kadınların eğitim hakkı ve toplumsal rollerine dair görüşlerin 
şekillenişini incelemektedir. Modernleşme sürecinde basının üstlendiği rol çerçevesinde, 
kadın dergilerindeki yazılar ve tartışmalar, toplumsal cinsiyet eşitliğine katkı sağlama 
potansiyeli ile ele alınmıştır. Bu tartışmaların, kadınların kamusal hayatta daha aktif roller 
üstlenmesini teşvik eden içerikleri ve dönemin sosyal dinamiklerine etkileri de analiz 
edilmiştir. Çalışma, bu bağlamda, kadın eğitimi konusundaki söylemlerin toplumsal 
modernleşme üzerindeki yansımalarını ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Abstract:
The Second Constitutional Era in Ottoman history represents a crucial period for re
evaluating women's societal roles. Discussions on women's education during this time 
reached broader audiences through contemporary women's magazines. Emphasizing the 
importance of women's education in the Ottoman Empire's modernization process, these 
efforts can be seen as the first steps toward gender equality. Following the Tanzimat and 
Islahat reforms, this period witnessed diverse perspectives on women's educational rights 
and social roles. Debates between Islamic, Western, and Turkish nationalist approaches were 
extensively covered in the press of the time. This thesis thoroughly examines these 
discussions on women's education during the Second Constitutional Era and their reflections 
in women's magazines of the period. This study explores the debates on women's education 
during the period, focusing on their social, cultural, and political context. It examines how 
ideas about women's right to education and their roles in society were formed. The study 
highlights the role of the press, especially women's magazines, in promoting gender equality 
and encouraging women to take more active roles in public life. It also looks at how these 
discussions influenced the social changes of the time and aims to show how ideas about 
women's education contributed to modernization.