Evli bireylerin evlilik doyumlarının psikolojik iyi oluş, eş desteği, bilinçli farkındalık düzeyleri ve bazı kişisel değişkenler açısından incelenmesi
Examination of married individuals marital satisfaction in terms of psychological well- being, spousal support and mindfulness levels
Yazar: GÖZDE AYDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE IRKÖRÜCÜ KÜÇÜK
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Eş desteği = Spousal support ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı evli bireylerin evlilik doyumlarının psikolojik iyi oluş, eş desteği, bilinçli farkındalık düzeylerinin bazı kişisel değişkenler açısından incelenmesidir. Bu amaçla evli bireylerin psikolojik iyi oluş düzeyleri, eş destek düzeyleri, bilinçli farkındalık düzeyleri; cinsiyet, yaş, eğitim durumu, çalışma durumu, kaç yıldır evli oldukları, çocuk sayıları ve nasıl evlendikleri (görücü usülü, flört) değişkenleri bakımından incelenmiştir.
        Bu araştırma ilişkisel tarama modeline uygun bir araştırmadır. Araştırma Ankara ilinde yaşayan en az 3 yıldır evli olan 485 (354 kadın, 131 erkek) katılımcıdan elde edilen veriler ile gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada verilerin toplanması için demografik bilgileri içeren kişisel bilgi formu, bireylerin evlilik doyumunu ölçek amacıyla 'Evlilik Doyumu Ölçeği', psikolojik iyi oluş düzeylerini tespit etmek amacıyla 'Psikolojik İyi Oluş Ölçeği', eş destek düzeylerini belirlemek amacıyla 'Eş Destek Ölçeği' ve bilinçli farkındalık düzeylerini ölçmek amacıyla 'Bilinçli Farkındalık Ölçeği' kullanılmıştır. Araştırmadaki verilerin normal dağılıp dağılmadığının test edilmesi amacıyla veriler üzerinde Kolmogorov Smirnov testi yapılmış ve daha sonra verilerin analizi kısmına geçilmiştir. Verilerin analizi için: Kruskall Wallis testi, Mann Whitney U testi, Spearman Korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır.
        Araştırmanın sonuçlarına göre evlilik doyumu yaş, eğitim durumu, çocuk sayısı, çalışma durumu, evlilik süresine göre farklılık göstermezken; cinsiyet, evlilik süresi ve evlenme biçimine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Katılımcıların Evlilik Doyumu Ölçeğinden aldıkları puanlara bakıldığında; erkeklerin puanlarının kadınların puanlarından daha yüksek olduğu, kendileri tanışarak evlenenlerin puanlarının görücü usulü ile evlenenlerden daha yüksek olduğu, 3-7 yıl evli olan bireylerin puanları en düşük iken, 17 yıl ve üzeri evli olan bireylerin puanları en yüksek bulunmuştur.  Psikolojik iyi oluş düzeyi cinsiyet, eğitim durumu, çalışma durumu, evlilik süreleri, evlenme biçimi, yaş ve çocuk sayısı değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Eş destek düzeyi, cinsiyet, çalışma durumu, yaş gibi değişkenlere göre farklılık göstermezken; eğitim düzeyi, evlilik süresi, evlenme biçimi ve çocuk sayısı değişkenlerine göre farklılık göstermektedir. Katılımcıların eş desteği alt boyutları olan; duygusal destek, maddi yardım ve bilgi desteği puanları eğitim durumlarına göre anlamlı bir farklılık gösterirken; takdir etme desteği, sosyal ilgi desteği puanları eğitim durumlarına göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Katılımcıların görücü usulü ile evlenenlerin puanları kendileri tanışarak evlenenlerden daha yüksek olduğu; duygusal destek puanlarına bakıldığında, 13- 17 yıl evli olan bireylerin puanları en yüksek iken, 3-7 yıl evli olan bireylerin puanları en düşük olduğu; çocuğu olmayanların, 1 çocuğa sahip olanların, 2 çocuğa sahip olanların, 3 ve üzeri çocuğa sahip olanların puanları diğer boyutlardan alınan puanlara göre daha yüksek bulunmuştur.
        Bilinçli farkındalık ise, evlenme biçimi, çalışma durumu, cinsiyet, evlilik süresi, çocuk sayısı, eğitim durumuna göre farklılık göstermezken; yaş değişkenine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Yaş değişkeni açısından 36-66 yaş aralığında yer alan katılımcıların puanlarının 21-35 yaş aralığında olan katılımcılardan daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Spearman korelasyon analizleri sonucunda bireylerin evlilik doyumu düzeyi ile psikolojik iyi oluş düzeyleri arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Evlilik doyumu düzeyi ile eş destek düzeyleri arasında negatif yönlü ilişki bulunmuştur. Evlilik doyumu ile bilinçli farkındalık düzeyleri arasında ise pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Yapılan regresyon analizi sonucunda psikolojik iyi oluş ve eş desteğinin evlilik doyumu üzerindeki değişimin %23'ünü açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. 

Anahtar Sözcükler: Evlilik Doyumu, Psikolojik İyi Oluş, Eş Desteği, Bilinçli Farkındalık, Evlilik.

Abstract:
The aim of this study is to examine the marital satisfaction of married individuals, psychological well- being, spousal support, mindfulness levels in terms of some personal variables. For this purpose, psychological well-being levels, spousal support levels, mindfulness levels of married individuals were examined in terms of; gender, age, education level, employment status, how many years they have been married, the number of children and how they got married (arranged, dating) variables. This research is suitable for the relational screening model. The research was carried out with the data obtained from 485 (354 female, 131 male) participants who have been married for at least 3 years, living in Ankara. In this study, a personal information form containing demographic information, a 'Marriage Satisfaction Scale' to measure individuals' marital satisfaction, a 'Psychological Well-being Scale' to measure psychological well-being levels, a 'Spousal Support Scale' to measure spousal support levels. The 'Mindful Attention Awareness Scale' to measure mindfulness level were used to collect data. In order to test whether the data in the research show a normal distribution. Kolmogorov Smirnov test was performed on the data and then the data analysis part was started. For the analysis of the data: Kruskall Wallis test, Mann Whitney U test, Spearman Correlation analysis and multiple regression analysis were used. 
According to the findings of the research, while marital satisfaction does not differ according to age, education level, employment status, and duration of marriage; there are significant differences according to gender, type of marriage and number of children. Considering the scores of the participants from the Marriage Satisfaction Scale; ıt was found that male's scores were higher than female's, that the scores of those who got married by themselves were higher than those who got married by arranged method, while the scores of the individuals who were married for 3-7 years were the lowest, while the scores of the individuals who were married for 17 years or more were the highest. The level of psychological well-being did not differ according to gender, educational status, employment status, duration of marriage, and type of marriage; differs significantly according to age and number of children variables. While the level of spousal support does not differ according to gender and working status; ıt differs significantly according to age, education level, duration of marriage, type of marriage and number of children. The sub- dimensions of the participants' spousal support; emotional support, fianncial aid and information support scores show a significant difference according to their educational status; Appreciation support and social interest support scores did not show a significant difference according to educational status. The scores of the participants who got married by arranged method were higher than those who got married by meeting themselves; When the emotional support scores are examined, the scores of the individuals married for 13-17 years are the highest, while the scores of the individuals married for 3-7 years are the lowest; The scores of those who do not have children, those who have 1 child, those who have 2 children, and those who have 3 or more children were found to be higher than the scores obtained from other dimensions. 
Mindfulness, on the other hand, does not differ according to the type of marriage, gender, education level; ıt differs significantly according to age, employment status, duration of marriage and number of children. In terms of age variable, it was determined that the scores of the participants in the 36-66 age range were higher than the participants in the 21- 35 age range. As a result of Spearman  correlation analysis, a positive and significant relationship was found between the level of marital satisfaction and the level of psychological well-being. A negative relationship was found between marital satisfaction and spousal support. A positive relationship was found between marital satisfaction and the level of mindfulness. As a result of the regression analysis, it was concluded that psychological well-being and, spousal support explained 23% of the change in marital satisfaction.

Keywords: Marriage Satisfaction, Psychological Well-being, Spousal Support, Mindfulness, Marriage.