Beden eğitimi öğretmenlerinin rekreasyon faaliyetlerine katılımındaki fayda, serbest zaman doyumu düzeyleri ile bilişsel esneklikleri arasındaki ilişki
The relationship between physical education teachers' benefits of participation in recreational activities, leisure time satisfaction levels, and cognitive flexibility
Yazar: ÖZLEM SİNEM USLU
Danışman: DOÇ. DR. ALPASLAN GÖRÜCÜ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmada, beden eğitimi öğretmenlerinin rekreasyon faaliyetlerine katılımlarındaki fayda, serbest zaman doyumu ile bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır.
İlişkisel tarama modelinde nicel bir araştırma olarak gerçekleştirilen bu çalışmanın örneklem grubu, Antalya ilinde görev yapan 191 kadın ve 324 erkek olmak üzere toplam 515 beden eğitimi öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmaya katılan öğretmenler, amaçlı örnekleme yöntemlerinden benzeşik homojen örnekleme yöntemi ile seçilmiş ve katılımcıların belirlenmesinde gönüllülük esası göz önünde bulundurulmuştur.
Araştırmada veri toplama araçları olarak, araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu , Ho (2008) tarafından geliştirilen Rekreasyon Fayda Ölçeği, Beard ve Ragheb (1980) tarafından geliştirilen Serbest Zaman Doyum Ölçeği, Martin ve Rubin (1995) tarafından geliştirilen Bilişsel Esneklik Ölçeği kullanılmıştır.
Ölçeklerden elde edilen veriler istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Verilerin tanımlayıcı istatistikleri yapılmış, ortalama, standart sapma, yüzde ve frekans değerleri alınmıştır. Normallik sınaması ve varyansların homojenliğinde ShapiroWilk ve Levene, ikili karşılaştırmalarda Independent-Samples T, çoklu karşılaştırmalarda One-Way ANOVA, farklılık kaynağının belirlenmesinde ise Tukey HSD testleri ve Korelasyon kullanılmıştır.  Anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edilmiştir.
Araştırma bulgularına göre; kadın, eşi işçi ve öğretmen, bekar, devlet okulunda çalışan, 2. kademede görev yapan beden eğitimi öğretmenleri rekreasyon faaliyetlerine katılımdan daha fazla fayda sağlamaktadır. Beden eğitimi öğretmenlerinin yaşları yükseldikçe rekreasyon faaliyetlerine katılımdan elde ettikleri fayda düşmekte ve serbest zamanlarında yaptıkları aktivitelerden eğitimsel boyutu hariç tüm boyutlarda daha az memnun olmaktadırlar. Beden eğitimi öğretmenleri çocuk sayıları arttıkça daha bilinçli bireyler olmakta, ancak, rekreasyon ve serbest zaman aktivitelerinden daha az yararlanmakta ve memnuniyet duymaktadır. Beden eğitimi öğretmenlerinin bilişsel esneklikleri üzerinde aylık gelirin belirleyici etkisi vardır.
Beden eğitimi öğretmenlerinin rekreasyon faaliyetlerine katılımlarındaki fayda, serbest zaman doyumu ve bilişsel esneklik düzeyleri arasında zayıf, orta, yüksek ve çok yüksek olmak üzere farklı düzeylerde ve pozitif yönlü korelasyon ilişkisi vardır.
Sonuç olarak, beden eğitimi öğretmenleri serbest zaman aktivitelerinden genel anlamda memnundur. Rekreasyonel aktivitelerin fiziksel, psikolojik ve sosyal açıdan faydalı olduğuna, bireylerin fiziksel ve psikolojik özelliklerine daha fazla katkıda bulunduğuna, ancak, sosyal yaşantılarına ya da sosyalleşmelerine katkısının daha az olduğuna inanmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Rekreasyon, Serbest Zaman Doyumu, Bilişsel Esneklik, Beden Eğitimi Öğretmeni

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between the benefits of physical education teachers' participation in recreational activities, leisure time satisfaction and cognitive flexibility levels.
The sample group of this study, which was carried out as a quantitative research in the relational screening model, consists of a total of 515 physical education teachers, 191 women and 324 men, working in the province of Antalya. The teachers participating in the research were selected with the homogeneous homogeneous sampling method, one of the purposive sampling methods, and the principle of voluntariness was taken into account in the determination of the participants.
Personal Information Form created by the researcher, Recreation Utility Scale developed by Ho (2008), Leisure Satisfaction Scale developed by Beard and Ragheb (1980), Cognitive Flexibility Scale developed by Martin and Rubin (1995) were used as data collection tools in the research.
The data obtained from the scales were analyzed and interpreted with statistical methods. Descriptive statistics of the data were made, mean, standard deviation, percentage and frequency values were taken. ShapiroWilk and Levene were used for normality test and homogeneity of variances, Independent-Samples T for pairwise comparisons, One-Way ANOVA for multiple comparisons, Tukey HSD tests and Correlation were used to determine the source of difference. The significance level was accepted as 0.05.

According to the research findings; Physical education teachers, who are women, spouses are workers and teachers, single, working in public schools, and working at the 2nd level, benefit more from participation in recreational activities. As the age of physical education teachers increases, the benefit they get from participating in recreational activities decreases and they are less satisfied with the activities they do in their free time in all dimensions except the educational dimension. Physical education teachers become more conscious individuals as the number of children increases, but they benefit less from recreation and free time activities and are less satisfied. The monthly income has a decisive effect on the cognitive flexibility of physical education teachers.
There is a positive correlation between physical education teachers' participation in recreational activities, leisure time satisfaction and cognitive flexibility at different levels as weak, medium, high and very high.
As a result, physical education teachers are generally satisfied with their free time activities. He believes that recreational activities are beneficial physically, psychologically and socially, contribute more to the physical and psychological characteristics of individuals, but contribute less to their social life or socialization.
Keywords: Recreation, Leisure Time Satisfaction, Cognitive Flexibility, Physical Education Teacher 
 
1. GİRİŞ