Sosyal bilgiler dersinde kullanılabilecek bir öğretim yöntemi olarak sözlü tarih: Amaç, içerik, uygulama
Oral history as a teaching technique that can be used in social sciences lessons; purpose,content, application
Yazar: MERYEM KAYA
Danışman: DOÇ. DR. YÜCEL KABAPINAR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Sözlü tarih = Oral history ; Yapılandırmacı öğretim yöntemi = Constructivist teaching method ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Yapılandırmacı anlayışta öğretmen geleneksel anlayışta olduğu gibi bilgiyi aktaran değil öğrencinin var olan bilgisiyle yeni elde ettiği bilgi arasında köprü kurmasını sağlayan rehberdir. Öğretmen, öğrencinin bilgiyi oluşturması, yorumlaması; eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerini geliştirmesi için gerekli etkinlikleri hazır hale getirir. Eski programda yer almayan sözlü tarih ve yerel tarih yöntemlerinden yeni Sosyal Bilgiler Öğretim Programı'nda 4. sınıftan itibaren tarih konularının öğretiminde yararlanıldığı görülmektedir. Sosyal Bilimler olarak Sosyal Bilgiler Öğretimi anlayışı ile hareket eden yeni Sosyal Bilgiler programında her öğrenci küçük bilim adamı gibi görülmektedir. Böylece ilgili bilim dalında kullanılan yöntem ve teknikleri kullanarak öğrencinin bir takım becerileri kazanması beklenir. Öğrencinin sosyal bilimlerin üretmiş olduğu farklı bakış açılarını görmesi, kanıt ve kaynakları tanıması, incelemesi ve değerlendirme sürecinde kanıt ve kaynaklardan faydalanarak probleme ilişkin kendi bakış açısını oluşturması gibi. Ayrıca öğrenci tarihsel empati becerisini kazanmış olur. Bu çalışma ile öğrencilerin, teoriden uygulamaya, sözlü tarihe ilişkin yöntemin gerektirdiği tüm süreçleri deneyimlemesi ve tıpkı küçük bir tarihçi gibi saptanan konuda bilgi ve bakış açısı oluşturması/geliştirmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla araştırma nitel bir çalışma olup; farklı bir öğretim yönteminin öğretici tarafından sınıfta uygulanması nedeniyle ?eylem araştırması? olarak modellenmiştir.Sosyal Bilgiler Öğretim Programı'nda yer alan ?Ekonomi ve Sosyal Hayat? ünitesi içindeki ?Mesleğimi Nasıl Seçmeliyim?? konusu öğrencilerle sözlü tarih performans konusu olarak çalışılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 7. sınıfa devam eden 24 öğrenci oluşturmuştur. İkili gruplar halinde çalışan öğrenciler, araştırma konusuna uygun kişilerle görüşmeler yaparak ödevlerine temel oluşturacak verileri toplamıştır. Verileri toplamak amacıyla ön test, son test, öğrenci günlükleri; öğrenci ödevleri, görüşmeleri, sunumları ve veli anketi kullanılmıştır. Sözlü tarih ödev sürecine ve elde edilen ürünlere ilişkin dokümanlar nitel veri analiz yöntemlerinden içerik analizine tabi tutulmuştur. Öğrencilerin sözlü tarih çalışmasına ilişkin ürünleri araştırmacı tarafından geliştirilen ?Sözlü Tarih Araştırma Ödevi Değerlendirme Rubriği? esas alınarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonunda Öğrenci velileri, sözlü tarih çalışmasını beğendiklerini ve sözlü tarih yönteminin öğrencilere iletişim becerisi başta olmak üzere birçok beceriyi kazandırdığını dile getirmişlerdir. Öğrenci verilerinde hareketle sözlü tarih sürecinde öğrencilerin istekli oldukları merakla birlikte heyecan yaşadıkları anlaşılmıştır. Öğrencilerin sözlü tarih ve meslek seçimi hakkında bilgi sahibi oldukları, meslek seçiminde meydana gelen değişim ve sürekliliği algıladıkları ortaya çıkmıştır.

Abstract:
In the constructivist approach, the teacher is a guide who helps the students to construct a bridge between their existing knowledge and newly gained knowledge, rather than just transmitting the knowledge as in the traditional approach. The teacher prepares the necessary activities that the student needs to construct and analyze the knowledge, and to improve critical thinking and problem solving skills. It is seen that oral history and local history methods which weren?t included in the previous curriculum have been used in teaching history subjects starting from Grade 4 in the new Social Studies Curriculum. Each student is considered as a young scientist of Social Sciences in the new Social Studies curriculum, which acts alongside the Social Studies Education approach. Hereby, the student is expected to gain some skills by using the methods and techniques used in the related branch of science. For instance, the student observes the different points of view produced by the social sciences; recognizes and analyzes the proofs and the resources, and constructs his/her own perspective on the problem by using these proofs and resources in the evaluation process. In addition, the student acquires the skill of historical empathy. The purpose of this study is to have the students experience all processes from theory to practice required by the method related with the oral history, and construct/develop knowledge and perspective in the determined subject just like a young scientist. This study is therefore a qualitative research, and it was modeled as an ?action research? since a different teaching method was applied by an instructor in the class.The topic ?How Should I Choose My Profession??, in the ?Economy and Social Life? unit of the Social Studies Curriculum, was studied with the students as an oral history performance task. The study group for this investigation consisted of 24 students from Grade 7. The students, working in pairs, collected the data which forms the basis of their homework by interviewing people appropriate to the subject of the research. Pre-tests, post-tests, students? diaries, assignments, interviews, presentations and parent questionnaires were used in order to collect the required data. The documents pertaining to the oral history homework process, and the products obtained within this process, were subject to content analysis among the qualitative data analysis methods. The student products pertaining to the oral history study were assessed against the ?Oral History Research Homework Assessment Rubric? developed by the researcher. After the research, the students? parents expressed that they appreciated the oral history study and that the oral history method had provided the students with various skills, particularly communication skills. With reference to the parents, it is understood that the students were not only eager but also curious and enthusiastic during the oral history process. It was clearly understood that the students have gained salient knowledge about oral history and choice of profession, and their perception of the change and continuity occurring in the choice of profession has been enhanced.