Pelodytes caucasicus türüne ait farklı populasyonların demografik prametrelerinin araştırılması
Investigation of the demographic parameters of di̇fferent populations of the species pelodytes caucasicus
Yazar: KAFİYE GÜMÜŞSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA ERGÜL KALAYCI
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Kurbağalar = Frogs ; Kuyruksuz kurbağalar = Anura ; İskelet kronolojisi = Skeletochronology

Özet:
Kafkas kurbağası (Pelodytes caucasicus) Batı Kafkasya coğrafyasına endemik bir kuyruksuz kurbağa türüdür. IUCN'in Kırmızı Listesinde NT (Tehdide Açık) kategorisinde yer almakta olup populasyonların gözlem altında tutulması gerekliliğini bildirilmiştir. Ayrıca P. caucasicus türüne ait birçok populasyon azalma eğilimi göstermektedir. Türkiye'de Trabzon, Rize, Giresun ve Artvin illerinde dağılım gösterir. Bu çalışmada, P. caucasicus türünde habitat farklılıklarının demografik parametreler ve morfolojik karakterler üzerindeki etkisini incelemek amaçlanmıştır.  Bu amaçla, P. caucasicus türüne ait Karagöl (Artvin), Çat (Rize), Hıdırnebi (Trabzon) ve Cımbırtlık (Giresun) lokalitelerinden toplam 66 birey (6 dişi, 60 erkek) farklı morfolojik parametreler (SVL, HL, HW, NL, TL ve FL) ve yaş yapısı bakımından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu bakımdan popülasyonlar arası morfolojik farklılıklar One-Way Anova, Kruskal Wallis, Tukey ve Mann Whitney U testi kullanılarak tespit edilmiştir. Morfolojik karakterler bakımından popülasyonların ayırımı için ayrıca PCA ve LDA testleri de kullanılmıştır. Kruskal Wallis ve Anova testlerine göre SVL, HW, NL, FL ve TL karakterleri bakımından popülasyonlar arası farklılık tespit edilmiştir. Çat (Rize) bireyleri NL değeri hariç tüm morfolojik karakterler de en küçük değere sahiptir ve diğer populasyonlar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık mevcuttur. Cımbırtlık (Giresun) ve Hıdırnebi (Trabzon) popülasyonları arasında ise hiçbir morfolojik parametrede anlamlı farklılık bulunmazken, PCA ve LDA analizlerinde bu populasyonlar iç içe geçmiş örüntü vermiştir. Yaş yapısı bakımından ise en küçük yaş Cımbırtlık (Giresun) populasyonunda tespit edilmiştir Çat (Rize) ve Hıdırnebi (Trabzon) ile arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir.  
Habitat değişkenliğine toleransı az olan P. caucasicus türünde Çat (Rize) ve Cımbırtlık (Giresun) populasyonları SVL ve yaş yapısı bakımından diğerlerinden ayrılır. Sonuç olarak, bu iki populasyonun da antropojenik etkilerin yoğun olarak görüldüğü lokasyonlar olmasından dolayı bu farklılıkların insani etkiler sebebi ile habitat yıkımının bir sonucu olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
The Caucasian frog (Pelodytes caucasicus) is a tailless frog species endemic to the Western Caucasus. It is in the NT (Near Thereated) category in the IUCN's Red List and has reported the necessity of keeping the populations under observation. In addition, many populations of P. caucasicus show a decreasing trend. It shows distribution in the provinces of Trabzon, Rize, Giresun and Artvin in Turkey. In this study, it was aimed to examine the effect of habitat differences on demographic parameters and morphological characters of P. caucasicus species. For this purpose, a total of 66 individuals (6 females, 60 males) from the Karagöl (Artvin), Çat (Rize), Hıdırnebi (Trabzon) and Cımbırtlık (Giresun) localities belonging to the P. caucasicus species with different morphological parameters (SVL, HL, HW, NL, TL and FL) and age structure were examined comparatively. In this respect, morphological differences between individuals were determined using the One-Way Anova, Kruskal Wallis, Tukey and Mann Whitney U test. PCA and LDA tests were also used to differentiate the populations in terms of morphological characters. According to Kruskal Wallis and Anova tests, there were differences between the groups in terms of SVL, HW, NL, FL and TL characters. Çat (Rize) individuals have the smallest value in all morphological characters except NL value and there is a statistically significant difference between other groups. While there was no significant difference in any morphological parameter between the Cımbırtlık (Giresun) and Hıdırnebi (Trabzon) populations, these populations showed a nested pattern in PCA and LDA analyses. In terms of age structure, the smallest age was determined in the Cımbırtlık (Giresun) population, and a significant difference was found between Çat (Rize) and Hıdırnebi (Trabzon). The Çat (Rize) and Cımbırtlık (Giresun) populations of P. caucasicus species, which have low tolerance for habitat variability, are distinguished from the others in terms of SVL and age structure. As a result, since these two populations are locations where anthropogenic effects are intense, these differences are thought to be a result of habitat destruction due to human effects.