Özel okulda mesleki öğrenme toplulukları: Bir eylem araştırması
Professional learning communities in private schools: An action research
Yazar: NAHİDE NUR DUMLU
Danışman: DOÇ. DR. PINAR YENGİN SARPKAYA
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eylem araştırması = Action research ; Mesleki gelişme = Professional development ; Mesleki öğrenme topluluğu = Professional learning community ; Özel okullar = Special schools ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmenlerin mesleki iş birliği = Teacher collaboration ; İşbirlikçi mesleki gelişim = Cooperative professional development

Özet:
Öğretmenlerin mesleki gelişimi hizmetiçi eğitimler, çalıştaylar gibi kısa süreli geleneksel uygulamalar yoluyla sağlanmaktadır. Yeni eğilimler işbirlikli, yetişkin eğitimi ilkelerine uygun, ihtiyaç temelli, ortaklaşa çalışmaya dayanan uygulamaların önemini vurgulamaktadır. Mesleki Öğrenme Topluluğu, öğrenme ve öğretme süreçlerini daha etkili hale getirmek ve mesleki gelişimi sağlamak için periyodik olarak toplanan ve planladıkları etkinliklerle ilgili paylaşımlarda bulunan, az sayıda eğitimciden oluşan bir topluluktur. Mesleki öğrenme toplulukları geleneksel uygulamalardan farklı olarak öğretmenlerin mesleki gelişimini etkili ve sürekli hale getirebilir. Özel okul öğretmenlerinin mesleki gelişimlerini sağlamada geleneksel uygulamalara yer verilmektedir. Mesleki öğrenme topluluğu uygulamasının özel okullarda öğretmenlerin mesleki gelişimini sağlamada verimli olacağı düşünülmektedir. Buradan hareketle, araştırmada Aydın ili sınırlarında özel bir lisede görev yapan gönüllü İngilizce zümresinin öğretmenlerinden ve farklı branşlardan öğretmenlerden oluşan iki mesleki öğrenme topluluğu kurulmuş, çalışmaları izlenmiş ve etkililiği topluluk üyelerinin görüşlerine göre değerlendirilmiştir.
Araştırma eylem araştırması desenine göre tasarlanmıştır. Eylem planı 2019-2020 eğitim öğretim yılı Ekim ve Mayıs ayları arasında yürütülmüştür. Uygulama kapsamında karma topluluk ile beş, aynı branşın öğretmenlerinden oluşan topluluk ile sekiz gelişim etkinliği yürütülmüştür. Karma topluluk ile yedi, İngilizce topluluğu ile on topluluk toplantısı, okul müdür yardımcısı ile iki görüşme yapılmıştır. Araştırmanın verileri odak grup görüşmeleri, bireysel görüşmeler ve gözlem formu aracılığıyla toplanmıştır. Veriler içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir. 
Eylem planı dâhilinde topluluklar tarafından sekiz etkinlik, uygulanmış ve değerlendirilmiştir. Sürecin sonunda, araştırma bulguları doğrultusunda özel okulda mesleki öğrenme topluluklarını kullanarak öğretmenlerin mesleki gelişimini sürekli hale getirmek için mesleki gelişim model önerisi getirilmiştir. 
Bu model, mesleki gelişim uygulamalarının öğretmenlerin ihtiyaçlarından yola çıkarak planlanmasına, belli aralıklarla yapılarak süreklilik göstermesine, ortaklaşa çalışma ve işbirliği ile ilerlemesine, destekleyici okul kültürüne ve bu olanakları sağlayacak yönetsel liderliğe dayanmaktadır. Bu süreçte sosyokültürel becerileri artırmak, eğitime yönelik eleştirel bakış açısı geliştirmek için 'Tiyatro nasıldı?', 'Film, nasıldı?' ve 'Kitap nasıldı?' etkinlikleri; işbirliği yaparak sınıf içi uygulamaları geliştirmek için 'Ortak ders planı hazırlıyoruz', 'Etkinlik havuzu oluşturuyorum' ve 'Lise kurlar arası sınıf değiştiriyorum' etkinlikleri; bireysel ihtiyaçları fark etmek üzere öz değerlendirme becerisi geliştirmek için 'Mikro öğretim' etkinliği; araştırmaya yönelik merak ve üyeler arası iletişimi güçlendirmek için 'Bakın ne paylaşacağım?' ve 'Öğrencime web sitesi tavsiye ediyorum' mesleki gelişim etkinlikleri kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler:  Mesleki öğrenme topluluğu, öğretmen gelişimi, mesleki öğrenme, okul geliştirme, özel okul, eylem araştırması.

Abstract:
Professional development of teachers is provided through traditional short-term studies such as in service trainings and workshops. The new approaches stress the importance of the practices which is based on colloboration, adult education principles, needs and shared knowledge. The Professional Learning Community is a community consisting of a small number of educators who meet periodically to make learning and teaching processes more effective and to provide professional development and share about the activities they plan. Professional learning communities can make the professional development of teachers effective and continuous, unlike traditional practices. Traditional practices are applied in the professional development of private school teachers. It is thought that professional learning community practice can provide efficient professional development of teachers in private schools. From this point of view, in the study, two professional learning communities working in a private high school consisting of voluntary English teachers and teachers of different branches were established, their work was monitored and their effectiveness was evaluated according to the opinions of the members of the communities.
	The research was designed according to the action research pattern. The action plan was carried out between October and May of the 2019-2020 Academic Year. Within the scope of the application, five development activities were carried out with the mixed community and eight with the English community. Seven community meetings were held with the mixed community, ten community meetings with the community of teachers of the same department, and two meetings with the vice principle. The data of the research were collected through focus group interviews, individual interviews and an observation form. The data were analyzed through content analysis.
	Eight activities used within the action plan were implemented and evaluated by the communities. At the end of the process, in line with the research findings, a professional development model proposal was made in order to make the professional development of teachers continuous by using professional learning communities in private schools. 
	This model is based on the planning of professional development practices based on teachers' needs, their continuity by being carried out at regular intervals, joint work and cooperation progress, supportive school culture and managerial leadership that will provide these opportunities. In this process, "How was the theater?", "How was the movie?" and "How was the book?" activities in order to increase socio-cultural skills and develop a critical perspective towards education; 'We are preparing a common lesson plan', 'I am creating an activity pool' and 'I am changing classes in high school' activities to develop in-class practices by collaborating; 'Micro-teaching' activity to develop self-assessment skills to recognize individual needs; Professional development activities such as 'Look, what am I going to share?' and 'I recommend a website to my student' can be used to strengthen research-oriented curiosity and communication among members.

Keywords: Professional learning community teacher development, professional learning, school development, private school, action research