Kürtaj hakkı ve taşıyıcı annelik kavramının ulusal ve uluslararası hukuki düzenlemeler açısından değerlendirilmesi
Evaluation of abortion right and surrogacy concept in terms of national and international legal regulations
Yazar: EZGİ HERGÜNER
Danışman: PROF. DR. GÜROL CANTÜRK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Tıp biliminin sürekli olarak ilerlemesi ile gebeliğin sonlandırılması yöntemi olan kürtaj ve üremeye yardımcı tedavilerden olan taşıyıcı annelik uygulamaları daha güvenli ve erişilebilir bir hale gelmektedir. Ancak bu gelişmelere rağmen her iki uygulama hukuki, etik, ahlaki ve dini açılardan eleştirilmektedir. Çalışmamızda ilk olarak kürtaj uygulamaları ile üreme hakkı arasındaki ilişkiye değinilmiş daha sonra kürtajın Türk Hukukunda hukuka uygunluk şartları değerlendirilerek yasal olmayan bir biçimde gerçekleştirilen kürtaj uygulamaları nedeniyle ortaya çıkan çocuk düşürtme ve çocuk düşürme suçu üzerinde durulmuştur. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise üreme hakkının bir parçası olan bir uygulama olan taşıyıcı annelik kurumu ele alınarak hem karşılaştırmalı hukuk hem de Türk Hukuku açısından değerlendirilmiştir. 
Çalışmamızda konumuzla alakalı 13 adet Yargıtay kararı, 1 adet Anayasa Mahkemesi kararına ek olarak ulusal ve uluslararası mevzuatlar incelenmiş ve farklı ülkelerdeki konuya ilişkin kararlar incelenerek devletlerin bu uygulamalarla alakalı görüşleri değerlendirilmiştir.
Tarafımızca savunulan ana nokta, söz konusu uygulamaların belli sınırlar ve yasal düzenlemeler içerisinde serbest bırakılması gerektiğidir. Ancak bu serbestlik sınırsız değil aksine ulusal ve uluslararası düzenlemeler ile denetlenmelidir. Çalışmamızla ülkemizde isteğe bağlı kürtaj sınırının 10 hafta olması ve taşıyıcı annelik uygulamalarının yasaklanmasının üreme hakkı üzerinde olumsuz etki yarattığının gösterilmesi amaçlanmıştır. Güvenli kürtaja erişimin kısıtlanması veya yasaklanması ile çocuk sahibi olmak amacıyla taşıyıcı annelik yöntemini kullanmak isteyen kimselerin bu yönteme erişiminin engellenmesi veya bu uygulamalara ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmaktan kaçınılarak gri bir alan yaratılması, bireylerin bu uygulamalara başvurmasının engellenebileceği anlamına gelmemektedir. Çalışmamızda bu konularda yasal düzenlemeler yapılması gerektiğine ilişkin bir bilinç oluşturmak amaçlanmıştır. 

Anahtar Sözcükler: Çocuk Düşürtme Suçu, Kadın, Kürtaj, Soy Bağı, Taşıyıcı Annelik, Taşıyıcı Annelik Sözleşmesi, Ulusal ve Uluslararası Düzenlemeler, Üreme Hakkı, Yapay Döllenme

Abstract:
With the continuous advancement of medical science, abortion, which is the termination of pregnancy, and maternity practices consisting of aids in reproduction become safer and more visible. However, despite these developments, both practices are criticized in terms of legal, ethical, moral and religious aspects. In our study, firstly, the relationship between abortion practices and reproductive rights was mentioned, then the legality of abortion in Turkish Law was evaluated and the crime of abortion, which occurred due to illegal abortion practices, was emphasized. In the second part of our study, the institution of surrogacy, which is a practice that is a part of the reproductive right, has been evaluated in terms of both comparative law and Turkish Law.
In our study, in addition to 13 Supreme Court decisions and 1 Constitutional Court decision, national and international legislations were examined and the opinions of the states regarding these practices were evaluated by examining the decisions on the subject in different countries.
The main point defended by us is that the applications should be legal within certain limits and legal regulations. However, this freedom is not unlimited, on the contrary, it should be controlled by national and international regulations. In our study, it was aimed to show that the optional abortion limit of 10 weeks and the prohibition of surrogacy practices in our country have a negative effect on the right of reproduce. Restricting or prohibiting access to safe abortion, preventing access to this method for people who want to use surrogacy for the purpose of having children, or creating a gray area by avoiding any regulation regarding these practices does not mean that individuals can be prevented from applying to these practices. In our study, it is aimed to create an awareness that legal regulations should be made on these issues.

Keywords: Abortion, Abortion Crime, Artificial Insemination, National and International Regulations, Paternity, Reproductive Rights, Surrogacy, Surrogacy Contract, Women