Türkiye`de sosyal politika uygulamaları ve kimsesiz çocuklar: Yetiştirme yurtlarında kalan çocuklar üzerine sosyolojik bir inceleme
The social policy practices and the orphan in Turkey: A sociological analysis of the orphan in the Childcare Institution in Eskişehir
Yazar: EMMA SAYGI DOĞRU
Danışman: PROF. DR. NADİR SUĞUR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bakıma muhtaç kişiler = Person in need of nursing ; Sosyal politika = Social policy ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Yetim = Orphan ; Yetiştirme yurtları = Orphanages ; Yoksulluk = Poverty ; Çocuklar = Children

Özet:
1980 sonrasında dünyada yeni sağın yükselişi ile birlikte liberal politikalar, ulusal ve uluslar arası ekonomik gelişmelerin itici gücü haline gelmiştir. Serbest piyasa odaklı küresel dinamiklerin etkisinde kalan hükümetler, sosyal refah harcamalarını ciddi oranlarda azaltmaya başlamışlardır. Bu bağlamda kamusal sosyal harcamaları bütçe üzerinde önemli bir yük olarak görmeye başlayan hükümetler, devleti sosyal anlamda küçültmüş ve var olan ekonomik kaynakları liberal politika uygulamaları ile piyasanın hizmetine sunmuştur. Liberal küreselleşme ve bunun sonucunda ?sosyal politika? uygulamaları yerini ?yeni liberal politika? uygulamalarına bırakmıştır. 1980 sonrasında sosyal politika uygulamalarının azalması ve bunun sonucunda sosyal refah devleti anlayışının terk edilmesi çok önemli toplumsal sorunları beraberinde getirmiştir. Yeni liberal politikaların toplumsal maliyeti, az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde çok daha büyük olmuş ve başta yoksulluk, işsizlik ve kimsesizler olmak üzere telafisi mümkün olmayan toplumsal sorunları ortaya çıkarmıştır.Bu çalışma sosyal politika uygulamalarının önemi ve gerekliliğini Türkiye örneğinde ele almaktadır. Bu çerçevede Eskişehir'de kız ve erkek yetiştirme yurtlarında kalan yoksul, yardıma muhtaç, kimsesiz, aile içi şiddete maruz kalmış, aileleri parçalanmış ve bakıma muhtaç durumdaki çocukların sosyo-ekonomik ve kültürel özellikleri irdelenmektedir. Bu tezin bir diğer amacı da kız ve erkek yurtlarında kalan kimsesiz çocukların devlet, aile, toplum, yoksulluk, yardımlaşma, dayanışma ve arkadaşlık gibi ilişki ağları dünyasına ilişkin algılarını ve kendilerini bu ilişki ağı içerisinde nasıl konumlandırdıklarını sosyolojik bir bakış açısıyla ele almaktır. Bu tez çalışması, yukarıda belirtilen amaçlardan yola çıkarak sosyal politika uygulamalarının önemini ve gerekliliğini uygulamalı bir araştırmanın verilerinden yola çıkarak ortaya koymayı amaçlamaktadır.Araştırma verileri, genellikle yoksul ailelerden gelen bu çocukların devletin finanse ettiği bu kurumdan başka bir ekonomik desteğinin bulunmadığını ve burada beraber yaşadığı arkadaşlarından farklı bir sosyal ilişki ağlarının olmadığını ortaya koymuştur. Ayrıca işgücü piyasasında yer alabilecek nitelikleri olmayan bu çocukların devlet koruması altında olmasına karşın zaman zaman enformel sektörde istihdam edildiği de görü

Abstract:
With the rise of New Right in the world during the 1980?s, liberal policies have become the impulsive power of national and international economic developments. Under the influence of global dynamics of the free market, governments have tried to limit the social expenditure budget as a way of throwing off ?burden? of social payments. Besides, governments have restricted the role of the social State and put the economical sources into the service of the market through liberal policies. As a result, liberalization has become ?globalized? and the term ?liberal policy? has superseded the term ?social policy?. After the 1980?s, a dramatic decline in social policy practices has resulted in severe social problems. The social cost of liberal policies especially in underdeveloped and developing countries has been much more destructive. Among other social problems, the level of poverty, unemployment, and the orphan have dramatically deteriorated in those countries.This study?s aim is to examine the orphan children?s socio-economic and cultural characteristics. They are regarded to be poor, defenceless, coming from dismantled families and exposed to force out of their families. This study tries to discuss the childrens? perceptions of social relationships such as the State, family, society, poverty, solidarity and cooperation. It also looks into how these children position themselves within these social relationships. As a result, through the use of the data drawn from fieldwork, this thesis aims to bring forth the importance and necessity of social policy practices mentioned above.The findings reveal that these children generally coming from poor families haven?t had any other source of financial support except that of the State. Moreover, they have hardly been into any network of social relationship except of those friends staying in the child care institution. The findings also put forward that despite the lack of qualities to work, the children tend to find jobs in the informal sector to make a living.