Turist rehberliği mesleğinde iş stresi olgusu ve algılanan stresin görev performansına etkisi
The phenomenon of job stress in the tour guide profession and the impact of perceived stress on job performance
Yazar: MEHMET BERKAY TIRAŞ
Danışman: PROF. DR. MELTEM CABER
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Ülke ekonomisine yüksek katkısı olan endüstriler düşünüldüğünde akla ilk gelenlerden birisi turizmdir. Turizmin ülkelere olan ekonomik katkısı bir yana kültürel katkısı da yadsınamaz ölçüdedir. Bu katkılar düşünüldüğünde ülkelerin turizmi yönetme ve yönlendirmede planlı ve programlı davranması gerektiği görülmektedir. Mesleki profesyonellik konusunda ise turistlerle birebir etkileşim halinde olan, bu konuda eğitim alan ve turist deneyiminde etki yaratan turist rehberleri başlıca meslek dallarından birisi olarak kabul edilmektedir. Turist rehberliği çok çeşitli sorumlulukları ve zor çalışma şartları olan bir meslektir. Turist rehberleri turizm destinasyonun çekiciliklerine bağlı olarak hem kapalı ortamlarda (otel, tapınak, müze vb.) hem de açık hava ortamlarda (ören yeri, antik yerleşim yerleri, dağlık bölgeler vb.) çalıştıklarından, çalışma koşulları ve ortamları değişkendir. Yazın çok sıcak veya kışın çok soğuk, gürültülü, tozlu ve nemli ortamlarda uzun saatler boyunca çalışabilirler (Türkiye İş Kurumu, 2013). Ayrıca çalışma saatlerinin esnek olması bir süre sonra turist rehberliği mesleğinin bir yaşam biçimi haline gelmesine sebebiyet vermekte ve rehberler hayatlarını belli bir düzene oturtmakta zorlanmaktadırlar. Mesleğin getirdiği zorluklar bir süre sonra görev performansının düşmesine ve iş stresinin artmasına neden olmaktadır. Bu tez çalışmasında turist rehberlerinin iş stresi ve görev performansı arasındaki ilişki incelenmektedir. Bu bağlamda elde edilen bulguların hem turist rehberliği mesleği ile ilgili literatüre katkı sağlaması hem de turizm endüstrisinde çalışanların yaşadıkları stresin görev performansına etkisini ortaya çıkararak, endüstriyel uygulamalara yön göstermesi ümit edilmiştir.

Abstract:
Tourism is one of the foremost industries that comes to mind when considering sectors with significant contributions to a country's economy. Beyond its economic impact, the cultural contributions of tourism are also considerable. Given these contributions, it is evident that countries must adopt a planned and strategic approach in managing and directing tourism. In terms of professional expertise, tour guides, who interact directly with tourists, receive specialized training, and significantly influence the tourist experience, are recognized as one of the key professional groups in this field. Tour guiding is a profession with diverse responsibilities and challenging working conditions. Depending on the attractions of the tourism destination, tour guides work in both indoor settings (hotels, temples, museums, etc.) and outdoor environments (historical sites, ancient settlements, mountainous regions, etc.), resulting in varying working conditions and environments. They may work long hours in extremely hot or cold, noisy, dusty, and humid conditions during summer or winter (Turkish Employment Agency, 2013). Additionally, the flexibility of working hours eventually leads to tour guiding becoming a lifestyle, making it difficult for guides to establish a regular routine. The challenges inherent in the profession eventually lead to decreased job performance and increased work-related stress. This thesis examines the relationship between job stress and job performance among tour guides. It is hoped that the findings will contribute to the literature on the tour guiding profession and provide insights into the impact of stress on job performance among tourism industry employees, thereby guiding industrial practices.