Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Ünitesi'nde izlenen hemofagositik lenfohistiyositoz tanılı hastaların retrospektif analizi
Retrospective analysis of patients diagnosed with hemophagocytic lymphohistiocytosis in Van yüzüncü Yil University Faculty of Medicine, department of pediatric hematology
Yazar: HANDAN ÖZDEMİR ASLANTATAR
Danışman: PROF. DR. AHMET FAYİK ÖNER
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hematoloji = Hematology ; Hematoloji = Hematology ; Hemofagositik lenfohistiyositoz = Hemophagositic lymphohistiocytosis ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Hematoloji Ünitesi'nde hemofagositik lenfohistiyositoz (HLH) tanısı konan hastaların klinik ve laboratuvar bulgularının incelenmesi, hastaların tedavi yanıtı, prognoz ve sağkalımlarına etki edebilecek faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya Van Dursun Odabaşı Tıp Merkezi Hastanesi Pediatrik Hematoloji Polikliniği'nde 1 Ocak 2011- 30 Kasım 2019 tarihleri arasında hemofagositik lenfohistiyositoz tanısı almış ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 0-18 yaş arasında hastalar dahil edilmiştir. p değerinin 0,05'in altında olması sınır kabul edilmiştir.
Bulgular: Olguların %34,1'i (n=14) PHL, %65,9'u (n=27) SHL, %54,7'si (n=22) erkek, ortalama yaşı 85,8±67,0 aydır. PHL ve SHL hastalarının cinsiyet dağılımı istatistiksel olarak farklı değilken PHL hastalarının yaşı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha azdır (p=0,001). Hastaların %48,8'inin (n=20) anne-babası akraba, %7,3'ünün (n=3) kardeşinde ex olma öyküsü vardır. PHL grubundaki hastaların anne-baba akrabalık sıklığı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazladır (p=0,037). Hastaların %80,5'inde (n=33) tedaviye yanıt alınırken, %19,5'i (n=8) ex olmuştur. Hastalık tipine göre tedaviye yanıt sıklığı değişmemektedir (p=0,411). Tedavinin başlangıcında hastaların %82,9'unda (n=34) ateş, %75,6'sında (n=31) hepatomegali, %73,2'sinde (n=30) splenomegali, %26,8'sinde (n=11) LAP, %24,4'ünde (n=10) döküntü ve nörolojik bulgu saptanmıştır. Tedavinin 1.haftasında ateş anlamlı düzeyde düşmüştür (p>0,05). PHL ve SHL hastalarında semptomların görülme sıklığı farklılık göstermemektedir. Genel olarak HLH ve SHL hastalarında tedavinin 1. haftasında Plt, Na, Ca, total protein ve albümin değerleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artmış, CRP, LDH, AST, trigliserid ve ferritin değerleri anlamlı düzeyde azalmıştır (p<0,05). PHL hastalarında tedavi başlangıcı ile karşılaştırıldığında, tedavinin 1. haftasında Hb değeri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artmış (p=0,041), CRP değeri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalmıştır (p=0,016). PHL hastalarının %42,9'unun (n=6) nedeni bilinmiyorken, %28,6'sı (n=4) perforin gen mutasyonu, %21,4'ü (n=3) Chediak-Higashi Sendromu, %7,1'i (n=1) Griscelli Sendromu nedenlidir. SHL'de en sık 3 neden; %18,5 (n=5) brusella, %14,8 (n=4) EBV, %7,4 (n=2) ALL'dir.
Sonuç: HLH'de tanı anında akut faz reaktanları yüksek olmakla beraber, tedavinin 1. haftasında hem ateş düşmekte hem de akut faz reaktanlarının seviyesi azalmaktadır. Ayrıca trombositopeni tablosu düzelmektedir. HLH hastalarının erken tanısı ve tedavisi oldukça önemli olup akut tabloyu düzeltmektedir. Yapılacak kapsamlı ve çok merkezli çalışmalar ile prognoza etki edebilecek değişkenlerin belirlenmesi ve tedavinin bu doğrultuda şekillendirilmesi faydalı olabilir.

Abstract:
Aim. In this study, it was aimed to investigate the clinical and laboratory findings of patients diagnosed with hemophagocytic lymphohistiocytosis (HLH) in Van Yüzüncü Yıl University Department of Pediatrics and Diseases, and to determine the factors that may affect patients' treatment response, prognosis and survival.
Method. The study included patients between 0-18 years old who were diagnosed with HLH between January 1, 2011 and November 30, 2019 at the Pediatric Hematology Outpatient Clinic of Van Dursun Odabaşı Medical Center Hospital. A p value of less than 0.05 was considered significant.
Results. 34.1% (n = 14) of cases were PHL, 65.9% (n = 27) of SHL, 54.7% (n = 22) of men, mean age was 85.8 ± 67.0 months . While the gender distribution of PHL and SHL patients is not statistically different, the age of PHL patients is statistically significantly lower (p = 0.001). 48.8% (n = 20) of the patients are parents and relatives, 7.3% (n = 3) have a history of ex-sibling. The frequency of parental consanguinity in patients in the PHL group is statistically significantly higher (p = 0.037). While 80.5% (n = 33) of the patients responded to treatment, 19.5% (n = 8) were ex. The frequency of response to treatment does not change according to the disease type (p = 0.411). At the start of treatment, 82.9% (n = 34) of the patients had fever, 75.6% (n = 31) hepatomegaly, 73.2% (n = 30) splenomegaly, 26.8% (n = 11) LAP, 24.4% (n = 10) rash and neurological findings were detected. Fever decreased significantly in the first week of treatment (p> 0.05). The frequency of symptoms does not differ in patients with PHL and SHL. In general, in the first week of treatment in patients with HLH and SHL, Plt, Na, Ca, total protein and albumin values increased statistically significantly, CRP, LDH, AST, triglyceride and ferritin values decreased significantly (p <0.05). Compared with pretreatment in PHL patients, Hb value increased statistically significantly (p = 0.041) and CRP value decreased statistically significantly in the first week of treatment (p = 0.016). While the cause of 42.9% (n = 6) of PHL patients is unknown, 28.6% (n = 4) perforin gene mutation, 21.4% (n = 3) Chediak-Higashi Syndrome, 7%, 1 (n = 1) is caused by Griscelli Syndrome. The most common 3 reasons in SHL are respectively; 18.5% (n = 5) brucellosis, 14.8% (n = 4) EBV, 7.4% (n = 2) ALL.
Conclusion. Although acute phase reactants are high at the time of diagnosis in HLH, both fever decreases and the level of acute phase reactants decreases in the first week of treatment. Also, platelet level improves. Early diagnosis and treatment of HLH patients is very important and the acute clinic is rapidly improving. With comprehensive and multicenter studies, it may be useful to determine the variables that may affect the prognosis of HLH and to regulate the treatment of the disease accordingly.