Türkiye'de 2002-2019 dönemi sosyal hizmetler politikası üzerine bir inceleme ve Avrupa Birliği ülkeleri ile karşılaştırmalı bir analiz
A study on Turkish social services in the 2002-2019 period and a comparative analysis with the European Union countries
Yazar: SEYYİD ALİ ERTAŞ
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE ATİK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Adalet ve Kalkınma Partisi = Adalet ve Kalkınma Party ; Avrupa Birliği = European Union ; En küçük örten ağaç = Minimum spanning tree ; Kümeleme analizi = Cluster analysis ; Sosyal hizmetler = Social services ; Türkiye = Türkiye

Özet:
2002-2019 AK Parti dönemi'ne ait dezavantajlı gruplardan olan yaşlılara, engellilere, çocuklara ve kadınlara yönelik uygulanan sosyal hizmet politikaları istatistiki olarak En Küçük Örten Ağaç (EÖA) ve Hiyerarşik Ağaç (HA) yöntemleri kullanarak incelenmiştir. Ayrıca, Türkiye'nin Avrupa Birliği karşısındaki kadınlara ve engellilere ait sosyal hizmet performansı istatistiki açıdan Kümeleme Analizi yardımıyla incelenmiştir. Bu tez çalışması gerek ulusal gerekse uluslararası literatür değerlendirildiğinde, AK Parti döneminde (2002-2019) bu gruplara yönelik uygulanan sosyal hizmet politikalarının istatistiki olarak incelenmesi ve Türkiye'nin AB karşısındaki sosyal hizmetlerdeki performansını karşılaştırma bakımından yapılan ilk çalışma olup literatürdeki mevcut boşluğu doldurmaktadır.
Çalışmada öncelikle,  sosyal hizmet kavramsal ve teorik olarak ele alınmıştır. Daha sonra, sosyal hizmet teorileri kapsamlıca anlatılmıştır. Son olarak birinci bölümde, sosyal hizmet ve ekonomi ilişkisi dezavantajlı gruplardan olan yaşlılar, engelliler, kadınlar ve çocuklar özelinde incelenmiştir. İkinci bölümde, Türkiye'de, yaşlılara, çocuklara, kadınlara ve engellilere yönelik olarak uygulanan sosyal hizmet politikaları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, 2002-2019 AK Parti dönemi, kadınlara, yaşlılara, engellilere ve çocuklara yönelik uygulanan sosyal hizmetlerin topolojisi, hiyerarşik yapı yöntemlerinden EÖA ve HA ile analiz edilmiştir. Son bölümde ise, Türkiye ve AB ülkelerinin, kadınlara ve engellilere uyguladıkları sosyal hizmetler çok değişkenli istatistiksel analiz yöntemlerinden temel bileşenler ve hiyerarşik (aşamalı) kümeleme yöntemleri kullanarak incelenmiştir.
2002-2019 AK Parti döneminde, kadınlara, engellilere, yaşlılara ve çocuklara uygulanan sosyal hizmetler kapsamında incelenen değişkenler arasında ayrı ayrı korelasyon olduğu tespit edilmiş olup her biri için ayrı ayrı EÖA ve HA elde edilmiştir. Ayrıca, Türkiye'nin ise, AB ülkeleri ile kadınlara ait sosyal hizmet göstergeleri açısından gelişme sırası karşılaştırıldığında 24. sırada, engelliler bakımından ise 5. sırada yer aldığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Sosyal Hizmetler, AK Parti, En Küçük Örten Ağaç, Kümeleme Analizi

Abstract:
Social service policies applied to the elderly, disabled people, children and women, who are among the disadvantaged groups belonging to the 2002-2019 AK Party period, have been statistically analyzed using Minimum Spanning Tree (MST) and Hierarchical Tree (HT) methods. In addition, Turkey's social service performance for women and people with disabilities against the European Union was examined statistically with the help of Cluster Analysis. When both national and international literature are evaluated, this thesis study is the first in terms of statistically examining the social service policies applied to these groups during the AK Party 2002-2019 period and comparing Turkey's performance in social services against the EU, filling the current gap in the literature.
In the study, first of all, social work was discussed conceptually and theoretically. Later, social work theories were extensively explained. Finally, in the first part, social work and economics relationship was examined in the elderly, disabled people, women and children who are disadvantaged groups. In the second part, social work policies applied in Turkey for the elderly, children, women and people with disabilities are discussed. In the third part, In the third chapter, the 2002-2019 AK Party period, the topology of social services applied to women, the elderly, the disabled people and children, is analyzed by MST and HT, one of the hierarchical structure methods. In the last chapter, the social services applied by Turkey and EU countries to women and people with disabilities were examined using basic components and hierarchical (progressive) clustering methods from multi-variable statistical analysis methods.
During the 2002-2019 AK Party period, it was determined that there is a separate correlation between the variables examined within the scope of social services applied to women, the disabled people, the elderly and children, and individual MST and HT were obtained for each. In addition, Turkey was found to rank 24th and 5th in terms of disabilities compared to the order of development between EU countries and women's social service indicators.

Keywords: Social Services, AK Party, Minimum Spanning Tree, Cluster Analysis