İmam Şâfiî'inin şiirinde inşâî cümleler (İlmü'l-Meânî açısından tahlili)
Construction sentences in the poems of Imam Shafiî (Analysis in terms of Ilm ul-Ma'ani)
Yazar: MUHAMMED YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYUP AKŞİT
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; İmam Şafii = İmam Şafii ; İnşa = Construction ; Şiir = Poem

Özet:
İmam Şâfiî bir İslam hukuku âlimi olmakla birlikte iyi de bir şairdir. Her ne kadar şairlik yönü güçlü olsa da o hep bir fakih olarak tanınır. Hakkındaki çoğu araştırma onun fakihlik yönünü ele alır ve şairliğini ihmal eder. İmam Şâfiî şairliği yönüyle Arap edebiyatçıları ve dilbilimcilerinden pek çok övgüye mazhar olur. Şiirlerinde çeşitli konuları net ifadelerle aktarır ve mesajlarını toplumun her kesimine ulaştırır. Bunun nedeni ise İmam Şafiî'nin şiirlerinde sade bir dil ve anlaşılır bir üslup kullanmasıdır. Şiirlerinde almış olduğu Kur'ân, hadis, dil ve edebiyat eğitiminin etkisi açıkça görülmektedir. Şiirlerinde, sözcük seçiminde ki titizlik ve anlam derinliği okuyucusunu içine çeken bir yapıya sahiptir. 
İmam Şâfiî'nin şiirleri, konu bakımından zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Şiirlerinde genel olarak; inanç, hikmet, ahlak, adap, nasihat, tasavvuf, züht, ilim, eğitim, hayat tecrübeleri gibi farklı konuları ele almaktadır. Şiirlerinde ele aldığı konular bize onun "insan ve toplum için sanat" anlayışını benimsediğini gösterir. Anlaşılır bir dil, yalın bir ifade ile söylemiş olduğu şiirleri Arap dilini bilen herkese hitap edecek bir sadeliğe sahiptir. 
Üç bölümü içeren araştırmamız neticesinde onun şiirlerinde genel olarak inşâî yapılara çokça yer verdiğini ve bu yapıları sadece hakiki anlamında değil, nasihat, öğüt, kınama, yerme vb. mecâzî anlamlar için de kullandığı tespit edildi.

Abstract:
Imam Shafii is a good poet as well as he is a good wise of Islamic law. Imam Shafii is a good poet, although he is a scholar of Islamic law. Although his poetic aspect is strong, he has always been known as a jurist. Most of the studies on him take the jurisprudence aspect of him and neglect his poetry. Imam Shafii received many praises from Arab literati and linguists for his poetry. He conveys various topics in his poems with clear expressions and conveys his messages to all segments of the society. The reason for this is that Imam Shafii uses a plain language and an understandable style in his poems. The influence of the Quran, hadith, language and literature education he received is clearly seen in his poems. The meticulousness and depth of meaning in the choice of words in his poems have a structure that attracts the reader.
Imam Shafii's poems have a rich variety in terms of subject. In general in his poems; It deals with different subjects such as belief, wisdom, morality, adaptation, advice, sufism, asceticism, science, education and life experiences. The subjects he deals with in his poems show us that he has adopted the understanding of "art for man and society". His poems he sang with an understandable language and a simple expression have a simplicity that will appeal to anyone who knows the Arabic language.
As a result of our research, which includes three chapters, it is stated that his poems generally include constructional structures and these structures are not in their real sense, but advice, advice, condemnation, criticism, etc. we've seen it use it for metaphorical meanings.