hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın Hak Dini Kur'an Dili eseri bağlamında büyük günah anlayışı
Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır's understanding of grave sin in the context of his work, Hak Dini Kur'an Dili
Yazar: AYDIN ÖÇALAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YALÇINKAYA
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Amel = Practice ; Günah = Sin ; Tövbe = Repentance ; İman = Faith

Özet:
Büyük günah konusu hicri ilk asırlardan itibaren ortaya çıkmış problemlerden birisidir. İslam tarihinde Cemel ve Sıffin hadiselerinde Müslümanlar arasında yaşanan savaşlar bu problemin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Büyük günah işleyenlerin iman bakımından ne durumda oldukları ve ahiretteki durumlarının nasıl olacağı ile ilgili tartışmalar oluşmaya başlamıştır. Kelamî açıdan, her bir ekol günah kavramını farklı bir açıdan ele almış ve bu da birçok tartışmaları beraberinde getirmiştir. Bu mezheplerden bir kısmı büyük günah işleyenleri kâfir konumuna getirmiş, bir kısmı sonucu Allah'a havale etmiş; bazısı ise bu kişileri imanla küfür arasında bir mevkiye yerleştirmiştir. Ehl-i Sünnet'e göre büyük günah işleyenlerin mümin oldukları belirtilmiş, bununla birlikte bu kişilerin kâfir günahkâr mümin oldukları kabul edilmiştir. Bunun yanında, günahkâr müminin tövbe ettiğinde, Allah'ın dilemesine bağlı olarak affedilmesi de, cezalandırılması da mümkündür.
Biz bu çalışmamızda öncelikle müellifimiz Elmalılı Hamdi Yazır'ın hayatı, eserleri ve ilmi kişiliği hakkında bilgiler verdik. Daha sonra büyük günah kavramının ne manaya geldiğini, büyük-küçük günah kavramlarını ve itikadi mezheplerde büyük günahın nasıl anlaşıldığını izah ettik ve müellifimizin büyük günah kavramına yaklaşımının nasıl olduğunu izah etmeye çalıştık.

Abstract:
The issue of major sin is one of the problems that have emerged since the first centuries of Hijra. The wars between Muslims in the events of Jamel and Siffin in the history of Islam caused this problem to arise. Discussions began to emerge about the status of those who committed major sins in terms of faith and what their situation would be in the Hereafter. From a theological point of view, each school dealt with the concept of sin from a different angle, and this brought along many discussions. Some of these sects made those who committed major sins as unbelievers, and some of them referred the result to Allah; some have placed these people in a position between faith and unbelief. According to Ahl as-Sunnah, it is stated that those who commit major sins are believers, however, it is accepted that these people are unbelievers and sinful believers. In addition, when a sinful believer repents, it is possible to be forgiven or punished depending on Allah's will.
In this study, we first gave information about the life, works and scientific personality of our author Elmalılı Hamdi Yazır. Then, we explained what the concept of major sin means, the concepts of major and minor sins, and how major sin is understood in theological sects, and we tried to explain how our author approached the concept of major sin.
Türkiye'nin Orta Asya'daki yumuşak gücü ve kamu diplomasisi
Turkey's soft power and public diplomacy in Central Asia
Yazar: İNAN TANRIVERDİ
Danışman: PROF. DR. AINUR NOGAYEVA
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Kamu diplomasisi = Public diplomacy ; Orta Asya = Central Asia ; Orta Asya politikası = Central Asia policy ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Yumuşak güç = Soft power

Özet:
Devletlerarasındaki ilişkiler binlerce yıllık bir geçmişe sahiptir ve devletler her zaman birbirleriyle iyi ilişkiler kurmaya önem vermekle birlikte zaman zaman da sorunlarını savaş yoluyla çözmeyi tercih etmişlerdir. Fakat savaşların yıkıcılığı ve maliyeti sorunların barışçıl yollarla çözüm seçeneğini öne çıkarmaktadır. Bunun sonucunda diplomasi bir yöntem olarak öne çıkmış ve gelişmiştir.  Her devlet sert gücün yanı sıra yumuşak güce sahiptir. Devletler yumuşak gücünü göstermede araç olarak kamu diplomasisini kullanmışlardır. Kamu diplomasisi, günümüzde uluslararası ilişkilerde en fazla başvurulan araçtır. Türkiye, kamu diplomasisini etkin bir biçimde kullanan ülkeler arasında olup bu alandaki faaliyetlerini sürekli olarak çeşitli araçlarla geliştirmektedir. Tezin temel amacı Türkiye'nin Orta Asya'daki kamu diplomasisini ortaya koymaktır.

Abstract:
Relations between states have a history of thousands of years, and states have always given importance to establishing good relations with each other, and from time to time preferred to solve their problems through war. However, the destructiveness and cost of wars highlight the option of peaceful resolution of problems. As a result, diplomacy emerged as a method and developed. Every state has soft power as well as hard power. States have used public diplomacy as a tool to show their soft power. Public diplomacy is the most used tool in international relations today. Turkey is among the countries that use public diplomacy effectively, and it continuously develops its activities in this field with various tools. The main purpose of the thesis is to reveal Turkey's public diplomacy in Central Asia.
Favipiravirin sıçanlarda doza bağımlı pulmonotoksik etkileri biyokimyasal ve histopatolojik değerlendirme
Dose dependent pulmonotoxic effects of favipiravir in rats biochemical and histopathological evaluation
Yazar: ZEYNEP SÜLEYMAN
Danışman: PROF. DR. DURDU ALTUNER
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Amaç: Favipiravirin sıçanlarda doza bağımlı akciğer toksisitesine etkisini biyokimyasal ve histopatolojik olarak araştırmaktır.
Materyal ve Metot: Deney hayvanları sağlıklı (SG), 100 mg/kg favipiravir (FAV-100), 200 mg/kg favipiravir (FAV-200), 400 mg/kg favipiravir (FAV-400) olarak dört gruba ayrıldı. Hayvan gruplarına sırası ile favipiravir 100, 200 ve 400 mg/kg dozlarda oral yoldan gavaj ile mideye verildi. SG grubuna ise sadece distile su oral gavaj ile (0.5 ml) uygulandı. Bu prosedür günde iki kez bir hafta boyunca tekrarlandı.  
Bulgular: Biyokimyasal deney sonuçlarımız, Favipiravirin sıçan akciğer dokusunda  doza bağımlı bir şekilde  Malondialdehit (MDA) ve Total Oksidan Status (TOS)  gibi endojen oksidan parametrelerin artışına, Total Glutatyon (tGSH), Süperoksid Dismutaz (SOD) ve Total Antioksidan Status (TAS) gibi antioksidanların azalışına neden olduğunu göstermiştir. Histopatolojik olarak değerlendirildiğinde, doza bağımlı olarak 100 mg/kg dozda favipiravir grubunda intersitisyel pnömoni ve lenfoid hiperplazi hafif düzeyde iken,  yüksek dozlarda şiddetli olduğu görülmüştür.
Sonuç: Favipiravirin dozu arttıkça, sıçanların akciğer dokularındaki oksidan düzeylerin arttığı, antioksidan düzeyin azaldığı saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda, favipiravirin sıçanlarda doza bağımlı olarak pulmonotoksik etkiye neden olduğu görülmüştür.

Abstract:
Aim: This study is to investigate the effect of favipiravir on dose-dependent lung toxicity in rats biochemically and histopathologically.
Materials and Methods: Experimental animals were divided into four groups as healthy (HG), 100 mg/kg favipiravir (FAV-100), 200 mg/kg favipiravir (FAV-200), and 400 mg/kg favipiravir (FAV-400). Favipiravir was administered orally by gavage to the animal groups at doses of 100, 200 and 400 mg/kg, respectively. In the SG group, it was administered by gavage only distilled water (0.5 ml). This procedure was repeated twice daily for a week.
Results: Our biochemical results showed that Favipiravir dose-dependently increased endogenous oxidant parameters such as Malondialdehyde (MDA) and Total Oxidant Status (TOS), Total glutathione (tGSH), Superoxide Dismutase (SOD) and Total Antioxidant Status (TAS) demonstrated that antioxidants decreased in rat lung tissue. In histopathologically, interstitial pneumonia and lymphoid hyperplasia were mild in the 100 mg/kg dose of favipiravir group, while it was severe at high doses.
Conclusion: As the dose of favipiravir increased, the oxidant levels increased and the antioxidant level decreased in the lung tissues of the rats. In line with these results, it was observed that favipiravir caused a dose-dependent pulmonotoxic effect in rats.
Kur'ân'da ilim, hikmet ve sabır ilişkisi: Hz. Mûsâ ve sâlih kul kıssası örnekliğinde
The relationship of knowledge, wisdom, and patience in the Qur'an: In the example of the parable of Moses and righteous servant
Yazar: MERYEM ÖMEROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP NERMİN AKSAKAL
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Hikmet = Wisdom ; Hz. Musa = Hz. Musa ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıssalar = Narratives ; Sabır = Patience ; İlim = Science ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hz. Mûsâ ve sâlih kul kıssası örnekliğinde ilim, hikmet ve sabır ilişkisini araştıran bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde ilim, hikmet ve sabır kavramları İslâmî kaynaklar ışığında incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ilgili kavramlar bağlamında Hz. Mûsâ ve sâlih kul kıssası açıklanmıştır. Son bölümde ise Hz. Mûsâ ve sâlih kul kıssası bağlamında ilim, hikmet ve sabır kavramlarının yakın ilişkisi üzerinde durulmuştur. 
 	İlim, hikmet ve sabır örnekleriyle dolu olan Hz. Mûsâ ve sâlih kul kıssası bu kavramların pratik boyutuna dikkat çekmektedir. Kıssada ilmin temsilcisi konumunda olan Hz. Mûsâ hikmetin temsilcisi konumunda olan sâlih kula tabi olmuştur. İlmî bir şahsiyet olan Hz. Mûsâ'nın gerçekleşen olaylara karşı sabırsızlığı ise onun hikmete ulaşmasında en büyük engel olmuştur. Anahtar Kelimeler: İlim, Hikmet, Sabır, Hz. Mûsâ ve Sâlih Kul Kıssası

Abstract:
This study, which investigates the relationship between knowledge, wisdom and patience in the example of Moses and the righteous servant, consists of three parts. In the first part, the concepts of knowledge, wisdom and patience are examined in the light of Islamic sources. In the second part of the study, the story of Moses and the righteous servant is explained in the context of related concepts. In the last chapter, the close relationship between the concepts of knowledge, wisdom and patience in the context of the story of Moses and the righteous servant is emphasized.
The story of Moses and the righteous servant, which is full of examples of knowledge, wisdom and patience, draws attention to the practical dimension of these concepts. Moses, who is the representative of knowledge in the story, has been subject to the righteous servant, who is the representative of wisdom. The impatience of Moses, who was a scholarly figure, against the events that took place was the biggest obstacle for him to reach wisdom. Keywords: Knowledge, Wisdom, Patience, The Parable of Moses and Righteous Servant
Hz. Lokman kıssasının değerler eğitimi açısından incelenmesi
The analysis of the Parable Lokman in terms of values education
Yazar: ELİF POLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FAIMA ISRAFILOVA
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Hz. Lokman = Hz. Lokman

Özet:
Bu yüksek lisans tez çalışmasında "Hz. Lokman Kıssasının Değerler Eğitimi Açısından İncelenmesi" konusu işlenmektedir. Araştırmanın amacı, Hz. Lokman kıssasını değerler eğitimi açısından tahlil etmektir. Başlıca kaynaklarımız Kur'ân-ı Kerîm ve hadisler olmuştur. Tefsir kaynakları, birçok kitap, tez ve makaleden faydalanılmıştır. Din eğitimi, din psikolojisi, tefsir tarihi, ahlak ve değerler eğitimi alanında yapılan çalışmalar referans olmuştur.
"Hz. Lokman Kıssasının Değerler Eğitimi Açısından İncelenmesi"  isimli bu çalışma giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, önemi, amacı, metodu ve daha önce yapılan çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. İlk bölümde kıssa, değer, değerler eğitimi kavramları incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ilgili kavramlar bağlamında Hz. Lokman kıssası açıklanmıştır. Kıssadaki kavramların her birinin tanımı ve tahlili yapılmış. Kıssadaki kelimelerin sözlük ve terim anlamı, eş ve zıt anlamlıları Kur'ân-ı Kerîm'deki kullanım alanları incelenmiştir. Hz. Lokman'ın oğluna verdiği öğütler ifade edilmiştir.

Abstract:
In this master thesis the subject, "The Analysis of The Parable Lokman in Terms of Values Education" is handled. The aim of the research is that analyzing the parable Lokman in terms of values education. Our main sources are the Quran and hadiths. The sources of tafseer, many books, thesis and articles were used. Studies in the field of religious education, psychology of religion, history of tafseer, moral and values education have been references.
This study named "The Analysis of The Parable Lokman in Terms of Values Education" consists of an introduction and two parts. In the introduction part, information was given about the subject, importance, purpose, method and previous studies of the research. In the first part, the concepts of parable, value and values education are examined. In the second part of the study, the story of Lokman is explained in the context of related concepts. The definition and analysis each of the concepts in the parable has been made. Dictionary and term meaning of the words in the parable, synonyms and antonyms and usage areas in the Qur'an has been studied. The advice that Lokman gave to his son was expressed.
Dede Paşa Bayburdî'nin hayatı ve tasavvuf anlayışı
The life and sufism thought of Dede Paşa Bayburdi
Yazar: FATİME AKKAŞ
Danışman: PROF. DR. HALİL BALTACI
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Nakşibendiyye tarikatı = Nakşibendiyye religious order ; Tarikatlar = Religious orders ; Tasavvuf = Mystic

Özet:
Anadolu'da dini ve sosyal hayatı etkileyen birçok tarîkat etkin olmuştur. Bu
tarîkatlardan biri de XIX. yüzyılda faaliyet gösteren Nakşibendiyye tarîkatının
kollarından olan Hâlidîlik'tir. Erzincan, Hâlidî kolun etkisinde kalarak tasavvufî hayatın
yaşandığı Anadolu'nun önemli şehirlerindendir.
Erzincan'da Halidî kolun önemli temsilcileri arasında Muhammed Sâmî elErzincânî, halifesi Beşir Efendi ve Dede Paşa yer alır. Çalışmamıza konu olan "Dede
Paşa" lakaplı Mûsâ Baştürk, Bayburt'ta doğmuş, Erzincanlı Muhammed Beşir
Efendi'nin manevi terbiyesinde yetişmiş, kendisinden sonra 1932-1973 yılları arasında
Erzincan başta olmak üzere Anadolu'nun birçok şehrinde önemli irşat vazifelerinde
bulunmuş bir mutasavvıftır.
Bu çalışmada Dede Paşa'nın hayatı ve tasavvuf anlayışı, kayıtlı sohbetleri
dinlenerek, sohbetlerinde bizzat bulunan kişilerle yapılan bire bir görüşmelerden yola
çıkılarak ortaya konulmaya çalışılmış, bu bağlamda bazı tasavvufî mesele ve
kavramlara dair görüşleri değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Tasavvuf, Tarîkat, Nakşibendiyye, Hâlidiyye, Dede Paşa

Abstract:
Many sects that affect religious and social life in Anatolia have been active. One
of these sects is Khalidism, one of the branches of the Nagshbandi order operating in
the 19 th century. Erzincan is on of the important cities of Anatolia where sufi life has
been lived under the influence of the Halidi banch.
Sheikh Dede Pasha, who comes after Muhammed Sâmî il-Erzincânî and
Muhammed Beşir il-Erzincânî is among the important representatives of the Halidi
branch in Erzincan. Known as Dede Pasha, Mûsâ Baştürk was born in Bayburt and was
raised in the spiritual education of Muhammed Beşir Efendi. From Erzincan he is a
great mystic who, after Muhammed Beşir Efendi, had important guidance duties in
many cities of Anatolia, especially in Erzincan between 1932- 1973.
In this study we tried to get information about his sufi personality from face- toface interviews with the people in his conversations tapes recorded from his own voice
in order to reveal Dede Pasha's life and his understanding of sufism. We tried to deal
with the concepts he explained in detail by giving importance in his conversations.

Keywords: Tasawwuf, Religious order, Nagshbandi order, Halidiyya, Dede Pasha.
Hadis ilminde sâlih kavramı
The concept of sâlih in the science of hadith
Yazar: ŞEYMA ÇELEBİ
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM TOZLU
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu tez, sâlih kavramının hem hadis usulü hem de ayet ve hadislerdeki kullanımını ayrıntılı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde sâlih kavramının lügat manasına, ilgili olduğu kavramlara ve diğer ilim dalları ile ilişkisine değinilmiştir. İkinci bölümde hadis usulünde sâlih kavramının mahiyeti ve tarihî gelişim süreci üzerinde durulmuştur. Son bölümde ise ayet ve hadislerde sâlih olarak nitelenen amellerin ve kişilerin sahip olduğu özelliklerin tespitine, bu özellikleri taşıyanların elde edeceği mükâfatlara yer verilmiştir. Bununla da gün geçtikçe artan İslâm düşmanlığına ve İslâm'ın itibarının alçaltılmaya çalışılmasına karşı İslâm dininin yetiştirmek istediği insan profili olan sâlih kulun özelliklerinin evrenselliğini ve fıtrata uygunluğunu göstermek amaçlanmıştır. Çalışmanın nihayetinde sâlih kavramının usul ilmindeki kullanım amacının dikkatle belirlenmesi gerektiği tespit edilmiştir. Aynı zamanda sâlih kulların sahip olduğu özelliklerin inanan inanmayan herkes tarafından kabul edilebilecek ve kıyamete kadar geçerliliğini sürdürebilecek evrensel nitelikte olduğu görülmüştür.

Abstract:
This thesis aims to examine in detail the usage of the concept of "sâlih" (righteous) both in the methodology of hadith and in verses and hadiths. The first section of the study discusses the lexical meaning of the concept of sâlih, its relationship to relevant concepts, and its connection to other branches of knowledge. The second section focuses on the nature of the concept of sâlih in the methodology of hadith and its historical development process. The final section involves identifying the characteristics of actions and individuals described as righteous in verses and hadiths, as well as highlighting the rewards that those possessing these characteristics will receive. The overall aim is to demonstrate the universality and compatibility with human nature of the characteristics of the righteous servant, who represents the ideal profile that the Islamic religion seeks to cultivate, in response to the increasing hostility towards Islam and attempts to undermine its reputation. The study concludes by emphasizing the importance of carefully determining the purpose of using the concept of sâlih in the methodology of procedural science. Furthermore, it is observed that the characteristics possessed by righteous servants are of a universal nature that can be accepted by both believers and non-believers and remain valid until the Day of Judgment.
İş güvencesizliği ve zorunlu vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkide işten ayrılma niyetinin aracı rolü: Havacılık sektöründe bir araştırma
The mediating role of turnover intention in the relationship between job insecurity and compulsory citizenship behaviour: A research in aviation industry
Yazar: TUBA BAYAR
Danışman: DOÇ. DR. DAİMİ KOÇAK
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Havacılık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Örgütlerin performansı, verimliliği, rekabet avantajı elde etmeleri ve bunu sürdürülebilir kılmaları çalışanlarının rol tanımları dışında gönüllü olarak gerçekleştirdiği davranışlarla yakından ilişkilidir.  Çalışanların kendisinden beklenilen bu ekstra rol davranışlarını çeşitli baskılar altında ve yapmak zorunda hissettikleri için göstermeleri ise zorunlu vatandaşlık davranışı olarak tanımlanmaktadır. Literatürde henüz yeni bir kavram olan ve örgütlerin genellikle olumsuz çıktıları ile ilişkilendirilen zorunlu vatandaşlık davranışının nedenleri ve sonuçları hakkında alanyazında yeterli sayıda çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı havacılık sektöründe görev yapan çalışanların iş güvencesizliği algıları ile zorunlu vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkide işten ayrılma niyetlerinin aracı rolünü incelemektir. Araştırma örneklemini belirlemede kolayda örnekleme yöntemi kullanılmış, 213 katılımcıdan veriler anket yöntemi ile online olarak toplanmıştır. Araştırma verileri SPSS ve AMOS programları ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda iş güvencesizliğinin zorunlu vatandaşlık davranışı üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisinin olduğu ve bu etkiye işten ayrılma niyetinin aracılık ettiği tespit edilmiştir.

Abstract:
The performance, productivity, competitive advantage and sustainability of organizations are closely related to the behaviours that employees perform voluntarily outside their role definitions. When employees perform these expected extra role behaviours under various pressures and they feel obliged to do, it is defined as compulsory citizenship behaviour. There are not enough studies in the literature on the causes and consequences of compulsory citizenship behaviour, which is a new concept in the literature and is generally associated with negative outcomes of organisations. The purpose of this study is to examine the mediating role of turnover intentions in the relationship between job insecurity perceptions and their compulsory citizenship behaviours of employees working in the aviation sector. Convenience sampling method was used to determine the research sample and data were collected online by survey method from 213 participants. The research data were analysed with SPSS and AMOS programs. As a result of the analyses, it was determined that job insecurity has a positive and significant effect on compulsory citizenship behaviour and this effect is mediated by turnover intentions.