Uluslararası ceza hukukunda suçluların çokluğu
Plurality of criminals in international criminal law
Yazar: ELİF GÖKŞEN KÖSTEM
Danışman: PROF. DR. DEVRİM GÜNGÖR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Uluslararası ceza hukukunda suçluların çokluğunu konu alan bu tez üç ana
bölümden oluşmaktadır.
Birinci bölüm kapsamında uluslararası ceza hukukunda bireysel ceza sorumluluğu
genel olarak ele alınmıştır. Bu çerçevede cezai sorumluluğun gelişimi, uluslararası ceza
hukukunda kusurluluk, uluslararası ceza hukukunda toplu suçluluk ve bireysel
sorumluluk ile bu kapsamda suça katılım modelleri incelenmiştir.
Çalışmanın ikinci bölümünde Roma Statüsü'ne kadar uluslararası ceza
hukukunda suçluların çokluğuna ilişkin yapılan düzenlemeler ele alınmıştır. Bu
kapsamda öncelikle Uluslararası Askeri Mahkemelerin kuruluşu incelenerek, bu
mahkemelerdeki yargılamalarda uygulanan kolektif ceza sorumluluğu ve mahkemelerin
bu kapsamda değindiği komplo suçu ve suç örgütlerine ilişkin yaklaşımları
değerlendirilmiştir. Ardından, Ad Hoc Uluslararası Ceza Mahkemeleri'nin uyguladığı bir
faillik türü olan müşterek suç girişimi ele alınmış, kavramın neden ortaya çıktığı,
unsurları, suç genel teorisindeki suça iştirakten farkları ve hibrit uluslararası ceza
mahkemelerinin kararlarında nasıl uygulandığı ve kavramın eleştirileri incelenmiştir.
Çalışmanın son bölümü ise günümüzde bu konudaki tek sabit mahkeme olan
Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (UCM) ve kurucu statüsü olan Roma Statüsü'ne
ayrılmıştır. Bu kapsamda öncelikle UCM'nin kuruluşu, yetki ve kabul edilebilirlik
şartlarına ilişkin kısa bir bakış sunan bu çalışma, esasen Roma Statüsü kapsamında
bireysel ceza sorumluluğunun nasıl düzenlendiğine odaklanmış, hem Statü'nün ilgili 25.
Maddesine ilişkin genel yaklaşım ele alınmış, hem de 25. ve 28. maddelerde sunulan
sorumluluk türleri sırasıyla karşılaştırmalı hukukta ve UCM kararlarında incelenmiştir.

Abstract:
This dissertation examines individual criminal responsibility in international
criminal law. It consists of three main parts.
The first chapter examines the general concept of individual criminal
responsibility in international criminal law. In this context, the development of the idea
of criminal responsibility, culpability in international criminal law, collective guilt and
individual responsibility as well as modes of participation in crime are addressed.
The second chapter discusses regulations regarding individual criminal
responsibility in international criminal law until the Rome Statute. Firstly, the
establishment of the International Military Courts was examined. The application of
collective criminal responsibility and the approaches of the conspiracy and criminal
organizations were evaluated. Then, the dissertation discusses the joint criminal
enterprise (JCE) which was used by the Ad Hoc International Criminal Tribunals as a
form of perpetration. The dissertation addresses the root causes of JCE, its different
modes, its distinct features from participation of crime, its application in the hybrid
tribunals, and its criticism.
The last part of the study is devoted to the International Criminal Court (ICC),
which is the only permanent international criminal court, and its founding status, the
Rome Statute. In this chapter, the dissertation provides a brief overview of the ICC, its
jurisdiction and admissibility criteria. Then it focuses on the relevant regulation on
individual criminal liability in Art. 25 and Art. 28 of the Rome Statute. The dissertation
addresses different types of liability listed in Art 25 and Art 28 of the Rome Statute by
providing explanations in comparative criminal law and in the ICC decisions.