Okul dönemindeki çocuklarda sanat temelli bir hemşirelik girişimi
An art-based nursing intervention for school age children
Yazar: EMEL TEKSÖZ
Danışman: PROF. DR. AYŞE FERDA OCAKÇI
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hasta yatakları = Patient beds ; Hastalar = Patients ; Hastanede yatış süresi = Length of stay ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Tedavi = Treatment ; Terapötik yöntemler = Therapeutics ; Çocuklar = Children

Özet:
Hastalık ve hastanede yatma, çocuğun geli?imini olumsuz etkiler. Hastaneye 
yatan okul dönemi çocuğunun, bağımsızlığı, arkada? ili?kileri, okul ve oyun 
aktiviteleri engellenmektedir. Hem?ire, çocuğun ağrılı i?lemler, stresli durumlar ile 
ba? etmesini kolayla?tıran terapötik oyun tekniklerini kullanır. Bu ara?tırmanın 
amacı, hastanede yatan okul dönemi 8-12 ya? grubu çocuğa oyuncak yaptırılarak 
hastane süreciyle ba? etmesine yardımcı olacak ve ya?am kalitesini arttıracak, sanat 
temelli bir hem?irelik giri?iminin geli?tirilmesidir. Ara?tırma 20 Haziran-17 Ağustos 
2012 tarihleri arasında Hatay ilinde, Hatay Antakya Devlet Hastanesi?nde 
yapılmı?tır. Ara?tırma karma tip (nitel ve nicel) yapılmı?tır. Ara?tırmanın 
örneklemini, evrenden belirlenen, hastaneye yatma nedenine bakılmaksızın en az 3 
gün hastanede yatan 8-12 ya? grubu 15 kontrol, 15 deney grubu olarak toplam 30 
çocuk, 30 refakatçi, bakım veren 20 hem?ire olu?turmu?tur. Sanat temelli bir 
hem?irelik giri?imi için materyal olarak, temiz tıbbi atıklar kullanılmı?tır. Deney ve 
kontrol grubundaki çocuklara HHBAÖ, refakatçilere PSBMÖ uygulanmı?tır. 
Çocuklar 104 malzeme kullanarak, 37 oyuncak yapmı?, 43 farklı oyun oynamı?tır. 
Nicel bulgularda, HHBAÖ ilk test puanları kontrol ve deney grubunda anlamlı 
değilken (p>0.05), son test puanları deney grubunda anlamlı bulunmu?tur (p<0.000). 
Refakatçilerin PSBMÖ ilk test puanları kontrol ve deney grubunda anlamlı değilken 
(p>0.05), son test puanları deney grubunda anlamlı bulunmu?tur (p<0.000). Nitel 
bulgularda, çocuk, hem?ire ve refakatçiler için 8 tema bulunmu?tur. Sanat temelli 
hem?irelik giri?iminin, okul dönemi hastanede yatan çocukların hastanede ki ya?am 
kalitesini olumlu etkilediği, ebeveynlerin sağlık bakım memnuniyetini olumlu 
etkilediği ve hem?irelerin çocuğa bakım verirken kullanılabileceği etkin bir giri?im 
olduğu sonucuna varılmı?tır. 
 
Anahtar Kelimler: Çocuk, Hastaneye Yatma, Hem?irelik Giri?imi, Terapötik Oyun, 
Okul Dönemi.

Abstract:
Diseases and hospitalization affect the development of the child negatively. 
Hospitalization sets an obstacle to the independency, relations with friends, school 
and game activities of the school age child. A nurse uses therapeutic game 
techniques in order to ease child?s coping with painful processes and stressful 
situations. The aim of the study is to develop an art-based nursing intervention that 
help the child?s overcome hospitalization process and increase his quality of life by 
making the school age child, between the ages of 8-12, create new toys. The study 
was conducted between the dates of 20th June and 17th August, 2012. in Hatay 
Public Hospital. The study was conducted as mixed-type that is both qualitative and 
quantitive. The sample of the study consists of 30 children,15 of them for control and 
15 of them for study groups, between the ages of 8-12 and hospitalized at least 3 
days and 30 attendants and 20 nurses as caregivers. Clean medical waste was used as 
material for the art-based nursing intervention. HHBAÖ and PSBMÖ were applied to 
study and control group?s children and attendants as well. Children created 37 kinds 
of toys by using 104 different types of material and they also played 43 different 
types of games. As for quantitve findings; the first test scores of HHBAÖ were not 
significant for study and control groups (p>0.05) whereas the last test scores were 
significant study group (p<0.000). While attendants? PSBMÖ first test scores were 
not significant for study and control groups (p>0.05) , the last test scores were found 
as significant for the study group (p<0.000). As for qualitative findings, 8 themes 
were found for the child, nurse and attendants. It was concluded that the art-based 
nursing intervention affect not only the quality of life of the school age child but also 
the health care satisfaction of the parents positively. Furthermore; it is an effective 
intervention for the nurses who care for the children. 
 
Keywords: Child, Hospitalization, Nursing Intervention, School Period, Therapeutic 
Game.