Polikistik over sendromlu hastalarda irisin düzeylerinin değerlendirilmesi
Serum irisin levels in polycystic ovary syndrome
Yazar: CANSU KANLIOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖKÇE ANIK İLHAN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Genital hastalıklar-kadın = Genital diseases-female ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome ; İrisin = Irisin

Özet:
Amaç: Polikistik over sendromu PKOS , üreme çağındaki kadınlarda en sık görülen endokrin hastalıktır. Sıklığı National Institutes of Health (NIH) kriterlerine göre %6- 10, geniĢletilmiĢ Roterdam kriterlerine göre %15 oranındadır. Rotterdam 2003 konsensus çalıĢmasında belirlenen kriterler bugün için revize edilmiĢ hali ile çalıĢmamızdaki PKOS‟ lu hastalara tanı koymak için kullanılmıĢtır. Son yıllarda etiyopatogenezinde insülin direncinin rolünün ortaya konması ve obezite, tip 2 diabetes mellitus DM , hipertansiyon, dislipidemi, iskemik kalp hastalıkları gibi uzun dönem sağlık riskleriyle iliĢkisi gösterilmiĢtir. PKOSlu kadınların, PKOS‟lu olmayan benzer yaĢ gruplarındaki kadınlara göre metabolik sendrom geliĢtirme ihtimali dört kat daha fazladır. Ġrisin yeni tanımlanmıĢ bir myokin olup termogenez, glukoz homeostazisi ve enerji metabolizmasında rol oynar. Ġrisin insülin direnci ve metabolik sendromla ilĢkili bulunmuĢtur. Ġrisin hormonu, enerji harcanmasını arttırıp kilo kaybına neden olduğu için metabolik hastalıkların tedavisinde umut verici olmuĢtur.
Biz bu çalıĢmamızda PKOS‟lu olan ve olmayan kontrol grubunda serum irisin düzeylerini değerlendirerek her iki grup arasında karĢılaĢtırmayı amaçladık. Böylece artmıĢ metabolik sendrom riski gibi uzun dönem sağlık risklerini öngörmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Pendik Eğitim ve AraĢtırma Hastanesi Jinekoloji ve Ġnfertilite Polikliniğine baĢvuran 18-35 yaĢ arası, ek sistemik hastalığı olmayan, Rotterdam 2003 kriterlerine göre PKOS tanısı alan 120 hasta ve 60 kontrol grubu çalıĢmaya dahil edildi. Hastalara jinekolojik muayene esnasında pelvik ultrason yapıldı. Kilo, boy, tansiyon, bel-kalça çevreleri ölçüldü. Açlık kan Ģekeri, açlık insülin, total kolesterol, LDL, HDL, trigliserid, total testosteron, SHBG, FSH, LH, estradiol ve irisin düzeylerine bakıldı. Hastalar Ferriman Gallwey skorlama sistemine göre hirsutizm açısından değerlendirildi. Serbest androjen indeksleri ve HOMA-IR değerleri hesaplandı. Metabolik sendrom tanısı için UDF+ AHA/ NHLBI konsensus kriterleri kullanıldı.
Bulgular: PKOS‟ lu hastalar ve kontrol grubu klinik özellikler açısından karĢılaĢtırıldığında her iki grup arasında yaĢ, gravida, parite ve VKĠ açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark izlenmedi. Bel- kalça oranı, sistolik ve diyastolik kan basınçları ve FGS değerleri açısından PKOS grubundaki hastalarda istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek değerler izlendi (p<0,05). Polikistik over sendromlu hastalar ve kontrol grubunun biyokimyasal, hormonal ve irisin değerleri karĢılaĢtırıldığında her iki grup arasında HDL, LDL, total kolesterol, trigliserid, FAI ve HOMA-IR skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark izlenmedi. Ġrisin düzeyleri açısından PKOS grubundaki hastalarda istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek değerler izlendi (p<0,05). Metabolik sendrom olan ve olmayan PKOS grubunda yaĢ, gravida, parite, VKĠ değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark izlenmedi. Metabolik sendrom olan PKOS grubunda bel-kalça oranı, sistolik- diyastolik tansiyon değerleri ve FGS değerleri açısından istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek değerler izlendi (p<0,05 p<0,01). Metabolik sendrom olan ve olmayan PKOS grubunda LDL değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark izlenmedi. Metabolik sendrom olan PKOS grubunda irisin, total kolesterol, trigliserid, FAI ve HOMA-IR değerleri açısından istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek değerler izlendi (p<0,01).
Sonuç: PKOS hasta grubunda irisin düzeyleri kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı olarak daha yüksektir. Metabolik sendromlu olan PKOS alt grubunda ise metabolik sendrom olmayan gruba göre irisin düzeyleri istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek bulunmuĢtur.
Anahtar Kelimeler: Polikistik over sendromu, irisin düzeyi, metabolik sendrom

Abstract:
Objective: Polycystic ovary syndrome (PCOS) is the most common endocrine disease in reproductive age women. Its frequency is %6-10 according to National Institutes of Health (NIH) and %15 according to Rotterdam criteria. In our study we diagnosed PCOS according to Rotterdam 2003 criteria. It has recently been shown that insulin resistance plays a role in the ethiopathogenesis of PCOS and it has also been shown lately that it is related with long term health risks such as obesity, type 2 diabetes mellitus, hypertension, dyslipidemia, and ischemic heart disease. Women with PCOS are four times more likely to develop metabolic syndrome than those of similar age groups without PCOS. Irisin is a newly identified myokine which plays a role in thermogenesis, glucose homeostasis and energy metabolism. Irisin has been shown to be associated with insulin resistance and metabolic syndrome. Irisin hormone has been promising in the treatment of metabolic diseases because it increases energy expenditure and causes weight loss.
The purpose of this study was to determine and compare the serum levels of irisin in PCOS patients and the control groups and thereas to predict their long term health risks such as the increased metabolic syndrome risk.
Material and Methods: 120 patients with PCOS diagnosed according to Rotterdam 2003 criteria and 60 healthy controls who admitted to Marmara University School of Medicine Pendik Research and Training Hospital Gynecology and Infertility out-patient clinics. Age renage of both groups was 18-35 and they had no additional systemic diseases. Pelvic ultrasounds were performed during a gynecological examination. Height, weight, blood pressure and waist-hip circumferences were measured. Fasting glukoz, fasting insulin, total cholesterol, LDL, HDL, trigliserid, total testosterone, SHBG, FSH, LH, estradiol and irisin levels were measured. Patients were evaluated for hirsutism according to the Ferriman Gallwey scoring system. FAI and HOMA-IR values were calculated. IDF + AHA / NHLBI consensus criteria were used for the diagnosis of metabolic syndrome.
3
Results: When the patients with PCOS and control group were compared in terms of clinical features, there was no statistically significant difference between the two groups in terms of age, gravida, parity and BMI. Significantly higher values were observed in patients with PCOS group in terms of waist-to-hip ratio, systolic and diastolic blood pressures and FGS (p<0,05). When the biochemical, hormonal and irisin values of the patients with polycystic ovary syndrome and the control groups were compared, there was no statistically significant difference between the two groups in terms of HDL, LDL, total cholesterol, triglyceride, FAI and HOMA- IR scores. Irisin levels were statistically significantly higher in patients with PCOS group (p <0,01). There was no statistically significant difference in terms of age, gravida, parity, and BMI when the PCOS group was analyzed as those with and those without the metabolic syndrome. Significantly higher values of waist-to-hip ratio, systolic-diastolic blood pressure and FGS scores were observed in the PCOS group with the metabolic syndrome. There was no statistically significant difference between LDL values in PCOS patients with and without the metabolic syndrome. Significantly higher values of irisin, total cholesterol, triglyceride, FAI and HOMA- IR values were observed in PCOS group with the metabolic syndrome (p <0,01).
Conclusions: The irisin levels in the PCOS group were statistically significantly higher than the control group. In the subgroup of PCOS with the metabolic syndrome, irisin levels were found to be statistically significantly higher than that of the PCOS without the metabolic syndrome group.
Key Words: Polycystic over syndrome, irisin level, metabolic syndrome