Fârâbî'nin nübüvvet anlayışının kelâmın vahiy anlayışı açısından değerlendirilmesi
Evaluation of Fârâbî's view of prophethood i̇n terms of kalam's view of revelation
Yazar: SAYED ORFAN NOMANY
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN KAHRAMAN
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu tez çalışmamızda İslâm'ın temel prensiplerinden biri olan nübüvvet meselesini incelemeye çalıştık. Konunun çok kapsamlı oluşu gereği İslâm filozoflarından olan Muallim-i Sânî ya da Hace-i sânî (İkinci Üstat / Magister secundus) olarak bilinen Ebu Nasr Muhammed el-Fârâbî'nin nübüvvet görüşünü kelâmın vahiy görüşü açısından incelemeye çalıştık. 
Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, kelâm ve İslâm felsefesinde nübüvvet konusunu ele alarak, kelâm alanından Selef, Mu'tezile, Eş'arî ve Mâtürîdî düşüncesinde peygamberlik başlıkları altında, kelâmî mezheplerin görüşlerini derlemeye çalıştık. İslâm felsefesinde ise kronolojik hiyerarşisini göz önünde bulundurarak sadece Kindi'nin nübüvve ile ilgili görüşlerini derlemeye çalıştık. 
İkinci bölümde ise Fârâbî'nin nübüvvet anlayışı incelenmiştir. Başta düşünürün nübüvvet anlayışının sistematikliği ele alınarak Fârâbî'nin nübüvvet sistematiğinin merkezini oluşturan "Faal akıl", "Münfaʻil akıl", "Müstefad akıl" ve "Muhayyile" yetileri açıklanmıştır. Ardından insanın ulaşabildiği en yüksek seviye ve insanın ilahî bilgiyi edinebilecek makamı temsil eden Faal akıl üzerine durulmuştur. 
Üçüncü bölümde ise Fârâbî'nin nübüvvet görüşünün kelâmın vahiy görüşü açısından değerlendirilmesi ele alınmış, filozoflardaki muhayyile gücü, Faal akıl (Cebrail) yorumları ile kelâmcıların bunlara karşı görüşleri derleyip değerlendirilmeye çalıştıktan sonra sonuca geçilmiştir.

Abstract:
In this thesis, we have tried to examine the issue of prophecy, which is one of the basic principles of İslâm. Due to the comprehensive nature of the subject, we have tried to examine the view of prophecy of Abu Nasr Muhammad al-Fârâbî, known as Muʻallim al-Sānā or Hace al-Sānā (Second Master / Magister secundus), one of the İslâmic philosophers, in terms of Kalam's view of revelation. 
Our study consists of three parts. In the first part, the issue of prophecy in Kalam and İslâmic philosophy will be discussed, and we will try to compile the views of the theological sects under the headings of prophecy in the Salaf, Mu'tazila, Ash'arite and Māturīdī thought. In İslâmic philosophy, considering the chronological hierarchy, we will try to compile only Kindi's views on prophecy. 
In the second part, Fārābī's understanding of prophecy is analyzed. At first, the systematicity of the thinker's understanding of prophecy is discussed and the "al-ʿaql al-faal", Munfail Intellect, Müstafad Intellect and the faculties of Imagination, which represent the backbone of Fārābī's prophetic systematics, are explained.
Then, the "al-ʿaql al-faal", which represents the highest level that human beings can reach and the level where human beings can acquire divine knowledge, is emphasized. 
In the third and last chapter, the evaluation of Fārābī's view of prophecy in terms of theology's view of revelation is discussed, and the philosophers' interpretations of the faculty of imagination, the "al-ʿaql al-faal" (Gabriel) and the theologians' views against them are compiled and evaluated, and then the conclusion is made.