Bovarist eserlerde postmodernizm: Metinlerarasılık
Posmodernism in Bovarist novels: Intertextuality
Yazar: MUSTAFA TUTKU ÇETECİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FÜSÜN DENİZ ÖZDEN
BEYKOZ ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / İletişim Tasarımı ve Göstergebilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature
Dizin: Bovarizm = Bovarysme ; Eleştiri = Criticism ; Göstergebilimsel analiz = Semiotic analysis ; Madame Bovary = Madame Bovary ; Metinlerarasılık = Intertextuality ; Postmodernizm = Postmodernism ; Yapısalcılık = Structuralism

Özet:
Postmodernlik sorunsalı, postmodernizmin kendisini tam anlamıyla göstermesiyle itibaren 
başlamıştır. Metinlerarasılık ile birlikte gitgide iç içe giren yazılar, yazın sahasında olan kurallar 
bütünlüğünü bozmuş, sınırları olmayan çerçevelere sığdırılmış ve bu dolayda edebi anlamda 
eserler verilmeye başlanmıştır. Kendini tekrar etmeyi serbest kılan bir ekol; eskiyi de yeni bir 
bakış açısıyla incelemeye ele alınmasını zorunlu kılar. Çünkü eski, yeniden incelenebileceğini 
göstermiş ve bu ilişkinin –eski ile yeni olanın- metnin doğurgan oluşuyla alakalı olması, eskiye 
yeni bir anlam katmıştır. Bovarizmde olduğu gibi sadece dönemini değil, kendinden sonrasını 
da etkilemiştir. Bovarizm, Gustave Flaubert'in Madame Bovary'sinin ahlak kurallarına karşın 
hayallerinin peşinden koşan ve gerçeklikle yüzleşen kadını bu türün ilk örneğidir. Türk yazın 
sahasında kendisini Halid Ziya Uşaklıgil'in Aşk-ı Memnu'su, Rus yazın sahasında Lev 
Tolstoy'un Anna Karenina'sı ve Vladimir Nabokov'un Rua, Dam, Vale'si olarak kendini 
göstermiştir. Ancak çalışmamızda; bahsi geçen kültürlerin ve yazın sahalarının yalnızca birini 
örnek olarak alacağımızdan ve incelememizi postmodernizm ve metinlerarasılık ile birbirine 
bağlayan, Madamé Bovary, Aşk-ı Memnu ve Rua, Dam, Vale eserleri üzerinden yapacağız. 
Eserler ve dönemlerinde etkisini gösteren realizmi tanımlarken romantizmden 
bahsetmeden olmaz. Kaçılamayan romantizm ister ya da istemez şekilde tepki olarak çıktığı 
klasisizmi –romantizmin doğmasına sebep olan- de içinde barındırır ve böylece akımlar öyle ya 
da bu şekilde bir araya gelmişlerdir. Bu da karnavalesk bir sisteme hizmet etmeye başlar. 
Çalışmamızda yazarlarımız ve eserleriyle sınırlandırmış olduğumuz bu konuyu ele alırken, 
postmodern bakış açısıyla yeniden okuma uygulama yaparak; eserlerin postmodernliği ve 
taşıdıkları postmodern unsurları, metinlerarasılık bağlamında tartışacağız. Aynı zamanda 
edebiyatın yanlış bir şekilde bilinen eleştiri tanımıyla eleştirilemeyeceğini ele alacağız. Yanlış 
olarak adlandırdığımız bu tanımla edebiyatı eleştirebilmenin tek yolu vardır o da edebiyatın 
sistemini, edebiyatbilimini eleştirmektir. Sistem tezin içine girdiği zaman ilk olarak yapı 
eleştirilir Bu yüzden de göstergebilimi, eleştiri ve yapısalcılığı çalışmamızda yöntem olarak kullanacağız.

Anahtar kelimeler: Postmodernizm, eleştiri, yapısalcılık, bovarizm, metinlerarasılık, göstergebilim

Abstract:
Problematique of postmodernity starts with the same time, which postmodernism's 
first appear. Just because with intertextuality, texts started to be like more and more 
intertwined, field of literature's body of rules collapsed, literature squeezed in frames with 
no limits and artists started to give some examples within this context. An ecole, which lets 
repeating itself; obliges to re-investigate the old ones again with a new perspective. Because 
old ones shows that they are re-investigable and this connection -between the new one and 
the old- is just all about text's fertility and this fertility gives new meanings to the old ones. 
Like Bovarism which influenced not just it's period, after it's period either. Gustave 
Flaubert's Madame Bovary is the first example about a married woman which follows her 
dreams and passions instead of a stable life and moral rules, and then faces with reality. 
Bovarism shows itself in field of Turkish Literature as Halid Ziya Usakligil's Aşk-ı Memnu, 
in Russian literature as Lev Tolstoy's Anna Karenina and as Vladimir Nabakov's King, 
Queen, Knave. Just because of we must only choose one example from each cultures and 
field of literatures which we mentioned before and not just cause of it, also we are going to 
use postmodernism and intertextuality as a limit and which bounds them with each other, 
so we are going to study on Madamé Bovary, Aşk-ı Memnu and King, Queen, Knave. When 
impression of realism appears in works and its periods, there is no another way to explain 
realism without romanticism. Inevitable romanticism brings classicism, which is the reason 
of romanticism born, one way or another. And this serves to a carnivalesque structure. In 
this thesis we are going to discuss these; postmodernity and postmodern elements within the 
context of intertextuality, while we are using works of authors, who we mentioned as limit 
of thesis. But at the same time we are going to argue that literature cannot be criticizable 
with the wrong way of what people understand from criticise. So there is only one way to 
criticise literature with this wrong definition; criticise system of literature, science of 
literature. When the system gets a part in a thesis, firstly we are going to criticise it's 
structure. Therefore we are going to use semiology, criticise and structuralism as a method in this thesis.

Keywords: Postmodernism, crticise, structuralism, bovarism, intertextuality, semiology