Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ve beden algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between social media addiction and body perception among students of Kocaeli University Faculty of Medicine
Yazar: MELEK HÜR
Danışman: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Dijitalleşme çağımızın en büyük kolaylıklarını hayatımıza getirirken eş zamanlı olarak beraberinde bazı komplikasyonları da getirmektedir. Gençler arasında son yıllarda çok yaygınlaşan sosyal medya bağımlılığı, kişilerin beden algısını etkileyebilmektedir. Araştırmamızda gençlerdeki sosyal medya bağımlılığının beden algısı ile ilişkisini incelemeyi amaçladık.
    Materyal ve Metod: Çalışmamız 2022-2023 eğitim öğretim yılında Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin tamamına ulaşmak hedeflendi. Toplam 1751 öğrenciden 747 öğrenci çalışmamıza katıldı. Araştırmamızda Şahin ve Yağcı (2017) tarafından sosyal medya bağımlılığını saptamak amacı ile geliştirilmiş olan 'Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği-Yetişkin Formu' kullanıldı. Beden algısı verileri için 1953 yılında Secord ve Jourand tarafından geliştirilip, Türkçe geçerlik ve güvenilirlik çalışmaları 1989 yılında Hovardaoğlu tarafından yapılmış olan 'Beden Algısı Ölçeği' kullanıldı. İstatistiksel değerlendirme, IBM SPSS 20.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA) paket programı kullanılmıştır. Verilerin Normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov Testi/Shapiro Wilk testi ile değerlendirildi. Gruplar arasındaki farklılık normal dağılıma sahip olan nümerik değişkenlerde normal dağılıma sahip olmayan nümerik değişkenler için Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis testi ile belirlendi. Gruplar arası farklılıkları değerlendirmek amacı ile kategorik değişkenlerde Fisher's Exact ki kare testi kullanıldı. Nümerik Değişkenler arasındaki ilişki Spearman Korelasyon Analizi ile değerlendirilmiştir.
    Bulgular: Çalışmamıza katılan öğrencilerin 425'i (%56,8) kadın, 322'si (%43,1) erkektir. Katılımcıların yaş ortalaması 21,29±2, BMİ ortalaması 22,69±3,41 olarak saptanmıştır. Katılımcıların %23,5'inin BMI değerinin 25'in üstünde olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin %54,7'sinin kilosundan memnun olmadığı saptanmıştır. Öğrencilerin fiziksel %28,1'inin fiziksel görünümünden memnun olmadığı saptanmıştır. Katılımcıların 36'sının (%4,8) beğenmedikleri bir fiziksel özelliği için cerrahi operasyon yaptırdığı, 19'unun (%2,5'inin) beğenmediği bir fiziksel özelliğiniz için medikal estetik tedavi uygulattığı saptanmıştır. Katılımcıların %94,7'si sosyal medya hesabı olduğu saptanmıştır. Öğrenciler arasında en sık kullanılan sosyal medya platformu Instagram'dı (%59,3). Gençlerin %10,7'si photoshop tarzı fotoğraf düzenleme/iyileştirme amaçlı program kullandığı saptanmıştır. Reklamların ve sosyal medya uygulamalarının kişilerin beden algısını etkilediğini düşünen öğrencilerin oranı %83,5'ti. Günde ortalama sosyal medyada geçirilen süre 172,61±88,69 dakikaydı. Sosyal medya bağımlılık ölçeği ile beden algı ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamı önemsiz ve negatif korelasyon saptanmıştır (p<0,001 r=-0,197).
    Sonuç: Araştırmamızda sosyal medya bağımlılığı arttıkça beden algısında negatif bir zayıf bir korelasyon mevcuttu. Sosyal medya bağımlılığı ölçeklerinin genel olarak sosyal medyaların kullanım amaçları ve sanal ortamların ne kadar yüzeysel veya derinlemesine kullanıldığını ölçebilecek farklı araştırmalara ihtiyaç vardır.
    Anahtar Kelimeler: Sosyal Medya, Beden Algısı, Sosyal Medya Bağımlılığı

Abstract:
Objective: While digitalization brings the greatest conveniences of our age to our lives, it simultaneously brings some complications. Social media addiction, which has become very common among young people in recent years, can affect people's body perception. In our research, we aimed to examine the relationship between social media addiction and body image in young people.
     Materials and Methods: Our study aimed to reach all Kocaeli University Faculty of Medicine students in the 2022-2023 academic year. 747 students out of a total of 1751 students participated in our study. In our research, the 'Social Media Addiction Scale-Adult Form', developed by Şahin and Yağcı (2017) to detect social media addiction, was used. For body perception data, the 'Body Cathexis and Self Cathexis Scale', which was developed by Secord and Jourand in 1953 and whose Turkish validity and reliability studies were conducted by Hovardaoğlu in 1989, was used. For statistical evaluation, IBM SPSS 20.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA) package program was used. The suitability of the data for normal distribution was evaluated with the Kolmogorov-Smirnov Test/Shapiro Wilk test. The difference between the groups was determined by Mann Whitney U Test and Kruskal Wallis test for numerical variables with normal distribution and for numerical variables without normal distribution. Fisher's Exact Chi-square test was used for categorical variables to evaluate differences between groups. The relationship between Numerical Variables was evaluated with Spearman Correlation Analysis.
    Results: Of the students participating in our study, 425 (56.8%) were women and 322 (43.1%) were men. The average age of the participants was 21.29±2 and the average BMI was 22.69±3.41. It was determined that 23.5% of the participants had a BMI value over 25. It was determined that 54.7% of the students were not satisfied with their weight. It was determined that 28.1% of the students were not satisfied with their physical appearance. It was determined that 36 (4.8%) of the participants had a surgical operation for a physical feature they did not like, and 19 (2.5%) had a medical aesthetic treatment for a physical feature they did not like. It was determined that 94.7% of the participants had a social media account. The most frequently used social media platform among students was Instagram (59.3%). It was determined that 10.7% of young people use programs such as photoshop for photo editing/improvement. The proportion of students who thought that advertisements and social media applications affected people's body perception was 83.5%. The average time spent on social media per day was 172.61±88.69 minutes. A statistically weak and negative correlation was found between the social media addiction scale and the body perception scale (p<0.001, r=-0.197).
    Conclusion: In our study, as social media addiction increased, there was a weak negative correlation in body image. There is a need for different studies that can measure social media addiction scales, the purposes of use of social media in general, and how superficial or deep virtual environments are used.
    Keywords: Social Media, Body Image, Social Media Addiction