Akçakoca (Düzce)-Giresun arası deniz çökellerinin jeokimyası
Geochemistry of the sea sediments between Akçakoca (Düzce) and Giresun
Yazar: İLKNUR BATAR
Danışman: PROF. DR. CÜNEYT ŞEN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mühendislik Bilimleri Bölümü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Karadeniz bölgesi = Black Sea region ; Çökelme = Precipitation ; Çökelme ortamları = Deposition environments ; Çökeltme = Sedimentation

Özet:
Karadeniz Türkiye'nin kuzeyinde bulunan bir iç denizdir. ?stanbul Boğazı ile Marmara,Çanakkale Boğazı ile de Ege ve Akdeniz'e bağlanır. Ayrıca kuzeyde Kerç Boğazı ile AzakDenizi'ne bağlanan Karadeniz, kendine özgü özelliklerinden dolayı birçok çalısmaya konuolmustur.Bu çalısmanın amacı, Karadeniz çökellerindeki ana ve iz element konsantrasyonlarınıarastırmak ve Al normalizasyonu sayesinde metal kirlenmesini belirlemektir. Bu çalısmakapsamında R/V Denar-1 arastırma gemisi ile Akçakoca (Düzce)-Giresun arası deniztabanından 14 adet çökel örneği alınmıstır. Çökellerin ana ve iz element konsantrasyonlarıyapılan kimyasal analizler sonucunda belirlenmistir.Genel olarak Karadeniz çökellerinin Fe ve K element konsantrasyonları sığ su çökeliortalama değerinin altındadır (Wedepohl, 1969). Doğu Karadeniz'e yakın istasyonlardanalınan çökel örneklerinin üst katmanlarında yüksek Ni, Co, Pb, Mn, Cu, Sr, Ba, As ve Cdkonsantrasyonları bulunmustur. Bu yüksek değerler, doğal ve insan kaynaklı girdilerinbilesiminden kaynaklandığı düsünülmektedir. Karadeniz çökellerindeki Pb, Mn, Cu, Ni veCo konsantrasyonları çökel zenginlesme faktörü sınıflamasına göre çökel tabakalarındazenginlestiği sonucuna varılmıstır.Bu çalısmadan elde edilen sonuçlar ve önceki çalısmaların gösterdiği gibi DoğuKaradeniz'den alınan dip çökel örneklerinde Pb, Zn, Cu, Ni, Co ve Mn değerlerinde artısgöstermektedir. Bu artıs kıyı alanlarının metal açısından zengin yapısı ve buna bağlı olaraknehirlerin havza alanından tasıdığı mineral tortulardan kaynaklandığı düsünülmektedir

Abstract:
The Black Sea is an inland sea which is located in the North of Turkey. The BosphorusStrait connects it to the Sea of Marmara, then the long island-bound strait of theDardenelles to the Aegean Sea region of the Mediterranean. The Black sea is alsoconnected to the Sea of Azov by the Strait of Kerch and has been the subject of manystudies, due to its unique properties.The aim of this work was to investigate the concentrations of major and trace elementsin the sediments of the Black Sea an evaluate the metal contamination with Alnormalizations. For the study, the Black Sea sediments were collected from 14 stations byR/V Denar-I exploration boat. Major and trace element concentrations of sediments weredetermined after chemical analysis.Generally, Fe and K concentrations are below the average shallow sea sediment(Wedepohl, 1969) Fe and K concentrations. The high Ni, Co, Pb, Mn, Cu, Sr, Ba, As andCd contents at the top of the cores from stations which are close to the Eastern part of theBlack Sea may most probably suggest a combination of diagenetic and anthropogeniceffects. Pb, Mn, Cu, Ni and Co concentrations have been enriched within the bottomsediments of Black Sea according to the classification of sediment enrichment factor(SEF).Previous data and results obtained from this study show an increase in Pb, Zn, Cu, Ni,Co and Mn contents in the eastern bottom sediments. This is because of the metal richrocks in coast areas and associated economic mineral deposits in the catchment areas ofrivers.