Dar mekanlarda esnek ve fonksiyonel mutfak tasarımları
Flexible and functional kitchen designs in cramped space
Yazar: GİZEM OKÇUGİL BARIŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN SARIMAN ÖZEN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Dar mekanlı bir konut içerisinde her alanın ve detayın özenle düşünülüp tasarlanması, kullanıcının dar alanda hem psikolojik hem de fiziksel açıdan rahat bir şekilde yaşaması çok önemlidir. Donanımıyla en karmaşık detaylara sahip olan ve düzgün bir çalışma alanı gerektiren en önemli alan da mutfaktır. Dar mekanda mutfak konforunu sağlayabilmek için esneklik ve fonksiyonellikten yararlanılmalıdır. Özellikle yaşadığımız çağa uyum sağlaması açısından devamlı olarak değişen kullanıcı ihtiyaçlarına göre tasarlanan ergonomik ve uyarlanabilir mutfaklar gerekmektedir.
Bu araştırmada, dar mekanlarda uygulanabilir tüm esnek mutfak tipleri gruplanmış ve örnekler ile incelenmiştir. Esnekliğin dar mekanlı mutfak tasarımındaki önemi anlatılmak istenmiştir.
Tez beş bölümden oluşmaktadır. 
Birinci bölümde; tezin amacı, kapsamı ve yöntemi anlatılmıştır. 
"Konutlarda Dar Mekanlar ve Kullanıcı İhtiyaçları Doğrultusunda Konutlarda Dar Mekan Oluşumunu Etkileyen Faktörler" başlıklı ikinci bölümde; insanın ilk çağlardan itibaren yaşam biçiminin değişimi ile barınma mekanlarının nasıl evrildiğinin, mekan, konut ve dar mekan kavramlarının nasıl oluştuğundan kısaca bahsedilmiş, modern mimaride dar mekan için geliştirilen mimari akımlar gruplandırılmış ve örnekler verilmiş, mekan kavramı üzerinden dar mekanlı konutun tasarım felsefesi, önemi ve nasıl tasarlanması gerektiği kısaca anlatılmıştır. Dar mekanlı konutlar kullanıcılar açısından değerlendirilerek, dar mekan seçimlerinin nedenleri üzerinde durulmuştur.
"Dar Mekanlardaki Esnek Mutfak Tasarım Çözümleri" başlıklı üçüncü bölümde; ateşin insanlık tarihindeki önemi, ateşin oda/mekan kavramının oluşumundaki yeri, mutfağın nasıl oluştuğu, toplumsal değişimlerin, buluşların mutfak anlayışının dönüşümündeki rolü, geçmişten günümüze mutfak içi düzeninin planlama açısından değişimi, teknolojinin mutfağa etkileri, günümüzün ve geleceğin mutfak tasarımları anlatılmıştır. Ayrıca, tasarım felsefesinden yola çıkarak mutfak tasarımı detaylı bir şekilde anlatılmıştır. Daha sonrasında esneklik kavramı ve mekan içerisindeki kullanımı, geçmişteki ilk örnekleri ile dar mekanda kullanılabilecek esnek olarak adlandırabileceğimiz mutfak tasarımları incelenmiştir. Bununla birlikte esnek ve fonksiyonel tasarımın dar mekandaki mutfakta nasıl yaratılabileceği, ekipmanların nasıl değerlendirilebileceği, çözüm örnekleri ile sunulmuştur. Son olarak teknolojik gelişmeler açısından ve geleceğe yönelik dar mekanlı esnek mutfak tasarımları ele alınmıştır. 
"Dar Mekanlarda Mutfak Çözümlerinin Örnekler Üzerinde İncelenmesi" başlıklı dördüncü bölümde; Türkiye'deki ve dünyadaki metropol şehirlerinden 3 adet dar mekanlı konutun mutfak incelemesi ve değerlendirilmesi yapılmıştır.
"Sonuç" başlıklı beşinci bölümde; tüm tez için genel bir değerlendirme yapılarak yaşadığımız küresel dünyanın gerekliliği olması sebebiyle dar mekanların esnekliğinin mutfak açısından önemi ve nasıl tasarlanması gerektiği vurgulanmıştır. Genel problemler anlatılmış ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
It is very important that each area and detail is carefully thought out and designed in cramped space, and that the user is able to live both physically and psychologically in cramped space. The kitchen is the most important area that has the most complex details with its equipment and requires a proper working area. Flexibility and functionality should be benefited ensure the comfort of the kitchen in cramped space. In particular, ergonomic and adaptable kitchens are designed to meet the needs of the customers that is continually changeable in according to the move with the time.
In this research, all flexible kitchen types that can be applied to cramped space have been grouped and examined with examples. The flexibility in the design of cramped spaced kitchen is of the utmost importance in this thesis.
The thesis consists of five sections.
In the first section; the aim, scope and method of the thesis are explained.
In the second section titled; "Cramped Space in Houses and Factors Forming Cramped Space in Dwellings in accordance with user needs", how the people evolved from the first ages and how the shelter space evolved, space, the concepts of housing and cramped space have been briefly mentioned; architectural movements developed for cramped space in modern architecture are grouped and given examples; design philosophy of cramped space with the concept of space, its importance and how it should be designed have briefly been explained. The cramped housing houses were evaluated for the users and the reasons for the narrow space choices were emphasized.
In the third section titled; "Flexible Kitchen Design Solutions in Cramped Space", the importance of fire in human history, the place of fire in the formation of the room / space, how the kitchen space is formed; the role of social changes and inventions in the development transformation of the kitchen understanding, the change of the kitchen layout from the past to the present, the effects of technology on the kitchen space, the kitchen designs of today and the future are explained. In addition, the kitchen design which is based on design philosophy has been explained in detail. Afterwards, the concept of flexibility and its use in the space, the first examples of the past and the flexible designs that can be used in cramped space with their first examples in the past have been examined. However, how flexible and functional design can be created in the kitchen in cramped space and how the equipment can be evaluated have been presented with solution examples. Finally, flexible kitchen designs with cramped space for the future and technological developments are discussed. 
In the fourth section titled; "Analysis of Kitchen Solutions in Cramped Space on Samples", the kitchens of three cramped spaced dwelling houses chosen from major metropolitan cities of Turkey or in the world have been examined and evolvated.  
In the fifth section titled; "Conclusion", the importance of the flexibility of cramped space in terms of the kitchen and how it should be designed because of the necessity of the global world where we live has been emphasized by making a general evaluation for the whole thesis. General problems are explained and suggestions are presented.