Fiziksel hastalıktaki depresyonun bilişsel kuram açısından psikiyatrik depresyon ile karşılaştırılması
A comparison of the depression in a medical illnes and psychiatric depression from the perspective of the cognitive theory
Yazar: NİLÜFER ALÇALAR YILMAZER
Danışman: PROF. DR. GÜLER BAHADIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresyon = Depression ; Fiziksel sağlık = Physical health ; Hastalık = Disease ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients

Özet:
Beck' in (1972, 1984) "Bilişsel Kuramı" temel alınarak gerçekleştirilen bu çalışmada fiziksel hastalığa bağlı depresyondaki bilişsel hataların nitelik ve niceliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu temel amacın dışında, çalışmanın iki yan amacı daha vardır : (l) Fiziksel hastalığa bağlı depresyon ile psikiyatrik depresyonu, Bilişsel Hata Ölçeğini (BHÖ) kullanarak bilişsel hatalar yönünden; Beck Depresyon Ölçeğini (BDÖ) kullanarak belirti dağılımı yönünden ve Otomatik Düşünceler Ölçeğini (ODÖ) kullanarak olumsuz otomatik düşünceler yönünden karşılaştırmak. (2) Bilişsel Hata Ölçeğinin (BHÖ) fiziksel hastalığa bağlı depresyon grubunda geçerlik ve güvenirliğini saptamak. Bu araştırma, fiziksel hastalığa bağlı depresyonda bilişsel hataların görüldüğü ve bu bilişsel hatalar ile depresyon düzeyi arasında doğru orantılı bir ilişkinin olduğu genel hipotezi üzerine kurulmuştur. İşlemsel hipotezler ise şöyledir : 1- Fiziksel hastalığa bağlı depresyon grubunun BHÖ puan dağılımı ve toplam puanı psikiyatrik depresyon grubunun puanından daha düşüktür. 2- Depresyon gruplarının BDÖ' de aldıkları puanlar arttıkça, BHÖ ve ODÖ puanlan da artacaktır. TCtÜKSIKâÖintM ÎİOKÛMAHTASYON M3- Fiziksel hastalığa bağlı depresyon gnıbu ile psikiyatrik depresyon grubunun BDÖ' deki 21 tanı kategorisindeki belirti dağılımı farklıdır. 4- Fiziksel hastalığa bağlı depresyon grubunun ODÖ puanı psikiyatrik depresyon grubunun puanından düşüktür. 5- Hem fiziksel hastalığa bağlı depresyon hem de psikiyatrik depresyon gruplarının tüm ölçeklerden aldıkları puanlar normal kontrol grubu puanından yüksektir. Bu araştırma fiziksel hastalığa bağlı depresyon, psikiyatrik depresyon ve normal kontrol grubu olarak isimlendirilen üç araştırma grubu ile gerçekleştirilmiştir. Her bir grup için 35 kişi olmak üzere toplam 105 kişi çalışmaya alınmıştır. Üç araştırma grubuna da BHÖ, BDÖ ve ODÖ ölçekleri ile yan yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Fiziksel hastalığa bağlı depresyon ve psikiyatrik depresyon gruplarında hastaların deliryum ve demans açısından değerlendirilmesi için Kısa Mental Durum Testi (KMDT) kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizleri fiziksel hastalığa bağlı depresyonda da bilişsel hataların olduğu şeklindeki genel hipotezimizi doğrulamaktadır. "Fiziksel hastalığa bağlı depresyon grubunun ODÖ puanı psikiyatrik depresyon grubunun puanından düşüktür" şeklindekî işlemsel hipotezimiz dışında diğer tüm işlemsel hipotezlerimiz de doğrulanmıştır. Depresyonun belirtileri açısından bu hastalar ile psikiyatrik depresyon hastalan arasında bazı farklar olduğu görülmüştür. Ayrıca, BHÖ' nün depresif fiziksel hastaların bilişsel hatalarını değerlendirmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu saptanmıştır. Bulgular, Beck'in Bilişsel Çarpıtma Modelini (1972) destekler niteliktedir.

Abstract:
This study which uses Beck's (1972,1984) Cognitive Theory as a basis, aimed to examine the quantitatively and qualitatively of the cognitive errors observed in the depression associated with a medical illness. Apart from this main aim, there were two more aims of the study : (1) The first aim was to compare the depression associated with a medical illness and psychiatric depression in terms of cognitive errors by using the Cognitive Error Questionnaire (CEQ), in terms of symptom distributions by using the Beck Depression Inventory (BDI) and in terms of negative automatic thoughts by using the Automatic Thoughts Questionnaire (ATQ). (2) The second aim was to examine the reliability and validity of the Cognitive Error Questionnaire (CEQ) for a group of depressed patients with a medical illness. The general hypothesis of the investigation was that "cognitive errors can be observed in the depressed patients with medical illness and there should be positive relationship between the level of the depression and this cognitive errors". The operational hypotheses were as follows : 1- The CEQ scores obtained from the group of depressed patients with medical illness will be lower than depressed psychiatric patient group. 2- As the BDI scores of the depression groups increase, the CEQ and the ATQ scores will also increase.vu 3- There should be a difference between the group of depressed patients with medical illness and depressed psychiatric patient group in the 21 diagnostic categories of BDI. 4- The ATQ scores obtained from the group of depressed patients with medical illness will be lower than depressed psychiatric patient group. 5- The scores of both the depression groups on all the scales will be higher than the scores of the normal control group. There were tree groups in the study : a group of patients depressed associated with a medical illness, a group of depressed psychiatric patients and a normal control group. 105 subjects participated in the study, there were 35 subjects in each group. All three groups completed the CEQ, BDI and ATQ as well as semi-constructed interview. A short test mental status (STMS) was used to assess in depression associated with a medical illness and psychiatric depression groups in terms of delirium and dementia. The results of the study supported the general hypothesis that cognitive errors can be observed in the depression associated with a medical illness. The results also supported all the operational hypotheses expect for the hypothesis that "the ATQ scores obtained from the group of depressed patients with medical illness would be lower than depressed psychiatric patient group". It was observed that there are some differences between the two depression groups in terms of the symptoms of depression. In addition, found that CEQ is valid and reliable scale which can be used to assess the cognitive errors in the depressed patient with medical illness. Finally, the study results support Beck's (1972) Cognitive Distortion Model.