Toplumsal dinamiklerin bireylerin yatırım kararları ve tüketim davranışları üzerine etkisi
The effect of social dynamics on investment decisions and consumption behaviors of individuals
Yazar: MURAT KAHVECİ
Danışman: PROF. DR. AHMET CAN BAKKALCI
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Finans Ana Bilim Dalı / Ekonomi ve Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Toplumsal etkileşim = Social interaction

Özet:
Klasik iktisatta birey, mantığı çerçevesinde kendisi için seçim yaparken, ekonomik anlamda en yüksek faydayı sağlayacak olan seçeneği tercih eden anlamında homo-economicus olarak ifade edilmektedir. Gerçek hayatta yatırım kararı ve tüketim harcamaları yapan bireyler, her zaman homo-economicus kavramına uygun davranış sergilememekte ya da çeşitli etkenlerle sergileyememektedir. Literatürde bu konu birçok çalışmada farklı açılardan ele alınmıştır. Yapılmış olan çalışmada, bireylerin yatırım kararları verirken veya tüketim harcamaları yaparken toplumsal dinamiklerden etkilenme seviyelerini ölçme amaçlanmıştır. Anket çalışması içeren bölümümüzde, Sermaye Piyasaları Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu tarafından, sermaye piyasalarında faaliyet gösteren kurumlarda çalışılabileceğine ilişkin verilen belgelere, yani aktif lisanslara sahip olan ve sermaye piyasalarında faaliyet gösteren kurumlarda çalışan 121 kişiye anket uygulanmıştır. Ana kütlemize uyan 102 geçerli anketin sonuçları frekans analizi, faktör analizi ve t-testi kullanılarak değerlendirilmiş ve analiz edilmiştir.
Analiz sonucu, bireylerin yatırım kararları verirken ve tüketim harcaması yaparken, toplumsal dinamiklere maruz kalma yoğunluğuna göre etkilenme seviyesinin değiştiği tespit edilmiştir. Bu çerçevede, devletin, elindeki geniş eğitim imkânlarını kullanarak, tüketim ve tasarruf alışkanlıkları için eğitim desteği vermesi önerilmektedir. Devlet tarafından gerekli eğitimin sağlanamaması durumunda bireylerin eğitim alarak, bilgi seviyesini artırması durumunda, dış çevreden etkilenme durumunu minimize ederek bilinçlenebileceği, rasyonel kararlar verebileceği ve en yüksek faydayı sağlayabileceği tespit edilmiştir.

Abstract:
In classical economics, the individual is expressed as homo-economicus, in the sense of choosing the option that will provide the highest economic benefit, while choosing for himself within the framework of his logic. Individuals who make investment decisions and consumption expenditures in real life do not always behave in accordance with the concept of homo-economicus or cannot exhibit due to various factors. In the literature, this issue has been discussed from different perspectives in many studies. In this study, it was aimed to measure the level of being affected by social dynamics while making investment decisions or making consumption expenditures. In our section, which includes a questionnaire, a questionnaire was applied to 121 people who have active licenses and work in institutions operating in capital markets, which are documents given by the Capital Markets Licensing Registry and Training Agency, indicating that they can work in institutions operating in the capital markets. The results of 102 valid questionnaires matching our population were evaluated and analyzed using frequency analysis, factor analysis and t-test.
As a result of the analysis, it has been determined that the level of exposure varies according to the intensity of exposure of individuals to social dynamics while making investment decisions and making consumption expenditures. In this context, it is suggested that the state, using its wide educational opportunities, provide educational support for consumption and saving habits. It has been determined that in case the necessary education is not provided by the state, individuals can become conscious, make rational decisions, and provide the highest benefit by minimizing their exposure to the external environment, if they increase their knowledge level by receiving education.