Kompozit mobilya elemanlarının voc emisyonunun belirlenmesi ve emisyonu azaltıcı işlemlerin geliştirilmesi
Determination of voc emissions in composite components furniture and development of emissions reduction processes
Yazar: AHMET TEKİN
Danışman: PROF. DR. HAKAN KESKİN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstriyel Teknoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ağaç İşleri = Wood Products ; Teknik Eğitim = Technical Education

Özet:
Bu çalışma, kompozit mobilya elemanlarından kaynaklanan VOC (formaldehit) emisyon miktarına, ülkemiz mobilya üretim sektöründe uygulanan çeşitli işlemlerin (tutkallama, vernikleme vb.) ve kullanım ortamlarının etkisini belirlemek ve emisyonu azaltıcı işlemlerin geliştirilmesi amacıyla yapılmıştır. Bu maksatla, mobilya üretim endüstrisinde yaygın olarak kullanılan ahşap esaslı levhalar (yongalevha, liflevha, kontrplak, suntalam, MDFlam), ağaç malzemeler (Doğu kayını, Sarıçam), tutkallar (Fenol formaldehit, Üre formaldehit) ve selülozik vernik ile işlem yapılmış çeşitli kompozit mobilya deney örnekleri kullanılmıştır. Deney örneklerinin hazırlanmasında TS 2470 ve EN 326-1 standartlarına uyulmuştur. Hazırlanan deney örnekleri, sıcaklığı 20±2 °C ve bağıl nemi    % 65±5 olan iklimlendirme odasında değişmez ağırlığa ulaşıncaya kadar bekletilmiştir. Deneyler, 1. ortam (10 ºC Sıcaklık - % 95 Nem); 2. ortam (20 ºC Sıcaklık - % 65 Nem) ve 3. ortam (40 ºC Sıcaklık - % 35 Nem) olmak üzere 3 farklı ortamda TS EN 717-1 esaslarına göre gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, lamine masif ağaç malzemede, ağaç türü bakımından en yüksek formaldehit emisyonu sarıçamda (450,4 ppb), en düşük Doğu kayınında (414,3 ppb) bulunmuştur. Deney ortamına göre en yüksek değer 3. ortamda (481,9 ppb), en düşük değer ise 1. ortamda (390,1 ppb) ölçülmüştür. Tabakalı ağaç malzemede yongalevha 3. ortamda en yüksek formaldehit emisyonu değerini verirken (1725 ppb), en düşük formaldehit emisyonu değerini (392,5 ppb) ise kayın kontrplak 1. deney ortamında vermiştir. Kenarları kaplanmış suntalam ve MDFlam örneklerden kenarları açık MDFlam ve suntalam örneklere göre daha az formaldehit emisyonu yayılmıştır. Bu sonuçlara göre, lamine masif ağaç malzemede kullanılan tutkal çeşidinin ve vernik işleminin; ortama yayılan formaldehit emisyonunu etkilediği; tabakalı ağaç malzeme kullanımında kenarların kaplamalı olmasının formaldehit emisyonunu azalttığı, sıcaklığın yüksek olduğu yerlerde tabakalı ağaç malzemenin kullanılmasının ortam formaldehit emisyonunu artırdığı söylenebilir.

Abstract:
This study was performed to determine the impact of VOC (formaldehyde) emission amount, in which, variety process (agglutination, varnishing, etc.) applied in furniture production sector in our country, and effect of using settings to formaldehyde emission amount; and develop to process of reducing emission. Therefore the wood-based panels (particleboard, fiberboard, plywood, chipboard, MDFlam), the laminated wood materials (oriental beech, scotchpine) and glues (Phenol-formaldehyde, Urea-formaldehyde) and cellulosic varnish processed variety furniture samples, commonly used in furniture industry, were used. In the preparation of test samples, TS 2470 and EN 326-1 standards was used. The samples were conditioned at 20±2 °C and at 65±5 % relative humidity until their weights became stable in the conditional room. The tests were realized according to the TS EN 717-1 principles in 3 different environments as the 1st environment (10 degrees temperature - 95 % humidity); 2nd environment (20 degrees temperature - 65 % humidity) and 3rd environment (40 degrees temparature - 35 % humidity). As a consequence, recording to different species in laminated wood material, the highest formaldehyde emission (450,4 ppb) was found in scotchpine, and the lowest (414,3 ppb) was found oriental beech. According to experimental outcomes, the highest value was measured in the third environment (481,9 ppb), and the lowest value was measured in the first environment (390,1 ppb). With the wood-based panels, particleboard gave the highest formaldehyde emission value in the third environment (1725 ppb), whereas the beech plywood gave the lowest formaldehyde emission value (392,5 ppb) in the first environment. Less emission was diffused with edge lining MDFlam and chipboard than open edged samples. According to these results, type of glue, varnishing in laminated wood material effects the formaldhyde emission and edge lining process in wood-based material reduces the emission. It can be also said that in places with high temperature and using wood-based material incerase formaldehyde emission.