Girişimsel fırsat tipleri ve belirleyici unsurları: Firma büyüme performansı ve bölgesel kalkınma perspektifinde TR61 bölgesi imalat sanayi sektörü üzerine ampirik bir araştırma
Entrepreneurial opportunity types and its determinants: an empirical research on the manufacturing industry sector of TR61 region through the perspectives of firm growth performance and regional development
Yazar: GÖKHAN ÖZKUL
Danışman: PROF. DR. MURAT ALİ DULUPÇU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Büyüme = Growth ; Büyüme politikaları = Growth policies ; Firma performansı = Firm performance ; Geleneksel fırsatçı yaklaşım = Traditional opportunistic approach ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Performans = Performance ; TR 61 Bölgesi = TR 61 Region ; Üretim sektörü = Production sector

Özet:
Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler ve küreselleşmenin etkisiyle dünya genelindeki koşullar değişmiş ve küresel bir bilgi ekonomisi ortaya çıkmıştır. Dünya ekonomisinde yaşanan bu değişimler ve oluşan fırsatlar yeni bir girişimsel toplum yaratarak, ekonomideki en küçük aktör olan girişimcinin gücünü arttırmış ve küresel ekonominin oluşumunda girişimcinin en önemli aktör konumuna gelmesini sağlamıştır. Tarihin ilk çağlarından beri yeni iş imkanları yaratmak, keşfetmek veya tanımlamak ve bu imkanları ekonomik kazanç için yeni girişimlerde kullanmak insan yaşamında daima önemli olmuştur. Bu anlamda fırsatlar, girişimcilik alanında sınır ve değişim koşullarını tanımlayan temel kavramlardan biridir. Çünkü bir fırsat olmadan girişimcilik olamaz. Potansiyel bir girişimci son derece yaratıcı ve çalışkan olabilir, fakat hedeflenen bir fırsat olmadan bu karakteristiklerle, girişimsel aktiviteler meydana gelemez. Dolayısıyla fırsatların doğasını açık bir şekilde anlamaksızın girişimciliği geliştirmeye yönelik akılcıl politika ve uygulamalar bulmak mümkün değildir. Bu nedenle girişimsel bir fırsatın nasıl anlaşıldığı ve nereden geldiğini bilmek oldukça önem arz etmektedir. Shane (2003), bugüne kadar literatürde girişimsel fırsatların nereden geldiğini açıklayan iki görüşün olduğunu öne sürmektedir. Bunlar Schumpeteryen (1934) görüş ve Kirzneryen (1973) görüş olarak bilinmektedir. Schumpeter ve Kirzner; girişimsel fırsatların varlığının, yeni bilgi sunmayı veya varolan bilgiye farklı bir şekilde erişmeyi kapsayıp kapsamadığı konusunda aynı fikirde değildir.  Bu farklılık ise girişimsel fırsatların kaynakları hususunda Schumpeteryen fırsatlar ve Kirzneryen fırsatlar şeklinde iki fırsat tipinin oluşmasına yol açmaktadır.
Bu çerçevede çalışmada TR61 Bölgesinde yer alan Antalya, Burdur ve Isparta illeri imalat sanayi sektöründe kullanılan girişimsel fırsat tipleri ortaya konmaya çalışılmış ve girişimsel fırsat tiplerini etkileyen faktörler incelenmiştir. Böylelikle girişimsel fırsat tipleri ile firma büyüme performansı ve bölgesel kalkınma arasındaki ilişkiye yönelik bir değerlendirme yapılarak, genelde TR61 bölgesinin özelde ise Antalya, Burdur ve Isparta illerinin girişimcilik yoluyla kalkınabilmesi için hangi girişimsel fırsat tipini kullanması ve bunun için neler yapılması gerektiği ortaya konulmuştur. Araştırma bulgularına göre; TR61 Bölgesinde ağırlıklı olarak Schumpeteryen fırsatlardan çok Kirzneryen fırsatların kullanıldığı, bireysel, firmaya özgü, endüstriyel ve kültürel faktörlerin girişimsel fırsat tipinin belirlenmesinde daha etkili olduğu, Schumpeteryen fırsatları kullanan firmaların firma büyüme performanslarını arttırma olasılığının daha yüksek olduğu ve Schumpeteryen fırsatların kullanılmasının bölgesel kalkınma üzerinde yaratmış olduğu pozitif etkinin daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The conditions in the world have changed and a global information economy has appeared due to developments in the information and communication technologies and impact of globalization.  While these changes and emerging opportunities in the world economy have created a new entrepreneurial society, where the entrepreneurs have been empowered as the smallest actors in the economy and sustained as the most important actors in the formation process of global economy. Since the dawn of history, it has always been important in human life to create, explore and define new job opportunities, and use these opportunities in new entrepreneurships for economic earnings. In this sense the opportunities are basic concepts that define and limit changing conditions of global economy since. There can't be entrepreneurship without an opportunity. A potential entrepreneur can be extremely creative and hardworking, but with these characteristics entrepreneural activities can't occur without a targeted opportunity. Hence it is not possible to find rational policies and implementations aiming to improve entrepreneurship without clearly understanding the nature of the opportunities. Therefore, it is quite important to know how an entrepreneurial opportunity is understood and where does it come from. Shane (2003) suggests that there are two approaches to explain the origins of entrepreneurial opportunities in the literature today. They are known as Schumpeterian (1934) and Kirznerian (1973) approach. Schumpeter and Kirzner disagree about that if entrepreneural opportunities cover presenting new information or reaching current/existing information in a different way. This difference causes two types of entrepreneural opportunity sources, Schumpeterian opportunities and Kirnezian opportunities. 
In this framework, the study has sought to present and evaluate the factors that affect the entrepreneurial opportunity types used in the manufacturing industry sector in Antalya, Burdur and Isparta provinces of TR61 region. So that, an evaluation has been made regarding the relationships between the entrepreneurial opportunity types and firm growth performance and regional development; which entrepreneurial opportunity type should be used and what must be done are put forward for the development of TR61 region in general and Antalya, Burdur and Isparta provinces in particular by means of entrepreneurship. The research findings are; the use of Kirznerian opportunities rather than Schumpeterian opportunities in the TR61 region, more effectiveness of the individualistic, firm specific, industrial and cultural factors in the identification of the entrepreneurial opportunity type, the higher possibility of increasing the growth performance of firms that use Schumpeterian opportunities and the more positive impact of Schumpeterian opportunities on the regional development.