Deneysel diabetiklerde ER:YAG lazerin kemik üzerine etkisinin histolojik incelenmesi
Histologic evaluation of the effects of ER:YAG laser on bone in experimental diabetics
Yazar: UTKAN AKYOL
Danışman: DOÇ. DR. METİN GÜNGÖRMÜŞ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Diabet, insülin hormonu yokluğu veya yetersizliğinden dolayı oluşan, hiperglisemi ile karakterize kronik endokrinal bir hastalıktır. Diyabet hastalarında, hayatı önemli derecede etkileyen veya tehdit eden birçok akut ve kronik komplikasyonun ortaya çıktığı bilinmektedir. Bu komplikasyonlardan en önemlilerinden biriside yara yeri iyileşmesinde meydana gelen gecikmelerdir. Bu hastalarda özellikle kemik iyileşme süresinin normal hastalara göre daha fazla olduğu ifade edilmektedir. Diğer taraftan, gelişen teknolojiye paralel olarak bütün cerrahi alanlarda farklı güncel yaklaşımlar denenmeye başlanmıştır. Bu güncel yaklaşımlardan biriside lazer tedavileridir. Er:YAG lazerler osteotomi, otojen greft alımı, implant cerrahisi, gömük diş çekimi gibi bir çok cerrahi operasyonlarda yaygın olarak kullanılmasına rağmen, bu lazer sisteminin diabet gibi metabolizma bozukluğu hastalıklarında kullanıldığında nasıl bir etki oluşturacağı bilinmemektedir. Bu çalışma, deneysel diabetiklerde Er:YAG lazerlerin kemik üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.Çalışma 28 adet rat üzerinde yürütüldü. Ratların yarısında streptezotosin ile diabet oluşturuldu. Ratlar, normal ve diabetli olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Ratların femuruna frez ve erbium lazer ile iki kemik defekti açıldı, daha sonra her bir grup kendi içerisinde Er:YAG lazer ve frez şeklinde 2 alt gruba ayrıldı. 10. ve 20. günlerde defektlerin histolojik incelemesi yapılarak, elde edilen veriler istatiksel olarak değerlendirildi.Onuncu günde toplam skorlar açısından gruplar arasında istatistiksel olarak önemli bir fark olduğu belirlenmiştir (p=0,045). 10. günde Normal-Frez grubunun total skorlarının Diabet-Frez ve Diabet-Er:YAG grubundakilerden daha yüksek olduğu ve Normal-Frez grubuyla Diabet-Frez ve Diabet-Er:YAG grupları arasında istatistiksel olarak önemli bir fark olduğu tespit edilmiştir. Yirminci günde kaynama, spongioz kemik formasyonu, kemik iliği oluşumu ve total skorlar yönünden gruplar arasında istatistiksel olarak önemli bir fark olmadığı saptanmıştır (p>0,05).Sonuç olarak Er:YAG lazerin freze göre, diabet ve normal grupta iyileşmeye yönelik olumsuz bir etkisinin olmaması ve aynı zamanda freze göre avantajları göz önünde bulundurulduğunda Er:YAG lazerin, diabetik olgularda kemikte yapılacak olan cerrahi prosedürlerde rahatlıkla kullanılabileceği söylenebilir.

Abstract:
Diabetes mellitus is a chronic metabolic disorder characterized with hyperglycemia, and caused by the absence or inefficiency of insulin. It is well known that, many acute and chronic complications can occur in diabetics that markedly effect or threaten their lifes. One of the most important complication is the impaired wound healing. Especially, the bone healing time has been reported longer in diabetics, compared to the others. On the other hand, along with the developing technologies, variable current approaches have been tried in all fields of surgery. Laser treatment is one of these current approaches. Although Er-YAG laser has been used widely in many surgical operations, such as osteotomies, otogen grefts, implant as well as impacted tooth surgery, the effects of it not well known in patients with metabolic disorders like diabetes. The purpose of this study, was to evaluate the effect of Er:YAG laser on bone in experimental diabetics.This study was performed in 28 rats. They were divided into two groups, diabetics and normals. Diabetes was induced in rats with streptezotosin. Then, two defects were made on femur of all rats by laser and bur, respectively. After then, each group of rats divided into two subgroups, Er:YAG lazer and bur groups. Histological evaluation of the defects was performed on day 10 and 20. The datas were analyzed statistically.About the total score, statistically significant difference was found between the groups on day 10 (P=0,045). Total score of Normal-Bur Group was found significantly higher than the scores of the Diabetic-Bur and Diabetic-Er:YAG Groups and there was a significant difference between these groups. There was no significant difference among the groups on day 20, regarding the bone fusion, spongious bone formation, bone marrow formation, and total scores (P>0,05).As a result, it can be suggested that, Er:YAG laser could be used easily in surgical bone operations of diabetic cases, since it has no negative effect on healing process in diabetics and normals , and has the advantages compared to the bur as well.