Santrifügasyon, dondurma çözdürme ve tekrar santrifügasyon işlemlerinin özellikli koagülasyon parametrelerine etkisi ve  bu etkilerin prokoagülan fosfolipidlerle ilişkisi
Effects of centrifugation, freezing, thawing, and re-centrifugation as confirmed by pro-coagulant phospholipids on specific coagulation parameters
Yazar: PINAR VATANSEVER
Danışman: PROF. DR. GONCAGÜL HAKLAR
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Dondurarak saklama = Cryopreservation ; Eritrositler = Erythrocytes ; Fosfolipidler = Phospholipids ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Lökositler = Leukocytes ; Pıhtılaşma = Coagulation ; Santrifüj = Centrifugation

Özet:
Özellikli koagülasyon testleri maliyetleri yüksek olduğundan rutin olarak çalışılmamakta, yeterli örnek sayısına ulaşılana kadar plazmaları ayrılıp dondurularak saklanmaktadır. Bu örnekler için preanalitik faktörler göz önünde bulundurulmalıdır. Dolaşımdaki hücrelerden (trombosit, eritrosit, lökosit) ve damar endotelinden kaynaklanan prokoagülan fosfolipitler ise koagülasyon testlerinin sonuçlarını etkilemektedir. Çalışmamızda örnek hazırlama sırasındaki santrifügasyon ile dondurma sonrası çözdürme işlemlerinin ve prokoagülan fosfolipitlerin özellikli koagülasyon testlerine etkisini incelenmeyi amaçladık.
Çalışmamıza yaş aralığı 25-35 olan, sigara ve koagülasyon parametrelerini etkileyecek ilaç kullanımı olmayan 30 sağlıklı gönüllü alındı. Sitratlı tüpe alınan örneklerden tek santrifüj grubu için 1500xg'de 15 dakika, çift santrifüj grubu 30 dakika santrifüj edilerek elde edilen plazma örnekleri porsiyonlandı. Örneklerin bir kısmı taze çalışıldı, -20 ºC'de 24 saat dondurulan diğer örnekler ise 37ºC su banyosunda 5 veya 15 dakikada çözdürüldü. Üçüncü alt gruba ise 5 dakikalık çözdürme işlemi sonrasında resantrifüj işlemi uygulanarak çalışıldı.
Çalışmamızda belirlediğimiz faktör testlerinin (V, VIII, IX, X) prokoagülan fosfolipitlerden etkilenmediği görüldü. Labil olan faktör V ve faktör VIII'in santrifügasyon, dondurma ve çözdürme işlemlerinden etkilendiği, faktör IX, X, protein C, protein S ve trombin jenerasyon testlerinin değişken koşullarda stabil olduğu gözlemlendi. Faktör II testinde önerilen tek santrifüje göre çift santrifüjün daha uygun olduğu saptandı. APCR testi için çift santrifüj işlemi uygunken, lupus antikoagülan testinde özellikle önerilen çift santrifüj işleminin tek sanrifüj işlemine göre test sonuçlarında anlamlı fark yaratmadığı saptandı.

Anahtar kelimeler: Özellikli koagülasyon, prokoagülan fosfolipitler, preanalitik faktörler.

Abstract:
Specific coagulation markers are generally aliquoted, stored and batch analyzed for economic efficiency. Preanalytical factors should be carefully considered for these samples. The presence of pro-coagulant phospholipids derived from circulating (platelets, white blood cells, red blood cells) and non-circulating (endothelial) cells within the vasculature may affect the results. In our study, we aimed to look for the effect of centrifugation, freezing, thawing conditions and procoagulant phospholipid concentrations on specific coagulation markers. 
Blood samples were drawn from 30 non-smoking healthy donors into citrated tubes. None of the donors had a known coagulation defect or were treated with drugs that might affect coagulation function. Samples were centrifuged at 1500xg for 15 minutes, once or twice and aliquoted. Some of the plasma samples were analyzed fresh or frozen at -20°C for 24 h. For observing the effects of thawing and re-centrifugation, frozen samples were thawed in a 37°C thermostat controlled water bath in a duration of 5 and 15 minutes and analyzed, whereas some were re-centrifuged before analysis.
We observed that spesific coagulation test results (FV, FVIII, FIX and FX)  were not affected from the procoagulant phospholipid concentrations. Centrifugation, freezing and thawing significantly affect  FV and FVIII measurements, whereas factor IX, X, protein C, protein S and thrombin generation tests were stable. Double centrifugation seemed appropriate for factor II assay although single cenrifugation was suggested by manufacturer. Also for APCR, double centrifugation must be preffered. Finally, lupus anticoagulant test were found stable for each condition.

Key words: Spesific coagulation tests, procoagulant phospholipids, preanalytical factors