Tütün kullanımını bırakmayı düşünen hastaların tütün kullanımına ilişkin temel davranış özellikleri
Basic behavior characteristics of tobacco using in patients who think to quit tobacco using
Yazar: OLESYA AKSEL
Danışman: PROF. DR. OKAY BAŞAK
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Davranış = Behavior ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Tütün = Tobacco ; Tütün kullanımı bozuklukları = Tobacco use disorder

Özet:
Giriş ve amaç
Sigara içenlerin çoğu sigara bırakmayı yardımsız olarak denemekte ve kısa süre sonra tekrar sigara içmeye başlamaktadır. Ülkemizde sigara karşıtı kampanyalar ve sigara kullanımına bağlı giderek artan hastalıklarnedeniyle sigara kullanan kişilerin sigara bırakma polikliniklerine başvuru sayısı günden güne artmaktadır. Çalışmamızın amacı, tütün kullanımını bırakmayı düşünen hastaların tütün kullanımına ilişkin temel davranış özelliklerinin araştırılmasıydı.
Gereç ve yöntem
İleriye dönük tanımlayıcı tipteki araştırmaya ADÜAile Hekimliği Polikliniğine 1 Eylül 2017 - 31 Ağustos 2018 tarihleri arasında sigara kullanımını bırakmak için başvuran sigara içicileri katıldı.Veri toplama tütün kullanımını bırakma polikliniği izlem protokolü formu aracılığıyla yapıldı. Veri analizi SPSS 18.0 programı ile yapıldı. Tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerin yanı sıraniceliksel değişkenler için t testi ve Mann Whitney-U test, kategorik değişkenler için ki-kare testi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p˂0.05 olarak kabul edildi.
Bulgular
Çoğu erkek olan 146 katılımcının yaş ortalaması 41,8 (18-73 yaş arası)  idi. En çok ifade edilen sigarayı bırakma nedeni hastalık ya da hasta olma korkusuydu (%69,9). Başvuranların sigaraya başlama yaşı ortalama 16,4 (7-41 yaş arası) ve toplam sigara içme yükü 28,6 paket/yıldı. Kadın ve erkeklerin sigaraya başlama yaşı benzerdi ancak erkekler daha yoğun şekilde sigara içmişti (kadınlarda sigara içme yükü ortalama 21,2 paket/yıl, erkeklerde 32,9 paket/yıl, p=0,008). Yaklaşık üçte biri çok yüksek düzeyde nikotin bağımlısı olan içicilerin%59,6'sı sosyal etki ile sigaraya başlamıştı. Sigara içme isteğini en çok stres artırmaktaydı (%60,3). Başvuranların %84,4'ü ortalama 2,6 kez daha önce sigarayı bırakmayı denemiş ancak yalnızca %14,4'ü tıbbi yardım almıştı. Yüzde 74'ü sigara bırakmaya hazırlanma evresinde gelensigara bağımlılarının tamamının yakınına davranışçı yaklaşımla destek verilirken, en çok verilen tıbbi tedavi %69,9 ile NRT idi. 
Sonuç
Sigarayı bırakmak isteyen içiciler sigara içmeye daha çok sosyal etki ile ve erken yaşta başlamakta, en çok stresle başa çıkma aracı olarak sigara kullanmakta ve hastalık ya da hastalık korkusuyla sigarayı bırakmak istemektedir. Bu kez hekim desteği için başvuran sigara içicilerinin çok azı önceki denemelerinde yardım almıştır. Sigara bırakma sürecinde isehastaların bu temel sigara içme davranış özelliklerine de odaklanmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Tütün Kullanımı,Sigara Bırakma, Sigara İçme Davranış Özellikleri

Abstract:
Introduction and aim
Most smokers try to stop smoking without professional supporting and soon begin to smoke again.In our country, the number of applications for smoking cessation policlinics is increasing day by day due to the anti-smoking campaigns and increasing diseases due to smoking. The aim of our study was to investigate the basic behavioral characteristics of tobacco use in patients who think to quit tobacco using.
Materials and Methods
PatientswhoapplicatedtoFamilyMedicineDepartment of Adnan Menderes Üniversity in 1 September 2017 – 31 August 2018 with aim of smoking cessation were included in our prospective descriptive study.Data collection was done through the follow-up protocol form of smoking cessation policlinic. Data analysis was done by SPSS 18.0 program. Among descriptive statistical methods t test and Mann Whitney-U test were used for quantitative variables, and chi-square test was used for categorical variables. The statistical significance level was accepted as p˂0.05.
Results
The mean age of mostly male 146 patientswas41,8 years (18-73 years). The most common reason for quitting smoking was fear of being illness or present disease (69,9%). The mean age of startingsmokingwas 16,4 (7-41 yearsold) andsmokingintensitywas 28.6 packs/year. The age of starting smoking among men and women was similar but men were more likely tosmoke (averagesmokingintensityforwomenwas 21,2 packs/year, for men 32,9 packs/year, p=0,008). Approximately 1/3 of smokers were very high levels of nicotine-dependent and started to smoke with social impact (59,6%). Stress was the most common factor of desire to smoke (60,3%). Most of the applicants (84,4%) tried to quit smoking an average of 2.6 times earlier, but only 14.4% had received medical help.Approximately 74% of the cigarette addicts were at the stage of preparing to quit smokingand near to all of these patients was given supportive approach. The most common medical treatment was nicotine replacement treatment (69,9%).
Conclusions
Smokers who want to quit smoking generally start due to social impact at an early age and use cigarettes as a tools of coping with stress and want to quit smoking due to diseases or fear to be illness. Very few of the smokers who applied for physician support at this time received help in their previous trials. It is importantto focus on these basic characteristics of patients'smoking behavior in the smoking cessation process.
Key Words:Tobacco Use, Quit Smoking, Smoking Behavior Characteristics.