Türk Bankacılık Sektörü'nde faiz swaplarının kullanımı: Türk lirası faiz swap spreadleri üzerine analitik uygulama
Usage of interest rate swaps in Turkish Banking sector : An analytical application on Turkish lira swap spreads
Yazar: ONUR KARACA
Danışman: PROF. DR. ERHAN ASLANOĞLU
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Faiz = Interest ; Swap = Swap ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Türk lirası = Turkish lira

Özet:
Türk Bankacılık Sektörü'nde faiz swapları, özellikle çapraz kurlu faiz swapları, 2000'lerin ortasından itibaren bilanço yönetimi, korunma ve spekülasyon amaçlı olarak giderek artan şekilde kullanılmaktadır. Bu ürünlerin ima ettiği TRY faizler ile, aynı vadedeki TRY devlet tahvili/hazine bonosu faizleri arasında farklılık bulunmaktadır. Bu çalışmada, 2 ve 5 yıl vadeli gösterge TRY cinsi hazine kağıdı faizi ile, aynı vadelerdeki  USD/TRY çapraz kurlu faiz swapları getirileri arasındaki fark olarak tanımlanan TRY swap spreadlerinin davranış biçimleri ve etkilendikleri unsurlar araştırılmıştır. Bu kapsamda finansal ve/veya makroekonomik 21 değişkenin, 2005 - 2011 yılları arasındaki 6 yıllık bir dönemde swap spreadlerini nasıl etkiledikleri incelenmiştir. Çalışmanın uygulama bölümünün ilk kısmında vektör otoregresyon analizi kapsamında Granger nedensellik testi, varyans ayrıştırması yapılmış ve etki - tepki fonksiyonları belirlenmiştir. İkinci kısımda değişkenler Wavelet Birlikte Hareket analizi ile incelenmiştir. TRY Swap spreadini etkileyen başlıca parametrelerin, Türkiye'nin kredi temerrüt takası primi, sepet kur, USD/TRY kuru, VIX oynaklık endeksi, TCMB politika faizi ve Libor - OIS spreadi olduğu bulunmuştur. Swap spreadinin global piyasalardaki risk iştahının azaldığı dönemlerde artış gösterdiği, ayrıca kriz dönemlerinde swap spreadinin global piyasalardaki değişkenlerden daha fazla etkilendiği bulunmuştur. Swap spreadinin, teori ile uygun biçimde, ülkenin risk priminin bir ölçüsü olduğu ve CDS'e alternatif bir finansal gösterge olarak politika yapıcılar, firmalar ve bankalar tarafından takip edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Interest rate swaps, particularly cross currency interest rate swaps have been used in Turkish Banking Sector increasingly since the mid 2000's, for balance sheet management, hedging and speculative purposes. The TRY interest rates implied from these instruments differ from those implied from government bond prices. This paper examines the behaviour and determining factors of TRY swap spreads, defined as the difference between the yields of 2 and 5 year TRY government bonds and USD/TRY cross currency swaps of the same maturities.  In this context, 21 financial and/or macroeconomic parameters were investigated for the period 2005 - 2011 in terms of how they affect the swap spreads. In the first part of the application chapter of this paper, a Granger causality test and a variance decompositon were performed and impulse response functions were determined in the context of a vector autoregressive analysis. In the second part, the parameters were investigated using a wavelet comovement analysis. The main parameters affecting TRY swap spreads were found to be the CDS premium on Turkish sovereign debt, TRY basket rate, USD/TRY parity, volatility index, CBT policy rate and the Libor - OIS spread. TRY swap spread is found to be widening at the times when the global risk appetite decreases. It was also shown that the swap spread was more affected from the global parameters in crisis periods. We conclude that in line with the theory, the swap spread is a measure of the risk premium of the country and it must be followed by policy makers, firms and banks as an alternative financial indicator to CDS.