Veri zarflama analizi ile bulanık ortamda etkinlik ölçümleri ve üniversitelerde bir uygulama
Efficiency measurements in fuzzy environment by using data envelopment analysis and an application at universities
Yazar: KENAN OĞUZHAN ORUÇ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM GÜNGÖR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bulanık = Fuzzy ; Etkinlik = Efficiency ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis

Özet:
Bu çalışmada; birden çok girdi kullanılarak birden çok çıktının üretildiği, girdi-çıktıların farklı ölçü birimlerine sahip olduğu ve verilerin bulanık olduğu durumlarda işletmelerin göreli etkinliğini ölçmeyi amaçlayan bulanık veri zarflama analizi (BVZA) ile etkinlik ölçüm yöntemleri incelenerek Türkiye'deki üniversitelerde uygulaması yapılmıştır.Çalışmada, 10 farklı BVZA modeli incelenerek Türkiye'deki 24 devlet üniversitesinin 2006 yılı etkinlik ölçümleri yapılmıştır. Etkinlik ölçümünde 6 adet girdi, 7 adet çıktı kullanılmış, geleneksel VZA modellerinden farklı olarak girdi ve çıktılara verilen ağırlıklarda tüm üniversiteler için ortak ağırlık kümesi kullanılmıştır.Uygulama sonunda; Sakarya, Afyon Kocatepe, Yıldız Teknik ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitelerinin etkinlik değerleri %95-100, Süleyman Demirel ve Mustafa Kemal Üniversitelerinin %85-90, Gaziosmanpaşa, Dumlupınar, Kocaeli, Pamukkale, Muğla, Mersin ve Akdeniz Üniversitelerinin %80-85, Kafkas ve Yüzüncü Yıl Üniversitelerinin %70-75, Eskişehir Osmangazi ve Zonguldak Karaelmas Üniversitelerinin %65-70, Niğde Üniversitesi'nin %60-65, Kırıkkale ve Abant İzzet Baysal Üniversitelerinin %55-60, Balıkesir, Adnan Menderes, Trakya Üniversitelerinin %50-55 aralığında, Gaziantep Üniversitesi'nin %45 çıkmıştır.Anahtar Kelimeler: Etkinlik, Bulanık, Veri Zarflama Analizi, Üniversite.

Abstract:
In this study; the efficiency measurement methods of the companies has been searched by using Fuzzy Data Envelopment Analysis (FDEA) of which purpose is the measurement of relative efficiencies of enterprises in the situations where there are more than one input that produces more than one output; where the inputs and outputs have different measurement units and where the data is fuzzy. At the same time an application of this study has been made at the universities in Turkey.In the research, 10 different FDEA models has been studied and the efficiency measurements of 24 government universities in Turkey has been made related to year 2006. While measuring the efficiency, it has been used 6 inputs and 7 outputs; and a common weight set has been used for all universities which makes this Data Envelopment Analysis different from the conventional ones.At the end of the application; Sakarya University?s, Afyon Kocatepe University?s, Yıldız Technical University?s and Çanakkale Onsekiz Mart University?s efficiency percentages have been in the interval 95% and 100%; Süleyman Demirel University?s and Mustafa Kemal University?s 85%-90%; Gaziosmanpaşa University?s, Dumlupınar University?s, Kocaeli University?s, Pamukkale University?s, Muğla University?s, Mersin University?s and Akdeniz University?s 80%-85%, Kafkas University?s and Yüzüncü Yıl University?s 70%-75%, Eskişehir Osmangazi University?s and Zonguldak Karaelmas University?s 65%-70%, Niğde University?s 60%-65%, Kırıkkale University?s and Abant İzzet Baysal University?s 55%-60%, Balıkesir University?s, Adnan Menderes University?s, Trakya University?s percentages have been in the interval 50%-55% and Gaziantep University?s efficiency percentage has been 45%.Keywords: Efficiency, Fuzzy, Data Envelopment Analysis, University