Farklı kaya türleri üzerinde uygulanan statik kaya durabilite indeksi yönteminde saptanan anomalilerin araştırılması
The investigations of the anomalies obtained from the static rock durability index carried out on different originated stone
Yazar: RABİYE DAĞ
Danışman: PROF. DR. ALİ BAHADIR YAVUZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Jeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Kayaçların durabilitelerinin doğru olarak sınıflandırılması onların mühendislik projelerindeki hizmet süresini doğrudan etkilediği için son derece önemlidir. Kayaçların durabiliteleri genellikle donma-çözülme, tuz kristallenmesi ve ıslanma-kuruma gibi hızlandırılmış ayrıştırma testleri ile incelenmekte ve kuru ve doygun tek eksenli basınç direnci oranı, doygunluk katsayısı, slake durabilite indeksi ve statik kaya durabilite indeksi gibi durabilite saptama yöntemlerine göre de sınıflandırılmaktadırlar. Kayaçların hızlandırılmış ayrıştırma testlerinden elde edilen sonuçlar ile farklı durabilite sınıflandırma yöntemlerinden elde edilen durabilite sınıflarının uyumlu olması oldukça önemlidir. Ayrıca kullanıldıkları alanlardaki uzun dönem saha performansları bilinen kayaçlar için farklı durabilite saptama yöntemlerinden elde edilen sonuçların, kayaçların uzun dönem saha performansları ile uyumlu olması beklenmelidir. 

Durabilite saptama yöntemleri içerisinde kayaçların, ağırlıkça su emme ve kuru yüzey doygun birim hacim ağırlığı gibi fiziksel özellikleri ile kuru ve doygun nokta yükü dayanım indeksi ortalaması gibi mekanik özelliklerinin ve tuz kristallenmesi sonrası kütle kaybı gibi hızlandırılmış ayrıştırma testi sonuçlarını girdi olarak kullanıldığı statik kaya durabilite indeksi, diğer yöntemlere göre daha komplike ve kapsamlı görülmektedir. Önceki çalışmalara bakıldığında statik kaya durabilite sınıflandırma sisteminden elde edilen verilerin, kayaçların hızlandırılmış ayrıştırma testleri ve uzun dönem saha performansları ile bir kısım çalışmada uyumlu sonuçlar vermediği görülmektedir. 

Bu çalışmada İzmir Aliağa, Foça, Menemen ve Çeşme yörelerinde halihazırda kırma ve blok taş üretimi yapılmakta olan farklı ocaklardan temin edilen 6 volkanik kaya türü üzerinde yürütülen çalışmalarla, statik kaya durabilite indeksi durabilite sınıflandırma yöntemindeki yetersizliklerin nedeni araştırılmış ve bu yöntemde girdi olarak kullanılan parametreler değiştirilerek çok sayıda eşitlik denenmiş ve sonuçta volkanik kayaçların sahip oldukları durabiliteye uygun olarak daha hassas sınıflandırma yapabilen ve Modifiye Statik Kaya Durabilite İndeksi olarak isimlendirilen yeni bir durabilite saptama yöntemi önerilmiştir.

Abstract:
Accurate classification of the durability of rocks is extremely important as it directly affects their service life in engineering projects. The durability of the rocks is generally examined by accelerated weathering tests such as freezing-thawing, salt crystallization and wetting-drying, and they are also classified according to durability determination methods such as dry and saturated uniaxial compressive strength ratio, saturation coefficient, slake durability index and static rock durability index. It is very important that the results obtained from the accelerated weathering tests of the rocks are compatible with the durability classes obtained from different durability classification methods. In addition, the results obtained from different durability determination methods should be expected to be compatible with the long-term field performances of the rocks. 

In the durability determination methods, the physical properties of rocks such as water absorption by weight and weight of dry surface saturated volume, mechanical properties such as dry and saturated point load strength index, and accelerated weathering test results such as mass loss after salt crystallization are used as input for durability determination, the static rock durability index is more complicated and comprehensive than other methods. When the previous studies are examined, it is seen that the data obtained from the static rock durability classification system does not give concordant results in some studies with accelerated weathering tests and long term field performances of the rocks.

In this study, the cause of insufficiency of static rock durability index durability classification method is investigated with the studies carried out on 6 volcanic rock types obtained from different quarries which are currently being produced in crushing and block stone production in Izmir Aliağa, Foça, Menemen and Çeşme regions. In this method, the parameters used as input have been changed and many equations have been tried. As a result, a new durability determination method called Modified Static Rock Durability Index is proposed which can make more accurate classification according to the durability of the volcanic rocks.