Evcil köpeklerde femur morfometrik verileri kullanılarak cinsiyetin belirlenmesi
Determination of sex in the domestic dogs using femur morphometric data
Yazar: MEHMET KARTAL
Danışman: PROF. DR. HASAN ALPAK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Veterinerlik Anatomisi Ana Bilim Dalı / Veteriner Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Evcil hayvanlar = Domestic animals ; Femur = Femur ; Köpekler = Dogs ; Morfometri = Morphometry

Özet:
Bu çalışmada femur osteometrik ölçümleri ile sexuel dimorphism arasındaki ilişki değerlendirildi. Bu amaçla cinsiyeti bilinen dolichocephalic tipte toplam 67 (33 erkek, 34 dişi) köpek femur'u kullanıldı. Çalışmada kullanılan köpek gelişimini tamamlamış erişkin bireylerden seçildi. Seçilen köpekler, 23 farklı morfolojik tipte ırktan (melez dahil) oluşmaktaydı. Her bir femur'dan toplam 6 osteometrik ölçüm alındı. Bu osteometrik ölçümler kullanılarak üç farklı indeks hesaplandı. Elde edilen tüm osteometrik ölçüm ve indeks değerlerinin SPSS 21.0 programı kullanılarak istatistiki hesaplamaları yapıldı. Femur osteometrik ölçümlerinin dişi ve erkeklere ait ortala değerleri arasındaki farkın istatistiki olarak önem taşıdığı görüldü (P<0.01). Bu da osteometrik ölçümler üzerinde seksüel dimofism'in varlığını göstermekteydi. . Erkek bireylere ait osteometrik değerler, dişilere göre daha yüksek bir değere sahipti. Elde edilen indeks değerlerinden proximal indeks (Bp*100)/GL), kemiğin distal indeksi (Bd*100)/GL) değerine göre daha yüksek bir değerdeydi. Bu da kemiğin distale doğru daha ince bir yapı göstermesinden kaynaklanmaktaydı. Femur'un indeks değerlerinin seksüel dimorfism üzerinde bir belirleyiciliği bulunmamaktaydı. Dişi ve erkek bireylerde edilen Bu çalışmada femur osteometrik ölçümleri ile sexuel dimorphism arasındaki ilişki değerlendirildi. Bu amaçla cinsiyeti bilinen dolichocephalic tipte toplam 67 (33 erkek, 34 dişi) köpek femur'u kullanıldı. Çalışmada kullanılan köpek gelişimini tamamlamış erişkin bireylerden seçildi. Seçilen köpekler, 23 farklı morfolojik tipte ırktan (melez dahil) oluşmaktaydı. Her bir femur'dan toplam 6 osteometrik ölçüm alındı. Bu osteometrik ölçümler kullanılarak üç farklı indeks hesaplandı. Elde edilen tüm osteometrik ölçüm ve indeks değerlerinin SPSS 21.0 programı kullanılarak istatistiki hesaplamaları yapıldı. Femur osteometrik ölçümlerinin dişi ve erkeklere ait ortala değerleri arasındaki farkın istatistiki olarak önem taşıdığı görüldü (P<0.01). Bu da osteometrik ölçümler üzerinde seksüel dimofism'in varlığını göstermekteydi. . Erkek bireylere ait osteometrik değerler, dişilere göre daha yüksek bir değere sahipti. Elde edilen indeks değerlerinden proximal indeks (Bp*100)/GL), kemiğin distal indeksi (Bd*100)/GL) değerine göre daha yüksek bir değerdeydi. Bu da kemiğin distale doğru daha ince bir yapı göstermesinden kaynaklanmaktaydı. Femur'un indeks değerlerinin seksüel dimorfism üzerinde bir belirleyiciliği bulunmamaktaydı. Dişi ve erkek bireylerde edilen ortalama indeks değerleri arasındaki farkların istatistiki olarak önem taşımadığı gözlendi. Osteometrik ölçümlerin kendi aralarında pozitif yüksek korelasyonlar gözlendi. Bp*100/GL ile Bd*100/GL indeksleri ile osteometrik ölçüler arasında negatif korelasyonlar varlığı dikkati çekmekteydi. SD*100/GL indeksi ile GL ve DC değerleri arasında negatif korelasyon bulunmaktaydı. Femur osteometrik ölçümlerinde varyasyon dişi ve erkek bireylerde nispeten benzer bir durum gösterse de GL değerinde erkek ve dişiler arasında oldukça belirgin bir fark gözlenmekteydi. En yüksek varyasyonun GL değerinde, en düşük varyasyonun ise Bp ve Bd değerlerinde olduğu saptandı. Sonuç olarak, femur osteometrisi üzerinde cinsiyetin etkisi söz konusuydu. Geniş bir morfolojik yelpazedeki köpeklerin femur osteometrik ölçümleri bize %100 bir seksüel ayrım sunmasa da yaklaşık %85'lik bir belirleyicilik katsayısı ile bu konudaki değerlendirmelere büyük katkı sağlayacağına inanılmaktaydı.

Abstract:
In this study, the relationship between femoral osteometric measurements and sexual dimorphism was evaluated. For this purpose, a total of 67 (33 male, 34 female) canine femurs of known dolichocephalic type were used. The dogs used in the study were selected from adult individuals who had completed their development. The selected dogs consisted of 23 different morphological types of breeds (including crossbreeds). A total of 6 osteometric measurements were taken from each femur. Three different indices were calculated using these osteometric measurements. Statistical calculations of all osteometric measurements and index values obtained were made using the SPSS 21.0 program. The difference between the mean values of femur osteometric measurements of males and females was found to be statistically significant (P<0.01). This indicated the presence of sexual dimorphism on osteometric measurements. The osteometric values of male individuals had a higher value than females. Proximal index, of the index values obtained, (Bp*100)/GL was higher than the distal index of bone (Bd*100)/GL). This was due to the fact that the bone showed a thinner structure towards the distal. The index values of the femur had no determinant on sexual dimorphism. It was observed that the 
In this study, the relationship between femoral osteometric measurements and sexual dimorphism was evaluated. For this purpose, a total of 67 (33 male, 34 female) canine femurs of known dolichocephalic type were used. The dogs used in the study were selected from adult individuals who had completed their development. The selected dogs consisted of 23 different morphological types of breeds (including crossbreeds). A total of 6 osteometric measurements were taken from each femur. Three different indices were calculated using these osteometric measurements. Statistical calculations of all osteometric measurements and index values obtained were made using the SPSS 21.0 program. The difference between the mean values of femur osteometric measurements of males and females was found to be statistically significant (P<0.01). This indicated the presence of sexual dimorphism on osteometric measurements. The osteometric values of male individuals had a higher value than females. Proximal index, of the index values obtained, (Bp*100)/GL was higher than the distal index of bone (Bd*100)/GL). This was due to the fact that the bone showed a thinner structure towards the distal. The index values of the femur had no determinant on sexual dimorphism. It was observed that the differences between the mean index values of female and male individuals were not statistically significant. Positive high correlations were observed among the osteometric measurements themselves. There were negative correlations between Bp*100/GL and Bd*100/GL indices and osteometric measurements. There was a negative correlation between SD*100/GL index and GL and DC values. Although variation in femur osteometric measurements showed a relatively similar situation in males and females, a significant difference was observed in GL value between males and females. It was determined that the highest variation was in GL value, and the lowest variation was in Bp and Bd values. In conclusion, there was an effect of gender on femoral osteometry. Although femur osteometric measurements of dogs in a wide morphological range did not provide us with 100% sexual discrimination, it was believed that it would make a great contribution to the evaluations on this subject with a predictive coefficient of approximately 85%.