Hemşirelerin iş sağlığı ve güvenliği konusundaki bilgilerinin güvenlik farkındalığı ile güvenli davranış üzerine etkisinin değerlendirmesi
Assessment of the impact of nursesknowledge on occupational healthand safety on safetyawareness and safe behaviour
Yazar: ÖMER İPEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SONAY BİLGİN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Güvenli davranış = Dependable behaviour ; Güvenlik = Security ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Amaç: Bu araştırma Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesinde bulunan hemşirelerin iş sağlığı ve güvenliği konusundaki bilgilerinin güvenlik farkındalığı ile güvenli davranış üzerine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Metodolojik ve Tanımlayıcı olarak iki aşamada gerçekleştirilen bu çalışma Erzurum il merkezinde bulunan Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışmakta olan 340 hemşire ile araştırmacılar tarafından geçerlilik ve güvenirliği yapılan ölçekler ve kişisel bilgi formundan oluşan anket aracılığıyla Mayıs 2018 – Şubat 2020 tarihleri arasında yürütülmüştür. Verilerin değerlendirilmesi SPSS 24.0 istatistik paket programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde ve parametrik ve non parametrik testler kullanılmıştır. İstatistiksel önem düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
 Bulgular: Çalışmaya katılan hemşirelerin yaş ortalamaları 28.64±6.00, %83.8'i kadın %60.8'inin evli olduğu saptanmıştır. Hemşirelerin %12.0'si lise, %15.3'ü ön lisans, %67.1'i lisans ve %5.6'sı lisansüstü eğitim düzeyine sahiptir. Çalışmakta oldukları bölümlere göre dağılımları incelendiğinde ise; %21.8'i dahiliye, %28.5'i cerrahi, %16.2'si yoğun bakım, %10.6'sı acil ve bunlar dışında farklı bir birimde çalışanların yüzdesi %22.9 dur. Ortalama çalışma süreleri 6.20±5.76 yıldır. Araştırma sonucu %82.9'u el hijyeni, %54.5'i izolasyon önlemleri, %58.3'ü bağışıklama, %59.7'si atık yönetimi, %59.1'i beyaz kod uygulaması, %49.7'si uyarı işaretleri, %60'ı kesici delici alet yaralanmaları ve %57.3'ü kişisel koruyucu ekipman kullanımı gibi konularda hemşireler iyi düzeyde bilgileri olduğunu ifade etmişlerdir. Hemşirelerin; %45'i radyasyon güvenliği, %60.6'sı ergonomi, %50.9'u antineoplastik ilaçların uygulanmasından sonra alınması gerekli güvenlik önlemleri, %49.2'si gürültülü ortamlarda çalışma, %44.4'ü mobbing, %50.2'si ekranlı araçlarla çalışma, %55.0'i parlama, patlama, yangın ve yangından korunma, %46.5'i elle kaldırma ve taşıma, %48.8'i çalışanların yasal hak ve sorumlulukları, %57.6'sı kimyasal, fiziksel ve biyolojik maddelerle ortaya çıkan riskler, %46.4'ü lateks alerjisi, %46.2'si risk yönetimi, %49.7'si sağlık tarama programı, %49.7'si meslek hastalıkları ve hukuki sonuçları konularında orta düzeyde bilgileri olduğunu ifade etmişlerdir.
 Sonuç: İş sağlığı ve güvenliği konusunda bilgi düzeyi iyi olan hemşirelerin diğer gruplara göre güvenlik farkındalığı, güvenlik uyumu ve güvenlik katılımı ölçek puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlı olduğu bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Hemşire, güvenlik davranışı, güvenlik farkındalığı, iş güvenliği

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate the impact of information on occupational health and safety of nurses in Erzurum Regional Education and Research Hospital on safety awareness and safe work.
Material and method: This February May 2018 – February 2020 study was carried out by 340 nurses working at Erzurum Regional Education and Research Hospital in Erzurum province center and by researchers using a questionnaire consisting of scales of validity and reliability and a personal data form. The data was evaluated using SPSS 24.0 statistical package program with the help of an expert in this field. Number, percentage and parametric and nonparametric tests were used to evaluate the data. Statistical significance level was considered as p<0.05.
Results: The average age of the nurses involved in the study was 28.64±6.00 and %83.8 were female and %60.8 were married. %12.0 of nurses have high school, %15.3 have an associate degree, %67.1 have a bachelor's degree, and %5.6 have a postgraduate degree. %21.8 Internal Medicine, %28.5 surgery, %16.2 intensive care, %10.6 emergency and %22.9 of those who work in a different unit. Average operating times are 6.20 ±5.76 years. As a result of the survey, %82.9 of nurses expressed good knowledge of hand hygiene, %54.5 isolation measures, %58.3 immunization, %59.7 waste management, %59.1 White code implementation, %49.7 warning signs, %60 cutting tools injuries and %57.3 use of personal protective equipment. Of nurses, %45 radiation safety, %60.6 ergonomics, %50.9 safety precautions to be taken after administration of antineoplastic  drugs, %49.2 working in noisy environments, %44.4 mobbing, %50.2 working with screened vehicles, %55.0, flash, explosion, fire protection, %46.5 manual lifting and handling, %48.8 legal rights and responsibilities of employees, %57.6 to chemical, physical and biological risks that arise with the substances, %46.4 latex allergy, the rate of %46.2 risk management %49.7 of the health screening program, %49.7 of the i a moderate level of information about occupational diseases and the legal consequences.
Conclusion: The difference between safety awareness, safety compliance and safety participation scale score averages was found to be significant compared to other groups of nurses who had good knowledge of Occupational Health and safety.
KeyWords: Nurse, safety behavior, safety awareness, job security