Lavandula stoechas L. stoechas üzerine fitokimyasal çalışmalar
Phytochemical studies on Lavandula stoechas L. ssp stoechas
Yazar: NAZİFE GÜRSOY ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ALİ ÖZLER
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada, Muğla yöresinde doğal olarak yayılış gösteren Lavandula stoechas L. ssp Stoechas bitkisinin toprak üstü, yaprak ve çiçeklerin uçucu yağlarının hidrodestilasyon yöntemi ile kimyasal analizleri yapıldı. Uçucu yağlarının yanı sıra, toprak üstü yaprak, dal ve çiçek kısımlarının hekzan ve metanol ekstrelerinin antioksidan, antikolinesteraz ve üreaz enzim inhibisyon aktiviteleri araştırıldı. Lavandula stoechas L. ssp Stoechas'ın her üç drogundan elde edilen uçucu yağlarının GC ve GC/MS sistemler ile yapılan analizlerinde yağda toplam 60 bileşiğin yapısı aydınlatıldı. Buna göre, uçucu yağda Kamfor ana bileşen olarak tespit edildi(sırasıyla, %43,59 %56,26 %20,0). Bunun yanısıra bornil asetat (sırasıyla, %4,35 %07,17 %17,99) α-kadinol (sırasıyla,%12,33 %1,62 %9,70) ve fençon (sırasıyla, %9,93 %13,47 %3,23) ana bileşenler olarak bulunmaktadır. Lavandula stoechas L. ssp Stoechas çeşitli droglarından elde edilen ekstrelerinin ve uçucu yağının antioksidan aktiviteleri β-karoten renk açılımı yöntemi, DPPH serbest radikal giderimi, ABTS+ katyonu giderimi ve CUPRAC indirgeme gücü aktivitesi, Metal Şelat Bağlama Etkisi ile belirlendi. Antioksidan aktivite testlerinin gerçekleştrildği tüm yöntemlerde her üç drogun metanol ekstresinin diğer ekstre ve uçucu yağlara göre daha yüksek aktiviteye sahip olduğu görüldü. Dallardan elde edilen uçu yağın ise  β-karoten linaloik asit yöntemine göre kayda değer bir aktivite gösterdiği görülmektedir. Ekstrelerin ve uçucu yağların antikolinesteraz enzim inhibisyonu aktiviteleri asetilkolinesteraz ve bütirilkolinesteraz enzimine karşı test edildi. Lavandula stoechas L. ssp Stoechas'in dallarından elde edilen metanol ve çiçeklerden elde edilen uçucu yağın hem asetil (sırasıyla, %39,80 %32,22) hemde bütiril kolinesteraz (sırasıyla, %51,29 %46,87)enzim inhibisyon aktivitelerinin diğer ekstre ve uçucu yağlardan daha yüksek aktiviteye sahip olduğu görüldü. Lavandula stoechas L. ssp Stoechas ekstre ve uçucu yağlarının üreaz enzim inhibisyonu incelendiğinde her üç drogun yapraklarından elde edilen metanol ekstresinin 200 µg/ml'lık konsantrasyonda en yüksek aktiviteye sahip olduğu görüldü (%65,29).Aynı konsantrasyonda çiçeklerden elde edilen metanol ekstresinin tirozinaz enzim inhibisyon bakımından  daha yüksek aktivite gösterdiği görüldü (%56,50).

Abstract:
In this study, the chemical composition of essential oils of "Lavandula stoechas L. ssp Stoechas" plant was analyzed.Which is distributed naturally in Muğla region, by using hydrodestilation method of above ground, leaves and flowers. As well as chemical composition of essential oils, antioxidant, anticholinesterase, tyrosinase and urease enzyme inhibition activity of the hexane and methanol extracts from the aerial parts of the plant has been studied. Lavandula stoechas L. ssp Stoechas's essential oils obtained from all three drogs by GC and GC / MS systems were analyzed.Totally, 60 components were detected in the essential oil and all of components were elucidated. The main components of the essential oil was, camphore was determined as the main component in the essential oil (respectively 43,59%; 56,26%; 20,0%). In addition, bornyl acetate (respectively 4,35%; 7,17%; 17,99%), α-cadinol (respectively 12,33%; 1,62%; 9,70%) and fenchone (respectively, 9,93%; 13,47%; 3,23%) are the main components. Antioxidant activities of extracts and essential oil obtained from various drugs of Lavandula stoechas L. ssp Stoechas were determined by β-carotene color expression method, DPPH free radical removal, ABTS + cation removal and CUPRAC reduction activity activity by Metal Chelating Effect. In all the methods in which antioxidant activity tests were performed, it was observed that all three extracts of methanol extract had higher activity than other extracts and essential oils. According to the result obtained from β-Carotene linoleic acid bleaching assay, essential oil of branches showed a significant activity. Anticholinesterase enzyme inhibition activities of extracts and essential oils were tested against acetylcholinesterase and butyrylcholinesterase enzyme. Branches methanol of extract and the essential oil obtained from the flowers of Lavandula stoechas L. ssp Stoechas showed inhibition against both acetylcholinesterase enzyme (respectively 39,80% ;32,22%) and butyrylcholinesterase enzyme (respectively 51,29%; 46,87%) was found to have higher activity than other extracts and essential oils. When the urease enzyme inhibition of Lavandula stoechas L. ssp Stoechas extracts and essential oils were examined, it was observed that the methanol extract obtained from all three leaves of leaves had the highest activity at a concentration of 200 µg/ ml  (65,29%). Methanol extract from flowers of the same concentration showed higher activity in terms of tyrosinase enzyme inhibition (56,50%).