Donmuş embriyo transferinde 4. gün ölçülen E2 seviyesinin endometrium kalınlığı ve gebelik başarısına etkisi. cut-off belirlenebilir mi
The effect of E2 level measured on the 4TH day in frozen EMBRYO transfer on endometrialthickness and pregnancy success
Yazar: ZEYNEP BÜŞRA KALAY
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Dondurarak saklama = Cryopreservation ; Embriyo = Embryo ; Embriyo nakli = Embryo transfer ; Endometriyum = Endometrium ; Östradiol = Estradiol

Özet:
Amaç: Son yıllarda donmuş embriyo transferi (DET) uygulamalarında
dramatik bir artış görülmektedir. Artifisyel DET siklusları, embriyo gelişimi ile
endometriyumun senkronizasyonunu gerektirir. Tüm gelişmelere rağmen spesifik bir
endometrial hazırlık protokolü belirlenememiştir. DET öncesi ultrasonografik
endometrium kontrolüne ek olarak artifisyel sikluslarda endokrin izlem ihtiyacı da
belirsizliğini korumaktadır. Bu nedenle endometrial implantasyon üzerinde etkisi
olabileceğinden proliferatif faz serum estradiol (E2) seviyeleri araştırılmaktadır. E2
seviyeleri, artifisyel DET sikluslarında değiştirilebilir bir belirteçtir. Serum E2
seviyelerindeki değişiklikler embriyo implantasyonunu ve gebelik sonuçlarını
etkileyebilir. Çalışmamızda DET yapılan hastalarda siklusun 4. günü ölçülen serum
E2 seviyesi ile endometrium kalınlığı ve gebelik başarısı arasındaki ilişkinin
değerlendirilmesi ve gebelik başarısını öngörmede serum E2 seviyesi için cut-off
belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızın populasyonunu 01.01.2017 - 31.12.2021
tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve
Doğum A.B.D Yardımcı Üreme Teknikleri (YÜT) Merkezi'nde toplam 217 hastada
yapılmış 252 artifisyel DET siklusu oluşturmaktadır. Çalışmamıza 23-42 yaş
arasında; açıklanamayan infertilite, erkek faktör, düşük over rezervi, tubal faktör,
ovulatuar disfonksiyon, endometriozis, genetik hastalık ve uterin faktör etiyolojileri
nedeniyle artifisyel DET yapılan tüm infertil hastalar dahil edilmiştir. Hastaların yaş,
boy, kilo, vücut kitle indeksi (VKİ), gravide, parite bilgileri; kronik hastalıkları,
pelvik cerrahi öyküleri; infertilite etyolojisi; transfer edilen embriyo evresi ve sayısı;
E2 seviyesi ve endometrium kalınlığı değerlendirmeye alınmıştır. Endometrial
hazırlık protokolü olarak GnRH agonisti ile supresyonlu artifisyel DET protokolü
uygulanmıştır. Sonuçlar hCG negatif (gebelik elde edilemeyen), hCG pozitif
(biyokimyasal gebelik ve abortus), ve canlı doğum grupları arasında
karşılaştırılmıştır.

ix

Bulgular: 252 artifisyel DET siklusunun dahil edildiği çalışmada gebelik
elde etme oranı %54, canlı doğum oranı %36.5 olarak saptandı. Ortalama serum E2
seviyesi sırasıyla gebelik elde edilen ve edilmeyen grupta 173.53 pg/ml ve 186.57
pg/ml; canlı doğum yapan ve yapmayan grupta ise 167.23 pg/ml ve 186.60 pg/ml
şeklinde olup her iki gruplama sisteminde de serum E2 seviyesi ile gebelik ve canlı
doğum arasında anlamlı fark saptanmadı. Yapılan roc analizlerinde gebelik ve canlı
doğumu öngörmede E2 için hesaplanan AUC anlamlı bulunmadığı için serum E2
seviyeleri için cut-off belirlenemedi.
Sonuç: Çalışmamızda serum E2 seviyeleri ile gebelik ve canlı doğum oranları
arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Ancak gebelik elde edilen ve canlı doğum
gruplarında serum E2 seviyesinin 180 pg/ml'nin altında olması nedeniyle yapılan
ekzojen E2 desteğinin arttırılmasının gebelik ve canlı doğum başarısını artırdığı
görüldü.

Anahtar Kelimeler: DET, donmuş embriyo transferi, estradiol, endometrial hazırlık,
artifisyel siklus

Abstract:
Aim: In recent years there has been a dramatic increase in applications for
frozen embryo transfer (FET). Artificial FET cycles require synchronization of
embryonic development and endometrium. Despite all the developments, no specific
endometrial preparation protocol has been established. In addition to
ultrasonographic endometrial control before FET, the need for endocrine monitoring
in artificial cycles remains unclear. Therefore, estradiol levels (E2) in the serum of
the proliferative phase are examined, since they can have an influence on the
implantation of the endometrium. E2 levels are a modifiable marker in artificial DET
cycles. Changes in serum E2 levels can affect embryo implantation and pregnancy
outcome. The aim of our study was to evaluate the relationship between the serum
E2 level measured on the 4th day of the cycle, endometrial thickness and pregnancy
success in patients who have undergone DET and to determine the cut-off point for
serum E2 levels in predicting pregnancy success.
Materials and Methods: The population of our study consists of 252
artificial DET cycles performed in a total of 217 patients at Gülhane Training and
Research Hospital Gynecology and Obstetrics Assisted Reproductive Techniques
(ART) Center between 01.01.2017 and 31.12.2021. In our study between the ages of
23 and 42; all infertile patients undergoing artificial DET for unexplained infertility,
male factor, low ovarian reserve, tubal factor, ovulatory dysfunction, endometriosis,
genetic disease, and uterine factor etiologies were included. Age, height, weight,
body mass index (BMI), gravity, parity; chronic diseases, history of gynecological
operations; etiology of infertility; stage and number of embryos transferred; E2 level
and endometrial thickness were assessed. An artificial DET protocol suppressed with
a GnRH agonist was used as the endometrial preparation protocol. Results were
compared between hCG-negative (no pregnancy), hCG-positive (chemical pregnancy
and abortion), and live birth groups.
Results: In the study, which included 252 artificial DET cycles, a pregnancy
rate of 54% and a live birth rate of 36.5% were determined. The mean serum E2

xi

level was 173.53 pg/ml and 186.57 pg/ml in the group with and without pregnancy,
and 167.23 pg/ml and 186.60 pg/ml in the group that gave live birth and did not
respectively. No significant difference was found between serum E2 level and
pregnancy and live birth in both grouping systems. Since the AUC calculated for E2
was not found to be significant in predicting pregnancy and live birth in roc analyzes,
cut-off could not be determined for serum E2 levels.
Conclusion: In our study, no significant correlation was found between
serum E2 levels and pregnancy and live birth rates. However, increasing exogenous
E2 supplementation may support pregnancy and live birth success as serum E2 levels
are below 180 pg/mL in the pregnant and live birth groups.

Key words: FET, frozen embryo transfer, estradiol, endometrial preparation,
artificial cycle