Özel eğitim öğretmenlerinin tükenmişlik düzeyleri
Burnout levels of special education teachers
Yazar: DAMLA YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM YAŞAR KAZU
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırmanın amacı özel eğitim öğretmenlerinin tükenmişlik düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından farklılaşma durumunu incelemektir. Yapılan çalışma nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama metoduna göre yürütülmüştür. Çalışmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Maslach Tükenmişlik Envanteri–Eğitimci Formu kullanılmıştır. Araştırmaya 2020–2021 eğitim–öğretim yılında Elâzığ ilinde görev yapan 146 özel eğitim öğretmeni dahil edilmiştir. Araştırmanın sonucunda özel eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinin cinsiyet, medeni durum değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Çalışılan okul kademesi değişkeninin ve tükenmişliğin genel puan ortalaması ile duygusal tükenme alt boyutunda anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. II. kademede görev yapan öğretmenlerin III. kademede görev yapanlara göre daha yüksek tükenmişlik yaşadığı göürülmüştür. Duygusal tükenme alt boyutunda I. kademede görev yapan öğretmenler III. kademede görev yapanlara göre; II. kademede görev yapan öğretmenler III. kademeye göre daha yüksek düzeyde duygusal tükenmişlik yaşadıkları belirlenmiştir. Özel eğitim lisans programı mezunu olma/olmama değişkeninin duyarsızlaşma alt boyutunda anlamlı bir fark göstermediği görülmüştür. Özel eğitim lisans programı mezunu olan özel eğitim öğretmenleri olmayanlara kıyasla daha yüksek düzeyde duyarsızlaşma yaşamaktadırlar. Mesleki kıdem değişkeninin duyarsızlaşma alt boyutunda anlamlı fark gösterdiği belirlenmiştir. 11-15 yıl arası çalışan öğretmenlerde duyarsızlaşmanın 1-5 yıl, 6-10 yıl ve 16 yıl ve üzeri çalışan öğretmenlere kıyasla daha az olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of the study is to examine the differentiation status of burnout levels of special education teachers in terms of various variables. The study was carried out according to the descriptive survey method, one of the quantitative research methods. Personal information form, Maslach Burnout Inventory-Educator Form was used as data collection tool in the study. 146 special education teachers working in Elazığ in the 2020-2021 academic year were included in the research. As a result of the research, there was no significant difference the burnout levels of teachers working in private education institutions and gender and marital status variables. When the burnout levels of special education teachers are examined according to the school level they work, there is a significant difference in the general burnout score and emotional exhaustion sub-dimension. It was determined that teachers working at secondary schools experienced higher burnout than those working at high schools. In the emotional exhaustion sub-dimension, it was observed that teachers working in primary school experienced higher levels of emotional burnout than those working in high school. It was observed that teachers working in secondary school experienced higher levels of emotional burnout than those working in high school. There was a significant difference the variable of being/not graduated from a special education undergraduate program and the sub-dimension of depersonalization. Special education teachers who graduated from a special education undergraduate program experience higher levels of depersonalization compared to those who do not. It was determined that there was a significant difference professional seniority and depersonalization sub-dimension. It has been determined that depersonalization is less in teachers working for 11-15 years compared to teachers working for 1-5 years, 6-10 years and 16 years or more.