Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlere verilen gevşeme ve aerobik egzersizlerinin egzersiz kapasitesi, uyku kalitesi ve yorgunluk üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of relaxation and aerobic exercises given to parents with special needs children on exercise capacity, sleep quality and fatigue
Yazar: ŞERİF DURAN
Danışman: PROF. HANİFEGÜL TAŞKIRAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ana-baba = Parents ; Egzersiz = Exercise ; Kas germe egzersizleri = Muscle stretching exercises ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yorgunluk = Fatigue ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Bu çalışma, özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerde progresif gevşeme ve aerobik egzersiz eğitimlerinin yorgunluk, egzersiz kapasitesi, depresyon, yaşam kalitesi, uyku kalitesi ve ağrı şiddeti parametrelerine olan etkisini değerlendirmek amacıyla yapıldı. Çalışmaya, 1-18 yaş arası özel gereksinimli çocuğu olan 60 ebeveyn katıldı. Çalışma grubundaki ebeveynlere (n=30) progresif gevşeme egzersizlerine ek aerobik egzersiz eğitimi, kontrol grubundaki ebeveynlere (n=30) ise sadece progresif gevşeme egzersizleri verildi. Egzersiz eğitimleri haftada 3 gün olacak şekilde 6 hafta boyunca uygulandı. Egzersiz eğitiminin öncesinde ve sonrasında yorgunluk seviyesi Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ) ile, egzersiz kapasitesi Bruce Protokolü ile, depresyon seviyesi Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ile, yaşam kalitesi Kısa Form 36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF36) ile, uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ile ve kas iskelet sistemi ağrı şiddeti de Genişletilmiş Nordic Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıkları Anketi (GNKİSRA) ile ölçülerek değerlendirildi. Elde edilen sonuçlara göre, çalışma grubundaki ebeveynlerin yorgunluk, depresyon ve kas iskelet sistemi ağrı şiddeti seviyelerinde anlamlı azalma ve egzersiz kapasitesi, uyku kalitesi ve yaşam kalitesi seviyelerinde anlamlı artış meydana geldiği görüldü (p<0.05). Kontrol grubundaki ebeveynlerin ise depresyon ve kas iskelet sistemi ağrı şiddeti seviyelerinde anlamlı azalma ve yaşam kalitesi ve uyku kalitesi seviyelerinde anlamlı artış meydana geldiği görüldü (p<0.05). Ancak egzersiz kapasitesi ve yorgunluk seviyelerinde anlamlı iyileşme meydana gelmediği tespit edildi (p<0.05). Elde edilen bulgulara bakarak, progresif gevşeme egzersizlerine ek olarak uygulanan aerobik egzersizin sadece progresif gevşeme egzersizi eğitimine göre yorgunluk, egzersiz kapasitesi, yaşam kalitesinin genel sağlık, fiziksel fonksiyon, enerji-canlılık ve ağrı alt parametrelerinde ve ağrı şiddeti parametrelerini geliştirmede daha etkili bir eğitim yöntemi olduğu bulundu. Sonuç olarak, özel gereksinimli çocuğun bakımını yapan ebeveynlerin de rehabilitasyon programına ihtiyacı vardır. 
Anahtar Kelimeler: Gevşeme egzersizleri, aerobik egzersizler, yorgunluk

Abstract:
This study was conducted to evaluate the effects of progressive relaxation and aerobic exercise training on fatigue, exercise capacity, depression, sleep quality and pain severity parameters in parents with children with special needs. 60 parents with special needs children aged 1-18 participated in the study. Parents in the study group (n=30) were given aerobic exercise training in addition to progressive relaxation exercises, and only progressive relaxation exercises were given to parents in the control group (n=30). Exercise trainings were applied 3 days a week for 6 weeks. Fatigue level before and after exercise training by Fatigue Severity Scale (FAQ), exercise capacity by Bruce Protocol, depression level by Beck Depression Scale (BDI), sleep quality by Pittsburgh Sleep Quality Index (PUKI), quality of life by Short Form 36 Quality of Life Scale (SF36) and musculoskeletal pain severity was assessed by measuring with the Extended Nordic Musculoskeletal Disorders Questionnaire (GNKİSRA). According to the results, it was observed that there was a significant decrease in the fatigue, depression and musculoskeletal pain severity levels of the parents in the study group, and a significant increase in the exercise capacity, sleep quality and quality of life levels (p<0.05). It was observed that the parents in the control group had a significant decrease in depression and musculoskeletal pain severity levels, and a significant increase in sleep quality and quality of life (p<0.05). However, no significant improvement was observed in exercise capacity and fatigue levels (p<0.05). In conclusion, aerobic exercise combined with progressive relaxation exercises is a more effective method in improving fatigue, exercise capacity, pain intensity and quality of life (general health, physical function, energy-vitality and pain sub-parameters) compared to only progressive relaxation exercise. As a result of the study, parents who take care of children with special needs also need a rehabilitation program.
Keywords: Relaxation exercises, aerobic exercises, fatigue