Matematiksel süreç becerileri ile ilgili yazılan tezlerin incelenmesi
Investigation of theses written about mathematics process skills
Yazar: ELİF ÜNAL
Danışman: PROF. DR. KÜRŞAT YENİLMEZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı Türkiye'de 2023 yılına kadar matematiksel süreç becerileri olarak bilinen matematiksel muhakeme, matematiksel iletişim ve matematiksel ilişkilendirme becerileri ile ilgili yazılan lisansüstü tezlerin incelenmesidir. Bu amaca yönelik olarak ulaşılan 2005-2023 yılları arasında yazılan tezler incelenmiş ve tezlerin matematiksel süreç becerilerine, lisansüstü düzeylerine, yıllarına, araştırma modeline, veri toplama araçlarına, veri analiz yöntemlerine ve örneklem gruplarına göre dağılımları incelenmiştir.
Yöntem: Araştırmada nitel araştırma paradigması benimsenmiş olup matematiksel süreç becerilerini konu alan tezler incelendiği için doküman analizi yöntemi tercih edilmiştir. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez merkezi üzerinde "matematiksel muhakeme", "matematiksel ispat" ve "matematiksel akıl yürütme" kelimeleri ile yapılan aramada 36 tane lisansüstü teze, "matematiksel iletişim", "matematiksel dil" ve "matematiksel söylem" kelimeleri ile yapılan aramada 33 tane lisansüstü teze, "matematiksel ilişkilendirme" ve "ilişkilendirme" kelimeleri ile yapılan aramada 24 tane lisansüstü teze ulaşılmıştır. 21'i doktora, 72'si yüksek lisans tezi olmak üzere toplamda 93 lisansüstü teze ulaşılmıştır. Belirlenen kriterlere göre incelenen tezlerden elde edilen veriler, yüzde ve frekans değerleri ile analiz edilmiş ve elde edilen bulgular tablo ile sunulmuştur.
Bulgular: Araştırma kapsamında ulaşılan tezler matematiksel süreç becerilerine göre incelendiğinde matematiksel muhakeme ve matematiksel iletişim becerileri ile ilgili yazılan tezlerin matematiksel ilişkilendirme becerileri ile ilgili yazılan tezlere göre daha fazla olduğu görülmüştür. Lisansüstü düzeylere göre incelendiğinde yüksek lisans tezlerinin doktora tezlerine oranla oldukça fazla olduğu belirlenmiştir. Tezler yazıldıkları yıllara göre incelendiğinde konu ile ilgili ilk tezin 2005 yılında yazıldığı görülmüş ve 2019 yılında büyük artış gözlenmiştir. Sayı olarak en fazla teze 2019 ve 2022 yıllarında ulaşılmıştır. Araştırma modeline göre incelenen tezlerde nicel araştırma yöntemlerine oranla nitel araştırma yöntemleri daha çok tercih edilmiş ve nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması %33,33 oranında kullanılarak en fazla kullanılan araştırma modeli olmuştur. Veri toplama araçlarına göre bakıldığında en fazla test, görüşme ve ölçek formları kullanılmıştır. Veri analiz yöntemlerinin kullanım oranları incelendiğinde betimsel analiz, içerik analizi ve t-testi en çok tercih edilen yöntemler olmuştur. Son olarak örneklem gruplarındaki dağılımlara bakıldığında en çok ortaokul öğrencileri ile çalışmalar yürütüldüğü belirlenmiştir.
Sonuç ve Öneriler: İncelenen tezlerden yüksek lisans tezlerinin sayıca doktora tezlerinden fazla olması ve örneklem grupları seçiminde büyük oranda ortaokul öğrencilerinin seçilmesi gibi sonuçlar elde edilmiştir. Doktora tez çalışmalarında matematiksel süreç becerilerine daha fazla odaklanılabileceği, kapsamlı bir sonucun elde edilmesi için tezlerin yanında makalelerin de incelenmesi gerektiği, farklı örneklem grupları ile çalışmaların arttırılması gerektiği şeklinde önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar kelimeler: Muhakeme, İletişim, İlişkilendirme, Lisansüstü tezler, Doküman incelemesi

Abstract:
Purpose: The aim of this research is to examine the postgraduate theses written on mathematical reasoning, mathematical communication and mathematical association skills, which are known as mathematical process skills, until 2023 in Turkey. For this purpose, the theses written between 2005 and 2023 were examined and the distribution of theses according to mathematical process skills, graduate levels, years, research model, data collection tools, data analysis methods and sample groups was examined.
Method: Qualitative research paradigm was adopted in the research and document analysis method was preferred since theses on mathematical process skills were examined. On the National Thesis Center of the Council of Higher Education, 36 post-graduate theses were found in the search made with the words "mathematical reasoning", "mathematical proof" and "mathematical reasoning", 33 postgraduate theses were found in the search made with the words "mathematical communication", "mathematical language" and "mathematical discourse" and 24 postgraduate theses were found in the search made with the words "mathematical association" and "association". A total of 93 postgraduate theses, 21 of which were doctoral and 72 were master's theses, were reached. The data obtained from the theses, which were examined according to the determined criteria, were analyzed with percentage and frequency values and the findings were presented in a table.
Results: When the theses reached within the scope of the research were examined according to mathematical process skills, it was seen that the theses written on mathematical reasoning and mathematical communication skills were more than those written on mathematical association skills. When examined according to the graduate levels, it was determined that the master's theses were considerably higher than the doctoral theses. When the theses are examined according to the years they were written, it was seen that the first thesis on the subject was written in 2005 and a great increase was observed in 2019. The highest number of theses were reached in 2019 and 2022. Quali-tative research methods were preferred more than quantitative research methods in the theses examined according to the research model, and the case study among the qualitative research methods was used at a rate of 33.33%, making it the most used research model. Considering the data collection tools, test, interview and scale forms were used the most. When the usage rates of data analysis methods were examined, descriptive analysis, content analysis and t-test were the most preferred methods. Finally, when the distributions in the sample groups were examined, it was determined that the studies were mostly carried out with secondary school students.   
Conclusion and Suggestions: Among the examined theses, results such as the number of master's theses more than doctoral theses and the selection of secondary school students in the selection of sample groups were obtained. It has been suggested that in doctoral thesis studies it is necessary to focus more on mathematical process skills, to examine the articles as well as the theses in order to obtain a comprehensive result, and to increase the number of studies with different sample groups. 

Keywords: Reasoning, Communication, Association, Graduate theses, Document re-view