Diyabetes mellitus ve kardiyovasküler hastalık risk faktörleri olanlarda yaşam şekli değişikliği müdahalelerinin etkinliği
Effectiveness of lifestyle change interventions in diabetes mellitus and cardiovascular disease risk factors
Yazar: FATİH TORLAK
Danışman: DOÇ. DR. DİLŞAD SAVE
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Meta analizi = Meta analysis ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sağlık = Health ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Kronik hastalıklar Dünya sağlık raporuna göre büyük mali ve sosyal yük getirmektedir. Kalp damar hastalıkları, kanser, kronik solunum sistemi hastalıkları ve diyabetes mellitus gibi kronik hastalıklar dünyada tüm ölümlerin %60'ını oluşturmaktadır. Bu durum halk sağlığı alanında da giderek artan öneme sahiptir. Bu tezin amacı meta analiz yöntemi kullanılarak diyabet ve kardiyovasküler hastalıklarda yaşam tarzı değişikliklerine müdahale etkinliğini değerlendirmektir.
       Örneklem büyüklüğünü artırmak ve farklı müdahalelerin sonuçlarını birleştirmek meta analiz yönteminin etkinliğinin artırılmasını sağlamaktadır. Meta analiz yöntemi farklı çalışmaların sonuçlarını birleştirerek istatistiksel testler ile daha güvenilir sonuçlar ortaya çıkartabilir ve çalışmaların arasındaki farklara ışık tutabilir.
       Analizde 13 makale kullanıldı. Çalışmanın bağımsız değişkenleri kalp damar hastalıkları ve tip 2 diyabetin risk faktörlerine uygulanan yaşam şekli değişikliği müdahalesiydi. Bağımlı değişkenler kilo, beden kitle indeksi, açlık kan şekeri, kolesterol ve HDL değerleri oldu.  Müdahale yöntemlerini beslenme değişikliği müdahaleleri ve fizik aktivite oluşturuyordu.
       Meta analiz sonuçlarında yaşam tarzı değişikliği müdahalesinde müdahale ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı değişiklik saptanmadı. Kontrol grubu olmayan çalışmaların analizinda ise AKŞ ve kolesterol değerlerinde anlamlı sonuçlar elde edildi. Katılımcıların kilo, beden kitle indeksi, açlık kan şekeri, kolesterol ve HDL değerleri istatistiksel olarak anlamlı etkisi bulunmadı.
       Müdahale süresi metabolik değerlerde değişiklik yapmak için yeterli olmayabilir. Ayrıca analize alınan çalışmalar farklı beslenme alışkanlıkları olan toplumlara müdahale uygulamıştır ve bu müdahaleler toplumların beslenme alışkanlıkları dolayısıyla risk faktörleri üzerinde her toplumda etki oluşturmamış olabilir

Abstract:
Chronic diseases, impose an enormous financial and social burden on the World Health Report. Chronic diseases such as hearth disease, stroke, cancer, chronic respiratory disease and diabetes mellitus are by far the leading cause of mortality on the World representing %60 of all deaths. Change has an increasing importance in the field at public health. Objective of this thesis is to assess the effectiveness of lifestyle chenge interventions in cardiovascular disease and diabetes mellitus by using meta analysis method. 
       Meta analysis method increases the sample size and the results of different interventions featured communities provide more details views. Meta analysis refers to statistical methods that focus on contrasting and combining results from different studies in hope of identifying patterns among study result, sources of disagreement among those results that may reveal in the context of multiple studies.
       13 articles were included in the analysis. Thus the independent variables of the study was cardiovascular diseases and type 2 diabetes with risc factors lifestyle change intervention. Weight, body mass index, fasting blood glucose, cholesterol and HDL values difference were dependent variables. İntervention methods were consisted of nutrition education and physical activity promotion.
       The result of meta analysis revealed that there is no statistically significant difference between lifestyle change intervention and control group. In the analysis of the non-control group analysis were meaningful results in fasting glucose and cholesterol values. Participant's weight, body mass index, fasting blood glucose, cholesterol and HDL values statistically non-significant effect has been found. 
       The intervention interval metabolic response may not have been enough to make changes in the criteria. In addition, the analyzed studies of different interventions applied to the society which eating habits and eating habits of society, hence these interventions on risk factors may be creating impact in every community