Peroksit vulkanizasyon sistemli etilen propilen dien kauçuk karışımlarının reolojik ve mekanik özelliklerini etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of the factors affecting the rheological and mechanical properties of ethylene propylene diene rubber compound in peroxide vulcanization system
Yazar: FATMA NUR BEDEL
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE KALEMTAŞ
Bursa Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İleri Teknolojiler Ana Bilim Dalı / Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Polimer Bilim ve Teknolojisi = Polymer Science and Technology

Özet:
Kauçuk malzemeler başta otomotiv sektörü olmak üzere havacılık, inşaat, elektronik, tekstil, beyaz eşya ve makinaların imalatında, tarım, giyim ve sağlık sektörü gibi geniş kullanım alanına sahip, yaşamımızın her alınanda kullanılan önemli bir mühendislik malzemeleridir. Kauçuklar sahip oldukları yüksek esneklikleri, yüksek dayanımları, iyi dinamik özellikleri, yırtılmaya ve aşınmaya karşı dirençleri, hafif olmaları, kolay işlenilebilmeleri, düşük deformasyon ve yayılmaya özellikleri sayesinde sanayinin her alanında kullanılma imkan sağlamaktadır. Etilen propilen dien kauçuğu düşük yoğunluğu, ısı, oksijen, ozon ve hava şartlarına karşı yüksek dayanımı, düşük sıcaklıklardaki çok iyi elastik özellikleri, yüksek dolgu ve yağ alabilmeleri kapasitesi ile ekonomik karışımların hazırlanmasına olanak sağlamaları sayesinde yaygın olarak kullanılan sentetik bir kauçuk türüdür. EPDM kauçukları ile oluşturulan karışımlarda kullanılan ham kauçuğun özellikleri, dolgu maddeleri ve kimyasal maddeler nihai ürünlerin mekanik özelliklerinin belirlenmesinde baskın rol oynamaktadır. 
Bu tez çalışması kapsamında EPDM ham kauçuklarının sahip olduğu dien miktarı ile vulkanizasyon prosesinde etkili olan peroksit ve koajan miktarının EPDM kauçukların mekanik özelliklerine etkileri incelenmiştir. Farklı formülasyonlara sahip EPDM kauçuk karışımları hazırlanmış ve öncelikle reolojik özellikleri incelenmiştir. Sonrasında hazırlanan kauçuk karışımları laboratuvar ölçekli kompresyon pres de 185 ℃'de 15 dakika boyunca vulkanize edilerek test plakaları hazırlanmıştır. Hazırlanan test plakaları üzerinden sertlik, çekme, yırtılma dayanımı ve kalıcı deformasyon testleri yapılmıştır. Kauçuk karışımlarındaki dien oranının, peroksit ve koajan miktarının mekanik özellikler üzerine etkileri karşılaştırılmıştır.

Anahtar kelimeler: Kauçuk, EPDM, Dien, Koajan, Peroksit, Mekanik özellikler.

Abstract:
Rubber materials are important engineering materials that are used in daily life such as in the automotive sector, aviation, construction, electronics, textile, manufacturing white goods and machine, agriculture, clothing and health sectors. Thanks to their high flexibility, high strength, good dynamic properties, resistance to tearing and abrasion, lightness, easy to process, low deformation and spreading, rubbers provide the opportunity to be used in all areas of industry. Ethylene propylene diene rubber is a type of synthetic rubber that is widely used due to its low density, high resistance to heat, oxygen, ozone and weather conditions, very good elastic properties at low temperatures, high filler and oil absorption capacity, and the possibility of preparing economical mixtures. Fillers, chemicals and properties of raw rubber used in EPDM rubber compound have important role in determining the mechanical properties of the final products.
In this thesis work, the effects of diene content of EPDM raw rubbers and the amount of peroxide and coagent in the rubber compound on the mechanical properties of EPDM rubbers were investigated. EPDM rubber compound with different formulations were prepared and their rheological properties were examined. Prepared rubber compound were vulcanized in a laboratory scale compression press at 185 °C for 15 minutes and test plates were prepared. Tensile test, tear strength test, compression test and measure of hardness were done on the prepared test plates. Effects of dien ratio, amount of peroxide and coagent in the rubber compund were compared on mechanical properties.

Keywords: Rubber, EPDM, Diene, Coagent, Peroxide, Mechanical properties.