Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde dil ve konuşma terapisi hizmetinin sunulma süreci: Bir eylem araştırması
Investigating the process of providing language and speech therapy in special education and rehabilitation centers: An action research
Yazar: DUYGU BÜYÜKKÖSE
Danışman: PROF. DR. MEHMET CEM GİRGİN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / İşitme Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Destek hizmetler = Support services ; Dil = Language ; Dil eğitimi = Language education ; Konuşma = Speech ; Konuşma problemi = Speaking problem ; Rehabilitasyon merkezleri = Rehabilitation centers ; Terapi = Therapy ; Özel eğitim destek hizmetleri = Special education support services ; Özel eğitim kurumları = Special education institutions ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children

Özet:
Türkiye'de özel gereksinimli öğrencilere okul dışı destek hizmet sunan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri (ÖERM) kapsamında dil ve konuşma terapisi de giderek yaygın biçimde sunulmaya başlanan destek hizmetler arasında yer almaktadır. Bu araştırmada ÖERM'lerde işitme kayıplı ve down sendromlu öğrencilere ÖERM'de sunulan dil ve konuşma terapisi hizmeti sağlama sürecinin geliştirilmesine yönelik uygulamaların gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın yöntemi eylem araştırmasıdır. Araştırma Eskişehir ili Odunpazarı ilçesinde yer alan bir ÖERM'de gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcıları ÖERM'e devam eden üç işitme kayıplı ve iki down sendromlu öğrenci, onların aileleri, geçerlik komitesi üyeleri ve araştırmacıdır. Araştırmada veri toplama araçları olarak katılımcı bilgi formu, yapılandırılmamış görüşmeler, standart testler, video kayıtları, saha notları, araştırmacı günlüğü ve belgeler kullanılmıştır. Araştırma verileri sistematik analiz yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre işitme kayıplı ve down sendromlu öğrencilere sunulan bireysel dil ve konuşma terapisi desteğinin öğrencilere ve ailelere fayda sağladığını göstermektedir. Süreçte aile ile dil ve konuşma terapistinin işbirliğinin önemli olduğu gözlenmiştir. Ancak ÖERM'de diğer paydaşlarla ekip çalışmasını yürütme açısından uygulama sürecinde güçlükler olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
In Turkey, language and speech therapy, which is offered in special education and rehabilitation centers (SERC), has taken its place among support services that are prevalently offered in Turkey. The aim of this study was to carry out practices to improve the process of providing language and speech therapy to students with hearing loss and down syndrome in SERCs. The study was designed action research. The study was carried out at a SERC located in the Odunpazarı district of the province of Eskişehir in Turkey. The participants of the study were three students with hearing loss, two students with down syndrome, these students' families, validity committe members, researcher. As data collection instruments, the study used a participant information form, non-structured interviews, standardized tests, video recordings, field notes, researcher diaries and documents. The data were analyzed by the systematic analytical analysis approach. The results showed that the support of individual language and speech therapy provided to students with hearing loss and down syndrome had benefits for the students and their families. The process revealed how important the collaboration between the family and the language and speech therapist is. However, the results also revealed problems in practicing teamwork with other professionals at the SERC.