Otizm tanısı alan çocuklarda ekran maruziyeti ile bakım verenlerin kişilik özellikleri ve psikiyatrik belirtilerinin incelenmesi
An investigation of screen exposure and the personality traits and psychiatric symptoms of caregivers in children diagnosed with autism
Yazar: AYŞE TOKSOY AKSOY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÜMMÜGÜLSÜM GÜNDOĞDU
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Bu çalışma, 12-72 aylık Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı almış çocukların davranışsal sorunları ve bakım verenlerinin psikiyatrik belirtileri ve kişilik özelliklerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, OSB'li çocukları ve bakım verenleri, sağlıklı çocuklar ve onların bakım verenleri ile karşılaştırarak ekran maruziyetinin etkilerini değerlendirir.

Yöntem: Katılımcıların gelişim değerlendirmesi Ankara Gelişim Envanteri (AGTE) ile yapılmıştır. Ayrıca, katılımcıların bakım verenlerine Kısa Semptom Envanteri, Coolidge Eksen-2 Envanteri, Yedide Yedi Ekran Teması Anketi, Güçler ve Güçlükler Anketi, Sorunlu Davranış Kontrol Listesi ve sosyodemografik bilgi formu verilmiştir.

Bulgular: OSB'li çocuklar daha fazla DEHB, duygusal sorunlar ve stereotipi belirtileri gösterirken, sosyal davranışları azalmıştır. OSB'de ekran başında geçirilen sürenin daha yüksek olduğu, ekranlı cihaz kullanımının daha erken başladığı, ekran kullanımına ebeveyn eşlik etme, sınır koyulması ve çocukların sınırlara uyma oranının düşük olduğu saptanmıştır. Ekran maruziyeti, çocukların davranış ve duygusal belirtiler gösterme olasılığını artırmış, bakım verenlerin psikiyatrik durumuyla çocukların duygusal ve davranışsal problemleri arasında ilişkiler bulunmuştur.

Sonuç: OSB'li çocuklar, ekran süresi yüksek ve erken yaşta ekran kullanmaya başlama eğilimindedir. Bakım verenlerin psikiyatrik belirtileri ve kişilik özellikleri, çocukların duygusal ve davranışsal sorunlarıyla ilişkilidir. Ekran maruziyeti, çocuğun gelişimi ve davranışları üzerinde olumsuz etkiler göstermiştir. Bu sonuçlar, ekran kullanımının yönetilmesi ve bakım verenlerin desteklenmesinin önemini vurgular.

ANAHTAR KELİMELER: OSB, ekran maruziyeti, bakım veren kişilik özellikleri, bakım veren psikiyatrik belirtileri, davranışsal sorunlar

Abstract:
Objective: This study aims to examine the behavioral problems of children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD) aged 12-72 months and the psychiatric symptoms and personality characteristics of their caregivers. The study evaluates the effects of screen exposure by comparing children with ASD and their caregivers with healthy children and their caregivers.
Method: The developmental assessment of the participants was conducted using the Ankara Development Inventory (AGTE). Additionally, caregivers of the participants were given the Brief Symptom Inventory, Coolidge Axis II Inventory, Seven-by-Seven Screen Exposure Questionnaire, Strengths and Difficulties Questionnaire, Aberrant Behavior Checklist, and a sociodemographic information form.

Findings: Children with ASD exhibited more ADHD, emotional problems, and stereotypic behaviors, while their social behaviors were reduced. It was found that screen time was higher in ASD, the use of screen devices started at an earlier age, and the rate of parental accompaniment, setting limits and children's compliance with these limits were low in children with autism. Screen exposure increased the likelihood of children showing behavioral and emotional symptoms, and relationships were found between the psychiatric status of caregivers and emotional and behavioral problems of children.

Conclusion: Children with ASD tend to have high screen time and start using screens at an early age. The psychiatric symptoms and personality traits of caregivers are associated with the emotional and behavioral problems of the children. Screen exposure has shown negative effects on the child's development and behavior. These results highlight the importance of managing screen use and supporting caregivers.

KEYWORDS: ASD, screen exposure, caregiver personality traits, caregiver psychiatric symptoms, behavioral problems