Türk sanatında biçim ve form ilişkileri içinde Nuri İyem'in eserlerinin incelenmesi
An in depth analysis of Nuri İyem's works in the context of the relationship between form and shape in Turkish art
Yazar: KADRİYE KALYONCU
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA ÖNEN
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim ve Baskı Sanatları Ana Sanat Dalı / Resim ve Baskı Sanatları Bilim Dal
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu çalışmada Nuri İyem'in eserleri üzerinden form ve biçim ilişkisinin nasıl yorumlandığı ele alınmaktadır. İyem'in sanatı, Türk sanatında biçim form ilişkilerini ve bu ilişkilerin Anadolu'nun kültürel dokusunu modern sanatın evrensel diliyle birleştirme biçiminde öne çıkar ve bu süreçte Türk sanatının biçim anlayışının çağdaş yorumlarını sunar. Araştırmada, İyem'in portreler, natürmortlar ve manzara resimleri gibi farklı türlerdeki eserleri incelenmiş ve sanatçının biçimi kullanma tarzı, geleneksel yaklaşımlardan bir ayrışma gösterdiği tespit edilmiştir. Portrelerde İyem, karakterlerin ruh halini ve toplumsal konumlarını, stilize edilmiş çizgiler ve renkler aracılığıyla ifade etme yoluna gitmiştir. Eserlerindeki figürler, genellikle direkt izleyiciyle ilişki kuracak şekilde tasvir edilmiş bu da eserlerin duygusal etkisini güçlendirilmiştir. Natürmort ve manzara resimlerinde İyem, biçimi ve mekânı daha soyut bir perspektiften ele alarak, izleyicinin esere kişisel bir tepki vermesini teşvik etmiştir. Analiz edilen eserler, İyem'in Türk sanatında biçim ve form kavramlarını yeniden ele alışının, geleneksel ile modern arasında bir köprü kurduğunu ve bu yolla sanatını evrensel bir platforma taşıdığını ortaya koymuştur. İyem'in eserleri, Türk sanatının, global sanat ortamında güçlü ve özgün bir yere sahip olabileceğini gösteren somut örnekler olarak değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda, Nuri İyem'in eserlerinin, biçim ve form arasındaki ilişkiyi modern bir yorumla yeniden nasıl tanımladığının ve Türk sanatının evrimindeki rolünün kapsamlı bir incelemesini sunmuştur. İyem'in eserleri, Türk sanatındaki biçim ve form ilişkilerinin derinlemesine anlaşılmasına katkıda bulunmuş ve bu alandaki akademik literatüre önemli bir katkı sağlamıştır.

Abstract:
This master's thesis deals with form relations in Turkish art and how these relations are interpreted through the works of Nuri İyem. İyem's art stands out in the way it combines the cultural texture of Anatolia with the universal language of modern art and in this process offers contemporary interpretations of the understanding of form in Turkish art. In the thesis, İyem's works in different genres such as portraits, still lifes and landscape paintings were examined and it was determined that the artist's way of using form showed a departure from traditional approaches. In portraits, Iyem tried to express the mood and social position of the characters through stylized lines and colors. The figures in his works are often depicted in a way that directly relates to the viewer, and this strengthens the emotional impact of the works. In still life and landscape paintings, Iyem encouraged the viewer to have a personal response to the work by considering form and space from a more abstract perspective. The analyzed works revealed that İyem's reconsideration of the concepts of shape and form in Turkish art built a bridge between the traditional and the modern, and in this way, she carried her art to a universal platform. İyem's works have been evaluated as concrete examples showing that Turkish art can have a strong and original place in the global art environment. As a result of this study, a comprehensive examination of how Nuri İyem's works redefine the relationship between shape and form with a modern interpretation and their role in the evolution of Turkish art is presented. İyem's works have contributed to a deep understanding of form and form relations in Turkish art and have made a significant contribution to the academic literature in this field.