Akut koroner sendromlu hastalarda Yaşam Kalitesi:EQ-5D Ölçeğinin geçerlilik ve güvenirlik çalışması
Quality of life in patients with acute coronary syndrome: Valıdatıon And Relıabılıty Study Of The EQ:5D Scale
Yazar: HATİCE KAHYAOĞLU SÜT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERAP ÜNSAR
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırmanın amacı akut koroner sendromlu hastalarda yaşam kalitesini ölçmek için EQ-5D genel yaşam kalitesi ölçeğinin Türkçe versiyonunun kullanılıp kullanılamayacağını belirlemek ve akut koroner sendromlu hastalarda yaşam kalitesini klinik-sosyodemografik özelliklere göre incelemektir.Araştırma Şubat-Mayıs 2008 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kardiyoloji servis ve polikliniğinde akut koroner sendrom tanısı alan 122 hasta üzerinde yürütülen kesitsel tasarımdadır. Veriler EQ-5D genel yaşam kalitesi ölçeği, MacNew kalp hastalığına özgü yaşam kalitesi ölçeği ve demografik-klinik verileri kapsayan bir anket formu kullanılarak elde edildiHastaların yaş ortalaması 62.9±9.3, beden kitle indeksi ortalaması 27.0±3.6 olarak bulundu. 122 hastanın 88'ini (%72,1) erkekler oluşturmaktaydı. Hastaların çoğunluğu (%86.9) evliydi. Hastaların eğitim durumları incelendiğinde çoğunluğun (%70.5) ilköğretim seviyesinde olduğu, buna karşın üniversite eğitim düzeyine sahip olanların ise (%5.7) azınlıkta olduğu görüldü. 122 hastanın 81'ini (%66.4) emekliler oluştururken, çalışanların sayısı 12 (%9.8) olarak bulundu. Hastaların hastaneye geliş sayısı ortalama 4.5±3.5 olarak bulundu. 122 hastanın 67'si (%54.9) akut miyokart infarktüsü hastasıydı, 52'sinde (%42.6) aile öyküsü pozitif, 60'ında (%49.2) eşlik eden en az bir hastalık vardı.Çalışmamızda EQ-5D indeks skoru ile MacNew Kalp hastalığına özgü yaşam kalitesi ölçeğinin alt boyutları ve toplam skoru arasında 0.557 ile 0.721 arasında değişen pozitif yönde istatistiksel anlamlı (p<0.001) korelasyon katsayıları saptandı.EQ-5D genel sağlık ölçeğinin güvenirlik katsayısı Cronbach ?=0.860 olarak bulundu. MacNew kalp hastalığına özgü yaşam kalitesi ölçeğinin geneline (global) ilişkin güvenirlik katsayısı Cronbach ?=0.936 olarak bulundu, alt boyutların güvenirlik katsayılarının 0.867 ile 0.887 arasında değiştikleri bulundu.Kadın hastaların yaşam kaliteleri erkeklere göre, bekarların evlilere göre daha kötü bulundu. Eğitim, gelir düzeyi ve hastaneye geliş sayısı arttıkça yaşam kalitesi de yükseldiği gözlendi. Eşlik eden hastalığı olanlarda yaşam kalitesi olmayanlara göre daha kötü bulundu.Sonuç olarak, EQ-5D indeks skoru ile MacNew Kalp hastalığına özgü yaşam kalitesi ölçeğinin alt boyutları ve toplam skoru arasında saptanan anlamlı ilişkiler EQ-5D ölçeğinin akut koroner sendromlu hastalarda yaşam kalitesini belirlemede geçerli bir ölçek olduğunu göstermektedir.Hemşirelerin akut koroner sendromlu hastalarda yaşam kalitesini EQ-5D v.b. geçerli ve güvenilir ölçeklerle düzenli olarak değerlendirmesini, bu hastalarda yaşam kalitesini etkileyen faktörler konusunda bilgilendirilmesini ve bu bilgilerini hemşirelik bakımına yansıtmalarını önerebiliriz.

Abstract:
The aim of this study is to determine whether use of the Turkish version of EQ-5D Health Related Quality of Life (HRQoL) scale in patients with acute coronary syndrome and to examine quality of life in patients with acute coronary syndrome by socio-demographigs and clinical characteristics.This study was a cross sectional design from February to May 2008 that conducted n=122 patients who were admitted to the cardiology department of Trakya University hospital due to acute coronary syndrome. Data were obtained from the patients using the Turkish version of the EQ-5D HRQoL scale and MacNew HRQoL instrument, and a brief questionnaire contains some socio-demographic and clinic characteristics.Mean age was found 62.9±9.3 and mean body mass index was found 27.0±3.6. Of the one hundred twenty two patients, 88 (%72.1) were male and most of them (%86.9) were married. When we examined education level, most of the patients had primary school degree (70.5%), however the minority (5.7%) of the patients had university degree. Of the one hundred twenty two patients, 81 (66.4%) were retired, however 12 (9.8) were workers. Mean number of hospital visit was found 4.5±3.5. Of the one hundred twenty two patients, 67 (54.9%) were acute miyocard infarctuse, 52 (42.6%) had positive family history, 60 (49.2%) had least one comorbidite.There were found positive significantly correlation coefficients between the EQ-5D index score and MacNew global/domains scores ranged from 0.557 to 0.721 (p<0.001 for all of them).Cronbach's ?? coefficient was found as ?? 0.860 for the EQ-5D scale. Cronbach's ?? coefficient was found as ?? 0.936 for the MacNew instrument that ranged from 0.867 to 0.887 for MacNew domains.Quality of life in women patients with acute coronary syndrome worst than men, similarly quality of life in single worst than married. Education, income level, and number of hospital visits increase while quality of life increase. Quality of life in co-morbid patients worst than none co-morbid patients.In conclusion, significantly correlations between EQ-5D index score and MacNew global/domains scores shows that the validity of the EQ-5D index scale to determine quality of life in patients with acute coronary syndrome.Nurses should be assessed quality of life in patients with acute coronary syndrome by valid and reliable scales such as EQ-5D, additionally they should be informed about risk factors for quality of life and they shoul be use these experiences in daily clinical care practices.