Cumhuriyet döneminde Foça (1923-1938)
Rebuplic period Foca (1923-1938)
Yazar: ONUR ÇALIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLGÜN NURHAN KARA
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Kent tarihi = Urban history ; Phokaia = Phokaia ; İzmir-Foça = İzmir-Foça

Özet:
Köklü bir tarihe sahip olan Foça, geçmişten günümüze birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Foçalılar (Phokaialılar) bölgeye yaklaşık M.Ö XI-IX yüzyıllar arasında yerleştikleri tahmin edilmektedir. İyon medeniyetinin M.Ö VIII. Yüzyılın ortalarında Foça'ya iskânıyla birlikte Foça denizcilik faaliyetleriyle adını tarih sahnesinde duyurmaya başlamıştır.
Foça kenti pers istilasından sonra uzun bir süre durgunluk dönemine girmiştir. Ceneviz dönemine kadar parlak bir dönem yaşayamamıştır. Doğu Roma (Bizans İmparatorluğu) 1275 yılında Foça'yı Ceneviz devletine vermesiyle birlikte Foça önemli bir ticari kent olma özelliğine tekrar kavuşmuştur. Bu dönemde Şap Ticareti ile ön plana çıkmıştır. Uzun süre şap ticaretinin yapılmasından sonra 1455 yılında Osmanlı Devleti egemenliğine giren Foça kenti, Osmanlı Devleti döneminin başlarında önemli ticari liman kenti olarak ön plana çıkmıştır. XIX. yüzyılın sonlarından itibaren ise, tuz ticaretinin yoğun olarak yapıldığı önemli bir kent olmuştur.
Bu çalışmanın ana konusunu oluşturan Cumhuriyet Döneminde Foça ise, tarihten gelen bütün birikimleriyle yeni kurulan Türkiye Cumhuriyetinin yeni bir Cumhuriyet kentine dönüştürülmüştür. Foça kentinin bu süreç içerisinde her alandaki değişmeleri bu çalışma içerisinde ayrıntılı olarak ele alınmaya çalışılmıştır. Tarihten günümüze kadar ortaya çıkan değişiklikler ve bu değişikliklerin Cumhuriyet dönemine yansımaları yine bu çalışma içerisinde değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Foca, which has a long history, has hosted many civilizations from ancient times. İt is estimated that the Foca (Phokaıa) settled into the region between the XI-IX centuries BC. The settlement of Ion civilization in Foca int middle of the century, Foca started to announce its name in the history scene with its maritime activities.
The city of Foca entered into a period of recession for a long time after the Persian invasion. The city did not have a bright period until the Genoese period. Foca became an important commercial city due to Foca was given to the Genoese by Eastern Rome (Byzantine Empire) in 1275. During this period, it came into prominence with Alum Trade. After long-term alum trading, Foca, which entered the sovereignty of the Ottoman Empire in 1455, the city became an important commercial port in the beginning of the Ottoman period. By the an of the XIX. century, salt trade has been an important city where intensive. 
The main issue of this study is the Foca city in the Republic era was transformed into a new Republic of city of The Republic of Turkey which was newly founded. The changes of Foca city in every area, in this process, is tried to be taken into from early times of the history to present, all the changes reflected in the Republic period have been evalued in this study.