Özel gereksinimli çocuk sahibi anne ve babaların depresyon ve kaygı düzeyleri
Depression and anxiety levels of parents of children with special needs
Yazar: NİHAL DEĞİRMENCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT AKCANBAŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anneler = Mothers ; Depresyon = Depression ; Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Ebeveynler = Parents ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Özel gereksinimli bireyler = Special needs individuals ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Bu çalışmada özel gereksinimli çocuk sahibi anne ve babaların depresyon ve kaygı düzeyleri incelenmiştir. Ebeveynlerin eğitim durumları, gelir düzeyleri, cinsiyetleri, alkol ve sigara kullanımları  göz önüne alınarak istatistiksel veriler elde edilmiştir.
Çalışma internet üzerinde  hazırlanan online anket  ile yapılmış olup 117 anne ve 33 baba ile çalışılmıştır. Toplamda 150 kişi ile çalışma yürütülmüştür.  Çalışmaya alınan bireylere  kişisel bilgileri için  demografik bilgi formu,  depresyon düzeylerini ölçmek için Beck Depresyon  Ölçeği ve  anksiyete seviyelerini belirlemek  için  BeckAnksiyete Ölçeği  uygulanmıştır.
Çalışmada, Beck Anksiyete Ölçeği' ne göre kaygı ve cinsiyet arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki görülmüştür. Kadınlarda yani annelerde kaygı düzeyinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Gelir düzeyi ve eğitim düzeyi ile kaygı arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır. Bunun yanı sıra, kaygı ve sigara kullanımı arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki görülmüştür. Buna göre, sigara kullanımının azalması anksiyetenin artmasına neden olmaktadır. Ayrıca kaygı ve alkol kullanımı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki vardır. Yani, alkol kullanımı arttıkça kaygının da arttığı görülmüştür.
Diğer ölçeğimiz olan Beck Depresyon Ölçeği' ne göre cinsiyet, gelir ve eğitim düzeyleri ile depresyon arasında anlamlı bir ilişki yoktur. Sigara kullanımı ile depresyon arasında negatif yönde anlamlı bir ilişkiye rastlanmıştır. Buna göre, sigara kullanımının azalması depresyonun artmasına sebep olmuştur. Tüm bunlara ek olarak, depresyon ve alkol kullanımı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki görülmüştür. Buna göre de, alkol kullanımının artışı depresyon düzeyinin artmasına neden olmaktadır.
Bu çalışma ile özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin depresyon ve kaygı düzeyleri, onların cinsiyetleri, eğitim ve gelir seviyeleri, sigara ve alkol kullanımları ile birlikte incelenmiş olup konu hakkında bilgi sağlamak ve literatüre katkıda bulunmak hedeflenmiştir.

Abstract:
In this study,  it has been examined depression and anxiety levels of  parents of children with special needs. Statistical data has been obtained taking  into account of parents'  level of education,  level of  income,  gender,  alcohol and smoking.
          The study has been conducted with online survey prepared on the internet and it has been worked on 117 mothers and 33 fathers. 
The study has been conducted with 150 people in total.  It has been applied demographic information form for personal information to individuals included in the study. Beck Depression Scale to measure depression levels and Beck Anxiety Scale to determine anxiety levels.
          In the study,  it has been seen a significant negative relationship between anxiety and gender. It has been seen that the anxiety level is higher in women namely in mothers. There hasn't been came across any significant relationship between income level and education level and anxiety. In addition, a significant negative relationship has been seen between anxiety and smoking . Accordingly, the decrease in smoking causes an increase in anxiety. In addition, there is a significant positive relationship between anxiety and alcohol use. In other words, it has been seen the more alcohol use the more anxiety increases.
       According to Beck Depression Scale, which is our other scale, there is no significant relationship between gender, income and education levels and depression. It has  been came across with significant negative  relationship between smoking and depression. Accordingly, the decrease in smoking causes an increase in depression. In addition to these all,  it has been seen a significant positive relationship between depression and alcohol use. Accordingly, the increase in alcohol use causes the increase in the level of depression.
In this study, it has been examined the depression and anxiety levels, their gender, education and income levels, smoking and alcohol use of parents of children with special needs and it is aimed to provide information about the subject and contribute to the literature as main objective.