Koklear implantlı çocuklarda gürültüde konuşmayı anlama becerisinin işitmeye bağlı yaşam kalitesi ile ilişkisi
The relationship between hearing-related quality of life and understanding speech in noise in children with cochlear implants
Yazar: GÖZDE TOPTAŞ ALTAN
Danışman: PROF. DR. GÜNAY KIRKIM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Gürültü = Noise ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Konuşma algısı = Speech perception ; Konuşmayı ayırdetme testleri = Speech discrimination tests ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Uyarılmış potansiyeller-işitsel = Evoked potentials-auditory ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children ; İşitme algısı = Auditory perception

Özet:
Bu çalışma, koklear implant (Kİ) kullanan çocuklarda gürültüde konuşmayı anlama becerisinin, işitmeye bağlı yaşam kalitesi ile ilişkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Çalışmamıza 7-12 yaş arası olmak üzere çalışma grubuna Kİ kullanan 42 çocuk ve kontrol grubuna normal işiten (Nİ) 30 çocuk katıldı. İşitme eşiklerini belirlemek amacıyla Kİ'li çocuklara serbest alan davranım testi, Nİ çocuklara saf ses odyometri testi; Kİ'li ve Nİ çocuklara akustik immitansmetri, konuşma odyometrisi, İşitsel Uyarılmış Kortikal Potansiyeller (İUKP) testi, Türkçe Matriks Testi (TMT) ve İşitme Kayıplılar için Yaşam Kalitesi Ölçeği (İŞYAK) uygulandı. 
Çalışma grubunda demografik özelliklerin TMT sonucunda istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yarattığı sonucuna varıldı (p<0.05). Tüm TMT ölçümlerinde, gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık elde edildi (p<0.001). İUKP testinde tüm ölçümlerde, gruplar arası N1 latans ve amplitüd değerleri istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa sahiptir (p<0.05). İUKP'nin 65 dB SPL'deki /g/ fonemi ölçümü harici tüm ölçümlerde, P1 latansında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık vardır (p<0.05). İŞYAK toplam puan ve alt boyut puanlarının gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa sahip olduğu görüldü (p<0.001). Kİ'li grupta İŞYAK çevre alt boyutunda anne eğitim düzeyi ve Kİ kullanım süresi açısından anlamlı bir ilişki vardır (p<0.05).

TMT'nin 65 dBSPL gürültüde %80 anlama seviyesindeki ölçümü ile İŞYAK'ın tüm boyut puanları arasında; 65 dBSPL gürültüde %50 anlama seviyesindeki ölçümü ile İŞYAK'ın toplam, çevre ve etkinlikler boyut puanları arasında; 55 dBSPL gürültüde %50 anlama seviyesindeki ölçümü ile İŞYAK'ın toplam ve etkinlikler boyut puanları arasında; sessizlikteki %50 anlama seviyesindeki ölçümü ile İŞYAK'ın toplam, çevre ve duygu boyut puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde bir ilişki mevcuttur (p<0.05).

Araştırmamızda Kİ'li çocukların Nİ akranlarına göre gündelik dinleme koşullarında dezavantajlı olduğu, daha düşük yaşam kalitesi bildirdikleri görüldü. Kİ'li çocuklarda gürültüde konuşmayı anlama becerisi ile yaşam kalitesi arasında ilişki olduğu ve bu beceri azaldıkça yaşam kalitelerinin de azaldığı görüldü.

Abstract:
This study was conducted to determine the relationship between the ability to understand speech in noise and quality of life related to hearing in children using cochlear implants (CI).
In our study, aged 7-12 years, 42 children who used CI in the study group and 30 children with normal hearing (NH) in the control group participated. Free-field behavior test for children with CI to determine their hearing thresholds, pure tone audiometry test for NH children; acoustic immitansmetry, speech audiometry, Auditory Evoked Cortical Potentials (AECP) test, Turkish Matrix Test (TMT) and The Quality of Life Scale for Hearing Impaired (HEAR-QL) was administered to the children with CI and NH.
It was concluded that the demographic characteristics of the study group created a statistically significant difference as a result of TMT (p<0.05). A statistically significant difference was obtained between groups in all TMT measurements (p <0.001). There is a statistically significant difference in N1 latency and amplitude values between groups in all measurements in the AECP test (p <0.05). There is a statistically significant difference in P1 latency in all measurements except /g/ phonemia measurement in 65 dB SPL (p <0.05). It was observed that HEAR-QL total score and sub-dimension scores had a statistically significant difference between the groups (p <0.001). There is a significant relationship in HEAR-QL environment sub-dimension in the group with CI in terms of maternal education level and duration of CI use (p <0.05).
There is a statistically significant and negative relationship (p <0.05) among all dimension scores of HEAR-QL with the measurement of TMT at 65 dBSPL noise level at 80% understanding level; among the total, environmental and activity dimension scores of HEAR-QL with its measurement at the level of 50% understanding in 65 dBSPL noise; among the total and activity dimension scores of HEAR-QL with its measurement at the level of understanding at 50% level in 55 dBSPL noise; and in silence with 50% understanding level and HEAR-QL total, environment and emotion dimension scores.
In our study, it was observed that children with CI were disadvantaged in daily listening conditions and reported lower quality of life compared to their NH peers. It was observed that there was a relationship between the ability to understand speech in noise and the quality of life in children with CI, and as this skill decreased, their quality of life also decreased.