Sigortacılık sektöründe uyuşmazlık çözüm yolu olarak tahkim sistemi
Arbitration system as a dispute resolution in insurance sector
Yazar: ABDÜSSAMET KÜÇÜK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL BİLGİN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sigortacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sigortacılık = Insurance

Özet:
Sigortacılık sektörü, günümüz dünyasının ekonomik düzeninin çok önemli bir parçası haline gelmiştir. Öyle ki, bugün sigorta ettirilemeyen menfaat neredeyse kalmamış gibidir. Türkiye'de, sigortacılık sektörünün son yıllarda çok fazla gelişim kaydettiği ve ekonominin baş aktörlerinden olduğu su götürmez bir gerçektir. 
Her sektörde olduğu gibi, sigortacılık sektöründe de çeşitli hukuki uyuşmazlıklar çıkmakta, bu uyuşmazlıklar devlet mahkemelerinin yanı sıra, alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinden olan tahkim kurumu ile de çözüme kavuşturulmaktadır. Temelde, sigorta şirketleri ile sigortadan menfaat sağlayanlar arasında sigorta sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünü amaçlayan sigorta tahkimi, ülkemizde; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesi ile kurulan Sigorta Tahkim Komisyonu ile işlevsel kılınmıştır. Sigorta Tahkim Komisyonunun esasında alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinden olan tahkim kurumunun ete kemiğe bürünmüş bir hali olduğu akıldan çıkarılmamalıdır. Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm mercii olarak, Asliye Ticaret Mahkemelerinin iş yükünü önemli ölçüde azaltarak, yargı sistemine çok büyük bir katkı sağlamaktadır. Sigorta Tahkim Komisyonunun kuruluş amacı, mevzuattaki yeri ile çalışma usul ve esasları çalışmamızda işlenecek konulardan olup, sigortacılık sektöründe yaşanan uyuşmazlıklar bağlamında, Sigorta Tahkim Komisyonunca yapılan yargılamalarda yaşanan bazı sorunlara çözüm önerileri getirerek, sigorta tahkim sisteminin daha sorunsuz bir yapıya kavuşması için tavsiyeler sunmak tezin amaçları arasındadır. Sigorta uyuşmazlıklarının, sigorta tahkim sistemi ile genel yargıya göre hem çok kısa sürede çözüldüğü hem de sigorta uyuşmazlık başvurularının çok büyük bir bölümünün genel yargıya değil Sigorta Tahkim Komisyonuna götürüldüğü hususu -istatistiki verilere dayanarak- tezin bulguları arasındadır.
Bu çalışmada; mevzuatımızdaki düzenlemeler, öğreti ve yargı içtihatları ışığında sigortacılık sektöründeki uyuşmazlıkların çözümü noktasında sigorta tahkim sistemi üzerinde durulmuş, meselenin teorik yönü ele alındıktan sonra, Sigorta Tahkim Komisyonun kuruluşu, işleyişi, çalışma usulleri ve yargı erkine sunduğu önemli katkıya temas edilmiş ve sigorta tahkim yargılaması kapsamında karşılaşılan birtakım problemler irdelenerek bu problemler için çözüm önerilerinde bulunulmuştur.

Abstract:
The insurance sector has become a very important part of the economic order of today's world. So much so that today the uninsurable interest is almost gone. It is an undeniable fact that the insurance sector in Turkey has made great progress in recent years and is one of the leading actors of the economy.
As in every sector, various legal disputes arise in the insurance sector, and these disputes are resolved by the arbitration institution, which is one of the alternative dispute resolution methods, as well as the state courts. Basically, insurance arbitration, which aims to resolve disputes arising from insurance contracts between insurance companies and insurance beneficiaries, in our country; It has been made functional with the Insurance Arbitration Commission established with Article 30 of the Insurance Law No. 5684. It should be kept in mind that the Insurance Arbitration Commission is essentially the embodiment of the arbitration institution, which is one of the alternative dispute resolution methods. The purpose of the establishment of the Insurance Arbitration Commission, its place in the legislation and its working procedures and principles are among the subjects to be covered in our study, and it is among the aims of our thesis to make the insurance arbitration system more seamless by offering solutions to some problems experienced in the proceedings by the Insurance Arbitration Commission in the context of disputes in the insurance sector. It has been among the findings of the thesis, supported by statistical data, that insurance disputes are resolved in a very short time compared to the general jurisdiction with the insurance arbitration system, and that a large part of the insurance dispute applications are taken to the insurance arbitration proceedings, not to the general jurisdiction.
In this study, in the light of the regulations in our legislation, doctrine and jurisprudence, the insurance arbitration system has been focused on at the point of resolution of disputes in the insurance sector, after the theoretical aspect of the issue has been discussed, the establishment, functioning and working procedures of the Insurance Arbitration Commission have been touched upon and some problems encountered within the scope of insurance arbitration proceedings have been examined. Solutions for these problems have been proposed