TRB1 bölgesinde yaşayan yerel halk algısıyla turizmin etkilerinin yaşam kalitesi ile ilişkisi
The relationship between the perception of the local people living in the TRB1 region and the effects of tourism and quality of life
Yazar: ZEKİ GÜRBÜZ
Danışman: DOÇ. DR. YASİN BİLİM
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Sosyoekonomik etki = Socio-economic impact ; TR 1 Bölgesi = TR 1 Region ; Turizm = Tourism ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yerel halk = Local people

Özet:
Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ekonomik faaliyetlerinin başında
gelen turizm, gelişme göstermeye başladığı destinasyonlarda olumlu ve olumsuz
etkilere neden olmaktadır. Turizmin destinasyonlar üzerindeki bu etkilerinden
en fazla etkilenenlerin başında ise yerel halk gelmektedir. Turizmin olumlu
etkileri, genel olarak yerel halkın yaşam kalitesine olumlu; olumsuz etkileri ise
yerel halkın yaşam kalitesine de olumsuz olarak yansıdığı ifade edilmektedir. Bu
çalışmada turizmin etkilerinin TRB1 Bölgesindeki yerel halkın yaşam kalitesi
üzerindeki etkilerinin belirlenebilmesi bakımından önem taşımaktadır.
Çalışmada TRB1 Bölgesinde turizmin gelişme göstermeye başlaması ile birlikte
beraberinde getirdiği etkilerin yerel halk tarafından nasıl algılandığını ve bu
etkilerden hangilerinin yerel halkın yaşam kalitesini etkilediğinin
belirlenebilmesi hedeflenmektedir. Bu hedef doğrultusunda TRB1 Bölgesinde
yaşayan yerel halkın algıladığı yaşam kalitesi; turizmin ekonomik, sosyal,
kültürel ve çevresel etkileri ile değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmada yerel
halkın turizmin etkilerine yönelik algılarının yaşam kalitesine olan etkisinin
belirlenebilmesi amacıyla literatür çalışmaları sonucunda anket formu
oluşturulmuştur. Veriler TRB1 Bölgesinde ikamet eden 1.001 katılımcıdan anket
tekniği ile toplandıktan sonra istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Çalışma
sonucunda elde edilen bulgulara göre turizmin ekonomik, kültürel, sosyal ve
çevresel etkileri ile yaşam kalitesinin tüm boyutları arasında anlamlı bir ilişkinin
olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca turizmin olumlu sosyal, kültürel, ekonomik ve
çevresel etkilerinin de TRB1 Bölgesinde yaşayan yerel halkın yaşam kalitesini
etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada ortaya çıkan bu sonuçlara göre
turizm planlayıcıları ve uygulayıcıları bölgede turizm ile ilgili kararlar alırken de
yaşam kalitesine yönelik göstergeleri dikkate almaları gerekmektedir.

Abstract:
Tourism, which is one of the leading economic activities of developed and
developing countries, causes positive and negative effects in the destinations
where it has started to develop. Local people are at the forefront of those who are
most affected by these effects of tourism on destinations. The positive effects of
tourism are generally positive for the quality of life of the local people; It is stated
that its negative effects are also reflected negatively on the quality of life of the
local people. In this study, it is important to determine the effects of tourism on
the quality of life of the local people in the TRB1 Region. In the study, it is aimed
to determine how the effects of tourism in TRB1 Region are perceived by the local
people and which of these effects affect the quality of life of the local people. In
line with this goal, the perceived quality of life of the local people living in the
TRB1 Region; economic, social, cultural and environmental effects of tourism
have been tried to be evaluated. In the study, a questionnaire form was created
as a result of the literature studies in order to determine the effect of the
perceptions of the local people on the effects of tourism on the quality of life. The
data were statistically analyzed after being collected from 1,001 participants
residing in TRB1 Region by questionnaire technique. According to the findings
obtained as a result of the study, it has been determined that there is a significant
relationship between the economic, cultural, social and environmental effects of
tourism and all dimensions of the quality of life. In addition, it has been concluded
that the positive social, cultural, economic and environmental effects of tourism
affect the quality of life of the local people living in the TRB1 Region. According
to these results of the research, tourism planners and practitioners should take
into account the indicators of quality of life when making decisions about tourism
in the region.