Psikolojik yardım alma tutumu ile kişilik, kendini saklama, cinsiyet rolleri arasındaki ilişkiler
Relations between psychological help seeking attitudes and personality, self concealment, gender roles
Yazar: SERAP ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ BİLGE
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Kendini saklama = Self concealment ; Kişilik = Personality ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik yardım = Psychological help ; Yardım arama davranışı = Help seeking behaviors

Özet:
Bu araştırma üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarının kişilik, kendini saklama ve cinsiyet rolleriyle ilişkisinin incelenmesi amacıyla yapılan betimsel bir çalışmadır. Çalışma grubunu, 2010-2011 eğitim yılı bahar döneminde Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim ve Veteriner Fakültesi'nde okuyan 806 öğrenci (484 kadın, 322 erkek) oluşturmuştur. Araştırmada öğrencilerin psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarını belirlemek amacıyla Türküm (2004) tarafından geliştirilen Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği Kısa Formu, kişilik özelliklerini belirlemede Bacanlı, İlhan ve Aslan (2009) tarafından geliştirilen Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi, kendini saklama düzeylerini saptamada Larson ve Chastain (1990) tarafından geliştirilen ve Terzi, Güngör ve Erdayı (2007) tarafından uyarlanan Kendini Saklama Ölçeği ve toplumsal cinsiyet rollerini belirlemede Epstein (2008) tarafından geliştirilen ve Arıcı (2011) tarafından uyarlanan Toplumsal Cinsiyet Oluşumu Ölçeği'nden yararlanılmıştır. Öğrencilerin özelliklerine ilişkin bilgiler, araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ile elde edilmiştir.Araştırmada kişilik özellikleri, kendini saklama, cinsiyet rolleri ve bireysel özelliklerin psikolojik yardım almaya ilişkin tutumu açıklama düzeyini belirlemede çoklu regresyon, psikolojik yardım almaya ilişkin tutumların bireysel özelliklere bağlı olarak değişip değişmediğinin belirlenmesinde t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır.Araştırma sonucunda; üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım almaya yönelik tutumlarını yordamada eşitlikçi ve gelenekçi cinsiyet rolleri, kendini saklama, deneyime açıklık, cinsiyet, yardım deneyimi, problem durumunda ilk başvurulan kaynak, sınıf düzeyinin önemli rol oynadığı belirlenmiştir. Yumuşak başlılık, nevrotizm, dışa dönüklük, sorumluluk, yardım alan tanıdığın olup olmamasının ise önemli rol oynamadığı saptanmıştır.Araştırmada kadınların psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarının erkeklerinkinden daha olumlu olduğu ve dördüncü sınıf öğrencilerinin tutumlarının diğerlerininkinden daha olumsuz olduğu saptanmıştır. Anne ve baba eğitim düzeyi tutumlarda önemli bir farklılığa yol açmamıştır. Daha önce psikolojik yardım alanların daha olumlu tutuma sahip oldukları görülürken; yakın çevresinde psikolojik yardım alan bir tanıdığı olanlarla olmayanların farklılaşmadığı saptanmıştır. İlk başvurulan kişiye göre ise profesyonel yardıma başvuran öğrencilerin tutumlarının ilk önce arkadaşına, anne-babasına başvuran ve hiç kimseye başvurmayanlardan daha olumlu olduğu belirlenmiştir.Anahtar Sözcükler: Psikolojik Yardım Arama Tutumu, Beş Faktör Kişilik Özellikleri, Kendini Saklama, Toplumsal Cinsiyet Rolleri, Üniversite Öğrencileri

Abstract:
This research is a descriptive study conducted with the aim of investigating the relations between the attitudes of university students towards getting psychological help and their personalities, self-concealment and gender roles. The sample is composed of 806 students (484 female, 322 male) studying at Mehmet Akif Ersoy University Faculty of Education and Veterinary Medicine in the spring semester of 2010-1011 academic year. In the research, Attitudes toward Seeking Psychological Help Scale Short Form developed by Türküm (2004) was used with the aim of determining the students? attitudes toward seeking psychological help. Adjective Based Personality Scale developed by Bacanlı, İlhan and Aslan (2009) was used in order to determine personality characteristics of students; Self-Concealment Scale which was developed by Larson and Chastain (1990) and adapted by Terzi, Güngör and Erdayı (2007) was used to determine self concealment levels. As for social roles of gender, Socialization of Gender Norms Scale developed by Epstein (2008) and adapted by Arıcı (2011) was used. Data related to the students? characteristics was obtained through the Personal Information Form prepared by the researcher.Multiple regression analysis was employed in order to determine the level of personal characteristics, self concealment and gender roles to explain the attitude toward seeking psychological help. In the analyses concerning whether attitudes towards seeking psychological help varies by personal individual characteristics or not, t test and one-way analysis of variance were used.At the end of the research it was found that the variables of egalitarian and traditional gender roles, self concealment, openness to new experiences, gender, previous experience of getting psychological help, primary source of consulting and grade variance play a significant role in determining university students? attitudes towards seeking psychological help. However, characteristics of being agreeableness, extravert, conscientiousness, emotional stability and know someone that took psychological help before or not variables were not found to be significant.In the study attitudes of female students toward seeking psychological help was determined to be more positive than those of male students; attitudes of fourth grade students towards psychological help are more negative than the others. Levels of education of mothers and fathers do not lead to a significant difference in students? attitudes towards seeking psychological help.Students who have previous experience of getting psychological help have a more positive attitude towards seeking psychological help, while the attitudes of students who know someone that took psychological help before and those who do not know anybody like this are of the same level. It was found out that in case of a problem the mean scores of attitude towards psychological help of students who consults with professional help first are higher than those consulting with a friend, parents or not consulting with anyone.Key Words: Attitudes towards Seeking Psychological Help, Five Factor Personality Characteristics, Self Concealment, Gender Roles, University Students