Antalya'da Osmanlı Dönemi mezar taşları; Alanya ve Manavgat ilçeleri
Ottoman Period tombstones in the Antalya; Alanya and Manavgat districts
Yazar: BURCU KESKİN
Danışman: PROF. DR. YILDIRAY ÖZBEK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Antalya = Antalya ; Antalya-Alanya = Antalya-Alanya ; Antalya-Manavgat = Antalya-Manavgat ; Mezar taşları = Tambstones ; Mezarlar = Graves ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Süslemeler = Ornamentations

Özet:
Türk kültür mirasının en güzel örneklerinden olan mezar taşları, tarihe birinci derecede kaynaklık etmeleri açısından büyük önem taşımaktır.
Yapıldıkları devrin, kültürün, sanatın, etnik yapının, inancın birer yansıması olan bu çok değerli taş vesikalar bu yönleri ile düşünüldüğünde incelenerek korunması gereken en önemli eserler olmaktadır.
Bu neden ile 'Antalya'da Osmanlı Dönemi Mezar Taşları; Alanya ve Manavgat İlçeleri'konulu bu tez çalışması meydana getirilmiştir.
Çalışmada ilk olarak bu konu ile ilgili kaynak taraması gerçekleştirilmiş, adı geçen yerlerde mezar taşları tespit edilerek fotoğraflanmış ve katalog kısmı oluşturulmuştur. 
 Yapılan incelemeler sonucunda Alanya ve Manavgat ilçelerinde özgün mezar formunu koruduğu durumlarından anlaşılan 76 mezar yapısı tespit edilmiştir. Bu mezarlar toprak mezar, çerçeveli mezar, sandık mezar ve kapak taşlı mezarlar olmak üzere 4 ana grupta incelenmiştir.
Çalışma kapsamında katalog bölümünde baş ve ayak taşı olmak üzere toplam 400 mezar taşı tanıtılmıştır. Bunlardan 262 tanesi baş taşı, 138 tanesi ayak taşıdır. Mezar taşları erkek ve kadın olarak sınıflandırıldığında toplam 262 baş ve 138 ayak taşından, 187 baş ve 96 ayak taşının erkeklere, 63 baş ve 26 ayak taşının kadınlara ait olduğu belirlenmiştir.12 baş ve 16 ayak taşının ise hangi cinse ait olduğu tespit edilememiştir.
Mezar taşlarından 3 tanesi 17.yy ikinci yarısına, 5 tanesi 18.yy ilk yarısına, 31 tanesi 18.yy ikinci yarısına, 47 tanesi 19.yy ilk yarısına, 73 tanesi 19.yy ikinci yarısına, 58 tanesi 20.yy ilk yarısına aittir. Geriye kalan 45 baş taşında(7 tanesi ayak taşı ile birlikte) ve baş taşı bulunmayan 15 ayak taşında tarih belirlenememiştir.Mezar taşlarından en erken tarihli örnek H-1085 / M-1674-75 tarihli, en geç örnek ise 1930 tarihlidir.

Abstract:
Tombstones, which are the most beautiful samples of Turkish cultural heritage, have great importance in terms of being a primary source of history. Considering that they are the reflections of their construction period, culture, art, ethnicity and belief, these extremely valuable stones are one of the most important works that have to be preserved and investigated. Therefore, this thesis study was entitled 'Ottoman Period Tombstones in the Antalya; Alanya and Manavgat Districts'.
In the current study, firstly, the relevant literature was reviewed, and relevant tombstones were detected, photographed and catalogued in the mentioned districts (Alanya, Manavgat). 
As a result of the investigations, 76 grave structures which had preserved their unique grave form were identified in Alanya and Manavgat. They were categorised into four main groups: earth grave, framed grave, sarcophagus grave, and cover stone grave.
Within the scope of this study, four hundred tombstones were introduced in the catalogue section. Two hundred sixty two of these were headstones, and one hundred thirty eight of them were footstones. When the graves were categorised according to males and females, of the 262 head stones, 187 belonged to men, and 63 to women. Of the 138 foot stones, 96 belonged to men, and 26 to women. It was not possible to identify the gender of 12 head stones and 16 foot stones.
Three of the gravestones dated to the second half of the 17th Century, five to the first half of the 18th Century, 31 to the second half of the 18th Century, 47 to the first half of the 19th Century, 73 to the second half of the 19th Century, and 58 to the first half of the 20th Century. The remaining 45 head stones (seven together with their footstones) and 15 foot stones without their head stone could not be dated.
A historical investigation of the tombstones revealed that they were mostly samples, belonging to the 19th and 20th centuries. The earliest example dated back to H-1085 / M-1674-75 A.D, and the most recent dates back to 1930 A.D.