Adölesan olan ve olmayan annelerde çocukluk çağı travmaları, depresyon ve maternal bağlanma
Childhood traumas, depression and maternal attachment in adolescent and non-adolescent mothers
Yazar: ŞULE KARADAĞ
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA ARSLANTAŞ
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Bağlanma = Attachment ; Depresyon = Depression ; Ergenler = Adolescents ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Çocuklar = Children ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Bu çalışma adölesan olan ve olmayan annelerde çocukluk çağı travmaları, depresyon ve maternal bağlanmayı incelemek amacıyla kesitsel olarak yapılmıştır.
Araştırma 01.12.2014- 29.02.2016 tarihleri arasında Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesinde doğum yapan ve doğumdan sonra kontrole gelen adölesan olan ve olmayan annelerde yapılmıştır. Örneklem büyüklüğü G poweranaliz programında %95 güven aralığında, etki düzeyi 0.5, α hatası 0.05, gücü 0.80 ve adölesan annelerin oranının adölesan olmayan annelere oranı üçte biri olmak alındığındaulaşılması hedeflenen adölesan anne sayısı 43 ve adölesan olmayan anne 127 olarak belirlenmiştir. Belirlenen katılımcıların %10 fazlasının çalışmaya alınmıştır.Örneklemi oluşturacak adölesan anne sayısı 47 adölesan olmayan anne sayısı 139 olarak belirlenmiştir. Ancak toplanan anket formları değerlendirildiğinde adölesan annelerden 2, adölesan olmayan annelerden 21 kaybın olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle adölesan annelerin 45, adölesan olmayan annelerin ise 118 kişinin verisi değerlendirmeye alınmıştır. 
Çalışmada Anket formu Formu, Çocukluk Çağı travmalarıMaternal Bağlanma Ölçeği, Ölçeğive Edinburg Doğum Sonu Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında görüşülen annelerden elde edilen verilerin çözümlenmesi amacıyla öncelikle annelerincevapları SPSS'e aktarılmıştır. Ardından verilerin değerlendirilmesi amacıyla betimsel istatistikler belirlenmiş ve alt problemler doğrultusunda verilerin çözümlenmesi gerçekleştirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde; Betimleyici istatistik (frekans ve yüzde değerleri, minimum, maksimum, ortalama ve standart sapma), Bağımsız gruplarda t testi, Pearson ki-kare testi ve Pearson korelasyon katsayısı kullanılmıştır.
Çalışmamızda yer alan annelerin yaş gruplarına göre dağılımları incelendiğinde annelerin % 27,6'sı (n=45) adölesan,  %72,4'ü (n=118) adölesan olmayan annedir. Adölesan annelerin yaş ortalamaları 16,5±1,3 iken adölesan olmayan annelerin yaş ortalaması 27,3±4,3 'dür. Adölesan annelerin %64,4'ü (n=29) ilkokul, %26,7'si (n=12) ortaokul, %4,4'ü  (n=2) lise ve %4,4'ü (n=2) üniversite eğitimine sahiptir. Adölesan olmayan annelerin %26,3'ünün ilkokul (n=31), %28'inin (n=33) ortaokul, %22'sinin (n=26) lise, %23,7'sinin (n=28) üniversite ve üstü eğitime sahip olduğu, adölesan annelerin  ise%91,1'i (n=41) ev hanımı iken, memur olarak çalışan bulunmamakta ve %2,2'si (n=1) işçi, %6,7'si (n=3) serbest meslek olarak çalışmaktadır. Adölesan olmayan annelerin ise %67,8'i (n=80) ev hanımı, %10,2'si (n=12) memur, %12,7'si (n=15) işçi ve %9,3'ü (n=11) serbest meslek sahibi, adölesan annelerin aylık gelir durumlarını %64,4'ü (n=29) geliri giderden az , %33,3'ü (n=15) geliri gidere denk, %2,2'si (n=1) geliri giderden fazla olarak ifade etmekte iken, yetişkin annelerin  %30,5'i (n=36) geliri giderden az, %54,2'si (n=64) geliri gidere denk, %15,3'ü (n=18) geliri giderden az olduğu, adölesan annelerin %35,6'sı (n=16) çekirdek aile yapısında iken %64,4 'ü geniş aile yapısında, adölesan olmayan annelerin ise %78,8'i çekirdek aile, %21,2'si (n=25) geniş aile yapısındadır.Adölesan annelerin %28,7'si (n=12)  istemeden gebe kaldığını, %62,2'si (n= 28) isteyerek gebe kaldığını, %11,1'i (n= 5) gebeliği önce istemeyip sonradan istediğini,adölesan olmayan annelerin ise %9,3'ü (n=11) istemeden gebe kaldığını, %85,6'sı (n=101) isteyerek gebe kaldığını, %5,1'i (n=6) gebeliği önce istemeyip sonradan istediğini,adölesan annelerin %31,1'inin (n=14) kendisini anneliğe hazır hissetmediğini, %68,9'u (n=31) anneliğe hazır hissettiğini, adölesan olmayan annelerin ise %5,9'unun (n=7) kendisini anneliğe hazır hissetmediğini, %94,1'i (n=111) kendisini anneliğe hazır hissettiğini bildirmişlerdir. 
Adölesan annelerin çocukluk çağı travmalar ölçeği toplam puanlarının ortalamalarının(X ̅=45,75±16,08), adölesan olmayan annelerin toplam puan ortalamalarından(X ̅=35,78±10,66)  daha yüksek olduğu ve adölesan annelikte çocukluk çağı travmalarının fazla olduğu tespit edilmiştir(t=-3,847, p=0,000).Adölesan annelerin maternal bağlanma ölçeği toplam puan ortalamalarının (X ̅=73,91±5,93) adölesan olmayan annelerin maternal bağlanma ölçeği toplam puan ortalamalarından (X ̅=77,95±9,52 ) daha düşük olduğu tespit edilmiştir.Adölesan annelerin %64,4'ünde (n=29), adölesan olmayan annelerin %37,3'ünde (n=44) doğum sonu depresyon riski olduğu ve adölesan olan ve olmayan anneler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu (χ2 =9,72, p=0,000) bulunmuştur.
Tüm sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde; adölesan annelikte;maternal bağlanmanın azaldığı ve doğum sonu depresyon riskinin artığı çocukluk çağı travmalarıtravmalarının fazla olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda eğitimlerin yapılması ve risk gruplarının değerlendirilmesi önerilebilir.

Abstract:
This study was conducted to examine the childhood traumas, depression and maternal attachment in adolescent and non-adolescent mothers.
This study was conducted on adolescent and non-adolescent mothers at Adnan Menderes University Application and Research Hospital between 01.12.2014 and 29.02.2016.  The number of the mothers targeted to reach was determined effect size 0,5 , α error 0,05, power0,80, allocation ratio1/3 as 43 adolescent and 127 non-adolescent through G-Power method (95% confidence interval). 10% more of the participants were planned.
Questionnaire Form, Maternal Attachment Inventory, Childhood Traumas Questionnaire and Edinburgh Postnatal Depression Scale were used in this study. Firstly, the responses of the mothers were transferred to SPSS so as to analyze the data obtained from the interviewed mothers within the scope of study. Then, descriptive statistics were calculated so as to evaluate the data, and the data were analyzed in accordance with sub-problems. While evaluating the data, descriptive statistic (frequency and percentage values, minimum, maximum, mean, standard deviation), Independent Sample t-test, Pearson chi-square test and Pearson correlation coefficient were used.
When the distribution of the mothers according to their age is examined, it is clear that 27.6% of them (n=45) are adolescent and 72.4% of them (n=118) are non-adolescent mothers. While the mean age of the adolescent mothers is 16.5±1.3, the mean age of the adult mothers is 27.3±4.3. 64.4% (n=29) of the adolescent mothers are primary school graduate, 26.7% (n=12) of them are secondary school graduate, 4.4% (n=2) of them are high school graduate and 4.4% (n=2) of them are university graduate. 26.3% (n=31)of the adult mothers are primary school graduate, 28% (n=33) of them are secondary school graduate, 22% (n=26) of them are high school graduate and 23.7% (n=28) of them are university and postgraduate. 91.1% (n=41) of the adolescent mothers are housewife, none of them work as a civil servant, 2.2% (n=1) of them are worker and 6.7% (n=3) of them work as a self-employment. 67.8% (n=80) of the adult mothers are housewife, 10.2% (n=12) of them are civil servant, 12.7% (n=15) of them are worker and 9.3% (n=11) of them are self-employed. The income of 64.4% (n=29) of the adolescent mothers is less than their expenditure, the income of 33.3% (n=15) of  the adolescent mothers equals to their expenditure, and the income of 2.2% (n=1) of  the adolescent mothers is more than their expenditure. The income of 30.5% (n=36) of  the adult mothers is less than their expenditure, the income of 54.2% (n=64) of  the adult mothers equals to their expenditure and the income of 15.3% (n=18) of the adult mothers is more than their expenditure. 35.6% (n=16) of the adolescent mothers are in a nuclear family structure and 64.4% of them are in an extended family structure. 78.8% of the adult mothers are in a nuclear family structure and 21.2% (n=25) of them are in an extended family structure. 28.7% (n=12) of the adolescent mothers reported that they got unwanted pregnant. 62.2% (n=28) of the adolescent mothers stated that they got pregnant deliberately. 11.1% (n= 5) of the adolescent mothers reported that they did not want to get pregnant at first, but they wanted to get pregnant later. 9.3% (n=11) of the adult mothers stated that they got unwanted pregnant. 85.6% (n=101) of the adult mothers stated that they got pregnant deliberately. 5.1% (n=6) of the adult mothers reported that they did not want to get pregnant at first, but they wanted to get pregnant later. 31.1% (n=14) of the adolescent mothers stated that they did not feel ready themselves for motherhood. 68.9% (n=31) of the adolescent mothers reported that they felt ready themselves for motherhood. 5.9% (n=7) of the adult mothers stated that they did not feel ready themselves for motherhood. 94.1% (n=111) of the adult mothers reported that they felt ready themselves for motherhood. 
It was determined that the mean score ( ort±SS =45.75±16.08) in childhood traumas questionnaire of the adolescent mothers was higher than the mean score ( ort±SS =35.78±10.66) of the adult mothers, and the childhood traumas were effective in motherhood ( t=-3.847, p=0.000). It was determined that the mean score ( ort±SS =73.91±5.93) in maternal attachment inventory of the adolescent mothers was lower than the mean score ( ort±SS =77.95±9.52 ) in maternal attachment inventory of the adult mothers, and maternal attachment of the adolescent mothers to their children was less (t=-3.847, p=0.000). It was determined that there was a postpartum depression risk in 64.4% (n=29) of the adolescent mothers and in 37.3% (n=44)  of the adult mothers, and there was a statistically significant difference between adolescent and non-adolescent mothers (χ2=9.72, p=0.000). It was also determined that there was a positive correlation between postpartum depression risk and the increase in childhood traumas. 
When all the results are evaluated, it can be said that the adolescent motherhood is associated with maternal attachment, and the postpartum depression risk is associated with childhood traumas, and this risk is more common in the adolescent mothers. In accordance with these results, it can be suggested that risk groups should be evaluated and training should be organized.