Dolgu barajların stabilite analizleri ve bir uygulama
Stability analyses for embankment dams and  a case study
Yazar: HAKAN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. HASAN TOSUN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geoteknik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Barajlar; toprakların sulanması, elektrik enerjisi üretimi, sanayi ve içme suyu temini amacıyla inşa edilen yapılardır.  Bu yapılar insanlık için fayda sağlarken mansap yaşamı için yüksek risk yaratmaktadır. Bu nedenle barajların tasarımı çok uygun yapılarak kamu güvenliği sağlanmalıdır. 
Barajların deprem güvenliğinin değerlendirilmesi üç ayrı aşamada yapılır: (1) birincil faktörlerin belirlenmesi, (2) depremlerin seçimi ve (3) sismik değerlendirme parametrelerinin belirlenmesi ve analizlerin yapılması. Bölgesel jeolojinin, sismik tarihçenin ve yerel jeolojik yapıların belirlenmesi birincil faktör olarak değerlendirilir.  Depremlerin seçimi, tasarım mühendisinin en önemli görevlerinden biridir. En büyük güvenilir deprem, işletme esaslı deprem, en büyük tasarım depremi ve rezervuarın neden olduğu deprem tanımlamaları ikinci aşamada yapılır.  En son olarak yakın kaynak etki analizi, sıvılaşma değerlendirmesi, Newmark deformayon analizi, püsedo-statik analiz ve dinamik analiz yapılarak üçüncü değerlendirme aşaması tamamlanır. 
Özetle, dolgu barajlar için deprem güvenliği çalışmaları; detaylı sismik tehlike analizlerinin yapılması, dolgu şevlerinin stabilite analizi ve sayısal modelleme ile dinamik analiz işlemlerini kapsar. Çalışmanın kapsamı; bölgenin depremselliği, yapı cinsi ve mansap güvenliğine göre farklılık arz edebilir. Bu çalışmada baraj yeri sismik tehlike esasına değinilmekte, ilgili yöntemler detaylı olarak sunularak mukayeseli değerlendirme yapılmakta, şev stabilite analizi yöntemlerine değinilmekte ve sayısal yöntemlerle deformasyon analiz esaslarına değinilmektedir.  Ayrıca çalışma kapsamında Batı Akdeniz havzasında yer alan ve zonlu toprak dolgu şeklinde tasarlanan Kaş-Kasaba Kıbrıs Barajı için yapılan analizler sunulmaktadır.

Abstract:
Dams are constructed to provide water for irrigating lands, for generating hydroelectric power, and for use in drinking water and industrial processes. They provide benefits for humanity, however they result to high risk for downstream life. Therefore, its design should be executed very well to provide public safety.
There are three main stages for evaluating earthquake safety of dams. These are (1) evaluation of primary factors, (2) selection of earthquake and (3) seismic evaluation parameter and analyses.  Regional geological setting, seismic history and local geological setting are considered as primary factors. Selection of earthquakes is one of most important task for design engineers.  Maximum credible earthquake, operating based earthquake, maximum design earthquake and reservoir induced earthquake should be defined at the second step of evaluation of dam structures. Finally, near source effect analysis, liquefaction evaluation, Newmark deformation analysis, pseudo-static analysis and dynamic analyses should be performed at the third stage of evaluation sequence. 
Finally, the studies for earthquake safety of embankment dam require seismic hazard analysis in detail, slope stability analysis and numerical modelling for deformation analysis in dynamic loading condition.  The content of study can be differentiated as based on site seismicity, dam type and downstream safety. This thesis mentions to main principles of hazard analysis for dam site,  evaluates the related methods comparatively, introduces slope stability analyses for embankment dam and gives the outlines for numerical modelling analyses deformations under earthquake loading. In addition to evaluations mentioned above, the studies for a case study, namely Kas-Kasaba-Kıbrıs dam, which is under construction with zoned earthfill type, is discussed.