Yusufeli Barajı'nın çevresel etki maliyet analizi
Environmental cost analysis of Yusufeli Hydropower Dam
Yazar: NURTAÇ EMİROĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET BERKÜN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Son yıllarda büyük barajların insanlığa sağladıkları faydaların yanı sıra sosyal ve çevresel etkileri tartışılmaya başlanmıştır. Birçok kişinin yerinden edilmesi, barajların büyük maliyetleri, deniz ekosistemindeki değişmeler oluşan en büyük dezavantajlardandır. Barajların sağladıkları faydalara karşı maliyetlerin hesaplanması kamu yararına göre yapılmakta fakat insanlar, havzalar ve ekosistem üzerindeki etkilerinin maliyeti yeterince önemsenmemektedir.Bu tez çalışmasında, 540 MW maksimum kapasiteye sahip Yusufeli Barajı'nın çevresel etkilerinin maliyeti analiz edilmiştir. Bu analiz için çalışma ile ilgili konularda veriler toplanmıştır. Yusufeli Barajı'nın yüksekliği, arazi ve topografya özellikleri, nüfus yoğunluğu ve su altında kalan rezervuar alanı göz önüne alınmıştır.Genel bilgiler bölümünde, tezin amacı belirtilip, baraj ? çevre ilişkileri incelenmiştir. Yapılan işler bölümünde barajlar hakkında bilgi verilmiştir. Yusufeli ilçesi ve Yusufeli Baraj Projesi tanıtılıp, projenin karakteristik özellikleri verilmiştir.Bulgular bölümünde ise Yusufeli Baraj Projesi'nin çevresel etki maliyeti; GHG emisyonları, bitkisel üretim kayıpları ve meydana gelebilecek hayat kaybı maliyetleri, insanların yeniden yerleşmelerinden kaynaklanan maliyetler ve arazi kaybı maliyetleri göz önüne alınarak hesaplanmıştır.Yusufeli Barajı'nın bir MWs elektrik üretimi için çevresel etki maliyeti yaklaşık 148.97$ (221.64TL) olarak hesaplanmış; hesaplanan çevresel etki maliyeti, mevcut elektrik tüketim maliyeti ve baraj maliyetiyle karşılaştırılmıştır. Barajın enerji üretimi ile kendini amorti edeceği süre 6.05 sene olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
Water is considered a major cause of international conflicts in the 21st century and one of the most controversial issues of the water sector in recent years has been the impacts of large dams. Turkiye has made considerable progress in developing its water resources for multiple uses. The construction of dams and reservoirs are the main reasons of saving water during the short rainfall seasons to facilitate year round availability. Today, an extensive network of dams and reservoirs is maintained of which the larger dams serve multiple purposes (e.g. flood control, irrigation, domestic water supply, hydropower etc). Although there are many benefits arising from hydropower, they cause negative impacts as well. Slowing down the river?s velocity causes changes in sediment transport, storing huge amounts of water in reservoir changes significantly the water?s quality and influences the micro-climate of the area.In this study, Yusufeli Hydropower Dam in Çoruh river project with installed capacity of 540MW is analyzed for its environmental costs. For the cost analysis Yusufeli Dam?s height, terrain or topography, population density and the area inundated by reservoir are taken into consideration. In general information chapter, the scope of the study is explained and dam ? environment relationship is examined. In investigation chapter, general information of dam is given. Yusufeli Town and Yusufeli Dam Project are introduced and the project?s characteristic properties are given. In discovery chapter, GHG emissions cost of agricultural production lost and expected loss of life, cost of resettlement and cost of land loss are taken into consideration. Environmental cost of Yusufeli Dam Project is accounted.The results show that environmental cost in terms of one MWh electricity generation is about 148.97$ (221.64TL) for Yusufeli Dam. Calculated environmental cost is compared with the electrical consumption cost and dam construction cost. Yusufeli Dam?s amortization period is calculated in terms of energy production.