Osteoporoz tanısında dijital radyomorfometrik analizlerin tanısal güvenilirlği ve dexa ile karşılaştırılması
Diagnostic reliability of digital radiomorphometric analyses for the diagnosis of osteoporosis and their comparison with dexa
Yazar: OĞUZHAN ALTUN
Danışman: PROF. DR. O. MURAT BİLGE
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Oral Diagnoz ve Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: DEXA = DEXA ; Osteoporoz-postmenopozal = Osteoporosis-postmenopausal

Özet:
Çalışmamız kemik mineral yoğunluğu değerleri dual enerji X-ray absorbsiyometri ile ölçülen ve WHO sınıflamasına göre osteoporoz, osteopeni ve normal olarak sınıflandırılan yaşları 45?72 arasında değişen toplam 100 postmenopozal kadın üzerinde gerçekleştirildi.Çalışmaya dâhil edilen bireylerin kemik metabolizmasını etkileyebilecek herhangi bir ilaç veya sistemik hastalığı bulunmamasına ve dual enerji X-ray absorbsiyometri ölçümlerinin aynı ay içersinde yapılmış olmasına dikkat edildi.Çalışma grubunu oluşturan tüm bireylerden dijital panoramik radyografiler alındı ve radyografiler üzerinde standardizasyon sağlanması amacıyla gerekli kurallara riayet edildi. Alınan dijital görüntüler üzerinde normal, osteoporotik ve osteopenik bireylerde radyomorfometrik analizlerden superior ve inferior panoramik mandibular indeks, antegonial indeks, gonial açı, mandibular kortikal kalınlık, mandibular kortikal indeks ve alveolar kret rezorbsiyon miktarı ölçüldü ve dual enerji X-ray absorbsiyometri ile ölçülen kemik mineral yoğunluğu değerleri ile karşılaştırıldı. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde ki-kare, Pearson Korelasyon Analizi, Duncan ve Anova gibi uygun istatistiksel metotlar kullanıldı.Çalışmamızın sonucunda dijital radyomorfometrik analizlerden superior ve inferior panoramik mandibular indeks, mandibular kortikal kalınlık ve antegonial indeks değerleri kontrol grubu ile osteoporozlu ve osteopenili hasta grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark göstermekteydi. Mandibular kortikal indeks değerleri kontrol, osteopeni ve osteoporozlu gruplar arasında anlamlı bir ilişkiye sahipti.Gonial açı değerleri kontrol ve hasta grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa sahip değildi. Alveolar kret rezorbsiyon miktarı kontrol-osteoporozlu, osteopeni- osteoporozlu bireyler arasında anlamlı bir farklılığa sahipti ancak kontrol ?osteopenili bireyler arasında anlamlı bir fark bulunamadı.Dijital radyomorfometrik analizler, kemik mineral yoğunluğunun değerlendirilmesinde ve osteoporoz riskli olan hastaların tayininde önemli diagnostik değere sahiptir. Osteoporoz hastalarında protez, cerrahi ve implant uygulamalarında problemler yaşanabileceğinden biz diş hekimleri osteoporoz teşhisinde dijital panoramik radyografiler üzerinde radyomorfometrik analizler yaparak risk grubunu tanımlayabilir ve osteoporozla ilgili kliniklere yönlendirebiliriz.

Abstract:
The present study was conducted on a total of 100 postmenopausal women between the ages of 45 and 72 whose bone mineral density values were measured by dual energy X-ray absorptiometry and who were classified as osteoporosis, osteopenia, and normal in accordance with the WHO classification.Researchers ensured that the individuals included in the study did not have any systemic disease or were not using any drug that might affect their bone metabolisms and that their dual energy X-ray absorptiometry measurements were performed within the same month.Digital panoramic radiographs were obtained from all individuals in the study group and the protocol was observed to achieve a standardization of radiographs. On the obtained digital images, radiomorphometric analyses such as superior and inferior panoramic mandibular index, antegonial index, gonial angle, mandibular cortical thickness, mandibular cortical index, and alveolar ridge resorption were performed in normal, osteoporotic, and osteopenic individuals and the results were compared with their bone mineral density values measured by dual energy X-ray absorptiometry. Proper statistical methods such as chi-square test, , Pearson Correlation Analysis, Duncan and Anova test were used to evaluate the obtained data. The results of the study revealed statistically significant differences between the control group and the osteoporotic and osteopenic patient groups in terms of their digital radiomorphometric analyses of superior and inferior panoramic mandibular index, mandibular cortical thickness, and antegonial index. Mandibular cortical index values showed a significant relationship across the control, osteopenic, and osteoporotic groups.No statistically significant difference was detected between the control and patient groups in terms of their gonial angle values. The amount of alveolar ridge resorption showed a significant difference between the control and osteoporotic groups and between the osteopenic and osteoporotic individuals; however, no significant difference was observed between the control and osteopenic groups.Digital radiomorphometric analyses have a significant diagnostic value in the evaluation of bone mineral density, as well as in identifying patients with the risk of osteoporosis. Since osteoporotic patients might present problems in denture, surgical, and implant applications, we as dentists could perform radiomorphometric analyses on digital panoramic radiographs for the diagnosis of osteoporosis to define the risk groups and thus, guide patients to osteoporosis clinics.