Kardiyak rehabilitasyon programına katılımı etkileyen faktörler
Factors affecting participation in the cardiac rehabilitation program
Yazar: JİYAN PARMAKSIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜLFÜNAZ ÖZER
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Engeller = Barriers ; Kalp = Heart ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Rehabilitasyon = Rehabilitation

Özet:
Bu çalışma, kalp hastalarının kardiyak rehabilitasyon programına katılımını etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı tipteki bu çalışma Ekim 2020-Şubat 2021 tarihleri arasında kardiyoloji polikliniklerine başvuran 419 kalp hastası ile yürütülmüştür. Araştırma verileri, Hasta Bilgi Formu, Kardiyak Rehabilitasyonda Engeller Skalası (KRES) ile yüz yüze görüşme yoluyla toplanmıştır. Hastaların yaş ortalaması 57.84±12.7 yıl olup BKİ ortalaması 27.05±3.58'dir. Hastaların, %68.3'ü erkek, %81.1'i evli, %90.6'sının çocuğu bulunmakta, %75.5'i çekirdek aileye sahip,  %22.2'si lisans mezunu, %21.7'si ev hanımı ve %51'inin gelir gider durumu eşittir. Hastaların, %41.5'i sigara ve alkol kullanmamakta, %54.9'u günlük yaşamda destek almamakta, %47.4'ü sağlık durumunu iyi olarak tanımlamakta ve %82.5'i egzersiz yapmamaktadır. Hastaların KRES toplam puan ortalaması 63.54±8.53, hastaların erişimindeki dışsal faktörler alt boyut puan ortalaması 19.42±3.36, kardiyak rehabilitasyon bilgileriyle ilgili sorunlar alt boyut puan ortalaması 15.48±2.9, lojistik sorunlar alt boyut puan ortalaması 11.16±2.91, algılanan kardiyak rehabilitasyon ihtiyacı alt boyut puan ortalaması 14.79±2.8, diğer sağlık sorunları alt boyut puan ortalaması 2.7±1.22 olarak bulunmuştur. Bağımsız değişkenlerin KRES üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilen çoklu doğrusal regresyon analizinde; ailede kalp hastalığının olması KRES üzerinde negatif; hastanede yatış öyküsü olanların, günlük yaşamda destek alanların, okuryazar olmayanların ve emekli olanların KRES üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, hastaların kardiyak rehabilitasyon engeller algısı orta düzeyde bulunmuş; ulaşım problemleri ve kardiyak rehabilitasyonunun gerekli olmadığını düşünme kardiyak rehabilitasyona katılımı engellemiştir. Ailede kalp hastası olması kardiyak rehabilitasyona katılımı olumlu etkilerken; düşük eğitim düzeyi, bağımlılık durumu ve hastanede yatış öyküsü olumsuz etkilemektedir.

Abstract:
This study was conducted to examine the factors affecting the participation of cardiac patients in the cardiac rehabilitation program. This descriptive and cross-sectional study was conducted with a total of 419 patients who were admitted to the cardiology outpatient clinic and hospitalized in the cardiology inpatient clinic. Research data were collected through face-to-face interviews with the Patient Information Form, the Scale of Disability in Cardiac Rehabilitation (CRES). The mean age of the patients was 57.84±12.7 years, and the mean BMI was 27.05±3.58. Of the patients, 68.3% were male, 81.1% were married, 90.6% had children, 75.5% had a nuclear family, 22.2% had a bachelor's degree, 21.7% ' of them are housewives and 51% of them have equal income-expense status. Of the patients, 41.5% do not smoke and do not use alcohol, 54.9% do not receive support in daily life, 47.4% describe their health status as good, and 82.5% do not exercise. The mean CRES total score of the patients was 63.54±8.53, extrinsic factors in patients' access sub-dimension mean score 19.42±3.36, problems with cardiac rehabilitation information sub-dimension mean score 15.48±2.9, logistical problems sub-dimension mean score of 11.16±2.91, perceived cardiac rehabilitation need sub-dimension score average was 14.79±2.8, mean score of other health problems sub-dimension was found to be 2.7±1.22. In the multiple linear regression analysis carried out to determine the effect of independent variables on CRES; family history of heart disease negative on CRES; It has been determined that those with a history of hospitalization, those who receive support in daily life, those who are illiterate and those who are retired have a positive and significant effect on CRES. In conclusion, the patients' perception of cardiac rehabilitation barriers was found to be moderate; Transportation problems and the belief that cardiac rehabilitation is not necessary prevented participation in cardiac rehabilitation. While having heart disease in the family positively affects participation in cardiac rehabilitation; low education level, addiction status and hospitalization history negatively affect it.