Iğdır koşullarında farklı pamuk (Gossypium hirsutum L.) çeşitlerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the yield and quality properties of different cotton types in Iğdır ecological conditions
Yazar: AYŞEGÜL KALKAN
Danışman: PROF. DR. BÜNYAMİN YILDIRIM
Iğdır Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışma 10 adet pamuk çeşidinin verim ve kalite özelliklerini belirlemek
amacıyla 2016 yılında Iğdır ili Aralık ilçesi sınırları içerisinde bulunan Kazım
Karabekir Tarım işletmesi arazisinde olarak yürütülmüştür. Çalışmada ilk defa Iğdır
ekolojik şartlarında adaptasyon amacıyla kullanılan pamuk çeşitlerinde, ekim-çıkış
süresi, ilk taraklanma süresi, ilk çiçeklenme süresi, ilk koza açma süresi, bitki
boyu(cm), odun dalı sayısı, meyve dalı sayısı, bitkide koza sayısı, kütlü pamuk verimi,
lif verimi, koza kütlü pamuk ağırlığı ve çırçır randımanı değerleri belirlenmiştir.
Kalite unsurları olarak ise iplik eğrilebilirlik indeksi, lif inceliği, olgunluk, lif
uzunluğu, kısa lif içeriği, lif kopma dayanıklılığı (mukavemet), elastikiyet, uniformite
indeksi, parlaklık, sarılık derecesi, çepel derecesi, renk derecesi, çepel sayısı, çepel alanı
belirlenmiştir.
Çeşitler arasında kütlü pamuk verimi bakımından ilk sırayı 349,17 kg/da ile
FLASH çeşidi almıştır. Bunu 314,93 kg/da ile Ba 119 çeşidi takip etmiştir. En düşük
kütlü pamuk verimi 198,89 kg/da ile Pg 2018 çeşidinden elde edilmiştir. Lif
verimlerinde ise En yüksek lif verimi 153,63 kg/da ile FLASH çeşidinden ve 151,62
kg/da ile LODOS çeşidinden alınmıştır. En düşük lif verimi ise 85,3 kg/da ile Ba 525
çeşidinden alınmıştır.
Lif kalite özellikleri bakımından FLASH çeşidi ön plana çıkmıştır. Lif uzunluğu
bakımından, en uzun lif ortalaması 31,38 mm ile FLASH çeşidinden yine Eğirilebilirlik
indeksi bakımından en yüksek değer 164 ile aynı çeşitten elde edilmiştir. Lif
dayanıklılığı bakımından en yüksek değer 33,1 gr/tex ve üniformite indeksi bakımından
en yüksek değer %86,13 ile FLASH çeşidinden elde edilmiştir.

Anahtar kelimeler: Pamuk, Çeşit, Verim, Kalite

Abstract:
This study was carried out to determine the yield and quality characteristics of
10 cotton varieties at the researh area of Kazım Karabekir Agriculture Enterprise in
Aralık, Iğdır; during 2016. Following agricultural observations were taken during study;
days from sowing to emerging, the first squaring period, days to the first boll opening,
plant height, the number of vegetative branches on the plant, the number of generative
branches on the plant, the number of boll per plant, seed cotton yield, fiber yield, boll
weight, seed cotton weight, ginning efficiency.
Following qualty observations were taken during study: yam spinnability index,
fiber finenees, maturity, fiber length, uniformity index, short fiber rate, strength,
elasticity, brightness, the rate of yellowness, and trash grade.
As a result of the study, the highest seed cotton yield was obtained from Flash
variety as 349.17 kg/da and followed by Ba 119 with 314.93 kg/da. The lowest seed
cotton yield was determined from Pg 2018 variety vith 198.89 kg/da. The highest fiber
yield was also obtained from Flash variety (153.63 kg/da) and followed by Lodos
variety (151.62 kg/da).
The lowest fiber yield was determined from Ba 525 variety (85.3 kg/da).
It can be seen from results that, Flash variety had highest fiber quality characteristics,
with longest average fiber length (31.38 mm) the highest spinnability index value(164).
Flash variety had also shown the highest value of fiber endurance (33.1 g/tex) and the
highest value of uniformity index (86.13 %).

Key words: Cotton, Cultivar, Yield, Quality