Modern siyaset teorisinde liberteryenizm: Akılcı ve evrimci geleneklerin karşılaştırılması
Libertarianism in modern political theory: Comparison of evolotion and rationality traditions
Yazar: ÖZLEM KIRLI
Danışman: PROF. DR. H. LEVENT KÖKER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Adalet = Justice ; Akıl = Reason ; Evrim = Evolution ; Hayek, Friedrich = Hayek, Friedrich ; Liberteryanizm = Liberterialism ; Nozick, Robert = Nozick, Robert ; Siyaset = Politics ; Siyaset felsefesi = Political philosophy

Özet:
20. yüzyılda Amerika Birleşik Devletleri'nde anlam kaymasına uğrayan liberal kelimesi, daha çok sosyal devleti destekleyen kişileri tanımlıyordu. Liberalizmin özüne dönmeyi savunanlar, sosyal devletin argümanlarını savunan sol cenahtaki kişilerden, kendilerini farklılaştırdıkları yeni bir gelenek oluşturmaya başlamıştır. Nozick'in başlattığı kabul edilen yeni akımın üyeleri, liberalizmin son yıllarda gelmiş olduğu noktayı ve liberalizmin birey, adalet ve özgürlük gibi temel kabullerine radikal eleştiriler geliştirmişlerdir.Ludwig von Mises, Friedrich A. Hayek, Ayn Rand, Murray Rothbard ve Milton Friedman, Robert Nozick, James Buchanan gibi isimlerin görüşleri ile şekillenen liberteryen düşünce geleneği, klasik liberalizmin temel kabullerini daha ileri taşımıştır. Siyaset felsefesinde yeni tartışılmaya başlayan ötenazi, gay ve lezbiyen hakları gibi konulara liberteryen düşünürler farklı yorumlar getirerek, gerek liberteryen fikriyata, gerekse siyaset felsefesine canlılık kazandırmışlardır. Liberteryenizm bu konularda anarşizm, muhafazakârlık, sosyalizm, sosyal liberalizm, komüniteryenizm gibi ideolojilerden farklı olarak, toplumsal, siyasal ve ekonomik yapılanmaya yönelik hem teorik hem de politik düzlemde geliştirdikleri öneriler ile özgünlüğünü ortaya koymuştur.Tezde, akılcı ve evrimci olarak iki temel ayrımda incelenen liberteryen geleneğin iki önemli ismi olan, F.A. Hayek'in ve Robert Nozick'in, akıl, toplum ve adalete ilişkin görüşleri karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Gerek Hayek, gerekse Nozick'in, 20. Yüzyıl'da klasik liberal değerlerin tekrar canlanmasında önemli katkıları olmuştur. Hayek, görüşlerinde İskoç Aydınlanması düşünürlerini ve Avusturya İktisat Okulu'nun görüşlerini büyük ölçüde benimsemiş ve dönemin en etkili ekonomist ve sosyal bilimcilerden birisi olmuştur. Nozick, siyaset felsefesinde ihmal edilen bir eğilim olan doğal hukuk geleneğinin canlanmasına öncülük etmiş, faydacılığa karşı güçlü görüşler geliştirmiştir. Devletin ahlakiliğini, hiçbir gerekçeyle bireyin haklarının ihlal edilemeyeceği ile gerekçelendirmiştir. Her iki düşünür fikirleri ile siyaset ve ekonomiye ilişkin tartışmalara büyük ölçüde yön vermiştir. Özellikle adalet, bireylerin hakları, serbest piyasanın önemi ve bunların ayrılmazlığına olan vurguları siyaset felsefesinde yeni tartışmaları başlatmıştır.Anahtar Kelimeler: Liberteryenizm, Nozick, Hayek, adalet, akıl, evrim

Abstract:
The word ?liberal? described the people supporting social state in United States in 20th century. People those advocate returning to the origin of liberalism began to compose of a new tradition which made them different from the those who advocate the arguments of social states on the side of the west wing of the social state .The members of new movement of which Nozick inititiated, have developed radical critisisms against the current position of the liberalism, some fundamental concepts of liberalism such as individual, justice and freedom.Libertarian Notion tradition which was shaped with the ideas of the names such as Ludwig von Mises, Friedrich A. Hayek, Ayn Rand, Murray Rothbard, Milton Friedman, Robert Nozick and James Buchanan took the fundemental concepts of classic libertarian a step further. Libertarians revitalized a spirit in terms of both the libertarian notion and philosophy of politics by putting an interpretation on issues which was started to be debated in the philosphy of politics such as euthanasia,gay and lesbian rights. Libertarianism put forward its own pecularity since it generated ideas oriented to social, political and economic structuring both on the theoretic and politic platform. Because its ideology is differed from the ideologies such as anarchism, conservatism, socialism,social liberalism and communitarianism.F.A. Hayek and Robert Nozick who stand as a rationalist and an evolutionist in the tradition of liberarian, and their views concerning wisdom, society and justice, were dealt with compatively at the dissertation. Not only Hayek but also Nozick had made important contiribitons for revitalization of the classic liberal values in the 20th century. Hayek internalized Scotch Enlightenment philosopher and arguments of the Austria School of Economics. Besides, He became the most effective economist and social scientist in that period. Nozick conduced toward revitalization of the trend of natural law tradition which was disregarded in the philosophy of politics and developed strong arguments aganist pragmatism. He provided justification State?s ethicalness and by no means non-infringement of the individuals right. Both philosopher steered the debates substantially with their views concerning politics and economics. Especially, justice, the righs of individuals, the significance of free market and their emphasises on inseparableness have initiated new discussions at the philosophy of politics.Key words: Libertarianism, Nozick, Hayek, justice, reason, evolution