İnsan egemenliğinin teolojik temelleri
Theological foundations of human sovereignty
Yazar: YAŞAR ÜNAL
Danışman: PROF. DR. AHMET AKBULUT
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Din = Religion ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Allah = God ; Birey = Individual ; Bireysellik = Individualism ; Egemenlik = Sovereignty ; Evren = Universe ; Halifelik = Caliphate ; Siyaset = Politics ; Siyaset bilimi = Political science ; İlahiyat = Theology ; İnsan = Human ; İnsan faktörü = Human factor ; İnsan ilişkileri = Human relations

Özet:
Egemenlik, uzun bir zaman diliminden beri çok farklı boyutlarda tartışmalara sahne olmuş bir kavramdır. Tartışmanın temelini egemenliğin kime ait olduğu sorusu oluşturmaktadır. Müslüman kültüründe yaratıcı-varedici egemenliğin Allah'a ait olduğu konusunda şüphe yoktur. Esas problem Allah'ın insana egemenlik verip vermediğidir.İnsanın sorumlu bir varlık olması için, egemen olması şarttır. Aksi takdirde sorumluluk ve hesap kavramlarının insan için hiçbir anlamı kalmaz. Allah her bireyi egemen olarak yaratmış ve ondan egemenliğini doğru olarak kullanmasını istemiştir. Bu konuda insana öneriler sunarak, rehberlik etmiş, yardımcı olmuştur. İnsana düşen, Allah'ın kendisini yeryüzünde egemen olarak görevlendirdiğinin farkına varması, kaliteli mal ve hizmet üretmesidir. İşte bu çalışma, yeryüzünde tek siyasal egemenin insan olduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Tezimizin giriş bölümünde egemenlik kavramının hangi anlamlara geldiğini araştırdık.Birinci bölümde, Allah- insan-evren üçgeninde, egemenlik alanlarıyla ilgili yaklaşımlara yer verdik. Bireysel egmenliğin kurucu unsurları özgürlük, irâde, kudret, eylem ve sorumluluk kavramlarını ve bunlara bağlı olarak değerlendirilen birey, bireysellik ve insanın biricikliği konularını yine bu bölümde ele aldık.Çalışmamızın ikinci bölümünde toplumsal egemenlik incelenmiştir. Bu bölümde siyaset ve siyasî iktidarın yanısıra, hukukun üstünlüğü, hilafet-vekâlet, gelenek olgusu ve geleneğin bireyin egemenliğini zayıflatan etkileri ortaya konuldu. Son olarak laiklik ilkesi ve bireysel egemenliğin gerçekleşmesine yönelik etkileri ele alındı.

Abstract:
Sovereignty is a concept that has been debated for ages in different dimensions. The underlying question here is based on the issue, 'to whom sovereignty belongs'. In Islamic culture it is doubtless that Creative-Existent Sovereignty belongs to Allah. The central issue here is whether God has endowed man with sovereignty or not.Man, so as to be regarded as responsible being, has to have sovereignty. Otherwise, the concepts, 'responsibility' and 'accountability' would mean nothing. God created each individual as sovereign and demanded that he should practise his sovereignty rightly. Offering solutions to man, God has guided and led mankind. Man's responsibility is that he should be conscious of his role that God has designated man as sovereign on earth, thereby producing goods and offering services in the best way. This study aims at putting forward that man is the sheer political sovereignty on earth. In the introductory part, the various meanings of the concept is dealt with in detail.In the first part, the approaches to the realm of sovereignty within the framework of God-man-universe have been examined. The founding components of individual sovereignty, which are freedom, free-will, omnipotence, and responsibility, have all been dealt with such issues as individual, individuality and uniqueness of man, accordingly.In the second part of the study, social sovereignty has been focused upon. In this part, as well as politics and political power, superiority of law, hilafet and vekalet (ultimate power of God on earth and its distribution and implementation by man, His shadow on earth), phenomenon of tradition and weakening impacts of tradition over the sovereignty of an individual. Finally, the principle of secularism and its influence directed towards the realisation of individual sovereignty have been dwelt upon.