Alışveriş merkezlerinin engelliler için erişebilirlik standartları kapsamında irdelenmesi
Evaluation of shopping centers with regard to accessibility standards for the handicapped
Yazar: CAN GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. SARE SAHİL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Tez çalışmasında, `Fiziksel engelli insanların, toplumsal alanlarda ve halka açıkyapılarda yapının sunduğu hizmetlere erişimlerinin, yapılı çevredenkaynaklanan mimari engeller nedeniyle sınırlı kalması' problem tanımınaodaklanmış ve `Erişebilirlik standartlarının, toplumsal yaşamın bir parçasıolarak süregelmekte olduğu, bir yapı tipinde mevcut durumda uygulanmış olupolmadığının, gözlemler ile tespit edilmesi' amacıyla, Ankara ilindeki faklıdönemlerde yapılmış iki alışveriş merkezinde mevcut durum incelenmiştir. Buinceleme sonucunda incelenen yapılarda yeniden düzenleme yapılması gerekeneylem alanları belirleyecek ve kullanıcılara geri besleme sunacak bir incelemeyöntemi ortaya çıkarılarak binaların Genel Erişilebilirlik Değeri (G.Er.D.)tespit edilmiştir. Araştırmada, (i).`ADA' standartlarının mevcut durumdasağlanmış olup olmadığını sorgulayan değerlendirme formlarının oluşturulması(ii). Mevcut yapının barındırdığı işlevler ve hizmetlerin tanımlanması ve seçilenişlev alanlarının ayrıştırılarak inceleme süreci için yeniden isimlendirilmesi.(iii).Her bir eylem alanının değerlendirme formlarındaki sorgular ilegözlemlenerek değerlendirilmesi (iv). Her bir eylem alanı ile ilişkide olduğudiğer eylem alanlarının birbirleri arasındaki erişebilirlik düzeyinindeğerlendirme formlarındaki sorgulamalar ile karşılaştırılması. (v).Karşılaşılanproblem ve eksiklerin fotoğraflama ve şematik anlatımlar ile özetlenerekkullanıcıya geri besleme sağlayacak verilerin sıralanması (vi). Her iki yapıdanvelde edilen Erişebilirlik Değeri (Er.D.) yüzdelerinin, her bir inceleme formutemelinde ve her bir eylem alanı temelinde karşılaştırılması. yöntem veeylemleri sırasıyla uygulanmıştır. Araştırma sonucunda yeni dönem (2002)yapısının, çalışmanın ortaya koyduğu 'Genel Erişilebilirlik Değeri' (G.Er.D.)bakımından, eski dönem (1989) yapısına göre %40 oranında iyileştiğigörülmüştür. Bu sonuç, oldukça olumlu bir gelişme olmakla birlikte, bu yenidönem (2002) binasında da halen kimi eksikliklerin var olduğunu ve(G.Er.D.)'ne katkıda bulunmaya devam ettiğini göstermektedir.

Abstract:
This thesis focuses on `The limitations of the handicapped people, to access theservices provided by public areas and buildings because of the obstacles of thebuilt environment? as a problem and aims to establish an idea, via observations,if `ADA Accessibility Standards? were applied at the existing condition of twoshopping centers, where social life takes place, constructed in different terms inAnkara. As a result an investigation method was created to determine TheGeneral Accessibility Value (G.Er.D.) of those buildings. During this researchfollowing methods were applied. (i). Preparing the investigation forms whichquestion the availability of the `ADA Standards? at the existing condition (ii).Describing the functions provided in the buildings and separating and renamingthe activity areas. (iii). Evaluation of each activity area by observations throughinvestigation forms. (iv). Comparing the accessibility values of each activity areawith related other areas, through investigation forms. (v).Displaying the datathat provide feedback to the user about the problems and deficiencies, usingtables and photographs (vi). Comparing the percentages of the accessibilityvalues (Er.D.) gathered from both buildings, on the basis of each investigationform and each activity area. As a result the (G.Er.D.) determined by this studyof recently constructed building (2002) shows a %40 improvement in valuewhen compared to an early term (1989) building. This result is a very positiveviiimprovement, but there is still an important amount of deficiency thatcontribute to the (G.Er.D.) of the late term (2002) constructed building.