Aşırı tepki hipotezinin BİST100 endeksi kapsamında değerlendirilmesi
Evaluation of overreaction hypothesis within the scope of BIST100 index
Yazar: MUSTAFA EMİN GÜL
Danışman: PROF. DR. VELİ AKEL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Mevcut bilginin yatırımcılara aynı anda ve aynı maliyetle ulaştığı ve fiyatların bilgiyi tam olarak yansıttığı piyasalar etkin piyasalardır. Etkin piyasalar hipotezine göre yatırımcılar rasyonel hareket etmektedir. Piyasaya gelen her bilgi hisse senedi fiyatlarını etkilemektedir. Gelen yeni bilgiler rasyonel yatırımcılar tarafından doğru bir şekilde değerlendirilerek piyasada aşırı tepkiye neden olmaz. Bu nedenle etkin bir piyasada anormal getiri elde etmek mümkün değildir. Etkin olmayan veya çeşitli anomalilerin olduğu piyasalarda yatırımcılar, anormal getiri elde edebilmek için çeşitli yatırım stratejileri uygulamaktadır. 
Bu çalışmada BİST100 endeksinde 2010-2022 döneminde aşırı tepki hipotezi test edilmektedir. Bu bağlamda firma ve fiyat anomalileri kullanılarak anormal getirinin elde edilebilirliği ölçülmektedir. Firma anomalisi firmaların piyasa değeri ile PD/DD oranı kullanılarak çok faktör varlık fiyatlama modelleriyle araştırılmıştır. Fiyat anomalilerinden kısa dönem momentum anomalisini momentum yatırım stratejisi ile, uzun dönem trend dönüşü anomalilerini de zıtlık yatırım stratejisi ile test edilmiştir.
Çalışmanın sonucunda piyasa değeri ve PD/DD oranı portföy getirilerini etkilediği tespit edilmiştir. Hem piyasa değeri hem de PD/DD oranı yüksek olan firmalardan oluşan portföyler daha yüksek getiri sağlamaktadır. Momentum stratejilerinde ise en yüksek getiri son bir ayda en çok kazandıran firmalardan oluşan portföylerin üç aylık periyotta sağladığı bulunmuştur. Bununla birlikte bu portföylerin 6, 9, 12, 24, 36 ve 60 aylık periyotlarda da kazandırmaya devam ettiği görülmektedir. Zıtlık stratejilerinde ise uzun dönemde trend dönüşleri tespit edilmiş ve son 5 yılda en çok kaybettirenlerden oluşturulan portföylerin hem kısa vadede hem de uzun vadede endeks üstü getiri sağlamaktadır. Ayrıca uzun vadeli portföylerde geçmiş 1-60 aylık dönemde en çok kaybettirenler de aşırı getiri sağlamaktadır.

Abstract:
Markets where available information reaches investors at the same time and at the same cost, and where prices fully reflect the information, are efficient markets. According to the efficient market hypothesis, investors act rationally. Every information that comes to the market affects stock prices. Incoming new information is correctly evaluated by rational investors and does not cause an overreaction in the market. Therefore, it is not possible to obtain abnormal returns in an efficient market. In markets where there are ineffective or various anomalies, investors apply various investment strategies in order to obtain abnormal returns.
In this study, the overreaction hypothesis is tested in the BIST100 index for the period 2010-2022. In this context, the availability of abnormal returns is measured by using firm and price anomalies. Firm anomaly is investigated with multi-factor asset pricing models using the market value of firms and PD/DD ratio. Among the price anomalies, the short-term momentum anomaly was tested with the momentum investment strategy, and the long-term trend reversal anomalies were tested with the contrarian investment strategy.
As a result of the study, it has been determined that market value and m/b ratio affect portfolio returns. Portfolios consisting of companies with both market capitalization and high m/b ratio provide higher returns. In the momentum strategies, it has been found that the portfolios consisting of the companies that have earned the most in the last month provide the highest return in a quarterly period. However, it is seen that these portfolios continue to earn in 6, 9, 12, 24, 36 and 60-month periods. In contrarian strategies, long-term trend reversals have been detected, and portfolios formed from the ones that lost the most in the last 5 years provide above-index returns both in the short term and in the long term. Additionally, long-term portfolios also generate excessive returns from the worst-performing firms in the previous 1-60 month period.