Çocuk yoğun bakım ünitesinde eritrosit transfüzyonu uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of red cell transfusion practice in pediatric intensive care unit
Yazar: BETÜL AKSAKAL
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET ŞÜKRÜ PAKSU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Anemi = Anemia ; Eritrosit transfüzyonu = Erythrocyte transfusion ; Eritrositler = Erythrocytes ; Kritik bakım = Critical care ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Yoğun bakım üniteleri-pediyatrik = Intensive care units-pediatric ; Çocuk = Child

Özet:
Amaç: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde izlenen çocuk hastaların yatış sırasındaki hematolojik parametrelerinin incelenmesi, yatış sonrası ilk 7 günde eritrosit transfüzyonu sıklığı, transfüzyon endikasyonları, transfüzyon eşik değerleri, transfüzyon miktar ve süresi, transfüzyon ile ilişkili yan etkiler ve transfüzyon etkinliğinin değerlendirilmesidir.
Materyal-metod: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde 15 Mayıs –15 Kasım 2015 tarihleri arasında yatan 1ay-18 yaş arası 113 hasta hematolojik parametreler ve transfüzyon uygulamaları yönünden yatış sonrası ilk 7 günde prospektif olarak izlendi. Çalışmaya dahil edilme kriterleri çocuk yoğun bakım ünitesinde >48 saat izlenmiş olmak ve 1 ay-18 yaş arasında olmaktı. Çalışmaya dahil edilmeme kriterleri ise 1 aylıktan küçük olmak ve bazı hastalık veya klinik durumlardan (konjenital kanama diyatezi, konjenital veya edinsel kemik iliği yetmezliği, hemoglobinopatiler veya hemolitik anemi, ilk 24 saatte birden fazla transfüzyon gerektiren akut kanama, siyanotik konjenital kalp hastalığı) birine sahip olmaktı. Çalışma süresi içerisinde 172 hasta yatırıldı. 43 hasta 48 saatten daha kısa süre izlenmişti. 7 hasta kemik iliği yetmezliği, 8 hasta aktif kanama ve 1 hasta hemolitik anemi nedeniyle çalışma dışı bırakıldı. Final değerlendirmeye 113 hasta alındı.
Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların ortanca yaşı 36 (2-209) ay olup 43'ü (%38,1) 1-8 yaş arasında idi . Yetmiş hasta (%66,4) erkekti. Hastaların 65'inde (%57,5) altta yatan hastalık mevcuttu. 29 (%25,7) hastaya yoğun bakım ünitesine yatış sonrası ilk 7 gün içinde eritrosit transfüzyonu uygulandı. Transfüzyon uygulanan hastaların 18'i (%62,1) erkekti. Ortanca yaş 60 (2-190) ay olup 12'si (%41,2) 1 yaş altında idi. Hem hastaların genelinde hem de transfüzyon uygulanan grupta altta yatan en sık hastalık kronik nörolojik ve nöromuskuler hastalık, en sık yatış tanısı ise akut solunum yetersizliği idi. Yaş, cinsiyet ve komorbid hastalık varlığı ile transfüzyon gereksinimi olup olmaması arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. Hastaların yoğun bakım ünitesine başvuru sırasındaki ortalama hemoglobin ve hematokrit düzeyleri sırası ile 10,8±1,8 ve 33,3±5,2 idi. Transfüzyon uygulananlarda uygulanmayanlara göre başlangıç hemoglobin ve hematokrit değerleri düşüktü (p<0,001). Transfüzyon uygulanan hastalarda transfüzyon öncesi ortalama hemoglobin düzeyi 7,7±1,1 gr/dl idi ve en fazla transfüzyon 7,1-8 gr/dl hemoglobin aralığında uygulandı. Transfüzyon uygulanan hastalarda yoğun bakım ünitesine yatış ile transfüzyonun başlatılması arasında geçen ortanca süre 34 (2-160) saat idi. Hastaların 14'üne (%50) ilk 24 saat içinde transfüzyon uygulanmıştı. Ortanca transfüzyon süresi 180 (60-240) dakika olup transfüzyon miktarı kilogram başına ortalama 13,3 ± 4,8 mililitre idi. Transfüzyon öncesi ve transfüzyon sonrası birinci saatteki vital bulgular karşılaştırıldı. Nabızda ve diyastolik kan basıncında transfüzyon ile istatiksel olarak anlamlı azalma oldu (p<0,001). Çalışmaya alınan hiçbir hastada transfüzyon ilişkili istenmeyen reaksiyon gelişmedi. Transfüzyon sonrası 1. saatteki hemoglobin artışı 2,2±1,7 iken 24. saatteki hemoglobin artışı 2,9±2 idi. Hematokrit artışı ise 1. saatte 6,1±5,9 iken 24. saatte 7,0±3,9 idi. Birinci ve 24. saat hemoglobin ve hematokrit artışı arasında istatiksel olarak anlamlı fark yoktu. Transfüze edilen eritrosit süspansiyonlarının raf süresi ortanca 4,2 (0-21) gündü. Raf süresi ile transfüzyon etkinliği (delta hemoglobin ) arasında ilişki saptanmadı. Düzeltilmiş delta hemoglobin raf ömrü, transfüzyon öncesi yatış süresi ve vücut ağırlığı ile karşılaştırıldı. İstatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. Ayrıca düzeltilmiş delta hemoglobinin yaş grupları, cinsiyet ve komorbid hastalık varlığı ile ilişkisi değerlendirildi ve istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. İlk 7 günde eksitus olan 4 hastanın hepsi transfüzyon uygulanan grupta idi.
Sonuç: Çalışmamızın sonuçları çocuk yoğun bakım ünitesine yatırılan hastalarda ilk günlerde daha belirgin olmak üzere transfüzyon gereksinimin sık olduğunu göstermektedir. Bir yaşın altındaki hastalar ile başvuru sırasındaki hemoglobin ve hematokrit değeri düşük olan hastalar transfüzyona daha yatkındır. Çalışmamız transfüzyon reaksiyonlarının önlenebilir olduğunu göstermektedir. Transfüzyon etkinliğinin değerlendirilmesi için 24 saat içinde birden fazla kan alınmasının gerekliliği tartışmalıdır. Çalışmamızda transfüzyon etkinliğinin temel belirleyicisi, diğer faktörlerden bağımsız olarak transfüzyon miktarı olarak bulunmuştur.
Anahtar sözcükler: çocuk, yoğun bakım, kritik hasta, anemi, eritrosit transfüzyonu

Abstract:
Objective: Evaluation of the hematological parameters during hospitalization, the frequency of transfusions after the first 7 days of hospitalization, transfusion indications, transfusion thresholds, transfusion amount and duration, side effects associated with transfusion and effectiveness of transfusion of the patients admitted in pediatric intensive care unit of Ondokuz Mayıs University Hospital.
Patients and methods: 172 patients admitted in pediatric intensive care unit of Ondokuz Mayıs University Hospital between May15th-November 15th 2015 were evaluated to be included in this study. Patients who spent less than 48 hours in PICU, those who were younger than 1 month of age, and those with bleeding disorders, hemolytic anemia, acute bleeding which necessitate multiple transfusions a day, and cyanotic heart disease were excluded. Ultimately, 113 pediatric patients (younger than 18 years of age) were included in this study. They were evaluated for 7 days for hematological parameters and transfusion applications.
Results: Average age of the patients was 36 months and 43% of the patients were between 1-8 years of age. 66.4% of the patients were male. 57.5% of the patients had underlying medical conditions. Most common underlying medical conditions were chronic neurological and neuromuscular disorders and most common cause of admission was acute respiratory distress. 25.7% of the patients received blood transfusions within the firs 7 days of admission. Average age of those patients was 60 months (41.2% younger than 1 year old) and 62.1% were male, there was no statistical correlation between necessity of blood transfusion and age, sex and comorbidity. Upon admission, average hemoglobin and hematocrit levels were 10.8±1.8 and 33.3±5.2 respectively. Those who required transfusions had significantly lower initial hemoglobin values than those who didn't. Average hemoglobin value prior to transfusion was 7.7±1.1gr/dl and most transfusions were administered to patients in the 7.1–8.0 gr/dl hemoglobin range. Average time of transfusion was 34 hours into admission. 14 (50%) of the patients had transfusions in the first 24 hours. The median transfusion period was 180 (60-240) minutes and the mean transfusion volume was 13.3±4.8 ml per kilogram. The vital signs before and after the transfusion were compared. Transfusion yielded a significant decrease in pulse rate and significant increase diastolic blood pressure (p<0.001). There was no transfusion reaction. The increase in hemoglobin at the first our of the transfusion was 2.2±1.7 and it was 2.9±2 at the 24th hour. The increase in hematocrit was 6.1±5.9 and it was 7.0±3.9 at the 24th hour. There was no significant difference in between hemoglobin and hematocrit increase at the first and 24th hour. The median storage life of erythrocyte suspensions used in transfusion was 4.2 (0-21) days. There was no relationship in between the storage life and the efficiency of the transfusion (delta hemoglobin). Corrected delta hemoglobin has been compared with storage life, hospitalization time and body weight. No significant relationship was found. Also, corrected delta hemoglobin yielded no significant correlation with age, sex and comorbidity. All of the four patients, who died on the first seven days of hospitalization, were in the group who were transfused.
Conclusion: Our results indicate that in PICU's; blood transfusions are required in early days of admission. Patients under the age of one and those who have low initial hemoglobin and hematocrit values are more likely to require transfusion. Our results suggest that transfusion reactions are preventable. The necessity of taking multiple daily blood counts for evaluating the efficacy of blood transfusions is under question. Main predictor of the efficiency of transfusions is found to be the amount of blood transfused.
Key words: child, critically ill patient, intensive care, anemia, erythrocyte transfusion