Yapraktan uygulanan farklı kükürt dozlarının pamuk bitkisinin (Gossypium hirsutum L.) değişik gelişme dönemlerindeki su stresinin azaltılması üzerine etkileri
Effects of foliar sulfur applications i̇n reducing water stress applied to the cotton plant (Gossypium hirsutum L.) during different development periods
Yazar: DERYA KAZGÖZ CANDEMİR
Danışman: PROF. DR. BERKANT ÖDEMİŞ
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma, farklı gelişme dönemlerinde su stresine maruz bırakılmış pamuk bitkilerinde (Gossypium hirsutum L.) yapraktan kükürt uygulamalarının su stresinin azaltılmasına etkilerini belirlemek amacıyla 2015 yılında Amik Ovasında (Hatay) yürütülmüştür. Araştırma da pamuk bitkisi a) vejetatif gelişme dönemi, b) çiçeklenme ve koza oluşumu dönemi, c) kozaların açılması dönemi olmak üzere 3 farklı gelişme dönemine ayrılmıştır. Kimi dönemlerde tam sulama (T) yapılırken, kimi dönemlerde sulama yapılmamıştır (O). Her gelişme döneminde pamuk bitkisine farklı dozlarda (K0: 0 ml da-1, K1: 150 ml da-1, K2: 250 ml da-1, K3: 350 ml da-1) yapraktan elementel kükürt uygulanmıştır. Çalışma, bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada verim, verim parametreleri (kuru madde miktarı), vejetatif (bitki boyu, yaprak alan indeksi) ve fizyolojik özellikleri (stoma iletkenliği, klorofil içeriği) gibi parametrelere su kısıtının ve kükürt dozlarının etkileri incelenmiştir.
Denemede uygulanan sulama suyu miktarları 1134.85 mm ile 90.25 mm, bitki su tüketimleri 1011.91 mm ile 304.10 mm, su kullanma randımanları 0.83 kg da-1 mm-1 ile 0.45 kg da-1 mm-1 ve sulama suyu kullanım randımanı 2.79 kg da-1 mm-1 ile 0.41 kg da-1 mm-1 arasında değişmiştir. Bitki su verim fonksiyonu (Ky) en yüksek 0.95 ve en düşük 0.87 olarak hesaplanmıştır. Ortalama kütlü pamuk verim değerleri OOO, TTT, TOO, OTT, OTO, TOT konularında sırasıyla 251.46 kg da-1, 532.87 kg da-1, 235.99 kg da-1, 451.09 kg da-1, 287.14 kg da-1, 305.03 kg da-1 olarak gerçekleşmiştir. Kükürt dozu ile verim arasındaki ilişki irdelendiğinde; OOO konusunda en yüksek verim K3 dozundan elde edilmiştir. Anılan konu kükürt uygulanmayan K0 ile kıyaslandığında (OOOK0) K3 dozu %59.58 oranında verim artışına neden olmuştur. TTT konusunda en yüksek verim K2 dozundan, TOO konusunda en yüksek verim K1 dozundan, TOT konusunda ise en yüksek verim K1 dozundan elde edilmiştir. Anılan dozlar (TTTK2, TOOK1, TOTK1) K0 dozu ile kıyaslandığında verimi sırasıyla %16.71, %24.18, %24.14 oranında arttırdığı belirlenmiştir. 

2017, 85 Sayfa

Anahtar Kelimeler: Pamuk, Farklı Gelişme Dönemleri, Su Kısıtı, Yapraktan Kükürt Uygulamaları

Abstract:
This research was carried out in the Amik Plain (Hatay province) in 2015 to determine the effects of foliar sulfur applications to reduce water stress of cotton plants, during different developmental periods. The cotton plants were studied in three different developmental periods: a) vegetative growth, b) first flower and boll development, c) boll opening. In some development periods, the plants were fully irrigated (T) while they were not irrigated in other periods (O). During each developmental period, foliar elemental sulfur was applied to the cotton plants on the leaves at different doses (S0: 0 ml da-1, S1: 150 ml da-1, S2: 250 ml da-1, S3: 350 ml da-1). The study was carried out according to split plot design with 3 replicates. The effects of drought and different doses of sulfur applications on the parameters such as yield, yield parameters (dry matter amount), vegetative (plant height, leaf area index) and physiological characteristics (stomatal conductance, and chlorophyll content) were examined.
The average amount of irrigation water ranged from 1134.85 mm to 90.25 mm and evaporatranspiration from 1011.91 mm to 304.10 mm, the water use efficiency from 0.83 kg da-1 mm-1 to 0.45 kg da-1 mm-1 and irrigation water use efficiency from 2.79 kg da-1 mm-1 to 0.41 kg da-1 mm-1. Plant water yield response factor (Ky) was calculated as the highest at 0.95 and the lowest at 0.87. The mean seed cotton yields were 251.46 kg da-1, 532.87 kg da-1, 235.99 kg da-1, 451.09 kg da-1, 287.14 kg da-1, and 305.03 kg da-1 for the treatments of OOO, TTT, TOO, OTT, OTO and TOT, respectively. When the relation between sulfur dose and yield was examined, it was observed that the highest yield in the treatment of OOO was obtained from the S3 dose. The mentioned treatment (OOOS3), when compared with the non-sulfur treatment (OOOS0), S3 resulted in a 59.58% increase in yield. The highest yields were obtained in the TTT treatment from the S2 dose, in the TOO treatment from the S1 and TOT treatment from the S1 dose. When the indicated doses (TTTS2, TOOS1, TOTS1) were compared with S0 doses, it was found out that the yields were increased by 16.71%, 24.18% and 24.14%, respectively.

2017, 85 Pages.

Keywords: Cotton, Different Developmental Stages, Deficit Irrigation, Foliar Sulfur Applications