Fen öğretmen adaylarının bazı değişkenler açısından gezegen ve yıldız ile ilgili başarı düzeyleri ve kavram yanılgılarının belirlenmesi
Determination of pre-service science teachers' success levels and misconceptions about planets and stars in terms of some variables
Yazar: TUĞÇE NUR ÖZBAY
Danışman: DOÇ. DR. BEHZAT BEKTAŞLI
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Yurtdışında 2000'li yılların başında önem kazanan astronomi eğitimi ülkemizde nispeten yeni ilgi görmeye başlamıştır. Astronomi dersi, fen bilgisi öğretmenliği lisans programına 2006 yılında dahil edilmiş ancak son sınıf dersi olduğundan dolayı 2010 ve sonrasında mezun olanlar bu dersi alabilmiştir. Fen öğretmenlerinin astronomi konularına ilişkin sahip oldukları bilgiler öğrencilerine geçmektedir. Bu yüzden fen öğretmenlerinin üniversiteden mezun olmadan önce astronomi eğitimini iyi bir şekilde almaları gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı fen öğretmen adaylarının bazı değişkenler açısından gezegen ve yıldız ile ilgili başarı düzeyleri ve kavram yanılgılarını belirlemektir. Çalışmada karma yöntemlerden biri olan sıralı açıklayıcı desen kullanılmıştır. Çalışmanın nicel örneklemini; farklı sınıf düzeylerinde öğrenim gören astronomi dersini almış ve almamış 168 fen öğretmen adayı; nitel örneklemini ise 12 fen öğretmen adayı oluşturmaktadır. Bu çalışmada 24 açık uçlu sorudan oluşan Yıldız ve Gezegen Kavram Testi (YGKT) ile öğretmenler ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Verilerin analizi ve çözümlenmesinde Microsoft Excel, SPSS programı, parametrik testler ve görüşmelere ilişkin transkriptler kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda astronomi dersi almış ve almamış katılımcıların gezegen ve yıldıza ilişkin kavram yanılgıları ve bilgi eksiklikleri tespit edilmiştir. Ayrıca astronomi dersi alan ve almayan fen öğretmen adaylarının başarı düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. 

Anahtar sözcükler: astronomi eğitimi, başarı düzeyleri, kavram yanılgıları, gezegen, yıldız, fen öğretmen adayları.

Abstract:
Astronomy education, which gained importance abroad at the beginning of the 2000s, has relatively recently begun to attract attention in our country. Astronomy course was included in the science teaching undergraduate program in 2006, but since it was a senior course, those who graduated in 2010 or later could take this course. The knowledge that science teachers have about astronomy subjects is transferred to their students. Therefore, they must have a good astronomy education before they graduate from college. The aim of this study is to determine the success levels and the misconceptions of pre-service science teachers about stars and planets in terms of some variables. In this study, one of the mixed methods, sequential explanatory design was used. While the quantitative sample of the study consists of 168 pre-service science teacher studying at different grade levels who have taken astronomy course and who have not whereas the qualitative sample of the study consists of 12 pre-service science teacher. Star and Planet Concept Test (SPCT) consisting of 24 open-ended questions, and semi-structured interviews were used as data collection tools in this study. Microsoft Excel, SPSS program, parametric tests, and transcripts of the interviews were used to analyze the data. As a result of this research, the misconceptions and lack of knowledge of participants who took and didn't take astronomy course about planet and star was emerged. Moreover, a significant difference was detected between the success levels about planets and stars of pre-service science teacher who took and did not take astronomy course.

Keywords: astronomy education, success levels, misconceptions, planet, star, pre-service science teachers.