Avrupa resim sanatında Rönesans'tan Realizm'e kadın imgesinin değişimi
The change of woman image from Renaissance to Realism in European painting art
Yazar: CİHAN YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAFİZE PEKTAŞ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Batı resim sanatı = Western painting art ; Kadın imajı = Women image ; Kadınlar = Women ; Realizm = Realism ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Rönesans = Renaissance ; İmge = Image

Özet:
Tarihin her döneminde kadın imgesi, bedenine yüklenen farklı anlamlarla sanat eserlerine konu olduğu görülmektedir. Avrupa tarihinin dönüm noktası Rönesans'tan Realizm akımına kadar geçen zaman aralığında resimlerdeki kadın imgelerinin değişimi toplumsal normlar, inançlar ve estetik görüşler göz önünde bulundurularak sanatçıların eserlerinden örneklerle ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden literatür taraması yapılarak, doküman incelemesi metoduyla elde edilen bilgilerle resimlerin görselleri üzerinden içerik analizi yapılmış, çıkan sonuçlar değerlendirilmiştir. Araştırmanın giriş bölümünde problem durumu, amacı, önemi, sınırlılıkları ve yöntemi açıklanmıştır. Birinci bölümde ilkel çağdan Rönesans'a kadar kadın imgesi görseller üzerinden kısaca ortaya konulmuştur. İkinci bölümde Rönesans'tan Realizm akımına kadar gerçekleşen toplumsal değişimler incelenmiştir. Üçüncü bölümde Avrupa resim sanatında Rönesans'tan Realizm akımına kadar sanat akımlarının özellikleri ve her akımdan üç sanatçının üçer eseriyle örneklendirilerek incelenmiştir. Araştırmada ele alınan konuyla ilgili daha önce yazılmış birçok farklı kaynaktan faydalanılarak, Rönesans ve Realizm akımları arasındaki değişen ideal kadın anlayışı, ilkel çağlardan başlayarak sanatı da etkileyen tarihsel olaylarla birlikte değinilmiştir. Rönesans'tan Realizm'e kadar sanatçıların örnek eserleri anlatım ve üslup bakımından detaylıca incelenmiştir. İlkel çağlarda doğayla iç içe yaşayan kadın bereket, doğurganlık gibi kavramlarla simgeleşmiştir. Kadın imgesi Rönesans sanatçıları tarafından başta dini içerikli resimlerde Yunan-Roma sanatından esinlenlenerek ideal güzellik anlayışıyla resmedilmiştir. Barok akımında hareket, sert ışık-gölge, dramatik sahneler resme dâhil olarak konu ve anlatıma çeşitlilik kazandırılmıştır. Rokoko akımında dini değerlerden uzaklaştırılıp burjuva sınıfının zevklerine hitap eden süslü, eğlenceli bir hayatın simgesi haline dönüşmüştür. Neoklasisizm akımında bu aşırı gösterişlilikten vazgeçilerek Rönesans'ta olduğu gibi Antik Yunan-Roma sanatındaki ideal kadın güzelliği yeniden eserlere yansımış, mitolojik ve dini anlamlardan arındırılmış sade, durağan kadın figürleri resimde yer bulmuştur. Romantizm akımında duyguların eşlik ettiği, kadınlığı ile ortaya çıkan kadın figürlerine yer verilirken, Realizm'de nesnel gerçekleri yansıtan, emekçi, mücadeleci köylü kadın figürleri görülmektedir. Ortaçağ öncesinden başlayıp, Realizm akıma kadar kadın imgesindeki değişiklikler kültürel değişikliklerle eş zamanlı olarak ilerlemiştir. Bu araştırmada toplumlar değişip geliştikçe kadın imgesine yüklenen anlamın değiştiği, kutsal olandan gündelik hayattaki rolüne vurgu yapıldığı ortaya konulmuştur.

Abstract:
In every period of history, it is seen that the image of women is the subject of works of art with different meanings attached to her body. In the period from the Renaissance to Realism, the turning point of European history, the change of women's images in paintings was aimed to reveal examples from the works of artists by taking into account social norms, beliefs and aesthetic views. In the research, literature screening was performed from qualitative research methods, content analysis was made with the information obtained by the document review method over the images of the pictures, and the results were evaluated. In the introduction section of the research, the problem situation, purpose, importance, limitations and method are explained. In the first part, the image of women from the primitive age to the Renaissance was briefly revealed through visuals. In the second part, social changes from the Renaissance to the Realism movement are examined. In the third part, the characteristics of art movements from the Renaissance to Realism in European painting art and three works of three artists from each movement are examined by example. Drawing on many different sources previously written on the subject, the changing understanding of the ideal woman between the Renaissance and Realism currents has been addressed along with historical events that have influenced art since the primitive ages. The exemplary works of artists from the Renaissance to Realism have been examined in detail in terms of narration and style. In primitive times, women who lived intertwined with nature were symbolized by concepts such as fertility and fertility. The image of women was painted by Renaissance artists with an ideal sense of beauty, inspired by Greek-Roman art, primarily in religious paintings. In Baroque movement, harsh light-shadow, dramatic scenes were included in the painting and various subjects and narratives were given. In the Rococo movement, it has turned away from religious values and into a symbol of a fancy, fun life that appeals to the tastes of the bourgeois class. In the neoclassicism movement, this excessive pretentiousness was abandoned and the ideal female beauty in ancient Greek-Roman art, as in the Renaissance, was reflected in the works again, and simple, static female figures purged of mythological and religious meanings were found in the painting. While the women figures that are accompanied by feelings and emerge with their femininity are included in the Romanticism movement, the figures of working, struggling peasant women reflecting objective realities are seen in Realism. From pre-medieval times until the Realism movement, changes in the image of women were simultaneously accompanied by cultural changes. In this research, it is revealed that as societies change and develop, the meaning assigned to the image of women changes and the emphasis is placed on the role of the sacred in everyday life.