Geçmişten günümüze Türkiye'de genel seçimlerde uygulanan seçim sistemleri
Electoral systems implemented in general elections in Türkiye from past to present
Yazar: İSA TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA BAYRAKTAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Demokrasilerde siyasal iktidarın meşruiyeti halk iradesinin yansıması olan seçim-lerle tezahür emektedir. Siyasetin çoğulculuğu kavramı siyasal katılımın aracı da yine seçme hakkını kullanma özgürlüğünü ifade eden seçimlerdir. Seçme hakkını ete kemiğe büründüren, reel hale getiren seçim yöntemleri ve seçim sistemleri bu nedenle demokrasi-lerde özellikle yönetme hakkının ifade edilebilmesi bakımından çok önemlidir.
Temsilcilerin belirlenmesinde kullanılan teknik bir yöntemi anlatan seçim sistemleri hususu genellikle çoğunluk ve nispi temsil sistemi olarak kategorize edilmekte ve uygu-lamada farklı yöntemleri kullanılmaktadır. Teknik olduğu kadar, ağır basan siyasi bir yanı da bulunan seçim sistemi, bir ülkenin siyasi hayatında oldukça önemli etkileri bera-berinde getirmektedir. Bu nedenle demokratik ülkelerde seçim yöntemine ilişkin tercih ve seçim sistemine ilişkin diğer düzenlemeler bir çeşitlilik arz eder.
Yaklaşık yüz elli yıllık bir demokratikleşme geçmişine paralel olarak Türkiye'de dönemin şartları çerçevesinde çeşitli seçim yöntemleri ve seçim sistemleri uygulanmak-tadır. 1876 Anayasasından başlayarak, tek parti dönemi ve çok partili siyasal hayat dö-nemlerinde farklı seçim sistemleri kullanılmış ve sorunlar, tartışmalar bağlamında en iyiyi bulma arayışı devam etmiştir. 1921, 1924, 1961 ve halen yürürlükte olan 1982 Anayasa-larıyla çizilen hukuki çerçevede çoğunluk ve nispi temsil yöntemlerinin farklı uygulama-ları zaman içinde kullanılmaktadır. 1982 Anayasasında zaman içinde yapılan değişiklik-lere paralel olarak geliştirilen seçim kanunları çerçevesinde günümüzde ülke barajlı d'hondt sistemi uygulanmaktadır. "Yönetimde istikrar ve temsilde adalet" ilkesi bağla-mında tartışmaların ve arayışların devam ettiği seçim sistemi konusu, 9 Temmuz 2018 itibariyle uygulanmaya başlayan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (CHS) ile birlikte yeni bir döneme girmiş ve bu bağlamda düzenlemeler, arayışlar devam etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Demokrasi, Anayasa, Seçim Sistemi, Türkiye'de Uygulanan Seçim Sistemleri, Genel Seçimler

Abstract:
In democracies, the legitimacy of political power is manifested through elections that are the reflection of the will of the people. The concept of pluralism of politics is the means of political participation, which also expresses the freedom to use the right to choose. Election methods and electoral systems that embody the right to vote and make it real are therefore very important in democracies, especially in terms of expressing the right to rule.
Election systems, which describe a technical method used in the determination of representatives, are generally categorized as majority system and proportional represen-tation system, and different methods are used in practice. The electoral system, which has a political as well as a technical side, brings with it very important effects in the po-litical life of a country. For this reason, in democratic countries, preferences regarding the election method and other regulations regarding the electoral system present a varie-ty.
In parallel with a history of democratization of approximately one hundred and fifty years, various electoral methods and election systems are implemented in Turkey within the framework of the conditions of the period. Starting with the 1876 Constitu-tion, different electoral systems were used in the single-party and multi-party-political life periods, and the search for the best in the context of problems and debates contin-ued. Different applications of majority and proportional representation methods are used in the legal framework drawn by the 1921, 1924, 1961 and 1982 Constitutions that are still in force. Within the framework of the electoral laws developed in parallel with the changes made in the 1982 Constitution, the d'hondt system with a country threshold is applied today. The issue of the election system, where discussions and searches continue in the context of justice in representation and stability in administration, entered a new era with the Presidential Government System (CHS), which started to be implemented as of 2018, and in this context, regulations and searches continue.
Keywords: Democracy, Constitution, Election System, Election Systems in Tür-kiye, General Elections