Malign hemisferik inmelerde dekompresif kraniektominin prognoz, yaşamsal disabilite ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisi
Effect of decompressive craniectomy on prognosis, disability and quality of life at patients with malignant hemisferic infarction
Yazar: ÇAĞIN OZANKAYA
Danışman: PROF. DR. TANJU UÇAR
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Dekompresyon = Decompression ; Kraniyotomi = Craniotomy ; Maluliyet değerlendirmesi = Disability evaluation ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: MHİ'ler önemli bir sağlık problemi olup mortalite oranları %80 kadar yüksektir. Konservatif tedaviler bu klinik tabloda yetersizdir. Biz bu çalışmada MHİ'lerde DC'nin hastaların prognozları, disabiliteleri, günlük yaşamsal aktiviteleri ve yaşam kaliteleri üzerindeki etkisinin değerlendirilmesini ve cerrahinin sonuçlarını etkileyen parametrelerin belirlenmesini amaçladık.
Metod: Retrospektif olarak AÜTF hastanesi Nöroşirurji Kliniği'nde 2000 ile 2015 yılları arasında MHİ tanısı ile DC uygulanan toplam 40 hastanın demografik, nörolojik ve radyolojik kayıtları incelenmiş ve bu parametrelerin hastaların cerrahi sonrası prognozu, disabiliteleri, günlük yaşamsal aktiviteleri ve yaşam kaliteleri üzerindeki etkileri incelenmiştir.
Bulgular: Hastaların hemisfer dominansisi, preop GKS skoru, anizokori varlığı, shift miktarı ve ek hastalık varlığı prognoz üzerinde etkilidir. Operasyona alınma zamanı hastaların disabiliteleri üzerinde etkilidir. Hastaların yaşı ve operasyona alınma zamanları günlük yaşamsal aktivitelerindeki yetilerinde önemlidir. Hastaların ek hastalık durumu ve operasyona alınma zamanları yaşam kaliteleri üzerinde etkilidir.
Sonuç: Preoperatif GKS skoru, anziokori ve ek hastalık varlığı, alınan preoperatif görüntülerde orta hat yapılarındaki kayma miktarı ve hemisfer dominansisinin prognoz üzerinde olumlu etkisi vardır. Hastaların diasbilitelerinde operasyona alınma zamanı etkilidir. Tanıdan sonraki ilk 48 saatte DC'ye alınan hastaların disabiliteleri daha düşüktür. Altmış yaşın altında olan ve tanı aldıktan sonraki ilk 48 saatte cerrahiye alınan hastaların günlük yaşamsal aktivitelerindeki yetileri daha yüksektir. Yaşam kalitesi ölçümlerinde operasyona alınma zamanı fiziksel işlev, vitalite ve genel sağlık skorları üzerinde etkilidir. Tanı aldıktan sonraki ilk 48 saatte cerrahiye alınan hastaların fiziksel işlevleri, yaşamsallıkları ve kendi sağlık değerlendirmeleri daha iyidir. Hastaların bedensel ağrı ölçümlerinde ek hastalık varlığı etkilidir. Ek hastalığı olan hastaların bedensel ağrı toleransları daha yüksektir. Hastaların SF-36 kullanarak yapılan fiziksel sağlık özet skalası analizinde, operasyona alınma zamanının etkili olduğu görülmüştür. Tanı aldıktan sonraki ilk 48 saatte cerrahiye alınan hastaların fiziksel sağlık özet skalası skorları daha yüksek olup, cerrahi sonrası dönemde bu hastaların fiziksel aktivite yetileri daha iyi korunmuştur

Abstract:
Objective: Malignant hemispheric infarctions are severe clinical cases with 80% mortality rates. Conservative treatment options have limited effect on these cases. In this study we aim to determine effect of DC on prognosis, disability and quality of life at patients with malignant hemispheric infarctions also to determine the parameters which have influence on DC.
Method: Retrospectively, we investigate 40 patients who underwent DC due to malignant hemispheric infarction at University Hospital of Akdeniz between 2000 and 2015. We investigated patients dermographical, neurological and radiological recordings and their effect on DC.
Findings: Hemisphere dominancy, preoperative GCS score, pupillary changes, amount of shift and additional systemic diseases have influence on prognosis. Timing of DC have effect on patient's postoperative disabilities. Age and timing of DC have influence on patient's postoperative daily life activities. Timing of DC and existence of additional systemic diseases have influence on patient's quality of life.
Results: Hemisphere dominancy, preoperative GCS score, pupillary changes, amount of shift and additional systemic diseases have positive effect on prognosis (GOS). Early DC has positive influence on patient's postoperative disabilities. Young age and early DC improves patient's daily life activities. Patient's with additional systemic diseases have higher tolerance to pain. Patients who undergone early DC have better quality of life in terms of vitality, general health status and physical functioning