Dijital liderliğin bireysel yenilikçilik üzerindeki etkisi: İş gücü çevikliği ve çalışan iyi oluşunun rolü
The effect of digital leadership on personal innovativeness: The role of workforce agility and employee well-being
Yazar: MERVE GİZEM ÇÖMLEKÇİ
Danışman: PROF. DR. SERDAR BOZKURT
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Endüstri 4.0 ve VUCA ortamının yansımalarıyla birlikte liderlik olgusu da değişime uğramıştır. Günümüz iş dünyası yeni teknolojilere hâkim, çevik ve proaktif kişiliğiyle ön plana çıkan dijital liderlere ihtiyaç duymaktadır. Yenilikçi uygulamaların organizasyonun bütününe yayılması zorunludur. Ancak burada asıl odaklanılması gereken, yenilikçiliğin bir kültür olarak tüm organizasyonda benimsenmesidir. Dijital liderler aracılığıyla çalışanların bu yeni düzene uyum sağlayacağı, yaratıcı ve yenilikçi kişiliklerini ön plana çıkarabileceği öngörülmektedir. Aynı zamanda çalışanların yenilikçilik özellikleri sergilemek ve değişen çevre koşullarıyla başa çıkmak için çeviklik düzeylerinin yüksek olması gerekmektedir. Çalışanların organizasyon içerisinde iyi oluş düzeylerinin yüksek olması ise yenilikçi davranışlar sergilemelerinin önünü açacaktır. 
Araştırmanın amacı, Teknoloji Kabul Modeli ve Dinamik Yetenekler Teorisi bağlamında dijital liderlik algısı ve bireysel yenilikçilik ilişkisinde işgücü çevikliği ve çalışan iyi oluşunun rolü incelenmesi ve dijital liderliğe bir tanım önerisi sunarak literatüre katkı sağlanmasıdır. Bu çalışmanın bir katkısı ise işgücü çevikliği ve çalışan iyi oluşunun organizasyonun dinamik yetenekleri olarak ele alınması, yani mikro temelde incelenmesidir. Bu dinamik yeteneklerin ise organizasyonun rekabet avantajını güçlendireceği düşünülmektedir. Bu doğrultuda araştırmada karma yöntem benimsenmiştir. Bilgi ve İletişim Teknolojileri çalışanlarından oluşan 310 kişiyle bir anket çalışması gerçekleştirilerek, elde edilen veriler SPSS 26.0 ve SMART-PLS 4.0 programları aracılığıyla analiz edilmiştir. Dijital liderlik algısının ortaya çıkarılabilmesi adına 56 kişiyle nitel bir çalışma gerçekleştirilerek metaforlar aracılığıyla katılımcıların dijital liderliğe bakış açıları incelenmiştir. Nitel analizde ise MAXQDA 2020 programından yararlanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre dijital liderlik algısı ve bireysel yenilikçilik ilişkisinde işgücü çevikliği ve çalışan iyi oluşunun kısmi aracı rolü bulunmaktadır. Ayrıca değişkenlerde demografik özelliklere göre farklılıklar mevcuttur. Son olarak, araştırmanın örneklemi bağlamında dijital liderlik algısı ve bireysel yenilikçilik arasındaki ilişki negatifken, işgücü çevikliği ve çalışan iyi oluşunun devreye girmesiyle pozitife evrilmiştir. Bu sonuçla birlikte, nispeten yeni kavramlar olan değişkenlerin kapsamlı bir şekilde incelenmesi gerektiği sonucu literatüre katkı sağlamaktadır.

Abstract:
With the emergence of Industry 4.0 and the VUCA environment, the phenomenon of leadership has evolved. Today's business environment requires digital leaders that understand new technologies and stand out for their agile and proactive personality. It is critical that innovative practices are implemented throughout the organization. However, the main focus here is on the adoption of innovation as a culture throughout the organization. Employees are expected to adapt to this rearrangement by way of digital leaders, bringing their creative and innovative personalities to the forefront. At the same time, individuals must be highly agile in order to demonstrate creativity and adapt to changing external conditions. Employees that are in well-being will be more likely to display innovative behaviours.  
The idea of this study is to investigate the role of workforce agility and employee well-being in the relationship between digital leadership perception and personal innovativeness using the Technology Acceptance Model and Dynamic Capabilities Theory, as well as to contribute to the literature by proposing a definition of digital leadership. This study makes contribution by investigating workforce agility and employee well-being as dynamic organizational capacities at the micro level. These dynamic capabilities are regarded to increase the organisation's competitive advantage. In this direction, the mixed method was used in the research. A questionnaire survey was administered to 310 Information and Communication Technologies employees, and the results were evaluated using SPSS 26.0 and SMART-PLS 4.0 software. To disclose the perception of digital leadership, a qualitative study was done with 56 persons, and the participants' viewpoints on digital leadership were investigated using metaphor. The MAXQDA 2020 programme was utilized for the qualitative analysis. The study's findings indicate that workforce agility and employee well-being have a partial mediating role in the relationship between digital leadership perception and personal innovativeness. In addition, variables vary depending on demographic parameters. Finally, while the relationship between digital leadership perception and personal innovativeness was negative in the setting of the research sample, it became positive after the inclusion of workforce agility and employee well-being. With this result, the conclusion that variables, which are relatively new concepts, should be thoroughly examined contributes to the literature.