Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde çalışan asistan hekimlerin sosyal medya bağımlılık düzeyinin değerlendirilmesi
Assessment of social media addiction levels among residents working at Erciyes University Faculty of Medicine
Yazar: ŞEYMA GÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. SELÇUK MISTIK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde çalışmakta olan araştırma görevlilerinin sosyal medya bağımlılık düzeyini ve ilişkili faktörleri belirlemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel-tanımlayıcı-analitik tipteki bu çalışmanın evrenini Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesinde 2023-2024 yılları arasında çalışmakta olan 344 araştırma görevlisi oluşturmaktadır. Araştırmaya 180 kadın, 164 erkek olmak üzere toplam 344 araştırma görevlisi dahil edilmiştir. Araştırma görevlileri, Sosyodemografik Veri Toplama Anketi, Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği ve Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeğini (SMBÖ) yüz yüze görüşülerek anket yöntemi ile doldurmuşlardır. Veriler, SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 28.0 paket programı ile analiz edilmiştir. 
Bulgular: Katılımcıların 180'i (%52,3) kadın, 164'ü (%47,7) ise erkektir ve yaş ortalaması 29,83 (ss: 4,52)'dir. Katılımcıların 185'i (%53,8) evli/birlikte iken 159'u (%46,2) bekar/ayrıdır. Kronik hastalığı olan katılımcıların oranı %14,5, psikiyatrik hastalığı olanların oranı ise %4,9'dir. Katılımcıların sigara ve alkol kullanım durumlarına bakıldığında, sigara kullanan katılımcıların oranı %27,9, alkol kullanan katılımcıların oranı ise %18,6'tür. Araştırma görevlilerinin %22,7'si görevlerinin ilk yılında, %16,9'u ise görevlerinin beşinci yılı içerisindedir. Katılımcıların 116'sı (%33,7) nöbet tutmadığını belirtmiş olup aylık nöbet sayısı 5 ve üzerinde olan katılımcıların oranı %45,9'dur. Katılımcıların Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (BSMKÖ) skorlarının ortalaması 15,65 (ss: 5,35)'tir. Araştırmada kullanılan bir diğer ölçek olan Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeğinden (SMBÖ) elde edilen skorların ortalaması 86,87 (ss: 28,08)'dir. Kadınların BSMBÖ skorları erkeklere göre anlamlı derecede yüksek bulundu (t = 2,647, p = 0,008). Benzer şekilde kadınların SMBÖ toplam skorları erkeklerden anlamlı derecede yüksek bulundu (t = 2,923, p = 0,004). SMBÖ tekrarlama alt ölçeğinden elde edilen skorlar, bekar/ayrı olan araştırma görevlilerinde, evli/birlikte olan araştırma görevlilerine göre anlamlı derecede yüksek bulundu (t = 2,219, p = 0,027). Psikiyatrik hastalığı bulunan araştırma görevlilerinin ölçek skorlarının psikiyatrik hastalığı olmayanlara göre anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı. Alkol kullandığı belirten katılımcıların ölçek skorları alkol kullanmayanlara göre anlamlı derecede yüksek bulundu. 
Sonuç: Araştırma görevlileri, sosyal medyayı günlük hayatında oldukça yaygın bir şekilde kullanmaktadırlar. Sosyal medyanın aşırı ve bilinçsiz kullanımı, bağımlılık benzeri davranışlara sebep olabilmektedir. Çalışmamızda elde edilen önemli sonuçlardan biri, alkol kullanımı ve sosyal medya bağımlılığı arasında pozitif yönlü bir ilişki bulunmasıdır. Psikiyatrik hastalığı olanlarda da sosyal medya bağımlılığı anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Ayrıca çalışmamızda kadın cinsiyet ve sosyal medya bağımlılığı arasında pozitif bir ilişki mevcuttur. Çalışmamızda bekar araştırma görevlileri ve sosyal medya bağımlılığı arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır. Çalışmamızda, yaş ile sosyal medya bağımlılık skorları arasında negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır.
Anahtar Sözcükler: Araştırma Görevlisi, Sosyal Medya, Alkol, Psikiyatrik Hastalık, Sosyal Medya Bağımlılığı.

Abstract:
Aim: The aim of our study is to determine the level of social media addiction among residents(trainees) working at Erciyes University Faculty of Medicine and to explore whether social media addiction is associated with sociodemographic and other specific characteristics.
Materials and Methods: The population of this cross-sectional and descriptive study consists of 344 residents working at Erciyes University Faculty of Medicine between the years 2023-2024. A total of 344 assistant doctors, including 180 females and 164 males, were included in the study. Residents completed the Sociodemographic Data Collection Survey, Bergen Social Media Addiction Scale, and the Social Media Addiction Scale (SMAS) through face-to-face interviews. Data were analyzed using the SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 28.0 software package.
Results: Of the participants, 180 (52.3%) were female, and 164 (47.7%) were male, with a mean age of 29.83 (SD: 4.52). Among the participants, 185 (53.8%) were married/cohabiting, while 159 (46.2%) were single/separated. The percentage of participants with chronic illnesses was 14.5%, and those with psychiatric illnesses was 4.9%. Looking at the participants' smoking and alcohol use, the rate of smokers was 27.9%, and the rate of alcohol users was 18.6%. Research assistants, 22.7% in their first year and 16.9% in their fifth year of duty. Among the participants, 116 (33.7%) stated that they did not have on-call duties, and the rate of participants with 5 or more monthly on-call duties was 45.9%. The mean score of participants on the Bergen Social Media Addiction Scale (BSMBÖ) was 15.65 (SD: 5.35). The mean score obtained from the Social Media Addiction Scale (SMBÖ) used in the study was 86.87 (SD: 28.08). Female participants had significantly higher BSMBÖ scores than males (t = 2.647, p = 0.008). Similarly, female participants had significantly higher total SMBÖ scores than males (t = 2.923, p = 0.004). Scores obtained from the SMBÖ repetition subscale were significantly higher in single/separated research assistants compared to those married/cohabiting (t = 2.219, p = 0.027). The scale scores of research assistants with psychiatric illnesses were significantly higher than those without psychiatric illnesses. Participants who reported alcohol use had significantly higher scale scores than non-alcohol users.
Conclusion: Residents widely use social media in their daily lives. Excessive and unconscious use of social media can lead to addictive behaviors. One significant result obtained in our study is a positive relationship between alcohol use and social media addiction. Social media addiction was also found to be significantly higher in participants with psychiatric illnesses. Additionally, our study revealed a positive relationship between female gender and social media addiction. We identified a positive relationship between single residents and social media addiction. Moreover, our study found a negative relationship between age and social media addiction scores.
Keywords: Residents (trainees), Social Media, Alcohol, Psychiatric Illness, Social Media Addiction.