Antlaşmaların yorumlanması bağlamında Uluslararası Yatırım Hukuku ve hukukun parçalanması
International Investment Law and fragmentation of law in context treaty interpretation
Yazar: ZEYNEP KURTOĞLU YENİPINAR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Uluslararası yatırım hukukundaki son gelişmeler, özellikle çevrenin korunması, sürdürülebilir kalkınma ve insan hakları alanlarında daha geniş kamu politikası hedeflerini uyumlaştırmaya yönelik önemli bir değişimi yansıtmaktadır. Tarihsel olarak, yabancı yatırımı teşvik ve korumaya odaklanmış olsa da yatırımcı-devlet uyuşmazlık çözümüne yönelik eleştirilerin ve sürdürülebilir kalkınmaya yapılan vurgunun artması, mevcut yatırım antlaşmalarının gözden geçirilmesi ve yeni yatırım antlaşmalarının oluşturulması önerileri ile sonuçlanan, kapsamlı reform çağrılarını teşvik etmiştir. Uluslararası yatırım hukuku, daha geniş kamusal hedefleri dikkate alacak şekilde geliştikçe, yatırım antlaşmalarının yorumlanmasında karşılaşılan sorunlar daha keskin bir şekilde ortaya çıkmıştır. Bu tez, yatırım antlaşmalarının, yatırımların korumasını daha geniş kamusal hedeflerle uzlaştırmak için nasıl yorumlanabileceğini ve uygulanabileceğini inceleyerek, yatırım antlaşmalarının yorumundaki sorunları araştırmaktadır. Tez, Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin yoruma ilişkin kurallarının, diğer yorum ilkeleri ve yorum yöntemleriyle birlikte, uluslararası hukuk düzeni içinde tutarlılığı teşvik etmek için nasıl kullanılabileceğini analiz etmektedir. Bu amaca ulaşmak için çalışmada, hakem heyetlerinin, yatırım antlaşmalarını uluslararası hukukun diğer ilgili alanları ışığında nasıl yorumladıkları incelenmektedir. Bu çerçevede, sistemik uyumlaştırma ilkesinin, uluslararası hukukun diğer alanlarıyla yatırım hukukunun uyumlu hale getirilmesindeki etkinliği araştırılmaktadır. Bu anlamda çalışma, yeni nesil uluslararası yatırım antlaşmalarının gelişen dilinin ve değişen konu ve amaçlarının, çevreye, insan haklarına ve sürdürülebilir kalkınmaya ilişkin kamusal çıkarlar ile yatırım hukukunu bütünleştiren dengeli bir yorum arayışını nasıl etkilediği incelenmektedir. Bu çalışma, uluslararası yatırım hukukunun, uluslararası hukukla bütünleşmeyi teşvik eden ve yatırımcı-devlet tahkiminin meşruiyetini arttıran dengeli bir yorumlayıcı yaklaşımı önermektedir. Uluslararası hukukun parçalanması olgusunun, uluslararası hukukun farklı alanları arasında tutarlılığın sağlanmasında zorluklar yarattığı açıktır. Bu araştırma ile uluslararası yatırım antlaşmalarının yorumlanmasının, bu boşluğu doldurmak ve nihayetinde uluslararası hukuk sisteminin genel uyumunu güçlendirmek için nasıl bir araç olarak kullanılabileceği incelenerek, bu bağlamda devam eden tartışmalara katkıda bulunulması amaçlanmaktadır.

Abstract:
Recent developments in international investment law reflect a significant shift towards integrating broader public policy objectives, particularly in the areas of environmental protection, sustainable development, and human rights. Historically focused on promoting and protecting foreign investment, criticisms of investor-state dispute settlement and an increased emphasis on sustainable development have spurred calls for comprehensive reform, resulting in proposals to review existing investment treaties and create new investment treaties. As international investment law has evolved to take account of broader public objectives, the problems of interpreting investment treaties have become more acute. This thesis explores the problems of treaty interpretation by examining how investment treaties can be interpreted and applied to reconcile investment protection with broader public objectives. It analyses how the rules of interpretation of the Vienna Convention on the Law of Treaties, alongside principles and other methods of interpretation, can be used to promote consistency within the international law order. To this end, the study examines how tribunals interpret investment treaties in the light of other relevant areas of international law and explores the effectiveness of the systemic integration approach in harmonizing investment protection with other areas of international law. This thesis examines how the evolving language, object and purpose of new generation international investment agreements influence the pursuit of a balanced interpretation that integrates environmental, human rights, and sustainable development concerns with investment law. This study proposes a balanced interpretative approach to international investment law that promotes integration with international law and enhances the legitimacy of investor-state arbitration. The fragmentation of international law creates difficulties in achieving coherence between different international law areas. This research aims to contribute to the ongoing international law debate in this regard by examining how the interpretation of international investment treaties can be used as a tool to fill this gap and ultimately strengthen the overall coherence of the international law system.