Bir Aile Hekimliği birimi'ne başvuranlarda sigara içen ve içmeyenlerin benlik saygısı ölçeği ve vücut algısı ölçeği sonuçlarının karşılaştırılması
Comparison of the results of the self esteem scale and body perception scale of smokers and non-smokers applied to a family medicine unit
Yazar: BAŞAK GÜNER
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN GÖRPELİOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Beden imajı = Body image ; Benlik saygısı = Self esteem ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Amaç: Bu araştırma sigara içen ve içmeyen bireylerin kişisel özellikleriyle birlikte benlik saygısı ve vücut algısı değerlendirilerek aralarındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. 
        Gereç ve Yöntem: Araştırmamız 01.02.2020-01.07.2020 tarihleri arasında Ankara Yenimahalle 4'nolu aile sağlığı merkezi 0625235'nolu aile hekimliği birimine herhangi bir nedenle başvuran kişilerle yapılmıştır. Çalışmada hasta seçimi için sistematik olarak ilgili birime başvuran hastalardan protokol numarası tek olanların ilk 20'si çalışmaya alınmıştır. Araştırma kapsamında hazırlanan ''Sosyodemografik Veri Anketi''ile daha önce Türkçe geçerliliği ve güvenilirlik çalışması yapılmış olan''Vücut Algısı Ölçeği'' ve ''Benlik Saygısı Ölçeği'' araştırıcı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Çalışma verileri incelenirken tanımlayıcı istatistiksel yöntemler (frekans, ortalama, ortanca, yüzde); gruplar arası farklılıklar incelenirken normal dağılım gösteren niceliksel veriler için T testi, normal dağılım göstermeyen niceliksel değişkenler için ki-kare testi uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 21 programı kullanılarak analiz edilmiştir.
           Bulgular: Çalışmamız 123 (%49,01) sigara içen (vaka) ve 128 sigara içmeyen (%50,99) (kontrol) olmak üzere toplam 251 kişi ile yapılmıştır. Çalışmaya katılan kişilerin yaş ortalaması 42,0±12,16 (minimum 18, maksimum 76)'dır. Çalışmaya katılan 119 (%47,41) kişi kadın ve 132 (%52,59) kişi erkektir. Ortalama 13,57±8,64 (minimum 1 maksimum 40) günlük/adet sigara içiciliği saptanmıştır. Vaka grubunda 12 paket yıl (minimum 0,2, maksimum 48) paket yıl sigara içicilik ortalaması saptanmıştır. Ailede sigara içenlerin varlığı ve eğitim durumları ile sigara içme davranışı arasında anlamlı ilişki saptanmıştır(p<0,01). Sigara içen ve içmeyenler Rosenberg ölçeğine göre karşılaştırıldığında depresif duygudurum, hayalperestlik, kişilerarası tehdit hissetme, anne baba ilgisi ve psişik izolasyon alt ölçeklerinde anlamlı fark saptanmıştır(p<0,01). Vücut algısı ölçeği ile sigara içen ve içmeyenler arasında anlamlı fark saptanamamıştır.
           Sonuç: Sigaraya başlama ve sigara içme davranışının sürdürülmesindeki nedenlerin belirlenmesi ile bağımlılık konusunda etkin müdahaleler gerçekleştirilebilir. Bu kapsamda ülkemizde daha geniş katılımın olduğu, farklı bölgelerde uygulanmış, karşılaştırılabilir yöntemlere dayanan, belli aralarla tekrarlanan çalışmalara gereksinim vardır.
        Anahtar Kelimeler: Sigara İçme, Benlik Saygısı , Vücut Algısı

Abstract:
Objective: This study was conducted to reveal the relationship between smokers and non-smokers by evaluating their self-esteem and body perception along with their personal characteristics.
Materials and Methods: This study was carried out among applicants who are registered to number 0625235 family physician in Ankara, who applied for any reason to the family health center during the period of 01.02.2020-01.07.2020. The first 20 of the patients with a single protocol number were included in the study. To reach the targets of the study, a Personal Information Form developed by the researchers, Rosenberg Self Esteem Scale and Body Perception Scale were used. Descriptive statistical methods(frequency, mean, median, percentage) were used when examining study data . While examining the differences between groups , T test was used for quantitative data for normal distribution,  chi-square test was used for not normally distrubution. For the analysis of the data, SPSS for Windows 21.0 program was used.
 Results:  123 (49.01%) current smokers (cases) 128 (50.99%) never smokers (controls) are included.The average age of the participants in the study was 42.0 ± 12.16 (minimum 18, maximum 76). 119 participant (47.41%) were female and 132 (52.59%) participant were male. Average daily smoking was determined as 13.57 ± 8.64 (minimum 1 maximum 40). In the case group 12 pack years of smoking average was determined. A significant relationship was found between smoking behaviour and the presence of smokers in the family and education  (p <0.01).When smokers and non-smokers were compared according to the Rosenberg scale, a significant difference was found in the subscales of depressive mood, delusions, feeling of interpersonal threat, parental interest, and psychic isolation (p<0.01).There was no significant difference between the body perception scale and smoking behaviour.
Conclusions: Effective interventions can be developed about dependency with determining the reasons of starting smoking and maintaining smoking behavior .We  need more  studies with wider participation applied in different regions, based on comparable methods and repeated periodically in our country.                  Keywords: Smoking, Self-Esteem , Body Perception.