Kronik hastalıkalrda bitkisek ürün kullanımı
Herbal product and food use in chronic diseases
Yazar: CEM BİÇEN
Danışman: PROF. DR. M. TEKİN AKPOLAT
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Bitkisel ürünler = Vegetable products ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Toplum = Society

Özet:
AMAÇ: Günümüzde hastalıkların tanı ve tedavisinde sağlanan gelişmeler sayesinde insan ömrü uzamakta ve toplumda kronik hastalığa sahip bireylerin sayısı artmaktadır. Bitkisel ilaçlarla ilgili bilimsel araştırmaların yetersizliği, bu konuda uygun yönetmelik, kontrol mekanizmalarının ve yeterli bilgilendirmenin olmaması, sözlü ve basılı yayın organları tarafından yapılan yayınlarında etkisiyle bitkisel ilaç kullanımını halk sağlığı açısından önemli bir sorun haline getirmiştir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 2000 yılındaki raporunda; Avrupa, Avustralya ve Kuzey Amerika'da yaşayan insanların %50'sinin tamamlayıcı ve alternatif tıp (TAT) yöntemlerinden birini kullandığını ve bu yöntemler içinde de en çok kullanılanların bitkisel ilaçlar olduğunu açıklamıştır. Ülkemizde de bu durum benzerdir. Çalışmamızın amacı bölgemizde kronik hastalığı olan bireylerin; demografik özelliklerini, bitkisel ürün kullanım oranını, kullanılan ürünleri, kullanım sıklığını, kullanım süresini, bilgi kaynaklarını, doktorlarına bu konuda bilgi verip vermediklerini, kullanılan bitkisel ürünlerin hastalığına olumlu ya da olumsuz etkilerini, kullanılan ürünlerin maliyetini araştırmaktır.GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırma, Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları servisinde yatan ve İç Hastalkları polikliniğine başvuran hastalar üzerinde 01/ Nisan/ 2010- 30/ Eylül/ 2010 arasında yapılmıştır. Araştırmaya kronik böbrek hastaları, hipertansiyon hastaları, diyabetes mellitus (DM) hastaları, kronik karaciğer hastaları, kronik hematoloji ve onkoloji hastaları alınmıştır. Her bir hastalık grubundan 100 hasta olmak üzere toplam 600 hasta çalışmaya alınmıştır. Hastalarla ilgili veri toplanmasında 23 sorudan oluşan bir anket formu kullanılmıştır. Veriler hastalarla yüz yüze görüşme yoluyla elde edilmiştir. Windows ortamında SPSS 17.0 istatistiksel paket programı kullanılmıştır.SONUÇLAR VE ÖNERİLER: Çalışmamızda Bitkisel ürün kulanım oranını %33.2 olarak saptadık. Hastaların büyük bir kısmı kullandığı bitkisel ürün hakkında bilgi kaynağını komşu, akraba, arkadaş ya da televizyon, radyo (%80.4) olarak belirtirken, hastaların %39.2' si kullandığı bitkisel ürün hakkında araştırma yapmadığını belirtmiştir. Hastaların %81.4' ü kullandığı bitkisel ürün hakkında doktoruna bilgi vermediklerini belirtmişlerdir. En sık bitkisel ürün kullanan hastalık grubu hipartansiyon grubu (%53) iken en az bitkisel ürün kullanan grup ise kronik karaciğer hastalıkları grubudur (%23). En sık kullanılan bitkisel ürünler limon, sarımsak, ısırgan otu, maydanoz ve hazır preparatlardır. Eğitim düzeyi yüksek olan grupta bitkisel ürün kullanımı daha fazladır. Aylık maliyet büyük oranda 0-50 Türk Lirası (TL) arasındadır (%73.1). Kronik hastalıklarda bitkisel ürün kullanımı önemli bir toplum sağlığı sorunudur. Bitkisel ürün kullanan hastaların bu konuda doktorlarına bilgi vermemesi, bitkisel ürün ve karışımlarının denetimsiz şekilde satışının yapılması, özellikle yazılı ve görsel basında işin ehli olmayan kişiler tarafından bilimsellikten uzak çıkar amaçlı yayınlar yapılması bu sorunu daha da karmaşık hale getirmektedir. Toplumun doğru şekilde yönlendirilmesi için Sağlık Bakanlığı, doktorlar ve medyaya önemli görevler düşmektedir.ANAHTAR KELİMELER: Kronik hastalık, bitkisel ürün, toplum sağlığı

Abstract:
OBJECTIVE: In recent, by means of the developments in diagnosis and treatment of the diseases, human life is being prolonged and the number of the individuals that have chronic diseases in community is being increased. Insufficiency of scientific investigations about herbal medicines, the lack of appropriate regulations, control mechanism and sufficient informing about this subject turned the herbal medicine use into a big problem about the public health by also the effect of the broadcasts that were published by verbal and printed press organs. In the report of World Health Organisation that was published in 2000, it interpretted that % 50 of the people who were living in Europe, Australia and North America were using one of the complemantary and alternative medicine methods and the most common used method among these was herbal medicines. Tis condition is also similar in our country.The aim of our study was to investigate the demographial features of the individuals that have chronic disease in our region, herbal medicine use rate, used products, use frequency, use duration, information sources, whether they were giving information to their praticians about this subject, the positive or negative effects of used herbal products to their disease and cost of used products.MATERIAL AND METHOD: The investigation was performed on the patients who stayed in Samsun Ondokuz Mayıs University Medicine Faculty Hospital Internal Diseases Department and applied to Internal Diseases policlinics between April 1 2010 and September 30 2010. Chronic renal failure patients, hypertension patients, diabetes mellitus patients, chronic liver disease patients, chronic heamatology and oncology patients were included in the investigation. Totally 600 patients being on 100 patients from the each disease group were included in the study. A questionnaire form that was consisted from 23 questions was used in collecting data about the patients. Data were obtained by in person meeting by the patients. SPSS 17.0 for Windows packaged software was used.CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS: In our study, we determined the herbal use rate as 33.2 %. Whereas the majority of the patients defined the source of information about the herbal product they used as neighbour, relative, friend or television and radio (80.4 %), 39.2 % of patients defined that they didn't make investigation about the herbal product they used. 81.4 % of the patients defined that they didn't give information to their clinicians about the herbal product they used. Whereas the most common herbal product using disease group is hypertension group (53%), the least herbal product using disease group is chronic liver diseases group (23%). The least used herbal products are lemon, garlic, stinger, parsley and ready preparates. Herbal product use is much more in overeducated group. Monthly cost is usually 0-50 Turkish Liras (73.1 %). Use of herbal products in chronic diseases is an important public health problem. Because the patients that use these herbal products don?t instruct to their clinicians, sailing of herbal product and assortments is uncontrolled and benefit-oriented and unscientific broadcasts are published in verbal and printed press; this problem becomes more complex. To direct the public correctly, important missions fall to health board, clinicians and media.KEYWORDS: Chonic diseases, herbal product, public health.