Dönüşümcü liderlik perspektifinden yenilikçi iş davranışının analizi: Otel işletmeleri üzerine bir araştırma
Analysis of innovative work behavior from the perspective of transformational leadership: A research on hotel enterprises
Yazar: ALİ ÇETİNKAYA
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN AĞRAŞ
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bireysel yenilikçilik = Individual innovativeness ; Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Liderlik = Leadership ; Otel işletmeciliği = Hotel business ; Oteller = Hotels ; Yenilikçi davranış = Innovative behaviour ; Yenilikçi iş davranışı = Innovative work behavior

Özet:
Bu çalışmanın amacı, turizm sektörünün önemli unsurlarından olan konaklama tesisleri içerisinde yer alan otel işletmeleri özelinde dönüşümcü liderlik bakış açısından yenilikçi iş davranışını incelemektir. Bununla birlikte, dönüşümcü liderliğin yenilikçi iş davranışı üzerinde etkisi üzerine değerlendirme yapılmasının yanı sıra otel işletmelerinde gerçekleşen yenilikçilik faaliyetlerini ortaya koymaktır. Literatürdeki teori ve uygulamaların sınırlılığından dolayı keşifsel ve tanımlayıcı araştırma yaklaşımlarının birlikte kullanıldığı araştırmanın evrenini, İstanbul ilinde faaliyet gösteren Kültür ve Turizm Bakanlığı listesinde yer alan 5 yıldızlı otel işletmeleri oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup araştırma verileri, yarı yapılandırılmış mülakat tekniği ile elde edilmiştir. Araştırma sonucunda otel işletmesi yöneticilerinin dönüşümcü liderliğe en fazla yatkın oldukları boyutun bireysel destek boyutu olduğu saptanmıştır. Otel işletmeleri yöneticilerinin dönüşümcü liderliğe yatkınlık düzeylerinin en az olduğu boyutun ise ilham verici motivasyon olduğu belirlenmiştir. Yenilikçiliğe pozitif yaklaşan yöneticilerin otel işletmelerinde yenilikçilik faaliyetlerine; müşteri memnuniyeti oluşturma, teknolojiye ayak uydurma, etkin reklam ve pazarlama faaliyetleri yürütme, rekabet avantajı sağlama ve karlılığı artırma odaklı yaklaştıkları tespit edilmiştir. Yenilikçiliğe negatif yaklaşan otel yöneticilerinin ise yenilikçi faaliyetlerini riskli, yüksek maliyetli buldukları ve bütçe sınırlılıklarından ötürü yenilikçi faaliyetlere pozitif yaklaşmadıkları belirlenmiştir. 15 otel işletmesinde yenilikçilik faaliyetleri gerçekleştiği tespit edilmiştir. 10 otel işletmesinde ise; son 2 yıl içerisinde gerçekleştirilen bir yenilik faaliyetinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Yöneticiler, otel işletmelerinde gerçekleştirilen yenilikçi fikirlerin kaynağını sırasıyla; çalışanlar, yöneticiler, müşteriler, rakipler, tedarikçiler ve diğer olarak belirtmiştir. Yapılan analizler neticesinde otel işletmelerinde yenilikçi iş davranışının; öncüller, eylemler ve uygulama olarak üç aşamada gerçekleştiği belirlenmiştir. 
Otel işletmeleri yöneticilerinin yenilikçiliğe yaklaşımlarının dönüşümcü liderlik özellikleri bağlamında incelenmesinden elde edilen sonuçlar; yöneticilerin, dönüşümcü liderlik özellikleri gösterip göstermemeleri ile yenilikçiliğe yaklaşımları arasında hem pozitif hem de negatif anlamda açık ve belirgin bir ilişkinin olmadığını göstermektedir.

Abstract:
This study aims to examine innovative work behavior from the perspective of transformational leadership, in hotel enterprises, which is one of the important elements of the tourism sector. In addition to evaluating the effect of transformational leadership on innovative work behavior, innovation activities in hotel enterprises will be tried to be revealed. Due to the limitations of theory and practices in the literature, the universe of the research, in which exploratory and descriptive research approaches are used together, consists of 5-star hotel businesses operating in the province of Istanbul, which is in the list of the Ministry of Culture and Tourism. A qualitative research design was used in the study and the research data were analyzed by semi-structured interview technique. As a result of the research, it was determined that the dimension that hotel managers are most prone to transformational leadership is the dimension of individualized consideration. It has been determined that the dimension in which hotel managers have the least tendency to transformational leadership is inspirational motivation. It has been determined that managers who approach innovation positively are focused on creating customer satisfaction, keeping up with technology, conducting effective advertising and marketing activities, providing a competitive advantage, and increasing profitability. Therefore hotel managers, who approach innovation negatively, find their innovative activities risky and costly and do not approach innovative activities positively due to budget constraints. In addition, it has been revealed that there are innovation activities in 15 hotels out of 25 hotels in the last 2 years. Managers, respectively, see employees, managers, customers, competitors, suppliers, and others as a source of innovative ideas. As a result of the analysis, three stages have been determined to take place in innovative work behavior in hotel businesses which are premises, actions, and implementation.
The results obtained from the analysis of hotel managers' approaches to innovation in the context of transformational leadership characteristics that there is no clear and significant relationship between managers' transformational leadership characteristics and their approaches to innovation, both in positive and negative terms.