Acil serviste çocuklarda damar yolu açma işlemine yönelik oluşan korku ve anksiyete üzerine müzikli-hareketli oyuncakların etkisi
The effect of music-moving toys on fear and anxiety in children during venipunture in the emergency department
Yazar: TUĞBA NUR KARACA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMRAN ÇEVİK GÜNER
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Acil Tıp Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Anksiyete = Anxiety ; Dikkat dağıtma = Distraction ; Kan alma = Bloodletting ; Korku = Fear ; Oyuncak = Toy

Özet:
Bu çalışma; 4-6 yaş grubu çocuklarda damar yolu açma işlemi öncesi çocuğu işleme hazırlamaya yönelik dikkati başka yöne çekme yöntemi olarak kullanılan müzikli-hareketli oyuncakların, çocuğun yaşadığı korku ve anksiyete üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla randomize kontrollü, deneysel olarak gerçekleştirildi.
Araştırmanın evrenini Temmuz2018-Kasım 2018 tarihleri arasında Tokat Devlet Hastanesi Çocuk Acil Servisine başvuran ve damar yolu açılması işlemine gerek duyulan 4-6 yaş arası tedavi için başvuran çocuklar, örneklemini ise vaka seçim kriterlerine uyan 60 çocuk ( kontrol:30, deney:30) oluşturdu. Veri toplama araçları olarak; Bilgi Formu, Çocuk Korku Ölçeği (ÇKÖ) ve Çocuk Anksiyete Skalası- Durumluluk (ÇAS-D)  Formu kullanıldı. Ayrıca çocukların işlem öncesi, sırası ve sonrası korku ve anksiyete puanları ile birlikte fizyolojik parametreleri (nabız, solunum ile oksijen saturasyonu değerleri) ve ağlama süreleri kayıt edildi. Çocukların korku düzeyi, çocuğun yanındaki ebeveyni ve araştırmacı tarafından da ÇKÖ formu ile değerlendirildi. Deney grubundaki çocuklara müzikli-hareketli oyuncak eşliğinde damar yolu açıldı.             
 Veriler ortalama, standart sapma, frekans ve yüzdelik dağılım, normal dağılım gösteren verilere ki-kare testi, bağımsız gruplarda t testi, varyans analizi, normal dağılım göstermeyen verilerde Mann-Whitney U testi,  Kruskal- Wallis testi,  tekrarlı ölçümler için tek faktörlü varyans analizinin parametrik olmayan karşılığı olan Friedman testi, ikili kıyaslamalarda Wilcoxon testi ile SPSS 20.0 paket programı kullanılarak değerlendirildi.
Araştırma sonucunda; deney ve kontrol grubundaki çocukların damar yolu açma işlemi sırasında korku ve anksiyete puanları karşılaştırıldığında aralarında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı(p˃0,05). Ayrıca çocukların işlem sırası fizyolojik parametreleri (nabız, solunum, oksijen saturasyonu) ve ağlama süresi yönünden de deney ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı saptandı(p>0,05)
Sonuç olarak; damar yolu açma işlemi sırasında çocukların korku ve anksiyetelerini azaltmak amacıyla dikkati dağıtma yöntemi olarak kullanılan müzikli-hareketli oyuncakların etkili olmadığı bulundu (p>0,05). Gelecekteki araştırmaların, müzikli-hareketli oyuncakların uygulaması etkinliğinin farklı ağrılı ve stresli uygulamalarda ve farklı yaş gruplarında kanıt temelli çalışmalarla desteklenmesi ve farklı dikkati dağıtma yöntemleri ile karşılaştırılması şeklinde yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler Çocuk, Korku, Anksiyete, Damar yolu açma, Dikkati farklı yöne çekme, Oyuncak

Abstract:
This study was implemented as a randomized controlled experimental study for
the purpose of determining the impact of music-moving toys used as a distraction
method to prepare children in the age range of 4-6 years to the procedure of establishing
intravascular access on fear and anxiety experienced by children.
While the target population of the study consisted of children in the age range of
4-6 years who had applied to the Pediatric Emergency Service of Tokat Public Hospital
for treatment and needed the procedure of establishing vascular access between July
15th, 2018- November 15th, 2018; The sample consisted of 60 children (control: 30,
experimental: 30) who met the case selection criteria. Information Form, Child Fear
Scale (CFS) and Child Anxiety Scale-State (CAS-S) Form were used as data collection
tools. In addition, the children's fear and anxiety scores before, during and after the
procedure, physiological parameters (pulse, respiration and oxygen saturation (SpO2
values)) and crying durations were recorded. The children's fear levels were also
assessed by their parents and the researcher with CFS form. The procedure of
establishing vascular access was applied to the children in the experimental group in
company with music-moving toys.
The data were assessed using; mean, standard deviation, frequency and
percentage distribution, chi-square test for normally distributed data, independent
samples t-test, variance analysis, Mann-Whitney U test for non-normally distributed
data, Kruskal-Wallis test, Friedman test with a non-parametric equivalent of single
factoral variance analysis for repetitive measurements, Wilcoxon test for pairwise
comparisons, the intra-class correlation analysis to assess observer consistency and
SPSS 20.0 package software. 
As a result of the study, comparing the fear and anxiety scores of the children in
the study and control groups during the procedure of establishing vascular access; it was
determined that there was no statistically significant difference between them (p˃0,05).
In addition, there was no statistically significant difference between the study and
control groups in terms of the children's physiological parameters (pulse, oxygen
saturation) and crying durations during the procedure, either (p>0,05)
As a consequence; it was found that music-moving toys which were used as a
distraction method for reducing children's fear and anxiety during the procedure of
establishing vascular access were not effective. It is recommended that future studies
focus on supporting the effectiveness of music-moving toys in different painful and
stressful conditions and in different age groups with evidence-based researches and
making comparisons with different distraction methods.

Keywords: Child, Fear, Anxiety, Establishing intravascular access, Distraction,
Music-moving toys