Böbrek yetmezliği bulunmayan hastalarda tek taraflı akut obstrüksiyon sebebiyle gelişen hidronefrozun tedavisinde üreteral double j kateter yerleştirilmesi ile perkütan nefrostomi uygulamasının böbrek fonksiyonları ve hayat kalitesi üzerine etkilerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Comparison of double j stent placement and percutaneous nephrostomy catheter insertion in patients with unilateral hydronephrosis caused by acute obstruction and with no renal failure on renal function and quality of life: a retrospective evaluation
Yazar: KUBİLAY SABUNCU
Danışman: PROF. DR. KEMAL SARICA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Hidronefroz = Hydronephrosis ; Kateterizasyon = Catheterization ; Nefrostomi-perkütan = Nephrostomy-percutaneous ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Üretra = Urethra

Özet:
Giriş
Bu çalışmanın amacı tek taraflı üriner sistem obstrüksiyonlarında double J katater ve perkütan nefrostomi katateri uygulamalarının mevcut obstrüksiyonun giderilmesindeki etkinliklerini karşılaştırmak, ayrıca bu uygulamaların hastaların hayat kaliteleri üzerine etkilerini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem
Aralık 2014 ve Aralık 2016 tarihleri arasında kliniğimize başvurmuş olan taş hastalığı veya onkolojik sebeplerden dolayı tek böbreğinde hidronefroz gelişmiş hastalar retrospektif olarak çalışmaya dahil edildi. Hastaların yapılan işleme ait kayıtları taranarak double J stent takılan ve perkütan nefrostomi kateteri takılmış olan hastalar ayırıldı. Hastalar çalışmaya dahil edilirken; 18 yaş üzerinde olmaları, diğer böbrek fonksiyonunun normal olmasına dikkat edilmiş, işlem öncesi hemodialize giren hastalar çalışma dışı bırakılmıştır. Engel iskelet deformitesi olan, kanama diyatezi bulunan, üreter darlığı veya anatomik üreter anomalisi bulunan, gebeliği olan ve aktif üriner enfeksiyonu tespit edilen olgular çalışma dışı bırakılmıştır. Bu kriterleri sağlayan 42 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Bu hastaların yaşları, cinsiyetleri, vücut kitle endeksleri, komorbiditeleri olup olmadığı, daha önceden ürolojik operasyon geçirip geçirmedikleri, üriner sistemdeki obstrüksiyon süreleri (ilk kolik atağı veya görüntüleme ile tespiti), obstrüksiyon sebebi, obstrüksiyonun tarafı, obstrüksiyonun seviyesi, işlem öncesi hidronefroz derecesi, ultrasonografideki renal parankim kalınlıkları, işlem öncesi MAG-3 sintigrafi parametreleri (T1/2, Tmax, Tmax yarılanma süresi, split fonksiyon) ve SF-36 skoları ile işlem sonrası ultrasonografideki renal parankim kalınlıkları, işlem sonrası MAG-3 sintigrafi parametreleri ve SF-36 skorları karşılaştırıldı. 
Bulgular
Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 50.52±17.88 yıl olarak bulundu. Hastaların %42.9'u (n=18) erkek, %57.1'i (n=24) kadındı. Ortalama BMI 27.57±4.33 kg/m2 olarak bulundu. Obstrüksiyon sebepleri değerlendirildiğinde %76.2'sinin (n=32) obstrüksiyon sebebi taş iken, %23.8'inin (n=10) onkolojik sebeplerden olduğu izlendi. Olguların %42.9'una (n=18) double J stent ve %57.1'ine (n=24) nefrostomi uygulanmıştır. Uygulanan yöntem ile hastaların yaş, cinsiyet, BMI, komorbidite, operasyon öyküsü, obstrüksiyon sebebi ve süresi karşılaştırıldığında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Böbrek fonksiyonları değerlendirildiğinde işlem öncesi ve işlem sonrası kreatinin değerlerindeki değişim iki grupta da istatistiksel olarak anlamlı izlenmemiştir. MAG-3 sintigrafi ile böbrek fonksiyonları değerlendirildiğinde split fonksiyondaki işlem öncesi ve işlem sonrası değişim iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Olguların işlem öncesi (p=0.185) ve işlem sonrası (p=0.584) T1/2 ölçümleri, uygulanan yöntemlere göre anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0.05). Double-J stent uygulanan grubun işlem öncesine göre işlem sonrası T1/2 ölçümlerindeki düşüş istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0.001; p<0.01). Perkütan nefrostomi uygulanan grubun işlem öncesine göre işlem sonrası T1/2 ölçümlerindeki düşüş de istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0.001; p<0.01). Tmax'da izlenen düşüş de istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0.001; p<0.01). Hayat kalitesi SF-36 hayat kalitesi ölçeği ile değerlendirilmiş olup, olguların işlem öncesi (p=0.245) ve işlem sonrası (p=0.523) toplam fiziksel fonksiyon ölçümleri, uygulanan yöntemlere göre anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0.05). Double-J stent uygulanan grubun işlem öncesine göre işlem sonrası toplam fiziksel fonksiyon ölçümlerindeki artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0.020; p<0.05). Perkütan nefrostomi uygulanan grubun işlem öncesine göre işlem sonrası toplam fiziksel fonksiyon ölçümlerindeki değişim ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p=0.723; p>0.05). Olguların işlem öncesine göre işlem sonrası toplam fiziksel fonksiyon ölçümlerindeki değişim, uygulanan yöntemlere göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemektedir (p=0.949; p>0.05).
Sonuç
Obstrüksiyonu ortadan kaldırmak için kullanılan double-J stent ve perkütan nefrostomi değerlendirildiğinde; her ikisinin de obstrüksiyonu yeterli şekilde ortadan kaldırdığı, böbrek fonksiyonlarına etkilerinin benzer olduğu izlenmiş olup, hayat kalitesi açısından double-J kateterin fiziksel fonksiyonu daha az etkilediği bulunmuş olsa da bu konudaki üstünlüğü istatiksel olarak kanıtlanamamıştır.

Abstract:
Aim
The purpose of this study is to compare the efficacy of double J catheter and percutaneous nephrostomy catheter applications in eliminating current obstruction in unilateral urinary tract obstruction and to evaluate the effects of these applications on the quality of life of patients.
Patients and Methods
Patients with unilateral hydronephrosis due to stone disease or oncologic reasons who admitted to our department between December 2014 and December 2016 were included retrospectively. The records of the patients' procedures were taken out of database and patients with double J stents and percutaneous nephrostomy catheters were separated. When patients were included in the study; patients should be over 18 years old and other renal function should be normal. Patients entering hemodialysis before the procedure were excluded from the study. Subjects with skeletal deformities, bleeding diathesis, ureteric stenosis or anatomical ureteral anomalies, pregnant and active urinary infection were excluded from the study. 42 patients who met these criteria were included in the study. These patients' age, gender, body mass index, comorbidities, previous urological operations, obstruction durations in the urinary system (initial colic or imaging), obstruction site, obstruction side, obstruction level, hydronephrosis grade, renal parenchymal thicknesses, MAG-3 scintigraphy parameters, and SF-36 scores were collected. Preoperative and postoperative parameters are compared.
Results
The mean age of the patients included in the study was found to be 50.52 ± 17.88 years. 42.9% of the patients (n=18) were male and 57.1% (n=24) were female. The mean BMI was 27.57 ± 4.33 kg/m2. When obstructive causes were evaluated, it was observed that 76.2% (n=32) were obstructive stone and 23.8% (n=10) were oncological causes. In 42.9% of cases (n=18) double J stent and 57.1% (n=24) nephrostomy were performed. No statistically significant difference was found between the method and age, gender, BMI, comorbidity, operation history, obstructive cause and duration of the obstruction (p>0.05). When renal functions were evaluated, changes in serum creatinine values before and after treatment were not statistically significant in both groups. When kidney functions were assessed by MAG-3 scintigraphy, the pre-treatment and post-procedural changes in the split function were not statistically significant between the two groups. The T1/2 measurements of the cases before (p=0.185) and after (p=0.584) did not show any significant difference according to the methods applied (p>0.05). The decrease in T1/2 measurements was statistically significant (p=0.001; p<0.01). The decrease in T1/2 values after percutaneous nephrostomy was statistically significant (p=0.001; p<0.01). The decrease in T max was also statistically significant (p= 0.001; p<0.01). The quality of life SF-36 was assessed by the quality of life scale and the total physical function measurements before the procedure (p=0.245) and after the procedure (p=0.523) did not show any significant difference compared to the methods applied (p>0.05). The increase in the total physical function measurements after the procedure was found statistically significant (p=0.020; p<0.05). The change in total physical function measurements after percutaneous nephrostomy group was not statistically significant (p=0.723, p>0.05). There was no statistically significant difference in the total physical function measurements after the procedure compared to the pretreatment cases (p=0.949, p>0.05).
Discussion
When evaluating the double-J stent and percutaneous nephrostomy used to treat obstruction; both of them had adequately solve the obstruction and the effect on renal function was similar. Although it was found that the double-J catheter had less effect on physical status on quality of life, the superiority in this aspect could not be proved statistically.