Enerji bağımlılığı: Türkiye ve İsveç karşılaştırması
Energy dependence: Turkey and Sweden comparison
Yazar: SEMA DURSUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF TUNALI ÇALIŞKAN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Bölgesel Kalkınma İktisadı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Enerji = Energy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji politikaları = Energy policies ; Türkiye = Turkey ; İsveç = Sweden

Özet:
Bu çalışmada 2012 yılı Türkiye ve İsveç resmi girdi çıktı tabloları kullanılarak sektörel inceleme ile enerji bağımlılığı araştırılmıştır. Avrupa Birliği ile dünyada büyük bir etki yaratan sürdürülebilir çevre ve üretim politikası çeşitli anlaşmalar ve yaptırımlarla dünya üzerindeki pek çok ülkede uygulanmaya çalışılmaktadır. Bu bağlamda çalışmada ilk bölümde dünyadaki enerji sektörünün mevcut durumu ve yenilenebilir yenilenemez enerji kaynakları incelenmiş, ikinci bölümde ise Türkiye'deki enerji kaynakları ve enerji politikaları ile 1990 yılı sonrası enerji konusunda yaşanan gelişmeler aktarılmıştır. Üçüncü bölümde İsveç'in enerji kaynakları ve enerji politikaları ile 1990 yılından sonra enerjide yaşanan gelişmeler aktarılmış, dördüncü bölümde Türkiye ve İsveç'in enerji sektörleri karşılaştırılmış, Hirschman analizinden Türkiye'de kilit sektör olabilecek elektrik gaz buhar iklimlendirme, ana metal ve kimyasal ürünler sektörleri, İsveç için gıda imalatı sektörü olduğu anlaşılmıştır. Sektörel üretim çarpanına göre Türkiye için elektrik gaz buhar iklimlendirme sektöründe meydana gelen bir birimlik nihai talep artışı ekonomideki üretimi 3,040 birim kadar artıracaktır, kok ve rafine petrol sektörü de meydana gelecek bir birimlik nihai talep sonucu ekonomiyi 2,500birimlik üretim artışına götürecektir. İsveç için sektörel üretim çarpanına bakıldığında, kok ve rafine petrol sektöründe meydana gelecek bir birimlik nihai talep artışı 3,0135 birim ekonomideki üretimi tetikler iken elektrik gaz buhar iklimlendirme sektöründeki bir birimlik nihai talep artışı 1,7955 birimlik üretimi artırır. Ters ithalat matrisi analizi sonucunda Türkiye'nin halen birincil enerji kaynaklarında dış girdi bağımlısı olduğu görülmektedir.

Abstract:
In this thesis, by examining official input-output tables of Sweden and Turkey within sectoral analysis energy dependency has been studied. The sustainable environmental policy and sustainable production policy which have great impact in the world thanks to the European Union, are being tried to be implemented in several countries via various agreements and sanctions. In this context, the current status of the world energy sector, renewable and non-renewable energy resources have been examined in the first chapter of the study and in the second chapter; energy resources, energy policies and developments on energy policy of Turkey in the post-1990 have been introduced. In the third chapter Sweden's energy sources and energy policies and the developments in energy sector aftermath of the year of 1990 have been mentioned. In the fourth chapter, energy sectors of Turkey and Sweden have been compared and according to Hirschman Analysis, it has been revealed that the key sectors of Turkey are electricity, gas and steam and air-conditioning main metal and chemical products; for Sweden the key sector is food industry. According to the sectoral production multiplier, if there is one-unit increase of final demand in electricity, steam and air-conditioning sector; it will increase the production in economy up to 3,040 units in Turkey and also as a result of a one-unit increase in final demand in the coke and refined petroleum sector will increase the production up to 2.500 units. When the sectoral production multiplier value of Sweden is examined, one-unit increase in final demand of coke and refined petroleum sector triggers production with 3,0135 units in economy while one-unit increase in final demand of electricity, steam and air-conditioning sector causes 1,7955 units increase in production. As a result of import inverse matrix analysis it shows that Turkey is still dependent on external input from primary energy sources.