Odontojenik epitelyal lezyonlarda epitelyo-mezenşimal ilişkinin kimyasal ve ultrastrüktürel olarak değerlendirilmesi
Immunohistochemical and ultrastructural investigation of epithelial-mesenchymal interactions in odontogenic epithelial lesions.
Yazar: EMRE BARIŞ
Danışman: PROF. DR. TÜLİN OYGÜR
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Oral Patoloji Ana Bilim Dalı / Oral Patoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Patoloji = Pathology

Özet:
Odontojenik lezyonların büyük kısmının etyolojisi bilinmemekte,patogenezleri ise yaygın şekilde araştırılmaktadır. Bazı odontojenik lezyonlar agresifdavranış sergilerken, bazılarıysa oldukça ?masum? klinik seyirleriyle bilinirler. Bazalmembran (BM), epitel ve bağ doku tarafından üretilen bir yapı olup, epitelle bağdokuyu ayıran mekanik bariyerdir. BM, hücre proliferasyonu, diferansiyasyon,adhezyon, migrasyon gibi önemli hücresel olaylarda da görev alır. Epitelyal birdokunun gelişimi, BM'nın aktif düzenleyici olduğu epitelyo-mezenşimal ilişkileredayalıdır.Çalışmamızda odontojenik epitel dokusu içeren odontojenik lezyonlardaepitel ile komşuluğundaki BM ilişkisi incelenmiştir. Embriyonik dönemdeektomezenşimle karşılıklı etkileşime girerek odontogenezi gerçekleştiren epitelin, birlezyon oluşturmak üzere bağ dokuyla ne şekilde etkileşim içinde olduğunu anlamakistenmiştir.Bu çalışma Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Oral Patoloji BilimDalı arşivinde yer alan odontojenik epitelyal lezyonlara ait seksenbir vaka üzerindeyürütüldü. Bu lezyonlara ait kesitler PCNA, laminin, tenascin ve integrin antikorlarıylaboyandı. Ayrıca çalışmada elektron mikroskopta incelenecek olan vakalar, GaziÜniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Cerrahi Anabilim Dalı Kliniği'nden elde edilentaze ameliyat materyallerinin örneklenmesi ile elde edildi.Çalışmamızın sonucunda elektron mikroskobik değerlendirmede tümvakaların sağlam BM yapısı görüldü. Proliferatif indeksi en yüksek vakaların ABL,AOT ve KOT olduğu görülürken, tüm vakalarda BM boyunca laminin ve tenascinpozitifliğinin bulunduğu saptandı. ntegrinle AOT dışındaki tüm vakalarda bazaltabaka hücrelerinde pozitiflik mevcuttu. Bu bulgular ışığında laminin, tenascin veintegrinin odontojenik lezyonlardaki epitel-bağ doku ilişkisinde kendilerine özgügörevleri olan moleküller olduğu yorumuna ulaşıldı. Yanı sıra, BM'ın odontojenikepitelden köken alan tüm lezyonların gelişiminde olmazsa olmaz yapı olduğu,odontojenik lezyonların gelişimi ve epitel dokunun organizasyonu açısından BM'ınbirincil rolü oynadığı düşüncesine ulaşıldı.Anahtar Kelimeler: odontojenik lezyonlar, proliferatif indeks, adezyon molekülleri,bazal membran

Abstract:
Etiology of many of the odontogenic lesions is unknown and theirpathogenesis have been widely studied. Some odontogenic lesions presentsrecurrent and aggressive behavior, whilst others are known to have ?innocent? clinicalprognosis. Basement membrane (BM) is a mechanic barrier formed by bothepithelium and connective tissue in order to separate them. BM also plays major rolein important cellular events such as differentiation, adhesion and migration. BMregulates epithelio-mesenchymal interactions for the development of epithelial tissue.The aim of this study was to expose the interaction between theodontogenic epithelium and the connective tissue in the formation of odontogeniclesions. For this purpose we investigated the interaction between the epithelium andadjacent BM.This study included 81 odontogenic lesions archived in Gazi UniversityFaculty of Dentistry?s Oral Pathology Department. Histological slides were stainedwith PCNA, laminin, tenascin and integrin antibody. Fresh tissues of odontogeniclesions, supplied by the Oral and Maxillofacial Surgery department, were evaluatedon transmission electron microscope (TEM)TEM showed an intact BM in all lesions. In overall ameloblastoma,adenomatoid odontogenic tumor (AOT) and keratocystic odontogenic tumour had themost pronounced proliferative epithelium. The BM showed continuous laminin andtenascin expresion. Except AOT, all cases showed positive reactivity for integrin onthe basal cell layer. Therefore it can be hypothesized that BM originates fromodontogenic epithelium and plays a crucial role for epithelial organisation anddevelopment of all lesions. It can also be suggested that laminin, integrin andtenascin are the affector molecules for epithelial connective tissue interaction.Key Words: odontogenic lesions, proliferative index, adhesion molecules, basementmembrane