Hasta ve yakınlarının demografik özelliklerinin sağlık çalışanlarına şiddet eyleminde bulunma potansiyeli üzerine etkisi
The effect of demographic characteristics of patients and their relatives on the potential for violence against healthcare professionals
Yazar: AHMET BİLGE SÖZEN
Danışman: PROF. DR. HALİM İŞSEVER
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Hastalar = Patients ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlıkta şiddet = Violence in health ; Öfke = Anger ; Ölçekler = Scales ; Şiddet = Violence

Özet:
SOYA, öfke, düşmanlık ve saldırganlık düzeyi gibi faktörler araştırılarak sağlıkta şiddet konusun daha iyi anlaşılması amacıyla yapılan bu çalışmada yaşı 18'in üzerinde olan, sağlık personeline şiddet uygulamış 63, şiddet uygulamamış 63 adet hasta veya hasta yakınına Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği, Novaco Öfke Ölçeği ve Sağlık Okur-Yazarlığı Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen kesikli veriler, sayı ve yüzde, süreklilik gösteren veriler ortalama +/- standart sapma (medyan) (min-mak) olarak sunulmuştur. Çalışmada kullanılan ölçeklerden elde edilen puanların normal dağılıma uygunlukları Kolmogorov-Smirnov test ile analiz edilmiştir. Gruplara ait parametrik veriler iki grup arasında bağımsız gruplarda t-testi, ikiden fazla gruplarda tek yönlü varyans (ANOVA) analizi ile değerlendirildi. Çoklu karşılaştırma testleri Tukey test ile yapıldı. Normal dağılıma uygunluk göstermeyen değişkenlerde; iki grup arasında Mann Whitney U test, ikiden fazla olan gruplarda Kruskall Wallis test ile analiz edildi. Çoklu karşılaştırma testleri Dunn's test ile yapıldi. İki değişken arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile, değişkenler normal dağılım göstermiyor ise Spearman korelasyon analizi ile değerlendirildi. İki grup arasında Kategorik değişenlerin homojenite testi için, analizi ki-kare testi kullanıldı. 
Çalışmamızda erkeklerde düşmanlık puan ortanca değerleri ve şiddet uygulaması, 65 yaşın altındakilerde saldırganlık düzeyi ve şiddet uygulama sıklığı, sosyal güvencesi olan grupta şiddet uygulama sıklığı, birden fazla hastalığa sahip olan kişilerde öfke ve saldırganlık düzeyi, tedavi altında olanlarda düşmanlık, sözel saldırı puanları ve şiddet uygulama sıklığı, ortaokul ve yüksekokul/fakülte düzeyinde eğitim almış olanlarda düşmanlık puanı, şiddet uygulayanlarda düşmanlık, öfke ve saldırganlık puanları yüksek, sağlık okuryazarlık puanları düşük bulunmuştur. SOYA ortalama puanı 124,5'in üzerinde olanların saldırıda bulunma olasılığı, 124,5'in altında olanlara göre 0,25 oranında düşüktür.

Abstract:
In this study, which was conducted to better understand the issue of violence in health by investigating factors such as HL, anger, hostility and aggression level, 63 patients or their relatives over the age of 18, who commit to violence against health personnel, and 63 patients or their relatives who did not commit to violence, were given the Buss-Perry Aggression Scale, Novaco Anger Scale and Health Literacy Scale were applied. The discrete data obtained from the research are presented as numbers and percentages, and continuous data are presented as mean +/- standard deviation (median) (min-max). The conformity of the scores obtained from the scales used in the study to the normal distribution was analyzed with the Kolmogorov-Smirnov test. Parametric data of the groups were evaluated by t-test in independent groups and one-way analysis of variance (ANOVA) in groups of more than two. Multiple comparison tests were performed with the Tukey test. In the variables that do not conform to the normal distribution; Mann Whitney U test between two groups and Kruskall Wallis test in groups with more than two. Multiple comparison tests were done with Dunn's test. The relationships between the two variables were evaluated with Pearson correlation analysis, and if the variables did not show normal distribution, they were evaluated with Spearman correlation analysis. For the homogeneity test of categorical variables between the two groups, the analysis chi-square test was used. Logistic Regression analysis (Forward LR) was applied with the independent variables found to be significant between the two groups by taking the dependent variable of the violent/non-violent group. Statistical significance was accepted as two-way and p<0.05.
The median values of hostility score and use of violence in males, the level of aggression and frequency of violence in those under the age of 65, the frequency of violence in the group with social security, the level of anger and aggression in people with more than one disease, the hostility, verbal assault scores and violence in those under treatment, frequency, the hostility score of those with secondary and higher education/faculty level education, the hostility, anger and aggression scores of those who perpetrate violence were found to be high, and the health literacy scores were found to be low. Those with a SOYA average score above 124.5 are 0.25 less likely to attack than those below 124.5