Türkiye'de 2000 yılı itibariyle madde kullanan çocuklara ve gençlere yönelik uygulanan sosyal politikalar
Social policy implementations on drug-using children and youth as of 2000 in Turkey
Yazar: MURAT YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ELİF YÜKSEL OKTAY
Yalova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Sosyal Politika Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Gençler = Youngs ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Narkotikler = Narcotics ; Sosyal politika = Social policy ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmanın konusu, 2000'li yılların başlarında, psikoaktif madde kullanımı ile ilgili olarak
Türkiye'de hayata geçirilen sosyal politikaların oluşumunu içermektedir. Avrupa Birliği
uyum sürecindeki gelişmeler başta olmak üzere, kurumsal yapıların şekillenmesine ulusal ve
uluslararası faktörler etki etmektedir. Tarihsel süreç içerisinde, uygulama alanlarında olduğu
gibi, mücadele politikalarında da küresel değişimler yaşanmaktadır. Bu minvalde, madde
kullanan çocuk ve gençlere yönelik uygulanan ulusal politikaların etkilerindeki değişimlerin
ve oluşan yeni mücadele yöntemlerine sağlanan uyumun araştırılması hedeflenmiştir.
Çalışmada, her biri kavramsal olarak farklı yaklaşımlara ve değişimlere tabi olan "çocuk",
"genç", "sosyal politika", "madde" ve "bağımlılık" kavramları ele alınmıştır. Teknik olarak
yanlış kullanıldığı iddia edilen "uyuşturucu" kelimesinin aslında "psikoaktif madde" veya
teknik alanda kısaca "madde" olarak ifade edilmesinin gerekliliği vurgulanmış ve maddelerin
sınıflandırılmaları, çeşitleri, merkezi sinir sistemi üzerindeki etkileri, madde kullanım
bozukluğu ve bağımlılık hakkında bilgiler incelenmiştir.
Küresel bir sorun olarak madde kullanımı ve bağımlılık oranları, suç ve ölüm oranları gibi
madde kullanımına bağlı veriler, farklı parametrelere bağlı olarak, ulusal ve uluslararası
seviyedeki çeşitli kaynakların istatistik verilerinden ve raporlarından elde edilerek, mevcut
madde kullanımı ve bağımlılık oranları hakkında küresel, bölgesel ve ulusal olarak verilere
ulaşılmıştır. Psikoaktif madde kullanımı ile ilgili geliştirilen mücadele politikaları güncel
olarak araştırılmış ve farklı ülkelerden bazı örneklere yer verilmiştir.
Aynı doğrultuda Türkiye'nin konu ile ilgili mücadele politikaları ele alınarak, olumlu ve
olumsuz yönlerine vurgu yapılmış, yurt dışı örnekleri ile karşılaştırma olanağı içerisinde
önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The subject of this study involves the social policy implementations regarding the use of
psychoactive substances formated in Turkey in the early 2000s. Especially the adaptation
process to the European Union, national and international factors affect the shaping of
institutional structures. In the historical process, global changes are taking place in struggle
policies as well as in application areas. In this vein, it is aimed to inquire the effects of
national policies applied to children and youth using drugs and the adaptation to the new
methods of struggles.
In the present study, the concepts of "child", "adolescent", "social policy", "drug" and
"dependence" were addressed which are respectively subject to different approaches and
alterations. The need for expression by using the word "substance" instead of using the word
"depressant" which is allegedly in misuse was emphasized and information about
classifications, types, the effects on the central nervous system of drugs and addiction was
studied.
As a global concern, by obtaining the rates of, substance use, dependence, crimes and deaths
that are relevant to substance use in different parameters from the national and international
relevant institutions' statistics and reports, data on present drug use and dependence were
reached on global, regional and national means. The developed fight policies have been
researched in an update and some samples of different countries are given.
In that vein, by taking the policies of Turkey relevant to the subject, positive and negative
aspects were emphasized, suggestions were included in the opportunity to compare with
outland