Sokrat semineri tekniğinin sekizinci sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama ve eleştirel okuma becerilerine, okumaya yönelik tutum ve motivasyonlarına etkisi
The effect of Socratic seminar on students' reading skills, attitudes, motivation, and critical thinking skills
Yazar: ESENGÜL TAN HATUN
Danışman: PROF. DR. HALİL AHMET KIRKKILIÇ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eleştirel okuma = Critcal reading ; Motivasyon = Motivation ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sokrates semineri tekniği = Socratic seminar technique ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Amaç: Sokrat semineri tekniğinin sekizinci sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama ve eleştirel okuma becerilerine, okumaya yönelik tutum ve motivasyonlarına etkisini ve uygulama sürecine yönelik görüşlerini belirlemektir.
Yöntem: Araştırma, karma yöntem araştırması açıklayıcı ardışık desene göre tasarlanmış ve yürütülmüştür. Araştırma deney ve kontrol gruplarında kullanılan ders içeriklerinin hazırlanması, nicel ve nitel veri toplama araçlarının belirlenmesi, uygulama süreci, nicel sonuçların analizi, öğrenci görüşlerinin alınması ve nitel sonuçların analizi, araştırma sonuçlarının değerlendirilmesi, yorumlanması ve rapor yazılması aşamalarını içermektedir. Araştırmanın çalışma grubu; Erzurum'da 8. sınıfta öğrenim gören ve çok aşamalı örnekleme yöntemiyle seçilen 67 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılı bahar döneminde 2 deney ve 1 kontrol grubu olmak üzere 3 grupla sürdürülmüştür. Araştırmanın uygulama süreci; deney gruplarında Sokrat semineri tekniğine göre düzenlenen çalışma yaprakları, kontrol grubunda ise Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Türkçe ders kitaplarına göre düzenlenen çalışma yaprakları ile yürütülmüştür. Araştırmada veriler; Okuduğunu Anlama Başarı Testi, Eleştirel Okuma Ölçeği, Ergenlik Dönemi Okuma Tutum Ölçeği, Kişisel Bilgi Formu, Sokrat Semineri Öğrenci Görüşme Formu ve doküman incelemesi yöntemiyle toplanmıştır. Araştırmada nicel verilerin analizinde frekans, yüzde, Ki-Kare, Kruskal-Wallis H ve Dunnett T3 Post Hoc testleri; nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. 
Bulgular: Elde edilen bulgular; deney ve kontrol gruplarının okuduğunu anlama ve eleştirel okuma becerileri, okumaya yönelik tutum ve motivasyonları puan ortalamaları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğunu ve deney grubundaki öğrencilerin uygulama sürecine yönelik görüşlerinin olumlu olduğunu göstermektedir. 
Sonuçlar: Araştırmada Sokrat semineri tekniğinin öğrencilerin okuduğunu anlama ve eleştirel okuma becerilerini, okumaya yönelik tutum ve motivasyonlarını, uygulama sürecine yönelik görüşlerini olumlu yönde etkilediği ve araştırmanın nitel sonuçlarının nicel sonuçlarını desteklediği sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla Sokrat semineri tekniğinin öğrencilerin okuduğunu anlama ve eleştirel okuma becerilerini, okumaya yönelik tutum ve motivasyonlarını geliştirmek amacıyla kullanılabileceği önerisinde bulunulabilir. 
Anahtar Kelimeler: Sokrat semineri tekniği, Türkçe eğitimi, okuma becerisi, okuduğunu anlama becerisi, eleştirel okuma becerisi, okumaya yönelik tutum, okumaya yönelik motivasyon

Abstract:
Purpose: This study investigated the effect of the Socratic seminar technique on eighth graders' reading comprehension and critical reading skills and their attitudes and motivation toward reading. The study also examined eighth graders' views of the implementation process.
Method: The research was designed and conducted according to the mixed method research explanatory sequential design. The research involved preparing course contents for experimental and control groups, choosing quantitative and qualitative data collection tools, implementing, analyzing quantitative results, eliciting participants' views, analyzing qualitative results, evaluating and interpreting the findings, and writing a report.  The research was conducted in the spring semester of the 2018-2019 academic year. The sample consisted of 67 eighth graders in Erzurum, Türkiye. Participants were recruited using multistage sampling. The sample was divided into three groups: two experimental and one control group. The experimental groups used worksheets organized according to the Socratic seminar technique, while the control group used worksheets organized according to the Turkish Curriculum and Turkish textbooks. The data were collected using a Reading Comprehension Achievement Test, a Critical Reading Scale, an Adolescent Reading Attitude Scale, a Personal Information Form, and a Socratic Seminar Student Interview Form, and document analysis.
The quantitative data were analyzed using frequency, percentage, Chi-Square, Kruskal Wallis H and Dunnett T3 Post Hoc tests. The qualitative data were analyzed using descriptive and content analysis.
Findings: The results showed that the experimental groups had significantly higher mean reading comprehension, critical reading, attitude towards reading, and reading motivation scores than the control group. The experimental groups had positive views of the implementation process.
Conclusion: The results showed that the Socratic seminar technique positively affected students' reading comprehension and critical reading skills, their attitudes and motivation toward reading, and their views on the implementation process and that qualitative data supported the quantitative data. Therefore, the Socratic seminar technique can be used to improve students' reading comprehension and critical reading skills and their attitudes and motivation toward reading.
Keywords: Socratic seminar technique, Turkish education, reading skill, reading comprehension skill, critical reading skill, attitude toward reading, motivation toward reading