Sınıf öğretmenlerinin öğretimsel liderlik rolleri
Instructional leadership roles of classroom teachers
Yazar: FEVZİ BUYRUKCU
Danışman: Y.DOÇ.DR. YUSUF CERİT
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership

Özet:
Bu arastırmanın amacı; sınıf ögretmenlerinin ögretimsel liderlik rolleriniyerine getirme düzeylerine iliskin; okul yöneticisi ve ögretmenlerin görüslerinibelirlemek ve önerilerde bulunmaktır.Bu arastırma nicel bir arastırma olup, tarama modeli esas alınarakyapılmıstır. Arastırmaya iliskin veriler, Bolu ili merkez ilçe sınırları içerisindebulunan 20 ilkögretim okulunda görev yapan 41 okul yöneticisi (müdür, müdüryardımcısı) ve 208 sınıf ögretmeninin görüslerinden olusmaktadır.Bu arastırmada okul yöneticisi ve ögretmen görüsleri alınarak asagıdakisonuçlara ulasılmıstır.Okul yöneticileri, sınıf ögretmenlerinin arastırma kapsamında yer alan onboyut içerisindeki görevlerden; ?Egitim Programını Koordine Etme? görevini ?HerZaman?; bunun dısında kalan dokuz görevi ise ?Çogunlukla? yerine getirdikleriniifade etmislerdir.Ögretmenler ise sınıf ögretmenlerinin arastırma kapsamında yer alanögretimsel liderlik görevlerinden; ?Ögretimi Denetleme ve Degerlendirme?, ?Egitim?Programını Koordine Etme?, ?Ögrenci lerlemesini zleme?, ?VarlıgınıHissettirme?, ?Ögrencileri Ögrenmeye Özendirme?, ?Mesleki Gelisimini Saglama?ve ?Akademik Standartlar Gelistirme ve Uygulama? olmak üzere yedi görevi ?HerZaman? yerine getirdiklerini; bunun dısında kalan, ?Okulun Amaçlarını Gelistirme?,?Okulun Amaçlarını Açıklama? ve ?Ögretim Zamanını Koruma? gibi üç görevi ise?Çogunlukla? yerine getirdiklerini ifade etmislerdir.Sınıf ögretmenlerinin ögretimsel liderlik rollerini gerçeklestirmedüzeylerine iliskin okul yönetici ve ögretmen görüsleri arasında ?Okulun AmaçlarınıGelistirme? ve ?Okulun Amaçlarını Açıklama? boyutlarına iliskin görevlerde .05anlamlılık düzeyinde anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıstır. Bunun yanında; digerboyutlara iliskin görevlerde ise .05 düzeyinde anlamlı bir farklılık çıkmamıstır.Okul yöneticilerinin cinsiyet degiskenine göre, sınıf ögretmenlerininögretimsel liderlik rollerini yerine getirme düzeylerine iliskin görüsleri arasında; tümboyutlar ve bu boyutlara iliskin görevlerde .05 düzeyinde anlamlı bir farklılıkgöstermedigi sonucuna ulasılmıstır.Ögretmenlerinin cinsiyet degiskenine göre, sınıf ögretmenlerinin ögretimselliderlik rollerini yerine getirme düzeylerine iliskin görüsleri arasında; ?ÖgretimiDenetleme ve Degerlendirme?, ?Ögrenci lerlemesini zleme?, ?ÖgrencileriÖgrenmeye Özendirme? ve ?Akademik Standartlar Gelistirme ve Uygulama?boyutlarına iliskin görevlerde .05 düzeyinde anlamlı bir farklılık bulunmustur. Digerboyutlara iliskin görevlerde ise anlamlı bir farklılık bulunmamıstır.Okul yöneticilerinin mesleki kıdem degiskenine göre, sınıf ögretmenlerininögretimsel liderlik rollerini yerine getirme düzeylerine iliskin görüsleri arasında;?Okulun Amaçlarını Gelistirme?, ?Okulun Amaçlarını Açıklama?, ?ÖgretimiDenetleme ve Degerlendirme?, ?Egitim Programını Koordine Etme?, ?ÖgrencileriÖgrenmeye Özendirme? ve ?Akademik Standartlar Gelistirme ve Uygulama?boyutlarına iliskin görevlerde .05 düzeyinde anlamlı bir farklılık bulunmustur.Ögretmenlerinin mesleki kıdem degiskenine göre, sınıf ögretmenlerininögretimsel liderlik rollerini yerine getirme düzeylerine iliskin görüsleri arasında;?Okulun Amaçlarını Gelistirme? ve ?Ögretim Zamanını Koruma? boyutuna iliskingörevlerde .05 düzeyinde anlamlı bir farklılık bulunurken, diger boyutlara iliskingörevlerde ise anlamlı bir farklılık bulunmamıstır.Okul yöneticilerinin ögrenim durumu degiskenine göre, sınıfögretmenlerinin ögretimsel liderlik rollerini yerine getirme düzeylerine iliskingörüsleri arasında; ?Okulun Amaçlarını Açıklama? boyutunda .05 düzeyinde anlamlıbir farklılık bulunurken, Ögretmenlerde ise ögrenim durumu degiskenine göre, sınıfögretmenlerinin ögretimsel liderlik rollerini yerine getirme düzeylerine iliskingörüsleri arasında; ?Ögretim Zamanını Koruma? boyutunda .05 düzeyinde anlamlıbir farklılık bulunmustur. Her iki grupta da diger boyutlara iliskin görevlerde anlamlıbir farklılık bulunmamıstır.

Abstract:
The purpose of this study was to explore the opinions of the principals andclassroom teachers with regard to the classroom teachers? fulfilling their instructionalleadership roles as well as to make suggestions.This is a quantitative research, which has been conducted in the shade ofsurvey model. The data in this research were collected from 41 administreters(principal, deputy manager) and 208 classroom teachers working at 20 primaryschools located within Bolu central district boundaries.In this research the following results have been achieved by taking theopinions of superintendents and teachers.The superintendents have realized that classroom teachers ?always? fulfilltheir responsibility for the coordination of instructional program and they ?often?fulfill the remaining nine missions taking place in the scope of this research.The teachers on the other hand have realized that classroom teachers?always? fulfill the following seven missions; the supervision and evaluation ofinstruction, the coordination of instructional program, monitoring the students?progress, making students feel their existence, encouraging them to learn, providingthe professional growth, developing and carrying out academic standards. However,they realized that classroom teachers ?often? fulfill the remaining three missions asdeveloping goals of the school, expressing goals of the school and protectinginstruction period.t was found that differences a significant variety in the .05 signifance levelregarding to the dimensions of ?developing goals of the school? and ?expressinggoals of the school? between the opinions of the superintendents and teachers.However no significant differences the .05 signifance level regarding to the otherdimensions of missions has been seen.According to the gender variables of the superintendents, among the opinionsof classroom teachers about their fulfillment of instructional leadership roles, nosignificant variety in the .05 signifance level regarding to all dimensions andmissions has been found.According to the gender variables of the teachers, among the opinions ofclassroom teachers about their fulfillment of instructional leadership roles, asignificant variety in the .05 signifance level has been achieved with regard to themissions of supervision and evaluation of instruction, monitoring the students?progress, encouraging them to learn, developing and carrying out academicstandards. On the other hand, there is no significant variety in the .05 signifance levelregarding to the other dimensions of missions has been seen.According to the professional seniority variable of the superintendents, asignificant variety in the .05 signifance level has been achieved with regard to themissions of developing goals of the school, expressing goals of the school, thesupervision and evaluation of instruction, the coordination of instructional program,encouraging them to learn, developing and carrying out academic standards amongthe opinions of classroom teachers about their fulfillment of instructional leadershiproles.According to the professional seniority variable of the teachers, among theopinions of classroom teachers about their fulfillment of instructional leadershiproles, a significant variety in the .05 signifance level has been achieved with regardto the missions of developing goals of the school and protecting instructional period,whereas no significant variety has been found about the other missions.According to the educational level variable of superintendents, among theopinions of classroom teachers about their fulfillment of instructional leadershiproles, a significant variety in the .05 signifance level has been achieved in thedimension of explaining goals of the school. Moreover, according to the educationallevel variable of teachers, among the opinions of classroom teachers about theirfulfillment of instructional leadership roles, a significant variety in the .05 signifancelevel has been achieved regarding the protection of instructional period. But nosignificant variety has been found about other missions in both groups.