Çocuk merkezli oyun terapisinin çocuktaki kaygı düzeyine etkisinin incelenmesi
Investigation of The effect of child centered play therapy on anxiety level in children
Yazar: ELİF DEMİRER
Danışman: DOÇ. DR. HANİFİ PARLAR
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ayrılık kaygısı = Separation anxiety ; Depresyon = Depression ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Oyun terapisi = Game therapy ; Sosyal fobiler = Phobia-social ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Sürekli kaygı = Trait anxiety ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, çocuk merkezli oyun terapisinin çocuklardaki kaygı düzeyine
etkisini incelemektir. Araştırmada, "Yeniden Düzenlenen Okul Öncesi Kaygı Ölçeği",
"Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği" ve araştırmaya katılan bireylerin bilgilerini
edinmek üzere sosyodemografik bilgiler formu kullanılmıştır. Bu çalışma kapsamında
yürütülen araştırmanın modeli yarı deneysel bir araştırma modelinde olup, ön test ve son
test yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu İstanbul ilinin Başakşehir ve
Fatih ilçelerinde bulunan özel danışmanlık merkezlerine çeşitli kaygı sorunları nedeniyle
ebeveynleri tarafından getirilen 35 çocuk oluşturmaktadır. Bu çocukların 18'ini 4-6 yaş
aralığındaki çocuklar oluştururken 17'sini ise 8-11 yaş aralığındaki çocuklar
oluşturmaktadır. Örneklem grubunu oluşturan çocukların kaygı düzeyini ölçmek
amacıyla ebeveynlerine terapi öncesi ve sonrası doldurulmak üzere ölçekler verilmiştir.
Veriler SPSS 20 programı ile analiz edilmiştir. Analizden önce verilerin kontrolü ile
katılımcıların sayı ve yüzde dağılımlarını incelemek amacı ile frekans analiz yapılmıştır.
Çalışmanın veri analizi yapılırken veriler normallik sayıltılarını karşıladığı için
parametrik yöntemler kullanılmıştır. Gruplar arası farklar için Paired Simple T-Testi, Tek
Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Betimleyici İstatistikler kullanılmıştır. Sonuçların
güvenirliliği açısından p<0,05 anlamlılık düzeyi dikkate alınarak değerlendirme
yapılmıştır.
Araştırmanın bulgularına göre 4-6 yaş ve 8-11 yaş aralığındaki kaygı düzeyi
yüksek çocuklara uygulanan çocuk merkezli oyun terapisi sonucunda çocukların kaygı
düzeylerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Uygulama öncesi ve sonrası çocukların
kaygı düzeylerinin sosyodemografik değişkenlere göre karşılaştırılması sonucunda yaş,
kardeş sayısı ve anne baba birliktelik durumu 4-6 yaş arası çocukların kaygı düzeyine etki
etmediği sonucuna ulaşılmıştır. 4-6 yaş arasındaki kız çocukların toplam kaygı düzeyi
erkek çocuklara göre daha yüksek olarak bulunmuştur. Çalışmada okul öncesi 4-6 yaş
arasındaki çocukların babalarının eğitim düzeyine göre uygulama öncesi toplam kaygı
düzeylerinin farklılaştığı görülmüştür. Çocukların anne eğitim düzeylerine göre ise
uygulama öncesi 4-6 yaş arasındaki çocukların ayrılık kaygısı ve belirgin korkular
düzeylerinin farklılaştığı uygulama sonrasında ise çocukların yalnızca sosyal kaygı
puanlarının farklılaştığı görülmüştür. Kardeşleri olmayan 8-11 yaş çocuk grubunun
ayrılık anksiyetesi, panik, OKB, depresyon, toplam kaygı ve toplam depresyon düzeyleri kardeşi olan çocuklara göre daha yüksek bulunmuştur. Fakat çocuklara uygulanan çocuk
merkezli oyun terapisi sonrasında bu farklılığın ortadan kalktığı görülmüştür.
Araştırmada cinsiyete, anne baba eğitim düzeyine ve psikiyatri durumuna göre uygulama
öncesi ve sonrasında 8 yaş ve sonrası çocuk grubunun ayrılık anksiyetesi, panik, OKB,
depresyon, genel anksiyete, sosyal fobi toplam kaygı ve toplam depresyon düzeylerinde
farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında çocuk merkezli oyun terapisi
yönteminin terapistler tarafından kullanımı ve oyun terapisi alanında yapılacak bilimsel
çalışmaların yaygınlaştırılması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: çocuk merkezli oyun terapisi, ayrılık kaygısı, yaygın kaygı,
sosyal fobi, OKB, depresyon, sosyal kaygı, ayrılık kaygısı, 4-6 yaş, 8 yaş ve üzeri

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of child-centered play therapy on anxiety
levels in children. In the study, The reorganızed Preschool Anxiety Scale, Children's
Anxiety and Depression Scale and sociodemographic information form were used to
obtain the information of the individuals participating in the study. The model of the
research conducted within the scope of this study is a quasi-experimental research model,
and pre-test and post-test methods were used. The sample group of the study consists of
35 children brought by their parents to private counseling centers in Başakşehir and Fatih
districts of Istanbul province due to various anxiety problems. While 18 of these children
are between the ages of 4-6, 17 of them are children between the ages of 8-11. In order to
measure the anxiety level of the children in the sample group, scales were given to their
parents before and after the therapy. The data were analyzed with the SPSS 20 program.
Before the analysis, frequency analysis was carried out in order to control the data and to
examine the number and percentage distribution of the participants. While analyzing the
data of the study, parametric methods were used because the data met the assumptions of
normality. Paired Simple T-Test, One Way Analysis of Variance (ANOVA) and
Descriptive Statistics were used for differences between groups. In terms of the reliability
of the results, an evaluation was made considering the significance level of p <0.05.
According to the findings of the study, as a result of the child-centered play
therapy applied to children between the ages of 4-6 and 8-11 with high anxiety levels,
significant differences were found in the anxiety levels of children. As a result of
comparing the anxiety levels of the children before and after the application according to
sociodemographic variables, it was concluded that the age, number of siblings and parents
together did not affect the anxiety level of children between the ages of 4-6. The total
anxiety level of girls between the ages of 4-6 was found to be higher than boys. In the
study, it was observed that pre-school total anxiety levels of children between the ages of
4-6 differ according to the education level of their fathers. It was observed that the
separation anxiety and apparent fear levels of children between the ages of 4-6 before the
application differed according to the education levels of the children, and only the social
anxiety scores of the children after the application. Separation anxiety, panic, OCD,
depression, total anxiety and total depression levels were found to be higher in the 8-11
age group without siblings compared to children with siblings. However, it was observed that this difference disappeared after child-centered play therapy applied to children. In
the study, it was found that there was no difference in separation anxiety, panic, OCD,
depression, general anxiety, social phobia, total anxiety and total depression levels of the
child group before and after the application, according to gender, parents education level
and psychiatric status. In the research, it has been suggested to popularize play therapy
and scientific studies.

Keywords: child-centered play therapy, separation anxiety, generalized anxiety, social
phobia, OCD, depression, social anxiety, separation anxiety, 4-6 years, 8 years and over