Avrupa Birliği ülkelerinin enerji etkinliklerinin iki aşamalı network veri zarflama analizi ile incelenmesi
Investigation of energy efficiency of European Union countries with two-stage network data envelopment analysis
Yazar: FIRAT İBRAHİM YİLMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK KESKİN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Enerji = Energy ; İşletme = Business Administration
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Enerji = Energy ; Enerji verimliliği = Energy efficiency ; Etkinlik = Efficiency ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Verimlilik = Productivity

Özet:
Dünyada yaşanan iklim değişiklikleri, kuraklık, nüfus artışı ve artan enerji ihtiyacı ülkeler açısından enerjiyi bir güç unsuruna dönüştürmektedir. Yazındaki incelemelerde enerji etkinlik değerlendirme çalışmalarının büyük bölümünün belirli bir alanda enerji kaynakları ya da enerji türü özelinde gerçekleştirildiği görülmüştür. Ancak, Avrupa Birliği ülkelerinin enerji performanslarını veya etkinliklerini inceleyen az sayıda çalışmaya rastlanmaktadır. Bu noktadan hareketle bu çalışmanın Avrupa Birliği üye ve aday ülkelerinin etkinliklerinin incelenmesi ile yazına önemli bir katkı yapması beklenmektedir.
Ayrıca, bu çalışmada Avrupa Birliği ülkelerinin enerji politikaları, yaptıkları çalışmalar ve hedeflerine yer verilmektedir. Avrupa Birliği ülkelerinde sürdürülen enerji çalışmalarının tüm yönleriyle değerlendirilebilmesi için modele ait ana süreçler enerji-ekonomi-çevre faktörleri çerçevesinde belirlenmiştir. Model yapısını oluşturan insan, çevre, ekonomi ve üretim boyutlarının etkinsizlik nedenleri incelenerek kaynakların verimli kullanımı noktasında uygulanan politika ve çalışmaların etkileri belirlenmeye çalışılmıştır.
Bu çalışmada model yapısını tüm boyutları ile değerlendirilebilmek için son yıllarda geliştirilen ve uygulama aşamasında az sayıda örnekleri ile karşılaşılan İki Aşamalı Network Veri Zarflama Analizi tekniği kullanılmaktadır. Bu yöntem ile 33 Avrupa Birliği ülkesinin modelde belirlenen ana süreç ve alt boyutlarının ayrı ayrı etkinlikleri değerlendirilerek aynı ülkelerin aslında etkin olup olmadığına ve etkinlikleri etkileyen süreçlere dair tespitler yapılmıştır.

Abstract:
Climate changes, drought, population growth and increasing energy requirement in the world turn energy into a power factor for countries. In the literature, it was seen that most of the energy efficiency assessment studies were carried out in a specific area for energy resources or energy type. However, there are few studies examining the energy performance or efficiency of European Union countries. From this viewpoint, it is expected that this study will make a significant contribution to the literature by examining the activities of the European Union member and candidate countries.
This study includes also the energy policies of the European Union countries, their studies and targets. The main processes of the model have been determined within the framework of energy-economy-environment factors in order to evaluate all aspects of energy studies carried out in European Union countries. Examining the ineffectiveness reasons of the human, environment, economy and production dimensions that make up the model structure, the effects of the policies and studies applied at the point of efficient use of resources are tried to be determined.
In this study, the Two-Stage Network Data Envelopment Analysis technique, which has been developed in recent years and encountered with few examples in the application phase, is used in order to evaluate the model structure with all its dimensions. With this method, the activities of the main processes and sub-dimensions of 33 European Union countries determined in the model were evaluated separately, and it is determined whether the same countries are actually effective and the processes that affect the activities.