Sömürgeciliğe karşı: Abdülhak Hamid Tiyatrosu
Against colonialism: Abdulhak Hamid's Plays
Yazar: SEVİM KEBELİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. LAURENT MİGNON
İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
ÖZETSÖMÜRGEC L ĞE KARŞI: ABDÜLHAK HÂM D T YATROSUKebeli, SevimYüksek Lisans, Türk Edebiyatı BölümüTez Danışmanı: Laurent MignonHaziran 2007Bu tezde Abdülhak Hâmid Tarhan'ın (1852-1937) ngiliz sömürgeciliğini konualan Duhter-i HindÃ» (1876), Finten (1898), CünÃ»n-ı Aşk (1925-26), Yabancı Dostlar(1924-25) ve Yadigâr-ı Harb (1917) oyunlarındaki sömürü ilişkileri sömürge sonrasıkuramlardan yararlanılarak incelenmiştir. Tezin birinci bölümünde Hâmid'inAvrupa'dan yeni türlerin alınması ve Osmanlı edebiyatı gibi konulardaki görüşleri?sahiplenme? ve ?ulusal öz arayışı? gibi kavramlardan yararlanılarak ele alındı.Abdülhak Hâmid'in Batı'dan yeni türler alırken eski edebiyat geleneği ile bunubirleştirdiği, bir sentez arayışında olduğu görülmüştür.Tezin ikinci bölümünde Duhter-i HindÃ», Hindistan'daki ngilizsömürgeciliğinin siyasi eleştirisi olarak okundu. Üçüncü bölümde, Finten'de ngiliztoplumu ve sömürgelerden gelenler arasındaki çatışmalar ve sömürgeciliğinpsikolojik etkileri üzerinde duruldu. Finten'in sömürge politikalarında işlevsel olanShakespeare'le ilişkisi incelendi.Tezin son bölümünde CünÃ»n-ı Aşk'ta emperyalizmin kültürel etkilerinedeğinildi. Yadigâr-ı Harb, Yabancı Dostlar ve CünÃ»n-ı Aşk'ta ortaya çıkan Avrupalısevgili ve vatan arasında seçim yapma çatışması, kültür ve emperyalizmle ilişkiliolarak okundu. Çalışmanın sonunda Hâmid'in sömürgeciliği sadece siyasi yönleriyledeğil kültürel ve psikolojik boyutlarıyla da ele aldığı sonucuna varılmıştır. Buoyunlarda sömürgeciliğin ngiltere ile sınırlandırılarak eleştirilmesi de dikkatçekicidir. Hâmid, eserlerinde sadece sömürgeciliği eleştirmemiş Şarkiyatçılık gibiözcü söylemlerin de altını oymuştur.Anahtar Kelimeler: Sahiplenme, Sömürgecilik, Kültür ve Emperyalizm, SömürgeSonrası Çalışmalar

Abstract:
ABSTRACTAGAINST COLONIALISM: ABDÜLHAK HÂMID?S PLAYSKebeli, SevimM.A., Department of Turkish LiteratureSupervisor: Laurent MignonJune 2007The aim of this thesis is to explore the imperialist context in Abdülhak HâmidTarhan?s (1852-1937) plays, namely Duhter-i HindÃ» (1876), Finten (1898), CünÃ»n-ıAşk (1925-26), Yabancı Dostlar (1924-25) and Yadigâr-ı Harb (1917), by usingpost-colonial theories. In the first chapter, Hâmid?s position towards classicalOttoman Turkish literature and appropriating new genres from Western literaturewas analyzed in relation to the concepts such as ?appropriation? and ?authenticity?.Abdülhak Hâmid was trying to combine new genres with classical Ottoman literarytradition to reach a synthesis.In the second chapter Duhter-i HindÃ» was read as a political criticism of Britishcolonialism. The third chapter focuses on the conflicts between English society andthe people coming from British colonies, and the psychological effects ofcolonialism on the colonized people. The intertextual relations between Finten andShakespeare?s plays were scrutinized in terms of imperialism.The last chapter focuses on the cultural effects of imperialism in CünÃ»n-ı Aşk.This chapter also deals with the conflict between imperialism and culture which isapparent in Yadigâr-ı Harb, Yabancı Dostlar and CünÃ»n-ı Aşk. The thesis concludesthat Abdülhak Hâmid did not only write about political aspects of colonialism butalso emphasized its cultural and psychological effects. The criticism of colonialismin these plays was limited to the British Empire. Hâmid did not only criticizecolonialism but he also undermined essentialist discourses such as Orientalism.Keywords: Appropriation, Colonialism, Culture and Imperialism, Post-colonialStudies