Bilgisayarlı tomografide anterior etmoidal arter seyri ile supraorbital etmoid hücre ve keros sınıflandırması arasındaki ilişki
The relationship between anterior etmoidal artery course and supraorbital etmoid cell and keros classification in computerized tomography
Yazar: TARIK SAĞLAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED AKİF DENİZ
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Endoskopi = Endoscopy ; Etmoid arterler = Ethmoidal artery ; Hücreler = Cells ; Sınıflandırma = Classification ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Anterior etmoidal arter (AEA), endoskopik sinüs cerrahisinde önemli bir risk alanıdır. Komplikasyonlardan kaçınmak için tanımlanması ve korunması gereken önemli anatomik yapılar arasında bulunur. Amacımız AEA'nın kafa tabanına göre seyrini, Keros sınıflandırması ve supraorbital etmoid hücre (SOEH) varlığına göre değerlendirmek ve pre-operatif paranazal BT ile görüntülemenin önemini ortaya koyarak olası ilişkili komplikasyonların önüne geçmektir. Böylece endoskopik sinüs cerrahisinin etkinliğinin ve hasta güvenliğinin artırılması sağlanacaktır.
MATERYAL VE METOT
Ekim 2020- Kasım 2021 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Radyoloji Anabilim dalında çeşitli şikayetler nedeniyle 16 ve 64 Dedektörlü Bilgisayarlı Tomografi cihazlarında kontrastsız paranazal BT çekimi yapılan 18 yaş üstü hastaların Paranazal BT görüntüleri retrospektif olarak sırayla incelendi. Hastaların kontrastsız paranazal BT görüntüleri öncelikle koronal planda değerlendirilmiş olup sagittal ve axial planlardan da yararlanılarak AEA`nın kafa tabanına göre varyasyonları ve Keros sınıflandırması ve SOEH ile ilişkisi değerlendirildi. Çalışmaya 18-80 yaş arası 1000 olgu(sağ ve sol toplam 2000 örnek)  dahil edilmiştir. Çalışmamızda paranazal bölgede anomalisi, yer kaplayıcı kitlesi ve sinüziti bulunan, sinüs cerrahisi geçiren, yüz travması nedeniyle başvuran, artefaktlı tetkikler, sağ ve sol herhangi bir AEA`nın değerlendirilemediği görüntüler ve 18 yaş altı hastalar çalışma dışı bırakılmıştır.                 
BULGULAR
Bulgularımıza göre AEA`nın kafa tabanına göre sınıflandırmasında en sık grade 3 tespit edilmiştir. Hastalarda en sık keros tip 2 tespit edilmiştir. Çalışmamızda yüzde 48.7 hastada SOEH bulunuyordu. SOEH bulunan ve keros sınıflandırması yüksek olan gruplarda daha yüksek oranda grade 3 AEA tespit ettik. Ayrıca SOEH varlığı ile en ilişkili tipi Keros tip 3 olarak tespit ettik. 
SONUÇ
Keros sınıflandırması yüksek olan ve SOEH bulunan hastalarda Grade 3 AEA bulunma olasılığı literatüre uygun olarak bizim çalışmamızda da anlamlı olarak yüksekti. Bu nedenle pre-op görüntülemenin keros sınıflandırmasına ve SOEH varlığına göre AEA seyrini tahmin edebileceği ve cerraha yol gösterebileceğini düşünmekteyiz

Abstract:
The anterior ethmoidal artery (AEA) is an important risk area in endoscopic sinus surgery. It is among the important anatomical structures that need to be identified and preserved in order to avoid complications. Our aim is to evaluate the course of AEA according to the skull base, according to the Keros classification and the presence of supraorbital ethmoid cells (SOEH), and to prevent possible related complications by demonstrating the importance of imaging with pre-operative paranasal CT. Thus, the efficiency and patient safety of endoscopic sinus surgery will be increased.
MATERIAL AND METHOD
In our study all the patients admitted to the emergency department of Dicle University Medical Faculty Hospital between March 2012 and August 2019 with trauma and acute abdominal pain is evaluated retrospectively using with and without contrast according to number,size,location  ort he distribution of the patients.Total of 280 patients with 200 trauma and 80 acutte abdomen is included in the study.The cases consist of 184 male and 96 female patients.In the control group trauma patients who had following diagnosis is presented with acute abdomen,acute appendicitis,acute enterocolitis,ovarian torsion,ovarian cyst,ileus,acute cholecystitis,invagination,epiploic appendigitis,duodenum perforation,acute pancreatitis,ureteral stone,pyelonephritis,mesenteric torsion.Patients with diagnosed lymphproliferative disease is not included in the study because they may lead to misinterpretation of the results.
FINDINGS
Paranasal CT images of patients over the age of 18 who underwent non-contrast paranasal CT scan on 16 and 64 Detector Computed Tomography devices due to various complaints between October 2020 and November 2021 in the Department of Radiology of Dicle University were retrospectively analyzed. Paranasal CT images without contrast of the patients were evaluated primarily in the coronal plane, and the variations of AEA according to the skull base and its relationship with the Keros classification and SOEH were evaluated by using the sagittal and axial planes. A total of 1000 cases (2000 samples on the right and left) between the ages of 18-80 were included in the study. In our study, patients under the age of 18 who had paranasal anomalies, a space-occupying mass and sinusitis, who had sinus surgery, who applied for facial trauma, who had artifacts, images where any AEA on the right or left could not be evaluated, and who were under the age of 18 were excluded from the study.
RESULT
In accordance with the literature, the probability of having Grade 3 AEA in patients with high Keros classification and SOEH was also significantly higher in our study. Therefore, we think that pre-op imaging can predict the course of AEA and guide the surgeon according to the keros classification and the presence of SOEH.