Türk dış politikası'nda yumuşak güç araçları: Balkanlar örneği
Soft power tools of Turkish foreign policy: The Balkans
Yazar: BAHADIR KÜÇÜKHIDIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TACETTİN GÖKHAN ÖZÇELİK
Nişantaşı Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Balkanlar = Balkans ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Yumuşak güç = Soft power

Özet:
Soğuk Savaş, Türk dış politikasının uzun süre realist paradigmayı takip etmesine ve mensubu olduğu bloğun politikalarına paralel politikalar üretmeye zorlamıştır. Güvenlik kaygılarının ön planda olduğu ve hareket serbestisinin neredeyse olmadığı 1945-1990 arası dönemde Türkiye, dış politikasını güvenlik temelli Batı bloğu paralelinde belirlemiştir.
Sovyetler Birliği'nin yıkılması ile birlikte Doğu ve Batı bloğu çerçevesinde gelişen uluslararası ilişkiler paradigması çökmüştür. Yeni dünya düzeninde ise ülkeler hareket ve nüfuz alanlarını geliştirmeye çalışmışlardır.
Sert gücün bir ayağı olan askeri güç hem pahalı olması hem de Soğuk Savaş sonrası realist paradigmanın yerini konstrüktivizme bırakması ile zaruri haller haricinde gündemden düşmüştür. Bunun yerine karşı aktörü ikna ederek ve bu ikna ile birlikte de nüfuz alanını genişletmek temel prensiplerden birisi haline gelmiştir. Diğer bir deyişle yumuşak güç uluslararası ilişkilerde önem kazanmaya başlamıştır.
1990 sonrası yeni düzene hemen adapte olamayan Türkiye, bir süre daha yönü değişmiş de olsa güvenlik kaygıları nedeniyle realist paradigmayı takip etmiştir. Buna karşılık Dışişleri Bakanı İsmail Cem ile başlayan süreçte Türk dış politikası yumuşak güç unsurlarına de değer vermeye başlamıştır. 1992 yılında kurulan Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı ile başlayan süreç 2007 yılında Yunus Emre Enstitüsünün, 2010 yılında Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı'nın ve yine 2016 yılında Maarif Vakfı'nın kurulması ile devam etmiştir. Bu kurumlar ile birlikte Türkiye nüfuz alanını genişletmek ve kendi yararına bir kamuoyu yaratmak için yumuşak gücü birçok bölgede olduğu gibi Balkanlarda da aktif olarak kullanmaya başlamıştır.
Bu çalışmada Türk Dış Politikasının Balkanlardaki yumuşak güç uygulamaları detaylı olarak incelenecektir. Bununla birlikte şu sorulara cevap aranacaktır: Türkiye'nin yumuşak güç kaynakları ve unsurları nelerdir? Türk Dış Politikası Balkanlarda yumuşak gücü bir araç olarak kullanabilmekte midir?

Abstract:
The Cold War forced Turkish foreign policy to follow the realist paradigm for a long time and produce policies in line with the West bloc, to which it belonged. From 1945 to 1990, security was the top of the agenda for Turkish Foreign Policy, while endeavoring to remain parallel to the policies of the West.
The collapse of the Soviet Union led the way also for the collapse of the dominant paradigm in international relations that had shaped according to the distinction between the East and West block. In the new world order, states strived to develop their areas of action and influence over others.
One of the pillars of hard power, military power fell of the agenda in consequence of these developments with one exception: Military power could be used only in necessary cases, and it was to be excluded in all other situations due to being expensive. Thus, the post-Cold War realist paradigm is now replaced by constructivism. In this regard, it has become one of the basic principles in international relations to convince any counter-actor without resorting to military means and to expand a state's own sphere of influence through such persuasion. In other words, soft power has started to gain importance in international relations.
On the other hand, Turkey could not adapt to new world order after the 1990, and followed the realist paradigm due to its security concerns. However, Turkish foreign policy started to value soft power elements as well, following the process starting with Foreign Minister İsmail Cem. This process was further supported by the establishment of the Turkish Cooperation and Coordination Agency in 1992, Yunus Emre Institute in 2007, Presidency for Turks Abroad and Related Communities in 2010 and Education Foundation in 2016. Aiming to expand its sphere of influence and soft power by means of these institutions, Turkey began to form public opinion in an attempt to follow active policies in the Balkans as well as many other regions.
This study is designed to explore soft power practices of Turkish Foreign Policy in the Balkans in detail. The following research questions are taken as basis: What are sources and elements of Turkey's soft power? Does Turkey use soft power as a tool in the Balkans?