Cyberknife robotik radyocerrahi cihazında farklı anotomik yerleşimli tümörlerde gonadların aldığı dozun belirlenmesi
Determination of gonad dose at cyberknife robotic radiosurgery for several tumor treatments
Yazar: GÖZDE DÜĞEL
Danışman: PROF. DR. FARUK ZORLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Onkoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Onkoloji = Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Gonadlar = Gonads

Özet:
Stereotaktik radyocerrahinin amacı çok sayıda dar, kolime edilmiş ışın demetlerini kullanarak yüksek fraksiyon dozlarını tek seferde veya en fazla beş fraksiyonda uygularken çevre dokuların minimum doz almasını sağlamaktır. Bu tekniğin en gelişmiş şekli Cyberknife robotik radyocerrahi sistemidir. Bu sistem izosentrik tedavi cihazlarından farklı olarak eşdüzlemli olmayan ve non-gantry yaklaşımı ile vücudun her noktasından geçebilecek tarzda tedavi yapabilmektedir. Bergonié ve Tribondeau yasasına göre radyasyona karşı en duyarlı doku gruplarından biri olan gonadların saçılan dozların dışında primer demetten etkilenme olasılığı vardır. Cyberknife cihazında tedavi gören hastalarda gonadların ne düzeyde doz aldıklarının belirlenmesi çalışmanın esas amacıdır. Çalışmada ilk olarak ölçümlerde kullanılacak termolüminesans dozimetre (TLD) ve film dozimetre sistemlerinin kalibrasyonu yapılmıştır. Ölçümler hem hasta üzerinde hem de rando fantom üzerinde yapılmıştır. Rando fantomun ve tedaviye giren hastaların bilgisayarlı tomografi görüntüleri çekilerek planlama bilgisayarına aktarılmıştır. Fantomda kranyum, toraks ve pelvis bölgelerinde sık kullanılan organ patolojileri varsayılarak kitleler çizilmiş planlamaları yapılmıştır. Aynı şekilde tedaviye giren hastaların bilgisayarlı tomografi görüntüleri çekilerek lezyonlar ve kritik organları çizilmiş, planlamaları yapılmıştır. Over ve testis dozları termolüminesans ve film dozimetre, iyon odası ve tedavi planlama sisteminin (TPS) verileriyle ölçülmüştür.Sonuçlar karşılaştırıldığında TPS ile uyumlu olan TLD'lerin daha iyi sonuç verdiği, serviks hastası dışında tüm over dozları sterilite için gerekli dozun altında kaldığı, en yüksek testis dozunun prostat olgularında gözlemlendiği ancak kalıcı sterilite için gereken dozdan düşük olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Stereotactic radiosurgery aims to protect the surrounding healthy tissue while applying many narrow, collimated beams with high doses within one fraction ?or up to 5 fractions-. The most enhanced treatment system of this method is the CyberKnife robotic radiosurgery system. Apart from the isocentric treatment devices, CyberKnife can operate non-isocentrically and has a non-gantry approach to allow beams to target any part of the body. According to Bergonié and Tribondeau Law, gonads -which are one of the most radiosensitive tissues in the human body- could be affected not only by the scattered radiation but also by primary radiation beams. The main aim of this study is to determine the absorbed dose that the gonads recieve during CyberKnife treatment. Starting the study, the calibration of TLD and film dosimetry systems were performed. Measurements were conducted both on rando phantom and patients. The CT images of both the rando phantom and the patients were transferred to the treatment planning system. Contours were constructed and treatment plans were prepared for cranium, torax and pelvis regions for the rando phantom. Over regions were designated within the rando phantom, testicals were simulated with the help of a bolus and ion chamber. Measurements were conducted from the geometric projection of the overs onto the skin for female patients, and on the scrotum for male patients by sticking TLDs and films on relation regions. Comparison of results indicate that TLDs are more compatible with TPS results with respect to film dosimetry, over doses stay under the sterility limit except for one cervix patient and the highest testical dose measured for a prostate patient is under the sterility limit.