Mekanın tiyatralliği ve bir örnek olarak Behiç Ak oyunları
Theatricality of space and the plays of Behiç Ak as an example
Yazar: DENİZ KAPTAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TÜLİN SAĞLAM
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tiyatro Kuramları, Eleştiri ve Dramaturgi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
Kaptan, Deniz, Mekanın Tiyatralliği ve Bir Örnek Olarak Behiç Ak Oyunları. Yüksek LisansTezi, Danışman: Yrd. Doç. Dr. Tülin Sağlam, 144 s.ÖZET?Mekanın Tiyatralliği ve Bir Örnek Olarak Behiç Ak Oyunları? başlıklı tezçalışmasında Behiç Ak oyunlarının dramaturgisinde mekanın tiyatralliğinin saptanmasıamaçlanmıştır.19.yüzyılın sonunda başlayan tiyatrallik tartışmaları, 20.yüzyılın Öncü Akımları'nınçabalarıyla ivme kazanarak artmış, burjuva gerçekçiliğinin yol açtığı karşı tiyatralliğe karşıçıkış ve tiyatronun yeniden tiyatralleştirilmesi çabaları tartışmanın odağında yer almıştır.Günümüzde, performans sanatının geldiği aşamayla birlikte başka bir açıdan tartışmaya açılantiyatrallik düşüncesi, performans sanatının tiyatroya özgü kodları bozarak yeniden kurması,metin/performans, yazınsallık/edimsellik, anlam ve araç karşıtlıklarında ele alınaraksürmektedir. Tiyatro sanatına özgül niteliğini veren kavramlardan biri olan tiyatrallik, sosyalbilimlerle ve felsefeyle ilişkili olarak ele alınmakta ve tiyatro sürecinin değerlendirilmesindeönemli bir kavram olarak görülmektedir.Modern dramaturginin öne çıkardığı bir diğer kavram ise mekandır. Yapıtınçözümlenmesinde anlam üreten bir yapı olarak görülen mekan, dramaturgi ve sahnelemedüşüncesinin temel kavramlarından biri olarak değerlendirilmekte ve kurgulama sürecininönemli bir unsuru olarak ele alınmaktadır.Behiç Ak oyunlarında mekanın tiyatralliği, oyun kurgusu, mekan düzenlemesi ve oyunkişilerinin yönelimleri bağlamında anlam üreten bir yapı olarak karşımıza çıkmakta, mekanındönüşümü ve bu dönüşüme eşlik eden oyun kişileri ile birlikte yazarın dramaturgisindeönemli bir unsur olarak görülmektedir.

Abstract:
Kaptan, Deniz, Theatricality of Space and the Plays of Behiç Ak as an Example. Master?sThesis, Advisor: Assistant Professor Tülin Sağlam, 144 s.ABSTRACTIn this thesis study headed ?Theatricality of Space and the Plays of Behiç Ak asan Example?, the exploration of theatricality of space in the dramaturgy of Behiç Ak plays isaimed.The arguments concerning theatricality that have emerged toward the end of thenineteenth century have accelerated and increased along with the efforts of avant-gardemovements of the twentieth century. The arguments concerning theatricality stand at the focalpoint of arguments on protest against the kind of theatricality that have taken its source frombourgeois realism and on efforts on the way to the re-theatricalization of theatre. The notionof thetricality which is opened to argument with a new perspective today as a result of thenew place of the art of performance is carrying on along in terms of the discussions on thedestruction and re-establishment of the codes inherent to theatre by the art of performance andin terms of the opposition between text/performance, literariness/performativity,meaning/means. Theatricality as a notion giving its specific character to theatre is beingdiscussed with its relation to social sciences and philosopy and is regarded as a significantconcept in the evaluation of the course of theatre.Theatricality of space in the plays of Behiç Ak appears as a meaning producingstructure in terms of play construction, space organization and the characters? tendencies andis considered as a basic element in the transformation of the space and in the dramaturgy ofthe playwright along with the characters accompanying this very transformation.