Fibromiyaljide iğne akupunktur uygulamasının oksidatif stres mekanizmaları, ağrı ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Effects of needle acupuncture application on oxidative stress mechanisms, pain and quality of life in fibromyalgia
Yazar: EZGİ AYDIN ÖZASLAN
Danışman: DOÇ. DR. FATMA GÜLÇİN URAL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Akupunktur = Acupuncture ; Ağrı = Pain ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Giriş ve Amaç: Fibromiyalji sendromu (FMS) etiyolojisinde oksidatif stres ve oksidan/antioksidan dengenin hastalık sürecinde rol aldığı varsayılmaktadır. Akupunktur tedavisinin antioksidan etkileri olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmada FMS'li hastalarda iğne akupunktur uygulamasının; serum tiyol/disülfid dengesi, iskemi modifiye albümin, hücre içi okside, redükte, toplam glutatyon düzeyleri ve ağrı, depresyon, yaşam kalitesi gibi klinik parametrelerle ilişkilerini belirlemek amaçlanmıştır. 
Materyal ve Metod: Bu çalışmaya 06/2019-01/2020 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniğine başvuran ve 2016 ACR FMS kriterlerine göre FMS tanısı almış, ilaç tedavisini kabul etmeyen 18-55 yaş aralığında toplam 52 kadın hasta ve 26 sağlıklı kadın (44.2 ± 6.8 yaş) gönüllü dahil edilmiştir. Hastalar iğne (45.2 ± 8.0 yaş) ve sham (45.8 ± 7.1 yaş) akupunktur grupları olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Hastaların klinik parametreleri Vizüel Analog Skala (VAS), Fibromiyalji Etki Anketi (FIQ), Beck Depresyon Ölçeği, Kısa Form-Yaşam Kalitesi Değerlendirme Ölçeği (SF-36) ve Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ) ile tedavi öncesi, tedavi bitiminde ve tedavi sonrası 1.ayda değerlendirilmiştir. Serum tiyol/disülfid dengesi, iskemi modifiye albümin, hücre içi okside, redükte, toplam glutatyon düzeyleri ise hasta ve kontrol gruplarında tedavi öncesi ve tedavi sonrası 1.ayda değerlendirilmiştir.
Bulgular: İğne grubundaki hastaların VAS, FIQ, YŞÖ, BDÖ, SF-36 skorlarında sham grubuna göre tedavi bitimi ve tedavi sonrası 1. ayda istatistiksel olarak anlamlı iyileşme saptanmıştır (p<0.05). Hücre içi okside,  redükte, toplam glutatyon düzeylerinin ve serum tiyol/disülfid dengesinin tedavi öncesinde FMS hastalarında kontrol grubuna göre oksidan yönde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). İğne grubunda tedavi öncesine göre tedavi sonrası 1.ayda hücre içi okside, redükte, toplam glutatyon düzeylerinde antioksidan yönde anlamlı artış saptanmıştır (p<0.05). İğne ve sham gruplarının klinik parametrelerinin ve oksidatif stres belirteçlerinin tedavi öncesi ve tedavi sonrası 1.ay arasındaki değişim yüzdeleri karşılaştırıldığında iğne grubunda değişim anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0.05). 
Sonuç: Bu çalışma bildiğimiz kadarıyla FMS'li hastalarda kontrol grubuna göre oksidatif stres düzeylerini hücre içi okside, redükte ve toplam glutatyon düzeyleriyle değerlendiren ve FMS'de oksidatif stres ile akupunktur uygulamaları arasındaki ilişkiyi inceleyen ilk çalışmadır. Bu sonuçlar FMS'li hastalarda hücre içi okside, redükte ve toplam glutatyon düzeylerinin oksidatif stresi değerlendirmek için kullanılabilecek biyobelirteçler arasında olabileceğini düşündürmektedir. Ayrıca iğne akupunktur uygulamalarının, FMS'li hastalardaki oksidatif dengede farklılık oluşturabileceği düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: fibromiyajli sendromu, akupunktur, oksidatif stres, hücre içi okside-redükte glutatyon, tiyol/disülfid dengesi

Abstract:
Introduction and Aim: It is assumed that oxidative stress and oxidant/antioxidant balance play a role in the etiology of fibromyalgia syndrome (FMS). Acupuncture therapy has been shown to have antioxidant effects. In this study, it was aimed to determine the relationship between needle acupuncture application with serum thiol/disulfide balance, ischemia modified albumin, intracellular oxidized, reduced, total glutathione levels and clinical parameters such as pain, depression and quality of life in patients with FMS.
Materials and Method: In this study, 52 female patients between the ages of 18-55 who applied to the Ankara City Hospital Physical Medicine and Rehabilitation outpatient clinic between 06/2019-01/2020 and were diagnosed with FMS according to the 2016 ACR FMS criteria and did not accept drug treatment and 26 healthy female volunteers (44.2 ± 6.8 years) were included. The patients were divided into two groups as needle (45.2 ± 8.0 years) and sham (45.8 ± 7.1 years) acupuncture groups. Clinical parameters of the patients were evaluated with Visual Analogue Scale (VAS), Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ), Beck Depression Inventory (BDI), Short Form-Quality of Life Assessment Scale (SF-36), and Fatigue Severity Scale (FSS) before treatment, at the end of treatment, and at 1 month after treatment. Serum thiol/disulfide balance, ischemia modified albumin, intracellular oxidized, reduced and total glutathione levels were evaluated in the patient and control groups before treatment and 1 month after treatment.
Results: Statistically significant improvements were found in the VAS, FIQ, FSS, BDI, SF-36 scores of the patients in the needle group compared to the sham group at the end of treatment and at the first month after treatment (p<0.05). Before treatment intracellular oxidized, reduced, total glutathione levels and serum thiol/disulfide balance were found to be higher in the oxidant direction in FMS patients compared to the control group (p<0.05). In the needle group, there was a significant increase in antioxidant direction in intracellular oxidized, reduced and total glutathione levels in the first month after treatment compared to before treatment (p<0.05). When the percentage changes of the clinical parameters and oxidative stress markers of the needle and sham groups before and after the treatment was compared, the changes in the needle group was found to be significantly higher (p<0.05).
Conclusions: To our knowledge, this study is the first study evaluating oxidative stress levels with intracellular oxidized, reduced and total glutathione levels in patients with FMS compared to the control group examine the relationship between oxidative stress and acupuncture applications in FMS. These results suggest that intracellular oxidized, reduced and total glutathione levels may be among the biomarkers that can be used to evaluate oxidative stress in patients with FMS. In addition, it is thought that needle acupuncture applications may create a difference in the oxidative balance in patients with FMS.
Keywords: fibromyalgia syndrome, acupuncture, oxidative stress, oxidized-reduced glutathione, thiol/disulfide balance