1970-1980 arası Türk öykücülüğünde ironi
Irony in Turkish storytelling between 1970-1980
Yazar: HASİME DOĞRUYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ PULAT
Uşak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Birey = Individual ; Hikaye = Story ; Mekan = Space ; Türk hikayesi = Turkish story ; İroni = Irony

Özet:
İroni kelimesinin anlamını incelediğimizde Yunancada söylenen eylem ile yapılan eylemin birbirinin tam tersini kastetmek olduğu karşımıza çıkmaktadır. İronide amaç söylenenin anlaşılmasından ziyade söylenmeden kastedilenin ifade edilmesidir. Buda görünen imgenin ardına saklanan çatışma ve çelişkinin gösterilmesi olarak karşılık bulmaktadır.
İroni kavramı da bugünkü şeklini alana kadar birçok değişim ve gelişim göstermiştir. Ama ironinin doğuşunun çoğu araştırmacı tarafından Sokrates'in sorgulamalarıyla başladığı kabul edilmektedir. 
İroni genellikle olumsuzlama, zıtlık ve her şeyin içindeki hiçlik olarak ele alınır. Bu nedenle ironiyi incelerken olduğu gibi görünememesi ve söylenen ile kastedilenin farklı olması önem taşımaktadır.
İroninin yapılan tüm tanımlamalarında ortak olan yön ise ciddi şekilde söylenen ifadenin aslına bakıldığında çelişkilere ve yanılsamalara olanak vermesidir.
1970-1980 arası yazarlarımızı incelediğimizde eserlerde işlenen konular toplumsallaşma ve bireyselleşme olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu dönemde yaşanan siyasi, sosyal, kültürel ve toplumsal kırılmalar ve değişimin hızı eserlere konu edilmiştir. Aynı zamanda yazarlar anlatmak istediklerini seçtikleri konular ve kahramanlar üzerinden anlatmaya çalışmışlardır. Modernizmin etkisinde olan edebiyatımızda artık konular bilinç gibi net ifade ve şekiller yerine bilinçdışı, bilinç ötesi ve hisler gibi daha çok sözel olarak ifade edildiği görülmektedir. 
Tezimizin konusu itibarıyla incelemeye aldığımız yazarlar döneminin koşullarını ve düşüncelerini anlatırken ironiden sıklıkla yararlanmıştır. İroniyi kullanılan sözcükler, ele alınan mekânlar, objeler ve kahramanların ruhsal durumu üzerinden aktarmaya özen göstermişlerdir. 
Sonuç olarak ironi kullanılan metaforların, mekânların ve objelerin yardımıyla bireylerin ve toplumun içinde bulunduğu psikolojiyi okura aktarmada kullanılan bir anlatım şekli olarak karşımıza çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Türk öykücülüğü, ironi, mekân, birey

Abstract:
When we examine the meaning of the word irony, it is seen that the act and action in Greek mean the opposite of each other. The purpose of irony is to express what is meant without being said rather than understanding what is said. This corresponds to the demonstration of the conflict and contradiction hidden behind the visible image.
The concept of irony has undergone many changes and developments until it takes its current form. But it is accepted by most researchers that the birth of irony began with Socrates' questioning.
Irony is often taken as negation, contrast, and nothingness in everything. For this reason, it is important that it does not appear as it is when examining irony and that what is said and what is meant is different.
The common aspect of all the definitions of irony is that the statement that is said seriously allows for contradictions and illusions.
When we examine our writers between 1970-1980, the topics covered in the works appear as socialization and individualization. The political, social, cultural and social breaks and the speed of change experienced in this period have been the subject of the works. At the same time, the authors tried to explain what they wanted to tell over the topics and heroes they chose. In our literature, which is under the influence of modernism, it is seen that subjects are expressed more verbally such as unconscious, unconscious and feelings instead of clear expressions and forms such as consciousness.
The authors we have examined in terms of the subject of our thesis frequently benefited from irony while describing the conditions and thoughts of their period. They took care to convey the irony through the words used, the places, objects and the mental state of the heroes.
As a result, irony emerges as a form of expression used to convey the psychology of individuals and society to the reader with the help of metaphors, spaces and objects.

Keywords: Turkish storytelling, irony, place, individual