Bir elektrik dağıtım tesisinde Fine Kinney, FMEA, HRNS yöntemlerinin kullanıldığı ortam ölçümleriyle risklerin değerlendirilmesi
Assessment of risks by environmental measurements using Fine Kinney, FMEA, HRNS methods in an electric distribution facility
Yazar: BURAK PEKCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TOLGA BARIŞIK
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Elektrik dağıtım şirketleri = Electiricity distrubution companies ; Fine Kinney yöntemi = Fine Kinney method ; Hata türleri ve etkileri analizi = Failure mode and effect analysis ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Ortam ölçümleri = Environmental measurements ; Risk = Risk ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Tehlike değerlendirme numara sistemi = Hazard assessment number system ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı ve güvenliği = Occupational health and safety

Özet:
Bu çalışmada elektrik dağıtım tesislerinde kullanılan koruyucu ekipmanlar ve saha denetimlerinin iş kazalarını önlenmesindeki yerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda bu çalışma yedi ana bölümden oluşturulmuştur. Çalışmanın giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı ve önemi hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra çalışmanın ikinci bölümünde çalışmanın genel bilgilerine yer verilmiştir. Bu bölümde iş sağlığı ve güvenliği kavramı hakkında bilgi verilmiş ve bu kavramın hukuksal açıdan boyutları değerlendirilmiştir. Sonrasında iş kazası ve meslek hastalığı kavramları ele alınmış, Türkiye'de ve dünyada oluşan iş kazaları ve meslek hastalıkları hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca elektrik dağıtım tesislerinde iş sağlığı ve güvenliği hakkında açıklamalar yapılmıştır.  Bu bölümde Türkiye'deki elektrik dağıtım firmalarından bahsedilmiş ve elektrik kazalarına neden olan etkenler sıralanmıştır. Yine bu bölümde elektrikten kaynaklı oluşan iş kazalarına değinilmiş ve bu kazalardan korunabilmek adına kullanılabilecek ekipmanlar tanıtılmıştır. Türkiye ve Avrupa ülkelerindeki iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları karşılaştırılmıştır. Sonrasında elektrik sektöründe güvenliği riske sokan durumlar belirlenmiş ve gerekli önlemler hakkında açıklamalar yapılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde çalışmada kullanılan gereç ve yönteme yer verilmiştir. Bu bağlamda çalışmada Fine- Kinney Risk Analizi Yöntemi, Olası Hata Türleri ve Etki Analizi, Tehlike Değerlendirme Numara Sistemi ve Ortam Ölçümleri kullanılmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümünde bulgular yer almaktadır. Çalışmanın tartışma ve sonuç bölümünde bulgular ile alakalı tartışmalara yer verilmiş, sonrasında çalışmanın konusu, amacı, önemi ve içeriği özetlenerek çalışma sonlandırılmıştır. Bu çalışmada Fine-Kinney, FMEA ve HNRS yöntemlerinin hepsiyle risk analizi yapılmış olmasına karşın elektrik dağıtım tesisleri düşünüldüğünde olası bir elektrik kaçağı, patlama vb. tehlikelerin etkileyeceği kişi sayısının fazla olması sebebiyle kişi sayısını dikkate HNRS risk analizi yönteminin daha gerçekçi sonuçlar verebileceği söylenebilir. Bu sebeple HNRS risk analizi sonucu göz önünde bulundurulduğunda mevcut tehlikelerin oluşturduğu risklerin %47'si (yüksek risk, çok yüksek risk ve aşırı yüksek risk sınıfında bulunan risklerin toplam riskler içindeki payı) için ek önlemler alınması gerektiği söylenebilir. Nitekim düzeltici önlemlerden sonra yapılan risk analizi sonucunda dağıtım tesisinde aşırı yüksek risk tespit edilememiş ve yüksek risklerin toplam riskler içindeki payının düştüğü görülmüştür. Ayrıca her üç yöntemle yapılan risk analizi sonucunda da önlem alındıktan sonraki süreçte yüksek risklerin toplam riskler içindeki payının azaldığı, düşük risklerin toplam riskler içindeki payının arttığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: İş Sağlığı ve Güvenliği, Ortam Ölçümleri, Elektrik Dağıtım Tesisleri, Elektrik, İş Kazası, Meslek Hastalığı, Risk Değerlendirme Yöntemleri.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the role of protective equipment and field inspections used in electricity distribution facilities in preventing occupational accidents. For this purpose, this study is composed of seven main sections. In the introduction part of the study, information about the subject, purpose and importance of the study is given. Then, in the second part of the study, general information of the study is given. In this section, information about the concept of occupational health and safety is given and the legal aspects of this concept are evaluated. Afterwards, the concepts of work accident and occupational disease were discussed, and information was given about work accidents and occupational diseases in Turkey and in the world. In addition, explanations were made about occupational health and safety in electricity distribution facilities. In this section, electricity distribution companies in Turkey are mentioned and the factors that cause electrical accidents are listed. Again in this section, work accidents caused by electricity are mentioned and the equipment that can be used in order to be protected from these accidents is introduced. Occupational health and safety practices in Turkey and European countries were compared. Afterwards, the situations that put the security at risk in the electricity sector were determined and explanations were made about the necessary precautions. In the third part of the study, the materials and methods used in the study are given. In this context, Fine-Kinney Risk Analysis Method, Possible Failure Types and Impact Analysis, Hazard Assessment Number System and Environment Measurements were used in the study. The fourth part of the study includes the findings. In the discussion and conclusion part of the study, discussions related to the findings were included, and then the study was concluded by summarizing the subject, purpose, importance and content of the study.
Keywords: Occupational Health and Safety, Environmental Measurements, Electricity Distribution Facilities, Electricity, Occupational Accident, Occupational Disease, Risk Assessment Methods.