Çeşitli antibiyotik kombinasyonlarının acinetobacter suşları üzerine ın vitro etkinliğinin araştırılması
Investigation of in-vitro effects of various antibiotic combinations against acinetobacter species
Yazar: DURSUN MURAT ALADA
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ ALTOPARLAK
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Acinetobacter = Acinetobacter ; Acinetobacter baumannii = Acinetobacter baumannii ; Antibiyotikler-kombine = Antibiotics-combined ; İlaçlara direnç = Drug resistance ; İlaçlara direnç-mikrobiyal = Drug resistance-microbial

Özet:
Çeşitli Antibiyotik Kombinasyonlarının Acinetobacter Suşları Üzerine In vitro Etkinliğinin Araştırılması
Acinetobacter türleri doğada yaygın olarak bulunan, deride sıklıkla kolonize olabilen fırsatçı patojen mikroorganizmalardır. İmmun sistemi baskılanmış kişiler ve hastanede yatan hastalarda, nozokomiyal bakteriyemi, sekonder menenjit, pnömoni, deri ve yumuşak doku infeksiyonları, endokardit ve üriner sistem infeksiyonlarına neden olmaktadırlar. Acinetobacter türleri içinde en sık infeksiyon yapan genomik tür Acinetobacter baumannii olup, hastane infeksiyonu etkenleri arasında önemli bir yer tutmaktadır. A. baumannii birçok antibiyotiğe karşı doğal olarak dirençlidir. Ayrıca invaziv tanı ve tedavi yöntemlerinin kullanımının artması ile birlikte geniş spektrumlu antibiyotiklerin yoğun şekilde kullanılması sonucu, Acinetobacter?ler birçok antibiyotiğe karşı çoklu direnç geliştirmiştir. Bu durum hastanede yatan hastalarda klinik bir problem olarak karşımıza çıkmakta ve bu bakterilerle gelişen infeksiyonlarda farklı tedavi seçeneklerini ve çeşitli antimikrobiyal kombinasyonların kullanımını zorunlu kılmaktadır.
Çalışmaya Aralık 2011 ? Aralık 2012 tarihleri arasında, laboratuvarımıza gönderilen çeşitli klinik örneklerden izole edilen, en az üç antibiyotik grubuna direnç gösteren 40 adet MDR A. baumannii suşu dâhil edildi. Suşlar geleneksel yöntemler ve Vitek-2 otomatize sistemiyle tiplendirildi. Antibiyotik duyarlılık testleri, Müller-Hinton agarda disk diffüzyon yöntemi ve Vitek-2 otomatize sistem kullanılarak gerçekleştirildi ve sonuçlar Clinical and Laboratory Standarts Institute (CLSI) standartlarına gore değerlendirildi. Bakteriler çalışma gününe kadar -80°C?de saklandı. Kontrol suş olarak Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853 ve Escherichia coli ATCC 25922 kullanıldı.
 Bu çalışmada A. baumannii suşlarında kolistin-sulbaktam, imipenem-sulbaktam, imipenem-amikasin ve rifampisin-azitromisin kombinasyonlarının in-vitro etkileşimleri E-test yöntemiyle araştırıldı. Kombinasyon testlerinde etkileşim, fraksiyonel inhibisyon konsantrasyon (FİK) indeksi kullanılarak belirlendi ve ilaç ilişkileri, FİK ? 0.5 sinerjistik, 0.5 < FİK < 1 kısmi sinerjistik, FİK = 1 additif, 1 < FİK < 4 etkisiz, FİK ? 4 antagonistik etkileşim olarak değerlendirildi.
Çalışmamızda en yüksek sinerji imipenem-amikasin kombinasyonunda (%15) tespit edilirken, en düşük sinerji ise rifampisin-azitromisin arasında (%2.5) gözlendi. Kısmi sinerji en fazla imipenem-sulbaktam kombinasyonunda (%47.5) saptandı. Antagonizma ise kolistin-sulbaktam (%7.5) ve rifampin-azitromisin kombinasyonlarında (%2.5) tespit edildi. Additif etkileşim; imipenem-amikasin (%10), rifampisin-azitromisin arasında (%2.5) tespit edilirken; kolistin-sulbaktam ve imipenem-sulbaktam kombinasyonlarında izlenmedi. Etkisizlik tüm kombinasyonlarda en sık görülen etkileşim şekli olup; kolistin-sulbaktam kombinasyonunda %75 iken, imipenem-sulbaktam?da %37.5, imipenem-amikasin arasında %42.5, rifampisin-azitromisin kombinasyonunda %60 oranlarında tespit edildi.
 Sonuç olarak; çalışmamızda elde edilen yüksek sinerji ve kısmi sinerji oranları nedeniyle, imipenem-amikasin ve imipenem-sulbaktam kombinasyonları, çoğul dirençli A. baumannii suşlarında kullanılabilecek alternatif bir tedavi seçeneği oluşturabilir. 

Anahtar Kelimeler: Acinetobacter, Acinetobacter baumannii, Direnç, Antibiyotik Kombinasyonları

Abstract:
Investigation of in-vitro effects of various antibiotic combinations against Acinetobacter species
Acinetobacter species are mostly common in nature and regarded generally as commensals of human skin. They have also been implicated as the cause of serious infectious diseases such as pneumonia, urinary tract infection, endocarditis, wound infection, meningitis and septicaemia, involving mostly patients with impaired host defences and hospitalized. Acinetobacter baumannii is most common genomic spesies in Acinetobacter family and has an important role among nosocomial infections. A. baumannii is native resistant to many antibiotics. However, Acinetobacter sp. is going to be resistant to almost all antimicrobial agents by using increased invasive diagnostic, therapeutic procedures and extended spectrum antibiotics. This condition is an important clinical problem for us in hospitalized patients and therefore we need to use new treatment options such as combination theraphy on the infections that caused by those bacteria.
We included to our study 40 MDR A. baumannii bacteria that isolated from various clinical materials between December 2011 - December 2012 which are resistant to at least 3 antibiotic groups. All isolates were identified by standard methods and Vitek-2 automated system. Antibiotic susceptibility tests were performed by disk diffusion method on Muller-Hinton Agar and Vitek-2 automated system and results were interpreted according to the recommendations of Clinical and Laboratory Standarts Institute (CLSI). Species kept frozen at -80°C until the experiment day. Control strains were Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853 and Escherichia coli ATCC 25922.
This study was performed to investigate the in-vitro effects of colistin-sulbactam, imipenem-sulbactam, imipenem-amikacin and rifampin-azithromycin combinations on MDR A. baumannii strains by E-test method. We used FIC index to determine interactions between antibiotic combinations. FIC index results are interpreted as; FIC ? 0.50 synergy, 0.5 < FIC < 1 partial synergy, FIC = 1 additive, 1 < FIC < 4 inefficient, FIC ? 4 antagonist interaction.
In this study, the highest synergy ratio was detected between imipenem-amikacin combination by 15% and lowest synergy ratio was also detected between rifampin-azithromycin by 2.5%. The highest partial synergy was observed between imipenem-sulbactam by 47.5% ratio. We detected antagonistic interaction between colistin-sulbactam (7.5%) and rifampin-azithromycin combinations (2.5%). Additive interaction was found between imipenem-amikacin (10%) and rifampin-azithromycin combinations (2.5%) in contrast we wasn?t detected additive interaction in the combination of colistin-sulbactam and imipenem-sulbactam. Inefficient interaction was the most common interaction in whole combinations. And the results were as follows; colistin-sulbactam 75% imipenem-sulbactam 37.5%, imipenem-amikacin 42.5%, rifampin-azithromycin 60% respectively.
Finally, we suggest that imipenem-amikacin and imipenem sulbactam combination theraphies against to MDR A. baumanni species may be an alternative option, according to the results of high synergy and high partial synergy that are obtained from our study.

Key words: Acinetobacter, Acinetobacter baumannii, Resistance, Antibiotic combinations