Sosyal bilgiler dersinde edebi ürün ve öğrenme amaçlı yazma etkinlikleri kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına ve derse karşı tutumlarına etkisi
The impact of using literary works and writing-to-learn activities in social studies course on students' academic achievement and attitudes towards the course
Yazar: MÜNEVVER YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. UFUK ŞİMŞEK
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, ortaokul 5, 6 ve 7. sınıf seviyelerinde sosyal bilgiler dersinde hangi öğrenme alanında, neden öğrenme zorluğu yaşandığı, bu öğrenme alanına yönelik edebî ürünler ve öğrenme amaçlı yazma etkinleri kullanımının öğrencilerin tutum ve akademik başarıları üzerinde etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırmada, gömülü karma desen kullanılmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Erzurum'un Palandöken İlçesinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bir ortaokulda öğrenim gören 101 yedinci sınıf öğrencisiyle yürütülmüş ve bu aşamada öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır.   Seçilen ortaokulda iki sınıf deney grubu (DG1 ve DG2) olarak bir sınıf ise kontrol grubu (KG) olarak belirlenmiştir. "Kültür ve Miras" öğrenme alanına dair konular işlenirken sınıfların birinde (DG1, n=35) öğrenme amaçlı yazma etkinlikleri, diğer sınıfta (DG2, n=33) edebî ürünlere dayalı etkinlikler kullanılmıştır. Kontrol grubu olarak belirlenen sınıfta ise (KG, n=33) programa dayalı öğretim uygulanmıştır. Araştırmanın bu kısmında veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Kültür ve Miras Akademik Başarı Testi (KMABT) ve Çalışkan (2009) tarafından geliştirilen Sosyal Bilgiler Dersine Yönelik Tutum Ölçeği (SBDTÖ) kullanılmıştır. Ayrıca öğrencilerin bu süreçte edinmiş olduğu tecrübelere ilişkin görüşleri de odak grup görüşmesi aracılığıyla tespit edilmeye çalışılmıştır.
Bulgular: Öğrencilerden ve öğretmenlerden alınan cevaplara göre 7. sınıf "Kültür ve Miras" öğrenme alanının konularında zorluk yaşandığı bulgusu tespit edilmiştir. Deneysel süreç öncesinde ön-test olarak uygulanan akademik başarı testinden elde edilen test sonuçları ve ön-test olarak uygulanan tutum ölçeği sonuçları arasında anlamlı bir fark olmadığı görülürken deneysel süreç sonrasında gruplara uygulanan akademik başarı son-test puanlarının sonuçları ve tutum ölçeği son-test puanlarının sonuçlarına göre gruplar arasında anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuçlar: Sosyal bilgiler dersinde edebî ürünlerin ve öğrenme amaçlı yazma etkinliklerinin öğrencilerin akademik başarılarına ve derse karşı tutumlarına olumlu etkisi olduğu ve öğrencilerin bu etkinlikleri faydalı bulduğu sonucu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Edebî ürün, öğrenme amaçlı yazma, sosyal bilgiler, akademik başarı, tutum

Abstract:
Purpose: In this study, it was aimed to investigate which learning area in the social studies course at the 5th, 6th and 7th grade levels of secondary school, why learning difficulties are experienced, and the effects of using literary products and writing activities for learning purposes on students' attitudes and academic achievement in this learning area.
Method: 
In the research, embedded mixed method was used. This part of the research was conducted with 101 seventh grade students studying at a secondary school affiliated with the Ministry of National Education in the Palandöken district of Erzurum in the 2022-2023 academic year and a quasi-experimental design with a pretest posttest control group was used at this stage. In the selected secondary school, two classes were determined as the experimental group (DG1 and DG2) and one class as the control group (KG). While studying the subjects related to the "Culture and Heritage" learning area, writing activities for learning purposes were used in one of the classes (EG1, n=35) and activities based on literary products were used in the other class (EG2, n=33). In the class designated as the control group (KG, n=33), program-based teaching was applied. In this part of the research, the Culture and Heritage Academic Achievement Test (KMABT) developed by the researcher and the Attitude Scale Towards Social Studies Course (SBSTS) developed by Çalışkan (2009) were used as data collection tools. In addition, the opinions of the students about the experiences they have gained in this process were also tried to be determined through the focus group interview.
Findings: According to the answers received from students and teachers, it was determined that there were difficulties in the subjects of the 7th grade "Culture and Heritage" learning area. While it was seen that there was no significant difference between the test results obtained from the academic achievement test applied as a pre-test before the experimental process and the results of the attitude scale applied as a pre-test, the results of the academic achievement post-test scores applied to the groups after the experimental process and the results of the attitude scale post-test scores It was concluded that there was a significant difference between the groups.
Conclusions: It was concluded that literary products and writing for learning activities in the social studies course had a positive effect on students' academic achievement and attitudes towards the course and that students found these activities useful.
Keywords: Literary product, writing for learning, social studies, academic achievement, attitude