Rize ili bitkisel örücülük ürünleri üzerine bir araştırma
Rize province herbal knitting a research on its products
Yazar: NİL PAMUKÇU
Danışman: PROF. DR. FATMA YETİM
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: El Sanatları = Crafts

Özet:
Bu çalışma, yörede el emeğine dayalı olarak ortaya koyulan ve Rize yöresel el sanatları kapsamına giren Rize ili bitkisel örücülük konusunu içermektedir. Geçmişten günümüze gelen Rize ilinde bitkisel örücülüğün, günümüzdeki durumunu ayrıntılı olarak incelemek ve belgelemek amaçlanmıştır. Bitkisel örücülük yapımında kullanılan hammaddeler, araçlar, üretim aşamaları, yapılan gözlem ve incelemeler ile üreticilerden sağlanan bilgilerle desteklenmiştir. Bu temel amaç kapsamında araştırmanın kavramsal çerçevesinde Rize ili hakkında genel bilgi, bitkisel örücülükte kullanılan hammaddeler, araçlar, teknikler ile birlikte bitkisel örücülüğün kullanım alanları literatür taramaları ile ortaya konulmuştur. Araştırmanın bulgularında, Rize ilinde bitkisel örücülük ile ilgilenen bireyler ve çeşitli ürünleri üreten kurslardaki usta öğreticiler ile karşılıklı görüşme yapılıp seçilen ürünlerin fotoğrafları çekilerek, ürün örneklerinde kullanılan malzemeler, boyut, renk ve teknik özellikleri incelenmiştir. Elde edilen bilgilerle seçilip fotograflanan 50 adet ürün incelenmiş ve her ürün için hazırlanan bilgi formlarında belirtilmiştir. Rize ili kültürel zenginlikleri arasında el sanatlarının önemli bir yeri vardır. Yörenin, el sanatları ve hammadde bakımından zengin olduğu bunun yanında halkın el sanatlarına önem verdiği, yörenin geçmişten süre gelen el sanatlarını, sanatkarların ellerinden geldiği kadar üretip yaşatmaya ve öğretmeye çalışmalarından ve günümüz koşullarına göre uygulayıp hala devam ettirmiş olmalarından anlaşılmaktadır. Bitkisel örücülüğün, Rize ili ve yöresinde yaşayan, bu işe gönül vermiş sanatkar ve öğrenmeye gönüllü kişiler tarafından devam ettirildiği görülmektedir. Hammaddesi bol, kolay ve ucuza elde edilebilen bitkisel örücülük, çeşitli ürünlere dönüştürülüp ülke ekonomisine katkı sağlamaktadır. Rize ilinde yapılan bitkisel örücülük ürünlerinde çoğunlukla fındık çubukları tercih edilmekte, yapılan ürün çeşitlerinde bitkisel örücülük tekniklerinden olan bir alt bir üst (tekleme) tekniğinin kullanıldığı tespit edilmiştir.

Abstract:
This study includes the discussions of herbal knitting in Rize province, which emerged with manual labor in the region and included in the scope of Rize local handicrafts. It is aimed to examine and certificate the current situation of herbal knitting from the past to the present in detail. It was additionally supported by the raw materials, tools, production stages, investigations and also information provided by the manufacturers. Within the conceptual framework of the research within this basic purpose, general information about the province of Rize, raw materials used in herbal knitting, tools and techniques used in herbal knitting and the usage areas of herbal knitting have been revealed through literature reviews. In the findings of the research, individuals who are interested in herbal knitting and master trainers in courses that produce various products were interviewed and the photos of the selected products were taken and the materials, size, color and technical features used in the product samples were examined. 50 products that were selected and photographed with the information obtained were examined and stated in the information forms prepared for each product. Handicrafts have an important place among the cultural richness of Rize province. It is understood that the region is rich in handicrafts and raw materials and people give importance to handicrafts, since the craftsmen try to produce and teach the mentioned handicrafts as much as they can, and they still apply them according to today's conditions. It is seen that herbal knitting is continued by artisans and volunteers devoted to this work living in Rize province and its region. Herbal knitting, which has abundant raw materials and can be obtained easily and cheaply, contributes to the country's economy by being transformed into various products. It has been determined that in the herbal knitting products produced in Rize, mostly hazelnut sticks are preferred, and one of the herbal knitting techniques, one up and down (misfire) technique is used.