Türkiye'de matematik eğitimi alanında yayınlanan matematiksel model ve modelleme araştırmalarının betimsel içerik analizi
Descriptive content analysis of mathematical modeling research published in the field of mathematics education in Turkey
Yazar: ELİF ALBAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. ALPER ÇİLTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Dergiler = Magazines ; Makale = Article ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematiksel modeller = Mathematical models ; Modelleme = Modelling ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Bilim ve teknolojinin hızla geliştiği günümüzde yaşanan değişim bireylerin sosyal hayatlarına da yansımış bu hızlı gelişmelere uyum sağlayabilmek amacıyla yaşanan değişimleri öğretim programlarına da almak zorunda kalmışlardır. Eğitim dünyasında görülen bu gelişmelerle doğru orantılı olarak matematik öğretiminde de büyük değişimler yaşanmaktadır. Matematik öğretiminin amacı, bireye günlük hayatın gerektirdiği matematiksel bilgi ve yetenekleri kazandırmak, ona problem çözmeyi öğretmek ve durumları problem çözme süreci içinde ele alan bir düşünme şekli kazandırmaktır. Bahsedilen günlük hayat problemlerinin üstesinden gelme süreci olarak tanımlanan matematiksel modelleme ise son yıllarda artan bir biçimde ilgi görmeye başlamıştır.
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de matematik eğitimi alanında yayınlanan matematiksel modelleme araştırmalarının eğilimini tespit etmek ve bu bağlamda ilgili alana öneriler sunmaktır. Bu amaç doğrultusunda Türkiye'de 24 ulus¬al dergideki 38 makale ve 14 farklı üniversitede yürütülen 28 tez incelenmiştir. İlgili yayınları değerlendirmek için literatürden yararlanılarak geliştirilen yayın sınıflandırma formu, modelleme araştırmaları için revize edilerek kullanılmıştır. Formda ilgili çalışmanın künyesi, alanı, matematik konu alanı matematiksel modelleme türleri, matematiksel modelleme kullanım şekli, araştırma yöntemi veri toplama araçları, örneklemi, veri analizi yöntemi ve çalışmanın sonucu kategorileri bulunmaktadır. Bu kategorilere göre yapılan analizler, frekans ve yüzde gibi betimsel istatistik teknikleri kullanılarak sunulmuştur.
Araştırmanın bulgularına göre, Türkiye'de matematiksel modellemeye yönelik çalışmaların yaklaşık on yıllık bir geçmişe sahip olduğu ve artarak devam ettiği belirlenmiştir. Bunun yanında, matematiksel modellemeye yönelik tezlerin ise yüksek lisans düzeyinde yoğunlaştığı görülmüştür. 
Matematik modellemeye yönelik çalışmaların öğretmen eğitimi ve öğrenme ortamlarında bir yöntem olarak nasıl kullanılabileceği üzerine yoğunlaştığı belirlenmiştir. Buna karşın modellemeye yönelik ölçme araçları ve program geliştirme çalışmalarına sınırlı sayıda yer verildiği görülmüştür. Matematiksel modellemeye yönelik araştırmaların benimsedikleri modelleme türü incelendiğinde ise karma matematiksel modellemenin öne çıktığı, belirli konu ve kavramlar yerine, farklı matematiksel konular üzerinden öğrenme ortamının zenginleştirilmeye çalışıldığı görülmüştür. Matematik eğitimcilerinin matematiksel model ve modelleme ile ilgili çalışmalarda sıklıkla kullandıkları araştırma yöntemleri araştırıldığında nitel çalışmalar çoğunlukta iken en çok kullanılan desenin ise durum çalışması olduğu görülmüştür. 
 İncelenen araştırmalarda veri toplama aracı olarak görüşme ve doküman incelemenin ön plana çıkarıldığı, makale çalışmalarına göre tez çalışmalarında veri çeşitlemesine daha fazla odaklanıldığı sonucuna varılmıştır. Örneklem türleri açısından inceleme yapıldığında ise lisans öğrencileri ile yapılan çalışmalara daha fazla yer verildiği, örneklem büyüklüğü ise makalelerde en fazla 11-30, tezlerde 31-100 aralığı daha çok tercih edildiği belirlenmiştir. Verilerin anali¬zi kısmında, nitel betimsel analiz tekniklerinin sıklıkla kullanıldığı, makalelerde farklı veri analiz yöntemi tek iken tezlerde üç ve üçten fazla veri analiz yöntemi olduğu gözlenmiştir.
Çalışmadan elde edi¬len sonuçların alanda gerçekleştirilen çalışmaların güçlü ve eksik yönlerini görme açısından yararlı ola¬cağı,  gelecek çalışmalara yön vermede belirleyici bir kaynak olarak kullanılabileceği ve matematiksel modellemeye yönelik araştırma yapan araştırmacılara rehber olabileceği düşünülmektedir. Araştırmada örneklem olarak lisans öğrencilerinin çok fazla tercih edildiği görülmüştür oysaki matematiksel modelleme ile öğretimin temeli ilk ve ortaöğretim olduğundan bu basamaklarla ilgili çalışmalara yönelinmesi ve daha geçerli sonuç alabilmek için örneklem sayısının artırılması önerilmektedir.

Abstract:
The changes that have taken place today when science and technology have developed rapidly reflected to the social lives of the individuals and they have had to take the changes that have changed in their teaching programs in order to adapt to these rapid developments. There are also major changes in the teaching of mathematics directly proportional to these developments that are seen in education world. The aim of mathematics teaching is to give the mathematical knowledge and skills required by the individual in their daily life, to teach them the problem solving, and to give them a way of thinking that deals with the situations in the problem solving process. The mathematical modeling, which is defined as the process of overcoming the problems of everyday life mentioned above, has become increasingly popular in recent years. 
The purpose of this study is to determine the tendency of mathematical modeling studies published in the field of mathematics education in Turkey and to present suggestions in the related field in this context. With this purpose, 38 articles in 24 national journals and 28 theses carried out in 14 different universities in Turkey have been examined. The publication classification form developed by using literature to evaluate related publications has been revised and used for modeling researches. Mathematical modeling types, types of mathematical modeling, research method data collection tools, sampling, data analysis method and final categories of the study are included in the form. Analyzes made according to these categories are presented using descriptive statistical techniques such as frequency and percentage. 
According to the findings of the research, it has been determined that the studies for mathematical modeling in Turkey have a history of about ten years and continue increasingly. Besides, theses for mathematical modeling have been concentrated at the graduate level. It focuses on how mathematical modeling work can be used as a method in teacher education and learning environments. On the other hand, there is a limited number of measurement tools and program development studies for modeling. When examining the modeling type of the researches about the mathematical modeling, it is seen that the mixed mathematical modeling has been tried to enrich the learning environment through different mathematical topics, to specific topics and concepts. When the research methods of mathematics educators frequently used in mathematical modeling and modeling studies were investigated, it was seen that qualitative studies were mostly used, while most used patterns were state studies.
 As a means of collecting data, interviews and document reviews were put in the forefront and more focused on data diversification in thesis studies according to article studies. In terms of sampling types, it was determined that more space was provided for the studies conducted with the undergraduate students and that the sample size was preferred in the range of 11-30 in the articles and 31-100 in the theses mostly. In the analysis part of the data, it has been observed that the qualitative descriptive analysis techniques are frequently used, while the different data analysis methods are single in the articles, and three and more data analysis methods in the theses
It is thought that the results obtained without working can be useful for seeing the strengths and weaknesses of the studies carried out on the field, can be used as a determining resource for giving direction to future studies, and can be a guide to the researcher conducting research on mathematical modeling. In the research, it is seen that undergraduate students are preferred as sampling too much, but since mathematical modeling is primary and secondary education in teaching, it is suggested to focus on the studies related to these steps and to increase the number of samples in order to get more valid results.