Erişkin konsantrasyon envanteri'nin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Adaptation of adult concentration inventort to Turkish: Validity and reliability study
Yazar: ÖZLEM KARAKAYA
Danışman: PROF. DR. ALİ ÇAYKÖYLÜ ; DOÇ. DR. MUSTAFA UĞURLU
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Konsantrasyon = Concentration ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Amaç: Ülkemizde çocuk ve ergenlerde kullanılan Yavaş Bilişsel Tempo (YBT) değerlendirme araçları olmasına rağmen erişkinlerde kullanılabilecek bir ölçüm aracı bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı Erişkin Konsantrasyon Envanteri (EKE)'nin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirliğinin araştırılmasıdır.
Gereç-yöntem: Araştırmaya çevrim içi iletişim araçlarının aracılığıyla ulaşılan, üniversite öğrencisi ya da üniversite mezunu olan, 18-30 yaş aralığındaki 637 katılımcı dahil edildi. Katılımcılara Sosyodemografik Veri Formu, Erişkin Konsantrasyon Envanteri, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği, Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği 21, Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, UCLA Yalnızlık Ölçeüi ve SF 36 Yaşam Kalitesi Ölçeği uygulandı. EKE'nin Türkçeye uyarlanması çeviri ve geri çeviri yöntemi ile gerçekleştirildi. Ölçeğin güvenirliği Cronbach Alfa katsayısı, maddeler arası korelasyon, madde-toplam puan korelasyonları, iki yarı güvenirliği ve test-tekrar test güvenirliği ile araştırıldı. Ardından kapsam, yapı ve ölçüt geçerliliği analizleri ile ölçeğin geçerliği araştırıldı. Kapsam geçerliği uzman paneli; yapı geçerliği açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri; ölçüt geçerliği eş zamanlı geçerlilik ile araştırıldı. Son olarak katılımcıların tanımlayıcı özellikleri ile EKE toplam puan ortalamaları arasındaki korelasyonlar incelendi.
Bulgular: Cronbach Alfa katsayısı 0,896; maddeler arası korelasyon değerleri 0,121-0,716 arasında; madde-toplam puan korelasyon de erleri 0,375-0,753 arasında; Spearman- Brown katsayısı 0,88, Guttman Split-Half katsayısı 0,88 ve test-tekrar test güvenirlik katsayısı 0,85 olarak hesaplandı. Kapsam geçerlik indeksi EKE'nin altıncı maddesi için 0,81; kalan 15 madde için 1 olarak hesaplandı. AFA sonucunda özdeğerleri birden büyük, toplam varyansın %56,191'ini açıklayan üç faktörlü bir yapı elde edildi. DFA ile AFA'da elde edilen üç boyutlu ve ölçeğin özgün çalışmasında sunulmuş olan tek boyutlu yapı doğrulandı.
Sonuç: EKE'nin Türkçe formu erişkinlerde YBT belirtilerini değerlendirmek için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır.
Anahtar kelimeler: Yavaş bilişsel tempo, erişkin konsantrasyon envanteri, geçerlik, güvenilirlik

Abstract:
Objective: There are Sluggish Cognitive Tempo (SCT) assessment tools used in children and adolescents in our country; there is, however, no measurement tool that can be used in adults. This study aims to adapt the Adult Concentration Inventory (ACI) into Turkish, and to investigate its validity and reliability.
Materials & Methods: 637 participants aged between 18-30, being university students or university graduates, reached through online communication instruments, were included in the study. Sociodemographic Data Form, Adult Concentration Inventory, Adult Attention Deficit Hyperactivity Disorder Self-Report Scale, Depression Anxiety Stress Scale-21, Difficulties in Emotion Regulation Scale, Rosenberg Self-Esteem Scale, UCLA Loneliness Scale, and SF-36 Quality of Life Scale were administered to the participants. The adaptation of ACI to Turkish was carried out by translation and back-translation method. The reliability of the scale was investigated by Cronbach's Alpha coefficient, inter-item correlations, item-total score correlations, split-half reliability, and test-retest reliability. Then, the validity of the scale was investigated by conducting content, construct, and criterion validity analyzes. Content validity by a panel of experts, construct validity with explanatory and confirmatory factor analyses, and criterion validity was investigated with concurrent validity. Finally, the correlations between the descriptive characteristics of the participants and the total mean scores of ACI were examined.
Results: Cronbach's Alpha coefficient was 0.896; the inter-item correlations values ranged from 0.121 to 0.716; item-total score correlations were between 0.375 and 0.753; the Spearman-Brown coefficient was 0.88, the Guttman Split-Half coefficient was 0.88, and the test-retest reliability coefficient was 0.85. The content validity index was 0.81 for the sixth item of the ACI and 1 for the remaining 15 items. As a result of EFA, a three-factor structure with eigenvalues greater than one and explaining 56.191% of the total variance was obtained. Both the three-dimensional structure obtained in EFA and the one-dimensional structure presented in the original study of the ACI were confirmed by CFA.
Conclusion: The Turkish version of the ACI is a valid and reliable measurement tool that can be used to evaluate SCT symptoms in adults.
Keywords: Sluggish cognitive tempo, adult concentration inventory, validity, reliability