Kamusal sanat ve kültürel stratejik planlama ilişkisi: İstanbul Kadıköy örneği
Public art and cultural strategic planning relation: Istanbul Kadiköy case
Yazar: IŞILAY BESTE BAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET DORUK ÖZÜGÜL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Koruma ve Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Kamusal sanat, kamuya ait mekânlarda sergilenen ve gerçekleştirilen sanat çalışmalarının kapsayan bir terimdir. Sanatın kent mekânıyla buluşması ise hem kentlerin değişmesi hem de sanattaki anlamsal dönüşümler sonucu gerçekleşmiştir. Kamusal sanatın 20. yüzyılda yaşadığı bu dönüşümler ile kent planlamada yaşanan paradigma değişimlerinin yapısal ve anlamsal benzerliği göze çarpmaktadır. 
Kültürün kentlerin refah artışında ve küresel rekabette önemli bir plan unsuru olarak görme yaklaşımı artarken, kültürün bir bileşeni olan kamusal sanatın kentlerdeki olumlu yöndeki değişimleri hızlandırdığı görüşü de destek görmüştür. Bu durum yerel ve merkezi yönetimlerin doğrudan veya dolaylı olarak kamusal sanatı desteklemesini ve bir plan öğesi olarak değerlendirmesini sağlamıştır. 
Bu çalışmada kamusal sanat kavramı geçmişi, türleri ve finansmanıyla derinlemesine incelenmiş, kent planlamayla ilişkisi ve kent mekânına etkileri tartışılmıştır. Kamusal sanatın bir plan öğesi olarak görülme sürecinde seçilen kentlerin kamusal sanat planları literatürdeki tartışmalar ışığında incelenmiş ve sonuçlar çıkarılmıştır.
Kamusal sanat planlarının Türkiye'deki uygulama karşılığının incelenmesi aşamasında yerel yönetim örneği olarak Kadıköy Belediyesi seçilmiştir. 2015-2019 dönemine ait stratejik planlar ile ilgili birim ve kişilerle yapılan yarı yapılandırılmış mülakatlarla Kadıköy Belediyesi'nin kamusal sanat yaklaşımı araştırılmış, planlarda bahsedilen hedefler incelenmiş ve değerlendirilmiş, faaliyet raporlarından kamusal sanat uygulamalarının mekânsal karşılıkları belirlenmiştir. Yerel yönetimin bir kamusal sanat planı olmamakla beraber, Kadıköy'de kamusal sanatın olumlu etkilerinden faydalanmak adına yapılan çalışmalar dikkat çekicidir.

Abstract:
Public art is a term includes artworks which exhibited and performed in public spaces. The meeting of the art and the urban space has occurred both as a result of the change of cities and the semantic transformations in art. The semantic and structural similarities in transformation of the public art in 20th century and the paradigms in urban planning are exceptional. 
While the approach of culture as an important plan element in the increase in the prosperity of cities and global competition has increased, the view that public art, which is a component of culture, accelerates the positive changes in the cities has been supported. This has enabled local and central governments to directly and indirectly support public art and evaluate it as a plan element.
In this study, the terms history, types and finance of public art are examined closely, are discussed relation to urban planning and effects to the public sphere. The public art plans of the cities, which were determined in the process of being seen as a plannig element of public art, were examined in the discussions of the literature and the results were drawn. 
Kadıköy Municipality has been selected to examine the implementations of public art plans in Turkey. In the last manangement period (2015-2019), the approach of Kadıköy Municipality towards public art has been researched from local government's strategy plans and semi-structured interviews', public art goals has been examined and public arts works location in Kadıköy have been determined in maps through action plans. Despite of lack of public art (strategy) plans of local government, the efforts made in order to take advantage of the positive effects of public art in Kadıköy are remarkeble.