Osteoporoz risk faktörleri arasında çinkonun yeri
The role of zinc in the risk factors of osteoporosis
Yazar: GÜLSÜN ÖZTÜRK
Danışman: PROF. M ZEKİ TANER
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Kemik dansitesi = Bone density ; Kemik hastalıkları = Bone diseases ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Risk faktörleri = Risk factors ; Çinko = Zinc

Özet:
Kemik hastalıkları içinde en sık görülen ve önemli bir halk sağlığı problemi olan OP; düşük kemik kütlesi ve kemik dokusunun mikroyapısının bozulması sonucu kemik kırılganlığının artması ile karakterize sistemik bir iskelet hastalığıdır. Çalışmada amacımız, osteoporoz risk faktörleri ve serum çinko düzeyinin osteoporozdaki rolünü incelemektir.Çalışmamıza, Ocak-Nisan 2009 ayları arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Menopoz Polikliniği' ne başvuran ve kemik mineral dansitesi ölçümü yapılan kadınlardan, osteoporoz saptanan 100 çalışma ve normal sınırlarda kemik mineral dansitesi saptanan 133 olgu kontrol grubu olmak üzere, toplam 233 olgu dahil edildiÇalışmaya aldığımız olgularda OP risk faktörlerini sorgulayarak, çinko eksikliğinin bu risk faktörleri arasındaki yerini tayin etmek ve OP patofizyolojisinde rolünü saptamak için serum çinko düzeylerini ölçtükGravida, parite, ilk gebelik yaşı, menarş yaşı, OKS kullanımı, eğitim düzeyi, meslek grupları, süt, yoğurt, peynir tüketimi, sigara kullanımı ve ailede OP anamnezi bakımından gruplar arasında fark yoktu. Her iki grupta alkol tüketimi yoktu. Her iki grupta gıda ile alınan kalsiyum miktarı yetersiz olarak hesaplanmıştır. Her iki grupta 40-70 yaş arası KMD değerleri anlamlı değişim göstermemekle beraber, grafiksel bir düşüş gösterdi. Kontrol grubunda daha belirgin olmakla üzere HRT kullanımının daha fazla olduğu 50-60 yaş arası bu düşüş, artış lehine bir değişim gösterdi. BMI, OP grubunda anlamlı olarak düşük saptandıKontrol grubunda abortus sayısı daha fazla, reprodüktif süre, HRT kullanımı ve süresi daha uzun, cerrahi menopoz sayısı daha fazla, OP grubunda menopoz yaşı daha erken, sedanter yaşam, kahve tüketimi daha fazla, fraktür hikayesi daha çok iken; doğal olarak KMD değerleri daha düşük saptandı. Özellikle postmenopozal dönemde osteoporoz riski taşıyan olguların erken dönemde saptanabilmesi için rutin takipler esnasında genis spektrumlu risk faktör sorgulaması önemlidir.Çalışmamızın sonucunda ortalama serum çinko seviyeleri, OP grubunda kontrol grubuna göre istatiksel olarak anlamlı derecede düşük bulundu.OP birçok etkenin rol oynadığı kemik gücü kaybıdır. Populasyonumuzda, fiziksel aktivite ve HRT kullanımı koruyucu faktörler; sigara kullanımı, kahve tüketimi, üretkenlik süresinin kısalığı ve erken menopoz yaşı önemli risk faktörleri olarak saptanmıştır. Osteoporoza karşı korunmada, fiziksel aktivite, sigarasız ve kahve tüketiminin sınırlı olduğu yaşam stili önemlidir. Üretkenlik süresini optimize etmek amacı ile gereksiz over cerrahisinden kaçınmak veya sınırlı tutmak gerekir. OP grubunda saptanan düşük çinko düzeyinin rolü tam bilinmemektedir. Çinkonun OP etyolojisi ve gelişim mekanizmasındaki rolünü belirleyebilmek için geniş olgu sayılı ve uzun süreli kontrollü prospektif toplumsal çalışmalara ihtiyaç vardır. Ancak çinkonun birçok biyolojik fonksiyonda rol oynadığı düşünülür ise çinkodan fakir beslenmemeye dikkat etmek gerektiği söylenebilir.

Abstract:
OP, culminating due to low bone mass and a systemic skeleton disease resulting from the increase in bone fragility due to the spoilage of the microstructure of the bone tissue, is deemed one of the most common health hazard for public health. The purpose of this study is to assess the risk factors for osteoporosis and the role of serum zinc levels.In total 233 women who have applied to the Gazi University Faculty of Medicine, Department of Obstetrics and Gynecology in January-April 2009 period, for menopausal control and have had measured BMD enrolled into this study, of which 100 are diagnosed with osteoporosis as a study group and, the remaining 133 with normal BMD as a control group.OP risk factors were evaluated by questionaire and serum zinc levels measured in both groups in order to determine their role in OP pathogenesis.Gravida, first pregnancy age, menarche age, OCS use, level of education, categories of professions and milk, yoghurt, cheese consumption, use of cigarettes and OP in family were the same in both groups. Neither group saw any level of alcochol consumption.The level of calcium, for both groups, acquired through meals was calculated as being inadequate. Despite graphic-wise downturn, BMD values for the 40-70 age group did not portray statistically signifinant alterations both groups. Inspite of vividity with the control group, HRT utilization among 50-60 year olds has shown an opposite effect, i.e. an upturn in graphics. The same HRT effect was observed in OP group but with silent upturn in graphic. A statisitcally significant descendency was reported with BMI in OP group.In the control group: abortion numbers were higher; reproductive period, HRT use and time was longer; surgical menopause were higher; age of menopause was lower with OP; sedantary life style, coffee consumption higher and fracture cases higher, zinc levels and naturally BMD levels were observed as being lower. Detailed risk factors inquiry is monumental during routine menopausal control for the purpose of early diagnoses of the osteoporosis especially during post-menopausal periods.The average serum zinc levels found statistically lower in the OP group in comparison with the control group.OP is the loss of bone due to many factors. Within our population, physical activities and HRT utilization are dubbed as protective factors; use of cigarettes, coffee consumption, short reproductive period and early menopause were found as risk factors for OP. Physical activity and a life style comprising of restrcited coffee and cigarette consumption are important in ones struggle with osteoporosis. With a view to optimize the reproductive period, refraining from ovarian surgeries or to behave conservative for ovarian tissue as much as possible are also important. The role of the low zinc levels measured in the OP group are unknown. Extensive cases numbers and long- term controlled prospective collective studies are needed in order to determine the role of zinc in OP etiology and evolution mechanism. However, considering the veracity that zinc is an important element of many biological functions, it can be suggested that, to avoid from zinc poor diet.