Depresyonla baş etmede marjory gordon'un fonksiyonel sağlık  örüntüleri modelinin etkinliği
The efficacy of marjory gordon's functional health patterns model in coping with depression
Yazar: MÜNİRE TEMEL
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN KUTLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing

Özet:
Bu araştırma depresif hastaların depresif belirtilerinin azaltılmasında,  depresyonla baş etmede özyeterliğinin artırılmasında ve umudun geliştirilmesinde Marjory Gordon'un Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeline temellenen hemşirelik bakımının etkinliğini belirlemek amacıyla öntest son test kontrol gruplu, tekrarlayan ölçümlü araştırma deseninde gerçekleştirildi. 
Araştırmanın örneklemini bir devlet hastanesi psikiyatri kliniğinde yatmakta olan 18-65 yaş arası çalışmaya katılmayı kabul eden 68 depresif hasta oluşturdu.  Çalışmanın verileri Hasta Bilgi Formu,  Beck Depresyon Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği ve Depresyonla Başa Çıkmada Özyeterlik Ölçeği kullanılarak toplandı.
Deney ve kontrol grubuna uygulanan ön test sonrasında deney grubuna Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeline temellenen hemşirelik bakımı uygulandı. Kontrol grubuna herhangi bir girişim uygulanmadı. Deney ve kontrol grubuna taburculukta sontest ve taburculuktan 3 ay sonra  izlem testi uygulandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı (ortalama, standart sapma, minumum-maksimum, yüzde) ve karşılaştırmalı istatistiksel yöntemler (Mann-Whitney U Testi, Kikare  Testi, Bağımsız Gruplarda T Testi, Friedman Testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi) kullanıldı. 
Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modeline temellenen hemşirelik bakımı öncesi deney ve kontrol grubundaki hastaların bireysel özellikleri,  Beck Depresyon Ölçeği,  Beck Umutsuzluk Ölçeği, Depresyonla Başa Çıkmada Öz Yeterlik Ölçeği puanları arasında anlamlı fark olmayıp gruplar birbirine benzerdi.  Deney ve kontrol grubundaki hastaların son test ve izlemde Beck Depresyon Ölçeği,  Beck Umutsuzluk Ölçeği toplam puanı karşılaştırıldığında anlamlı fark saptandı (p<0,05). Deney ve kontrol grubundaki hastaların son test Depresyonla Başa Çıkmada Öz Yeterlik Ölçeği puan ortalamaları karşılaştırıldığında anlamlı fark saptanmazken (p>0,05), 3 ay izlemde anlamlı fark bulundu (p<0,05). 
Sonuç olarak, Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modelinin depresyonla baş etmede etkili olduğu bulundu. Bu sonuçlar doğrultusunda farklı örneklem gruplarıyla yeni araştırmalar yapılmasının ve depresyon hastalarıyla çalışan hemşirelerin hasta bakımında Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri Modelini kullanmasının önemli olduğu sonucuna varıldı.

Abstract:
This study has been carried out on repetitive measurement research design with pre and post-test control groups in order to determine the effectiveness of the nursing care approach based on Marjory Gordon's Functional Health Patterns Model in the reduction of depressive symptoms, improvement of self-efficacy in coping with depression and increase of hope in depressive patients. 
The study sample group was formed of 68 depressive patients in the 18 to 65 age group who accepted to participate in the study who during their time a an inpatient at the psychiatry clinic of a state hospital. Study data was collected using Patient Information Form, Beck Depression Inventory, Beck Hopelessness Scale and Depression Coping Self-Efficacy Scale. 
Following the preliminary test applied on the experiment and control groups, the experiment group was subject to nursing care based on Functional Health Patterns Model. No further intervention was performed on the control group. Both experiment and control groups underwent a post-test at time of discharge and an follow-up test three months after discharge. Complimentary (mean, standard deviation, minimum-maximum, percentage) and comparative statistical methods (Mann-Whitney U Test, Chi-Square Test, Friedman Test, T-Test on independent groups, Wilcoxon Signed Rank Test) were used to analyse data. 
The personal characteristics, Beck Depression Inventory, Beck Hopelessness Scale and Depression Coping Self-Efficacy Scale scores of patients in the experiment and control group were similar and not statistically different before implementation of nursing care based on Functional Health Patterns Model. In the post-test and follow-up of patients in the experiment and control group, a significant difference was found from the comparison of Beck Depression Inventory, Beck Hopelessness Scale total scores (p<0.05). While the difference in post-test Depression Coping Self-Efficacy Scale average scores of patients in the experiment and control group were not statistically different, there was a significant difference in the 3 month follow-up (p<0.05). 
In conclusion, Functional Health Patterns Model was found to be effective in coping with depression. In light of the results obtained from the study, there is a need to conduct new studies with different sample groups and that it is important for nurses working with depression patients to use Functional Health Patterns Model in patient care.