Motor kortekse uygulanan transkraniyal doğru akım uyarımın (TDAU) postural salınıma etkisi
The effect of transcranial direct current stimulation (TDCS) applied on the motor cortex in postural control
Yazar: MEHMET DURMAZ
Danışman: PROF. DR. NURTEKİN ERKMEN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Spor = Sports
Dizin: Denge = Equilibrium ; Doğru akım = Direct current ; Duruş = Posture ; Elektrikle uyarma = Electric stimulation ; Erkekler = Men ; Gençler = Youngs ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Motor korteks = Motor cortex

Özet:
Araştırmanın deney, plasebo ve kontrol grubunu, Selçuk Üniversitesinin farklı bölümlerinde eğitim gören 45 fiziksel olarak aktif erkek oluşturmuştur. Denekler rastgele olarak üç gruba ayrılmıştır (Deney: 15, Plasebo: 15 Kontrol: 15). Deney (tDAU) grubunu oluşturan bireylerin yaş ortalaması 21,80 ± 2,73 yıl, boy uzunluğu ortalaması 180,00 ± 9,21 cm ve vücut ağırlığı ortalaması 82,07± 13,67 kg olarak tespit edilmiştir. Plasebo grubunu oluşturan bireylerin yaş ortalaması 21,60 ± 1,72 yıl, boy uzunluğu ortalaması 178,47 ± 9,92 cm ve vücut ağırlığı ortalaması 75,00 ± 13,83 kg olarak belirlenmiştir. Kontrol grubunu oluşturan bireylerde ise yaş ortalaması 21,80 ± 1,74 yıl, boy uzunluğu ortalaması 180,60 ± 8,14 cm ve vücut ağırlığı ortalaması 81,20 ± 18,48 kg olarak belirlenmiştir. 
Deney ve Plasebo grubundaki deneklerin kafatası üzerinde 10-20 International  EEG System kullanılarak motor korteks alanında bulunan  C3 ve C4 alanları tespit edildi ve bu noktalar kalemle işaretlendi. Daha sonra tespit edilen alana  salin solüsyon(polifarma %0,9 izotonik) ile nemlendirilen 3*3cm büyüklüğünde olan 2 sünger elektrotlardan katot olan C3 anot olan ise C4 alanına yerleştirildi. Deney gurubuna tDCS ULTRA markalı doğru akım cihazından 2 mA şiddetinde 20 dakikalık doğru akım uygulaması yapıldı. Plasebo gurubuna ise aynı şekilde aynı bölgeye sham (yalancı akım) uygulaması yapıldı. Son olarak Kontrol grubuna herhangi bir akım uygulaması yapılmamıştır. Uygulama öncesi ve sonrasında 3 gurubun deneklerinden postüral kontrol parametreleri kaydedilmiştir. GA OSI skorlarının gruplar arası karşılaştırmalarında Tek Yönlü Varyans Analizi (One Way ANOVA) ve post-hoc testlerden LSD, ön test – son test karşılaştırmalarında ise bağımlı örneklemler için t-testi uygulanmıştır. Diğer parametreler analizinde; çoklu grupların karşılaştırılması için Kruskal Wallis H, ikili karşılaştırmalarda Mann Whitney U testi ve ön test – son test karşılaştırılmalarında Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi uygulanmıştır. İstatistiksel önem düzeyi 0,05 olarak kabul edilmiştir.
Uygulanan tDAU uygulaması sonrasında Deney gurubuda postüral kontrol değerlerinden sadece GA OSI skorlarında anlamlı bir azalma  gözlenirken (p<0,05).  GA; AP,ML ve LOS ve GK; OSI, AP, ML ve LOS skorlarında bir değişim gözlenmemiştir. (p>0,05). Plasebo gurubunda uygulanan tDAU sonrasında ise GA; OSI, AP, ML, GK; OSI, AP, ML ve LOS skorlarında bir değişim gözlenmemiştir(p>0,05). 
Sonuç olarak motor kortekse uygulanan tDAU'nun postural kontrolü etkileyen parametrelerden biri olan GA OSI skorunda anlamlı bir azalma meydana getirdiği, aynı anlamlı azalmanın GK ML skorunda da gözlendiği tespit edilmiştir. GA; AP, ML ve GK; OSI, AP ve  LOS skorlarında herhangi bir değişime rastlanmamıştır. Elde edilen bu sonuçlar dikkate alındığında tDAU'nun denge performansını arttırdığı söylenebilir.

	Anahtar Sözcükler: Transkraniyal doğru akım uyarımı; postüral kontrol; fiziksel olarak aktif genç erkek.

Abstract:
In this study, we aimed to detect the effects of the transcranial direct current stimulation (tDCS) on the postural control.
The experiment, placebo and control group of the research consist of 45 physically active male students from the different departments of Selçuk University. The subjects were randomly divided into three groups (Experiment:  15, Placebo: 15 Control: 15). For the individuals constituting the experiment (tDCS) group, the approximate age as 21.80 ±2.73 years, the approximate height as 180.00 ±9.21 cm and the weight of torso as 82.07 ±13.67 kg has been determined. For the individuals constituting the placebo group, the approximate age as 21.60 ±1.72 years, the approximate height as 178.47 ±9.92 cm and the weight of torso as 75.00 ±13.83 kg has been determined. For the individuals constituting the control group, the approximate age as 21.80 ±1.74 years, the approximate height as 180.60 ±8.14 cm and the weight of torso as 81.20 ±18.48 kg has been determined. 
The C3 and C4 areas has been detected and highlighted with a pen on the cranium of the subjects in the Experiment and Placebo group by using 10-20 International EEG System. And later, C3 being cathod and C4 being anod sponge electrodes sized 3x3 cm and moistened with saline solution (polypharma 0.9% isotonic) has been placed on the detected area. The experiment group has been submitted to 2 mA direct current for 20 minutes with the tDCS ULTRA brand direct current device. Likewise, the sham has been applied on the same area in the placebo group. And lastly, the control group has not been subjected to any kind of current application. The postural control parameters of the subjects of the 3 groups has been recorded before and after the application. One way ANOVA and LSD were applied for post-hoc tests and t-test for dependent samples in pre-test and post-test comparisons. In the analysis of other parameters; Kruskal Wallis H for multiple groups comparison, Mann Whitney U test for binary comparisons and Wilcoxon Marked Rank Test for pre - test - post - test comparisons. Statistical significance level was accepted as 0,05.

After the implemented tDCS application, in the Experiment group, a significant decrease (p<0.05), only in the open eyes (OE) OSI scores in the postural control values has been observed,  while no change in the OE; AP,ML and LOS and close eyes (CE); OSI, AP, ML and LOS scores has been observed. (p>0,05). And after the tDCS applied on the placebo group, no change in the OE; OSI, AP, ML, GK; OSI, AP, ML and LOS scores has been observed (p>0,05). 
	As a result, it was found that tDCS of motor cortex induced a significant decrease in open eyes (OE) OSI score, one of the parameters affecting postural control, and the same significant decrease was also observed in close eyes (CE) ML score. OE; AP, ML and CE; OSI, AP, and LOS scores did not change at all. Taking these results into consideration, it might be said that the tDCS has improved the balance performance.

	Keywords: Transcranial direct current stimulation; postural control; physically active young male.