Sinirsel formlu gençlik hastalıklı köpeklerde sinir sisteminde oluşan hasarın belirlenmesinde seçilmiş beyin hasar biyobelirteçlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of  selected brain damage biomarkers in the determination of nervous system damage in dogs with nervous distemper
Yazar: MUHAMMED MUSTAFA KAPAR
Danışman: PROF. DR. MAHMUT OK
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Sunulan çalışmanın birincil amacı, sinirsel formlu gençlik hastalıklı köpeklerde sinir
sisteminde oluşan hasar ve boyutunun belirlenmesinde seçilmiş beyin hasar biyobelirteçlerin
kullanılabilirliğinin değerlendirilmesidir. İkincil amacı ise beyin hasar biyobelirteçlerinden hangisinin
hastalığın teşhisinde güvenilir diagnostik öneme sahip olduğunu tespit etmektir.
Bu araştırmanın materyalini, 3 aylık ile 1 yaş aralığında ve farklı ırktan 36 sinirsel formlu
gençlik hastalıklı ve 16 sağlıklı köpek oluşturdu. Hastalığın tanısı, klinik bulgular, canine distemper
virus antijen testi ve PCR analizi ile kondu. Tüm köpeklerden bir kez antikogulantlı ve
antikoagulantsız kan örneği alındı. Ayrıca hasta köpeklerden beyin omurilik sıvı (BOS) alındı. K3-
EDTA'li kan örneğinden tam kan sayımı yapıldı. Heparinli kan örneklerinde kan gazı ölçüldü. Serum
ve BOS nöron spesifik enolaz (NSE), glial fibriler asitik protein (GFAP), kreatin kinaz-beyin (CK-BB),
Adrenomodulin (ADM), Aktivitin A (ACTA), immunoglobulin G (İgG) ve immunoglobulin M (İgM)
düzeyleri, köpeğe spesifik ticari ELİSA kiti ile ölçüldü.
Sinirsel formlu gençlik hastalıklı köpeklerde konjuktivit, burun ve gözyaşı akıntısı, temporal,
göğüs, sırt ve bacak kaslarında miyoklonus (tik), bazı olgularda burun ucu ve taban yastığında
hiperkeratoz (Hard-pad) ve epileptik nöbetler gözlemlendi. Sinirsel formlu gençlik hastalıklı 36
köpeğin uygulanan tedavi ile 5'i iyileşirken, 31'i öldü. Kan gazı parametrelerinde istatistiksel açıdan
farklılık gözlenmedi. Sinirsel formlu gençlik hastalıklı köpeğin serum NSE, GFAP, CK-B, İgG ve İgM
düzeylerinde önemli artış belirlendi. Beyin omurilik sıvı ADM ve ACT düzeyleri, seruma göre daha
yüksekti. Ayrıca, sinirsel formlu gençlik hastalıklı köpeklerin total lökosit (WBC), lenfosit (LYM) ve
monosit (MON) sayısında anlamlı artış tespit edildi.
Sonuç olarak sinirsel formlu gençlik hastalıklı köpeklerin serum NSE, GFAP, CK-BB, İgM
ve İgG konsantrasyonlarında önemli artış belirlendi. Beyin omurilik sıvı NSE, GFAP, CK-B, İgM ve
İgG konsantrasyonları ve özellikle ADM ve ACTA seviyesi seruma göre daha yüksekti. Beyin
hasarının belirlenmesinde NSE, GFAP ve CK-BB biyobelirteçlerin kullanılabilir ve güvenilir
diagnostik değere sahip olduğu ortaya kondu.
Anahtar kelimeler: Köpek, sinirsel form, gençlik hastalığı, beyin hasar biyobelirtecleri

Abstract:
The primary aim of the presented study is to evaluate the usefulness of selected brain injury
biomarkers in determining the extent and severity of damage to the brain in dogs with nervous form of
distemper. The secondary aim is to determine which of the brain injury biomarkers have reliable
diagnostic significance in the diagnosis of the disease.
The material of this study consisted of 36 dogs with nervous form of distemper and 16 healthy
dogs of different breeds between 3 months and 1 year of age. . The disease was diagnosed by clinical
findins, canine distemper virus antigen test and PCR analyses. Blood samples with and without
anticoagulant were taken once from all dogs. Cerebrospinal fluid (CSF) was also collected from sick
dogs. Complete blood count was performed from the blood sample with K-EDTA. Blood gas
measurement was performed in heparinized blood samples. Serum and CSF neuron specific enolase
(NSE), glial fibrillary acidic protein (GFAP), creatine kinase-brain (CK-BB), adrenomodulin (ADM),
activitin A (ACTA), immunoglobulin G (IgG) and immunoglobulin M (IgM) concentrations were
measured with canine-specific commercial ELISA kit.
Conjunctivitis, nasal and lacrimal discharge, myoclonus in the temporal, chest, back and leg
muscles, hyperkeratosis of the nasal tip and base pad (Hard-pad) in some cases and epileptic seizures
were observed in dogs with nervous form of distemper. Of the 36 dogs with nervous form of distemper,
5 recovered after treatment, while 31 died. No statistically significant difference was observed in blood
gas parameters. There was a significant increase in serum NSE, GFAP, CK-B, IgG and IgM
consantrations in dogs with nervous of distemper. CSF ADM and ACTA A levels were higher than
serum levels. In addition, total leukocyte (WBC), lymphocyte (LYM) and monocyte (MON) counts
were significantly increased in dogs with nervous form of distemper.
In conclusion, a significant increase in serum NSE, GFAP, CK-BB, IgM and IgM
concentrations was determined in in dogs with nervous form of distemper. Cerebrospinal fluid NSE,
GFAP, CK-BB, IgM and IgM concentrations and especially ADM and ACTA levels were higher than
serum. NSE, GFAP and CK-B biomarkers were found to have usable and reliable diagnostic value in
determining brain injury.
Key words: Dog, nervous form, distemper, brain damage biomarker