Altın Orda Hanlığı'nda Batu Dönemi
Batu Khan Period in the Golden Horde
Yazar: SERDAR GÜL
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED BİLAL ÇELİK
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Altın-Orda Devleti = Altın-Orda Khanate ; Batu Han = Batu Khan ; Orta Çağ = Middle Ages ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyoekonomik hayat = Socio-economic life

Özet:
Cuçi'nin ölmesinden sonra Cengiz Kağan Cuçi ulusuna verdiği toprakları ikili devlet teşkilatı geleneğine göre düzenlemiştir. Batu Han'ı ulusun başına geçirerek kardeşi Orda'yı da ona tabii kılmıştır. Birinci bölümde I.Deşt-i Kıpçak Seferinde gerçekleşen olaylar ile II. Deşti Kıpçak Seferi öncesinde Karakurum'da yapılan kurultaylara değinilmiştir. İkinci bölümde II. Deşt-Kıpçak Seferi ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Batu Han öncülüğünde kurulan Altın Orda Devleti ve Batu Han'ın Anadolu, Kafkasya ve Rusya politikası üzerine durulmuştur. Dördüncü bölümde Ögedey Kağan'ın ölmesi üzerine Batu'nun Karakurum ile ilgili olan ilişkisi incelenmiştir. Beşinci bölümde Batu Han'ın Kağanlığı kabul etmeyip, istediği kişiyi Kağan olarak başa geçirmesi ve bu süreçte izlediği siyaset üzerine durulmuştur. Altıncı bölümde Batu Han öncülüğünde kurulan Altın Orda Devleti'nin iktisadi ve sosyal yaşantısı yer almaktadır. Yedinci bölümde Batu Han'ın son yılları ile ölümü anlatılmıştır. Burada Rusların gözüyle Batu Han incelenmiştir. Aynı zamanda Batu sonrasında Batu Han ile ilgili ortaya çıkan efsanelere yer verilmiştir.
Çalışmamızda genel olarak, Batu Han döneminde Altın Orda Devleti'nin siyasi, sosyal ve kültürel yönleri incelenerek, Deşt-i Kıpçak üzerinde ortaya koydukları mücadele anlatılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, Batu Han'ın Rusya'da, Avrupa'da verdiği mücadele işlenmiştir. Dönemin önemli seyyahları P. Carpini ve W.Rubruk'un Tatarlar hakkında verdiği bilgilere dayanarak o dönemle ilgili bilgiler hakkında fikir sahibi olmamız sağlanmıştır. Ayrıca Altın Orda Devlet'i dönemi ana kaynakları ve yerli, yabancı araştırma eserlerinde ortaya çıkardığımız bilgiler doğrultusunda Batu Han'ın olumlu veya olumsuz yönleri incelenmiştir.

Abstract:
After the death of Jochi, Cenghis Khan arranged the lands which given the Jochi nation according to the tradition of dual state organization. Cenghis Khan appointed Batu Khan to rule the state by stimulating him to take the control of the nation. The events which are mentioned in the first part are 1st Dasht-i Qipchak Campaing and 2nd quriltai held in Karakurum before Dasht-i Qipchak Expedition. Beside these events, in the second part, 2nd Dasht-i Qipchak expedition is discussed. The third section focused on the state of Golden Horde and the politics of Batu Khan in Anatolia, Caucasus and Russia. Additionally, in fourth section, after the death of Ögedei Khan, the relationship between Batu and Karakurum is examined. In the fifth section, Batu Khan's refusal to accept Khaganate and his reign as Khan and his politics during this period are discussed. In the sixth section, the economic and social life of the Golden State is explained in a detailed way. In the seventh chapter, Batu Khan's twilight years and his death are reported. On the other hand Batu Khan is also examined by the perspectives of the Russians and the legends are suggested which emerged after the death of Batu Khan.
As a general, in this inquiry the political, social and cultural aspects of the Golden Horde State in Batu Khan period and their struggle against Dasht-i Qipchak are approved to explain in a particulae way. In this context, the struggle of Batu Khan in Russia and in Europe is studied. Based on the information provided by the important travelers of the period, P. Carpini and W. Rubruk offer an insight into about that period. In conclusion, in accordance with the main sources of the Golden Horde State period and the knowledge which have been uncovered in domestic and foreign investigations, the positive and negative aspects of Batu Han have been analyzed.