Birinci basamakta sağlık hizmeti veren aile hekimlerinin influenza aşısı hakkındakı bilgi, tutum ve davranışlarının saptanması
Determination of information, attitudes and behaviors of family physicians providing health services in primary care regarding influenza vaccine
Yazar: EMRE ENGİN
Danışman: DOÇ. DR. OKTAY SARI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi = Knowledge ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Davranış = Behavior ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; İnfluenza aşısı = Influenza vaccine ; İnfluenza virüs = Influenza virus

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Aile hekimlerinin influenza aşısı hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel olan bu çalışmada, çalışmaya katılmayı kabul eden gönüllülere araştırıcılar tarafından literatür taraması yapılarak hazırlanan anket formu uygulanmıştır. Form üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm demografik bilgilerden oluşmaktadır. İkinci bölümde hekimin kendisinin influenza aşısı yaptırma konusundaki yaklaşımı 3. bölüm ise kendisine gelen hastalara influenza aşısı yaptırmak amacıyla bilgi tutum ve davranışını tespit etmeye yönelik sorular yer almaktadır. Katılımcılara ayrıca "Hekimin Kendisinin Gripten Korunmaya Yönelik Sağlık İnanç Modeli Ölçeği" ölçeği uygulanmıştır. Çalışmanın evrenini; Ankara ilinde birinci basamakta sağlık hizmeti veren aile hekimler oluşturmuştur ve çalışmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 210 kişi dahil edilmiştir. 
	Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 210 araştırma görevlisinin yaş ortalaması 29,6±4,6 (min=24, maks=49) olup %61,9'u kadındır. 
	Araştırma görevlilerin %47,6'sı daha önce grip aşısı olmuş iken, %12,4'ü her yıl düzenli olarak grip aşısı olmaktadır. En fazla aşı olmama sebebi unutkanlık (%40) ve grip olma ihtimalinin düşük olduğunu düşünme (%26,6) şeklinde belirtilmiştir. 
	Bekârların "algılanan yararlar" alt boyut puanı evlilerin puanından anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,034). Grip enfeksiyonu sık geçirenlerin "algılanan duyarlılık" (p<0,001) ve "algılanan ciddiyet" (p=0,031) alt boyut puanı grip enfeksiyonu sık geçirmeyenlerin puanından anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Geçen yıl grip enfeksiyonu geçirenlerin "algılanan duyarlılık" (p=0,036) alt puanı geçirmeyenlerin puanından anlamlı şekilde yüksek, geçen yıl grip enfeksiyonu geçirenlerin "algılanan ciddiyet" (p=0,041) ve "algılanan yararlar" (p<0,001) alt boyut puanı ise geçen yıl grip enfeksiyonu geçirmeyenlerin puanından anlamlı şekilde düşük bulunmuştur. Daha önce grip aşısı olanların "algılanan duyarlılık" (p=0,049) ve "algılanan yararlar" (p=0,012) alt boyut puanı daha önce grip aşısı olmayanların puanından anlamlı şekilde yüksek, "algılanan engeller" (p<0,001) alt boyutunda ise anlamlı şekilde düşük olduğu görülmüştür. Düzenli grip aşısı olanların "algılanan engeller" alt boyut puanı düzenli grip aşısı olmayanların puanından anlamlı şekilde düşük bulunmuştur (p=0,023).
	Daha önce grip aşısı olanların bilgi puanı (p=0,026) daha önce grip aşısı olmayanlardan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Düzenli grip aşısı olanların bilgi puanı düzenli grip aşısı olmayanların bilgi puanından anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,023). 
Sonuç: Sonuç olarak aile hekimlerinin aşılanma oranları düşük bulunmuştur. Kişilere aşı hakkında eğitim verilmesi ve bu konuda bilgilendirmelerin arttırılması sağlık inanç modellerinde olumlu etkilere neden olabilecektir. Hekimlerin aşı yapmama nedeni en fazla unutkanlık olduğu için grip aşısı döneminde uyarıcı sistemlerin devreye sokulup tekrarlı uyarıların yapılması faydalı olacaktır.  
Anahtar kelimeler: İnfluenza aşısı, bilgi, tutum, davranış, aile hekimi

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to determine the knowledge, attitude and behavior of family physicians about influenza vaccine.
Materials and Methods: In this descriptive and cross-sectional study, a questionnaire form prepared by the researchers through a literature review was applied to the volunteers who agreed to participate in the study. The form consists of three parts. The first part consists of demographic information. The second part includes the physician's own approach to getting influenza vaccine. The third part includes questions to determine the knowledge attitude and behavior in order to have influenza vaccines for the patients who come to them. In addition, the "Preventıon Of Influenza And The Health Belıef Model" scale was applied. The population of the study; Family physicians who provide health services in primary health care in Ankara province have formed. 210 people who agreed to participate in the study were included.
Results: The average age of 210 research assistants included in the study is 29.6 ± 4.6 (min = 24, max = 49) and 61.9% of them are women. While 47.6% of the research assistants have had a flu vaccine before, 12.4% of them are regularly vaccinated every year. The most common reasons for not being vaccinated were stated as forgetfulness (40%) and thinking that the possibility of getting flu was low (26.6%). 
	The "perceived benefits" sub-dimension score of singles was found to be significantly higher than the scores of the married (p = 0.034). The "perceived Susceptibility" (p <0.001) and "perceived Seriousness" (p = 0.031) subscale scores of those with frequent influenza infections were found to be significantly higher than those of those who did not have flu infections frequently. The score of those who had influenza infection last year was significantly higher than those who did not have a sub-score of "perceived Susceptibility" (p = 0.036), those who had a concept last year were in the "perceived Seriousness" (p = 0.041) and "perceived benefits" (p <0.001) sub-dimensions. below the score of those who did not have the flu infection. The "perceived Susceptibility" (p = 0.049) and "perceived benefits" (p = 0.012) sub-dimension scores of those who had previous flu vaccine were significantly higher than those of those who did not have the flu vaccine before, and they were significantly higher in the "perceived barriers" (p <0.001) sub-dimension. It was seen to be low in the way. The "perceived barriers" sub-dimension score of those who had regular flu vaccine was found to be significantly lower than the score of those who did not have a regular flu vaccine (p = 0.023). The knowledge score (p = 0.026) of those who had a previous flu vaccine was found to be significantly higher than those who did not have the flu vaccine before. The knowledge score of those who had a regular flu vaccine was found to be significantly higher than the knowledge score of those who did not have a regular flu vaccine (p = 0.023). 
Conclusion: As a result, the vaccination rates of family physicians were found to be low. Educating people about vaccines and increasing information on this subject may have positive effects on health belief models. Since the most common reason for physicians not to vaccinate is forgetfulness, it would be beneficial to activate warning systems and to make repeated warnings during the flu vaccination period. 
Key words: Influenza vaccine, knowledge, attitude, behavior, family physician