Liselere Geçiş Sistemi (LGS) sınavlarındaki matematik sorularının Matematik Dersi Öğretim Programı ve Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'ne göre incelenmesi
Examination of the mathematics questions in the high school transition system (HSTS) exams according to the mathematics course  curriculum and the revised Bloom Taxonomy
Yazar: MEHMET BALTAT
Danışman: PROF. DR. DANYAL SOYBAŞ
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Nitel araştırma yaklaşımının benimsendiği bu araştırmanın amacı 2018-2023 yılları arasında uygulanan LGS sınavlarındaki matematik sorularının; 8. sınıf Matematik Öğretim Programı'na (MÖP) ve Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'ne (YBT) göre değerlendirilmesinin yapılmasıdır. Araştırmada desen olarak durum çalışması, yöntem olarak doküman analizi kullanılmıştır. Elde edilen veriler ayrıca içerik analizine de tabi tutulmuştur. Çalışmanın verilerini toplam 120 sorudan oluşan LGS sınavı matematik soruları ve 8. sınıf MÖP oluşturmaktadır. Yapılan bu çalışmanın güvenirliğinin sağlanması için uzman görüşünden faydalanılmıştır. Elde edilen veriler tablo ve grafiklerle aktarılarak yorumlanmıştır. LGS sınavı matematik sorularının MÖP kazanımlarına göre değerlendirilmesi yapıldığında sınavlarda her yıl ortalama 23,34 farklı kazanımın test edildiği belirlenmiştir. 8. sınıf MÖP'te bulunan kazanım sayısı göz önünde bulundurulduğunda test edilen kazanım sayısının yeterli olmadığı görülmüştür. Soruların öğrenme ve alt öğrenme alanlarına göre değerlendirilmesi yapıldığında; bazı öğrenme ve alt öğrenme alanlarının sınavlarda ihmal edildiği görülmüştür. Soruların kazanımlara, öğrenme ve alt öğrenme alanlarına göre dağılımlarında heterojenlik gösterdiği tespit edilmiştir. LGS matematik sorularının YBT'ye göre genel bir değerlendirilmesi yapıldığında, YBT'nin bilgi boyutuna göre olgusal ve üstbilişsel bilgi; bilişsel süreç boyutuna göre ise hatırlama ve üretme basamaklarını ölçmeye yönelik hiçbir sorunun bulunmadığı görülmüştür. YBT'nin bilgi boyutuna göre her yıl sınavlarda ortalama 17,17 soruyla işlemsel bilgi; bilişsel süreç boyutuna göre ise ortalama 7,84 soruyla uygulama, sonra en yakın 7,34 soruyla analiz etme basamağından soruların sorulduğu belirlenmiştir. Soruların YBT'ye göre dağılımlarında heterojenlik gösterdiği tespit edilmiştir. Bundan sonra yapılacak sınavların hem 8. sınıf MÖP'ün tamamı dikkate alınarak hem de YBT'nin tüm basamaklarını mümkün olduğu kadar kapsayacak şekilde hazırlanması ve üst düzey bilişsel becerileri ölçen sorularında çoğunluğu oluşturması önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study, which adopts a qualitative research approach, is to evaluate the mathematics questions in the LGS exams administered between 2018 and 2023 according to the 8th grade Mathematics Curriculum (MC) and the Revised Bloom's Taxonomy (RBT). In the study, case study was used as the design and document analysis was used as the method. The data obtained were also subjected to content analysis. The data of the study consisted of LGS exam mathematics questions consisting of 120 questions in total and 8th grade MC. Expert opinion was utilized to ensure the reliability of this study. The data obtained were transferred and interpreted with tables and graphs. When the LGS exam mathematics questions were evaluated according to the MC objectives, it was determined that an average of 23.34 different objectives were tested in the exams each year. Considering the number of objectives in 8th grade MC, it was seen that the number of objectives tested was not sufficient. When the questions were evaluated according to learning and sub-learning areas, it was seen that some learning and sub-learning areas were neglected in the exams. It was found that the questions showed heterogeneity in their distribution according to objectives, learning and sub-learning areas. When a general evaluation of the LGS mathematics questions according to the LGS Mathematics Test, it was observed that there were no questions to measure factual and metacognitive knowledge according to the knowledge dimension of the LGS Mathematics Test, and no questions to measure recall and production steps according to the cognitive process dimension of the LGS Mathematics Test. According to the knowledge dimension of RBT, operational knowledge with an average of 17.17 questions; according to the cognitive process dimension, questions were asked from the application step with an average of 7.84 questions and then from the analyzing step with the closest 7.34 questions. It was determined that the questions showed heterogeneity in their distribution according to RBT. It is recommended that future exams should be prepared by taking into account both the entire 8th grade MC and all the steps of the RBT as much as possible, and that questions measuring high-level cognitive skills should constitute the majority of the questions.