Malvarlığına karşı işlenen suçlar ile işsizlik arasındaki ilişkinin mekansal bağımlılığı: Türkiye üzerine bir uygulama
Spatial dependence of the relationship between unemployment and crimes against property: An application on Turkey
Yazar: ÖZLEM DÜNDAR
Danışman: PROF. DR. C. YENAL KESBİÇ
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ekonomik değişkenler = Economic variables ; Ekonomik durum = Economic situation ; Mala karşı suçlar = Property crimes ; Mekan = Space ; Mekansal bağımlılık = Spatial dependence ; Mekansal ekonometri yaklaşımı = Spatial econometrics approach ; Suç = Crime ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
İşsizlik, ücret, enflasyon, kişi başına gayri safi yurtiçi hasıla ve gelir dağılımındaki adaletsizlik gibi birçok makroekonomik değişkenin çoğunlukla ekonomik nedenlerle işlenen malvarlığına karşı işlenen suçlara etkisi bulunmaktadır. Bu çalışmada Türkiye'nin ikinci düzey istatistiki bölge birimleri (İBBS) sınıflandırma şekli temel alınarak, işsizlik ile malvarlığına karşı işlenen suçlar arasındaki ilişkinin mekansal bağımlılığının, mekansal panel veri analiziyle, belirlenmesi amaçlanmıştır.
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde suç bilimi ile ilgili başlıklara yer verilmiştir. İkinci bölümde ise, 1968 yılında Becker'ın oluşturduğu, Ehrlich (1973), Heineke (1978), Schmidt ve Witte (1984) tarafından geliştirilen suça yönelik ekonomik modeller analiz edilmiştir. İkinci bölümde ayrıca, suç ile işsizlik arasındaki ilişkinin araştırıldığı çalışmalar incelenmiştir. Son olarak üçüncü bölümde, Türkiye'nin ikinci düzey istatistiki bölge birimleri sınıflandırma şekli temel alınarak, işsizlik ile malvarlığına karşı işlenen suçlar arasındaki ilişkinin mekansal bağımlılığının belirlenmesi için 2008-2014 dönemine ait veriler kullanılarak, mekansal panel veri analizi uygulanmıştır. Analizde Hausman testi sonuçları, sabit etkili mekansal panel modelinin çalışma için en uygun model olduğunu gösterirken, olabilirlik oran testi sonuçları da, mekansal otoregresif modelin çalışma için en uygun model olduğunu göstermiştir. Ampirik bulgular, sınır komşuları olan bölgeler arasında pozitif yönlü mekansal bağımlılığın olduğunu, sınır komşuluğunun malvarlığına karşı işlenen suç türlerini arttırdığı, ayrıca malvarlığına karşı işlenen suçlar üzerinde işsizliğin pozitif yönlü etkisi olduğunu göstermiştir.

Abstract:
Many macroeconomic variables such as unemployment, wage, inflation, gross domestic product per capita and inequity in income distribution have impact on crimes against property which is comitted for mostly economic reasons. In this study, it is aimed to determine spatial dependence of relationship between unemployment and crimes of against property that is based on NUTS2 regions of Turkey, through the spatial panel analysis.
The study consists of three parts. In the first part, titles related to criminology are included. In the second part, economic models for the crime which were created by Becker in 1968 and developed by Ehrlich (1973), Heineke (1978) and Schmidt and Witte (1984) are analyzed. In addition to the second part, studies investigating of relationship between crime and unemployment have been examined. Finally in the third part, in order to determine spatial dependence of relationship between unemployment and crimes of against property that is based on NUTS2 regions of Turkey, spatial panel analysis is applied using data from 2008-2014. In the analysis, while Hausman test result indicate that fixed effect spatial panel model is the most suitable model for the study, likelihood ratio test results also indicates that the spatial autoregressive model is the most suitable model for the study. Empirical evidence indicates that there is positive direction spatial dependence between contiguity neighbour regions and contiguity neighbour increases the crimes against property, in addition that the effect of unemployment on crimes against property is in the positive direction.