Tek atak ve birden fazla atak geçirmiş remisyondaki depresyon hastalarının zihin kuramı becerilerinin incelenmesi
Investigation of theory of mind skills of depression patients in remission with single attack and multiple attacks
Yazar: BURÇAK BAYKUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELMAS BEYAZYÜZ
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Depresif bozukluk-majör = Depressive disorder-major ; Depresyon = Depression ; Nüks = Recurrence ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Remisyon = Remission ; Zihin kuramı = Theory of mind

Özet:
Major depresif bozukluk en sık görülen ruhsal bozukluklardandır. Major depresif bozukluk geçiren hastaların yarısından fazlası bir kez daha atak geçirir. Tekrarlama ihtimali atak sayısı ile birlikte artar. Majör depresif bozuklukta sosyal işlevlerde ve diğer kişilerle olan ilişkilerde bozulma olması önde gelen kinik özelliklerdendir. Zihin kuramı; kişinin kendisinin ve diğerlerinin ayrı zihinlere sahip olduğunu anlayabilme, kendisinin veya başkalarının duygu, düşünce, maksat, istek ve inançlarını algılayabilme ya da çıkarımda bulunabilme kapasitesidir. Zihin kuramı, sosyal işlevselliğin ve kişilerarası ilişkilerin sürdürülmesinin ayrılmaz bir parçası olarak düşünülmektedir.  Remisyondaki depresyon hastalarının zihin kuramı becerilerinin hem sosyal bilişsel hem sosyal algısal yönden incelendiği çalışma sayısı oldukça sınırlıdır. Bu çalışmada remisyondaki depresyon hastalarının zihin kuramı becerilerinde tek atak geçirmiş ve birden fazla atak geçirmiş hasta gruplarının sağlıklı kontrol grubuna göre farklılığı olup olmadığı ve olası farklılıkların hastalığın süreğenleşmesindeki olası etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.  Çalışmamız Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Polikliniği'ne başvuran hastalar arasından seçilmiş, 18-60 yaş aralığında, majör depresif bozukluk geçirmiş, remisyonda olan, tek atak geçirmiş 50 hasta, birden fazla atak geçirmiş 50 hasta ve 50 sağlıklı katılımcının onamı alınarak dahil edilmesiyle oluşturulan örneklem ile yapılmıştır. Çalışmada tüm katılımcılara sosyodemografik veri formu, Hamilton Depresyon Ölçeği, Gözlerden Zihin Okuma Testi, İmayı Anlama Testi, Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır.
Çalışmamızda sosyal-algısal ve sosyal-bilişsel zihin kuramı becerisinde ve bilişsel işlevsellikte çok atak geçirmiş remisyon dönemindeki grupta tek atak geçirmiş grup ve kontrol grubuna göre anlamlı bir düşüş saptanmıştır. Bu durum yineleyen şekilde geçirilmiş depresyonun remisyon döneminde bireylerarası sosyal etkileşimlerini sınırlandırdığı ve sosyal izolasyona yol açtığı, relaps ihtimalini arttırabileceği hipotezimizi doğrular niteliktedir. Tek atak geçirmiş grup ve kontrol grubu arasında her iki zihin kuramı becerisi ve bilişsel işlevsellik açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır. Bu durum, tek atak geçirmiş remisyondaki bireylerin tam iyileşme adına çok ataklı bireylere nazaran farkındalık, özyeterlilik ve motivasyonlarının daha yüksek olabileceği düşüncesine yeşil ışık yakmaktadır. Bu düşüncenin ilerleyen zamanlarda yapılacak çalışmalarda farklı ölçek ve açılardan detaylandırılıp aydınlatılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Majör Depresif Bozukluk, Zihin Kuramı, Nüks, Rezidüel Semptom

Abstract:
Major depressive disorder, one of the most common mental disorders, has a course. One of the important clinical features of major depressive disorder is impairment in social and interpersonal functions. Theory of mind is the capacity to understand that one's own and others have separate minds, to perceive or infer the feelings, thoughts, intentions, wishes and beliefs of one's own or others. Theory of mind is considered an integral part of social functioning and the maintenance of interpersonal relationships. The number of studies examining the theory of mind skills of patients with depression in remission from both social cognitive and social perceptual aspects is quite limited. This study aimed to investigate whether single-episode remission patients and depressive patients in remission having more than one episode differed from the control group in terms of theory of mind skills of depressive patients in remission and whether possible differences were effective on the chronicity of the disease. Our study was conducted with the consent of 50 patients aged between 18-60 years, having major depressive disorder, being in remission having a single episode, 50 patients; with people having multiple episodes, and 50 healthy participants, who were selected from among the patients applying to the Tekirdağ Namık Kemal University Faculty of Medicine Psychiatry Outpatient Clinic. In the study, sociodemographic data form, Hamilton Depression Scale, Mind Reading from Eyes Test, Comprehension Test, and Montreal Cognitive Assessment Scale were performed to all participants.
In our study, a significant decrease was found in the social-perceptual and social-cognitive theory of mind skills and cognitive functionality in the group in remission with multiple attacks compared to the group that had a single attack and the control group. This confirms our hypothesis that recurrent depression limits interpersonal social interactions during remission, leads to social isolation, and may increase the likelihood of relapse. No significant difference was found between the group that had a single attack and the control group in terms of both theory of mind skills and cognitive functionality. This gives the green light to the idea that individuals in remission with a single attack may have higher awareness, self-efficacy and motivation for full recovery compared to individuals with multiple attacks. It is recommended that this idea should be elaborated and illuminated from different scales and perspectives in future studies.

Key words: Major Depressive Disorder, Theory Of Mind, Relapse, Residual Symptoms