İnmeli bireylerde oturma dengesi ölçeği'nin Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi
Investigation of the validity and reliability of the Turkish version of the sitting balance scale in individuals with stroke
Yazar: KÜBRA ÇAPRAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SANİYE AYDOĞAN ARSLAN
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Denge = Equilibrium ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Oturma = Settlemet ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales ; İnme = Stroke

Özet:
Akut veya subakut inmeli çoğu hasta ayakta durma pozisyonunu sürdüremediğinden, ayakta denge değerlendirmesi yoluyla inme sonrası hareketliliğin tahmini bu hastaların sadece birkaçı için geçerlidir. Oturma Dengesi Ölçeği (ODÖ), oturma dengesini farklı yönleriyle değerlendiren 11 maddelik fonksiyonel bir değerlendirme yöntemidir. Literatürde ODÖ'nün inmeli bireylerde geçerlik ve güvenirlik çalışması mevcut değildir. Bu çalışmanın amacı, ODÖ'nün Türkçe versiyonunu oluşturarak inmeli bireylerde geçerlik ve güvenirliğini incelemektir. 
Çalışmaya iskemik veya hemorajik inme tanısı almış, koopere olabilen, akut-subakut evredeki 45 yaş ve üzeri 60 birey dahil edildi. Oturma Dengesi Ölçeği'ni geliştiren yazarlardan Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılabilmesi için gerekli izinler alındıktan sonra, orijinal dili İngilizce olan ölçek Türkçe'ye çevrilerek tek form haline getirildi. Güvenirlik için test-tekrar test ve iç tutarlılık analizi kullanıldı. Test-tekrar test güvenirliği Intraclass Correlation Coefficient (ICC) (Sınıf içi Korelasyon Katsayısı) ile hesaplandı. Oturma Dengesi Ölçeği'nin kriter geçerliği için eş zamanlı geçerliği incelendi. Eş zamanlı geçerliğini test etmek için Gövde Bozukluk Ölçeği (GBÖ), Oturmada Fonksiyon Testi (OFT) kullanıldı. Oturma Dengesi Ölçeği maddelerinin iç tutarlılığı Cronbach Alfa analizi ile hesaplandı. Yapı geçerliği için faktör analizi ve hipotez testleri kullanıldı. Hipotez testlerinin doğruluğu, birleşim geçerliliği ile incelendi.  Birleşim geçerliliği için Berg Denge Ölçeği (BDÖ), Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi (BGYAİ) kullanıldı. İçerik geçerliliği için tavan ve taban etkisi hesaplandı.
Gözlemciler içi ve gözlemciler arası güvenirliği test etmek için yapılan korelasyon analizine göre toplam ODÖ değerlendirme puanları arasında çok yüksek ilişki saptandı. Gözlemciler içi ICC değeri 0,970; gözlemciler arası ICC değeri 0,999 olarak bulundu. Cronbach'ın alfa katsayısı 0,955 olarak bulundu. Oturma Dengesi Ölçeği ile GBÖ, BDÖ, OFT, BGYAİ arasında yüksek ilişki bulundu (r=0,861, p=0,001; r=0,849, p=0,001; r=0,906, p=0,001; r=0,848, p=0,001, sırasıyla). Yapılan faktör analizi sonucunda ölçeğin tek faktör tarafından belirlendiği görüldü. Tavan ve taban etkisi yoktu. Saptanabilen minimum değişim değeri 2.41 olarak hesaplandı. 
Bu çalışma, ODÖ'nün Türkçe versiyonunun inmeli bireylerde mükemmel iç tutarlılığa ve gözlemci içi ve gözlemciler arası güvenirliğe sahip olduğunu göstermiştir. Eş zamanlı geçerliği iyi bulunmuştur. Sonuç olarak ODÖ'nün Türkçe versiyonu inmede hareketlilik ve fonksiyonelliğin tahmininde, klinikte ve bilimsel araştırmalarda kullanım açısından geçerli ve güvenilir bir ölçektir.

Abstract:
Because most patients with acute or subacute stroke are unable to maintain a standing position, estimation of post-stroke mobility through standing balance assessment is valid for only a few of these patients. The Sitting Balance Scale (SBS) is a functional assessment method consisting of 11 items that evaluates sitting balance from different aspects. In the literature, there is no validity and reliability study of SBS in stroke individuals. The aim of this study is to examine the validity and reliability of the SBS in individuals with stroke by creating a Turkish version.
60 individuals aged 45 years and older, who were diagnosed with ischemic or hemorrhagic stroke, were cooperative, and were in the acute-subacute stage were included in the study. After obtaining the necessary permissions from the authors who developed the Sitting Balance Scale in order to conduct the Turkish validity and reliability study, the scale, whose original language was English, was translated into Turkish and turned into a single form. Test-retest and internal consistency analysis were used for reliability. Test-retest reliability was calculated with the Intraclass Correlation Coefficient (ICC). Concurrent validity of the Sitting Balance Scale was examined for criterion validity. Trunk Impairment Scale (TIS) and Sitting Function Test (FIST) were used to test its concurrent validity. The internal consistency of the Sitting Balance Scale items was calculated by Cronbach Alpha analysis. Factor analysis and hypothesis testing were used for construct validity. The accuracy of the hypothesis tests was examined by convergent validity. Berg Balance Scale (BBS) and Barthel Activities of Daily Living Index (BI) were used for convergent validity. Ceiling and floor effects were calculated for content validity.
According to the correlation analysis performed to test the intraobserver and interobserver reliability, a very high correlation was found between the total SBS assessment scores. Intra-observer ICC value was found 0.970 and the inter-observer ICC value was found to be 0.999. Cronbach's alpha coefficient was found to be 0.955. A high correlation was found between the Sitting Balance Scale and TIS, BBS, FIST and BI (r=0.861, p=0.001; r=0.849, p=0.001; r=0.906, p=0.001; r=0.848, p=0.001, respectively). As a result of the factor analysis, it was seen that the scale was determined by a single factor. There were no floor and ceiling effects. The minimum detectable change value was calculated as 2.41.
This study showed that the Turkish version of the SBS has excellent internal consistency and intra-observer and inter-observer reliability in stroke patients. Concurrent validity was found to be good. In conclusion, the Turkish version of the SBS is a valid and reliable scale for predicting mobility and functionality in stroke and for use in clinical and scientific researchs.