Pamuk bitkisinin verim ve kimi kalite özellikleri üzerine azotlu gübre seviyelerinin etkisi /
Yazar: HÜSAMETTİN İLGEZ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN HAKERLERLER
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1992
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Azotlu gübreler = Nitrogen fertilizers ; Kalite = Quality ; Pamuk = Cotton ; Tarla bitkileri = Field crops ; Verim = Yield

Özet:
Değişik seviyelerde (0-5-10-15 ve 20 kg N/da) pamuk bitkisine uygulanan azotlu gübrenin verim ve kimi fiziksel ve kimyasal kalite öğelerine etkisini belirlemek amacı ile yapılan araştırmadan elde edilen sonuçlar aşağıda maddeler halinde özetlenmiştir. 1. Azotlu gübrenin uygulanması pamuk kütlü verimine istatistik! olarak % 1 seviyede önemli olarak etkilemiş ve en yüksek verim (476.2 kg/da) miktarı 15 kg N/da uygulanan seviyeden elde edilmiştir. 2. Azotlu gübre lif uzunluğuna önemli etkisi olmamasına rağmen değişik azot seviyeleri arasında en uzun lif miktarı (28.9 mm) azotun en düşük seviyesinde (5 kg N/da) belirlenmiştir. 3. Kısa lif % miktarları değişik azot seviyeleri içinde No ve N2Q seviyesinde kriter değer olan % 20'nin üzerinde bulunmuş, buna karşılık Na, Nio ve Ni3 seviyelerinde ise kısa lif % değerleri kriter değerlerin altında bulun muştur. 4. Kopma mukavemeti değerlerine azotlu gübrelerin % 1 seviyede negatif yönde etkisi olduğu saptanmıştır. 5. Azotlu gübrenin çiğitteki toplam-N(%) miktarına arttırıcı fakat istatistik! yönden önemsiz etkisi bulundu. Azotlu gübrenin çiğitteki % yağ miktarına negatif etkisi belirlendi. 6. Doymuş yağ asitlerinden; Palmitik asit > Stearik asit > Myristik asit'lerin sırasıyla pamuk yağında bulundukları ve azotlu gübrenin yalnız palmitik asit miktarı üzerine % 5 düzeyde önemli etkili olduğu saptandı. 7. Pamuk yağında doymamış yağ asitlerinin; Linoleik asit > oleik asit > palmitoleik asit şeklinde sıralandığı ve azotlu gübrenin istatistiki yönden önemli olmasa da linoleik asit miktarlarını arttırıcı yönde etkin olduğu saptandı. 23

Abstract:
The effect of different nitrogen levels on yield and yield components of cotton was studied. The nitrogen levels applied were 0-5-10-15 and 20 kg N/da/ The following results were obtained: 1. Nitrogen levels affected the seed cotton yield with 1 % significance. The highest yield (476.2 kg/da) was obtained at 15 kg N da. 2. Although nitrogen had an important effect on fibre length the longest was found 28.9 mm at the lowest level of nitrogen (5 kg N/da). 3. "Short fibre percentages" of N0 and N20 applica tions were higher than the critical level (20 %) and lower in N5, Nio and Nia. 4. Nitrogen levels had negative effects on percentage elongation significant at 1 % level. 5. Nitrogen levels increased the total N content of seeds but results weren't statistically significant. No negative effects of N applications on seed oil content were determined. 6. Palmitic, stearic and myristic saturated oil acids were determined in the cotton seed oil in superiority order. Nitrogen levels affected the palmitic acid content with 5 % significance 7. Linoleic, oleic and palmitoleic unsaturated oil acids were found in this superiority order. No effect of nitrogen was determined on oil acids with the exception of linoleic which wasn't statistically significant as well. 24