Hani ve çevresi halk inanışlarının dinler tarihi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of folk beliefs in Hani and its vicinity in view of religions history
Yazar: RAMAZAN DEMİROK
Danışman: YRD. DOÇ. MUHAMMED HADİ TEZOKUR
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Din = Religion ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Dinler tarihi = History of religions ; Diyarbakır-Hani = Diyarbakır-Hani ; Halk inançları = Public beliefs ; Ziyaret yerleri = Visiting places

Özet:
Toplumların sosyal ve kültürel yaşamlarının şekillenmesinde "din" önemli bir etkendir. İnsanın var olduğu sahada dinler de var ola gelmiştir. Bundan dolayıdır ki insanlık tarihinin her safhasında dine ve dini inançlara rastlanılır. Halk arasında inanç düzeyinde varlığını sürdürerek ekseriyetle "Halk inançları" olarak da ifade edilen değerleri, bilimsel düzeyde araştırıp ortaya çıkarmak Dinler Tarihçisinin görev alanlarındandır. Kültürel değerlerin kuşaktan kuşağa aktarılması, hiç şüphesiz onların araştırılıp yazılı kaynaklara aktarılmasıyla mümkündür. 
Bu bağlamda biz de ifade ettiğim sorumluluk anlayışı içinde Hani ve çevresi halk inançlarını araştırma konusu yaptık. "Hani ve Çevresi Halk İnanışlarının Dinler Tarihi Açısından Değerlendirilmesi" adlı tezimizde söz konusu yöre halkının inanç ve adetleri ile bunlara bağlı uygulamaları tespit etmeye çalıştık.
Çalışmamız bir giriş, dört bölüm, bir sonuç ve konuyla ilgili resimler ana başlıklarından oluşmaktadır. 
Giriş bölümünde halk inançlarının kavramının tanımı ve değerlendirilmesi ile araştırmanın konusu, sınırı, amacı ve yöntemi gibi metodolojik bilgilere yer verilmiştir.
Birinci bölümde Hani ilçesinin tarihi ve coğrafi yapısı hakkında bilgiler verilmiştir.
İkinci bölümde hayatın farklı alanlarından doğum, ölüm ve evlilikle ilgili halk inançlarına yer verilmiştir.
Üçüncü bölümde Hani'de bulunan ziyaret yerleri ve bunlar etrafında şekillenen inanışlar sunulmuştur.
Dördüncü bölümde ise tabiatta bulunan su, ateş, hayvanlar ile halk hekimliği gibi çeşitli konularla ilgili halk inanışlarına yer verilmiştir.
Sonuç kısmında ise çalışmadan elde edilen bulguların kısa bir değerlendirilmesi yapılmış ve konu ile ilgili resimler eklenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Halk inançları, Dinler Tarihi, Hani ve çevresi, ziyaret yerleri

Abstract:
"Religion" is an important factor in forming social and cultural lives of societies. Religions have always existed in every area where people have existed. Thus, religion and religious beliefs are met in all stages of human history. It is one of task areas of a religion historian to investigate scientifically and reveal values existing as beliefs among people and expressed as "Folk beliefs". Undoubtedly, transfer of cultural values from a generation to another is possible through studying and transferring them to written sources.
In this context, we investigated folk beliefs in Hani and its vicinity with the sense of responsibility I had mentioned. In the thesis entitled "Evaluation of Folk Beliefs in Hani and Its vicinity in View of Religions History", we tried to determine beliefs and customs for people of the region and applications depending on these.
The study consists of main titles of an introduction, four parts, a conclusion and the relevant pictures.
In the introduction part, definition of folk belief concept and several methodological information such as, subject, limits, purpose and method were given. 
In the first part, some information was given about history of Hani district, its geography and cultural structure.
In the second part, some folk beliefs in different areas of life related to birth, death and marriage were mentioned. 
In the third part, places of pilgrimage in Hani and beliefs formed about them were introduced.
In the fourth part, folk beliefs related to natural elements such as water, fire, animals and plants present in nature were given.
In conclusion, a brief evaluation of the findings obtained from the study was performed and relevant pictures were added.
 
Keywords: Folk beliefs, history of religions, Hani and its vicinity, places of pilgrimage