Düşünme eğitimi dersinin sosyal bilgiler dersi başarısına etkisi
The effect of thinking training courses on social studies lesson succeed
Yazar: AHMET TOKMAK
Danışman: PROF. DR. ALİ YILMAZ ; DOÇ. DR. MUSTAFA ŞEKER
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Ders başarısı = Course success ; Ders programları = Curriculum ; Düşünme eğitimi = Thinking education ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Günümüzde en çok kabul gören tanımı ile düşünme; bir sonuca varmak amacıyla bilgileri, kavramları inceleme, karşılaştırma ve aralarında ilişkiler kurarak başka düşünceler üretmek işlemidir. Bu işlemlerin neticesinde ortaya çıkan zihinsel ürüne de "düşünce" denir. Yıllar içerisinde düşünme eğitiminin önemi anlaşılmış ve bu konuda seminerler ve konunun uzmanları tarafından konferanslar düzenlenmeye başlamış, düşünmenin önemi üzerine pek çok kitap yazılmıştır. Düşünme eğitimiyle ilgili yapılan pek çok çalışmanın sonucunda düşünme eğitimi çerçevesinde değerlendirilen problem çözme ve karar verme becerileriyle ilgili kısımların ilköğretim müfredatına katılmasıyla ilgili ortak karar alınmıştır. Eğitim sistemi içerisinde öğrencilerin maruz kaldığı çok fazla uyarıcı öğrencilerin düşünmek üzerine deneyim kazanmaları gerektiğini ortaya çıkarmıştır diyebiliriz.  
Sosyal bilgiler dersi fazlasıyla hayatın içinden konuları derse taşıdığı için düşünme eğitimi dersi içeriğiyle öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersindeki başarıları üzerinde etkisinin ne olacağı merak konusudur.
 Çalışmada, literatürde geçen 24 düşünme becerisinin kazandırılmaya çalışıldığı düşünme eğitimi dersini gören öğrencilerin bu dersin Sosyal Bilgiler başarılarını nasıl etkilediği araştırılacak ve elde edilen sonuçlar yorumlanarak iki ders arasındaki ilişki ve benzerlikler kazanım boyutunda incelenecektir.
Araştırmada deneme modellerinden gerçek deneme modeli kullanılmış olup, gerçek deneme modellerinden "öntest – sontest kontrol gruplu desen" kullanılmıştır.Bu amaçla deney ve kontrol grupları oluşturulmuştur. Bu bağlamda öğrencilerin akademik başarılarını ölçmek üzere hem deney grubu öğrencilerine hem de kontrol grubu öğrencilerine "Akademik Başarı Testi" öntest ve sontest olarak uygulanmıştır.
Öğretim safhasında deney grubu öğrencilerinin bulunduğu sınıfta haftada 2 ders olmak üzere 12 hafta düşünme eğitimi dersi İlköğretim Düşünme Eğitimi Öğretmen Kılavuz Kitabı(Dombaycı, Ülger, Gürbüz, & Arıboyun, 2011) ile verilmiş ve yine aynı kitaptaki kazanım etkinlikleri kullanılmış, kontrol grubu öğrencilerinin bulunduğu sınıfta ise seçmeli halk kültürü dersi işlenmiş ve normal olarak haftalık 3 saat sosyal bilgiler dersine devam edilmiştir.
Uygulamalar neticesinde öğrencilerden edinilen nicel verilerin analizinde SPSS 16 programından faydalanılacaktır. Deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencilerin akademik başarı testine ait ön test puanları arasında ve son test puanları arasında anlamlı bir fark olup olmadığının belirlenmesinde "İlişkisiz Örneklemler T-Testi" kullanılacaktır. Her iki grubun kendi içerisinde ön test ve son test puanları arasındaki değişimi incelemek için ise "İlişkili Örneklemler T-Testi" kullanılacak olup elde edilen sonuçlar tablolaştırılıp ifadelendirilecektir.
Elde edilen nitel ve nicel veriler ışığında düşünme eğitimi dersinin sosyal bilgiler başarısına etkisi ortaya konulmuştur. Sonuçlara yönelik olarak sosyal bilgiler programının düşünme eğitimi dersiyle nasıl  ilişkilendirileceği ve derse katkısının nasıl sağlanabileceği konusunda öneriler geliştirilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Düşünme eğitimi, sosyal bilgiler, gerçek deneme, öntest-sontest

Abstract:
According to the most widely-accepted definition, mentation is a process of producing different thoughts through analyzing, comparing and associating information and concepts in order to get to a result. The mental product produced as a result of these processes is called "thought". Over the years, the importance of mentation training is discovered on this issue; seminars and conferences started to be organized by specialists, many books have been written on the importance of mentation. As a consequence of the many studies carried out on mentation training, a co-decision is made on integrating the problem-solving and decision-making skills, which are valued within the frame of mentation training, into primary school curriculum. It can be said that various stimulants that students are exposed to within education system revealed the need of students for experience on mentation.
Since social studies course brings up so many life-related topics into lessons, it is an issue of concern what influence the context of mentation training course will have on the skills in Social Studies course.
Various mentation methods which are also used in Social Studies course will be analyzed in its effects on the Social Studies successes of students who are expected to acquire 24 mentation skills in the literature and the relation and similarities of the two lessons will be scrutinized in the extent of acquisition through interpreting the obtained results.
In the study, true experimental method is used as an experimental method, and of the true experimental methods, "pretest – posttest control group design" is applied. For this purpose, experiment and control groups are created. In this context, in order to measure the academic achievements of students, "Academic Achievement Test" is applied as pretest and posttest both on experiment group students and control group students.
During the education phase, mentation training course is given for 12 weeks as 2 lessons per week in the class of experiment group students and in the class of control groups students mentation training course is not taught but 3 hours of social studies course is given as usual. SPSS 16 program will be used in the analysis of the quantitative data acquired from the students as a result of these practices. "Unrelated Samples T-Test" will be used in the determination whether there is a significant difference between the pretest and posttest points of academic achievement test of the experiment and control group students. "Related Samples T-Test" will be used in order to analyze the change between pretest and posttest points within each group itself and the results will be expressed by tabulating.
Through qualitative and quantitative data obtained, It was demonstrated the effects of thinking training lesson to social studies. For the results, recommedations have been developed on how to social studies would be associated with the thinking training lesson.


Keywords: Mentation training course, social studies, true experimental method, pretestposttest