Tip 2 diyabetli bireylerin sağlık anksiyetelerinin hedonistik yeme davranışlarına ve glisemik kontrollerine etkisi
The effect of health anxiety on the hedonistic eating behavior and glycemic control of patients with type 2 diabetes
Yazar: SİMGE ALPER
Danışman: PROF. DR. PINAR SÖKÜLMEZ KAYA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Sağlık anksiyetesi = Health anxiety ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition

Özet:
Amaç:	Tip 2 diyabetli bireylerin sağlık anksiyetelerinin hedonistik yeme davranışlarına ve glisemik kontrollerine etkisini incelemektir. 
Materyal ve Metod:	Şubat-Mayıs 2024 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Endokrin Polikliniği'ne başvuran 18-65 yaş arası 91 Tip 2 diyabet hastası çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalara anket uygulanarak,  bireylerin sağlık anksiyetelerinin hedonistik yeme davranışlarına ve glisemik kontrollerine etkisi incelenmiştir. Katılımcılara araştırmacı tarafından yüz yüze olarak uygulanan anket formu bazı demografik ve antropometrik bilgileri, hasta dosyalarından alınan bazı rutin biyokimyasal bulguları (HbA1c, Açlık Kan Şekeri, Total Kolesterol, LDL, HDL, BUN, Kreatin), hastalıkla ilgili verileri, Sağlık Anksiyetesi Envanteri (SAE-Kısa Versiyon) ve Hedonistik Yeme Ölçeğini içermiştir. Diyabet dışında herhangi bir kronik hastalığı bulunan, gebe veya emziklilik durumu olan ve takviye kullanan bireyler çalışmaya dahil edilmemiştir.
Bulgular: Bu çalışmaya dahil edilen 91 diyabet hastasının (%61.5'i erkek, %39.5'i kadındır) %65'i bir yıldan daha kısa süredir diyabetlidir ve %63'ü herhangi bir medikal tedavi almamaktadır. Katılımcıların yaş ortalaması 49.9±5.54 yıldır. Diyabetli bireylerin yaşı ile hedonistik beslenme puanları arasında anlamlı bir farklılık  bulunamamıştır. Çalışmamızda diyabetik hastalarda sağlık anksitesinin hedonistik beslenmeye ve glisemik kontrole etkisi istatistiksel olarak anlamlı olmasa da zayıf ve negatif yönlü olarak saptanmıştır. Kadınların hedonistik yeme puanları, erkeklere göre anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p=0.00). Sağlık anksiyetesi puanları ile cinsiyet arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p=0.703). HbA1c ile sağlık anksiyetesi ve hedonistik yeme davranışı arasında istatistiksel olarak anlamlı olmayan zayıf negatif korelasyonlar gözlendi (r=0.063). 
Sonuç: Tip 2 diyabetli bireylerde sağlık anksiyetesindeki hafif yüksekliğin hedonik beslenme davranışını azaltabileceği saptanmış olan çalışmamızda, kadınlarda anlamlı olarak hedonik beslenme puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Merkezi sinir sistemi ile gıda tüketimi arasındaki karmaşık etkileşimin ve bunun davranışlar üzerindeki etkisinin tam olarak aydınlatılması, diyabet gibi özel beslenme düzenlemeleri gerektiren ve kilo alımının hastalık seyrini olumsuz etkilediği durumlarda hastalık yönetimi ve korunma stratejileri geliştirmek için kritik öneme sahiptir. Bu alandaki bilgi eksikliklerini gidermek ve gelecekteki araştırmalara yön vermek amacıyla daha kapsamlı ve güvenilir üst çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Aim: To examine the effect of health anxiety on hedonistic eating behaviors and glycemic control of individuals with type 2 diabetes.
Materials and Methods: 91 type 2 diabetes patients aged 18-65 who applied to the Ondokuz Mayıs University Health Application and Research Center Endocrine Polyclinic between February-May 2024 were included in the study. The patients were administered a questionnaire to examine the effect of health anxiety on hedonistic eating behaviors and glycemic control. The questionnaire form applied to the participants face to face by the researcher included some demographic and anthropometric information, some routine biochemical findings (HbA1c, Fasting Blood Glucose, Total Cholesterol, LDL, HDL, BUN, Creatine) obtained from patient files, disease-related data, Health Anxiety Inventory (SAE-Short Version) and Hedonistic Eating Scale. Individuals who had any chronic disease other than diabetes, were pregnant or breastfeeding, and used supplements were not included in the study
.Results: Of the 91 diabetic patients included in this study (61.5% male, 39.5% female), 65% had diabetes for less than a year and 63% were not receiving any medical treatment. The mean age of the participants was 49.9±5.54 years. No significant difference was found between the age of diabetic individuals and their hedonistic eating scores. In our study, the effect of health anxiety on hedonistic eating and glycemic control in diabetic patients was found to be weak and negative, although not statistically significant. Hedonistic eating scores of women were found to be significantly higher than men (p=0.00). No significant relationship was found between health anxiety scores and gender (p=0.703). Statistically insignificant weak negative correlations were observed between HbA1c and health anxiety and hedonistic eating behavior (r=0.063).
Conclusion: In our study, it was determined that mild elevation in health anxiety in individuals with type 2 diabetes may reduce hedonic eating behavior, and it was observed that hedonic eating scores were significantly higher in women. Fully elucidating the complex interaction between the central nervous system and food consumption and its effect on behavior is critical for developing disease management and prevention strategies in cases such as diabetes, which require special dietary arrangements and where weight gain negatively affects the course of the disease. More comprehensive and reliable meta-studies are needed to address the gaps in knowledge in this area and to guide future research.