Yüzmede kullanılan farklı antrenman şiddeti göstergelerinin zirve oksijen tüketimi ile ilişkisi
The relationship between various training intensity indicators used in swimming and peak oxygen consumption
Yazar: GÖKHAN DENİZLİ
Danışman: PROF. DR. TAHİR HAZIR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Anaerobik eşik = Anaerobic threshold ; Kritik hız = Critical velocity

Özet:
Denizli G., Yüzmede Kullanılan Farklı Antrenman Şiddeti Göstergelerinin Zirve Oksijen Tüketimi ile İlişkisi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Spor Bilimleri ve Teknolojisi Programı Doktora Tezi, Ankara, 2023. Bu çalışmada yüzücülerde laktat eşiğindeki yüzme hızı, kritik hız, maksimal yüzme hızı ve farklı mesafelerdeki yüzme hızları (50m, 100m, 200m ve 400m) ile VO2zirve ve karşılık gelen yüzme hızı arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bu amaçla katılımcılara 25m, 50m 100m, 200m ve 400m maksimal yüzme testleri ile 7x200m kademeli artan test protokolü serbest stilde yüzdürülmüştür. Yüzülen farklı mesafeler süreye karşılık grafiğe geçirilerek elde edilen regresyon eğrisinin eğiminden kritik hız hesaplanmıştır. 7x200 m kademeli artan test esnasında alınan kan örneklerinden laktat konsantrasyonu ölçülmüş ve laktat dönüm noktası yöntemi ile laktat eşiği belirlenmiştir. Bu çalışmanın örneklemini 500 ve üzeri FINA puanı almış 15-16 yaş ulusal ve uluslararası düzeydeki kadın ve erkek Türk yüzücülerden 16 kadın ve 19 erkek toplam 35 yüzücü oluşturmuştur. Kademeli artan test sonunda hemen havuzdan çıkmadan önce her ekspirasyon havasını analiz eden portatif bir gaz analiz sistemiyle 20 saniye süreyle oksijen tüketimleri ölçülmüş ve geri kestirim formülü ile oksijen tüketim değerleri  belirlenmiştir. Testler sonrası parmaktan alınan kan örneğinden bir el analizörü ile laktik asit ölçümü yapılmıştır. Çalışma sonucunda hem kadın hem de erkek yüzücülerin kritik hızları VO2zirve yüzme hızlarının %93, 200m yüzme hızları %97, 400m yüzme hızları %95 olarak bulunmuştur. Anaerobik eşik yüzme hızı erkeklerde VO2zirve hızının %91' i bulunurken kadınlarda %87' si olarak bulunmuştur. Erkek yüzücülerde VO2zirve değeri ve anaerobik eşik yüzme hızı (AnE YH), kritik hız (KH), 200m, 400m yüzme hızları arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Erkeklerden farklı olarak kadın sporcularda VO2zirve ve AnE YH arasında anlamlı ilişki bulunamamıştr. Sadece erkeklerde maksimal yüzme hızı ve 50m yüzme hızı (50m YH) arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Erkek sporcularda VO2zirve yüzme hızı ve AnE YH, KH, 100m YH, 200m YH, 400m YH arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Erkek sporculardan farklı olarak kadın sporcularda  VO2zirve yüzme hızı ve KH arasında ilişki bulunamamıştır.

Abstract:
Denizli G. The Relationship Between Various Training Intensity Indicators Used in Swimming and Peak Oxygen Consumption Hacettepe University Graduate School of Health Sciences, PhD Thesis in Sport Sciences and Technology, Ankara, 2023. In this study, the relationships between swimming speed at lactate threshold, critical speed, maximal swimming speed, and swimming speeds at different distances (50m, 100m, 200m, and 400m) with peak oxygen consumption (VO2peak) and corresponding swimming speed were examined in swimmers. For this purpose, participants swum 25m, 50m, 100m, 200m, and 400m maximal swimming tests, as well as a 7x200m incremental test protocol in freestyle. The critical speed was determined from the slope of the regression curve obtained by plotting swimming speeds against corresponding time for different distances swum. Lactate concentration was measured from blood samples taken during the 7x200m incremental test, and the lactate threshold was determined using the lactate inflection point method.The study includes 35 swimmers (16 females and 19 males) aged 15-16, who achieved 500 or more FINA points at the national and international levels. Oxygen consumption is measured using a portable gas analysis system for 20 seconds immediately before exiting the pool after 7x200 test. Oxygen consumption values are determined using a back-estimation formula. Lactic acid measurement is performed from a finger blood sample using a hand analyzer post-tests. The study concludes that both female and male swimmers' critical speeds are found to be 93% of VO2peak swimming speeds, 97% of 200m swimming speeds, and 95% of 400m swimming speeds. Anaerobic threshold swimming speed is found to be 91% of VO2peak speed in males and 87% in females. Significant relationships are found in male swimmers between VO2peak and anaerobic threshold swimming speed, critical speed, 200m, and 400m swimming speeds. Unlike males, female athletes do not show a significant relationship between VO2peak and anaerobic threshold swimming speed. Only in males is there a significant relationship between maximal swimming speed and 50m swimming speed. In male athletes, significant relationships are found between VO2peak swimming speed and anaerobic threshold swimming speed, critical speed, 100m, 200m, and 400m swimming speeds. In contrast to male athletes, no relationship is found between VO2peak swimming speed and critical speed in female athletes.