Bilgi ekonomilerinde rekabet üstünlüğü oluşturulmasına etki eden AR-GE, inovasyon, patent ve bilgi teknolojilerinin ekonomik analizi: Türkiye ekonomisi üzerine bir uygulama
The economic analysis of R&D, innovation, patent and information technologies which influence the establishment of competitive advantage in knowledge economies: An application on Turkey?s economy
Yazar: CEM IŞIK
Danışman: PROF. DR. YUSUF AKAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Bilgi = Information ; Bilgi ekonomisi = Knowledge economy ; Bilgi teknolojisi = Information technology ; Ekonomik analiz = Economic analysis ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Patentler = Patents ; Rekabet = Competition ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Türkiye = Turkey ; Yenilik = Innovation

Özet:
Günümüzde kaynağını bilgiden alan ekonomiler bilgi ekonomisi, bu ekonomiyi icra eden toplumlar ise bilgi toplumu olarak bilinmektedir. Bilgi, refahın kaynağı olmakla birlikte sahibine ekonomik güç katan çok önemli bir değerdir. Bu nedenle bilginin bir üretim faktörü olarak karşımıza çıktığı yeni ekonomide rekabet üstünlüğü oluşturulmasına etki eden Ar-Ge, İnovasyon, Patent ve Bilgi Teknolojilerinin analiz edilmesi, bir ülkenin gelişme düzeyinin belirlenebilmesi açısından önemlidir. Çalışmanın temel amacı, bilgi ekonomilerinde rekabet üstünlüğü oluşturulmasına etki eden Ar-Ge, İnovasyon, Patent ve Bilgi Teknolojilerinin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu amaçla hazırlanan çalışmada, 1990:1?2010:4 dönemini kapsayan veriler kullanılmıştır. Bu kapsamda bilgi ekonomilerinde rekabet üstünlüğü oluşturulmasına etki eden faktörler çeşitli yöntemlerle (bilgi haritası, eş-bütünleşme ve Granger nedensellik) analiz edilmiştir. Teorik ve ampirik analizler sonucunda, bilgi ekonomilerinde rekabet üstünlüğü oluşturulmasına etki eden faktörlerin iktisadi büyümeye (Ar-Ge, patent ve bilgi teknolojileri ile iktisadi büyüme arasında tek yönlü Granger nedensellik ilişkisi) ve ülkemizin bilgi ekonomileri açısından dünyadaki konumunun gelişimine (Ar-Ge, inovasyon, patent ve bilgi teknolojileri yönünden rekabetçi bilgi düzeyi) katkıda bulunduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Today, economies that take their foundation from knowledge are known as knowledge economy and societies that conduct these economies are known as knowledge societies. One of the sources of wealth, knowledge is a value that gives economic power to its holder. For this reason, in the new economy, where knowledge is a production factor, the analysis of R&D, Innovation, Patent, Information Technologies that lead to a competitive advantage plays a significant role in determining the level of a country's development. This study aims at analysing the effects of R&D, Innovation, Patent, Information Technologies, which influence the establishment of competitive advantage in knowledge economies, on the economy of Turkey. In this respect, the data set covering 1990:1 to 2010:4 period is used in the study. In this context, the competitive advantage factors in knowledge economies are analyzed by various methods (knowledge mapping, co-integration and Granger causality). As a result of theoretical and empirical analyses, it is determined that the factors, which influence the establishment of competitive advantage in knowledge economies, contribute to the economic growth (the unilateral Granger causality relationship between R%D, Patent, Information Technologies and economic growth) and the development of our countrty?s position in the world in respect to knowledge economy (the competitive knowledge level as regards to R&D, Innovation, Patent, Information Technologies).