Türk siyasal hayatında Nizam-ı Âlem hareketi
Nizam-ı Âlem movement in Turkish political life
Yazar: SAMİ ORÇUN ERSAY
Danışman: PROF. DR. ALİ ÇAĞLAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: 1. Milliyetçi Cephe Hükümeti = 1. Nationalist Side Government ; Arvasi, Ahmet = Arvasi, Ahmet ; Milliyetçi Hareket Partisi = Milliyetçi Hareket Party ; Nizam-ı Alem = Nizam-ı Alem ; Türk-İslam sentezi = Turkish-Islamic synthesis ; Türk-İslam ülküsü = Turkish-Islamic ideal

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türk siyasal hayatında Nizam-ı Âlem Hareketi'nin yerini ve mahiyetini tartışma amacı gütmektedir. Nizam-ı Âlem Hareketi ilk kertede ülkücü gelenekten (MHP) ideolojik farklılıklarından ötürü kopan ve bu ideolojik farklılığa dayanarak kendilerini ?Türk-İslam Ülkücüleri? olarak ifade eden siyasi ve toplumsal bir oluşuma tekabül etmektedir. Siyasallığını 1993 yılında Büyük Birlik Partisi (BBP) adı altında partileşerek, toplumsallığını ise Milliyetçi Hareket Partisi'nin (MHP) daha mütedeyyin kesimlerine hitap ederek sağlamaya çalışmıştır. Bu bağlamda çalışmada genel olarak, ?Nizam-ı Âlem Hareketi'nin ideolojik olarak sadece MHP'nin bir kopyası mı, yoksa ondan daha özgün ve farklı; ama onun mirasından da beslenen bir ideoloji mi? olduğu sorusu tartışılmaya çalışılmıştır.Bu sorunun cevabını aramak içinse ikinci bölümde, ?Tarihsel Arka Plan? başlığı altında Nizam-ı Âlem Hareketi'nin, ülkücü gelenekten kopmadan önce bu gelenek içindeki yeri ve ideolojik duruşu saptanmaya çalışılmıştır. Dolayısıyla ülkücü hareketin varoluşu sayabileceğimiz 1940'ların sonralarından 1990'ların başına kadar olan süreç içerisinde Nizam-ı Âlem ülkücülerinin bu gelenek içinde nasıl ortaya çıktıkları ve ideolojik olarak nasıl gelişerek, ülkücü gelenekten koptukları saptanmaya çalışılmıştır. Nizam-ı Âlem'in ülkücü gelenekten kopuş sürecine etki eden motivasyonlar kuşkusuz, 1980'lerde askeri darbe yönetimi sırasında ve sonrasında yaşadıkları hapishane süreci ve bu sürecin onlara getirdiği İslamlaşma ve sistem karşıtlığı (resmi ideoloji) idi. Bu iki motivasyon reaksiyoner bir siyasal üslup ile birlikte aynı zamanda hareketin ideolojik bileşenlerini de oluşturmaktadır.Bu doğrultuda çalışma, Nizam-ı Âlem'in ideolojisini ortaya koymak adına üçüncü bölümde bir karşı ideoloji ve Türk-İslam sentezine angae muhafazakar siyasal bir akım olarak hareketi detaylı bir şekilde incelemektedir. Son bölümde ise hareketin 1992-1999 arasında yayım hayatında olan Nizam-ı Âlem Dergisi'nde işledikleri Türkiye ve dünya gündemine dair makaleleri taranarak temalaştırılmıştır. Böylece hareketin, ekonomi modelinden eğitim anlayışına, dış politikadan toplum kurgularına dair düşünceleri ve öne sürdükleri öneriler bu temalar vasıtasıyla görünür kılınmaya çalışılmıştır.Anahtar Sözcükler: Nizam-ı Âlem, İdeoloji, Milliyetçi Hareket Partisi, Türk-İslam Sentezi

Abstract:
This study aims to analyze the role and place of the Nizam-ı Âlem Movement in Turkish political life. In the first place, the Nizam-ı Âlem is a political and social movement which broke off from the mainstream nationalist tradition, Nationalist Action Party (MHP) due to its ideological differences. Members of the movement define themselves as ?Turkish-Islam Nationalists.?The movement became politicized by uniting under the name of the Great Union Party (BBP) in 1993 and became socialized by addressing more religious groups of the Nationalist Action Party (MHP). In relation to this, it tries to find out whether Nizam-ı Âlem Movement is an ideological copy of the MHP or it is a more unique and different interms of it ideology which benefits from the MHP?s ideology.In order to seek an answer to above-cited question the role and ideological stance of the Nizam-ı Âlem Movement in this tradition in the pre-separation period was analyzed under the second chapter titled ?Historical Background.? In this sense, this study examines the position of Nizam-ı Âlem nationalists in this stradition and their ideological development within the tradition in the period from late 1940s, that is the birth of nationalist movement, to the beginning of 1990s. Without doubt the imprisonment process in the pre and post-coup d?état period in 1980s and the resulting Islamist and anti-system ideology (official ideology) contributed to movement?s separation from the tradition.This Islamist and anti-system ideology is the core thought of the movement.In this sense, in the third chapter, the study analyzes in depth the movement as a counter- ideology and a conservative political movement engaged in Turkish-Islam synthesis in order to present the ideology of the Nizam-ı Âlem. In the fourth and final chapter the movement?s articles on Turkish and world agenda published in Nizam-ı Âlem journal between 1992 and 1999 are reviewed, classified and themed. Accordingly, movement?s opinions on various issues from economy model to education, from foreignpolicy to their ideal society and movement?s recommendations on these issues become much more visible.Key words: Nizam-ı Âlem, Ideology, Nationalist Action Party, Turkish-Islam synthesis