Doğum öncesi ve doğum sonu dönemlerde verilen aile planlaması eğitiminin, kadınların kontraseptif yöntem tercihine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of family planning education provided during the prenatal and postnatal periods on women's preference of contraceptive methods: A randomized controlled study
Yazar: ÖZLEM GÜVENÇ
Danışman: DOÇ. DR. RAZİYE ÖZDEMİR
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Aile planlaması = Family planning ; Danışmanlık = Consulting ; Ebelik = Midwifery

Özet:
Bu çalışmanın amacı, doğum öncesi ve doğum sonu dönemlerde verilen aile planlaması (AP) eğitiminin kadınların bilgi düzeyine ve modern AP yöntem kullanımına etkisinin değerlendirilmesidir. Randomize kontrollü çalışma, 2022-2024 yılları arasında Çankırı Cumhuriyet Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı gebeler arasında yürütülmüştür.  Müdahale ve kontrol gruplarının her birinde 55 gebe olmak üzere toplam 110 gebe çalışmaya dahil edilmiştir. Gebeler, gebelik sayısı ve öğrenim düzeyine göre rastgele gruplara dağıtılmıştır. Çalışmada, müdahale grubuna doğum öncesi ≥ 28 gebelik haftasında ve doğum sonu altı hafta içinde olmak üzere iki seans AP eğitimi verilmiştir. Kontrol grubuna sağlık kuruluşunda rutin izlemler sırasında verilen AP eğitimi dışında eğitim verilmemiştir. Çalışmanın birincil etkinlik değişkeni, doğumdan altı ay sonra modern AP yöntemine başlama düzeyi; ikincil etkinlik değişkeni, doğumdan altı ay sonra gruplarının AP konusundaki bilgi düzeyidir. Veriler, ki-kare testi ve bağımsız iki grupta t testi kullanılarak analiz edilmiştir.  Doğum sonu altıncı ayda müdahale grubunun %65,3'ü, kontrol grubunun %34,7'si modern yöntem kullanmaya başlamıştır (p<0,05). Ortalama bilgi puanları, ilk ölçümde müdahale grubunda 18,0±4,8, kontrol grubunda 18,5±6,3; son ölçümde müdahale grubunda 37,7±4,8, kontrol grubunda 19,9±5,7 olarak saptanmıştır (p<0,05). Çalışmada, müdahale grubundaki kadınların bilgi düzeyinin ve modern yönteme başlama yüzdesinin kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Çalışma, AP eğitim müdahalesinin etkili olduğunu göstermektedir.

Abstract:
This study aimed to evaluate the effect of family planning (FP) education during the prenatal and postnatal periods on women's knowledge levels and use of modern FP use methods. This randomized controlled trial was conducted between 2022-2024 among pregnant women registered at Cankırı Cumhuriyet Family Health Center. A total of 110 pregnant women, with 55 in each of the intervention and control groups, were included. Participants were randomly assigned based on the number of pregnancies and educational level. The intervention group received two sessions of FP education, one during the prenatal period at ≥ 28 weeks of gestation and another within six weeks postpartum. The control group received only routine FP education during health facility visits. The primary outcome measure was the rate of initiation of modern FP methods six months postpartum; the secondary outcome measure was the FP knowledge level six months postpartum. Data were analyzed using the chi-square test and Student's t-test. At six months postpartum, 65.3% of the intervention group and 34.7% of the control group have started using modern methods (p<0.05). The mean knowledge scores at the initial measurement were 18.0±4.8 in the intervention group and 18.5±6.3 in the control group; at the final measurement, the scores were 37.7±4.8 in the intervention group and 19.9±5.7 in the control group (p<0,05). The study found that the intervention group had higher knowledge levels and a higher percentage of initiation of modern methods compared to the control group. The study demonstrates the effectiveness of the FP education intervention.