Çalışanların değişime açıklık algısının iş gören performansına etkisinde teknostresin aracılık rolü: Bir üniversite hastanesi örneği
The mediation role of technostress in the effect of employees' perception of openness to change on employee performance: An example of a university hospital
Yazar: ÖZLEM GEDİK
Danışman: PROF. DR. EDİBE ASUMAN ATİLLA
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Aracılık = Meditation ; Değişime açıklık = Openness to change ; Düzenleyiciler = Moderators ; Performans = Performance ; Teknostres = Technostress

Özet:
Teknoloji ve dijitalleşmenin yer, zaman ve mekân ayırt etmeksizin hayatın her alanına yansımasının gözlemlendiği günümüzde kurumlar, değişen ve gelişen teknolojiler karşısında dijitalleşmeye gösterilecek uyumu öncelikli gündem maddesi olarak görmektedirler. Bu bağlamda dijitalleşme ile örgütlerde davranış konuları nasıl ve ne yönde etkilenecek sorusu, kurumlara bir referans noktası sunmaktadır. Bireylerin iş yaşamında teknolojiyle temas ettiği her anın, yönetim biliminde cevap aranan bir sorunun karşılığı olduğu bilgisi, inşa edilecek çözüm yolları için kurumlara kilit bileşen sağlamaktadır. Bu araştırmanın amacı sağlık çalışanlarının değişime açıklık algısının iş gören performansına etkisinde teknostresin aracılık rolünün belirlenmesidir. Bu kapsamda nesnelerin interneti, büyük veri, yapay zekâ, giyilebilir teknolojiler, robotik, blokzincir gibi bazı temel kavramlar ile akıllı sağlık ekosisteminin bir çerçevesi sunulmuş ve bir üniversite hastanesinin toplam 362 sağlık çalışanının katılımı ile veri toplanmıştır. Çalışmada ayrıca çalışanların değişime açıklık, teknostres ve iş gören performansı düzeyi belirlenerek demografik değişkenlerin düzenleyici rolü ele alınmıştır. Verilerin yüz yüze toplandığı çalışmada, verilerin çözümlenmesinde frekans, standart sapma, ortalama, mod, medyan gibi betimsel istatistikler verilmiştir. Değişime açıklığın iş gören performansı üzerindeki etkisinde teknostresin aracı rolünün ve demografik değişkenlerin ölçeklerde yer alan alt boyutlar ile düzenleyici rolünün belirlenmesinde "Process Macro uygulaması" kullanılmış olup aracı etkide "bootstrap model 4" analizi, düzenleyici etkide ise "bootstrap model 1" analizi yapılmıştır. Çalışma sonucunda aracılığın teknostres boyutlarından tekno istila ve tekno karmaşıklık üzerinden sağlandığı ve her iki boyutun da iş gören performansını negatif yönlü etkilediği görülmüş; değişime açıklığın ise iş gören performansını pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca değişime açıklık ile teknostres arasında, teknostres ile iş gören performansı arasında ve değişime açıklık ile iş gören performansı arasında demografik değişkenlerin düzenleyici rolü tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlarla ilgili araştırmacılara ve hastane yöneticilerine öneriler dile getirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Teknostres, Değişime Açıklık, İş Gören Performansı, Akıllı Sağlık Ekosistemi, Hastane

Abstract:
Today, when technology and digitalization are observed to be reflected in all areas of life, regardless of place, time and place, institutions see adaptation to digitalization in the face of changing and developing technologies as a priority agenda item. In this context, the question of how and in what direction digitalization will affect behavioral issues in organizations provides a reference point for institutions. The knowledge that every moment individuals come into contact with technology in business life is the answer to a question sought in management science provides institutions with a key component for solutions to be built. The aim of this research is to determine the mediating role of technstress in the effect of healthcare employees' perception of openness to change on employee performance. In this context, a framework of the smart health ecosystem was presented with some basic concepts such as the internet of things, big data, artificial intelligence, wearable technologies, robotics, blockchain, and data was collected with the participation of a total of 362 healthcare employees of a university hospital. The study also examined the moderating role of demographic variables by determining the employees' openness to change, technostress and employee performance levels. In the study where data was collected face to face, descriptive statistics such as frequency, standard deviation, mean, mode, and median were given in the analysis of the data. "Process Macro" was used to determine the mediating role of technostress in the effect of openness to change on employee performance and the moderating role of demographic variables with the sub- dimensions in the scales. "Bootstrap model 4" analysis was performed on the mediating effect, and "bootstrap model 1" analysis was performed on the moderating effect. As a result of the study, it was seen that mediation was provided through technostress, its dimensions tech invasion and tech complexity. It has been determined that both dimensions negatively affect employee performance, while openness to change positively affects employee performance. Additionally, the moderating role of demographic variables between openness to change and technostress, between technostress and employee performance, and between openness to change and employee performance was determined. Suggestions were made to researchers and hospital administrators regarding the results obtained.
Key Words: Technostress, Openness to Change, Employee Performance, Smart Health Ecosystem, Hospital