Toplumsal cinsiyet ve medya ilişkisi: Yazılı basında kadına şiddet ve kadın cinayetleri haberleri üzerine bir analiz
The relationship between gender and media: An analysis on news coverage of violence against women and femicide
Yazar: FATMA AVCI
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL AYŞAD GÜDEKLİ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Cinayet = Murder ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Gazeteler = Newspapers ; Haberler = News ; Kadınlar = Women ; Medya = Media ; Medya ilişkileri = Media relations ; Yazılı basın = Written press ; Şiddet = Violence

Özet:
Kadına yönelik şiddet ve kadın cinayetleri hem dünyanın hem Türkiye'nin en önemli toplumsal sorunlarından biridir. Toplumsal cinsiyet düzenini getirilerinden olan ataerkil sistem kadına şiddet üzerinde etkilidir. Toplumun siyasal, ekonomik ve toplumsal alanlarına hâkim olan erkek egemen sistem eşitsiz güç ilişkilerine sebep olmakta, bunun sonucunda kadınlar ikincileştirilmekte ve eril şiddete maruz kalmaktadır. Yazılı ve görsel medya her gün kadına şiddet konulu haberlere yer vermekte, toplumda kadına şiddeti görünür kılmaktadır. Dolayısıyla kadına şiddet haberlerinde medyanın dili, söylemleri, haberleri ne şekilde ele aldığı ve toplumla nasıl paylaştığı önem arz etmektedir. Bu çalışmada 11 Şubat 2015 tarihinde Mersin'de işlenen Özgecan Aslan cinayetinin Türk yazılı basınında nasıl yer aldığı incelenmiş, Özgecan Aslan cinayeti ve o dönem basında çıkan kadına şiddet haberlerindeki söylem farklılıkları ele alınmıştır. Çalışma farklı yayın politikalarına sahip olan Cumhuriyet, Akit ve Hürriyet gazetelerinin 14 Şubat 2015- 14 Mart 2015 tarihlerindeki ilgili haber metinlerini kapsamaktadır. Haber metinleri Teun Van Dijk'ın eleştirel söylem çözümlemesi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma bulgularının sonuçlarına göre Özgecan Aslan cinayeti ve kadına şiddet haberlerini gazeteler kendi ideolojilerine ve yakın ilişkide olduğu siyasi kanadın söylemlerine göre şekillendirmişlerdir. Kullandıkları başlıklar, fotoğraflar ve sözcükler incelendiğinde olaylar üç gazetede farklı şekilde yorumlanmıştır. Olayların toplumsal bağlamından koparılıp siyasi bir malzemeye dönüştürüldüğü, haberlerde eril söylemin bulunduğu ve tiraj kaygısı ile sansasyonelleştirildiği sonuçlar arasındadır.

Abstract:
The violence against women and femicide are among the most serious social problems both in Turkey and worldwide. As an outcome of the social gender mainstreaming,  the  paternalistic system has descent effect on violence against women. The male dominated system ruling over the political, financial and social areas of the community creates unequal power relations and consequently women are subordinated and subjected to male violence.  The news of violence against women are daily exposed in written and visual media and this type of violence is made visible in the society. Therefore, the tone and the appeals of the media, the way these news are handled and how they are shared with society have importance.  In this study, it has been analysed how the Turkish written media depicted the murder of Özgecan Aslan on February 11th 2015 in Mersin; and the expression differences on Özgecan Aslan's murder and concurrent cases of violence against women in the media are  discussed. The article includes the news published between February 14th 2015 and March 15th 2015 on the newspapers Cumhuriyet, Akit and Hürriyet, all of which has different publishing policies. The texts have been analysed by using the method of critical discourse analysis by Teun Van Dijk. Due to the findings, the newspapers shaped the news on murder of Özgecan Aslan and violence against women as to their ideologies along with the statements of the political circles which they are in closer relationship. When the titles, photos and words they preferred have been analysed, it is evident that incidents have been interpreted in a different way on all three newspapers. It has been concluded that the incidents have been detached from its social context and used as a means of political material, the news included masculine expressions and were sensationalized for rating.