Hemşirelerin sosyal baskınlık yönelimleri ve örgütsel güvenle ilişkisi
Social dominance orientation of nurses and its relation with organizational trust
Yazar: ALİ KAPLAN
Danışman: DOÇ. DR. ADALET KUTLU
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Hastane yönetimi = Hospital administration ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Sosyal baskınlık = Social dominance ; Yönetici hemşireler = Nurse administrators ; Örgütsel güven = Organizational trust

Özet:
Amaç: Hemşirelerin sosyal baskınlık yönelimleri ve örgütsel güvenle ilişkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir araştırmadır. Çalışma, Mart-Mayıs 2018 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini, Çiğli Bölge Eğitim Hastanesi'nde çalışmakta olan hemşireler oluşturdu (N=298). Araştırmanın örneklemini, 219 hemşire ve yönetici hemşire oluşturmaktadır. Araştırmaya katılmayı kabul eden hemşirelerden yüz yüze görüşme yöntemi ile veriler toplandı. Veri toplama araçları olarak; Kişisel Bilgiler Formu, Sosyal Baskınlık Yönelimi Ölçeği (SBYÖ), Örgütsel Güven Ölçeği (ÖGÖ) kullanıldı. Verilerin analizinde, sayı, yüzde, ölçeklerin alt boyut ortalama ve standart sapmaları, hesaplandı. Ölçeklerin Cronbach alfa değerlerine bakıldı, iki ölçek puanları arasında kolerasyon analizi yapıldı. Ölçek puanlarıyla hemşirelerin demografik özellikleri arasında ilişkiyi belirlemek için Ki-kare, Mann Whitney U testleri kullanıldı. 
Bulgular: Hemşirelerin SBY ölçeği ortalaması 50,18±16,91 olarak bulundu. Hemşirelerin ÖGÖ alt boyut ortalamaları; yöneticiye güven 3,96±1,08, kuruma güven 3,25±1,15, çalışma arkadaşlarına güven ortalaması ise 4,54±0,84 olarak belirlendi. Sosyal baskınlık yönelimi ile yöneticiye güven ve çalışma arkadaşlarına güven arasında anlamlı bir ilişki görülmezken, kuruma güven ile arasında pozitif yönde zayıf anlamlı bir ilişki bulundu (r=0,151, p<0,05).
Sonuç ve Öneriler: Araştırmaya katılan hemşirelerin orta düzeyde SBY izledikleri; yaş, eğitim düzeyi arttıkça SBY puanlarının da artığı gözlendi. Beklenildiği gibi, erkek hemşirelerin SBY puan ortalamaları ile kadınların SBY puan ortalamaları arasında anlamlı fark görüldü. Hemşirelerin ÖGÖ puan ortalamaları literatüre oranla düşük saptandı. Hemşirelerin en fazla çalışma arkadaşlarına, en az da kuruma güvendikleri görüldü.

Anahtar kelimeler: Sosyal baskınlık yönelimleri, örgütsel güven, HemĢirelik

Abstract:
Aim: This study is done to identify social dominance orientation of nurses and its relation with organizational trust.
Material and Method: The study which is analytical and cross-sectional is conducted in March – May 2018. The population consists of 298 nurses who work in Çiğli Region Training and Research Hospital and the research sample was 219 nurses and nurse managers. No sampling method was used and all the nurses and nurse managers who accepted to be in the research was reached, then face to face meeting is conducted. Personal Information Form, Social Dominance Orientation (SDO) and Organizastional Trust Inventory (OTI) were use to collect data. In data analysis, percentages, scales' sub-dimension averages and standart deviations are calculated. Cronbach's alpha values are checked and correlation analysis is done between the two scale values. To identify the relation between nurses'demographical information and scale values, chi-square and Mann – Whitney U test are done.
Findings: Nurses' total SDO scale value was found 50,18±16,91. When the OTI scale values are examined, trust on manager point was found 3,96±1,08; trust on the institution was found 3,25±1,15 and the trust on co-workers was found 4,54±0,84. While no significant relation found between social dominance orientation and reliance on the manager&reliance on the co-workers; it is found that there is a significant correlation between trust on the institution (r=,151, p<0,05).
Conclusion and Recommendations: It has been found that nurses' social dominance orientations were mid-level and when age and the educational level increase, so does the SDO scale values. Expectedly, the analyses was showed higher values for social dominance orientation in man nurses than in woman nurses. Nurses' OTI scale scores were lower than the researches in the literature and it has been seen that nurses trusted their co-workers more then they did their institution.

Anahtar kelimeler: Sosyal baskınlık yönelimleri, örgütsel güven, HemĢirelik