Okul öncesi öğretmenlerinin eleştirel düşünme becerilerine yönelik öz yeterlilik ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması
Self-efficiency scale for the critical thinking skills of pre-school teachers: Validity and reliability study
Yazar: GÜZİDE AKYOL
Danışman: DOÇ. DR. SOMAYYEH SOYSAL
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Eleştirel düşünme becerisi gelişen teknoloji, hızla ilerleyen zamanla birlikte günümüzde her bireyde olması gereken bir beceri haline gelmektedir. Eleştirel düşünme becerisinin kazanılmasında eğitim – öğretim oldukça önemli bir yere sahiptir. Eğitimin ilk basamağı olan okul öncesi eğitimi ile çocuklara kazandırılan eleştirel düşünme becerisi hayat boyu gelişerek devam edecek bir beceriye dönüşmektedir. Bunun sağlanmak ise okul öncesi öğretmenin bu beceriye ne kadar sahip olduğu ile yakından ilgilidir. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı okul öncesi öğretmenlerinin eleştirel düşünme becerilerine yönelik öz yeterlilik ölçeği geliştirmektir. Araştırma resmi ve özel kurumlarda çalışan 463 okul öncesi öğretmeninin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma da geliştirilecek ölçüm aracının psikometrik özelliklerinin belirlenmesi için betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. 50 maddeden oluşan bir madde havuzu hazırlanmıştır. Hazırlanan maddeler dil yapısına ve teorik çerçeveye uygun ve anlaşılır olması açısından uzman görüşünden geçerek 50 maddelik uygulama formu oluşturulmuştur. Ölçek 5'li likert tipi şeklinde 1 ''kesinlikle katılmıyorum'' ve 5 ''kesinlikle katılıyorum'' olarak derecelendirilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliği için açımlayıcı faktör analizi, tanımlanan yapıyı doğrulamak için doğrulayıcı faktör analizi, güvenirliği ve iç tutarlılığı için cronbach alfa kat sayıları değerlendirilmiştir. AFA için SPSS 20.0© ve DFA içinse ise LISREL© programı kullanılmıştır. Ölçeğin açımlayıcı faktör analizi ile toplam varyansın %58,37'si açıklanmıştır. Öz değeri 1.0 olarak belirlenerek 50 maddeden oluşan tek boyutlu bir ölçek geliştirilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizine göre kurulan kavramsal teorik modelin χ2 = 2579,87, N= 463, df= 998, p = 0.00000 ki -kare değerinin anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Cronbach alfa iç tutarlılık güvenirlik kat sayısı ,956 olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olacak şekilde okul öncesi öğretmenlerinin eleştirel düşünme becerilerine yönelik öz yeterlilik ölçeği geliştirildiği görülmektedir.

Abstract:
The critical thinking skill is becoming a must for every individual with the advancement of technology and the passage of timetoday. Education plays a key role in terms of developing critical thinking skills. The critical thinking skill acquired by children during preschool education, the initial stage in education, advances and continues throughout life. Achieving the skill is closely related to the extent to which the preschool teacher exhibits the skill. In this context, the aim of the study is to develop a self-efficacy scale for the critical thinking skills of preschool teachers. The study was conducted with the participation of 463 preschool teachers working in public and private institutions. The descriptive survey method was utilized to determine the psychometric qualities of the measurement tool to be developed in the study. An item pool consisting of 50 items was prepared. A 50-item application form was constructed to ensure that the provided items were adequate and understandable to the linguistic structure and theoretical framework after being examined by the experts. It was classified in the form of 5 point Likert type as 1 "strongly disagree" and 5 strongly agree". The construct validity of the scale was evaluated using the exploratory factor analysis, the confirmatory factor analysis to corroborate the proposed construct and Cronbach's alpha coefficients for reliability and internal consistency.  SPSS 20.0© software was utilized for AFA and LISREL© software was utilized for DFA. The 58.37% of the total variance was explained with the exploratory factor analysis of the scale. A one-dimensional scale consisting of 50 items was developed with an eigenvalue of 1.0. According to the confirmatory factor analysis, the conceptual theoretical model's chi-square value of 2 = 2579.87, N= 463, df= 998, p = 0.00000 was determined to be significant. Cronbach's alpha internal consistency reliability was determined to be .956. In this context, it is observed that a self-efficacy scale for the critical thinking skills of preschool teachers has been developed to serve as a valid and reliable measurement tool.