Adana'da pamukta erken dönemde yapılan ilaçlamaların zararlı ve faydalı böcek popülasyonları üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of insecticide applications at early period of cotton on pest and beneficial insect populations in Adana
Yazar: YEŞİM ŞAHİN BULAT
Danışman: PROF. DR. EKREM ATAKAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Böcekler = Insects ; Mikrobiyal insektisitler = Microbial insecticides ; Pamuk = Cotton ; Zararlı böcekler = Insect pests ; Çeşitlilik = Diversity

Özet:
rlüğü Doğankent Araştırma Alanında yürütülmüştür. Çalışmada 6 adet bitki koruma ürünün ((% 20 acetamiprid SP), (210g/l imidacloprid+90 g/l betacyfluthrin OD), (% 50 pymetrozine WG), Movento SC 100 (100 g/l spitotetramat SC), (% 50 w/w sulfoxaflor WG) (yeşil aksam ilaçlaması) ve (600 g/l clothianidin FS) (tohum ilaçlaması)) Carizma pamuk çeşidi üzerinde erken dönemde ortaya çıkan bazı emici böceklere ve bunların doğal düşmanlarına etkisi incelenmiştir.. Ayrıca, farklı özelliklere sahip 5 pamuk çeşidinin (Dpsr4 (frego brakte yaprak), Gossypolsüz86, May505 (orta tüylü), Stn825 (nektarsız), Tya7/2 (tüysüz)) zararlı böcekler ve bunların parazitoit ve predetörlerinin popülasyonlarına olan etkileri de araştırılmıştır. En düşük zararlı popülasyon yoğunlukları sulfoxaflor uygulanmış parsellerde kaydedilmiştir. Spirotetramat, pymetrozine (yüzey) ve clothianidin (tohum) uygulamalarının yapıldığı parsellerde, sulfoxaflor uygulamasına göre, daha yüksek zararlı birey sayısı kaydedilmiştir. Gerek tohum gerekse yeşil aksam uygulaması şeklinde kullanılan tüm insektisitlerin faydalı böcekleri olumsuz etkiledikleri belirlenmiştir. Pamuğun erken döneminde ilaçlamaların yapıldığı parsellerde verim ve lif kalite özellikleri bakımından istatiksel olarak önemli farklılıklar saptanmamıştır (P>0.05). Emici böceklerin popülasyonları, Dpsr4 ve Stn825 en yüksek, May505 çeşidinde düşük, Gossypolsüz86 ve Tya7/2 çeşitlerinde en düşük düzeyde bulunmuştur. Faydalı böceklerin popülasyon yoğunlukları orta tüylü May505 çeşidinde en yüksek, Gossypolsüz86 çeşidinde ise en düşük olmuştur. May505 çeşidinde kütlü pamuk verimi ve pamuk lif kalite özellikleri, diğer çeşitlere göre, istatistiksel olarak yüksek ve önemli bulunmuştur (P<0.05).

Abstract:
This study was carried out in the Doğankent Research Area of the Eastern Mediterranean Agricultural Research Institute between 2017-2018. In the study, 6 plant protection products ((% 20 acetamiprid SP), (210g/l imidacloprid+90 g/l betacyfluthrin OD), (% 50 pymetrozine WG), Movento SC 100 (100 g/l spitotetramat SC), (% 50 w/w sulfoxaflor WG) (green parts spraying) and (600 g/l clothianidin FS) to be used in seed spraying on Carizma cotton variety, some sucking insects and the effects on natural enemies of them were studied. In addition, the effects of 5 cotton cultivars with different characteristics (Dpsr4 (frego bract leaf), Gossypolsuz86, May505 (medium hairy), Stn825 (nectarless), Tya7/2 (hairless)) on population of  harmful insects and their parasitoids and predators were also investigated. The lowest pest population densities were recorded in sulfoxaflor-treated plots. In the plots, where spirotetramat, pymetrozine (surface) and clothianidin (seed) applications, the high number of harmful insect individuals were recorded compared to sulfoxaflor application. It has been determined that all insecticides used in the form of seed and green parts application negatively affect beneficial insects. No statistically significant differences were found in terms of yield and fibre quality characteristics in the plots where spraying was performed in the early period of cotton (P>0.05). Populations of sucking insects were the highest in Dpsr4 and Stn825, low in May505, and the lowest in Gossypolsüz86 and Tya7/2. The population densities of beneficial insects were highest in medium hairy May505 variety and lowest in Gossypolsüz86 variety. Seed cotton yield and cotton fibre quality characteristics of May505 cultivar were statistically higher and significant compared to other cultivars (P<0.05).