Mecra hakkı
The transmission right of way
Yazar: HÜSEYİN KAĞAN ZENGİN
Danışman: PROF. DR. OĞUZ SADIK AYDOS
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ayni haklar = Real rights ; Eşya hukuku = Real law ; Komşu hakları = Related rights ; Mecra hakkı = The transmission right of way ; Mülkiyet hakkı = Property right ; Türk Medeni Kanunu = Turkish Civil Code ; Türk medeni hukuku = Turkish civil law ; Zorunlu irtifak = Compulsive easement ; Özel mülkiyet = Private property ; İrtifak hakkı = Easement

Özet:
Çalışmamızın konusunu sınırlı aynî hakların içerisinde yer alan ve irtifak hakkı niteliğine sahip mecra hakkı oluşturmaktadır. Mecra hakkı; sahibine elektrik, su, doğalgaz gibi madde, enerji ve verilerin taşınmasını sağlayan transit mecraların bir ya da birden fazla taşınmazdan geçirilmesini sağlayan irtifak hakkıdır. Bu irtifak hakkı taşınmaz malikinin rızasıyla iradî ya da komşuluk hukukunun gerekli kıldığı hâllerde zorunlu olarak kurulabileceği gibi kamulaştırma yoluyla idare lehine de tesis edilebilir. Türk Medenî Kanunu'nda açıkça ifade edilmediğinden mecra hakkının hukukî niteliği konusunda hem Türk hukukunda hem de İsviçre hukukunda tartışmalar mevcuttur. Mecra hakkının bünyesinde inşa etme yetkisinin bulunması bu irtifak hakkını üst hakkına çevirmez. Mecra hakkı, mecraların taşınmazla doğrudan bağlantısının bulunmasına bakılmaksızın bir katlanma irtifakıdır. İradî mecra hakkı kişi lehine ya da taşınmaz lehine kurulabilir. Buna mukabil zorunlu mecra hakkı yalnızca taşınmaz lehine kurulabilen kanunî irtifak hakkıdır. Zorunlu mecra hakkı taşınmaz mülkiyetinin dolaylı kısıtlamalarından olduğu için hak talebinde bulunan taşınmaz maliki doğrudan doğruya yüklü taşınmaza giremez. Talep sahibi, irtifak hakkının kurulması için yüklü taşınmaz malikiyle sözleşme yapmalı ya da dava açmalıdır.

Abstract:
The subject of our study is the transmission right of way, which is included in limited real rights and has the quality of easement. The transmission right of way; which is the right of easement that enables the owner to pass through one or more immovables through transit channels that provide the transport of substances, energy and data such as electricity, water, natural gas. This right of easement can be established with the consent of the immovable owner, voluntarily or in cases where the neighborhood law requires it, or it can be established in favor of the administration through expropriation. Since it is not clearly stated in the Turkish Civil Code, there are debates about the type of the transmission right of way in both Turkish and Swiss law. Having the authority to build within the transmission right of way does not turn this right of easement into a right of construction. The transmission right of way is a folding easement regardless of whether the conduits have a direct connection with the immovable. The transmission right of way can be established in favor of the person or in favor of the immovable. On the other hand, the statutory transmission right of way is a legal easement that can only be established in favor of the real estate. Since the statutory transmission right of way is one of the indirect restrictions of the immovable property, the immovable owner claiming the right cannot directly enter the loaded immovable. The claimant must make a contract or file a lawsuit with the owner of the loaded immovable for the establishment of the right of easement.