Cinuçen Tanrıkorur'un Türk modernleşme süreçlerine ve bu süreçlerin Türk müziğine etkilerine dair görüşleri
Cinucen Tanrikorur's opinions on Turkish modernization processes and their effects of these processes on Turkish music
Yazar: SEVİL DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED FATİH KARAKAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Osmanlı İmparatorluğu'nda mûsikî, yüzlerce yıllık köklü bir geleneğe sahiptir. Bu dönemde mûsikî; Mehterhane, Mevlevîhane ve Enderun gibi kurumlarda meşk yoluyla öğretilmiş ve icra edilmiştir. Osmanlı hanedanının Batı müziğine ilgisi, 1789 Fransız ihtilali sırasında henüz tahta geçen, Padişah III. Selim ile başlamış ve II. Mahmut'un Batı müziğini kurumsallaştırma çabaları da bu ilgiyi güçlendirmiştir. 1826'da Yeniçeri Ocağı kaldırılmış, 1828'de ise mehterhane kapatılmıştır. Muzika-yı Hümâyun'un kurulması ile "Musiki Tanzimatı" olarak adlandırılan yeni bir dönem başlamıştır. 20. yüzyıla gelindiğinde, Cumhuriyet'in ilk yıllarını da kapsayan, alaturka-alafranga tartışmaları başlamıştır. Elitlerce yürütülen bu mûsikî tartışmaları, toplumsal-kültürel tercihlerden ziyade, Batılı olanın meşru, Doğulu kimliğin ise gayrimeşru görülmesi biçiminde  tezahür etmiştir. 
Cinuçen Tanrıkorur (1938-2000), Türkiye'nin yetiştirdiği, kültür ve müzik alanında eserler vermiş en önemli isimlerdendir. Erken yaşlarından itibaren Osmanlı medeniyetine, kültür ve sanatına ilgi duymuş ve bu ilgi, yaşadığı dönemde halihazırda süregelen; Batılı-Doğulu, gelenekçilik-yenilikçilik, Alaturka-Alafranga gibi tartışmalarda/kutuplaşmalarda onu, gelenekten yana tavır alan bir konuma yerleştirmiştir. Bu çalışma; Tanrıkorur'un makaleleri, kitapları, kişisel yaşamı ve diğer çalışmaları üzerinden, onun müzikteki modernleşme tecrübemizle ilişkisini inceleme gayesi taşımaktadır. 

Anahtar kelimeler: Cinuçen Tanrıkorur, Türk Müziği Modernleşme süreçleri, Musiki İnkilabı, Geleneksel Türk Müziği Formları

Abstract:
Music in the Ottoman Empire has a deep-rooted and centuries-old tradition. During this period, music was taught by "meşk" (without notation) and performed in organisations such as Mehterhane, Mevlevîhane, and Enderun. The interest of the Ottoman dynasty in Western music started with Sultan Selim III, who took the throne during the 1789 French Revolution, and this interest was further strengthened by the efforts to organise Western music by Mahmut II. The Janissary Guild was removed in 1826, and Mehterhane was closed in 1826. With the founding of Muzika-yı Humayun, the period of Musical Reform had begun. During the first years of the Republic in the 20th century, the alaturca-alafranga debates began. Rather than the socio-cultural preferences, these debates were held by the elite and manifested as legitimising the Western identity while delegitimising the Eastern one. 
Cinuçen Tanrıkorur (1938-2000) is one of the most important people to have been raised by Turkey and created works in his cultural and musical life. Having been interested from an early age in the Ottoman civilisation, culture, and art, his background placed him in a conventional stance around debates such as western-eastern, traditionalism-modernism, alaturca-alafranga that were already being held in his time. This study aims to examine the connection between the essays, books, other works, and the personal life of Tanrıkorur with our experience of the modernisation of music.

Keywords: Cinuçen Tanrıkorur, Turkish Music Modernization Process, Musical Revolution, Traditional Turkish Music Forms