Uluslararası nitelikte olmayan silahlı çatışmalarda devletin sorumluluğu
State responsibility in non-international armed conflicts
Yazar: MELİKE TUGARTİMUR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Borçlar hukuku = Law of obligations ; Hukuk devleti = State of law ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Kamu Hukuku = Public Law ; Silahlı çatışma = Armed conflicts ; Uluslararası Hukuk = International Law ; Çatışma = Conflict ; Çatışma yönetimi = Conflict management ; İdari sorumluluk = Administrative responsibility ; İsyanlar = Rebellions

Özet:
Uluslararası nitelikte olmayan silahlı çatışmaların yarattığı önemli hukuki sorun alanlarından biri de uluslararası sorumluluk konusudur. Uluslararası nitelikte olmayan silahlı çatışmaların vuku bulduğu hallerde devletlerin sorumluluğuna ilişkin temel hukuki kurallar, "Uluslararası Hukuka Aykırı Eylemlerinden Dolayı Devletin Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler"in 10. maddesinde yer almaktadır. Bu halde devletin sorumluluğu konusu temelde, silahlı çatışmaların taraflarını oluşturan "kurulu otorite" ve "kurulu otoriteye karşı mücadele eden ayaklanma hareketleri" bakımından ayrı ayrı ele alınmaktadır. Devleti temsil eden kurulu otorite, çatışmalar sürerken ve çatışmaların kendisi tarafından kontrol altına alınarak sonlandırması halinde, kural olarak ayaklanma hareketinin gerçekleştirdiği eylemlerden sorumlu değildir. Fakat, uluslararası sorumluluk kuralları gereği olağan koşullarda sahip olduğu yükümlülükler nedeni ile, çatışma hallerinde gerekli özeni göstermemesi durumlarında sorumluluğu bulunmaktadır. Silahlı çatışmalara taraf olan silahlı muhalif gruplar, hükümet ile veya diğer silahlı gruplar ile girdikleri silahlı çatışmalar neticesinde başarısız olmaları durumunda, devlet-dışı aktörlerin uluslararası sorumluluğu kuralları konusunda bir netlik bulunmaması sebebiyle, Uluslararası Hukuk Komisyonu düzenlemesi gereğince "devlet"i temsil etmemeleri gerekçesiyle, bizzat sorumlu tutulamamaktadır. Başarı elde ederek yeni bir hükümet kurmaları veya yeni bir devlet oluşturmaları hallerinde ise, geçmişe dönük eylemlerden sorumluluğa ilişkin istisnai bir kural devreye girmekte ve daha önce ayaklanma hareketine ait eylemler devletlerin sorumluluğa yol açabilmektedir.


Anahtar kelimeler: Uluslararası hukuk, uluslararası nitelikte olmayan silahlı çatıma, uluslararası sorumluluk, atfedilebilirlik, ayaklanma hareketi.

Abstract:
One of the important area of legal problems posed by non-international armed conflicts is international responsibility.Expression of basic legal rules on the responsibility of the state in cases where non-international armed conflicts occurrs are in the article 10 of "Draft Articles on The Responsibility of States for Internationally Wrongful Acts". In this case, the fundamental issue of state responsibility is dealt with separately according to "established authority" and "insurgency movements struggling against established authority" which are the parties of armed conflict. While conflicts are ongoing and when it comes to an end taken under control by established authority which represents the state, in principle it is not responsible for the acts committed by insurgency movements. However, in case of failure to exercise due diligence, due to the the liabilities it has in ordinary conditions in accordance with the international responsibility rules, the state shall be responsible for it. Armed opposition groups which are parties to an armed conflict, as an unsuccessful result of the conflicts which they go into with established government or with other armed opposition group or groups, in consequence of unclearness of responsibility rules about non-state actors, according to International Law Comission regulation, because of not being representing a state they cannot be directly and personally liable for their acts. After being successful at the end of the armed conflict, by establishing a new government or the creation of a new state, a responsibility rule relating to responsibility for an exceptional retrospective action steps in and the acts committed by the armed opposition group can be leading to responsibility of the state.


Keywords: International Law, non-international armed conflicts, international responsibility, attributability, insurrectional movement.