Sualtı ragbisi branşında hipoksik antrenmanların kan eritropoetin ve hematolojik parametreler üzerine etkileri
The effect of hypoxic training on blood erythropoietin and hematological parameters in underwater rugby
Yazar: GÜLCE ÖZTUNA
Danışman: PROF. DR. BAHTİYAR ÖZÇALDIRAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hareket ve Antrenman Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Spor = Sports

Özet:
Çalışmanın temel amacı uzun süredir düzenli olarak antrenman yapmakta olan sualtı ragbisi (SAR) sporcularında (erkek ve kadın) hipoksik sualtı ragbisi antrenmanının eritropoetin (EPO), hipoksi ile indüklenen faktör 1 alfa (HIF-1α) ve temel hematolojik değerler üzerine etkisini cinsiyete bağlı olarak araştırmaktır. Çalışmaya kadın (yaş: 17.8 ± 2.3; n=11) ve erkek sporcular (yaş: 17.9 ± 1.3; n=10) ile benzer fiziksel özelliklere sahip sedanter (spor yapmayan birey) kadın (yaş: 22.3 ± 3.1; n=10) ve erkek (yaş: 24.4 ± 5.0; n=10) gönüllü olarak katıldı. Sualtı ragbisinde uygulanan hipoksik antrenmanların EPO hormon, HIF-1α ve temel hematolojik parametrelerle birlikte ferritin, transferrin, demir, total demir bağlama kapasitesi (TDBK) ve transferrin satürasyonuna (Tf-Sat) olan etkileri araştırıldı. Açlık kanlarından yukarıda belirtilen tüm tam kan parametrelerine bakıldı ve ELISA yönemiyle EPO hormon ile HIF-1α düzeyleri belirlendi.
Katılımcıların 50 m ve 100 m yüzme dereceleri alıntıktan sonra aerobik kapasitelerinin belirleyicisi olarak kullanılan kritik hızları (KH) hesaplandı. Sporcuların kritik hızları sedanter gruba göre anlamlı olarak daha yüksekti. (p=0.001). Sporcu kadınların hemoglobin (p=0.022) ve ferritin (p=0.016) değerleri sedanterlere göre anlamlı olarak daha yüksekti. Sporcu erkeklerde TDBK (p=0.014) daha yüksekken erkek sedanter grupta ferritin (p=0.028), transferrin satürasyonu (p=0.001), demir (p=0.011) değerleri anlamlı olarak daha yüksekti. Son olarak sporcular kendi aralarında kıyasladığında, sporcu erkeklerin hemoglobin (Hgb) (p=0.001), hematokrit (Hct) (p=0.001) ve eritrosit (RBC) (p<0.001) değerleri sporcu kadınlardan anlamlı olarak daha yüksekti. 
Sonuç olarak; sualtı ragbisi branşında uygulanan hipoksik antrenmanların EPO hormonu ve HIF-1α değerleri üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamışken, bazı hematolojik değerler üzerinde anlamlı etkileri vardı. Ayrıca kadın ve erkek sporcuların hematolojik değerlerinde cinsiyete bağlı farklılıklar gözlendi.

Abstract:
The main aim of the study was to investigate the effect of hypoxic underwater rugby training on erythropoietin (EPO), hypoxia inducible factor 1 alpha (HIF-1α), and basic haematological parameters (such as erythrocytes, haematocrit and haemoglobin) in underwater rugby (UWR) athletes (male and female) who have been training regularly for a long time. Male (age: 17.9 ± 1.3; n=10) and female (age: 17.8 ± 2.3; n=11) athletes, as well as sedentary women (age: 22.3 ± 3.1; n=10) and males (age: 24.4 ± 5.0; n=10) with similar physical characteristics, participated in the study. The effects of hypoxic training in UWR on EPO hormone, HIF-1α, ferritin, transferrin, iron, TIBC and basic haematological parameters were investigated. Fasting blood samples were analysed for all the above parameters. EPO hormone and HIF-1α levels were determined by ELISA.
The critical speeds of the participants were calculated as a determinant of their aerobic capacity after their 50 m and 100 m times were recorded. The critical speeds of the athletes were significantly higher than those of the sedentary group. Haemoglobin and ferritin levels were significantly higher in athletes than in sedentary women (p=0.022; p=0.016). TIBC levels were higher (p=0.014) in male athletes, whereas ferritin (p=0.028), iron (p=0.011) and transferrin saturation (p<0.001) was significantly higher in the sedentary group. When we compared the athletes among themselves, haemoglobin (Hgb) (p=0.001), haematocrit (Hct) (p=0.001), and erythrocyte (p<0.001) values of male athletes were significantly higher than female athletes.
In conclusion, hypoxic training in underwater rugby, did not cause significant increases on EPO hormone and HIF-1α levels, but it did have an effect on the above-mentioned haematological values and blood parameters. Additionally, there are differences in the haematological values of male and female athletes depending on gender.