Fibromiyalji Sendromlu Hastalarda Yaşam Kalitesi, Psikojenik Durumlar ve İşlevsellik
Quality of life, psychological status and functionality in patients with fibromyalgia syndrome
Yazar: HANİFE BAYKAL ŞAHİN
Danışman: DOÇ. MURAT KARKUCAK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Fibromiyalji sendromlu (FMS) hastaların klinik, sosyodemografik ve psikojenik özelliklerinin belirlenmesi ve bu parametrelerin, FMS'li hastaların yaşam kalitesi, günlük yaşam aktiviteleri ve fonksiyonellikleri üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Metod: Çalışmaya Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniğine başvuran ve ACR 1990 kriterlerine göre FMS tanısı almış toplam 86 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri ve başvuru şikayetleri kaydedildi. Hassas nokta sayısı, 100 metre yürüme süresi, her iki el kavrama gücü hesaplandı. Rutin biyokimyasal tetkikleri ve ayırıcı tanıya yönelik ANA, tiroid hormonları ve D vitamini düzeyleri çalışıldı. Yaşam kalitesi ve psikojenik özelliklerin değerlendirilmesi amacıyla hastalara Vizüel analog skala(VAS), Fibromiyalji etki sorgulaması(FES), Hamilton anksiyete değerlendirme ölçeği(HAM-A), Hamilton depresyon değerlendirme ölçeği(HAM-D), Psikolojik belirti tarama testi(SCL90-R), Nottingham sağlık profili(NHP) ve Modifiye yorgunluk etki ölçeği uygulandı.
Bulgular: Hastalarımızda yaygın ağrı ve yorgunluk en sık rastlanan semptomlardı. Ayrıca depresyon ve anksiyetenin de FMS hastalarında yüksek oranda görüldüğü saptandı. Ağrı düzeyinin yaşam kalitesi ve depresyon düzeyinde belirgin etkili olduğu gözlendi. Demografik özelliklerin ise yaşam kalitesi ve psikojenik faktörler üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı görüldü. Hastalarımızın büyük bir çoğunluğunda D vitamini düzeyinin yetersiz olduğu, ancak, D vitamini düşüklüğünün klinik ölçeklerle korele olmadığı, serum demir düzeyindeki düşüklüğün ise yorgunluk düzeyini ve psikolojik belirti indeksini anlamlı ölçüde arttırdığı tespit edildi. 
Sonuç: Fibromiyalji sendromu yaşam kalitesini belirgin etkileyen ve psikojenik durumların ön planda olduğu bir hastalıktır.

Abstract:
Aim: Determination of clinical, demographic and psychological characteristics of patients with Fibromyalgia syndrome (FMS) and to evaluate the effects  of these parameters on the quality of life, daily activities and functionality of fibromyalgia patients was aimed.
Method: The study included totally 86 patients who applied to the Karadeniz Technical University School of Medicine, Farabi Hospital, Physical Medicine and Rehabilitation clinic and were diagnosed with FMS according to ACR 1990 criteria. The demographic characteristics and complaints of patients were recorded. Number of tender points, 100 meters walking time, grip strength for each hand were calculated. Routine biochemical examinations and for differential diagnosis, ANA, thyroid hormone and vitamin D levels were studied. Visual analog scale (VAS), Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ), Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A), Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), psychological symptoms screening test (SCL90-R ), Nottingham Health Profile (NHP) and the modified fatigue impact scale applied to patients to assess quality of life and psychological characteristics.
Results: The most common symptoms were fatigue and widespread pain in our patients. In addition, there was a high prevalence of depression and anxiety in patients with FMS. Pain levels were found to be markedly effective in quality of life and depression levels. The demographic characteristics showed no significant effect on quality of life and psychological factors. In a majority of patients vitamin D levels were insufficient, however, vitamin D levels was not correlated with clinical measures, while the decrease in serum iron level was found to significantly increase fatigue and psychological symptoms index.
Conclusion: Fibromyalgia syndrome is a disease that markedly affects the quality of life and psychological factors are in the foreground.