Bitki gelişimini teşvik edici bakteri uygulamasının tuz stresi altında yetişen nanede fizyolojik parametreler,uçucu bileşenler ve besin elementlerine etkisi
The effect of plant growth promoting bacteria application on physiological parameters, volatile components and nutrient elements in mint grown under salt stress
Yazar: SONGÜL TUĞBA ÜNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLIHAN CESUR TURGUT
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Sürdürülebilir Tarım Gıda Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu tez çalışmasında; altı hafta çeşitli tuz seviyelerinde (0, 50, 75, 100 mM) büyütülen Mentha piperita L. fidelerine, Bacillus amyloliquefaciens (Ba) uygulanmıştır. Çalışma her grupta 24'er tane fide (8 fide ve 3 tekrar) olacak şekilde toplam sekiz grupla yürütülmüştür. Altı hafta sonunda fidelerde bazı fizyolojik parametreler, bitki besin elementleri ve uçucu bileşen içerikleri incelenmiştir. Tuzun olumsuz etkisi hemen hemen tüm parametrelerde (su içeriği hariç) gözlenmiştir. Kök uzunluğunda en yüksek değere sahip olan kontrol (17.3 cm) ile en düşük değere sahip olan 100 mM NaCl (14.0 cm) arasında %19'luk bir azalma olmuştur. Gövde uzaması, kök eni, taze ağırlık ve kuru ağırlık parametrelerinde en yüksek ve en düşük değerler aynı grupta saptanmıştır. Buna göre en yüksek değerler kontrolde, en düşük değerler ise Ba+100 mM NaCl'de tespit edilmiştir. Gövde uzamasında en yüksek ve en düşük değerler kıyaslandığında %50, kök eninde %38, taze ağırlıkta %76 ve kuru ağırlıkta ise %84 azalma gözlenmiştir. Su içeriğinde diğer parametrelerin aksine en düşük değere kontrolde, en yüksek değere ise Ba+100 mM NaCl'de rastlanmış ve artış yaklaşık %10 olmuştur. Tuzun olumsuz etkisi fizyolojik parametrelerde yoğun olmuş ancak Ba uygulaması gruplar üzerinde beklenen promotör etkiyi göstermemiştir. Bitki besin elementlerinde tüm gruplar değerlendirildiğinde; Ba, kontrole kıyasla Zn, Mn, Cu ve Na değerlerine olumlu etkiler yapmış ancak B, Fe, K, P, Mg ve Ca'da etkisini gösterememiştir. Uçucu bileşenlerde ise majör bileşen olarak tüm gruplarda limonene tespit edilmiştir.  Limonene üzerinden yapılan değerlendirme sonucunda en yüksek orana kontrolde, en düşük orana ise 100 mM NaCl'de rastlanmıştır. Limonene en yüksek ve en düşük bulunduğu gruplar arasında tuza bağlı inhibisyon %73 olmuştur. Tuzun hemen hemen tüm parametrelere olumsuz etkileri yoğun olarak gözlenirken, Ba'nın promotör etkileri çok belirgin olmamıştır.

Abstract:
In this thesis study, Bacillus amyloliquefaciens (Ba) was applied to Mentha piperita L. seedlings grown for six weeks at various salt levels (0, 50, 75, and 100 mM). The study was carried out with a total of eight groups, with 24 seedlings (8 seedlings and 3 replicates) in each group. At the end of six weeks, some physiological parameters, plant nutrients, and volatile component contents were examined in the seedlings. The negative effect of salinity was observed in almost all parameters (except water content). There was a 19% decrease in root length between the control with the highest value (17.3 cm) and the lowest value with 100 mM NaCl (14.0 cm). The highest and lowest values in stem elongation, root width, fresh weight, and dry weight parameters were determined in the same group. Accordingly, the highest values were detected in the control, and the lowest values were detected in Ba+100 mM NaCl. When the highest and lowest values were compared, 50% reduction in stem elongation, 38% in root width, 76% in fresh weight and 84% in dry weight were observed. Unlike other parameters, the lowest value in water content was found in the control and the highest value was found in Ba+100 mM NaCl and the increase was approximately 10%. The negative effect of salt was intense in physiological parameters, but Ba application did not show the expected promoter effect on the groups. When all groups of plant nutrients are evaluated, Ba had positive effects on Zn, Mn, Cu, and Na values compared to the control, but it could not show its effect on B, Fe, K, P, Mg, and Ca. In volatile components, limonene was detected as the major component in all groups. As a result of the evaluation made on limonene, the highest rate was found in the control, and the lowest rate was found in 100 mM NaCl. Salt-dependent inhibition was 73% between the groups with the highest and lowest limonene. While the negative effects of salt on almost all parameters were intensely observed, the promoter effects of Ba were not very evident.