Joaquın Rodrigo'nun piyano sonatlarının form, armonik, teknik ve müzikal analizi
The form, harmonic, technical and musical analysis of Joaquin Rodrigo's piano sonatas
Yazar: TUĞBA ÇAĞLAK EKER
Danışman: PROF. NEZİHE ŞENTÜRK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Müzik = Music
Dizin: Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Müzikal = Musical ; Müzikal analiz = Musical analysis ; Piyano = Piano ; Piyano eserleri = Piano works ; Piyano sonatı = Piano sonata ; Rodrigo, Joaquin = Rodrigo, Joaquin

Özet:
Yirminci yüzyıl, müzik alanında pek çok yenilikçi fikirlerin ortaya çıktığı bir dönem olarak karşımıza çıkmakla birlikte, eski kompozisyonel stillerin de yeniden bestecilik materyali olarak kullanıldığı bir zaman dilimi olarak kendini göstermektedir. Müzikal ögelerde yaşanan büyük dönüşümlerin yanında neo-klasik akımda olduğu gibi eski formlara da yönelim yaşandığı  bilinmektedir. Yirminci yüzyıl müziğinin önemli isimlerinden biri de neo-klasik eserleri bulunan İspanyol besteci ve piyanist Joaquín Rodrigo'dur. Yaşamı süresince çok sayıda eser üreten Rodrigo, tanınmış gitar eserlerinin yanında, piyano için yazmış olduğu eserlerle de dikkat çekmektedir. Gitar konçertosu ile ünlü olmasından dolayı genellikle piyanist kimliği ile anılmayan Rodrigo'nun, piyano eğitiminde önemli bir yere sahip olduğu düşünülen piyano eserlerinin yeterince tanınmadığı söylenebilir. Buradan yola çıkılarak araştırmanın amacı, Rodrigo'nun yaşadığı dönem ve coğrafyada gelişen müzik akımları doğrultusunda Album Centanario Piano (Yüzyıllık Piyano Albümü) kitabında yer alan Cinco Sonatas de Castilla (Beş Kastilya Sonatı) olarak bilinen Sonata, Sonata en fa sostenido menor, Sonata en Re, Sonata como un Tiento, Sonata en La isimli piyano sonatlarının form, armonik, teknik ve müzikal analizini yaparak piyano eğitimi repertuarına çalışma rehberi niteliğinde bir bilgi kaynağı olarak katkı sağlamaktır. Bu araştırmanın, piyano eğitimcilerine ve öğrencilerine form, armonik, teknik ve müzikal bilgi kaynağı olabilmesi yönüyle önemli olduğu düşünülmektedir. Araştırma nitel araştırma tekniklerinden durum çalışmasına örnektir. Betimsel araştırma yöntem ve tekniklerinin kullanıldığı bu çalışmada alt problemler doğrultusunda öncelikle öğretim elemanlarının görüşlerini almak için  nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Öğretim elemanlarının görüşlerinin alınmasından ardından doküman inceleme yoluyla literatür taranmış ve Rodrigo'nun piyano sonatları analiz edilmiş, birbirleri ile benzer ve farklı yönleri tespit edilmiştir. Piyano öğretim elemanları ile yapılan görüşmeler sonucunda, öğretim elemanlarının Rodrigo'yu bir besteci olarak tanıdıkları ancak piyano eserlerine ilişkin bilgi sahibi olmadıkları tespit edilmiştir. Araştırmanın form analizi basamağında Rodrigo'nun sonatlarında sonat allegrosu, şarkı formu ve tiento biçimi ile neo-klasik yaklaşımının görüldüğü söylenebilir. Armonik analiz doğrultusunda Sonata, Sonata en Re ve Sonata en La'nın klasik dönem sonat allegrosu armonik yapısını yansıttığı; armonik çeşitliliğin görüldüğü Sonata en fa sostenido menor ve Sonata, como un Tiento'da ise bir 20. Yüzyıl bestecisi olarak Rodrigo'nun çağdaş stilini göstermiş olduğu belirtilebilir. Teknik analizde elde edilen bulgular ışığında her sonatta legato, staccato, aksan, çift ses ve oktav geçişlerinin yer aldığı görülmektedir. Bu tekniklerin sağ ve sol elde diğer tekniklerle de birlikte kullanılmasından dolayı, sonatların piyano eğitimi sürecinde teknik gelişimi destekler nitelikte olduğu söylenebilir. Müzikal analiz doğrultusunda sonatlarda çeşitli ritim kalıpları ile poliritmik yapılar ve İspanyol müziği karakterini yansıtan ritim kalıplarının kullanıldığı, bununla birlikte tekdüze ritmik yapıların da yer aldığı görülmektedir. Ritmik yapıları benzer nitelikte olan sonatlarda melodik yapının da benzer olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca sonatlarda ritmik ve melodik çeşitliliğin yoğun olduğu söylenebilir. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda ulaşılan sonuçlardan hareketle, piyano derslerinde eser seçiminde  Rodrigo'nun piyano eserlerine yer verilerek, bestecilik stilinin tanıtılması ve öğrencinin farklı kültürlere ilişkin bilgi sahibi olması; Rodrigo'nun Cinco Sonatas de Castilla eserindeki sonatları çalışacak veya öğrencilerine çalıştıracak piyano eğitimcilerinin araştırma kapsamında yer alan analizler doğrultusunda eserleri tanımaları önerilir.

Abstract:
As well as the 20th century is a period when innovative opinions came forward in the field of music, it comes to the forefront as the period in which old compositional styles are reused as composition material. It is known that in addition to great changes undergone in musical factors, a tendency toward old forms, as in neoclassical flow,  is seen in this period. One of the most important figures of the music of 20th century is Spanish composer and pianist Joaquín Rodrigo, who has neoclassical works. Rodrigo, who produced many works during his life, also draws attention with his works written for piano. It can be said that Rodrigo's works of piano, whose pianist identity is not mentioned since he is famous with his guitar concerto, considered to have an important place in piano training,   is not sufficiently known. In the light of these facts, the aim of the study is to make form, harmonic, technical and musical analysis of Rodrigo' sonatas which are in Album Centanario Piano book, namely Sonata, Sonata en fa sostenido menor, Sonata en Re, Sonata como un Tiento, Sonata en La of Cinco Sonatas de Castilla, in the direction of the period Rodrigo lived in and of musical flows developed in relevant geography, and accordingly to make contribution to piano training repertoire as  being a source of information  having characteristics of  a work guide. This study is considered to be important since it can be used as a form, harmonic technical and musical source of information by piano trainers and students. The study sets an example of a case study, one of the qualitative study methods. In this study where descriptive methods and techniques were used, semistructured interview technique, one of the qualitative research techniques, was used to take piano lecturers' opinions first in the direction of the subproblems.  Subsequent to taking instructors' opinions, the literature was reviewed through document review; Rodrigo's piano sonatas were analyzed and their similar and different aspects were determined. As a result of the interview with the piano lecturers, it was found that the lecturers knew Rodrigo as a composer, but do not have knowledge about his piano works. In the form analysis of the research, it can be said that in the sonatas of Rodrigo, with sonata allegros, song and tiento form, his neo-classical approach are seen. In the direction of harmonic analysis, Sonata, Sonata en Re  and Sonata en La reflects the harmonic structure of classical period sonata allegros; in the harmonic analysis, Sonata en fa sostenido menor and Sonata como un Tiento, as a 20th-century composer, Rodrigo has shown the contemporary style. In the light of the findings obtained in technical analysis, it is seen that legato, staccato, accent, double sound and octave transitions are included in each sonata. Because these techniques are used together with other techniques in the right and left hand, it can be said that sonatas support the technical development in the piano education process. According to musical analysis, various rhythm patterns, polyrhythm and rhythm patterns reflecting the character of Spanish music are used, however, uniform rhythmic structures are also observed. It was found that melodic structure was similar in sonatics with similar rhythmic structures. In addition, it can be said that rhythmic and melodic diversity is intensive in sonatas. Based on the results obtained in the study, it is recommended that practicing Rodrigo's piano works in piano lessons to introduce composition style and to have knowledge of different cultures; recognize the sonatas accordance with the analysis who study sonatas.