Türkiye rüzgar enerji sektöründe iş sağlığı ve güvenliği 
uygulamalarının yeterliliğinin değerlendirilmesi /
Yazar: SILA KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZİYA HAKTAN KARADENİZ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Enerji = Energy ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Ülkemizde İş Sağlığı ve Güvenliği konusu son 10 yıldır faaliyette olan bir konudur ve henüz tam anlamıyla oluşturulamamış bir kültürdür. Çalışma Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılan kanun ve yönetmeliklerde belirlenmiş kurallar baz alınmaktadır. Denetim yine aynı kurum elindedir. Ülkemizde gerek kamu gerek özel sektörde yaşanan iş kazaları ve ihmaller bu denli fazla iken, hala birçoğumuz İş Sağlığı ve Güvenliği kavramını bilmemekteyiz. Okullarda ve işyerlerinde konu ile ilgili eğitimler verilmemekte, zorunluluk olması sebebiyle tüm prosedürler yalnızca kağıt üzerinde gerçekleştirilmektedir. Devlet tarafından düzenli bir kontrol mekanizması olmadığı gibi insanlarımız da bu konuda bilinçsizdir.

Ülkemizde gelişmekte olan ve gelecek vaat eden sektörlerde de durum diğer sektörlerden farksızdır. Bu çalışmada son 20 yıl içinde ülkemizde gelişmekte olan rüzgar enerji sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği çalışmalarında uygulanmakta olan prosedürlere değinilmiş ve diğer ülkelerle olan farklılıklarımız karşılaştırılmıştır. Maalesef ülkemizdeki yetersiz durum diğer ülkelerde de aynı şekildedir. Rüzgar enerji sektörü birçok açıdan avantajlı olmasına rağmen işgücü kayıpları da bir o kadar fazladır. Devletler bir tarafta mali çıkarlarını gözetmeye çalışırken bir taraftan insan sağlığına yönelik çalışmalar yapmaktadır. Fakat bu çalışmalar esnasında, rüzgar türbinlerinin kurulum, bakım, işletme çalışmalarının hızlı olması istendiği, maliyetin daha önem kazandığı gerçeklerinden dolayı insan sağlığına gereken önem verilmemiş ve verilmemektedir. 

Bu çalışmada İş Sağlığı ve Güvenliği tanıtılarak Türkiye'de rüzgar enerji sektöründeki gelişmelere, rüzgar türbini sektöründe Türkiye ve diğer ülkelerde yaşanmış iş kazalarına ve maddi kayıplı kazalara değinilmiştir. Diğer ülkelerde İş Sağlığı ve Güvenliği açışından rüzgar türbini sektöründeki iyileştirici ve eleştirel çalışmalar anlatılarak bu çalışmalar değerlendirilmeye alınmış, Türkiye bu konuda nerededir? Mevcut çalışmalar ve yönetmelikler yeterli midir? gibi sorulara cevap aranmış ve sektörün insan sağlığına bakışının geliştirilebilmesi için nasıl çalışmalar yapılmalıdır? gibi konular ele alınmıştır. Bu çalışma hazırlanırken Türkiye ve diğer ülkelerdeki çalışmalarla ilgili geniş bir literatür taraması yapılmış ve sektördeki mevcut riskler ele alınmıştır.

Abstract:
Ülkemizde İş Sağlığı ve Güvenliği konusu son 10 yıldır faaliyette olan bir konudur ve henüz tam anlamıyla oluşturulamamış bir kültürdür. Çalışma Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılan kanun ve yönetmeliklerde belirlenmiş kurallar baz alınmaktadır. Denetim yine aynı kurum elindedir. Ülkemizde gerek kamu gerek özel sektörde yaşanan iş kazaları ve ihmaller bu denli fazla iken, hala birçoğumuz İş Sağlığı ve Güvenliği kavramını bilmemekteyiz. Okullarda ve işyerlerinde konu ile ilgili eğitimler verilmemekte, zorunluluk olması sebebiyle tüm prosedürler yalnızca kağıt üzerinde gerçekleştirilmektedir. Devlet tarafından düzenli bir kontrol mekanizması olmadığı gibi insanlarımız da bu konuda bilinçsizdir.

Ülkemizde gelişmekte olan ve gelecek vaat eden sektörlerde de durum diğer sektörlerden farksızdır. Bu çalışmada son 20 yıl içinde ülkemizde gelişmekte olan rüzgar enerji sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği çalışmalarında uygulanmakta olan prosedürlere değinilmiş ve diğer ülkelerle olan farklılıklarımız karşılaştırılmıştır. Maalesef ülkemizdeki yetersiz durum diğer ülkelerde de aynı şekildedir. Rüzgar enerji sektörü birçok açıdan avantajlı olmasına rağmen işgücü kayıpları da bir o kadar fazladır. Devletler bir tarafta mali çıkarlarını gözetmeye çalışırken bir taraftan insan sağlığına yönelik çalışmalar yapmaktadır. Fakat bu çalışmalar esnasında, rüzgar türbinlerinin kurulum, bakım, işletme çalışmalarının hızlı olması istendiği, maliyetin daha önem kazandığı gerçeklerinden dolayı insan sağlığına gereken önem verilmemiş ve verilmemektedir. 

Bu çalışmada İş Sağlığı ve Güvenliği tanıtılarak Türkiye'de rüzgar enerji sektöründeki gelişmelere, rüzgar türbini sektöründe Türkiye ve diğer ülkelerde yaşanmış iş kazalarına ve maddi kayıplı kazalara değinilmiştir. Diğer ülkelerde İş Sağlığı ve Güvenliği açışından rüzgar türbini sektöründeki iyileştirici ve eleştirel çalışmalar anlatılarak bu çalışmalar değerlendirilmeye alınmış, Türkiye bu konuda nerededir? Mevcut çalışmalar ve yönetmelikler yeterli midir? gibi sorulara cevap aranmış ve sektörün insan sağlığına bakışının geliştirilebilmesi için nasıl çalışmalar yapılmalıdır? gibi konular ele alınmıştır. Bu çalışma hazırlanırken Türkiye ve diğer ülkelerdeki çalışmalarla ilgili geniş bir literatür taraması yapılmış ve sektördeki mevcut riskler ele alınmıştır.