İstanbul'un ilçelerinde yağış süreklilik eğrileri
Rainfall continuity curves in Istanbul's districts
Yazar: FATMA AĞIRMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH SAKA
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Küresel ısınma ve değişen iklim özellikleri sonucu değişen yağış rejimleri sebebiyle son yıllarda hem taşkın olaylarına hem de kuraklık sorunlarına sıklıkla karşılaşılmaktadır. Yıllık toplam yağış değerlerinde azalış sebebiyle kuraklık etkisi gözlenirken, artan sıcaklıklar sonucu meydana gelen aşırı yağışlar ve taşkınlarla karşılaşılabilmektedir. Bu sorunların azaltılabilmesi amacıyla hem taşkınlara sebep olabilen yüksek yağışların hem de kuraklık önlemleri için dikkate alınması gereken düşük yağışların bir arada görülebilmesi daha da önemli olmaktadır. Özellikle kuraklığa karşı kentsel alınabilecek önlemlerden olan yağmur suyu hasadı gibi çalışmalarda, hangi olasılıkla yağışla ne kadar su gelebileceğinin tahmini çalışılmalıdır. Bu çalışmada İstanbul ili ortalama aylık toplam yağış değerleri ile belli aşılma olasılığına sahip olan değerlerin tahmini amaçlanmıştır. Bu amaçla Thiessen çokgenleri belirlenerek etkili olan meteoroloji gözlem istasyonları belirlenmiş ve bu 40 adet istasyona ait veriler Meteoroloji Genel Müdürlüğünden temin edilmiştir. 2018-2022 arasındaki veriler hem en fazla istasyon hem de en fazla sayıyı sağladığından çalışmada tercih edilmiştir. İstanbul'daki 38 ilçenin sınırları ile Thiessen çokgenleri elde edilmiş ve 2018-2022 yılları arasındaki aylık toplam yağışların alansal ortalamaları hesaplanmıştır. 60 adet aylık toplam yağışların aşılma olasılıkları belirlenmiş ve %10, 30, 40, 50 ve 90 aşılma olasılığındaki yağış değerleri tespit edilmiştir. Böylece İstanbul ilçelerinin ele alınan yağış süreklilik değerlerine göre kıyaslanması yapılarak haritalar oluşturulmuştur.

Abstract:
Due to changing precipitation regimes as a result of global warming and changing climate characteristics, both flood events and drought problems are frequently encountered in recent years. While the drought effect is observed due to the decrease in total annual precipitation values, excessive precipitation and floods may be encountered as a result of increasing temperatures. In order to reduce these problems, it is even more important to be able to experience both high precipitation, which can cause floods, and low precipitation, which should be taken into account for drought measures. Especially in studies such as rainwater harvesting, which is one of the measures that can be taken in urban areas against drought, the estimation of how much water will come with rainfall should be studied. In this study, it was aimed to estimate the average monthly total precipitation values in Istanbul and the values that have a certain probability of being exceeded. For this purpose, Thiessen polygons were determined and effective meteorological observation stations were determined and the data of these 40 stations were obtained from the General Directorate of Meteorology. The data between 2018-2022 was preferred in the study because it provided both the highest number of stations and the highest number. Thiessen polygons with the borders of 38 districts in Istanbul were obtained and the areal averages of monthly total precipitation between 2018-2022 were calculated. Exceedance probabilities of 60 monthly total precipitations were determined and precipitation values with 10, 30, 40, 50 and 90% exceedance probabilities were determined. Thus, maps were created by comparing Istanbul districts according to the rainfall continuity values.