Türkiye'de ve Arjantin'de yaşanan son ekonomik krizler ve krizden çıkış yollarının karşılaştırmalı analizi
Recent economic crisis of Turkey and Argentina: A comparative analysis
Yazar: ALİ TÜFEKÇİ
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT GÖKDEMİR
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Cari işlemler dengesi = Current account balance ; Devlet politikaları = State policies ; Para politikaları = Monetary policies

Özet:
Ekonomik krizlerin 1990'lı yıllarda gelişmekte olan ülkelerde yaşanma sıklığının artmasıyla liberal ekonomi politikaların uygulanmasının sorunlu olduğu görülmüştür. Gelişmiş ülkelerin deneyimleri gelişmekte olan ülkeler için uygun olmamış, Uluslararası Para Fonu tarafından önerilen politikalar başarısızlığa uğramıştır.Gelişmekte olan ülkelerde sermaye hareketlerinin serbestleşmesi sonrası finansal piyasalar asimetrik olarak gelişmiş, sermaye hareketlerinin kontrolü yönünde düzenlemeler yetersiz kalmıştır. Yaşanan krizler sonrası ülkelerde ekonomi alanında reformlar yapılmasına rağmen, bu değişimler uzun vadede ekonomilerin iyileşmesinde çok etkili olamamıştır.Bununla beraber, diğer gelişmekte olan ülkeler gibi Türkiye de 1990'lı yıllarda liberal ekonomik sistemi seçmiş ve milli parasının konvertibilitesini serbest bırakmıştır. Ekonominin serbestleşmesinden sonra ekonomik büyümenin artmasına karşın toplam borç stoku artmış, cari işlemler, dış ticaret ve bütçe dengesi sürekli açık vermiştir. Sonunda, Türkiye 1994 yılında önemli bir ekonomik kriz yaşamıştır. Bu dönemden sonra politikacılar tarafından ekonomik reformların yapılmasına karar verilmiş, buna rağmen kamu maliyesinde disiplinsizlik ve ekonomik ve siyasi istikrarsızlıkların devam etmesiyle 2001 krizi patlak vermiştir.Diğer bir ülke Arjantin ise Türkiye gibi 1990'lı yıllarda serbest ekonomiye geçmiştir. 1990'lı yıllarda Arjantin, ekonomisini olumlu yönde düzeltmiş fakat toplam borç stokunda, cari işlemler ve bütçe açıklarındaki artışlara engel olamamıştır. Söz konusu yıllarda Arjantin uyguladığı para kurulu sistemi ile enflasyonu ve faizleri bir süre makul düzeyde tutabilmesine rağmen, 2001 yılında derin bir ekonomik kriz yaşamıştır.Sonuç olarak, bu çalışmada 2001 Arjantin ve Türkiye krizlerinin benzer nedenlerden dolayı gerçekleştiği tespit edilmiştir. Her ne kadar iki ülke farklı ekonomik özellikler gösterse de, bankacılık sistemi gibi, kriz öncesi iki ülke de sürekli cari ve bütçe açıkları vermiş ve kamu maliyesinde yeterli disiplin gösterememişlerdir. Analiz sonucunda, iki ülkenin önemli benzer özelliği olan sabit kur sistemi, sağlıksız mali yapıya, bozulmuş cari işlemler dengesine ve ülkeler üzerine sürekli dışardan borç alma baskısına neden olduğu saptanmıştır. Bunun yanı sıra, 2001 ekonomik krizi sonrası, Türkiye ve Arjantin finansal piyasaların ve diğer sektörlerin reformları sonucunda iyi ekonomik performans sergilemiş, fakat Arjantin'in aksine Türkiye enflasyon ve faizleri düşürmesine ve büyüme oranlarını artırmasına rağmen, borç stokunu ve cari işlemler açığını düşüremediği son tespit olarak söylenebilir.Anahtar Kavramlar: Ekonomik Kriz, Dış Ticaret Dengesi, Cari İşlemler Dengesi, Sabit Döviz Kuru Sistemi, Para Kurulu, Mali Politika, Para Politikası.

Abstract:
In 1990?s years, with occurrence density of economic crises in developing countries it is realized that liberation policies has implementation problems in those countries. Experience of development countries was not adaptable for developing countries as well as the policies which proposed by International Monetary Found failed.After liberation of capital flows in developing countries, financial market improved asymmetrically and regulation of it was not sufficient for the controlling of the capital flows. Although after economic crises, the countries affiliate many economic reforms, in long term these reforms was enough impact on the recuperating of the economy.In addition to, likewise other developing countries Turkey preferred liberal economic system after 1990?s and permit convertibility of the it?s local currency. After the liberation, Turkey?s economy growth incremented however it?s debt stock increased, current account, trade balance and budget gave deficit permanently. Eventually, Turkey experienced important crises in 1994. After that, Turkish policy makers decided to apply economy reforms, even so in order to enduring indiscipline of public finance and economic and politic instability, 2001 crisis blew up.The other country Argentina got liberation economy in 1990?s similar to Turkey. In 1990?s years, Argentina improved it?s economy positively but increasing in debt stock, current account deficit and budget deficit could not encumber. Although in topic years Argentina hold up inflation and interest to acceptable rate with implementation currency board regime in 2001, it occurred profound economic crisis.Consequently, in this research paper determined that the 2001 economic crises of Turkey and Argentina happened due to same causes. However each countries demonstrated some different feature in economy like Banking system, just before the 2001 crisis, both of them gave budget deficit, current account deficit and not able to display sufficient discipline in public finance continuously. Results of analysis point that fixed exchange rate system which is the important similarity of these countries, causes unhealthy fiscal situation, deterioration of current account balance and pressure on the countries to borrow from abroad everlastingly. In addition to, as the last determination it can be said that after 2001 economic crisis, Turkey and Argentina exhibited well economic performance with implementation of economic reforms in financial and other sectors, but in contrast to Argentina, even though inflation and interest rate declined and growth rate increased, Turkey could not achieve to decrease the debt stock and current account deficit.Keywords: Economic Crisis, Trade Balance, Current Account Balance, Fixed Exchange Rate System, Currency Board, Fiscal Policy, Monetary Policy.