Adölesan bireylerde problem çözme becerisi ve irrasyonel inanışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between problem solving skills and irrational beliefs in adolescents
Yazar: FEYZA KARAGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. ESMA ATASOY
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Erken ergenlik = Early puberty

Özet:
Araştırma, erken dönem adölesan bireylerin problem çözme becerisi ve irrasyonel inanışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ilişkisel türde yapılmıştır. Araştırma örneklemine, 15 Nisan-15 Haziran 2022 tarihleri arasında Keçiören ilçesine bağlı bir ortaokulda öğrenim gören 6., 7. ve 8. Sınıf 353 öğrenci dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak: ''Veri Toplama Formu'', ''Çocuklar İçin Problem Çözme Envanteri'' ve ''Ergenler İçin Mantıkdışı İnanç Ölçeği'' kullanılmıştır. Verilerin girişi ve analizinde, Excel ve SPSS-26 paket programları; verilerin yorumlanmasında, tanımlayıcı istatistikler ve frekans tabloları kullanılmıştır.

Araştırmada, erken dönem adölesan bireylerin irrasyonel inanışları ve problem çözme becerisi arasında negatif yönde, zayıf düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (r=-0.389; p<0.01). Adölesan bireylerin irrasyonel inanışları arttıkça, problem çözme becerisi azalmıştır. Yapılan araştırmada ölçeklerin alt boyutu değerlendirildiğinde, adölesanların problem çözmeye güven, öz denetim ve kaçınma puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde ilişki bulunmuştur (r=-0.286; r=-0.255; r=-0.273, p<0.01). İrrasyonel inanışlar toplam puanı arttıkça, problem çözmeye güven, öz denetim, kaçınma puanları azalmıştır. Ayrıca adölesanların hem irrasyonel inanış hem problem çözme beceri düzeyi orta olarak bulunmuştur (66.97±11.18;68.95±12.83). Adölesanların, irrasyonel inanış düzeyleri sosyodemografik özelliklere göre incelendiğinde: annelerinin mesleği ve ebeveynlerin eğitim durumu; problem çözme becerisi düzeylerine göre incelendiğinde cinsiyet, okul başarı durumu ve annenin mesleğine göre anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05).

Araştırma bu yönüyle, erken dönem adölesan bireylerin irrasyonel inanışları ve problem çözme becerisi arasında ilişkinin önemini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, pozitif ruh sağlığını geliştirmeye yönelik veri oluşturarak okul sağlığı hemşireliği çalışmalarına katkı sağlamaktadır. İleri araştırmalarda, adölesan bireylerin irrasyonel inanışlarının azaltılması ve problem çözme becerilerinin geliştirilmesine yönelik müdahale çalışmaları önerilmektedir.

Anahtar kelimeler: Adölesan, ergenlik, problem çözme becerisi, irrasyonel inanış, okul sağlığı, hemşirelik.

Abstract:
The research was conducted in a descriptive relational type in order to determine the relationship between problem solving skills and irrational beliefs of early adolescent individuals. In the research sample, 353 6th, 7th and 8th grade students studying at a secondary school in Keçiören district between 15 April and 15 June 2022 were included. Data collection tools such as "Data Collection Form", "Problem Solving Inventory for Children" and "Irrational Belief Scale for Adolescents" were used in the research. Excel and SPSS-26 package programs in data entry and analysis; Descriptive statistics and frequency tables were used to interpret the data.

In the study, a negative, weak and statistically significant relationship was found between the irrational beliefs of early adolescent individuals and their problem solving skills (r=-0.389; p<0.01). As adolescent individuals' irrational beliefs increased, their problem solving skills decreased. In the study, when the sub-dimensions of the scales were evaluated, a statistically significant and negative correlation was found between adolescents' confidence in problem solving, self-control and avoidance scores (r=-0.286; r=-0.255; r=-0.273, p<0.01). As the total score of irrational beliefs increased, the scores of confidence in problem solving, self-control, and avoidance decreased. In addition, both irrational belief and problem solving skill levels of adolescents were found to be moderate (66.97±11.18;68.95±12.83). When the irrational belief levels of the adolescents are analyzed according to their sociodemographic characteristics: their mothers' occupation and their parents' educational status; When analyzed according to problem solving skill levels, a significant difference was found according to gender, school success and mother's occupation (p<0.05).

In this respect, the research reveals the importance of the relationship between the irrational beliefs of early adolescent individuals and their problem-solving skills. In addition, it contributes to school health nursing studies by creating data to improve positive mental health. In further research, intervention studies are recommended to reduce the irrational beliefs of adolescents and to improve their problem-solving skills.

Keywords: Adolescent, puberty, problem solving skills, irrational belief, school health, nursing.