Caldecott ödüllü ve popüler resimli türk çocuk kitaplarının karşılaştırmalı bir analizi
A comparative analysis of Caldecott award-winning books and popular turkish picture books
Yazar: PINAR KAMALI
Danışman: PROF. DR. HAKAN DEDEOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Hikaye kitapları = Story books ; Naive resim = Naive picture ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Resimler = Pictures ; Resimli kitaplar = Illustrated books ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books ; Türk illüstrasyon sanatı = Turkish illustration art ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books ; İllüstratif resimleme = Illustrative illustration

Özet:
Bir ülkenin kültür seviyesini belirleyen en önemli ürünlerden biri çocuk kitaplarıdır. Çünkü çocuk kitapları çocukların sadece eğlenceli vakit geçirmelerini sağlayan ürünler değil aynı zamanda başlı başına birer sanat yapıtlarıdır. Erken yaşlarından itibaren hayatlarına giren tıpkı oyuncaklar gibi onların tüm gelişim alanlarını destekleyip zihinsel yeti, düşünme, algılama, imgeleme, hayal gücü, yaratıcılık ve estetik gibi becerileri gelişecek, hayatlarına yön verecektir. Bu bağlamda bakıldığında nitelikli resimli kitaplarla erken yaşlarda karşılaşan çocuklar, evrensel kültür dünyası içinde yer alan aynı zamanda toplumsal gelişime de katkı sunan geleceğin yetişkinlerini oluşturacaklardır. Bu araştırmada, Amerika Birleşik Devletleri'nde her yıl en iyi çocuk kitabı resimleyici ödülü almış kitaplarla (Ödül, XIX. yüzyıl ressamı ve kitap resimleyicisi Randolph Caldecott anısına bu adı taşımaktadır) popüler resimli Türk çocuk kitaplarının biçimsel özellikler ve resimlendirme teknikleri bakımından, benzerlik ve farklılıklarının, karşılaştırmalı bir analizi yapılmıştır. Çocuk edebiyatında, metin kadar resim ve biçimsel özelliklerin de önem taşıdığına vurgu yapılarak farklı kültüre ait kitaplar incelemeye alınmıştır. Bu amaçla, farklı yıllarda Caldecott ödülü almış resimli çocuk kitaplarından 10 tanesiyle yine 10 popüler resimli Türk çocuk kitabı karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. İnceleme, basılı metinlerin gözden geçirilerek belli boyutlar çerçevesinde çözümlenirken, araştırma doküman incelemesi çalışması olup nitel yöntem benimsenerek desenlenmiştir. Bu araştırmada hem çağdaş Türk çocuk edebiyatı hem de uluslararası çocuk edebiyatından nitelikli örnekler sunularak, çocuk edebiyatının biçimsel ve resimlendirme özellikleri bakımından farklı bakış açıları sağlanmasının önemi vurgulanmaktadır. Ayrıca, bu araştırma Türkçe literatürde ilk olup, elde edilen bulgularla resimli Türk çocuk kitaplarında geliştirilmeye ihtiyaç duyulan alanlara dikkat çekilerek çocuk edebiyatı araştırmalarına katkı sunacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Children's books are one of the most important products in determining the cultural level of a country. Because children's books are not only products that enable children to have fun, but also works of art in their own right. Just like toys that enter their lives from an early age, they will support all their developmental areas and will develop skills such as mental ability, thinking, perception, imagination, imagination, creativity and aesthetics, and will shape their lives. In this context, children who encounter quality picture books at an early age will form the adults of the future who take part in the world of universal culture and also contribute to social development. In this research, a comparative analysis was made of the similarities and differences between the popular picture Turkish children's books with the books that received the best children's book illustrator award every year in the United States (the award is named after the 19th century painter and book illustrator Randolp Caldecott) in terms of formal features and illustration techniques. In children's literature, it was emphasized that picture and stylistic features are as important as text, and the books belonging to different cultures were examined. For this purpose, 10 of the children's picture books that received the Caldecott award in different years and 10 popular Turkish children's picture books were examined comparatively. While the analysis is analyzed within the framework of certain dimensions by reviewing the printed texts, the research is a document analysis study and patterned by adopting the qualitative method. In this research, by presenting qualified examples from both contemporary Turkish children's literature and international children's literature, providing different perspectives in terms of the formal and illustrative characteristics of children's literature. In addition, this research is the first in the Turkish literature, and it is thought that it will make a great contribution to children's literature research by drawing attention to the areas that need to be developed in Turkish children's picture books with the findings obtained.