Bazı hünnap (Ziziphus jujuba Mill.) genotiplerinde meyvelerinin yenilebilir üç farklı olum döneminde pomolojik ve biyokimyasal özelliklerinin değişimi
Changes in the pomological and biochemical properties of some jujube (Ziziphus jujuba Mill.) genotypes at three different edible development periods of fruits
Yazar: MURAT EKMEKCİ
Danışman: PROF. DR. FATMA YILDIRIM
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Hünnap = Jujube ; Olgunluk = Maturity ; Pomoloji = Pomology

Özet:
Bu çalışma, 2021 yılında, Çivril/Denizli ekolojisinde ticari bir hünnap bahçesinde bulunan ve tohumdan yetişmiş 15 hünnap genotipinin meyvelerinin farklı olgunluk dönemlerinde kalite özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Bunun için meyvelerin yenilebilir üç farklı olgun döneminde (yeşil-beyaz, yarı kırmızımsı ve tam kırmızımsı) alınan örneklerinde, bazı pomolojik ve antioksidan özellikler araştırılmıştır. Genotiplerin meyve ağırlığı, meyve eni, meyve boyu, meyve eti sertliği, L*, h*, C*, suda çözünebilir kuru madde (SÇKM), titre edilebilir asitlik (TEA), toplam fenolik madde, toplam flavonoid ve toplam antioksidan aktivite değerleri: sırasıyla yeşil-beyaz olgun dönemde 7.33-20.35 g, 23.88-35.32 mm, 24.23-40.95 mm, 2.89-5.61 lb, 71.55-81.98, -73.92- -66.51, 39.15-47.88, %7.35-17.37, 0.071-0.241 g/100ml, 16.49-28.90 mg GAE/g DW ve 1.68-6.69 mg CE/g DW arasında; yarı kırmızımsı olgun dönemde 8.16-23.61 g, 24.77-35.03 mm,  24.28-44.88 mm, 2.28-5.19 lb, 72.93-80.29 (yeşil-beyaz kabuk) ve 35.58-45.21 (kırmızımsı kabuk), -78.85- -67.73 (yeşil-beyaz kabuk) ve 41.80-66.98 (kırmızımsı kabuk), 39.76-47.18 (yeşil-beyaz kabuk) ve 27.48-39.04 (kırmızımsı kabuk), %14.90-22.80, 0.122-0.330 g/100ml, 16.21-29.02 mg GAE/g DW, 1.58-6.33 mg CE/g DW ve 1.58-3.24 mmol TE/g arasında; tam kırmızımsı olgun dönemde 7.82-21.94 g, 23.90-34.56 mm, 23.11-43.52 mm, 2.46-4.74 lb, 34.16-41.79, 37.27-59.40, 24.54-36.45, %15.90-25.85, 0.14-0.35 g/100ml, 10.90-20.34 mg GAE/g DW, 0.67-4.22 mg CE/g DW ve 0.17-1.27 mmol TE/g arasında değişmiştir. Olgunluk ilerledikçe SÇKM ve TEA içerikleri artmıştır. Buna karşın toplam fenolik, toplam flavonoid ve toplam antioksidan aktivite içerikleri azalmıştır. Sonuçta, hünnap meyvelerinin taze tüketimi için fenolik, antioksidan, tat ve lezzet bakımından yarı kırmızımsı olgun dönemde tüketilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.

Abstract:
This study was conducted in 2021 to determine the quality characteristics of the fruits of 15 jujube genotypes grown from seeds in a commercial jujube garden in the Çivril/Denizli ecology at different maturity periods. For this purpose, some pomological and antioxidant properties were investigated in the samples taken in three different edible mature stages of fruits (green-white, semi reddish and full reddish). The fruit weight, fruit width, fruit length, fruit flesh hardness, L*, h*, C*, water soluble solute content (SSC), titratable acidity (TA), total phenolic substance, total flavonoid and total antioxidant activity values of the genotypes varied between 7.33-20.35 g, 23.88-35.32 mm, 24.23-40.95 mm,  2.89-5.61 lb,  71.55-81.98, -73.92- -66.51,  39.15-47.88,  %7.35-17.37,  0.071-0.241 g/100ml, 16.49-28.90 mg GAE/g DW and 1.68-6.69 mg CE/g DW, respectively, in the green-white mature stage and between 8.16-23.61 g, 24.77-35.03 mm,  24.28-44.88 mm,  2.28-5.19 lb,  72.93-80.29 (green-white skin) and 35.58-45.21 (reddish skin), -78.85- -67.73 (green-white skin) and 41.80-66.98 (reddish skin), 39.76-47.18 (green-white skin) and 27.48-39.04 (reddish skin), %14.90-22.80, 0.122-0.330 g/100ml,16.21-29.02 mg GAE/g DW, 1.58-6.33 mg CE/g DW and 1.58-3.24 mmol TE/g, respectively, in semi-reddish mature stage and between 7.82-21.94 g, 23.90-34.56 mm, 23.11-43.52 mm, 2.46-4.74 lb, 34.16-41.79, 37.27-59.40, 24.54-36.45, %15.90-25.85, 0.142-0.352 g/100ml, 10.90-20.34 mg GAE/g DW, 0.67-4.22 mg CE/g DW and 0.17-1.27 mmol TE/g, respectively, in the full reddish mature stage. As maturity progressed, the contents of SSC and TA increased. On the other hand, the total phenolic, total flavonoid and total antioxidant activity contents decreased. As a result, it was concluded that jujube fruits would be suitable for fresh consumption in the semi reddish ripe period in terms of phenolic, antioxidant, taste and flavor.