Romantik ilişkilerde ilişki doyumunun evlilik beklentisine etkisinde ayrışma bireyleşmenin aracı rolü
The mediating effect of separation of individualization in the effect of relationship satisfaction on expectation of marriage in romantic relationships
Yazar: ÇİĞDEM AKYOL
Danışman: DOÇ. DR. SUAT KILIÇARSLAN
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ayrışma-bireyleşme = Separation-individuation ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Evlilik = Marriage ; Evlilik beklentisi = Marriage expectation ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; İlişki doyumu = Relationship satisfaction

Özet:
Bu çalışmada romantik ilişkisi bulunan bireylerin ilişki doyumunun evlilik
beklentisine etkisinde ayrışma bireyleşmenin aracı rolünün incelenmesi
amaçlanmıştır. Araştırma grubunu İç Anadolu Bölgesindeki Kayseri, Niğde, Ankara,
Konya, Sivas ve Nevşehir illerinde yaşayan, romantik ilişkisi bukunan, 18-30 yaş
aralığındaki 520 bekar birey oluşturmaktadır. Araştırma verileri; İlişki Doyumu
Ölçeği, Evlilik Beklentisi Ölçeği, Ayrışma Bireyleşme Envanteri ve Demografik
Bilgi Formu ile toplanmıştır. Bu araştırmada, romantik ilişkisi bulunan bireylerin
ilişki doyumunun evlilik beklentisine etkisinde ayrışma bireyleşmenin aracı rolünü
incelemek için ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin analizinde t testi, tek
yönlü varyans analizi, basit doğrusal ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre ilişki doyumu ve evlilik beklentisinin yaş ve
algılanan gelir durumuna göre anlamlı düzeyde farklılaştığı, cinsiyet ve ilişki
süresine göre anlamlı farklılık göstermedikleri, ayrışma bireyleşmenin tüm alt
boyutlarında (ayrılma, farklılaşma ve ilişki sorunları) cinsiyete göre anlamlı farklılık
görülürken yaş, ilişki süresi ve algılanan gelir düzeyine göre anlamlı farklılığın
bulunmadığı görülmüştür. Araştırmanun sonucunda ilişki doyumunun evlilik
beklentisi ile pozitif yönde, ayrışma bireyleşmenin tüm alt boyutları (ayrılma,
farklılaşma ve ilişki sorunları) ile ise negatif yönde anlamlı ilişkili olduğu, ayrışma
bireyleşmenin tüm alt boyutları ile evlilik beklentisinin negatif yönde anlamlı ilişkili
olduğu, ilişki doyumu ve evlilik beklentisi arasındaki ilişkide ayrılma alt boyutunun
kısmi aracılık rolü olduğu; farklılaşma ve ilişki sorunları alt boyutlarının aracı rolü
bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. İlişki doyumu arttıkça evlilik beklentisinin
artarak bireylerin gerçekçi beklentilere sahip olduğu, ilişki doyumu ile ayrışma
bireyleşme envanterinin ayrılma alt boyutu birlikte ele alındığında ilişki doyumunun
evlilik beklentisine etki gücünde azalma meydana gelmiştir. Elde edilen bulgular
mevcut literatüre dayanarak tartışılmış ve gelecek çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the mediating role of separation-individuation in the effect of relationship satisfaction of individuals with romantic relationships on marriage expectation. The research group consists of 520 single individuals between the ages of 18-30, living in the provinces of Kayseri, Niğde, Ankara, Konya, Sivas and Nevşehir in the Central Anatolian Region and having a romantic relationship. Research data; It was collected with the Relationship Satisfaction Scale, the Marriage Expectation Scale, the Segregation-Individuation Inventory, and the Demographic Information Form. In this study, relational screening model was used to examine the mediator role of separation-individuation in the effect of relationship satisfaction of individuals with romantic relationships on marriage expectancy. T-test, one-way analysis of variance, simple linear and hierarchical regression analysis were used in the analysis of the data.
According to the results of the research, relationship satisfaction and marriage expectation differ significantly according to age and perceived income status, they do not differ significantly according to gender and relationship duration, while there is a significant difference according to gender in all sub-dimensions of separation-individuation (separation, differentiation and relationship problems), age, relationship duration and It was found that there was no significant difference according to the perceived income level. As a result of the research, relationship satisfaction was positively correlated with marriage expectancy, and negatively with all sub-dimensions of separation-individuation (separation, differentiation and relationship problems), all sub-dimensions of separation-individuation and marriage expectation were negatively correlated with relationship satisfaction and marriage expectation. that the separation sub-dimension has a partial mediation role in the relationship between It was concluded that the sub-dimensions of differentiation and relationship problems do not have a mediating role. As relationship satisfaction increases, marriage expectation increases and individuals have realistic expectations, and when relationship satisfaction and separation individuation inventory's separation sub-dimension are considered together, the effect of relationship satisfaction on marriage expectation decreased. The findings were discussed based on the existing literature and suggestions for future studies were presented.