Türkiye örneklemindeki STEM eğitimi çalışmalarının meta sentezi
Meta synthesis of STEM education studies in Turkey
Yazar: ALP KAYA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET CİHAD AYAR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İlköğretim Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / İlköğretim Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: FeTeMM = STEM ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Meta analizi = Meta analysis ; Nitel araştırma = Qualitative research ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; Teknoloji destekli öğretim = Technology based instruction ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye örnekleminde STEM eğitimi üzerine yapılan nitel araştırma desenli çalışmaların eğilimlerini ortaya çıkartmak amaçlanmıştır. Bu amaçla içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. TUBİTAK ULAKBİM veri tabanı içerisindeki çalışmalar STEM, FeTeMM ve mühendislik uygulamaları anahtar kelimeleri ile taranmıştır. Bu bağlamda son on yıl içerisinde yayınlanan 122 makaleden, nitel desenli hazırlanan 50 çalışmaya ulaşılmıştır. Erişim sağlanan STEM eğitimi çalışmaları, yayınlandıkları akademik dergiler, yıla ve yazar sayısına göre dağılım, araştırma yöntemi, veri toplama ve analiz teknikleri ile araştırma konusu ve araştırma bulguları çerçevesinde incelenmiştir. Bulgular arasında, araştırmaların yayınlandığı akademik dergiler çeşitlilik göstermektedir. Geçmişten günümüze doğru yapılan araştırma sayısında niceliksel artış olduğu görülmüştür. Araştırmalara ait anahtar kelime seçiminde teorik içerik, metodoloji ve hedef kitleye yönelik kavramlar kullanılmaktadır. Bu çalışmalarda hedef kitle olarak çoğunlukla öğretmenlerin seçildiği gözlenmiştir. Araştırma yöntemi olarak ise durum çalışması kullanıldığı bulunmuştur. Veri toplama araçları arasında görüşme tekniği, veri analizi için ise betimsel ve içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırma konusu seçimi, genellikle STEM eğitimi ve uygulamalarına yönelik paydaş görüşlerini incelemektir. Bu çalışmada ise, STEM alanında nitel araştırma desenleri ile hazırlanan çalışmaların bulguları arasında, beceri gelişimi, öğrenme faaliyetleri ve ilişkilendirme, tutum, kariyer tercihleri, STEM eğitiminde yaşanan problemler ve diğer olmak üzere altı farklı tema çerçevesinde bulgular sentezlenmiştir ve araştırmacıların teorik çalışma hazırlama eğiliminde olduğu görülmüştür. Araştırmacıların STEM eğitimi hakkında; çoğunlukla paydaşların görüş ve önerilerini öğrenme eğiliminde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca STEM eğitimi, bireylerin 21. yy becerilerini edinmesine, STEM disiplinlerinin ilişkilendirilmesine, öğrencilerin kariyer tercihleri ve mesleklere ait kavram yanılgılarına, STEM eğitimine yönelik paydaşların tutumlarına etkisini göstermiştir. STEM eğitimi alanında içerik geliştirmeye yönelik araştırmalar, öğrencilerin mühendislik ve tasarım becerilerinde yaşadıkları kavram yanılgıların giderilmesi ve beceri gelişiminin inceleneceği araştırmalar, STEM alt disiplinlerine ait ders kitaplarının incelendiği araştırmaların azınlıkta kalması nedeniyle araştırmacıların STEM eğitiminin bu yönlerine eğilim göstermeleri önerilmektedir.

Anahtar kelimeler: STEM eğitimi; nitel araştırma metodu; içerik analizi; meta sentez

Abstract:
This study aimed at eliciting the trends in STEM education research performed in Turkey in the last decade. As a qualitative research method, content analysis was a means to examine the studies. Studies within the TUBITAK ULAKBİM database have been searched with keywords such as STEM, FeTeMM, and engineering applications. STEM education studies in Turkey were analyzed in regard to distribution by year, research methods, data collection and analysis techniques, research subject, and research findings. In this context, 50 studies out of 122 published in the last decade have been reached and these studies were qualitative in a nature. It was found that there has been a dramatic increase in the number of studies conducted in Turkey. The studies focused mostly on teachers, who have served and were prepared to serve in the field of science. A case study as a research method was preferred to investigate in STEM education studies. Interview as a data collection technique was performed in the studies. The purpose of STEM education studies during the course of our inquiry was to elicit the opinions of students, teachers, and experts about STEM education and its practices. The study findings were synthesized within the framework of six different themes in the field of STEM education; skill development, learning activities, attitude, career choices, problems associated with STEM implementations and others. In conclusion, STEM education researchers mostly tended to elicit the views and suggestions of stakeholders about STEM education. Also, they tended to explore the effect of STEM education on the 21st century skills, integrated STEM education, career choices, the misconceptions about STEM professions, and stakeholders' attitudes towards STEM education. It is suggested for researchers to focus more on STEM content production, engineering and design skills, and STEM related textbooks in future studies.

Keywords: STEM education; qualitative research method; content analysis; meta synthesis