Akut intestinal iskemi tanısında ve prognozunda etkili faktörler
Prognostic and diagnostic factors in patients with acute intestinal ischemia
Yazar: MUSA MURAT ÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. UFUK OĞUZ İDİZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Granülosit = Granulocyte ; Nötrofil/lenfosit oranı = Neutrophil/lymphocyte ratio ; Peritonit = Peritonitis ; Prognoz = Prognosis ; Teşhis = Diagnosis ; İskemi = Ischemia

Özet:
Giriş ve Amaç: Akut mezenter iskemi yüksek mortaliye sahip bir hastalıktır, bağırsaklarda nekroz gelişinceye kadar fizik muayene bulgusu vermeyebilir. Başarılı bir tedavi için hastaların intestinal dolaşımının sağlanması, peritonit bulguları geliştiği anda acil laparatomi yapılması gerekmektedir. Çalışmamızın amacı mezenter iskemi, non-vasküler bağırsak iskemisi ve nonspesifik karın ağrısı hastalarını karşılaştırarak ayırıcı tanıda ve prognozda etkili faktörleri araştırmaktır.
Yöntem: İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği'nde 01/01/2015 tarihi ile 01/06/2021 tarihi arasında intestinal iskemi nedeni ile opere edilen olguların demografik özellikleri, başvuru semptomları, laboratuvar incelemeleri, radyoloji bulguları, operasyon bulguları, histopatoloji sonuçları, yapılan tedaviler, postoperatif takipleri, hastanede kalış süresi, mortalite, 30-90 günlük mortalite durumları hastane kayıtlarından retrospektif olarak tarandı. Hastalar mezenter iskemi (1. Grup, 61 hasta), non-vasküler (ekstravasküler) bağırsak iskemisi (2. Grup, 62 hasta) ve nonspesifik karın ağrısı (3.Grup, 74 hasta) olmak üzere 3 gruba ayrıldı. 3. Grup, nonspesifik karın ağrısı nedeni ile acil servise başvuran, BT anjio çekilen, BT sonucu normal olarak değerlendirilen, klinik takip ve labaratuar sonuçları neticesinde acil servisten taburcu edilen hastalardan oluşturuldu. 3. Grup, kontrol grubu olarak değerlendirildi. Bu hastaların labaratuar incelemeleri ve komorbid hastalıkları kayıt altına alındı.
Bulgular: Mezenter iskemi hastalarında atriyal fibrilasyon, tromboemboli öyküsü, böbrek yetmezliği ve dislipidemi öyküsü daha sık görülmektedir. İntestinal iskemi grupları ile kontrol grubu preoperatif tetkikler bakımından karşılaştırıldığında, d-dimer, wbc, hemoglobin, hematokrit, nötrofil, lenfosit sayı ve yüzdesi, nötrofil lenfosit oranı (sayı ve yüzdesi), RDW yüzdesi ve SD-fl, immatür granülosit sayı ve yüzdesi, trombosit lenfosit oranı, glukoz, üre, kreatinin, AST, Total ve Direk Bilirubin, albumin , kalsiyum, klor, eGFR, kan gazı laktat, iyonize kalsiyum, baz açığı ve bikarbonat değerleri 3 grup arasında istatistiksel olarak farklılık göstermiştir. Mezenter iskemi ve non-vasküler (ekstravasküler) bağırsak iskemisi arasında postoperatif yoğun bakıma gitme, fizik muayenede defans ve rebaund, mortalite, 30 ve 90 gün içinde vefat mezenter iskemi grubunda daha sık gözlenmiştir. Mannheim peritonit indeksi (MPI) mezenter iskemi grubunda daha yüksektir. MPI ve Apache 2 skoru vefat eden hastalarda yüksek saptanmıştır. Hastanede kalış süresi, mezenter iskemi grubunda daha yüksek saptanmıştır. Gruplar arasında ostomi açılması ve sekond look operasyonu seçimi de farklılık göstermektedir. Bağırsak rezeksiyonu uzunluğu mezenter iskemi grubunda daha yüksek bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmamız, acil serviste yapılan preoperatif test ve tetkiklere göre akut mezenter iskemi, nonvasküler intestinal iskemi ve nonspesifik karın ağrısı olan hastaları ayırt etmede umut verici sonuçlar vermektedir. Bağırsak iskemisinde peritonit belirtilerinin varlığı acil ameliyat ihtiyacını doğurur. Mannheim peritonit indeksi ve apache 2 skoru, intestinal iskemi prognozunun tahmini için faydalı bir parametredir.
Anahtar Kelimeler: Akut Mezenter İskemi, Peritonit, Nötrofil Lenfosit Oranı, İmmatür Granülosit

Abstract:
Introduction and Aim: Acute mesenteric ischemia is a disease with high mortality, but it may not show any findings in the physical examination until necrosis develops in the intestines. However, for a successful treatment, intestinal blood circulation should be facilitated and emergency laparotomy should be performed as soon as signs of peritonitis develop. The aim of our study is to compare patients with mesenteric ischemia, non-vascular intestinal ischemia and nonspecific abdominal pain and to investigate the factors affecting the differential diagnosis and prognosis.
Methods: Demographic characteristics, admission symptoms, laboratory examinations, radiological findings, operation findings, histopathology results, treatments applied, postoperative follow-ups, length of hospital stay, mortality, 30 day mortality, 90 day mortality of the patients were operated on for intestinal ischemia, betwen 01/01/2015 and 01/06/2021 in Istanbul Training and Research Hospital General Surgery Clinic, were retrospectively inspected from hospital records. The patients were divided into 3 groups: mesenteric ischemia (Group 1, 61 patients), non-vascular (extravascular) intestinal ischemia (Group 2, 62 patients) and nonspecific abdominal pain (Group 3, 74 patients). The 3rd group consisted of patients who applied to the emergency department with nonspecific abdominal pain, underwent computed tomography angio, were evaluated as normal in computed tomography results, and were discharged from the emergency department as a result of normal clinical follow-up and laboratory findings. Group 3 was considered as the control group for diagnozis. Group 3 laboratory findings and comorbid diseases were recorded.
Results: Atrial fibrillation, history of thromboembolism, renal failure, dyslipidemia are more common in patients with mesenteric ischemia.When compared intestinal ischemia groups to the control group, preoperative examination results differed between three groups for the following markers: d-dimer, wbc, hemoglobin, hematocrit, neutrophil, lymphocyte count and percentage, neutrophil lymphocyte ratio (number and percentage), RDW percentage and SD-fl , immature granulocyte number and percentage, platelet lymphocyte ratio, glucose, urea, creatinine, AST , Total and Direct Bilirubin, albumin, calcium ,chlorine, eGFR, blood gas lactate, ionized calcium, base deficit and bicarbonate. İndicators such as post-op intensive care unit admittance, muscle guarding and rebound tenderness on physical examination, mortality, 30 days mortality, 90 day mortality were observed more frequently the mesenteric ischemia group than non vascular (extravascular) intestinal ischemia group. Mannheim peritonitis index (MPI) was higher in the mesenteric ischemia group. MPI and Apache 2 scores were found to be high in deceased patients. Length of hospital stay was higher in the mesenteric ischemia group. The choice of ostomy and second look operation also differed between the groups. Intestinal resection length was higher in the mesenteric ischemia group.
Conclusion: Our study has promising results for distinguishing between patients with have acute mesenteric ischemia or non-vascular intestinal ischemia or nonspsific abdominal pain based on preoperative tests and examinations performed in the emergency service. The presence of signs of peritonitis creates the need for an urgent operation in intestinal ischemia. Mannheim peritonitis index and apache 2 score are useful parameters for predicting intestinal ischemia prognosis.
Keywords: Acute Mesenteric Ischemia, Peritonitis, Neutrophil Lymphocyte Ratio, Immature Granulocyte