Hizmet işletmelerinde etkin maliyet tespiti ve bir uygulama örneği
Effective cost calculation in service enterprises and a case study
Yazar: KURTULUŞ TÜRK
Danışman: PROF. DR. KAMİL BÜYÜKMİRZA
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Etkinlik = Efficiency ; Etkinlik tahmin modeli = Efficiency prediction model ; Hizmet işletmeleri = Service organizations ; Maliyet = Cost ; Maliyet tahmini = Cost estimation ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Hizmet sektörü, genis çesitliligi ve istihdam potansiyeliyle ülkemizde ve tümdünyada ekonominin temel taslarından birini olusturmaktadır. Günümüzteknoloji çagında, birçok sanayi isletmesi, tam otomasyonla üretim yapar halegelmis ve sanayi sektöründeki isgücü ihtiyacı eskiye oranla oldukçadüsmüstür. ste böyle bir ekonomik ortamda hizmet sektörü faaliyetlerinininsan merkezli olusu ve insanla karsılıklı iliski içersindeki üretim süreci,hizmetler sektörünün önemini, istihdam ve yaratılan milli gelir açısından hergeçen gün artırmaktadır.Makro ekonomik yapı içersinde bu derece önemli olan hizmetler sektörüisletmelerinde, maliyetlerin dogru ve zamanında hesaplanması, buhesapların denetlenmesi ve analiz edilmesi, sektörde saglıklı yönetimkararları alınması açısından büyük önem tasımaktadır. Ülkemizde hizmetisletmelerinin maliyet sistemlerine baktıgımızda, yöneticiler ve muhasebecilertarafından maliyet hesaplarına yeteri kadar önem verilmedigi ve karar almasüreçlerinde maliyet verilerinden çok az faydalanıldıgı görülmektedir.Dogaldır ki hizmet isletmelerinde maliyet muhasebesi sorumluluklarını yerinegetirebilmek için öncelikle hizmet maliyetlerinin dogru olarak hesaplanmasıgerekmektedir.Hizmet isletmelerinde maliyet sistemine, göz önünde bulundurulmasıgereken temel ilke, kurulacak modelle giderlerin mümkün oldugunca, ilgiligider yerlerine direkt olarak yansıtılmasını saglamaktır. Bunun saglanamadıgıdurumlarda Endirekt nitelikteki giderlerin öncelikle ana faaliyet gruplarındatoplanması ve oradan da ilgili personelin o faaliyetten yararlanma ölçütünegöre ilgili denetim islerine dagıtılması, klasik hacimsel dagıtıma göre dahagerçekçi maliyet hesapları ortaya çıkartacaktır.Bu tezde ileri sürülen maliyetleme modeli, tüm hizmet isletme türlerindeuygulanabilir oldugu iddiasını tasımamakla birlikte, mali müsavirlik /denetim,isletmeleri, hukuk büroları, sigorta isletmeleri gibi hizmetlerini belirlisözlesmelere dayanarak veren ve çok sayıda profesyonel kadro barındıranisletmeler için sözlesmeler (verilen hizmetler) bazında maliyetlerinhesaplanabilecegi ortaya konulmustu

Abstract:
Service sector with its wide variety and employment potential, is one ofthe main components of the economy in our country and in the world. Intoday?s world, many industrial companies make production with fullautomation and the demand for labor force in the industrial sector hassignificantly decreased compared to the past. In such an economicalenvironment, the man power based operations and production process inservice sector rise the importance of service sector in terms of employmentand national income.In service sector enterprises that are significantly important in themacro economy,-it is very important to calculate costs accurately and timely,-to audit and analyze these accountsfor an healthy and effective decision making.When we look at the costing systems of service sector enterprises inour country, cost accounts are not considered important enough bymanagers and accountants and the usage of costing data is very low indecision making processes.Naturally service costs should be calculated accurately first in order tofulfill the requirements for cost accounting in service sector.In service sector enterprises, the main principle that should beconsidered is that expenses should be reflected as much as possible directlyto the related places in the cost accounting system. In cases where thatcould not be assured, accumulating indirect expenses under the mainoperating groups first and then distributing to the related auditing functionsaccording to the utilization by the related staff, provides more realistic costaccounts than classical capacity distribution.Although it does not say that the costing model argued in this thesis isapplicable to all types of service sector enterprises, it demonstrates thatcosts can be calculated on contract basis in tax consultancy/auditing firms,law offices, insurances companies etc. where services are provided oncontract basis and with professional staff.