Sürdürülebilir kalkınma için yeşil limanlar örnek çalışma: Samsunport
Green ports for sustainable development case study: Samsunport
Yazar: EDA NUR KAYA
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL ARDALI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Atık yönetimi = Waste management ; Enerji verimliliği = Energy efficiency ; Karbon ayak izi = Carbon footprint ; Limanlar = Ports ; Lojistik = Logistics ; Sera gazı = Greenhouse gases ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yeşil liman = Green port

Özet:
Uluslararası ticaretin en önemli parçalarından biri olan limanlar birçok çevresel problemler doğurmaktadır. Sürdürülebilir kalkınma için çevreci yöntemler ilegelecek nesillere yaşanabilir bir hayat bırakmak önemli unsurların başında gelmektedir. Limanlar çevresel kaynaklı kirliliklerini azaltmak için uluslararası sözleşmeler, anlaşmalar ve çevresel mevzuatların zorunluluklarını yerine getirmektedir. Limancılık sektöründe yeşil liman anlayışını benimseyen gelişmiş ülkelerdeki limanlar zorunluluklar dışında yeşil liman gibi prestij artıcı ve sürdürülebilir uygulamalar geliştirmektedir. Yeşil liman olmak isteyen limanların ortak amaçları sürdürülebilir çevre anlayışını benimsemektedir. Türkiye' deki limanların çoğu şehir merkezinde olmasından dolayı hem çevresel hem de toplumsal yaşamı olumsuz etkilemektedir. Bu sebeple limanlar maddi kaygıları bir kenara bırakarak yeşil liman uygulamalarına yönelmektedir.
Yeşil limanlar, denizcilik endüstrisinin tüm faaliyetlerinde çevre dostu ve sürdürülebilir operasyonlara yatırım yapan ve teşvik eden limanlar olarak tanımlanmaktadır. İklim değişikliği ve küresel kalkınma nedeniyle, yeşil liman uygulamaları dünya genelinde giderek daha önemli hale gelmektedir. Limanlardan kaynaklanan çevre kirliliğini önlemek için yeşil liman politikasını uygulamakzorunlu hale gelmiştir. Ülkemizde Yeşil Liman Projesi gönüllük esasına dayanmakla birlikte, taraf olunan Paris İklim Anlaşması ile önümüzdeki dönemlerde zorunluluk haline geleceği beklenmektedir.
Yapılan bu çalışmayla Türkiye'de ve Dünya'da örnek yeşil liman uygulamalarına yer verilmiştir. Türkiye' deki yeşil limanlardan biri olan Samsunport limanı ele alınmıştır. Samsunport limanında sürdürülebilir kalkınma için çevresel kriterler belirlenerek çalışmalar değerlendirilmiştir. Samsunport limanına ait incelenen yenilenebilir enerji, sera gazı emisyon hesabı ve atık yönetim parametreleri, yeşil liman olmak isteyen tüm limanlar için geliştirmesi gereken parametreler olarak sürdürülebilir kalkınmada önemli parçalarından birini oluşturmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Yeşil liman, sürdürülebilirlik, liman, lojistik, sera gazı, karbon ayak izi, atık yönetimi, enerji verimliliği, yenilenebilir enerji

Abstract:
Ports, which are one of the most important parts of international trade, cause many environmental problems. Leaving a livable life to future generations with environmentalist methods is one of the most important factors for sustainable development. Ports fulfill the obligations of international conventions, agreements and environmental legislation in order to reduce environmental pollution. Ports in developed countries, which adopt the concept of green ports in the port sector, develop prestige-enhancing and sustainable practices such as green ports, apart from obligations. The common goals of the ports that want to be green ports are to adopt a sustainable environmental approach. Since most of the ports in Turkey are located in the city center, it negatively affects both environmental and social life. For this reason, ports leave financial concerns aside and turn to green port practices.
Green ports are defined as ports that invest in and promote environmentally friendly and sustainable operations in all activities of the maritime industry. Due to climate change and global development, green port applications are becoming more and more important around the world. It has become mandatory to implement the green port policy in order to prevent environmental pollution caused by ports. Although the Green Port Project is voluntary in our country, it is expected that it will become a necessity in the coming periods with the Paris Climate Agreement to which we are a party.
In this study, exemplary green port applications in Turkey and in the world are included. Samsunport port, which is one of the green ports in Turkey, is discussed. At Samsunport, environmental criteria for sustainable development were determined and studies were evaluated. The examined renewable energy, greenhouse gas emission calculation and waste management parameters of Samsunport port constitute one of the important parts of sustainable development as parameters that should be developed for all ports that want to be green ports.

Keywords: Green port, sustainability, port, logistics, greenhouse gas, carbon footprint, waste management, energy efficiency, renewable energy