Duygusal yemenin belirleyicileri olarak çocukluk çağı travmaları, kişilik özellikleri ve psikolojik belirtilerin incelenmesi
The examination of childhood traumas, personal characteristics and psychological symptoms as determiners of emotional eating
Yazar: NAZLICAN BEKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN HERDİ
Antalya Bilim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada yetişkin bireylerde çocukluk çağı travmalarının, kişilik özelliklerinin ve psikolojik belirtilerin duygusal yeme ile olan ilişkisi incelenmektedir. Araştırmanın bir diğer amacı ise duygusal yeme düzeylerinin sosyo-demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğinin araştırılmasıdır. Araştırmanın örneklemini yaşları 18 ve 65 arasında değişen toplam 382 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılara Türkçe Duygusal Yeme Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Kısa Semptom Envanteri, Gözden Geçirilmiş Eysenck Kişilik Anketi-Kısaltılmış Formu (EKA-GGK) ve Demografik Bilgi Formu uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler Spearman korelasyon analizi ve regresyon analizi üzerinden incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, çocukluk çağı travmaları fiziksel ihmal alt boyutu dışında, duygusal yeme ile ilişkili bulunmuştur. Psikolojik belirtiler ile duygusal yeme davranışı arasındaki ilişki incelendiğinde ise pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. Kişilik özelliklerinin nörotisizm alt boyutu ile duygusal yeme davranışının pozitif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Yapılan korelasyon analizinde; cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, gelir durumu, çalışma durumu, kişinin kendini nasıl gördüğü ve kilo için çaba sarf etme değişkenleri ile duygusal yeme arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. KSE anksiyete, kişinin kendini nasıl gördüğü, yaş, meslek, psikolojik rahatsızlık, cinsiyet, boy, ÇÇTÖ toplam puanı, duygusal istismar, KSE somatizasyon değişkenlerinin duygusal yeme davranışını anlamlı olarak yordadığı saptanmıştır. Bahsi geçen değişkenler varyansın %40,40'ını açıklamaktadır. Literatür kapsamında araştırma bulguları tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, the relationship of childhood traumas, personality traits and psychological symptoms with emotional eating in adults is examined. Another aim of the study is to investigate whether emotional eating levels differ according to socio-demographic variables. The sample of the study consists of a total of 382 participants aged between 18 and 65. The Turkish Emotional Eating Scale, Childhood Trauma Questionnaire(CTQ), Brief Symptom Inventory (BSI), Eysenck Personality Questionnaire Revised-Abbreviated(EPQR-A) and Demographic Information Form were administered to the participants. The data obtained from the study were examined through Spearman correlation analysis and regression analysis. According to the results obtained, childhood traumas were associated with emotional eating, except for the physical neglect sub-dimension. When the relationship between psychological symptoms and emotional eating behavior was examined, a positive and significant relationship was found. It was found that the neuroticism sub-dimension of personality traits was positively related to the emotional eating behavior and negatively related to the lying sub-dimension. In the correlation analysis; A significant relationship was found between the variables of gender, marital status, educational status, income, employment status, how the person sees himself/herself and making an effort to lose weight and emotional eating. It was determined that the BSI anxiety, how the person sees herself/himself, age, occupation, psychological discomfort, gender, height, Childhood traumas scale total score, emotional abuse and BSI somatization significantly predict emotional eating behavior. The mentioned variables explain 40,40% of the variance. Research findings are discussed in the literature.