Türk edebiyatı ile dil ve anlatım ders kitaplarındaki halk edebiyatı metinlerinde yer alan değerler üzerine bir araştırma
A research about the values that take place in the folk-literature texts on Turkish literature via language and expression lecture notes
Yazar: BEHİYE ATALAY
Danışman: PROF. DR. İSMET ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlak öğretimi = Moral teaching ; Anlatım = Expression ; Ders kitapları = Textbooks ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Dil = Language ; Edebiyat = Literature ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Kitaplar = Books ; Kültür = Culture ; Manevi faktörler = Moral factors ; Metin = Text ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Bu çalışmamızda Millî Eğitim Bakanlığının 2005 yılında Talim ve Terbiye Kurulunun 14.07.2005 tarihli, 2574 sayılı ortaöğretim programlarına göre düzenlenen ?Türk Edebiyatı? ile ?Dil ve Anlatım? ders kitaplarında yer alan halk edebiyatı metinlerinde millî, ahlakî, insanî, manevî ve kültürel değerler tespit edilmiş; Türk Edebiyatı ile Dil ve Anlatım eğitiminde değer aktarımının nasıl olması gerektiği ortaya konmuştur.Araştırmanın birinci bölümünde, değerin tanımı, işlevleri, sınıflandırılması, özellikleri ve eğitimi, norm, sosyal kontrol ve kültür kavramlarının tanımı, 1924 yılından itibaren Türk Edebiyatı ile Dil ve Anlatım programlarının gösterdikleri değişim süreçleri ve bu programlarda değerlerin nasıl yer aldığına değinilmiştir. Problem durumuna bağlı olarak da araştırmanın amacı, önemi, sınırlılıkları, sayıltıları ve tanımları belirtilmiştir.Araştırmada, betimsel alan araştırması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Millî Eğitim Bakanlığının Talim ve Terbiye Kurulunun 14.07.2005 tarihli 2574 sayılı kararı ile ?Ders Kitabı? olarak tavsiye ettiği ?Türk Edebiyatı ile Dil ve Anlatım ders kitapları?; örneklemini ise bu ders kitaplarda yer alan Metin ?nceleme ve Anlama Yorumlama bölümlerinde yer alan halk edebiyatı metinleri oluşturulmuştur. Metinlerde işlenen değerler ilgili kitaplardan fişlenerek bilgisayara aktarılmış, elde edilen veriler nitel açıdan sınıflandırıldıktan sonra betimsel alan araştırması kullanılarak analiz edilmiştir.Sonuçta ortaöğretim Türk Edebiyatı ile Dil ve Anlatım ders kitaplarında yer alan halk edebiyatı metinlerinde dinî değerler ile sevgi değerinin en çok yer aldığı görülmüştür. Sevgi ve dinî değerleri sırasıyla, vatanseverlik, kahramanlık, ödül, yardımseverlik değerleri takip etmiştir. Ayrıca Türk Edebiyatı kitaplarında yer alan bazı değerlerin Dil ve Anlatımkitaplarında yer almadığı görülmüştür. Sağlıklı olmaya önem vermek, vefalı olma, bilgili olma eserlerde en az yer verilen değerlerdir.Anahtar kelimeler: Değerler, değer eğitimi, Türk Edebiyatı ile Dil ve Anlatım Ders Kitapları.

Abstract:
On this study; national, moral, humanistic, spiritual and cultural values that take place on the Turkish Literature via Language and Expression lecture notes which were published by Ministry of National Education in 2005, are determined ; the basics on the topic of how the value transfer on the Turkish Literature via Language and Expression education must be , are presented.In the initial chapter, definition of the value, its function, classifications ,characteristics and education; definitions about terms of norm, social control and culture; the evolution process on the Turkish Literature via Language and Expression programs beginning from the year of 1924 and the basics of how the values are located in this programs are absolutely mentioned.Depending on the problem circumstances, aim of the research, its importance, boundedness, premise and definitions are stated.In the study, the method of descriptive area examination is applied. The research universe is formed by ?Turkish Literature via Language and Expression lecture notes? suggested by Ministry of National Education; sample is composed by the folk literature texts that take place on Text Investigation and Understanding Explicating parts in this lecture notes. The values performed in the texts are transfered to the computer program by keeping records from relevant texts, after the obtained records are classified by qualitative sides ,they are analized by using the method of descriptive area examination.Consequently, it can be seen that mostly love and religion values take place in the secondary education Turkish Literature via Language and Expression lecture notes. Besides that love and religion values, the followings are the values of patriotism, heroism, reward, charitableness. Seperately, it is obviously seen that ;some values mentioned in Turkish Literature lecture notes , don?t take place in Language and Expression lecture notes. On the other hand, the values of giving importance to be healthy, being faithful and being sophisticated are rarely seen.Key words : Values, value education, Turkish Literature via Language and Expression lecture notes.