Kalp yetmezliği hastalarında uyku kalitesinin psikososyal uyuma etkisi
The effect of sleep quality on psychosocial adjustment in patients with heart failure
Yazar: MUSTAFA AKYÜZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ŞAHİN ALTUN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Psikososyal uyum = Psychosocial harmony ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Amaç: Araştırma, kalp yetmezliği tanısı olan hastaların uyku kalitelerinin psikososyal uyuma etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Bu araştırmanın evrenini Nisan 2021-Aralık 2022 tarihleri arasında Muş Devlet Hastanesi'nde kalp yetmezliği tanısıyla yatan hastalar oluşturmaktadır. Araştırmanın evrenini 209 hasta oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise; evreni bilinen minimum örneklem büyüklüğü formülüne göre hesaplanarak 136 hasta birey olarak hesaplandı. Araştırmaya katılmaya gönüllü olan ve araştırma kriterlerine uyan 172 hastayla araştırma tamamlandı. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi formu", "Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ)" ve "Psikososyal Uyum Öz-Bildirim Ölçeği (PAIS-SR)" kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde; sayı, ortalama, yüzdelik dağılımlar, standart sapma, Cronbach Alpha katsayısı, Pearson Korelasyon analizi ve Simple Linear Regresyon analizi kullanıldı.
Bulgular: Araştırma bulgularına göre PUKİ toplam puan ortalaması 12.80±3.86 olarak belirlendi. PUKİ'nin en fazla etkilenen alt boyutu uyku latensi (2.48± .68), en az etkilenen alt boyutu ise uyku ilacı kullanımı (.40±.88) olarak bulundu. PAIS-SR toplam puan ortalaması ise 67.09±24.70 olarak belirlendi. PAIS-SR en fazla etkilenen alt boyutunun sosyal çevre (12.75±5.66) olduğu, en az etkilenen alt boyutunun ise geniş aile ilişkileri (5.69±3.85) olduğu saptandı. PAIS-SR ve PUKİ toplam puan ortalamaları arasındaki ilişki incelendiğinde; ölçeklerin tüm alt boyutları arasında ve toplam puan ortalamaları arasında pozitif yönde anlamlı düzeyde ilişki olduğu belirlendi (p<0.05). Katılımcıların PUKİ toplam puanı ile PAIS-SR alt boyutları ve ölçek puan ortalamaları arasındaki regresyon analizinde; PUKİ toplam puanının %63.6 oranında mesleki uyumuna etkisi olduğu belirlendi.
Sonuç: Hastaların uyku kalitesinin ve psikososyal uyumlarının kötü düzeyde olduğu saptandı. Kalp yetmezliği hastalarının uyku kalitesinin psikososyal uyumlarına etki ettiği tespit edildi.

Anahtar Kelimeler: Kalp yetmezliği, psikiyatri hemşireliği, psikososyal uyum, uyku kalitesi

Abstract:
Aim: The study was conducted to determine the effect of sleep quality on psychosocial adjustment in patients diagnosed with heart failure.
Material and method: The population of this study consists of patients hospitalized with a diagnosis of heart failure in Muş State Hospital between April 2021 and December 2022. The population of the study consisted of 209 patients. The sample population of the study was calculated according to the known minimum sample size formula and were calculated as 136 patients. The study was completed with 172 patients who volunteered to participate in the study and met the research criteria. "Personal Information Form", " The Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI)" and " Pschosocial Adjustment of Illness Scale-self Report (PAIS-SR)" were used to collect the data. Number, mean, percentage distributions, standard deviation, Cronbach Alpha coefficient, Pearson Correlation analysis and Simple Linear Regression analysis were used to evaluate the data.

Results According to the research findings, the mean PSQI total score was determined as 12.80±3.86. The most affected sub-dimension of PSQI was found to be sleep latency (2.48±.68), and the least affected sub-dimension was found to be the use of sleeping pills (.40±.88). The mean PAIS-SR total score was determined as 67.09±24.70. The most affected sub-dimension of PAIS-SR was found to be social environment (12.75±5.66), and the least affected sub-dimension was found to be large family relationships (5.69±3.85). When the relationship between PAIS-SR and PSQI total mean scores was examined, it was determined that there was a positive significant relationship between all sub-dimensions of the scales and total mean scores (p<0.05). In the regression analysis between the PSQI total score of the participants and the PAIS-SR sub-dimensions and the mean scores of the scale, it was determined that the PSQI total score had an effect on their professional adaptation by 63.6%.

Conclusion: Sleep quality and psychosocial adjustment of the patients were found to be at a poor level. Sleep quality of patients with heart failure was found to affect their psychosocial adjustment.

Key Words: Heart failure, psychiatric nursing, psychosocial adjustment, sleep quality