Yabancı dil olarak Türkçe öğretenlerin ölçme ve değerlendirme okuryazarlıkları üzerine bir inceleme
An analysis on the assessment and evaluation literacy of the teachers who teach Turkish as a foreign language
Yazar: BANU KOLCUOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. EMRAH BOYLU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerlendirme okuryazarlığı = Assessment literacy ; Dil eğitimi = Language education ; Dil öğretimi = Language teaching ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmen değerlendirme = Teacher evaluation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Ölçme ve değerlendirme, her alanda olduğu gibi dil öğretimi sürecinin de en önemli parçalarından biridir. Bununla birlikte de Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi alanında ölçme ve değerlendirme konusunda ciddi problemlerin olduğu görülmektedir. Bu durumun ise alanda çalışan öğreticilerin ölçme ve değerlendirme okuryazarlıkları ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Bu bağlamda araştırmada yabancı dil olarak Türkçeyi öğretenlerin ölçme ve değerlendirme okuryazarlık becerileri incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Bütüner, Yiğit ve Çimer (2010) tarafından hazırlanan  "Ölçme ve Değerlendirme Okuryazarlık Ölçeği" ve araştırmacının geliştirdiği "Kişisel Bilgi Formu" ile toplanmıştır. Katılımcıların ölçme ve değerlendirme okuryazarlık düzeylerinin tespiti ve çeşitli değişkenlere göre incelenmesinde ise parametrik testler grubunda bulunan t- testi ve tek yönlü varyans analizinden (ANOVA) yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, yabancı dil olarak Türkçe öğretenlerin ölçme ve değerlendirme okuryazarlık düzeylerinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca ilgili katılımcıların ölçekte bulunan altı farklı yeterlik alanında en yüksek puana "Ölçme ve değerlendirme sonuçlarını yorumlama, puanlama ve yönetme"; en düşük puana ise "Öğrencilerin değerlendirilmesinde kullanılacak uygun derecelendirme sistemini seçme"de sahip oldukları tespit edilmiştir. 
Yabancı dil olarak Türkçe öğretenlerin ölçme ve değerlendirme okuryazarlık düzeylerine değişkenler açısından bakıldığında ise mesleki deneyim ve sınav hazırlamada en zor becerinin ne olduğu değişkeninde anlamlı bir farklılık bulunduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet, eğitim durumu, Türkçe öğretimi sertifikasına sahip olma durumu, Türkçe öğretiminde ölçme ve değerlendirmeye yönelik eğitim alma, çalışılan kurum, hazırlanan soruların ölçme ve değerlendirme açısından uzman tarafından incelenmesi, düzenli olarak sınav hazırlama gibi değişkenlerin ölçme ve değerlendirme okuryazarlık becerisi arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Tüm bu bulgu ve bilgilerden hareketle yabancı dil olarak Türkçe öğretenlerin ölçme ve değerlendirmeye yönelik okuryazarlık düzeylerinin artırılmasına yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Assessment and evaluation is one of the most important parts of the language teaching process, as well as in all areas. However, it is seen that there are serious problems in the field of assessment and evaluation in the field of teaching Turkish as a foreign language. It is thought that this situation may be related to the assessment and evaluation literacy of teachers working in the field. In this context, the assessment and evaluation literacy skills of those who teach Turkish as a foreign language were examined in the study. One of the quantitative research methods, the screening model, was used in the research. The data of the study were collected with the "Assessment and Evaluation Literacy Scale" prepared by Tümer, Yiğit and Çimer (2010) and the "Personal Information Form" developed by the researcher. In order to determine the assessment and evaluation literacy levels of the participants and to examine them according to various variables, the t-test and one-way analysis of variance (ANOVA), which are in the parametric tests group, were used. As a result of the research, it was found that the level of assessment and evaluation literacy of those who teach Turkish as a foreign language is low. In addition, it was determined that the relevant participants had the highest score in six different proficiency areas found in the scale "Interpreting, scoring and managing assessment and evaluation results" and the lowest score was "Choosing the appropriate rating system to be used in evaluating students".
When the assessment and evaluation literacy levels of those who teach Turkish as a foreign language were examined in terms of variables, it was found that there was a significant difference in the variable of what is the most difficult skill in professional experience and exam preparation. Gender, education, the state of being certified, Turkish education, Turkish education assessment and evaluation in teaching, the work of the institution, in terms of assessment and evaluation prepared by the expert examination questions examination preparation regular the measurement and assessment of variables such as has been found a significant difference between literacy skills. Based on all these findings and information, recommendations have been presented to increase the literacy levels of those who teach Turkish as a foreign language for measurement and evaluation.