Kent merkezlerinde yetişen bazı meyvelerde ağır metal konsantrasyonlarının organ bazında değişimi
Changes of heavy metal concentrations on organ basis in some fruits grown in urban centers
Yazar: HÜLYA ÇOLAKOĞLU ANGAY
Danışman: PROF. DR. HAKAN ŞEVİK
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Sürdürülebilir Tarım ve Tabii Bitki Kaynakları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Dünya üzerindeki karasal ekosistemin önemli bir parçası olan toprak, insanların üzerinde yaşadığı sürekli kendini yenileyen en temel doğal kaynaktır. Toprak ağır metal kirliliği sadece madde değişimini ve enerji dönüşümünü etkilemekle kalmayıp aynı zamanda toprak kaynaklarının bozulmasına ve tükenmesine neden olur. Dolayısıyla ekosistemin bozulmasına neden olarak ciddi bir çevre sorunu haline gelmektedir. Bu nedenle toprak kaynaklarının rasyonel kullanımı ve toprağın korunması tüm dünyada ilgi görmektedir. 
Ağır metaller doğada yıllarca kaybolmadan toksik etkilerini senelerce sürdürebilmektedir. Ağır metaller farklı türlerin farklı organlarında farklı düzeylerde birikmektedirler. Bundan dolayı her bir ağır metalin izlenmesi ve ağır metal kirliliğinin azaltılması için uygun tür ve organların ayrı ayrı belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada da ağır metal kirliliğinin yüksek seviyelere ulaştığı kentsel alanlarda sıklıkla yetiştirilen Prunus cerasifera, Prunus cerasus, Prunus avium ve Tilia tomentosa türlerinin yaprak, dal, kabuk, tohum, odun ve meyvelerindeki Na, Ca, Al, Fe, Zn, P, As, B, Co, Cu, Cd, Pb, Ni, Cr ve Mn konsantrasyonlarının değişimi incelenmiştir. 
Çalışma sonucunda özellikle meyvelerdeki ağır metal kirliliğinin yüksek seviyelerde olduğu gözlemlenmiştir. Bu durumda ağır metal kirliliğinin yüksek seviyelere ulaştığı bölgelerde yetişen bitkilerin gıda olarak tüketilmesinin insan sağlığı açısından tehlikeli olduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
Soil, which is an important part of the terrestrial ecosystem on Earth, is the most basic natural resource that constantly renews itself on which humans live. Soil heavy metal pollution not only affects matter exchange and energy conversion, but also causes degradation and depletion of soil resources. Therefore, it causes the ecosystem to deteriorate and becomes a serious environmental problem. For this reason, the rational use of soil resources and the protection of soil are of interest all over the world. Heavy metals can maintain their toxic effects for years without disappearing in nature for years.
Heavy metals can maintain their toxic effects for years without disappearing in nature for years. Heavy metals accumulate at different levels in different organs of different species. Therefore, it is necessary to monitor each heavy metal and determine the appropriate species and organs separately in order to reduce heavy metal pollution. In this study, the change in Na, Ca, Al, Fe, Zn, P, As, B, Co, Cu, Cd, Pb, Ni, Cr and Mn concentrations in leaves, branches, bark, seeds, wood and fruits of Prunus cerasifera, Prunus cerasus, Prunus avium and Tilia tomentosa species, which are frequently grown in urban areas where heavy metal pollution reaches high levels, was investigated.
As a result of the study, it was observed that there were high levels of heavy metal pollution, especially in fruits. In this case, it has been revealed that the consumption of plants grown in regions where heavy metal pollution reaches high levels as food is dangerous for human health.