Beslenme ve diyetetik polikliniğine başvuran, karaciğer yağlanmasına sahip hastaların tedavi amaçlı kullandığı bitkisel ürünlerin değerlendirilmesi
Evaluation of herbal products used for therapeutic purposes of patient with fatty liver admitted to nutrition and diet polyclinic
Yazar: İREM TUĞÇE KORKUT
Danışman: PROF. DR. BUKET BOZKURT
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışmada çeşitli hastalıkların tedavisinde yardımcı olarak kullanılan bitkisel ürün ve besin destekleri hakkında, günümüzdeki bakış açısını ve kullanım durumunu saptamak amacıyla, özel bir hastanenin Beslenme ve Diyetetik Polikliniği'ne karaciğer yağlanması şikayetiyle ayaktan başvuran 100 katılımcı ile 25 sorudan oluşan yüz yüze bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel verilerin analizinde SPSS 23,0 programı kullanılmıştır. Katılımcıların % 60'ı 'si bitkisel ürün kullanmadığını, % 40'ı ise besin desteği kullandığını belirtmiştir. Katılımcıların %57'si ilaç kullanmamak için bitkisel ürünü tercih ettiği belirtmiştir. Bitkisel ürün kullanan katılımcıların %95,5'i fayda sağladığını bildirmiştir. Ayrıca katılımcıların %95'i bitkisel üründe yan etki görmediğini ifade etmiştir. Katılımcıların % 30'u diyetisyen tavsiyesiyle fitoterapötik ürüne başladığını belirtmiştir. Katılımcıların % 100'ü tedavi sırasında hekim, eczacı veya diyetisyenlerinin bitkisel ürün konusunda bilgi vermelerini istemiştir. Bitkisel ürünlerin katılımcılara olan maliyetine ilişkin verilere baktığımızda, katılımcıların % 52,5'i 99tl ve altı bir bütçeyi bitkisel ürün alımına ayırırken, % 47,5'i 100tl-499tl aralığındaki bir bütçeyi bitkisel ürün alımına ayırmıştır. Katılımcıların % 7,5'i bitkisel ürünün maliyetinden dolayı kullanımı sonlandırırken % 92,5'i maliyete bağlı olarak ürün kullanımından vazgeçme eğiliminde olmamıştır. Sonuçlara göre, zencefil için en çok tercih edilen form % 63,2 oran ile baharat formudur. Zerdeçal bitkisi için ise en çok tercih edilen form % 81,2 ile baharat formudur. Karahindiba % 75 oranla çay olarak tüketilirken, %25 oranla tablet formunda tüketilmektedir. Biberiye bitkisinin en çok tercih edilen form % 87,5 oran ile çaydır. Katılımcıların % 12,5'i biberiyeyi tablet formu ile tüketmektedir. Sarımsağın en çok tercih edilen formu % 37,5 oran ile kapsül ve baharattır. Enginar % 87,5 oranla en çok kapsül olarak tüketilirken, % 12,5 oran ile tablet olarak tüketilmektedir. Meryemana dikeni % 83,3 oranla en sık kapsül formunda kullanılmaktadır. Yaşa bağlı olarak bitkisel ürün kullanımını tercih etme veya etmeme arasında herhangi bir farklılaşma olmamıştır. Ayrıca eğitim düzeyine bağlı olarak bitkisel ürün kullanımı durumu arasında anlamlı bir farklılaşma gözlenmemiştir.
Anahtar kelimeler: Bitkisel ürün, Besin Destekleri, Beslenme ve Diyetetik Polikliniği, Karaciğer Yağlanmasında Fitoterapi

Abstract:
In this study, a face-to-face survey study consisting of 25 questions was conducted with 100 participants who applied to the Nutrition and Dietetic Polyclinic of a private hospital with the complaint of fatty liver, in order to determine the current perspective and usage status about herbal products and nutritional supplements used as an adjunct in the treatment of various diseases. SPSS 23.0 program was used in the analysis of statistical data. 60 % of the participants stated that they did not use herbal products, and 40 % stated that they used nutritional supplements. 57 % of the participants stated that they preferred herbal products to avoid using drugs. 95.5 % of the participants using herbal products reported that they benefited. In addition, 95 % of the participants stated that they did not see any side effects in the herbal product. 30% of the participants stated that they started the phytotherapeutic product with the advice of a dietitian.100% of the participants asked their physician, pharmacist or dietician to provide information about the herbal product during the treatment. When we look at the data on the cost of herbal products to the participants, 52.5 % of the participants allocated a budget of 99 TL or less to the purchase of herbal products, while 47.5 % allocated a budget between 100 TL and 499 TL for the purchase of herbal products. While 7.5 % of the participants terminated the use due to the cost of the herbal product, 92.5 % did not tend to abandon the use of the product due to the cost. According to the results, the most preferred form for ginger is the spice form with 63.2 %. For the turmeric plant, the most preferred form is the spice form with 81.2 %. While 75 % of dandelion is consumed as tea, 25 % is consumed in tablet form. The most preferred form of the rosemary plant is tea with a rate of 87.5%. 12.5 % of the participants consume rosemary in tablet form. The most preferred form of garlic is 37.5 % capsules and spices. While artichoke is mostly consumed as capsules with a rate of 87.5 %, it is consumed as a tablet with a rate of 12.5 %. Milk thistle is most commonly used in capsule form with a rate of 83.3 %. There was no difference between preferring or not using herbal products depending on age. In addition, no significant difference was observed between the use of herbal products depending on the level of education.
Keywords: Herbal product, Nutritional Supplements, Nutrition and Dietetics Polyclinic, Phytotherapy in Fatty Liver