Postpartum erken dönem emzirme başarısı ile postpartum geç dönem emzirme öz yeterlilik ve meme sorunları arasındaki ilişki
The correlation between postpartum early period breastfeeding success and late period breastfeeding self-efficacy and breast problems
Yazar: HANİFE KILCI
Danışman: DOÇ. DR. AYDEN ÇOBAN
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Emzirme = Breast feeding ; Meme = Breast ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Özbakım = Self-care

Özet:
Araştırma postpartum erken dönem emzirme başarısı ile postpartum geç dönem emzirme öz-yeterlilik ve meme sorunları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılmıştır. 
Çalışmaya Aydın Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi'nde doğumunu 37 ve üzerinde gestasyonel hafta ile tamamlayan, primipar, emzirme deneyimi olmayan sağlıklı term tek bebeğe sahip olan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 200 anne alınmıştır. Araştırma verilerini toplamada anne tanılama formu, postpartum emzirmeye ilişkin soru formu, emzirme başarısını değerlendirmede LATCH Emzirme Tanılama Ölçüm Aracı, Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği, postpartum geç dönem emzirme ve meme sorunları formu kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U testleri ve pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. 
Araştırmaya katılan annelerin yaş ortalaması 24.96±5.05'dir. Annelerin %29.0'ı lise mezunu olduğu, %69.5'inin çalışmadığı saptanmıştır. Annelerin doğum yaptıkları gestasyonel hafta ortalaması 39.25±1.10 hafta, toplam gebelik sayısı ortalamasının 1.17±0.41, %91.0'ının son gebeliğinin planlı olduğu, %56.0'ının sezaryen ile doğum yaptığı ve %57.0'ının doğumdan hemen sonra yenidoğanı emzirdiği belirlenmiştir. Annelerin emzirmeye yönelik bulgularında; emzirme süresi olarak yenidoğanın istediği sürece, istedikçe/ağladıkça sıklığında, bir sonraki emzirmeye son memeden başlama tercihinde, anne sütü dışında besin vermeme ve emzirme konusunda bilgi alma oranlarında postpartum erken döneme göre postpartum geç dönem olumlu yönde artış saptanmıştır. 
Annelerin LATCH Emzirme Tanılama Ölçüm Aracı toplam puan ortalaması 6.55±0.86 ve ortanın üzerinde emzirme başarısına sahip oldukları belirlenmiştir. Araştırmada normal vajinal spontan doğum yapan, doğumda anestezi almayan ve postpartum meme sorunu gelişmeyen annelerin emzirme başarısının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. 
Annelerin postpartum geç dönem emzirme öz-yeterlilik ölçek toplam puan ortalaması 59.10±7.21 olarak bulunmuştur. Bu puan üst sınıra (70) yakın olup iyi olarak değerlendirilmiştir. Normal vajinal spontan doğum yapan ve yenidoğanları anne sütü dışında ek besin alan annelerin postpartum geç dönem emzirme öz-yeterliliklerinin daha düşük olduğu belirlenmiştir. 
Annelerin 1. Gözlem LATCH Emzirme Tanılama Ölçeği puanları, 2. Gözlem LATCH Emzirme Tanılama Ölçeği puanları, LATCH Ortalama Gözlem Puanları ve Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği toplam puanları arasında pozitif yönde kuvvetli bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Emzirme başarısı yüksek olan annelerin öz yeterlilik puanlarının da yüksek olduğu saptanmıştır. 
Bu araştırma sonuçlarına göre postpartum erken dönem emzirme başarısının yüksek olması meme sorunlarını azaltmakta ve postpartum geç dönem emzirme öz-yeterliliğini artırmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Emzirme başarımı, Emzirme Öz-yeterlilik, Meme sorunu, Postpartum dönem

Abstract:
This research was done descriptive and cross-sectional type with the purpose of analysing the correlation postpartum early period breastfeeding success and late period breastfeeding self-efficacy and breast problems.
ın this study, 200 mothers who completed give their birth with 37 and over gestation weeks in Aydın Maternity and Children Hospital, primipara, do not have breastfeeding experience, have healthy one child and accept to join this research. In the collection of survey data, mother diagnosis form, questionary form relative to postpartum breasfeeding, in the assessment of breasfeeding success, LATCH Breasfeeding Diagnosis Measurement Tool, Breastfeeding Self-Efficacy Scale, postpartum late period breasfeeding and breast problems form. During the data evaluation, descriptive statics, Kruskal-Wallis and Mann-Whitney U tests and pearson correlation analysis were used.
The average age of the mothers who joined to research is 24.96±5.05. It was determined that 29 % of mothers are high-school graduate, 69.5 % do not work. It was ascertained that the gestation week average that the mothers is 39.25±1.10 week, the average total pregnancy number is 1.17±0.41, at the 91.0 % the last pregnancy was planned, at the 56.0% gave birth by cesarean delivery and 57.0% breastfeed the newborn shortly after the birth. At the breastfeeding oriented findings of the mothers';it was ascertained that as breastfeeding period as long as the newborn wants, whenever he/she wants/cries, preferably starting the next breastfeeding from the last papilla, not giving other supplements except breast milk and debriefing rates about breasfeeding, there is a positively increase postpartum late period than postpartum early period. 
It was determined that the total average point of the mothers' LATCH Breasfeeding Diagnosis Measurement Tool is 6.55±0.86 and it was seen they have breastfeeding success above the average. In the research, it was determined the breast feeding success is higher on the mothers who gave birth normal vaginal spontaneous delivery, weren't unanesthetized and was not seen postpartum breast problems.
The mothers' postpartum late period breastfeeding self-efficacy measure total point average was found as 59.10±7.21.This point is very near to upper limit (70) and was evaluated as good. It was ascertained that the mothers who gave birth normal vaginal spontaneus delivery and their newborn children who take nutritional supplements except breast milk, have low postpartum late period breastfeeding self-efficacy. 
It was determined a strong positively relation among the mothers'1st Survey LATCH Breastfeeding Diagnosis Scale points, 2nd Survey LATCH Breastfeeding Diagnosis Scale points, LATCH Average Survey Points and Breastfeeding Self-efficacy Scale. It was ascertained that the mothers whose breastfeeding success are high, have high self-efficacy points too. 
According to this research results, postpartum early period breasfeeding success's high level reduces breast problems and increases postpartum late period breastfeeding self-efficacy. 

Key Words: Breasfeeding success, Breastfeeding Self-sufficiency, Breast Problems, Postpartum period