Rusya`nın Kafkasya politikası ve Azerbaycan ile ilişkileri
Russia`s caucasus policy and relations with Azerbaijan
Yazar: NAZAKAT KARİMOVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATICE RUMEYSA DURSUN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Ermenistan = Armenia ; Kafkasya = Caucasus ; Kafkasya politikası = Caucasus policy ; Rusya = Russia ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Uluslararası politikada Kafkasya hala stratejik açıdan kendi önemini korumaktadır.
Sovyetler Birliği`nin çöküşünden sonra Kafkasya`da bir güç boşluğu oluşmuştur. Batılı
devletlerin alternatif enerji hatları aramakta olduğu bir dönemde BTC ve BTE gibi
enerji hatlarının açılması ve bölgede Batı etkisinin yayılması ile Rusya`nın etkinliği
azalmıştır. Fakat Rusya "Yakın Çevre" politikası kapsamında Kafkasya`ya büyük
önem vermekte ve etki alanını kaybetmemek için savaşmaya bile hazır olduğunu açıkça
göstermektedir. Gürcistan`la "5 günlük" savaş bunun tam bir örneği olarak
gösterilebilir.
Soğuk Savaş sonrası döneminde Rusya`nın "Yakın Çevre" politikası çerçevesinde
geliştirilen Kafkasya politikası söylerken Rusya`nın Güney Kafkasya`da Sovyetler
Birliğinin dağılması sonucu olarak bağımsızlığını ilan eden esas 3 devletle
(Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan) ilişkileri ve Kuzey Kafkasya`ya yönelik iç
politikası kast edilmektedir. Sovyetler Birliği`nin süper güç olmasından kaynaklanan
özel durumun Rusya tarafından korunması, Avrasya`nın geçiş yolları üzerinde
Rusya`nın geleneksel hakimiyetinin sürdürülmesi ve küresel bir strateji uygulanması
çabası gösterilmektedir. Rusya`nın Güney Kafkasya cumhuriyetlerine yönelik temel
baskı araçları olarak BDT, etnik çatışmalar, askeri üsler ve enerji boru hatları
gösterilebilir. Bu bağlamda Rusya`nin Güney Kafkasya ülkeleriyle ilişkilerinin bu dört
boyutu ele alınabilir. Rusya`nın Kuzey Kafkasya politikası ise "Çeçenistanlaştırma"
olarak nitelendirilebilir.
Bu çalışma Rusya`nın Kafkasya politikasını, özellikle Azerbaycan`la ilişkilerini
anlamak açısından önem taşımaktadır. ÖZET
Anahtar Kelimeler: Rusya, Kafkasya, Azerbaycan, Gürcistan,

Abstract:
In international politics, the Caucasus still maintains its strategic importance. After the
collapse of the Soviet Union, a power gap emerged in the Caucasus. In a period when
Western states were looking for alternative energy lines, the energy efficiency of BTC
and BTE, as well as the spread of Western influence in the region, decreased the
effectiveness of Russia. However, Russia attaches great importance to the Caucasus in
the context of the "Near Abroad" policy and clearly shows that it is ready to fight to
avoid losing its domain. The "5-day war" with Georgia can be shown as a complete
example of this.
Caucasus policy of Russia developed after the Cold War in the framework of Russia's
"Near Abroad" policy consists of Russia`s relations with 3 independent states of the
South Caucasus, Azerbaijan, Georgia and Armenia which gained their independence
after the dissolution of the USSR and its domestic policy towards the North Caucasus
autonomous states. Protection of the "superpower" status of the Soviet Union,
continuation of the traditional hegemony over the Eurasian passages and pursuation of
a global strategy are followed by the Russian Federation. CIS, ethnic conflicts, military
bases and energy pipelines are the main means of pressure for Russia's South Caucasus
republics. In this context, these four dimensions of Russia's relations with the South
Caucasus countries can be addressed. And Russia's North Caucasus policy can be
described as "Chechenization.
This study is important for understanding the Caucasus policy of Russia, especially its
relations with Azerbaijan until Ilham Aliyev period. ABSTRACT
Keywords: Russia, the Caucasus, Azerbaijan, Georgia, Armenia.