Polikistik over sendromu tanılı hastaların mitokondriyal peptit düzeylerinin sağlıklı bireylerle karşılaştırılması
Comparison of mitochondrial peptide levels in patients with polycystic ovary syndrome and healthy women
Yazar: İREM SÖNMEZOĞLU KÜTÜK
Danışman: PROF. DR. OKAN BÜLENT YILDIZ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Polikistik over sendromu (PKOS) üreme çağındaki kadınlarda en yaygın görülen endokrinolojik ve metabolik hastalık olup; androjen fazlalığı, ovulatuar disfonksiyon, ve polikistik over morfolojisi ile seyreder. PKOS'un patofizyolojisi net bir şekilde aydınlatılamamış olmakla birlikte mitokondriyal disfonksiyon ve yol açtığı kronik inflamasyonun diğer metabolik hastalıklarda olduğu gibi PKOS'un da patogenezinde rol oynayabileceği düşünülmektedir. Humanin, mitokondriyal genomdan 16S ribozomal RNA geni MT-RNR2 tarafından kodlanan, 24 amino asit uzunluğunda mitokondri türevi bir peptittir. Humanin, mitokondriden oksidatif strese yanıt olarak salgılanır ve hücreyi apoptozdan ve inflamasyondan korumada rol alır. Humaninin mitokondriyal disfonksiyonun göstergesi olarak birçok metabolik hastalıkta azaldığı gösterilmiştir. Bu çalışma ile PKOS ve sağlıklı kontrol hastalarının serum humanin düzeylerinin karşılaştırılarak, humaninin PKOS patofizyolojisinde rolünün araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya yaş ve VKİ eşleştirilmiş 40 PKOS ve 40 sağlıklı kontrol alınmış, katılımcılar fizik muayene, hormonal, biyokimyasal, antropometrik ölçümler, vücut kompozisyonu ile değerlendirilmiş, katılımcıların serumlarından humanin ölçümü yapılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre PKOS grubunun bel çevresi, bel/kalça oranları, total testosteron, FAI, LDL, trigliserid ve OGTT esnasında 120. dakika insülin değerleri sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı yüksek bulunmuştur. PKOS grubunun humanin düzeyi ise sağlıklı kontrol grubundan anlamlı düşük bulunmuştur (p<0.001). Korelasyon analizlerinde humanin yaş ile pozitif anlamlı (r=0.455, p<0.001); total testosteron, insülin 120. dakika, total kolesterol, LDL, non-HDL kolesterol, trigliserid ile negatif anlamlı korelasyon göstermiştir [sırasıyla (r=-0.275, p=0.013), (r=-0.266, p=0.017), (r=-0.306, p=0.006), (r=-0.292, p=0.009), (r=-0.241, p=0.032), (r=-0.261, p=0.020)]. Sonuç olarak, mitokondriyal disfonksiyon göstergesi olan serum humanin düzeyleri PKOS hastalarında yaş ve VKİ eşleştirilmiş sağlıklı kontrollere göre daha düşüktür. Humanin düzeyleri androjen fazlalığı, insülin direnci ve dislipidemi ile ilişkili görünmektedir. PKOS fizyopatolojisinde humanin ve diğer mitokondriyal peptitlerin potansiyel rollerinin iyi anlaşılması ileride mitokondriyal disfonksiyona yönelik yeni tedavi seçeneklerinin geliştirilmesine olanak sağlayabilir.

Abstract:
Polycystic ovary syndrome (PCOS) is the most common endocrine and metabolic disorder in women of reproductive age characterized by androgen excess, ovulatory dysfunction, and polycystic ovarian morphology. Although pathophysiology of PCOS has not yet been fully elucidated, it has been suggested that mitochondrial dysfunction and associated chronic inflammation might play a role in the pathogenesis of the syndrome similar to other metabolic diseases. Humanin is a 24 amino acid long mitochondria-derived peptide encoded by the 16S ribosomal RNA gene MT-RNR2 from the mitochondrial genome. Humanin is secreted from mitochondria in response to oxidative stress and protects the cell from apoptosis and inflammation. Humanin has been shown to be reduced in metabolic diseases as an indicator of mitochondrial dysfunction. This study aimed to investigate the role of humanin in the pathophysiology of PCOS by comparing the serum humanin levels of PCOS patients and healthy control women. Forty PCOS patients and 40 age- and BMI-matched healthy controls were included. Participants were evaluated by physical examination, hormonal, biochemical, anthropometric measurements, body composition analyses, and serum humanin measurements The results of the study showed significantly increased waist circumference, waist/hip ratio, total testosterone, FAI, LDL, triglycerides, 120min insulin during 75gr OGTT in the PCOS group compared to controls. The humanin levels were significantly lower in the PCOS group than the control group (p<0.001). Humanin was positively correlated with age (r=0.455, p<0.001); and showed negative correlations with total testosterone, 120min insulin during OGTT, total cholesterol, LDL, non-HDL cholesterol and triglycerides [(r=-0.275, p=0.013), (r=-0.266, p=0.017), (r=-0.306, p=0.006), (r=-0.292, p=0.009), (r=-0.241, p=0.032), (r=-0.261, p=0.020)].In conclusion, humanin levels are decreased in PCOS suggesting mitochondrial dysfunction. Humanin levels show association with androgen excess, insulin resistance and dyslipidemia. A better understanding of the potential roles of humanin and other mitochondrial peptides in the pathophysiology of PCOS may enable the development of new treatment options for mitochondrial dysfunction in the future.