2012-2015 yılları arasında Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatri Kliniği'nde izlenen derin anemili olguların incelenmesi
Evaluation of severe anemia in patients hospitalised in Düzce Üniversity Medical Faculty Pediatrics Clinic
Yazar: HATİCE MİNE ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. KENAN KOCABAY
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Hematoloji = Hematology ; Hematopoez = Hematopoiesis ; Kan hastalıkları = Hematologic diseases ; Kan testleri = Hematologic tests ; Pediatri = Pediatrics ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Derin anemi dünyadaki önemli sağlık problemlerinden biridir. Bu çalışmanın amacı Düzce Üniversitesi Çocuk Kliniği'nde izlenen derin anemili olguları değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Çocuk Kliniğinde Ocak 2012-Temmuz 2014 tarihleri arasında derin anemi tanısı ile yatan 119 hasta prospektif olarak incelendi. Derin anemi tanısı konulan olguların yaş, cinsiyet, fizik inceleme ve laboratuar bulguları değerlendirilerek etyolojik nedenler araştırıldı. Derin anemi kriterleri, Dünya Sağlık Örgütü'nün yayınladığı şekilde belirlendi.
Bulgular: Toplam 119 olgunun 49 (%41,2)'u erkek, 70 (%58,8)'İ kız. Yaşları 0,25 ile 18 yaş arasında olup ortalama 6,7±6,23 (0,25-17,5) yaştı. Anemili olgular değerlendirildiğinde kız cinsiyette oransal olarak fazla görüldüğü tespit edildi. Derin anemi ayırıcı tanısına göre göre hastalar değerlendirildiğinde; 52 (%43,7)'sinde demir eksikliği anemisi (DEA), 29 (%24,4)'unda kronik hastalık anemisi (KHA), 21 (%17,6)'inde kanama, 5 (%4,2)'inde otoimmun hemolitik anemi, 3 (%2,5)'ünde lösemi, 3 (%2,5)'ünde herediter sferositoz, 1 (%0,8)'inde talasemi major, 1 (%0,8) 'inde sideroblastik anemi, 1 (%0,8)'inde megaloblastik anemi olduğu tespit edildi. 2 (%1,7)'sinin çocukluk çağı geçici eritroblastopenisi tanısı saptandı. Yukarıda değerlendirilen ana tanılara ek olarak, ikincil tanı olarak 14 (%11,8) hastada demir eksikliği anemisi veya demir eksikliği, 8 (%6,7) hastada Vitamin B12 eksikliği, 1 (%0,8) hastada folat eksikliği olduğu saptandı. Tüm vakaların 52 (%43,7)'ünde DEA olduğu ve 27(%51,9)'sinin 5-18 yaş arasında olduğu tespit edildi. Çalışmamızda DEA ve KHA olgularda eritrosit indekslerini inceledik. KHA ile DEA grubu arasında MCV (Ortalama eritrosit hacmi), MCH (Ortalama eritrosit hemoglobini), ferritin, serum demiri karşılaştırıldığında bu değerlerin DEA grubunda kronik KHA oranla anlamlı olarak düşük olduğu gözlendi (p<0,05). Demir eksikliği olan hastalarda, Ferritin ile Hb (hemoglobin) arasında pozitif yönlü orta düzeyde bir korelasyon olduğu (r=0,457, p=0,001), ferritin ile beyaz küre arasında pozitif yönlü zayıf düzeyde korelasyon olduğu (r=0,315, p=0,029) saptandı. Derin anemili hastalarımızda DEA tanısı koymak için RDW'nin duyarlılık ve özgüllüğü sırası ile %71,2 ve %74,6 olarak bulundu. Derin anemili olgularımızda DEA tanısı koymak
için MCV'nin duyarlılık ve özgüllüğü sırası ile %92,4 ve %86,6 olarak tespit edildi. RDW ve MCV birlikte değerlendirildiğinde ise duyarlılık %75,1 ve özgüllük %85 olarak tespit edildi. Derin demir eksikliği anemisi olan hastalarda eşlik eden sistemik hastalıklar incelendiğinde en sık 7 (%13,3) olguda pulmoner hastalıklar (bronşiolit, pnömoni, tbc), 6 (%11,5) olguda nörolojik hastalıklar (migren, epilepsi, hidrosefali, menenjit, serebral palsi, mental retardasyon) olduğu görüldü. Derin anemili demir eksikliği anemisi olan hastaların tedavisinde 42 (%80)'sine eritrosit süspansiyonu verildi.
Sonuç: Dünya genelindeki derin anemili çocuklarda olduğu gibi, bizim çalışmamızda da olduğu gibi %50'den fazla çocukta etyolojide demir eksikliği anemisi saptandı. Çalışmamızdaki veriler nutrisyonel anemilerde, folik asit ve demir alımının artırılması, sanitasyon önlemlerinin artırılması ile genel anemi prevalansının ve derin anemi prevalansının dünya genelinde ve ülkemizde de azalacağını desteklemektedir.

Anahtar kelimeler: Derin anemi, çocuk, hematolojik parametreler, eşlik eden hastalıklar, demir eksikliği anemisi

Abstract:
Objektive: Severe anemia is one of major health problems in the world. The aim of this study was to evaluate cases hospitalized in the Department of Pediatrics, Duzce University Hospital with severe anemia.
Material and Method: In this study, we examined 119 patients with severe anemia, were hospitalized between years 2012-2014. Patients with the diagnosis of severe anemia were investigated for etiologic reasons with evaluation according to age, gender, physical examination and laboratory findings. The inclusion criteria were WHO's severe anemia diagnosis criteria for children.
Results: Out of 119 patients, 49 (41,2%) were male, 70 (58,8%) were female. Female patients were proportionally more than males. The ages of study group was between 0,25 and 18 years with a mean of 6,7±6,23 years. When all cases were evaluated with respect to definitive diagnosis of anemia; Iron Deficiency Anemia (IDA) in 52 (43,7%), Chronic Disease Anemia (CDA) in 29 (24,4%), bleeding in 21 (17,6 %), otoimmun hemolytic anemia in 5 (4,2%), leukemia in 3 (2,5%), hereditary spherocytosis in 3 (2,5%), transient erytroblastopenia of childhood in 2 (1,7%), megaloblastic anemia in 1 (0,8%), thalassemia major in 1 (0,8%), sideroblastic anemia in 1 (0,8%), were found. It has been determined that, 52 (43,7%) of all cases were with IDA, and 27 (51,9%) of patient group that aged in 5-18 years was with IDA. We examined erythrocyte indexes in cases with IDA and CDA in our study. When MCV (Mean Corpuscular Volume), MCH (Mean Corpuscular Hemoglobin), ferritin, blood serum iron were significantly low in IDA group than others (p<0,05). In addition to primary diagnosis, 14 (11,8%) patients had iron deficiency, 8 (6,7%) patients had vitamin B12 deficiency, 1 (0,8%) had folat deficiency. In the group of ıron deficiency anemia, it was demonstrated that there is moderate positively correlation between Hb and ferritin (r=0,457, p=0,001), weak positively correlation between ferritin and leukocyte count (r=0,315, p=0,029). The sensitivity and specifity of RDW (Red Cell Distribution Width) in the diagnosis of
iron deficiency anemia was found to be 71,2% and 74,6%. The sensitivity and specifity of RDW was found to be 92,4% and 86,6% in the diagnosis of iron deficiency anemia. When RDW and MCV were evaluated together in the diagnosis of iron deficiency anemia, the sensitivity was found to be 75,1%, the spesifity was found to be 85%. In the iron deficiency group, 7 (13,3%) patients had pulmonary diseases (bronchiolitis, pneumonia, tuberculosis), 6 (11,5%) patients had neurologic diseases (migraine, epilepsy, meningites, cerebral palsy, mental retardation). 42 (80%) cases with ıron deficiency anemia were transfused with packed red blood cells.
Conclusion: The proportions of severe anemia amenable to iron were larger and more than 50% of children worldwide. Nutritional anaemia should ideally be treated by dietary diversification, and improved by access to foods that have high iron bioavalibility, including animal products. Wheat flour fortification with folic acid and iron is recommeded to reduce the rate of nutritional anemia.
Keywords: Severe anemia, child, hematologic parameters, concominant diseases, iron deficiency anemia