Öğretmen adaylarının meslekteki ilk yıllarına yönelik olası benlikleri ile öz-yeterlik inançları ve öğretmenliğe ilişkin tutumları arasındaki ilişki
The relationship between teacher candidates' possible selves regarding their first year of teaching and self-efficacy beliefs and attitudes towards teaching
Yazar: SERAY TATLI DALİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. OKTAY CEM ADIGÜZEL
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Benlik = Ego ; Mesleki tutum = Vocational attitude ; Tutumlar = Attitudes ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmenlik = Teaching

Özet:
Bu çalışmada, öğretmen adaylarının meslekteki ilk yıllarına yönelik olası benlikleri ile öz-yeterlik inançları ve öğretmenliğe ilişkin tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu genel amaç doğrultusunda araştırma sorularına yanıt aramak amacıyla ilişkisel tarama modelinde bir çalışma desenlenmiştir. Araştırmada, tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmış ve çalışma 2014-2015 öğretim yılı bahar döneminde Türkiye'deki eğitim fakültelerinin son sınıfında öğrenim görmekte olan 2081 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Çalışmada verilerin analizinde çoklu doğrusal regresyon analizi, korelasyon analizi, tek yönlü varyans analizi ve bağımsız gruplar için t-testi analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, cinsiyet, algılanan öğretmen kimliği düzeyi, algılanan akademik başarı ve öğrenim görülen programdan memnuniyet düzeyleri değişkenlerinin küçük etkiye sahip olmakla birlikte öğretmen adaylarının olası benlikleri için önemli değişkenler olduğunu ortaya koymuştur. Araştırmanın sonuçları, beklenen olası öğretmen benlikleri ile öz-yeterlik inançları ve mesleğe yönelik tutumları arasında pozitif bir ilişki olduğunu, korkulan olası öğretmen benlikleri ile öz-yeterlik inançları ve mesleğe yönelik tutumları arasında ise negatif bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Regresyon analizi sonuçlarına göre, öz-yeterlik inançları ve mesleğe yönelik tutum beklenen olası öğretmen benliklerinin önemli yordayıcıları iken korkulan olası öğretmen benliklerini yordayan tek değişkenin öz-yeterlik inancı olduğu bulunmuştur. 


Anahtar sözcükler: öğretmen adaylarının olası benlikleri, öğretmen öz-yeterlik inancı, öğretmenliğe ilişkin tutum, öğretmen eğitimi.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between possible selves of teacher candidates regarding their first year in the profession and self-efficacy beliefs and attitudes towards teaching. In line with this purpose, a descriptive study with a relational screening model has been designed in order to answer the research questions. The stratified sampling method was used and research was conducted with 2081 senior students studying in education faculties during the spring term of 2014-2015 in Turkey. In the study, multiple linear regression analysis, correlation analysis, one-way ANOVA, and independent samples t-test were carried out for data analysis. The findings of the study revealed that gender, level of perceived teacher identity, level of perceived academic success and level of satisfaction with the program are all significant variables for teacher candidates' possible selves, though with a small impact. Results of the research indicated that there is a positive relation between expected possible selves and teacher self- efficacy beliefs and attitudes toward the profession, whereas there is a negative relation between feared possible selves and teacher self- efficacy beliefs and attitudes towards the profession. The regression analysis revealed that self-efficacy beliefs and attitudes towards teaching are both significant predictors of expected teacher possible selves, whereas self-efficacy beliefs is the only significant predictor of feared teacher possible selves.


Keywords: teacher candidates' possible selves; teacher self-efficacy; attitudes towards teaching, teacher education.