Fâdıl Sâlih Es-Samarraî ve Me'âni'n-Nahv Adlı eserinde Merfuat'a ilişkin farkındalık oluşturan görüşleri
Fadil Salih Es-Samarri and His views on Merfuat Which Create Awareness in His Me'ani Syntax Book
Yazar: DAVUT YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUZAFFER ÖZLİ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Arapça = Arabic ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Fadıl Salih es-Samerrai = Fadıl Salih es-Samerrai ; Farkındalık = Awareness ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Merfuat = Merfuat ; Söz dizim = Syntax ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Fâdıl Sâlih es-Sâmerrâî,  Arap dili ve Tefsir alanlarında yaptığı çalışmalar ile bilinen çağdaş bir âlimdir. Çalışmaları, Me'ânî ve Nahiv ilimleri çerçevesinde, ağırlıklı olarak dilin anlam sınırları üzerinde yoğunlaşmaktadır. Dilin anlamlı en küçük yapı birimi olan kelimenin ve kelimelerin meydana getirdiği cümle ve kelâmın anlamını en doğru şekilde yakalamanın hangi kritelere bağlı olduğunu, çalışmalarının merkezine almıştır.
es-Sâmerrâî'nin nahiv alanında yazmış olduğu Me'âni'n-Nahv adlı eseri, önemli eserlerinden birisidir. Bu eserinde cümlenin nahvî ve terkibî yapısının anlam üzerindeki etkisini, Nahiv ilmi ile Dilâlet/Semantik ilimleri arasındaki yakınlık üzerinden anlatmaya çalışmıştır. Erken klasik dönem âlimlerimiz arasında da Sarf, Nahiv ve Me'anî ilimlerini bir arada zikredenler olmuştur. Bunların her birinin zincirin bir halkası olduğunu ifade etmişlerdir. Sarf ilmi, kelimelerin vezin ve yapı bilgisini verirken, Nahiv ilmi, kelimelerin cümle içerisinde kazandığı manaları ve terkibî manasını vermektedir. Me'ânî ilmi ise kelime ve cümle delâletlerini inceleyen bir ilim dalıdır.
es-Sâmerrâî, Me'âni'n-Nahv adlı eserinde Batıda Semantik, İslam dünyasında İlmu'd-Dilâle olarak bilinen bu ilmin Nahiv ilmi ile münasebetini nahiv konuları üzerinden anlatmaya çalışmıştır.

Abstract:
Fâdıl Sâlih es-Sâmerrâî is a contemporary scholar known for his work in the field of Arabic language and Tafsir (commentary). His work focuses mainly on the meaning limits of language within the framework of the sciences of Me'ânî and Nahiv (syntax). He placed the center of his work on which criteria to capture the meaning of the smallest structural unit of the word and the words formed by the sentence and kalam (remark) in the most accurate way.
Es-Sâmerrâî's work in the field of nahiv consists of four volumes, Me'âni'n-Nahvi, is one of his important works. In this work, he tried to explain the effect of the nahvî and composition structure of the sentence on meaning through the proximity between Nahiv and Dilâlet/Semantics. Among our early classical scholars, there were those who mentioned the Sarf (grammar), Nahiv (syntax) and Me'anî(guide of word and sentences) sciences together. They stated that each of them is a ring of the chain. Sarf science gives the meter (rhythm) and structure information of words and the science of Nahiv gives the meaning of the words in the sentence and the meaning of the composition. The science of me'ânî, on the other hand, is a branch of science that examines words and sentences.
In his work Me'âni'n-Nahvi, es-Sâmerrâî tried to explain the relationship between this science, which is known as Semantic in the West and İlmu Dild-Dilâle in the Islamic world, through the subjects of nahiv.