Yaşa bağlı göz hastalıkları çalışmalarında kullanılan besin tüketim sıklığı anketinin geçerlik ve güvenilirlik çalışması
Validity and reliability study of the food frequency questionnaire used in age-related eye diseases studies
Yazar: ŞERİFE AKPINAR
Danışman: PROF. DR. EDA KÖKSAL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Beslenme = Nutrition ; Göz = Eye ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Gıda tüketimi = Food consumption ; Yaş faktörleri = Age factors

Özet:
Bu çalışmada yaşa bağlı göz hastalıklarında (Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu-YBMD) kullanılan besin tüketim sıklığı anketinin geçerlik ve güvenilirlik çalışmasının yapılması amaçlanmıştır. Çalışmaya bir üniversite hastanesinin Göz Hastalıkları Anabilim Dalı Retina birimi polikliniğine başvuran 50 yaş ve üzeri 100 birey dahil edilmiştir. Çalışmada bireylere sosyodemografik özelliklerini içeren genel bilgi formu uygulanmış; bireylerin haftada üç gün olmak üzere dört hafta süresince toplam on iki günlük besin tüketim kaydı alınmış, besin tüketim sıklığı test tekrar test yöntemi ile sorgulanmıştır. Besin tüketim sıklığı ve besin tüketim kaydı yöntemlerinden elde edilen enerji, besin ögeleri ve diyet antioksidan kapasitesi değerleri karşılaştırılmış, iki yöntemin uyumluluğu istatistiksel yöntemler ile değerlendirilmiştir. Bireyler YBMD evrelerine göre sınıflandırıldığında %20,0'sinin erken, %37,0'sinin orta, %43,0'ünün ise ileri evre YBMD' ye sahip olduğu belirlenmiştir. Bireylerin %88'inin 65 yaş ve üzeri olan yaşlı grupta yer aldığı belirlenmiştir. İleri evre YBMD'ye sahip bireylerin yaş ortalamalarının erken evre YBMD'ye sahip bireylerin yaş ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Oksidatif stres ile de ilişkilendirilen obezite antropometrik ölçümler ile değerlendirilmiş ancak ilgili ölçümler ile YBMD evreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Araştırmaya katılan bireylerin besin tüketim sıklıklarından elde edilen enerji ve besin ögesi alımlarının besin tüketim kaydı ölçümlerine göre benzer veya anlamlı ölçüde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Besin tüketim sıklığının test tekrar test uygulama sonuçları tekrar edilebilirliğinin çok güçlü olduğunu göstermiştir (ICC=1). Besin tüketim kaydı ve besin tüketim sıklığı yöntemlerinden elde edilen verilerin büyük bir kısmının uyum sınırları içerisinde yer aldığı ve enerji ve tüm besin ögeleri için orta (0,4

Abstract:
This study aimed to perform the validity and reliability study of the food frequency questionnaire which used in age-related eye diseases (Age Related Macular Degeneration-AMD). The study included 100 individuals aged 50 and over who applied to the Retina unit outpatient clinic of the Department of Ophthalmology of a university hospital. A general information form containing sociodemographic characteristics was applied and also a total of twelve-day food consumption records for three days a week for four weeks were recorded. Energy, nutrients and dietary antioxidant capacity values, which obtained food frequency questionnaire and food consumption recording methods were compared. The concordance of this two methods was evaluated by statistical methods. It was determined that the according to their AMD stages, and 20,0% of the individuals have early, 37,0% intermediate, and 43,0% advanced stage AMD. 52% of the individuals were men and 48% were women. There was no statistically significant relationship between the AMD stages of individuals according to gender (p> 0,05). It has been determined that 88% of the individuals were in the elderly group who were 65 years and older. It was determined that the average age of individuals with advanced AMD is statistically significantly higher than the average age of individuals with early stage AMD (p <0,05). Obesity, which associated with oxidative stress, was evaluated by anthropometric measurements, but no statistically significant difference was found between the relevant measurements and AMD stages (p> 0,05). It was determined that the energy and nutrient intakes obtained from the food frequency questionnaire were similar or significantly higher than the food consumption record measurements (p <0,05). Test-retest application results of the frequency of food consumption showed that the repeatability was very strong (ICC = 1). The majority of the data were within the limits of concordance and the food consumption record and food frequency questionnaire methods had a moderate correlation (0,4