Depresyon hastalarında özkıyım davranışı ve olumsuz yaşamsal olayların merkeziliğinin incelenmesi
Investigation of suicidal behavior and the centrality of adverse life events in depression patients
Yazar: ECEM AKTİN
Danışman: DOÇ. DR. NİHAN ALTAN SARIKAYA
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Kesitsel ve tanımlayıcı olarak tasarlanan bu araştırma depresyon tanısı konulmuş hastalarda özkıyım davranışı ve olumsuz yaşamsal olayların merkeziliğinin incelenmesi amacıyla planlandı.
Araştırma Ocak 2022-Aralık 2022 tarihleri arasında, Trakya bölgesinde bulunan bir devlet hastanesinin psikiyatri kliniğinde ayaktan veya yatarak tedavi gören depresyon tanısı bulunan 84 hasta ile gerçekleştirildi. Araştırma verileri kişisel bilgi formu, Olayların Merkeziliği Ölçeği ve İntihar Davranış Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis-H testi, Spearman korelasyon testi ve Çoklu Linear Regresyon modellemesinden yararlanıldı. 
 Araştırmaya katılan hastaların geçmişte yaşadıkları olumsuz yaşam olaylarını kişiliklerinin merkezinde algılama düzeylerinin ve özkıyım davranış düzeylerinin yüksek seviyede olduğu saptandı. Olayların Merkeziliği Ölçeği toplam puanlarının yaş, medeni durum, çocuk sahibi olma durumu, hastalık tanı yaşı ve daha önce özkıyım girişiminde bulunma durumu değişkenlerine göre farklılık gösterdiği belirlendi (p<0,05). İntihar Davranış Ölçeği toplam puanlarının depresyon tanısıyla hastaneye yatma durumu ve özkıyım girişiminde bulunma durumu değişkenlerine göre farklılık gösterdiği belirlendi (p<0,05). Araştırmaya katılan hastaların Olayların Merkeziliği Ölçeği puanları ile İntihar Davranış Ölçeği puanları arasında istatiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü bir ilişki saptandı (p<0,05).
Sonuç olarak hastaların yaşadıkları olayları kişiliklerinin merkezinde algılama düzeyleri arttıkça özkıyım davranış eğilim düzeylerinin arttığı, kişisel tanıtıcı özelliklerin ve klinik özelliklerinin olayların merkeziliği ve özkıyım davranışı üzerinde etkileri olduğu belirlendi. Bu sonuçlar doğrultusunda; hemşirelerin depresyon tanılı hastaların kişisel ve klinik özelliklerini dikkate alarak geçmişte yaşadıkları olumsuz yaşam olayları ve özkıyım davranış düzeylerini tanılaması ve stresli yaşam olaylarına karşı psikoterapötik müdahalelerle hastaların özkıyım davranışlarını en aza indirmesi önerilebilir.

Abstract:
This cross-sectional and descriptive study was planned to examine the centrality of suicidal behavior and negative life events in patients diagnosed with depression.
The research was carried out with 84 patients diagnosed with depression who were treated as outpatients or inpatients in the psychiatry clinic of a state hospital in the Thrace region between January 2022 and December 2022. Research data were collected using the personal information form, the Centrality of Events Scale, and the Suicidal Behavior Scale. Number, percentage, mean, standard deviation, Mann-Whitney U test, Kruskal Wallis-H test, Spearman correlation test and Multiple Linear Regression modeling were used to evaluate the data.
It was determined that the patients participating in the study had a high level of perception of the negative life events they had experienced in the past at the center of their personalities and suicidal behavior levels. It was determined that the total scores of the Centrality of Events Scale differed according to the variables of age, marital status, having a child, age at diagnosis of the disease and having attempted suicide before (p<0.05). It was determined that the total scores of the Suicide Behavior Scale differed according to the variables of hospitalization with the diagnosis of depression and suicide attempt (p<0.05). A statistically significant and positive correlation was found between the Centrality of Events Scale scores and the Suicide Behavior Scale scores of the patients participating in the study (p<0.05).
As a result, it was determined that as the level of perception of the events experienced by the patients in the center of their personality increased, the suicidal behavior tendency levels increased, and the personal descriptive features and clinical characteristics had effects on the centrality of the events and suicidal behavior. In line with these results; It can be recommended that nurses diagnose negative life events and suicidal behavior levels in the past, taking into account the personal and clinical characteristics of patients with depression, and minimize the suicidal behavior of patients with psychotherapeutic interventions against stressful life events