Dijital örgüt kültürü bağlamında işgücü çevikliği, yabancılaşma ve psikolojik güçlendirme ilişkisi
The relationship between workforce agility, alienation and psychological empowerment in the context of digital organizational culture
Yazar: SERAP DEMİRLER
Danışman: DOÇ. DR. LALE ORAL ATAÇ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Araştırmada, dijital bir örgüt kültürü bağlamında işgücü çevikliği, yabancılaşma ve psikolojik güçlendirme ilişkisi incelenmiştir. Dijital örgüt kültürü, örgütlerin dijital süreçlerinin başarısı için bir gereklilik olarak vurgulanmaktadır. Bunun yanında, dijital gelişmeler çalışanlardan yeni beceriler talep etmekte ve çalışanların özerkliğine müdahale eden yeni güç araçları yaratmaktadır. Dijitalleşmenin ortaya çıkardığı yeni güç araçları, çalışanlarda genel bir yabancılaşma duygusunu tetiklemekte; çalışanın emeğine, üretim sürecine, topluma ve kendisine yabancılaşma duyguları birbiri içerisine gömülmektedir. Dijital örgüt kültürünün talepkar yapısının, çalışanlarda yabancılaşma duygularını tetikleyebileceği varsayılmıştır. Ancak çevik bir işgücünün muhtemel yabancılaşma duygusu üzerinde negatif bir etki yaratacağı iddiasıyla araştırma tasarlanmıştır. Bunun yanında, işgücü çevikliği ve yabancılaşma ilişkisinde psikolojik güçlendirmenin düzenleyici rolü araştırılmıştır.
Araştırmada içerik analizi, bibliyometrik analiz ve karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın literatür kısmında, araştırma bağlamını oluşturan dijital örgüt kültürü üzerine yapılan çalışmaların sistematik bir analizini ortaya koymak ve kavramı oluşturan boyutları belirleyebilmek için içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Analiz sonucunda dijital örgüt kültürü yedi boyutlu bir yapı olarak belirlenmiştir. 
İşgücü çevikliği, yabancılaşma ve psikolojik güçlendirme değişkenleri bibliyometrik analiz yöntemi kullanılarak incelenmiş ve kavramların gelişim seyri yorumlanmıştır. Yapılan bibliyometrik analiz sonucunda kavramları çeşitli dönemlerde ele almanın mümkün olduğu ve tüm değişkenlere son yıllarda ilginin arttığı görülmüştür. Yapılan ortak atıf analizinde göre işgücü çevikliği ve yabancılaşma kavramları tarihsel bağlamda dönemlere ayrılmıştır. Psikolojik güçlendirme kavramını ise yayın sayıları açısından farklı dönemlerde incelemenin mümkün olduğu görülmüştür.
Alan araştırması için araştırma modeli çerçevesinde veri toplamak için nitel ve nicel yöntemden oluşan karma yöntem kullanılmıştır. Araştırma örneklemini, dijitalleşmenin iş süreçlerinde yoğun olarak kullanıldığı ve Manisa'da faaliyet gösteren bankacılık sektörü çalışanları oluşturmaktadır. 
Alan araştırmasının iki amacı vardır. İlk olarak, araştırma bağlamını oluşturan dijital örgüt kültürünün araştırma örnekleminde geçerliliğini doğrulamak amaçlanmıştır. Bu amaçla, içerik analizi sonucu elde edilen yedi boyut üzerinden 9 banka şube müdürüyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ikinci amacı, işgücü çevikliği, yabancılaşma ve psikolojik güçlendirme ilişkisini ortaya koymaktır. Bunun için anket tekniğini kullanarak 317 banka memurundan geçerli veri toplanmıştır.
Araştırmanın nitel analiz sonuçlarına göre bankacılık sektöründe dijital örgüt kültürüne ve kavramın belirlenen yedi boyutuna dair verilere rastlanmıştır. Yapılan görüşmelerde, dijital örgüt kültürünün çevik çalışanlar talep ettiği görülmüştür. Nicel analiz sonuçlarına göre ise işgücü çevikliğinin yabancılaşma üzerinde negatif yönlü ve anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Psikolojik güçlendirmenin yalnızca anlam boyutunun düzenleyici rolü vardır. Araştırma bulgularına göre, dijital örgüt kültürünün çalışanlarda yaratması muhtemel yabancılaşma duygularının çevik bir işgücü ile azaltılabileceği görülmüştür. Ayrıca, çalışanların yapılan işi ya da görevi anlamlı hissetme dereceleri ne kadar yüksekse, işgücü çevikliğinin yabancılaşma üzerindeki etkisi o oranda artmıştır.
Araştırmada içerik analizi, bibliyometrik analiz ve karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın literatür kısmında, araştırma bağlamını oluşturan dijital örgüt kültürünü ve kavramı oluşturan boyutları belirleyebilmek için içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Analiz sonucunda dijital örgüt kültürü yedi boyutlu bir yapı olarak ele alınmıştır. İşgücü çevikliği, yabancılaşma ve psikolojik güçlendirme değişkenleri bibliyometrik analiz yöntemi kullanılarak incelenmiş ve kavramların gelişim seyri yorumlanmıştır. Yapılan bibliyometrik analiz sonucunda kavramları çeşitli dönemlerde ele almanın mümkün olduğu ve tüm değişkenlere son yıllarda ilginin arttığı görülmüştür. 
Alan araştırması için araştırma modeli çerçevesinde veri toplamak için nitel ve nicel yöntemden oluşan karma yöntem kullanılmıştır. Araştırma örneklemini, dijitalleşmenin iş süreçlerinde yoğun olarak kullanıldığı ve Manisa'da faaliyet gösteren bankacılık sektörü çalışanları oluşturmaktadır. 
Alan araştırmasının iki amacı vardır. İlk olarak, araştırma bağlamını oluşturan dijital örgüt kültürünün araştırma örnekleminde geçerliliğini doğrulamak amaçlanmıştır. Bu amaçla 9 banka şube müdürüyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ikinci amacı, işgücü çevikliği, yabancılaşma ve psikolojik güçlendirme ilişkisini ortaya koymaktır. Bunun için anket tekniğini kullanarak 317 banka memurundan geçerli veri toplanmıştır.
Araştırmanın nitel analiz sonuçlarına göre bankacılık sektöründe dijital örgüt kültürüne ve kavramın boyutlarına dair verilere rastlanmıştır. Dijital örgüt kültürünün çevik çalışanlar talep ettiği görülmüştür. Nicel analiz sonuçlarına göre ise işgücü çevikliğinin yabancılaşma üzerinde negatif yönlü ve anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Psikolojik güçlendirmenin yalnızca anlam boyutunun düzenleyici rolü vardır. Araştırma bulgularına göre, dijital örgüt kültürünün çalışanlarda yaratması muhtemel yabancılaşma duygularının çevik bir işgücü ile azaltılabileceği görülmüştür. Ayrıca, çalışanların yapılan işi ya da görevi anlamlı hissetme dereceleri ne kadar yüksekse, işgücü çevikliğinin yabancılaşma üzerindeki etkisi o oranda artmıştır.
Araştırmada içerik analizi, bibliyometrik analiz ve karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın literatür kısmında, araştırma bağlamını oluşturan dijital örgüt kültürünü ve kavramı oluşturan boyutları belirleyebilmek için içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Analiz sonucunda dijital örgüt kültürü yedi boyutlu bir yapı olarak ele alınmıştır. İşgücü çevikliği, yabancılaşma ve psikolojik güçlendirme değişkenleri bibliyometrik analiz yöntemi kullanılarak incelenmiş ve kavramların gelişim seyri yorumlanmıştır. Yapılan bibliyometrik analiz sonucunda kavramları çeşitli dönemlerde ele almanın mümkün olduğu ve tüm değişkenlere son yıllarda ilginin arttığı görülmüştür. 
Alan araştırması için araştırma modeli çerçevesinde veri toplamak için nitel ve nicel yöntemden oluşan karma yöntem kullanılmıştır. Araştırma örneklemini, dijitalleşmenin iş süreçlerinde yoğun olarak kullanıldığı ve Manisa'da faaliyet gösteren bankacılık sektörü çalışanları oluşturmaktadır. 
Alan araştırmasının iki amacı vardır. İlk olarak, araştırma bağlamını oluşturan dijital örgüt kültürünün araştırma örnekleminde geçerliliğini doğrulamak amaçlanmıştır. Bu amaçla 9 banka şube müdürüyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ikinci amacı, işgücü çevikliği, yabancılaşma ve psikolojik güçlendirme ilişkisini ortaya koymaktır. Bunun için anket tekniğini kullanarak 317 banka memurundan geçerli veri toplanmıştır. 
Araştırmanın nitel analiz sonuçlarına göre bankacılık sektöründe dijital örgüt kültürüne ve kavramın boyutlarına dair verilere rastlanmıştır. Dijital örgüt kültürünün çevik çalışanlar talep ettiği görülmüştür. Nicel analiz sonuçlarına göre ise işgücü çevikliğinin yabancılaşma üzerinde negatif yönlü ve anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Psikolojik güçlendirmenin yalnızca anlam boyutunun düzenleyici rolü vardır. Araştırma bulgularına göre, dijital örgüt kültürünün çalışanlarda yaratması muhtemel yabancılaşma duygularının çevik bir işgücü ile azaltılabileceği görülmüştür. Ayrıca, çalışanların yapılan işi ya da görevi anlamlı hissetme dereceleri ne kadar yüksekse, işgücü çevikliğinin yabancılaşma üzerindeki etkisi o oranda artmıştır.

Abstract:
In the research, the relationship between workforce agility, alienation and psychological empowerment in the context of a digital organizational culture was examined. Digital organizational culture is emphasized as a requirement for the success of organizations' digital processes. In addition, digital developments demand new skills from employees and create new tools of power that interfere with the autonomy of employees. The new power tools revealed by digitalization trigger a general feeling of alienation in employees; the feelings of alienation to the employee's labor, production process, society and himself are embedded in each other. It has been assumed that the demanding structure of the digital organizational culture may trigger feelings of alienation in employees. However, the research was designed with the claim that an agile workforce will have a negative impact on the possible sense of alienation. In addition, the moderator role of psychological empowerment in workforce agility and alienation relationship has been investigated.
Content analysis, bibliometric analysis and mixed method were used in the research. In the literature part of the research, content analysis technique was used to reveal a systematic analysis of the studies conducted on digital organizational culture, which constitutes the research context, and to determine the dimensions that make up the concept. As a result of the analysis, digital organizational culture has been determined as a seven-dimensional structure.
The variables of workforce agility, alienation and psychological empowerment were examined using the bibliometric analysis method and the course of development of the concepts was interpreted. As a result of the bibliometric analysis, it has been seen that it is possible to deal with concepts in various periods and that interest in all variables has increased in recent years. According to the co-citation analysis, the concepts of workforce agility and alienation are divided into periods in the historical context. It has been seen that it is possible to examine the concept of psychological empowerment in different periods in terms of the number of publications.
For the field research, a mixed method was used to collect data within the framework of the research model. The research sample consists of banking sector employees operating in Manisa, where digitalization is used extensively in business processes.
Field research has two objectives. Firstly, it is aimed to verify the validity of the digital organizational culture that constitutes the research context in the research sample. For this purpose, semi-structured interviews were conducted with 9 bank branch managers over the seven dimensions obtained as a result of content analysis. The second purpose of the research is to reveal the relationship between workforce agility, alienation and psychological empowerment. For this purpose, valid data were collected from 317 bank officers using the survey technique.
According to the qualitative analysis results of the research, data on the digital organizational culture in the banking sector and the seven dimensions of the concept were found. It has been seen that the digital organizational culture demands agile employees. According to the results of quantitative analysis, it was concluded that labor agility has a negative and significant effect on alienation. Psychological empowerment has only the moderator role of the meaning dimension. According to the research findings, it has been seen that the feelings of alienation that digital organizational culture is likely to create in employees can be reduced with an agile workforce. In addition, the higher the degree to which employees felt meaningful about the job or task performed, the higher the effect of workforce agility on alienation.
Content analysis, bibliometric analysis and mixed method were used in the research. In the literature part of the research, content analysis technique was used to determine the digital organizational culture that constitutes the research context and the dimensions that constitute the concept. As a result of the analysis, digital organizational culture was considered as a seven-dimensional structure. The variables of workforce agility, alienation and psychological empowerment were examined using the bibliometric analysis method and the course of development of the concepts was interpreted. As a result of the bibliometric analysis, it has been seen that it is possible to deal with concepts in various periods and that interest in all variables has increased in recent years.
For the field research, a mixed method was used to collect data within the framework of the research model. The research sample consists of banking sector employees operating in Manisa, where digitalization is used extensively in business processes.
Field research has two objectives. Firstly, it is aimed to verify the validity of the digital organizational culture that constitutes the research context in the research sample. For this purpose, interviews were conducted with 9 bank branch managers. The second purpose of the research is to reveal the relationship between workforce agility, alienation and psychological empowerment. For this purpose, valid data were collected from 317 bank officers using the survey technique.
According to the qualitative analysis results of the research, data on the digital organizational culture and the dimensions of the concept were found in the banking sector. It has been seen that the digital organizational culture demands agile employees. According to the results of quantitative analysis, it was concluded that labor agility has a negative and significant effect on alienation. Psychological empowerment has only the moderator role of the meaning dimension. According to the research findings, it has been seen that the feelings of alienation that digital organizational culture is likely to create in employees can be reduced with an agile workforce. In addition, the higher the degree to which employees felt meaningful about the job or task performed, the higher the effect of workforce agility on alienation.
Content analysis, bibliometric analysis and mixed method were used in the research. In the literature part of the research, content analysis technique was used to determine the digital organizational culture that constitutes the research context and the dimensions that constitute the concept. As a result of the analysis, digital organizational culture was considered as a seven-dimensional structure. The variables of workforce agility, alienation and psychological empowerment were examined using the bibliometric analysis method and the course of development of the concepts was interpreted. As a result of the bibliometric analysis, it has been seen that it is possible to deal with concepts in various periods and that interest in all variables has increased in recent years.
For the field research, a mixed method was used to collect data within the framework of the research model. The research sample consists of banking sector employees operating in Manisa, where digitalization is used extensively in business processes.
Field research has two objectives. Firstly, it is aimed to verify the validity of the digital organizational culture that constitutes the research context in the research sample. For this purpose, interviews were conducted with 9 bank branch managers. The second purpose of the research is to reveal the relationship between workforce agility, alienation and psychological empowerment. For this purpose, valid data were collected from 317 bank officers using the survey technique.
According to the qualitative analysis results of the research, data on the digital organizational culture and the dimensions of the concept were found in the banking sector. It has been seen that the digital organizational culture demands agile employees. According to the results of quantitative analysis, it was concluded that labor agility has a negative and significant effect on alienation. Psychological empowerment has only the moderator role of the meaning dimension. According to the research findings, it has been seen that the feelings of alienation that digital organizational culture is likely to create in employees can be reduced with an agile workforce. In addition, the higher the degree to which employees felt meaningful about the job or task performed, the higher the effect of workforce agility on alienation.