Farklı kaynaklarda aminopeptidazların dağılımının incelenmesi ve spesifikliklerinin belirlenmesi
Distribution and specificity of aminopeptidases from various sources
Yazar: EHSAN MONİRİ TORAGAY
Danışman: PROF. DR. FİGEN ZİHNİOĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Aminopeptidaz = Aminopeptidases

Özet:
Aminopeptidazlar (amino açil peptid hidrolaz EC: 3.4.11-) protein ve peptidlerin N-terminalindeki peptid bağlarının hidrolizini katalizleyen ekzopeptidazlardır. Aminopeptidaz aktivitelerinin belirlenmesi  uygulamalı biyolojik bilimlerde büyük bir öneme sahiptir. Aminopeptidazlar gerek prokaryotlarda gerekse ökaryotik organizmalarda substrat spesifikleri ve yapısal özellikleri açısından geniş bir dağılım göstermektedir. Bu dağılım organizma ve subseluler düzeydeki fonksiyonlar ile ilişkilidir. Aminopeptidazlar N terminalindeki amino asite olan ilgilerine, inhibitörlere verdikleri yanıtlara ve subsellüler kompartmanlardaki lokalizasyonlarına göre sınıflandırılırlar. Hücre içindeki anahtar patofizyolojik reaksiyonlarındaki rollerinden dolayı da gıda ve ilaç sanayinde önemli uygulamaları vardır. Aminopeptidazlar proteinlerin olgunlaşmasında, aktivasyonunda, biyoaktif peptidlerin degradasyonunda ve proteinlerin kararlığının belirlenmesinde önemlidirler ve birçok biyolojik proseste (angiogensis, hücre döngü  düzenlenmesinde, üretimde, kan tansiyonunun kontrolu) görev alırlar. Ayrıca gıda sanayisinde (et, süt ürünlerinde, tahıl, vb) özellikle peynir yapımında peynirdeki acılığın giderilmesinde ve gıdada lezzet zenginleştirici özelliğe sahip olarak önemlidirler. 
Bu tez projesi kapsamında aminopeptidaz kaynağı için alternatif olabilecek farklı kaynaklarda aminopeptidazların dağılımı, subselüler lokalizasyonu ve spesifiklerinin belirlenmesi hedeflendi.
Aminopeptidazların  farklı tür ve dokulardaki dağılımının, subsellüler lokalizasyonunun belirlenebilmesi için çeşitli kaynaklardan (bitkisel ve hayvansal) enzim preparatları hazırlandı. Hazırlanan enzim preparatlarında aminopeptidazların (Prolilaminopeptidaz, Glutamilpeptidaz, , Lösil peptidaz)  aktiviteleri  kromojenik substratlar kullanılarak (H-Pro-pNA, H-Glu-pNA, H-Leu-pNA) belirlendi.
Anahtar Sözcükler: aminopeptidaz, ekzopeptidazlar, subsellüler, fraksiyonlama

Abstract:
Aminopeptidases (amino acyl peptide hydrolase EC: 3.4.11-) are exopeptidases that catalyse the hydrolysis of peptide bonds at N-terminus of proteins and peptides. Determination of the aminopeptidase activity has a big importance in applied biological sciences. Aminopeptidases show a range variety in terms of substrate specificity and structural properties in prokaryotes as well as eukaryotes. This distribution is related with organism and subcellular functions. Aminopeptidases are classified based on their affinity to aminoacid at N-terminus, response to inhibitors and localization at subcellular compartments. Because of the key role at pathophysiological reactions in the cell, there are important applications in the food and pharmaceutical industries. Aminopeptidases are important at maturation and activationsof proteins, degradation of bioactive peptides and determination of protein stability. Aminopeptidases are involved in many biological process (angiogenesis, the regulation of cell cycle, production, blood pressure control).  Also, they have importance in food industry (meat, dairy products, cereals, etc.) especially by removing bitterness in cheese at cheese production and having a feaure as a flavor enhancer. 
Therefore the aim of this work is to investigate the distribution, subcellular localization and specificity of aminopeptidases.
In order to determine the distribution of aminopeptidases at different species and tissues, enzyme extracts were prepared from various sources (plant and animal). Aminopeptidase (Prolyl amino peptidase, Glutamyl peptidase, Leucyl peptidase,)  activities were estimated by using chromogenic substrates (H-Pro-pNA, H-Glu-pNA, H-Leu-pNA).
Key Words: Aminopeptidases, exopeptidases, subcellular fractionation