65 yaş ve üstü kişilerin abdominal aort anevrizması açısından radyolojik taranması
Radiological screening of people over 65 for abdominal aortic aneurysm
Yazar: HATİCE ARIÖZ HABİBİ
Danışman: PROF. DR. HAKKI TİMUR SİNDEL
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Abdomen = Abdomen ; Anevrizma = Aneurysm ; Aort-abdominal = Aorta-abdominal ; Radyografi = Radiography ; Risk faktörleri = Risk factors ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: AAA sıklıkla asemptomatik olmakla birlikte, en önemli komplikasyonu anevrizma rüptürüdür. Tedavinin asıl amacı da rüptürü engellemeye yöneliktir. AAA?nın rüptür sonrası mortalite oranı oldukça yüksektir. Rüptür sonrası ölüm oranı %80 iken, hastaneye ulaşıp acil operasyona alınan hastalarda bu oran %50?dir. AAA?ya bağlı rüptürü önlemede en önemli yöntem elektif cerrahi ya da onarım olup, tedaviye yönlendirilecek hastaların tespit edilmesi önemlidir. Bunun da düşük maliyetli yüksek fayda sağlayan bir yöntem olabilmesi için risk faktörlerine sahip seçilmiş bireylerin taranması oldukça önemlidir. Çalışmamızda US ünitesine başvuran popülasyonda AAA sıklığının ve risk faktörlerinin bilinmesi tarama ve US?de tarama etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 65-100 yaş aralığında (ortalama yaş; 71,69) 335 erkek (yaş ortalaması; 71,52), 265 kadın (yaş ortalaması; 71,88) toplam 600 hasta dahil edildi.
AAA açısından yüksek riskli grupta olan 65 yaş üzeri popülasyonda, US ve Doppler US ile AAA prevelansını ve AAA?nın aterosklerotik risk faktörleri ile birlikteliğini araştırdık. Abdominal aortanın en geniş çapı dıştan dışa ölçüldü. Trombüs varlığı ve açık lümen çapı değerlendirildi. Tromboze kısmı olanlarda, açık lümeni belirlemede ya da rüptür şüphesi olan hastalarda RDUS ile incelendi.
Bulgular: Toplamda 600 kişiden 35?i AAA tanısı almış olup, taranan popülasyonun %5,8?idir. 35 hastanın 33?ü erkek olup, anevrizma tanısı alanların %94?ünü; toplam taranan popülasyonun da %5,5?ini oluşturuyordu. AAA tanısı alan 35 hastanın 2?si kadın olup, anevrizma tanısı alanların %6?sını toplam taranan popülasyonun %0,3?ünü oluşturuyordu. Erkek cinsiyet ile AAA sıklığının istatistiksel olarak anlamlı biçimde arttığı gözlenmiştir (p < 0.05). 65-79 yaş arası hastalarımızın %5,6?sında, 80 yaş üstü hastalarımızın %7?sinde AAA saptadık. Yaş arttıkça, sigara içenlerde, KAH bulunanlarda AAA sıklığı artmaktadır.
Sonuç ve Tartışma: AAA prevelansının 65 yaş ve üzeri ateroskleroz risk faktörleri bulunan popülasyonda yüksek olması nedeniyle bu grubun AAA açısından taranması, AAA saptananların tedavi edilmesi, rüptür riskinden korunmada önemlidir. US?nin hasta başında uygulanabilir olması, invaziv olmaması, AAA yeri, seviyesi ve olası tromboze komponentini yüksek doğrulukta hızlı bir şekilde belirleyebilmesi, kontrast madde ve radyasyon maruziyetinin olmaması nedeniyle yüksek riskli popülasyonların US ile taranması etkili ve güvenilir bir yöntemdir.
Ultrasonografi, Doppler ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans ve girişimsel radyoloji ile tüm aterosklerotik hastalıkların tanı ve tedavisinde büyük yeri olan Radyoloji klinikleri, radyolojik tarama programları ile erken tanıda da önemli bir yere sahip olabilir

Anahtar sözcükler: Abdominal aort anevrizması, risk faktörleri, toplum taramaları, Doppler US

Abstract:
Purpose: Abdominal aortic aneursyms (AAA), while usually asymptomatic, can lead to aneurysm rupture, its most important complication. The primary purpose of treatment is to prevent rupture.
Following rupture, the mortality rate of AAA is quite high, with post-rupture death rate reaching 80%, and the patients that manage to reach a hospital still having a death rate of 50%, despite emergency operation. The most important method for prevention of rupture related to AAA is elective surgery or repair, and the detection of the patients to be referred for treatment is an important consideration. For this to be a cost effective method, screening of chosen individuals with risk factors is important. The purpose of our study is, determining the frequency of AAA and its risk factors in patients applying to the US unit, and evaluating in US examination. 
Material and Methods: A total of 600 patients between ages 65-100 (average age; 71,69), with 335 being male (average age; 71,52) and 265 being female (average age; 71,88) were included in the study.
In this work, we studied the prevalence of AAA and its association with atherosclerotic risk factors in patients over the age of 65, with US and Doppler US. The greatest diameter of abdominal aorta was measured from outer wall to outer wall. Presence of a thrombus and the patent luminal diameter was evaluated. In patients with thrombosed parts, in determination of patent lumen or in patients with suspected rupture, CDUS was used for evaluation.
Findings: Out of a total of 600 patients, 35, corresponding to 5.8% of the screened population, were diagnosed AAA. 33 of these were male, making up 94% of diagnosed patients and 5.5% of the screened population. The remaining 2 were female, making up 6% of diagnosed patients and 0.3% of the total screened population. There was statistically significant correlation between being male and increased risk of AAA (p<0.05). 5.6% of the patients between ages of 65-79, and 7% over the age of 80 were diagnosed with AAA. AAA prevalence increases with age, history of smoking or having CAD.
Discussion-Conclusion: Since the prevalence of AAA is high in people over the age of 65 with atherosclerotic risk factors, it is important to screen this population for AAA and treating those with detected AAA to prevent possible rupture. US, being non-invasive and performable at bedside, without requiring contrast agents or exposing the patient to radiation, and being able to determine the location, level and possible thrombosed components of AAA rapidly and with high accuracy is an efficient and safe method for screening of high risk populations.
Radiology clinics have an important part in diagnosis and treatment of all atherosclerotic diseases with use of ultrasound, computerized tomography, magnetic resonance imaging and interventional radiology; and can also play a major role in early diagnosis with radiological screening programs

Key words: Abdominal aortic aneurysm, risk factors, population screening, Doppler US.