Tam zamanında üretim sisteminde maliyet muhasebesinin uygulanması: Hatay ili bir gıda işletmesi örneği
Application of cost accounting in the just in time production (jit) system: An example of a food business in Hatay province
Yazar: SEDAT GÜNENÇ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÇAM
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Gıda işletmeleri = Food companies ; Gıda sektörü = Food sector ; Maliyet muhasebesi = Cost accounting ; Muhasebe = Accounting ; Tam zamanında maliyet muhasebesi = Just in time cost accounting ; Tam zamanında üretim = Just in time production ; Üretim sistemleri = Production systems

Özet:
Rekabetin çok fazla arttığı günümüzde, üretim faaliyetlerinde bulunan işletmeler var olabilmek ve kendilerini idame ettirebilmek için rekabet ortamı çerçevesinde çabaladıklarını görmekteyiz. İşletmelerin bu şekilde yoğun olarak hissedilen bir rekabet ortamında faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için mal ve hizmetleri, tüketicilerin değişen istek ve gereksinimlerine göre üretim çalışmalarını şekillendirmeleri kaçınılmaz olmuştur. 
	İşletmeler bu koşullar altında düşük maliyetlerle verimliliklerini arttırabilmeleri, kaliteli ürün üretebilmeleri, stok ve hata miktarlarını düşürebilmeleri ancak iyi bir üretim ve maliyet sistemi ile mümkündür. Bu gelişmeler doğrultusunda yeni bir üretim felsefesi olan Tam Zamanında Üretim Sistemi ve yönetim muhasebesi sistemi olan Tam Zamanında Maliyetleme Sistemi ortaya çıkmıştır.
	Bu çalışma maliyetlerin iyice arttığı son dönemlerde üretim sektöründe sürdürülebilirliği ve sürekliliği sağlamak için önemli bir çözüm yolu olan tam zamanında üretim sisteminin nasıl uygulanabileceği, yararları ve uygulama sırasında yaşanılan zorlukları araştırılıp değerlendirilmiştir. Buradan yola çıkarak tam zamanında üretim sisteminin bir gıda işletmesinde uygulanma imkânı araştırılmıştır. Ayrıca geleneksel maliyet muhasebesi ile tam zamanında maliyet muhasebesi örnek olay yöntemiyle kıyaslanmış ve ortaya çıkabilecek avantajlar bu çalışmada belirtilmiştir.
Çalışma neticesinde, Günenç Fırıncılık ve Unlu Mamulleri Ltd. Şti.'nin tam zamanında üretim sistemini uygulamak için uygun bir yapıda olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre; tam zamanında üretim sisteminin uygulanması ile birlikte maliyetlerin ciddi ölçüde düştüğü, hata (fire) sayısının minimize edildiği, verimliliğin yükseldiği ve muhasebe kayıtlarının azaldığı saptanmıştır.

Abstract:
In today's world, where competition has increased so much, we see that businesses engaged in production activities strive within the framework of the competitive environment in order to exist and to sustain themselves. In order for businesses to continue their activities in such an intensely felt competitive environment, it has become inevitable for them to shape their production activities according to the changing demands and needs of the consumers.
	Under these conditions, it is only possible for businesses to increase their productivity with low costs, to produce quality products, to reduce the amount of stock and mistake, only with a good production and cost system. In line with these developments, a new production philosophy, Just In Time Production System, and Just In Time Costing System, which is a management accounting system, have emerged.
	This study has investigated and evaluated how to implement the just-in-time production system, which is an important solution to ensure sustainability and continuity in the production sector in recent times when costs have increased, its benefits and difficulties encountered during implementation. Based on this, the possibility of applying the just-in-time production system in a food business has been investigated. In addition, traditional cost accounting and just-in-time cost accounting have been compared with the case study method and the advantages that may arise are indicated in this study.
As a result of the study, Günenç Bakery and Unlu Mamulleri Ltd. It has been determined that the company is in a suitable structure to implement the just-in-time production system. According to the findings obtained; It has been determined that with the implementation of the just-in-time production system, the costs are significantly reduced, the number of mistake (waste) is minimized, the efficiency is increased and the accounting records are reduced.