Taarruz helikopterleri seçiminde Electre yönteminin kullanılması
Use of the Electre methods in the selection of attack helicopters
Yazar: HÜSEYİN YÜREKLİ
Danışman: PROF. DR. ÖNER ESEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: ELECTRE yöntemi = ELECTRE method ; Helikopter = Helicopter ; Sıralama = Ordering ; Çok amaçlı karar verme = Multiobjective decision making ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Birçok alternatif arasından amacımıza uygun olanı seçmek olarak tanımlanabilecek karar verme işlemi, günlük hayatımızın her anında karşımıza çıkmaktadır. Karar verilecek durumda amaçların birden çok olması ve alternatiflerin sürekli artmasıyla artık her alanda çok amaçlı karar verme yöntemleri kullanılmaya başlanmıştır.Çok amaçlı karar verme metotlarından bir tanesi de bu çalışmanın konusu olan ELECTRE yöntemidir. ELECTRE yöntemi kantitatif ve kalitatif değerlerin aynı anda kullanılmasına imkan vermektedir. ELECTRE yöntemlerinden; ELECTRE I, II, III, IV ve IS seçim ve sıralama problemlerinde, ELECTRE TRI ise atama problemlerinde kullanılır. Çalışmanın ikinci bölümünde ELECTRE yöntemleriyle ilgili teorik bilgiler verilmiştir.Bu çalışmanın amacı; ATAK projesi kapsamında, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ihtiyacını karşılayacak en uygun taarruz helikopterini seçmektir. Seçimde ELECTRE yöntemi kullanılmış ve belirlenen kriterlere göre 6 ayrı helikopter alternatifi değerlendirilmiştir. Modelin oluşturulması ve çözülmesi sürecinde sürekli uzman personel ile birlikte çalışılmış ve çözümde kullanılacak 8 adet kriter tespit edilmiştir. Tespit edilen kriterler ve modelde kullanılacak diğer değişkenler ile problem, seçim ve sıralama yapan beş ELECTRE yöntemi ile çözülmüştür.Her yöntem ile yapılan çözümden sonra genel bir değerlendirme yapılmış ve sonuç yorumlanmıştır. Yapılan yorumda kullanılan yöntemin sorgulaması da yapılmıştır. Çözüm ile ilgili genel bir değerlendirme ise çalışmanın sonunda verilmiştir.

Abstract:
Among various alternatives, decision making process is defined as the selection of the appropriate one in our objectives. The process is encountered in every aspect of our daily lives. Due to the presence of more than one objective in decision making level and the continuous increase of the alternatives, multiobjective decision making methods are being used in almost all areas.One of the multiobjective decision making techniques is the ELECTRE method, the subject of this study. The ELECTRE method allows the use of quantitative and qualitative values at the same time. The ELECTRE method has six different techniques: ELECTRE I, II, III, IV and IS are used in selection and order problems, ELECTRE TRI is used in assignment problems. Theoretical information about the ELECTRE techniques is given in the second part of the study.As a model, attack helicopter selection of the needs of Turkish Armed Forces is examined. After consultations with professional personnel, qualifications of an attack helicopter are determined. The criteria of ?ATAK Project?, six different helicopters with these qualifications are evaluated according to eight criteria and through the use of the ELECTRE method the best helicopter is selected.All of the ELECTRE techniques are applied in the solution process. The solution given by each method is interpreted and evaluated at the end of each relevant section, where a discussion of the strengths and weaknesses of each method is also included. A general evaluation of the results is given at the end of the study.