Teknoparkların paydaş kurumlarla ilişkisi çerçevesinde Endüstri 4.0 teknolojisi istihdamı analizi: Türkiye örneği
Analysis to employment of Industry 4.0 technology on frame to relation with stakeholder instutions of technoparks: The case of Turkey
Yazar: BURAK TOPAK
Danışman: PROF. DR. ELİF HAYKIR HOBİKOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Endüstri 4.0 = Industrial 4.0 ; Teknoloji Transfer ve Geliştirme Merkezi = Technology Transfer and Development Center ; Teknoparklar = Technoparks ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model ; Ölçekler = Scales ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Dünyada üretim verimliliğini artırmak için çeşitli kümelenmeler oluşturulmaktadır. Türkiye'de bu kümelenmenin en önemlisi Teknoloji Geliştirme Bölgeleri diğer adıyla teknoparklardır. Bu çalışmada teknoparklar ile paydaşlarının mevcut durumu ve Endüstri 4.0 teknolojilerine uyumu incelenmiştir.
Çalışma iki yönlü araştırmadan oluşmaktadır. Birincisi teknoparkların yönetimi, ikincisi teknoparklarda bulunan firmalar ile ilgilidir. Teknopark yöneticileri ile nitel araştırma olan derinlemesine mülakat yapılmıştır, firmalar ile de anket yoluyla nicel araştırma yapılmıştır.
Nitel araştırma, İstanbul'da bulunan çeşitli ölçeklerdeki 4 Teknopark Genel Müdürü ve 1 Teknopark Genel Müdür Yardımcısı olmak üzere 5 yönetici ile yapılmıştır. Araştırmada "ideal teknopark" adıyla bir model kurulmuştur. Model 9 tema ve 12 alt kategoriden oluşmaktadır. Temalardan 4 tanesi nitelikli teknopark kriterlerden, 4 tema teknopark ve üçlü sarmalın boyutlarından, son tema da Endüstri 4.0 teması olarak modellenmiştir. Görüşmeler sonucunda, teknoparkların çalışmaları, sorunları, Endüstri 4.0'a uyumları ve öneriler hakkında yol gösterici sonuçlar elde edilmiştir.
Nicel araştırmada anket içeriği; Türkiye'deki teknoparkların paydaş kurumlar ile mevcut ilişkisi, ideal teknopark ile karşılaştırma, Endüstri 4.0 teknolojileri çalışmaları ve istihdama etkisi hakkındadır. Anket, 9 farklı şehirde, 18 teknoparktaki çeşitli sektörlerden 312 firma sahibi ile yüz yüze yapılmıştır. Ölçeklerin güvenilirlik analizi Cronbach's Alfa yöntemi ile yapılmıştır. Açıklayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi ile ölçeklerin geçerlilikleri test edilmiştir. Ayrıca fark testleri yapılmıştır. Yapısal Eşitlik Modeli ile de araştırma hipotezleri test edilmiştir. Yapısal Eşitlik Modeli'nde, 3 bağımsız değişken, 1 bağımlı değişkenden oluşan model kurulmuştur. 16 hipotez test edilmiştir ve 5 hipotez anlamlı çıkmıştır.
Teknopark paydaşlarından üniversitenin, mevcut teknopark yapısı üzerinde anlamlı etkiye sahip olduğu fakat devlet ve iş dünyasının anlamlı bir etkiye sahip olmadığı sonucuna varılmıştır. Frekans Analizi detayına bakıldığında, teknoparklardan ve üç paydaşından beklenen görevin yerine getirilemediği görülmüştür. Anket maddelerine verilen cevaplara göre oluşturulan öneriler ile teknopark ve paydaşlarının niteliğinin artırılması için yapılması gerekenler yazılarak analiz sonuçlandırılmıştır.

Abstract:
Various clusters are formed to increase production efficiency in the world. The most important of these clusters are Technology Development Area so are technoparks in Turkey. In this study, the current situation of technoparks and their stakeholders and their adaptation to Industry 4.0 technologies were examined.
The study consists of two way research. The first is about the management of technoparks, the second is about the firms in technoparks. In depth interviews which are qualitative research were conducted with the technopark managers and quantitative research was conducted with companies through questionnaire.
The qualitative research was conducted with 5 managers, including 4 Technopark General Managers and 1 Technopark Deputy General Manager located in Istanbul. A model named "ideal technopark" was established in the research. The model consists of 9 themes and 12 sub categories. 4 of themes from the criteria of qualified technoparks, 4 theme from the dimensions of the technoparks and triple helix, and last teme Industry 4.0 theme as are modeled. As a result of the interviews, guiding results were obtained about the work of technoparks, their problems, their adaptation with Industry 4.0 and recommendations.
Survey content in quantitative resesarch are about present relationships with stakeholders institutions of technoparks, comparison with ideal technopark, studies on Industry 4.0 technologies and impact on employment in Turkey. The survey was conducted face to face with 312 company owners from various sectors in 18 technoparks in 9 different cities. Reliability analysis of the scales was made Cronbach's Alpha method. The validity of the scales was tested with explanatory factor analysis and confirmatory factor analysis. Also difference tests were made. Research hypotheses were tested with the Structural Equation Modeling. In the Structural Equation Model, the model consisting of 1 dependent variables and 3 independent variable is established. 16 hypotheses were tested and 5 hypotheses were found to be significant.
It has been concluded that the university from the stakeholders of the technopark has a significant effect on the present technopark structure but the state and business don't have a significant effect. Looking at the frequency analysis detail, it was seen that the task expected from technoparks and three stakeholders could not be fulfilled. The analysis was concluded by writing the suggestions made according to the answers given to the questionnaire and the things to do to improve the quality of the technopark and its stakeholders.