Boston Adlandırma Testi'nin sağlıklı yaşlı örneklemde uyarlama ve norm belirleme çalışması
Adaptation and norm determination study of the Boston Naming Test on healthy elderlys
Yazar: AYTEN EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. BANU CANGÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Deneysel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Adlandırma = Naming ; Boston Adlandırma Testi = Boston Naming Test ; Nöropsikoloji = Neuropsychology ; Testler = Tests

Özet:
Boston Adlandırma Testi (BAT) çeşitli nöropatolojik durumlarla bağlantılı adlandırma bozukluğunu ölçmek üzere yaygın olarak kullanılan tanınmış bir nöropsikolojik testtir. Bu çalışmanın amacı, BAT'ın 60 maddelik uzun formunun Türkçe versiyonunu [BAT-60 (TR)] oluşturmak ve sağlıklı yaşlı yetişkinler için norm değerleri belirlemektir. Kültürümüze/dilimize uyarlama çalışmaları kapsamında, orijinal testten 29 madde çıkarılmış ve yerine yenileri eklenmiştir. BAT-60 (TR)'nin norm değerleri 60-92 yaş aralığındaki sağlıklı yaşlı örneklem üzerinde yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyine göre belirlenmiştir. Araştırmanın pilot çalışmasına 90, norm belirleme çalışmasına 317 gönüllü sağlıklı yaşlı yetişkin katılmıştır. Katılımcıların seçiminde Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MOBİD), İşlevsel Faaliyetler Anketi (İFA) ve Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDÖ) olmak üzere üç tarama testi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerin analizi için 5 (yaş) x 2 (cinsiyet) x 3 (eğitim) faktörlü varyans analizi (ANOVA), 5 (yaş) x 2 (cinsiyet) x 3 (eğitim) faktörlü çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) ve Pearson Momentler Çarpımı korelasyon analizi teknikleri uygulanmıştır. ANOVA sonucunda, yaş ve eğitim düzeyinin BAT-60 (TR) genel puanı üzerindeki temel etkisi ile MANOVA sonucunda, yaş ve eğitim düzeyinin BAT-60 (TR) alt puanları üzerindeki temel etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Buna karşın, cinsiyetin BAT-60 (TR) puanları üzerindeki temel etkisi anlamlı değildir. Yaş ile BAT-60 (TR) genel puanı arasında negatif bir ilişki olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmada, BAT'ın diğer kültürlerde yapılmış norm çalışmalarıyla tutarlı bulgular elde edilmiştir. Sonuç olarak, BAT-60 (TR) kültürümüze uyarlanmış, yaşlı yetişkinlerin adlandırma becerisini değerlendirmede kullanılabilecek bir nöropsikolojik test hizmete sunulmuştur.

Abstract:
Boston Naming Test (BNT) is a neuropsychological test which was widely used to measure naming disorders associated with a variety of neuropathological events. The main purpose of this study is introduce the Turkish version of the BNT long form (consist of 60 items) [BNT-60 (TR)] and to present the normative value for healthy geriatric population. In the cultural/lingual adaptation study, 29 new items which is different from original ones were added to the test. The normative value determined according to age, gender and education level on Turkish healthy elderlys between ages 60-92 for BNT-60 (TR). 90 healthy and volunteer elderlys were participated in pilot study and 317 were in normative study. Three screening tests called Montreal Cognitive Assessment (MOCA), Functional Activities Questionnaire (FAQ) and Geriatric Depression Scale (GDS) were administered for participant selection. The data obtained of this study analyzed with 5 (age) x 2 (gender) x 3 (education) factorial ANOVA, 5 (age) x 2 (gender) x 3 (education) factorial MANOVA and Pearson Product-Moment correlation analysis. According to the ANOVA results, main effects of age and education level on BNT-60 (TR) total score and according to MANOVA results, main effects of age and education level on BNT-60 (TR) sub scores were found statistically significant. On the other hand, main effect of gender was not significant on BNT-60 (TR) scores.  The age and BNT-60 (TR) total score were negatively correlated with each other. In this study, provided consistent results with other normative studies of BNT in the literature. Finally, BNT-60 (TR) is adopted for Turkish culture and a test which is evaluating naming ability was put into use.