Ortaokul çağındaki öğrencilerin temel psikolojik ihtiyaçlarının beden eğitimi dersi boyutundan incelenmesi
Investigation of basic psychological needs of secondary school students from the dimension of physical education lesson
Yazar: FERHAT BAYRAKTAR
Danışman: DOÇ. DR. CÜNEYT TAŞKIN
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı; Milli Eğitime bağlı ortaokullarda okullarda okuyan öğrencilerinin temel psikolojik ihtiyaçlar hakkındaki görüşlerinin belirlenerek, çeşitli değişkenlerle olan ilişkilerini incelemektir. Araştırmanın evrenini 2022-2023 eğitim öğretim yılında İstanbul İl'inde öğrenim görmekte olan 876 ilköğretim ikinci kademe (ortaokul) öğrencileri oluşturmuştur. Örneklemi ise; şansa dayalı seçilmiş 319 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak; ortaokul çağındaki öğrencilerin temel psikolojik ihtiyaçlarını belirleyebilme amacı ile geliştirilmiş olan; "Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçeğin araştırma grubu evrenine uygunluğu için geçerlilik (Doğrulayıcı Faktör Analizi) ve güvenirlik (Cronbach Alfa) testleri uygulanmıştır. Örneklem grubu olan ortaokul öğrencilerinin cinsiyet, sınıf düzeyi, yaş, aile ekonomik geliri, sporla uğraşma yılı ve beden eğitimi ve spor dersini sevme düzeylerine göre, temel psikolojik ihtiyaçlar ölçeğinden almış oldukları puanlar SPSS 26.0 paket programında çeşitli testler (Mann Whitney-U, Kruskal Wallis) kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma grubu ortaokul öğrencilerinin ölçeğe vermiş oldukları cevaplar doğrultusunda, "cinsiyet ve aile ekonomik geliri" değişkenlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılaşma tespit edilemezken (p>0,05), diğer tüm ölçek alt boyutlarında anlamlı farklılaşma tespit edilmiştir (p<0,05). Özellikle "sporla uğraşma yılı" ve "beden eğitimi ve spor dersini sevme" değişkenlerinin ortaokul öğrencilerinin temel psikolojik ihtiyaçlarını etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: beden eğitimi ve spor, temel psikolojik ihtiyaçlar

Abstract:
The aim of this study is to determine the opinions of the students studying in secondary schools affiliated to the National Education about basic psychological needs and to examine their relations with various variables. The universe of the research consisted of 876 primary school second level (secondary school) students studying in Istanbul in the 2022-2023 academic year. As a data collection tool in the research; Developed with the aim of determining the basic psychological needs of secondary school students; "Basic Psychological Needs Scale" was used. Validity (Confirmatory Factor Analysis) and reliability (Cronbach Alpha) tests were applied for the scale's suitability for the research group population. The scores obtained from the basic psychological needs scale were analyzed by using various tests in the SPSS 26.0 package program, according to the gender, class level, age, family economic income, years of involvement in sports, and the level of liking for physical education and sports lessons. In line with the answers given by the secondary school students in the research group to the scale, while no statistically significant difference was detected in the variables of "gender and family economic income" (p>0.05), significant differentiation was found in all other scale sub-dimensions (p<0.05). In particular, it was concluded that the variables of "year of doing sports" and "loving physical education and sports lessons" affect the basic psychological needs of secondary school students.
Keywords: physical education and sports, basic psychological needs