Algılanan erkeklik tehdidinin ve erkeklik ile ilgili otobiyografik anıların, tecavüz olasılığı ve kadını insanlıktan çıkarma üzerindeki etkisi
The effect of perceived manhood threat and manhood-related autobiographical memories on likelihood to rape and dehumanization of women.
Yazar: FATMA YAŞIN TEKİZOĞLU
Danışman: PROF. DR. NURHAN ER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Sosyal Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan tehdit = Perceived threat ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Erkeklik = Masculinity ; Otobiyografi = Autobiography ; Otobiyografik anı aktarımı = Autobiographical memory transmission ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; Tecavüz = Rape ; Tehdit = Threat ; İnsanlıktan uzaklaştırma = Infrahumanization ; İnsanlığa karşı işlenen suçlar = Crime against humanity

Özet:
Bu çalışmanın amacı algılanan erkeklik tehdidi ve erkeklikle ilgili otobiyografik anıların kadını insanlıktan çıkarma (İÇ), tecavüze yönelik tutumlar (TT) ve tecavüz olasılığı (TO) üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Bu doğrultuda, iki ayrı çalışma yürütülmüştür.
Birinci çalışmada, erkeklik tehdidi yaratmak amacıyla deney grubundaki katılımcılardan kadınsı bir eylemi (makyaj yapmak) gerçekleştirmeleri istenmiş ve katılımcıların makyajlı hallerini bir kadın işbirlikçi (tehdit1a) ya da bir erkek işbirlikçi (tehdit1b) görmüştür. Kontrol grubundaki katılımcılar ise standart bir mandala boyama eylemi gerçekleştirmişlerdir. Çalışmanın örneklemi 134 erkek öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak, otobiyografik bellek envanteri (OBE), kadını insanlıktan çıkarma örtük çağrışım testi (İÇ-ÖÇT), tecavüze yönelik örtük çağrışım testi (TT-ÖÇT) ve tecavüz olasılığı ölçeği (TOÖ) kullanılmıştır. Analiz sonuçları, algılanan erkeklik tehdidinin ve toplumsal cinsiyetle ilgili anıların benliğe etkisinin İÇ, TT ve TO üzerinde anlamlı etkilerinin olduğunu ortaya koymaktadır. 
İkinci çalışmada, erkeklik tehdidi yaratmak amacıyla hatalı geribildirim yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışmanın örneklemi 41 erkek öğrenciden oluşmaktadır. Tüm katılımcılar ilk önce BEM cinsiyet rolü envanterini yanıtlamışlardır. Cinsiyet rolüne ilişkin geribildirim verildikten sonra tüm katılımcılar OBE, İÇ-ÖÇT, TT-ÖÇT ve TOÖ'yü yanıtlamışlardır. Sonuçlar, yalnızca TT açısından anlamlı farklılıklar göstermektedir. 
Özetle, öncelikle yalnızca birinci çalışmada kadını insanlıktan çıkarmaya yönelik farklılar bulunmuştur. Ayrıca, birinci çalışmada TO açısından farklılık gözlenirken, ikinci çalışmada TT açısından farklılıklar gözlenmiştir. Bulgular hem algılanan tehdidin kaynağı hem de tutum-davranış ilişkileri çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
The purpose of the current study is to investigate the effects of perceived manhood threat and manhood-related autobiographical memories on dehumanization of woman (DW), attitudes towards rape (ATR) and likelihood to rape (LR). Accordingly, two studies were conducted.
In the first study, participants in experimental groups performed a feminine task (makeup) in order to manipulate perceived manhood threat and the participants' makeup seen by either a female (experiment1a) or a male collaborator (experiment1b). Participants in the control group performed a standard mandala painting action. The sample of the study consisted of 134 male students. Autobiographical Memory Inventory (AMI), Dehumanization Implicit Association Test (D-IAT), Rape-IAT (R-IAT) and Likelihood to Rape Scale (LRS) were used to data collection. Results indicate that perceived manhood treat and gender-specific autobiographical memories has significant effects on DW, ATR and LR.
In the second study, false feedback method was used to create a manhood threat. The sample of this study consisted of 41 male students. At first, all participants answered BEM sex role inventory. After feedback about gender role was given, participants answered AMI, D-IAT, Attitudes Toward Rape Victim Scale, R-IAT and LRS. Results indicate significant differences only in ATR. 
In summary, it was found a difference between experimental groups about DW at the first study. In addition, in the first study there were differences between experimental groups on LR, while in the second study differences observed on ATR. These results are discussed within the framework of the source of perceived manhood threat and attitude-behavior relations.