Laktasyonun ilk altı ayındaki annelerin galaktogog tercihi ile emzirme öz yeterliliği, beslenme durumu ve emzirme arasındaki ilişki
The relationship between galactagogue preference of mothers in the first six months of lactation and breastfeeding self-efficacy, nutritional status, and breastfeeding
Yazar: BETÜL YALAP
Danışman: PROF. DR. MEMET YUSUF ÇELİK
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anneler = Mothers ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Emzirme = Breast feeding ; Galaktogoglar = Galactogogues ; Laktasyon = Lactation ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Galaktagoglar; anne sütü salınımının başlamasını ve devamlılığını stimüle eden besin veya takviyelerdir. Çalışma laktasyon dönemindeki 72 anneyle gerçekleştirilen bir anket çalışmasıdır. Anneler galaktogog kullanan (n:36) ve kullanmayan (n:36) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Çalışma; 14 Mart-20 Nisan 2022 tarihleri arasında Biruni Üniversite Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran sağlıklı bebeklerden ve annelerinden oluşmaktadır. Annelerin antropometrik verileri kıyaslandığında, galaktogog kullanan annelerin vücut ağırlığı ve BKİ değerleri daha yüksek bulunmuş ve bu değerlerin istatistiksel olarak önemli olduğu saptanmıştır (sırasıyla; p=0,042 ve p=0,048). Galaktogog kullanmayan annelerin gebelik döneminde demir takviyesi kullanım oranı daha yüksek bulunmuş ve bu farkın istatistiksel olarak önemli olduğu saptanmıştır (p=0,047). Emzirme döneminde D vitamini kullanımı da iki grup arasında önemli derecede farklı bulunmuş (p=0,039) ve galaktogog kullanmayan annelerin laktasyon döneminde D vitamini kullanımının daha yüksek olduğu görülmüştür. Galaktogog olarak en sık kullanılan besin ve maddelerin; ticari amaçlı galaktogog bitki çaylar (%50), rezene çayı (%36,1), bira mayası ekstresi (%13,8), malt içeceği (%11,1), ticari amaçlı satılan galaktogog damla (%8,3), hurma (%8,3) ve aktardan alınan anne sütü çayı (%5,5) olduğu tespit edilmiştir. Galaktogog kullanan gruptaki bebeklerin çoğunluğu (%80,6) hiç formula almazken galaktogog kullanmayan gruptaki bebeklerin yarısından fazlasının (%58,3) formula aldığı görülmüş ve bu fark istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p=0,041).  Annelerin yaptıkları doğum sayısı ile galaktogog kullanımının ters orantılı olduğu saptanmış ve bu durum istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p=0,009).  LATCH Emzirme Tanılama Aracı ve Postpartum Emzirme Öz Yeterlilik Skorları kıyaslandığında ise iki grup arasında önemli bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Galaktogog kullanımının etkilerini araştırmak amacıyla benzer çalışmaların daha büyük örneklem gruplarıyla yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Galactagogues; foods or supplements that stimulate the initiation and maintenance of breast milk secretion. The study is a survey study conducted with 72 mothers in the lactation period. Mothers were divided into two groups as galactogogue users (n: 36) and non-users (n: 36). Study; It consists of healthy babies and their mothers who applied to Biruni University Hospital Child Health and Diseases Polyclinic between 14 March-20 April 2022. When the anthropometric data of the mothers were compared, the body weight and BMI values of the mothers using galactogogue were found to be higher and these values were found to be statistically significant (p=0.042 and p=0.048, respectively). The rate of iron supplement use during pregnancy was found to be higher in mothers who did not use galactogogue, and this difference was found to be statistically significant (p=0.047). The use of vitamin D during breastfeeding was also found to be significantly different between the two groups (p=0.039) and it was observed that the use of vitamin D during lactation was higher in mothers who did not use galactogogue. The most commonly used foods and substances as galactogogues; commercial galactogogue herbal teas (50%), fennel tea (36.1%), brewer's yeast extract (13.8%), malt beverage (11.1%), commercial galactogogue drops (8.3%), date (8.3%) and breast milk tea (5.5%) taken from herbalists. While the majority of infants (80.6%) in the galactogogue group did not receive any formula, more than half (58.3%) of the infants in the galactogogue group received formula, and this difference was found to be statistically significant (p=0.041). It was found that the number of births and the use of galactogogues were inversely proportional to the mothers, and this was statistically significant (p=0.009). When the LATCH Breastfeeding Diagnostic Tool and Postpartum Breastfeeding Self-Efficacy Scores were compared, no significant difference was found between the two groups (p>0.05). It is recommended that similar studies be conducted with larger sample groups in order to investigate the effects of galactogogue use.