Hazar Havzası'nın hukuki statüsü ve enerji güvenliği
The legal status of the Caspian Basin and energy security
Yazar: MUHAMMED EMİN KOCAMAN
Danışman: PROF. DR. HASRET ÇOMAK
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Enerji = Energy ; Enerji güvenliği = Energy security ; Hazar Gölü havzası = Caspian Lake basin ; Hazar bölgesi = Caspian region ; Hukuki statü = Legal status ; Uluslararası Hukuk = International Law ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Hazar Havzası sahip olduğu petrol ve doğalgaz kaynakları nedeniyle küresel ve bölgesel güçlerin ilgisini çeken jeostratejik ve jeoekonomik bir öneme sahiptir. Bir taraftan bölge devletlerinin bu zenginlikten yararlanarak refah düzeylerini arttırarak bağımsızlıklarından ve egemenliklerinde taviz vermemeye çalışırken bir taraftan da küresel aktörler, enerji kaynaklarının çıkarılmasını, dünya piyasalarına ulaştırılmasını ve enerjiyi kontrol etmeyi her ne pahasına olursa olsun sağlamaya çalışmaktadır.  
Hazar, sadece Rusya ve İran kontrolündeyken, SSCB'nin dağılmasıyla beş devletin ortak kullanımına açılmış ve Hazar'da güç mücadeleleri başlamıştır. Günümüzde halen devam eden paylaşım sorununun en büyük nedeni Hazar'ın hukuki statüsünün ve ne şekilde paylaşılacağının belirlenememiş olmasıdır. Hazar'ın statüsünün belirlenememesi bu bölgede var olan enerjiye yeterli bir şekilde ulaşılamamasına ve istenilen şekilde uluslararası pazarlara transferinin sağlanamamasına neden olmaktadır. Hukuki boşluğun yanı sıra bölgede süren çatışma ve ayrılıkçı hareketlenmeler bölgedeki enerjinin ve nakil hatlarının güvenliğini olumsuz etkilemektedir. Bu sorunlara uluslararası aktörlerin kendi emelleri doğrultusunda izlediği dış politikalar da eklendiğinde Hazar Havzası karışıklıklar ve çözülmeyen sorunlar içinde kalmıştır.
Bu çalışmada özellikle Hazar'da bulunan enerjiden bu enerjinin meydana getirdiği paylaşım sorununa ve bu bölge üzerinde söz sahibi olmak isteyen bölgesel ve küresel aktörlerin yaklaşımları ile izledikleri politikalara değinilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Hazar Havzası, Uluslararası Hukuk, Enerji Güvenliği.

Abstract:
The Caspian Basin has a geo-strategic and geo-economic importance due to its oil and gas resources which attracts the attention of global and regional powers. On one hand the countries of the ragion try not to compromise their sovereignity and freedom by taking the advantage of this wealth and increasing the level of welfare; on the other hand, the global powers try to remove the energy sources, deliver it to the world market and control the energy, no matter what these cost.
The Caspian Basin was under the control of Iran and Russia, but with the collapse of the USSR, five states were allowed to utilize it. After that, the struggle for power in the Caspian Sea, began. The Caspian's legal statues and how it should be shared is not determined and these are the most important reasons for today's ongoing problem of sharing it. The inability to identify the status of the Caspian causes the inability to reach an adequate amount of the energy which exists in this region and also,to fail in achieving the desired manner of transfering to international markets. The ongoing conflicts in the region as well as the legal gaps and separatist movements affect the security of the energy and the transmission lines adversely. In addition to all of these problems, international actors follow the foreign policy in line with their ambitions, and that's why the Caspian Basin has remained in turmoil and unresolved issues.
In this study it is mentioned about the Caspian energy and the problems caused by the sharing of this energy. Also it is refered about the policies and approaches of global and regional actors who wish to have authority in the region


Keywords: Caspian Basin, International Law, Energy Security