Doğu Akdeniz Bölgesi zygaenıdae (lepıdoptera) türlerinin morfolojik ve moleküler yöntemlerle tanılanması
Identification of zygaenidae (lepidoptera) species using molecular and morphological methods in The Eastern Mediterranean Region
Yazar: BAŞAK ULAŞLI
Danışman: PROF. DR. FEZA CAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture ; Zooloji = Zoology
Dizin: Moleküler sistematik = Molecular systematic

Özet:
Bu çalışma kapsamında Doğu Akdeniz Bölgesi'ndeki Zygaenidae türlerinin morfolojisi ve sistematiği araştırılmış, türlerin moleküler tanılaması yapılarak filogenetik soy ağacı oluşturulmuş ve feromonlar kullanılarak da bazı türlerin popülasyon takipleri yapılmıştır. 
Örneklemeler Adana, Mersin, Hatay, Kahramanmaraş ve Osmaniye illlerinde, 2017 ve 2018 yıllarının mayıs-eylül aylarında gerçekleştirilmiştir. Atrap, gözle kontrol metodlarıyla ve feromonlar kullanılarak Procridinae altfamilyasından beş, Zygaeninae altfamilyasından sekiz olmak üzere 13 tür belirlenmiştir. Theresimima ampellophaga (Bayle-Barelle, 1808), Adscita (Adscita) obscura (Zeller, 1847), Jordanita (Tremewania) notata (Zeller, 1847), J. (Praviela) anatolica (Naufock, 1929), J. (Solaniterna) subsolana (Staudinger, 1862) (Procridinae); Zygaena (Mesembrynus) diaphana Staudinger, 1887, Z. (M.) graslini Lederer, 1855, Z. (M.) punctum Ochsenheimer, 1808, Z. (Agrumenia) olivieri Boisduval, 1828, Z. (A.) carniolica (Scopoli, 1763), Z. (A.) viciae ([Denis & Schiffermüller], 1775), Z. (A.) loti ([Denis & Schiffermüller], 1775), ve Z. (Zygaena) filipendulae (Linnaeus, 1758) (Zygaeninae) türleri belirlenmiştir.
Feromon tuzaklarla yapılan çalışmada Procridinae altfamilyası için 2-dodecenoic asit esterleri ve 2-butanol izomerleri; Zygaeninae altfamilyası için (Z)-9-tetradesenyl asetat, (Z)-11-hexadecenyl asetat ve (Z)-11-tetradecenyl asetat içeriklerine sahip feromonlar kullanılmıştır. Feromonlarla A. obscura ve J. anatolica türleri yakalanmıştır.
Moleküler tanılama çalışmaları kapsamında; 11 türün filogenetik soyağacı oluşturulmuştur. Bu amaçla DNA ekstraksiyonunda Qiagen DNeasy ve Macherey Nagel Nucleospin insect DNA izolasyon kitleri kullanılmış ve ikinci kitle daha başarılı sonuçlar elde edilmiştir. PCR analizlerinde mtCOI ve nEF1-alfa gen bölgelerini çoğaltan primerler kullanılmıştır. Zygaenidlerin tür düzeyinde tanılamasında, bu iki gen bölgesinden mtCOI gen bölgesi başarılı olmuştur.

Abstract:
Within the scope of this study, the morphology and systematics of Zygaenidae species in the Eastern Mediterranean Region were investigated, the molecular identification of the species was made and phylogenetic tree was created and population dynamics of some species was monitored by using pheromone traps.
Sampling was carried out in Adana, Mersin, Hatay, Kahramanmaraş and Osmaniye provinces between May and September of 2017 and 2018. Thirteen Zygaenidae species, five from the Procridinae subfamily and eight from the Zygaeninae subfamily, were determined by using sweep net, visual control methods and pheromones. These species were Theresimima ampellophaga (Bayle-Barelle, 1808), Adscita (Adscita) obscura (Zeller, 1847), Jordanita (Tremewania) notata (Zeller, 1847), J. (Praviela) anatolica (Naufock, 1929), J. (Solaniterna) subsolana (Staudinger, 1862) (Procridinae), Zygaena (Mesembrynus) diaphana Staudinger, 1887, Z. (M.) graslini Lederer, 1855, Z. (M.) punctum Ochsenheimer, 1808, Z. (Agrumenia) olivieri Boisduval, 1828, Z. (A.) carniolica (Scopoli, 1763), Z. (A.) viciae ([Denis & Schiffermüller], 1775), Z. (A.) loti ([Denis & Schiffermüller], 1775), and Z. (Zygaena) filipendulae (Linnaeus, 1758).
For pheromone trapping the esters of 2-dodecenoic acid and isomers of 2-butanol were used for Procridinae subfamily, and a range of acetate compounds with (Z)-9-tetradesenyl, (Z)-11-hexadecenyl and (Z)-11-tetradecenyl were used for the Zygaeninae subfamily. Adscita obscura and J. anatolica species were caught with this method. 
Within the scope of molecular identification studies; phylogenetic tree of 11 identified Zygaenidae species had been created. For this purpose, Qiagen DNeasy and Macherey Nagel Nucleospin insect DNA isolation kits were used in DNA extraction, and more successful results were obtained with the second. Primers that amplify mtCOI and nEF-alpha gene regions were used in PCR analysis. From these two gene regions only mtCOI gene region was succeeded at the species level identification of Zygaenidae.