Yaşam boyu öğrenme ve temel teknoloji yeterliliği bağlamında öğretmenlerin uzaktan eğitim sürecine yönelik tutumlarının yordayıcılarının belirlenmesi
Determining the predictors of teachers' attitudes towards distance educati̇on process i̇n the context of lifelong learning and basic technology competence
Yazar: REŞAT KOCABIYIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM ÇENGEL SCHOVILLE
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Yenilikler ve toplumsal gelişmeler bireylerin günlük yaşamını etkilemektedir. 17 Kasım 2019'da Çin'in Vuhan kentinde ortaya çıkan koronavirüs salgını ile başlayan süreç, Dünya genelinde hayatın birçok alanını olumsuz etkilemiştir. Bu alanların başlıcalarından biri olan eğitimin de o süreçten olumsuz etkilendiği görülmektedir. Bu süreçte Milli Eğitim Bakanlığı tarafından alınan karar ile okullarda yüz yüze eğitime ara verilmiştir.  Daha sonra tüm eğitim ve öğretim kademelerinde ani bir şekilde acil uzaktan eğitim sürecine başlanmıştır. Bu süreçte eğitim adına gerçekleştirilen tüm faaliyetler teknolojik araç-gereç, materyal, yazılım ve uygulamalar aracılığıyla sürdürülmüştür. Okullarda yüz yüze eğitimin sürdürülememesinin, eğitimin temel paydaşları olan öğrenci, öğretmen ve eğitim sistemini ciddi anlamda etkilediği görülmektedir. Bu düşüncelerden yola çıkılarak bu çalışmada pandemi döneminde tüm dünya ülkelerinde kaçınılmaz olarak en çok kullanılan eğitim yöntemi haline gelen uzaktan eğitim sürecinde öğretmenlerin uzaktan eğitim sürecini yaşam boyu öğrenme ve temel teknoloji yeterliliği ölçekleri açısından incelemek amaçlanmıştır. 
		Çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Bu amaç doğrultusunda Aydın ili Efeler İlçesi Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ortaokullarda uzaktan eğitim sürecinde aktif görev yapan 333 öğretmen ile çalışma gerçekleştirilmiştir. . Veriler Gökçe, Önal ve Çalışkan (2021) tarafından geliştirilen "Uzaktan Eğitim Sürecini Değerlendirme Ölçeği", Engin, Kör ve Erbay (2016) tarafından geliştirilen "Yaşam Boyu Öğrenme Ölçeği", Tekinarslan (2008) tarafından geliştirilen "Eğitimciler İçin Temel Teknoloji Yeterlilikleri Ölçeği" ile toplanmıştır. Örneklemden elde edilen verilerden boş veriler bulunan 36 ölçek araştırma kapsamına alınmayarak çıkarılmıştır. Bu kapsamda 297 ölçek değerlendirmeye alınmıştır 			
		Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin uzaktan eğitim süreci erişilebilirlik faktörünü yordamaya yönelik yaşam boyu öğrenme değişkenleri, temel teknoloji yeterliliği ölçeği alt boyutlarından kelime işlemci ve internet ağı kullanma değişkenleri erişilebilirlik'in yordanmasına ilişkin modele anlamlı katkı sunmaktadır. Genel anlamda uzaktan eğitim süreci erişilebilirlik faktörü toplam varyansın %29'unu açıklamaktadır. Uzaktan eğitim süreci kullanılabilirlik faktörünü yordamaya yönelik yaşam boyu öğrenme değişkenleri, temel teknoloji yeterliliği ölçeği alt boyutlarından temel bilgisayar kullanım becerisi değişkeni kullanılabilirlik faktörünün yordanmasına ilişkin modele anlamlı katkı sunmaktadır. Genel anlamda uzaktan eğitim süreci erişilebilirlik faktörü toplam varyansın %12'sini açıklamaktadır. Uzaktan eğitim süreci tutum faktörünü yordamaya yönelik yaşam boyu öğrenme değişkeni tutum faktörünün yordanmasına ilişkin modele anlamlı katkı sunmaktadır. Genel anlamda uzaktan eğitim süreci tutum faktörü toplam varyansın %11'ini açıklamaktadır. Uzaktan eğitim süreci teknolojik olanaklar faktörünü yordamaya yönelik yaşam boyu öğrenme değişkeni teknolojik olanaklar faktörünün yordanmasına ilişkin modele anlamlı katkı sunmaktadır. Genel anlamda uzaktan eğitim süreci teknolojik olanaklar faktörü toplam varyansın %22'sini açıklamaktadır.  Uzaktan eğitim süreci özyeterlik faktörünü yordamaya yönelik yaşam boyu öğrenme değişkeni, teknoloji yeterlililiği ölçeği alt boyutlarının ve değişkenlerinin modele katkıları incelendiğinde hesap tablosu, kelime işlemci ve telekomünikasyon faktörün yordanmasına anlamlı katkı sağlamaktadır. Genel anlamda Uzaktan eğitim süreci erişilebilirlik faktörü toplam varyansın %21'ini açıklamaktadır.
		Uzaktan eğitime erişilebilirlik alt boyutu ile teknolojik olanaklar alt boyutu arasında; uzaktan eğitim kullanılabilirlik alt boyutu ile uzaktan eğitimdeki teknolojik olanaklar ve uzaktan eğitime yönelik özyeterlik alt boyutları arasında; uzaktan eğitimdeki özyeterlik alt boyutu ile temel bilgisayar kullanım becerisi ve kelime işlemci  alt boyutları arasında pozitif yönlü orta ilişki bulunmaktadır.
		Temel teknoloji yeterliği temel bilgisayar kullanım alt boyutu ile kurulum bakım ve sorun giderme, kelime işlemci ve telekomünikasyon alt boyutunda medyalı iletişim alt boyutu ile pozitif yönlü yüksek ilişki bulunmaktadır.
		Temel teknoloji yeterliği temel bilgisayar kullanım alt boyutu ile internet ağı kullanma, telekomünikasyon ve medyalı iletişim arasında; kurulum, bakım ve sorun giderme alt boyutu ile kelime işlemci, hesap tablosu, internet ağı kullanma, telekomünikasyon ve medyalı iletişim  alt boyutları arasında;  kelime işlemci alt boyutunda hesap tablosu, internet ağı kullanma, telekomünikasyon ve medyalı iletişim arasında; hesap tablosu alt boyutunda veritabanları, internet ağı kullanma, telekomünikasyon ve medyalı iletişim arasında; veritabanı alt boyutunda telekomünikasyon ve medyalı iletişim alt boyutları arasında; internet ağı kullanma alt boyutunda telekomünikasyon ve medyalı iletişim arasında pozitif yönlü orta ilişki bulunmaktadır.

ANAHTAR SÖZCÜKLER: Uzaktan eğitim, yaşam boyu öğrenme, temel teknoloji yeterliliği, öğretmen, covid-19, pandemi, salgın

Abstract:
Innovations and social developments affect the daily life of individuals. In the recent past, the corona virus epidemic all over the world has negatively affected many areas of life. It is seen that education, which is one of the main areas, is negatively affected by that process. In this process, with the decision taken by the Ministry of National Education, face-to-face education was suspended in schools. Then, the emergency distance education process was started abruptly in all education and training levels. In this process, all activities carried out in the name of education were carried out by means of technological tools and equipment. It is seen that the inability to sustain face-to-face education in schools seriously affects the students, teachers and education system, which are the main stakeholders of education. Based on these thoughts, in this study, it is aimed to examine the distance education process of teachers in terms of various variables in the distance education process, which has inevitably become the most used education method in all countries of the world during the pandemic period.
	Relational screening model was used in the study. For this purpose, this study was carried out with 333 teachers working actively in the distance education process in the official secondary schools affiliated to the Ministry of National Education in Aydın province Efeler District. From the data obtained from the sample, 36 scales with blank data were excluded from the scope of the study. In this context, 297 scales were evaluated. The data were collected with the "Distance Education Process Evaluation Scale" developed by Gökçe, Önal and Çalışkan (2021), the "Lifelong Learning Scale" developed by Engin, Kör and Erbay (2016), and the "Basic Technology Competencies Scale for Educators" developed by Tekinarslan (2008). 
	According to the results of the research, lifelong learning variables for predicting the accessibility factor of the distance education process of teachers, word processor and internet use sub-dimensions of the basic technology proficiency scale present a significant contribution of the accessibility factor to the model. In general, the accessibility factor of the distance education process explains 29% of the total variance. Lifelong learning variables for predicting the usability factor of the distance education process, and basic computer use skill, one of the sub-dimensions of the basic technology proficiency scale, make a significant contribution to the model with regard to the prediction of the usability factor. In general, the accessibility factor of the distance education process explains 12% of the total variance. The lifelong learning variable for predicting the attitude factor of the distance education process makes a significant contribution to the model with regard to the prediction of the attitude factor. The lifelong learning variable for predicting the attitude factor of the distance education process makes a significant contribution to the model for the prediction of the attitude factor. In general, the distance education process attitude factor explains 11% of the total variance. The lifelong learning variable for predicting the technological possibilities factor of the distance education process makes a significant contribution to the model related to the prediction of the technological possibilities factor. In general, the technological possibilities factor of the distance education process explains 22% of the total variance. The lifelong learning variable, the contribution of the sub-dimensions and variables of the technology proficiency scale to the model to predict the distance education process self-efficacy factor was analyzed, the spreadsheet, word processor, and the telecommunication factor  make a significant contribution to the prediction of the factor. In general, the distance education process accessibility factor explains 21% of the total variance.
	There is a middle positive correlation between the sub-dimension of accessibility to distance education and the sub-dimension of technological possibilities; between the usability sub-dimension of distance education and the technological possibilities in distance education and self-efficacy for distance education; between the self-efficacy sub-dimension in distance education and the basic computer skills and word processor sub-dimensions.
	There is a high positive correlation between Basic Technology Competence basic computer usage sub-dimension and installation maintenance and troubleshooting, word processing; between the telecommunications sub-dimension and the media communication sub-dimension. 
	There is a middle positive correlation between Basic Technology Competence basic computer usage sub-dimension and internet use, telecommunication  and media communication; between installation, maintenance and troubleshooting sub-dimensions and sub-dimensions of word processing (r=.696), spreadsheet, using internet, telecommunications and media communication; between with word processor sub-dimension spreadsheet, using internet, telecommunications and media communication; between databases (r=.686), internet networking, telecommunication and media communication in the spreadsheet sub-dimension; between telecommunications and media communication sub-dimensions in the database sub-dimension, between telecommunication and media communication in the sub-dimension of using internet network sub-dimension.

KEYWORDS: Distance education, lifelong learning, basic technology competence, teacher, covid-19, pandemic, epidemic