Bertolt Brecht'in tiyatro metinlerinin Türkçeye aktarılışında deyim aktarmalarından kaynaklanan sorunlar ve bu sorunların dil öğretimindeki yansımaları
Die übersetzungsschwierigkeiten von dramen Bertolt Brechts
Yazar: APDULLAH AKTAY
Danışman: PROF. DR. ALTAN ALPEREN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı / Alman Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Almanca = German ; Brecht, Bertolt = Brecht, Bertolt ; Deyimler = Idioms ; Dil öğretimi = Language teaching ; Edebi eserler = Literary works ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Çeviri = Translation ; Çeviri analizi = Translation analysis ; Öğretim = Teaching

Özet:
Her çağda kendisini geliştirmiş olan dünya dilleri günümüzde sanayi devrimi, diğer teknolojik gelişmeler, ticari ilişkiler gibi gelişmelerin ışığında her zaman birbirlerine ihtiyaç duymaktadırlar. Bu durumda geçmişte olduğu gibi günümüzde de çeviri büyük bir gereksinim haline gelmiştir.Bu çalışmada Epik Tiyatronun kurucusu olan Bertolt Brecht'in ?Drei Groschen Oper? adlı tiyatro metninin kaynak ve hedef metinlerinden alınan deyimlerin ışığında karşılaştırması yapılmaya çalışılmıştır. Özellikle de Brecht'in eserinde kullanmış olduğu deyimlerin Türkçe'ye çevirisinde kültürel özellikler de dikkate alınarak bir çeviri eleştirisi yapılmaya çalışılmıştır.Bu çalışmanın giriş bölümünde daha çok çeviri bilimiyle ilgili genel kavramlara yer verilmiştir; çeviri türleri, yazın çevirisi ve özellikleri, edebi eserler içinde yer alan tiyatro metinleri ve özellikleri, eşdeğerlik ve çeviri eleştirisi gibi konulardan bahsedilmektedir. Yine giriş bölümünde Alman tiyatrosu denilince akla ilk gelen isimlerden biri olan Bertolt Brecht'in ?Drei Groschen Oper? isimli tiyatro oyunu ve Epik Tiyatroyla ilgili genel bilgilerden söz edilmektedir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise eserin Türkçe çevirisinde geçen deyimler iki dil arasındaki kültür farklılığına dayandırılarak eleştirel bir yaklaşım izlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümü ise sonuç bölümüdür.

Abstract:
The world languages developing themselves in all ages always need each other in the light of trade relations, industrial revolution and other technological advancements. This case makes translation a very important necessity in our era as it was before.In this study, it was aimed to compare idioms of the target text and resources derived from the theatre play `Drei Groschen Oper? written by Bertolt Brecht who is the establisher of the Epic Theatre. Specifically, a translation critic was materialized by taking into account the cultural features in the Turkish translation of idioms exploited by Brecht in this masterpiece.In the introduction part of the study, general concepts on translation were reviewed. Types of translation, written translation and its features, specifically theatre texts as a literary genre, equilibriums of their translation and translation critics were accentuated. Again in the introduction part, General information was presented on Bertolt Brecht and his play `Drei Groschen Oper?, which is considered to be one of the first plays in a review of a German theatre. In the second part of the study, a critical perspective was presented in the translation process of the idioms by basing on the cultural differences between two languages in this masterpiece. The third part of the study is the conclusion part.