Sanat yapıtının üretiminde işlevsellik sorunu
The problems of functionality in the production of a work of art
Yazar: SAADET ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. TURAN AKSOY
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Plastik Sanatlar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Sanat eserleri = Artistic works ; Sanatsal yaratıcılık = Artistic creativity ; İşlevsellik = Functionality

Özet:
Bu çalışmada sanat yapıtının üretimindeki işlevsellik sorunu/ikilemi irdelenerek günümüzün sanat ve tasarım ilişkisine ışık tutmak istenmiş, endüstrileşmeyle başlayan süreç bu bağlamda incelenmiştir. Endüstri-sanat-mimari-tasarım arasındaki ilişkinin, sanat yapıtının üretimine etkisi 19. yüzyıldan başlanarak 20. yüzyılın sonlarına kadar geçen dönem araştırılmıştır. Özellikle İngiltere'de Victoria döneminde Arts and Crafts hareketinde el sanatlarıyla sanatın, Rus Konstrüktivizmi'nde ise işlevsellik ve yararlılığın sanatla birleştirilmesi ve Bauhaus ile birlikte endüstri-sanat-mimarlığın bir araya getirilme çabaları günümüzün endüstriyel tasarımının şekillenmesine neden olmuştur. Dada hareketiyle birlikte kullanım değeri -dolayısıyla da bir işlevi- olan nesne sanat yapıtının üretimine bir daha çıkmamak üzere girmiştir. Endüstrileşmenin toplum ve sanatçı üzerindeki yansımalarıyla sanatla ilişkilendirme ve ilişkilendirmeme dönemleri bu çalışmanın kapsamına alınmış, post-endüstriyel süreç ve günümüzün sanat-tasarım ilişkisi, başta mimarlık olmak üzere tüm disiplinler üzerindeki etkisi bu çalışmaya dahil edilmiştir.Duchamp'ın başlattığı `ready-made' sanat, endüstri ürününün işlevselliğinin yok edilerek sanat yapıtına dönüştürülmesi Saadet Özkan'ın resimlerinin çıkış noktasını oluşturmaktadır. Özkan, teknik resimlerden yola çıkarak nesnenin fonksiyonunun yokedilmesinden sanat yapıtının oluşumuna kadar olan süreci göstermektedir.

Abstract:
In this study, in order to shed light on the relationship between art and design, the the problems or dilemmas of the functionality of the production of art works is discussed together with the examination of the process; starting with industrialization in this context. The effect of the relationship between industry, art, architecture and design on the work of art is investigated from 19th century to the end of the 20th century. Especially in England;the Victorian Arts and Crafts movement, the Russian Constructivism which combined functionality with the arts, and the Bauhaus movement which brought together industry,art and architecture led to the formation of today's industrial design. With the Dadaist movement, the object with a use value, that is with function, entered into the world of art. Reflections of industrialization on the relationship between the artist and society, with art and the post-industrial period and the relationship between art, design and architecture of today, especially their impact on all disciplines are also included in this study.The starting point of Saadet Özkan?s paintings is the transformation of industrial products into works of art by transposing its function, the idea of which was initiated by Duchamp?s `ready-made?s. Özkan shows the process of formation of art by destroying the function of technical drawings.