Türkiye siyasetinde Kemalizm`den Post-Kemalist döneme geçiş
Transformation from Kemalism to Post- Kemalist era in Turkish policy
Yazar: NUH UÇGAN
Danışman: DOÇ. DR. MUHİTTİN ATAMAN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Adalet ve Kalkınma Partisi = Adalet ve Kalkınma Party ; Din-siyaset ilişkileri = Religious-politics relations ; Kemalizm = Kemalism ; Kürt sorunu = Kurdish question ; Laiklik = Laicism ; Milliyetçilik = Nationalism ; Yeni Osmanlılar = Young Ottomans ; Özal, Turgut = Özal, Turgut

Özet:
Türkiye Siyasetinde Kemalizm'den Post-Kemalist Döneme Geçiş? başlığıyla sunulan bu çalışmanın problematiği, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan 2000'lerin ilk on yılına kadar geçen tarihsel süreçte temel kimlik paradigmasındaki kırılmayı ele almaktır. Çalışma, Türkiye Cumhuriyeti devlet kimliği olarak ele aldığı Kemalizm'i temel olarak iki nosyona indirgemektedir: Milliyetçilik (nationalism) ve Medeniyetçilik (Batıcılık, laiklik). Dolayısıyla kimlik paradigmasındaki kırılma da Milliyetçilik ve laiklik nosyonlarının paralelinde ele alınmaktadır. Kemalist kimliğin incelendiği İlk bölümde, Kemalizm'im tarihsel arka planını vermek amacıyla Osmanlı'da uluslaşma sürecini ve düşünce ve kurumsal düzenlemelerde sekülerleşmenin izlerini aramaya çalışarak işe koyulmuştur. Çalışma, Kemalizm'i belli bir paradigmayla, modernleşme kuramıyla çerçevelemektedir. Bu kuramın epistemolojik varsayımlarını pozitivizm, sosyolojik varsayımlarını yapısal işlevselcilik ve tarih kuramsal biliş dünyasını ilerlemecilik teşkil etmektedir. Bu anlamda Türkiye'de Kemalist kimlik paradigmasındaki temel kırılmanın dışsal nedeni, bu modernleşme kuramının her üç ayağında da ciddi bir bilimsel kriz içine girilmesi olarak tespit edilmektedir. Milliyetçi (nationalist) ve medeniyetçi (Batıcı, seküler) bir ulus kurulmaya odaklanıldığı Tek Parti/parti-devlet entegrasyonu döneminde inşa edilen Kemalist metin ?Batılı bir Türk? inşa etmeyi hedeflemiştir. Kimliğin kurucu unsurları hem Batılı (seküler), hem de Türk'tür (etnik-teritoryal). Çalışmanın ikinci bölümü, 1980'lerin ortalarına kadar sorgulamasız bir faaliyet alanı bulan Kemalist politikaların, Özal iktidarları (1983-89 Başbakanlık, 1989-93 Cumhurbaşkanlığı) ile beraber aşılmaya başlandığı Post-Kemalist dönemi ele almaktadır. Özal liderliği Türkiye siyaseti için ilk gerçek liderlik değişimi olarak tespit edilmiştir. Bu liderlik değişiminin parametreleri kendisini en fazla Kemalist etnik politikalardan kopuşta göstermektedir. Özal liderliğinin ardından Post-Kemalist dönemin sembol siyasal oluşumu olarak Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarları dönemi ele alınmıştır. Uzak-çevreden (İslamcı) gelip, Kasım 2002'den bugüne uzun bir iktidar döneminde merkezi re-organize etme imkânı bulan bu hareket, 2009'un başına gelinen süreçte özellikle Kemalist etnik politikanın kırılmasını temsil eden pratikleri hayata geçirmiş görünmektedir.Anahtar Kelimeler: Kemalizm, Milliyetçilik, Laiklik, Özal, AK Parti, Kürt Sorunu, Siyasal İslam, Neo-Osmanlıcılık.

Abstract:
The aim of this study, titled as ?Transformation from Kemalism to Post-Kemalist Era in Turkish Policy,? is to discuss the restructuring of fundamental identity paradigm materialized in the historical process from Turkey's foundation to 2000's first decade. The study approaches Kemalism as a state identity of the Turkish Republic and basically reduces it to two notions: Nationalism and civilizationalism (or Secularism and Westernism). Accordingly, fragmentation in the identity paradigm discussed in parallel with nationalism and secularism. In the first part, which analyses Kemalist identity in an effort to give a clear background of Kemalism, tries to find traces of secularism in institutional amendments, in ideational process and in the process of nationalism in the Ottoman Empire.This study frames Kemalism with a specific paradigm, modernization theory. Positivism constitutes epistemological presumptions of that theory, structural functionality and sociological and progressionalism as its theoretical cognition world. In this context, external reason of the fragmentation in Kemalist identity paradigm in Turkey, ascertained as getting into a grave crisis each of those three in above mentioned modernization theory. In a single party or ?party-state integration? period, which centered on setting up a nationalist and civilizationist (secular, westernist) nation, built Kemalist text set the goal of fabricating ?westernist Turk?. Founder components of this identity are westernism (secularism) and (ethnic-territorial) Turkism.Second part of the study analyzes Post-Kemalist period, which began in the 1980s when Kemalist policies were began to be questioned in the field of activity with the Özal period (1983-89 Prime Ministry, 1989-93 Presidency) in the 1980s. The Özal leadership established as the first and only leadership change in Turkish policy. Parameters of this change clearly appeared in breakaway from Kemalist ethnic policies. In the wake of Özal period, Justice and Development Party (AK Party)?s administration has been touched on as a symbol of Post-Kemalist era's political foundation. Coming from a faraway-periphery (Islamist), this movement found the opportunity of reorganizing the center through a long-lasting period in power from November 2002 to nowadays, seems to put into practice activities symbolizing disintegration of the Kemalist ethnic policy in first days of 2009.Keywords: Kemalism, Nationalism, Secularism, Özal, Justice and Development Party (AK Party), Kurdish Question, Political Islam, Neo-Ottomanism.