İlkokul ders kitaplarındaki zeka oyunlarının incelenmesi ve ilkokul öğrencilerinin zeka oyunları hakkındaki görüşleri
Examination of intelligence games in primary school textbooks and the opinions of primary school students on intelligence games
Yazar: ESRA ASLIYÜKSEK
Danışman: DOÇ. DR. SEHER YARAR KAPTAN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Eğitsel oyunlar = Educational games ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmanın amacı 2022-2023 eğitim öğretim yılında kullanılan ilkokul ders kitaplarındaki zekâ oyunlarını ve ilkokul öğrencilerinin zekâ oyunları hakkındaki görüşlerini incelemektir. Araştırmada çoklu araştırma yaklaşımına dayanan nitel araştırma yöntemi esas alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından basılmış ve Talim Terbiye Kurulunca onaylanmış ilkokul ders kitapları ve 2022-2023 eğitim öğretim yılında Ağrı'da öğrenim gören her sınıf düzeyinden 2 kız 2 erkek 4 öğrenci olmak üzere toplam 16 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu ve 2022-2023 eğitim öğretim yılında Ağrı ilinde kullanılan ders kitapları kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde nitel veri analiz yöntemlerinden olan içerik analizi ve doküman analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda ilkokul ders kitaplarında zekâ oyunu türlerinden kelime avı, yön bulma, anagram, bulmaca ve sudoku yer almakta olduğu, ilkokul ders kitaplarında toplam 65 zekâ oyununa yer verildiği ve en çok zekâ oyununa 3. sınıf düzeyinde yer verildiğine ulaşılmıştır. Araştırmada en çok zekâ oyununa ilkokul İngilizce ders kitaplarında yer verildiğine ulaşılmıştır. Çalışmada ilkokul öğrencileri zekâ oyunlarını zihni ve zekâyı geliştiren olarak tanımlamıştır. İlkokul öğrencilerinin en sevdiği ve en çok bildiği zekâ oyunun satranç olduğu, sınıflarında en çok mangala ve satranç zekâ oyunlarının bulunduğu, zekâ oyunları ile en çok derslerde, teneffüste ve okul çıkışında oynadıkları, zekâ oyunları ile en çok matematik ve beden eğitimi ve oyun dersinde oynadıkları bulgularına ulaşılmıştır. İlkokul öğrencilerinin en çok matematik dersinde zekâ oyunu oynamak istediği ve ilkokul öğrencilerinin zekâ oyunları dersinin olmasını istediği bulgularına da ulaşılmıştır. İlkokul öğrencileri en çok matematik ders kitabında zekâ oyunları bulunması gerektiğini ifade etmiştir. İlkokul öğrencilerinin zekâ oyunlarını faydalı bulduğu ve ilkokul öğrencilerinin zekâ oyunları hakkında görüşlerinin sınıf düzeyine göre değişiklik gösterdiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda eğitim politikacılarına ders kitaplarında daha çok zekâ oyunlarına yer verilmesi gerektiği ve ilkokul seviyesinde de zekâ oyunlarına ait bir ders olması gerektiği önerilebilir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the mind games in primary school textbooks used in the 2022-2023 academic year and the opinions of primary school students about mind games. The research was based on a qualitative research method based on a multiple research approach. The study group of the research consisted of primary school textbooks published by the Ministry of National Education (MEB) and approved by the Board of Education and Discipline in the 2022-2023 academic year, and a total of 16 students, 2 girls and 2 boys, from each grade level studying in Ağrı in the 2022-2023 academic year. In the study, a semi-structured interview form prepared by the researcher and textbooks used in Ağrı in the 2022-2023 academic year were used as data collection tools. Content analysis and document analysis, which are qualitative data analysis methods, were used in the analysis of the data obtained. As a result of the research, it was found that the types of brain games such as word hunt, direction finding, anagram, puzzle and sudoku are included in the primary school textbooks, a total of 65 brain games are included in the primary school textbooks and the most brain games are included at the 3rd grade level. In the research, it was found that the most mind games were included in primary school English textbooks. In the study, primary school students defined intelligence games as improving the mind and intelligence. According to the findings, primary school students' favorite and most well-known intelligence game is chess, mangala and chess intelligence games are the most common in their classes, they play intelligence games mostly in classes, during breaks and after school, and they play intelligence games mostly in mathematics, physical education and game classes. has been reached. It has also been found that primary school students want to play mind games most in mathematics lessons and that primary school students want to have a brain games lesson. Primary school students mostly stated that there should be mind games in the mathematics textbook. It was concluded that primary school students found mind games useful and that primary school students' opinions about mind games varied according to grade level. As a result of the research, it can be suggested to education politicians that more mind games should be included in textbooks and that there should be a lesson on mind games at the primary school level.