Farklı duygu durum manipülasyon prosedürlerinin incelenen spesifik duyguları ortaya çıkartmadaki güçlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of effectiveness of evoking the researched specific emotions of different  mood induction manipulation procedures
Yazar: MERVE BOĞA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KOYUNCU ; YRD. DOÇ. ONUR BEYAZIT
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu = Emotion ; Duygudurum = Mood ; Duygusal uyaran = Affective stimulus ; Manipülasyon = Manipulation ; Meta analizi = Meta analysis ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bilişsel psikolojide, duyguya ilişkin birçok çalışmada hedeflenen duyguyu ortaya çıkarabilmek üzere duygu uyandırma yöntemleri kullanılmaktadır. Literatürde oldukça fazla duygu uyandırma yöntemi olmasına karşın belirli bir duyguyu ortaya çıkarmada en etkili olan yöntem net değildir. Önceki çalışmalarda pozitif ve negatif duygularda en etkili prosedürün film/hikaye yöntemi olduğu belirtilmesine karşın, bu çalışmalar doğrudan deneysel bir prosedürün sonucu olmayıp, genellikle meta-analiz çalışmalarının bulguları ışığında elde edilmiştir (Westermann ve ark.,1996). Yöntem: Bu çalışmada üç duygu uyandırma yönteminin (Film parçası, imajinasyon ve IAPS), üç spesifik duyguyu (korku, tiksinme ve mutluluk) ortaya çıkarmadaki güçlülükleri boyutsal yaklaşım ve duygunun bileşenler modeli çerçevesinde incelenmiştir. Çalışmanın örneklemi, 32 üniversite öğrencisinden (19 kadın, 13 erkek) oluşmaktadır. Prosedür: Araştırmada korku, tiksinme ve mutluluk duygularını ortaya çıkarmak için 3 farklı duygu uyandırma yöntemi (film, fotoğraf, imajinasyon) denek-içi deney desenine göre uygulanmıştır. Her bir uygulama sırasında katılımcılardan duygusal tepki bileşenleri olan öznel değerlendirmelerin (self-report) yanı sıra, fizyolojik tepki (deri tepkisi, kalp atımı) ölçümleri de alınmıştır. Bulgular: Film parçası, IAPS ve imajinasyon yöntemlerinin, korku (IAPS prosedürü hariç), tiksinme ve mutluluk duygu deneyimini başarıyla uyandırdığı; ancak film yöntemi ile uyandırılan tüm duygulara öznel deneyimin yanı sıra fizyolojik değişimlerin de eşlik ettiği görülmüştür. Bu nedenle çalışmadaki hem negatif hem de pozitif duyguları uyandırmada en başarılı yöntemin, film prosedürü olduğu söylenebilir.

Abstract:
Various experimental studies related to emotion have been conducted in cognitive psychology recently. Usually, these studies use mood induction procedures to elicit emotions. Although there are a lot of different mood induction procedures in literature, there is no agreement about which one of these procedures is most effective in eliciting a specific emotion. Previous research showed that the presentation of a film/story was the most effective way in inducing both positive and negative mood states however, these studies were comprised mostly of meta-analyses (Westermann et al.,1996) rather than being obtained from an experimental study. Method: Three mood induction techniques (film, IAPS, imagery) that are used to elicit three specific emotions (fear,disgust,happiness) are examined in the framework of dimensional model and component model of emotional responding. 3 (emotion) ×3 (Mood induction procedure) within-subject experimental design is used in the research.Thirty-two university students (19 women, 13 men) participated in the experiment. Experiential (self-report), and physiological responses of the participants are measured second-by-second during the film, imagination, and IAPS procedures that induce fear, disgust, and happiness. Results: Evaluation of the results obtained from participants' self-reports indicated that all of the three mood induction procedures were successful enough in eliciting targeted emotions, with the exception of IAPS which was not as successful as the other two to evoke fear.  However, physiological changes accompanied the experience of all emotions evoked by the film procedure. In conclusion, we can say that the most successful method to awaken both negative (fear,disgust) and positive (happiness) emotions is film.