Lumbo-sakral bölgede epidural steroid enjeksiyonu uygulanacak algoloji hastlarında işlem öncesi anksiyetenin işlem sonrası görülen komplikasyonlara etkisi
The effect of pre-procedure anxiety on post-procedure complications in algology patients undergoing epidural steroid injection in lumbo-sacral region
Yazar: GAZİ AKKURT
Danışman: DR. ŞEREF ÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Algolojik özellikler = Algological properties ; Anksiyete = Anxiety ; Bel ağrısı = Back pain ; Komplikasyonlar = Complications ; Lumbosakral bölge = Lumbosacral region ; Steroidler = Steroids

Özet:
Amaç: Bel ağrıları günümüzde son derece yaygın görülen sosyal ve tıbbi problemlerin başında gelmektedir. Medikal ve fizik tedavi uygulamalarından fayda görmeyen disk hernisine bağlı bel ağrısı olan hastalarda epidural steroid enjeksiyonları etkili bir tedavi yöntemidir. Transforaminal ve interlaminar olarak yaygın şekilde uygulanmaktadırlar. TFESE (Transforaminal epidural steroid enjeksiyonu) ve İLESE (İnterlaminar epidural steroid enjeksiyonu) işlemleri doğru teknik, görüntüleme ve tecrübe ile uygulandığında majör komplikasyon oranları oldukça düşük olan işlemlerdir. Bulantı, kusma, hipotansiyon baş ağrısı, işlem yerinde ağrı gibi görülebilen bir takım minör komplikasyonlar vardır. Preoperatif anksiyetenin hemodinamik değişiklikler, postoperatif ağrı ve hasta memnuniyeti üzerine negatif etkilerini belirten çok sayıda çalışma vardır. Çalışmamızın amacı işlem öncesi anksiyetenin TFESE veya İLESE uygulanacak hastalarda işlem sonrası görülen minör komplikasyon oranına etkisini göstermektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Etik Kurul onayı ve hasta onamı alındıktan sonra; Ankara Şehir Hastanesi Algoloji Kliniği'nde İLESE veya TFESE işlemleri uygulanan 18-65 yaş arası, her iki cinsten, ASA (American Society of Anesthesiologists) 1-2-3 fiziksel risk grubu olan, mental açıdan problemi olmayan yetişkin gönüllü 54 hasta dahil edildi. Hastalara işlem öncesi hazırlık odasında d-STAI (Durumluluk-State Trait Anxiety İnventory) ve s-STAI (Süreklilik-State Trait Anxiety İnventory) testleri uygulandı, demografik özellikleri kaydedildi. Varsa ek hastalıkları, kullandıkları ilaçları, daha önceki lumbo-sakral bölge algolojik ve cerrahi işlem geçmişleri kaydedildi. 8 mg 2 ml deksametazon %0.9'luk NaCL ile 8 ml'ye tamamlanarak epidural bölgeye enjekte edildi ve işlem sonlandırıldı. Hastalara i.v. herhangi bir sedo-analjezi uygulanmadı. Hastalar işlem sonrası 6 saat gözlemde tutuldu. 6.saatin sonunda takiplerde varsa yaşanmış komplikasyonlar kaydedildi ve hastalar taburcu edildi.
Bulgular: Çalışmaya katılan 54 hastanın d-STAI ortalamaları 41,5±10,9, s-STAI ortalamaları 37±9,57 olarak ölçülmüştür. Katılımcıların 26'sı erkek, 28'i kadındır. Cinsiyete göre anksiyete değerlerinde anlamlı bir fark bulunmadı. 54 hastanın yaş ortalaması 51,9 olarak belirlendi. 45 yaş ve altı hastalar ile 45 yaş üstü hastaları arasında anksiyete değerleri arasında anlamlı bir fark bulunmadı. Herhangi bir ek hastalığı olan ve ilaç kullanan hastalarda anksiyete değerleri daha yüksek bulundu. Hastaların eğitim durumlarına göre anksiyete değerleri arasında anlamlı bir fark bulunmadı. Daha önce geçirilmiş lumbo-sakral bölgeden algolojik işlem veya cerrahi işlem varlığına göre anksiyete değerlerinde anlamlı bir fark bulunmadı. Çalışmamızdaki 54 hastanın 38'inde işlem sonrası herhangi bir komplikasyon görülmemişken, 16 hastamızda minör komplikasyon görüldü. Bu minör komplikasyonların 11'i (%20,4) işlem yerinde ağrı, 3'ü (%5,6) hipotansiyon, 2'si (%3,6) baş dönmesi olarak tespit edildi.  İşlem öncesi anksiyete değerleri yüksek olan hastalarda işlem sonrası görülen komplikasyon oranları daha yüksek bulundu. Herhangi bir kronik ek hastalığı bulunan hastalarda işlem sonrası komplikasyon görülme oranı ek hastalığı bulunmayanlara göre daha yüksek bulundu.
Sonuç: Çalışmamızın sonucunda TFESE veya İLESE uygulanacak hastalarda işlem öncesi anksiyete değerleri yüksek olan hastalarda işlem sonrası minör komplikasyonların daha yüksek oranda görüldüğü, işlem öncesi anksiyete değerleri düşük olan hastalarda işlem sonrası minör komplikasyonların daha az oranda görüldüğü saptanmıştır. Bu nedenle işlem öncesi anksiyetenin işlem sonrası komplikasyon görülme olasılığını artırdığı söylenebilir. Anksiyete seviyesi yüksek olan hastalara anksiyetelerini gidermek amaçlı farmakolojik ve non farmakolojik tedaviler uygulanabilir.

Abstract:
Objective: Low back pain is one of the most common social and medical problems today. Epidural steroid injections are effective treatment method for patients with low back pain caused by the disc herniation that could not be treated with other medical and physical therapy applications. These injections are widely applied as transforaminal ("TFESE") and interlaminar ("ILESE"). TFESE and ILESE procedures have very low major complication rates when applied with the right technique, imaging and experience. There are some minor complications such as nausea, vomiting, hypotension, headache or pain at the operated area. There are many studies demonstrating the negative effects of the preoperative anxiety on hemodynamic changes, postoperative pain and patient satisfaction. The aim of our study is to show the effects of the preoperative anxiety on the rate of minor complications seen in patients after TFESE or ILESE procedures. 
Materials and Methods: After having obtained the Ethics Committee's approval and patients' consent, fifty-four adult volunteer patients aged between 18-65 of both sexes without mental problems from ASA (American Society of Anesthesiologists) 1-2-3 physical risk group and, who underwent ILESE or TFESE procedures in Ankara City Hospital Algology Clinic were included in our study. The d-STAI and s-STAI tests were applied to the patients in the preparation room before the procedure, and demographic characteristics of the patients were recorded. Additional diseases, medications they used, previous lumbo-sacral region algological and surgical procedure histories were also recorded for each patient if there is any. 8 mg 2 ml dexamethasone which had been completed to 8 ml with 0.9% NaCl was injected into the epidural area and the procedure was terminated. No sedo-analgesia was administered. The patients were observed for 6 hours after the procedure. At the end of the 6th hour, any complications experienced during the follow-ups were recorded and the patients were discharged without any problem.
Results: The mean d-STAI of 54 patients participating in the study was 41.5 ± 10.9, and the mean s-STAI was 37 ± 9.57. 26 of the participants were men and 28 of them were women. There was no significant difference in the gender-based anxiety values. The average age of 54 patients was calculated as 51.9. There was no significant difference between the anxiety values of patients under 45 years of age and that of patients over 45 years old. Anxiety values were found to be higher in patients with any comorbidity and using medication. No significant difference was found between the anxiety values of the patients according to their education levels. There was no significant difference in anxiety values according to the presence of a previous algological or surgical procedure from the lumbo-sacral region. While no complications were observed in 38 of 54 patients in our study, minor complications were observed in 16 patients. Of these minor complications, 11 (20.4%) were observed as pain at the operation region, 3 (5.6%) as hypotension, and 2 (3.6%) as dizziness. Patients with high pre-procedure anxiety values were found to have higher complication rates after the procedure. The rate of complications after the procedure was found to be higher in patients with any chronic comorbidity than those without any comorbidity.
Conclusion: Our study finds that, amongst the patients who will undergo TFESE or ILESE procedures, the patients with high preoperative anxiety levels have a higher rate of minor complications after the procedure whereas minor complications are seen less after the procedure in the patients with low preoperative anxiety values Therefore, it can be concluded that the preoperative anxiety increases the possibility of complications after the procedure.  Pharmacological and non-pharmacological treatments might be applied to patients with high anxiety levels to relieve their anxiety.