Kurum bakımı hizmeti veren bakıcı annelerin ebeveyn rolüne ilişkin kendilik algısı, psikolojik dayanıklılık ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the correlation between self perception of the parentel role, psychological resilience and depression level of caregivers providing institutional child care services
Yazar: ARZU TAMBULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN EKER
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Bakıcılık = Care work ; Bakım verenler = Caregivers ; Benlik algısı = Self perception ; Depresyon = Depression ; Ebeveynler = Parents ; Ebeveynleşme = Parentification ; Kurum bakımı = Institional care ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological

Özet:
Bu araştırma, kurum bakımındaki çocuklara bakım hizmeti veren bakıcı annelerin ebeveyn rolüne ilişkin kendilik algısı, psikolojik dayanıklılığı ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacı ile yapılmıştır. Araştırmanın evreni İstanbul Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bağlı 0-6 yaş çocuklara hizmet veren kuruluşlarda çalışmakta olan bakıcı anneler olup, örneklem olarak yalnızca 0-6 yaşa hizmet veren kuruluşlarda çalışan bakıcı anneler alınmıştır. İstanbul'da yalnızca 0-6 yaşa hizmet veren iki kuruluş olması nedeni ile bu kuruluşlarda çalışan 115 bakıcı anne ile görüşme yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak, Demografik Bilgi Formu, Ebeveyn Rolüne İlişkin Kendilik Algısı Ölçeği, Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 23 paket programı kullanılarak, t testi, tek yön varyans analizi (One Way ANOVA), pearson korelasyon analizi, sperman rho analizi ve doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; kurum bakımında çalışan ve 0-6 yaş çocuklara bakım hizmeti veren bakıcı annelerin ERKA'nın "yatırım" alt boyutu ile depresyon arasında pozitif yönlü, YPDÖ'nün "gelecek algısı", "aile uyumu", "kendilik algısı", "sosyal yetkinlik" ve "sosyal kaynaklar" alt boyutları ile negatif yönlü ilişki olduğu ve ebeveyn rolüne ilişkin kendilik algısının psikolojik dayanıklılık ve depresyon üzerinde etkisi olmadığı tespit edilmiştir. Eğitim düzeyi arttıkça ERKA'nın "rol dengeleme" alt boyut puanlarının düştüğü, depresyonun ise arttığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kurum Bakımı, Kendilik Algısı, Psikolojik Dayanıklılık, Depresyon

Abstract:
The purpose of this research is to investigate the correlation between the self-perception of the parental role, psychological resilience and depression levels of caregivers who provide care for children in institutional child care homes. The population of this study was the caregiver working in institutions under the Istanbul Provincial Directorate of Family and Social Policies (IASPIM) that provides care services for 0-6 years old children. Therefore the subjects of this study were especially the caregivers working in institutions that provide care services for 0-6 years old children.
As there are only two institutions in Istanbul that provide care services for 0-6 years old children,115 cargivers working in these institutions have been interviewed. As data collection tools, Demographic Information Form, Self-Perception Scale for the Parental Role (SPPR), Psychological Resilience Scale for Adults and Beck Depression Scale were used. The collected data were analyzed by using SPSS 23 package program, t-test, one-way analysis of variance analysis (one way ANOVA), Pearson correlation analysis, spearman rho analysis, and linear regression.
On the basis of the results of this research, it can be concluded that there is a positive correlation between the depression of caregivers who provide care for 0-6 years old children and "Investment" sub-dimension of SPPR. Furthermore, the results show that there is a negative correlation between the depression of caregivers and "Resilience Scale for Adults" "future perception", "family integration", "self-perception", and sub-dimensions of " social resources". Also, The self-perception of parental role has no effect on psychological resilience and depression. Consequently, it was concluded that, depression level increases as education level increases, and SPPR's "role balancing" subscale scores decrase.
Keywords: Institutional care, self-perception, psychological resilience, depression