Akıl ve zeka oyunlarının 60-72 aylık çocuklarda erken okuryazarlık becerilerine etkisinin incelenmesi
The effect of mind games on early literacy skills of chilidren between 60-72 months
Yazar: MELİHA ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM YÜCEL
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma-yazma = Reading-writing ; Oyunlar = Games ; Zeka oyunları = Mind games ; Zihinsel gelişim = Mental development ; Çocuklar = Children ; Çoklu zeka = Multiple intelligence

Özet:
Bu araştırmada akıl ve zeka oyunlarının çocukların erken okuryazarlık becerilerine etkisi incelenmektedir. Araştırmanın evrenini, Bursa İl Merkezinde okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 60-72 aylar arasındaki çocuklar oluşturmaktadır. Bursa İl Merkezi, Nilüfer ilçesinde bulunan MEB'e bağlı özel okul bünyesindeki anasınıfına, Osmangazi ilçesindeki MEB'e bağlı bağımsız anaokuluna ve Osmangazi ilçesindeki MEB'e bağlı ilköğretim okulu bünyesinde bulunan anasınıfına devam eden deney grubunda yer alan 30, kontrol grubunda yer alan 30 çocuk olmak üzere toplam 60 çocuk araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Örneklemi oluşturan çocuklara ön test aşamasında Denver Gelişim Tarama Testi II ve Erken Okuryazarlık Becerileri Değerlendirme Aracı (EOBDA) uygulanmıştır. Üç ayrı okulda bulunan üç farklı deney grubu ile 16 ders (40 dakika) akıl ve zeka oyunları eğitimi verilerek son testte tüm gruplara Denver Gelişim Tarama Testi II ve Erken Okuryazarlık Becerileri Değerlendirme Aracı (EOBDA) uygulanmıştır. Toplanan veriler SPSS paket programı ile analiz edilmiştir. İki grubun karşılaştırılmasında kullanılacak yöntemin belirlenmesi için One-Sample Kolmogorov-Smirnov Testi ile araştırılmıştır. Her bir grubun kendi içerisinde ön test-son test sonuçlarının karşılaştırılmasında Paired Samples t-Test kullanılmıştır. Anlamlılık değeri olarak 0,05 alınmıştır.
Araştırma sonucunda sosyo-demografik değişkenler doğrultusunda deney grubundaki çocukların EOBDA'nın sonuçları incelendiğinde anne eğitim düzeyi, daha önce okul öncesi eğitim alma durumu, okul öncesi eğitime günlük devam şekline göre bazı alt boyutlarda anlamlı ilişki bulunmaktadır. Baba eğitim düzeyine göre anlamlı farklılık bulunmamaktadır. Akıl ve zeka oyunları eğitimi doğrultusunda deney ve kontrol gruplarının son test karşılaştırılmasında yazı farkındalığı ve öyküyü anlama toplam puanlarında anlamlı fark bulunmuştur. Sesbilgisel farkındalık becerileri, görsel eşleştirme ve yazı yazma öncesi becerileri toplam puanlarında çok yüksek anlamlı fark bulunmaktadır.

Abstract:
In this study, the effect of mind and intelligence games on children's early literacy skills is examined. The population of the study consists of children between the ages of 60-72 who attend pre-school education institutions in Bursa City Center. 30 children in the experimental group and 30 children in the control group, attending the kindergarten within the private school affiliated to the Ministry of National Education in Bursa City Center, Nilüfer district, the independent kindergarten under the Ministry of Education in Osmangazi district and the kindergarten under the Ministry of Education in Osmangazi district A total of 60 children constitute the sample of the study. Denver Developmental Screening Test II and Early Literacy Skills Assessment Tool (EOBDA) were applied to the children in the sample. With three different experimental groups in three different schools, 16 lessons (40 minutes) of mind and intelligence games were given training, and the Denver Development Screening Test II and the Early Literacy Skills Assessment Tool (EOBDA) were applied to all groups in the posttest. Collected data were analyzed with SPSS package program. It was investigated with the One-Sample Kolmogorov-Smirnov Test to determine the method to be used in the comparison of the two groups. Paired Samples t-Test was used to compare the pre-test and post-test results of each group. 0.05 was taken as the significance value.
As a result of the research, when the results of EOBDA of the children in the experimental group are examined in line with the socio-demographic variables, there is a significant relationship in some sub-dimensions according to the mother's education level, previous pre-school education status, and daily attendance to preschool education. There is no significant difference according to the education level of the father. In line with the mind and intelligence games training, a significant difference was found in the total scores of print awareness and story comprehension in the posttest comparison of the experimental and control groups. There is a highly significant difference in the total scores of phonological awareness skills, visual matching and pre-writing skills.