Biyoloji öğretmen adaylarının bazı genel biyoloji kavram anlayışlarının incelenmesi
Some general biology of biology teacher candidates examination of concept understandings
Yazar: ÖZGE UZUNHASANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÇAKIR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Başarı düzeyi = Success level ; Bilgi = Information ; Biyoloji = Biology ; Kavram yanılgısı = Misconception ; Mesleki düzey = Occupational level ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma, biyoloji öğretmen adaylarının genel biyoloji konusundaki bilgi düzeylerinin ve kavram yanılgılarının belirlenmesi amacıyla yapıldı. Araştırma kapsamında veri toplamak amacıyla ayrıca "iki aşamalı kavram testi" geliştirildi. Araştırmanın amacına uygun olarak, nicel araştırma modeli kapsamında yer alan tarama modeli kullanıldı. Araştırma verileri beş üniversitenin biyoloji öğretmenliği son sınıfında ve yine aynı üniversitelerce yürütülen pedagojik formasyon kursuna katılan öğrenci ve mezun düzeydeki 296 biyoloji öğretmen adayı üzerinde yapıldı. Araştırmaya katılan öğretmen adaylarının 235'i kız (%79.4) 62'si (%20.6) ise erkektir. Yine araştırma katılanların 57'si (19.3) biyoloji öğretmenliği bölümünde öğrenci, 41'i (13.9) biyoloji bölümünde öğrenci 198'i (%66.9) ise biyoloji bölümünden mezundur. Araştırmacılar tarafından geliştirilen "Genel Biyoloji Kavram Yanılgısı Testi" iki aşamalı ve çoktan seçmelidir. Testin ilk aşamasında öğretmen adaylarının konuyla ilgili bilgi düzeyi, ikinci aşamasında ise kavram yanılgılarını tespit için verdikleri cevapların gerekçeleri soruldu. İki aşamada da doğru cevap verenler biliyor-kavram yanılgıları yok olarak kabul edildi. Diğer ikili cevaplar ve bilmiyorum seçenekleri ise kavram yanılgısı var olarak değerlendirildi. Veri toplama aracı, 2016-2017 eğitim öğretim yılı bahar yarıyılında, Marmara Üniversitesinde bizzat araştırmacı tarafından diğer üniversitelerde ise bölüm öğretim elemanlarından destek alınarak toplandı.
Genel Biyoloji Kavram Yanılgısı Testi sorularına verilen cevaplara göre biyoloji öğretmen adaylarının farklı konularda çok sayıda kavram yanılgısı bulunuyor. Öğretmen adaylarının 20 sorudan aldıkları puan toplamlarının ortalaması 4.4'tür. En yüksek ortalama %50, en düşük ortalama ise % 6.1'dir. Öğretmen adaylarının 11 soruda kavram yanılgısı oranı yüzde 80 üzerindedir. Öğretmen adaylarının en fazla kavram yanılgısına sahip oldukları konular; üreme hormonları, enzimler, protein sentezi, otçul hayvanların anatomisi ve dolaşım sistemidir. En az kavram yanılgısına sahip olunan konular ise enerji metabolizması, hücre ve organizma arasındaki farklılık, hücre solunumu ve fotosentezdir. Biyoloji öğretmen adaylarının çalışma kapsamında tespit edilen sahip oldukları kavram yanılgılarına ilişkin örnekler: Protein sentezi DNA'nın kendini kopyalaması ile başlar (%67.6), bitkiler gündüz fotosentez yapıp, gece solunum yaparlar (%40.5), göz rengini belirleyen genler sadece eşey hücrelerinde aktiftir
(%28.7), tohum canlı olmadığı için solunum ve fotosentez yapamaz (% 22), oksijen karbondioksitten ayrışarak oluşur (%19.3).

Abstract:
This search was conducted to determine biology teacher candidates's knowledge levels and conceptual misconceptions in general biology. The "two-stage concept test" was also developed to collect data within the scope of the research. For the purpose of the study, the screening model included in the quantitative research model was used. The research was conducted on students and graduate-level biology teacher candidates participating in the pedagogical formation course conducted at the same universities in the final year of biology teaching at 5 universities. Teacher candidates participating in research 235 of them were female (79.4%) and 62 of them were male (20.6%). In addition, 57(19.3%) of the participants were students in the biology teacher departmant, 41 (13.9%) of the students in the biology department and 198 (66.9%) of them were graduated from biology department. The "General Biology Misconception Test" developed by the researchers has a two-stage and multiple choice. In the first stage of the test, prospective teachers were tested about the level of knowledge related to the subject, and in the second stage, the reasons for the answers given to determine the conceptual misconceptions were asked. In two stages, those who knew the right answer knew that there were no misconceptions. Other dual answers and I do not know options were evaluated as misconceptions. The data collection tool was collected by the researcher at Marmara University in the spring semester of 2016-2017 academic year and the other lecturers supported by the other universities.
According to the answers given to the General Biolog