Spor yapan ampüte bireylerde fiziksel kondisyon ve izokinetik test parametrelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of physical fitness and isokinetic test parameters of amputee in sports
Yazar: FUNDA AKÜZÜM
Danışman: PROF. DR. SAFİNAZ YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı / Egzersiz Fizyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ampütasyon = Amputation ; Ampütasyon = Amputation ; Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Futbolcular = Football players ; Kondisyon = Condition ; Kondisyon = Condition ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; İzokinetik antrenman = Isokinetic training

Özet:
Çalışma, ampüte bireylerin spora katılımının fiziksel kapasite üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Yaşları 18-45 yıl arasında değişen; Kontrol Grup (sedanter ampüte), (n=11) ve Sporcu Grup (ampüte futbolcu), (n=35) olarak toplam 46 ampüte birey ile çalışıldı.
Katılımcıların skinfold ile vücut kompozisyonları değerlendirildi. Biodeks Stabilite Sistemiyle postüral stabilite, Cybex Humac Norm 2 dinamometreyle 600/sn ve 900/sn açısal hızlarda gövde kas gücü ve dayanıklılık ölçüldü ve değerlendirildi. Breath-by-breath yöntemi kullanılarak kardiyopulmoner performans testi ile aerobik kapasiteleri değerlendirildi. Solunum fonksiyon parametreleri incelendi. Sporcu Grupta, vücut yağ yüzdeleri daha az olmasına rağmen, istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0.05). Triceps, uyluk ve baldır bölgelerinin deri kıvrım kalınlığı Sporcu Grup katılımcılar lehine azalmıştı (p<0.05). Tek ayak, postüral stabilite salınım değerleri Sporcu Grupta anlamlı olarak az bulundu (p<0.05). Sporcu Grup ampütelerin daha yüksek gövde kas kuvvetine ve enduransına sahip oldukları belirlendi (p<0.05). Futbolcu ampüte katılımcıların MVV (%) ve PEF (%) değerleri anlamlı derecede gelişmişti (p<0.05). Kardiyopulmoner performans egzersiz testi sonuçlarına göre; Sporcu Grubun egzersiz sırasında ulaştıkları maksimum kalp hızı ve maksimum sistolik kan basıncı değerleri istatistiksel olarak daha yüksek olduğu saptandı (p<0.05). Sporcu Grup katılımcıların maksimum diyastolik kan basıncı anlamlı olarak azalmıştı (p<0.05). Sporcu Grubun daha uzun süre egzersiz yapabildiği (p<0.05), egzersiz süresince tüketilen oksijen miktarının ve üretilen karbondioksit miktarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu (p<0.05), anaerobik eşik değerdeki ventilasyon ve gaz değişim değerlerinin de yüksek olduğu saptandı (p<0.05). Sonuç olarak, spor yapan ampüte futbolcuların aerobik güç ve kapasitelerinin, gövde kas kuvveti ve dayanıklılıklarının, denge stabilitelerinin, spor yapmayan ampüte bireylere göre, daha gelişmiş olduğu saptandı. Sonuçta ampüte bireylerin spora katılımının fiziksel performans gelişimi üzerinde belirgin pozitif etkileri olduğunu söyleyebiliriz.
Anahtar kelimeler: ampüte, futbol, kondisyon, kardiyopulmoner, izokinetik

Abstract:
This study was designed to investigate the effect of participation in sports on functional capacity of amputees. Ranging from 18 to 45 years; control group (sedantery amputee), (n=11) and sports group (amputee football player), (n=35) a total of 46 amputees were studied. The body composition of the participants were evaluated with skinfold. Postüral stability with Biodex Stability System, trunk muscles strength and endurance with Cybex Humac Norm 2 dynamometer at angular velocities of 600%sec and 900/sec were measured. Aerobic capacities were evaluated by cardiopulmonary performance exercise test with Breath-by-breath method. Pulmonary function parameters were examined. Although the body fat percentage wass less in the sports group, it wasn't statistically significant. The skin fold thickness of the triceps, thigh and calf regions decreased in favor of the participants of the sports group (p<0.05). Single stance postüral stability values were significantly lower in the sports group (p<0.05). Sports Group had higher trunk muscles strength and endurance (p<0.05). MVV (%) and PEF (%) values increased significantly in sports group (p<0.05). According to cardiopulmonary exercise test results; maximum heart rate and maximum systolic blood pressure values were found to be statistically higher in the sports group (p<0.05). Maximum dyastolic blood pressure of the sports group participants decreased significantly (p<0.05). It was found that sports group could exercise longer and carbondioxide output and oxygen consumption were significantly higher during exercise test in sports group (p<0.05). Anaerobic threshold ventilation and gas exchange values were also found to be higher in the sports group (p<0.05).
As a result, it was determined that aerobic capabilities and power, postüral stability and trunk muscles strength, balance stability of sports amputee players were more advanced than non-sport amputees. Ultimately, we can say that disabled person who participates sports regularly has positive effects on the development of physical performance.
Key words: amputee, football, condition, cardiopulmonary, isokinetic