Kas-iskelet ağrısı yakınması olan hastalarda ağrı algısının yaşam kalitesi ve depresif belirtiler üzerindeki etkisi
The impact of pain perception on the quality of life and depressive symptoms in patients with musculoskeletal pain
Yazar: FATMA TEZCAN
Danışman: PROF. DR. AYFER GEMALMAZ
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Ağrı algısı = Pain perception ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Kas-iskelet ağrısı = Musculoskeletal pain ; Kas-iskelet hastalıkları = Musculoskeletal diseases ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç:  Kas-iskelet ağrısının seyri, şiddeti ve sağaltıma yanıtı her bireyde farklılık göstermektedir. Bu farklılıkların ortaya konulup sağaltımda başarının artırılmasında; hem ağrıyı ortaya çıkaran, hem de iyileşme süresini uzatan nedenler araştırılmalı, organik nedenler kadar psikososyal özellikler de incelenmelidir. Bu bağlamda çalışmamızda; Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon polikliniğine kas-iskelet ağrısıyla başvuran hastalarda ağrı süresi ve ağrı algısının sosyodemografik özellikler, yaşam kalitesi, depresyon ve anksiyete düzeyiyle ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Yöntem:   Kas-iskelet ağrısı olan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 302 hasta, sosyodemografik bilgi ve klinik görüşme formu, Görsel Analog Skala (GAS), Hastane Anksiyete ve Depresyon (HAD) Ölçeği, Kısa Form-36 Sağlık Taraması (SF-36) ile değerlendirildi. Verilerin analizinde bir istatistik programı kullanıldı. Tanımlayıcı analizlerde yüzdeler, ortalama ve standart sapma (SS) ile ortanca gibi değerler kullanıldı. Normal dağılıma uyan verilerin analizleri için T-testi ve Pearson Korelasyon testi; uymayanlar için Spearman Korelasyon ve Mann-Whitney U testleri; nominal veriler için gruplar arası karşılaştırmalarda Ki-kare testi, bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkisini belirlemek için korelasyon analizi ve anlamlı bulunan veriler için de logistik regresyon analizi yapıldı. Anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edildi.	
Bulgular: Katılımcıların 212'si (%70,2) kadın, 90'ı (%29,8) erkek ve yaş ortalaması 48,5±15,1 yıl (18-86 yaş arası, ortancası 49) idi. Katılımcıların GAS skoruna göre ağrı algısı ortalaması 7,7±1,8 idi ve %73,5'inin ağrı algıları yüksekti. Ağrı süresi ortalaması 6,7±9,02 yıldı ve %41,7'sinin ağrı süresi 5 yıl ve üstündeydi. Katılımcıların %87,7'sinde birden fazla bölgede ağrısı mevcuttu ve bel ağrısı en sık gözlenen ağrıydı. SF-36 ile değerlendirilen fiziksel yaşam kalitesi ortalaması 42,9±22,6, mental yaşam kalitesi ortalaması 50,5±23,4 idi. Hastaların HAD ölçeğiyle değerlendirilen anksiyete ve depresyon riski puan ortalaması anksiyete için 8,1±5,3, depresyon için 6±5,2 idi. Katılımcıların %37,7'sinin (114 kişi) HAD anksiyete alt ölçeği puanı 10 ve üzerinde olup anksiyete riski yüksekken; %37,4'ünün (113 kişi) HAD depresyon alt ölçeği puanı 7 ve üzerinde olup depresyon riski yüksekti. Yaş ve çocuk sayısı arttkça, kadın cinsiyette, ev hanımı ve emeklilerde ve mesleğinden memnun olmayanlarda ağrı süresi artmaktaydı. Eğitim düzeyi düştükçe ağrı algısı artmaktaydı ve ağrı algısı yüksek olanlarda fiziksel yaşam kalitesi düşüktü. Ağrı algısı ve ağrı süresi ile ilişkili faktörlerin regresyon analizinde fiziksel yaşam kalitesinin düşük olmasının ağrı algısını artırdığı ve ağrı süresini uzattığı saptandı. 
Sonuç:    Bu sonuçlara dayanarak kas-iskelet ağrısı tedavi başarısını artırmak için; yaşam kalitesi, anksiyete ve depresyon riski değerlendirilerek tedavi amaçlarına yaşam kalitesinin artırılması, depresyon ve anksiyetenin tedavisi eklenmeli, psikososyal etkenler değerlendirilerek değiştirilebilir risk faktörlerine gerekli müdahaleler yapılmalıdır.
Anahtar kelimeler: Kas-iskelet ağrısı, yaşam kalitesi, anksiyete, depresyon

Abstract:
Introduction: The course, severity and treatment response of the musculoskeletal pain varies in each individual. In promoting these differences and increasing the success in treatment, the causes that both reveal the pain and prolong the healing period should be investigated and the psychosocial properties as well as the organic causes should be investigated. In this context; The aim of this study was to investigate the relationship of pain perception to sociodemographic characteristics, quality of life, depression and anxiety level in patients admitted to Adnan Menderes University Medical Faculty Physical Therapy and Rehabilitation outpatient clinic with musculoskeletal pain.
Materials and Methods: A total of 302 patients with musculoskeletal pain who agreed to participate in the study were evaluated with sociodemographic and clinical interview form, Visual Analogue Scale (GAS), Hospital Anxiety and Depression (HAD) Scale, Short Form-36 Health Screening (SF-36). A statistical program was used to analyze the data. In descriptive analyzes, percentages, mean and standard deviation (SS) and median values were used. T-test and Pearson Correlation test for the analysis of data that conforms to normal distribution; Spearman Correlation and Mann-Whitney U tests for those who do not; The chi-square test was used for the comparison between the groups and the correlation analysis was used to determine the effect of the independent variables on the dependent variable and the logistic regression analysis for the significant data. Significance level was accepted as 0.05.
Results: Of the participants, 212 (70.2%) were female and 90 (29.8%) were male and the mean age was 48.5 ± 15.1 years (range 18-86 years, median 49 years). The mean pain perception of the participants according to VAS was 7.7 ± 1.8, and 73.5% of the patients had a higher pain perception. The mean duration of pain was 6,7 ± 9,02 years and 41,7% of the pain duration was 5 years and over. 87.7% of the participants had pain in more than one area and low back pain was the most common pain. The mean physical quality of life assessed by SF-36 was 42.9 ± 22.6, and the mean mental quality of life was 50.5 ± 23.4. The mean anxiety and depression risk scores of the patients were 8.1 ± 5.3 for anxiety and 6 ± 5.2 for depression. 37.7% (114 people) of the participants had HAD anxiety scores of 10 or more and anxiety risk was high; 37.4% (113 people) had HAD depression subscale score of 7 and over and had a high risk of depression. As the age and number of children increased, the duration of pain increased in women, housewives and retirees and those who were not satisfied with their profession. As the level of education decreased, the perception of pain increased and the physical quality of life was low in those with high pain perception. Regression analysis of the factors related to pain perception and duration of pain showed that the low quality of physical life increased the pain perception and prolonged the duration of pain.
Conclusions: Based on these results, musculoskeletal pain treatment to improve the success; by evaluating the quality of life, anxiety and depression risk, improvement of quality of life, depression and anxiety treatment should be added for treatment purposes, psychosocial factors should be assessed and necessary interventions should be made to changeable risk factors.
Key words: musculoskeletal pain, quality of life, anxiety, depression