Ağır metal stresinin yemlik soya (Glycine max L.)'da bitki gelişimi ve fizyolojisi üzerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effect of heavy metal stress on plant development and physiology in forage soybean (Glycine max L.)
Yazar: GÖNÜL KOÇAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP GÜL
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Çayır Mera ve Yem Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ağır metaller = Heavy metals ; Fitoremediasyon = Phytoremediation ; Kadmiyum = Cadmium ; Kurşun = Lead ; Soya = Soybean

Özet:
Bu çalışma, dünyada ve ülkemizde önemi hızla artan ve önemli bir baklagil yem bitkisi olan soya (Glycine max L.)'da farklı konsantrasyonlarda kadmiyum ve kurşun uygulamalarının fizyolojik ve morfolojik parametreler üzerinden tolerans seviyesini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Deneme Atatürk Üniversitesi Bitkisel Üretim Uygulama ve Araştırma Merkezi seralarında yürütülmüştür. Bitkisel materyal olarak yemlik soya (Glycine max L.)'nın Yeşilsoy çeşidi kullanılmıştır. Deneme; Kadmiyum (CdSO4.8H2O) 3 doz (100, 200 ve 300 mg/kg), kurşun (PbNO3) 3 doz (1000, 2000 ve 3000 mg/kg) ve 1 kontrol grubu (hiçbir uygulama yapılmayan), olmak üzere 7 uygulama, 3 tekerrür ve her tekerrürden 5 saksı olacak şekilde toplamda 105 saksıda tesadüf parselleri deneme deseninde yürütülmüştür. Ağır metal uygulamalarının bitki gelişimi (fide boyu, gövde çapı, taze ve kuru ağırlık vb.),  fizyolojik özellikler(doku oransal su içeriği, doku elektrik iletkenliği) ve biyokimyasal parametreler (klorofil miktarı, süperoksit distumaz (SOD), katalaz (CAT), peroksidaz (POD) enzim aktiviteleri vb.) üzerinde ki etkileri incelenmiştir. Tüm uygulamalar bütün parametreler üzerinde kontrol grubuna kıyasla olumsuz etkide bulunmuşlardır. Uygulanan en yüksek konsantrasyonlarda gelişme geriliği yaşanmış ancak bitki ölümleri görülmemiştir. Kurşun metalinin kadmiyum metalinden daha toksik olduğu bilinmesine rağmen, çalışmamızda her iki metalin en yüksek dozunun uygulandığı bitkilerin yaş ağırlık değerleri aynı istatistik grubu içerisinde yer almışlardır

Abstract:
This study was carried out to determine the tolerance level of cadmium and lead applications at different concentrations on physiological and morphological parameters in soybean (Glycine max), which is an important legume forage crop, whose importance is increasing rapidly in the world and in our country. The experiment was carried out in Atatürk University Plant Production Application and Research Center greenhouses. Forage soybean (Glycine max L.) Yeşilsoy variety was used as plant material. Attempt; Cadmium (CdSO4.8H2O) 3 doses (100, 200 and 300 mg/kg), lead (PbNO3) 3 doses (1000, 2000 and 3000 mg/kg) and 1 control group (no application), 7 application was carried out in a randomized plot design with 3 replications and 5 pots from each replication, in a total of 105 pots, plant growth (seedling height, stem diameter, fresh and dry weight etc.), physiological properties (tissue proportional water content, tissue electrical conductivity) and biochemical parameters (chlorophyll amount, superoxide distumase (SOD), catalase (CAT), peroxidase (POD) enzyme activities, etc.) were investigated. All applications had a negative effect on all parameters compared to the control group. Growth retardation was experienced at the highest applied concentrations, but plant deaths were not observed.Although lead metal is known to be more toxic than cadmium metal, in our study, the lice in which the highest dose of both metals were applied The wet weight values of the pantry were included in the same statistical group.