Orta Anadolu bölgesinde patateslerde zararlı Streptomyces türlerinin tespiti ve önemli patates çeşitlerinin yaygın olan türe karşı reaksiyonlarının belirlenmesi
Determination of Streptomyces species harmful on potatoes in Central Anatolia region and reactions of major potato cultivars against common species
Yazar: AYNUR KARAHAN
Danışman: PROF.DR. ZEKAİ KATIRCIOĞLU
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZETDoktora TeziORTA ANADOLU BÖLGES NDE PATATESLERDE ZARARLI STREPTOMYCESTÜRLER N N TESP T VE ÖNEML PATATES ÇEŞ TLER N N YAYGIN OLANTÜRE KARŞI REAKS YONLARININ BEL RLENMESAynur KARAHANAnkara ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüBitki Koruma Anabilim DalıDanışman: Prof. Dr. Y. Zekai KATIRCIOĞLUAfyon, Bolu, Nevşehir ve Niğde illeri patates ekiliş alanları Streptomyces türleri yönünden2002 ve 2003 yıllarında incelenmiştir. Bu çalışma kapsamında, morfolojik ve fizyolojiközellikleri ve aynı zamanda belirti tipleri de kullanılarak, patates yumruları üzerindekilezyonlardan izole edilen Streptomyces türlerinin tanısı yapılmıştır. Yaprak-tomurcukçeliklerinden üretilen patates mini yumruları, izolatların patojenisitelerinin ve yaygın türekarşı patates çeşitlerinin reaksiyonlarının belirlenmesinde kullanılmıştır.Kabarık, çukur, yıldız benzeri ve ağ şeklinde belirtiler gösteren 197 patates yumru örneğiAfyon, Bolu, Nevşehir ve Niğde illerindeki patates tarlalarından toplanmıştır. Buyumrulardan yapılan izolasyonlar sonucu, 160 izolat elde edilmiştir.Patates mini yumruları üzerinde 48 izolat patojen olarak tespit edilmiştir. Kırksekiz izolatınmorfolojik ve fizyolojik karakterizasyonu yapılmış ve bu sonuçlara göre izolatlar 6 grubaayrılmıştır. Kırksekiz izolatın 29'u Streptomyces scabies olarak tanılanmıştır. zolatların ikitanesinin Streptomyces reticuliscabiei ve birinin de Streptomyces turgidiscabies olaraktanısı yapılmıştır. Onaltı tanesinin ise tür bazında tanısı yapılamamıştır.En virülent izolat olarak belirlenen ve S. scabies olarak tanısı yapılan St-83 nolu izolat, OrtaAnadolu Bölgesi' nde yaygın olarak üretimi yapılan patates çeşitlerine inokule edilmiş vebunların reaksiyonları belirlenmiştir. Çeşit reaksiyonları sonucunda, Granola yüksekdayanıklı olarak bulunmuştur. Bunun yanında Marfona ve Agria ise hassas olarakbelirlenmiştir.2006, 91 sayfaAnahtar Kelimeler: Streptomyces türleri, patates, Orta Anadolu, patates çeşitleri, çeşitreaksiyonui

Abstract:
ABSTRACTPh. D. ThesisDETERMINATION OF STREPTOMYCES SPECIES HARMFUL ON POTATOESIN CENTRAL ANATOLIA REGION AND REACTIONS OF MAJOR POTATOCULTIVARS AGAINST COMMON SPECIESAynur KARAHANAnkara UniversityGraduate School of Natural and Applied SciencesDepartment of Plant ProtectionSupervisor: Prof. Dr. Y. Zekai KATIRCIOĞLUStreptomyces species were searched on potato growing areas of Afyon, Bolu, Nevşehir andNiğde provinces in 2002 and 2003. Streptomyces species isolated from the lesions on potatotubers were identified in this study by using morphological and physiological properties andalso lesion types. Potato mini tubers produced from leaf-bud cuttings were used todetermine the pathogenicity of isolates and reactions of potato cultivars against the commonspecies.Hundred and ninety seven potato tuber samples having erumpent, deep, star-like and nettedscab symptoms were collected from potato fields in Afyon, Bolu, Nevşehir and Niğdeprovinces. As a result of isolation from these tubers, 160 isolates were obtained.Forty eight isolates were found pathogenic on potato mini tubers. Morphological andphysiological characterisation of 48 isolates were done and, according to these results, 48isolates were divided into 6 different groups. Twenty nine out of 48 isolates were identifiedas Streptomyces scabies. Two of them were identified as Streptomyces reticuliscabiei andone of them was identified as Streptomyces turgidiscabies. Sixteen of them could not beidentified on species base.Isolate no St-83 which has been found as the most virulent and identified as S. scabies wasinoculated commonly produced potato cultivars in Central Anatolia and the reactions ofcultivars were determined. As a result of cultivar reaction tests, Granola was found to behighly resistant. On the other hand, Marfona and Agria were found to be highly susceptible.2006, 91 pagesKey Words: Streptomyces species, potato, Central Anatolia, potato cultivars, cultivarreactionii