Türkiye'de Anneler Günü'nde yayınlanan reklam fotograflarında annelik imgesinin değişimi (1955-1997)
The Change of motherhood image in the photographs published in Mother's Day in Turkey (1955-1997)
Yazar: GÜLSEREN ŞENDUR ATABEK
Danışman: PROF. DR. SEÇİL BÜKER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Güzel Sanatlar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Reklamcılık = Advertising ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Anneler Günü = Mother's Day ; Fotoğraf = Photograph ; Reklam fotoğrafçılığı = Advertisement photography ; Reklamlar = Advertisements ; İmge = Image

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, Türkiye'de 1955 yılından itibaren kutlanmaya başlanan Anneler Günü'nde yayınlanan reklam fotoğraflarında annelik imgesinin değişimini ele almaktır. Bu bağlamda öncelikle tarihsel olarak annelik kavramı, bu kavrama yüklenen anlamlar ve Türk toplumsal yasanımda annelik olgusu ele alınmıştır. Daha sonra Hürriyet ve Cumhuriyet gazeteleri ile Aktüel ve Hayat dergilerinde, Anneler Günü'nde yayınlanan reklam fotoğraflarının çözümlemesi yapılmıştır. Bu çalışmada toplam 192 reklam fotoğrafı değerlendirilmeye alınmış ve bunlar öncelikle niceliksel olarak çözümlenmiştir. Daha sonra yargısal örneklemle genel toplam içinden seçilen 33 reklam fotoğrafı, göstergebilimseL, anlambilimsel ve tarihsel-hermönetik yaklaşımlarla niteliksel açıdan çözümlenmiştir. Varılan sonuç, Anneler Günü reklam fotoğraflarında yaratılan annelik imgesinin, Türkiye'nin toplumsal yapışma ve bu yapının değişim sürecine paralel olarak, bir değer karmaşasını yansıtmasıdır. Bu reklam fotoğraflarındaki annelik imgesi, annenin modern görünümüne karşın, ailede cinsel rollerin oldukça geleneksel bir yapıda sürdüğünü göstermektedir. 1955-1980 yıllan arasında annelik imgesi "Hürriyet Gazetesi Anneler Günü Annesf'nde simgeleşen, "modern" ancak cinsel kimliğinden arındırılmış bir anneye göndermede bulunmaktadır. 1980'den itibaren başlayan ve 1990'h yıllarda daha da belirginleşen sosyo-ekonomik değişimlere paralel olarak ortaya çıkan annelik imgesi ise, dişiliğini ortaya koyan, tüketimden kaçınmayan "ileri modernist" bir anneye göndermekte bulunmaktadır.

Abstract:
The purpose of this thesis is to examine the change of motherhood image in published advertising photographs for Mother's Day which has been celebrated in Turkey since 1955. For this, motherhood in historical perspective, meanings attributed to motherhood and motherhood in Turkish social life are investigated. Then, Mother's Day advertising photographs published in daily newspapers Hürriyet and Cumhuriyet and popular periodicals Aktüel and Hayat, are analysed. This study initially evaluated 192 photographs in total and these are analysed quantitatively. Then, 33 photographs are selected as representative samples, and analysed qualitatively with the use of semiotic, semantic and historical-hermeneutic approaches. It is concluded that motherhood image created in Mother's Day advertising photographs reflects the value conflicts in parallel to the process of change of Turkey's social structure. The motherhood images in these photographs reveal that, contrary to the modern appearances of mothers, sexual roles in the family continue in quite traditional manners. Motherhood image between 1955 and 1980, as symbolised by the Mother's Day Mother of Hürriyet newspaper, refers to a mother who is "modem" but purified from her sexual identity. Motherhood image which emerged in parallel to the changes started in 1980's and clearly became evident in 1990's, however, refers to a "high modernist" mother who exhibits her femininity and who doesn't restrict herself from consumption.