Liman tesislerinin güvenlik performansının bulanık mantık yöntemiyle ölçülmesi: Bir liman uygulaması
Measuring security performance of port facilities with using fuzzy logic: A case study of a port
Yazar: MUAMMER NURDUHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BARIŞ KULEYİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Denizcilikte Emniyet, Güvenlik ve Çevre Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Denizcilik = Marine ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Deniz işletmeciliği = Maritime business ; Güvenlik = Security ; Güvenlik denetimi = Safety control ; Güvenlik hizmetleri = Security services ; Limanlar = Ports ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Liman tesisleri ulusal ve uluslararası ticaretin devamlılığı için büyük önem arz etmektedir. Dünya ticaretinin hacim bakımından %80'inin denizyolu vasıtasıyla taşınıyor olduğu göz önünde bulundurulduğunda denizyolu taşımacılığının düğüm noktaları olan liman tesislerinin önemi daha iyi anlaşılmaktadır. Ancak gittikçe artan yük dolaşımı denetim zafiyetlerine neden olmuş ve beraberinde güvenlik sorunlarını getirmiştir.  Bu doğrultuda gemi ve liman tesislerinde güvenliğin sağlanması amacıyla IMO tarafından 2002 yılında ISPS Kod yayınlanmıştır. ISPS Kod ile gemi ve liman tesislerinde yürütülecek güvenlik faaliyetleriyle ilgili belirli standartlar getirilmiştir. Ancak, getirilen bu yükümlülüklerin liman tesisleri tarafından ne ölçüde gerçekleştirildiği nicel bir şekilde ölçülememektedir.  
Araştırmanın amacı, liman tesislerinde yürütülen güvenlik faaliyetlerinin performansını nicel bir yöntem olan bulanık mantık yöntemiyle ölçmektir. Bu amaç doğrultusunda liman tesislerinde yürütülen güvenlik faaliyetlerini içeren veri toplama araçları oluşturulmuş ve bu anketler önce analitik hiyerarşi süreci yöntemiyle daha sonra da bulanık mantık yöntemi kullanılarak bir liman tesisinde uygulanmıştır. Analitik hiyerarşi yöntemiyle liman tesisleri için hangi güvenlik faaliyetinin ne ölçüde önemli olduğu belirlenmiş, bulanık mantık yöntemiyle de liman tesisinin güvenlik performansı sayısal olarak ifade edilmiştir. 
      Araştırma sonucunda uygulamanın yapıldığı liman tesisi için en önemli beş kriter sırasıyla; "Güvenlik Olaylarına Müdahale", "LTGP'nin Düzeltilmesi", "Liman Tesisinin Görüntülenmesi", "Farklı Seviyelerde Deklarasyon", "Onaya Göre Deklarasyon" ve "Riskli Gemilerde Deklarasyon" olarak belirlenmiştir. Liman tesisinin güvenlik performansının ise 100 üzerinden 53,25 ile "Ne İyi Ne Kötü" sınıfında olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Port facilities are crucial for continuity of national and international trade. Considering that 80 per cent of global trade by volume are carried by sea, the importance of port facilities as vital points of maritime transportation can be seen clearly. However, increase in circulation of goods results with lack of inspection and security problems. 
ISPS Code was released by IMO in 2002, for ensuring security for ships and port facilities. ISPS Code has some standards for implementing security activities at ships and port facilities. However, there is no quantitative method for determining whether port facilities are performing these standards properly. 
The main objective of this research is measuring performance of security activities performing at port facilities by using fuzzy logic. In accordance with this purpose, two questionnaries which consist of security activities of port facilities were developed and these questionnarries were used at a port facility for performing analytical hierarchy process and fuzzy logic. Analytical hierarchy process was used for determining priority degrees of port activities and fuzzy logic was used for measuring security performance of port facility quantitatively.  
The results of the research were showed that the most important criteria of port facilities are "Procedures for Responding to Security Incidents", "Amendment of PFSP", "Monitoring Port Facility", "Declaration of Security for Different Level", "Declaration of Security for Approved Level", "Declaration of Security for Risky Ships". Security performance of port facility was determined as 53,25 on the scale of 100 which means performance is on "Tolerable" class.