Diyabetik ayak ülseri tanısı ile izlenen hastalarda diyabet öz bakım aktivitelerinin incelenmesi
Investigation of diabetes self-CARE activities in patients followed up with diabetic foot ulcer diagnosis
Yazar: ÖMER FARUK ATALAY
Danışman: PROF. DR. SEVGİ KIZILCI ÖZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ayak = Foot ; Ayak hastalıkları = Foot diseases ; Ayak ülseri = Foot ulcer ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik ayak = Diabetic foot ; Özbakım = Self-care

Özet:
Bu çalışma, diyabetik ayak ülseri tanısı ile polikliniğe başvuruda bulunan hastaların, diyabet öz bakım aktivitelerinin değerlendirilmesi amacıyla; bir şehir hastanesinde, 22 Nisan-31 Mayıs tarihleri arasında diyabetik yara polikliniğine başvuru yapan 150 hasta ile yapılmıştır. Veri toplama araçları olarak, hasta tanıtım formu ve diyabet öz bakım aktiviteleri anketi-DÖBA kullanılmıştır. Veriler, hastalara bilgilendirilmiş olur formu imzalatılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız örneklem t testi, kruskal wallis ve mann whitney U Testi kullanılmıştır. Veriler %5 hata payı ile test edilmiştir.
Hastaların yaşı ile diyet ve ayak bakımı puanları arasında negatif yönde zayıf derecede anlamlı bir ilişkinin olduğu saptanmıştır (p<0,05). Kadınların diyet puan ortalamasının erkeklere göre anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edilmiştir (p=0,002). Bekarların diyet ve ayak bakımı puan ortalamalarının evli kişilere göre anlamlı derecede yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Çalışan hastaların diyet, egzersiz ve ayak bakımı puan ortalamaları emekli olan ve çalışmayan hastalara göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Öz bakımını gerçekleştirmede aile bireylerinden yardım almayan hastaların, egzersiz puan ortalaması anlamlı derecede yüksek olduğu bulunmuştur (p=0,003). Diyabet eğitimi alan hastaların, diyet ve ayak bakımı puan ortalamaları anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Diyabet hemşiresinin takip ettiği hastaların, kan şekeri testi ve ayak bakımı puan ortalamalarının anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05).
Diyabetli bireylerde diyabetik ayak ülseri oluşmaması için gerekli olan kan şekeri regülasyonu ve ayak bakımlarının sağlanabilmesi için hastaların diyabet tanısı aldığı günden itibaren diyabet hemşiresinin izlemine girmelidir. Bunun sağlanabilmesi için yeni stratejiler planlanmalıdır.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the diabetes self-care activities of patients who applied to the outpatient clinic with the diagnosis of diabetic foot ulcer; The study was conducted with 150 patients who applied to the diabetic wound outpatient clinic in a city hospital between April 22 and May 31. Patient identification form and diabetes self-care activities questionnaire-PCA were used as data collection tools. The data were collected by face-to-face interview method by having the patients sign an informed consent form. Independent sample t test, Kruskal Wallis and Mann Whitney U Test were used to evaluate the data. Data were tested with a 5% margin of error.
It was found that there was a negative and weakly significant relationship between the age of the patients and their diet and foot care scores (p<0.05). It was determined that the mean diet score of women was significantly higher than that of men (p=0.002). It was found that the diet and foot care mean scores of singles were significantly higher than those of married people (p<0.05). Diet, exercise and foot care mean scores of working patients were found to be significantly higher than retired and non-working patients (p<0.05). It was found that the mean exercise score of the patients who did not receive help from their family members in performing their self-care was significantly higher (p=0.003). It was determined that the diet and foot care mean scores of the patients who received diabetes education were significantly higher (p<0.05). It was determined that the blood glucose test and foot care mean scores of the patients followed by the diabetes nurse were significantly higher (p<0.05).
In order to provide the necessary blood sugar regulation and foot care in order to prevent diabetic foot ulcers in individuals with diabetes, patients should be followed up by a diabetes nurse from the day they are diagnosed with diabetes. In order to achieve this, new strategies must be planned.