Kars yöresinde atık yapan ineklerin çeşitli örneklerinden brucella etkenlerinin kültürel, epidemiyolojik ve moleküler yöntemlerle araştırılması
Investigation of brucella species from various samples of cattle with abortion in Kars region by cultural, molecular and epidemiological methods
Yazar: FATİH BÜYÜK
Danışman: PROF. DR. MİTAT ŞAHİN
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Mikrobiyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Brusella = Brucella ; Bruselloz = Brucellosis ; Epidemiyolojik faktörler = Epidemiologic factors ; Fetüs = Fetus ; Kars = Kars ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Süt = Milk ; Sığırlar = Cattles ; Vajinal smirler = Vaginal smears ; İnekler = Cows

Özet:
Bu çalışmada, Kars yöresinde atık yapan ineklerden alınan çeşitli örneklerden Brucella etkenlerinin bakteriyolojik, epidemiyolojik ve moleküler yöntemlerle araştırılması amaçlandı. Bu amaçla brusellozise karşı aşılanmamış ve atık yapan 381 inekten alınan 265 süt, 261 vajinal sıvap ve 97 fötus doku örneği olmak üzere toplam 623 örnek incelendi. Bakteriyolojik inceleme sonucunda 265 süt örneğinin 41 (%15,47)'inden ve 261 vajinal sıvap örneğinin 25 (%9,57)'inden ve 97 atık fötus örneğinin 40 (41,23)'ından olmak üzere toplam 106 (%17,01) örnekten Brucella spp. izolasyonu yapıldı. İzolatların 105 (%99,05)'i B. abortus ve 1 (%0,94)'i B. melitensis olarak identifiye edildi. İzolatların tümü saha suşu olarak saptandı. B. abortus izolatının 92 (%87,61)'si B. abortus biyotip 3, 2 (%1,90)'si B. abortus biyotip 6, 2 (%1,90)'si B. abortus biyotip 9 ve 1 (%0,95)'i B. abortus biyotip 1 olarak tiplendirildi. Atık fötus doku örneğinden izole edilen 1 adet B. melitensis suşu ise B. melitensis biyotip 3 olarak tiplendirildi. B. abortus olarak identifiye edilen 8 suş klasik yöntemlerle biyotiplendirilemedi ve atipik B. abortus olarak belirlendi. Cins spesifik PCR sonucunda tüm izolatlarda 250 bp bant gözlendiğinden tamamı Brucella spp. olarak teyit edildi. Brucella tür spesifik PCR sonucunda 105 izolat 650, 450 ve 305 bp boyutunda 3 farklı bant profili vererek B. abortus ve bir izolat 650 ve 360 bp boyutunda iki bant profili vererek B. melitensis olarak saptandı.Çalışmada Brucella ile enfekte sürülerde olguların epidemiyolojik ve klinik özellikleri de değerlendirildi. İneklerin ırk, yaş ve gebelik sayısı, önceki yıllara ait gebelik durumları, atığın meydana geldiği gebelik dönemi, aşılamanın yapılıp yapılmadığı, tohumlama şekli, ortak boğa kullanımı ve koyun varlığı gibi enfeksiyona neden olabilecek predispoze faktörlerin yanı sıra atık yapan ineklerde klinik bulgular ve atık fötusa ait klinik ve makroskobik bulgular incelendi. Sayılan bu epidemiyolojik faktörler ile brusellozisin görülme sıklığı arasında ki ilişkiler istatistiksel olarak önemli bulundu. Atık olgularında inek ve atık fötustaki klasik brusellozis tablosuna benzer klinik ve patolojik belirtilere rastlandı.Araştırma sonucunda atık yapan ineklerin fötus ve yavru zarlarının Brucella etkenleri ile yoğun bir şekilde enfekte olduğu ve bu hayvanların süt ve vajinal akıntıları ile bu etkenleri önemli miktarda ve uzun süre saçtıkları saptandı. Bu çalışmanın hem hayvan epidemileri hem de insan brusellozis olguları için önem arzeden enfeksiyon kaynaklarının belirlenmesi bakımından faydalı olacağı düşünülmektedir. Suşların tip tayinin yapılması hastalığın kontrol ve eradikasyonuna katkıda bulunacak epidemiyolojik çalışmalara ışık tutacaktır. Ayrıca hastalığa neden olacak olası risk faktörlerinin ve atık olgularının klinik özelliklerinin belirlenmesi ile bulaşmanın önleneceği ve koruma ve kontrol çalışmalarına katkı sağlanacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed that investigation of Brucella agents from various samples obtained from aborted cattle in Kars province by bacteriological, epidemiological and molecular methods. For this purpose, total 623 samples as 265 milk, 261 vaginal swap and 97 tissue samples of aborted foetuses were obtained from 381 cattles that were aborted and not vaccinated against to brucellosis were examined. As the result of bacteriological examination, Brucella spp. were isolated from total of 106 (%17,01) samples as 41 (%15,47) out of 265 milk samples, 25 (%9,57) out of 261 vaginal swap samples and 40 (41,23) out of 97 aborted foetus samples. Of isolates 105 (%99,05) and 1 (%0,94) were identified as B. abortus and B. melitensis, respectively. All of the isolates were detected as field strains. Of the 105 B. abortus isolates, 92 (%87,61), 2 (%1,90), 2 (%1,90), 1 (%0,95) were typed as B. abortus biotype 3, B. abortus biotype 6, B. abortus biotype 9 and B. abortus biotype 1, respectively. One B. melitensis isolate that was isolated from aborted foetus tissue was typed as B. melitensis biotyp 3. Eight strains that were identified as B. abortus couldn?t biotyped by classical methods and they were detected as atypical B. abortus. As the result of genus-spesific PCR, all of isolates were confirmed as Brucella spp. based on observation of 250 bp gene fragment. As the result of Brucella species-specific PCR, 105 isolates were identified as B. abortus and one isolate was identified as B. melitensis based on three different band profiles as 650, 450 and 305 bp and two different band profiles as 650 and 360 bp, respectively.In this study clinical and epidemiological features of cases were evaluated. As well as prodispose factors like race, age, pregnancy number, pregnancy situations belong to previous years, pregnancy terms in that abort was occured, vaccination, type of insemination, common using of bulls and present of sheep, clinical findings of aborted cattle and clinical and macroscopic findings of aborted foetus were examined. Associations between these epidemiological factors and occurence of brucellosis were found important in terms of istatistical. In aborted cases, clinical and pathological signs like classical brucellosis in cattle and foetus were observed.As the result of research, it was established that aborted foetus and fetal membranes were infected with Brucella agents intensively and they deliver these agents through their milk and vaginal discharge significant amount and for a long time. It is thought that the study will be usefull for determination of infection sources have importance both animal epidemy and human brucellosis cases. Typing of strains will shed light on epidemiological researches that contributes to control and eradication of disease. In addition, it is thought that determination of probable risk factors and aborted cases clinical features will prevent of transmission and contribute to protection and control studies.