Genç yetişkinlerde algılanan ebeveyn tutumlarının kaygılı kararsız bağlanma stili ve kaygı düzeyi üzerindeki rolü
The role of perceived parental attitudes on anxious-ambivalent attachment style and anxiety level in young adult
Yazar: SILANUR SÖKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH BAL
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Ebeveyn tutumları bireylerin yaşamlarının her alanında önemli bir etkiye sahiptir. Bireylerin algıladıkları ebeveyn tutumlarını anlamlandırıyor olmaları kişilik gelişimi, sosyal gelişim ve partner ilişkileri gibi süreçleri olumlu yönde etkileyeceği düşünülmektedir. Bu sebeple bu çalışmada ebeveyn tutumlarının bireylerin yaşamında önemli bir yeri olan bağlanma stilleri ve kaygı düzeylerine olan etkisini incelemek amaçlanmıştır. 
Bu araştırmada, algılanan ebeveyn tutumlarının kaygılı kararsız bağlanma stili ve kaygı düzeyi üzerindeki etkisi incelenmiştir. 20-30 yaş aralığında ki 396 genç yetişkine, katılımcıların kişisel bilgileri için sosyodemografik form, algıladıkları ebeveyn tutumları için kısaltılmış algılanan ebeveyn tutumları ölçeği-çocuk formu, bağlanma stilleri için üç boyutlu bağlanma stilleri ölçeği ve kaygı düzeyleri için Beck kaygı envanteri uygulanmıştır.
 Ebeveyn tutumları aşırı koruyucu, duygusal sıcaklık ve reddedici olarak üç ana başlıkta; bağlanma stilleri güvenli bağlanma, kaçınan bağlanma ve kaygılı kararsız bağlanma olarak üç ana başlıkta incelenmektedir.
 Yapılan korelasyon analizi sonucunda anne aşırı koruyucu tutum ile beck kaygı ve kaygılı kararsız bağlanma stili arasında ve anne reddedici tutum ile beck kaygı ve kaygılı kararsız bağlanma stili arasında pozitif düzeyde bir ilişki bulunurken anne duygusal sıcaklık ile beck kaygı ve kaygılı kararsız bağlanma stili arasında negatif düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Baba aşırı koruyucu tutum ile beck kaygı ve kaygılı kararsız bağlanma stili arasında ve baba reddedici tutum ile beck kaygı ve kaygılı kararsız bağlanma stili arasında pozitif düzeyde bir ilişki bulunurken, baba duygusal sıcaklık ile kaygı ve kaygılı kararsız bağlanma stili arasında negatif düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Annenin çocuklarına karşı aşırı koruyucu ve reddedici tutumu kaygı düzeyini arttırırken anneden algılanan duygusal sıcaklık tutumu kaygı düzeyini azaltmaktadır. Aynı zamanda babadan algılanan aşırı koruyucu tutum kaygı düzeyini azaltmaktadır. Anne ve babadan algılanan reddedici tutum kaygılı kararsız bağlanma stili düzeyini arttırmaktadır. 
Regresyon analizinde ise anne aşırı koruyucu tutum, anne reddedici tutum, anne duygusal sıcaklık, baba aşırı koruyucu tutum, baba reddedici tutum, baba duygusal sıcaklık ile kaygı arasındaki regresyon analizi anlamlı bulunmuştur. Anne aşırı koruyucu tutum, anne reddedici tutum, anne duygusal sıcaklık, baba aşırı koruyucu tutum, baba reddedici tutum, baba duygusal sıcaklık ile kaygılı kararsız bağlanma stili arasındaki regresyon analizi anlamlı bulunmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Algılanan Ebeveyn tutumları, Bağlanma Stilleri, Kaygı Düzeyi, Kaygılı-kararsız bağlanma stili

Abstract:
Parental attitudes have a significant impact on every aspect of individuals' lives. It is thought that individuals' ability to make sense of their perceived parental attitudes will positively affect processes such as personality development, social development and partner relationships. For this reason, this study aimed to examine the effect of parental attitudes on attachment styles and anxiety levels, which have an important place in individuals' lives.
In this study, the effect of perceived parental attitudes on anxious ambivalent attachment style and anxiety level was examined. A sociodemographic form for personal information of participants, an perceived parental attitudes scale-child form for perceived parental attitudes, a three-dimensional attachment styles scale for attachment styles and the Beck anxiety inventory for anxiety levels were applied to 396 young adults between the ages of 20 and 30. Parental attitudes are examined three main category: overprotective, emotional warmth and rejecting also attachment styles are examined three three main category: secure attachment, avoidant and anxious ambivalent attachment.
As a result of the correlation analysis, a positive relationship was found between mother's overprotective attitude and anxiety and anxious ambivalant attachment style, and between mother's rejective attitude and beck anxiety and anxious ambivalant attachment style, while a negative relationship was found between mother's emotional warmth and anxiety and anxious ambivalant attachment style.
A positive relationship was found between father's overprotective attitude and anxiety and anxious ambivalant attachment style, and a positive relationship was found between father's rejecting attitude and anxiety and anxious ambivalant attachment style, while a negative relationship was found between father's emotional warmth and anxiety and anxious ambivalant attachment style. While the overprotective and rejecting attitude of the mother towards her children increases the anxiety level, the attitude of emotional warmth perceived from the mother reduces the anxiety level. At the same time, the perceived overprotective attitude from the father reduces the anxiety level. The perceived rejecting attitude from the mother and father increases the level of anxious unstable attachment style.
In the regression analysis, the regression analysis between mother's overprotective attitude, mother rejecting attitude, mother emotional warmth, father overprotective attitude, father rejecting attitude, father emotional warmth and anxiety was found to be significant.
The regression analysis between maternal overprotective attitude, mother rejecting attitude, mother emotional warmth, father overprotective attitude, father rejecting attitude, father emotional warmth and anxious ambivalent attachment style was found to be significant.
Keywords: Perceived Parental Attitudes, Attachment Styles, Anxiety Level, Anxious-ambivalent attachment style