Şeyhülislamlık belgelerinde Hz. Peygamber'in ilmî mirası (1879-1924) yılları Seyyid Ulema biyografileri
The scholarly heri̇tage of the Prophet Muhammed i̇n the documents at the offi̇ce of the Shei̇kh al-İslam (1879-1923) Seyyid Scholar biographies
Yazar: ESRA YILDIZ
Danışman: PROF. DR. NURETTİN GEMİCİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyografi = Biography ; Tarih = History
Dizin: Biyografi = Biography ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Miras = Inheritance ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Seyyidler = Sayyids ; Sicill-i Ahval Defterleri = Sicill-i Ahval Records ; Ulema = Ulama ; İslam tarihi = Islamic history ; Şeyhülislamlık = Şeyhulislam

Özet:
Osmanlı devletinde Tanzimat'tan sonra devlet memurları ile ilgili bilgilere hızlı ve
kolay ulaşabilmek amacıyla özlük hakları konusunda yeni düzenlemeler yapılmıştır. 1879
yılında Sicill-i Ahvâl İdaresi kurulmuş, böylece memurun doğum tarihi, eğitim durumu,
görevleri, eserleri, rütbe ve madalyaları gibi bilgiler Sicill-i Ahvâl İdaresi'nin bünyesindeki
tercüme-i hâl dosyalarında muhafaza edilmiştir. İlmiye personelinin bilgileri de derli toplu
olarak Şeyhülislamlıktan günümüze intikal etmiştir.
İslâm Tarihi'nin her döneminde, Hz. Peygamber'in neslinden gelen seyyid ve
şerifler, fethedilen bölgelerde İslâm'ın ve yeni devletin gücünün yayılmasında etkili
oldukları gibi Hz. Peygamber'in ilmi mirasının aktarılmasında da mihenk taşı olmuşlardır.
Bu çalışmada Şeyhülislamlık Belgeleri Işığında Hz. Peygamber'in ilmi mirasını günümüze
aktaran seyyid ulemanın biyografileri ele alınmıştır. Şeyhülislamlık Arşivi'ndeki yaklaşık
7.554 ulema içerisinden Hz. Peygamber ve Sahabe-i Kiram nesline mensup âlimlerin
kimlik bilgileri, sayısal olarak istatistiki verileri ve ilmi kariyerleri incelenmiştir.


Anahtar Kelimeler: Hz. Peygamber, Şeyhülislamlık, Seyyid, Ulema, Biyograf

Abstract:
In the Ottoman Empire, the Tanzimat period brought some new regulations
regarding the rights of the civil servants in order to accelerate and facilitate the access to
knowledge about them. In 1879, Sicill-i Ahval İdaresi ("Biographical Registries Office")
was founded. Thereby information about civil servants; such as their dates of birth,
education levels, duties, works, ranks, and medals, was preserved in biography files
(tercüme-i hâl dosyaları) at the Sicill-i Ahval İdaresi. The records about the scholarly
personnel at the office of the Sheikh al-Islam have reached in an organized manner today.
Throughout Islamic history, the descendants of the Prophet Muhammad (seyyid and
şerif) have helped for the spread of Islam and the power of the new state to the conquered
regions, and they constituted touchstones for the transfer of the Prophet's scholarly
heritage. In this study biographies of the seyyid scholars (ulema) that carried the Prophet's
scholarly heritage to this day are examined in light of the documents at the office of the
Sheikh al-Islam. Among the approximately 7554 scholars at the Archive of the office of
the Sheikh al-Islam, biographies, identity information, and scholarly careers of the scholars
that descended from the Prophet Muhammad or his companions as well as statistical data
pertaining to their numbers are examined.


Keywords: The Prophet Muhammed, Sheikh Al-Islam, Seyyid Scholar, Biograph