Zihin engelli öğrencilerin sanatsal gelişimlerinde üç boyutlu uygulamalar
Three-dimensional applications in the artistic development of students with mind disabled
Yazar: GÜLER GÖK
Danışman: PROF. ÇAĞATAY İNAM KARAHAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Sanat Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Sanat Eğitimi, toplumda her bireyi özgün bakış açısı ile ileriye götüren bir olgudur. Zihin engelli bireylerin gelişiminde sanat eğitimi önemli katkılar sunmaktadır. Zihin engelli bireylerin iç dünyalarına inerek dış dünyaya kolay adapte olmalarını mümkün kılan, bağımsız yaşam becerilerini destekleyen vazgeçilmez bir unsurdur. Zihin engelli öğrencilerin akademik başarıları, dikkat eksikliği yaşadıkları için düşüktür. Yeteneklerini kullanma ve aktarmada sorun yaşayan zihin engelli öğrencilerin odaklanmaları zayıftır. Zihin engelli öğrenciler, çalışmalarını yaparken çabuk sıkılarak kendilerine güven duygularını kaybettikleri için karar verme yetileri zayıflar. Zihin engelli öğrenciler, sanatsal çalışmalar sayesinde bağımsız yaşam becerilerini artırarak olumlu yönde gelişirler (Çankaya, 2011: 2). Bu bağlamda tezde, zihin engelli öğrencilerin hayal kurma yetilerinin, öz güven duygularının, toplumla uyumlu davranış ve bağımsız yaşam becerilerinin üç boyutlu uygulamalar yoluyla desteklenmesi amaçlanmıştır. Bu nedenle zihin engelli öğrencilere müze ziyareti ile yaparak yaşayarak öğrenme olanağı sunulmuştur. Gerçekleştirilen üç boyutlu uygulamalar sonrası zihin engelli öğrencilerin iki boyutlu resimsel çalışmalarında hayal kurma yetilerinin artırılması, görsel tasarım öğe ve ilkelerinin de göz önünde bulundurularak resim becerilerinin geliştirilmesi sağlanmaya çalışılmıştır. 
Bu araştırmanın amacı Özel Eğitim Uygulama Okulu III. Kademe Görsel sanatlar dersinde üç boyutlu uygulamaların öğrencilerin resim becerilerine nasıl yansıdığının belirlenmesini saptamaktır. Araştırmanın kavramsal çerçeve boyutunda belge ve arşiv tarama yöntemiyle içerik oluşturulmuştur. Müze hakkında bilgi verilerek arkeolojik eserlerin fotoğraf ve katalog görselleri öğrencilerle paylaşılmıştır. Eserlerin hikayelerinden esinlenerek pastel boya kullanarak "Müze" konulu resim yapmaları istenmiştir. Hemen ardından öğrencilerin müzeyi uzman eşliğinde ziyaret ederek arkeolojik eserleri yerinde görüp tanımaları sağlanmıştır. Aynı gün içinde müze atölyesinde "Müze" konulu kil ile üç boyutlu uygulamalar yaptırılmıştır. Öğrencilerin engelleri nedeniyle süreyi uzatmadan ertesi gün müze ziyareti tekrarlanarak konunun pekiştirilmesi sağlanmıştır. Kalan iki gün içinde okulun atölyesinde üç boyutlu çalışmalara devam edilmiştir. Okul atölyesinde üç boyutlu uygulamaların hemen ardından müze ile ilgili iki boyutlu pastel boya resim çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak üç boyutlu uygulamaların öğrencilerin resimsel becerilerinin geliştirilmesine olan yansıması ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. 
Anahtar Sözcükler: Disiplinler arası iletişim, Üç boyutlu uygulamalar, Sanat eğitimi, Zihin engelli öğrenciler

Abstract:
Art education is a phenomenon that takes each individual forward in society with a unique perspective. Art education makes significant contributions to the development of mentally handicapped individuals. It is an indispensable element that supports independent living skills that enable individuals with mental disabilities to descend into their inner world and adapt to the outside world easily. Academic achievement of mentally retarded students is low because they suffer from attention deficit. Students with intellectual disabilities who have problems in using and transferring their talents have poor focus. Students with intellectual disabilities As they get bored quickly and lose their sense of self-confidence, their decision-making abilities are weakened. Students with intellectual disabilities develop in a positive way by increasing their independent living skills thanks to artistic studies (Çankaya, 2011: 2). In this context, it is aimed in the thesis to support the imagination skills, self-confidence, socially compatible behavior and independent living skills of mentally retarded students through three-dimensional applications. For this reason, students with mental disabilities were offered the opportunity to learn by doing and experiencing, by visiting the museum. After the three-dimensional applications, it was tried to increase the imagination skills of the mentally retarded students in their two-dimensional pictorial studies, and to develop their painting skills by considering the elements and principles of visual design.
The aim of this research is Special Education Practice School III. To determine how the three-dimensional applications are reflected on the painting skills of the students in the 4th Level Visual arts course. In the conceptual framework of the research, content was created by document and archive scanning method. Photographs and catalog images of archaeological artifacts were shared with students by giving information about the museum. Inspired by the stories of the works, they were asked to paint a museum-themed painting using pastel paint. Immediately after, the students were allowed to visit the museum with experts and to see the archaeological artifacts on site and get to know them. On the same day, three-dimensional applications were made with museum-themed clay in the museum workshop. The museum visit was repeated the next day, without prolonging the time due to the students' disabilities, and the subject was reinforced. In the remaining two days, three-dimensional work continued in the school's workshop. Just after the three-dimensional applications in the school workshop, two-dimensional pastel painting works related to the museum were carried out. As a result, the reflection of three-dimensional applications on the development of students' pictorial skills was tried to be revealed.
Keyword: Students with intellectual disabilities, Three dimensional applications, Art education, Interdisciplinary communication