Meslek elemanları açısından okul sosyal hizmeti: Göçmen öğrenciler bağlamında bir inceleme
School social work by professional staff: A review with migrant students
Yazar: AYŞENUR KUŞKAPAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÖZDE ATEŞOK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Politika ve Sosyal Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Okullar = Schools ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal politika = Social policy ; Suriyeliler = Syrians ; Uluslararası göç = International migration ; Öğrenci sorunları = Problems of the students

Özet:
Bu çalışma; idareciler, sınıf öğretmenleri, psikolojik danışman ve rehber öğretmenler ve sosyal hizmet uzmanları gözünden, Suriyeli ilkokul öğrencilerinin yaşadıkları sorunların ve bunlara yönelik çözümlerin neler olduğunu öğrenmek, sosyal ve duygusal ihtiyaçlarının okuldaki meslek elemanları tarafından  karşılanıp karşılanamadığını tespit etmek, karşılanamıyorsa okul sosyal hizmetini hayata geçirmenin faydalı olup olmayacağını araştırmak ve buna yönelik sosyal politika gereksinimlerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Bu çalışmada, bulundukları ilçedeki diğer okullara göre Suriyeli öğrenci sayısı fazla olan iki ilkokul referans alınarak araştırma yapılmıştır; bu okullardan biri Suriyeli öğrenci sayısının yoğun olduğu ilçelerden biri olması sebebiyle, seçilen İstanbul Bağcılar ilçesinde, diğeri okul sosyal hizmeti projesinin yürütülmesi sebebiyle seçilen Konya Meram'da bulunmaktadır. Bu iki okulda görev yapan meslek elemanlarından alınan veriler değerlendirilerek okul sosyal hizmetinin faydalı olup olmayacağı araştırılmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden çoklu durum çalışması ve betimsel analiz kullanılmıştır. Okul sosyal hizmeti ve uygulamaları, Suriyeli öğrenci sorunları, okulda meslekler arası iş birliği, okul sosyal hizmeti ve psikolojik danışma ve rehberlik arasındaki farklar ve sosyal politikada okul sosyal hizmetinin yeri olmak üzere beş adet tema üzerinden elde edilen veriler analiz edilerek yorumlanmıştır.
Çalışma sonucunda, elde edilen bulgulara göre bu iki okulda; dil problemleri, uyum sorunları, akran zorbalığı, akademik başarısızlık, yoksulluk, ihmal ve istismar, aile sorunlarının yaşandığını belirten ifadeler aktarılmıştır. Okul sosyal hizmetinin Türkiye'de resmi olarak var olması gerektiği fakat yaygınlaştırılması için yapılan çalışmalarda, yetkin insan kaynağı, materyal ve okul sosyal hizmeti mevzuatının olmamasının yanı sıra gerekli birimler arasında yeterli iş birliğinin sağlanamadığı öğrenilmiştir. Çalışma; katılımcı görüşleri, sosyal hizmet ve sosyal politikalar bağlamında sıralanan önerilerle sonlandırılmıştır.

Abstract:
This thesis; From the perspective of administrators, classroom teachers, psychological counselors and guidance teachers, and social workers, it is useful to learn about the problems faced by Syrian primary school students and what their solutions are, to determine whether their social and emotional needs are met by the professional staff at the school, and if not, if it is useful to implement school social work. It aims to investigate whether there will be.
In this study, two primary schools with a higher number of Syrian students compared to other schools in their district were taken as reference. One of these schools is located in Istanbul Bağcılar, which was chosen because it is one of the districts with a high number of Syrian students, and the other is in Konya Meram, which was chosen due to the execution of the school social service project. By evaluating the data obtained from the professional staff working in these two schools, it was investigated whether school social work would be beneficial or not. In this study, multiple case studies and descriptive analysis from qualitative research methods were used. The data obtained through five themes: school social work and practices, Syrian student problems, interprofessional cooperation at school, the differences between school social work and psychological counseling and guidance, and the place of school social work in social policy were analyzed and interpreted.
As a result of the study, according to the findings obtained in these two schools; Language problems, adaptation problems, peer bullying, academic failure, poverty, neglect and abuse, and family problems were expressed. It has been learned that school social work should exist officially in Turkey, but in the studies carried out for its dissemination, there is not sufficient cooperation between the necessary units, as well as the lack of competent human resources, materials and school social work legislation. Study; participant opinions, social work and social policies were concluded with the recommendations listed.