İstanbul Adalar İlçesi'nde ikamet eden yaşlılarda psikiyatrik semptom sıklığının belirlenmesi /
Yazar: AHMET ÖZLÜK
Danışman: DOÇ. DR. CAN ÖNER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Geriatri = Geriatrics ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Geriatri = Geriatrics ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; İstanbul-Adalar = İstanbul-Adalar

Özet:
Amaç
Yaşlılık dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunudur. Fizyolojik bir süreç olan
yaşlılık ile beraber bireylerin fiziksel ve mental güçlerinde zayıflama olmakta ve
birçok kronik hastalık ortaya çıkmaktadır. Yaşlılıkla ortaya çıkan tıbbi durumlardan
birisi de psikiyatrik rahatsızlıklardır. Bu çalışmada amaç yaşlı bireylerdeki psikiyatrik
semptom sıklığını saptamaktır.
Gereç ve Yöntem
Kesitsel ve tanımlayıcı tipteki çalışma 01.02.2019-19.07.2019 tarihleri arasında
İstanbul İli Adalar İlçesi'nde yürütülmüştür. Çalışmaya Adalar'ın yaş ve nüfüs
dağılımı dikkate alınarak 350 kişilik bir tabakalı örneklem alınmıştır. Çalışmaya
alınacak yaşlılar ev ziyaretleri ile randomizasyon tekniği kullanılarak çalışmaya dâhil
edilmişlerdir. Çalışmaya katılan yaşlılara araştırmacılar tarafından oluşturulan iki
bölümlü veri toplama formu uygulanmıştır. Bu formun ilk kısmında katılımcının
sosyodemografik, ekonomik ve sağlık durumu ile ilgili sorular yöneltilmiştir. İkinci
kısmında yaşlı hastaların psikiyatrik semptomlarını sorgulamak için 'Symptom Check
List-90 Revised' kısa adıyla SCL-90 R testi uygulanmıştır.
Bulgular
Çalışma sonucunda olası ruhsal problemi olan yaşlı oranı %5,1 olarak bulunmuştur.
Katılımcıların yaşları, yaşadıkları yer ve genel sağlık algısı ile genel semptom indeksi
arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Çalışmaya katılan yaşlıların %32,9'unda olası
depresyon görülmüştür. Katılımcıların ikamet yeri, kimle yaşadıkları ve genel sağlık
algıları ile olası depresyon varlığı arasında anlamlı bir ilişki görülmüştür.
Katılımcıların %26,6'sında olası obsesyon saptanmıştır. Cinsiyet ve eğitim düzeyi ile
olası obsesyon arasında ilişki saptanmıştır. Katılımcıların %13,4'ünde olası
somatizasyon bozukluğu izlendi. Katılımcıların yaşadıkları yer, kronik hastalık ve
bedensel özür varlığı ile olası somatizasyon bozukluğu arasında anlamlı bir ilişki vardı.
Katılımcıların %10,6'sında olası paranoid bozukluk saptandı. Medeni durum ve
katılımcının birlikte yaşadığı kişi ile arasında anlamlı bir ilişki görülmüştür.
Katılımcıların %8,9'unda olası kişilerarası duyarlılık bozukluğu bulunmuştur. İkamet
yeri ve çocuk sayısı ile arasında anlamlı bir ilişki vardı. Katılımcıların %6,9'unda olası 
ix
öfke bozukluğu izlendi. Hane halkı büyüklüğü ile olası öfke bozukluğu varlığı arasında
anlamlı bir ilişki vardı. Katılımcıların %6,6'sında olası anksiyete bozukluğu mevcuttu.
Katılımcıların yaşı, yaşadıkları yer, bedensel özür varlığı ve çocuk sayısı ile olası
anksiyete bozukluğu arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Katılımcıların %5,4'ünde
fobik bozukluk görülmüştür. Eğitim durumu, gelir düzeyi ve genel sağlık algısı ile
arasında anlamlı bir ilişki görülmüştür. Katılımcıların %4'ünde olası psikotik
bozukluk izlendi. Katılımcıların medeni durumu, birlikte yaşadığı kişi, hane halkı
sayısı ile olası psikotik bozukluk arasında anlamlı bir ilişki mevcuttur. Ayrıca
katılımcıların %24'ünde olası ek bozukluk saptanmıştır. Eğitim düzeyi, ikamet yeri,
uğraşı varlığı ve yakınlarıyla görüşme sıklığı ile olası ek bozukluk arasında anlamlı bir
ilişki gösterilmiştir.
Sonuç
Yaşlılık döneminde rastlanan psikiyatrik sorunlar yaşam kalitesini olumsuz şekilde
etkilemektedir. En sık görülen olası ruhsal problemin depresyon, obsesyon ve
somatizasyon bozukluğu olduğu gerçeğinden hareketle aile hekimlerinin kendilerine
kayıtlı yaşlı bireylerde hangi nedenle başvurmuş olursa olsun olası ruhsal problemlere
yönelik taramalar yapması gereklidir. Bu taramalar erken tanı ve tedavi ile hastaların
daha sağlıklı bir yaşlılık geçirmesine yardımcı olabilir.
Anahtar Kelimeler: Yaşlı, Yaşlılık, Psikiyatrik Semptom, Tarama

Abstract:
Introduction
Elderly people, throughout the world, present uniquely important health issues. As a
physiological process, the physical and mental strengths of individuals weaken and
many chronic diseases occur. One of the medical conditions that occur with old age is
psychiatric disorders. The aim of this study was to determine the frequency of
psychiatric symptoms in elderly individuals.
Materials and Methods
The cross-sectional and descriptive study was conducted between 18.03.2019-
19.07.2019 in Adalar district of Istanbul. A stratified sample of 350 people was
included in the study considering the age and population distribution of Adalar. Home
visits and randomization technique were used for the elderly to be included in the
study. A two-part data collection form, prepared by the researchers, was applied to the
elderly in the study. In the first part of this form, participants were asked questions
regarding their sociodemographic, economic and health status. In the second part,
'Symptom Check List-90 Revised' which is SCL-90 R as a short form was used to
question the psychiatric symptoms of elderly patients.
Results
In the study, the rate of elderly people with possible mental illness was 5,1%. A
significant correlation was found between age, place of residence, general health
perception and general symptom index of the participants. Possible depression rate
was 32,9% among the elderly. There was a significant relationship between the
participants' place of residence, who they live with and their general health perceptions
and the presence of possible depression. Possible obsessions were found in 26,6% of
the participants. There was a relationship between gender and education level and
possible obsession. Possible somatization disorder was observed in 13,4% of the
participants. There was a significant relationship between the place of residence of the
participants, chronic disease and the presence of physical disability and possible
somatization disorder. Possible paranoid disorder was found in 10,6% of the
participants. There was a significant relationship between marital status and the person
who the participant lived with. Possible interpersonal sensitivity disorder was found in 
xi
8,9% of the participants. There was a significant relationship between the place of
residence and the number of children. 6.9% of the participants had possible anger
disorder. There was a significant relationship between household size and the presence
of a possible anger disorder. The possible anxiety disorder rate was 6,6% in the
participants. There was a significant relationship between age, place of residence,
presence of physical disability and number of children and possible anxiety disorder.
Phobic disorder was observed in 5,4% of the participants. A significant relationship
was found between education level, income level and general health perception.
Possible psychotic disorder was observed in 4% of the participants. There is a
significant relationship between the marital status of the participants, the person they
live with, the household size and the possible psychotic disorder. In addition, 24% of
the participants had a possible additional disorder. A significant relationship between
education level, place of residence, occupation and frequency of meeting with relatives
and possible additional disorder was shown.
Conclusion
Psychiatric problems seen in old age affect quality of life negatively. Data shows that
depression, obsession and somatization disorder are the most common mental illnesses
facing the elderly. Family physicians should screen for possible mental illness in
elderly individuals regardless of their complaint. These screenings can help patients to
have a healthier old age with early diagnosis and treatment.
Keywords: Elderly, Old Age, Psychiatric Symptoms, Screening