Kur'an'da Hz. İbrahim kıssasında bulunan temel duygular ve bunların yönetimi
The basic emotions in The Quran in the base of İbrahim and their control of them
Yazar: ADEM YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT KAYA
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Duygu = Emotion ; Hz. İbrahim = Hz. İbrahim ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıssalar = Narratives ; Tefsir = Commentary

Özet:
Hz. İbrâhim Kıssası, tevhid mücadelesinde çok önemli metotları içerisinde barındırması yönüyle oldukça dikkat çekicidir. Kıssada geçen bu mücadele sırasıyla "arayış", "tabiatı yorumlama", "mantıksal yaklaşım", "vahdete ulaşma" ve nihayetinde "tevhide davet" basamaklarıyla aktarılmaktadır. Hz. İbrâhim, kavmi ile mücadelesinde "kalıcılık", "tutarlılık" ve "rol-model" dinamiklerini işlevsel hale getirmiştir. Kavmine karşı daima mantığa sevk edici davranması, kavminin saldırganlıklarına karşı ruhsal ve davranışsal olarak sonsuz bir tevekkülle duygularını kontrol etmiş olması bu kıssa bağlamında Hz. İbrâhim'in davet metodunun farklılığını yansıtmaktadır.
Hz. İbrâhim kıssasını konu alan bu çalışma giriş ve sonuç bölümü haricinde iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Hz. İbrâhim'in hayatı, ailesi, yaşadığı dönem, din inancı ve peygamber oluşuyla ilgili bilgiler sunulmaktadır. İkinci bölümde Kurân-ı Kerîm bağlamında kendisine nispet edilen vasıflar üzerinde durulmaktadır. Ayrıca yine bu bölümde kıssada yer alan Kâbe'nin inşa edilmesi, kurban hadisesi, ateşe atılma ve ölen dört kuşun dirilmesi hadiseleri üzerine detaylı bir inceleme yer almaktadır.
Çalışmanın asıl ana bölümü olan ikinci bölümde ise duygu kavramı, temel duygular ve bu duyguların kontrolü değerlendirilmektedir. Tespit edilen korku, teslimiyet, güven ve tevekkül, öfke, üzüntü, mutluluk, hayret, tevazu, tiksinme, utanma, kaygı ve şüphe olmak üzere on bir duygu incelenerek bu duyguların direk veya dolaylı olarak sembolize ettiği unsurlar tespit edilmektedir. Bu duyguları oluşturan sebepler ve duyguların hangi boyutta ne şekilde kontrol edildiği incelenmektedir.

Abstract:
The story of İbrahim is quite remarkable in that it contains very important methods in the fight against tawhid. This struggle in Kıssa is conveyed with the steps of "seeking", "interpreting the nature", "logical approach", "reaching the wildness" and finally "invitation to reveal". He made the dynamics of "permanence", "consistency" and "role-model" functional in the struggle of Abraham with his people. The fact that he always behaves logically towards his people, and that his tribe has controlled his emotions with an endless belief in spiritual and behavioral reflections, reflects the difference of the method of invitation of Abraham in this context.
This study, which is about the subject of Abraham, consists of two sections except the introduction and conclusion. In the first part, information about İbrahim's life, family, period, religious belief and being a prophet is presented. The second part focuses on the qualities that are attributed to it in the context of the Quran. In addition, in this section, there is a detailed examination on the construction of the Kaaba, the incident of the victim, the throwing into fire and the resurrection of the four dead birds.
In the second part, which is the main part of the study, the concept of emotion, basic emotions and the control of these emotions are evaluated. Eleven emotions such as fear, surrender, trust and trust, anger, sadness, happiness, amazement, humility, disgust, shame, anxiety, and suspicion are examined and the elements that these emotions symbolize directly or indirectly are determined. The reasons that make up these emotions and how they are controlled and in what dimensions are examined.