Öğretmenlerin iyi oluşu ile öğretmen mesleki öğrenmesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between teacher well-being and teacher professional learning
Yazar: NURDAN GÖLBEK ÜNLÜ
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT POLATCAN
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin iyi oluş durumunun, öğretmen mesleki öğrenmesi üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırma, nicel yöntemlerden uygun örnekleme modeline dayalı olarak tasarlanmıştır. Ayrıca, yapısal eşitlik modeline dayanan yol analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi, uygun örnekleme yöntemiyle belirlenmiş ve toplamda 389 öğretmenle oluşturulmuştur. Verilerin toplanmasında, Liu, Hallinger ve Feng (2016) tarafından geliştirilen 'Teacher Professional Learning' ölçeği, Gümüş, Apaydın ve Bellibaş (2018) tarafından Türkçe'ye uyarlanan 'Öğretmen Mesleki Öğrenmesi' ölçeği ile Tang, Wenjie, Liu ve Lii (2018) tarafından geliştirilen ve Bellibaş, Polatcan, Özcan ve Akyürek (2024) tarafından Türkçe'ye çevrilen 'Öğretmen İyi Oluş' ölçeği kullanılarak verilerin analizinde aritmetik ortalama ve standart sapma gibi betimsel istatistiksel yöntemlerin yanı sıra Pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizi teknikleri kullanılmıştır.
Araştırma sonuçları, öğretmenlerin iyi oluş ölçeği toplamında ve mesleki değer, iş tatmini ve sosyal destek alt boyutlarında düşük düzeyde algılara sahip olduğunu ortaya koymuştur. Cinsiyet, öğrenim durumu, kıdem, yaş ve branş gibi demografik özellikler göz önünde bulundurulduğunda, öğretmenlerin iyi oluş düzeylerinde anlamlı bir farklılık gözlemlenmemiştir. Buna ek olarak, öğretmenler, öğretmen mesleki öğrenmesi ölçeği toplamında ve işbirliği, yansıtma, uygulama ile bilgi tabanına ulaşma alt boyutlarında da düşük düzeyde değerlendirilmiştir. Öğretmenlerin cinsiyet, eğitim durumu ve kıdem gibi demografik özelliklerine göre öğretmen mesleki öğrenmesi toplamında farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, öğretmen mesleki öğrenmesi ile öğretmen iyi oluşu arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır. Öğretmen mesleki öğrenmesi boyutları olan 'işbirliği, yansıtma, uygulama ve bilgi tabanına ulaşma' ile öğretmen iyi oluşu boyutları olan 'mesleki değer, iş tatmini ve sosyal destek' arasında da pozitif bir ilişki bulunmuştur. Yapısal eşitlik modeli yol analizi sonuçları, öğretmen iyi oluşunun öğretmen mesleki öğrenmesinin önemli bir yordayıcısı olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, öğretmenlerin iyi oluş hâlinin, profesyonel gelişim süreçlerini olumlu yönde etkileyebileceğini ve dolayısıyla eğitim kalitesinin artırılmasına katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Bu nedenle, öğretmenlerin iyi oluşunu destekleyen programların ve uygulamaların geliştirilmesi hem öğretmenlerin mesleki öğrenme süreçleri hem de genel eğitim ortamı açısından önemlidir.

Abstract:
The objective of this study is to examine the impact of teachers' well-being on their professional learning. The research employed a convenience sampling model within the framework of quantitative research methods. Additionally, path analysis was conducted as part of the structural equation modeling approach. A total of 389 teachers comprised the sample for this study, with the sample being determined through the convenience sampling method. Data collection utilized the 'Teacher Professional Learning' scale developed by Liu, Hallinger, and Feng (2016), which was adapted into Turkish by Gümüş, Apaydın, and Bellibaş (2018), as well as the 'Teacher Well-Being' scale developed by Tang, Wenjie, Liu, and Lii (2018) and translated into Turkish by Bellibaş, Polatcan, Özcan, and Akyürek (2024). The analysis of the research data involved descriptive statistics, including arithmetic mean and standard deviation, alongside Pearson correlation and multiple linear regression analysis.
The findings revealed that, based on teachers' perceptions, they reported low levels of well-being overall, as well as in the sub-dimensions of professional value, job satisfaction, and social support. When examining demographic characteristics such as gender, education, seniority, age, and subject area, no significant differences were identified in the well-being levels of the teachers. Furthermore, teachers exhibited low levels in the overall scale of professional learning, as well as in the sub-dimensions of collaboration, reflection, application, and access to the knowledge base. No significant differences were found in the total scores for teacher professional learning when analyzed according to demographic factors such as gender, educational attainment, and seniority.
Consequently, a positive relationship was established between teacher professional learning and teacher well-being. Specifically, positive correlations were identified between the dimensions of teacher professional learning—namely, collaboration, reflection, application, and access to the knowledge base—and the dimensions of teacher well-being, which include professional value, job satisfaction, and social support. The results of the structural equation model path analysis further indicated that teacher well-being serves as a significant predictor of teacher professional learning.