Spor bilimleri alanındaki akademisyenlerin karanlık ve aydınlık kişilik özelliklerinin politik davranış üzerine etkisi
The impact of dark and bright personality traits on political behavior among academics in the field of sports sciences
Yazar: GAMZE DURMUŞ
Danışman: PROF. DR. PINAR KARACAN DOĞAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı / Spor Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı, spor bilimlerinde görev alan akademisyenlerin karanlık ve aydınlık kişilik özelliklerinin düzeylerinin belirlenerek, politik davranışa ilişkin etkisinin tespit edilmesidir. İlişkisel tarama modelinde yapılan çalışmada veri toplama aracı olarak Paulhus ve Williams (2002) tarafından geliştirilen ve Ağralı-Ermiş ve arkadaşları (2018) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Karanlık Üçlü Özellikleri Ölçeği, Kaufman ve arkadaşları (2019) tarafından geliştirilen ve Pektaş ve Durmuş (2022) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Aydınlık Üçlü Ölçeği ve İslamoğlu ve Börü (2007) tarafından geliştirilen Politik Davranış Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini seçkisiz yöntemle belirlenen 293 akademisyen oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde öncelikle testlerin varsayımları incelenmiş; ilişkisiz ölçümlerde t-testi analizi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Tek Faktörlü/Yönlü Varyans analizinde gruplarının homojenliği Levene testi ile kontrol edilerek çoklu karşılaştırma testlerinden Scheffe testi kullanılmıştır. Akademisyenlerin karanlık ve aydınlık kişilik özelliklerinin politik davranış üzerine etki durumunun belirlenmesinde çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda akademisyenlerin karanlık kişilik özelliklerinin orta düzeyde, aydınlık kişilik özelliklerinin yüksek düzeyde ve politik davranış düzeylerinin çok düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir. Akademisyenlerin karanlık kişilik özellikleri ile aydınlık kişilik özellikleri arasında negatif yönlü ve zayıf bir ilişkinin olduğu, akademisyenlerin politik davranış düzeylerinde ise pozitif yönlü orta düzeyde bir ilişkinin olduğu görülmektedir. Sonuç olarak, akademisyenlerin aydınlık kişilik özellikleri ile politik davranışları arasında ise negatif yönlü orta düzeyde bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Hem karanlık kişilik özelliklerinin hem de aydınlık kişilik özelliklerinin politik davranışı anlamlı bir şekilde yordadığı görülmektedir. Karanlık kişilik özellikleri politik davranış özelliklerinin anlamlı ve pozitif bir yordayıcısı iken, aydınlık kişilik özellikleri negatif bir yordayıcılık göstermektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the levels of dark and bright personality traits among academics working in the field of sports sciences and to identify their impact on political behavior. The study, conducted using a correlational survey model, employed the following data collection tools: the Dark Triad Traits Scale developed by Paulhus and Williams (2002) and adapted into Turkish by Ağralı-Ermiş et al. (2018), the Light Triad Scale developed by Kaufman et al. (2019) and adapted into Turkish by Pektaş and Durmuş (2022), and the Political Behavior Scale developed by İslamoğlu and Börü (2007). The study's sample consisted of 293 academics selected through a random sampling method. In the evaluation of the research data, the assumptions of the tests were examined first, and independent sample t-tests and one-way analysis of variance (ANOVA) were used. In the one-way ANOVA, group homogeneity was checked with the Levene test, and Scheffe's post-hoc test was applied for multiple comparisons. To determine the effect of dark and bright personality traits on political behavior, multiple regression analysis was conducted. The results indicated that the academics exhibited moderate levels of dark personality traits, high levels of bright personality traits, and very low levels of political behavior. A negative and weak correlation was found between the dark and bright personality traits of the academics, while a positive and moderate correlation was observed in their political behavior levels. In conclusion, a negative and moderate relationship was identified between bright personality traits and political behavior. Both dark and bright personality traits were found to significantly predict political behavior. While dark personality traits were a significant and positive predictor of political behavior, bright personality traits were found to be a negative predictor.