Yönetim ve inovasyon bağlamında lojistik performansın ekonomik büyümeye etkisi
The effect of logistics performance on economic growth in the context of management and innovation
Yazar: PARVİN BAYRAMLI
Danışman: PROF. DR. HALİM KAZAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ulaşım = Transportation ; Yönetim Bilişim Sistemleri = Management Information Systems ; İşletme = Business Administration

Özet:
Ülkeler ekonomik büyümelerini gerçekleştirmelidirler. Bunun için ise farklı yaklaşımlar desteklenmektedir. Lojistik sektörü de ülkelerin gelişmesi açısından büyük önem arz etmektedir. Bu bağlamda lojistik sektörünün gelişimi için gerekli faktörlerin incelenmesi gerekmektedir. Burada da inovasyonun önemi ortaya çıkmaktadır. Son yıllarda lojistik sektöründe teknolojik inovasyonlardan çok aktif oranda yararlanılmaktadır. Burada da ülke yönetimi mevcut durumu etkileyen temel faktörlerden biri olarak görülmektedir. Ülke yönetimleri de işletmelerin hem bu teknolojileri elde etmeleri hem kullanabilme yetenekleri kazanmaları hem de gerekli koşulların sağlanması açısından temel belirleyici faktörlerdendir. 
Bu bağlamda araştırmanın amacı yönetişim kalitesi kapsamında inovasyon gelişmişliğin lojistik performansın ve ülke ekonomilerinin büyümesi üzerindeki etkisinin tespit edilmesidir. Araştırmanın ana kütlesi, dünya üzerinde bulunan ve resmi olarak devlet statüsüne sahip olan tüm ülkeler oluşturmaktadır. Araştırma modelini test etmek için kullanılan değişkenlere ait veriler ikincil verilerden oluşmaktadır. Bu veriler uluslararası örgüt ve kurumlarca toplanan ve dünyaca kabul gören indeksler kapsamında yayınlanan ikincil verileridir. Araştırma verilerinin ayıklanması sonucunda sadece 121 ülkenin verileri araştırma analizine tabi tutulmuştur. 
Bu çalışmada önerilen teorik model Yapısal Eşitlik Modellemesi ile test edilmiştir. Yapılan analizlerin ve çıkarılan sonuçların daha sağlıklı olması açısından ilgili değişkenlere dair veriler 2010, 2012, 2014, 2016 ve 2018 yılları olarak 5 ayrı kategoride toplanmış ve her yıl için ayrı-ayrı analizler gerçekleştirilmiştir. Bunun yanı sıra bu 5 yıl tümüyle ele alacak şekilde genel bir ortalamalar alınarak da ilgili analizler yapılmıştır. 
Araştırma sonucunda ülkelerin yönetişim kalitesinin inovasyon gelişmişlik de artırdığı, yönetişim kalitesi düzeyindeki gelişim sonucunda da lojistik performans olumlu olarak etkilendiği tespit edilmiştir. Diğer taraftan ülkelerin inovasyon gelişmişlik düzeyinin artması ise onların genel lojistik performans düzeylerini olumlu olarak etkilendiği ve lojistik performans düzeyindeki bu gelişim sonucunda da ülkelerde kişi başında düşen GSYH`da gelişim gözlendiği bulgusuna varılmıştır. Ayrıca inovasyon gelişmişliğin yönetişim kalitesi ve lojistik performans arasındaki ilişkide kısmı aracılık rolü tespit edilmiştir. 
Ayrıca araştırmada ilgili değişkenler arasındaki ilişkilerin yapılan gelişmiş (35 ülke) ve gelişmekte (121 ülke) olan ülke grupları açısından da anlamlı olarak farklılaştığı tespit edilmiştir.  Gelişmiş ülkelerdeki inovasyon gelişmişliğin yönetişim kalitesi ve lojistik performans arasındaki ilişkide tam aracılık rolü olduğu, gelişmekte olan ülkelerdeki inovasyon gelişmişliğin yönetişim kalitesi ve lojistik performans arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Countries must achieve their economic growth. For this purpose, different approaches are supported. The logistics sector is also of great importance in the development of countries, and the factors necessary for the development of this sector need to be examined. Here the importance of innovation becomes evident. In recent years, technological innovations have been used very actively in the logistics sector. Governance is seen as one of the main factors affecting the current situation. Governance of the country is the most fundamental determining factor in terms of businesses both acquiring and using these technologies and providing the necessary conditions.
In this context, the aim of the research is to determine the impact of innovation development within the scope of governance quality on logistics performance and the growth of country economies. The main population of the research consists of all countries in the world that have official state status. The data for the variables used to test the research model consist of secondary data. These data are secondary data collected by international organizations and institutions and published within the scope of globally accepted indexes. After sorting the research data, the data of 121 countries that constitute the sample of the research were subjected to research analysis.
The theoretical model proposed in this study was tested with Structural Equation Modeling. In order to make the analyzes and conclusions more accurate, the data on the relevant variables were collected in 5 separate categories as 2010, 2012, 2014, 2016 and 2018, and separate analyzes were carried out for each year. In addition, relevant analyzes were made by taking general averages to cover all 5 years.
As a result of the research, it was determined that the governance quality of the countries increased their innovation and development, and the logistics performance was positively affected as a result of the improvement in the level of governance quality. On the other hand, it has been found that the increase in the innovation development level of the countries positively affects their general logistics performance levels, and as a result of this development in the logistics performance level, there is an improvement in the GDP per capita in the countries. In addition, a partial mediating role of innovation development in the relationship between governance quality and logistics performance was determined.
In addition, it was determined that the relationships between the relevant variables in the study differed significantly in terms of developed (35 countries) and developing (121 countries) country groups. It has been found that innovation development in developed countries has a full mediating role in the relationship between governance quality and logistics performance, and innovation development in developing countries has a partial mediating role in the relationship between governance quality and logistics performance.