Türkiye ve Suudi Arabistan'da kız çocuklarının hukuki ve sosyal konumlarının çocuk hakları bağlamında karşılaştırılması
Comparison of the legal and social status of girls in Turkey and Saudi Arabia in the context of children's rights
Yazar: HATİCE SAĞLAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT GENÇ
Avrasya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Bu çalışmanın amacı, uluslararası çocuk hakları kapsamında Suudi Arabistan ile Türkiye'de kız çocuklarının hukuki ve sosyal konumunu irdelemektir. Bu kapsamda öncelikle çocuk hakkı kavramının ne olduğu ve geçmişten günümüze nasıl evirildiği araştırılmıştır. Akabinde Türkiye ve Suudi Arabistan'da çocuk haklarını daha iyi anlamak için ortak tarihsel kökene başvurularak Osmanlı Devleti'nde kız çocuklarının konumu mercek altına alınmıştır. Bilahare Türkiye ve Suudi Arabistan devlet yapısı ile sosyal yapı arasındaki ilişkiler, çocuk hakları bağlamında örneklerle okuyucuya aktarılarak konunun tarihsel arkaplanına ışık tutulmuştur. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada literatür taraması yoluyla elde edilen veriler karşılaştırmalı yöntemle analiz edilmiştir. Çocuk haklarına ilişkin genel mevzuatın ülkelerin gelişim istikametine bağlı olarak birbirinden ne kadar farklı şekilde ilerlediğini gösteren Çocuk Hakları Genel Referans Çerçevesi iki ülkeye özeldir. Bu durum söz konusu ülkelerde çocuk hakları ihlallerinin ortadan kaldırılması için hem Birleşmiş Milletler hem de ulusal çapta daha fazla iş birliğine ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Literatürde Türkiye ve Suudi Arabistan'daki çocuk haklarının sosyokültürel dinamikler bağlamında karşılaştırmalı olarak ele alınmadığı göze çarpmaktadır. Çalışmalar genellikle eğitim, öğretim ve hukuk tabanlı incelemelerle sınırlı kalmıştır. Bu tez, iki ülkenin çocuk hakları uygulamalarını dini, sosyolojik ve kültürel perspektiflerden değerlendirerek mevcut literatüre yeni bir boyut kazandırmayı hedelemektedir. Bu bağlamda, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin her iki ülkedeki uygulamalarını karşılaştırmalı olarak incelenmesi literatürdeki önemli bir boşluğu dolduracaktır. Suudi Arabistan ve Türkiye, uzun yıllar aynı imparatorluk çatısı altında yaşamalarına rağmen, dini, yönetimsel ve toplumsal farklılıkları nedeniyle çocuk hakları uygulamalarında birbirinden ayrılmaktadır. Bu iki ülke, çocuk hakları konusunda da belirgin farklılıklar göstermektedir. Bu farklılıkların sebeplerini, her iki ülkenin özgün sosyolojik yapısında, dini inançlarında ve kültürel koşullarında aramak gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Çocuk Hakları, Kız Çocukları, Birleşmiş Milletler, Türkiye, Suudi Arabistan.

Abstract:
The aim of this study is to examine the legal and social position of girls in Saudi Arabia and Turkey within the scope of international children's rights. In this context, first of all, what the concept of children's rights is and how it has evolved from past to present has been investigated. Subsequently, in order to better understand children's rights in Turkey and Saudi Arabia, the position of girls in the Ottoman Empire was examined by referring to the common historical roots. Subsequently, the relations between the state structure and social structure of Turkey and Saudi Arabia are explained to the reader with examples in the context of children's rights, shedding light on the historical background of the subject. In the study where qualitative research method was used, the data obtained through literature review were analyzed by comparative method. The General Reference Framework for Children's Rights, which shows how the general legislation on children's rights progresses differently depending on the development direction of the countries, is specific to two countries. This situation shows that more cooperation is needed both at the United Nations and national level to eliminate child rights violations in these countries. It is noteworthy that in the literature, children's rights in Türkiye and Saudi Arabia are not discussed comparatively in the context of sociocultural dynamics. Studies have generally been limited to education, training and law-based investigations. This thesis aims to add a new dimension to the existing literature by evaluating the child rights practices of the two countries from religious, sociological and cultural perspectives. In this context, a comparative examination of the practices of the United Nations Convention on the Rights of the Child in both countries will fill an important gap in the literature. Although Saudi Arabia and Turkey have lived under the same empire for many years, they differ from each other in their child rights practices due to their religious, administrative and social differences. These two countries also show significant differences regarding children's rights. The reasons for these differences must be sought in the unique sociological structure, religious beliefs and cultural conditions of both countries.
Keywords: Children's Rights, Girls, United Nations, Turkey, Saudi Arabia.