Sivil toplum kuruluşu işbirliği ağlarının etkililik açısından incelenmesi: Türkiye'deki iş dünyası federasyonları üzerine bir araştırma
Evaluating the effectiveness of civil society organization collaboration networks: A research on business federations in Turkey
Yazar: NAZLI AYTUĞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YAŞAR TINAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Aktör Ağ Kuramı = Actor Network Theory ; Etkililik = Effectiveness ; Federasyon = Federation ; Konfederasyonlar = Confederations ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; İş birliği = Cooperation ; İş örgütlenmesi = Work organization

Özet:
Sivil toplum kuruluşu (STK) işbirliği ağları ortak amaçlar doğrultusunda bir araya gelen gönüllülük esaslı kuruluşların meydana getirdikleri örgütlerarası yapılanmalardır. İşbirliği ağlarının etkililikleri yalnızca üyelerinin tek başlarına başarılı olabilmelerine değil aynı zamanda ağların bir bütün olarak etkili sonuçlar ortaya koyabilmelerine bağlıdır. Bu çalışmada işbirliği ağlarının yapısal, ilişkisel ve bağlamsal unsurları ile amaçları gerçekleştirme ve geçişkenlik düzeyleri açısından etkililikleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışma, Türkiye'nin yedi farklı bölgesinde faaliyet gösteren 10 iş dünyası federasyonu ile onların üyeleri olan 72 dernekte gerçekleştirilmiş ve geliştirilen hipotezler doğrultusunda yapılandırılmış soru formu yoluyla veriler toplanmıştır. Örgütlerarası ilişkilerin ortaya konması için sosyal ağ analizi yöntemi olan UCINET programı kullanılmıştır. Örgütlerarası ilişkilerin analizinde ağ düzeyinde ölçümlerin yanı sıra grup düzeyinde analizlere de yer verilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre işbirliği ağı olan federasyonların amaçları gerçekleştirme düzeyi açısından etkililiklerinin kurumsal kapasite, bütünleştirici mekanizmalar ve işbirliği kararlarını belirleyen operasyonel unsurlar ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Geçişkenlik düzeyleri açısından etkililiklerin ise ağ içi klikler, derece merkeziliği ve etkileme gücüne bağlı olduğu sonucu elde edilmiştir. Çalışmanın yapılanma, iletişim, koordinasyon ve stratejik bütünleşmeye yönelik geliştirilen önerilerle yöneticiler için yol gösterici olması ve işbirliği ağlarının etkililiklerinin arttırılmasına yönelik bir çerçeve sunması amaçlanmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: 
Sivil Toplum Kuruluşu, İşbirliği Ağları, Ağ Etkililiği, Sosyal Ağ Analizi, UCINET.

Abstract:
Civil society organization (CSO) collaboration networks are interorganizational structures which are formed by voluntary organizations pursuing common goals. The effectiveness of collaboration networks depends not only on the success of individual goals of their members, but also the achievement of the network goals as a whole. In this study the relationship between structural, relational, contextual factors and network effectiveness in terms of the achievement of goals and transitivity is analyzed.  The study was conducted across 10 business federations and their 72 member associations operating in seven regions in Turkey and the data was collected through structured questionnaire forms which were prepared in the light of hypotheses proposed. Interorganizational relationships were identified using UCINET social networks analysis software. The analyses of interorganizational relationships provided measures both at the network and group levels. Based on the study results, network effectiveness in terms of achieving goals is related with institutional capacity, integration mechanisms and operational factors of collaborations. Network effectiveness in terms of transitivity is associated with network cliques, degree centrality and power to influence. The study aims to provide guidance for managers by its recommendations on the areas of structure, communication, coordination and strategic integration to increase the effectiveness of collaboration networks. 

Keywords: 
Civil Society Organization, Collaboration Networks, Network Effectiveness, Social Network Analysis, UCINET.