Süs bitkileri potansiyelinin belirlenmesi: Şanlıurfa ili örneği
Determination of ornamental plants potential: Sampling of Şanlıurfa city
Yazar: NECLA YILDIZOĞULLARI
Danışman: DOÇ. MUSTAFA HAKKI AYDOĞDU
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Süs bitkileri üretimi, özellikle kentleşmenin yoğun olduğu bölgelerde vatandaşların doğaya karşı olan özlemlerini giderme, insan psikolojisine sağladığı katkı dolayısıyla önemi sürekli artan, ticari bir sektör haline gelmiştir. Gıda üretiminin yanı sıra, ilaç sektöründe tarım ürünlerinden fazlasıyla yararlanılmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı Şanlıurfa ilinde süs bitkileri sektörünün potansiyelinin belirlenmesi, pazarlama yapısı incelenmesi ve bu doğrultuda önerilerin oluşturulmasıdır. Bu araştırmanın evreni, Şanlıurfa İlinde bulunan süs bitkisi tüketicileri, üreticileri ve aracılarından oluşturmaktadır. Bu araştırma içerisinde tüketiciler, üreticiler ve aracılar olmak üzere üç tür katılımcı bulunmaktadır. Anketler 2020 yılında yapılmıştır. Tüketici anketleri, örneklem hacmi %95 güven sınırında, %5 hata payı ile üreticiler ve aracılar ise tam sayım kapsamında belirlenmiştir. Ankete katılan tüketici sayısı 391, üretici sayısı 17 ve aracı sayısı ise 22'dir. Anketler yoluyla elde edilen verilerin analizinde frekans analizi, betimsel analizler ANOVA testi ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Veriler bir istatistik programıyla analize tabi tutulmuştur. Elde edilen bulgulara göre tüketicilerin, ortalama olarak yıllık 125 TL harcadığı, öğretmenler günü gibi özel günlerde daha çok satın alma gerçekleştirdiği ve iç mekân bitkilerinin daha çok tercih edildiği ortaya çıkmıştır. Bu çalışmaya katılan kadın ve erkeklerin çiçek ve süs bitkisi alma davranışlarını yansıtan anket ortalamalarının birbirine yakın olduğu bulunmuştur. Katılımcıların süs bitkisi ve çiçekler için harcadıkları ortalama para ile medeni durumları arasında bir ilişki olmadığı anlaşılmıştır. Ancak katılımcıların eğitim durumlarına göre bakıldığında gruplar arasında anlamlı fark tespit edilmiştir. Tüketicilerin çalışma durumlarının süs bitkileri için harcadıkları ortalama para incelendiğinde gruplar arasında anlamlı fark tespit edilmiştir. Aynı şekilde aylık gelir dağılımına göre gruplar arasında anlamlı fark bulunmuştur. Tüketicilerin geliri arttıkça "sadece özel günlerde" çiçek alma olasılığı artmaktadır. Ayrıca kadınların erkeklerden daha fazla çiçek aldığı sonucu ortaya çıkmıştır. Üreticiler ile ilgili elde edilen bulgulara göre ise kooperatif eksiliğinden dolayı pazar oluşturma, markalaşma veya fiyat belirlemede problemler yaşandığı anlaşılmıştır. Aracılar ile yapılan ankette ise Şanlıurfa'daki mevcut üretimin tüketimi karşılamadığı, arz eksikliğinin dışardan karşılandığı ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The production of ornamental plants has become a commercial sector, whose importance has been increasing continuously due to its contribution to human psychology, especially in areas where urbanization is intense. In addition to food production, agricultural products are used to a great extent in the pharmaceutical industry. The main purpose of this study is to determine the potential of the ornamental plant's sector in Şanlıurfa province, to examine the marketing structure and to create suggestions in this direction. The universe of this research is composed of ornamental plant consumers, producers, and intermediaries in Şanlıurfa. There are three types of participants in this research: consumers, manufacturers, and intermediaries. Surveys were conducted in 2020. Consumer surveys were determined within the scope of the full count, with the sample volume within the 95% confidence limit, with a 5% margin of error. The number of consumers participating in the survey is 391, the number of manufacturers is 17, and the number of intermediaries is 22. Frequency analysis, descriptive analysis, ANOVA test, and regression analysis were used to analyze the data obtained through surveys. The data were analyzed with a statistical program. According to the findings, it has been revealed that consumers spend an average of 125 TL per year, make more purchases on special days such as teachers' day and indoor plants are preferred more. It was found that the average of the questionnaire reflecting the flower and ornamental plant buying behaviors of men and women participating in this study is close to each other. It was understood that there was no relationship between the average money spent by the participants for ornamental plants and flowers and their marital status. However, when the participants were examined according to their educational status, there was a significant difference between the groups. When the average money spent by the consumers' working status for ornamental plants is examined, a significant difference was found between the groups. Similarly, a significant difference was found between the groups according to the monthly income distribution. As the income of the consumers' increases, the probability of buying flowers only on special days' increases. Besides, it is concluded that women buy more flowers than men. According to the findings about the producers, it is understood that there are problems in creating market, branding, or price determination due to cooperative deficiency. In the survey conducted with the intermediaries, it was found that the current production in Şanlıurfa does not meet the consumption and the supply shortage is met from the outside.