Avrupa Diller Öğretimi Ortak Çerçeve Metni'ne göre Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin dinleme düzeyleri
Listening levels of foreign Turkish language learners with regard to European Languages Training Common Framework Text
Yazar: ALİ YOL
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF DOĞAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Avrupa Diller İçin Ortak Başvuru Çerçevesi = Common European Framework of Reference for Langugage ; Dinleme = Listening ; Dinleme becerisi = Listening skill ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; Öğrenme = Learning

Özet:
Bu araştırmada Avrupa Diller Öğretimi Ortak Çerçeve Metni'ne göre Türkçe öğrenen yabancıların dinleme düzeylerinin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Araştırma Gazi Üniversitesi Türkçe Öğretim Merkezi'nde (TÖMER) A1, A2 ve B1 düzeylerindeki sınıflarda yapılmıştır. Öğrencilerin dinleme düzeylerinin tespiti için alan uzmanlarının görüşü alınarak toplam otuz üç etkinlik hazırlanmıştır. Bu etkinlikler boşluk doldurma, kısa cevaplı, sıralama ve çoktan seçmeli sorularla, çeşitli yönergelerden oluşmaktadır. Uygulama, Avrupa Diller Öğretimi Ortak Çerçeve Metni, düzeyler ve öğrencinin günlük hayatta karşılaşabileceği durumlar göz önüne alınarak hazırlanmıştır. Alan uzmanlarının incelemesi sonrasında etkinlikler son hâlini almıştır. Yerel bir radyoda bazı etkinlikler seslendirilmiştir. Ön uygulama yapılarak uygulamada doğacak sorunlara karşı önlem alınmıştır. Uygulamada önce öğrencilere dinleme öncesi, sırası ve sonrasında neler yapmaları gerektiği konusunda bilgiler verilmiştir. Uygulama sonrasında puanlama yapılırken tekrar uzman görüşüne başvurulmuştur. Etkinliklerin bazılarında öğrencilere bilgisayar aracılığı ile ses kayıtları dinletilmiş ve videolar izletilmiştir. Bazılarında ise metin, araştırmacı veya öğretim elemanı tarafından okunmuştur. Uygulamaların ardından bulgular doğrultusunda değerlendirme yapılarak sonuçlar ortaya konulmuştur. Beş uzman birbirlerinden bağımsız şekilde soruları gruplamışlar ve birbirlerinden bağımsız şekilde puanlamışlardır. Söz konusu beş uzmanın verdikleri puanların ortalamaları alınarak her sorunun kolay-orta veya zor olduğu netleştirilmiştir. Puanlar öğrencilerin genel olarak dinlediğini anladığını göstermekle birlikte öğrenciler cevaplarını yazarken sık sık hata yapmaktadırlar. Avrupa Diller Öğretimi Ortak Çerçeve Metni'ne göre A1, A2 ve B1 düzeylerinde Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin dinleme düzeylerinin ölçüldüğü bu çalışmada şu sonuçlar elde edilmiştir: Öğrencilerin genel başarı oranı A1 düzeyinde %93,42; A2 düzeyinde %87,20; B1 düzeyinde %78,57 olarak tespit edilmiştir. Bu sonuçlar seviye ilerledikçe öğrencilerin, dinlediğini anlama başarılarının düştüğünü de göstermektedir.

Abstract:
This research aims to state listening levels of foreign Turkish language learners with regard to European Languages Training Common Framework Text. This research is made in the A1, A2 and B1 level classes of Turkish and Foreign Language Researches and Application Centre (TÖMER) in Gazi University. To state listening levels of students in related levels, totally thirty three activities has been prepared with reference to expert opinion. These activities are consisted of filling in the blanks, giving short answers, putting in order, multiple choice and some other kind of instructions. The related application is prepared by considering European Languages Training Common Framework Text, levels and possible situations that the students can face in their daily routine. The activities are completed after the examination of experts. Some activities are vocalized at local radio. A pre application is made and in this way measures are taken against possible problems of application. During the application the participant students are informed about their responsibilities of before-during and after listening. Also, after the application expert opinion are taken into consideration. In some activities the students listen voice records at the computer and they watch videos. In some other activities the related texts are read by researcher or the instructor.  After that an evaluation is made according to the results. Five experts form groups independently and they grade in the same way. It is clarified if the answers are easy, avarege or difficult according to avarages of these five experts. After the application an evaluation is made towards the findings and we come through. The points show that the students understand the listening texts in general but when they are writing their answers, they make mistakes oftenly. According to European Languages Training Common Framework Text, this research which evaluate the students in A1, A2 and B1 listening levels receives these results: general success rate of the students in A1 level is 93,42%; in A2 level is 87,20% and in B1 level is 78,57%. These results shows that students' success of understanding what they listen is declining progressively.