Türkiye'de personel seçimi uygulamaları ve tekstil sektöründe kullanılabilecek bir personel seçimi bataryasının oluşturulması /
Yazar: KAMİL ORHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLGÜN MEŞE
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Personel seçimi = Personnel selection ; Tekstil sektörü = Textile sector ; Yetkinlik = Competence

Özet:
Yetkinlik sistemlerinin tarihi çok eskidir. Buna rağmen, modern anlamda yetkinlik çalışmalarının temel felsefesi, 19. yüzyıl sonlarına, 20.yüzyılın başlarında atılmıştır. Uygulamada, gerçek anlamında ilk yetkinlik çalışması McClelland' m 1973 yılında ABD Dış İşleri Memurlarıyla yaptığı uygulamadır. Bu uygulamayı izleyen yıllarda, Boyatzis'in de çabasıyla, hızla yaygınlaşmıştır. 1990 'lı yılların sonunda ve 2000 'li yılların başında yetkinlik modeli oluşturma ve bu modeli kullanma, merkezi bir uygulama biçimi halini almıştır. Bu hızlı yükselişin ve pek çok alanda uygulama yapılmasının bir sonucu olarak, yetkinlik konusunda kuramsal bir karışıklık yaşanmaktadır. Çalışmada öncelikli olarak yetkinlik konusunda kuramsal bir alt yapı oluşturulmaya çalışılmıştır. Türkçe'ye konu ile ilgili güncel ve önemini yitirmeyen klasik eserlerin kazandrrılmasma çalışılmıştır. Bununla birlikte çalışmada, tekstil sektöründe, satış grubunda çalışan insanların hangi yetkinliklere göre seçilip, değerlendirileleceği sorusuna yanıt aranmıştır. Yazın taraması, anket (n= 287), Delfi (n=20), Davranışsal Olay Görüşmesi (n= 54) yöntemleri ortalama ve üst düzey performans gösteren gruplara uygulanarak, elde edilen bilgiler dorultusunda bir yetkinlik modeli hazırlanmıştır. Model 15 yetkinlikten oluşmaktadır. 15 yetkinlik teorik olarak üç yetkinlik kümesine ayrılmıştır. Yapılan yakınlık (proximty) analizinde, üç yetkinlik kümesine ayrılan yetkinliklerin birine daha yakın oldukları görülmüştür. Hazırlanan model, satış grubu çalışanlarından oluşturulmuş bir başka örneklem (n= 244) üzerinde denenmiştir. Test bataryasının birinci bölümünün güvenilirlik katsayısı 0,88; ikinci bölümünün katsayısı 0,71 olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
The history of competency systems traces back to the early history. However, the essential principles of competency studies in the modern sense, occurred at the end of 19th and the beginning of 20th centuries. In practice the first competency study in real sense is the application of McClelland in 1973, which was conducted with Foreign Service officers. In the following years of this application, it expanded rapidly through the effort of Boyatzis. At the end of the 1990's and at the beginning of the 2000's years, the formations of competency model and its application had become a type of central application. As a result of this rapid expansion and enlargement of application areas, a theoretical complexity has been experienced in the competency issue. In this study we firstly tried to constructed a the theoretical framework. We translated some recent important studies in Turkish. We tried to answer question of how to select, and evaluated the sellers working in textile sector following the competency principles. Making literature research and applying survey, Delphi, and BEI techniques to average and superior group. We formed a competency model, the model is composite of 15 competencies. These are then classified theoretical 3 competency cluster. The proximity analysis revealed that this clusters are close to each other. The model was then applied on another sampling, which composed of other sellers. The coefficient of confidence of first part of the test is of, 0,88 and that of second part is of, 0,71.