Düzenli beslenme danışmanlığı alan bireylerin yeme davranışlarının ve farkındalıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of eating behaviors and mindful eating of individuals taking regular nutritional counseling
Yazar: DİLARA ÇAKIR
Danışman: DOÇ. GÜLAY BAYSAL
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition

Özet:
Bu çalışma, özel bir Beslenme ve Diyet Danışmanlık Merkezine başvuran ve en az iki ay düzenli beslenme danışmanlığı alan 18-65 yaş aralığındaki bireylerin yeme davranışını ve yeme tutumunu saptamak amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmaya 357'si kadın, 52'si erkek toplam 399 birey dahil edilmiştir. Genel bilgiler, sağlık bilgileri, beslenme durumu bilgilerinin irdelendiği, Yeme Farkındalık Faktörü (YFÖ-30) ve Yeme Tutum Testi (YTT-40) ölçeklerinin de içinde bulunduğu bir anket formu uygulanmıştır. Uygulama sonucunda yeme farkındalığı ölçeği puanları ile yeme tutum testi puanları arasında negatif yönde düşük düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r:-0,21; p<0,05). Disinhibisyon puanları ile BKİ ve yağ ağırlığı puanları arasında negatif yönde düşük düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (Sırasıyla r:-0,15 r:-0,16; p<0,05). Duygusal yeme puanları ile BKİ ve yağ ağırlığı puanları arasında negatif yönde düşük düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (sırasıyla r:-0,20 r:-0,20; p<0,05). Farkındalık puanları ile yeme tutum testi puanları arasında negatif yönde düşük düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r:-0,19; p<0,05). Enterferans puanları ile yeme tutum testi puanları arasında negatif orta düşük düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r:-0,44; p<0,05). Yeme farkındalığı ölçek puanları ile yeme tutum testi, BKİ ve yağ ağırlığı puanları arasında negatif yönde düşük düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (sırasıyla r:-0,13 r:-0,16 r:-0,16; p<0,05). BKİ değerleri kişilerin tanı konulmuş herhangi bir sağlık sorunu olma durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark göstermektedir (p<0,05). Ortalama değerlere bakıldığında sağlık sorunu olan kişilerin BKİ değerleri (30,64±5,68) olmayan kişilere göre (27,70±4,92) daha yüksek olduğu saptanmıştır. BKİ, yağ, kas ve su ağırlık değerleri kişilerin ana öğünü tüketme hızına göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark göstermemektedir (p>0,05). Yeme farkındalığı ölçeği ve yeme tutum testi puanlarının kişilerin yaşlarına ve eğitim düzeyine göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark göstermemektedir (p>0,05). Yeme farkındalığı puanları yiyeceklerin pişirme yöntemine göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark göstermektedir (F:29,43; p<0,05). Farkın hangi gruplar arasında Tukey çoklu karşılaştırma testi ile bakıldığında fırınlama ve haşlama yöntemini benimseyen kişilerin yeme farkındalığı puanları ızgara ve kızartma yöntemini benimseyen kişilere göre anlamlı biçimde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar düzenli beslenme danışmanlığı alan bireylerin yeme tutumu ve farkındalığının önemini vurgulamaktadır.

Abstract:
This study was conducted to determine the eating behavior and eating attitudes of individuals between the ages of 18-65 who applied to a private Nutrition and Diet Counseling Center and received regular nutrition counseling for at least 2 months. A total of 399 individuals, 357 women and 52 men, were included in this study. A survey form was applied, examining general information, health information, nutritional status information, and including the Mindful Eating Questionnaire (MEQ-30) and Eating Attitude Test (EAT-40) scales. As a result of the application, a negative, low-level, statistically significant relationship was detected between the mindful eating questionnaire scores and the eating attitude test scores (r: -0.21; p<0.05). A negative, low-level, statistically significant relationship was detected between disinhibition scores and BMI and fat weight scores (r:-0.15 r:-0.16; p<0.05, respectively). A negative, low-level, statistically significant relationship was detected between emotional eating scores and BMI and fat weight scores (r:-0.20 r:-0.20; p<0.05, respectively). A low, statistically significant negative relationship was found between mindful eating questionnaire scores and eating attitude test scores (r: -0.19; p<0.05). A negative, medium-low level statistically significant relationship was detected between the interference scores and eating attitude test scores (r: -0.44; p<0.05). A negative, low-level, statistically significant relationship was detected between mindful eating questionnaire scores and eating attitude test, BMI and fat weight scores (r:-0.13 r:-0.16 r:-0.16, respectively; p<0, 05). BMI values show a statistically significant difference depending on whether people have any diagnosed health problems (p<0.05). Considering the average values, it was found that people with health problems had higher BMI values (30.64±5.68) than people without (27.70±4.92). BMI, fat, muscle and water weight values do not show a statistically significant difference according to the rate at which people consume the main meal (p>0.05). Mindful eating questionnaire scores and eating attitude test scores do not show a statistically significant difference according to the age and education level of the people (p>0.05). Mindful eating questionnaire scores show a statistically significant difference according to the cooking method of the food (f:29.43; p<0.05). When the difference between groups was examined with the Tukey multiple comparison test, it was determined that the mindful eating questionnaire scores of people who adopted the baking and boiling method were significantly higher than those who adopted the grilling and frying method. These results emphasize the importance of eating attitudes and awareness of individuals who receive regular nutrition counseling.