Kantil regresyon modeli yardımıyla ülkelerin insani gelişmişlik indeksi üzerinde etkiliolan faktörlerin incelenmesi
An investigation of the factors which effect the countries' human development index with the help of the quantile regression model
Yazar: KÜBRA AKYOL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SUPHİ ÖZÇOMAK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: İstatistik = Statistics
Dizin: Doğrusal regresyon = Linear regression

Özet:
Bu çalışmada, basit ve çoklu doğrusal regresyon analizinde parametre tahmini için kullanılan en küçük kareler yöntemine bir alternatif olarak geliştirilen ve en küçük kareler yönteminden daha fazla avantaja sahip olan "Kantil Regresyon" yönteminin incelenmesi ve 187 ülkenin insani gelişmişlik indeksi değerleri ile doğumda yaşam beklentisi, yetişkinlerin okuma oranı, eğitim çağındaki nüfusun öğrenim görme oranı, kişi başına düşen gayrisafi ulusal gelir, anne ölüm oranı, 15-19 yaş aralığındaki genç kadınların doğum oranı, kadınların ulusal parlamentodaki koltuk sayısı, en az ortaöğretim düzeyindeki kadınların oranının erkeklerin oranına göre yüzdesi, kadınların işgücüne katılım oranının erkeklerin katılım oranına göre yüzdesi arasındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaç kapsamında 2012 yılına ait 187 ülkenin verileri üzerinde en küçük kareler, en küçük mutlak sapma ve kantil regresyon yöntemleri kullanılarak çeşitli tahminler yapılmıştır.
Yapılan analizler sonucunda yüksek, orta ve düşük gelişmişlik düzeyine sahip olan ülkelerde, gelişmişlik düzeyini etkileyen değişkenlerin farklı olduğu gözlenmiştir. Uygulamada yapılan model denemesinde kullanılan veri seti normal dağılmadığı, aykırı değerler olduğu ve değişen varyansın varlığı saptandığı için kantil regresyon analizi sonucu elde edilen bulgular istatistiki olarak daha anlamlı bulunmuştur.



Anahtar Kelimeler: Doğrusal Regresyon, En Küçük Kareler Yöntemi, En Küçük Mutlak Sapma Regresyon, Kantil Regresyon, İnsani Gelişmişlik İndeksi

Abstract:
In this study, an assessment of "Quantile Regression Method" which was developed as an alternative to least square method which is used to estimate the parameters in the single and multiple linear regression analysis and has more advantages than least square method are done. Also the relationships between 187 countries' human development index values and life expectancy at birth, the studying ratio of population in school age, adult literacy rate, per capita gross national income, maternal mortality rate, the birth rate of young women in the 15-19 age range, the number of seats for women in national parliament, the rate of the women in at least secondary level education to rate of men in secondary level education and the rate of women participating to the labor force to rate of men participating labor force are aimed to reveal in this study. For this purpose, 187 countries' datas belonged to 2012 are used to make various estimates by using the least squares, least absolute deviation and quantile regression methods.
As a result of the analysis, it has been observed that the variables effect the development levels are different in high, medium and low level of developed countries. Since the data set which is used in the model experiment is outliers, not normally distributed in practice and the evidence of heteroscedasticity is found, findings obtained as a result of quantile regression analysis are statistically more significant.




Keywords: Linear Regression, Least Squares Method, Least Absolute Deviations Regression, Quantile Regression, The Human Development Index