1990'larda toplum, birey ve ölüm temalarının Amerikan popüler kültürüne yansıması
Debates on society, individual and death and their reflections on American popular culture in 1990's
Yazar: MURAT GÖÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEÇİL SARAÇLI
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Amerikan Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Amerikan Kültürü ve Edebiyatı = American Culture and Literature
Dizin: Amerika toplumu = American society ; Amerikan kültürü = American culture ; Popüler kültür = Popular culture ; Sosyal kimlik = Social identity ; Tüketim toplumu = Consumption society ; Yaşam = Life ; Ölüm = Death

Özet:
ÖZET Bu tez, tüketim toplumu süreci içinde, öncelikle günümüz Amerikan toplumunda ve Amerikan popüler kültürünün ulaştığı ve etkin olduğu diğer toplumlarda, bir tüketim toplumu bireyi olarak insanın, ölüm ve bununla bağıntılı olarak hayatta kalma kavramı, kendi bedeni ve kimliği ile kurduğu ilişkiyi konu edinecektir. Tez, sağlanan veriler ışığında, modern bireyin bu kavramlarla ve bedeni ile kurduğu ilişkinin üretilmiş bir ilişki olduğunu, insanın kendi yaşamına ve bedenine yabancılaşma sürecinin popüler kültür dünyasını oluşturan ve yönlendiren kurumlar tarafından sistemli bir şekilde uygulamaya konduğunu, bu sürecin insani olanı dışlayarak tamamen tüketim toplumu ve ulusal ve global şirketlerin kar politikaları doğrultusunda işlediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Temel olarak 90'lı yıllardaki eğilimler üzerinde yoğunlaşılacak, ancak beri yandan da özellikle Amerikan toplumunda tüketim toplumunun temellerinin atıldığı 1950'lerden bu yana yaşanan gelişmeler de mercek altına alınacaktır. Tezin ilk bölümünde, günümüz Amerikan toplumunda kavramsal olarak ölüm denince akla gelen bütünün ifade ve temsil ettiği anlamlar ve yan anlamların incelenmesi hedeflenmektedir. Ancak kaçınılmaz olarak, modern Amerikan toplumu için yaşamın, hayatta olmanın ne anlama geldiği, yaşamın geçirildiği yaşam ve çalışma mekanlarının düzenlenmesi ve yaşam ve ölümle doğrudan ilişkili zaman kavramının tüketim toplumunda geçirdiği evrim konulan da irdelenecektir. Konunun felsefi bir problem olarak tartışılması tez dışında bırakılarak kültür endüstrisinin busayılan kavranılan yeniden üretiş ve yansıtış biçimi, tarihsel ve sosyolojik bir arka plan dahilinde eleştirel bir perspektifte ele alınacaktır. İkinci bölümde, fiziksel bir varlık olarak insanın bedeni ve ölüm kavramı ile kurduğu ilişkinin irdelenmesi amaçlanmaktadır. Hayatta kalmak, sağlıklı olmak ve fiziksel olarak kusursuz olmanın modern insana ifade ettiği anlamlar, kozmetikten genetik bilimine, modadan yaşlılık ve yaşlanmaya, modem tıp biliminden mezarlıklara kadar geniş bir yelpazeden sağlanan örneklerle desteklenecektir. Bu bölümde, modem insanın ölüme karşı tavn, ölümsüzlük ve kusursuz insan çalışmaları ve estetik cerrahi gibi konular ve bunların günümüz Amerikan toplumundaki yankılarının incelenmesi planlanmaktadır. Tez dahilinde, Chuck Palahniuk'un Dövüş Kulübü isimli romanından örnekler sunulacaktır. Bu örneklerin analizinde ve tezin genelinde psikoanalitik ve yapıbozumcu inceleme yöntemlerine başvurulacak, Marxist bakış açısı ile kapitalist düzende varılan noktanın ve özellikle 1990'lar Amerika'sında yansımalarının bir eleştirisinin yapılması hedeflenecektir. Sonuç bölümünde ise, bireyin en insani problemi olan yaşamı, ölümü ve bedeni ile kurduğu ilişkinin tüketim toplumu içinde nasıl şekillendirildiği, bu kavramların nasıl birer tüketim malzemesi haline getirildiği, bireyin endüstrileşme ile başlayan kendine yabancılaş(tınl)ma sürecinin vardığı aşamaların ortaya konması hedeflenmektedir. Anahtar Kelimeler: Tüketim toplumu, beden ve kimlik, ölüm, meta fetişizmi, yabancılaşma, Palahniuk, Dövüş Kulübü

Abstract:
ABSTRACT This thesis aims to bring out the way the members of the consumer society relate themselves with some crucial concepts such as life, death, survival and being alive and healthy. Also, it is aimed to make clear that the members of the American consumer culture have set up a misconception regarding their physical bodies and their social existence. In the light of given data, it has been set forth that the modern American individual has been experiencing a set of "produced" physical and mental perceptions. One of the main points of the thesis is to assure that these perceptions have been manipulated, moulded and recreated by various agents such as mass media, ideological apparatuses of the modern state and other elements that shape American daily life and popular culture. Mainly, our thesis will focus on recent trends covering the last 50 years and focusing on 90's. In the first chapter of the thesis, the life and survival concept will be taken into account. In this manner, various understandings of life and survival, social and individual body, body as a medium, reorganization of space and time and the changing meanings of these concepts will be analyzed in detail by giving examples. Philosophical aspects of these concepts and understandings will be neglected and within a sociological, historical and cultural background, the ways the culture industry has produced, shaped and recreated such concepts will be criticized with a Marxist approach. In the following chapter, the relation between common American people and death that has been in progress for more than a century will be examined. Changingmeanings of being healthy and alive, being physically perfect, getting older and dying will be studied in detail by supplying various examples from different fields ranging from genetics, modem medicine, fashion, cosmetics and cemeteries. In this chapter, the main focus will be on attitudes towards death, immortality, researches of creating perfect human body and plastic surgery and their reflections on modem American society. Within the limits of the thesis, a recent popular novel, Fight Club by Chuck Palahniuk will be used to supply examples. As a result, it will be argued that the most humane issue of human civilization, that is, the meaning of life and death, has been shaped and recreated according to the needs and strategies of modem capitalist society. The process of alienation, starting from industralization and urbanization, has been turned into a process of fabrication and mass production of humane conceptions, perceptions and understandings in the hands of modem bourgeoisie. Key Words: Consumer Society, Body and Identity, Death, Commodity Fetishism, Alienation, Palahniuk, Fight Club