Doğu Akdeniz bölgesi'nde yetiştiriciliği yapılan güllerde virüs ve fitoplazma hastalıklarının saptanması ve karakterizasyonu
Detection and characterization of virus diseases and phytoplasma in rose growing in the Eastern Mediterranean region
Yazar: AYSEL GÜVELOĞLU
Danışman: PROF. DR. SAADETTİN BALOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fitoplazma = Phytoplasma ; Gülgiller = Rose family ; Güller = Roses ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Restriksiyon fragman uzunluğu polimorfizmi = Restriction fragment length polymorphisms ; Virüs hastalıkları = Virus diseases ; Virüsler = Viruses

Özet:
Bu araştırma Doğu Akdeniz Bölgesi Adana ve Mersin illerinde örtü altı ve açık daki peyzaj ve rekreasyon alanlarında yetiştirilen güllerde zarar yapan virüs ve fitoplazma hastalıklarının simptomolojik ve moleküler olarak varlığının belirlenmesi, ve karakterizasyonunun yapılması amacıyla 2020-2021 yılları arasında gerçekleştirilmiştir. Yürütülen surveyler sırasında gül bitkilerinin yapraklarında mozaik, kloroz, deformasyon, nekrotik lekeler ve bodurlaşma gibi belirtiler görülmüştür. Virus veya benzeri hastalık belirtileri gösteren gül örnekleri bölgeden toplanmış, bu örneklerin tamamı RT Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PZR) ile ArMV, ApMV, PNRSV, SLRSV, RRV, RSDaV, RoLCV virüslerin kılıf protein genine spesifik farklı primerler ile testlenmiştir. Ancak yapılan test sonuçlarına göre testlenen bitkiler söz konusu virüsler açısından negatif bulunmuştur. Seyhan ile Çukurova ilçelerinde rekreasyoın alanlarından fitoplazma belirtileri gösteren şüpheli örnekler için yapılan direkt ve nested PCR sonucundan elde edilen PCR ürünlerinin EcoRI enzimi kullanılarakRFLP çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Alınan örneklerde fitoplazma kaynaklı bir hastalığın varlığı hem simptomolojik hem de molekuler olarak ortaya konmuştur. Nested PCR'da 1250bp bant veren patojenin EcoR1 enzimi ile kesimi sonucu 750 ve 500 bp' lik bantlar belirlenerek etmenin fitoplazma olduğu kesinleştirilmiştir.

Abstract:
This research was carried out between 2020-2021 in order to determine and characterize the presence of virus and phytoplasma diseases that cause harm to roses grown in decked and open landscape and recreation areas in the Eastern Mediterranean Region of Adana and Mersin provinces symptomologically and molecularly. During the surveys carried out, symptoms such as mosaic, chlorosis, deformation, necrotic spots and stunting were observed on the leaves of rose plants. Rose samples showing signs of a virus or virus like disease were collected from the region, all of these samples were tested by RT Polymerase Chain Reaction (PCR) with different primers specific for the coat protein gene of ArMV, ApMV, PNRSV, SLRSV, RRV, RSDaV, RoLCV viruses. However, according to the test results, the tested plants were found to be negative for the viruses in question. PCR products obtained from direct and nested PCR results for suspicious samples showing signs of phytoplasma from recreation areas in Seyhan and Çukurova districts were used to perform RFLP studies using the EcoRI enzyme. In the samples taken, the presence of a disease caused by phytoplasma was revealed both symptomologically and molecularly. As a result of restriction the pathogen giving 1250bp band with the EcoR1 enzyme in Nested PCR, bands of 750 and 500 bp were determined and it was confirmed that it was a phytoplasma.