COVID-19 enfeksiyonunun fiziksel aktivite ve solunum sistemi üzerindeki uzun dönem etkilerinin incelenmesi
Examination of the long-term effects of COVID-19 infection on physical activity and respiratory system
Yazar: CEYLAN KARACAKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UFUK ÖZTÜRK
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, Covid-19 enfeksiyonunun fiziksel aktivite ve solunum sistemi üzerindeki uzun dönem etkilerinin incelenmesidir. Bu temel amacın yanında ayrıca daha önce Covid-19 enfeksiyonu geçirmiş olan ve 45-65 yaş arasında yer alan bireylerde solunum sistemi sorunları ve fiziksel aktivite bulgularının günümüzde hangi düzeyde olduğu, bunların cinsiyet ve yaş grubuna göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği ve solunum sistemi sorunları ile fiziksel aktivite düzeyi arasında anlamlı ilişki olup olmadığının tespiti de amaçlanmıştır. Araştırma, kesitsel tipte ve ilişkisel tarama modeline uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Türkiye genelinde yaşayan, araştırmanın yapıldığı dönemde 45-65 yaş arasında yer alan ve daha önce en az bir defa Covid-19 geçirmiş bireyler içerisinden basit rastgele örnekleme yolu ile seçilen toplam 413 birey oluşturmuştur. Araştırmanın verileri Tanıtıcı Bilgiler Formu, St. George Solunum Anketi (SGRQ) ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Ölçeği (UFAÖ) – Kısa Formu kullanılarak çevrimiçi uygulanan anket yöntemiyle toplanmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 25 programı kullanılarak, nicel analiz yöntemleri ile değerlendirilmiştir.Katılımcıların %57,6'sı son bir yıl içinde ciddi veya sıkıntı yaratan bir göğüs hastalığı geçirmediğini belirtmiş olsa da, %39'u son bir yıl içinde üşütme dışındaki zamanlarda öksürük yaşadıklarını ifade etmişlerdir. Bunun yanında %41,1'i son bir yıl içinde üşütme dışındaki zamanlarda nefes darlığı deneyimlediklerini bildirmişlerdir. Ayrıca, fiziksel aktivite düzeyiyle ilgili tespitler katılımcıların %27,1'inin inaktif, %51,3'ünün minimal aktif ve %21,5'inin çok aktif olduğunu ortaya koymuştur. SGRQ Semptom Puanı değerlendirildiğinde de katılımcıların solunum sorunları yaşama düzeyi %30 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlar, Covid-19 sonrası solunum sistemi semptomlarının sürdüğünü ve önemli bir sağlık sorunu oluşturduğunu göstermiştir.  Ayrıca bulgular, Covid-19 nedeniyle hastanede yatmanın semptom şiddeti ve fiziksel aktivite düzeyi üzerinde belirgin bir etkisi olduğunu göstermiştir. Bunun yanında cinsiyet ve yaşa göre de önemli farklılıklar tespit edilmiş ve çalışmada detaylı olarak sunulmuştur.

Abstract:
The primary objective of this research is to investigate the long-term effects of Covid-19 infection on physical activity and the respiratory system. In addition to this primary objective, the study aims to determine the current levels of respiratory system problems and physical activity findings in individuals aged 45-65 who have previously had Covid-19 infection, whether these findings vary significantly by gender and age group, and whether there is a significant relationship between respiratory system problems and physical activity levels.The research was conducted in a cross-sectional design and in accordance with a correlational survey model. The research sample consisted of a total of 413 individuals selected through simple random sampling from individuals living across Turkey, aged 45-65 at the time of the study, and who had experienced Covid-19 at least once before. The research data were collected through an online survey method using the Demographic Information Form, the St. George's Respiratory Questionnaire (SGRQ), and the International Physical Activity Scale (IPAQ) - Short Form. The data obtained in the research were evaluated using quantitative analysis methods with the SPSS 25 program.
While 57.6% of the participants stated that they did not experience a serious or distressing chest illness in the past year, 39% reported experiencing cough at times other than when they had a cold in the past year. Additionally, 41.1% reported experiencing shortness of breath at times other than when they had a cold in the past year. Furthermore, findings related to physical activity levels revealed that 27.1% of the participants were inactive, 51.3% were minimally active, and 21.5% were highly active. When the SGRQ Symptom Score was evaluated, the level of experiencing respiratory problems by the participants was calculated as 30%. These results indicated that respiratory system symptoms persisted after Covid-19 and constituted a significant health issue. Moreover, the findings demonstrated a significant impact of hospitalization due to Covid-19 on symptom severity and physical activity levels. Significant differences were also identified by gender and age, and these differences are presented in detail in the study.