Ortaöğretim din kültürü ve ahlak bilgisi öğretiminde öğretim programı ders kitabı uyumu
Adaptation of textbook in religious culture and moral knowledge course of secondary school
Yazar: SAFİNAZ ASRİ
Danışman: PROF. DR. CEMAL TOSUN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlak bilgisi = Moral knowledge ; Ders kitapları = Textbooks ; Kitaplar = Books ; Ortaöğretim = Secondary education ; Yapılandırmacı öğretim yöntemi = Constructivist teaching method ; Öğretim = Teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Yeni ODKAB Dersi Öğretim Programı ile bu programa göre hazırlanan ders kitaplarının yapılandırmacı öğrenme anlayışına uygunluğu ve öğretim programı-ders kitabı uyumu, araştırmamızın temel problemi olarak kabul edilmiştir. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı, nitel araştırmalardan doküman inceleme ve içerik analizi yöntemlerine başvurulduğu ve ders kitaplarının değerlendirme aracı yardımıyla incelendiği çalışmamızda elde edilen bulgular ve ulaşılan sonuçlar, ODKAB ders kitaplarının yapılandırmacı öğrenme anlayışı ve öğretim programına uyumunda önemli sorunların bulunduğunu ortaya koymuştur.ODKAB Dersi Öğretim Programı, öğelerindeki bazı eksikliklerine rağmen genel olarak yapılandırmacı öğrenmeye uygun hazırlanmıştır. Ders kitapları ise, şekilsel anlamda eskiye kıyasla önemli bir değişim göstermiş, fiziksel ve görsel tasarım yapılandırmacılık doğrultusunda oluşturulmaya çalışılmıştır. Ancak bu unsurlar yapılandırmacı öğrenme hedeflerini gerçekleştirecek şekilde ele alınmamıştır. Dil ve anlatım materyalle öğrenci arasında iletişimi sağlama, anlatımı dikkat çekici, zengin ve öğrenciye göre şekillendirmede yetersiz kalmıştır. Burada en fazla eğitsel tasarımda sorun yaşanmış, öğrencinin, temel kaynaklardan hareketle, bilgi oluşturma aşamalarına, kişisel nitelikleri ve ön öğrenmelerine göre, farklı strateji, yöntem ve araç-gereçler yardımıyla karşılıklı etkileşim içinde bilgiyi oluşturmasına ve süreç içerisinde değerlendirme yapmasına olanak tanınmamıştır.Yapılandırmacı öğrenme anlayışındaki felsefe ve vizyonun tam olarak yansıtılamamasının da etkisiyle ODKAB ders kitapları öğretim programın öngördüğü; üst düzey bilişsel ve duyuşsal amaçları hedefleyen, ortak ilgi ve gereksinimlerden yola çıkarak günlük yaşam ve gerçek problem durumlarını ortaya koyan, temel kavramlar etrafında yapılandırılan ve eleştirel düşünmeye yönelten içeriğe sahip, problem çözmeye dayalı etkinliklerin yer aldığı, işbirliğine, kişisel bağımsızlık ve uygunluğa, üreticiliğe, yansıtmaya, etkin katılıma, çoğulculuğa dayalı öğretme-öğrenme durumlarının planlandığı, süreç içerisinde geleneksel ve alternatif yöntemler kullanılarak öğretmen yanında öğrencilerin de kendilerini ve birbirlerini çok yönlü değerlendirdikleri bir yapıda hazırlanmamıştır.Temel Kavramlar: Öğretim Programı, Ders Kitapları, Yapılandırmacı Öğrenme, Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi, Öğretim Programı-Ders Kitabı Uyumu.

Abstract:
The adaptation of constructivist understanding to new RCMKSC course syllabus and textbooks prepared according to this syllabus and harmony of syllabus and textbook are accepted as the basic problems of our research. In this work, relational search model was used, qualitative research documents were examined and analysed and textbooks were examined with the help of an evaluation tool. According to findings and results RCMKSC textbooks have big problems in adaptation to constructivist learning understanding and teaching syllabus.RCMKSC course syllabus is prepared appropriate for constructivist learning in general although there is some missing from elements. The textbooks were altered recognisably in terms of appearance compared to previous ones and they were tried to form in accordance with constructivism physically and visually. However, these elements are not qualified to achieve constructivist learning objectives. Their language and narration are inadequate for interaction between student and material, arousing curiosity in terms of student. At this point, the biggest problem is in educational formation, the students are not given any opportunity for evaluation in the process and for forming knowledge moving from the main sources with the help of various strategies, methods and materials in accordance with his/her personal features and pre-knowledge while getting interaction.RCMKSC textbooks are not prepared in the accurate form with the effect of not projecting the vision and philosophy of constructivist learning approach wholly and they are not formed appropriate to fulfil high level cognitive and emotional aims, to reveal daily life and real problem conditions moving from the common interests and needs, to form the frame of basic concepts, to direct to critical thinking based on problem solving, cooperation, personal freedom and level, production, projection, active participation, multiplication in the teaching-learning situation planning, to make students evaluate themselves and each other besides teacher using traditional and alternative methods in the process.Key Words: Syllabus, Textbook, Constructivist Learning, Religious Culture and Moral Knowledge Course of Secondary School Adaptation of Syllabus-Texbook.