Prolaktinoma hastalarında ve sağlıklı bireylerde egzersiz kapasitesi,  fiziksel aktivite düzeyi ve yaşam kalitesinin karşılaştırılması
Comparison of exercise capacity, physical activity level and quality of life in prolactinoma patients and healthy individuals
Yazar: AYŞEGÜL ERKOÇ
Danışman: DOÇ. DR. EBRU ÇALIK KÜTÜKCÜ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kalp ve Solunum Fizyoterapisi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Kardiopulmoner Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Prolaktin = Prolactin ; Prolaktinoma = Prolactinoma

Özet:
Prolaktin (PRL) hormonu yüksekliği ile seyreden prolaktinoma, arteryel sertlik, ateroskleroz, disritmi ve kalp yetersizliği gibi kardiyovasküler hastalıkların (KVH) riskini artırarak olumsuz etkilere neden olabilmektedir. Çalışmamızın amacı; prolaktinoma tanılı hastalar ile sağlıklı kişileri egzersiz kapasitesi, fiziksel aktivite düzeyi, uyku kalitesi, yorgunluk algılaması ve yaşam kalitesi açısından karşılaştırılmaktı. Çalışmamızın ikinci amacı ise; prolaktinoma tanılı hastalarnda egzersiz kapasitesi ve PRL seviyesi ile ilişkili faktörlerin incelenmesiydi. Çalışmamıza 19 kadın prolaktinoma tanılı hasta ve 19 sağlıklı erişkin kadın dahil edildi. Katılımcıların fiziksel ve demografik özellikleri ve laboratuvar bulguları kaydedildi. KVH risk faktörleri bilgi düzeyleri Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi Ölçeği (CARRF-KL) ile, fiziksel aktivite düzeyleri Uluslararası Fiziksel Aktivite Ölçeği kısa formu (IPAQ), fonksiyonel egzersiz kapasiteleri 6 dakika yürüme testi (6DYT), quadriceps kas kuvveti el dinamometresi ile, alt ekstremite enduransı squat testi ile,  yaşam kalitesi Kısa Form-36 anketi (SF-36) ile,  uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PSQI) ve yorgunluk düzeyleri ise, Çok Boyutlu Yorgunluk Değerlendirme Ölçeği (MAF) ile değerlendirildi. Prolaktinoma tanılı hastaların 6DYT mesafesi, CARRF-KL toplam puanı, SF-36 genel sağlık ve fiziksel kısıtlılık puanları sağlıklı kişilerden anlamlı olarak daha düşük iken, IPAQ-oturma puanı anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,05). Her iki grubun quadriceps kas kuvveti benzer şekilde zayıftı ve squat tekrar sayıları benzerdi  (p>0,05). Gruplar arasında IPAQ-şiddetli, orta şiddetli, yürüme ve toplam skorlar, PSQI toplam ve alt puanları ve MAF puanlarında anlamlı bir fark yoktu  (p>0,05). Sonuç olarak, prolaktinoma tanılı hastaların sağlıklı bireylere göre egzersiz kapasitesi azalmaktadır. KVH risk faktörleri ile ilgili bilgi düzeyleri belirgin olarak daha düşüktür. Prolaktinoma tanılı hastalar ve sağlıklı kişilerde yorgunluk, fiziksel aktivite ve uyku kalitesi düzeyi benzerdi. Prolaktinoma grubunda fiziksel limitasyon ve genel sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi düzeyleri belirgin şekilde azalmıştı. Prolaktinoma tanılı hastaların kardiyak rehabilitasyon programlarında önleyici yaklaşımlar olarak KVH riski açısından değerlendirilmesi ve bilgi düzeylerinin artırılması, egzersiz kapasitelerinin artırılması ve fiziksel aktivite danışmanlığı programlarına yönlendirilmesi gerektiğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Prolactinoma with elevated prolactin (PRL) hormone can cause adverse effects by increasing the risk of cardiovascular diseases (CVD) such as arterial stiffness, atherosclerosis, dysrhythmia and heart failure. The aim of our study was to compare patients with prolactinoma and healthy individuals in terms of exercise capacity, physical activity level, sleep quality, fatigue perception and quality of life. The second aim of our study was to examine the factors associated with exercise capacity in patients with prolactinoma. Nineteen female patients with prolactinoma and 19 healthy adult women were included in our study. Physical and demographic data and laboratory findings were recorded. The CVD risk factors knowledge levels using Cardiovascular Diseases Risk Factors Knowledge Level Scale (CARRF-KL), physical activity levels using International Physical Activity Scale-short form (IPAQ), functional exercise capacities using 6-minute walking test (6MWT), quadriceps muscle strength using hand dynamometer, muscular endurance using squat test, quality of life with Short Form-36 questionnaire (SF-36), sleep quality with Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and fatigue levels with Multidimensional Fatigue Rating Scale (MAF) were evaluated. Patients with prolactinoma had significantly lower 6DYT distance, CARRF-KL total score, SF-36 general health and physical limitation scores, and significantly higher IPAQ-sitting score than healthy subjects (p<0.05). The quadriceps muscle strength of both groups was similarly weak and the number of squat repetitions was similar (p>0.05). There was no significant difference between the groups in IPAQ-severe, moderate, walking and total scores, PSQI total and subscores and MAF scores (p>0.05). There was no significant difference between the groups in IPAQ-severe, moderate, walking and total scores, PSQI total and sub-scores, and MAF scores (p>0.05). In conclusion, patients with prolactinoma have reduced exercise capacity compared to healthy individuals. Their knowledge of CVD risk factors is significantly lower than healthy controls. Fatigue, physical activity and sleep quality levels were similar in patients with prolactinoma and healthy subjects. Physical limitation and general health-related quality of life were significantly lower in the prolactinoma group. We thought that patients diagnosed with prolactinoma should be evaluated in terms of CVD risk as preventive approaches in cardiac rehabilitation programs and necessary interventions should be applied to increase their knowledge level, increase their exercise capacity and should be directed to physical activity counseling programs.