Babaların kendi babaları ve çocuklarıyla aralarındaki ilişkinin zihin kuramı bağlamında incelenmesi
Examining the relationship between fathers with their own fathers and children in the context of theory of mind
Yazar: MERVE OK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL ERGÜL
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Baba- çocuk ilişkisi = Father-child relationship ; Babalık = Fatherhood ; Zihin kuramı = Theory of mind

Özet:
Okul öncesi dönemde çocukların birçok açıdan gelecekte olacağı kişinin 
temelleri atılırken bu süreci etkileyen birden fazla etken bulunmaktadır. Bu etkenlerden 
birinin de ebeveynler olduğu bilinmektedir. Bu araştırma ise babaların kendi babaları ve 
çocuklarıyla ilişkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu ilişkiyi incelerken Zihin Kuramı 
bağlam olarak seçilmiştir. Zihin Kuramı diğer insanların düşünme süreçler 
doğrultusunda çıkarım yapabilme yeteneği olarak özetlenebilmektedir. Baba çocuk 
ilişkisin zihinsel süreçler üzerine inceleyen bu çalışmada araştırma grubunu 2023-2024 
yılında anasınıfına devam eden 60-72 aylık çocukların babaları oluşturmaktadır. Veriler 
araştırmacı tarafından Zihin Kuramı temel alınarak geliştirilen açık uçlu anket ile 
toplanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim modeli ile 
gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile ayrıntılı şekilde 
incelenerek sunulmuştur. Bulgulara göre babaların kendi babalarıyla birbirlerinin 
duygularını anlama ve buna göre hareket etme konusunda zayıf kalsa da kendi 
çocuklarının duygularını önemsediği ve buna göre hareket ettikleri görülmüştür. Kendi 
babalarıyla ikna etme ve savunma davranışlarında çekingen oldukları, kendi çocuklarını 
bu konuda cesaretlendirdikleri anlaşılmıştır. Babaların kendi babalarının yalan 
davranışını anlayamayacağı ve farklı düşünme/ hissetme durumuna kapalı oldukları 
anca kendilerinin baba olarak bilinçli davrandıkları bulunmuştur. Kendi babalarıyla 
nazik konuşmalar yapamadıkları, oyun oynama davranışlarının çok az olduğu, kendi 
çocuklarıyla ise nezaket kurallarına dikkat ettikleri ve çeşitli oyunlar oynadıkları 
anlaşılmıştır. Babaların kendi babalarıyla şakalaşmadığı, ima/ ironi/ blöf kullanmadığı, 
niyetleri anlamada zorlandığı görülse de kendi çocuklarıyla şakalaştıkları, ima/ ironi/ 
blöfü bazen kullandıkları ve niyetleri anlayabildikleri görülmüştür.

Abstract:
In the preschool period, while the foundations of the person that children will 
become in the future are laid in many ways, there are multiple factors that affect this 
process. It is known that one of these factors is parents. This research aims to examine 
the relationships of fathers with their own fathers and children. Theory of Mind was 
chosen as the context while examining this relationship. Theory of Mind can be 
summarized as the ability to make inferences in line with other people's thinking 
processes. In this study examining the mental processes of the father-child relationship, 
the research group consists of fathers of 60-72 month-old children who attend 
kindergarten in 2023-2024. The data were collected with an open-ended questionnaire 
developed by the researcher based on Theory of Mind. The research was carried out 
with the phenomenological model, one of the qualitative research methods. The 
obtained data were examined in detail with the content analysis method and presented. 
According to the findings, although fathers were weak in understanding each other's 
feelings with their own fathers and acting accordingly, they cared about the feelings of 
their own children and acted accordingly. It was understood that they were shy in 
persuasion and defense behaviors with their own fathers and encouraged their own 
children in this regard. It was found that fathers cannot understand their fathers' lying 
behavior and are closed to thinking/feeling differently, but they act consciously as 
fathers. It was understood that they cannot have polite conversations with their fathers, 
they play games very little, and they pay attention to the rules of politeness and play 
various games with their children. Although it was seen that fathers do not joke with 
their fathers, do not use innuendo/irony/bluff, and have difficulty understanding 
intentions, it was seen that they joke with their children, sometimes use 
innuendo/irony/bluff, and can understand intentions.