Ortaokul müdürlerinin paternalist yöneticilik davranışlarının öğretmen görüşlerine göre incelenmesi
An examination of secondary school principals' paternalistic leadership behaviors according to teacher views
Yazar: TALİP ARIKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OKSANA MANOLOVA YALÇIN
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Kayseri ilinde Temel Eğitim Genel Müdürlüğüne bağlı ortaokullarda görev yapan okul müdürlerinin sergilediği paternalist yöneticilik davranışlarının öğretmen görüşlerine göre betimlenmesi ve bu amaca yönelik öğretmen görüşlerinin cinsiyete, branşa, kıdeme, medeni duruma ve öğrenim durumuna göre farklılık gösterip göstermediğini saptamaktır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Kayseri ilinin beş merkez ilçesinde (Hacılar, İncesu, Kocasinan, Melikgazi, Talas) TEGM'ye bağlı ortaokullarda görev yapan 370 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmanın verileri Paternalist Yönetici Davranışları Ölçeği ile genel ağ ortamında "Google Forms" aracılığı ile toplanmış, toplanan veriler SPSS 25 programı yardımıyla analiz edilmiştir. Analizde, değişkenlerin arasında istatistiki bir farklılık bulunup bulunmadığını tespit için "bağımsız örneklemler için t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre okul müdürlerinin ara sıra paternalist liderlik davranışları sergilediği saptanmıştır. Paternalist liderliğin aile havası, hayırseverlik, otoriterlik boyutlarındaki davranışlar sık görülmektedir. Müdahalecilik boyutundaki davranışlar nadiren, yetersiz görme boyutundaki davranışlar ise ara sıra görülmektedir. Ayrıca müdahalecilik boyutunda öğretmenlerin görüşleri arasında medeni durum değişkenine göre anlamlı farklılık bulunmuştur.

Anahtar sözcükler: müdahale, otoriterlik, özerklik, paternalizm, rıza

Abstract:
The aim of this study is to describe the paternalistic managerial behaviours of school principals from the perspectives of teachers working in secondary schools affiliated to the TEGM (General Directorate of Basic Education) in the province of Kayseri and to determine whether there is a difference in teachers' views based on gender, branch, seniority, marital status, and educational status. Survey model, one of the quantitative research methods, was used in the study. The study group of the research consisted of 370 teachers working in secondary schools affiliated to TEGM in five central districts of Kayseri province (Hacılar, İncesu, Kocasinan, Melikgazi, Talas). The data of the study were collected through Paternalistic Administrator Behaviors Scale via "Google Forms" in the general network environment and the collected data were analyzed with the help of SPSS 25 program. In the analysis, t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) for independent samples were used to determine whether there was a statistical difference between the variables. According to the results of the study, it was found out that school principals occasionally exhibited paternalistic leadership behaviors. Behaviours in the dimensions of paternalistic leadership such as family atmosphere, benevolence and authoritarianism are frequently observed. The behaviours in the interventionism dimension are rarely and in the inadequately seeing dimension are occasionally seen. In addition, a significant difference was found among the opinions of the teachers in the interventionism dimension according to the marital status variable.

Keywords: authority, autonomy, consent, intervention, paternalism