Gebeliğin hipertansif hastalıklarında postpartum şok indeksinin değerlendirilmesi
Evaluation of postpartum shock index in hypertensive diseases of pregnancy
Yazar: MELEK DURAK
Danışman: PROF. DR. DİLEK ŞAHİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Hipertansiyon = Hypertension ; Hipertansiyon-gebeliğe bağlı = Hypertension-pregnancy-induced ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Postpartum hemoraji = Postpartum hemorrhage ; Şok = Shock ; Şok-hemorajik = Shock-hemorrhagic

Özet:
Amaç: Dünyadaki intrapartum ve postpartum maternal ölümlerin en sık nedenleri kanama (%27), hipertansif hastalıklar (%16) ve sepsistir (%10). Gebelik komplikasyonlarının zamanında tanınması ve erken dönemde tedavisi mortalite ve morbiditeyi azaltmak için kritik öneme sahiptir. Gebelikte hipertansiyon terimi hafif kan basıncı yüksekliği olan olgulardan şiddetli hipertansiyona, birçok organ fonksiyonunun bozukluğuna eşlik eden olgulara kadar uzanmaktadır Hipertansif bozuklukların insidansı tüm gebeliklerin yaklaşık %10'unu oluştururken; preeklampsi insidansı ise yaklaşık %2-8'dir. Gebelikte oluşan hipertansif bozuklukların etiyolojisi hala tam olarak açıklanamamış olmasına rağmen birçok faktör araştırılmaktadır. Araştırmamızda gebelik hipertansiyonuna sahip hastalarda, postpartum dönemdeki şok indeksinin, hemorajik şoku öngörmede ve postpartum kanamanın erken tanı ve tedavisindeki etkinliğini belirlemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Eylül 2021-Şubat 2022 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Şehir Hastanesi antenatal ve perinatoloji postpartum servislerinde yatışı olan, gebeliğin hipertansif hastalıkları (gestasyonel hipertansiyon, preeklampsi, eklampsi, hellp) tanısı alan ve doğumu gerçekleştirilen gebeler ile ek hastalığı olmayan normotansif gebeler arasında postpartum dönemdeki şok indeksleri karşılaştırıldı. Gebeliğin hipertansif hastalıkları tanılı 217 postpartum hasta ile herhangi bir medikal problemi olmayan 219 postpartum hasta prospektif olarak taranarak çalışmaya dahil edildi.
Hastaların demografik bilgileri, hastaneye başvuru sırasındaki ve postpartum dönemdeki laboratuar parametreleri (hemoglobin , hematokrit, platelet, AST, ALT, idrar proteini), hemodinamik parametreler (nabız, sistolik kan basıncı, şok indeksi) kaydedilmiştir. Parametrelere ait değerler gruplar arasında karşılaştırılmıştır. Bu parametrelerin, gebeliğin hipertansif hastalıklarına sahip hastalarda postpartum dönemde şok indeksinin postpartum kanamayı öngörmedeki yeri araştırılmıştır.
Verilerin istatistiksel analizi Statistical Package for Social Sciences (SPSS) v25.0 istatistik paket programında yapıldı. Anlamlılık düzeyi p <0,05 olarak belirlendi.
Bulgular: Çalışmaya 217'si Gebeliğin hipertansif hastalıkları (GHH) tanısı alan hasta ve 219'u kontrol grubu olmak üzere toplam 436 kadın dahil edilmiştir. GHH grubunun yaş ortalaması 31,4±6,4 yıl, kontrol grubunun yaş ortalaması ise 28,6±5,5 yıl olarak bulunmuş olup gruplar arasında yaş açısından anlamlı farklılık görülmüştür (p<0,001). Bazal VKİ median değeri GHH grubunda 28,3 iken kontrol grubunda 24,5 olarak bulunmuştur. Gruplar arasında bazal VKİ kategorisi açısından anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,001). GHH grubunun gestasyonel hafta median değeri 37, kontrol grubunun ise 39 olarak bulunmuştur. Gruplar arasında gestasyonel hafta açısından anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,001). GHH grubunun bazal Hb (p=0,01), 2. Saat Hb (p<0,001), 6. Saat Hb (p<0,001), max AST (p<0,001), ALT (p=0,001), max ALT (p<0,001) ve TİT P (p<0,001) değeri kontrol grubundan anlamlı şekilde yüksek; albumin (p<0,001) değeri ise anlamlı şekilde düşük bulunmuştur. GHH grubunun 0. dk SI (p<0,001), 15. dk SI (p<0,001), 30. dk SI (p<0,001), 2. Saat SI (p<0,001), 6. Saat SI (p<0,001) ve max SI (p<0,001) değeri kontrol grubundan anlamlı şekilde düşük bulunmuştur. GHH grubu değerlendirildiğinde max şok indeksi ile Hb düşüşü arasında düşük düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir korelasyon tespit edilmiştir (r=0,209; p=0,002). Yapılan istatistiksel analize göre şok indeksinin hipertansif hasta grubunda hemogram düşüşü 2 ve üzerinde olan hastalarda cut-off değerleri belirlenmek için youden indeks kullanıldı. SI cut-off değerleri; 0.dakikada 0.7, 15.dakikada 0.7, 30.dakikada 0.73, 2.saatte 0.6, 6. Saatte 0.7 olarak bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmamız sonucunda elde ettiğimiz verilere göre; hipertansif gebelerde daha düşük SI değerlerinde klinik olarak anlamlı kan kaybı gelişebilmektedir. Bu nedenle bu popülasyonda postpartum dönemde kanama takibi için daha düşük SI eşik değerleri kullanılmalıdır. Bu eşik değerlerin daha objektif tespiti ve standardizasyonu için daha geniş kapsamlı daha geniş hasta serileriyle yapılan çalışmalara ihtiyaç vardır.Hipertansiyon ile komplike olan gebeliklerin takibi ile uğraşan hekimler bu hususta dikkatli olmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Şok İndeksi, Postpartum Kanama, Gebeliğin Hipertansif Hastalıkları

Abstract:
Objective: The most common causes of intrapartum and postpartum maternal deaths in the world are bleeding (27%), hypertensive diseases (16%) and sepsis (10%). Timely recognition and early treatment of pregnancy complications are critical to reduce mortality and morbidity. The term hypertension in pregnancy ranges from cases with mild hypertension to severe hypertension accompanied by disorders of many organ functions. While the incidence of hypertensive disorders constitutes approximately 10% of all pregnancies; The incidence of preeclampsia is about 2-8%. Although the etiology of hypertensive disorders in pregnancy is still not fully explained, many factors are being investigated. In our study, it was aimed to determine the effectiveness of the shock index in the postpartum period in predicting hemorrhagic shock and in the early diagnosis and treatment of postpartum hemorrhage in patients with gestational hypertension.
Materials and Methods: In our study, between September 2021 and February 2022, T.R. Postpartum shock indexes were compared between the pregnant women who were hospitalized in the antenatal and perinatology Postpartum services of the University of Health Sciences, diagnosed and delivered with hypertensive diseases of pregnancy (gestational hypertension, preeclampsia, eclampsia, hellp) and normotensive pregnant women without any additional disease. 217 postpartum patients diagnosed with hypertensive diseases of pregnancy and 219 postpartum patients without any medical problems were prospectively screened and included in the study. Demographic information of the patients, laboratory parameters (hemoglobin, hematocrit, platelet, AST, ALT, urine protein), hemodynamic parameters (pulse, systolic blood pressure, shock index) at the time of admission to the hospital and in the postpartum period were recorded. The values of the parameters were compared between the groups. The role of these parameters in the prediction of postpartum hemorrhage of the shock index in the postpartum period in patients with hypertensive diseases of pregnancy was investigated. Statistical analysis of the data
x
was performed in the Statistical Package for Social Sciences (SPSS) v25.0 statistical package program. The significance level was determined as p <0.05.
Results: A total of 436 women, 217 of whom were diagnosed with Hypertensive Diseases of Pregnancy (GHD) and 219 in the control group, were included in the study. The mean age of the GHH group was 31.4±6.4 years, and the mean age of the control group was 28.6±5.5 years, with a significant difference in age between the groups (p<0.001). Basal BMI median value was 28.3 in the GHD group, while it was 24.5 in the control group. A significant difference was found between the groups in terms of basal BMI category (p<0.001). The median week of gestation was 37 in the GHH group and 39 in the control group. A significant difference was found between the groups in terms of gestational week (p<0.001). Basal Hb (p=0.01), 2nd Hour Hb (p<0.001), 6th Hour Hb (p<0.001), max AST (p<0.001), ALT (p=0.001), max ALT ( p<0.001) and TIT P (p<0.001) values were significantly higher than the control group; albumin (p<0.001) value was found to be significantly lower. 0. Min SI (p<0.001), 15. Min. SI (p<0.001), 30. Min. SI (p<0.001), 2nd Hour SI (p<0.001), 6th Hour SI (p<0.001) of GHH group ) and max SI (p<0.001) value were found to be significantly lower than the control group. When the GHH group was evaluated, a low level of positive and significant correlation was found between the max shock index and the decrease in Hb (r=0.209; p=0.002). According to the statistical analysis, youden's index was used to determine the cut-off values in the patients with a hemogram decrease of 2 or more in the hypertensive patient group of the shock index. SI cut-off values; It was found to be 0.7 at 0 min, 0.7 at 15 min, 0.73 at 30 min, 0.6 at 2 h, and 0.7 at 6 h.
Conclusion:The present study showed that clinically significant blood loss may develop at lower SI values in hypertensive pregnant women. Therefore, lower SI threshold values should be used to monitor bleeding in the postpartum period in this population. For more objective determination and standardization of these threshold values, studies with larger patient series are needed. Physicians dealing with the follow-up of pregnancies complicated by hypertension should be careful in this regard.
Key Words: Shock Index, Postpartum Bleeding, Hypertensive Diseases of Pregnancy