Yûsuf Efendizâde'nin 'İnâyetü'l-Meliki'l-Mun'im li-Şerhi Sahîh-i Müslim' adlı eserinin Sahîh-i Müslim Mukaddimesi bölümünün tahkiki ve değerlendirilmesi
Review and evaluation of the Sahih Muslim preface of Yusuf Efendizade's 'İnayetü'l-Meliki'l-Mun'im li-Şerhi Sahîhi Muslim'
Yazar: MUHAMMET KOÇ
Danışman: PROF. DR. YUSUF ZİYA KESKİN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sahih-i Müslim = Sahih-i Muslim ; Sahıh-i Müslim Şerhi = Sahıh-i Müslim Şerhi ; Yusuf Efendizade Abdullah Hilmi = Yusuf Efendizade Abdullah Hilmi ; İslamiyet = Islam

Özet:
İnâyetü'l-Meliki'l-Mun'im li-Şerhi Sahîhi Müslim, 18. Yüzyılda yaşamış ve Osmanlı medreselerinde müderrislik yapmış olan Osmanlı âlimi Yûsuf Efendizâde Abdullah Hilmî'nin, Müslim'in Sahîh'i üzerine kaleme aldığı önemli bir eseridir.
Müellif, eserinin mukaddime bölümünde hadis ilminin dini ilimler arasındaki yerine, Sahih-i Müslim'in de hadis ilmindeki önemine dikkat çekmiş ve eseri yazma gayesini açıklamıştır. Ayrıca birçok muhaddisin İmam Müslim ve Sahîh'i hakkındaki görüşlerini nakletmiş, ardından da Sahîh-i Müslim'i, mukaddime bölümünden başlayarak şerh etmiştir.
Yûsuf Efendizâde bu eserini, özellikle Kâdî İyâz'ın (v. 544/1149) İkmâlü'l-Mu'lim bi-fevâʾid (fî şerhi Sahîh)i Müslim'i ile İmam Nevevî'nin (v. 676/1277) el-Minhâc fî şerhi Sahîhi Müslim b. el-Haccâc adlı eseri başta olmak üzere hadis alanındaki temel kaynaklardan istifade ederek telif etmiş  ve eserinde birçok alimin görüşüne yer vermiştir. 
14 Cemâziyelâhir 1163'te (21 Mayıs 1750) yazılmaya başlanan ancak müellifin vefatı üzerine yarım kalan bu eser, incelenmesi, tahkik edilmesi ve ilim dünyasına kazandırılması gereken birçok özelliğe sahiptir. İşte bu çalışma, Yûsuf Efendizâde'nin mezkûr eserini tanıtmayı, bu eserdeki metodunu ortaya koymayı ve Müslim'in mukaddime bölümününün şerhini tahkik ederek ilim dünyasına sunmayı hedeflemektedir.

Abstract:
İnayetül Melikil Mun'im li Şerhi Sahihi Muslim, It is an important work on Muslim's Sahih by the Ottoman scholar Yusuf Efendizade Abdullah Hilmi, who lived in the 18th century and worked as a professor in Ottoman madrasahs.
Author, in the preface of his work importance of hadith among religious sciences ın Sahih Muslim, he drew attention to its importance in the science of hadith and again declared his aims to write the work in the introduction section. In addition, he completed his own introduction section by conveying the views of many hadith scholars about Imam Muslim and his Sahih, and then he annotated the Sahih Muslim, starting from the introduction section.
Yusuf Efendizade this work, especially Ikmalül Mu'lim bi-fevaid (fi şerhi Sahih) Muslim of Kadi İyaz (d. 544/1149) with Imam Nawawi's (d. 676/1277) al Minhac fi şerhi Sahihi Muslim b. al-Hajjaj copyrighted it by making use of some sources of serious importance in the field of hadith, especially his work. This work, which was brought to the world of science by referring to many valuable views in its field, had a special importance for the people of science and stood out among the works written in its own period.
This work, which was started to be written on 14 Cemaziyelahir 1163 (May 21, 1750), but was left unfinished after the death of the author, has many features that require it to be examined, investigated, brought to the students of science and given importance to it. This paper aims to reveal the method of Yusuf Efendizade in the aforementioned work.