Erken postnatal dönem gaba kayması periyodunda kainik asit ile indüklenmiş epileptik nöbetlerin cinsiyete bağlı uzun dönem davranışsal sonuçlarının araştırılması
Investigation of gender-related long-term behavioral consequences of kainic acid-induced epileptic seizures in the early postnatal gaba shift period
Yazar: ÖZLEM TÜRKÜZ
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ÖZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı / Nörobilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology ; Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Kainik asit = Kainic acid

Özet:
Erken postnatal dönem epileptik nöbet duyarlılığında en hassas dönem olarak kabul edilmektedir. Bu duyarlılığın sebepleri literatürde birçok şekilde açıklanmıştır ancak yaygın olarak "GABA kayması" hipotezi kabul edilmektedir. GABA kayması döneminin dişi sıçan beyinlerinde P6-10 ve erkek sıçan beyinlerinde P14-17'de gerçekleştiği bilinmektedir. GABA kayması dönemini tersine çevirme gücüne sahip olan tek epileptojenik maddenin kainik asit olduğu bildirilmiştir. Bu çalışmada GABA kayması dönemlerinde dişi ve erkek sıçanlara uygulanan kainik asit enjeksiyonu ile epileptik nöbetlerin tetiklenmesi sonrası uzun dönemde davranışsal sonuçlar araştırılmıştır. Literatürde GABA kayması döneminde uygulanan kainik asit enjeksiyonunun cinsiyet farklılığı üzerinden uzun dönemde yol açtığı davranışsal değişiklikleri araştıran başka bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu bakımdan yapılan bu çalışmada literatürde benzeri bulunmayan bir nörogelişimsel bozukluk modeli oluşturulması amaçlanmıştır. Davranışsal değişiklikler, olfaktör diskriminasyon, sosyal etkileşim, yeni obje tanıma ve ÖUAİ testleri aracılığıyla değerlendirilmiştir.  
Bu tez çalışmasında elde edilen bulgulara göre dişi ve erkek GABA kayması dönemlerinde uygulanan KA-tetikli epileptik nöbetlerin uzun dönemde yol açtığı davranışsal değişiklikler oldukça tartışmalıdır. Erkek GABA kayması döneminde kainik asit uygulanan erkek deneklerde beklenmedik sonuçların ortaya çıkması literatürde yeni bir bulgu oluşturmuştur. Erkek GABA kayması döneminde kainik asit uygulanan dişi deneklerin kontrol deneklerine kıyasla daha düşük sonuçlar vermesi, inhibe edici GABA sinyalinin dişi denekler üzerinde daha etkili olmasıyla açıklanabilir. GABAerjik işlevlerdeki farklılaşmalar, GABAerjik sistemin epilepsi mekanizmasında oynadığı rolün kesinleştirilmesine izin vermemektedir. Kainik asidin epileptojenik bir madde olduğu bilinse de uzun dönemde yol açtığı davranışsal değişiklikler henüz tam anlamıyla anlaşılamamıştır. Sinirbilim alanında yapılacak diğer çalışmalar literatüre ışık tutacaktır.

Abstract:
The early postnatal period is considered to be the most sensitive period in epileptic seizure susceptibility. The reasons for this susceptibility have been explained in many ways in the literature, but the "GABA shift" hypothesis is widely accepted. The GABA shift period is known to occur at P6-10 in female rat brains and P14-17 in male rat brains. It has been reported that kainic acid is the only epileptogenic substance that has the power to reverse the GABA shift period. In this study, long-term behavioral outcomes following the triggering of epileptic seizures by kainic acid injection in female and male rats during GABA shift periods have been investigated. There is no other study in the literature investigating the long-term behavioral changes caused by kainic acid injection during the GABA shift period over gender differences. In this respect, this study aims to create a unique neurodevelopmental disorder model that has no equivalent in the literature. Behavioral changes were evaluated through olfactory discrimination, social interaction, novel object recognition and PPI tests.
 
Findings of this thesis shows that the long-term behavioral changes caused by kainic acid -induced epileptic seizures administered during female and male GABA shift periods are highly controversial. The emergence of unexpected results in male subjects that received kainic acid during the male GABA shift period has created a new finding in the literature. The lower results obtained by female subjects that received kainic acid during the male GABA shift period compared to control subjects can be explained by the inhibitory GABA signal being more effective in female subjects. Discrepancies in GABAergic functions do not allow for a definitive understanding of the role of the GABAergic system in the mechanism of epilepsy. While kainic acid is known to be an epileptogenic substance, the behavioral changes it induces in the long term are not yet fully understood. Further studies in the field of neuroscience will shed light on the literature.