Öğretmenlerin öğrenen okul algıları ile akademik iyimserlik yaklaşımları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between teacher's perceptions of learning school and academic optimism approaches
Yazar: EZGİ UYSAL
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA KONAKLI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik iyimserlik = Academic optimism ; Ölçekler = Scales ; Öğrenen okullar = Learning schools ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada, öğretmenlerin akademik iyimserlik yaklaşımlarıyla öğrenen okul algı düzeylerini belirlemek ve bu değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Araştırma ilişkisel modelde tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2019-2020 eğitim – öğretim yılı Kocaeli ili İzmit  ilçesindeki kamu ortaokul ve liselerinde çalışan, küme örnekleme yöntemiyle seçilmiş 389 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak  Hoy (2006)'un geliştirdiği "School Academic Optimism Scale (SAOS)" ölçeğinin Çoban ve Demirtaş (2010) tarafından Türkçe'ye uyarlanmış hali, Senge'nin (1993) geliştirdiği  Uğurlu, Doğan ve Yiğit (2014) tarafından Türkçeye uyarlanan "Öğrenen Okul Ölçeği" (ÖOÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde; betimsel istatistikler için aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri kullanılmış, değişkenlerin demografik özelliklere göre anlamlı değişiklik gösterip göstermediği t testi ve one-way ANOVA testleriyle sınanmış, değişkenler arasındaki korelasyon için Pearson korelasyon katsayısı hesaplanmış, yordayıcı değişkenlerin yordanan değişkeni etki gücünü incelemek için önce basit doğrusal regresyon analizi, sonrasında çoklu doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Analiz sonucunda öğretmenlerin akademik iyimserlik yaklaşımlarında akademik vurgu ve güvenin, öğrenen okul algılarında ise kişisel hakimiyet ve takım halinde öğrenme boyutlarının ön planda olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin akademik iyimserlik yaklaşımlarıyla öğrenen okul algıları arasında pozitif yönlü ilişki saptanmıştır. Öğrenen okulun alt faktörlerinin, akademik iyimserliğin anlamlı yordayıcısı oldukları saptanmıştır. Anlamlı çıkan alt faktörlerin etkileri birbirleriyle kıyaslandığında ise öğretmenlerin zihinsel modellerinin akademik iyimserliği en fazla etkileyen alt faktör olduğu görülmüştür. Araştırma sonucu öğretmenlerin öğrenen okul algılarının akademik iyimserliklerini etkileyen bir etmen olarak düşünülebileceğini göstermektedir. Araştırma bulgularından hareketle öğretmenlerin öğrenen okul algıları akademik iyimserliklerini etkilediğinden; okullarda öğrenmeye odaklı bir kültürle birlikte, işbirliğinin, güvenin, motivasyonun ve öğrenme merkezli liderlerin bulunduğu okul ortamları desteklenebilir.

Anahtar Kelimeler: Akademik İyimserlik, Öğrenen Okul, Öğretmen

Abstract:
The aim of this study is to determine the levels of the academic optimism approaches and learning school perceptions of teachers, and to present the relationship between these variables. The research is designed in accordance with relational model. The sample of the study comprises of 389 teachers teaching at secondary and high state schools in Kocaeli, İzmit county in the 2019-2020 academic year constituted with cluster sampling method. As the data collection tool, "School Academic Optimism Scale (SAOS)" which was developed Wayne K. Hoy (2006) and adapted into Turkish by Çoban and Demirtaş (2010), developed by Senge (1993) and adapted into Turkish by Uğurlu, Doğan and Yiğit (2014) as "Öğrenen Okul Ölçeği (ÖOÖ)" was utilized. In the analysis of the data, arithmetic mean and standard deviation values were used for descriptive statistics; whether there were significant differences in the variables in accordance with demographic characteristics were examined with the utilization of t-test and one-way ANOVA; for the correlation between the variables, Pearson correlation was calculated; in order to be able to investigate the effect of independent variable on dependent variable, as the first step, simple regression analysis, later, multi-linear and multi-hierarchical regression analyses were calculated. As a result of the analyses, it was concluded that academic emphasis and trust were in the forefront of teachers' academic optimism approaches; and that individual discipline and team learning dimensions were in the forefront of their learning school perceptions. It was found that there was a positive correlation between academic optimism approaches of teachers and learning school perceptions. The sub-factors of learning school perceptions were determined to be meaningful predictors of academic optimism. In collating the effects of meaningful sub-factors with each other, it was noted that teachers' mental dimensions were the prime sub-factor of academic optimism. The results of the research demonstrated that learning school perceptions could be conceived of a factor affecting teachers' academic optimism approaches. Attributive of the current research results, since the learning school perceptions of teachers affect their academic optimism levels, school environments comprising of cooperation, motivation, and learning-centered administrators to be supported at schools together with a learning centered culture.

Keywords: Academic Optimism, Learning School, Teacher