Edirne il merkezinde 20-64 yaş popülasyonda obezite prevalansı ve ilişkili risk faktörleri
Obesity prevalence and related risk factors in population aged 20-64 years in Edirne city center
Yazar: GÜL TERZİ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ÇAYLAN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Edirne = Edirne ; Obezite = Obesity ; Obezite = Obesity ; Prevalans = Prevalence ; Risk faktörleri = Risk factors ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Araştırmamız Edirne il merkezinde 20-64 yaş popülasyonda obezite sıklığı ve ilişkili risk faktörlerinin saptanması amacıyla yapıldı. Toplumun obezite ile ilgili bilgi düzeyleri, sağlıklı beslenme ve egzersiz yapma durumlarına yönelik veri ve sonuçlara ulaşılması amaçlandı. 
Çalışmamız Edirne il merkezindeki 20-64 yaş arası popülasyonda yapılan kesitsel tanımlayıcı bir çalışmadır. Çalışmada hem küme örneklem yöntemi hem de tabakalandırma yöntemi kullanılarak örneklem sayısı belirlendi. 1000 katılımcı ile yapılan çalışmada obeziteyi değerlendirmek için BKİ hesaplandı. Araştırmada elde edilen verilerin istatistiksel analizleri SPSS 19 programı kullanılarak yapıldı. İstatistik yöntem olarak tanımlayıcı istatistikler, Spearman korelasyon analizi ve Ki-kare analiz testleri kullanıldı. 
Katılımcıların BKİ değerlendirildiğinde 494 kadın ve 506 erkek katılımcıdan oluşan evrenimizde %28,3 obez ve %36,3 fazla kilolu birey saptandı. Obezite oranı kadınlarda %31,6,  erkeklerde %25,1 olarak bulundu. Obezitenin yaş ilerledikçe arttığı, evlilerde daha sık gözlendiği, eğitim düzeyi arttıkça obezitenin görülme sıklığının azaldığı saptandı. Katılımcıların BKİ artışı ile eşlerinin BKİ artışı arasında pozitif korelasyon saptanması, obezite etyolojisindeki çevresel faktörlerin önemini göstermesi bakımından anlamlıydı. Birinci, ikinci ve üçüncü dereceden akrabalarda obezite varlığı ile obezite sıklığının artışı da kalıtımın önemini işaret etmektedir. Toplumda obezite konusunda bilgilendirilme ihtiyacı olduğu ve obezite konusunda bilgisi olanların da en sık televizyondan bilgi edindikleri saptandı. Öğün atlama ile hızlı ve iyice çiğnemeden gıda tüketimi alışkanlıkları olan bireylerde obezitenin daha sık görüldüğü saptandı. Gün içinde ayakta geçirilen zaman arttıkça BKİ nin azaldığı ve düzenli egzersiz yapanlarda obezitenin daha az sıklıkta bulunduğu tespit edildi. Doğum sonrası ve evlilik sonrası zamanda en sık kilo alındığı bulundu. Kilo verme girişimi en fazla oranda obez grupta saptandı ve zayıflama isteği nedeninin en sık sağlık nedeniyle olduğu belirlendi.  
Çalışmamızda hipertansiyon sıklığı %25,9 olarak bulundu. BKİ arttıkça hipertansiyon sıklığının arttığı saptandı. 
Tüm dünyada ve ülkemizde çok yaygın görülen bir sağlık sorunu ve giderek küresel bir epidemi halini almakta olan obezite, önlenebilir ölümlerin ikinci en sık nedenidir. Tüm dünyanın çözüm aradığı ve üzerinde politikalar üretmeye çalıştığı obezitenin tanısı, takibi ve önlenmesi birinci basamakta yapılmalıdır. Rutin takipler sırasında henüz obezite gelişmeden hastanın bilgilendirilmesi, yaşam tarzı değişikliği konusunda cesaretlendirilmesi gereklidir. 

Anahtar kelimeler: Obezite, Beden Kitle İndeksi (BKİ), Prevalans

Abstract:
Our study is conducted in Edirne city centre to define obesity prevalence and releated risc factors in population aged 20-64 years. It is aimed to reach data and results of population's knowledge about obesity, healthy nutrition and exercise.
This study is a cross-sectional descriptive study which is conducted in population aged 20-64 years in Edirne city centre. Participants are selected by cluster sampling method also stratification method. 1000 participants joined the study and BMI is calculated for assessment of obesity. SPSS 19 was used for data analysis. Descriptive statistics, Spearman correlation analysis and chi-square tests were performed. 
When we evaluated participants' BMI, in our population of 494 female and 506 male participants; 28.3% were obese and 36.3% were overweight. It is determined that 31.6% of female and 25.1% of male were obese. It is observed that when participants become older obesity increased, obesity is more frequent in married person and when the level of education increases obesity decreased. There was positive correlation between increase of BMI of participants and their spouse and this shows the effect of environmental factors on the etiology of obesity and also there was positive correlation between increase of obesity frequency and their first, second and third degree relatives. This shows the effect of heredity on the etiology of obesity. It is necessary that participants need to keep informed about obesity and also this source of knowledge is being the television. Obesity was more frequent in  participants who skip meals and who gobble. It was found that increase of walking and standing time in a day decreases BMI. İt was observed that obesity is less frequent on participants who exercise regularly. After marriage and postpartum period were the most frequent times for gaining weight. Initiative of losing weight was seen in obese group. And it was determined that obese people want to loose weight for their health.
In our study hypertension prevalence was 25.9%. It is determined that as the BMI of participants increases, hypertension frequency is also increased. 
Obesity is a health problem that is seen very common all around the world and in our country and also has become increasingly a global epidemic. Despite these, obesity is the second frequent reason of preventable deaths. Diagnosis, patient follow-up and prevention of obesity should be done in primary care. It is required that patients should be informed and encouraged about life style changes before development of obesity.                         
	
Key words: Obesity, Body mass index (BMI), Prevalence