Oral ve transoral robotik cerrahi müdahalelerde etik sorunlar: Bir gömülü teori araştırması
Ethical issues in oral and transoral robotic surgery: A grounded theory research
Yazar: SEVİM YAĞIZ
Danışman: PROF. DR. FATMA ARIN NAMAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı / Tıp Tarihi ve Etik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Cerrahi işlemler-minimal girişimsel = Surgical procedures-minimally invasive ; Etik = Ethics ; Robotik cerrahi işlemleri = Robotic surgical procedures

Özet:
Robotik sistemlerin cerrahi tedaviye, eğitimine katıldığı ve ilgili klinik araştırmaların da süratle arttığı bir dönem yaşıyoruz. Bu cerrahi alanlardan biri de Oral ve Transoral robotik cerrahi uygulamalardır. Robotik cerrahi sistemlerin tıbbi alana girmesi bazı somut etik kaygıları da beraberinde getirmektedir. Klasik cerrah-hasta ilişkisine robotik cerrahi sistemlerin dahil edilmesiyle ortaya çıkan yeni konfigürasyonun etik taahhütlerde değişiklik oluşturma eğilimi vardır. Oral ve Transoral robotik cerrahide oluşabilecek etik sorunları tanımlama amaçlı bu araştırmada alan cerrahları ile yapılan yüz-yüze, bire-bir, yarı yapılandırılmış görüşmelerin nitel bir tematik analizi gerçekleştirildi. Çeşitli demografik özelliklerin, deneyimlerin, görüşlerin temsil edilmesini sağlamak için uygun ve amaçlı örnekleme yapıldı. Grounded Teori yöntemi kullanılarak veriler toplandı ve analiz edildi. 10 uzman ile tematik doygunluğa ulaşılana kadar görüşmelere devam edildi. Araştırma, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu onayı (Tarih ve Sayı: 25.07.2022-1080181) ve gözetimi ile yürütüldü. Araştırmanın güvenilirliğini sağlamada "Lincoln ve Guba Nitel Araştırma Güvenilirlik Paradigmaları" kullanıldı.  
Araştırma verileri Oral ve Transoral robotik cerrahide oluşabilecek Hasta Otonomisine Saygı Gösterme, Zarar vermeme, Yararlı olma ve Adalet İlkeleri başlıklarında toplanan bir dizi etik sorun tanımladı. Bunun yanısıra hekim-hasta ilişkisinde oluşabilecek değişiklikler ve sosyoekonomik etkiler de açığa çıkarıldı. Tanımlanan temalar ile tıbbi pratiğe katkı verecek açıklayıcı bir model oluşturuldu. Tez aynı zamanda cerrahide, inovatif teknoloji kullanımında, geliştirmede; etik boyutlar, ilgili yasal çerçeve ve standartlar, robotik cerrahi teknolojinin ve Oral-Transoral robotik cerrahinin gelişimi, tıbbi cihaz üretiminde ve piyasaya arzında global onaylar, tıpta reklam ve tanıtım konularında ilgili güncel literatüre kapsamlı, genel bakış sunmaktadır. Robotik cerrahi sistemlere dair terminoloji, cerrahi robot çeşitliliği, yapay zekâ ve otonomluk düzeyleri, robotik cerrahide siber güvenlik ve malpraktis konularında da literatürü özetlemektedir.
 
Anahtar Kelimeler: Etik, Biyomedikal Tıp Etiği İlkeleri, Oral-Transoral robotik cerrahi, inovatif teknoloji ve etik

Abstract:
We are living in an era where robotic systems are actively participating in surgical procedures, education, and related clinical research is rapidly growing. One of these surgical fields is Oral and Transoral robotic surgery processes. The introduction of robotic surgical systems into the medical field raises concrete ethical concerns. The new configuration that emerges with the inclusion of robotic surgical systems in the classical surgeon-patient relationship has a tendency to create changes in ethical commitments. In this research, which aims to identify ethical issues of Oral and Transoral robotic surgery, a qualitative thematic analysis of face-to-face, one-on-one, semi-structured interviews with field surgeons was conducted. Appropriate and purposeful sampling was employed to ensure the representation of various demographic characteristics, experiences, and viewpoints. Data was collected and analyzed using the Grounded Theory method. Interviews continued with 10 experts until thematic saturation was reached. The research was conducted with the approval (Date and Number: 25.07.2022-1080181) and supervision of the Istanbul University Istanbul Faculty of Medicine Clinical Research Ethics Committee. 'Lincoln and Guba Qualitative Research Reliability Paradigms' were used to ensure the reliability of the research. The research data identified a series of ethical issues that may arise in Oral and Transoral robotic surgery, collected under the principles of respecting patient autonomy, non-maleficence, beneficence and justice. Additionally, it revealed changes in the physician-patient relationship and socio-economic impacts. An explanatory model was developed with the defined themes to contribute to medical practice. The thesis also provides a comprehensive overview of relevant current literature on the ethical dimensions of using and developing innovative technology in surgery, related legal frameworks and standards, the development of robotic surgical technology/Oral and Transoral robotic surgery, global approvals in medical device production, marketing in robotic surgery, medical advertising and promotion in medicine. It additionally summarizes the literature on terminology related to robotic surgical systems, the variety of surgical robots, artificial intelligence and autonomy levels in robotic surgery systems, cybersecurity and malpractice in robotic surgery.

Key Words: Ethics, Principles of Biomedical Ethics, Oral-Transoral robotic surgery, innovative technology and Ethics.