Divalan metal taşıyıcısı gen polimorfizminin metal maruziyetinde kurşun ve demir düzeylerine etkisi
Effect of divalent metal transporter gene polymorphism on lead and iron levels in individuals exposed to metals
Yazar: MİYASE ODABAŞI
Danışman: PROF. DR. İSMAİL KURT
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Demir = Iron ; Eritrositler = Erythrocytes ; Eser elementler = Trace elements ; Genler-DMT1 = Genes-DMT1 ; Kurşun = Lead ; Metaller = Metals ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Spektrofotometri-atomik = Spectrophotometry-atomic

Özet:
Bu çalışmanın amacı, biyolojik örneklerde metal düzeylerine çevresel faktörler kadar genetik yapının da etkili olabileceği düşüncesi ile toplumumuz bireylerinde divalan metal taşıyıcı (DMT1) geni IVS4+44C/A Tek Nükleotid Polimorfizmini (SNP) belirlemek ve bu polimorfizmin tam kan Fe, Pb ve EP ile idrar ALA ve Total Porfirin düzeyleri ile ilişkisinin olup olmadığını tespit etmektir.Çalışmanın ilk bölümünde, Pb maruziyeti olduğu bilinen 82 erkek bireyde DMT1 geni IVS4+44C/A SNP'si araştırıldı. İzole edilen DNA'ların DMT1 gen bölgesi, PCR (Polimeraz Zincir Reaksiyonu) tekniği ile 351 bp uzunluğundaki oligonükleotid çoğaltıldı. PCR ürünü RFLP (Restriksiyon Parça Uzunluk Polimorfizmi) tekniği ve MnlI restriksiyon enzimi kullanılarak kesildi. Çalışılan grupta IVS4+44 C/A SNP'sinin genotip frekansları; %42,68 homozigot tipik (CC), %45,12 heterozigot (CA), %12,20 homozigot atipik (AA) genotip olarak belirlendi. Alel frekansları ise A aleline sahip bireylerde A(+) (AC+AA) %65,24; A aleline sahip olmayan bireylerde A¬(-) (CC) %34,76 olarak belirlendi.İkinci bölümde ise; DMT1 geni IVS4+44C/A SNP'si belirlenmiş olan 82 bireyin tam kan Fe, Pb ve EP konsantrasyonları ile idrar ALA ve Total Porfirin düzeyleri ölçülerek polimorfik özellik ile belirlenen parametreler arasında ilişki olup olmadığı araştırıldı. Tam kan Fe analizi için Flame Atomik Absorbsiyon Spektrometresi (FAAS) kullanılırken Pb konsantrasyonunun tespiti için grafit fırınlı AAS (GFAAS) sistemi kullanıldı. Tam kan EP düzeyi moleküler florimetri ve idrar ALA ile Total Porfirin düzeyi ise spektrofotometrik olarak belirlendi. Sonuç olarak; ortalama metal konsantrasyonları, (n=82) Pb=372,37±145,20 ppb; Fe=463,91±83,45 ppm ve ilgili para metre düzeyleri (n=59) ALA=2,63±1,48 ? mol ALA/mmol kreatinin; (n=59) Total Porfirin=12,70±10,98 nmol/mmol kreatinin ve (n=81) EP=4,74±3,98 µmol/l olarak belirlendi. Tam kan Pb konsantrasyonu gruplara göre değerlendirildiğinde homozigot tipik (CC) bireylerde (n:35) 317,02±122,39 ppb; heterozigot (CA) bireylerde (n:37) 399,22±121,85 ppb ve homozigot atipik (AA) bireyde ise (n:10); 466,79±221,34 ppb olarak ölçüldü. Pb konsantrasyonu A(+)(AC+AA)bireylerde (n:47) 413,60±148,28 ppb ve A(-)(CC) bireylerde (n:35) 317,02±122,39 ppb olarak belirlendi. DMT1 geni IVS4+44 pozisyonundaki C/A SNP'si ile Pb konsantrasyonu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edildi (p<0,005). Ancak DMT1 geni IVS4+44 pozisyonundaki C/A SNP'si ile Fe, EP, ALA ve Total Porfirin düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamadı.

Abstract:
The aim of this study; in comtemplation of the metal levels in biological samples genetic carasteristics are effective as much as environmental factors, is to determine the polymorphism of divalent metal transporter (DMT1) IVS4+44C/A SNP in our population and investigate whether this polymorphism has an effect on whole blood Fe, Pb and EP levels and urine ALA and total porfirin levels.In the first part of this study; the SNP of the DMT1 gene IVS4+44C/A were analyzed in 82 subjects who are known as exposed to Pb. The DMT1 IVS4+44 region of the isolated DNAs were amplified with the PCR (Polymerase Chain Reaction) technique and 351 bp oligonucleotides were produced. The amplified products were cut with RFLP (Restriction Fragment Length Polymorphism) technique by MnlI restriction enzyme. The genotype frequencies of the SNP in our societies? DMT1 IVS4+44C/A region were determined as follows; 42,68% homozygote typical, 45,12% heterozygote and 12,20% homozygote atypical genotype. The alelle frequencies of individuals who have A alelle A(+)(AC+AA) 65,24%, and individuals who have no A alelle A¬(-)(CC) 34,76% were determined.In the second part of the study; determined DMT1 IVS4+44C/A SNP?s of 82 individuals? whole blood Pb, Fe, EP and urine ALA and Total Porfirin levels were measured and the association between the polymorphic characteristics and these parameters were investigated. Flame Atomik Absorption Spektrometer (FAAS) was used for whole blood Fe and grafit oven AAS (GFAAS) system was used for Pb analyze. Whole blood EP levels were measured with molecular fluorimeter, and urine ALA and Total Porfirin levels were measured with spectrofotometer. As a result; mean metal levels were measured as; (n=82) Pb=372,37±145,20 ppb; Fe=463,91±83,45 ppm, and related parameter levels were measued as (n=59) ALA=2,63±1,48 ? mol ALA/mmol kreatinin; (n=59) Total Porfirin=12,70±10,98 nmol/mmol kreatinin and (n=81) EP=4,74±3,98 µmol/l. When whole blood Pb levels were evaluated with groups homozygote typical individuals (CC) (n:35) 317,02±122,39 ppb; heterozygote individuals (CA) (n:37) 399,22±121,85 ppb and homozygote atypical individuals (AA) (n:10) 466,79±221,34 ppb were measured. Whole blood Pb levels were measured in individuals who have A alelle A(+)(AC+AA) (n:47) 413,60±148,28 ppb and individuals who haven?t A alelle A(-)(CC) (n:35) 317,02±122,39 ppb. Statistically significant association (p<0,005) was found between the C/A SNP in the DMT1 IVS4+44 and whole blood Pb levels, but statistically no association were found between the C/A SNP in the DMT1 IVS4+44 and whole blood Fe, EP levels, and urine ALA and Total Porfirin levels.