Milletlerarası Özel Hukuk açısından arabuluculuk
Mediation in terms of International Private Law
Yazar: EZGİ KARA
Danışman: PROF. DR. HATİCE ÖZDEMİR KOCASAKAL
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Arabuluculuk = Mediation ; Uluslararası hukuk = International law ; Uluslararası özel hukuk = International private law ; Özel hukuk = Private law

Özet:
Uyuşmazlıkların çözümünde kullanılan en yaygın usul dava yolu olsa da, son
yıllarda alternatif çözüm yöntemlerine de başvurular artmıştır. Arabuluculuk ise son
yıllarda gerek milli gerekse milletlerarası alanda yaygınlaşmaya başlayan bir alternatif
uyuşmazlık çözüm yoludur. Arabuluculuk tarafların üzerinde serbestçe tasarruf
edebildiği uyuşmazlıklarda; sürece gönüllü olarak katıldıkları, gizlilik ilkesi dolayısıyla
açıkça kendilerini ifade edebildikleri, sürecin kendi kontrollerinde olduğu ve
uyuşmazlığın çözümünü kendilerinin yarattığı bir yöntem olması sebebiyle tercih
edilmeye başlanmıştır. Ayrıca yargılama sürecine göre çok daha kısa sürede, daha az
masrafla uyuşmazlıkların çözüme kavuşması ve dolayısıyla mahkeme yükünü de
azaltması arabuluculuğun sağladığı faydalardandır.
Arabuluculuk türleri için farklı sınıflandırmalar yapılmakla birlikte uygulamada
en çok karşılaşılan arabuluculuk türleri kolaylaştırıcı ve değerlendirici arabuluculuktur.
Arabuluculuk esasında iradi bir süreçtir. Bununla birlikte Türk hukuk sisteminde 2018
yılı itibariyle dava şartı olarak arabuluculuk uygulanmaya başlamıştır. Yani taraflar bazı
uyuşmazlık konularına ilişkin dava açmadan önce arabuluculuğa başvuracak,
başvurmadığı takdirde dava usulden reddedilecektir.
Singapur Sözleşmesi milletlerarası ticari arabuluculuk neticesinde varılan sulh
anlaşmalarının icra edilebilirliğini düzenler. Milletlerarası ticarette arabuluculuğun
yaygınlaşmasını amaçlayan bu Sözleşme ile Sözleşme'ye taraf devletlerdeki gerçek veya
tüzel kişiler yabancılık unsuru içeren uyuşmazlıklarında bir başka ülke hukukunun
uygulanması riskiyle karşılaşmak yerine arabuluculuk yoluyla uyuşmazlıklarını
çözebilecektir. Taraflar arasında yapılan sulh anlaşmasının icra edilebilir olmasıyla da
arabuluculuk yönteminin tercih edilme ihtimali artacaktır. Singapur Sözleşmesi yabancı
hakem kararlarının tanınması ve tenfizini düzenleyen New York Sözleşmesi'ni örnek
alarak hazırlanmıştır. Türkiye Singapur Sözleşmesini imzalayan ülkelerden biri olup,
TBMM tarafından da Sözleşme onaylanmıştır.

Abstract:
Although litigation is the most common method used to resolve disputes,
applications to alternative dispute resolution in recent years. On the other hand, mediation
has become an alternative dispute resolution that has widespread both in nationally and
internationally areas. The parties started to be preferred mediation in their disputes due to
they could participate the mediation process in voluntarily, they could enunciate
themselves by means of privacy policy, they could remote the process and could resolve
the dispute with their own creative method. Additionally mediation is shorter and cheaper
than trial and mediation reduces the burden of the courts. These are benefits of the
mediation.
Different classifications are made for types of mediation however the most
common types of mediation are facilitative and evaluative in practice. Mediation is a
voluntary process essentially. In Turkish legal system mediation cause of action started
to be implemented as of 2018. In other words parties shall apply to mediation process on
some disputes before open a case. If they do not apply to mediation process before, the
case will be rejected.
The Singapore Convention regulates the enforceability of settlement agreements
that reached as a result of international commercial mediation. This Convention aims to
promote mediation in international trade and the parties in the contracting states will be
able to resolve their disputes through mediation instead of facing the risk of applying the
law of another country in their disputes involving foreign elements. The possibility of
preferring the mediation method will increase with enforceability of the settlement
agrement that is signed between the parties. The Singapore Convention is modeled from
the New York Convention that regulates recognation and enforcement of foreign arbitral
awards. Turkey is one of the countries that signed the Singapore Convention and ratified
the Convention with the harmonization law accepted by the Turkish Grand National Assembly.