Mekansal ve sosyoekonomik parametrelerin çocuk suçluluğu ile ilişkisinin CBS ile araştırılması
Investigation the relationship of spatial and socioeconomic parameters on juvenile delinquency through CBS
Yazar: BİLGE BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ÖZGÜR DOĞRU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı / Coğrafi Bilgi Teknolojileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Çocuk sağlığı = Child health

Özet:
Suç, yüzyıllardır var olan bir kavram olup evrensel bir nitelik taşımakta, zamana ve mekâna bağlı olarak her toplumda farklı şekilde tanımlanmaktadır. İnsanlık tarihi kadar eski olan suç kavramı geçmişten günümüze değin sebepleri ile birlikte değerlendirilmiştir. Suç kavramı 18.yüzyıla kadar daha çok hastalık, cahillik, zevk arama ya da ahlaki ve dini esaslarla birlikte tanımlanırken 18.yüzyılda Fransız İhtilalinin getirdiği laikleşme söylemleri ile birlikte suç olgusu da rasyonel bir tanım kazanarak toplum ile birlikte değerlendirilmeye başlanmıştır. Bu doğrultuda psikolojik, sosyolojik, ekonomik, politik, dini, ahlaki ve kriminolojik unsurlar da suç çalışmalarına dahil edilmiştir. Dolayısıyla suça yönelik genel bir tanım yapmak oldukça zor olup farklı topluluk, disiplin ve kanun çerçevesinde ele almak daha doğru olacaktır. 
Suça yönelik tek bir tanım yapılamadığı tek bir suç sınıflandırması da yapılamamaktadır. Suça yönelik sınıflandırma suçu anlamak, benzer suçlara sebep olan faktörleri doğru analiz edebilmek ve doğru politikalar geliştirmek açısından önemlidir. Yerel ve uluslararası düzeyde farklı suç sınıflandırmaları görülebilmektedir. Ülkeler arasında ortak bir dil geliştirmek adına Birleşmiş Milletlerin suç sınıflandırması konusunda önemli çalışmaları mevcuttur. Bu çalışmada Birleşmiş Milletler Uluslararası İstatistik Amaçlı Suç Sınıflandırmasında belirlenen kategoriler kullanılmıştır.  Buna göre suçlar uyuşturucu ve uyarıcı madde suçları, mala karşı suçlar, kişiye karşı suçlar, cinsel suçlar, devlet ve kamuya karşı suçlar, ölümle sonuçlanan ya da öldürme niyeti olan suçlar ile diğer suçlar olarak sınıflandırılmıştır.
Geçmişten günümüze değin suçu sebepleri ile birlikte açıklamaya yönelik pek çok teori geliştirilmiştir. Ortaya atılan tüm teoriler suçu farklı perspektiflerden ele almıştır. Teoriler 2 düşünce okulu etrafında şekillenmektedir. Bunlar "klasik okul" ve "pozitivist okuldur". Klasik okul suç teorileri suçu insanın özgür iradesi ile bilerek ve isteyerek işlediğini iddia ederken, pozitivist okul suç teorileri suçun biyolojik, psikolojik, sosyolojik ve çevresel faktörler neticesinde gerçekleştiğini savunmaktadır. 
Tüm toplumda suç sebebi benzerlik gösterse de çocuk suçluluğu ile yetişkin suçluluğu birbirinden ayrı değerlendirilmektedir. Çünkü çocuklar biyolojik, fizyolojik ve kişisel gelişimlerini tam olarak tamamlamamış bireyler olmaları sebebiyle suç ortamında daha yüksek risk altında bulunmaktadırlar. Ayrıca yetişkinlere nazaran bedenen ve ruhsal olarak bir işi yapabilecek ve karar verebilecek seviyede değillerdir. Ergenlik döneminde ise nitelik kazanma, kabul görme ya da bir gruba ait olma güdüsü ile potansiyel suç faktörlerinden daha çabuk etkilenmektedir. Çocuk suçluluğunun yetişkin suçluluğundan ayrı değerlendirilmesi fikri 18. yüzyıl itibariyle çocukların topluma kazandırılması hedefi doğrultusunda ortaya atılmış olup ilk olarak Amerika'da ardından Avrupa'da yaygınlaşmıştır. Bu doğrultuda sosyal politika belgeleri yayınlanmış ve çocuk mahkemeleri kurulmuştur. Ayrıca çocukların topluma kazandırılması için sosyal yardım büroları oluşturularak yasaları ihlal etmelerinin önüne geçecek bir takım sosyal politikalar geliştirilmiştir. Dolayısıyla çocuk suçluluğu sadece hukuksal boyutta ele alınmaktan çıkmış ve sosyal boyutlarıyla birlikte değerlendirilmeye başlanmıştır. 
Artan nüfus ve neticesinde gelişen toplumsal değişimlere paralel olarak çocuk suçluluğu da artmaktadır. TÜİK Adalet İstatistiklerine göre suça sürüklenen çocuk sayısı 2008 yılından 2019 yılına kadar artarak devam etmiş ve neredeyse 3 katlık bir artış gözlenmiştir. Özellikle kentlerde görülen bu artışın sebebi göç ile birlikte mekânsal ve toplumsal yapıda ortaya çıkan değişimlerdir. 19. yüzyılda tarımsal üretimden sanayileşmeye geçilmesi ile birlikte göçle gelenlerin bulunduğu bölgelerde mekânsal farklılaşma ve toplumsal ayrışma başlamıştır. Bu durum insanların birebir ilişki kurmadan birlikte yaşadıkları, heterojen toplumsal yapının oluşmasını tetiklemiş ve kentlilik bilincinin oluşmasını da engellemiştir. Bundan en çok etkilenen kesim nitekim çocuklar olmuştur.  
Çocukları suça iten faktörler literatürde her kaynakta farklı başlıklarla ifade edilse de genel itibariyle bireysel faktörler, çevresel faktörler, sosyal ve ekonomik faktörler, göç ve kentleşme ile kitle iletişim araçları olarak özetlenebilir. Yapılan bilimsel çalışmalar çocuk suçluluğunun bireysel nedenlerden çok sosyoekonomik ve çevresel nedenlerden kaynaklandığını göstermektedir. Sosyoekonomik faktörlerin belirleyicileri gelir durumu, eğitim seviyesi, işsizlik, hane halkı büyüklüğü, okur yazar oranı gibi sosyal ve ekonomik yapıyı tanımlayan faktörlerdir. Çevresel faktörlerin belirleyicileri arasında ise çocuğun etkileşim içinde olduğu aile, okul, arkadaş çevresi, yaşadığı mekanın nitelikleri gelmektedir. Dolayısıyla değerlendirme yaparken çocuğun yaşadığı mekana, etkileşim içinde bulunduğu çevreye odaklanılmalıdır.
Suç, coğrafya ve mekânsal bileşenlerden ayrı düşünülemeyecek bir olgu olup tek başına suç önleme çalışmalarında yeterli veriyi sağlayamamaktadır. Günümüzde teknolojinin de gelişmesiyle birlikte suç çalışmalarına teknolojik araçlar dahil edilmiş ve bu araçlar suça ilişkin dokunun doğru tespit edilmesi, analiz edilmesi ve verilerin görselleştirilerek doğru ve anlamlı yorumlanmasına olanak tanımıştır. Coğrafi bilgi sistemleri bu konuda başarılı bir uygulama olup suç çalışmalarında Çalışmalarda veri toplama ve hazırlama, coğrafi kodlama, mekânsal istatistik ve analiz gibi özellikleri kullanılmaktadır. 
Bu çalışmada suç kümelerini doğru tespit ederek ve suça sebep olan faktörleri doğru analiz ederek suça yönelik "Nerede?" ve "Neden?" sorularının cevabını bulmak hedeflenmiştir. Çalışma kapsamında 2008-2013 yılları arasında mahkeme kararı ile suçu kesinleşmiş çocuk veri seti kullanılmıştır. Çocukların suça sürüklenmesine sebep olabilecek fiziksel çevre özellikleri ile sosyoekonomik bileşenlere ilişkin veri seti açık kaynak kodlu yazılımlardan ve yayınlanmış resmi raporlardan temin edilmiştir. İlk aşamada suç olaylarının mekânsal ve istatistiksel özelliklerini anlayarak İstanbul genelinde suçun dağılımı ve kümelendiği önemli noktalar tespit edilmiştir. Ardından İstanbul'da çocuk suçluluğuna ilişkin riskli bölge olan Beyoğlu ve çocuklar arasında etkileşimin söz konusu olduğu varsayımından yola çıkarak komşu ilçelerinde (Şişli, Kağıthane ve Beşiktaş) suça sebep olan faktörlerin birbiri ile ilişkisi incelenmiş; ilişkilerin ne derece güçlü olduğu tespit edilmiş ve suça sebep olan faktörlerin suç üzerindeki gücü test edilmiştir. Bu araştırma sonucunda nüfus yoğunluğu, hane halkı ortalama büyüklüğü, eğitim seviyesi ve gelir durumunun çocuk suçluluğunu %60 oranında açıkladığı tespit edilmiştir. Ayrıca nüfus yoğunluğundaki 1 birim artışta çocuk suçluluğunda 0.007 birimlik artışın, hane halkı büyüklüğüne ilişkin 1 birimlik artışta çocuk suçluluğunda 0.38 birimlik artışın, ilkokul mezun oranındaki 1 birimlik artışta çocuk suçluluğunda 0.01 birimlik artışın ve satılık konut değerlerindeki 1 birimlik artışta çocuk suçluluğunda 0.42 birimlik azalmanın görüleceği tespit edilmiştir.

Abstract:
Crime is a concept that has existed for centuries and has a universal character and is defined differently in every society depending on time and place. The concept of crime, which is as old as the history of humanity, has been evaluated together with its reasons from the past to the present. While the concept of crime was mostly defined with disease, ignorance, pleasure seeking or moral and religious principles until the 18th century; with the secularization discourses brought by the French Revolution in the 18th century, the phenomenon of crime gained a rational definition and started to be evaluated together with the society. As a consequence of this, psychological, sociological, economic, political, religious, moral and criminological elements are also included in crime studies. Therefore, it is very difficult to make a general definition of crime and it would be more correct to deal with it within the framework of different communities, disciplines and laws.
A single definition of crime cannot be made, nor can a single classification of crime be made. Crime classification is important in terms of understanding crime, analyzing the factors that cause similar crimes and developing the right policies. Different crime classifications can be seen at the local and international level. In order to develop a common language between countries, the United Nations has important studies on crime classification. In this study, the categories determined in the United Nations International Statistical Crime Classification were used. Accordingly, crimes are classified as drug and related crimes, crimes against property, crimes against the person, sexual crimes, crimes against the state and the public, crimes that result in death or have intent to kill, and other crimes. 
From past to present, many theories have been developed to explain crime along with its causes. All the theories put forward evaluated crime from different approaches. Theories are shaped around 2 schools of thought. These are the "classical school" and the "positivist school". While classical school crime theories claim that people commit crime intentionally and willingly, positivist school crime theories argue that crime occurs as a result of biological, psychological, sociological and environmental factors.
Although the cause of crime is similar in the whole society, juvenile delinquency and adult delinquency are evaluated separately. Because children are at higher risk in the criminal environment as they are individuals who have not fully completed their biological, physiological and personal development. In addition, they are not at a level to be able to do a thing and make a decision physically and mentally compared to adults. In adolescence, it is affected more quickly by the motivation of gaining qualifications, acceptance or belonging to a group, and possible criminal factors.
The idea of evaluating juvenile delinquency separately from adult delinquency was put forward in the 18th century in line with the goal of reintegrating children into society, and it first became widespread in America and then in Europe. Due to these developments, social policy documents were published and juvenile courts were established. In addition, a number of social policies have been developed to prevent children from violating the law by establishing social assistance offices for reintegrating children into society. Therefore, juvenile delinquency has ceased to be handled only in the legal dimension and has begun to be evaluated with its social dimensions. In this regard, every state has taken steps to take the necessary measures to remove children from crime and every country has set a penalty age limit for children. While this limit was determined as 12 years old in Turkey, this value was determined as 18 with the highest value in Belgium and Luxembourg, the lowest value was determined as 8 years old in Estonia.
Although the factors that force children to commit crime are stated under different titles in each source in the literature, they can generally be summarized as individual factors, environmental factors, social and economic factors, migration and urbanization and media. Scientific studies show that juvenile delinquency is caused by socioeconomic and environmental reasons rather than individual reasons. The determinants of socioeconomic factors are the factors that define the social and economic structure such as gender, income status, education level, literacy rate, unemployment, household size. Among the determinants of environmental factors are the family, school, friends and the qualities of the place where the child interacts. Therefore, while making the assessment, the main  focus should be on the place where the child lives and the environment in which he/she interacts.
In parallel with the increasing population and the resulting social changes, juvenile delinquency is also increasing. According to TUIK Justice Statistics, the number of juvenile delinquents continued to increase from 2008 to 2019, and became three times higher in this period. According to the statistics of TUIK, a remarkable point in juvenile delinquency is that the children commit crime consist of male children at rates ranging from 80% to 90% from 2008 to 2019. The reason for this can be said to be the domination, competition and protection motive given to men in the socialization process. Another remarkable point is that the most common crime types in all years are injury, theft and damage to property. In addition, there was an eleven times higher increase in the number of children entering prison from 2008 to 2017, and the highest increase was observed in sexual crimes with a twennty times higher in this period.
The reason for the increase in juvenile delinquency, especially in cities, is the changes in the spatial and social structure with migration. With the transition from agricultural production to industrialization in the 19th century, spatial differentiation and social segregation began in the regions where immigrants reside. This situation gave a rise to the formation of heterogeneous social structure, in which people lived together without establishing a one-to-one relationship, and it prevented the formation of urban consciousness. As a matter of fact, the most affected group has been the children. Because children, who have come through immigration and have limited opportunities, who are faced with financial difficulties and poverty, may resort to illegal ways to improve their conditions or may turn to crime as a reaction to spatial and social inequality. In a study, it was determined that 701 of 1181 children who committed crimes lived in slums. In another study conducted throughout Istanbul, it was determined that almost all of the children whose litigation had migrated from the village. Therefore, it can be said that children in the socioeconomically disadvantaged part tend to commit crime as a reaction to the social order.
Another factor that causes children to be dragged into crime is media. Especially today, media that can be easily reached by all age groups are used actively and intensively by children. Considering that even adults are affected by broadcasts, it is impossible for children who are vulnerable behind monitor not to be affected by what they watch or see. The American Psychological Association has determined that approximately 10% of children's aggressive behavior is caused by violence presented in the media.
Crime is a phenomenon that cannot be considered separately from geography and spatial components, and  it cannot provide sufficient data in crime prevention studies regardless of these components. Currently, with the development of technology, technological tools have been included in crime studies and these tools have allowed the correct detection and analysis of the crime-related pattern and the correct and meaningful interpretation of the data by visualizing it. Geographical information systems are used effectively and efficiently in criminal studies.
Geographical information systems are defined in different ways in the literature due to the differentiation of users. With the general definition of geographic information systems, "designed to solve complex planning and management problems; hardware, software and methods system covering the coverage, management, processing, analysis, modeling and display of the data located in the space", "computer system that describes the regions on the world, stores and uses the data" and "spatial data (stream, parcel, building, road etc.) is defined as a system that stores verbal information in an integrated manner. The benefits of geographic information systems in crime studies can be listed as enabling spatial analysis by visualizing data on crime, developing the ability to use data by producing new information, identifying and highlighting events that require further research, and contributing to the determination of the right strategies to prevent crime. In addition, features such as data collection and preparation, geocoding, spatial statistics and analysis are used in crime studies.
This study aims to analyze children convicted by court decision using geographic information systems technology and statistical methods. In this direction, the spatial distribution of the juvenile delinquent across the city of Istanbul was examined and the crime pattern in Istanbul was created by applying the Hot Spot Analysis within the spatial statistical methods. Beyoğlu, Kağıthane, Şişli and Beşiktaş districts, where clustering is intense in all crime types, were determined as the study area. Beyoğlu, Kağıthane, Şişli and Beşiktaş districts, where clustering is intense in all crime types, were determined as the study area. While the physical environment features consist of public spaces (educational facility, social, cultural and sports facilities and green spaces) where children can spend their time productively, variables such as education level, literacy level, household size, household income and housing values are considered as socioeconomic variables. In this direction, by correctly identifying the crime clusters and correctly analyzing the factors that cause crime, the "Where?" and why?" questions have been answered. Within the scope of the study, the data set of children whose crime was finalized by court decision between 2008-2013 was used. The data set on the physical environment characteristics and socioeconomic components that may cause children to commit into crime were obtained from open source software and published official reports. Arcgis 10.x software was used within the scope of the study.
As a result of this study, it was determined that 14394 children were dragged into crime between 2008 and 2013 and 97.5% of these children were boys. In line with the analyzes made, it is seen that the majority of crimes committed by children are 64.85%, with drugs and related crimes. Beyoğlu is the district with the highest rate of juvenile delinquency in the whole of Istanbul, and Şile is the district with the lowest. In addition, it has been determined that all data are spatially clustered. In the hot spot analyzes, hot spots for almost all crimes were identified in Beyoğlu and its surrounding districts. As a result of the regression analyzes made in the study area, it was determined that the population density, average household size, education level and income explained the juvenile delinquency by 60%.