Belirsizliğe tahammülsüzlük ile sağlık anksiyetesi arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın rolü
The role of psychological resilience in the relationship between intolerance of uncertainty and health anxiety
Yazar: AYMELEK AKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. EDA ERMAĞAN ÇAĞLAR
BEYKOZ ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Belirsizliğe tahammülsüzlük = Intolerance of uncertainty

Özet:
Bu çalışmada belirsizliğe tahammülsüzlük, sağlık anksiyetesi ve psikolojik sağlamlık değişkenleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Belirsizliğe tahammülsüzlük ile sağlık anksiyetesi arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın düzenleyici rolünün belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemi 18-45 yaş aralığında kronik fiziksel hastalığı olmayan 247 kişiden oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği, Sağlık Anksiyetesi Ölçeği ve Connor-Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği Kısa Formu kullanılmıştır. Analiz sürecinde araştırma değişkenlerinin puan ortalamalarının normallik sınaması için çarpıklık ve basıklık değerleri kontrol edilmiştir. Normal dağılıma uygun olduğu kabul edilerek değişkenlerin arasındaki ilişkinin incelenmesi için Pearson Korelasyon Analizi uygulanmıştır. Yordayıcı ilişkinin incelenmesi için hiyerarşik regresyon analizi uygulanmıştır. Düzenleyici rol analizi için SPSS Process Macro eklentisi kullanılarak birinci model ile tek düzenleyici değişkenli analiz yapılmıştır. Sosyodemografik değişkenler bakımından araştırma değişkenlerinin karşılaştırılmasında t-test ve tek yönlü ANOVA kullanılmıştır. Analizler sonucunda psikolojik sağlamlık, belirsizliğe tahammülsüzlük, belirsizliğe tahammülsüzlük ölçeği toplam puan ve alt boyutlarının sağlık anksiyetesinin istatistiksel olarak anlamlı yordayıcıları olduğu görülmüştür. Çalışmanın bir diğer bulgusu engelleyici kaygı alt boyutu ile sağlık anksiyetesi arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlığın düzenleyici rolü olduğunu göstermektedir. Çalışma sonuçları alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, the relationship between intolerance of uncertainty, health anxiety and psychological resilience variables was examined. It was aimed to understand the moderating role of psychological resilience in the relationship between intolerance of uncertainty and health anxiety. The sample of the study consisted of 247 people between the ages of 18-45 without chronic physical illness. Demographic Information Form, Intolerance of Uncertainty Scale, Health Anxiety Scale and Connor-Davidson Psychological Resilience Scale Short Form were used as data collection tools. In the analysis process, skewness and kurtosis values were checked for the normality test of the mean scores of the research variables. Pearson Correlation Analysis was applied to examine the relationship between the variables by accepting that they were suitable for normal distribution. Hierarchical regression analysis was applied to examine the predictive relationship.  For the moderating role analysis, the SPSS Process Macro plug-in was used and the first model was analysed with a single moderator variable.  In the comparison of research variables in terms of sociodemographic variables, t-test and one-way ANOVA were used. As a result of the analyses, it was found that psychological resilience, intolerance of uncertainty, total score and sub-dimensions of intolerance of uncertainty scale were statistically significant predictors of health anxiety. Another finding of the study shows that psychological resilience has a moderating role in the relationship between inhibitory anxiety sub-dimension and health anxiety. The results of the study were discussed within the framework of the literature.