Yoksul çevrede yaşayan ergenlerin akademik dayanıklılığının incelenmesi
Investigating academic resiliency in adolescents living in poor neighborhood
Yazar: FATMA BEYAZOĞLU KARAKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜRKAN YILMAZ IRMAK
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Genel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik dirençlilik = Academic resilience ; Akademik sağlamlık = Academic resilienc ; Ekolojik sistem yaklaşımı = Ecological system approach ; Ergenler = Adolescents ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Yoksul bölgeler = Poverty areas ; Yoksulluk = Poverty ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın amacı yoksul çevrede yaşayan ergenlerin akademik dayanıklılıklarına katkıda bulunan faktörlerin Ekolojik Sistemler Kuramı çerçevesinde incelenmesidir.
Örneklemi 2018-2019 eğitim öğretim yılında İzmir ilindeki yoksul semtlerde bulunan okullarda 6., 7. ve 8. sınıfta okuyan, yaş ortalaması 13 olan 1575 ergen (792 kız, 783 erkek)oluşturmaktadır. Katılımcılara Kişisel Bilgi Formu(KBF), Çocuklar İçin Mizaç ve Karakter Envanteri, Psikolojik Kontrol Ölçeği, Ergen Aile Süreci Ölçeği(AEGÖ), Çocuk ve Ergen Sosyal Destek Ölçeği, Ebeveyn ve Arkadaşlara Bağlanma Envanteri ve Algılanan Ekonomik Güçlük Ölçeği uygulanmıştır. 
Araştırmadaki yoksul grubu belirlemek için KBF ve AEGÖ'deki veriler birlikte kullanılmıştır. Akademik dayanıklı grubu belirlemek için ise yoksul gruptaki öğrencilerin akademik not ortalamaları ölçüt alınmıştır. Elde edilen veriler hiyerarşik regresyon analizi, bağımsız örneklemler t-testi, ki-kare testi ile değerlendirilmiştir.
Analizler sonucunda yoksul ergenlerin akademik başarılarını cinsiyet, kardeş sayısı, kendini yönetme, öğretmenden sosyal desteği ve internet kullanım amacının yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Akademik dayanıklı olan ile olmayan grup arasında sebat etme, kendini yönetme, baba psikolojik kontrolü, anne ve baba izleme, öğretmen ve arkadaş sosyal desteği açısından anlamlı bir fark bulunmuştur. İki grubun cinsiyet, kardeş sayısı ve internet kullanım amacı açısından farklılaştığı görülmüştür. 
Bulgular ekolojik kuram çerçevesinde tartışılmıştır.  Çocukları yoksulluk riskinden korumak amacıyla uygulanabilecek programlar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of the present study is to assess the academic resilience of adolescents living in impoverished environments within the framework of ecological theory. The sample consists of 1575 adolescents (792 girls, 783 boys) 6th, 7th, and 8th grade students studying in the 2018-2019 academic year in schools located in impoverished neighborhoods of Izmir; the average age of the participants was 13 years old. 
Participants completed inventories, scales, and forms including Personal Information Form (PIF),Junior Temperament and Character Inventory, Psychological Control Scale, Adolescent Family Process Measure, Child-Adolescent Social Support Scale, Inventory of Parent and Peer Attachment,and Perceived Economic Strain Scale (PESS). In order to identify the impoverished group in the study, the data from "PIF" and "PESS" were used together. In order to determine the academic resilient group, the academic grade point averages of the students in the impoverished group were taken as criteria. The collected data was evaluated using hierarchical regression analysis, unpaired t-tests, and chi-square tests. 
As a result of the analysis, it was concluded that the academic achievement of impoverished adolescents was predicted by gender, number of siblings, self-directedness, moral support received from teachers, and internet browsing habits. There was a significant difference found among persistence, self-directedness, the father's psychological control, mother and father's monitoring behavior, and moral support from friends and teachers. The two groups differed in terms of gender, number of siblings and internet browsing habits. 
The findings were discussed within the framework of ecological theory. Recommendations have been made for programs that can be implemented to protect children from the risk factor of impoverishment.