BT anjiografi incelemelerinde inferior mezenterik arterin anatomik özellik ve ilişkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of inferior mesenteric artery anatomy and its relations on CT angiography examinations
Yazar: HÜSEYİN BALCI
Danışman: DOÇ. DR. ALİ DEVRİM KARAOSMANOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Anjiyografi = Angiography ; Anjiyografi-dijital subtraksiyon = Angiography-digital subtraction ; Mezenterik arterler = Mesenteric arteries ; Radyografi = Radiography ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Çalışmamızın amacı inferior mezenterik arter (İMA) anatomisinin, anatomik varyasyonlarının ve seyirlerinin çok kesitli BT anjiografi (ÇKBTA) ile ayrıntılı olarak değerlendirilmesi ve İMA hakkında tanımlayıcı bir çalışma ortaya konmasıdır. 200 hastada, İMA'da aterosklerotik plak olup olmadığı, İMA'nın dallanma paterni, İMA orjininin ilk verdiği dala olan uzaklığı (trunkus uzunluğu), İMA orjininin, çölyak trunkus ve süperior mezenterik arterin (SMA) orjinlerine olan uzaklıkları, İMA orjininin aortik bifürkasyona olan uzaklığı değerlendirilmiştir. Dallanma paterni değerlendirilirken esas olarak Zebrowski klasifikasyonu kullanılmıştır. 200 hastanın 114'i erkek (%57), 86'i (%43) kadın olup ortalama yaş 57,09 +/- 18,06 olarak saptanmıştır. 200 hastanın 57'sinde (% 28,5) İMA'da aterosklerotik değişiklikler izlenmiştir. Popülasyonumuzda trunkus uzunluğu ortalama 37,8 +/- 10,1 mm olarak bulunmuştur. İMA-çölyak trunkus arası mesafe ortalama 84,23 +/- 13,27 mm, İMA- SMA arası mesafe ortalama 67 +/- 12 mm, İMA - aortik bifürkasyon arası mesafe ise ortalama 42,1 +/- 9,6 mm olarak ölçülmüştür. İMA tüm hastalarda izlenmiş olup abdominal aortanın anterior duvarından orjin almıştır. 194 hasta (% 97) Zebrowski klasifikasyonun alt tiplerinden birisiyle uyum sağlamıştır. Altı hasta (% 3) ise bu tiplerden herhangi birisine girmemiş olup bunlar ayrıca tanımlanmıştır. 200 olgudan 8 tanesi (% 4) Zebrowski tip A, 103 tanesi (% 51,5) Zebrowski tip B, 28 tanesi (% 14) Zebrowski tip C, 3 tanesi (% 1,5) Zebrowski tip D, 5 tanesi ( % 2,5) Zebrowski tip E, 2 tanesi (% 1) Zebrowski tip G, 45 tanesi (% 22,5) Zebrowski tip H olarak sınıflandırılmıştır. Zebrowski tip F olan olgu saptanmamıştır. İki hastada (% 1) İMA'dan çıkan sigmoid arter dalı izlenmemiştir. Bir hastada da (% 0,5) İMA'dan çıkan sol kolik arter saptanmamıştır. Üç hastada (% 1,5) ise IMA'dan çıkan sağ kolik arter görülmüştür. Sonuç olarak, İMA orjininde varyasyon izlenmemekle birlikte dallanma paternleri oldukça varyasyon göstermektedir. 

Anahtar Kelimeler: BT Anjiyografi, inferior mezenterik arter, Zebrowski

Abstract:
The aim of this study is to evaluate inferior mesenteric artery (IMA) anatomy, variations and its course with multislice computed tomography angiography (MSCTA). We evaluated IMA aterosclerosis, branching pattern of IMA, distance between origin of IMA and its first branch (truncus diameter), distance between IMA origin and  celiac artery origin, distance between IMA origin and superior mesenteric artery (SMA) origin, and the distance between IMA origin and aortic bifurcationin in 200 patients who underwent MSCTA studies for several reasons. Branching patten was classified in accordance with Zebrowski classification. Our patient cohort composed of 114 (57%) male and 86 (43%) female. The mean age was 57.09 (+/-18.6) years. Aterosclerotic changes was observed in 57 patients (28.5%). The IMA trunk diameter was 37,8 +/- 10,1 mm, distance between IMA origin and celiac artery was 84,23 +/- 13,27 mm, distance between IMA and SMA was 67 +/- 12 mm, distance between IMA and aortic bifurcation was 42,1 +/- 9,6 mm. The IMA was detected in all our patients and originated from the anterior wall of the abdominal aorta. 194/200 of the cases (97%) cvould be classified in accordance with Zebrowski classification. 6 patients (3%) demonstrated several different branching configurations that were not in compliance with Zebrowski classification and these cases were seperately discussed in detail.  We classified the patients with Zebrowski classification as following: 8 patients (4%) type A, 103 patients (51.5%) type B, 28 patients (14 %) type C, 3 patients (1,5 %) type D, 5 patients (2,5 %) type E, 2 patients (1%) type G, 45 patients (22,5 %) type H. Sigmoid artery arising from IMA could not be detected in 2 patients, while in 1 patient there was no left colic artery arising from the IMA. In 3 patients right colic artery was observed to arise from IMA. In conclusion; the branching pattern of IMA had a great variability and the awaraness of this high variability may have a strong clinical impact.
Key words: CT Angiography, Inferior Mesenteric Artery, Zebrowski