Akaryakıt bayilik sözleşmesi
Fuel dealership agreement
Yazar: YASEMİN KIRATOĞLU
Danışman: DR. ÜNSAL DÖNMEZ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Tezin konu ve içeriği, uygulamada akaryakıtın nihai kullanıcıya arzında başvurulan 
akaryakıt bayilik sözleşmesinin mevcut yasal düzenlemeler çerçevesinde incelenmesi
üzerinedir. Akaryakıt bayilik sözleşmesinin isimsiz sözleşme karakteri çerçevesinde hukuki 
niteliği incelenmiş, unsur ve özellikleri ortaya konmuş, sözleşme taraflarının sözleşme ile 
yükümlendikleri edimlerin neler olduğu ve ihlalleri halinde gündeme gelen sorunlar borçlar 
hukukunun genel esasları çerçevesinde ortaya konmaya çalışılmıştır. Akaryakıt piyasasının 
idari düzenlemeler ile şekillenmesi ve sözleşme taraflarının bazı eylemlerinin ceza hukuku 
bakımından suç sayılması sebebi ile idari ve cezai anlamda değerlendirmelere de yer 
verilmiştir. Bu kapsamda öncelikle çalışmanın birinci bölümünde klasik anlamda bayilik 
sözleşmesinin özellik, tanım, unsurları ile hukuki niteliği üzerinde durulmuş, akaryakıt 
bayilik sözleşmesinin klasik anlamda bayilik sözleşmesinin bir alt türü olduğu saptaması 
yapılmış ve akaryakıt bayilik sözleşmesinin özellikleri, tarafları ve unsurları 5015 sayılı 
Kanun'un emredici düzenlemeleri çerçevesinde incelenmiştir. Bu bölümde akaryakıt bayilik 
sözleşmesinin rekabet hukuku ile ilişkisi ve rekabet hukuku ilkelerinin sözleşme üzerindeki 
etkileri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, akaryakıt bayilik sözleşmesinin doğasından 
kaynaklanan taraf yükümlülükleri ile uygulamada sık rastlanan sözleşme kayıtlarına yer 
verilmiş, somut uyuşmazlık örnekleri ile konu detaylandırılmıştır. Son olarak üçüncü
bölümde ise, akaryakıt bayilik sözleşmesinin uygulanması ve sona ermesi sırasında 
gündeme gelen sorunlar temel borçlar hukuku prensipleri çerçevesinde incelenmiş, yargı 
kararları ile somutlaştırılmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Dağıtım Anlaşmaları, Rekabet Hukuku, Bayilik, Akaryakıt, Bayi,
Akaryakıt Dağıtım Şirketi, Akaryakıt Bayilik Sözleşmesinin Sona Ermesi.

Abstract:
The subject and content of the thesis is on examining the fuel dealership agreement, 
which is used in the supply of fuel to the end user in practice, within the framework of current 
legal regulations. The legal nature of the fuel dealership contract within the framework of its 
anonymous contract character has been examined, its elements and features have been 
revealed, and the obligations that the contract parties are obliged to have under the contract 
and the problems that arise in case of violation have been tried to be revealed within the 
framework of the general principles of the law of obligations.Since the fuel market is shaped 
by administrative regulations and some actions of the contracting parties are considered 
crimes in terms of criminal law, administrative and criminal evaluations are also have been 
included. In this context, first of all, in the first part of the study, the features, definitions, 
elements and legal nature of the dealership contract in the classical sense were emphasized, 
it was determined that the fuel dealership contract is a subtype of the dealership contract in 
the classical sense, and the features, parties and elements of the fuel dealership contract have 
been examined within the framework of mandatory regulations under the of Law No. 5015.
This section focuses on the relationship between the fuel dealership agreement and 
competition law and the effects of competition law principles on the agreement. In the 
second part, party obligations arising from the nature of the fuel dealership agreement and 
contractual records frequently encountered in practice are included, and the subject is 
detailed with concrete examples of disputes. Finally, in the third chapter, the problems that 
came to the fore during the implementation and termination of the fuel dealership agreement 
were examined within the framework of the basic principles of the law of obligations and 
tried to be concretized with judicial decisions.
Key Words : Distribution Agreements, Competition Law, Dealership, Fuel, Dealer, Fuel 
Distribution Company, Termination of Fuel Dealership Agreement.