İlkokul dördüncü sınıf Türkçe dersinin yazma öğretimi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of elementary school fourth grade Turkish course in terms of teaching writing
Yazar: MURAT AKDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. SEYİT ATEŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğretimi = Language teaching ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yazma öğretimi = Writing training ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu çalışmada genel olarak öğretmenlerin Türkçe dersi öğrenme-öğretme sürecinde öğrencilerin yazma becerilerinin geliştirilmesine yönelik uygulamaları ve düşünceleri üzerinde durulmuştur. Dördüncü sınıf düzeyinde yazma becerisine yönelik kazanımlar sebebi ile bu araştırmada, ilköğretim dördüncü sınıf Türkçe dersi öğrenme-öğretme sürecinde öğretmenlerin yazma öğretimine ayırdıkları zaman ve bu zamanı ne tür yazma çalışmaları için kullandıklarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında dördüncü sınıfı okutan biri pilot uygulamada dördü asıl uygulamada yer almak üzere beş sınıf öğretmeni ve 82 pilot uygulamada, 141 asıl uygulama sınıflarında yer almak üzere toplam 223 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Katılımcı olan öğretmenlerin tamamı Tokat il merkezindeki devlet okullarında görev yapmaktadırlar. Araştırmaya katılan öğretmenler amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yoluyla belirlenmiştir. Araştırma nitel yaklaşımla gerçekleştirilmiş ve durum çalışması deseni benimsenmiştir. Bu araştırma kapsamında veri toplama sürecinde, sınıf gözlemleri için gözlem formu, katılımcılarla yapılacak görüşmeler için yarı yapılandırılmış görüşme formu ve öğrencilerden yazı örnekleri toplamak için metin yazma formları kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz ve ilişkili örneklemler için t testi kullanılmıştır.  Araştırmanın genel sonucu; öğretim sürecinde öğretmenlerin, öğrencilerin yazma becerilerini geliştirecek yazma çalışmalarına ve uygulamalarına nitelik ve nicelik olarak yeteri kadar yer vermediğidir. Bu bağlamda araştırma problemleri temelinde ulaşılan sonuçlar şu şekildedir: Araştırmada; öğretmenlerin Türkçe dersi öğretim süresince yazma çalışmaları yaptırırken yazma süreci basamaklarını uygulamadıkları ve yazmaya yeteri kadar zaman ayırmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretim sürecinde en çok cümle, kelime ve kelime grubu düzeyinde sonrasında da paragraf ve metin düzeyinde yazma çalışmaları yapıldığı; bu çalışmalarında büyük bir kısmının ders kitabı etkinliği kapsamında yapıldığı araştırmanın bir başka sonucudur. Ayrıca sınıflarda paragraf ve metin düzeyinde bilgi verici metin, biyografi, not alma, dikte, özet çıkarma ve bakarak yazma çalışmalarının yaptırıldığı ancak paragraf düzeyinde yazılması beklenen çalışmaların cümle düzeyinde kaldığı, metin düzeyinde yazılması beklenen çalışmaların da ya cümle ya da paragraf düzeyinde kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Türkçe derslerinde yazma çalışmaları öğretmen yönergeleri ile başlamakta, sürece dayalı yazma aşamaları takip edilmeksizin öğretmen tarafından yazma anında biçimsel boyutta verilen geribildirim ve düzeltmelerle devam etmekte, yazılanların okunmasıyla sonlandırılmaktadır. Süreç boyunca öğretmenler, çoğunlukla yönerge veren ve değerlendirme yapan bir rol sergilemektedirler. Değerlendirme çalışmaları süreç temelli değil ürün odaklıdır. Sınıflardaki yazma çalışmaları büyük ölçüde ders kitapları ekseninde yürütülmekte, öğretmenler tarafından özgün ya da farklı yazma çalışmalarına yer verilmemektedir. Gözlemlerin gerçekleştirildiği sınıflarda öğrenim gören öğrencilerin yazılarında içerik ve metin ögeleri bazında bir değişim gözlenmezken öğrenci yazılarının yazım ve noktalama açısından geliştiği görülmüştür. Biçimsel boyutun ağırlık merkezini oluşturduğu yazma çalışmaları bu yönde bir gelişime neden olmuştur.

Abstract:
In this study, it is emphasized that the practices and thoughts of the teachers about
improving the writing skills of the students during the learning-teaching process of Turkish
course. Also, in terms of the gains in writing skills at the fourth grade level, it is aimed to
determine the time that the teachers devote to writing skill in the fourth-grade Turkish
course learning-teaching process and what kind of writing activities they use during this
time. The study group of the research consists of five classroom teachers teaching fourthgrade
in the 2018-2019 academic year, one in pilot practice and four in the main practice,
and 223 fourth-grade students in 82 pilot practices, 141 of which are in the main practice
classes. All the teachers participating in this study work in public schools in the city center
of tokat province. The teachers who participated in the study were chosen through the
criterion sampling method among the purposeful sampling methods. The research was
carried out through a qualitative approach, and the case study design was adopted for this
study. Within the scope of this study, observation form for classroom observations, semistructured
interview form for the interviews with participants and text writing forms to
collect writing samples from the students were used during the data collection process. In
the analysis of the data, t-test was used for descriptive analysis and related samples. The
general result of the research is that the teachers did not give enough space in terms of
quality and quantity to the writing studies and practices that will improve the writing skills
of the students. In this context, the results reached on the basis of research problems can be
stated as follows: in the study, it was concluded that the teachers did not apply the steps of
writing process and did not devote enough time to writing activities while they were doing
the writing studies during the Turkish course. It is another result of the research that
writing activities were done mostly at the sentence, word and word group level and then atparagraph and text level during the teaching process and that most of these studies were
conducted within the scope of the textbook activity. In addition, it was concluded that
informative text, biography, note-taking, dictation, summarizing and writing by looking
were done at the paragraph and text level in the classrooms, but the studies expected to be
written at the paragraph level remained at the sentence level, and the studies expected to be
written at the text level remained at the sentence or paragraph level. In turkish classes, the
writing activities begin with teacher instructions, and continue with formal feedback and
corrections given by the teacher at the time of writing without following the process-based
writing stages, and are finally terminated by reading the written text. Throughout the
process, the teachers often preform in giving instructions and evaluating. The evaluation of
the studies are product-based rather than process-based. Writing activities in classrooms
are carried out largely on the basis of textbooks, and original or different writing activities
are not included in the courses by the teachers. Whereas there was no change in the content
and text elements of the students who were studying in the classrooms where the
observations were made, it was observed that the writing of the students improved in terms
of spelling and punctuation. The wrıtıng studıes where the formal dimension forms the
center has led to an improvement in this direction.