İlkokul öğrencilerine yönelik çocuk kitaplarının incelenmesi
A review of children's books for primary school students
Yazar: MURAT VAHDETTİN KARAKÖSE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA KODAN
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dış yapı unsurları = External structure elements ; Resim-metin ilişkisi = Picture-text relationship ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools ; İç yapı = Domestic structure

Özet:
Bu araştırmada 6-10 yaş düzeyi çocuk kitaplarının çocuk edebiyatı nitelikleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada araştırmacı tarafından uzman görüşleri doğrultusunda "Çocuk kitapları iç yapı ve dış yapı özellikleri formu" ile "Çocuk kitapları resim-metin ilişki formu" hazırlanmıştır. Çocuk kitapları için toplanan veriler frekans ve yüzde tabloları şeklinde sunulmuştur. Veri analizi yapılırken betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; kitapların bir kısmının çocuk edebiyatı iç yapı ve dış yapı özelliklerini yeterli düzeyde taşımadığı tespit edilmiştir. İncelenen kitapların bazılarının kitap kapağı, kâğıt kalitesi, yazı puntosu, satır uzunlukları, karakterlerin fiziksel, kişilik ve ruhsal özelliklerinin açıklayıcı olması bakımından yetersiz olduğu, farklı ya da millî kültür değerlerine yer vermediği, çoğu kitabın yazım ve imlâ kurallarına dikkat etmediği, kullanımı yaygın yabancı kelimelere kitap içerisinde yer verildiği görülmüştür. Resim ve metin ilişkisi bakımından incelendiğinde çocuk kitaplarındaki resim metin oranının kısmen uygun olduğu, resimlerin zaman ve mekân ilişkisinin düşük olduğu, çoğu kitapta resimlerin aynı sayfadaki metinle ilişkisinin olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Çocuk kitapları, iç yapı, dış yapı, resim-metin ilişkisi

Abstract:
The examination of 6–10-year-old children's books in terms of children's literature qualities have been aimed with this study. While examining 6–10-year-old children's books, deep analysis method which is one of the qualitative research methods has been used. "Children's books' internal and external structure features form" and "Children's books' picture-text relationship form" have been prepared by the researcher in accordance with expert views. The data collected for children's books were presented within frequency and percentage tables. Descriptive analysis method was used while analyzing the data. When the research results were examined, it was concluded that some of the children's books lacked the internal and external structure features of children's literature. When the cover of some of the books were examined, it was seen that they were inadequate in terms of paper quality, font size and line length. They are also insufficient in terms of physical, personality and spiritual characteristics of the heroes and characters. They also lack different or national cultural values, they do not pay attention to spelling and spelling rules and common foreign vocabulary is used instead of their meanings in Turkish. It has been concluded that the ratio between picture and text usage in children's books is hardly appropriate, the pictures in children's books have a low relationship between time and place and the pictures in children's books do not have a relationship with the text on the same page.

Keywords: Children's books, internal structure, external structure, picture-text relationship