Stevianın rat karaciğerinde oksidan/antioksidan sistem üzerine etkisinin arastırılması
Investigation of effects of stevia on oxidant and antioxidant status in liver tissue of rats
Yazar: EBRU GÜRLEYİK
Danışman: DOÇ. DR. ASLIHAN AVCI
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Bitki özütü = Plant extract ; Denge = Equilibrium ; Karaciğer = Liver ; Oksidanlar = Oxidants ; Stevia rebaudiana = Stevia rebaudiana ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Son yıllarda diabet, obezite gibi metabolik hastalıkların prevelansındaki artısa bağlıolarak kalorisiz yiyecek ve içeceklerin kullanımı giderek artmaktadır. Bu ihtiyaca yanıt olarakdoğal bir kaynak olan Stevia rebaudiana bitkisinden elde edilen stevia özütü ya dabilesenlerini içeren tatlandırıcılar piyasaya sürülmektedir. Bu çalısmada stevia özütü içerenbir tatlandırıcı verilen ratlarda, stevia ve onun oksidatif metabolitlerinin oksidan/antioksidansistem parametrelerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıstır.Bu amaçla, 26 adet yetiskin Wistar ırkı albino rat (sıçan) kullanıldı. Ratlar, rastgelekontrol (n=10) ve deney grubu (n=16) sekilde iki gruba ayrıldı. Kontrol grubu (Grup 1) bir ayboyunca yalnızca standart rat yemiyle beslenirken, deney grubu (Grup 2) da bir ay boyuncastandart rat yemine ilave olarak günde içeriğinde 22 mg stevia özütü bulunan bir tatlandırıcıorogastrik lavaj yoluyla verildi. Çalısma sonunda ratlar sakrifiye (kurban) edilerek karaciğerdokuları çıkarıldı. Bu dokularda oksidan ve antioksidan parametrelerin (Malondialdehit-MDAdüzeyleri, Süperoksit Dismutaz-SOD, Katalaz-CAT, Glutatyon Peroksidaz-GSH-Px veKsantin Oksidaz- XO enzim aktiviteleri) analizi yapıldı. Buna ek olarak biyokimyasal analiz,histopatolojik inceleme ve doku DNA ekstraksiyonu yapıldı.Çalısmada sonuçlarına göre, stevia özütü alan deney grubunun karaciğer dokusundaMDA düzeylerinde kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir yüksekliksaptanmıstır (p=0,021). Buna ek olarak SOD ve GSH-Px enzim aktivitelerinde kontrolgrubuna göre istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir yükseklik bulunmustur. Deney grubununkaraciğer dokusu histopatolojik incelemelerinde sinuzoidlerde belirgin dilatasyon ve portalalanda yer yer hücre infiltrasyonu dısında herhangi bir histopatolojik değisiklikgözlenmemistir. Ayrıca DNA düzeyinde her iki grup arasında anlamlı fark saptanmamıstır.Oksidan ve antioksidan parametrelerden elde edilen bulgular, stevianın tatlandırıcıolarak yüksek dozda kullanıldığında karaciğer dokusunda oksidan hasara neden olacağınıisaret etmektedir.

Abstract:
Nowadays according to the increased prevalence of metabolic disorders such as diabetesand obesity, there is an increasing trend of consumption of non-caloric foods and drinks. As aresult of this situation there is a widely use of the extracts of a natural plant, Steviarebaudiana, or its compounds as a sweetener. In this study, it was aimed to investigate theeffects of stevia and its oxidative compounds on oxidant/antioxidant parameters in liver tissuefrom rats.For this aim, 26 adult Wistar type albino rat were used in the study. The animals weredivided into two groups as the control group (n=10) and the study group (n=16) randomly.While the control group (Group 1) was fed only by standard rat diet, the study group (Group2) was fed by standard rat diet with a sweetener including 22 mg stevia extract per dayaurogastricly for one month. At the end of the study, rats were sacrified and the liver tissueswere surgically removed to analyze the oxidant and antioxidant parameters(Malondialdehyde-MDA levels, Superoxide Dismutase-SOD, Catalase-CAT, GlutathionePeroxidase-GSH-Px, and Xantine Oxsidase-XO enzyme activities). Also biochemicalanalysis, histopathological examination and tissue DNA extraction were done.According to the results of the study in liver tissues, MDA levels of the study groupwhich were fed by stevia extract were found significantly higher than that in the control group(p=0,021). However, SOD and GSH-Px enzyme activities were lower than that in the controlgroup which was not significant. The tissues of the group 2 displayed some histopathologicalchanges such as remarkable dilatation of sinusoids. There were no histopathological changesin the structure of hepatocytes and also we did not observe any apoptotic or necrotic cell andhistopathological changes in the portal area, except the cellular infiltration in a few focalportal areas. There was no difference between groups according to DNA extraction findings.According the data of oxidant and antioxidant parameters, it was thought that theconsumption of high dose of stevia as a sweetener may cause oxidant effects on liver tissues.