Yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin tükenmişlik düzeyinin belirlenmesi
Evaluation of burnout among intensive care unit nurses
Yazar: DUDU KEKEÇ
Danışman: PROF. DR. MEHTAP TAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Bu araştırma Yoğun Bakım Ünitelerinde çalışan hemşirelerin tükenmişlik düzeyinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak planlanmıştır.
Materyal ve Metot: Bu araştırma Ocak 2014- Kasım 2018 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Ocak-Nisan 2014 tarihleri arasında Van Bölge Eğitim ve Araştırma Hastane'si Yoğun Bakım Klinik'lerinde çalışmakta olan 90 hemşire oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçimine gidilmeyip evrenin tamamı örnekleme alınmıştır. Verilerin toplanmasında; kişisel bilgi formu ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 20.0 paket programında değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin % 80'inin 20-29 yaş arasında % 61.2' sinin lisans mezunu, % 58.8'inin bekar, %83.5'inin yoğun bakımı kendi istediği ile seçtikleri, %15.3'ünün nöbet tutmadığı, %70.6'sının 1-4 yıllık olduğu, %51.8'inin çalışma ortamından kısmen memnun oldukları, %38.8'inin iş imkanı olduğu için mesleği seçtikleri görülmüştür.
yda tutulan nöbet sayısı 10 ve üzeri olanlarda, mesleği ilk fırsatta değiştireceğim diyenlerde, duygusal tükenme puan ortalamaları yüksek, çalışma ortamından memnun olmayanların duygusal tükenme, duyarsızlaşma puan ortalamaları daha yüksek, bekar hemşirelerin ise duyarsızlaşma puan ortalaması yüksek olup aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur(p<0.05).
Hemşirelerin yaş gruplarına, cinsiyetlerine ve eğitim durumlarına göre MTÖ'nin alt boyutları karşılaştırılmıştır ve anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05).
Maslach tükenmişlik ölçeği toplam puan ortalaması 46.91±8.4 olarak bulunmuştur. Duygusal tükenmişlik puan ortalaması 19.92±6.75, duyarsızlaşma puan ortalaması 6.34±3.53, kişisel başarı puan ortalaması 20.77±4.87 olarak saptanmıştır.
Sonuç: Çalışma sonuçlarının yoğun bakım ünitesinde çalışan hemşirelerin tükenmişlik durumlarını önlemek için yapılacak girişimlere ışık tutacağı düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Yoğun bakım, hemşire, tükenmişlik

Abstract:
Aim: This cross-sectional observational research aims determine the degree of burnout among nurses who work in intensive care units (ICUs).
Material and Method: This research is conducted between January 2014 and November 2018. Target population is constituted by the nurses who work in ICUs of Training and Research Hospital of Van Region. We opted not to sample this population but examine all ninety individuals of it. Data is collected by personal information survey and Maslach Burnout Inventory (MBI). Data were analyzed using SPSS software v20.0 Whitney U test and Kruskal Wallis test as well as descriptive statistics are utilized in investigation of data.
Results. Of surveyed nurses, 80% are 20-29 years old, 61.2% graduated from at least a 4-year undergraduate program, 58.8% are not married, 15.3% are exempted from night shifts, 70.6% have less than 5 years of nursing experience, 51.8% is partially content with the working environment, 38.8% chose nursing career for its higher chance of being employed. Eighty-three and a half percent of population elected to work in ICU whereas the remaining nurses are assigned to ICU despite their choices.The nurses who would switch occupation at the first opportunity and the nurses who works 10 shifts or more in a month have a statistically higher average emotional exhaustion score. The nurses who are not content with their working environment have statistically higher average emotional exhaustion score and average depersonalization score. The nurses who are not married have a statistically higher average depersonalization score (All p<0.05)Age groups, gender, educational status did not have a statistically significant impact on any of MBI's subscales (p>0.05). Average total MBI score of the population is 46.91±8.4 . Average emotional exhaustion score is 19.92±6.75 , Average depersonalization score 6.34±3.53 , average personal accomplishment score is 20.77±4.87.
Conclusion. This research helps provide insight to burnout status of ICU nurses and shed light to future initiatives to alleviate burnout (by authorities).

Key words: Intensive Care Unit, Nursing, burnout