Tasarım araştırmalarının endüstrideki kullanımına yönelik bir çalışma: Türk otomotiv endüstrisi örneği
A study of design research in industry: Turkish automotive industry as an example
Yazar: SİNEM HIZAL
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design
Dizin: Tasarım teorisi = Design theory

Özet:
Son 50 yılda gerek yurtiçinde, gerek yurt dışında endüstriyel ürün tasarlayan ve üreten birçok firma kurulmuş olmakla birliklike, bunların ancak sayılı bir kısmı küresel pazarda başarı yakalayabilmiştir. Başarının belirleyicisi en önemli önkoşullardan biri de ürün tasarımı öncesi yapılan araştırmaların yöntemi ve içeriğidir. Tasarım süreci başlangıcına veri sağlamak için yararlanılan araştırma yöntemleri ile ilgili yurtdışında yürütülmüş çalışmalar incelendiğinde; bunların ülkemizde yürütülen çalışmalardan sayıca daha fazla ve içerik bakımından daha zengin olduğu gözlenmektedir. Bunun en büyük nedeni, yurtdışında tasarım süreci başlangıcına veri sağlayan güvenilir ve kanıtlanmış araştırma yöntemlerinin gerekliliğinin kavranmış olması ve hızla değişen küresel sosyoekonomik şartlar karşısında devamlı yeni yaklaşımların geliştirilip uygulanmasıdır. Oysa ki, halihazırda ülkemizde faaliyet gösteren tasarım firmalarında sistematikleşmiş ve standartlaştırılmış araştırma yöntemlerinin varlığından sözedebilmek mümkün değildir. Ülkemizde, bu alandaki eksikliği gidermeğe başlamak ve önümüzdeki yıllarda konuya artacak ilgiye temel oluşturması amacıyla bu tezde, ?ürün tasarımı öncesi araştırma?nın dünyadaki evrimi ve almış olduğu güncel form araştırılmıştır.Araştırma sonuçlarının net bir şekilde aktarılabilmesi için, bu çalışma dört ana kısma ayrılmıştır. Tezin, ilk kısmını oluşturan ?Tezde Yer Alan Temel Kavramların Tanımı? ve ?Endüstriyel Ürün Tasarım Süreci Başlangıcında Kullanılan Araştırma Yöntemleri: Güncel Tasarım Araştırması Anlayışı? adlı bölümlerinde endüstriyel ürün tasarım süreci açıklanmış ve literarür taramasında karmaşıklık yarattığı tespit edilen araştırma ile ilgili kavramlar netleştirilmiştir. Tez çalışmasının, ?Sektöründe Dünya Çapında Lider Konumdaki Firmalarda Tasarım Araştırması Anlayışı? adlı bölümünde ticari başarıyı yakalamış yurt dışından firmalar hakkında inceleme yapılmış ve bu firmaların ürünlerinin ticari başarısının tasarım süreci başlangıcında uygulanan ?güncel araştırma anlayışı? ile bağlantısı ortaya konmuştur. Tezin, ?Türkiye'de Tasarım Araştırması Anlayışına Yönelik Durum Tespiti : Otomotiv Sektörü Örneği? adlı bölümünde ise Türkiye'de önemli bir pazar payına sahip olan otomotiv sektöründen üç örnek firma belirlenmiş ve bu firmaların araştırmaya bakış açıları sorgulanmıştır. Bu bölümde ülkemiz üretici firmalarının, sahip oldukları kaynakları ticari başarıya ulaşacak tasarım ürünlerine dönüştürebilmeleri için yeni bir araştırma anlayışına yaklaşımları ortaya konmuş ve kendilerine uygun bir araştırma süreci belirleyip belirlemedikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Yapılan tüm araştırmalar ışığında, tezin son kısmını oluşturan ?Sonuç ve Tartışma? bölümünde, ?güncel tasarım araştırması anlayışı?nın gerekliliği ve uygulanabilirliği değerlendirilmiş ve önümüzdeki yıllarda bu araştırma anlayışının nasıl bir değişikliğe uğrayabileceği tartışılmıştır.

Abstract:
Even though, in the last 50 years many industrial design and production companies have been launched both nationally and internationally, only a small fraction of these companies have become successful in the global market. One of the most important prerequisites in this success has been the type and quality of research conducted preceeding the design process. When studies investigating the research methods used to obtain data for the design process in foreign countries are analyzed, it is seen that they far exceed similar studies conducted in Turkey, both in number and in depth. The main reason for this is the well established awareness, in other countries, for the need of reliable and validated pre-product design research methods and the development of new research methodologies suitable for the fast changing global socioeconomical conditions. However, currently, it is not possible to talk about the presence of any systematic and standardized research methods in the design companies oparating in Turkey. To start filling the gap in Turkey, in this area and to create a foundation for the anticipated appreciation for the field in the near future, this thesis examines the world-wide evolution and the present form of the ?pre-product design research?.To be able to clearly convey the findings of this study, the thesis has been divided into four sections. The first section, composed of chapters titled ?Definition of Basic Concepts in the Thesis? and ?Research Methods Used in The Beginning of The Industrial Product Design Process: Current Understanding of Design Research? explains industrial product design process and clarifies confusing research terms found in current literature. The thesis chapter ?Design Research Understanding in the Global Market Leader Companies? establishes the connection between the commercially successful products and their current ?pre-product design research concept? by inspecting commercially successful foreign companies. In the chapter titled ?Current State of the Design Research Understanding in Turkey: Automotive Industry Example?, three Turkish automotive companies that hold an important share of the automotive market are selected and their attitudes towards pre-product design research is examined. This section elicits the current view of these Turkish production companies have on new research methodologies that would enable them to convert their companies? resources into commercially successful products and questions the existence of well-defined research process based on their individual needs. In light of all the research described in the thesis, the ?Conclusion and Discussion? chapter evaluates the necessity and the applicability of the `current design research concept? and discusses how this concept will likely be changed in the coming years.