Matematikte problem kurma çalışmalarının öğretmen adaylarının problem kurma becerilerine ve üstbilişsel farkındalık düzeylerine etkisi
The effects of problem posing studies in mathematics to problem posing skills and metacognitive awareness of preservice teachers
Yazar: ZEYNEP YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET Ş. ÖZDEMİR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilişüstü farkındalık = Matacognitive awereness ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Problem kurma = Problem posing

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öncelikle ortaokul matematik öğretmen adaylarının problem kurma bakış açısı, deneyim ve becerilerini incelemek; sonrasında ise problem kurma hakkındaki öğretimin, öğretmen adaylarının problem kurma becerilerine ve üstbilişsel farkındalık seviyelerine etkisini incelemektir.
Bu amaç doğrultusunda, araştırmanın yöntemi olarak nitel ve nicel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma yöntem belirlenmiştir. Araştırmanın örneklemini üniversite son sınıfta, iki ayrı şubede okuyan ortaokul matematik öğretmen adayları oluşturmaktadır. Var olan iki ayrı şubeden biri deney, diğeri kontrol grubu olarak yansız atama yoluyla belirlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Problem Kurma Görüş ve Bilgi Formu,  Üstbilişsel Farkındalık Envanteri ve Problem Kurma Beceri Testi kullanılmıştır.
Araştırmanın sonuçlarına göre, ortaokul matematik öğretmen adaylarının problem ve problem kurma ile ilgili genel bilgi seviyelerinin yeterli olduğu, problem kurma çalışmalarına bakış açılarının da olumlu olduğu sonucu elde edilmiştir. Ancak problem kurma becerileri, çeşitli değişkenler açısından incelendiğinde öğretmen adayların problem kurma becerilerinin genel olarak düşük seviyede olduğu ortaya çıkmaktadır. Araştırmadan elde edilen bir başka sonuç da, problem kurma çalışmaları yapmanın, öğretmen adaylarının hem problem kurma becerilerini hem de üstbilişsel farkındalık seviyelerini anlamlı seviyede artırdığıdır. Araştırma kapsamında öğretmen adaylarının kurdukları problemlerin ayrıntılı bir şekilde incelenmesiyle, hangi tür problemleri kurmada zorluklar yaşandığı ve kurdukları problemlerin hangi açılardan başarı veya başarısızlık sergiledikleri de belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda ortaokul matematik öğretmen eğitiminde ve ortaokul seviyesinde problem kurma süreçlerinin gerçekleştirilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is firstly to analyse the perspectives and experiences of middle school pre-service mathematics teachers about problem posing; and then to analyse the effect of a teaching process designed according to the problem posing approach on problem posing abilities and the level of metacognition awareness of pre-service teachers.
In the light of that purpose, combination of qualitative and quantitative methods has been defined as the research methods. The sample of the research consists of middle school pre-service teachers from two different classes of 4th class students from the university. One of classes was determined as experimental group and the other one was determined as control group randomly. Problem Posing Opinions and Information Form, Metacognitive Awareness Inventory and Problem Posing Ability Test were used as data collection instruments of this research.
Based on the results of this research; Pre-service middle school teachers' general level of knowledge about problems and problem posing is sufficient and also they have positive perspectives to problem posing studies. On the other hand, when their problem posing abilities were analysed within terms of different variables, it was seen that they have low level of problem posing abilities in general. Besides, within this research; it was also found that problem posing studies improve problem posing ability and also levels of metacognition awareness in a meaningful way. By detailed analysis of posed problems prepared by pre-service teachers, it was tried to be determined that in what kind of problems they have difficulties while posing and, sections of the success or failures in their posed problems. Based on the results of this research, some suggestions were done on middle school math teacher education and development of middle-school level problem posing skills.