Kitāb-ı Hikāyāt adlı mecmuada kadın temsilleri
Representations of women in the miscellanea titled Kitāb-i Hikāyāt
Yazar: SERGEN AVCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZLI İPEK CORA
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dergiler = Magazines ; Edebi eserler = Literary works ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Kadın figürü = Women figure ; Kadın olgusu = Women reality ; Mensur hikaye = Prose story ; Osmanlı edebiyatı = Ottoman literature

Özet:
Osmanlı edebiyatı denilince akla ilk olarak nazım gelse de mensur hikâyeler de bu sahanın bir ürünüdür. Bu türe dair yapılan çalışmalar gün geçtikçe ivme kazanmaktadır. Ben de bu çalışmalara bir yenisini eklemek üzere yüksek lisans tezimde Kitāb-ı Ḥikāyāt adlı derleme hikâye mecmuasını çalışmaya karar verdim. Söz konusu yazmadaki hikâyeleri genel olarak toplumsal cinsiyet ve daha özelde de kadın temsilleri üzerinden incelemeye çalıştım. Bu çalışma, dört bölümden oluşmaktadır. "Mensur Hikâyeler Evreni" başlıklı ilk bölüm şimdiye dek yapılan çalışmalardan yola çıkarak, mensur hikâye türünü tanıtarak söz konusu mecmua örneği üzerinden türün özelliklerini ortaya koyar. Ardından, mensur hikâyeler ve bu türe toplumsal cinsiyet perspektifinden yaklaşan çalışmalara atıfta bulunarak tezin amaç ve kapsamını belirtir. "Yazma Eserler Evreni" adlı ikinci bölüm ise nüsha tavsifi ve nüshanın imlâ özelliklerini gösterir. Ardından mecmua içerisinde bulunan hikâyelerin hangi eserlerden istinsah edilmiş olabileceğini tartışarak hikâyelerin metinler arası özellikleri üzerinde durur. Son olarak da mecmua içerisindeki tüm hikâyelerin özetlerini verir. "Mensur Hikâyelerdeki Kadınlar Evreni" başlıklı üçüncü bölüm, anlatılardaki muhtelif kadın temsillerini ortaya koyarak tartışmaya açar. Yaş, sosyal sınıf, ekonomik durum, cinsellik vb. gibi faktörlerin kadınlık icrasındaki etkilerini sorgular. Dördüncü ve son bölüm ise kadın temsillerinin analizinin temelini oluşturan ilk yedi hikâyenin transkripsiyonunu içerir. Bu yüksek lisans tezi, mensur hikâyeleri okurlara tanıtmak ve söz konusu hikâye incelemelerinde toplumsal cinsiyet analizi kullanmak suretiyle Osmanlı edebiyatı ve toplumsal cinsiyet çalışmalarına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Aynı zamanda mensur hikâyelerin görünürlüğünü artırmayı ve tür hakkında bir literatür oluşmasına katkıda bulunmayı hedefler.

Abstract:
Scholarly interest in prose stories has been gaining momentum, and this master's thesis aims to contribute to this growing area of scholarship. I decided to study a story miscellanea titled Kitāb-ı Ḥikāyāt in my master's thesis and analyze the stories in the manuscript by focusing on gender and particularly the representations of women. This study consists of four parts. The first chapter, "The Universe of Prose Stories," introduces the genre of prose stories based on the previous studies and reveals its characteristics by taking this miscellanea as an example. Then, it presents the aim and scope of this thesis by reviewing the research on prose stories and the studies approaching it with gender analysis. The second part, "The Universe of Manuscripts," introduces the manuscript titled Kitāb-ı Ḥikāyāt. Afterward, it discusses its intertextuality with other manuscripts by pointing out available versions. Lastly, it presents stories' summaries in this miscellanea. The third chapter, "The Universe of Women in Prose Stories," discusses various representations of women in the narratives. It also questions the effects of age, social class, economic status, sexuality, etc. on womanhood. The fourth and final chapter includes the transcription of the first seven stories that form the backbone of the analyses. This M.A. thesis aims to contribute to the studies of Ottoman literature and gender studies by introducing prose stories and offering an analytical reading through a gender lens. It also seeks to increase the visibility of prose stories in academia.