Romatoid artritli hastalarda ultrasonografik olarak kuadriseps kas grubu kalınlığı ve kas pennat açısının  değerlendirilmesi
Evaluati̇on of the quadri̇ceps muscle group thi̇ckness and pennati̇on angle wi̇th ultrasonography i̇n rheumatoi̇d arthri̇ti̇s pati̇ents
Yazar: ŞENGÜL METİN TARHAN
Danışman: PROF. DR. FERİDE NUR GÖĞÜŞ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Kas tonüsü = Muscle tonus ; Kaslar = Muscles ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Romatoid Artrit (RA) öncelikli olarak sinoviyal eklemleri etkileyen sistemik, kronik, inflamatuvar bir hastalıktır. Diz eklemi RA'da sık tutulan ve fonksiyonel olarak kısıtlılığa yol açan tutulumlardan biridir. Ultrasonografi (USG) son yıllarda, pahalı olmaması, kolay uygulanabilir olması ile birçok kas iskelet sistemi patolojilerinin incelenmesinde giderek artan öneme sahip olmuştur. Çalışmada amaç romatoid artritli hastalarda kuadriseps femoris kas bölümlerinin kalınlık, pennat açılarınının değerlendirilmesi ve gözlemciler arasındaki güvenililirliğin araştırılmasıdır.
Bu çalışmaya 30 RA tanısıyla takipli olan hasta ve kontrol grubu olarak en yaygın izlenen inflamatuvar artrit olmayan 30 diz osteoartritli (OA) hasta alınmıştır. Bütün hastaların dominant dizlerindeki kuadriseps femoris kas grubu kas kalınlıkları, pennat açıları, cilt altı yağ doku kalınlıkları; deneyimli ve deneyimsiz iki ayrı gözlemci tarafından ultrason ile incelenmiştir. Deneyimli gözlemci tarafından ayrıca dizin medial-lateral kolleteral ligaman kalınlığı ve ekojenitesi, femoral kıkırdak kalınlıkları, mevcut ise sinovyal hipertrofi, effüzyon ve dejenerasyon varlığı değerlendirilmiştir.
Ultrason değerlendirmesinde; RA'lı hastalar ile diz OA'lı hastalar arasında sinovyal hipertrofide anlamlı fark saptanmazken; diz OA'lı hastalarda effüzyon ve dejenerasyon bulguları anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. Her iki grupta da femoral kıkırdak kalınlıkları, medial ve lateral kollateral ligaman kalınlıkları arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. RA ve kontrol grubu arasında kuadriseps femoris kas kalınlıkları ve pennat açıları arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Cilt altı yağ doku kalınlığı, kas kalınlığı ve pennat açı ölçümlerinde gözlemciler arasında yüksek oranda korelasyon bulunmuştur.
İleri zamanlarda ultrasonografik olarak değerlendirilen kas kalınlığının, kas gücünü göstermesi için elektromiyografi ya da dinamometre ölçümleri ile kıyaslanarak daha niceliksel çalışmalar yapılmalıdır.

Abstract:
Rheumatoid arthritis (RA) is a systemic, chronic and inflammatory disease primarily affecting synovial joints. Knee joint is commonly involved in RA and is one of the involvements leading to functional disability. In recent years, ultrasonography (USG) has become very important in examination of various musculoskeletal disorders as it is cheap and easily applied. The purpose of this study is to measure the thickness and pennation angle of the quadriceps femoris muscle in patients with rheumatoid arthritis and to investigate the reliability in between examiners. 
30 patients with RA and as the control group, 30 patients with knee osteoarthritis (OA), the most common non-inflammatory arthritis, were included in the study. Two different examiners, one experienced and one non-experienced, measured the thickness, pennation angle and subcutaneous fat tissue thickness of the quadriceps femoris muscle in the dominant knee of all participants by ultrasonography. The experienced examiner also evaluated the thickness and echogenicity of the medial-lateral collateral ligaments of the knee, femoral cartilage thickness, and synovial hypertrophy, effusion and degeneration if existing.    
Ultrasonography revealed no significant difference in synovial hypertrophy in between patients with RA and knee OA; nevertheless effusion and degeneration findings were found to be significantly higher in patients with knee OA. Two groups did not significantly differ from each other regarding femoral cartilage thickness, medial and lateral collateral ligament thickness. Quadriceps femoris muscle thickness and pennation angle were not found to be significantly different in between RA and control groups. Examiners were highly correlated in their measurements of subcutaneous fat tissue thickness, muscle thickness and pennation angle. 
In the future, quantitative studies comparing muscle thickness detected by ultrasonography to electromyography or dynamometer measurements in order to show muscle strength should be conducted.