Velilerin çocuklarının eğitimine katılımı ve öz yeterlilik algıları arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Investigating the relationship between parents' participation in their children's education and their self-efficacy levels according to some variables
Yazar: FUAT ÇANKAYA
Danışman: PROF. DR. SUAT ANAR
Yeditepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Denetimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile katılımı = Family participation ; Katılmalı eğitim = Attendance training ; Veliler = Parents ; Çocuk eğitimi = Child education ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, velilerin çocuklarının eğitimine katılımı ile öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bununla birlikte eğitime katılım ve öz yeterlilik değişkenlerinin veli ve çocuklara ilişkin sosyo-demografik özelliklere göre (velinin cinsiyeti, velinin yaşı, çocuğunun cinsiyeti, çocuğunun yaşı, çocuğun öğrenim gördüğü okul kademesi, okul türü, eşiyle birliktelik durumu, velinin öğrenim durumu, eşinin öğrenim durumu, toplam çocuk sayısı, çalışma durumu ve aile gelir durumu) farklılaşıp farklılaşmadığı da araştırılmıştır. Bu araştırma nicel araştırma modeliyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ebeveynlerin öz yeterlik düzeyleri ve çocuklarının eğitimine katılım düzeylerini ortaya koymak amacıyla betimsel tarama modeli; ebeveynlerin öz yeterlik düzeyleri ile çocuklarının eğitimine katılım boyutları arasındaki ilişkileri ortaya koymak için ise ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Sherer, ve arkadaşları (1982) tarafından geliştirilmiş ve Yıldırım ve İlhan (2004) tarafından Türkçeye uyarlaması, geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılan "Genel Öz Yeterlilik Ölçeği" ile Gürbüztürk ve Şad (2010) tarafından geliştirilen "Veli Katılımı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Ataşehir ilçesindeki ilkokul, ortaokul ve liselerde okuyan öğrencilerin velileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise Ataşehir ilçesinde bulunan okullardan random yöntemiyle seçilen 389 veli oluşturmaktadır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde betimsel istatistikler (yüzde, frekans) ve fark analizleri (t-Testi, ANOVA) ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. ANOVA analizlerinde anlamlı fark bulunması durumunda bu anlamlı farkın kaynağını tespit etmek için çoklu karşılaştırma (Post Hoc) testlerinden LSD testi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi ,05 olarak kabul edilmiştir. 
Araştırma sonuçlarına göre velilerin öz yeterlik düzeyleri ölçek toplamında ( =2,9165) "orta" düzeyde belirlenmiştir. Veliler öz yeterliğin birinci boyutu olan Başlama boyutunda ( =2,5216) "biraz" düzeyde; ikinci boyutu olan Yılmama boyutunda ( =3,1985) "orta" düzeyde; üçüncü boyutu olan Sürdürme çabası-Israr boyutunda ( =3,6315) "iyi" düzeyde katılmaktadırlar. Velilerin öz yeterlik düzeylerine yönelik görüşleri arasında demografik değişkenlere göre bazı boyutlarda anlamlı fark saptanmıştır. Araştırma kapsamında görüşüne başvurulan katılımcılar veli katılımı ölçeğinin toplamına ( =3,56) "çoğu zaman" düzeyinde katılmaktadırlar. Veliler katılım ölçeğinin birinci boyutu olan Okul ve öğretmenle iletişim boyutunda  ( =3,36) "bazen" düzeyinde; ikinci boyutu olan Çocuğun ödev ve çalışmalarını destekleme boyutunda ( =3,90) "çoğu zaman" düzeyinde; üçüncü boyutu olan Katılım konusunda velinin kendini geliştirmesi boyutunda ( =3,22) "bazen" düzeyinde; dördüncü boyutu olan Gönüllü aktif katılım boyutunda ( =2,25) "nadiren" düzeyinde; beşinci boyutu olan Çocukla iletişim boyutunda ( =4,26) "her zaman" düzeyinde; altıncı boyutu olan Öğrenmeyi destekleyici ev ortamının yaratılması boyutunda ( =4,17) "çoğu zaman" düzeyinde; yedinci boyutu olan Çocuğun kişilik gelişimini destekleme boyutunda ( =3,90) "çoğu zaman" düzeyinde; sekizinci boyutu olan Çocuğun sosyo‐kültürel gelişimini destekleme boyutunda ( =3,40) "çoğu zaman" düzeyinde katılmaktadırlar. Çocuklarının eğitimine katılım düzeylerine yönelik görüşleri arasında demografik değişkenlere göre bazı boyutlarda anlamlı bir fark bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına göre velilerin öz yeterlik düzeyleri ile çocuklarının eğitimine katılım düzeyleri arasında pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar kelimeler: Öz yeterlik, veli katılımı, öğrenci, eğitim, okul

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between parents' participation in their children's education and their self-efficacy levels. Moreover, the variables of participation in education and self-efficacy are determined according to the socio-demographic characteristics of parents and children such as parents' gender,
parents' age, child's gender, child's age, school level of the child, school type, partnership status, parents' education status, and spouse's education status, total number of children, employment status and family income status. This research was carried out with a quantitative research model. Descriptive survey model was used in order to reveal parents' self-efficacy levels and their children's participation in education; the relational survey model was used to reveal the relationships between parents' selfefficacy levels and their children's participation in education. The "General SelfEfficacy Scale" developed by Sherer et al. (1982) and adapted to Turkish by Yıldırım and İlhan (2004) and the "Parent Participation Scale" developed by Gürbüztürk and Şad (2010) were used. The universe of the research consists of the parents of the students who study in primary, secondary and high schools in the district of Ataşehir in Istanbul in the 2019-2020 academic year. The sample of the study consists of 389 parents randomly selected from schools in Ataşehir district. Descriptive statistics (percentage, frequency), difference analysis (t-Test, ANOVA) and correlation analysis were used in  the analysis of the data obtained in the study. If a significant difference was found in ANOVA analyzes, LSD test, one of the multiple comparison (Post Hoc) tests, was used to determine the source of this significant difference. Significance level was accepted as 05.
According to the results of the research, the self-efficacy levels of the parents were determined at the "medium" level in the total of the scale (X= 2.9165). In the first dimension of self-efficacy the level of parents agree "slightly" (X= 2.5216); in the second dimension "medium" level, (X= 3,1985); in the third dimension good" level (X= 3.6315). There was a significant difference in some dimensions according to demographic variables among the parents' opinions about their self-efficacy levels. Participants consulted within the scope of the study agree to the total of the parent involvement scale (X= 3.56) at the level of "most of the time". In the first dimension of parents participation scale, communication with school and teacher they agree "sometimes" (X= 3,36); in the second dimension supporting the child's homework and studies "most of the time" (X= 3,90); in the third dimension, parents' self-improvement in participation "sometimes" (X= 3,22); in the fourth dimension, voluntary active participation "rarely" (X= 2.25); in the fifth dimension, communication with the child "always (X= 4.26); in the sixth dimension creating a home environment that supports learning "most of the time" (X= 4.17); in the seventh dimension, supporting the personality development of the child "most of the time" (X= 3,90); in the eighth dimension, supporting the socio-cultural development of the child "most of the time" (X= 3.40). According to demographic variables, a significant difference was found in some dimensions among their views on their children's educational participation levels.
According to the results of the research, it was determined that there is a positive and moderate relationship between the parents' self-efficacy levels and their children's participation in education. Various suggestions have been developed based on the research results.

Keywords: Self-efficacy, parent involvement, student, education, school