Egzersiz bağımlılığının sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum üzerine etkisi
The effect of exercise addiction on attitudes towards healthy nutrition
Yazar: MEHMET TAŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ OSMAN KIVRAK
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı egzersiz bağımlılığının sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum üzerine etkisini araştırmaktır. Araştırmaya Konya ilinde haftada en az 3 gün ve üzeri düzenli fiziksel aktivite yapan 496 (299 erkek, 197 kadın) birey gönüllü olarak katılmıştır. Erkek katılımcıların yaşları ortalaması 23,44±9,27 yıl, boyları ortalaması 178,08±0,06 cm, vücut ağırlıkları ortalaması 74,75±12,03 kg, vücut kitle indeksi (VKİ) ortalaması 23,58 ± 3,75 kg/m2 , kadın katılımcıların yaşları ortalaması 29,78±8,00 yıl, boyları ortalaması 164,66±0,05 cm, vücut ağırlıkları ortalaması 62,93±9,75 kg, vücut kitle indeksi ortalaması 23,27 ± 3,80 kg/m2 olarak tespit edilmiştir.
Araştırmada veri toplama aracı olarak "Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği" ve ''Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği'' kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular neticesinde, erkeklerde Egzersiz Bağımlılığı Ölçeğinin alt boyutlarından Aşırı Odaklanma ve Duygu Değişimi (AODD) ile Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeğinin alt boyutlarından Beslenme Hakkında Bilgi (BHB), Olumlu Beslenme (OB), Kötü Beslenme (KB) ve Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği Toplam Puan (SBİTÖTP) arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Erkeklerde Egzersiz Bağımlılığı Ölçeğinin alt boyutlarından Bireysel-Sosyal İhtiyaçların Ertelenmesi ve Çatışma (BSİEÇ) ile Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeğinin alt boyutlarından Beslenmeye Yönelik Duygu (BYD), KB ve SBİTÖTP arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Erkeklerde Egzersiz Bağımlılığı Ölçeğinin alt boyutlarından Tolerans Gelişimi ve Tutku (TGT) ile Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeğinin alt boyutlarından BHB, BYD, OB, KB ve SBİTÖTP arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Erkeklerde Egzersiz Bağımlılığı Ölçeğinin alt boyutlarından Egzersiz Bağımlılığı Toplam Puan (EBTP) ile Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeğinin alt boyutlarından BHB, OB, KB ve SBİTÖTP arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Kadınlarda Egzersiz Bağımlılığı Ölçeğinin alt boyutlarından AODD ile Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeğinin alt boyutlarından BHB arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Kadınlarda Egzersiz Bağımlılığı Ölçeğinin alt boyutlarından BSİEÇ ile Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeğinin alt boyutlarından BHB ve BYD arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Kadınlarda Egzersiz Bağımlılığı Ölçeğinin alt boyutlarından TGT ile Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeğinin alt boyutlarından BYD ve OB arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Kadınlarda Egzersiz Bağımlılığı Ölçeğinin alt boyutlarından EBTP ile Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeğinin alt boyutlarından BHB, BYD ve OB arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05).
Sonuç olarak, egzersiz bağımlılığının sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumu büyük oranda etkilediği görülmektedir. Ayrıca egzersiz bağımlılığının sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumu kadınlara kıyasla erkeklerde daha çok etkilediği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Egzersiz, Beslenme, Sağlık

Abstract:
This research aims to investigate the effect of exercise addiction on attitudes towards healthy nutrition. 496 individuals (299 male, 197 female) who engaged in regular physical activity at least 3 days a week or more in Konya voluntarily participated in the study. The mean age of male participants is 23.44±9.27 years, the mean height is 178.08±0.06 cm, the mean body weight is 74.75±12.03 kg, the mean body mass ındex is 23.58 ± 3.75 kg/m2 the mean age of female participants is 29.78±8.00 years, the mean height is 164.66±0.05 cm, the mean body mass ındex is 23,27 ± 3,80 kg/m2 the mean body weight is the mean weight was determined as 62.93±9.75 kg.
"Exercise Addiction Scale" and "Attitude Scale towards Healthy Nutrition" were used as data collection tools in the study. It has been determined that there is a significant relationship between the sub-dimensions of the exercise addiction scale, hyperfocus and emotional change, applied to men, with the sub-dimensions of the attitude scale towards healthy nutrition: knowledge about nutrition, positive nutrition, bad nutrition and the total score of the attitude scale towards healthy nutrition (p<0.05). It has been determined that there is a significant relationship between the sub-dimensions of the exercise addiction scale, postponement of individual-social needs and conflict, with the sub-dimensions of the attitude towards healthy eating scale, feelings towards nutrition, malnutrition and the total score of the attitude towards healthy eating scale (p<0.05). It has been determined that there is a significant relationship between tolerance development and passion, one of the sub-dimensions of the exercise addiction scale applied to men, with the total score of the attitude scale towards healthy nutrition, knowledge about nutrition, emotion towards nutrition, positive nutrition, bad nutrition and healthy nutrition, which are the sub-dimensions of the attitude scale towards healthy nutrition (p<0.05). It has been determined that there is a significant relationship between the total score of exercise addiction, one of the sub-dimensions of the exercise addiction scale applied to men, with the total score of the attitude scale towards knowledge, positive nutrition, bad nutrition and healthy nutrition, which are the sub-dimensions of the attitude scale towards healthy nutrition (p<0.05). It has been determined that there is a significant relationship between excessive focus and emotional change, which are sub-dimensions of the exercise addiction scale applied to women, with knowledge about nutrition, which is one of the sub-dimensions of the attitude scale towards healthy eating (p<0.05). It has been determined that there is a significant relationship between postponement of individual-social needs and conflict, which are the sub-dimensions of the exercise addiction scale applied to women, with knowledge about nutrition and feelings towards nutrition, which are the sub-dimensions of the attitude scale towards healthy nutrition (p<0.05). It has been determined that there is a significant relationship between tolerance development and passion, one of the sub-dimensions of the exercise addiction scale applied to women, with emotion and positive nutrition, one of the sub-dimensions of the attitude towards healthy eating scale (p<0.05). It has been determined that there is a significant relationship between the total score of exercise addiction, one of the sub-dimensions of the exercise addiction scale applied to women, with knowledge about nutrition, feelings towards nutrition and positive nutrition, one of the sub-dimensions of the attitude scale towards healthy nutrition (p<0.05).
In conclusion, it seems that exercise addiction greatly affects attitudes towards healthy eating. It is also thought that exercise addiction affects attitudes towards healthy eating more in men than in women.
Keywords: Exercise, nutrition, health