Üzerlik (Peganum harmala L.) bitki ekstraktının buğday (Triticum vulgare L.) ve semiz otu (Portulaca oleracea L.) tohumlarının çimlenmesi üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effects of Peganum harmala L. water extract on germination of Triticum vulgare L. and Portulaca leracea L. seeds
Yazar: İBRAHİM SELÇUK KURU
Danışman: PROF. DR. PEYAMİ BATTAL
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Botanik = Botany
Dizin: Allelokimyasal maddeler = Allelochemicals ; Peganum harmala L. = Peganum harmala L. ; Çimlenme = Germination

Özet:
Peganum harmala L. bitkisinin allelopatik potansiyelinin araştırıldığı bu çalışmada, bitki doğal yayılış alanından hasat edilerek laboratuar ortamında uygulama için hazır hale getirildi.Çalışmanın ilk aşamasında, Peganum harmala L. bitki su ekstraktının Triticum vulgare L. ve Portulaca oleracea L. bitki tohumlarının çimlenmeleri üzerine etkileri araştırıldı. Peganum harmala L. bitkisinin %2, %4, %6 ve %8'lik konsantrasyondaki ekstraktları hedef tohumlara uygulandı. Uygulama sonucunda bitki tohumlarının çimlenme yüzdesi, radikula ve plumula uzunlukları belirlenerek, fizyolojik analizler ile şeker, hormon ve ?-amilaz enziminin değişimleri belirlendi.Peganum harmala L. bitki ekstraktının her iki bitki türü tohumunun da çimlenmesini baskıladığı ve artan konsantrasyona bağlı olarak baskılamanın arttığı aynı şekilde radikula ve plumula uzunluklarının da baskılandığı saptandı. Peganum harmala L. ekstraktının uygulanması sonucu şeker miktarının her iki bitki türünde de bazı konsantrasyonlarda arttığı bazı konsantrasyonlarında ise azaldığı görüldü. Uygulanan bitki ekstraktının Portulaca oleracea L. tohumlarında ABA ve IAA miktarını arttırdığı, GA miktarını ise azalttığı tespit edildi. Triticum vulgare L. tohumlarında ise ABA miktarının arttığı, GA ve IAA miktarının azaldığı tespit edildi. ?-amilaz enzim aktivitesinin, hem Portulaca oleracea L. hem de Triticum vulgare L. bitkisinde uygulanan konsantrasyon arttıkça düşüş gösterdiği belirlendi. En yüksek konsantrasyon olan %8'lik bitki ekstraktı ile kontrol grubu arasındaki ?-amilaz aktivitesi farkı incelendiğinde Triticum vulgare L. bitkisinde ?-amilaz aktivitesinin Portulaca oleracea L. bitkisine oranla daha çok azaldığı söylenebilir.Tüm sonuçlar birlikte değerlendirildiğinde, Peganum harmala L. bitkisinin allelopatik potansiyele sahip olduğu düşünülebilir. Bitki ekstraktının daha hassas aralıktaki konsantrasyonları çalışılarak bitkiden elde edilecek allelokimyasalların, alternatif pestisit olarak kullanılabileceği ve bu sayede sentetik pestisitlere bağımlılığın azalacağı söylenebilir.

Abstract:
The study that was investigated allelopathic potential of Peganum harmala L., the plant was collected from natural habitat and carried to the laboratory for treatments.At first step, water extract of the plant was applied on seeds of Triticum vulgare L. and Portulaca oleracea L. seeds to observe the effect of extract on germination. The 2%, 4%, 6%, 8% concentrations were applied to target seeds. The germination percentage, radicle and plumula length of seeds were determined. For the physiological analysis, sugars, phytohormones and ?-amylase enzyme levels also were determined.The plant extract was determined to inhibit seed germination in parallel to increasing plant extract concentration for both seeds of target species. Supression of radicle and plumula was also determined. The plant extracts caused an increases and decrease at sugar levels according to treatment concentration. Further more extract of Peganum harmala L. caused an increase in ABA and IAA levels, whereas a decrease in GA levels of Portulaca oleracea L. seeds. However ABA level was increased but GA and IAA levels were decreased in germinated Triticum vulgare L. seeds with the application of plant extract. ?-amylase enzyme activity was also decreased with increasing plant exract concentration in both germinated plant seeds. Comparison with control and maximum treatment concentration (%8) for amylase activity, activation of enzyme was shown more significant decrease at Triticum vulgare L. seeds than Portulaca oleracea L. seeds.When the all results were evaluated, we suggested that Peganum harmala L. plant has an allelopathic potential. Also it can be suggested that the allelochemicals of this plant can be used as a natural pesticide alternative to synthetic analogues with the investigation for critical lethal doses to weeds.