Cumhuriyet Döneminde Urfa'da siyasi hayat (1946- 1960)
Republican Era political life in Urfa (1946- 1960)
Yazar: YUNUS ÖZDURĞUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET PINAR
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Tarih = History
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Cumhuriyet Halk Partisi = Cumhuriyet Halk Party ; Demokrat Parti = Democrat Party ; Siyasi hayat = Political life ; Siyasi tarih = Political history ; Çok partili dönem = Multiparty period ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Urfa (Şanlıurfa), yüzyıllar boyunca coğrafi konumu ve stratejik özeliğiyle Anadolu'nun en önemli şehirlerinden biri olmuştur. Böylece; arkeolojik, dini ve kültürel değerleriyle tarih boyunca birçok medeniyete beşiklik ederek, dikkatleri üzerinde toplamıştır. Son dönemde ise, Milli Mücadele yıllarındaki başarılarıyla ön plana çıkmıştır.Milli Mücadele sürecinden sonra Cumhuriyet Döneminde, Cumhuriyet Halk Partisi'nin burada siyasi sebeplerden ötürü geç teşkilatlanmasından dolayı, parti adına görev yapan kişilerin halkla iletişimde yaşadığı sıkıntılar, Urfa'da geniş halk kitlelerinin siyasete katılımını etkilemiştir.
Demokrat Parti'nin kurulmasıyla birlikte ülke genelinde olduğu gibi Urfa'da da siyasi hayat canlanmaya başlamıştır. Urfa'da 1946 Belediye Seçimlerini, DP'liler tarafından desteklenen ve burada bizzat DP'yi kuran kişilerden oluşan Milli Kalkınma Partisi kazanmıştır. Ancak bu seçimlerden sonra idare mekanizmasının baskılarından dolayı ülke genelinin aksine, Urfa'da çok partili hayata geçiş ancak 1950 Seçimlerinde olacaktır. Bu süre zarfında DP, burada 1946 Genel, 1947 Muhtarlık ve 1949 Ara Seçimlerine katılmayacaktı.
1950 tarihinde yapılan genel seçimler Türkiye Cumhuriyeti açısından bir dönüm noktasıdır. Bu seçimler neticesinde 27 yıl ülkeyi tek başına yöneten CHP, muhalefet konumuna gelmiştir. İktidara gelen DP ise, 1954 ve 1957 Genel Seçimlerinde dalgalanmalar yaşasa da aynı başarıyı devam ettirmiştir. Bu dalgalanmalar Urfa'da da kendini hissettirmiştir. Özellikle 1954 Seçimlerinde DP'nin Urfa'da 8 Milletvekilliğinin tümünü kazanmasından sonra DP açısından ülke genelindeki sıkıntılar burada da yaşanmıştır.
DP, iktidardan aldığı güç ile eleştirdiği CHP'nin hatalarını yapmaya başlayınca, siyasi kırgınlıklar da ortaya çıkmaya başlamıştı. Bu dönemde kurulan Hürriyet Partisi ve Millet Partisi gibi partiler olumsuzlukların bir sonucuydu. Bu partiler kurulurken her ne kadar fazla etkili olamasalar da Urfa'da kendilerine zemin bulabilmişlerdi. Tüm bunlara rağmen, DP'nin iktidarda olduğu dönemde önemli gelişmeler de yaşanmıştı. Bu dönemde gerek sosyal ve gerekse ekonomik alanda ilerlemeler kaydedilmiştir. Özellikle Fırat Köprüsü'nün inşa edilmesi, sadece Urfa açısından değil, bütün Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesi için büyük bir kazanç olmuştur.

Abstract:
Urfa (Şanlıurfa), for centuries has been one of Anatolia's most important cities by geographic location and strategic feature. Thus; archaeological, religious and cultural values by the cradle of many civilizations throughout history, were collected on the attention. In recent years; however, it rose to prominence with the success of the National Fight years.
After National Fight the republic period, due to late organization for reasons of political Republican People's Party in here, troubles the public communications of people working on behalf of the party, has affected of the masses to the political participation in Urfa.
Establishment of the Democrat Party, as the country together with, political life began in Urfa revival. Supported by Democrat Party 1946 Municipal Elections and nominated the party, where he won the National Development Party made up of people who personally Democratic Party, in Urfa. 1946 Municipal Elections in Urfa, supported by Democrats and the National Development Party has won here of people who personally Democrat Party. However, after this election, contrary to the general administration of the country, Urfa transition to multi party life will be in the 1950 elections because of repression managing mechanism. In the meantime, Democrat Party; 1946 general, 1947 mukhtar and to the 1949 midterm elections did not participate in here.
1950 general election is a turning point in the history of the Republic of Turkey. This election result of 27 years of Republican People's Party which ruled the country alone, it has become the opposition position. However, the Democratic Party came into power, though in 1954 and 1957 General Elections lived fluctuations in, it continued success of the same. These fluctuations were felt also in Urfa. Especially after the 1954 elections, winning all eight deputies Democrat Party in Urfa, shortage in the country in terms of the Democrat Party has experienced in here.
Democrat Party, when began to make mistakes of Republican People's Party, criticizing the power produced by order, political resentments had begun to emerge. The parties such as the Freedom Party and the National Party established in this period was the result of negativities. These parties are established although they are not very effective ground they could find themselves in Urfa. Despite all this, significant improvements in power in the period of the Democrat Party had happened. In this period, as well as progress in social and economic fields has been achieved. In particular, the construction of the Fırat Bridge has been a great gain, not only in terms of Urfa but also for the whole region of Eastern and Southeastern Anatolia.