Anadolu Öğretmen Lisesi öğrencilerinin değer yönelimlerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi (Ankara ili örneği)
Examination of value orientations of anatolian teacher high school students in terms of some variables (Ankara sample)
Yazar: FİGEN ATEŞ BOZDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ÜLKER AKKUTAY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anadolu öğretmen liseleri = Anatolia teacher high schools ; Ankara = Ankara ; Değer yönelimi = Value Orientation ; Değerler = Values ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırma, öğretmen yetiştiren yüksek öğretim kurumlarına öğrenci hazırlamayı amaçlayan bir orta öğretim kurumu olan Anadolu Öğretmen Liselerindeki öğrencilerin, değer yönelimleri ile belirlenen değişkenler arasında anlamlı bir farklılıkolup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma var olan durumu belirlemeye yönelik olduğundan tarama modelinde betimsel bir araştırmadır. Ankara ilinde 2011?2012 eğitim-öğretim yılında Anadolu Öğretmen Liselerinde öğrenim gören 12. sınıf öğrencileri araştırmanın evrenini, gönüllülük esasına göre araştırmaya katılan 467 öğrenci ise örneklemi oluşturmaktadır. Veriler, iki bölümden oluşan anket aracılığıyla elde edilmiştir. Anketin birinci bölümünde öğrencilerin kişisel bilgilerine ilişkin sorular yer alırken, ikinci bölümde Schwartz ve arkadaşları tarafından geliştirilen (2001) ve Demirutku (2004) tarafından Türkçeye uyarlanan Portre Değerler Anketi bulunmaktadır. Araştırmacı tarafından uygulanan ölçek yoluyla toplanan veriler SPSS 17.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmaya katılan öğrencileringörüşlerinin alındığı ölçeğin değerlendirilmesinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama vestandart sapma değerleri kullanılmıştır. Ayrıca öğrencilerin değer yönelimlerini belirlemek amacıyla görüşlerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi amacıyla; One ? Way ANOVA, Welch, Scheffe ve Tamhane çoklu karşılaştırma testleri yapılmıştır. Ayrıca ikili gurupların analizinde bağımsız gruplar için t testindenyararlanılmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyi 0.05 olarak ele alınmıştır.iv Araştırma sonucunda; Anadolu Öğretmen Lisesi öğrencilerinin değer yönelimlerinin önem sırasının Evrensellik, Güvenlik, Özyönelim, Yardımseverlik, Uyma, Başarı, Geleneksellik, Uyarılım, Yaşamdan Haz Alma ve Güç değerleri şeklinde olduğu görülmüştür. Öğrencilerin değer yönelimlerinde cinsiyete göre; Güç ve Evrensellik, çocukluklarını geçirdikleri yerleşim yerine göre; Başarı, Yaşamdan Haz Alma, Özyönelim, ailede kaçıncı çocuk olduklarına göre; Güç, Özyönelim Evrensellik, aile yapılarına göre; Uyma değerlerinde farklılık ortaya çıkmıştır. Annelerinin eğitimseviyesine ve annelerinin mesleğine göre Geleneksellik değerinde farklılık görülürken ailelerinin gelir durumuna göre Özyönelim değerinde farklılık görülmektedir. Ailedeki birey sayısına göre bakıldığında; Yaşamdan Haz Alma, Uyarılım, Özyönelim, Yardımseverlik, Güvenlik değerlerinde ve babalarının eğitim düzeyine göre Başarı değerine yönelimde farklılık görülürken, öğrencilerin babalarının mesleğine göre değer yönelimlerinin farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Değerler, Portre Değerler Anketi, Anadolu Öğretmen Lisesi

Abstract:
This research was carried out to determine if there is a meaningful difference between the value orientations of the students in Anatolian Teacher High School whichis a secondary school that aims to train and educate students for higher education institutions that train and educate teachers and determined variables or not. As the study intends to determine the current situation, it is a descriptive research in the survey model. While 12th grade students who are getting education in Anatolian Teacher high Schools in Ankara in 2011- 2012 academic year compose thetarget population of the study, 467 students having participated in the research based onvolunteering compose the sample. The data were collected with the questionnaire that is composed of two parts. While there are questions regarding the personal information of the students in the first part of the questionnaire, there is a Questionnaire of Portrait Values which was developed by Schwartz et al (2001) and Demirutku (2004) and which has been adaptedto Turkish in the second part. The data collected via the scale that was applied by the researcher was analyzed using SPSS 17.0 packet program. In the evaluation of the scale in which opinions of the students participating in the research are received, frequency, percentage, arithmetic average and standard deviation values were used. In addition, with the purpose of determining the value orientations of the students and examination of their opinions interms of different variables; One- Way ANOVA, Welch, Scheffe and Tamhane multiple comparison test was carried out. Also, in the analysis of the binary groups, it wasvi benefited from t test for the independent groups. Meaningful level was discussed as 0.05in the research. As a result of the research; it has been seen that order of importance of the value orientations of Anatolian Teacher High School students is as Universality, Security, Self- orientation, Helpfulness, Obeying, Success, Traditionality, Excitement, Takingpleasure from life and Strength Values. In the value orientations of the students, a difference was found out in the values of Strength and Universality according to the gender; in the values of Success, Taking Pleasure from Life, Self-Orientation according to the residential area where they hadtheir childhood; Strength, Universality according to birth order of the children in thefamily; in the values of Obeying according to their family structures. While a difference is seen in the value of Traditionality according to the education level and occupation ofthe mother, a difference is seen in the value of Self-Orientation according to the income state of the families. When the number of the individuals in the family is considered, it has been found out that there is a difference in the values of Taking Pleasure from Life, Excitement, Helpfulness, Security and according to students? father?s educational level and the value orientation of Success while, there is no difference in the value orientations according to the occupations of the students? fathers. Key Words: Values, Questionnaire of Portrait Values, Anatolian Teacher High School