Kahramanmaraş'ta yapılan geleneksel güreşlerin tarihsel gelişimi ve toplum tarafından algılanış biçimleri
The historical development of the traditional wrestling in Kahramanmaras and it's ways of perception by the society
Yazar: MEHMET AKKURT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ENVER DÖŞYILMAZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Spor = Sports

Özet:
Türklerin en eski sporlarından olan güreş; Türklerin sosyal ve kültürel hayatının her evresinde yer almıştır. Tarihi Milattan önce 2. yüzyıla kadar uzanan Türk güreşi Türklerin Anadolu'ya gelmesiyle Orta Asya'daki uygulama biçimleri ile Anadolu'ya taşınmıştır. Halen Anadolu'nun birçok bölgesinde Yağlı güreş, karakucak güreşi, aba güreşi ve şalvar güreşi yapılmaktadır. Bu güreşlerden karakucak güreşi ve şalvar güreşi Kahramanmaraş'ta uzun yıllardır uygulanmakta olup, şehrin sosyal ve kültürel hayatında önemli bir yer tutmaktadır. Hızla gelişen modern dünyada birçok alanda olduğu gibi geleneksel güreşlerde de değişimler meydana gelmekte ve bu güreşlerin algılama biçimleri de zamana bağlı olarak değişmektedir.Bu araştırma toplumsal değişim sürecine bağlı olarak, bu değişimlerin Kahramanmaraş'ta yapılan geleneksel güreşler üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma; konuyla ilgili yayınların incelenmesi, araştırmacının gözlemleri ve konunun amacına yönelik hazırlanmış olan anketin uygulanması ve değerlendirilmesi sürecini içermektedir. Örneklem grubundaki 380 kişi ankete katılmıştır. Katılımcıların demografik özellikleri, geleneksel güreşlerdeki konumları, geleneksel güreşlere ilgi çekme durumları, geleneksel güreşlerin yeterlilik düzeyleri ve değişimsel durumları, değişimi önlemek için alınması gereken tedbirler ve sporcuların katıldığı kısımda ise güreş yapmalarına etki eden faktörleri belirlemeye yönelik sorulara yer verilmiştir.Sonuç olarak; Geleneksel spor organizasyonlarına katılma durumu incelendiğinde katılımcıların daha çok festival, şenlik ve mahalli organizasyonlara katılımı tercih ederken federasyon tarafından yapılan ulusal yarışmalara katılmayı tercih etmedikleri, güreş organizasyonlarında tesis, malzeme ve yönetimin yetersiz olduğunu belirttikleri görülmektedir. Seyirci katılımının azlığı da ortaya çıkmıştır. Geleneksel güreşlerin en fazla geleneklerde olmak üzere müsabaka, giysi, yapılış amacı, ödüller, zaman ve kuralların değişikliğe uğradığı görülmüştür.Katılımcılar geleneksel güreşlerin modern güreşlere uyarlanmaması gerektiğini söylemiş, geleneksel güreşlere katılımın artması için tesis ve malzeme imkânlarının arttırılmasının, ekonomik desteğin, devlet ve federasyonların desteğinin ve uzman eleman sayısının artırılmasının, okullarda güreş sporunun yaygınlaştırılması, mahalli idare ve gönüllü kuruluşların desteğinin artırılması gerektiğini söylemişlerdir. Ayrıca toplumsal değişimin ve ekonomik nedenlerin geleneksel güreşlerin değişimine çok etki ettiğini, sponsorluk ve modern sporun gelişmesinin de etkisini ortaya koymuşlardır.Anahtar Kelimeler: Geleneksel güreş, tarih, algılama biçimi.

Abstract:
Wrestling, which is one of the oldest sports of the Turks has taken place in every stage of their social and cultural life. Turkish wrestling, which goes back up to 200 B.C., was introduced to Anatolia with its practice in Central Asia after the Turks settled in Anatolia. Today Greased wrestling, Karakucak wrestling, Aba wrestling and Salvar wrestling are still in practice in many parts of Anatolia. Of these wrestling types, Karakucak wrestling and Salvar wrestling have been in practice in Kahramanmaras for a long time and they take an important place in social and cultural life of the city. As it is true in many fields in constantly changing world, there have been some changes in traditional wrestling as well and the ways of perception to these wrestling types are subject to change over time.This study was carried out so as to determine whether social changes effected the traditional wrestling in Kahramanmaras or not. The study consists of the research of the publications related to the topic, the observations of the researcher and conducting a survey aimed at the purpose of the topic and the period of evaluation. 380 people in the sampling group have been surveyed for the study. The survey includes the demographic characteristics of the participants, their positions in traditional wrestling, their ability to attract attention to traditional wrestling, adequacy levels of the traditional wrestling and their variational situations, precautions which should be taken to prevent the change and as for the part where sportsmen were surveyed, questions to determine the factors which are effective in their wrestling take place.In conclusion, the study showed that when their participation in traditional sport organisations are taken into consideration, the participants do not prefer participating in national competitions held by the federation whereas they prefer participating in festivals and local organisations. The study also showed that facilities, equipment and management in wrestling organisations are insufficient. The results obtained from the study also revealed that the audience turnover is rather low. It has been confirmed that there have been continual change in the traditional wrestling in terms of competitions, costumes, objectives, awards, duration and the rules of the games, but traditions at the most are vulnerable to change.The participants surveyed said that the traditional wrestling should not be adapted to modern wrestling, that the opportunities of facilities and equipment should be increased in order to encourage participation to wrestling, that financial support, state and federation support and qualified staff should be increased, that wrestling sport should be encouraged to become widespread at schools and that support from both local administrations and voluntary organisations should be increased. The participants also underlined that social changes and economic factors contribute to the change of traditional wrestling, sponsorship and modern sport at a great extend.Key words: Traditional wrestling, history, way of perception.