Çalışma hayatındaki çalışan çoçuklar ve dokumacılık sanayinde çalışan kız çoçuklarının sosyo-ekonomik sorunları (Sivas ili örneği)
Child labour in work life and child girl labour in carpet weaving industry socioeconomic problems (in Sivas country example)
Yazar: SALİHA YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. NEVZAT GÜLDİKEN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Çalışma Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dokuma endüstrisi = Weaving industry ; Dokumacılık = Weaving ; Kız çocukları = Young girls ; Sosyoekonomik sorunlar = Socio-economic problems ; Çalışan çocuklar = Working children ; Çocuklar = Children ; İş hayatı = Work life

Özet:
ÖZET Gelişmekte olan ülkelerin en büyük sorunu yoksulluk ve bununla mücadele edecek araçlardan yoksunluktur (http://www.fisek.org.tr/0113.php.14.06.2004). Hızlı nüfus artışı, aşırı ve düzensiz kentleşme, işsizlik, dengesiz gelir dağılımı bu toplumların temel sorunlarını oluşturmaktadır. Bu yüzden de gelişmiş ülkelerle gelişmekte olan ülkeler arasındaki fark her geçen gün artmakta ve aradaki farkı kapatmak için gelişmekte olan ülkelerin ticaret, sanayi ve altyapıyı kurmaları oldukça önemli hale gelmektedir. Tüm bu sorunlar da toplumun yapı taşı olan aileleri etkilemekte dolayısıyla da özellikle düşük gelirli aileler yeterli gelir elde edebilmek için çocuklarını küçük yaşlarda çalışma hayatına katmak zorunda kalmaktadırlar. Ülkemizde barınmadan beslenmeye, sağlıktan eğitime yaşamın bütün alanlarında eşitsizlikler yaşanmaktadır. Ortaya çıkan bu eşitsizliklerden en çok etkilenen gruplardan biri olan çocuklar değişken işgücü talebi açısından kullanıma en uygun emek sınıfında yer almaktadırlar. Bu onların çalışma hayatında kolay ve ucuz emek olmalarına yol açmakta ve çocuk istihdamı her geçen gün artmaktadır. Hazırlanan bu çalışmada, ülkemizin önemli sorunlarından biri olan ve alınan her türlü yasal önlemlere rağmen halen çalışma hayatında aktif olarak yerini koruyan çocuk işgücü konusu ele alınmaya çalışılmıştır. Çalışmanın amacı; ülkemizde çalışan çocuk gerçeğini ortaya koymak ve bu amaçla Sivas İli'nde halı dokuma atölyelerinde çalışan kız çocuklarının sosyo-ekonomik sorunlarını ele alarak ülke genelinde çalışan çocukların durumlarını ortaya koymaya çalışmaktır. Çalışmanın birinci bölümünde; çalışma hayatı kavramına, çalışma ve iş kavramlarına tarihsel bir çerçeve içerisinde çocuk ve çalışan çocuk kavramlarına değinilmiştir. Kavramsal çerçeve içinde işçi, işveren, çocuk, çalışan çocuk, genç işçi ve çırak kavramları ele alınmaya çalışılmış, ayrıca çocukların çalışma hayatına girme nedenleri ve işverenlerin çocuk çalıştırmayı tercih etme nedenlerine yer verilmiştir.II İkinci bölümde; Dünya' da ve Türkiye'de çocuk işgücü kullanımının tarihsel gelişimi, Dünya'da ve Türkiye'de çocuk işgücünün önlenmesine yönelik yasal düzenlemeler, Türkiye'de çalışan çocukların durumları ve çalıştıkları sektörler yer almaktadır. Ayrıca bu bölümde çalışan çocukların çalışma hayatında korunmasıyla yakından ilgilenen kurum, kuruluş ve sivil toplum örgütlerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde; araştırmanın amacı, önemi, sınırlılıkları, yöntemi, evreni ve örneklemi, veri toplama araçları, verilerin işlenmesi ve çözümlenmesi yer almaktadır. Dördüncü bölümde; Sivas Merkez ve Yıldız Köyü'nde halı atölyelerinde çalışan kız çocuklarıyla yapılan derinlemesine görüşme bulguları yer almaktadır. Sonuç bölümde ise; yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen bulgular değerlendirilerek ülkemizde çalışan çocukların özellikle kız çocuklarının sosyo ekonomik durumları ortaya çıkarılmaya çalışılacaktır.

Abstract:
Ill ABSTRACT The most considerable problems of developing countries are poverty and lack of solutions against poverty (http://www.fisek.org. tr/0 1 1 3.php. 1 4,06.2004). Rapid increase in population, excessive and unsystematic urbanization, unemployment, unbalanced income allocation are the main problem of these countries. As a result, day by day the job between developed and developing countries enlorged. Due to that the necessity of constructing substructure, industry and commerce also increases for developing countries in order to reach developed ones. All these problems directly effects the families who are the cornerstone of society. Especially the families with poor income effected most and as a result this poverty, these families forced their children to earn money. İn our country, from sheltering to nourishing, from healt to education we can see all kinds of inequalities in daily life. Children, who are most effected by these inequalities are seem to be the most appropriate labour force. Because of this reason they are considered as chep labour and tha count is increasing. İn this study, one of our countries biggest problems, child labour is examined. Eventhough precautions are taken, child labour is still existing. The purpose of the study, to outline the child labour reality and with this purpose handing the problems of gils socio-economical conditions/problems, working in carpet wearing industry in Sivas. This will also expose the working children's condition country wide. First part of study argues about; the consepts of work life, a frame for working and job historically. We will focus an the consepts of worker, employer, child, working child, young worker and apprentice. Additionally reasons of children involving work life and reasons of children are prefered by employers will be taken up.IV In the second part; historical development of child labour in Turkey and World wide, legal arrangements in order to prevent child labour, conditions of these children in Turkey and the sectors they are used, will be includinded. Besides, companies, organisations and civil society associations which are related to protect the children in working environment, are mentioned in this section. In third part; to take place, in research goal, importance, restricted, method, cosmos and illustrate, means collecting datum, to process and to analyze datum. In fourh part; findings of the interviews, which was made with working girls in Central Sivas and Yıldız Village, will be outlineed. In Final part; these findings will be evaluated, and child labour, especially girls, socio-economical condition will be revealed.