Yerel taze fasulye genotiplerinin karakterizasyonu ve ısıtmasız sera şartlarında performanslarının araştırılması
The characterization of local green bean genotypes and the investigation of performance in heatless greenhouse conditions
Yazar: TUĞÇE YAYLA
Danışman: PROF. DR. FAİK KANTAR
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada daha önce yürütülen çalışmalar kapsamında seçilen 8 saf hat ve 4 genotip olmak üzere toplam 12 yerel sarılıcı taze fasülye (Phaselous vulgaris L.) genotipi için ısıtmasız sera şartlarında ticari çeşit Helda ile kıyaslamalı olarak bitki performansının ve soğuk toleransının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca 4 genotip için UPOV ve TTSM Fasulye Özellik Belgesi kuralları doğrultusunda 41 özellik bakımından fenolojik ve morfolojik gözlemler gerçekleştirilmiştir. Çalışma materyali daha önce yapılan çalışmalar kapsamında ülkemizin farklı lokasyonlarından temin edilmiştir. Yerel genotipler için çiçeklenme süresi, bakla genişliği, kalınlığı, uzunluğu ve ağırlığı, bitki başına bakla sayısı ve verimi, bitki başına tohum sayısı ve verimi, parsel tohum verimi üzerine araştırmalar gerçekleştirilmiştir. Soğuk toleransının araştırılması amacıyla hücre elektrolit sızıntısı ve klorofil floresans ölçümleri yapılmıştır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesi için SPSS istatistik programı kullanılmıştır.
Yapılan bu çalışma sonucunda bakla uzunluğu açısından BN-23 ve HK-38 sırasıyla 21.30 ve 20.53 cm ile yerel genotipler arasında en uzun bakla boyuna sahip genotipler olarak belirlenmiştir. GV-41 ve HK-38 bakla genişliği açısından sırasıyla 27.9 ve 26.42 mm ile ticari çeşit Helda'dan daha üstün bulunmuştur. Bakla ağırlığı yerel genotipler için 9.05 g ile 28.33 g arasında değişiklik gösterirken, GV-41 28.33 g bakla ağırlığı ile en iyi sonuç veren genotip olarak belirlenmiştir. Verim açısından GV-41, ANTO ve BN-23 ön plana çıkmıştır. Soğuk toleransı açısından yapılan inceleme sonucunda önemli derece değişim tespit edilmemiştir. Bunun sebebini yüksek hava sıcaklıkları ile ilişkilendirmek mümkündür. Fenolojik ve morfolojik açıdan karşılaştırılan 4 yerel genotip için ticari çeşit Helda ile kıyaslamalı olarak yapılan gözlemler sonucunda BN-23, HK-38 ve VN-16 sahip olduğu özellikler bakımından yapılacak sarılıcı taze fasülye ıslah çalışmalarında kullanılması öngörülürken, VN-50 için daha çok barbunya tipi olduğu ve yapılacak barbunya ıslah çalışmaları için kullanılabileceği öngörülmüştür.

Abstract:
In this study, it was aimed to evaluate the plant performance and cold tolerance of commercial cultivars Helda under the unheated greenhouse conditions for a total of 12 locally wrapped green beans (Phaselous vulgaris L.) genotype, 8 pure lines and 4 genotypes selected within the scope of previous studies. In addition, phenological and morphological observations were made for 4 genotypes in terms of 41 features in accordance with UPOV and TTSM Bean Feature Certificate rules. The study material was obtained from different locations of our country within the scope of previous studies. For local genotypes, researches have been conducted on flowering time, pod width, thickness, length and weight, number and yield of pods per plant, seed number and yield per plant, and parcel seed yield. To investigate cold tolerance, cell electrolyte leakage and chlorophyll fluorescence measurements were made. SPSS statistics program was used to evaluate the obtained data.
As a result of this study, BN-23 and HK-38 were identified as the longest pod length genotypes among local genotypes at 21.30 and 20.53 cm, respectively. GV-41 and HK-38 were superior to Helda with 27.9 and 26.42 mm respectively in terms of pod width. While pod weight varies between 9.05 g and 28.33 g for local genotypes, GV-41 has been determined as the best performing genotype with 28.33 g pod weight. In terms of efficiency, GV-41, ANTO and BN-23 came to the fore. As a result of the examination made in terms of cold tolerance, no significant change was detected. As a result of the examination made in terms of cold tolerance, no significant change was detected. It is possible to associate this with high air temperatures. BN-23, HK-38 and VN-16 are predicted to be used in green bean breeding studies in terms of their properties as a result of observations made in comparison with commercial variety Helda for 4 local genotypes compared phenologically and morphologically, For VN-50, it can be used for kidney bean breeding studies where it is mostly red mullet type.