Türkçe'nin uzun dönem spektral özelliklerinin değerlendirilmesi ve normal işiten ve postlingual koklear implant kullanıcısı yetişkinlerin spektral özellikler açısından karşılaştırılması
An assessment of long term average spectra of Turkish language and a comparison of adults with normal hearing and adults who are cochlear implant users
Yazar: MUSTAFA YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT GÜNDÜZ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Koklea = Cochlea ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Odyoloji = Audiology ; Ses = Voice ; Ses analizi = Voice analysis ; Ses spektrografisi = Sound spectrography ; Türkçe = Turkish ; İşitme = Hearing ; İşitme kaybı = Hearing loss

Özet:
Konuşulan tüm diller temelde aynı araç ile yani vokal fold ve sesin titreştiği rezonans bölgelerinin akustik özellikleri neticesinde ortaya çıkarlar. Ancak aynı zamanda her bir dilin kendine özgü frekans ve genlik özellikleri de bulunmaktadır. Bu özelliklerin ortaya koyulmasında en sık tercih edilen yöntemlerden birisi de konuşmanın uzun dönem spektral özelliklerinin değerlendirilmesidir. Bu yöntem ile uzun bir konuşma örneğinden birçok farklı spektral özellik çıkarılarak analiz edilmektedir. Bu çalışmada da bu özellikler Türkçe dili için ortaya koyuldu. Ortaya koyulan bu bulgular hem normal işiten (N=30) hem de post lingual dönemde işitme kaybı ortaya çıkan ve koklear implant kullanmakta olan işitme kayıplı bireyler (N=18) için değerlendirilerek bu gruplar arasında istatistiksel karşılaştırılmalar gerçekleştirildi. Aynı parametreler ile cinsiyetler arasındaki olası farklılıklar da değerlendirildi. Bu değerlendirmeler neticesinde koklear implant kullanan ve normal işiten bireylerin ses özellikleri açısından 500 Hz hariç anlamlı bir farklılık bulunamazken; cinsiyetler arasında birçok farklı parametrede anlamlı farklılıklar ortaya koyuldu. Aynı zamanda bu çalışma ile Türkçe'nin frekans ve genlik özellikleri odyogram üzerin yansıtılarak işitme değerlendirmelerine de farklı bir yorum getirilebilmesi hedeflendi.

Abstract:
All of the spoken languages uses the same basic instruments which are a vocal fold and areas where the sound of voice resonates. But at the same time every language have its own frequency and amplitude characteristics. One of the most used method which aims to evaluate those characteristics is evaluation of long term average spectra of speech. With that method many different parameters and variables are extracted and analyzed from a long speech sample. In this research those parameters and variables are assessed for Turkish language. Those analyzes are performed both for normal hearing subjects (N=30) and cochlear implant users (N=18) who are post lingual deafened. Statistical analyzes are carried out for differences between these groups and for gender differences within groups. And as a result of those assessments there were not statistically significant differences between normal hearing and cochlear implant groups except 500 Hz; but in case of gender there were many statistically significant differences between genders. Also, those frequency and amplitude characteristics reflected to an audiogram for to have a different point of view about hearing losses.