Geç Osmanlı Dönemi ile 1923-1960 arası Türkiye'de ölüm oranlarındaki azalışın ekonomik büyümeye etkisi
The impact of declines in mortality rates on economic growth in late Ottoman Period and Turkey 1923-1960
Yazar: BİLAL İSLAMOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İDRİS AKKUZU
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomi tarihi = Economic history ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Nüfus = Population ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Ölüm = Death

Özet:
Ölüm oranlarındaki azalış ekonomik büyümeyi hızlandıran temel faktörlerden biridir. Malthusyen, Klasik ve Neo-klasik yaklaşımların Afrika'ya dair güncel yorumları, soruna tümüyle farklı açılardan yaklaşmalarına rağmen ölüm oranlarındaki azalmanın ekonomik büyümeyi hızlandıracağı konusunda ortak bir sonuca ulaşmaktadırlar.
Osmanlı ve Türkiye tarihine baktığımızda da bu olguyu gözlemliyoruz. Ölüm oranlarının düştüğü barış dönemlerinde ekonomik büyüme hızlanmış, ölüm oranlarının yükseldiği savaş dönemlerde ise ekonomi daralmıştır. Bunun ötesinde Türkiye ile komşularını karşılaştırdığımızda da ölüm oranlarını düşürmede daha başarılı olan ülkelerin daha hızlı bir ekonomik büyüme sağladığını görmekteyiz. Son olarak Türkiye sınırları içinde ölüm oranları yüksek olan bölgelerde ciddi bir ekonomik daralma gözlemliyoruz. 
Ölüm oranlarının yükselmesinin birinci nedeni savaşlardır. İkinci nedeni ise salgın hastalıklardır. Özellikle bebek ve çocuklar salgın hastalıklara karşı dirençleri yetişkinlere oranla daha zayıftır. Ölüm oranlarının düşürülebilmesi için ilk olarak savaşların önlenmesi, ikinci olarak salgın hastalıklara karşı mücadelenin kazanılması için tüm vatandaşların sağlık hizmetlerine ulaşabilmesi gerekmektedir.

Abstract:
Decrease in death rates is one of the key factors in fostering economic growth. Current comments through Malthusian, Classical and Neo-classical approaches made about Africa, despite addressing the issue from different perspectives, come to the common conclusion that decrease in death rates will foster an economic boost.
Accordingly, this phenomenon is observed when the history of the Ottoman Empire and Turkey is examined. At the time of peace, when death rates dropped, economic growth increased. On the other hand, at the time of war when death rates increased, the economy recessed. Moreover, when Turkey and its neighboring countries are compared, we can see that countries which are more successful in decreasing their death rates have a more rapid economic growth. Finally, we observe a serious economic recession in some regions in Turkey, where death rates are high.
The main reason for the increase in death rate is war. The second reason is epidemics. Compared with adults, particularly infants and children are susceptible to epidemics. To be able to decrease the death rate, the first thing that should be done is to prevent the outbreak of wars. Secondly, in order to win the struggle against epidemics, a country should make health care accessible to all its citizens.