Bir otomotiv fabrikasında AHP-Multimoora hibrit yaklaşımı kullanılarak CO2 salınımının azaltılması
Reduction of CO2 emissions in automative plant by usingAHP-Multimoora hybrid approach
Yazar: TOLGA MERİÇ YANAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPARSLAN SERHAT DEMİR
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Enerji = Energy ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Son yıllarda sanayileşmenin hızlanmasıyla beraber artan enerji talebinin karşılanabilmesi için fosil yakıt kullanımında ciddi bir yükseliş meydana gelmiştir. Fosil yakıta olan bağımlılık özellikle karbondioksit (CO2) salınımında kayda değer bir artışa neden olmuştur. CO2 salınımının azaltılabilmesi için endüstriyel işletmeler yenilenebilir enerji santrallerinden enerji elde edilmesi, ağaçlandırma ve karbon ofset sertifikasyonu gibi çeşitli yöntemlerden faydalanmaya çalışmaktadır.  Bu çalışmada bir otomotiv endüstri firmasının enerji tüketiminden kaynaklanan CO2 salınımının azaltılması için alınacak kararların optimize edilmesi amaçlanmıştır. Karbondioksit bir otomotiv işletme tesisinin üretim süreçlerinde bulunan motor, fan, pompa gibi ekipmanların elektrik tüketimi ile fırın, sıcak su kazanı gibi ısıtma sistemlerinin doğalgaz tüketimi kaynaklı oluşmaktadır.
Yapılan çalışma, CO2 azaltım yöntemleri arasından optimum yöntemin seçilebilmesi için çok kriterli karar verme tekniklerinden faydalanılmasına dayanmaktadır. Analitik hiyerarşi süreci (AHP) temelli Multimoora tekniğinin uygulandığı çalışmada öncelikle ilk yatırım maliyeti, işletme maliyeti, enerji maliyeti, alan ihtiyacı, uygulama süresi, adaptasyon kolaylığı ve sosyal etki  kriterler olarak belirlenmiştir. Kriter ağırlıklarının AHP yöntemi ile hesaplanması için gerekli olan ikili karşılaştırmalar farklı mühendislik disiplinlerinden gelen ve benzer projelerde çalışmış uzmanlarla anket yapılarak belirlenmiştir.  Proje ekibi tarafından belirlenen HES, GES, GTE, ağaçlandırma ve karbon ofset alternatiflerinin her bir kriter için hesaplamaları yapılmış, bulunan sonuçlar Multimoora yöntemi ile analiz edilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda bahsi geçen işletmede CO2 azaltımının sağlanabilmesi için HES tercihinin izlenecek en uygun çözüm olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
With the acceleration of industrialization in recent years, a serious increase observed in fossil fuel consumption in order to meet the growing energy demand. This dependence on fossil fuel caused a significant increase in CO2 emissions and stimulated ecofriendly industrial enterprises to utilize various methods such as obtaining energy from renewable energy, afforestation and carbon offset certification in order to reduce CO2 emissions. This study is aimed to optimize the decisions to be taken to reduce CO2 emissions which are caused by a manufacturing plant in automotive industry. In production process of plant, CO2 generated by natural gas consumption of heating systems such as furnace, hot water boilers and electricity consumption of the equipments such as motors, fans and pumps.
In this study AHP based Multimoora have been used as a multi-criteria decision-making technique to select optimum solution among alternative CO2 reduction projects. For analysis, initial investment cost, operation cost, energy cost, space requirement, application period, ease of adaptation and social impact have been determined as decision criteria. Comparisons required to calculation of criteria weights by AHP method have been determined by surveying the experts who work in similar projects as a part different engineering disciplines. Hydroelectric, solar electricity system, solar thermal system, afforestation and carbon offset have been determined as an alternative solution by the project team and calculations done corresponding to each criterion. Results analyzed by Multimoora method and as a result of the evaluations, it has been concluded that hydroelectric system is the most appropriate solution to achieve CO2 reduction in automotive industry.