Major depresyonda ilk atak ve yineleyen depresyon atakları olan hastalarda nörobilişsel işlevler ve duygu düzenleme süreçlerinin karşılaştırılması
Comparison of neurocognitive functions and emotion regulation processes among patients with first episode of major depression and recurrent episodes of depression
Yazar: MEHMET ALİ ÖZDEMİR
Danışman: PROF. SİBEL ÖRSEL
Sağlık Bakanlığı / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Depresif belirtiler = Depressive symptoms ; Depresif bozukluk-majör = Depressive disorder-major ; Depresyon = Depression ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Nüks = Recurrence ; Remisyon = Remission

Özet:
Amaç: Major depresif bozukluk (MDB) dünya geneline bakıldığında oldukça sık
görülmektedir. Dikkat dağınıklığı ve konsantrasyon sorunları gibi bilişsel bozukluklar MDB
tanı ölçütlerinde yer almaktadır. Bu bilişsel belirtilerin hastalığın hem aktif döneminde hem
de remisyon döneminde sürdüğü görülmektedir. Bilişsel işlev bozukluğu hastalığın gidişini ve
tedaviye yanıtını etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı ilk atak depresyon hastaları ile çoklu
atak geçirmiş olan depresyon hastalarının bilişsel işlevlerinin ve bilişsel duygu düzenleme
stratejilerinin remisyon döneminde karşılaştırılmasıdır.
Yöntem: Çalışmaya SBÜ Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi
polikliniklerine başvuran, araştırma hakkında bilgilendirilen, araştırmaya katılmayı kabul
ederek sözlü ve yazılı bilgilendirilmiş onam veren, "Remisyonda Major Depresif Bozukluk"
tanısıyla takip edilen 80 kişi ve 40 kontrol grubu olmak üzere toplam 120 kişi ardışık olarak
alınmıştır. İlk görüşmede DSM-V Tanılarını Koymak İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme
Aracı (SCID-5-CV) uygulanarak hastaların geçirilmiş depresyon tanısı netleştirilmiş ardından
Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D) ile remisyon döneminde oldukları
saptanmıştır. Bireyler aynı zamanda sosyodemografik veri formu, Hamilton anksiyete
derecelendirme ölçeği (HAM-A), Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği (BDDÖ), ve Nörobilişsel
İşlevleri Ölçen Test Bataryalarından; Stroop Testi TBAG Formu, İz Sürme Testi A-İz Sürme
Testi B ve İşitsel Sözel Öğrenme Testi (AVLT) ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Yineleyen depresyon atakları olan hasta grubu, tek atak geçirmiş hasta
grubuna göre; dikkat, motor hız, bozucu etki altında etkiye direnebilme ve kurulumu
değiştirme gibi bilişsel esneklik gereken yürütücü işlevlerde ve anlık bellek işlevlerinde daha
düşük performans göstermiştir. Çok epizod geçirmiş hasta grubu, sağlıklı kontrol grubuna
göre; dikkat, motor hız, bozucu etki altında etkiye direnebilme ve kurulumu değiştirme gibi
bilişsel esneklik gereken yürütücü işlevlerde, anlık bellek, kısa süreli sözel bellek, uzun süreli
serbest hatırlama alanında ve sözel öğrenme işlevlerinde daha düşük performans göstermiştir.
Tek depresif epizod geçirmiş hasta grubu sağlıklı kontrol grubuna göre; dikkat, motor hız,
bozucu etki altında etkiye direnebilme ve kurulumu değiştirme gibi bilişsel esneklik gereken
yürütücü işlevlerde, uzun süreli serbest hatırlama alanında ve sözel öğrenme işlevlerinde daha
düşük performans göstermiştir. Duygu düzenleme süreçleri açısından bakıldığında, tek
depresif epizod geçirmiş hasta grubu sağlıklı kontrol grubuna göre 'felaketleştirme' alt
ölçeğinde istatistiksel olarak anlamlı yükseklik saptanırken, çok epizod geçirmiş hasta
grubunda, sağlıklı kontrol grubuna göre bilişsel duygu düzenleme ölçeği toplam puanı ve
'diğerlerini suçlama', 'ruminasyon', 'felaketleştirme' alt ölçeklerinde anlamlı yükselme
saptanmıştır. Geçirilen ataklar açısından bakıldığında, çok epizod geçiren hasta grubunda, tek
epizod geçirmiş hasta grubuna göre sadece 'diğerlerini suçlama' alt ölçeği puanları anlamlı
olarak daha yüksektir.
Sonuç: Bu çalışmada major depresif bozukluk tanısı olan bireylerde remisyon döneminde de
bilişsel bozukluklarının olduğu ve bu bozuklukların hastaların tek atak geçirmesi ile çoklu
atak geçirmesi durumlarında farklılıklar gösterdiği saptanmıştır. Bilişsel bozukluklar depresif
hasta grubunda sağlıklı kontrol grubundan ve çoklu atak geçirenlerde tek atak geçiren
hastalardan daha fazladır. Bilişsel duygu düzenleme süreçleri açısından da depresyon hasta
grupları birbirinden ve sağlıklı kontrol grubundan ayrılmaktadır.

Anahtar Sözcükler: depresyon, remisyon, bilişsel semptomlar, ilk atak, çoklu atak, bilişsel
duygu düzenleme

Abstract:
Comparison of neurocognitive functions and emotion regulation processes among
patients with first episode of major depression and recurrent episodes of depression
Objective: Major depressive disorder (MDD) is a mental disorder that is quite
common worldwide, is the cause of serious disability globally and brings a great financial
burden both individually and socially. Cognitive disorders such as distraction and
concentration problems, which are included in the diagnostic criteria of MDD, persist not only
during the active period of the disease, but also during remission. Cognitive dysfunction
affects the course of the disease, response to treatment and perceived quality of life. The aim
of this study is to compare the cognitive functions and cognitive emotion regulation strategies
of depression patients who have had multiple episodes with the first episode of depression
patients during the remission period.
Methods: A total of 120 volunteers, including 80 patients who were followed up with
the diagnosis of" Major Depressive Disorder in Remission'' and 40 control groups were
recruited consecutively. Participants were referred to the outpatient clinics of SBU Dışkapı
Yıldırım Beyazit Training and Research Hospital, informed about the research, and agreed to
participate after oral and written informed consent. At the first interview, the diagnosis of
patients with previous depression was clarified by applying the Structured Clinical Interview
Tool (SCID-5-CV); followed by Hamilton rating scale (HAM-D) to ensure that they were in
remission state. Individuals were also evaluated with sociodemographic data form, Hamilton
anxiety rating scale (HAM-A), Cognitive Emotion Regulation Scale (BDSS), and Test Batteries Measuring Neurocognitive Functions; Stroop Test TBAG Form, Trail Riding Test
A-Trail Riding Test B and Auditory Verbal Learning Test (AVLT).

Results: The patient group who had multiple episodes showed lower performance in
executive functions and instant memory functions that required cognitive flexibility, such as
attention, motor speed, ability to resist influence under disruptive influence, and changing the
setup, compared to the patient group who had a single episode. Many episodes had the patient
group compared to healthy control group; attention, motor speed, to be able to resist the
damaging effect under the influence of executive functions such as cognitive flexibility and
changing the setup that need immediate memory, verbal short-term memory, long-term free
recall and verbal learning showed lower performance in the area of the function. The group of
patients who had a single depressive episode showed lower performance in executive
functions that require cognitive flexibility, such as attention, motor speed, ability to resist
influence under disruptive influence and change the setup, long-term free recall and verbal
learning functions compared to the healthy control group. A significant increase was found in
the 'blame others' subscale in the patient group who had multiple episodes compared to the
patient group who had a single episode. There was a significant increase in the total score of
the cognitive emotion regulation scale and 'blaming others', 'rumination', 'catastrophizing'
subscales in the group of patients who had undergone multiple episodes compared to healthy
control group. Compared to healthy control group, the patient group who had a single
depressive episode showed a statistically significant increase in 'catastrophization' subscales

Conclusion: In this study, it was found that depression patients have cognitive
disorders even in remission, and these disorders show differences between patients having a
single attack and having multiple attacks. In general, cognitive disorders are more common in
the group of depressed patients than in the healthy control group, and in patients who have
had multiple attacks than in patients who have had a single attack. In addition, in terms of
cognitive emotion regulation processes, depression patient groups differ from each other and
from the healthy control group.

Keywords: depression, remission, cognitive symptoms, first attack, multiple attacks,
cognitive emotion regulation