Türkiye'ye ithal edilen akvaryum balıkları ve sonuçları üzerine araştırmalar /
Yazar: GÜREL TÜRKMEN
Danışman: PROF.DR. ATİLLA ALPBAZ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1995
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Akvaryum balıkları = Aquarium fishes ; Balıklar = Fishes

Özet:
ÖZET Bu çalışmada, Türkiye'de akvaryum balıklan ithalatı ve ithal edilen akvaryum balık türleri araştırılmıştır. Konuyla ilgili faaliyet gösteren ithalatçı firmalar ve üreticilerle yapılan anket sonucunda tespit edilen türler hakkında bilgiler verilerek, Türkiye'deki akvaryum sektörü tanıtılmaya çalışılmıştır. Türkiye'ye akvaryum balıklarının yoğun miktarlarda ve çok sayıda türün 1980'li yıllarda ithal edilmeye başlandığı, şu anda bu konuda çalışan 4 adet ithalatçı firmanın İstanbul'da bulunduğu belirlenmiştir. 1989-1995 (1995 ilk 5 aylık veriler dahil) döneminde 16 değişik ülkeden 3 717 736 dolar (ABD) karşılığında 11 621 070 adet akvaryum balığı ithal edilmiştir. Bu dönemde en fazla ithalat, % 89'unu oluşturan 3 309 288 dolar ve % 94'ünü oluşturan 1 0 932 1 57 adet akvaryum balığı ile Singapur'dan gerçekleştirilmiştir. Singapur'dan sonra sırayı Hong Kong, Tayland, Tayvan ve Çin Halk Cumhuriyeti gibi Güneydoğu Asya ülkelerinin aldığı görülmüştür. Araştırma sonucunda, tatlısularda yaşıyan 201 ve denizlerde yaşıyan 51 akvaryum balık türünün Türkiye'ye ithal edildiği tespit edilmiştir. Bu türler içinde tatlısularda yaşıyan akvaryum balık türleri, orijinlerine göre diğer bir değişle doğal olarak yaşadıkları alanlara göre, Kuzey Amerika, Neotropikal Bölge, Avrasya, Afrika, Güneydoğu Asya ve Avustralya gibi 6 farklı bölge içinde ele alınmışlardır. Buna göre, Kuzey Amerika orijinli 3, Neotropikal bölge orijinli 90, Avrasya orijinli 8, Afrika orijinli 30, Güneydoğu Asya orijinli 64 ve Avustralya orijinli 6 türün ithal edildiği görülmüştür. Diğer taraftan, ithal edilen deniz balık türlerinin daha çok Hint- Pasifik, Pasifik ve Karahip Adaları orijinli oldukları belirlenmiştir. Ayrıca, ithal edilen türler, Japon balıklan, Canlı doğuranlar ve Tropikal türler adı altında tür gruplanna ayrılarak, Türkiye'ye ithal edilme oranlan araştınlmıştır. Buna göre, ithal edilen akvaryum 67balıklarının % 46'sım Japon balıklan % 27'sini Canlı doğuranlar ve % 27'sini de Tropikal türlerin oluşturduğu görülmüştür. Deniz balıklarının ise çok az miktarlarda ithal edildiği belirlenmiştir. Yapılan çalışmada, 93 türün popüler olduğu ve 37 türün üretiminin yapıldığı belirlenmiştir. Ayrıca Türkiye'de akvaryum balıklarının üretimini yapan ve düzenli çalışan bir çiftliğin Bergama - İzmir'de bulunduğu görülmüştür. Buna ilaveten ithal edilen akvar yum balıklarının % 45'inin istanbul'da, % 25'inin Diğer illerde, % 20'sinin Ankara'da ve % 10'unun İzmir'de pazarlandığı belirlenmiştir. Bu çalışma sonuçlarına göre, akvaryum konusunun Türkiye için yeni ve gelişmeye açık olduğu izlenmiştir. Akvaryum balıklarına olan talebin büyük bir kısmının ithalat yoluyla karşıllandığı ve üretim çalışmalarının yetersiz olduğu gözlenmiştir. Ülkemizde iklim şartla rının, akvaryum balıklan üretimi için uygun olduğu dikkate alınacak olursa, akvaryum balıklannm üretiminin, hem iç pazarda hem de dış pazarda değerlendirilebileceği görülmektedir. 68

Abstract:
SUMMARY In this study, the importing of ornamental Jish and imported species in Turkey have been investigated. The species have been determined after having taken polls with importer companies and breeders. Moreover we have tried to introduce the aquarium sector in Turkey. Aquariumfish have been imported to Turkey in vast quantties and in many species in the 1980' s. At the moment there are 4 importer companies in Istanbul A number of 11 621 070 fish worth 3 717 736 $ from 16 different countries have been imported between 1989 and 1995 (the first 5 month data inclusive in 1995). During this period the majority of the total import has been made from Singapore, which amounts to 89 % of the total by 3 309 288 $ and 94 % by the amount of 10 932 157 aquariumfish. After Singapore, Southeast Asian countries such as Hong Kong, Thailand, Taiwan and The Republic of China come respectively. According to this investigation 201 species of fresh water fish and 51 species of marine fish have been imported. The freshwater species have been classified according to their origin such as North America, Neotropical Region, Eurassia, Africa, Southeast Asia and Australia. According to this 3 North American, 90 Neotropical Region, 8 Eurasian, 30 African, 64 Southeast Asian and 6 Australian species have been imported. On the other hand the imported marine fish species are more of Tndo-Pacific, Pacific and Caribbean origin. Furthermore, the imported ornamental freshwater fish have been classified as Goldfish, Livebearers and Tropical species and the rate of import for these fish to Turkey has been investigated. According to the investigation it has been observed that Goldfish make up 46 %, Livebearers 27 % and Tropical species again 27 % of the total import. On the other hand the import of marine fish is comparatively small. 69This study has shown that 93 species are popular, and 37 species are being bred in Turkey. There is a facility where aquarium Jish are bred in Bergama, Izmir. In addition, from the total amount of imported aquarium Jish, 45 % is marketed in Istanbul, 20 % in Ankara, 10 % in Izmir and 25 % in other cities. It is obvious that the aquarium sector is fairly new in Turkey. The demand for aquariumfish is provided by importing from other countries because of inadequancy of breeding in Turkey. The climate of Turkey is suitable for the culture of ornamental fish, therefore, if the breeding is done in our country it will be possible to sell the fish both within the country and abroad. 70