Türkiye'de üretilen bahçe traktörlerinde denetim elemanları yerleşim ergonomisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the control layouts ergonomics of horticulture tractors manufactured in Turkey
Yazar: ALİ ÇAĞLAR
Danışman: PROF. DR. SARP KORKUT SÜMER
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de üretilen bahçe traktörlerinin denetim elemanlarının standart ölçülere uygunluğunun ve ergonomisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Tarımsal faaliyetlerde kuvvet kaynağı olan traktörler, kurallarına göre kullanıldığı sürece yeterince emniyetli makinalar olmasına rağmen uygunsuz kullanımlarda yapılan küçük hatalar çok büyük tehlikelere neden olabilmektedirler. Çalışmada, Türkiye'de üretimi bulunan 6 markaya ait toplam 12 model bahçe traktörünün denetim elemanlarına ait ölçümler gerçekleştirilmiştir. Ölçümlerde TS ISO 4253 ve TS 10279 EN ISO 5353 standartlarından yararlanılmıştır. Ölçüm sonuçlarına göre, denetim elemanlarının ilgili standartlara uygunluğu belirlenmiştir. Çalışmada ayrıca, çeşitli araştırmacılar tarafından ortaya konulan ergonomik yaklaşım ve sınırlara göre, traktörlerin denetim elemanları, kullanım kolaylığı bakımından da değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, seçilmiş bahçe traktörlerinin denetim elemanlarının ilgili standarda uygunluğunun %36.84 ile %78.94 arasında değiştiği, önerilen ergonomik sınırlara uygunluğunun ise %75 ile %92.85 oranları arasında olduğu belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen veriler dikkate alınarak, bahçe traktörlerinin daha ergonomik olarak tasarımlanması ve standartları daha yüksek oranlarda karşılayabilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Traktörlerde karşılaşılan tehlikeler ve ergonomik risk etmenleri, ilgili standart ve yönetmeliklere uyularak ya da tasarım süreçlerinde alınacak önlemlerle kabul edilebilir düzeylere indirilebilmektedir. Ancak, bu amaca hizmet eden ilgili standardın tüm traktör tiplerini kapsaması nedeniyle, oldukça küçük hacimlere sahip bahçe traktörlerinde, standart gereklerin karşılandığı durumlarda da, ergonomi ve iş güvenliği bakımından çeşitli uygunsuzlukların olduğu belirlenmiştir. İlgili standardın bahçe traktörleri için yeniden gözden geçirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this research, the control elements of garden type tractors produced in Turkey were aimed at evaluating the compliance of their standard size and ergonomics. The tractors that are the source of power in agricultural labor are sufficiently safe machines as long as they are used in accordance with the instructions although in case of improper use, trivial mistakes can cause great damage. In this study, the measurements belonging to control elements a total of 12 models of garden type tractors were carried out including seven trademarks that are currently produced in Turkey. Standards of TS ISO 4253 and TS 10279 EN ISO 5353 were used in the measurements and according to the measurement results, the compliance of the inspection elements with the related standards were determined. In addition, according to the ergonomic approach and the limits introduced by various researchers, the control elements of tractors were also evaluated for ease of use. As a result, it has been determined that the compliance of the control elements of the selected garden type tractors to the relevant standards varies between 36.84% and 78.94% and that the compliance with the recommended ergonomic limits is between 75% and 92.85%. Considering the data obtained in the study, it was concluded that garden type tractors should be designed more ergonomically and they are supposed to meet higher standard rates. The hazards encountered in tractors and ergonomic risk factors can be reduced to acceptable levels with some compulsory applications (standards and regulations) or with precautions to be taken during the design segment. However, due to the fact that the relevant standard for this purpose includes all types of tractors, in the case of garden type tractors with very small volumes, various non-conformities in terms of ergonomics and safety were determined even if the standard requirements were met. It has been concluded that the relevant standard should be re-examined for garden type tractors.