Erken Cumhuriyet Dönemin'de Ankara'daki eğitim yapıları
The educational buildings in Ankara in the early Republication Period
Yazar: LEYLA ALPAGUT
Danışman: DOÇ.DR. MUSTAFA SERVET AKPOLAT
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Erken Cumhuriyet Dönemi'nde eğitim konusu, devlet politikaları arasında öncelikli bir yere sahiptir. Cumhuriyet yönetiminin ilkeleri doğrultusunda çağdaş birey ve çağdaş toplum yaratma düşüncesi, ulus inşasının temelinde yatan amaçlar arasındadır. Bunun için her kademede ve her türde açılan çağdaş eğitim kurumlan yoluyla bu amacın gerçekleşmesi sağlanmıştır. Cumhuriyet yönetiminin eğitim politikaları eğitim yapılarının mimari özelliklerinde de belirleyici olmuştur. Okulların eğitim programlan, Batı'dan davet edilen eğitim uzmanlarınca hazırlanmış, eğitim yapıları bu anlayışa uygun biçimde tasarlanmış ve gerçekleştirilmiştir. Eğitim yapılan, diğer kamu yapılarında olduğu gibi devleti ve yönetimi temsil eden araçlar olarak görülmüştür. Eğitim yapılarının mimari özellikleri, diğer kamu yapılan ile benzer dönüşümleri yaşarken, kent içindeki konumlan, eğitim programlarını da ifade eden nitelikleri, dönemin siyasal ve düşünsel yönelimleri konusuna açıklık kazandırmaktadır. 1923-1930 yıllan arasındaki eğitim yapılan, İkinci Meşrutiyet Dönemi'nde başlayan ve Ulusal bütünlüğün sağlanmasında etkili bir araç olan Birinci Ulusal Mimarlık Üslubunda yapılmıştır. Yönetimin isteği doğrultusunda yabancı mimarlarca Türkiye'ye getirilen Uluslararası Mimarlık anlayışı kentin yapılaşmasında yeni bir dönemi başlatmıştır. Ernst A. Egli, Bruno Taut, Clemens Holzmeister gibi mimarların öncülüğünü yaptığı Uluslararası Mimarlık Üslubundaki eğitim binaları, yalın ve işlevselci özellikleri ile önceki dönemin biçimci anlayışından ayrılmaktadır. Uluslararası Mimarlık Dönemi'nin ardından özellikle Almanya'daki milliyetçilik düşüncelerinin ve Alman mimarlığının etkili olduğu bir ortamda İkinci Ulusal Mimarlık Üslubu ortaya çıkmıştır. İkinci Ulusal Mimarlık Üslubu, Alman kökenli düşünsel alt yapının yanında geleneksel Türk konut mimarlığı ve Osmanlı anıtsal mimarlık öğelerini kullanmıştır. Ankara'nın başkent kimliği kazanmasında önemli kalkılan olan eğitim yapılan, Erken Cumhuriyet Dönemi'nin siyasal, toplumsal, ekonomik ve kültürel başarılarını açıkça göstermektedir. Cumhuriyet tarihinin en önemli başarılarını temsil eden bu dönem eğitim yapılarının günümüzde anlaşılmaz biçimde ihmal edildiği görülmektedir.Anahtar Sözcükler Erken Cumhuriyet Dönemi, Mimarlık, Eğitim, Ankara, Eğitim Yapılan, Yabancı Mimarlar

Abstract:
Education was assigned a high priority in the state policies during the Early Republican Period. Creation of modern individuals as well as a modern society was among the aims pursued in nation building. This aim was fullfilled through modern schools of all types and at all levels. The education policy of the Republican administration determined the architectural characteristics of the educational buildings as well. The curriculum was prepared by the experts invited from the West and the educational buildings were designed and constructed according to the new vision. The educational buildings, like other public buildings, were regarded as means of representing the state and the administration. While the architectural characteristics of the educational buildings underwent similar transformations with other public buildings, their locations within the city, their qualities expressing the education programs reflected the polical and ideological inclinations of the era. The educational buildings of 1923-1930 period were constructed in the First National Architectural Style which was initiated in the II. Meşrutiyet Period and constituted an effective tool in the provision of National integrity. The International Style in Architecture introduced to Turkey by foreign architects in line with the demand of the administration, initiated a new era in the development of the city of Ankara. The educational buildings designed in the International Style pioneered by architects such as Ernst A. Egli, Bruno Taut, Clemens Holzmeister, differ from the stylistic understanding of the previous era by their plain and functional characteristics. Following the International Style Period, the Second National Architectural Style emerged in an environment where the German nationalist ideology and German architecture were highly influential. The Second National Architectural Style utilized traditional Turkish housing and Ottoman monumental architectural elements in addition to the ideological basis of German origin. The educational buildings which contributed considerably to the capital identity of Ankara, display clearly the political, social, economic and cultural successes of the Early Republican Period. However, it's observed that the educational buildings of this period which symbolize the most important successes in the history of the Republic are neglected in an unexplainable manner.Key Words: Early Republican Period, Architecture, Education, Ankara Education Buildings Foreign Architects