Maurıce Merleau-Ponty'nin fenomenolojik ontolojisi
The phenomenological ontology of Maurice Merleau-Ponty
Yazar: HÜSEYİN AYDOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. ADNAN ÖMERUSTAOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Bölümü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Sistematik Felsefe ve Mantık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Fenomenoloji = Phenomenology ; Merleau-Ponty, Maurice = Merleau-Ponty, Maurice ; Ontoloji = Ontology ; Varoluşçuluk = Existentialism

Özet:
Bu çalışma 20. yüzyılın önemli çağdaş filozoflarından biri olan Maurice Merleau-Ponrty'nin fenomenolojik ontolojisini açıklığa kavuşturmayı amaçlamaktadır. 20. yüzyılın başlarında bütün bir Avrupa'da her alanda olduğu gibi bilim dünyasında da kriz baş göstermişti. Kültürün bir parçası olan bilim, ?Varlık?ı açıklamak yerine kendi yetki alanını aşarak onun doğasını nesneleştirdi, kendine özgü bir doğa inşa etti. Bir yandan şeyleri nesneleştirip karşısına koyarken, öte yandan da ?Varlık?ı kurgulayıp yaratmış olduğu bu doğaya indirgedi. Filozof da modern bilim adamı gibi tikel var olanla uğraştırılmaya yönlendirilmesi sonucu felsefe hakikattan uzaklaştırıldı, bilgi bilimsel bilgiyle özdeşleştirildi. İşte fenomenoloji bilimin kendisine değil de modern bilimin yaratmış olduğu ontik-epistemik temelli bu soruna bir tepki olarak ortaya çıktı. Zamanla fenomenoloji, felsefî bir düşünme biçimi olmaktan çok felsefi bir yöntem olarak görüldüğünden ontoloji, epistemoloji, zihin felsefesi ve bilimlerde derin kırılmalara neden oldu.Bu derin kırılmalar Merleau-Ponty felsefesine de yol gösterdi, felsefesinin yönünü belirledi. Onda fenomen, beden/?Varlık?ın ta kendisidir. ?Varlık?a beden vasıtasıyla açınlanır. Merleau-Ponty, ?Varlık?ı, ne Descartes'te olduğu gibi düalizmle, ne idealizm ve materyalizmde olduğu gibi ide ya da maddeden herhangi birisine indirgeyerek açıklar; ne de Kant'ta olduğu gibi görünen şeyin ötesine koyup onu bilinir kılar. Merleau-Ponty'de beden/?Varlık? görünmezin görünenidir, şeyler ve dünya ile aynı kumaştandırlar. Bu nedenden o, varoluşu Husserl gibi parantez içine almaz. Böylelikle Merleau-Ponty, ontolojiyi gizli bir indirgemeyle metafizikten kurtararak, pozitivist bilim algısıyla değil, fenomenolojik algıyla algılanan dünya üzerine kendi varoluşçu ontolojisini kurup temellendirir. Merleau-Ponty, fenomenolojik ontolojisini ?beden?den hareketle kurmayı denemesinden dolayı onun felsefesi özelde bir beden felsefesidir.Anahtar Kelimeler: Maurice Merleau-Ponty, Fenomenoloji, Fenomenolojik Ontoloji, Varoluşçuluk, Beden Felsefesi.

Abstract:
This study aims to explore the phenomenological ontology of Maurice Merleau-Ponty, one of the modern philosophers of the 20th century. In the 20th century, a crisis had broken out in science as in every field in Europe. As a component of culture, science, instead of explaining ?Existence?, going beyond its domain, objectified its nature and created a new nature peculiar to itself. While objectifying things and putting them its front on the one side, it reduced ?Existence? to the nature it designed on the other side. Philosophers were taken away from the truth as a result of being led to deal with the particular like a scientist and knowledge is equated with the scientific knowledge. Phenomenology appeared as a response to this ontic-epistemic based problem created by the modern science rather than to the science itself. Since phenomenology is regarded a philosophical method more than a way of thinking, it caused deep dichotomies in ontology, epistemology, philosophy of mind and sciences, in time.These deep dichotomies guided the philosophy of Merleau-Ponty and determined its route. In Merleau-Ponty, phenomenon is body/?Existence? itself. He is expounded to ?Existence? through body. Merleau-Ponty neither explains ?Existence? by dualism as in Descartes nor by reducing it to any either of idea or matter as in idealism or materialism, and also he does not make it known by putting it beyond something visible. In Merleau-Ponty, body/?Existence? is the visible form of the invisible and it?s from the same contexture of things and the world. Therefore, he does not parenthesize existence as Husserl does. In this way, Merleau-Ponty, freeing ontology from metaphysics by a hidden reduction, founds and grounds his existentialist ontology on a world perceived by a phenomenological perception rather than a perception of positivist science. Since Merleau-Ponty attempts to establish his phenomenological ontology based on ?body?, his philosophy is specifically, in essence, a philosophy of body.Key Words: Maurice Merleau-Ponty, Phenomenology, Phenomenological Ontology, Existentialism, Philosophy of Body.