Mevsimlik tarım emeği: Urfa'da pamuk işçiliği
Seasonal agricultural labour: Cotton labour in Urfa
Yazar: ÖZLEM AKANSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ERDOĞAN ÇİNAZ
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışmada mevsimlik tarım işçisi olarak pamuk hasadında çalışan işçilerin çalışma koşulları ve bu koşullarda çalışmaya rıza göstermelerinde aile ve akrabalık ilişkilerinin rolü incelenmiştir. Katılımlı gözlem ve enformel sohbet tarzı görüşmelere dayanan ve bu anlamda bir etnografi olarak tasarlanan araştırmada, Urfa'nın Bozova ilçesinin köylerinde işçilerle beraber pamuk toplanmıştır. Temelde "mevsimlik tarım işçiliği -özel olarak pamuk işçiliği- aile ve akrabalık ilişkileriyle nasıl şekillenmektedir?" sorusuna cevap arayan araştırma, aile ve akrabalık ilişkileri ile kapitalist tarımsal üretim süreci arasındaki bağımlı ilişkiyi ortaya koymuştur.  Pamuk hasadı geleneksel geniş aile ilişkileri ile mümkün olabilmektedir ve aynı zamanda tarımsal üretim süreci geleneksel geniş aile ilişkilerinin yeniden üretimine neden olmaktadır.
Çalışma aynı zamanda mevsimlik tarım işçiliğinin ve özel olarak pamuk işçiliğinin koşullarını ortaya koymuş, etnisite, cinsiyet ve yaş değişkenlerinin çalışma koşullarını deneyimlemeyi ve onlara rıza göstermeyi nasıl farklılaştırdığını irdelemiştir. Bu bağlamda işverenin Kürt olmasının işçilerinin beklediğinin aksine çalışma koşullarında bir iyileşme yaratmadığını; kadınların yeniden üretim ilişkilerinden de sorumlu olarak pamuk tarlası dışında çadırlarda da çalıştığını ve çocuk yaştaki işçilerin emeği üzerinde aile denetiminin daha yoğun olduğunu vurgulamıştır. Çalışma tüm bunlara odaklanırken, çalışma koşulları, iş bölümü, tarımsal emek sürecinin organizasyonu, emeğin denetimi, ücretsiz aile işçiliği ve rızanın üretimi gibi kavramlardan faydalanmış, bunları pamuk işçiliği özelinde yeniden ele almıştır.

Abstract:
In this study, the working conditions of seasonal agricultural workers in the cotton harvest and the role of family and kinship relations in the generation of their consent to these working conditions are explored. Drawing on participant observation and informal interviews, the research was designed as an ethnography and therefore, the researcher worked with agricultural workers on the cotton land located in the villages in Bozova, Urfa. The study mainly seeks to answer the question of how is seasonal agricultural work – specifically cotton work – shaped by family and kinship relations and thus reveals the interdependent relationship between family and kinship relations and the capitalist agricultural production process. Cotton harvesting is organised by the traditional extended family relationships, and at the same time, it contributes to the reproduction of these relations.
The study also reveals the conditions of seasonal agricultural labour, particularly cotton labour, and explores how ethnicity, gender, and age lead to different experiences of workers and consequently various ways of consenting to work conditions. For example, having a Kurdish employer does not heal the working conditions for Kursih workers – contrary to their expectations; women workers also work outside the land in their tents as they are seen as solely responsible for reproduction; the family control over the labour is more intense in the case of child workers.  Through focusing on these, the study applies the concepts such as working conditions, division of labour, organization of the agricultural labour process, labour control, unpaid family labour, production of consent and traditional extended family, and reuses them to understand cotton labour.