Akut mezenterik iskemi tanısında rutin ve dinamik bifazik kontrastlı abdominal bt incelemeleri
Rutine and dynamic biphasic contrast enhanched abdominal ct examinations in the diagnosis of acute mesenteric ischemia
Yazar: NUR HALAÇ
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN PEKİNDİL
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Bilgisayarlı tomografi = Computed tomography ; Mezenterik arterler = Mesenteric arteries ; Mezenterik vasküler tıkanma = Mesenteric vascular occlusion

Özet:
Amaç:Çalışmamızda; karın ağrısı ya da akut primer (vasküler) mezenter iskemi (AMİ) ön tanısı ile gelen olgularda, konvansiyonel ve dinamik bifazik (arteriyel ve venöz) anjio BT tetkiklerinin AMİ tanısındaki rolünün ve BT bulgularının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Materyel metod:Toplam 55 hastanın 22'sine konvansiyonel BT, 33'üne dinamik bifazik anjio BT (tek detektörlü spiral) tetkikleri uygulandı. Konvansiyonel BT incelemesinde oral ve IV pozitif kontrast madde kullanıldı. Dinamik anjio BT incelemesinde otomatik enjektör ile IV pozitif kontrast madde, oral ve rektal negatif kontrast madde (su) uygulanarak arteriyel ve venöz faz batın BT tetkikleri elde olundu. Konvansiyonel ve dinamik BT görüntüleri ile mezenterik vasküler yapılar ve AMİ'nin sekonder BT bulguları değerlendirildi. AMİ tanısı için %95 ve üzeri seçicilik gösteren BT bulguları anlamlı kabul edildi ve hem konvansiyonel BT için hem dinamik BT için ayrı ayrı belirlendi.Bulgular:Çalışmaya alınan 55 olgunun 18'i primer (vasküler) AMİ tanısı aldı. 18 olgunun 15'inde tanı operasyonla 3'ünde klinik, biyokimyasal ve radyolojik tetkiklerle konuldu. 55 hastanın 29'u opere edildi. Opere edilen hastaların 15'inde primer AMİ, 6 olguda sekonder AMİ tanısı saptandı.Çalışmamızda konvansiyonel BT için %95 ve üzeri seçicilik gösteren BT bulguları SMA oklüzyonu, SMV oklüzyonu, portomezenterik gaz, solid organ infarktı olarak belirlendi. Dinamik BT için %95 ve üzeri seçicilik gösteren BT bulguları SMA oklüzyonu, SMV oklüzyonu, pnömatozis intestinalis, barsak duvarının hipokontrastlanması, barsak duvarının hipoatenüasyonu olarak belirlendi. SMA ve SMV lümenlerinin oklüzyon bulguları hem konvansiyonel BT hem dinamik BT için %100 seçicilik gösteren BT bulguları olarak saptandı. Bu anlamlı BT bulguları eşliğinde çalışmamızda AMİ tanısında, konvansiyonel ve dinamik anjio BT'nin her ikisi için duyarlık %89, seçicilik %100 olarak hesaplandı.Sonuç:Çalışmamızın sonuçları dinamik BT ve konvansiyonel BT tetkiklerinin AMİ tanısında %80-90 gibi yüksek duyarlılıkta olduğunu göstermektedir. Oranların her ikisi için benzer olmasının olgu grubu sayısının azlığından kaynaklanabileceği düşünülmüştür. AMİ tanısı için en güvenilir (%100 seçicilik gösteren) BT bulguları SMA ve SMV lümen oklüzyonu olup, diğer sekonder BT bulguları, diğer patolojilerle örtüşmekte ve bu nedenle duyarlılık ve seçicilik oranlarının daha az olduğu dikkati çekmektedir.Bununla birlikte, dinamik anjio BT ile dahi olguların tamamına, muhtemelen uç ve küçük dalların obstrüksiyonunun doğrudan gösterilememesi nedeniyle, AMİ tanısı konulamamaktadır. Bu nedenle BT sonuçları negatif çıkan ancak klinik ve laboratuvar bulguları ile AMİ düşünülen olguların anjiografi gibi tamamlayıcı tetkiklerle birlikte değerlendirilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
PurposeThe aim of the study is to evaluate the role of conventional and dynamic biphasic (arterial and venous) CT examinations in the diagnosis of AMI in patients who presented with a prediagnosis of abdominal pain or acute primary mesenteric ischemia, and to assess computed tomographic (CT) findings.Material and methodOf the 55 patients, 22 underwent conventional CT whereas 33 had biphasic computed tomographic angiography (CTA) (single detector spiral). During the conventional CT examination, oral and IV positive contrast materials were administered. Abdominal CT images during arterial and venous phases were obtained by administering IV positive material, and oral and rectal negative materials (water), Mesenteric vascular structures and secondary CT findings of AMI were evaluated through conventional and dynamic CT images. For the diagnosis of AMI, CT findings with ?95% specificity were considered as significant and they were assessed for both conventional CT and dynamic CT separately.ResultsEighteen of the 55 patients enrolled in the study were diagnosed as primary (vascular) AMI. Diagnosis was made surgically in fifteen patients. Three patients were diagnosed with clinical, biochemical and radiological examinations. Twenty-nine of 55 patients underwent surgery. Of the patients who were operated, fifteen were diagnosed as primary AMI and six as secondary AMI.In our study, conventional CT findings with ?95% specificity were regarded as SMA occlusion, SMV occlusion, SMA or portal venous gas and solid organ infarct. Dynamic CT findings with ?95% specificity were regarded as SMA occlusion, SMV occlusion, focal lack of bowel wall enhancement and hypoattenuation of the intestine (bowel) wall. Occlusion of SMA and SMV lumens were determined as CT findings with 100% specificity for both conventional CT and dynamic CTA. In our study, the sensitivity was assessed as 89% and the specificity was assessed as 100% for both conventional CT and dynamic CTA in the diagnosis of AMI.ConclusionThe results of our study suggest that dynamic CTA and conventional CT examinations are of great sensitivity with 80-90% in the diagnosis of AMI. In our study, sensitivity and specificity rates were found to be the same for both conventional CT and dynamic CTA, which may have been due to the small number of the cases.Except for the most reliable CT findings (with 100% specificity) which were SMA and SMV thrombosis, it was found that secondary CT findings overlapped with other pathologies and thus had lower specificity percentages.In spite of these high specificity rates, patients cannot be diagnosed as AMI even with dynamic CTA, possibly, due to the obstruction of marginal and small branches which cannot be shown (imaged) directly. Therefore, it is suggested that patients having negative CT findings but suspected to have AMI through clinical and laboratory findings should be evaluated with complementary methods such as angiography.