Kapalı yüzme havuzlarında klorlu organik yan ürünlerin incelenmesi
The monitoring of chlorinated by-products in indoor swimming pools
Yazar: ERTAÇ TANAÇAN
Danışman: DOÇ. DR. NEVZAT ÖZGÜ YİĞİT ; YRD. DOÇ. DR. BİLGEHAN İLKER HARMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Yaygın dezenfeksiyon uygulamaları ve yüzme havuzu su kalitesi incelemeleri mikrobiyal enfeksiyon ve hastalıkların önlenmesini amaçlamaktadır. Ancak, dezenfektanların organik ve inorganik maddeler ile istenmeyen reaksiyonları sonucu dezenfeksiyon yan ürünleri (DYÜ) oluşmaktadır. Antropojenik kaynaklar (vücut salgıları, losyonlar, kozmetikler vb.) ya da suda mevcut kimyasallardan kaynaklı havuzlarda DYÜ öncülleri bulunmaktadır. Trihalometanlar (THM), haloasetik asitler (HAA), haloasetonitriller (HAN), halonitrometanlar (HAN) ve A-nitrosaminler en çok incelenen DYÜ'leridir. Havuzlardaki DYÜ'lerinin oluşum ve konsantrasyonları kullanılan dezenfektanın tipi, dezenfektan miktarı, yüzücülerden gelen yükleme, sıcaklık ve pH gibi çeşitli faktörlere bağlıdır. DYÜ'lere maruz kalındığında sağlık problemlerine yol açtığına dair kanıtlar vardır. Yüzme havuzlarındaki mevcut fiziko-kimyasal içerikler de ayrıca havuz suyu kalitesinin göstergesidir ve kirliliği hakkında bilgi sağlamaktadır.
Bu tez çalışmasında iki farklı kapalı yüzme havuzu 1 yıl boyunca izlenmiştir. İnceleme kapsamında, haftalık numuneler alınarak havuz suyunun fiziksel ve kimyasal özellikleri ile havuz suyunda oluşan adsorplanabilir organik halojenler (AOX) ve DYÜ'ler incelenmiştir. İzleme süresinde havuzlarda bir miktar DYÜ oluşumu gözlenmiştir. DYÜ türü olarak en çok THM ve HAA tespit edilmiştir. Baskın THM türünün ise kloroform, baskın HAA türünün de dikloroasetik asit ve trikloroasetik asit olduğu görülmüştür. Bu tez kapsamında yapılan çalışmalar ulusal literatürde bir ilk olma özelliği göstermekte olup gelecekteki çalışmalara temel oluşturacak nitelik taşımaktadır.

Abstract:
Monitoring of current disinfection treatment and swimming pool water quality are targeted at preventing of michrobial infection and diseases. On the other hand, disinfection by products (DBPs) are formed with reaction between disinfectants and organic/inorganic matters. DBPs precursors in swimming pools are orginating from anthropogenic sources (body secretions, lotions, cosmetics etc.) or chemicals used in pools. The most common investigated DBPs are trihalomethanes (THMs), haloacetic acids (HAAs), haloacetonitriles (HANs), halonitromethanes (HNMs) and N-nitrosamines. The concentrations and formation of DBPs in swimming pools are depend on several factors such as types of disinfectants, disinfectant dosages, bather loads, temprature and pH of water. Physico-chemical content is also an indicator of pool water quality.
In this thesis, two different indoor swimming pools were monitored for about one year. During the monitoring of pools, weekly samples were taken and investigated several physical/chemical constituents, adsorbable organic halides (AOX) and DBPs in pool water. Limited DBP formation was observed in the pools during the monitoring. THM and HAA were most commonly detected as a DBPs. Chloroform and dichloroacetic acid and thrichloroacetic acid was the predominant THM and HAA in pools, respectivesly. This study carried out within the scope of the thesis is characteristic of being first in the national literature.