Karaköy Mahallesi'nin (Mustafakemalpaşa, Bursa) temel zeminlerinin 2018 Türkiye bina deprem yönetmeliğine göre jeolojik ve jeoteknik açıdan incelenmesi
Karaköy neighborhood (Mustafakemalpaşa, Bursa) foundation soils geological and geotechnical investigation according to 2018 Turkey earthquake building regulations
Yazar: BÜŞRA SARICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM BUZKAN ; DOÇ. DR. AHMET KARAKAŞ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında; Bursa İli, Mustafakemalpaşa İlçesi, Karaköy Mahallesi sınırlarında meydana gelen yüzeysel kaymaların Jeolojik-Jeoteknik açıdan incelenerek, edinilen bulgulara göre yerleşime uygunluk durumunun değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Araştırma, tez konusu alanda gözlenen yüzeysel heyelanların, yerleşim alanına yakınlığı ve dolayısıyla yapıların etki alanında kalması sebebiyle, can ve mal güvenliği açısından önemlidir. İnceleme alanında yapılan sondaj ve sismik çalışmalarına göre sahanın litolojik özellikleri tanımlanmıştır. Sondaj çalışmalarından elde edilen numuneler üzerinde gerekli zemin ve kaya mekaniği deneyleri yaptırılarak, jeofizik verilerle birlikte 2018 Deprem Yönetmeliğine uygun olarak taşıma gücü, oturma ve şişme, şev stabilite analizleri yapılmıştır. Buna göre kaymayı tetikleyebilecek kritik kısımlar ve zemin problemleri değerlendirilmiştir.  
İnceleme alanında derinlikleri 10.00 ve 15.00 metre olan, 8 adet zemin araştırma sondajı yapılmıştır. Sondajlar sırasında her 1.50 metrede Standart Penetrasyon Testi (SPT) yapılarak zeminlerin penetrasyon direnci belirlenmiş ve 39 adet örselenmiş numune ve uygun görülen zemin koşullarında Karot numuneleri alınmıştır. Ayrıca, sahada düzenli periyotlarla yeraltı suyu ölçümü yapılmış, bu sonuçlar değerlendirilmiştir. İnceleme alanında yer dinamik parametrelerini belirlemeye yönelik Jeofizik yöntemlerden 3 serim boyunca sismik kırılma ve 2 noktada mikrotremör çalışmaları yapılmıştır. Buna göre sahada Üst Miyosen yaşlı Mudamköy Volkanitlerine ait Beyazımsı-sarımsı, krem renkli, araları çok sıkı yapılı siltli kum-çakıl içerikli yer yer çakıllı siltli kil, çok ayrışmış ve tamamen ayrışmış Tüf seviyeler ve Paleozoyik yaşlı Serkedere Metamorfitlerine ait kristalize kireçtaşı, mika şistlere ait birimlerin karmaşık şekilde yer aldığı gözlenmiştir. Ayrıca 2.00 metreyle 11.00 metre arası değişken derinliklerde yeraltı suyu olduğu belirlenmiştir. 

Ülkemizde zemin problemlerinin birçoğu yapılaşma öncesi alınmayan tedbirlerden kaynaklanmaktadır. Örneğin kontrolsüz ve önlemsiz yapılmış bir kazı çalışması sonucunda heyelan meydana gelebilir, ciddi maddi hasarlar oluşabilir. Bu tip hasarları önlemek, can ve mal güvenliğini sağlamak için yapılaşma öncesi zeminin taşıyabileceği yükler hesaplanmalı, planlama bu doğrultuda yapılmalıdır.

Bu çalışma kapsamında yapılan arazi gözlemleri, sondaj çalışmaları, jeofizik ölçümler, laboratuvar verileriyle yerel zeminlerin mühendislik özellikleri incelenmiş ve inceleme alanını etkileyebilecek jeolojik tehlikeler irdelenerek yapılan değerlendirmeler sonucu, alanın yerleşime uygunluk durumu belirlenerek tez raporu tamamlanmıştır. Yapılan çalışmalar sonucu; Bursa İli, Mustafakemalpaşa İlçesi, Karaköy Mahallesi sınırları içerisinde yer alan jeolojik birimlerin mühendislik parametreleri incelenmiştir. Buna göre jeolojik birimlerin, üst yapı üzerindeki etkisinin olumlu olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this thesis; Geological-Geotechnical investigation of the surface shifts in the Karaköy neighborhood of Mustafakemalpaşa District of Bursa Province is aimed to evaluate the suitability of the settlement according to the findings. The research is important due to the proximity of the superficial landslides observed in the subject area to the settlement area. There are structures within the scope of these landslides. Therefore, this assessment is important for the safety of life and property. According to the drilling and seismic studies carried out in the study area, the lithological characteristics of the site have been defined. Necessary soil and rock mechanics tests were performed on the samples obtained from drilling works. In addition to geophysical data, bearing capacity, sitting and swelling and slope stability analyzes were conducted in accordance with the 2018 Earthquake Regulations. Accordingly, critical parts and soil problems that could trigger the shift were evaluated.
In the study area, 8 soil exploration drillings with depths of 10.00 and 15.00 meters were made. During drilling, Standard Penetration Test (SPT) was performed every 1.50 meters and the penetration resistance of the soils was determined and 39 aborted samples and core samples were taken under appropriate ground conditions. In addition, groundwater measurements were carried out at regular intervals in the field and these results were evaluated. In the study area, seismic refraction and 2 points microtramor studies have been carried out during 3 layouts, which is one of the geophysical methods, to determine the ground dynamic parameters. Accordingly, in the area, Upper Miocene aged Mudamköy volcanics which are whitish-yellowish, cream colored, very tightly structured silty sand-gravel content in places pebbly silty clay, very decomposed and completely decomposed Tuff levels were observed. In addition, complex crystalline limestone and mica schists belonging to Paleozoic Serkedere Metamorphics are observed. In addition, it is determined that there is ground water at variable depths between 2.00 meters and 11.00 meters.

Many of the soil problems in our country are caused by precautions not taken before construction. For example, uncontrolled excavation may result in landslides and serious material damage. In order to prevent such damages and ensure the safety of life and property, the loads that the ground can bear should be calculated before construction and planning should be made accordingly.

In this study, field observations, drilling studies, geophysical measurements, laboratory data of local soils are examined. In addition, the geological hazards that could affect the study area were examined and the suitability of the site to the settlement was determined. As a result of the studies; The engineering parameters of the geological units located in Karaköy Quarter of Mustafakemalpaşa District of Bursa Province were investigated. Accordingly, it was concluded that the effect of geological units on the superstructure was positive.