Etkin bir mali yönetim aracı olarak kamuda hesap verme sorumluluğu ve kültür ilişkisi: Türkiye açısından bir analiz
Accountabilty in public sector as an effective fiscal tool and culture relationship: An analysis of Turkey
Yazar: HABİP DEMİRHAN
Danışman: PROF. DR. KAMİL TÜĞEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Denetim = Control ; Finansal yönetim = Financial management ; Hesap verebilirlik = Accountability ; Kamu maliyesi = Public finance ; Kültür = Culture ; Sorumluluk = Responsibility ; Yönetim = Management ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
1980'li yılların sonlarından  itibaren hızlı bir şekilde gelişmeye başlayan iyi yönetişim anlayışıyla birlikte rekabet edebilirlik, etkinlik, verimlilik, katılımcılık, saydamlık ve hesap verebilirlik gibi kavramlar kamu sektöründe de önem kazanmaya başlamıştır. İyi yönetişimin ilkeleri arasında sayılan hesap verebilirlik kavramı oldukça geniş ve karmaşık bir yapıda olmakla beraber toplumdan topluma ve kültürden kültüre farklılıklar göstermektedir.
Araştırmanın amacı hesap verebilirlik kavramının boyutları ve kültür kavramı çerçevesinde Türkiye'de hesap verebilirlikle ilgili mekanizmaların yürütücüsü olan kurumlarda mevcut hesap verebilirlik algısının ölçülmesidir. 
Araştırmada hesap verebilirlik ölçeği ve kültür ölçeği olmak üzere iki ana ölçme aracı ve bu ölçeklerin alt ölçekleri kullanılmıştır. Çalışma Türkiye'de hesap verebilirlik mekanizmasının düzenlenmesinden sorumlu olan Maliye Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı ve Sayıştay'daki üst düzey yöneticiler ile uzman ve uzman yardımcılarını hedeflemiştir. 
Yapılan araştırma çerçevesinde sorumluluk, saydamlık, kontrol edilebilirlik, yükümlülük ve cevap verebilirlik mekanizmalarının hesap verebilirliği pozitif yönde etkilediği, kurumsal kültür yapısının ise hesap verebilirlik üzerinde negatif bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Etkin bir hesap verebilirlik mekanizması için hesap verebilirlik boyutlarının kamu kurumlarında güçlü bir temele oturtulması gerektiği ve kültürün hesap verebilirlik üzerindeki negatif etkilerinin bertaraf edilmesi için gerekli önlemlerin alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kamu Mali Yönetimi, Mali Yönetim, Hesap Verebilirlik, Kültür

Abstract:
Competitiveness, efficiency, productivity, participation, transparency and accountability have become the key elements for public sector within the context of good governance approach that has developed rapidly since the end of the 1980s. The accountability concept, which is considered as one of the key principles of good governance, has a broad and complex structure and also shows differences among societies and cultures. 
The aim of the research is to measure the accountability perception of the institutions that are responsible for the accountability mechanisms in Turkey within the context of accountability concepts and cultural dimensions. 
In this research, two main measuring instruments, namely accountability scale and culture scale and subscales of these instruments were used.  The study targeted senior managers, experts and assistant experts work in the Ministry of Finance, Ministry of Development and the Turkish Court of Accounts that are responsible for the organization of accountability mechanism in Turkey. 
According to the research, it has been observed that responsibility, transparency, controllability, liability and responsiveness mechanisms that are considered as accountability concepts affect the accountability process positively whereas the institutional culture affect negatively.  In conclusion, accountability concepts that are serve to achieve accountability need to be strengthened and the precautions have to be taken in order to eliminate the negative effects of culture on accountability. 

Keywords: Public Financial Management, Fiscal Management, Accounability, Culture