Bina tasarım sürecinde bilgisayar destekli maliyet tahmin sistemleri
Computer aided cost estimating systems during building design process
Yazar: BARIŞ SEYYAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ELÇİN TAŞ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Bilgisayar destekli tasarım = Computer aided design ; Bina tasarımı = Building design ; Maliyet tahmini = Cost estimation

Özet:
Bina tasarım süreci, karakteristikleri itibariyle karmaşık bir yapıya sahiptir. Bina tasarım sürecininin temel ve kompleks bileşenlerden birisi de, tasarım sürecinin çeşitli alt safhalarında gerçekleştirilen maliyet tahmini fonksiyonudur. Projenin kapsamına, tahminin amacına ve veri kaynakların düzeyine dayalı olarak tahminci, tahminlerini gerçekleştirirken çeşitli geleneksel maliyet modelleri arasından seçim yapabilir. Nüfusun ve üretim faaliyetlerinin hızla arttığı günümüzde, inşaat sektöründe daha karmaşık ve kapsamlı projeler ile karşılaşılmakta, dolayısıyla, süre, maliyet ve kalite açısından belirlenen hedeflere ulaşmak güçleşmektedir. Projeler karmaşıklaştıkça, manuel gerçekleştirilen maliyet tahminleri, söz konusu karmaşıklığı karşılayabilen bilgisayar destekli maliyet tahmin sistemleri karşısında yetersiz kalmaya başlamışlardır. Günümüzde, geleneksel maliyet modelleri ve teknikleri yerlerini, verilerin son kullanıcılar için uygun enformasyonlara dönüştürülmesi esnasında donanım ve yazılımların devreye girdiği bilgisayar destekli maliyet tahmin sistemlerine bırakmaktadırlar. Ekonomik etkenler, yükselen rekabet, gelişen teknoloji, hızlı hareket etme zorunluluğu ve diğer birçok faktör, günümüz projelerinin karmaşıklığının eski yöntem ve uygulamalarla karşılanabilmesinin zor olmasına neden olmuştur. Bilgisayarların yükselen enformasyon teknolojisi gücü ve kapasiteleri ile birlikte fiyatlarının ucuzlaması, bilgisayar destekli sistemlerin organizasyonlardaki rolünün artmasının başlıca nedenleridir. Son yıllarda, bilgisayar destekli maliyet tahminine artan talep, çok sayıda maliyet tahmin sisteminin geliştirilebilmesine de imkan vermiştir. Bu araştırma; bina tasarım sürecinde maliyet tahminini kavramsal boyutta ele almanın yanında, Türkiye' ye ve yurtdışına özgü, ticari yada özel araştırma esaslı bilgisayar destekli maliyet tahmin sistemlerini belirli bir sınıflandırma içerisinde incelemeyi hedeflemektedir. Mevcut sistemleri inceleyerek ve Türkiye' de bina tasarım sürecinde bilgisayar destekli maliyet tahminlerinin gerçekleştirilmesinde gözlemlenen potansiyel problem alanlarını göz önüne alarak, araştırmanın son bölümü; Türkiye'de inşaat sektörünün ihityaçlarma uygun bir bilgisayar destekli maliyet tahmin sisteminin sahip olması gereken özelliklerin ortaya konulmasını hedeflemektedir.

Abstract:
Building design process have a complex nature due to its characteristics. One of the basic and complex components of building design process is cost estimating function that is performed at different subphases of the design process. Based on project' s scope, the purpose of the estimate and the availability of estimating resources, the estimator can choose a variety of traditional cost models when estimating. Today, human population and production activities have increased and more complex and comprehensive projects are seen in construction industry, therefore it is increasingly getting difficult to succeed the accessible goals in terms of time, cost and quality. As projects grow more complex, doing estimates manually become completely insufficient compared to computer aided cost estimating systems that can overcome this complexity. Today, traditional cost models and techniques are being replaced by computer aided cost estimating systems that use hardwares and softwares for to convert data into appropriate informations for the ultimate users. Economical factors, rising competitions, technological development, necessity for to act quickly and all other factors make it difficult to overcome today's projects' complexity with old techniques and applications. Computers' increasing power of information technology and capacities, whereas their decreasing costs are the main reasons for the increasing role of computer aided systems in organizations. In recent years, the demand for computer aided cost estimating systems has increased resulting in the development of a number of cost estimating systems. This research handles cost estimating during building design process in a conceptual viewpoint and tries to examine computer aided cost estimating systems available both commercially or specially research based in Turkey and other countries in a specific classification. By examining the available systems and taking the potential problems observed in computer aided cost estimating performed during building design process in Turkey into consideration, the final part of the research aims to put forward the features that a computer aided cost estimating system must have that is appropriate for the needs of construction industry in Turkey.