Çocuklarda akut apandisit tanısında hekimin yeri ve morbiditeye etkisinin değerlendirilmesi
The importance of doctors in the diagnosis of acute appendicitis in children and evaluation of the effect on morbidity
Yazar: SÜLEYMAN ARİF BOSTANCI
Danışman: PROF. DR. EMRAH ŞENEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Cerrahisi = Pediatric Surgery
Dizin: Apandisit = Appendicitis ; Hekim rolü = Physician's role ; Çocuk-hastaneye yatırılmış = Child-hospitalized

Özet:
Giriş ve Amaç: Çocuk ve ergenlerde sağ alt kadran ağrısının tanısal olarak
değerlendirilmesi hala ciddi bir sorundur. Amacımız akut apandisit nedeniyle ameliyat
olan çocukların tanı alma zamanındaki gecikmenin; ilk muayene eden doktor branşları
ile ilişkisini ve morbidite üzerine etkisini değerlendirmektir.
Materyal-Metod: Bu çalışma 2017 Haziran - 2018 Haziran tarihleri
arasında kliniğimizde apandisit tanısı ile apendektomi yapılan olguların ilk şikâyetten
itibaren ayrıntılı anamnezlerinin alınmasını içeren prospektif bir çalışmadır. Olgular
hastaneye kaçıncı başvurularında apendektomi olduklarına göre gruplandırıldı. Grup
1 ilk başvuruda tanı alan olgular, grup 2 ilk başvurduklarında farklı bir ön tanı ile
tedavi verilen sonrasında şikâyeti geçmemesi üzerine tekrar hasteneye başvuran ve
ameliyat olan olgular, grup 3 ise üç veya daha fazla kez hastaneye başvurup farklı
tanılarla tedavi edilerek geç ameliyat edilmiş olgular olarak tanımlandı. Tanıda
gecikmenin hekimlerin uzmanlık alanları ile ilişkisi irdelendi. Hastalar yaş, cinsiyet,
yatış süresi, komplikasyon ve patoloji sonuçlarına göre karşılaştırıldı.
Bulgular: 2017 Haziran - 2018 Haziran tarihleri içerisinde toplam 414 hasta
(% 35,1 kız, % 64,9 erkek, yaş ortalaması 11,5 ± 4,1 yıl) apandisit tanısıyla opere
edildi. Olguların 255'i (% 61,6) ilk başvuruda, 135'i (% 32,6) ikinci başvuruda, 24'ü
(% 5,8) üç veya daha sonraki başvurularda tanı aldı. Grup 3'ün yaş ortalaması
istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde diğer iki gruptan küçük bulundu (grup 1'in 11,87
yıl, grup 2'nin 11,21 yıl, grup 3'ün 9,09 yıl p=0,011). Komplike apandisit oranı grup
1 de %40, grup 2 de % 61,4 ve grup 3 te % 79,1'di (p=0,000). Apendektomi sonrası
komplikasyon oranı grup 1'de % 4,3, grup 2'de % 8,9 ve grup 3'te % 54,2 bulundu
(p=0,000). Yatış süresi grup 3'te belirgin olarak daha uzun bulundu (grup 1'de 3,7
gün, grup 2'de 4,9 gün, grup 3'de 9,3 gün p=0,000). Pediatri bölümüne başvuran
hastaların ilk başvuruda % 73,8'i akut apandisit ön tanısı ile çocuk cerrahisine sevk
edilirken, ilk olarak diğer branşlar tarafından (Aile Hekimi, Acil Uzmanı, Pratisyen
Hekim) değerlendirilen hastaların sadece % 21,6'sının akut apandisit olabileceği
düşünülerek çocuk cerrahisine konsülte edildiği saptandı (p=0,000).
Sonuç: Çocuk cerrahisi konsültasyonunda geç kalınan apandisit vakalarının
yaş ortalamalarının daha küçük, perforasyon ve postoperatif komplikasyon oranlarının
daha yüksek, yatış sürelerinin daha uzun olduğu görüldü. Pediatri bölümünde ilk
değerlendirilmesi yapılan apandisitli hastaların % 25'inde de ilk muayenede akut
apandisit tanısının atlandığı, diğer branşlarda ise bu oranın % 75 olduğu görüldü. Bu
nedenle çocuk muayene etme yetkisi olan tüm hekimlerin apandisit tanısında temel tıp
eğitimlerinin yeterliliği yeniden gözden geçirilmeli, özellikle pediatri uzmanlık eğitimi
sırasında çocuk cerrahisi rotasyonlarının efektif olarak yapılması sağlanmalıdır.

Abstract:
Aim: Diagnostic evaluation of right lower quadrant pain is a serious problem in
children and adolescents. Our aim is to operate children with acute appendicitis
Material and Metod: This is a prospective study that includes detailed anamnesis from the first
complaint of patients with appendectomy in our clinic between June 2017 and June
2018. The patients were grouped according to appendectomy at the time of their
admission. Group 1 cases diagnosed at first admission, group 2 cases who were treated
with different diagnoses when they first applied, then who were admitted to hospital
again and diagnosed, group 3 was defined as late operated patients who were admitted
to hospital three or more times and treated with different diagnoses. The relationship
between the specialty of doctors and delay in diagnosis was examined. Patients were
compared according to age, sex, length of hospitalization, complications and
pathology results.
Results: Between June 2017 and June 2018, 414 patients (35.1% female, 64.9% male,
mean age 11.5 ± 4.1 years) were operated with the diagnosis of appendicitis. 255
(61.6%) of the cases were diagnosed at the first admission, 135 (32.6%) at the second
admission and 24 (5.8%) were diagnosed at three or more admissions. The mean age
of group 3 was statistically significantly lower than the other two groups (11.87 years
in group 1, 11.21 years in group 2, 9.09 years in group 3, p = 0.011). Complicated
appendicitis rate was 40% in group 1, 61.4% in group 2 and 79.1% in group 3 (p =
0.000). The complication rate after appendectomy was 4.3% in group 1, 8.9% in group
2 and 54.2% in group 3 (p = 0.000). Hospitalization was significantly longer in group
3 (3.7 days in group 1, 4.9 days in group 2, 9.3 days in group 3, p = 0,000). 73.8% of
the patients admitted to pediatrics were consulted to pediatric surgery with a diagnosis
of acute appendicitis. It was found that only 21.6% of the patients who were initially
evaluated by other departments (Family Physician, Emergency Specialist, General
Practitioner) were consulted for pediatric surgery considering that it may be acute
appendicitis (p = 0.000).
Conclusion: It was seen that the pediatric surgery consultation was delayed, the mean age
was smaller, the perforation and postoperative complication rates were higher and the
hospitalization was longer. The diagnosis of acute appendicitis was missed in 25% of
the patients evaluated in the pediatrics department and in 75% of the patients evaluated
by other department. Therefore, the adequacy of basic medical education of all
physicians authorized to examine children should be reviewed in the diagnosis of
appendicitis. Especially during pediatric specialty education, rotations of pediatric
surgery should be performed effectively.