Ortognatik cerrahi sonrası submandibuler bölgedeki yumuşak doku değişikliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of soft tissue changes in the submandibular region after orthognathic surgery
Yazar: AZİZE ATAKAN KOCABALKAN
Danışman: PROF. DR. AYÇA ARMAN ÖZÇIRPICI
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı / Ortodonti Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: İskeletsel Sınıf 3 ve Sınıf 2 malokluzyonlu bireylerde bilateral sagittal split osteotomisi ile mandibulanın cerrahi hareketleri sonrası submandibular yumuşak dokularda meydana gelen değişikliklerin radyografik analizlerle değerlendirilmesidir.
Birey ve Yöntem: Ortognatik cerrahi ile mandibulanın ileri veya geri alınan toplam 74 birey çalışmaya dahil edilmiştir. Bunların 42'si mandibulanın geri alındığı Sınıf 3 (MG) bireylerden oluşurken 32'si Sınıf 2 malokluzyona (Mİ) sahiptir. Ortognatik cerrahi öncesi ve operasyondan en az 6 ay sonra alınmış lateral sefalometrik radyograflar üzerinde lineer, açısal ölçümler ve alan ölçümleri yapılmıştır. Analizler Dolphin Imaging Software programı üzerinde yapılmıştır. Grup içi operasyon öncesi ve sonrası (T1-T0) farkları bağımsız örneklem t-testi kullanılarak değerlendirilmiştir. İskeletsel mandibuler sefalometrik parametrelerdeki değişim ile submandibuler yumuşak dokular arasındaki ilişkinin varlığı Pearson korelasyon analizi yapılarak her iki grup için değerlendirilmiştir. Ayrıca MG ve Mİ grupları arasında submandibular yumuşak doku değişiklikleri arasında farklılık olup olmadığı bağımsız örneklem T testi ile incelenmiştir.  
Bulgular: MG'de mandibulanın geri hareketi ile birlikte submandibular doğrunun uzunluğu (CMe') azalmış, servikofasiyal açı artmış, menton noktasında yumuşak doku kalınlığı (Me-Me') artmış, Alan 1, 4 ve 5'te istatistiksel olarak anlamlı (p<0,05) azalma gözlenmiştir. Mİ'de servikofasiyal açı azalmış, submandibuler doğrunun (CMe') horizontal düzlemlerle (HR ve MP) yaptığı açılar azalmış,  alan ölçümlerinde ise Alan 1'de artış görülmüştür. MG ve Mİ arasında submandibuler uzunluk, boğaz uzunluğu, dudak-çene ucu-boğaz açısı, servikofasyal açı ve Alan 4 parametrelerinde cerrahi sonrası anlamlı farklılık olduğu görülmüştür (p<0,05). Her iki grupta da Pog ve Me noktalarının sagittal yön hareketi (Pog-VR ve Me-VR) ile boğaz uzunluğu, dudak-çene ucu boğaz açıları arasında korelasyon olduğu görülmüştür.
Mandibular ve vertikal yön parametreleri ile alan ölçümleri arasındaki ilişki değerlendirildiğinde ise MG'de Alan 2'nin, Mİ'de Alan 3'ün orta derecede negatif korelasyon gösterdiği bulunmuştur.
Sonuç: Ortognatik cerrahi sonrası mandibulanın bağlantılı olduğu yumuşak dokularla olan ilişkisi birçok farktörden etkilenebilmektedir. Her iki cerrahi hareket tipinde de submandibular bölgede belirgin değişiklikler olmakla birlikte bunların tahmini oldukça zordur. Beklenenin aksine mandibulanın geri hareketine rağmen bu bölgede alan ölçümlerinde azalma görülürken mandibulanın ileri hareketinde ise aksine artış gözlenmiştir.

Abstract:
Objective: The aim of the study is to evaluate the changes in the submandibular soft tissues after mandibular advancement or setback with orthognathic surgery by cephalometric radiographic analysis.
 Subject and Method: A total of 74 individuals who had the mandible advancement or setback with orthognathic surgery were included in the study. While 42 of them were Class 3 (MS) patients with setback of the mandible, 32 had Class 2 (MA) malocclusion. Linear, angular measurements and area measurements were analyzed on lateral cephalometric radiographs taken before orthognathic surgery and at least 6 months after the operation. Analyzes were measured on the Dolphin Imaging Software program. Intra-group pre- and post-operative (T1-T0) differences were evaluated using independent t- test statistical analysis. The relationship between the changes in skeletal mandibular cephalometric parameters and submandibular soft tissues was evaluated for both groups by performing Pearson correlation analysis. In addition, whether there was a difference in submandibular soft tissue changes between MS and MA group was examined with the independent sample T test.
Results: Submandibuler length (C-Me') decreased after  the mandibular setback in Group MS, cervicofacial angle increased, soft tissue thickness (Me-Me') increased at Menton, statistically significant in Areas 1, 4 and 5 (p<0.05) decrease was observed. Cervicofacial angle decreased in Group MA, the angles of the submandibular length (CMe') with horizontal planes (HR and MP) decreased, and it was observed that it increased in Area 1. There was a significant post-surgical difference in CMe' length, throat length, lip-chin-throat angle, cervicofacial angle and Area 4 parameters between Groups MS and MA (p<0.05). There was a correlation between sagittal movement of Pog and Me points (Pog-VR and Me-VR) and Throat length, lip-chin-throat angles in both groups.
When the relationship between mandibular and vertical direction parameters and area measurements was evaluated, it was found that Area 2 in Group MS and Area 3 in Group MA showed moderate negative correlation.
Conclusion: After orthognathic surgery, the relationship of the mandible with its associated soft tissues can be affected by many factors. Although there are significant changes in the submandibular region in both types of surgical movement, their prediction is quite difficult. Contrary to expectations, despite the backward movement of the mandible, a decrease was observed in area measurements in this region, while an increase was observed in the forward movement of the mandible.

Keywords: Submandibular soft tissue, Mandibular setback, mandibular advancement, Orthognathic surgery, Skeletal Class 3 anomaly, Skeletal Class 2 anomaly