Terme simenit kumu ilaveli sır kompozisyonlarının seramik yüzeylerde kullanımı
Usage of terme simenit sand added glaze compositions on ceramic surfaces
Yazar: DİDEM ÖGE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEREN PEKŞEN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Artistik seramik = Artistic ceramic ; Güzel sanatlar = Fine arts ; Kum = Sand ; Kum sanatı = Sand art ; Samsun-Terme = Samsun-Terme ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramik sırları = Ceramic glazes ; Simenit Gölü = Simenit Lake ; Sır = Glaze

Özet:
İnsanlık yaratılışı gereği yaşamı boyunca, günlük ihtiyaçlarını karşılamak ve yaşamını kolaylaştırmak adına birtakım malzemelere gereksinim duymaktadır. Bu ihtiyaçlarını karşılayabilmek için ilk çağlardan itibaren çevresindeki malzemeleri kullanarak araç gereçler üretmiş ve kullanmışlardır. En eski uygarlık evreleri içinde yerleşik yaşam düzenine geçişin ve tarım-hayvancılığın başlamasından sonraki en önemli aşamalarından biri de kilin şekillendirilip yüksek ısıda pişirilmesiyle fiziksel değişikliğe uğratılarak çanak-çömlek yapımının başlamasıdır. Taştan daha kolay biçimlenmesi, hammadde olan kilin diğer hammaddelerden daha kolay bulunabilirliği nedeniyle pişmiş topraktan yapılan kapların en küçük yerleşim yerinde bile kullanılmasına olanak tanımıştır. Seramikler; yeme-içme, oyun, iletişim, tapınma, ritüeller gibi birçok alanda kullanım bulmuştur.
Öncelikle seramik yüzeylerin dayanımını ve kullanım alanlarını arttırmak ve sonrasında estetik değer kazandırmak için farklı dekor teknikleri ve sır uygulamaları yapılmıştır. Bu teknikler ve uygulamalar çamur üzerine bezeme, astarlama ve renklendirme olarak çeşitlenmektedir. Zamanla gelişen teknolojik yeniliklerin de etkisiyle dekorlama teknikleri de gün geçtikçe artmıştır.
Seramik sırları, 1900'lere kadar gelişme göstermiş, ancak 20. Yüzyılın ilk yarısında Herman Seger öncülüğünde sırın bilimsel olarak incelenmesi söz konusu olmuştur. Günümüzde kullanılan sırlar, bileşim ve yüzey özelliklerine göre çeşitlendirilmiştir. Aynı zamanda doğal hammaddeleri seramik sır reçetelerine ilave ederek alternatif kompozisyonlar oluşturmakta mümkündür.
Bu çalışmada Samsun'un Terme ilçesinde bulunan Simenit Gölü kıyısından temin edilen kumun sır kompozisyonlarında yeni bir renklendirici kaynağı olarak kullanımı araştırılmıştır. Kimyasal kompozisyonları ve termal davranışlarının belirlenmesi için yapılan analizler sonrasında Simenit Gölü kumu farklı oranlarda transparan sır kompozisyonlarına ilave edilmiş ve farklı seramik bünyelere uygulanmıştır. Farklı oranlarda Simenit Gölü kumu katkısı ile hazırlanan sırlarda sarıdan kızıl kahveye renk geçişi gözlemlenmiştir.

Abstract:
Humanity requires a number of materials throughout his life to meet its daily needs and to make life easier. In order to meet these needs, they have produced and used tools from the early ages by using the materials around them. One of the most important stages after the transition to settled life and the beginning of agriculture and animal husbandry in the oldest civilization phases is the shaping and baking of clay at high temperatures, and the clay exposed by physical changes is the beginning of pottery making. Because it is easier to form than stone and the clay, which is the raw material, is more easily available than the other raw materials, it has allowed the use of terra cotta wares even in the smallest settlement. Ceramics have been used in many fields such as eating and drinking, play, communication, worship and rituals. 
Firstly, different decor techniques and glaze applications have been made in order to increase the durability and usage areas of ceramic surfaces and then add aesthetic value. These techniques and applications vary as decoration, lining and coloring on sludge. With the influence of technological innovations that have evolved over time, decorating techniques have increased day by day. 
Ceramic glazes developed until the 1900s, but under the leadership of Herman Seger in the first half of the 20th century, there was a scientific investigation of the glaze. The glazes used today are diversified according to their composition and surface properties. It is also possible to create alternative compositions by adding natural raw materials to ceramic glaze recipes. 
In this study, the use of sand obtained from the shores of Simenit Lake in Terme, Samsun as a new colorant source in glaze compositions was investigated. Simenit Lake sand was added to transparent glaze compositions in different proportions and applied to different ceramic bodies after the analyzes to determine their chemical composition and thermal behavior. The color transition from yellow to red coffee was observed in the glazes prepared with the contribution of Lake Simenit sand in different proportions.