Elektrik ve elektromanyetik yöntemlerle Buldan (Denizli) horst sistemi içerisindeki jeotermal alanların modellenmesi
Modeling of geothermal fields in the Buldan (Denizli) horst system with electric and electromagnetic methods
Yazar: OLCAY ÇAKMAK
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN UYANIK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering
Dizin: Elektromanyetik yöntemler = Electoromagnetics methods ; Jeotermal = Geothermal ; Manyetotelürik = Magnetotelluric ; Modelleme = Modelling

Özet:
Dünyanın sürekli artan nüfusuna paralel olarak enerji ihtiyacı da günden güne artmaktadır. Petrol, kömür ve doğal gaz gibi fosil enerji kaynaklarının hızla tükenmesi, ülkeleri yenilenebilir enerji kaynaklarını aramaya ve kullanmaya itmektedir. Jeotermal enerji, yenilenebilir enerji kaynakları içerisinde temiz, kullanışlı ve verimli olması sebebiyle oldukça ilgi çekici ve önemli bir hale gelmektedir. Bu kapsamda, yer içinin yapısı jeofizik yöntemlerle yeryüzünden ölçülen verilerle ortaya çıkarılabilir. Jeotermal akışkanların hareketleri, yer içinde ölçülebilir çeşitli fiziksel parametrelerin değişmesine neden olur. Bu değişimin en çok görüldüğü özdirenç parametresi jeofiziğin "Elektrik ve Elektromanyetik" yöntemleriyle araştırılır.
Bu çalışmada, Türkiye'nin ilk ve en çok tanınan jeotermal sahası olan Kızıldere jeotermal sahasının bir kısmı ve bu sahanın kuzeyinde yer alan Buldan jeotermal sahası jeofizik yöntemlerle araştırılmıştır. Araştırma alanı içerisinde 500 m karelaj aralıkları ile toplamda 168 Manyetotellürik (MT) ölçüsü gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, belirlenen 19 profil üzerinde toplam 198 noktada AB/2 en az 3000 m olacak şekilde Düşey Elektrik Sondajı (DES) verileri toplanmıştır. Ayrıca, belirlenen 2 adet DES profili üzerinde r=75 m ve r=750 m olacak şekilde 16 noktada SPAC (Spatial Autocorrelation) ölçüleri toplanmıştır. Toplanan veriler, bir, iki ve üç boyutlu modelleme yöntemleriyle ayrı ayrı değerlendirilerek birlikte yorumlanmıştır. Böylece, jeotermal akışkanın bulunabileceği muhtemel bölgeler tespit edilmiştir.

Abstract:
In parallel with the ever-increasing population of the world, the need for energy is increasing day by day. The rapid depletion of fossil energy sources such as oil, coal and natural gas pushes countries to seek and use renewable energy sources. Geothermal energy is becoming very interesting and important because it is clean, useful and efficient among renewable energy sources. In this context, the structure of the earth's inside can be revealed with data measured from the earth by geophysical methods. Movements of geothermal fluids cause changes in various measurable physical parameters within the ground. The resistivity parameter, where this change is seen most, is investigated by the "Electric and Electromagnetic" methods of geophysics.
In this study, a part of Kızıldere geothermal field, which is Turkey's first and most well-known geothermal field, and Buldan geothermal field located in the north of this field were investigated by geophysical methods. A total of 168 Magnetotelluric (MT) measurements were carried out with 500 m grid intervals in the research area. In addition, Vertical Electric Drilling (DES) data were collected at a total of 198 points on 19 profiles, with AB/2 at a distance of at least 3000 m. In addition, SPAC (Spatial Autocorrelation) measurements were collected at 16 points with r=75 m and r=750 m on 2 DES profiles. The collected data were evaluated separately with one, two and three dimensional modeling methods and interpreted together. Thus, possible regions where the geothermal fluid can be found have been determined.