Türkiye'de orta ölçekli işletmelerin mekan sorununun çözümünde bir model olarak organize sanayi bölgesi uygulamaları ve değerlendirmesi
Applications and conslusion in the organized industrial zones as a model for solution of the location problem in medium scale enterprises in Turkey
Yazar: HASAN DAĞLAR
Danışman: PROF. DR. M. TAMER MÜFTÜOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Mekan = Space ; Organize endüstri bölgesi = Organized industrial area

Özet:
İşletmelerde kuruluş yeri seçimi kararlan, bir işletmenin basan ve etkinliği üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Maliyetlerin azaltılması, kânn artınlması ve sürekliliğin sağlanması doğru bir kuruluş yeri seçimi ile mümkündür. Organize sanayi bölgelerinde işletmeler, kuruluş yeri faktörlerinin bir çoğunu, özellikle altyapı olanaklanm hazır olarak bulurlar. Bu nedenle organize sanayi bölgeleri özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için, iyi bir kuruluş yeri olarak tercih edilebilmektedir. Organize sanayi bölgeleri altyapı olanaklanndan dolayı sanayi için bir teşvik unsuru olabilmektedir. İşletmeler arası işbirliği sağlanabilmekte, dışsal ekonomiler meydana gelebilmektedir. Organize sanayi bölgeleri aracılığıyla, düzenli kentleşmenin gerçekleşeceği beklenmektedir. Büyük şehirlerde aşın sanayi yığılmalarını ve nüfus patlamalanm önleyebilmek için, sanayinin desantralizasyonunda, organize sanayi bölgelerinden fiziki altyapı teşvik vasıtası olarak yararlanılabilir. Organize sanayi bölgeleri ile çevre kirliliği azaltılabilmekte ve çevrenin korunması sağlanabilmektedir. Bu çalışma, kuruluş yeri olarak organize sanayi bölgelerini seçen işletmelerin, neden bu bölgeleri tercih ettiklerini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Aynca işletmeler arası ilişkileri belirlemek ve işbirliği yapılabilecek konulan tesbit edebilmek diğer amaçlardır.

Abstract:
Bu çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, organize sanayi bölgeleri kavramı, tarihi gelişimi ve çeşitleri açıklanmıştır. Ayrıca sanayileşme, kentleşme, bölgesel kalkınma ve çevre ile olan ilişkileri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, organize sanayi bölgelerinin planlaması, kuruluşu, finansmanı ve yönetimi hakkında bilgi verilmiştir. Ayırca bu konudaki Türkiye uygulaması da açıklanmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde, Türkiye'deki organize sanayi bölgeleri uygulamaları hakkında bilgi verilmiştir. Türkiye'de organize sanayi bölgelerinin hukuki dayanakları üzerinde durulmuştur. Kalkınma planlan ve yıllık programların konu ile ilgili kısımları incelenmeye çalışılmıştır. Son bölümde ise, Türkiye'deki 37 organize sanayi bölgesinden 305 işletme ile anket yöntemi ile yapılan saha araştırmasından elde edilen bulgular açıklanmıştır. Sonuç kısmında konu ile ilgili değerlendirme yapılarak, önerilerde bulunulmaya çalışılmıştır.118 SUMMARY Decisions on choosing a suitable place for constructing an organization has an important effect on the success and activities of that organization. It is only possible to reduce the cost, increase the profit and the progress of the organization by choosing the right location to construct it. At Organized Industiral Zones, organizations can readily find most of the factors needed for constructing an organization especially the infrastructure. This is the reason why Organized Industrial Zones are prefered as a good location for constructing their organizations especially by the small and medium scale organizations. Organized Industrial Zones can be regarded as locations that encourage the organizations owing to their opportunities they serve to them. Urbanization economics and localization economics are brought on by this way. It is expected that well planned urbanization will be succesed by means of Organized Industrial Zones. In order to prevent the density of the industry and the increase of the population in big cities, in industrial decentralization, we can take advantage of the Organized Industrial Zones as means of encouragement for physcial frame. It is possible to reduce the environment pollution and to protect the environment by the help of Organized Industrial Zones. This study is designated in order to put forward the reasons why organizations prefer Organized Industrial Zones to contsruct their firms. It is also aimed to define the cooperations between the organizations and to fix the subjects in which cooperations can be settled.119 This study is based on four main parts. In the first part, the term 'Organized Industrial Zones', their historical development and their types are explained. Besides this, industrialization, urbanization, local development and their relation with the environment are studied. In the second part, planning, construction, finance and the administration of the Organized Industrial Zones are explained. Applications in Türkiye are also given as examples. In the third part, there is information about the applications at Organized Industrial Zones in Türkiye. The law about Organized Industrial Zones in Türkiye, and development planes and annual programmes are examined. In the last part, results of the surveys asked to 305 organizations in 37 Organized Industrial Zones in Türkiye are reported. In the conclusion also the evaluation of the subject is done and some solutions are proposed.