Sağlık kaygısı, algılanan stres, çevrimiçi sağlık bilgisi arama (siberkondri), sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkiler
Relationships between health anxiety, perceived stress, online health information search (cyberchondria), health literacy
Yazar: ESMA ATALI
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM YÜCEL
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Kaygı = Anxiety ; Sağlık = Health ; Sağlık anksiyetesi = Health anxiety ; Sağlık bilgi sistemleri = Health information systems ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Siberkondri = Cyberchondria ; Stres = Stress ; Çevrimiçi bilgi arama stratejileri = Online information search strategies ; Ölçekler = Scales

Özet:
Çalışma, bireylerin sağlık kaygısı, algılanan stres, çevrimiçi sağlık bilgisi arama ve sağlık okuryazarlıkları arasındaki ilişkilerin araştırılması amacıyla yapılmıştır. Bu bağlamda literatürde, ele alınan kavramların bir biriyle ilişkisi araştırılmıştır. Çalışmanın amacına ulaşmak için de kavramlar arasındaki ilişkiler istatistiki yöntemle analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. 
Çalışmanın evrenini Konya'da yaşamakta olan 18 yaş ve üstü  bireyler oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü 600 olarak belirlenmiştir. Çalışmaya katılanların belirlenmesi için basit rastgele örneklem yöntemi kullanılmıştır. Çalışmaya toplam 617 kişi katılmıştır.
Çalışmada Hadjistavropoulos ve ark (2012) tarafından geliştirilen Sağlık Bilişleri Ölçeği'nin Fiziksel Tanısı Olmayan Gruplar'a uygulanacak formu, Eskin ve ark (2013) tarafından Algılanan Stres Ölçeği'nin Türkçe güvenirlik ve geçerlik çalışmalarında yapılmış formu,  McElroy ve ark (2019) tarafından geliştirilen Siberkondri Ölçeği ve Suka ve ark (2013) tarafından geliştirilen Sağlık Okuryazarlık Ölçeği kullanılmıştır. 
Araştırma verilerinin istatistiksel analizi için SPSS 20.0 programı kullanılmıştır. Güvenirlik analizi için Cronbach Alpha değeri hesaplanmış ve geçerlilik analizi için LISREL programı ile doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Hipotezlerin test edilmesi için LISREL programı kullanılarak yol (path) analizi yapılmıştır. 
Yapılan analizler sonucunda bireylerin sağlık kaygısı ile algılanan stres ve siberkondri arasında pozitif yönlü ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bireylerin siberkondri ile sağlık okuryazarlığı arasında pozitif yönlü ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bireylerin sağlık kaygısı ile sağlık okuryazarlığı arasında herhangi bir ilişki tespit edilmemiştir. Algılanan stres ile siberkondri ve sağlık okuryazarlığı arasında herhangi bir ilişki tespit edilmemiştir.

Abstract:
The study was conducted to investigate the relationships between individuals' health anxiety, perceived stress, online health information search, and health literacy. In this context, in the literature, the relationship between the concepts discussed has been investigated. In order to achieve the purpose of the study, the relationships between the concepts were analyzed and interpreted by statistical method.
The population of the study consists of individuals aged 18 and over living in Konya. The sample size was determined as 600. Simple random sampling method was used to determine the participants of the study. A total of 617 people participated in the study.
In the study, the form of the Health Cognition Scale developed by Hadjistavropoulos et al. (2012) to be applied to Groups Without Physical Diagnosis, the form of the Perceived Stress Scale by Eskin et al. (2013) in Turkish reliability and validity studies, the Cyberchondria Scale developed by McElroy et al. (2019) and the Health Literacy Scale developed by Suka et al. (2013) were used.
SPSS 20.0 program was used for statistical analysis of the research data. Cronbach Alpha value was calculated for reliability analysis and confirmatory factor analysis was applied with LISREL program for validity analysis. Path analysis was performed with using LISREL program to test hypotheses.
As a result of the analyzes, it was determined that there was a positive relationship between the health anxiety of individuals and perceived stress and cyberchondria. It has been determined that there is a positive relationship between cyberchondria and health literacy of individuals. No relationship has been identified between individuals' health concerns and health literacy. No association has been identified between perceived stress and cyberchondria and health literacy.