Benign-malign hastalıkların tanı ve evrelemesinde endobronşiyal ultrason rehberliğinde transbronşiyal iğne aspirasyonu'nun yeri ve etkinliği ile ilişkili faktörler
Factors relating to the place and effectiveness of endobronchial ultrasound-guided transbronchial needle aspiration in the diagnosis and staging of benign-malign diseases
Yazar: DENİZ EZGİ MAHMUTOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET YILDIRIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Aspirasyon = Aspiration ; Biyopsi-iğne = Biopsy-needle ; Bronşlar = Bronchi ; Lenf nodları = Lymph nodes ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Endobronşiyal ultrasonografi rehberliğinde transbronşiyal iğne aspirasyonu (EBUS-TBİA) akciğer kanseri ya da farklı organlara ait kanserlerin, sarkoidoz, tüberküloz gibi benign hastalıkların tanı ve evrelemesinde kullanılan minimal invaziv bir yöntemdir. Bu çalışmanın amacı diğer invaziv tanısal yöntemlere göre komplikasyon ve mortalite oranı düşük olan EBUS-TBİA'nın tanısal değerini etkileyecek, klinik yaklaşımımızda ileri tanı ve tedavi sürecine katkıda bulunacak faktörlerin varlığının araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi Göğüs Cerrahisi Kliniği'ne Nisan 2016-Şubat 2021 tarihleri arasında başvuran, EBUS-TBİA uygulanması amacıyla işlem öncesi hazırlıkları tamamlanan 20-81 yaş arası 205 olgu tespit edildi. Hasta epikrizleri, ameliyat notları ve patoloji sonuçları retrospektif olarak tarandı. Dahil etme kriterlerimize uyan toplam 199 hasta çalışma grubunu oluşturdu. Olgular; yaş, cinsiyet, lenf nodu büyüklüğü, maksimum standardize uptake değeri (SUDmax), örneklenen istasyonlar, kaç defa örnekleme yapıldığı, eşzamanlı patolojik inceleme varlığı, patoloji sonuçlarıyla değerlendirildi. 3 hastaya laringeal maske yerleştirildikten sonra genel anestezi uygulanmıştır. Diğer tüm hastalar anestezi uzman doktorları tarafından uyutulduktan sonra entübe edilmiştir, işlem genel anestezi altında gerçekleştirilmiştir. Veriler IBM Statistics 23 programına aktarılarak tamamlanmıştır. Kategorik değişkenler için frekans dağılımı (sayı, yüzde), sayısal değişkenler için tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma, minimum, maksimum) verilmiştir. Gruplar arasındaki farklılıkların incelenmesinde ise Pearson Ki Kare testinden yararlanılmıştır. Risk gruplarının belirlenmesi için cut off değerleri ROC analizi ile elde edilmiştir. Anlamlılık için p<0,05 kabul edilmiştir.
Bulgular: EBUS-TBİA ile toplam 91 hastaya benign hastalık, 81 hastaya malign hastalık tanısı konuldu. Benign tanı konulan 22 hastanın patoloji sonucunun sarkoidoz ile uyumlu olduğu saptandı. Malignite pozitif hastaların 14'ü küçük hücreli akciğer kanseri, 17'si akciğer dışı diğer organ metastazı, 50'si küçük hücre dışı akciğer kanseri tanısı aldı. 13 hastada solunum yetmezliği, kanama, geç ekstübasyon gibi komplikasyonlar gelişti. 1 hastada komorbid nedenlerle işlem sonrası servis koşullarında mortalite gözlendi. EBUS-TBİA'nın duyarlılık ve seçiciliğinin lenf nodu büyüklüğü 15,5 milimetre üzerindeyken istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde arttığı saptandı. Malignite riskinin, lenf nodu büyüklüğü 19,5 milimetre, SUDmax 7,26 üzerindeyken istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde arttığı sonucuna ulaşıldı.
Sonuç: Hasta başı değerlendirmenin (ROSE) işlem süresini istatistiksel olarak anlamlı derecede arttırdığı, komplikasyonlar üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olmadığı saptandı. Ulaştığımız sınır değerler hastaların tanı ve tedavi sürecinde yol gösterici olacaktır. EBUS-TBİA'nın yaygınlaşmasıyla uzun dönem sağkalım üzerine olumlu etkisi olmayacak ve morbiditeyi arttıracak gereksiz cerrahi girişimler azalacaktır. İşlem sırasında örneklenen lenf nodu çeşitliliğinin artması EBUS-TBİA'nın duyarlılığını arttıracaktır.

Abstract:
Objectives: Endobronchial ultrasound-guided transbronchial needle aspiration (EBUS-TBNA) is minimally invasive method to diagnose and stage lung cancer, other types of cancer, various types of benign diseases like sarcoidosis and tuberculosis. The aim of this study is to investigate the presence of factors that affect the process of diagnosis and staging of EBUS-TBNA, which has a lower mortality and less complication in comparison to other invasive methods of diagnosis. 
Materials and Methods: In Istanbul Dr. Siyami Ersek Thoracic and Cardiovascular Surgery Training and Research Hospital we detected 205 patients between 20 and 81 years of age, who were prepared for EBUS-TBNA between the dates April 2016 and February 2021. Epicrisis reports, operation notes and pathological diagnoses are retrospectively evaluated. 199 patients suitable for our criteria formed our study group. Cases are evaluated in terms of age, sex, size of the lymph node, maximum standardized uptake value (SUVmax), sampled lymph node stations, the number of biopsies, the existence of rapid on-site evaluation (ROSE) and pathological results. General anesthesia was applied to 3 patients after laryngeal mask was applied. All other patients were intubated after being anesthetized by the anesthesiologist; the procedure was performed under general anesthesia. The data were transferred to the IBM Statistics 23 program and completed. Frequency distribution (number, percentage) for categorical variables and descriptive statistics (mean, standard deviation, minimum, maximum) for numerical variables are given. Pearson Chi-Square test was used to analyze the differences between the groups. Cut off values were obtained by ROC analysis to determine risk groups. P<0.05 was accepted for significance.
Results: 91 patients are diagnosed with benign disease; 81 patients are diagnosed with malign disease. Pathological results of 22 patients in benign group are found compatible with sarcoidosis. From the patients with malign diseases, 14 patients are diagnosed with small cell lung cancer, 17 patients with metastasis of a non-lung primary cancer and 50 patients with non-small cell lung cancer. 13 patients developed complications like respiratory failure, bleeding, late extubation. Mortality was observed in 1 patient in the post-procedure service conditions due to comorbid reasons. It was determined that the sensitivity and specificity of EBUS-TBNA increased statistically significantly when the lymph node size was above 15.5 millimeters. It was concluded that the risk of malignancy increased statistically significantly when the lymph node size was 19.5 millimeters and the SUVmax was above 7.26.
Conclusion: It is detected that rapid on-site evaluation (ROSE) increased the time of operation statistically significant. We have not found ROSE-related complication. The cut off values we have reached will guide the diagnosis and treatment process of the patients. With the widespread use of EBUS-TBNA, unnecessary surgical interventions that will not have a positive effect on long-term survival and increase morbidity will decrease. Increasing the lymph node diversity sampled during the procedure will increase the sensitivity of EBUS-TBNA.