Psikolojik sözleşmenin yöneticiler açısından incelenmesi ve liderlik tarzları ile aralarındaki ilişkilere yönelik bir araştırma
Evaluation of psychological contract from managerial perspective and a study on its relationship between leadership styles
Yazar: MERVE GERÇEK
Danışman: PROF. DR. GÖNEN İLKAR DÜNDAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Psikolojik sözleşme = Psychological contract ; Yöneticiler = Managers ; Yönetsel tarz = Managerial style ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management

Özet:
Bu çalışmada, yöneticilerin dönüşümcü ve etkileşimci liderlik özelliklerinin, psikolojik sözleşme bağlamında çalışanlarından yazılı olmayan beklentileri üzerinde açıklayıcı bir etkiye sahip olup olmadığı incelenmiştir. Veri toplama aracı olarak, yöneticilerin çalışanlarından yazılı olmayan beklentilerinin değerlendirilmesi için araştırmacı tarafından geliştirilen "Yöneticiler için Psikolojik Sözleşme Ölçeği (YPSÖ)", Demir ve Okan (2008) tarafından geliştirilen "Etkileşimsel ve Dönüşümsel Liderlik Ölçeği" ile demografik soruların bulunduğu bir anket formu kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul ve Kocaeli illerinde özel sektörde faaliyet gösteren işletmelerde çalışan 316 yönetici oluşturmaktadır. Psikolojik sözleşme ve liderlik tarzları arasındaki ilişkileri kapsayan model, LISREL 8.80 paket programı kullanılarak yapısal eşitlik modellemesi (YEM) ile test edilmiştir. Yöneticilerin psikolojik sözleşmelerinin demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğini incelemek için bağımsız grup t-test analizi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) SPSS 21.0 paket programından yararalanılarak yapılmıştır. Kurulan yapısal eşitlik modelinin incelenmesi sonucunda dönüşümcü ve etkileşimci liderlik tarzlarının alt faktörleri bakımından psikolojik sözleşme üzerinde açıklayıcı etkiye sahip olduğu görülmüştür. Bu araştırma, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Proje Koordinasyon Birimi (BAP) ve TÜBİTAK Bilim İnsanı Destekleme Programı (BİDEB) tarafından desteklenmiştir.


Anahtar kelimeler: Psikolojik Sözleşme, Dönüşümcü Liderlik, Etkileşimci Liderlik, Yöneticiler

Abstract:
In this study, the effects of transformational and transactional leadership on psychological contract has been investigated. "Managerial Psychological Contract Scale (MPCS)" developed by researcher, Transformational and Transactional Leadership Scale developed by Demir and Okan (2008) were used as the data collection tools. The study sample includes 316 managers working in private sector companies in İstanbul and Kocaeli. This study proposed a research model which posits the effects of leadership styles on psychological contract. The model was developed and tested with structural equation modelling (SEM) via LISREL 8.80 software package. In order to determine the differentiation in psychological contract according to demographic variables, independent sample t-test and one way ANOVA were used via SPSS 21.0 software package. Findings of this study indicated that transformational and transactional leadership sub-factors have a significant effect on psychological contract. This study was supported by Istanbul University Scientific Research Coordination Unit and The Scientific and Technological Research Council of Turkey.


Key words: Psychological Contract, Transformational Leadership, Transactional Leadership, Managers