Tükürük içerisindeki enflamatuvar belirteç seviyelerinin sirkadiyen ritim ile ilişkisinin incelenmesi
Evaluation of the association between inflammatory biomarker levels in saliva and circadian rhythm
Yazar: ABDULNASIR GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. BURCU ÖZDEMİR
Gazi Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Tükürük içeriğinin sirkadiyen ritimden etkilendiği ve gün içerisinde farklılıklar gösterebildiği ileri sürülmekle birlikte, literatürde bu konu ile ilgili sınırlı sayıda çalışma olduğu görülmektedir. Tükürük içeriğindeki biyobelirteçler ile ilgili yapılan çalışmalarda da tükürük örneklerinin toplanma saati ile ilgili genel bir konsensus olmadığı görülmektedir. Çalışmamızda 10.00, 12.00, 14.00, 16.00, 18.00 ve 22.00'de olmak üzere 6 farklı zaman diliminde periodontitisli ve sağlıklı bireylerden elde edilen uyarılmamış tükürükte periodontal hastalıkların patogenezini incelenmesinde sıklıkla tercih edilen IL-1β, TNF-α, MMP-8 ve kortizol düzeylerinin incelenmesi, sirkadiyen ritimin biyobelirteçler üzerinde olası etkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışmaya periodontal sağlıklı 20 ve (Evre 3 veya 4) periodontitise sahip 20 birey dahil edildi. Plak indeksi, gingival indeks, sondlamada kanama indeksi, sondlamada cep derinliği, klinik ataşman seviyesi gibi klinik periodontal parametreler kaydedildi, Standart polietilen tamponlarla tükürük örnekleri toplandı ve ELISA yöntemi ile incelendi. İstatistiksel analizler sonucunda tüm periodontal klinik parametreler; periodontitise sahip gruplarda, periodontal sağlıklı gruplara kıyasla anlamlı seviyede yüksek tespit edildi (p<0.001). 14.00 izlem zamanında periodontitis grubu tükürük IL-1β seviyesi periodontal sağlıklı grubundan yüksek bulundu (p<0,05). 12.00, 14.00 ve 18.00 izlem zamanlarında periodontitis grubunda TNF-α seviyeleri periodontal sağlıklı grubuna kıyasla yüksek bulundu (p<0,05). 12:00 izlem zamanında periodontitis grubu MMP-8 seviyeleri sağlıklı grubundan istatistiksel olarak yüksek bulundu (p<0,05). Bulgularımız, tükürükte periodontal hastalıklarla ilişkili biyobelirteçlerin değerlendirilmesinde gün içerindeki örnekleme zamanlarının, elde edilen sonuçlar üzerinde etkili olabileceğini gösterdi.

Abstract:
It is suggested that the content of saliva is affected by the circadian rhythm and may vary throughout the day. Nevertheless, there are limited studies in the literature on this topic. In studies related to biomarkers in saliva, there doesn't seem to be a consensus on the collection time of saliva samples. In our study, we aimed to investigate the salivary levels of IL-1β, TNF-α, MMP-8, and cortisol in unstimulated saliva samples collected from periodontitis patients and healthy individuals at 6 different time intervals: 10.00, 12.00, 14.00, 16.00, 18.00, and 22.00. We aimed to evaluate the possible effects of the circadian rhythm on salivary inflammatory biomarkers. The study included 20 periodontally healthy individuals and 20 patients with Stage 3 or 4 periodontitis. Clinical periodontal parameters such as plaque index, gingival index, bleeding on probing, probing depth, and clinical attachment level were recorded. Saliva samples were collected using standard polyethylene swabs in six sampling time and analyzed using the ELISA method. According to the statistical analysis, all clinical periodontal parameters were found to be significantly higher in the group with periodontitis compared to the periodontal health group (p<0.001). At the 14.00 observation time, the saliva IL-1β level was significantly higher in the periodontitis group than in the periodontal health group (p<0.05). At the 12.00, 14.00, and 18.00 observation times, TNF-α levels were significantly higher in the periodontitis group than in the periodontal health group (p<0.05). At the 12.00 observation time, MMP-8 levels were statistically higher in the periodontitis group than in the periodontal health group (p<0.05). Our findings indicated that salivary sampling times throughout the day may affect the results of the salivary inflammatory biomarker levels associated with periodontal diseases.