Akran destekli ve birlikte öğrenme tekniklerinin 6. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama başarılarına ve okumaya yönelik tutumlarına etkisi
The effect of peer assisted and cooperative learning techniques on 6th grade students' reading comprehension achievement and attitudes towards reading
Yazar: FADİME YİĞİT
Danışman: PROF. DR. ERHAN DURUKAN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran aracılı öğretim yöntemi = Peer tutoring teaching technique ; Akran desteği = Peer scaffolding ; Akran öğretimi = Peer tutoring ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; İşbirlikli öğrenme = Cooperative learning

Özet:
Araştırmanın amacı, akran destekli öğrenme ve birlikte öğrenme tekniklerinin 6. sınıf kız öğrencilerin okuduğunu anlama başarılarına ve okumaya yönelik tutumlarına etkisini incelemektir. Araştırma grubu, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir ortaokulda araştırmacı öğretmenin dersine girdiği 6. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmada ön test – son test kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır. Akran destekli öğrenme ve birlikte öğrenmenin öğrencilerin okuduğunu anlama başarılarına ve okumaya yönelik tutumlarına etkisini sınamak için iki deney, bir kontrol grubu belirlenmiştir. Deney Grubu 1'de akran destekli öğrenme, Deney Grubu 2'de birlikte öğrenme, Kontrol Grubu'nda mevcut uygulamalar kullanılmıştır. Deneysel işlemlerin uygulama süresi 9 haftadır (26 ders saati). Deney Grubu 1 ve Deney Grubu 2'ye araştırmacı tarafından geliştirilen etkinlikler, Kontrol Grubu'na 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı'nda yer alan etkinlikler uygulanmıştır.
Araştırmanın veri toplama araçları; Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği (ön test, son test, kalıcılık testi), Okuduğunu Anlama Başarı Testi (ön test, son test, kalıcılık testi), Okuma Alışkanlığına Yönelik Anket, öğrenci görüşme formları ve öğrenci günlükleridir. Nitel veriler içerik analizi yöntemiyle, nicel veriler SPSS 23.0 ile analiz edilmiştir. Shapiro Wilk normallik testine göre nicel verilerin büyük çoğunluğu normal dağılım gösterdiği için veriler, parametrik test tekniklerinden Bağımlı Gruplar t-Testi, Bağımsız Gruplar Tek Faktörlü ANOVA ve Post Hoc-LSD Testi (Çoklu karşılaştırma- en küçük anlamlı farklar) ile incelenmiştir. Deneysel uygulamaların etki büyüklüğünü belirlemek için Cohen d ve eta kare değerlerine bakılmıştır.
Araştırma sonucunda akran destekli öğrenmenin 6. sınıf kız öğrencilerin okuduğunu anlama başarılarını olumlu yönde yüksek düzeyde, birlikte öğrenmenin olumlu yönde orta düzeyde etkilediği ancak Türkçe dersindeki mevcut uygulamaların okuduğunu anlama başarısında anlamlı fark yaratmadığı belirlenmiştir. Öğrencilerin okuduğunu anlama başarılarının kalıcılığını sağlamakta birlikte öğrenme ve mevcut uygulamaların etkili olduğu, akran destekli öğrenmenin etkili olmadığı görülmüştür. Akran destekli öğrenme, birlikte öğrenme ve mevcut uygulamaların öğrencilerin okuduğunu anlama başarılarına veya okuduğunu anlama başarılarının kalıcılığına etkileri arasında anlamlı fark bulunmamıştır. 6. sınıf kız öğrencilerin okumaya yönelik tutumlarını akran destekli öğrenmenin kuvvetli olumsuz yönde, birlikte öğrenmenin ve mevcut uygulamaların orta düzeyde olumsuz yönde etkilediği tespit edilmiştir. Akran destekli öğrenme, birlikte öğrenme ve mevcut uygulamaların öğrencilerin okumaya yönelik tutumlarına etkileri arasında anlamlı fark bulunmadığı; öğrencilerin okumaya yönelik tutumlarının kalıcılığında ise birlikte öğrenme tekniğinden kaynaklanan (aleyhine) anlamlı fark olduğu saptanmıştır. 
Öğrenciler akran destekli öğrenme ve birlikte öğrenme tekniklerine yönelik genel olarak olumlu görüş belirtmişlerdir. Yardımlaşarak öğrenme, eğlenceli olma, iletişimi güçlendirme, akranının yanlışını düzeltme ve tartışarak karar verme akran destekli öğrenme hakkında en çok belirtilen olumlu görüşlerdir. Birlikte öğrenme tekniğine ilişkin en çok belirtilen olumlu görüşler; eğlenceli olma, iletişimi güçlendirme, yardımlaşarak öğrenme, derse katılımı arttırma, konuyu daha iyi anlama ve başkasına öğreterek mutlu olmadır. Akran destekli öğrenme hakkında en sık ifade edilen olumsuz görüşler; sıkıcı olma, zaman kaybı, isteksizlik, dikkatsizlik, suçlama, arkadaşının düşüncelerini önemsememe, arkadaşına baskı uygulamadır. Zaman kaybı, grup içinde iletişim kopukluğu, bazı kişilerin görevini yapmaması, başkasının düşüncelerini önemsememe, suçlama birlikte öğrenmenin en çok ifade edilen olumsuz yönleridir. Birlikte öğrenme tekniği uygulananan öğrenciler birlikte öğrenme çalışmalarına tekrar katılmak isterken akran destekli öğrenmenin uygulandığı öğrencilerin %33'ü akran destekli öğrenme çalışmalarına tekrar katılmak istememektedir.

Anahtar Kelimeler: Akran Destekli Öğrenme, Birlikte Öğrenme, Okuduğunu Anlama, Okuma Tutumu

Abstract:
The research aims to examine the effect of peer assisted learning and learning together techniques on 6th grade female students' reading comprehension achievements and attitudes towards reading. The research group consists of 6th grade students taught by the researcher-teacher in a middle school affiliated to the Ministry of National Education. The research employed a quasi-experimental model with pretest - posttest control group. Two experimental groups and a control group were established to test the effect of peer assisted learning and learning together on students' reading comprehension achievements and attitudes towards reading. Peer assisted learning was applied in Experimental Group 1, learning together in Experimental Group 2, and current practices in the Control Group. The application period of experimental procedures was 9 weeks (26 course hours). The activities developed by the researcher were applied to the Experiment Group 1 and Experiment Group 2, and the activities in the 6th Grade Turkish Textbook to the Control Group.
Data collection tools of the research were Reading Attitude Scale (pre-test, post-test, retention test), Reading Comprehension Achievement Test (pre-test, post-test, retention test), Reading Habit Questionnaire, student interview forms and student journals. Qualitative data were analyzed using content analysis method, quantitative data using SPSS 23.0. As the majority of the quantitative data demonstrated normal distribution on Shapiro Wilk normality test, the data were analyzed using the Dependent Groups t-Test, Independent Groups One-Way ANOVA and Post Hoc-LSD Test (Multiple comparison - the smallest significant differences), which are among the parametric test techniques. Cohen's d and eta-square values were examined in order to determine the effect size of the experimental applications.
Results of the research suggested that peer assisted learning affected 6th grade female students' reading comprehension achievement positively at a high level, learning together positively at a moderate level, but the current practices in Turkish course did not make a significant difference in reading comprehension achievement. Learning together and current practices were observed to be effective in ensuring the permanence of students' reading comprehension achievements, while peer assisted learning was not.  No significant difference was found between the effects of peer assisted learning, learning together and current practices on the students' reading comprehension achievements or on the permanence of their reading comprehension achievements.  It was determined that peer assisted learning strongly negatively affected 6th grade female students' attitudes towards reading, as learning together and current practices negatively affected it at a moderate level. No significant difference was found between the effects of peer assisted learning, learning together and current practices on students' attitudes towards reading; while a significant difference was found in the permanence of students' attitudes towards reading resulting from (against) learning together technique.
The students expressed generally positive opinions on peer assisted learning and learning together techniques. The positive opinions most frequently expressed about peer assisted learning are learning by helping each other, being fun, strengthening communication, correcting peer mistakes, and making decisions through discussion. The positive opinions most frequently expressed about learning together technique are being fun, strengthening communication, learning by helping each other, increasing class participation, understanding the subject better, and being happy by teaching others. The negative opinions most frequently expressed about peer assisted learning are being boring, loss of time, reluctance, carelessness, blaming, ignoring peers' thoughts, and peer pressure. The most frequently expressed negative aspects of learning together are loss of time, lack of communication within a group, failure of some students to do their tasks, ignoring others' thoughts, and blaming. The students who took part in learning together technique want to re-participate in learning together activities, while 33% of the students who took part in peer assisted learning do not want to re-participate in peer assisted learning activities.

Keywords: Peer Assisted Learning, Learning Together, Reading Comprehension, Reading Attitude