Erken ebeveyn kaybı yaşamış bireylerde psikolojik esneklik ve somatizasyon arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of emotion dysregulation in the relationship between psychological flexibility and somatization in individuals with early parental loss
Yazar: MİHRİBAN SARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FEYZA TOPÇU
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada erken ebeveyn kaybı yaşamış bireylerde psikolojik esneklik ve somatizasyon arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolü incelenmiştir. Çalışmanın örneklemi 18 yaşından önce ebeveyn kaybı yaşamış yaşları 19-72 arasında değişen 403 kişiden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Psikolojik Esneklik Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü-Kısa Formu (DDG-16) ve Belirti Tarama Listesi (SCL-90) Somatizasyon Alt Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırma kapsamında psikolojik esneklik, duygu düzenleme güçlüğü ve somatizasyonun cinsiyete ve ebeveyn kaybına ilişkin özelliklere göre farklılaşma durumunu incelemek için Bağımsız Gruplar t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için Pearson Momentler Korelasyon Analizi, psikolojik esneklik ve somatizasyon arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolünü incelemek amacıyla SPSS Process Macro eklentisinin 4.2 versiyonu kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre psikolojik esneklik ve duygu düzenleme güçlüğünün cinsiyete ve ebeveyn kaybına ilişkin özelliklere göre farklılaşmadığı, somatizasyonun ise kadınlarda erkeklere oranla; her iki ebeveynini kaybetmiş bireylerde babasını kaybetmiş bireylere oranla daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca psikolojik esneklik ile duygu düzenleme güçlüğü ve somatizasyon arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Duygu düzenleme güçlüğü ve somatizasyon arasında ise pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Son olarak psikolojik esneklik ve somatizasyon arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün tam aracı rolü olduğu anlaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen bu bulgular ilgili literatür doğrultusunda tartışılmıştır. Araştırmanın sınırlılıklarına ve gelecek çalışmalar için önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
This study investigated the mediating role of emotion regulation difficulties in the relationship between psychological flexibility and somatization among individuals who experienced early parental loss. The sample of the study consisted of 403 individuals aged between 19 and 72 who had lost a parent before the age of 18. Data were collected using the Personal Information Form, the Psychological Flexibility Scale, the Emotion Regulation Difficulties Scale-Short Form (ERDS-SF), and the Somatization Subscale of the Symptom Checklist-90 (SCL-90). To examine the differences in psychological flexibility, emotion regulation difficulties, and somatization based on gender and characteristics related to parental loss, Independent Samples t-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) were used. Pearson Product-Moment Correlation Analysis was employed to investigate the relationships between variables, and the SPSS Process Macro Version 4.2 was utilized to examine the mediating role of emotion regulation difficulties in the relationship between psychological flexibility and somatization. The analysis results indicated that psychological flexibility and emotion regulation difficulties did not differ based on gender or characteristics related to parental loss. However, somatization was found to be higher in women compared to men and in individuals who had lost both parents compared to those who had lost only their father. Additionally, there were significant negative correlations between psychological flexibility and both emotion regulation difficulties and somatization. A significant positive correlation was found between emotion regulation difficulties and somatization. Finally, it was determined that emotion regulation difficulties played a full mediating role in the relationship between psychological flexibility and somatization. These findings were discussed in the context of the relevant literature, and the study's limitations and suggestions for future research were presented.