Tan Baskını'nın ulusal basında temsili üzerinden linç olaylarında basının konumlanışı
The positioning of the press on lynch actions with the presentation of Tan Raid
Yazar: BURAK YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ÜSTÜN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Basın = Press ; Gazeteler = Newspapers ; Haberler = News ; Linç = Lynching ; Söylem analizi = Discourse analysis ; Tan Baskını = Tan Raid ; Türk basını = Turkish press ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Basının kitleler üzerindeki etkisi iletişim alanındaki çalışmalarda sıkılıkla tartışılan bir konudur. Haber metinlerinin hâkim egemen söylemi yeniden üreten bir ideolojik aygıt işlevi görmesi ve kitlelerin düşünme biçimleri üzerindeki etkisi çerçevesinde birçok model geliştirilmiştir. Özellikle Birinci Dünya Savaşı'nda basının propaganda gücünün kitleler üzerinde ne derece etkili olduğu ve kitleri yönlendirme noktasında basının gücü ya da sınırlılıkları üzerine birçok çalışma yapılmıştır. Bu nedenle basının linç eylemlerindeki konumlanışı önemli bir sorunsal haline gelmektedir. Bu çalışma, İkinci Dünya Savaşı'yla birlikte ortaya çıkan konjonktürün iç ve dış politikaya etkisiyle birlikte, Türkiye siyasal hayatı ve demokrasi tarihi açısından önemli gelişmelerin yaşandığı bir süreci ele alarak Tan Baskını'nda dönemin gazetelerinin konumlanışı sosyal, siyasal, ekonomik ve sosyal-psikolojik nedenleriyle birlikte ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda basının Tan Baskını'ndaki konumlanışı, sosyal-psikolojinin linç eylemlerini açıklamak için kullandığı kuramlar üzerinden değerlendirilmiştir.
Ayrıca çalışmada, siyasal temelli bir fiziksel şiddet eylemi ya da siyasal linç olarak değerlendirilen Tan Baskını eyleminde basının kitleri yönlendirmede nasıl rol oynadığı ve linç eylemlerinde ortaya çıkan pratiklerle, basının ortaya koyduğu tutum arasındaki benzerlikler yapısalcı söylem çözümlemesi yöntemiyle incelenmiştir. İnceleme sonucunda siyasal bir linç eylemi olan Tan Baskını'nda basının siyasal iktidar tarafından kullanıldığı ve linç eylemlerinde ortaya çıkan pratiklere benzer söylemler geliştirdiği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Tan Baskını, Linç, Söylem Çözümlemesi, Haber ve İdeoloji.

Abstract:
The impact of the press on the masses is a much-disscussed subject in the studies of communication field. The dominant discourse of the texts of news, the function of an ideological device to reproduce and within the frame of the impact on the way of thinking of the masses, a lot of model has been developed. Especially in the First World War, the press's influence on the masses of the propaganda power, the power or limitations of the press at the point of mass orientation, a lot of study has been done on the power of press. Therefore, the positioning of the press in Lynch acts becomes an important problem. This study discusses the conjuncture associated with the Second World War with the positioning on the national and foreign politics by taking a process of important developments in terms of the history of democracy and aims to reveal the influence of the period's newspapers on the Tan Raid together with social, political, economic and social - psychological reasons. In this context, the positioning of the press on the Tan Raid was assessed through the theories that social-psychology used to explain lynch actions.
In addition, in the study, a Tan Raid action that is considered as a politically based act of physical violence or political lynching, the similarities between the act of the press on masses and the practices which occure in the lynch actions have been analysed with qualitative structuralist discourse analysis. As a result of the study it was determined that, in the case of Tan Raid as a political lynch action, the press has been used by the political power and it improved the similar discourses with the practices of lynch actions.
Keywords: Tan Raid, Lynch, Discourse Analysis, News and Ideology.