Türkiye'deki önemli Salamandra salamandra popülasyonlarının morfolojik, histolojik ve karyotipik özellikleri açısından karşılaştırılması
The comparison of important Salamandra salamandra populations in Turkey by means of morphological, histological and karyotypical characteristics
Yazar: SEÇİL KARAHİSAR
Danışman: PROF. DR. ALİ DEMİRSOY
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Zooloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology
Dizin: Histoloji = Histology ; Karyotip = Karyotype ; Morfometri = Morphometry ; Salamandra salamandra = Salamandra salamandra

Özet:
Türkiye'nin Erzincan, Hatay, Malatya ve Mersin yörelerinde bulunan benekli semender (Salamandra salamandra) örneklerinde morfometrik ve karyotipik özellikler ile üreme organ histolojisi incelenmiştir.Çalışmada incelenen morfometrik ölçümlerden toplam beden uzunluğu, kuyruk uzunluğu, kuyruk genişliği, ön bacak uzunluğu, arka bacak uzunluğu, baş uzunluğu, baş genişliği, gözler arası uzaklık, parotit uzunluğu, parotit genişliği ve parotitler arası uzaklık özellikleri açısından yöreler arasında fark varken; baş ve gövde uzunluğu, gövde genişliği ve derinliği, vücut çevresi, kuyruk yüksekliği, bacaklar arası uzaklık, ön ve arka ayak parmaklarının uzunluğu, kloak açıklığının uzunluğu, baş derinliği, burun delikleri arası uzaklık, gözler arası iç uzaklık, göz uzunluğu ve açıklığı özellikleri açısından ise yöreler arasında fark yoktur. Tüm morfometrik özellikler açısından eşeyler arasındaki farklar önemli çıkmıştır. Araştırma verileri kullanılarak baş uzunluğunun, kuyruk uzunluğunun, ön bacak ve arka bacak uzunluğunun ve bacaklar arası uzaklığın, baş ve gövde uzunluğuna; göz ve parotit uzunluğunun, baş genişliğinin baş uzunluğuna; gözler arası uzaklıkların (iç ve dış), parotit genişliğinin, burun delikleri arası uzaklığın baş genişliğine; parotit genişliğinin parotit uzunluğuna; kuyruk genişliği ve kuyruk yüksekliğinin kuyruk uzunluğuna; ön bacak uzunluğunun arka bacak uzunluğuna; ön ve arka bacak uzunluklarının bacaklar arası uzaklığa oranları tespit edilmiştir. Oranların büyük kısmı için yöreler arası farklar önemli (P<0,01), eşeyler arası farklar önemsiz olup, yöre ve eşey interaksiyonları dikkat çekmektedir.Deri desenlenmesi yönünden Erzincan'a ait örneklerin diğer yörelerden farklı olduğu görülmüştür.Karyotipik incelemede türün 12 çift kromozomu olduğu, bu kromozomların bir kısmının mikrokromozom oldukları belirlenmiştir.Üreme organlarının histolojik yapılarının da, yöreler arasında farklı olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
Fire salamanders (Salamandra salamandra) in Erzincan, Hatay, Malatya and Mersin provinces of Turkey had been investigated by means of morphometry, karyology and reproduction organs histology.According to the results of the study, while the measurements of total body length, tail length and width, fore- and hindlimb lengths, head length and width, the external distance between eyes, parotid length, width and the distance between parotids were statistically important among the provinces, the measurements of head and body length, body width and depth, the overall body contour, tail height, the distance between limbs, finger and toe lengths, cloacae length, head depth, the distance between nostrils, the internal distance between eyes, eye length and eye opening were not important. For all morphometrical characters the differences between sexes were statistically important. The rates of head length, tail length, fore- and hindlimb lengths and the distance between the limbs to head and body length; eye and parotid length, head width to head length; the distance between eyes (in and out), parotid width, the distance between nostrils to head width; parotid width to parotid length; tail width and tail height to tail length; forelimb to hindlimb, fore- and hindlimb lengths to distance between limbs were calculated. For the majority of the rates, differences between provinces were important (P<0,01), differences between sexes were unimportant, interactions between province and sex were salient.The skin coloration of the specimens from Erzincan is different from the others.The species have 12 pairs of chromosomes, some of which are microchromosomes.The histological structures of the reproductive organs have no differences among the provinces.