Kriz dönemlerinde orduların karar alma süreçleri ve önceki tecrübelerin etkisi: Mısır 2011 ve Cezayir 2019 örnekleri
Decision-making process of army and the effect of previous experiences in times of crisis: Examples of Egypt 2011 and Algeria 2019
Yazar: SALEH IBRAHIM
Danışman: DOÇ. DR. EDİP ASAF BEKAROĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Protesto, grev ve isyan gibi toplumsal hareketlilikler rejimler açısından kriz oluşturan olgulardır. Otoriter rejimlerin, bu olayların karşısında güvenlik aygıtları aracılığıyla aşırı şiddete başvurması bu rejimlerin ortak bir özelliğidir. Arap Baharı'nın 2011'deki birinci ve 2019'daki ikinci dalgasında Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerindeki protestoların aşırı şiddetle karşılaşması bu özelliğin yansımasıdır. Mısır'ın 2011 yılındaki tecrübesi aşırı şiddet kullanımının bir örneğiydi. Fakat Cezayir'in 2019 yılındaki tecrübesi bundan farklılık göstermiş ve güvenlik aygıtları aşırı şiddetten kaçınmıştır. Çalışmanın temel amacı Mısır ve Cezayir örnekleri üzerinden kriz dönemlerinde otoriter rejimlerin, ordu dahil olmak üzere güvenlik aygıtlarının davranışlarında meydana gelen değişiklikleri incelemektir. Bunu yapmak için iki ülke rejiminin yaşadığı farklı olaylardaki geçmiş tecrübe faktörü ve şiddet düzeyi arasındaki ilişki irdelenmiştir. Geçmiş tecrübe faktörünün güvenlik aygılarının davranışlarında bir değişikliğe yol açması için ağır kriz faktörünün ortaya çıkması ve aktörlerin sıfır toplamlı oyundan vazgeçmesi olmak üzere iki gerekli şart belirlenmiştir. Yöntem olarak nitel karşılaştırmalı analiz ve süreç takibi metodu kullanılmıştır. Çalışmanın bulguları geçmiş tecrübe faktörü ile aşırı şiddetten kaçınma eğilimi arasında bir bağlantı olduğu yönündedir. Bunun yanında araştırmacı, geçmiş tecrübe faktörünün şiddetten kaçınma faktörü için gerekli olduğu kanaatine varmıştır.
  
Anahtar Kelimeler: Geçmiş Tecrübe, Şiddet, Kriz, Mısır, Cezayir

Abstract:
Social movements such as protests, strikes and riots are phenomena that create a crisis for the regimes. Resorting to extreme violence through security devices in the face of these events is a common feature of authoritarian regimes. The extreme violence that protests witnessed in the Middle East and North African countries in the first wave of the Arab Spring in 2011 and the second wave in 2019 was the manifestation of this feature. Egypt's experience in 2011 was an example of excessive use of violence. However, Algeria's experience in 2019 was different, and its security apparatuses avoided extreme violence. The main purpose of the study is to examine the behavior change of authoritarian regimes and security devices, including the army, in times of crisis through the examples of Egypt and Algeria. In order to do this, the relationship between the previous experience factor and the level of violence in different events experienced by the regimes of the two countries was examined. In order for the previous experience factor to cause a change in the behavior of the security devices, two necessary conditions were determined: the emergence of the severe crisis factor and the actors giving up the zero-sum game. As a method, qualitative comparative analysis and process tracking method were used. The findings of the study are that there is a link between the previous experience factor and the tendency to avoid excessive violence. In addition, the researcher concluded that the past experience factor is necessary for the avoidance of violence factor.

Key Words: Previous Experience, Violence, Crisis, Egypt, Algeria