Sovyet Rusya'nın 1917-1924 cinsiyet politikası ışığında Aleksandra Kollontay'ın "İşçi Arıların Aşkı" eserinde yeni kadın portresi
The portrait of new woman in Aleksandra Kollontay's Love of Worker Bees in light of the gender politics of Soviet Russia in 1917-1924
Yazar: KIYMET AYBÜKE AKBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ZULFİYA ŞAHİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Slav Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Rus Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature

Özet:
Kadın sorunu günümüzde de güncelliğini koruyan ve tartışılan konulardan biri olmasının yanı sıra kadınların yaşamını doğrudan etkileyen bir meseledir. Bu soruna yüzyıllardır farklı yaklaşımlar doğrultusunda farklı çözümler getirilmeye çalışılsa da bir toplumda kadınların konumunun en önemli belirleyicilerinden biri devletin ideolojisidir. Bu bağlamda Sovyet Rusya'nın 1917-1924 yılları arasında kadın sorununu Marksist bir bakış açısı ile çözmek için çeşitli girişimlerde bulunduğunu söylemek mümkündür. Bununla birlikte edebiyat, dönemin ideolojik yapısını ve toplumun bakış açısını anlamak açısından önemli bir kaynak niteliğindedir. Bu noktada Sovyet Rusya'nın kadın sorununun
çözümüne yönelik uygulama ve kararlarının planlanmasında ve hayata geçmesinde büyük rol oynayan A. Kollontay, kadın sorununa dair görüşlerini ve çözüm önerilerini politik metinlerde anlatmasının yanı sıra edebi eserler de vererek Sovyet döneminde ve öncesinde kadın sorununa farklı perspektiflerden yaklaşmış, idealindeki "yeni kadın" portresini edebi eserlerinde yansıtmış ve edebiyatı toplumu yönlendirmek ve yeniden inşa etmek için bir araç olarak kullanmıştır. Kollontay'ın "İşçi Arıların Aşkı" isimli üçlemesi Sovyet kadınlarına ulaşma konusunda büyük bir önem arz etmektedir. Çalışmamızda dünyada ve Rusya'da kadın hareketinin ortaya çıkış süreci ve geçirdiği değişim ile Sovyet Rusya'da kadınların kazanımları farklı açılardan ele alınmış, Sovyet Rusya'nın kadın sorununa yönelik politikası ışığında "İşçi Arıların Aşkı" üçlemesinde yeni kadın portresi ve edebiyatın toplumu yönlendirmek ve yeniden inşa etmek için bir araç olarak nasıl kullanıldığı incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Sovyet Rusya, Kadın Sorunu, Aleksandra Kollontay, Feminizm, Sosyalizm, Yeni Kadın, Edebiyat

Abstract:
In addition to being one of the issues that are still up-to-date and discussed today, the woman question is an issue that directly affects women's lives. Although different solutions have been tried to be provided to this problem for centuries in line with different approaches, one of the most important determinants of the position of women in a society is the ideology of the state. In this context, it is possible to say that Soviet Russia made various attempts to solve the women's problem from a Marxist perspective between 1917- 1924. However, literature is an important resource in terms of understanding the ideological structure of the period and the perspective of the society. At this point, A. Kollontay played a major role in the planning and implementation of Soviet Russia's practices and decisions for the solution of the women's problem. Kollontay, approached the women's problem from different perspectives before and during the Soviet period, by producing literary works as well as explaining her views and solution proposals on the 240 woman question in political texts. Thus, Kollontay reflected her ideal portrait of "new woman" in her literary works and used literature as a tool to guide and rebuild society. In this context, her trilogy named "Love of Worker Bees" is of great importance in contact Soviet women. In this study, the emergence of the women's movement and its changing process in the world and in Russia, and the achievements of women in Soviet Russia were discussed from different perspectives, and the new woman portrait in the "Love of Worker Bees" trilogy and the ways of using literature as a tool to guide and rebuild society were examined in light of Soviet Russia's policy towards the women's problem.
 
Keywords: Soviet Russia, The Woman Question, Aleksandra Kollontay, Feminism, Socialism, New Woman, Literature