Yeşilırmak nehrinin hidroenerji potansiyelinin değerlendirilmesinin araştırılması ve uygun türbin seçimi
Evaluation of Yeşilırmak river hydroenergy potential research and turbine selection
Yazar: MEHMET SEDAT BACANAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEHRA YUMURTACI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Enerji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Dünyada artan nüfus ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak enerji ihtiyacımız her geçen gün artmaktadır. Ancak artan bu enerji ihtiyacını büyük bölümünü kaynakları her geçen gün azalan fosil yakıtlardan sağlamamız bizi enerji dar boğazına sürüklemektedir. Özellikle ülkemiz gibi fosil yakıt kaynağı olmayan ülkelerin bu tür yakıtlardan enerji sağlamaları ekonomilerini de olumsuz yönde etkilemektedir.Bu sebeple Dünya'da ve ülkemizde yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelme günümüzde oldukça artmaktadır. Hidroelektrik enerji ise günümüzde daha fazla önem kazanmıştır. Bir ülkede hidroelektrik enerji üretebilmek için, her seyden önce o ülkenin teknik ve ekonomik olarak degerlendirilebilecek hidroelektrik potansiyele sahip olması gerekir. Bir ülkede, ülke sınırlarına veya denizlere kadar bütün dogal akısların % 100 verimle degerlendirilebilmesi varsayımına dayanılarak hesaplanan hidroelektrik potansiyel, o ülkenin brüt hidroelektrik potansiyelidir. Ancak mevcut teknolojilerle bu potansiyelin tümünün kullanılması mümkün olmadıgından degerlendirilebilecek maksimum potansiyele teknik hidroelektrik potansiyel denir. Teknik potansiyelin, mevcut ve beklenen yerel ekonomik sartlar içinde gelistirilebilecek bölümü ekonomik hidroelektrik potansiyel olarak adlandırılır. Ülkemizde DSİ ve EİE belirli havzalarda teknik ve ekonomik hidroelektrik potansiyel konusunda çalışmalar yapmaktadır. Fakat Yeşilırmak havzası için günümüzde tamamlanmış bir çalışma bulunmamaktadır.Bu nedenle çalışmamın ana konusu Yeşilırmak havzasında 17 adet Akım Gözlem İstasyonunda ölçülen debi değerleri inceleyerek hidroenerji potansiyelinin yeniden değerlendirilmesidir. Akım gözlem istasyonlarındaki debi değerleri düzenlenerek kümülatif frekans yoğunluğu tabloları oluşturuldu ve debi eğrileri çizilmiştir. Bu noktalara ait nehir boy kesit profilleri de çizilerek bu noktalara teorik olarak Hidroelektrik Santral kurulması kurulması planlanmış ve gerekli kabuller ve metodlar ile elde edilebilecek güç belirlenmiştir. Çalışmalar ve uygulamalar sonuçlar kısmında irdelenmiştir.

Abstract:
Energy demanda of our world is rising day by day according to increasing population and rising technological developments. Supply of this increasing energy demand by fossil fuels which are getting short everyday, is leading us to an energy crisis. Economies of the countries which uses fossil fuels as a primary energy source, like us whom do not have sufficient fossil fuel reserves, will be effected negatively.Therefore all the world is looking for renewable energy sources. Our contry have a very high potential of hydroelectric power by means of climate and geographical position. Hydroelectric energy is gaining importance now a days. Inorder to generate hydroelectric energy, a country must have a technical and economic hydroelectric potential. Gross hydroelectric potential is, evaluating all natural sources by 100% with the country?s border or up to the sea level. But existing technology is not sufficient for utilizing this potential, thus we call technical hydroelectric potential which indicates the maximum useful potential. Economic hydroelectric potential is the percentage of technical potential under existing and expected conditions. DSİ and EİE are making hydroelectric potential evaluation studies for our country. But Yeşilırmak basin does not have any completed technical and economical potential evaluation study.By means of this my thesis? main prupose is studying on 17 Flow monitoring stations located on Yeşilırmak river and obtain, re- evaluate hydroenergy potential of that river. I have generated cumulative frequency graphics and flow graphics have been created by using flow monitoring station flow datas. Theorical Hydroelectric power plant establishment is planned after drawing necessary river section graphs generated and by required equations and methods applicaple power have been found. Studies and applications have been evaluated at results and section.