2000'li yıllara girerken Dünya'da ve Türkiye'de gerçekleştirilen bazı önemli çelik yapılar
Significant steel constructions of the World and Turkey constructed in 20th century
Yazar: MEHMET SİNAN AĞAOĞLU
Danışman: PROF. DR. İHSAN MUNGAN
Haliç Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Mimarlık = Architecture ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Tarih = History
Dizin: Mimari projeler = Architectural projects ; Mimari tasarım = Architectural design ; Mimari yapı = Architectural structure ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Mimarlar = Architects ; Mimarlık = Architecture ; Mimarlık mesleği = Architectural career ; Mimarlık tarihi = Architectural history ; Çelik yapılar = Steel structures ; Çelik-metal = Steel-metal

Özet:
Bu araştırma, Dünyada ve Türkiye'de 20.yy da gerçekleştirilen önemli çelik yapıları, büyük açıklıklı ve yüksek yapılar yönünden iki ayrı grupta ele alarak incelenmiştir. Pilot çalışma olarak her iki yapı tipi için Dünya'dan ve Türkiye'den önemli birer örnek, yani toplam dört yapı seçilerek bu yapılar gerek saydamlık, esneklik, hafiflik gibi güncel mimari parametreler, gerekse strüktürel tasarım yönlerinden karşılaştırılmış, iki grup arasındaki konsept ve ulaşılabilen bilgileri elverdiğince, detay farklılıkları belirtilmeye çalışılmıştır, varılan sonuçlara dayanarak tezin amacına yönelik alanda analizler yapılmış, varılan sonuçlar irdelenerek, yorumlar ile öneriler geliştirilmiştir.Çalışmanın giriş bölümünde amaç, kapsam ve yöntem açıklanmaktadır.İkinci bölümde, çeliğin yapılarda kullanılmaya başlanmasına doğru gelişimin kısaca tarihi süreci hakkında bilgi verilmiş, örnek yapılarla gelişimin tarihi süreci kısaca anlatılmıştır.Üçüncü bölümde, dünyada ve Türkiye'de 20.yy da gerçekleştirilen önemli çelik yapıların örnek seçimi için kriterler açıklanmış ve bir dünyadan bir de Türkiye'den olmak üzere iki ayrı yapı büyük açıklıklarına göre, yine bir adet dünyadan ve bir adet Türkiye'den olmak üzere iki ayrı yüksek yapı ele alınmış ve bu dört örnek sırasıyla, mimari yönlerinin tanıtımı, strüktürel yönlerinin tanıtımı yapılarak ardından mimari ve strüktürel tasarım yönünden araştırılmış ve mimari ve strüktürel detayları yönünden incelenip değerlendirilmiştir.Dördüncü bölümde, çalışmanın genel bir özeti yapılmıştır. Büyük açıklıklarına ve yüksek yapılarına göre iki ayrı yönden ele alınan 20.yy da yapılmış önemli çelik yapıların karşılaştırılmasın da Türkiye'nin nerede olduğu üzerinde durulmuştur.Türkiye'de yapılarda çeliğin, neden daha az tercih edildiğine ve toplumsal gelişim sürecinde çelik yapıların çoğalmasının gerekliliğine yönelik yorumlar yapılmıştır.Türkiye'de çelik yapıların, çoğalması için yapılması gereken küçük ve büyük ölçekli projeler için öneriler getirilmiş. Günümüzün gelişen yapı malzemeleri ile birlikte çeliğin sanat değeri taşıyan, teknik bilgi gerektiren yapılar oluşmasında olmazsa olmaz bir yapı malzemesi olduğu savunulmuştur.Beşinci bölümde ise dünyada ve Türkiye'de yapılan önemli çelik yapılar hakkında, yayınlanan ve bu tezin hazırlanmasında başvurulmuş olan kaynaklar yer almaktadır.Anahtar Kelime : Çelik strüktür, yüksek yapılar, büyük açıklıklı yapılar, tasarım, kültür.

Abstract:
In this study, significant steel constructions of the World and Turkey constructed in 20th Century are discussed in two separate groups in terms of large-spacing and high-rise architecture. In the pilot study, an example is chosen from the World and Turkey for both construction types; in order words four structures are chosen in total and these are compared in terms of other contemporary architectural parameters such as transparency, flexibility, lightness and structural design aspects. The differences in details between two groups are explained to the extent practical in the light of concept and data obtained; analysis? aimed at the purpose of the thesis are conducted on the basis of results obtained, the outcomes are examined thoroughly and thus comments and suggestions are made.The introduction part of the study explains the purpose, scope and method.The second chapter provides a brief historical background of the improvements leading to initial usage of steel for construction; the historical division is as follows; era before iron exemplifies prehistoric period, iron structures are from medieval period and steel structures are from modern ages and the historical background of this development is briefly explained over exemplary structures.The third chapter explains the criteria for selecting samples among the significant steel architecture constructed in the 20th century all around the World and in Turkey; two individual constructions, one from the World and one from Turkey, are selected according to their large-spacing and two individual constructions, also one from the World and one from Turkey, are selected as high-rise structures. These four examples are presented in terms of architectural aspects and structural aspects, respectively and then researched in terms of architectural and structural aspects and assessed by examining thoroughly in terms of architectural and structural details.The forth chapter is an overall abstract of the study. Significant steel constructions of 20th century that are discussed in two individual aspects according to large-spacing and high-rise structures are also compared and the emphasis is put on the status of Turkey; as a result of the researches conducted, it is highlighted that it is inevitable to use steel in architecture more frequently in the future using the means provided by the advancing technology and that steel has attained a status of being an essential construction material for creating the aesthetic aspect.Significant steel constructions of 20th Century, that are discussed in two individual aspects, namely according to large-spacing and high-rise structures, are analyzed.Comments are made on the the fact that steel is rarely preferred for construction in Turkey and also on the necessity of extending steel structures within the process of social improvement are available.Some suggestions for small and large scaled projects to be carried out for extending steel constructions in Turkey are also available. It is argued that steel is a prerequisite construction material along with improving, modern-day construction materials for constructing architecture having artistic value and requiring technical know-how.The fifth chapter presents the list of resources composed of researcher?s data about significant steel structures constructed all around the world and in Turkey and these referred to in this thesis.Key Word : Steel structures, high-rise buildings, large-spacing, design, cultural