Mimari tasarımda bilginin tasarım geliştirme sürecine olan etkisi : Hayvan barınakları
The effect of knowledge in architectural design on the design development process: Animal shelters
Yazar: ÖMER FARUK TANGAL
Danışman: PROF. DR. CEYDA ÖZGEN
Gebze Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Mimari tasarım yöntemlerinde tasarımın kaynağı geçmişten günümüze dek sürekli olarak kendini güncellese de temeli olan bilgi hep aynı kalmıştır. Mimarlar için ise tasarım sürecinde hangi yoldan gideceğini belirlemek her zaman için aşılması gereken bir zorluk olmaktadır ve literatürde tasarım sancısı olarak adlandırılmıştır. Mimarların bu zorlu karar sürecinden çıkmasının altında ise bilgi yatmaktadır. Mimari bilgiyi kullanarak tasarım yapmak, sonuç üründe başarılı bir tasarımı yakalamanın anahtarını içerisinde barındırmaktadır. Bunun için doğru bilgiyi bulmak, sentezlemek ve tasarıma doğru bir şekilde yansıtabilmek gerekir. Mimarlar yalnızca insanların yaşadığı yapılardan değil, geçmişten günümüze dek bir evcilleştirme sürecine girdiği hayvanların yaşam koşullarından da sorumludur. Bir yapı tasarımı söz konusu olduğu için çalışma yapması gereken disiplinlerden birisi de mimarlıktır. Araştırmalar sonucunda görülmüştür ki ülkemizde mimarlık alanında bu konuda yapılan akademik çalışma sayısı yok denecek kadar azdır. Bu araştırma çalışmasında öncelikle bilginin tasarım ile ilişkisi çözümlenmiş, tasarım sürecinde bilgiyi kullanma yolları irdelenmiştir. Sonrasında ise bilginin pratik anlamda kullanımının hayvan barınakları üzerinde nasıl uygulanması gerektiği işlenmiştir. Hayvan barınakları ülkemizde aynı zamanda hayvan hastaneleri olarak kullanılmaktadır. Çalışmada, öncelikle hastanelerde iyileşme süreci ve refah seviyesinin artırılması özelinde araştırmalar yapıldığında karşılaşılan biyofili kavramı ve hayvan barınakları kapsamında yapılan araştırmalar incelendiğinde sıklıkla karşılaşılan etoloji kavramlarının kediler ve köpekler özelinde incelenmesi araştırmanın temeline oturtularak incelemeler yapılmıştır. Sonrasında barınak tasarımı yapılırken karşılaşılan bilgi odaklı tasarım parametrelerine değinilmiş, tüm bu veriler kullanılarak bir barınakta olması gereken 42 maddeden oluşturulan bir yetkinlik tablosu hazırlanmıştır. Ülkemizde ve yurt dışından seçilen bazı barınaklar bu yetkinlik tablosuna göre derecelendirilmiştir. Ortaya çıkan sonuçlar paylaşılmış, gelecekte barınak tasarımı çalışmaları ile ilgili yapılması gereken unsurlar sonuç bölümünde paylaşılmıştır. Bu çalışmada, hayvan barınakları tasarımlarında biyofilik yaklaşımın ve sokak hayvanlarının etolojik ihtiyaçlarının kullanılması için bir değerlendirme yöntem önerisi geliştirilmiş ve bu konular özelinde daha fazla akademik çalışma olabilmesi için bir adım atılmıştır.
Anahtar kelimeler: Mimari Tasarım, Bilgi, Hayvan Barınakları, Biyofili, Etoloji

Abstract:
The source of design in architectural methods has continuously evolved over time while the fundamental knowledge has remained constant. For architects, determining the path to take in the design process has always been a challenge, often referred to in literature as 'design agony.' The basis for architects' struggle often lies in the realm of knowledge. Utilizing architectural knowledge to craft designs encapsulates the key to achieving successful outcomes in the final product. This necessitates the discovery, synthesis, and accurate integration of the right information into the design process. Architects are not solely responsible for structures inhabited by humans but also for the living conditions of animals that have undergone a domestication process from ancient times to the present. Architecture becomes one of the disciplines necessary for work when considering structural design. Research indicates an alarmingly low number of academic studies conducted in the field of architecture in this regard in our country. This research primarily analyzes the relationship between knowledge and design, examining pathways for utilizing knowledge within the design process. Subsequently, it explores the practical application of knowledge concerning animal shelters. Animal shelters are utilized as animal hospitals in our country. The study delves into the concept of biophilia frequently encountered in research, particularly focusing on the enhancement of recovery processes and welfare levels in hospitals, and investigates ethology concepts commonly found in research pertaining to cats and dogs within the scope of animal shelters. This research further addresses knowledge-centric design parameters encountered during shelter design. Utilizing this information, a competency table comprising 42 essential elements required in a shelter has been formulated. Some shelters from both our country and abroad were evaluated according to this competency table. The ensuing results were shared, and elements necessary for future shelter design studies were discussed in the conclusion section. This research opens the door for a biophilic approach and the investigation of ethological needs of stray animals in shelter designs, potentially paving the way for further academic studies in these domains. It marks a stepping stone toward fostering more academic endeavors focusing on these specific areas in the future.
Architectural Design, Knowledge, Animal Shelters, Biophilia, Ethology