Lider üye etkileşimi ve iş biçimlendirme ilişkisinde beş faktörlü kişilik özelliklerinin düzenleyici rolü
The moderating role of the big five personality traits in the relationship between leader member exchange and job crafting
Yazar: ÖZLEM KOCA
Danışman: PROF. DR. HABİBE TUĞBA EROL KORKMAZ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Lider üye etkileşimi yaklaşımı doğrultusunda, lider ve takipçi arasındaki ilişkinin kalitesinin her birey özelinde farklılaştığı, lider ve takipçisinin arasındaki bu ilişkideki farklılaşmaların her bir birey için iş çıktılarında da farklı sonuçlarla ilişkili olduğu söylenebilmektedir. İş biçimlendirme çalışanların belirlenmiş olan iş tanımlarının ötesine geçerek işlerini kendilerine daha uyumlu hale getirmeye yönelik işlerinde yaptığı fiziksel, ilişkisel ve bilişsel değişiklikler olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırmanın amacı lider üye etkileşimi ve iş biçimlendirme arasındaki ilişkide Beş Faktörlü kişilik özelliklerinin düzenleyici rolü olup olmadığını saptamaktır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Demografik Bilgi Formu, Benet-Martinez ve John (1998) tarafından geliştirilen ve geçerlilik ve güvenirlilik çalışması Sümer ve Sümer (2005) tarafından yapılan "Beş Faktör Kişilik Ölçeği", Liden ve Maslyn (1998) tarafından geliştirilip Baş ve arkadaşları (2010) tarafından Türkçeye uyarlanan "Lider-Üye Etkileşimi Ölçeği" ve Slemp ve Vella-Brodrick (2013)'e ait Türkçeye uyarlaması Kerse (2017) tarafından yapılan "İş Becerilikliliği (Job Crafting) Ölçeği" kullanılmıştır. Belirlenen kapsamda çalışmaya en az bir ay kamu kuruluşunda veya özel bir kuruluşta aktif olarak çalışan bireyler katılmış, veri toplama sürecinde Kartopu Örnekleme yöntemi kullanılmış, veriler internet üzerinden Google Formlar aracılığıyla toplanmış ve toplamda 362 kişi çalışmaya katılmıştır ancak elde edilen bulgulara 316 kişinin verisiyle ulaşılmıştır. Toplanan verilere korelasyon, regresyon ve düzenleyici değişken analizi uygulanarak bulgular elde edilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda; lider üye etkileşiminin iş biçimlendirmeyi yordadığı, bu ilişkide dışa dönüklük, deneyime açıklık ve nevrotiklik değişkenlerinin kısmen anlamlı düzenleyici rolü olduğu, sorumluluk ve uyumluluk değişkenlerinin düzenleyici rolü olmadığı saptanmıştır.

Abstract:
In line with the leader-member exchange approach, it can be stated that the quality of the relationship between the leader and the followers varies for each individual, and the differences in this relationship between the leader and the follower are associated with different results in work outcomes for individuals. Job crafting is defined as the physical, relational and cognitive changes that employees make in their jobs to go beyond their established job descriptions and arrange their jobs to be more suitable for them. The purpose of this research is to determine whether Big Five personality traits have a moderating role in the relationship between leader-member exchange and job crafting.As a data collection method in the research; Demographic Information Form, "Five Factor Personality Scale" developed by Benet-Martinez and John (1998) and validity and reliability studies of which were conducted by Sümer and Sümer(2005), the "Leader Member Exchange Scale" was developed by Liden and Maslyn (1998) and adapted into Turkish by Baş et al. (2010) and "Job Crafting Scale", which was developed by Slemp and Vella-Brodrick (2013) and adapted into Turkish by Kerse (2017), were used.Within the specified scope, individuals who were actively working in a public or a private organization for at least one month participated in the study,The Snowball Sampling method was used in the data collection process which was carried out via Google Forms and a total of 362 people participated in the study but the current findings were obtained with the data of 316 people.The findings were achieved by applying correlation, regression and moderator variable analysis to the collected data. As a result of the findings; it has been found that leader-member exchange predicts job crafting; in this relationship, extraversion, openness to experience and neuroticism have a partially significant moderating role while conscientiousness and agreeableness variables had no moderating role.