Bir uyaran genelleme defisiti olarak Korsakoff amnestik sendromu
The Korsakoff amnestic syndrome as a stimulus generalization deficit
Yazar: ÇİĞDEM ULAŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. HAKAN GÜRVİT
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Sinirbilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Amnezi = Amnesia ; Açlık = Hunger ; Bellek = Memory ; Beslenme = Nutrition ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Nöropsikoloji = Neuropsychology ; Tiyamin eksikliği = Thiamine deficiency

Özet:
Korsakoff sendromu, anterograd ve retrograd amnezi ile karakterize en saf amnestik durumlardan biridir. Sendromda, deklaratif bellek özellikle de epizodik bellek etkilenir. Korsakoff sendromu kronik alkol kullanımı ya da uzun süreli açlığa bağlı tiamin eksikliği nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Tanı için bellekteki etkilenmelere rağmen diğer kognitif işlevlerin göreli olarak korunmuş olması gerekmektedir. Bununla birlikte sendromda gözlenen kognitif bozulmaların sendroma özgü mü olduğu, yoksa alkolün toksik etkisinden mi kaynaklandığı tartışma konusu olmuştur.Bu çalışma, 13'ü hasta, 13'ü sağlıklı kontrol olmak üzere yaş, eğitim ve cinsiyet değişkenleri açısından eşleştirilmiş toplam 26 katılımcı ile yürütüldü. Katılımcılara, California Sözel Öğrenme Testi, Sayı Menzili Testi, Londra Kulesi Testi, Wisconsin Kart Eşleme Testi, Sözel Akıcılık Testleri, Stroop Test ve Iowa Kumar Testi uygulandı. Ayrıca, Korsakoff sendromunda uyaran ayrıştırması ve uyaran genellemesi paradigmaları ilk kez bu çalışmada Rutgers Üniversitesi'nde geliştirilen Edinilmiş Denklik Görevi ve Eşzamanlı Ayrıştırma ve Transfer Görevi ile değerlendirildi. Elde edilen veriler SPSS Windows 15 programı ile analiz edildi. Yapılan istatistiksel analiz sonucunda, Korsakoff hastaları ile sağlıklı kontroller arasında belleğin değerlendirildiği California Sözel Öğrenme Testi'nde anlamlı fark bulundu. Dikkat testi olarak ele alınan Sayı Menzili Testi'nde gruplar arasında geri sayı menzilinde anlamlı fark bulundu, ileri sayı menzil ve toplam sayı menzilinde anlamlı fark bulunmadı. Yürütücü işlevlerin değerlendirildiği Wisconsin Kart Eşleme Testi, Sözel Akıcılık Testleri, Stroop Test ve Iowa Kumar Testi'nde gruplar arasında anlamlı fark bulunmamışken, Londra Kulesi Testi süre puanlarında anlamlı fark bulundu. Edinilmiş Denklik Görevi ve Eşzamanlı Ayrıştırma ve Transfer Görevi'nde Korsakoff hastalarının edinme fazlarında bozulma gösterdikleri, bununla birlikte edinme fazını geçebilen hastaların genelleme fazında sağlıklı kontroller kadar performans gösterdikleri bulundu.Anahtar Kelimeler: Korsakoff sendromu, uyaran genellemesi, uyaran ayrıştırması, amnestik durum, epizodik bellek

Abstract:
Korsakoff?s syndrome which is characterized with anterograd and retrograd amnesia is one of the purest amnestic states. Declarative memory and especially episodic memory are influenced in this syndrome. Korsakoff?s syndrome occurs due to chronic alcoholism or prolonged hunger. For the diagnosis, cognitive functions should be relatively preserved although the memory is affected. Nonetheless, it is controversial whether cognitive deficits are spesific for the syndrome or arise from toxic effect of alcohol.In this study 26 subjects including 13 patients and 13 healthy subjects for control matched on age, sex and years of education were included. The partipicants were administered the California Verbal Learning Test, Digit Span, Tower of London Test, Wisconsin Card Sorting Test, Verbal Fluency Tests, Stroop Test and Iowa Gambling Test. Furthermore, the stimulus discrimination and stimulus generalization paradigms with the Acquired Equivalence Task and Concurrent Discrimination and Transfer Task which are developted at Rutgers University were studied in Korsakoff?s syndrome first time in this study. The data analyzed with SPSS for Windows (ver 15.0). There is significant difference in California Verbal Learning Test which evaluates memory, between Korsakoff patients and healthy control subjects. There is also significant difference in backward digit span, but not, in forward and total digit span in Digit Span Test which was used as an attention test in the subjects. While there is a significant difference in the time scores of Tower of London Test, there is no signicant difference in Wisconsin Card Sorting Test, Verbal Fluency Tests, Stroop Test and Iowa Gambling Test, which were done to evaluate the executive functions. We found Korsakoff patients were impaired on the acquisition phases, but perform as well as healthy controls on the generalization phase in Acquired Equivalence Task and Concurrent Discrimination and Transfer Task.Key Words: Korsakoff?s syndrome, stimulus generalization, stimulus discrimination, amnestic state, episodic memory