Ortaokul öğrencilerinin sosyal ve duygusal becerilerinin fen bilimleri dersindeki akademik başarılarına ve fen bilimleri tutumlarına etkisi
The impact of social and emotional skills of secondary school students on their academic achievement in science courses and their attitudes towards science
Yazar: CANSU UÇMAK
Danışman: PROF. DR. HAKAN ŞEVKİ AYVACI
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı; ortaokul öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerileri ile fen bilimlerindeki akademik başarı ve fen bilimleri dersine yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Bu bağlamda araştırmada hedeflenen amaç doğrultusunda problem durumları; "Ortaokul öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerileri ne düzeydedir?", "Ortaokul öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerileri ile fen bilimleri dersi akademik başarıları arasında bir ilişki var mıdır?" ve "Ortaokul öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerileri ile fen bilimleri dersine yönelik tutumları arasında bir ilişki var mıdır?" şeklinde belirlenmiştir. Araştırmada ortaokul öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerilerine yönelik var olan durumun betimlenmesi, ortaokul öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerileri ile fen bilimlerindeki akademik başarı ve tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlandığından betimsel araştırma yaklaşımlarından tarama (survey) yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak 4 farklı ölçek uygulaması gerçekleştirilmiştir. Bu ölçekler sırasıyla; "Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri Ölçeği", "Sosyal ve Duygusal Öğrenme Ölçeği", "Sosyal Duygusal Öğrenme Ölçeği" ve "Fen Bilimleri Dersine Yönelik Tutum Ölçeği" şeklindedir. Akademik başarı puanlarının değerlendirilebilmesi adına ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersi yıl sonu not ortalamaları kullanılmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Trabzon il merkezinde bulunan 2 farklı ortaokulda öğrenim gören beşinci, altıncı, yedinci, sekizinci sınıf düzeyinde toplam 576 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmanın sonuçlarının analizi doğrultusu bulgular araştırmanın amaçlarına göre üç başlıkta ele alınmış bu bağlamda ortaokul öğrencilerinin genel olarak sosyal duygusal öğrenme becerilerinin iyi düzeyde, ortaokul öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerileri ile fen bilimleri dersi akademik başarı puanları arasındaki ilişkinin orta düzeyde, ortaokul öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerileri ile fen bilimleri dersine ilişkin tutumlarının yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Ortaokul öğrencilerinin iletişim becerilerinin genel olarak orta düzeyde, problem çözme, kendilik değerini arttıran, öz düzenleme, öz yönetim, öz farkındalık, sosyal farkındalık, ilişki kurma, sorumlu bir şekilde karar verme becerilerinin ağırlıklı olarak iyi düzeyde, stresle başa çıkma becerilerinin geliştirilmeli düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ortaokul öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerileri ile fen bilimleri dersine yönelik tutumları arasındaki ilişkiye bakıldığında; sosyal duygusal öğrenme becerileri iyi ve yüksek düzeyde olan öğrencilerin fen bilimleri dersinde kullanılan yöntem ve tekniklere, fen bilimleri dersinin günlük hayatla ilişkilendirilmesine ve fen bilimleri dersinin içeriğine ilişkin tutumlarının olumlu yönde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda 21. Yüzyılın gerektirdiklerine ayak uyduracak bireylerin yetiştirilmesi adına fen bilimleri dersinde yaşam becerileri çerçevesinde de incelenen sosyal duygusal öğrenme becerilerinin kazandırılması ve geliştirilmesi için takım çalışması veya aktif öğrenme yöntem ve tekniklerinden çalışma yaprağı, vızıltı, kartopu ve örnek olay gibi tekniklerden yararlanılması, fen bilimleri dersinde problem durumlarına yönelik günlük hayat aktivitelerine ve fen bilimleri dersindeki teorik bilgiyi pratik ortama taşıyan laboratuvar uygulamalarına yer verilmesi, iş birliği içerisinde yürütülen proje temelli etkinliklere derslerde yer verilmesi, derslerin günlük hayattan bağlamsal örneklerle desteklenmesinin sağlanması gibi öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study aims to investigate the correlation between the social-emotional learning skills of secondary school students, their academic achievement in science, and their attitudes toward science courses. To achieve this aim, the research question was formulated as follows: What is the level of social-emotional learning skills among secondary school students? Is there a correlation between the social-emotional learning skills of secondary school students and their academic achievement in science courses? Is there a correlation between the social-emotional learning skills of secondary school students and their attitudes towards science courses? The study was conducted using the survey method, which is one of the descriptive research approaches because the study aimed to describe the existing situation regarding the social-emotional learning skills of secondary school students and to determine the relationship between the social-emotional learning skills of secondary school students and their academic achievement and attitudes towards science. Data was collected using four different scales. The following scales were used: the Social Emotional Learning Skills Scale, the Social and Emotional Learning Scale, the Social Emotional Learning Scale, and the Attitude towards Science Course Scale. To evaluate academic achievement, year-end grade point averages of secondary school students in science courses were used. The research was conducted with a total of 576 fifth, sixth, seventh, and eighth-grade students studying in two different secondary schools in Trabzon city center during the 2022-2023 academic year. The findings were analyzed and categorized into three sections based on the research aims. It was found that, overall, secondary school students possess high levels of social-emotional learning skills. Additionally, there was a moderate correlation between the social-emotional learning skills of secondary school students and their academic achievement scores in science courses. Furthermore, the social-emotional learning skills of secondary school students were found to be positively associated with their attitudes towards the science course. It was concluded that the communication skills of secondary school students were generally at a medium level. Their problem-solving skills were at a high level, as well as their skills in increasing self-worth, self-regulation, self-management, self-awareness, social awareness, relationship building, and responsible decision-making. However, their skills in coping with stress should be improved. When examining the relationship between the social-emotional learning skills of secondary school students and their attitudes towards science courses, it is concluded that students with high levels of social-emotional learning skills have positive attitudes towards the methods and techniques used in science courses, the association of science courses with daily life, and the content of science courses. This is supported by the findings of a study conducted on 21 students. To prepare individuals for the demands of the 21st century, it is important to develop their social-emotional learning skills. These skills are also examined within the framework of life skills in the science course. To achieve this, techniques such as worksheets, buzz, snowball, and case studies from teamwork or active learning methods and techniques should be used. Additionally, daily life activities for problem situations in the science course and laboratory applications that carry the theoretical knowledge in the science course to the practical environment should be included in the lessons. Project-based activities carried out in cooperation should also be included in the lessons, and contextual examples from daily life should be used to support the lessons.