Bergson ve Nietzsche'de gülmenin toplumsallığı ve aykırılığı üzerine
On the sociality and nonconformity of laughter in Bergson and Nietzsche
Yazar: GÜLDANE KAYA
Danışman: PROF. DR. SADIK EROL ER
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Grubu Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Gülme olgusu uzun bir tarihe dayanır. Buna rağmen Felsefe tarihine bakıldığında "gülme" ile ilgili çok az çalışma bulunmaktadır. Dolayısıyla "gülme" hak ettiği değeri bulamamıştır. Bu çalışmanın nihai amacı henüz felsefe tarihinde derinlemesine analiz edilmeyen gizemini koruyan "gülme" olgusuna, onun tarihsel kökenine ve modern toplumdaki işleyişine ışık tutmaktır.  Bu çalışma gülme olgusuna yönelik mevcut yaklaşımları analiz edip eleştirel bir şekilde tartışıyor. Genel çerçevede Nietzsche ve Bergson felsefesinde gülme ile ilgili çalışmaların verileri incelenerek gülme anlayışı derinleştirilmeye çalışılmıştır. Nietzsche ve Bergson çalışmalarında görüldüğü gibi "gülme" kesinlikle bir jest ya da psişik mekanizmadan daha fazlasıdır. 
Çalışmada genel hatlarıyla "gülme" kavramın ne olduğu, felsefedeki yeri, yaşam içindeki rolü ve toplumsallığı üzerinde durulmuştur. Üzerinde çok fazla çalışmalar yapılan bir kavram olmasa da bakıldığında "gülme" kavramı geçmişten günümüze yaşamın birçok alanında bir jest bir tavır olarak defalarca varlığını göstermiştir.   Bizler de gülmenin varlığının gün yüzüne çıkışının gerekliliğine inandığımız için onu, özelde Nietzsche ve Bergson bakış açısıyla, genelde ise varlığını gösterdiği birçok alandaki niteliğini ele alarak bu çalışmayı yaptık. Dahası bununla yetinmeyerek felsefede gülmeye katılan anlam çeşitliğinin oluşturduğu taraflara da yer verilmiştir. Gülmeye estetik, onto-politik ve etik çerçevesinde yüklenen anlamlar ve sorumluluklarla, onun ne tür boyutlar kazandığına değinilmiştir.

Abstract:
The phenomenon of laughter dates back to a long history. Yet, when the history of philosophy is examined, there are very few studies on "laughter". Hence, "laugher" has not been able to acquire the value that it deserves. The ultimate aim of this study is to shed light on the phenomenon of "laughter", which remains a mystery that still has not been in depth in the history of philosophy, its historical origin and its functioning in modern society. This study analyzes and critically discusses current approaches towards the phenomenon of laughter. In general framework, the understanding of laughter has been deepened by means of examining the data of studies on laughter in the philosophy of Nietzche and  Bergson. As seen in the works of Nietzche and Bergson, "Laughter" is definitely more than a gesture or psychic mechanism.
In general terms, the study has focused on what the concept of "laughter" is, its place in Philosophy, its role in life and its sociality. Though it is not a concept on which a number of studies have been carried out, the concept of "laughter" has always depicted its existance as a gesture and attitude in many areas of life from past to present.  As we, also, accredit the necessity of the existance of "laughter" coming to light, we have actualized this study by examining its quality in which it depicts its existance specifically from the perspective of Nietzche and Bergson. Furthermore, by not considering it enough, the aspects of the diversity of meanings involved in laughter in philosophy have also been given a place. The meanings and responsibities attributed to laughter within the framework of aesthetics, onto-politics and ethics, and what kind of dimentions it has achieved have been mentioned.