Türk edebiyatında "Hamseler"
Hamses" in Turkish literature
Yazar: BÜŞRA ÖZASLAN
Danışman: PROF. DR. AHMET YILMAZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Hamse = Hamse ; Mesnevi = Mathnawi ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk-İslam edebiyatı = Turkish Islamic literature ; Şairler = Poets

Özet:
Arapça "beş unsurdan meydana gelen şey" anlamındaki hamse, edebiyat terimi olarak beş mesnevîden oluşan mecmualara verilen isimdir. Zaman içerisinde ilk örneklerini İran Edebiyatında gördüğümüz hamse yazma geleneği, Türk Edebiyatında da şairler tarafından ilgi görmüştür. Türk şairler için hamse sahibi olmak önem kazanmıştır. 
Bu çalışmada Türk edebiyatındaki hamse sahibi şairler ile Anadolu sahasında yazılmış olan hamselerin özetleri ele alınmıştır.  Çalışma iki bölümden meydana gelmektedir. 
Birinci bölümde mesnevilerin özellikleri ve tarihi gelişimi, hamsenin tanımı ve özellikleri, hamsenin tarih içindeki gelişimi hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca bu bölümde Türk edebiyatındaki hamse sahibi şairler ve hamseleri hakkında bilgiler verilmiştir.
İkinci bölümde Türk edebiyatında yazılmış olan hamselerin özetleri antolojik ve mufassal olarak incelenmiştir. Çalışma Anadolu sahasında yazılmış hamseler ile sınırlandırılmıştır. Hamselerde bulunan mesnevilerin özetleri verilmeden önce bu eserler hakkında bilgi verilmiştir. Bu hamse özetleri daha önce yapılan çalışmalarda verilen transkripsiyon metinleri esas alınarak hazırlanmıştır. Transkripsiyon metni bulunmayan eserler hakkında yalnızca bilgi sunulmuş, özeti verilmemiştir.
ANAHTAR KELİMELER: hamse, mesnevi, hikâye, beş

Abstract:
Hamse means a thing that consists of five factors in Arabic. It is the name given to writings composed of five masnavis as literary term. The first examples of hamse writing tradition have occurred in Iranian literature by the time of progress. Turkish poets also have drawn considerable interest in hamse writing tradition in Turkish literature. Thus, hamse has gained a substantial place in Turkish literature as well as for Turkish Poets.  

In this study, the poets writing hamses in Turkish literature and the summaries of the hamses written in Anatolia, are handled. This study composed of two chapters. 

In the first chapter, the historical development and features of masnavis, as well as description, the historical development, and features of hamses, are explained. In addition to these, there is information about the poets who had hamse and them hamses in Turkish literature. 

In the second chapter, the summaries of the hamses written in Turkish literature are studied as detailed and anthological, which are limited to Hamses written Anatolia. In the first place, there is information about masnavis in the relevant hamses, and then the summaries of these masnavis that have been prepared based on the transcription texts given in previous studies are handled. This study involves information provided about the works without the transcription text. However, there are no summaries of these in this study.
 
KEYWORDS: Hamse, masnavi, story, five.