Göğüs hastalıkları servisinde klinik eczacılık hizmetlerinin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Development and evaluation of clinical pharmacy services in respiratory diseases service
Yazar: MUHAMMED YUNUS BEKTAY
Danışman: PROF. DR. MESUT SANCAR ; PROF. DR. FİKRET VEHBİ İZZETTİN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Eczacılar = Pharmacists ; Eczacılık = Pharmacy ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Amaç: Bu klinik eczacılık çalışması ile, göğüs hastalıkları servisinde klinik eczacılık hizmetlerinin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Gereç ve yöntem: Çalışmamız, COVID-19 hastalarında prospektif gözlemsel (A kolu) ve göğüs hastalıkları servisinde klinik eczacılık hizmetlerinin araştırıldığı (B kolu) prospektif randomize kontrollü bir çalışma olarak iki ana kol olarak tasarlanmıştır. Araştırmamız İstanbul'da hizmet veren bir üniversite hastanesinde Haziran 2020-Aralık 2021 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. A kolunda klinik eczacı tarafından ilaçla ilişkili sorunlar (İLİS) ve ilişkili faktörler tespit edilmiş ve B kolunda ise katılımcılar kontrol ve müdahale gruplarına ayrılmış ve iki grup arasında klinik eczacılık hizmetlerinin etkisi İLİS tespiti ve taburculuk sonrası 30 gün içerisinde tekrar hastane başvurusu açısından incelenmiştir. İLİS tespiti PCNE (Pharmaceutical Care Network Europe) v9.0'a kullanılarak yapılmıştır. 
Bulgular: Çalışmamızın A koluna 107 ve B koluna 168 (86 kontrol, 82 müdahale) hasta dahil edilmiştir. Üç grupta hasta başına düşen ortalama ilaç sayıları sırasıyla 12,8±6,62, 14,45±7,59 ve 15,5±6,18 olarak kaydedilmiştir. A kolunda 201 adet İLİS tespit edilmiştir. B kolunda İLİS tespit edilen hasta sayısı kontrol ve müdahale grubu için sırasıyla 62 ve 46'dır. Taburculuk sonrası 30 gün içerisinde tekrar hastane yatışı açısından müdahale grubu lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,05).
Sonuç: Çalışmamızın her iki kolunda da klinik eczacılık hizmetlerinin sağlık çıktılarına pozitif yönde katkısı olduğu görülmektedir. Klinik eczacının bu etkisinin daha kaliteli sağlık hizmeti sunumu için oldukça önemli olduğunu ve yaygınlaştırılması gerektiğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to develop and evaluate clinical pharmacy services in the pulmonology service. 
Materials and methods: This research was divided into two sections. A prospective observational study (Branch A) and a randomized controlled trial (Branch B). This research was conducted at a university hospital in Istanbul between June 2020 and December 2021. The clinical pharmacist identified drug-related problems (DRP) and related factors in branch A. Branch B is separated into two groups: control and intervention. The efficacy of cognitive pharmacy services on DRP identification and re-admission within 30 days was compared between the two groups. DRP detection and classification were performed in accordance with PCNE (Pharmaceutical Care Network Europe) v9.0.
Results: Branch A contained 107 patients, while Branch B included 168 patients (86 controls and 82 interventions). The average number of medicines administered per patient in the three groups was 12.8±6.62, 14.45±7.59, and 15.5±6.18, respectively. 201 DRPs were determined in branch A. In the control and intervention groups of branch B, the patient with DRP patients was 62 and 46, respectively. A significant difference was found in favor of the intervention group in terms of re-admission within 30 days (p<0.05).
Conclusion: Clinical pharmacists provide pharmaceutical care services and lead to positive outcomes in both branches. We believe that clinical pharmacy services are very important for better health care, and cognitive pharmacy services should be expanded in all settings where patients and pharmacists present.