Bireylerin mizojini düzeyleri ile problemli siber davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between individuals' misogyny levels and problematic online behaviors
Yazar: ECENUR TEMELLİ UZUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF TUNÇ DEMİRCAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Siber zorbalık, sosyal medya, kısa mesajlar, e-postalar ve çevrim içi forumlar gibi elektronik teknolojiler kullanılarak gerçekleştirilen bir şiddet türü olarak tanımlanmaktadır (Russo ve ark., 2022). Bu çalışmada bireylerin kadına yönelik düşmanlık olarak tanımlanan mizojini düzeyleri ile problemli internet davranışları olarak ele alınan siber şiddet, siber mağduriyet ve siber şiddeti meşrulaştırma arasındaki olası ilişkinin incelenmesi hedeflenmiştir. Destekleyici olarak, mizojini ile ilişkisi bilinen korumacı ve düşmancı cinsiyetçilik ile problemli siber davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesi de hedeflenmiştir. 
Bu amaçlar doğrultusunda 389 kişiye ulaşılmış, 24 kişinin verisi gereken kriterleri karşılamaması nedeniyle örnekleme dahil edilmemiş, analizler 365 kişinin verisi ile gerçekleştirilmiştir. Örneklemin (ort=31,30±9,65) %59,2'sini kadınlar, %40,8'ini ise erkekler oluşturmaktadır. Çalışmada hem siber zorbalığı hem de siber zorbalık mağduriyetini ölçmeyi hedefleyen Yenilenmiş Siber Zorbalık Ölçeği, Siber Şiddeti Meşrulaştırma Ölçeği, Mizojini Ölçeği ve Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca sosyodemografik ve ilgili olabileceği düşünülen değişkenlerin sorulduğu sosyodemografik bilgi formu hazırlanmıştır. 
Çalışmanın ikinci basamağı olarak nitel bir araştırma tasarlanmıştır. Bu basamağa sadece mizojini düzeyleri yüksek ve kendini erkek evreni gruplarından birine ait hisseden bireylerin davet edilmesi planlanmış, yapılacak derinlemesine görüşmeler ile siber mizojininin motivasyon kaynakları, etkileyen faktörler ve sonuçlarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Fakat davet edilen katılımcılardan geri dönüş alınamaması nedeniyle ikinci basamak gerçekleştirilememiştir. 
Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgular, mizojini ile siber şiddet uygulayıcılığı, mağduriyeti ve siber şiddeti meşrulaştırma arasında pozitif yönde bir ilişki olduğunu göstermektedir. Destekleyici olarak, cinsiyetçilik ile siber şiddet uygulayıcılığı ve siber şiddet mağduriyeti arasında pozitif yönde bir ilişki görülmüştür. Düşmancı cinsiyetçilik ile sadece siber şiddet mağduriyeti arasında zayıf bir ilişki saptanırken, korumacı cinsiyetçilik ile siber şiddet uygulayıcılığı ve mağduriyeti arasında pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır. En güçlü ilişkinin ise siber mağduriyet ile şiddet arasında olduğu tespit edilmiştir. Yapılan regresyon analizleri sonucunda mizojini ve çelişik cinsiyetçiliğin, siber şiddeti uygulama ve mağduriyetini anlamlı olarak yordadığı görülmektedir. Fakat sadece mizojini siber şiddeti meşrulaştırmayı anlamlı olarak yorumlamaktadır. Ek olarak, cinsiyet, eğitim, yaş, gelir düzeyi, yaşanılan bölge, yetişilen aile tipi, medeni durum gibi sosyodemografik faktörlerin siber şiddeti uygulama, mağduru olma ve meşrulaştırma üzerinde etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Erkek Evreni gruplarına dahil olma, intihar düşüncesi, herhangi bir web sitesi veya kullanıcı tarafından engellenmiş olmanın da, problemli siber davranışlar üzerinde farklı düzeylerde etkili olabileceği görülmüştür. Elde edilen bulgular ulusal ve uluslararası alanyazın çerçevesinde değerlendirilmiş ve tartışılmıştır.

Abstract:
Cyberbullying is defined as a form of violence carried out using electronic technologies such as social media, text messages, emails, and online forums (Russo et al., 2022). This study aims to examine the possible relationship between individuals' levels of misogyny, defined as hostility towards women, and problematic internet behaviors, such as cyber violence, cyber victimization, and the legitimization of cyber violence. Additionally, it aims to investigate the relationship between problematic cyber behaviors and both protective and hostile sexism, which are known to be associated with misogyny.
To achieve these objectives, data were collected from 389 individuals. However, data from 24 individuals were excluded because they did not meet the required criteria, and the analyses were conducted with data from 365 individuals. The sample consisted of 59.2% women and 40.8% men, with an average age of 31.30 (±9.65) years. The Revised Cyberbullying Scale, the Legitimization of Cyber Violence Scale, the Misogyny Scale, and the Ambivalent Sexism Scale were used in the study to measure both cyberbullying and cyberbullying victimization. Additionally, a sociodemographic information form was prepared to collect sociodemographic and potentially relevant variables.
In the second phase of the study, a qualitative research design was planned. Only individuals with high levels of misogyny and who identified with one of the Menosphere groups were to be invited to this phase. In-depth interviews aimed to identify the motivation sources, influencing factors, and consequences of cyber misogyny. However, due to a lack of response from the invited participants, the second phase could not be carried out.
The findings from the analyses showed a positive relationship between misogyny and both cyber violence perpetration victimization and the legitimization of cyber violence. Additionally, a positive relationship was found between sexism and both cyber violence perpetration and victimization. A weak relationship was observed between hostile sexism and cyber violence victimization, whereas a positive relationship was identified between protective sexism and both cyber violence perpetration and victimization. The strongest relationship was found between cyber victimization and cyber violence perpetration. Regression analyses indicated that misogyny and ambivalent sexism significantly predicted both cyber violence perpetration and victimization. However, only misogyny significantly predicted the legitimization of cyber violence. Furthermore, sociodemographic factors such as gender, education, age, income level, region of residence, family type, and marital status were found to influence the perpetration, victimization, and legitimization of cyber violence. Being part of Menosphere groups, having suicidal thoughts, and being blocked by any website or user also appeared to have varying levels of impact on problematic cyber behaviors. The findings were evaluated and discussed within the framework of national and international literature.