Örgüt ikliminin örgütsel vatandaşlık davranışlarına etkisi ve bir askeri kurumda uygulama
The effect of organizational climate on organizational citizenship behaviors and an application of a military institution
Yazar: MURAT BULUT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CEREN GİDERLER ATALAY
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Askeri işletmeler = Military businesses ; Vatandaşlık = Citizenship ; Örgüt iklimi = Organizational climate ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior

Özet:
Örgüt iklimi; bireyin örgütsel şartları içselleştirmesi; örgüt üyelerinin örgütsel iç çevreyi algılama ve tanımlama biçimidir. Örgüt iklimi; bireye, örgüte ve çevreye göre değişmekte; örgütün kişiliğini oluşturmakta; örgütü öteki örgütlerden ayırmakta; zaman içinde sürekli ve değişmez hale gelmektedir. Örgüt iklimi; örgütün diğer boyutlarını etkilemekte/etkilenmekte, anlamlandırmakta ve işlevsel hale getirmektedir. Bir örgüt, alt birimleri ve çalışma grupları farklı iklimlere sahip olabilmektedir.Örgütsel Vatandaşlık Davranışı (ÖVD); örgüt içerisindeki bireylerin standartların ve iş tanımlarının ötesinde isteğe bağlı bir çaba ve ekstra rol davranışı göstermesidir. ÖVD ile ilgili yapılan tanımların ortak noktası; bu davranışların biçimsel ödül sistemi ve iş tanımları dışındaki isteğe bağlı ve gönüllülük esasına dayalı bir anlayış içinde sergilenen rol fazlası davranışlar olarak görülmesi ve bunların örgütsel etkililiğe katkıda bulunmasıdır. ÖVD, işgörenlerin belli beklentiler içerisine girmeleri dolayısıyla veya üstlerinden gelecek tepki ve direktifler doğrultusunda sergiledikleri davranışları kapsamaz. ÖVD ile ilgili çalışmalar, örgütlerdeki bireysel tutum ve davranışların analiz edilmesi ve anlaşılmasındaki öneminden dolayı sıkça yapılmaktadır. ÖVD'ler, örgütsel amaçların gerçekleştirilmesi için çalışanların bütünleşmesi ve yardımlaşması; örgütte destekleyici, işbirlikçi bir ortam oluşması; örgütsel etkililiğin artırılması; çalışanların iş doyumunun ve bağlılığının artırılması açısından çok önemlidir.Örgüt ikliminin ÖVD'lere etkisi ile ilgili askeri bir kurumda yapılan araştırma bulgularına göre; personelin örgüt iklimi ile ilgili olarak orta düzeyde, ÖVD'ler ile ilgili ise yüksek düzeyde olumlu görüşe sahip olduğu; statü değişkeni ile ÖVD'nin centilmenlik boyutu arasında, eğitim değişkeni ile ÖVD'nin centilmenlik boyutu arasında, mesleki kıdem yılı değişkeni ile ÖVD'nin centilmenlik boyutu arasında, bölüm değişkeni ile ÖVD'nin özgecilik ve vicdanlılık boyutları arasında, örgüt ikliminin yönetici boyutu ile ÖVD'nin sivil erdem boyutu arasında ve örgüt iklimi ile ÖVD'nin centilmenlik boyutu arasında anlamlı ilişkilerin bulunduğu görülmüştür.

Abstract:
Organizational climate is the internalisation of organizational conditions, detection and identification of the internal environment of the organization by members. Organizational climate varies depending on the personality, the organization and the environment; creates the personality of the organization; separates the organization from other organizations; becomes constant and unchanged in the course of time. Organizational climate affects the other dimensions of the organization, giving meanings to it and make it functional. An organization, the sub-units and working groups may have different climates.Organizational Citizenship Behavior (OCB) is to show an effort and an optional extra-role behavior beyond the standards and job descriptions in the organization. OCBs are optional and voluntary behaviors outside of the formal reward system and job descriptions and contribute to the organizational effectiveness. Behaviors which shown because of certain expectations or the directives and reactions are not OCBs. Studies on OCBs are common due to analyzing and understanding the importance of individual attitudes and behaviors in the organizations. OCBs are very important for the integration of employee assistance for the realization of organizational objectives, formation of a collaborative environment, improving organizational effectiveness and employee job satisfaction and loyalty.According to findings on the impact of organizational climate on OCBs in a military institution; the staff has a positive opinion about organizational climate at the middle level and has a positive opinion about the OCBs at the highest level; between status variable with sportsmanship dimension of OCB, between education variable with sportsmanship dimension of OCB, between professional seniority variable with sportsmanship dimension of OCB, between department variable with altruism and scrupulousness dimensions of OCB, between administrative dimension of organizational climate with civic virtue dimension of OCB and between organizational climate with sportsmanship dimension of OCB significant relationships were found.