Bazı mısır genotiplerinde Sesamia nonagrioides (Lefebvre) (Lepidoptera: Noctuidae) ve Ostrinia nubilalis Hbn. (Lepidoptera: Crambidae)'in zarar durumunun belirlenmesi
Determination of damage of Sesamia nonagrioides (Lefebvre) (Lepidoptera: Noctuidae) and oOstrinia nubilalis Hbn., (Lepidoptera: Crambidae) on some maize genotypes
Yazar: MEHMET SABAN
Danışman: DOÇ. DR. FİRDEVS ERSİN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Entomoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Mısır = Maize ; Mısır koçan kurdu = Corncob maggot ; Ostrinia nubilalis = Ostrinia nubilalis

Özet:
Bu çalışmada, 2022 yılında Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü bünyesinde ekimi yapılan ve bölgemizde ikinci ürün olarak kullanıma uygun FAO 500-670 olum grubu 10 adet danelik mısır genotipi üzerinde Sesamia nonagrioides ve Ostrinia nubilalis'in zarar durumu incelenmiştir. Bu zararlıların deneme tarlasında bulunup bulunmadığının tespit edilmesi amacıyla feromon ve ışık tuzaklarından yararlanılmıştır. Ayrıca, çiçeklenme süresi (gün), bitki boyu (cm), koçan yüksekliği (cm), koçan sayısı (adet/parsel), dane/koçan oranı (%), hasatta dane nemi (%), dane verimi (kg/da), olum müddeti (gün) gibi agronomik değerlere bakılmıştır.
Sesamia nonagrioides ve O. nubilalis'in neden olduğu zarar belirlenebilmesi için, zarar gören dane yüzdesi, gövdedeki koçan altı ve koçan üstü olmak üzere delik sayısı, zararlının sebep olduğu galeri uzunluğu, gövdede ve koçanda bulunan canlı larva sayıları incelenmiş ve kayıt altına alınmıştır. Elde edilen sonuçlara göre en çok zarar gören ve tercih edilen mısır genotipinin DKC 6664 olduğu sonucuna varılmıştır. LG31.630 genotipinin ise birçok parametre açısından en az zarar gören ve tercih edilen mısır genotipi olduğu belirlenmiştir.  M16S45 mısır genotipi, koçan zararı haricinde diğer parametrelerde ortalamanın üstünde zarar görmüş olmasına rağmen verim açısından da en yüksek değere ulaşan genotip olmuştur. Bu durum M16S45 genotipinin S. nonagrioides ve O. nubilalis zararını diğer genotiplere göre daha fazla tolere edebildiğini düşündürmektedir.

Anahtar kelimeler: Sesamia nonagrioides, Ostrinia nubilalis, zarar durumu, Mısır

Abstract:
In this study, the damage status of Sesamia nonagrioides and Ostrinia nubilalis on 10 maize genotypes of FAO 500-670 maturity group, which are cultivated in the Aegean Agricultural Research Institute Directorate in 2022 and suitable for use as a second crop in our region, were investigated. Pheromone and light traps were used to determine whether these pests were present in the experimental field. In addition, agronomic values such as flowering time (days), plant height (cm), cob height (cm), number of cobs (pcs/parcel), grain to cob ratio (%), grain moisture at harvest (%), grain yield (kg/ha), maturity period (days) were examined.
In order to determine the damage caused by Sesamia nonagrioides and O. nubilalis, the percentage of damaged grain, the number of holes in the stem under the cob and on the cob, the length of the gallery caused by the pest, the number of live larvae in the stem and cob were examined and recorded. According to the results, it was concluded that the most damaged and preferred maize genotype was DKC 6664. The genotype LG31.630 was found to be the least damaged and preferred maize genotype in terms of many parameters. Maize genotype M16S45 was damaged above average in all parameters except cob damage and it was the genotype that reached the highest value in terms of yield. This suggests that genotype M16S45 can tolerate S. nonagrioides and O. nubilalis damage more than other genotypes

Keywords: Sesamia nonagrioides, Ostrinia nubilalis, Determination of damage, Maize