Çocuk hastada MAC ve MAC awake konsantrasyonlarında genel anestezi uygulamasında yeterli anestezi derinliğinin ısı ve hemodinamik değerler açısından incelenmesi
Evaluate the depth of anaesthesia by using hemodynamic and body temperature values in pediatric dentistry
Yazar: PINAR SELÇİK
Danışman: PROF. DR. NÜKET SANDALLI
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anestetikler = Anesthetics ; Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-dental = Anesthesia-dental ; Anestezi-genel = Anesthesia-general ; Anestezi-inhalasyon = Anesthesia-inhalation ; Diş hekimliği = Dentistry ; Doz-cevap ilişkisi-ilaç = Dose-response relationship-drug ; Hemodinamikler = Hemodynamics ; Çocuklar = Children

Özet:
Gelişmiş ülkelerde çocuk diş hekimliğinde bilinçli sedasyon ve genel anestezi (GA) altında tedavi uzun yıllardır uygulanmaktadır. Ülkemizde de diş hekimine karşı kaygısı ve korkusu bulunan, zihinsel veya fiziksel engeli olan, kooperasyon kurulamayan çok küçük yaşta ki hastalarda bilinçli sedasyon ve genel anestezi uygulamaları giderek yaygınlaşmaktadır. Yaygın çürükler, korku ve kaygı, zihinsel veya fiziksel engeller GA için temel endikasyonlardandır.Fakültemizde çocuk hastalarda öncelikle davranış yönlendirme teknikleri uygulanmakta, kooperasyon sağlanamayan ve engelli çocuk hastalarda ise GA yöntemine başvurulmaktadır. Ancak son yıllarda gerçekleştirilen çalışmalar özellikle inhalasyon anesteziklerin doza bağlı olarak otoregülasyonu bozduğunu göstermektedir. Otoregülasyon, vücutta serebral dolaşımın direncini ayarlayarak değişen sistemik ortalama arterial basınçlarda (OAB) serebral kan akımını sabit tutma kabiliyetidir. Bu doğrultuda, diş hekimliği GA uygulamalarında inhalasyon anesteziklerin daha düşük dozlarda kullanılarak otoregülasyonun devamına ve diş tedavilerinin sağlıklı bir şekilde yapılmasına imkan sağlayacak ideal dozların ve değişik ilaç kombinasyonlarının araştırılması gündeme gelmektedir.Çalışmamızda çocuk diş hekimliği rutin GA uygulamalarında, uygun ameliyathane koşulları sağlanarak izofluranın MAC ve MAC Awake konsantrasyonu uygulanan ve ağrı kontrolü lokal ve rejyonel anestezi ile sağlanan çocuk hastalarda, hemodinamik değerler, periferik ve çekirdek ısı değerleri belirli zaman aralıklarında kaydedilerek değerlendirilmiştir. GA uygulamalarında yeterli anestezi derinliği ile birlikte otoregülasyonun devamını sağlayacak, günübirlik tedaviye uygun, güvenilir ve ideal anestezik madde konsantrasyonun bulunması amaçlanmıştır.Çalışmamıza Yeditepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı'na başvuran yaşları 2 ile 15 arasında değişen 23'ü kız 22'si erkek olmak üzere toplam 45 çocuk dahil edilmiştir. Çalışmaya ASA I ve ASA II grubunda ki hastalar dahil edilmiş, zihinsel engeli olan ve ilaç kullanan çocuk hastalar dahil edilmemiştir. Tüm çocukların ebeveynlerinden detaylı anamnez alınmış ve çocukların ağız içi muayeneleri yapılmıştır. GA kararı verilmeden önce tüm hastalara davranış yönlendirme teknikleri uygulanmış, kooperasyon kurulamayan çocuk hastalar için GA altında diş tedavilerinin yapılmasına pedodontistler tarafından karar verilmiştir. GA, hastalarda randomize bir şekilde izofluran'ın MAC veya MAC Awake dozu ile sağlanmıştır. Tüm tedaviler Ekim 2007 ? Haziran 2008 tarihleri arasında Yeditepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nde GA ünitesinde gerçekleştirilmiştir. Ebeveynlerden Sedasyon ve GA Bilgilendirilmiş Onam formu alınmıştır.Operasyon süresince tüm hastaların 2.,4.,6.,8.,10.,12.,14.,20.,30.,60.,90.,120. ve 150. dakikalarda, Fi O2 (İnspirasyonda alınan O2 miktarı), Fe O2 (Ekspirasyonda verilen O2 miktarı), Fe CO2 (Ekspirasyonda verilen karbondioksit miktarı), Fi izofluran (İnspirasyonda alınan izofluran konsantrasyonu), Fe izofluran (Ekspirasyonda verilen izofluran konsantrasyonu), SpO2 (Satürasyon), KAH (Kalp atım hızı), sistolik arteriyel kan basıncı (SAB), diastolik arteriyel kan basıncı (DAB), ortalama kan basıncı (OAB), periferik ve çekirdek ısı değerleri ölçülmüş ve kayıt edilmiştir.Çalışmaya dahil edilen gruplara ait demografik değerler incelendiğinde, MAC ve MAC-Awake gruplarının yaş ortalamaları, cinsiyet dağılımları, operasyon süreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir. MAC ve MAC Awake grubunun LA miktarı ile O2 İnspirasyon, CO2 Ekspirasyon, izofluran inspirasyon, izofluran ekspirasyon, SPO2, KAH, SAB, DAB, OAB, Çekirdek ısı, Periferik ısı, Çekirdek-Periferik ısı değişim değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon gözlenmemiştir. MAC ve MAC-Awake Gruplarının tüm zamanlarda O2 inspirasyon, O2 ekspirasyon, CO2 ekspirasyon, SPO2, ve KAH ortalama değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir.MAC ve MAC-Awake Gruplarının indüksiyon sonrası idame döneminde izofluran inspirasyon ve izofluran ekspirasyon değerleri incelendiğinde, MAC grubunun izofluran inspirasyon ve izofluran ekspirasyon ortalamaları MAC Awake grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur.MAC ve MAC-Awake gruplarının indüksiyon sonrası idame döneminde SAB, DAB ve OAB değerleri incelendiğinde, MAC ve MAC Awake grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir. MAC grubu değerlerinin MAC Awake grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur.MAC ve MAC Awake gruplarının indüksiyon sonrası idame döneminde çekirdek ısı, periferik ısı ve çekirdek-periferik ısı farkı incelendiğinde, MAC ve MAC Awake gruplarının arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir.Çalışmamızda, çocuk diş hekimliği GA uygulamalarında izofluran inhalasyon anesteziğinin, otoregülasyonun devamına imkan veren MAC Awake konsantrasyon düzeyinde lokal ve rejyonal analjezi desteği ile yeterli anestezi derinliği sağladığı sonucuna varılmıştır. Bu bulgular doğrultusunda izofluranın MAC Awake konsantrasyonunun, dental tedavilerin sağlıklı bir şekilde yapılmasına imkân verdiği ve günübirlik tedaviye uygun olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
In developed countries, conscious sedation and general anesthesia (GA) practices in pediatric dentistry have been applied for many years. In our country, conscious sedation and GA practices have also increasingly become widespread for young children, who have dental anxiety and dental fear; who are physically and mentally handicapped, and uncooperative. Children with a large number of cavities, anxious and fearful and mentally or physically handicapped are candidates for GA.Primarily, behavior management techniques are being applied to pediatric patients in our faculty, however for those who are handicapped and persistently uncooperative; GA is the preferred technique for dental treatments. Whereas recent studies show that inhalation anesthetics disturb autoregulation in a dose dependant manner. Autoregulation is the capability of maintaining cerebral blood stream constant in variable systemic mean arterial pressure (OAB) by regulating resistance of the cerebral circulation in body. Accordingly, research of the ideal doses and various drug combinations that will maintain continuance of the autoregulation with lower usage doses of the inhalation anesthetics in dental GA practices and which will enable successful implementation of dental treatments comes to the fore.In our study, routine pediatric dental treatments under GA had been evaluated by recording hemodynamic values, peripheral and core temperature values periodically in pediatric patients for whom MAC and MAC Awake concentration of isoflurane had been applied by providing convenient surgery room conditions, and pain control had been managed by local and regional anesthesia. It was aimed to find an ideal general anesthetic concentration that will enable continuance of the autoregulation along with adequate anesthetic depth which is reliable and appropriate for dental treatments of ambulatory care pediatric patients.In our study, a total of 45 children (23 girls and 22 boys) who applied to University of Yeditepe, Institute of Health Sciences, Faculty of Dentistry, Department of Pediatric Dentistry, and at varying ages between 2 ? 15 were included in our study while ASA I and ASA II patients were included, pediatric patients with mental disability and who were on medication were not included in our study. A detailed medical history had been taken from the parents of all pediatric patients and oral examination of the children had been executed. Behavior management techniques had been implemented on all children before making decision for GA, and pediatric dentists decided on the management of dental treatments under GA for persistently uncooperative pediatric patients. GA had been randomly provided by MAC or MAC Awake dose of the isoflurane in patients. All treatments had been implemented in GA unit of Yeditepe University, Faculty of Dentistry between October 2007 and June 2008. Sedation and GA Informed Consent Form had been received from all parents.During the operation, Fi O2 (O2 amount received in inspiration), Fe O2 (O2 amount released in expiration), Fe CO2 ( carbon dioxide amount released in expiration), Fi isoflurane ( isoflurane concentration received in inspiration), Fe isoflurane (isoflurane concentration released in expiration), SpO2 (Saturation), KAH ( heart rate), systolic arterial blood pressure (SAB), diastolic arterial blood pressure (DAB), mean blood pressure (OAB) (2Diastolic x 1Systolic / 3), peripheral temperature and core temperature values of all patients had been measured and recorded at 2.,4.,6.,8.,10.,12.,14.,20.,30.,60.,90.,120. and 150. minutes.There were no significant differences among gender distribution, average age of MAC and MAC-Awake groups and operation durations when demographic values of the groups included in the study were examined. There were also no significant correlations between LA amount of MAC and MAC Awake groups when O2 Inspiration, CO2 Expiration, isoflurane Inspiration, isoflurane Expiration, SPO2, KAH, SAB, DAB, OAB, Core Temperature, Peripheral Temperature, Core ? Peripheral Temperature changes were considered. Also, statistically there were no significant differences among averages of O2 Inspiration, O2 and CO2 Expiration, SPO2 and KAH values between MAC and MAC Awake groups.When isoflurane inspiration and isoflurane expiration values of the MAC and MAC ? Awake groups were examined after induction, it was found that the isoflurane inspiration and isoflurane expiration averages of the MAC group were significantly higher than the MAC Awake group.There were significant differences between MAC and MAC Awake groups when SAB, DAB and OAB values after induction were examined. Values of the MAC group were statistically lower than the MAC - Awake group.There were no significant differences between MAC and MAC Awake groups when core temperature, peripheral temperature and core ? peripheral temperature difference values after induction were examined.With reference to our study, it has been concluded that in routine dental GA implementations, isoflurane inhalation anesthesia provides an adequate anesthetic depth with the support of local and regional analgesia at the level of MAC Awake concentration which enables continuance of the autoregulation. In accordance with these findings, it is deemed that MAC Awake concentration of isoflurane enables healthy implementations of dental treatments and is appropriate for the ambulatory care of pediatric dental patients.