Şiddet ve darbe: 1983-2002 yılları arası Türkiye'deki sivil-asker ilişkilerinin anatomisi
Violence and coup: Anatomy of civil-military relations in Turkey between 1983 and 2002
Yazar: EGEMEN BAŞAR BEZCİ
Danışman: PROF. DR. H. BİRSEN HEKİMOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Askeri müdahale = Military intervention ; Askeri müdahale = Military intervention ; Olağanüstü hal = State of emergency ; Silahlı kuvvetler = Armed forces ; Sivil-asker ilişkileri = Civil-military relations ; Siyasal şiddet = Political violence ; Siyasi terör = Political terror ; Türk Silahlı Kuvvetleri = Turkish Military Forces ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history ; Şiddet = Violence

Özet:
Türkiye'de sivil-asker ilişkilerini inceleyen çalışmalar hem tarihsel kapsam hem de çeşitlilik açısından geniş bir yer tutmaktadır. Türkiye'deki sivil-asker ilişkilerinin yapısı ve siyaset alanı üzerinde yarattığı etki hem ülkenin demokratik yapısını hem de siyaset alanının çerçevesini belirlemektedir. Bu çerçeve ise Carl Schmitt'in ve Giorgio Agamben'in öne sürdüğü siyasal iktidarın özelliklerini belirleyen olağanüstü hal kuramı ile açıklanmaktadır.
Bu tez çalışması, 12 Eylül 1980 darbesini izleyen süreçte sıkıyönetim ve olağanüstü hal süreçlerinin PKK'nın alternatif şiddet uygulamaya başladığı 1984 yılından itibaren sürekli bir hale geldiğini ve bu sürekliliğin silahlı kuvvetleri norm belirleyici bir konuma getirdiğini incelemektedir. Bu sorunu incelemek için bu tez metni üç kısımdan oluşmaktadır. İlk kısım kuramsal bir çerçeveden şiddet, yasa, iktidar ve olağanüstü hal ilişkisini tartışmaktadır. İkinci kısım, ordu kurumunun ulus, siyasal iktidar ve tehdit algısı ile ilişkisini incelemektedir. Üçüncü kısımda ise, birinci kısımda verilen kuramsal çerçeveden yararlanılarak Türkiye'de silahlı kuvvetler, PKK ve sivil iktidar arasında ilişkisi değerlendirilmektedir. Türkiye örneğinde olağanüstü hal, sivil siyaset ve silahlı kuvvetler arasındaki ilişkiyi incelerken birincil arşiv kaynakları olan MGK açıklamaları, Meclis Tutanakları, ve PKK'nın kaynaklarından o dönemde yaptığı açıklamalar kullanılmıştır. İkincil olarak kullanılan kaynaklar ise, kuramsal tartışmayı ve Türkiye örneğini açıklarken konu üzerine kaleme alınmış çeşitli İngilizce ve Türkçe literatürdür.



Anahtar Kelimeler: Olağanüstü Hal, Silahlı Kuvvetler, Sivil İktidar, Darbe, Siyasal Şiddet, PKK

Abstract:
The literature on the Turkey's civil-military relations covers a variety of sub-topics as well as a time period. The structure of civil-military relations in Turkey and the impact of this relationship affect the democratic features of the country and affect the framework of the political arena. This framework can be explained by the theory of the state of emergency that is engineered by Carl Schmitt and Giorgio Agamben.
This thesis analyzes the how the state of emergency and Marshall Law implementations following the coup detat of the 12 September 1980 became a permenant rule as a response to PKK's endeavors to perpetuate an alternative violence. As a result, the permenance of the state of emergency, the armed forces became the norm decider within the country. In order to analyze this topic, this thesis consists of three chapters. First chapter undertakes a theorotical discussion of the relationship between violence, law, sovereignity and state of emergency. Second chapter analyzes the relation between the armed forces, political power and threat perception. Third chapter, implements the theorotical discussion to the Turkish case in order to evaluate the relationship between the armed forces, PKK and political power. While discussing the Turkish case, I mostly referred to the primary archival sources of the National Security Council, Parliament documents, and the PKK's own publications related to discussed term. Secondary sources from Turkish and English literature are also used to explain the theorotical discusions and Turkish case.


Keywords: State of Emergency, Armed Forces, Political Power, Coup detat, Political Violence, PKK