Özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilere yönelik geliştirilen ödsgm temelli öğretim paketinin okuduğunu anlama ve yazma becerilerine etkisi
The effect of the srsd model based instructional package developed for students with specific learning disabilities on their reading comprehension and writing skills
Yazar: NEFİZE ARACI
Danışman: PROF. DR. MACİD AYHAN MELEKOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı özel öğrenme güçlüğü (ÖÖG) olan ortaokul öğrencilerinin okuduğunu anlama ve bilgilendirici metin yazma becerilerinin geliştirilmesinde öz düzenlemeli strateji geliştirme modeli (ÖDSGM) temel alınarak hazırlanmış öğretim paketinin (3O + 3Y) etkililiğini incelemektir.
Yöntem: Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenleri; 3O strateji eğitimi kapsamında, öğrencilerin okuduğunu anlama performansları (Okuduğunu Anlama İnformel Değerlendirme Aracı [OKİDA] ve Sesli Okuma Becerisi ve Okuduğunu Anlama Testi -II [SOBAT®-II] puanları), Okuma Stratejileri Üstbilişsel Farkındalık Envanteri (OSÜFE) ve Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği (OTÖ) puanlarıdır. 3Y strateji eğitimi kapsamında ise bağımlı değişkenler; öğrencilerin yazdıkları bilgilendirici metinlerdeki bilgi sayısı, yazdıkları metnin uzunlukları (hece, kelime, cümle sayıları ile çok heceli kelime ve ortalama kelime sayıları), Üstbilişsel Yazma Stratejileri Farkındalık Ölçeği (ÜYAFÖ) ve Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Yazma Tutum Ölçeği (YTÖ) puanlarıdır. 3O + 3Y, ÖDSGM'ye dayalı olarak geliştirilen TWA + PLANS stratejilerinden Türkçeye uyarlaması yapılmış olan stratejilerdir ve bu stratejilerden oluşan öğretim paketi araştırmanın bağımsız değişkenini oluşturmaktadır. Çalışmanın araştırma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında, Eskişehir ili merkez ilçelerdeki resmî ortaokullarda eğitimlerini sürdüren 17 ÖÖG tanılı öğrenci oluşturmaktadır.
Bulgular: Gruplar arası analiz bulguları incelendiğinde; 3O strateji eğitimine katılan ve katılmayan ÖÖG olan öğrencilerin sadece OKİDA puan ortalamaları arasındaki fark strateji eğitimine katılan grup lehine istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Benzer şekilde, 3Y strateji eğitimine katılan ve katılmayan ÖÖG olan öğrencilerin yazdıkları bilgilendirici metinlerdeki bilgi sayısı ve metin uzunlukları (ortalama kelime sayısı ortalaması hariç) ile ÜYAFÖ ve YTÖ puan ortalamaları arasındaki fark strateji eğitimine katılan grup lehine istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ayrıca 3O ve 3Y strateji eğitimine katılan öğrencilerin eğitim süreci ile ilgili genel memnuniyet düzeylerinin yüksek olduğu ortaya koyulmuştur.
Sonuç ve Öneriler: Bu araştırmanın sonucu olarak ÖÖG olan öğrencilere yönelik sistematik okuma ve yazma strateji eğitiminin etkili olduğu ve öğrencilerin hem okuma hem de yazma becerilerinde olumlu yönde değişime neden olduğu görülmektedir. Ayrıca strateji eğitiminin yoğun olmasının ÖÖG olan öğrencilerin okuma ve yazma performanslarında olumlu yönde gözlemlenen değişimde önemli olduğu düşünülmektedir. Yanı sıra strateji eğitiminin görece kısa süreli olmasına rağmen ÖÖG olan öğrencilerin okuma ve yazma performanslarında olumlu yönde değişime neden olması sistematik strateji eğitiminin önemini ortaya koymaktadır. 3O + 3Y stratejisi gibi sistematik ve bilimsel dayanaklı stratejilerin yaygınlaştırılarak genel eğitim ortamlarında kullanılmasının ÖÖG olan öğrenciler başta olmak üzere tüm öğrencilere faydalı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Purpose: The aim of the study is to examine the effectiveness of the instructional package (TWA + PLANS) prepared based on the self-regulated strategy development model (SRSD) in improving the reading comprehension and expository text writing skills of middle school students with specific learning disabilities (SLD).
Method: In the study, a quasi-experimental design with pre-test post-test control group, one of the quantitative research methods, was used. The dependent variables of the study were the students' reading comprehension performances (Reading Comprehension Informal Assessment Tool [OKİDA] and Oral Reading Skills and Reading Comprehension Test-II [SOBAT®-II] scores), Metacognitive Awareness of Reading Strategies Inventory (OSÜFE) and Reading Attitude Scale (OTÖ) scores within the scope of TWA strategy instruction. Within the scope of PLANS strategy instruction, the dependent variables were the number of information in the expository texts written by the students, the length of the texts (number of syllables, words, sentences, polysyllabic words, and average number of words), Metacognitive Writing Strategies Awareness Scale (ÜYAFÖ) and Attitude Scale Towards Writing for Middle School Students (YTÖ) scores. TWA + PLANS strategies were adapted to Turkish and as the mnemonics, we used 3O + 3Y. The research group of the study consisted of 17 students diagnosed with SLD who continued their education in middle schools in Eskişehir, Türkiye in 2022-2023 school year.
Results: The findings of the between-group analysis revealed that the difference between the mean OKİDA scores of the students in experimental group in the TWA strategy instruction and control group was found to be statistically significant in favor of the experimental group. Similarly, the difference between the number of information in the expository texts, text lengths (except the average word count average), and the mean scores of the ÜYAFÖ and YTÖ of students in experimental group in the PLANS strategy instruction and control group were found to be statistically significant in favor of the experimental group. In addition, it was revealed that the students who participated in the TWA and PLANS strategy instructions had high levels of overall satisfaction with the instruction process.
Conclusion and Suggestions: The result of this study manifested that systematic reading and writing strategy instruction for students with SLD is effective and causes positive changes in both reading and writing skills of students. In addition, intensive strategy instruction is considered important in the positive change observed in the reading and writing performances of students with SLD. Furthermore, the fact that strategy instruction caused positive changes in the reading and writing performances of students with SLD despite its relatively short duration reveals the importance of systematic strategy instruction. Disseminating systematic and scientifically based strategies such as the TWA + PLANS strategy and using them in general education environments will be beneficial to all students, especially students with SLD.