Yeni zellanda tavşanlarında (Oryctolagus cuniculus L.) erkek genital sistem anatomisinin incelenmesi
Investigation of male genital tract anatomy in new zealand rabbits (Oryctolagus cuniculus)
Yazar: CEVDET BOZBIYIK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLSEREN KIRBAŞ DOĞAN
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi-veteriner hekimlik = Anatomy-veterinary ; Genitalia = Genitalia ; Genitalia-erkek = Genitalia-male ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Oryctolagus cuniculus L. = Oryctolagus cuniculus L. ; Tavşanlar = Rabbits ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Tavşanlar insanlara benzer yapılarından dolayı araştırmalarda sıklıkla kullanılmaktadır. Sunulan çalışmada 10 adet erkek tavşanın kullanıldı. Genital sistem organlarını besleyen arterler diseke edildi. Bu organların morfometrik ve makroanatomik bulguları alınarak bazı organlar manyetik rezonans görüntüleme (MRG) tekniği ile incelendi. Testisler uzunlamasına oval ve vücudun uzun eksenine dik bir şekilde lokalize olmuştu. Sol testis sağ testis'e göre daha aşağıda ve geride bulunuyordu. Testis'in uzun ekseninin vücudun uzun eksenine paralel olmadığı, dik olarak yerleştiği ve testis'in uzun, yassı ve oval şekilli olduğu tespit edildi. Tavşanlar erişkin olmasına rağmen testislerin tüm hayvanlarda tamamen scrotuma inmediği dikkat çekti. Yani bu hayvanlarda kriptorşidzm belirlendi. Yeni Zelanda tavşanlarında sağ testis uzunluğu 67.24±5.36 mm sol testis uzunluğu 62.25±6.55 mm idi. Testis ağırlığı sağda 10.21±1.17 gr iken solda 9.90±1.15 gr olarak tartıldı.  Sağ caput epididymis 0.68±0.08 gr sol caput epididiymidis 0.80±0.13 gr; sağ corpus epididymidis 0.14±0.03 sol corpus epididymidis 0.15±0.03 gr; sağ cauda epididymidis 1.87±0.26 sol cauda epididymidis 1.90±0.31 gr idi. Sunulan çalışmada sağ ductus deferens ağırlığı 0.30±0.29 gr sol ductus deferens ağırlığı 0.25±0.03 gr; ampulla ductus deferentis ağırlığı sağ tarafta 0.35±0.16 gr sol tarafta 0.37±0.16 gr idi. Glandula vesicularis uzunluğu sağda 18.54±0.35 mm solda 17.55±0.59 mm idi.  Glandula vesicularis genişliği sağda 16.54±0.28 mm solda 16.70±0.45 mm olarak ölçüldü. Glandula vesicularis ağırlığı sağ tarafta 0.91 ± 0.07 gr sol tarafta 0.96 ± 0.09 gr idi. Prostat uzunluğu 11.68±2.01 mm genişliği 13.02±1.38 mm olarak kaydedildi. Paraprostat uzunluğu sağda 19.56±3.04 solda 14.29 ±3.34 mm olarak ölçüldü. Paraprostat ağırlığı sağ tarafta 0.59±0.16 gr sol tarafta 0.70±0.21 gr idi. Glandula bulboürethralis uzunluğu sağ tarafta 13.36±2.00 mm sol tarafta 12.39±1.21 mm idi. Genişliği sağda 6.73±0.98 mm solda 5.80±0.90 mm olarak kaydedildi. Sağda 0.40±0.20 gr solda 0.44±0.24 gr olarak tartıldı. Arteria testicularis'lerin lumbal 2-lumbal 3 seviyesinde aorta abdominalis'ten ayrıldığı belirlendi. Arteria testicularis dextra arteria testicularis sinistra'dan 6 cm cranial'den ayrılmaktaydı. Truncus umbilicogenitalis başlangıçta ikiye ayrılıyordu. İkiye ayrılan dallardan önce ayrılan dal olan arteria umbilicalis kendi arasında üçe ayrılıyordu. Bu üç dal sırasıyla vesica ürinaria'nın apex, corpus ve cervix kısımlarının vaskularizasyonunu sağlıyordu. Truncus umbilicogenitalis'in ayrılma noktasındaki diğer dalı da kendi arasında ikiye ayrılıyordu. Bu dallardan biri epididymidis'in içinde seyrederken diğer dal üreter ve ductus deferens'i besliyordu. Glandulae genitales accessoriae cranial'den caudal'e doğru glandula vesicularis, prostata ve glandula bulbourethralis olarak bulunmaktaydı. Glandula vesicularis, rectum'un dorsol'inde ampulla ductus deferens'in ventral'ine yerleşen ve çift olarak bulunan bir bezdi. Diğer bezlerle karşılaştırıldığında makroanatomik olarak en büyük olan bezdi. Arteriel vaskularizasyonunu arteria iliaca externa'dan başlangıç alan arteria prostatica sağlamaktaydı. Prostata, tavşanlarda proprostat, corpus prostat ve paraprostat olmak üzere üç bölümden oluşmaktaydı. Glandula bulbourethralis, çift olarak bulunan yeşil mercimek büyüklüğünde bir bez idi. Yeni Zelanda tavşanında penis'i besleyen arteria penis arteria prostatica'dan sonra caudal'de bulunmaktaydı. Arteria penis; arteria dorsalis penis, arteria profunda penis ve arteria bulbi penis olarak üç dala ayrılmaktaydı. Arteria dorsali penis ve arteria bulbi penis'ten ayrılan çok ince dalların prepisyum'u vaskularize edildiği görüldü. Arteria penis ve kollarının erkek tavşanda penis ve prepitium'un vaskularizasyonunu sağladığı gözlendi. Elde edilen bulguların labaratuar hayvanlarında ve diğer hayvan türlerinde erkek genital sisem üzerine yapılacak olan bilimsel araştırmalarda, suni tohumlama çalışmalarında tavşanlarda reprodüktif sistem hastalıklarında ve operasyonlarda katkı sağlayacağı düşünülmektedir

Abstract:
Rabbits are frequently used in research because of their human-like structure. In the present study, 10 male rabbits were used. Arteries feeding genital system organs were dissected. Morphometric and macroanatomical findings of these organs were taken and some organs were examined by magnetic resonance imaging (MRI). The testicles were elongated oval and perpendicular to the long axis of the body. The left testis was lower and behind the right testis. It was determined that the long axis of the testis was not parallel to the long axis of the body, it was located perpendicularly and the testis was long, flat and oval shaped. It was noted that although the rabbits were adults, the testicles did not completely descend into the scrotum in all animals. So cryptorchidism was determined in these animals. Right testis length was 67.24±5.36 mm and left testis length was 62.25±6.55 mm in New Zealand rabbits. Testicular weight was 10.21±1.17 g on the right and 9.90±1.15 g on the left. Right caput epididymis 0.68±0.08 gr, left caput epididymidis 0.80±0.13 gr; right corpus epididymidis 0.14±0.03 left corpus epididymidis 0.15±0.03 g; right cauda epididymidis 1.87±0.26 left cauda epididymidis 1.90±0.31 gr. In the present study, right ductus deferens weight was 0.30±0.29 g, left ductus deferens weight was 0.25±0.03 g; The ampulla ductus deferentis weight was 0.35±0.16 g on the right side and 0.37±0.16 g on the left side. The length of the glandula vesicularis was 18.54±0.35 mm on the right and 17.55±0.59 mm on the left. The width of the glandula vesicularis was measured as 16.54±0.28 mm on the right and 16.70±0.45 mm on the left. Glandula vesicularis weight was 0.91 ± 0.07 g on the right side and 0.96 ± 0.09 g on the left side. Prostate length was recorded as 11.68±2.01 mm and width as 13.02±1.38 mm. Paraprostate length was measured as 19.56±3.04 on the right and 14.29 ±3.34 mm on the left. Paraprostate weight was 0.59±0.16 g on the right side and 0.70±0.21 g on the left side. The length of the glandula bulbourethralis was 13.36±2.00 mm on the right side and 12.39±1.21 mm on the left. Its width was recorded as 6.73±0.98 mm on the right and 5.80±0.90 mm on the left. It weighed 0.40±0.20 g on the right and 0.44±0.24 g on the left. It was determined that arteria testicularis were separated from the aorta abdominalis at the lumbar 2-lumbal 3 level. Arteria testicularis dextra was separated from arteria testicularis sinistra 6 cm cranially. Truncus umbilicogenitalis was originally divided into two. Arteria umbilicalis, which was the branch that split before the branches that split into two, was divided into three among itself. These three branches provided the vascularization of the apex, corpus and cervix parts of the vesica urinaria, respectively. The other branch of the truncus umbilicogenitalis at the point of separation was also divided into two. While one of these branches was running inside the epididymidis, the other branch was feeding the ureter and ductus deferens. Glandulae genitales accessoriae were located from cranial to caudal as glandula vesicularis, prostate and glandula bulbourethralis. The glandula vesicularis was a gland located in pairs, located ventral to the ampulla ductus deferens, on the dorsol of the rectum. Compared to other glands, it was the largest gland macroanatomically. Arterial vascularization was provided by arteria prostatica, which started from the arteria iliaca externa. The prostate consisted of three parts in rabbits: the prostate, the corpus prostate, and the paraprostate. Glandula bulbourethralis was a green lentil-sized gland found in pairs. In New Zealand rabbits, the arteria supplying the penis was located caudal after the penile arteria prostatica. Arteria penis; arteria dorsalis was divided into three branches as penis, arteria profunda penis and arteria bulbi penis. It was observed that the prepuce of very thin branches separated from arteria dorsal penis and arteria bulbi penis were vascularized. It was observed that arteria penis and arms provided vascularization of penis and prepitium in male rabbit. It is thought that the obtained findings will contribute to the scientific researches on male genital system in laboratory animals and other animal species, artificial insemination studies, reproductive system diseases and operations in rabbits.