Endometrioması olan infertil hastalarda yardımcı üreme sikluslarında folikül sıvısı sitokin konsantrasyonlarının ve gebelik sonuçları ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of folicular fluid cytokine concentrations and its relationship with pregnancy results in infertile patients with endometrioma
Yazar: LEYLİM YALÇINKAYA
Danışman: PROF. DR. İZZET YÜCESOY
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Endometriyoz = Endometriosis ; Endometriyum = Endometrium ; Fertilizasyon = Fertilization ; Fertilizasyon-in vitro = Fertilization-in vitro ; Gonadotropinler = Gonadotropins ; Kısırlık = Infertility ; Sitokinler = Cytokines

Özet:
Amaç: Sitokinler birçok fonksiyona sahip olup vücuttaki her fizyolojik olayda mevcuttur. Endometriozisli hastalarda bu inflamatuar sitokinlerin sayısının arttığı birçok çalışmada gösterilmiştir. Biz de bu çalışma ile endometrioması olan ve olmayan olgularda ve ayrıca endometrioması olan hastalarda GnRH agonist ve GnRH antagonist protokol ile kontrollü ovaryan hiperstimülasyon yapılan olguların folikül sıvısında sitokinlerden TNF-α, IL-1β, IL-6 ve IL-8 düzeylerinin karşılaştırılmasını hedefledik. Çalışmanın ikincil amaçları ise bu gruplarda kimyasal gebelik, klinik gebelik oranlarının ve gebelik ulaşan olgularda sitokin seviyelerinin karşılaştırılması olarak belirlendi.
Yöntem ve Gereç: Çalışmaya çeşitli infertilite nedenleriyle ICSI/ET kararı alınmış primer veya sekonder infertil 64 hasta kabul edildi. Çalışma grubu ultrasonografik olarak tanı konulmuş 2 cm ve üzeri büyüklükte endometrioması olan olgulardan oluşturulurken (Grup A; n=38), kontrol grubu ise endometriyozis hastalığı olmadığı var sayılan infertil olgulardan oluşturuldu (Grup B; n=26). Çalışmanın subgrup analizi için ise ICSI/ET siklusunda kontrollü ovarian hiperstimülasyon için luteal uzun protokol uygulanan olgular grup A1 (n=19) ve GnRH antagonist protokol uygulanan olgular ise Grup A2 (n=19) olarak gruplandırıldı. Agonist ve antagonist protokol uygulanan hastalarda OPU işlemi sırasında folikül sıvıları toplandı ve örneklerdeki sitokin düzeyleri ELİSA yöntemiyle Biyokimya laboratuvarında çalışıldı. Veriler SPSS 20.0 veri tabanına aktarılarak analizler yapılmıştır.
Bulgular: Grup A ve Grup B'de OPU sırasında alınan folikül sıvısındaki sitokin konsantrasyonlarının ve gebelik sonuçlarının her iki grupta karşılaştırılması sonucunda gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmedi (p>0,05). Benzer şekilde GrupA1 ve GrupA2 arasında da sitokin seviyeleri açısından anlamlı fark saptanmamıştır. Embriyo transferi yapılan hastalar içerisinde ise kimyasal ve klinik gebelik oluşan ve oluşmayanların folikül sıvısı sitokin konsantrasyonları karşılaştırılmış olup istatistiksel olarak farklılık saptanmamıştır (p>0,05).
Sonuç: Folikül sıvısı sitokin düzeyleri endometrioması olan ve olmayan hastalarda ve ayrıca endometrioması olanlarda agonist ve antagonist protokol uygulanan olgularda benzer
olarak saptanmıştır. Gebelik oluşan ve oluşmayan hasta gruplarında da sitokin profili benzer olarak izlenmiştir.

Anahtar sözcükler: İnfertilite, endometriozis, in vitro fertilizasyon, sitokin, gonadotropin (rekombinant FSH)

Abstract:
Objective: Cytokines have many functions and play a role in all physiologic events in the body. It has been demonstrated in many studies that the levels of these inflammatory cytokines are increased in patients with endometriosis. In this study we aimed to compare TNF-α, IL-1β, IL-6 and IL-8 levels in follicle fluid of patients with and without endometrioma. At the same time we aimed to compare TNF-α, IL-1β, IL-6 and IL-8 levels in follicle fluid of patients with endometrioma who underwent controlled ovarian hyperstimulation with GnRH agonist versus GnRH antagonist protocol. Secondary objectives of the study were to compare chemical pregnancy, clinical pregnancy rates and cytokine levels in patients who reached pregnancy.
Material and Method: 64 primary or secondary infertile patients with ICSI/ET decision due to various infertility reasons were included in the study. The study group consisted of infertile patients diagnosed endometriomas of 2 cm or more by ultrasonographically (Group A; n=38), and the control group consisted of infertile patients without endometriosis disease (Group B; n=26). Group A1 (n=19) who underwent luteal long protocol and Group A2 (n=19) who underwent GnRH antagonist protocol for controlled ovarian hyperstimulation in ICSI/ET cycle, were grouped for subgroup analysis of the study. Follicular fluids were collected during oosit retrieval procedure in patients with agonist and antagonist protocols and cytokine levels in the samples were studied by ELISA in the Biochemistry laboratory. Data were analyzed by using SPSS 20.0 database.
Results: In Group A and Group B, there was no statistically significant difference between groups in terms of comparison of cytokine concentrations and pregnancy outcomes in follicle fluid taken during oosit retrieval (p>0,05). Correspondingly, no significant difference was found between Group A1 and Group A2 in terms of cytokine levels. In the patients who underwent embryo transfer, the follicle fluid cytokine concentrations of patients with and without chemical and clinical pregnancy were compared and no statistically significant difference was found (p>0,05).Conclusion: Follicular fluid cytokine levels were similar in patients with and without endometrioma, and also in patients with endometrioma who were treated with agonist and antagonist protocols. In additionally, cytokine profile was similar in patients with and without pregnancy.

Key words: Infertility, endometriosis, in vitro fertilization, cytokine, gonadotropin (recombinant FSH)