Kemal Varol'un romanlarında halk kültürü unsurlarının kullanımı
The use of folk culture elements in Kemal Varol's novels
Yazar: VİLDAN BAYHANAY
Danışman: DOÇ. DR. ONUR AYKAÇ
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Kültürel unsurlar, edebiyat eserlerinin beslendiği ana kaynaklar arasındadır. Bir eser, içerisinde barındırdığı kültürel dokuyla zenginlik ve canlılık kazanmaktadır. Hatta romanlarda yer alan kültürel doku üzerinden coğrafyayı tanımak ve anlamak mümkün olmaktadır. Kemal Varol'un romanlarında da halk kültürü unsurlarının sıkça kullanıldığı görülmektedir.
Kemal Varol'un edebî yolculuğu, Anadolu'nun derinliklerinde kök salmış bir hayatın izlerini taşımaktadır. Varol'un hayatının büyük bir kısmı Anadolu'da geçmiş ve bu toprakların insanlarını yakından tanıma fırsatı bulmuştur. Anadolu insanının değerlerini, yaşam tarzını ve geleneklerini gözlemleyerek eserlerine yansıtmıştır. Onun romanları, Anadolu'nun zengin halk kültürünün, gündelik yaşamının ve toplumsal ilişkilerinin derinliklerine inen birer kültürel belge niteliğini taşımaktadır.
Sedat Veyis Örnek'in "halk kültürü" tasnifine göre şekillenen bu çalışmada, Kemal Varol'un altı romanı halk kültürü unsurları bağlamında ele alınmıştır. Bu inceleme, yazarın edebî dünyasının derinlerine inerek halk kültürü unsurlarını nasıl işlediğini anlamak amacıyla yapılmıştır.
Çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Kemal Varol'un hayatı, edebî kişiliği ve romanlarının tanıtımı yer almaktadır. Burada amacımız, yazarın hayatından yola çıkarak sanatını ve eserlerini etkileyen halk kültürünün izlerini tespit etmektir. İkinci bölümde ise yazarın romanlarında yer alan halk kültürü unsurları detaylı olarak ele alınmıştır. Bu bölümde, ilgili halk kültürü unsurunun önce tanımı yapılmış, ardından o unsurun eserde nasıl işlendiği ve hangi bağlamda kullanıldığı örneklerle izah edilmiştir.
Sonuç olarak Kemal Varol'un romanlarında halk inançları, günlük yaşam ritüelleri, geleneksel el sanatları, sosyal yaşamın farklı yönleri ile karşılaşılmaktadır. Varol, Anadolu halkının yaşam biçimini, dünya görüşünü ve manevi değerlerini okurlarına başarıyla aksettirmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kemal Varol, roman, halk kültürü unsurları.

Abstract:
Elements of culture in literature has been among main source that have norished literature works while it gains richness and vitality through its cultural texture. In addition, it is possible to know and learn about geography through the cultural texture laid down in novels. In a broad sense, it is also seen that folk culture elements are frequently used in the novels of Kemal Varol.
As literary journey of Kemal Varol bears traces of a life where it was rooted in the depths of Anatolia. Most of his life was spent in Anatolia and he has got a chance to get an acknowledgement of the land. He reflected values, lifestyle and traditions of the Anatolian people by observing them in his works. His novels are a form of cultural documents that delve into the depths of Anatolia's rich tradition of folk culture, daily life and social relations.
This paper investigate six novels of Kemal Varol which is shaped according to Sedat Veyis Örnek's "folk culture" classification on folk culture elements. Aim of this study is to go deeper into the author's literary form and by this way try to see how folk culture elements functioning.
This paper structured in two parts. First part of this paper includes in addition to his biography and background, it also consist an introduction of his novels. The objective of research is to idendify folk culture traces which have influenced his work and skills. The second part of this paper deals with the folk culture elements in the author's novels are discussed in detail. At this section; first, given a description of relevant folk culture element, after that how that handled in the work and on which contex it is used has been explained by giving examples.
In conclusion, folk beliefs, daily life rituals, traditional handicrafts and different aspects of social life are encountered in Kemal Varol's novels. He is succesful at reflecting Anatolian people's life style, worldview and moral value.

Key Words: Kemal Varol, novel, folk culture elements.