Trabzon ili Hayrat ilçesinde organik olarak yetişmekte olan bazı maviyemiş (Vaccinium corymbosum L.) çeşitlerinin büyüme, gelişme ve verim özelliklerinin saptanması
Determination of growth, development and yield characteristics of some highbush blueberries (Vaccinium corymbosum L.) organically grown in Hayrat district of Trabzon province
Yazar: SEDA ATEŞ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÇELİK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalısma 2009-2010 yılları arasında Trabzon ili Hayrat ilçesindeyürütülmüştür. Denemede beş yasında çalılara sahip ve organik olarak yetismekte olan`Toro', `Brigitta', `Darrow', `Patriot', `Bluecrop', `Bluegold', `Bluejay' ve `Chandler'kuzey orijinli yüksek boylu maviyemiş (Vaccinium corymbosum L. ) çesitlerine aitbitkiler kullanılmıştır. Denemedeki çeşitlerin bitkilerinde büyüme özelliklerindenbüyüme şekli, bitki hacmi (cm3), bitki boyu (cm), ocak genisligi (cm), ocak derinligi(cm), yaprak genişliği (mm), yaprak uzunluğu (mm), boğum arası genişliği (mm),gelişme özelliklerinden bitki gelişimi, verim özelliklerinden verim (g/bitki), tane sayısı(adet/salkım), çiçek sayısı (adet/salkım), meyve tutum oranı (%) ve kalite kriterlerindentane eni ve boyu (mm), yara izi çapı (mm), tane iriliği (g), sertlik (1-9), degüstasyon (1-9), çekirdek sayısı (adet/tane), titrasyon asitliği (%), SÇKM (%), SÇKM/asit oranı ile250 g kaptaki tane sayısı özellikleri incelenmistir.Maviyemis çeşitlerine ait bitkilerdeki en iyi gelişme 1-9 skalasına göre Brigitta(9.00) çesidinde olmuş ve ele alınan çesitlerin bitki hacimleri 2.98 m3 (Brigitta) ile 0.42m3(Patriot) arasında değismistir. Bitki basına verim 2008 yılında 1663.87 g ile Bluegoldçesidinde en yüksek iken 2009 yılında Brigitta çesidi bitki basına 1167.17 g meyve ileen verimli çesit olmustur. Yıllara göre sırasıyla Bluecrop (636.27g/bitki) ve Chandler(342.89 g/bitki) en az verimli çesitler olarak tespit edilmistir. Tane iriliği yıllara göreChandler (3.86g) ile Darrow (2.71 g) çesitlerinde en yüksek olmus, en küçük taneler iseyıllara göre Patriot (1.54 g) ve Bluejay (1.17 g) çesitlerinden elde edilmistir.Denemedeki maviyemis çesitlerinin kuru madde (SÇKM) degerleri yıllara göre %14.11(Bluejay) ile %11.23 (Bluegold) ve %11.40 (Bluegold) ile %7.00 (Chandler) arasındadeğiştiği tespit edilmiştir. Yara izi çapı yıllara göre 2.67 mm (Chandler) ile 1.86 mm(Patriot) ve 2.95 mm (Darrow) ile 1.66 mm (Patriot) arasında değistiği saptanmıstır.Denemedeki maviyemis çesitlerinin bir kaptaki tane sayısı ise yıllara göre 165.67 adet(Patriot) ile 55.44 adet (Chandler) ve 143.78 adet (Bluegold) ile 50.00 adet (Chandler)arasında değistiği belirlenmistir

Abstract:
This study was carried out in Hayrat Province of Trabzon in 2009-2010. In theexperiment, 8 northern highbush blueberry cultivars (Toro, Brigitta, Darrow, Patriot,Bluecrop, Bluegold, Bluejay and Chandler) (Vaccinium corymbosum L. ), have 5 yearsold plants and grows organically on Hayrat-Trabzon conditions, were used. Studiedcultivars were examined for growth parameters as growth habit (1-9), bush volume(cm3), bush height (cm), grown depth and width (cm), leaf length and width (mm),internodium lenght (cm), for yield parameters as yield (g/plant), berry number perbunch, flower number per recame, berry set (%) and for quality criterias as berry widthand lenght(mm), berry size (g), scar diameter (mm), firmness (1-9), flavour(1-9), seednumber per berry, titratable acidity (%), soluble solids (TSS) (%), TSS/acid ratio andberry number in a pint box (250 g).The best growth habit gained from Brigitta (9.00) determined as 1-9 scale. Thebush volume of the blueberry cultivars determined between 2.98 m3 (Brigitta) and 0.42m3 (Patriot). While Bluegold cultivar?s yield per bush was the highest with 1663.87g in2008, Brigitta cultivar was the most productive cultivar with 1167.17 g berry in 2009.Bluecrop (636.27g/plant) and Chandler (342.89 g/plant) were determined as the leastproductive cultivars respectively by the years. While Chandler (3.86 g) and Darrow(2.71 g) had the highest berry size, Patriot (1.54 g) and Bluejay (1.17 g) cultivars hadthe thinnest berry size by the years. It was determined that soluble solids of theblueberry cultivars varied between 14.11% (Bluejay)- 11.23% (Bluegold) and 11.40%(Bluegold)- 7.00% (Chandler) respectivelly to the years. Scar diameter varied between2.67mm (Chandler) - 1.86mm (Patriot) and 2.95 mm (Darrow) - 1.66mm (Patriot)respectivelly to the years. It was determined that berry number in a pint box variedbetween 165.67 (Patriot) - 55.44 (Chandler) and 143.78 (Bluegold) - 50.00 (Chandler)respectivelly to the years.