Orta öğretim coğrafya dersinde deprem konusunda coğrafi düşünme becerilerinin ölçülmesi
The meausurement of geographic thinking skills about earthquake in secondary school geography lesson
Yazar: EMİNE ONACAK ŞENASLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ESİN ÖZCAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Coğrafya Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Coğrafya = Geography ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri = Skill ; Coğrafi beceri = Geographical skill ; Coğrafya = Geography ; Coğrafya dersi = Geography lesson ; Coğrafya eğitimi = Geography education ; Deprem = Earthquake ; Ders programları = Curriculum ; Düşünme = Thinking ; Ortaöğretim = Secondary education

Özet:
Bir deprem ülkesi olan Türkiye'de, depreme karşı daha bilinçli bireyler yetiştirmek bir vatandaşlık görevidir. Depremin neden olduğu ekonomik kayıplar, gelecek nesillerin gitgide azalan imkanlarının daha da azalmasına neden olmaktadır.Okullarda verilen eğitim, toplumun ihtiyaçlarına cevap vermelidir. Toplumun sorunlarına çözüm üreten bilgili ve düşünen bireyler yetiştirilmesi gerekmektedir.Bu çalışma, resmi genel liselerde okuyan öğrencilerin deprem konusundaki coğrafi düşünme becerilerini ölçmeye yöneliktir. Okullarda öğrencilere ne düzeyde düşünme becerisi kazandırıldığını ortaya koymak amacıyla yapılmış, tarama modelinde betimsel bir çalışmadır.Araştırmanın evrenini, Adana ili Seyhan ilçesinde bulunan resmi genel liselerde okuyan öğrenciler oluşturmaktadır. Bu evren içerisinden tesadüfü olarak seçilen beş okulun lise 9. 10. ve 11. sınıf öğrencilerinden toplam 248 öğrenciye anket uygulanmıştır. Anket uygulanan bu öğrencilerin bazılarıyla da görüşme yapılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde, yüzde ve frekans dağılımları kullanılmıştır. Araştırma problemlerini ortaya koyarken , Bağımsız İki Örneklem T- Testi (İndependent-Samples T-Testi) ve Tek Yönlü Varyans Analizi'den (Anova) yararlanılmıştır (deprem konusunda coğrafi düşünme beceri düzeylerine, öğrencilerin cinsiyetlerinin ve okudukları alanlarının etkilerini ölçmek ve bunlar arasındaki anlamlı farklılıkları ortaya koymak amacıyla). Daha sonra anketten elde edilen nicel veriler, görüşme sırasında elde edilen nitel verilerle desteklenerek bulgular ve yorum bölümüne yazılmıştır. Araştırma sonucunda, öğrencilerin deprem konusunda coğrafi sorular sorma becerisini ?bazen kazandıkları ortaya çıkmıştır. Anket sonuçlarına göre en fazla kullanılan becerinin ?coğrafi soru sorma? becerisi olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin depremle ilgili bilgi edinme becerilerini ?hiç? kazanmadıkları görülmüştür. Depremle ilgili bilgileri düzenleme becerilerini ?hiç? kazanmadıkları, öğrencilerin depremle ilgili bilgilerin analiz edilmesi becerisini ?hiç? kazanmadıkları yine öğrencilerin coğrafi soruları cevaplama becerisini de ?hiç? kazanmadıkları şeklinde bir sonuç bulunmuştur. Deprem konusunda, coğrafi düşünme beceri düzeyleri arasında öğrencilerin cinsiyetlerine ve okulda okudukları alana göre de anlamlı farklılıklar olduğu ortaya çıkmıştır.Anahtar Kelimeler: Deprem, beceri, coğrafi beceri

Abstract:
As Turkey is a country tending to have earthquaks, growing up people conscious about earthquakes is a duty of citizenship. Economic loss of earthquaks causes future generations? descending opportunities decrease more and more.The education given in schools must answer the needs of the public. Individuals, who solve the problems of public and have thinking capacity, should be grown up.This study is a descriptive screening model which is made to show the level of geographical thinking skills about earthquake of the local high school students.The centre of the study is the local high school students in Adana, Seyhan. A survey is made among 248 students from randomly closen five schools in this centre. An interview was made with some of these students who were applied the survey. In resolving the data the analysis is made by using percentage, freqvency.In resolving problems of the research two İndependent-Samples T-Test and One Way Analysis of Variance (ANOVA) were made in order to determine if there are important differences between sexes and fields, geographic thinking skill levels about earthquakes. Later the quantitative data of the survey was written in findings and comments section by being supported with the qualitative data.At the end of the survey it is found out that the skills of students of asking geographic questions about earthquake is ?sometimes? It?s determined that according to survey results the mostly used skill is the skill of asking geographic questions. According to survey results it is found out that the students couldn?t gain the skills of gathering knowledge about earthquake ?never? at all .It is found out that the students couldn?t gain ? never? the skills of sorting out the knowledge about earthquake, the analyzing skills of the knowledge about earthquake ? never? at all. It is also found at that the skills of answering the geographic questions doesn?t exist ? never?It is found out that as a matter of earthquake there are significant differences between geographical thinking level skills related to the sexes and fields of students in school.Key words: Earthquake, Skills, Geographical Skills