COVID-19 pandemisi sürecinde duyulan korku ve kaygının beslenme alışkanlıkları üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of fear and anxiety on nutritional habits during COVID-19 pandemic process
Yazar: ŞULE AYHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEŞE KAYA
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; COVID 19 = COVID 19 ; Korku = Fear ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics

Özet:
Bu çalışmada COVID-19 pandemisi sırasında COVID-19 korku ve kaygısının beslenme
alışkanlıkları üzerine etkilerinin değerlendirmesi amaçlanmıştır. Kesitsel bu çalışmada
demografik özellikleri, beslenme alışkanlıklarına dair soruları ve korku ve kaygı
düzeylerini ölçmek için Covid-19 Korkusu Ölçeği (FCV-19S), Koronavirüs Anksiyete
Ölçeği (KAÖ) ve Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 (YAB-7) Testi'ni içeren çevrimiçi bir
anketten yararlanılmıştır.
Çalışmaya yaş ortalaması 31.52±11.62 olan %35.7'si erkek, %64.3'ü kadın 1008
katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcıların %35.7'si pandemi sürecinde ağırlık artışı,
%14.7'si ağırlık kaybı yaşadığını belirtmiştir. Pandemi sonrasında öğün atlama durumu
pandemi öncesine göre anlamlı olarak azalırken ara öğün tüketimi artmıştır (p<0.001).
Pandemi sonrasında özellikle D vitamini, C vitamini ve multivitamin takviyesi
kullanımı artmıştır. Pandemi öncesine kıyasla katılımcıların %28.9'u pandemi
sonrasında besin tüketimini artırmış, % 10.9'u besin tüketimini azaltmıştır. FCV-19S
puanları, besin satın aldıktan sonra farklı temizleme prosedürleri uygulama, besinlerin
salgından korumada etkili olduğunu düşünmedeki ve toplam besin, paketli yiyecek, süt
ürünleri, et, yumurta, kuru baklagil, sebze, meyve, tatlı ve ev yemeği tüketimindeki artış
ve fast food ve şeker ve tatlandırıcı içeren içecek tüketimindeki azalmayla ilişkili
bulunmuştur (p<0.05). KAÖ puanları, besin satın aldıktan sonra farklı temizleme
prosedürü uygulama, besinlerin salgından korumada etkili olduğunu düşünme, evde
yemek yapma/yemedeki ve süt ürünleri, yumurta, diğer sebze, taze meyve, ev yemeği
tüketimindeki artış ve abur cubur, işlenmiş et, fast food ve kümes hayvanı tüketimindeki
azalmayla ilişkili bulunmuştur (p<0.05). YAB-7 puanları besin satın aldıktan sonra
farklı temizleme prosedürleri uygulama, online yiyecek alışverişi yapmadaki ve paketli
yiyecek, balık, ekmek, kek ve kurabiye, tatlı, fast food, tuzlu atıştırmalık, şeker ve
tatlandırıcı içeren içecek, ev yemeği tüketimindeki artışla ve ev dışında yemek
yemedeki ve yumurta, taze meyve ve su tüketimindeki azalmayla ilişkili bulunmuştur
(p<0.05). COVID-19 korku ve kaygısındaki artış genellikle sağlıklı besin tüketiminde
artışla ve sağlıksız besin tüketimindeki azalmayla ilişkili olurken, yaygın anksiyete
bozukluğu genellikle sağlıksız besin tüketimindeki artış ve sağlıklı besin tüketimindeki
azalmayla ilişkili bulunmuştur.
Sonuç olarak pandemi süreci beslenme alışkanlıkları ve besin seçimleri üzerinde
değişikliğe sebep olmuştur. Bu süreçte duyulan korku ve kaygı bu değişimde etkili
olmuştur. COVID-19 ve daha sonrasında yaşanabilecek pandemilerde bireylerin sağlıklI
beslenme alışkanlıklarını sürdürebilmek için bu süreçte yaşanan psikolojik faktörlerin
beslenme üzerine etkilerinin değerlendirilmesi önemlidir.
Anahtar Sözcükler: Beslenme; COVID-19 korkusu; COVID-19 kaygısı.

Abstract:
In this study, it was aimed to evaluate the effects of fear and anxiety of COVID-19 on
dietary habits during the COVID-19 pandemic.In this cross-sectional study an online
survey was used that included questions about demographic characteristics and eating
habits and to measure fear and anxiety levels, the COVID-19 Fear Scale (FCV-19S), the
Coronavirus Anxiety Scale (CAS) and the Generalized Anxiety Disorder-7 (GAD-7).
1008 participants were included with a mean age of 31.52±11.62, 35.7 males and 64.3
females in the study. 35.7% of the participants experienced weight gain and 14.7%
weight loss during the pandemic process. While skipping meals decreased significantly
after the pandemic compared to the pre-pandemic period, the consumption of snacks
increased (p<0.001). After the pandemic, especially the use of vitamin D, vitamin C and
multivitamin supplements has increased. Compared to the pre-pandemic period, 28.9%
of the participants increased their food consumption after the pandemic, and 10.9%
decreased their food consumption. FCV-19S scores were associated with an increase in
applying different cleaning procedures after purchasing food, thinking food is effective
in preventing epidemic; consumption of total food, packaged food, dairy products, meat,
eggs, legumes, vegetables, fruits, sweets and home-cooked meals; a decrease in
consumption of fast food and beverage containing sugar and sweetener. CAS scores was
associated with an increase in applying different cleaning procedures after purchasing
food, thinking food is effective in preventing epidemic, cooking/eating at home and
consumption of dairy products, eggs, other vegetables, fresh fruit, home-cooked meals
and a decrease in consumption of junk food, processed meat, fast food, and poultry.
GAD-7 scores are associated with an increase in applying different cleaning procedures
after purchasing food, online food shopping, and consumption of packaged food, fish,
bread, cakes and cookies, sweet, fast food, salty snacks, beverage containing sugar and
sweetener, home-cooked meals, and a decrease in eating outside and consumption of
eggs, fresh fruit and water. While the increase in fear and anxiety of Covid 19 is
generally associated with an increase in healthy food consumption and a decrease in
unhealthy food consumption, generalized anxiety disorder was generally associated
with an increase in unhealthy food consumption and a decrease in healthy food
consumption. 
As a result, the pandemic process has caused changes in eating habits and food choices.
Fear and anxiety in this process were effective in this change. It is important to evaluate
the effects of psychological factors experienced in this process on nutrition in order to
maintain healthy eating habits in COVID-19 and subsequent pandemics.
Keywords: Anxiety of COVID-19; Fear of COVID-19; Nutrition