Lise yapılarının ve yakın çevrelerinin ulaşılabilirlikle ilgili Türk standartları bağlamında incelenmesi
The investigation of high school education buildings and their environments in context of Turkish standards releated accessibility
Yazar: CANSU DİŞYAPAR
Danışman: ÖĞR. GÖR. CAN GÜNGÖR
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Türkiye'de engelliler aileleri ile birlikte nüfusun yarıya yakınını oluşturmaktadır. Genel nüfus içinde büyük bir orana sahip olan engellilerin bakım, eğitim, ulaşılabilirlik, istihdam gibi birçok alanda çözümlenmesi gereken sorunları bulunmaktadır. Ulaşılabilirlik kapsamında, yapılı çevrenin fiziki engellerden arındırılmasına yönelik çalışmaların ve uygulamaların yapılması, engellilerin kamusal alanlarda karşılaşacağı sorunların çözümlerini kolaylaştıracaktır. Fiziksel mekânlara, engelli engelsiz tüm öğrencilerin ve diğer bireylerin, engelsiz erişiminin sağlanması için, kamu yapıları ve yakın çevrelerinin engellilerle ilgili Türk standartları TS 9111 (2011), TS 12576 (2012)ve TS ISO 23599 (2012), TS 13536 (2012)koşullarına uygun düzenlemelere sahip olması gerekmektedir. Bu çalışmada, kamu yapılarından biri olan eğitim yapıları içerisinden Ankara'daki kaynaştırmalı eğitim modelinin sürdürüldüğü ve ÖZEGEP pilot okulları arasından belirlenen, üç lise binası ve yakın çevreleri bu standartlar gözetilerek oluşturulan değerlendirme formları vasıtasıyla, gözlem ve inceleme tekniğine dayalı veri toplanması yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Belirlenen yapılar ve yakın çevrelerinden elde edilen verilerin ulaşılabilirlik yönünden incelenerek değerlendirilmesi sonucunda, her bir eylem alanı ve hazırlanan her bir form için bir ulaşılabilirlik değeri (U.D.), her bir yapı için bir genel ulaşılabilirlik değeri (G.U.D.) ve ulaşılabilirlik değeri aşım katsayısı tespit edilmiştir. Belirlenen bu mekânsal ulaşılabilirlik değerleri (U.D.), yapı içindeki alanlarda, yapı yakın çevrelerinde, yapı bütünü içinde ve her bir form bağlamında tespit edilen eksikliklerin değerlendirilmesine olanak sağlamıştır. Örneklem alanda saptanan sorunlara, alan çalışması ile gerekli yapısal müdahalelerin neler olabileceği, bunların ulusal ve uluslararası standartlar çerçevesinde uygulanabilirlikleri irdelenerek, çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Along with their families, disabled people constitute almost half of the population in Turkey. Disabled people who form a high proportion in the general population have unsolved problems in many areas such as care, education, accessibility and employment. In terms of accessibility, actions and practices freeing the built environment from physical barriers will ease the solutions for the other urban space problems of disabled people. Physical venues, barrier-free for all students with disabilities and other individuals, to ensure unobstructed Access to the Turkish standards concerning persons with disabilities to public buildings and surroundings are required to have arrangements in accordance with TS9111(2011), TS12576 (2012) and TS ISO 23599 (2012), TS 13536(2012) requirements. This study, concentrates on educational buildings, one of the public buildings, where an inclusive education model set out by ÖZEGEP is continuing in three pilot high schools. These buildings and their immediate surroundings were examined using observation and analysis techniques based on the data collection method via evaluation forms created by considering these standards. As a result the evaluation of the specified structures and their immediate surroundings in terms of accessibility, with evaluation of the data collected from each form, a spatial accessibility value for each activity areas (U. D.), a general accessibility values for each structure (G.U.D) and accessibility values exceeding coefficient has been identified. This spatial accessibility values (U. D.), determined in all areas of buildings and their immediate surroundings, and has enabled the assessment of the deficiencies identified in the context of each form. Sample problems identified in each area is used to determine what might be the necessary structural interventions via the field study regarding national and international standards and examined their applicability in order to bring solutions.