Örgütsel sessizlik ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Artvin Çoruh Üniversitesi örneği
Investigation of the relationship between organizational silence and organizational citizenship behavior: The case of Artvin Çoruh University
Yazar: SERPİL BULUT BAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR DOĞAN
Artvin Çoruh Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Örgütsel sessizlik = Organizational silence ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship

Özet:
Günümüzde örgütlerin üzerinde önemle durdukları bir kavram haline gelen örgütsel sessizlik (ÖS), çalışanların işleriyle alakalı bilgi, düşünce veya fikirlerini saklamaları şeklinde tanımlanmaktadır. Çalışanlar, çeşitli sebeplerle sessiz kalmayı tercih edebilmekte ve bu durum örgütler açısından çeşitli sorunlara yol açabilmektedir.
Örgütler açısından önemli diğer bir kavram ise, örgütsel başarıları artıran birçok faktöre de etki eden örgütsel vatandaşlık davranışıdır (ÖVD). ÖVD, örgütlerde çalışanların isteğe bağlı sergilemiş oldukları ekstra rol davranışları olarak tanımlanmaktadır. Örgütün hedeflerine ulaşabilmesi, çalışanların ÖVD bilincine sahip olmasıyla mümkün olabilmektedir.
Bu araştırma, ÖS ve ÖVD arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma kapsamında Artvin Çoruh Üniversitesi akademik ve idari personeli evren olarak seçilmiştir. Toplam 760 personelden 268 çalışanın vermiş olduğu yanıtlar ile veriler analiz edilmiştir. Ölçme aracı olarak Dyne, Ang ve Botero'nun (2003) geliştirmiş olduğu 15 maddelik "Örgütsel Sessizlik Ölçeği" ve Podsakoff ve diğ.'nin (1990) geliştirdiği 24 maddelik "Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği" Türkçeye çevrilerek kullanılmıştır. Verilere faktör analizi, güvenilirlik analizi, normallik testi yapılmıştır. Normallik analizinin sonuçlarına göre verilerin normal dağılmadığı tespit edilmiştir. Normallik testi sonuçlarına göre, oluşturulmuş olan hipotezlerin test edilmesinde, Bağımsız örneklem t-testi, Kruskal-Wallis Testi, Mann Whitney-U Testi, Anova Testi kullanılmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki ilişkiyi test etmek amacı ile korelasyon analizi, ÖS düzeyinin ÖVD'ye etkisini araştırmak için ise regresyon analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda; ÖS düzeyinin cinsiyet, yaş, medeni durum, öğrenim durumu, çalışanların akademik ya da idari personel olmaları, sendika üyeliğine göre anlamlı farklılıklar gösterdiği yönünde oluşturulan hipotezler reddedilmiştir. Ancak ÖS düzeyinin, akademik personelin idari göreve sahip olup olmamasına göre anlamlı farklılık gösterdiği için oluşturulmuş olan hipotez kabul edilmiştir. ÖVD düzeyinin, çalışma süresine göre farklılık gösterdiği tespit edilerek ilgili hipotez kabul edilmişken, ÖVD düzeyinin yaş değişkenine göre farklılaşmadığı için ilgili hipotez reddedilmiştir. Korelasyon analizi sonucunda, ÖS düzeyi ile ÖVD arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Regresyon analizi sonucunda ise, ÖS düzeyinin ÖVD etkilediği bulgusuna ulaşılmıştır. Analiz sonuçları literatürdeki diğer çalışmalar ile karşılaştırılıp, son olarak öneriler yapılarak araştırma sonlandırılmıştır.

Abstract:
Organizational silence (OS), which has become a concept emphasized by organizations today, is defined as employees hiding information, thoughts, or ideas related to their work. Employees may choose to remain silent for various reasons, and this can cause various problems for organizations.
Another significant concept for organizations is organizational citizenship behavior (OCB), which affects many factors that increase organizational success. OCB is defined as voluntary extra-role behaviors exhibited by employees in organizations. Achieving the goals of the organization is feasible if the employees have OCB awareness.
This research was conducted to examine the relationship between OS and OCB. Within the scope of the research, the academic and administrative staff of Artvin Çoruh University were selected as the population. The data were analyzed with the answers given by 268 employees out of a total of 760 personnel. As measurement tools, the 15-item "Organizational Silence Scale" developed by Dyne, Ang, and Botero (2003) and the 24-item "Organizational Citizenship Behavior Scale" developed by Podsakoff et al. (1990) were translated into Turkish and used. Factor analysis, reliability analysis, and normality tests were performed on the data. According to the results of the normality analysis, it was determined that the data was not normally distributed. According to the normality test results, Independent sample t-test, Kruskal-Wallis Test, Mann Whitney-U Test, Anova Test were used to test the hypotheses. In addition, correlation analysis was performed to test the relationship between variables, and regression analysis was conducted to investigate the effect of OS level on OCB. As a result of the analysis, hypotheses that showed significant differences in the OS level according to gender, age, marital status, education level, whether the employees are academic or administrative personnel, and union membership were rejected. However, the hypothesis was accepted because the level of OS varied significantly depending on whether the academic staff had administrative duties. While the relevant hypothesis was accepted by determining that the OCB level diverged according to the working period, the relevant hypothesis was rejected because the OCB level did not differ according to the age variable. As a result of the correlation analysis, no significant relationship was found between the levels of OS and OCB. As a result of the regression analysis, it was found that the level of OS affects OCB. The analysis results were compared with other studies in the literature, and finally, the research was concluded by making recommendations.