Şizofreni hastalarında farkındalık temelli psikososyal beceri eğitiminin işlevsel iyileşme ve içgörü düzeyine etkisi
Effect of mindfulness-based psychosocial skills training on the levels of insight and functional recovery in patients with schizophrenia
Yazar: EMİNE YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE OKANLI
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hemşirelik = Nursing ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Psikosomatik tıp = Psychosomatic medicine ; Psikososyal gelişim = Psychosocial development ; İçgörü = Insight ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Bu çalışma şizofreni hastalarında farkındalık temelli psikososyal beceri eğitiminin hastaların işlevsel iyileşme ve içgörü düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. 
Materyal ve Metot: Araştırma ön test-son test, deney-kontrol gruplu yarı deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın verileri Erzurum İl Merkezi'nde bulunan Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nde Şubat 2015- Ekim 2015 tarihleri arasında toplandı. Araştırmanın örneklemini 45 (21 deney, 24 kontrol) şizofreni hastası oluşturdu. Veriler kişisel bilgi formu, 'Şizofrenilerde İşlevsel İyileşme Ölçeği' ve 'Beck Bilişsel İçgörü Ölçeği' kullanılarak toplandı. Deney grubu ortalama 10-12 kişiden oluşan 2 gruba ayrıldı. Farkındalık Temelli Psikososyal Beceri Eğitimi, haftada 2 kez 8 hafta ve toplam 16 oturumdan oluşan grup eğitimi şeklinde uygulandı. Verilerin değerlendirilmesinde, aritmetik ortalama, standart sapma, yüzdelik, ki kare, Mann-Whitney U Testi, Wilcoxon İşaret Sıra Testi ve Friedman Testi kullanıldı.
Bulgular: Eğitim öncesi deney ve kontrol grubunun işlevsel iyileşme ve içgörü düzeyinin düşük olduğu belirlendi. Deney grubundaki bireylerin işlevsel iyileşme ve içgörü düzeyi son test ve izlem test puan ortalamalarının kontrol grubuna göre artma gösterdiği ve gruplar arası farkın istatistiksel olarak önemli olduğu belirlendi (p<0.05). Grup içi karşılaştırmada; deney grubu işlevsel iyileşme izlem puanının, son teste göre istatistiksel olarak önemli derecede düşük olduğu (p<0.05),  içgörü düzeyi ön test puan ortalamasının son test ve izlem testi puan ortalamasından düşük olduğu belirlendi. Kontrol grubu grup içi karşılaştırmasında işlevsel iyileşme puanının istatistiksel olarak önemli derecede düştüğü (p<0.05), içgörü düzeyi puan ortalamasında ise istatistiksel olarak önemli bir değişimin olmadığı belirlendi (p>0.05).
Sonuç: Farkındalık temelli psikososyal beceri eğitiminin şizofreni hastalarının işlevsel iyileşme ve içgörü düzeyini arttırmada etkili olduğu belirlendi. Bu eğitim programının kalıcılığını sağlamak için rehabilitasyon sürecine dahil edilmesi önerilebilir. 

Anahtar  Kelimeler: Farkındalık, hemşirelik, içgörü, işlevsel iyileşme, şizofreni

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the effect of mindfulness-based psychosocial skills training on the level of insight and functional recovery in patients with schizophrenia.
Material and Method: This semi-experimental study was conducted using pre- and post-tests, experimental and control groups. The research data was collected between February and October 2015 in the Community Mental Health Center located in the Province of Erzurum, Turkey. The study sample includes 45 patients with schizophrenia (21 in the experimental, and 24 in the control group). Data was collected using 'Personal Information Form', 'Functional Recovery Scale in Schizophrenia' and 'Beck Cognitive Insight Scale'. The experimental group was divided into 2 groups of 10-12 people on average. Mindfulness-based psychosocial skills training was provided in the form of group training 2 times a week for 8 weeks in a total of 16 sessions. The arithmetic means, standard deviation, percentage distributions, Chi-square, Mann-Whitney U-test, Wilcoxon Signed Rank Test and Friedman Test was used in the evaluation of data.
Results: Experimental and control groups the level of functional recovery and insight pretest was seen low level.  The mean and insight post-test and follow-up scores of the patients in the experimental group were found to be higher than of the control group, to be statistically significant difference between the groups (p<0.05). In the intragroup comparisons, the functional recovery follow-up score of the experimental group was found to be decreased to be statistically significantly compared to post-test score (p<0.05), and the insight level pre-test score was found to be lower than the mean post-test and follow-up scores. And, looking at the intragroup comparison of the control group (p<0.05)., the functional recovery score was found to be statistically significantly decreased, however, no to be statistically significant difference was found between the mean insight level scores(p>0.05).
Conclusion: It was determined that mindfulness-based psychosocial skills training was effective in increasing the levels of insight and functional recovery in patients with schizophrenia. It can be recommended to include this training program in the rehabilitation process in order to provide permanence.
         
Key words: Functional recovery, insight, mindfulness, nursing, schizophrenia