Türkiye'de ana okuluna devam eden Suriyeli çocukların iletişim becerileri: Bir durum çalışması
Communication skills in Syrian children attending kindergarten in Turkey: A case study
Yazar: BAŞAK ALKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENEL GERÇEK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anaokulları = Kindergartens ; Dil gelişimi = Language development ; Mülteciler = Refugees ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Suriyeliler = Syrians ; İkinci dil = Second language ; İkinci dil öğrenimi = Second language learning ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türk öğrencilerle ana sınıfına devam eden Suriye uyruklu sığınmacıçocukların iletişim becerilerini incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden gözlem veri toplama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Kocaeli'nin Körfez ilçesinde bulunan bir devlet ilkokulu bünyesindeki iki farklı anasınıfında eğitim gören üç Suriyeli öğrenci oluşturmaktadır. Öğrenciler on sekiz hafta boyunca her gün otuzar dakikalık periyotlarla gözlenmiştir. Elde edilen dilsel veriler belirlenen modele göre sınıflandırılmış, çözümlenmiş, altı yaş seviyesine karşılık gelen 60 aylık sığınmacı çocukların yapılandırılmamış sınıf ortamında Türkçeyi edinme ve iletişim becerilerini kullanma durumları araştırılmıştır. Bu çalışmada ayrıca, ana dilin ikinci dil edinimine sağladığı olumlu ve olumsuz aktarımlar tespit edilmiş, erken dönemde ikinci dil edinimi ile ilgili çeşitli teknik zorluklar belirlenmiştir.

Araştırmanın verileri, "MEB Ana Sınıfı Öğretim Programı" ileMEB Temel Eğitim Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanmış "İlk Okuma Yazma Hazırlık Eğitimi Planı ve Kılavuz Kitabı"ndan faydalanılarak oluşturulan gözlem formuna işlenmiştir. Toplanan veriler ışığında özellikle iki önemli konunun dikkate değer olduğu görülmüştür. Bunlardan ilki, ana dili Kürtçe olan Suriyeli çocuğun Türkçe konuşmadaki başarısıyla ilgilidir. Çocuğun iki dilli bir ortamda yetişmesi, sonradan edinmeye çalıştığı Türkçe için  olumlu aktarıma neden olmuş, böylece iletişim becerilerinde daha yetkin davranışlar sergilemiştir. İkinci önemli konu, ana dili Arapça olan çocukların dil edinimleriyle ilgilidir. Bu çocuklar özellikle Türkçe sesleri telaffuzda çok zorlanmışlar, özellikle söz dizimi ve kip/zaman kullanımlarında, ana dillerinin etkisiyle, önceliği yükleme ve geçmiş zamana veren yanlış iletişim biçimlerine başvurmuşlardır.

Araştırmanın, Türkiye'de hemen her kademede eğitim gören Suriyeli öğrenicilerle çalışan öğretmenlerin başvurabileceği bir kaynak olması hedeflenmektedir. Araştırmanın, alan yazında ihtiyaç duyulan erken çocukluk döneminde dil gelişimi konusuna katkı yaptığı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Erken Çocukluk, Dil Gelişimi, İkinci Dil Edinimi

Abstract:
This study aims to examine the role of word choices in the communication skills of Syrian refugee children attending kindergarten with Turkish students. The data of this 3-years study was collected through observation method, a method as one of the qualitative research methods. The study group is of three Syrian students who continue their education in two kindergartens within a public elementary school located in Körfez district of Kocaeli. Students were observed for half an hour every day for eighteen weeks. The linguistic data obtained and analyzed in detail is about how a foreign child at the age of six acquired Turkish by himself in an unstructured classroom environment. One of the most critical results in the study is about positive and negative transfers of the mother tongue to the second language acquisition. Various technical difficulties have also been identified in the early period regarding second language acquisition. 

The data of the  research were recorded in the observation form created by using the "MEB Kindergarten Teaching Program" and the "First Reading and Writing Training Plan" prepared by the Lifelong Learning Unit for Syrian students. After classifying and interpreting the data obtained, the thesis determined that a child with a Kurdish mother language, who came from Syria is more successful in speaking Turkish and is more competent in communication skills with positive transfer from his mother tongue. It was found that children who senative language was Arabic, especially Turkish voices had difficulty in pronunciation, and they were communicating with a negative syntax sequence in the sentence sequence, with a predominantly syntax sequence.

KeyWords: Early Childhood, Language Development, Second Language Acquisition