Sosyal girişimcilik ve sürdürülebilir turizm: Uzundere örneğinde bir karma yöntem araştırması
Social entrepreneurship and sustainable tourism: A mixed method research in the case of Uzundere
Yazar: ÖZGÜR ÇALKIN
Danışman: DOÇ. DR. CEM IŞIK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Erzurum-Uzundere = Erzurum-Uzundere ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Sosyal girişim = Social enterprise ; Sosyal girişimci = Social entrepreneur ; Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism ; Turizm = Tourism

Özet:
Sürdürülebilir turizmin sağlanmasına duyulan ihtiyaç her geçen gün farklı yönetim ve uygulamaların yaratılmasına sebep olmaktadır. Söz konusu uygulamalar arasında sosyal girişimciliğin etkisi günümüzde daha çok fark edilmeye başlamıştır. Artan ihtiyaç ve isteğe rağmen sürdürülebilir turizm ve sosyal girişimcilik olgularının bir arada ele alındığı çalışma sayısı kısıtlıdır. Bu bağlamda sosyal girişimcilik deneyimi, sosyal girişimcilik davranış öncülleri, sosyal girişimcilik eğilimi ve sürdürülebilir turizm tutumu kavramlarının birarada ele alınması bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Araştırma amacı doğrultusunda karma araştırma yöntemlerinden sıralı açıklayıcı desen tercih edilmiştir. İki aşamadan oluşan araştırmanın nicel aşamasında anket tekniğiyle Uzundere sakinlerinden elde edilen 341 anketlik veri seti üzerinden kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi (KEKK-YEM) kullanılarak ölçüm modeli ve yapısal model değerlendirildikten sonra önyükleme prosedürü ile hipotezler test edilmiştir. Nitel aşamasında ise yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşu yöneticileriyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler sonucu elde edilen verilerle içerik analizi yapılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 21, SMARTPLS 3 ve MAXQDA 2020 programları kullanılmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre Uzundere sakinleri, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşu yöneticilerinin sosyal girişimcilik eğilimlerinin oluşmasında sosyal girişimcilik deneyimi, sosyal girişimcilik davranış öncülleri ve sürdürülebilir turizm tutumlarının etkili olduğu ve Uzundere'de sosyal girişimcilik uygulamalarının gerçekleştirilmesine uygun bir potansiyelin olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda Uzundere'de sürdürülebilir turizmin sağlanmasında sosyal girişimciliğe yönelik faaliyetlerin gerçekleştirilmesi önerilmiştir.

Abstract:
The need for sustainable tourism leads to the creation of different management and practices every day. Among these practices, the effect of social entrepreneurship has begun to be noticed more today. Despite the increasing need and demand, the number of studies on sustainable tourism and social entrepreneurship is limited. In this context, the aim of this research is to consider the concepts of social entrepreneurship experience, social entrepreneurship antecedents, social entrepreneurship intention and sustainable tourism attitude together. For the purpose of the research, exploratory sequential design, one of the mixed research methods, was preferred. In the quantitative phase of the research, which consists of two stages, the measurement model and structural model were evaluated using the partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) on the data set of 341 questionnaires obtained from the residents of Uzundere with the questionnaire technique, and then the hypotheses were tested with the bootstrap procedure. In the qualitative phase, content analysis was conducted with the data obtained as a result of semi-structured interviews with local governments and non-governmental organizations' managers. SPSS 21, SMARTPLS 3 and MAXQDA 2020 programs were used in the analysis of the data.
According to the results of the research, it has been determined that social entrepreneurship experience, social entrepreneurship antecedents and sustainable tourism attitudes are effective in the formation of social entrepreneurship intentions of Uzundere residents, local administrations and non-governmental organization managers and that there is a suitable potential for the realization of social entrepreneurship organisations in Uzundere. In line with the results obtained, it is recommended to carry out activities for social entrepreneurship in providing sustainable tourism in Uzundere.