Uluslararası borç krizi ve Türkiye borçlarının sürdürülebilirliği
International debt crises and sustainability of external debt of Turkey
Yazar: AHMET TURGUT AKKAYA
Danışman: PROF. DR. ERHAN YILDIRIM
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Borç krizi = Debt crisis ; Borçlanma = Borrowing ; Borçlanma yönetimi = Debt management ; Borçlar = Debts ; Cari açık = Current account deficit ; Dış borç yönetimi = External debt management ; Dış borçlanma = External borrowing ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Kriz = Crisis ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ödemeler = International payments

Özet:
Dış borçlanma özellikle ekonomik performansları düşük ve kaynak yetersizliğine sahip gelişmekte olan ülkelerin başvurduğu bir finansman yöntemidir. Gerek gelişmekte olan ülkelerin gerekse gelişmiş ülkelerin dış borçlanmaya giderek ülke ekonomilerine bir ivme kazandırma çabalarına yıllar boyunca rastlanmıştır. Ancak kimi ülkeler dış borçlanmayı etkin bir şekilde kullanırken, kimileri ise aynı etkinliği sağlayamamıştır.Bu çalışmada, dış borçlanma, Türkiye'nin dış borçlarındaki gelişmeler, dış borcun sürdürülebilirliği ve etkileri incelenmektedir. Gelişmekte olan ülkelerin (GOÜ) 1970 sonrası dış borçlarındaki gelişmeler, borç krizinin nedenleri ve Türkiye'de 1970'li yılların sonlarında ortaya çıkan borç krizi, 1980 sonrası gelişmeler ve dış borç göstergelerindeki gelişmeler üzerinde durulmuştur.1989 yılında 32 sayılı karar ile Türk parası konvertibl (yabancı paralar karşısında sınırsız değiştirilebilir) duruma getirilmiştir. Bu kararla birlikte firma ve kuruluşların dövizle borçlanmalarına olanak sağlayan bir uluslar arası finansal serbestleşme dönemine girilmiştir. Yüksek reel faizler ve değerli TL, kısa vadeli sermayeye uluslar arası piyasalardan daha yüksek getiri olanağı sağlamış ve ülke yatırımlara dönüşmeyen, yüksek karlar elde edip kısa sürede yurt dışına kaçan spekülatüf sermaye akımına uğramıştır. Buna bağlı olarak 1989 sonrası özel sektörün dış borçlanması hızla artmıştır.Dış borçların sürdürülebilirliği kavramı, özellikle 1980'lerde çığ gibi büyüyen dış borç kullanım oranlarının, birkaç sanayileşmiş ülkenin sürekli olarak yaşadığı cari işlemler dengesi açıklarının ve GOÜ' lerin yaşadıkları dış borç krizlerinin etkisi ile önem kazanmıştır.Anahtar Kelimeler: Dünya Borç Krizi, Dış Borç Sürdürülebilirliği, Zamanlararası Geri Ödeme Yeteneği, Eş Bütünleşme, Birim Kök, Türkiye

Abstract:
External borrowing is a source of financing that especially devoloping countries which have low economic performance and scantiness of resources apply. Developing countries and developed countries have tried to raise their national economics with external borrowing for years. But some of countries could use external debt actively, some of them couldn?t use.In this work, external borrowing, developments in Turkey?s debt along with the sustainability will be examined with theoretical framework. The debt crises of the late 1970s in Turkey and developments since then and the trends in foreign debt indicators are analyzed. In addition developments in foreign debt stock of developing countries since 1970 and the causes of debt crises are studied.Turkish Lira was made fully convertible in 1989 by the issuance of decree number 32 the decree started the period of capital account liberalization which allowed the residents to borrow from the foreign markets. Higher real domestic interest rates and overvalued Turkish Lira yielded a higher return than the average return in the world markets: thus, attracting speculative short-term capital inflows which chased high yields on treasuries rather than fixed investment options, and rapidly turned into outflows in times of instability. As a result, starting in 1989, private sector foreign borrowing rose sharply.The issue of external debt sustainability has gained importance by the effect of huge amount of increase in using external debt in 1980?s a few developed countries prolonged balance of payments deficits and the debt crisis of developing countries.Key Words: World Debt Crises, Foreign Debt Sustainability, Intemporal Solvency, Cointegration, Unit Root, Turkey