Acil serviste covid-19 pnömonisi saptanan hastalarda antihipertansif kullanımının hastalık şiddeti ile ilişkisi
The relationship of antihypertensive use and the severity of the disease in patients with covid-19 pneumonia detected in the emergency department
Yazar: EZGİ KAYA
Danışman: DOÇ. DR. HALİL DOĞAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Antihipertansif ajanlar = Antihypertensive agents ; COVID 19 = COVID 19 ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Pnömoni = Pneumonia

Özet:
Amaç
Çalışmamızda Covid-19 enfeksiyonu saptanan; özgeçmişinde hipertansiyon tanısı ve/veya antihipertansif kullanımı olan hastaların sepsis ve pnömoni için oluşturulmuş SIRS, SOFA, qSOFA, CURB-65, COVID-GRAM, MuLBSTA ve PSI skorları ile değerlendirerek Covid-19 enfeksiyonu olan hastalarda antihipertansif kullanımının 14 günlük mortalite ile ilişkisininin araştırılması ve laboratuvar parametrelerinin mortaliteye etkileri araştırılması amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot
Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne 20.09.2020 ve 20.03.2021 tarihleri arasında başvuran Covid-19 enfeksiyonu olarak kabul edilen 300 hasta prospektif olarak çalışmaya dahil edildi. Antihipertansif grubu ilaç kullanan hasta grubu ve antihipertansif ilaç kullanmayan kontrol grubu oluşturularak hastaların başvuru esnasındaki vital bulguları, demografik verileri, solunum sistemi fizik muayene bulguları ve diğer sistem fizik muayene bulguları olgu formuna kaydedildi. Bu hastaların SIRS, SOFA Skoru, qSOFA Skoru, CURB-65 skoru, COVID-GRAM Skoru, MuLBSTA Skoru ve PSI Skoru hesaplanarak mortalite ve skorlama sistemlerinin ilişkisi incelendi. 
Bulgular
Çalışmaya alınan vakaların %54'ü erkek, yaş ortalaması 59,33 ± 16,391 olarak bulundu. Çalışmaya alınan antihipertansif kullanan hastaların %48,7'si erkekti, yaş ortalaması 65,99 ± 11,925 idi. 
Antihipertansif ilaç sınıflarının kullanımına bakıldığında hastaların %42,7'si beta bloker, %42'si tiyazid vb diüretik, %36,7'si ARB, %31,3'ü ACEi,  %31,3'ü dihidropiridin grubu KKB, %8'i alfa bloker, %6,7'si loop diüretiği, %4'ü non-dihidropiridin grubu KKB, %2,7'si potasyum tutucu diüretik, %0,7'si aldesteron antagonisti grubu ilaç kullanmakta idi. 
Hastaların 14 günlük sağ kalımları incelendiğinde 38 (%12,7) hastanın ex olduğu saptandı. Hastaların Covid-19 sürecindeki genel mortalitelerine bakıldığında 62 (%20,7) hastanın ex olduğu saptanmıştır.
Laboratuvar bulgularının 14 günlük mortalite ile ilişkisi incelendiğinde antihipertansif kullanan hastalar için bakılan NLR, LDH, CRP ve fibrinojen değerlerinde anlamlılık saptanmış olup p değerleri sırası ile 0,042; 0,000; 0,000 ve 0,018 idi. Antihipertansif ilaç kullanan hasta grubu kendi içinde değerlendirildiğinde RAASi ilaç kullanan hastalar ile diğer antihipertansif grubu ilaç kullanan hastaların 14 günlük mortalitesi ile arasında anlamlı bir fark saptandı (p:0,031). 
Çalışmamızda antihipertansif kullanan hastalarda SIRS, qSOFA, CURB-65, COVID-GRAM, MuLBSTA ve PSI skor sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlılık saptanmıştır p değerleri sırasıyla 0,000; 0,015; 0,000; 0,000; 0,000; 0,000 idi. Çalışmamızda antihipertansif kullanan hastalarda 14 günlük mortaliteyi ön görmede CURB-65 skorunun AUROC'u 0,650 (%95 GA: 0,526-0,774), cut off değeri ≥1 için sensitivitesi %61,24 spesifitesi %61,90 bulunmuş olup; lojistik backward regresyon analizinde OR 0,30 (%95 GA 0,12-0,77) olarak hesaplanmış olup Covid-19 için 14 günlük mortaliteyi ön görmede bağımsız bir öngörücü olarak olarak bulunmuştur. 
Sonuç
Acil servise başvuran Covid-19 enfeksiyonu saptanan antihpertansif kullanan hastalarda SIRS, qSOFA, CURB-65, COVID-GRAM ve PSI skorları hastalığın ciddiyetini ve mortaliteyi belirlemede ve hospitalizasyon kararında kullanılmalıdır.  CURB-65 skoru tek başına mortaliteyi saptamada antihipertansif kullanan hastalar için klinik pratikte öncelikli olarak değerlendirilmelidir ve diğer skorlama sistemleri ile desteklenmelidir. Bununla birlikte laboratuvar değerlerinden LDH ve CRP'nin mortaliteyi saptamada antihipertansif kullanan hastalar için mortalite ile ilişkili bulunan diğer skorlamalara entegrasyonu ile mortaliteyi öngörmede daha sensitif ve spesifik skorlamalar elde edilebilir. 
Anahtar kelimeler: Covid-19, hipertansiyon, antihipertansif, mortalite, skor

Abstract:
Aim
In our study, we evaluated the patients with a history of hypertension and/or antihypertensive use in whom Covid-19 infection was detected with the SIRS, SOFA, qSOFA, CURB-65, COVID-GRAM, MuLBSTA and PSI scores created for sepsis and pneumonia, and the use of antihypertensives in patients with Covid-19 infection was evaluated. It was aimed to investigate the relationship between daily mortality and the effects of laboratory parameters on mortality.
Material and methods
300 patients who applied to Bakırköy Dr. Sadi Guest Training and Research Hospital Emergency Medicine Clinic between 20.09.2020 and 20.03.2021 were were prospectively included in the study. The patient group in the antihypertensive group using drugs and the control group not using antihypertensive drugs were formed, and the patients' vital signs, demographic data, respiratory system physical examination findings and other system physical examination findings at the time of admission were recorded in the case form. The relationship between mortality and scoring systems was examined by calculating the SIRS, SOFA Score, qSOFA Score, CURB-65 score, COVID-GRAM Score, MuLBSTA Score, and PSI Score of these patients.
Results
The mean age of 54% of the cases included in the study was male, with an average age of 59.33 ± 16.391. In our study 48.7% of the patients who used antihypertensives were male, with an average age of 65.99 ± 11.925. When looking at the use of antihypertensive drug classes, 64% of patients were beta blockers, 42% were thiasid etc. diuretic, 36.7% were ARB, 31.3% were ACEi, 31.3% dihydropidine group CCB, 8% alpha blocker, 6.7% loop diuretic, 4% non-dihydrodropidine group CCB, 2.7% potassium holder diuretic, 0.7% aldesterone antagonist group were on medication.
The 14-day survival of the patients was found to be 38 (12.7%). Considering the general mortality of the patients during the Covid-19 process, 62 (20.7%) patients were found to be dead.
When the relationship of laboratory findings with 14-day mortality was examined, NLR, LDH, CRP and fibrinogen values were significantly evaluated for patients using antihypertensives and p values were 0.042, respectively; 0.000; It was 0.000 and 0.018. When the group of patients using antihypertensive drugs were evaluated in-own way, a significant difference was found between patients taking RAASi drugs and patients using other antihypertensive group drugs with a 14-day mortality (p:0.031).
In our study, statistically significantness was found between SIRS, qSOFA, CURB-65, COVID-GRAM, MuLBSTA and PSI score results in patients using antihypertensive p values of 0.000, respectively; 0.015; 0.000; 0.000; 0.000; It was 0.000.In our study, AUROC of CURB-65 score was 0.650 (95% CI: 0.526-0.774) and cut off value was 61.24% for ≥1 in foresaw 14-day mortality in patients using antihypertensives; or 0.30 (95% CI 0.12-0.77% in logistics backward regression analysis) and was found to be an independent predictor of predicting 14 days of mortality for Covid-19.
Conclusion
SIRS, qSOFA, CURB-65, COVID-GRAM and PSI scores should be used to determine the severity and mortality of the disease and to determine hospitalization in patients who use antihpertensives who have been diagnosed with Covid-19 infection. CURB-65 score should be considered as a priority in clinical practice and supported by other scoring systems for patients who use antihypertensive to determine mortality alone. However, more sensing and specific scoring can be obtained in predicting mortality by integrating LDH and CRP from laboratory values to other scorings associated with mortality for patients who use antihypertensive to determine mortality.
Keywords: Covid-19, hypertension, antihypertensive, mortality, score