Tedarik zinciri sözleşmelerinin modellenmesi ve bir uygulama
Modeling supply chain contracts and an application
Yazar: EMEL AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. FÜSUN ÜLENGİN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Koordinasyon = Coordination ; Sözleşmeler = Contracts ; Tedarik zinciri = Supply chain

Özet:
Bu çalışmada tedarik zincirinde eş güdüm mekanizmalarından biri olarak kullanılan tedarik zinciri sözleşmeleri incelenmiş ve herhangi bir firma için tedarikçisi ile yapacağı sözleşmelerde kullanılabilecek bir metodoloji önerilmiştir. Birbirinden bağımsız sözleşme taraflarının çelişen amaç fonksiyonları arasında eş güdümü sağlamak için dağıtık karar verme yönteminden yararlanılarak taraflar arasındaki hiyerarşi dikkate alınmıştır. Eş güdüm sağlayan sözleşmelerin etkinliği en düşük tedarik zinciri maliyetini veren merkezi karar verici varsayımı altındaki sistem performansı ile kıyaslanarak belirlenmiştir. Önerilen metodoloji beyaz eşya sektöründen bir firma ve onun lojistik hizmet sağlayıcısı arasında imzalanan taşıma sözleşmelerinin düzenlenmesi amacıyla kullanılmıştır. Sonuçlar, incelenen her eş güdüm mekanizması için beyaz eşya firmasının daha düşük bir maliyeti olabileceğini göstermektedir. Lojistik hizmet sağlayıcı ise sözleşmenin zamanında yerine getirilmeyen taşıma işleri için ceza içermesi durumunda eş güdümsüz duruma göre daha az kâr etmektedir. Ancak bunun dışındaki diğer tüm eş güdüm alternatifleri lojistik hizmet sağlayıcının kârını artırdığı için tercih edilebilir niteliktedir. Eş güdüm, tarafların amaç fonksiyonlarını iyileştirmekte ve eş güdümsüz duruma göre toplam tedarik zinciri maliyetini düşürmektedir. Bu çalışmanın katkısı, bir firma ve tedarikçisinin eş güdümünün sözleşmeler ile sağlanabileceğini ve daha iyi amaç fonksiyonu değerlerinin elde edilebileceğini matematiksel ve deneysel olarak göstermesidir.

Abstract:
In this study supply chain contracts, important coordination tools used in supply chain, are analyzed and a methodology to design contracts for the collaboration of a firm with its supplier is suggested. The hierarchy among the parties is taken into account using distributed decision making methods to coordinate conflicting objective functions of independent parties of the contract. Efficiency of coordinating contracts are compared to the benchmark model which is the system performance assessed under the assumption that a central decision maker exists. The proposed methodology is applied to coordinate a firm in the home appliances industry and one of its logistics service providers. The results indicate that the home appliances firm has a lower cost under all coordination mechanisms. Logistics service provider has a lower profit than the uncoordinated condition in case the supply chain contract includes a penalty term for the transportations not realized within due time. However since the logistics service provider is better off in all other coordination mechanisms, he would comply with all other coordinating contracts. Coordination improves the objective functions of the parties and total supply chain cost is lower than the one obtained under uncoordinated condition. The contribution of this study is that it mathematically and empirically shows contracts can be used to coordinate a firm and its supplier resulting in better objective values.