Yükseköğretim öğrencilerinin vergiye gönüllü uyumu üzerine bir değerlendirme: Gümüşhane Üniversitesi örneği
An evaluation of higher education students' voluntary compliance with taxes: The case of Gümüşhane University
Yazar: MUHAMMED ENES ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET ŞAHİN
Gümüşhane Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Vergi uyumu = Tax compliance

Özet:
Bu çalışmada, vergiye gönüllü uyumu etkileyen faktörlerin neler olduğu
değerlendirilerek çalışma sonuçlarının ortaya konması için, Gümüşhane 
Üniversitesindeki vergi mükellefi olmasalar bile vergi yüklenicisi konumundaki 
üniversite öğrencilerine anket uygulanmıştır. Genel amaç, vergiye gönüllü uyuma 
etkileyen faktörler incelenerek elde edilen veriler ışığında vergi uyumunu arttırmak için 
gerekli koşulları analiz etmektir. Günümüzde verginin sosyo-psikolojik etkilerinin 
analiziyle birlikte klasik yöntemlerin vergi uyumunun sağlanmasında yetersiz kaldığı 
anlaşılmıştır. Vergi yüklenicisi olan bireylerin vergileme karşısındaki tutumları, vergi
algıları, olumlu veya olumsuz psikolojik etkiler, vergi mükellefi davranışlarını 
etkileyerek vergiye uyma veya uymama durumlarını belirlemektedir. Vergi 
uyumsuzlukları sonucu oluşan vergi kayıp ve kaçakları Türkiye'de ve Dünyada ciddi 
sorunlar oluşturmaktadır. Mükelleflerin vergiye uyumunu etkileyen nedenleri analiz 
etmek, uygun vergi politikaları oluşturmak, oluşabilecek sorunlara karşı müdahalelerde 
bulunabilmek, vergiye uyumu etkileyen faktörleri belirlemek ve bu faktörlere yönelik 
iyileştirici yöntemler oluşturmak sorunların çözümünde etkili olabilecektir. 
Çalışmanın ilk bölümünde verginin tarihsel gelişiminden bahsedilmiştir. Vergiye 
ilişkin temel kavramlar, vergi sınıflandırmaları, vergilendirmenin amaçları ve son olarak 
vergilemenin (kapasitesinin) sınırları açıklanmıştır. İkinci bölümünde vergi uyumu 
kavramı ve vergi uyumunun önemi açıklanmış, vergiler karşısındaki tutum ve 
davranışlar ve vergi uyumuna etki eden faktörler analiz edilmiştir. Son bölümünde, 
uygulanan anket çalışması ile ilgili bilgiler verilerek çalışma sonucunda elde edilen
sonuçlar değerlendirilmiş ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, a questionnaire was applied to university students who are tax 
contractors at Gümüşhane University, even if they are not taxpayers, in order to 
evaluate the factors affecting voluntary compliance with tax and to reveal the results of 
the study. The general aim is to analyze the necessary conditions to increase tax 
compliance in the light of the data obtained by examining the effects of voluntary 
compliance with tax. Today, with the analysis of the socio-psychological effects of tax, 
it has been understood that classical methods are insufficient in ensuring tax 
compliance. Psychological attitudes of individuals who are tax contractors towards 
taxation, tax perceptions, positive or negative psychological effects will determine tax 
compliance or non-compliance by affecting taxpayer behaviors. Tax losses and evasion 
resulting from tax incompatibility pose serious problems in Turkey and in the world. 
Analyzing the reasons affecting tax compliance of taxpayers, creating appropriate tax 
policies, being able to intervene against the problems that may occur, determining the 
factors affecting tax compliance and creating remedial methods for these factors will be 
effective in solving the problems.
In the first part of the study, the historical development of tax is mentioned. The 
basic concepts of tax, tax classifications, purposes of taxation and finally the limits of 
taxation (capacity) are explained. In the second part, the concept of tax compliance and 
the importance of tax compliance are explained, attitudes and behaviors towards taxes 
and the factors affecting tax compliance are analyzed. In the last part, the results 
obtained as a result of the study were evaluated and suggestions were made by giving 
information about the applied survey study.