Gerçekliğin yeniden inşası: Gruplar arası tehdit algısı bağlamında sanal gerçeklikle empatinin değişimlenmesinin sosyal mesafe düzeyi ve yardım etme davranışı üzerindeki etkisi
Reconstruction of reality: The effect of empathy manipulation with virtual reality on social distance level and helping behavior in the context of intergroup threat perception
Yazar: ESRA ERDEM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN ABAYHAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Genel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Empati = Empathy ; Gerçekliğin inşası = Construction of reality ; Gruplararası Tehdit Kuramı = Intergroup Threat Theory ; Mülteciler = Refugees ; Sanal gerçeklik = Virtual reality ; Sosyal mesafe = Social distinction ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; Suriyeliler = Syrians ; Yardım etme davranışı = Helping behavior tendency

Özet:
Empati, başkalarının duygularını anlama ve paylaşma yeteneğidir. Geleneksel perspektif alma yöntemlerini kullanan çalışmalar, gruplar arası tehdit algısı yüksek olduğunda empatide beklenen artışın olmadığını ortaya koymaktadır. Sanal gerçeklik, empatiyi teşvik etmede yeni bir araç olarak kullanılmaktadır ve geleneksel yöntemlere kıyasla daha etkilidir. Sanal gerçeklik, üç boyutlu ortamlarla etkileşime girmeyi sağlayan bir teknolojidir. Bu tez çalışması kapsamında yürütülen ön çalışmanın sonuçları, sanal gerçekliğin hem düşük hem de yüksek tehdit algısına sahip bireylerde empatiyi değişimlemede başarılı olduğunu göstermiştir. Sosyal mesafe, insanların diğer sosyal grupların üyelerini kabul/reddetme seviyesidir. Başka bir bireye fayda sağlama amacı taşıyan gönüllü eylemler ise yardım etme davranışı olarak tanımlanmaktadır. Gruplar arası tehdit algısı ve empati arttıkça yardım etme davranışı da artarken sosyal mesafe düzeyi azalmaktadır.

Bu tez çalışmasının amacı gruplar arası tehdit algısı bağlamında sanal gerçeklikle değişimlenen empatinin sosyal mesafe düzeyi ve yardım etme davranışı üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışmanın ilk aşamasında 266 üniversite öğrencisi, Gruplar Arası Tehdit Algısı Ölçeği kullanılarak Suriyeli mültecilere yönelik tehdit algılarına göre düşük ve yüksek olarak iki gruba ayrılmıştır. İkinci aşamada 160 katılımcı deney kapsamında oluşturulan üç koşuldan birine seçkisiz olarak atanmıştır. "Sidra'nın Üzerindeki Bulutlar" videosu, Sanal Gerçeklik Kamp koşulunda sanal gerçeklikle; Ekran Kamp koşulunda ise bir bilgisayar ekranından sunulmuştur. Sanal Gerçeklik Uzay koşulunda da sanal gerçeklikle uzay görüntülerinden oluşan bir video izletilmiştir. Ardından Sosyal Mesafe Ölçeği aracılığıyla katılımcıların sosyal mesafe düzeyleri ölçülmüş ve bir yardım kampanyasına bağışladıkları gerçek para miktarı incelenmiştir. Bu amaçla 3 (empati) x 2 (tehdit algısı) çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) yapılmıştır. Bulgular, tehdit algısı yüksek olan katılımcıların; sosyal mesafe düzeyinin daha yüksek olduğunu ve daha az para bağışladıklarını göstermiştir. Bununla birlikte, sanal gerçeklik; sosyal mesafe düzeyinin azalmasını ve bağış miktarının artmasını sağlamıştır. Empati; tehdit algısı düşük olduğunda, sosyal mesafe değişkeninde, tehdit algısı yüksek olduğunda ise bağış miktarında herhangi bir farklılığa yol açmamıştır.

Abstract:
Empathy is the ability to understand the feelings of others. Studies using traditional perspective-taking methods reveal that there is no expected increase in empathy when intergroup threat perception is high. Virtual reality (VR) is being used as a new tool to encourage empathy and is more effective than traditional methods. The preliminary study showed that VR was successful in manipulating empathy in individuals with both low and high-threat perception. Social distance is the level at which people accept/reject members of other social groups. Voluntary actions that aim to benefit another individual are defined as helping behavior. As the perception of threat and empathy increase, the helping behavior also increases, while the level of social distance decreases.

This study investigated the effects of empathy manipulated with VR on the level of social distance and helping behavior in the context of perceived intergroup threat. In the first stage, 266 university students were divided into two groups, low-high, according to their threat perception towards Syrian refugees using the Intergroup Threat Perception Scale. In the second stage, 160 participants were assigned to one of the three conditions. While VR Camp condition watched the "Clouds Over Sidra" video in VR, Screen Camp condition also watched the same video on a computer screen. VR Space watched a video that consists of space images with VR. Then, the social distance levels of the participants were measured by Social Distance Scale and the number of money they donated to a charity campaign was examined. For this purpose, 3 x 2 MANOVA was conducted. The results show that participants with high threat perception donated less money, and their social distance levels were higher. Also, empathy manipulation with VR decreased the level of social distance and increased the number of donations. Empathy; when the perception of threat was low, it did not cause any difference in the social distance, and when the perception of threat was high, it did not cause any difference in the amount of donations.