Japon mitolojisi çerçevesinde Japon animasyon sineması
Japanese animated cinema in Japanese mythology
Yazar: VOLKAN ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİHA ELİF DEMOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Animasyon filmler = Animation movies ; Canlandırma = Animation ; Canlandırma sanatı = Animation art ; Dinler = Religions ; Japon sineması = Japanese cinema ; Japonya = Japan ; Mitoloji = Mitology ; Sinema = Cinema

Özet:
Mitoloji ve anime, Japon kültürünün önemli parçalarını oluşturmaktadırlar. Üstelik her
ikisi de II. Dünya Savaşı'nın kaybının ardından hızlı bir değişim içine girmişlerdir. Anime
gelişirken mitoloji gerilemiştir. Bu tezin amacı, Japon popüler kültüründe önemli bir yere
sahip olan animelerin savaş sonrasında eski konumunu yitiren Japon Mitolojisi ile kurduğu
ilişkiyi sinema filmleri özelinde incelemek, Japon Mitolojisi ve Japon animasyon sinemasının
birbirini nasıl etkilediğini belirlenen örnek filmler üzerinden ortaya çıkarmaktır. Bu
doğrultuda; Japon Mitolojisi'ne, Japon animasyon sinemasına ve seçilen anime filmlerinde
yer alan mitolojik öğelere yoğunlaşılmıştır. İlk bölümde, Japon Mitolojisi'ne yön veren ülke
tarihi ve inançları incelenmiştir. Anime ile ilgili bölümde, II. Dünya Savaşı öncesinde ve
savaş sonrası ABD işgali ile başlayan süreçte diğer sanatların anime üzerindeki etkileri
incelenmiştir. Bu çalışma, özelde Japon Mitolojisi ve animeler arası ilişkiyi ortaya koyarken;
genel olarak ise sözlü kültür geleneği olan mitoloji ile modern dönem sanatı olan sinemanın
ilişkisine odaklanmıştır. Filmlerin değerlendirilmesinde, mitolojinin semboller ile dolu bir
anlatı olması ve animenin ise mitolojiyi sıkça dolaylı kullanımlar içine sokması sebebiyle,
yöntem olarak "göstergebilimsel film eleştirisi" kullanılmıştır. Tez çalışmasının
sonuçlanmasıyla birlikte Japon Mitolojisi'nin geçmişten günümüze yaşadığı değişim ve bu
değişimde anime sektörünün rolü gösterilmiştir. Ayrıca animenin gelişim sürecinde ve güncel
dönemde kendi tarihinden, kültüründen, mitolojisinden nasıl faydalandığı ortaya konulmaya
çalışılmıştır. Bu çalışma diğer ülke sinemaları ve mitoloji ilişkisinin incelenmesi sürecinde de
katkı sağlayacak bir örnek sunabilir. Ayrıca, son yıllarda ülkemizde de gençler arasında hızla
yayılmaya başlayan Japonya/anime kültürü konularında kaynaklık edebilecek bir eserdir.
Anime senaryolarına ve karakter oluşumuna Japon Mitolojisi'nin nasıl etki ettiği ortaya
konularak bir ülke sinemasının gelişiminde o ülkeye ait kültürel öğelerin ne kadar etkili
olabileceği sunulmuştur. Sözlü kültür dönemine ait bir öğe olan mitolojinin modern dönem
sanatı olan sinema ile ilişkisinin incelendiği bu çalışma, sinemanın mitolojiden ne denli
etkilendiğini ve mitolojinin ne tür bir değişime uğramasına sebep olduğunu animeler özelinde
bize sunmuştur.

Abstract:
Mythology and anime are important parts of Japanese culture. Moreover, both of them
have entered into a rapid change after the loss of World War II. As anime developed,
mythology declined. The aim of this thesis is to examine the relationship between
animations, which have an important place in Japanese popular culture, with Japanese
Mythology, which lost its old position after the war, in the context of cinema films, and to
reveal how Japanese mythology and Japanese animated cinema affected each other through
sample films. In this direction; The focus is on Japanese Mythology, Japanese animation
cinema and mythological elements in selected anime films. In the first part, the history and
beliefs of the country that guide Japanese Mythology are examined. In the section about
anime, the effects of other arts on anime were examined in the period that before the World
War II and after war started with the US occupation. While this study reveals the relationship
between Japanese Mythology and anime in particular; In general, it focused on the
relationship between mythology, which is an oral culture tradition, and cinema, which is a
modern period art. In the evaluation of the films, "semiotic film criticism" was used as a
method because mythology is a narrative full of symbols and the anime frequently involves
mythology in indirect uses. With the conclusion of the thesis, the change of Japanese
Mythology from the past to the present and the role of the anime industry in this change have
been shown. In addition, it has been tried to reveal how the anime benefited from its own
history, culture and mythology in the development process and in the current period. This
study can provide an example that will contribute to the process of examining the relationship
between cinemas and mythology of other countries. In addition, it is a study that can be a
source of Japanese / anime culture, which has been spreading rapidly among young people in
our country in recent years. By demonstrating how Japanese Mythology affects anime scripts
and character formation; It is presented how the cultural elements of that country can be
effective in the development of a country's cinema. This study, examines the relationship of
mythology, which an element belonging to the oral culture period, and cinema, which is the art of the modern period, has presented us particularly in anime how cinema is affected by
mythology and what kind of change mythology has undergone.