Öküzini mağarası Epi-Paleolitik dönem süs objeleri
The ornamental objects of Öküzini cave in Epi-Paleolithic period
Yazar: TALİHA ASLAN
Danışman: PROF.DR. IŞIN YALÇINKAYA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Prehistorya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Prehistorik insanın yaşamında, Üst paleolitik dönem ile belirginleşen, sanat ileparalel zamanlarda yeni bir yaratım olarak ortaya çıkan süs objeleri yapımı, Epi-Paleolitik dönemde de devam etmiştir. Asya'dan Avrupa'ya, Yakındoğu veBalkanlara kadar insanların yaşan alanları içine giren her ortamda arkeolojikkalıntılar olarak var olmuş ve ele geçirilmiştir.Temel hammaddelerini yumuşakça kabukları, taş ve kemiğin oluşturduğu süsobjelerine Öküzini Mağarası'nın pleistosen ve holosen seviyelerinden ulaşılmıştır.Pleistosen dönem buluntuları mağarada Epi-Paleolitik döneme denk gelirken,holosen dönem buluntuları Epi-Paleolitik ile birlikte karışık seviyeler vermiştir.Öküzini Mağarası'nda ele geçen süs objelerinin yakın benzerlerineYakındoğu'da mağaralar, açık hava sitleri gibi arkeolojik çalışmaların yapıldığı pekçok alanda rastlanmıştır. Özellikle yumuşakça kabuklarının, yumuşakça kabuklarınınbir cinsi olan dentaliumların ve taşların sıklıkla kullanıldığı, yanı sıra kemikobjelerinde buluntular arasında yer aldığı görülmektedir. Kullanılan hammaddelerin,yapım tekniklerinin ve bunların ele geçirildiği dönemlerin benzer olması Öküzinibuluntularından yola çıkılarak özellikle Akdeniz Bölgesi'nin Yakındoğu ile hemtarihsel hem de kültürel anlamda çağdaşlığının söz konusu olduğunu göstermektedir.Dinsel bir amaç doğrultusunda kendilerini ifade etme biçimleri olarak ve çeşitligüçlere karşı korunma amacı taşıyarak oluşturulan, kemik, yumuşakça kabuğu ve taşıişleyerek oluşturulan bu objeler, günümüze denk süren takı geleneğinin ilkörnekleridir ve soyut düşüncenin en erken kalıntılarındandır.

Abstract:
In the prehistoric human life the ornament objects, which were seen dramatically inthe Upper Paleolitic period and revealed as a new creation at the same time with theart, also carried on in Epi Paleolitic period from Asia to Europe, the Near East andthe Balkans, where the ornament objects were survived as archeoligical remains andfound.It has been arrived to the ornament objects whose main raw materials were marineshells, stones and bones in the pleistoten and holosen layers. While plestosen periodfindings in the cave belongs to the Epi-Paleolitic period, holosen period findings bothbelongs to Epi-Paleolitic and other complex layers. The similar examples ofornament objects found in Öküzini Cave, also have been discovered in some areas,where archeological works have been carried out, such as, the caves in the Near Eastand open air sites.It is seen tahat , especially the marine shells, dentaliums, which are a kind of shelland the stones were frequently used. The similarity of raw materials, constructiontechniques and the periods in which they were found, shows that when Öküzinifindings are taken into consideration, especially Mediterinian part is contemporarywith the Near East both historically and culturally. These objects, which wereconsructed with the bones, marine shell and with the purpose of defence against thevarios dangers, are the first examples of the jewellery survived today and they arethe earliest remains of the abstract idea.