Türkistan'da Hellenistik Dönem
Hellenistic Period in Turkistan
Yazar: ÖZLEM ALBAYRAK
Danışman: PROF. DR. HASAN BAHAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Büyük İskender = Alexander the Great ; Eski Çağ = Old Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Helenistik Dönem = Hellenistic Period ; Orta Asya = Central Asia ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Türkistan = Turkistan

Özet:
Hellenistik Dönem, olarak adlandırılan tarihsel süreç Makedonya Kralı Büyük İskender'in MÖ 323 yılında gerçekleşen ani ölümü ile başlar ve son Hellenistik Krallık olan Ptolemaios Krallığı'nın MÖ 31 yılında Aktium Savaşıyla Roma İmparatorluğu hâkimiyetine girmesiyle son bulur. Bu tarihsel süreçte Türkistan'ın batısında İskender'in işgalleriyle başlayan; Seleukos Krallığı, Greko-Baktriya Krallığı ve Hint-Greko Krallığı ile devam eden Grek emperyalizmi yaşanmaktaydı. Türkistan'ın doğusunda ise bu tarihsel süreçte Çin'in kuzeyine hâkim olmak isteyen göçebe kabileler birbirleriyle sürekli mücadele halindeydiler. Bu kabileler arasında yer alan Hisung-Nu'ların başına Mo-tu'nun geçmesiyle Ordos Platosu'nda yükselen bir güç haline gelen Hunlar; Kansu Bölgesi'nde yaşayan göçebe Yüeçileri Türkistan'ın batısına ve güneyine göç etmek zorunda bıraktılar. Yüeçilerin, bu göç hareketi sonrasında Türkistan'ın batısında ve güneyinde yaşanan Grek emperyalizmi son buldu. Yakın zamana kadar Greklerin Türkistan'a etkileri hakkındaki bilgilerimiz oldukça sınırlıydı; fakat Afganistan, Pakistan, Tacikistan, Özbekistan ve Türkmenistan'da gerçekleştirilen arkeolojik araştırmalar ile Hellenizm yayılım alanı ortaya çıkarılmıştır. Türkistan'da Hellenistik Dönem adlı bu tez çalışmasında Türkistan'ın Hellenistik Dönem siyasi tarihi ve döneme göre şekillenen kentleri, arkeolojik buluntuları, sosyo-ekonomik faaliyetleri incelenmiştir.

Abstract:
The Hellenistic period covers the period of Mediterranean history between the death of Alexander the Great in 323 BC and the emergence of the Roman Empire as signified by the Battle of Actium in 31 BC and the subsequent conquest of Ptolemaic Egypt the following year. In this historical process, starting with the invasions of Alexandros in the west of Turkestan; there was ongoing Greek imperialism with the Seleucid Kingdom, the Greco-Bactrian Kingdom and the Indo-Greco Kingdom. In the east of Turkestan, during this period, the nomadic tribes, who wanted to dominate the north of China, were fighting each other. Among these tribes, the Huns became a rising force on the Ordos Plateau after Mo-tu took over the Hisung-Nu. The nomadic Yüeh-chih living in the Kansu region were forced to migrate to the west of Turkestan. After this migration, Yüeh-chih ended the Greek imperialism in the west of Turkestan in a short time. Until recently, our knowledge of the effects of the Greeks on Turkestan was very limited; but in the last years, with the archaeological researches conducted in Afghanistan, Pakistan, Tajikistan, Uzbekistan and Turkmenistan, the area of Hellenism spread in the region was revealed. In this thesis, Turkistan's Hellenistic period, its political history and cities, archaeological finds and socio-economic activities were examined.