Beden ve iktidar: 2000 sonrası Türk sineması'nda kadın
Body and power: Women in Turkish cinema after 2000
Yazar: LEYLA GÜRER
Danışman: DOÇ. DR. NECMETTİN DOĞAN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Beden = Body ; Kadın bedeni = Woman body ; Kadınlar = Women ; Kimlik = Identity ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; İktidar = Government

Özet:
Sosyolojide bedenin ciddi olarak inceleme alanına girmesi 1980'li yılların başlarına denk gelir. Felsefede ruh-beden bağlamında incelenmiş olup yaygın olarak ruh beden hiyerarşik algısı ile çözümlemeler yapılmıştır. İnsan bedeni, sosyal ve kültürel olarak inşa edilmesi ve biçimlendirilmesi nedeniyle benliklerin ve kimliklerin de ifade edildiği bir yapıdır. Sosyal yaşamda bedenin, toplum içinde varlığını sürdürmesinin şartı kontrol edilmesi mecburi olan önemli bir güç merkezi olarak görülmüştür. Bedeni kontrol etmek ve iktidara tabi tutmak toplumsal yaşamın içinde benliklerin ve kimliklerin kontrolünü de beraberinde getirmiştir. Beden, üretimin olduğu kadar kültürün ve sanatında popüler nesnesi haline gelmiştir. Günümüzde yaygın sanat dalı olan sinema da hem ideolojinin üretilmesinde hem de eleştiriye açmasında etkin bir role sahiptir. Birey toplum tarafından ilk olarak bedensel özelliklerine göre tanımlanır. Cinsiyet bu tanımlamaların başında yer alır. İktidar kendi düzenini devam ettirmek için kadınlık ve erkeklik üzerinden güçlü söylevler üretir. Bu nedenle sinemada temsil edilen kadın imgesinin toplumsal cinsiyet bağlamında konumu ele alındığında, iktidar yapılarında gelenekselliğin ve ataerkilliğin etkileri görülmektedir. 

Son dönem Türk Sineması'nda kadın bedeni üzerinden, geleneksel ataerkil toplumun kurduğu iktidar güçleri analiz edilecektir. Kadın bedeni, cinsiyet,  namus, töre, kadınlık, erkeklik, modernlik, şiddet, cinsel istismar, ensest, aidiyet, yabancılaşma,  gibi kavramları içeren filmler eşliğinde irdelenecektir. Sinema mevcut iktidar kavramlarını besliyor ya da eleştiriye açıyor mu? Geleneksel kadınlık ve modern kadınlık gibi tanımlamaların sinemadaki temsilleri iktidarı pekiştiriyor mu? Sinemada kadın bedeni görsel bir sunumdan öteye gidip, toplumda ki kadın sorunlarını temsil edebiliyor mu? Sinemada kadın dostluğundan bahsedilebilir mi? Bu sorular ışığında, merkezde Foucault'un beden/iktidar kuramsal çerçevesi olmak üzere kadın bedeninin,  iktidar söylevleriyle olan bağı filmler üzerinden şekillendirilecektir.

Anahtar Kelimeler; Kimlik, beden, kadın, sinema, iktidar

Abstract:
In sociology, the body enters into the examination field at early 1980's. In philosophy, it is usually studied and analysed in the context and hierarchy of soul-body.  Due to being structured socially, selves and identities are expressed by the body. It is seen as a significant power center which must be controlled before being allowed to maintain its presence in society. Controlling the body has brought along the control of identities and selves. The body has become not only a commodity, but also a popular object in the art and culture. Cinema, which is a widespread art scene today, plays an active role both in the production and criticque of ideology. Individuals are first defined by society by their bodily characteristics which are lead by sex. Therefore, by the gender context, considering the female image represented in cinema, the influences of traditionalism and patriarchy are visible in the power structures. 

The powers of authority established by the traditional patriarchal society will be analyzed through the female body in the recent Turkish cinema. It will be scrutinized through the films including concepts such as female body, gender, honor, custom, femininity, masculinity, modernity, violence, sexual abuse, incest, belonging and alienation. Does the cinema nourish or criticize the concepts of power? Do the representations of traditional femininity and modern femininity in the cinema reinforce the power? Does the depiction of female body in the cinema go beyond a visual presentation and represent the problems of women in the society? Is it possible to call the cinema women-friendly? In the light of these questions, the relation of female body and power discourse will be examined, based on the theoretical framework of Foucault's "body-power", through the films. 

Key Words; Identity, body, woman, cinema, power