İlköğretim okullarının kurumsal-toplumsal ve fiziksel analizi
Institutional, social and physical analysis of primary school
Yazar: MEHTAP ÖZBAYRAKTAR
Danışman: DOÇ. DR. GÜLAY KELEŞ USTA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Eğitim = Education ; Okul binaları = School buildings ; Tasarım = Design ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 1923- 2002 yıllan arasındaki Milli Eğitimin buna bağlı olarak ilköğretimin kurumsal yapısında ve planlamasındaki değişimin saptanması; eğitimde gelişen felsefeye bağlı olarak ortaya çıkan "toplum okulu" ve "öğrenciler üzerinde etkili fiziksel çevre" anlayışlarının analiz edilmesidir. Bu anlayışlar; Türkiye'de 1923-1997 arasındaki ilkokul- ortaokul ve ilköğretim okulu projeleri, 8 yıllık ilköğretim okulu projeleri, özel ilköğretim okulları ve gelişmiş ülkelerin ilköğretim okulu örnekleri üzerinde sulanmıştır. Ayrıca yukarıda sözü edilen okulların karşılaştırmalarının yapılarak eksiklik ve farklılıkların ortaya konulması, çözüm önerileri üretilmesi, okul yapılarının analiz edilebileceği bir yöntem geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Buna bağlı olarak çalışma beş ana bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, çalışmanın amacı, eğitim kavramı, Türkiye'de ve gelişmiş ülkelerde eğitim, ilköğretim okullarının gelişimi konularına yer verilmiştir. îkinci bölümde, Türkiye'de ve dünyada ilköğretim okullarının tasarım standartlarının geliştirilmesi üzerine yapılan çalışmalar, okul kalitelerinin ölçümleri için kullanılan yöntemler üzerinde durulmuştur. Çalışmanın kapsamı belirlenmiş, analiz yönteminde kullanılacak okul örnekleri gerekçeleri ile seçilmiş, analiz yöntemi oluşturulmuştur. Üçüncü bölümde, Milli Eğitimin ve İlköğretimin kurumsal, ilköğretim okullarının fiziksel ve toplumsal analizlerinden elde edilen bulgulara ve irdelemelere yer verilmektedir. Dördüncü bölümde, kurumsal, fiziksel ve toplumsal analizlerin sonuçlan ortaya konulmuştur. Beşinci bölüm, araştırmanın sonuçlarına bağlı olarak, analiz yöntemine, eğitimin kuramsal ve uygulamalı alanlarına yönelik önerileri içermektedir.Anahtar Kelimeler: Eğitim, İlköğretim, Okul Araştırma Yöntemleri, Okul Analiz Yöntemleri, Okul Tasarımı, Okul Planlaması, Toplum Okulu

Abstract:
Institutional, Social and Physical Analysis of Primary School The goal of this study is to determine the institutional structural of the elementary school and the changes on planning process in the National Education between 1923-2002; It has analyse " The community school" depends on the developing philosophy on education and the influential environment on the students. This concepts have been tested on elementary school, secondary school and primary school projects in Turkey between 1923-1997, 8 years primary school projects, private primary school projects and primary school projects from developed countries. In addition to these, aim is to developed a technique for analysis of the school buildings, to make comparison of the above schools, to put forward the differences and failures, to produce alternatives solutions. The study have five main chapters: The first chapter covers the aim of the study, concept of the education, education in Turkey as well as developed countries and development of the primary school. The second chapter gives the studies on developing design standards of primary schools, emphasized on technique for measuring the school qualities. The scope of study is defined, school examples that used for the technique of analysis are selected by the reason and establishing analysis. The third chapter includes findings and discussions obtained from institutional structure of National Education and primary education, and physical and social analysis of primary education. The forth chapter exposes the result of institutional, physical and social analysis.