Tanzimat dönemi romanlarında eğitim
Education in novels of the Tanzimat period
Yazar: NURKAN BAYINDIR
Danışman: PROF. DR. İSMAİL AYDOĞAN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, eğitimin Tanzimat Dönemi romanlarındaki işlenişini incelemektir. Bu amaca ulaşabilmek için şu sorulara cevap aranacaktır: Tanzimat Dönemi'nde eser veren sanatçıların yaşadıkları dönemdeki eğitim sorununa nasıl yaklaştıkları ve eserlerinde işledikleri, Tanzimat Dönemi'nde eğitimin önemi ve yenileşme sürecinde eğitim ve öğretimde görülen değişimlerin romanlara nasıl yansıdıkları, Tanzimat Dönemi'ndeki eserlerde eğitim konusunun nasıl ifade edildiği, Tanzimat Dönemi sanatçılarının eğitim hususundaki rolleri ve sağladıkları faydaların neler olduğu, Batılılaşma ve romanlarda insanları etkileyen sosyal durumlar incelenecektir. Bu araştırma nitel yöntemlerden betimleyici araştırma modelinde tasarlanmıştır. Bu araştırmanın evrenini Tanzimat Dönemi'nde ortaya konan roman türündeki eserler oluştururken; örneklemini ise Namık Kemal, Şemsettin Sami, Sami Paşazade Sezai, Recaizade Mahmut Ekrem, Ahmet Mithat Efendi ve Nabizade Nazım'ın kaleme aldıkları romanlar oluşturacaktır. Araştırmada verileri toplamak için alan yazın taraması ve doküman incelemesi gerçekleştirilecektir. Bu incelemede örnekleme alınan yazarların roman türünde verdikleri eserler okunarak eğitim teması etrafında kaleme aldıkları sözler, cümleler, paragraflar tespit edilerek bilgisayar ortamına aktarılacaktır. Elde edilen ve bilgisayar ortamına aktarılan veriler literatür taraması yöntemi ile temalandırılacaktır. Bu temalar Tanzimat Dönemi'ndeki romanlarda yer alan; alafranga ve alaturka eğitim, formal ve yarı formal eğitim, informal eğitim, ailede eğitim, kadın ve çocuk eğitimi, yabancı dil eğitimi şeklinde tasnif edilecektir. Araştırma sonucunda tasnif edilen bulgular yorumlanarak, Tanzimat Dönemi romanlarındaki eğitim hakkında çıkarımlarda bulunularak ve çalışmada oluşturulan temalara göre tartışma yapılacaktır. 


Anahtar kelimeler: Eğitim, Roman, Tanzimat Dönemi.

Abstract:
The aim of this research is to examine the treatment of education in the novels of the Tanzimat Period. In order to achieve this aim, answers to the following questions will be sought: How the artists who wrote works in the Tanzimat Period approached the education problem of the period they lived in and dealt with in their works, the importance of education in the Tanzimat Period and how the changes in education and training during the innovation process were reflected in the novels, Education in the works of the Tanzimat Period. How the subject is expressed, the roles of Tanzimat Era artists in education and the benefits they provide, Westernization and the social situations affecting people in novels will be examined. This research was designed in a descriptive research model, one of the qualitative methods. The universe of this research consists of novel-type works produced in the Tanzimat Period; The sample will be the novels written by Namık Kemal, Şemsettin Sami, Sami Paşazade Sezai, Recaizade Mahmut Ekrem, Ahmet Mithat Efendi and Nabizade Nazım. Literature review and document review will be carried out to collect data in the research. In this analysis, the works of the sampled writers in the novel genre will be read and the words, sentences and paragraphs they wrote around the theme of education will be identified and transferred to the computer environment. The data obtained and transferred to the computer environment will be themed using the literature review method. These themes will be classified as Turkish and Turkish education, formal and semi-formal education, informal education, education in the family, women's and children's education, and foreign language education in the novels of the Tanzimat Period. The findings classified as a result of the research were interpreted, inferences were made about education in the novels of the Tanzimat Period, and a discussion will be made according to the themes created in the study.

Key Words: Education, Novel, Tanzimat Period.