Öğretmen adaylarının bağımsız çalışabilme ve sorumluluk alabilme yetkinliği ile yaşam boyu öğrenme eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between preservice teachers' ability to work independently and take responsibility and lifelong learning tendencies
Yazar: MİNE DURAN
Danışman: DOÇ. DR. SADIK YÜKSEL SIVACI ; DR. YASEMİN KUZU
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada öğretmen adaylarının bağımsız çalışabilme ve sorumluluk alabilme yetkinliği, yaşam boyu öğrenme eğilimleri ve aralarındaki ilişki incelenmiş; bağımsız çalışabilme ve sorumluluk alabilme yetkinliği ile yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin cinsiyet, yaş, atama alanı, ağırlıklı genel not ortalaması, ikamet yeri, ailenin gelir düzeyi, anne-baba eğitim düzeyi gibi değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Bu bağlamda, çalışmada nicel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve 2022-2023 eğitim öğretim yılında 351 öğretmen adayı araştırmaya dahil edilmiştir. Betimsel ve ilişkisel tarama modeli ile yürütülen bu çalışmada, öğretmen adaylarının bağımsız çalışabilme ve sorumluluk alabilme yetkinliği ile yaşam boyu öğrenme eğilimleri yüksek düzeyde bulunmuştur. Cinsiyete göre incelendiğinde öğretmen adaylarının bağımsız çalışabilme ve sorumluluk alabilme yetkinliğinde ve yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin merak boyutunda kadınların lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Öğretmen adaylarının bağımsız çalışabilme ve sorumluluk alabilme yetkinliği aile gelir düzeyine göre incelendiğinde, gelir düzeyi yüksek olan öğretmen adaylarının bağımsız çalışabilme ve sorumluluk alabilme yetkinliğinin anlamlı derecede daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bağımsız çalışabilme ve sorumluluk alabilme yetkinliği öğretmen adaylarının yaş, atama alanı, ağırlıklı genel not ortalamaları ve anne/baba eğitim düzeyine göre istatistiksel açıdan farklılaşmamıştır. Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimlerinde yaşa göre anlamlı farklılık görülürken; ikamet yeri, atama alanı, ağırlıklı genel not ortalamaları ve anne/baba eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılaşma görülmemiştir. Ancak ikamet yeri büyükşehirlerden kasaba ya da köye doğru değiştikçe öğretmen adaylarının bağımsız çalışabilme ve sorumluluk alabilme yetkinliği ile yaşam boyu öğrenme eğilimlerinde bir düşüş olduğu belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının bağımsız çalışabilme ve sorumluluk alabilme yetkinliği ile yaşam boyu öğrenme eğilimleri arasında orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğretmen adaylarının bağımsız çalışabilme ve sorumluluk alabilme yetkinliğinin yaşam boyu öğrenme eğilimini pozitif yönde yordadığı; yaşam boyu öğrenme eğiliminin %21'inin bağımsız çalışabilme ve sorumluluk alabilme yetkinliği tarafından açıklandığı görülmüştür.

Abstract:
In this study, the competence of pre-service teachers to work independently and take responsibility, their lifelong learning tendencies and the relationship between them were examined; it was investigated whether the competence to work independently and take responsibility and lifelong learning tendencies differed according to variables such as gender, age, field of assignment, weighted GPA, place of residence, family income level, parents' education level. In this context, a quantitative research approach was adopted in the study and 351 pre-service teachers were included in the study in the 2022-2023 academic year. In this study, which was conducted with descriptive and relational survey model, pre-service teachers' competence to work independently and take responsibility and their lifelong learning tendencies were found to be at a high level. When examined according to gender, a significant difference was found in favor of women in the competence of pre-service teachers to work independently and take responsibility and in the curiosity dimension of lifelong learning tendencies. When the competence of pre-service teachers to work independently and take responsibility was analyzed according to family income level, it was found that the competence of pre-service teachers with high income level to work independently and take responsibility was significantly higher. The ability to work independently and take responsibility did not differ statistically according to the age, field of assignment, weighted GPA and mother/father education level of pre-service teachers. While there was a significant difference in pre-service teachers' lifelong learning tendencies according to age, there was no significant difference according to place of residence, area of assignment, weighted GPA and mother/father education level. However, as the place of residence changed from metropolitan cities to towns or villages, it was determined that there was a decrease in pre-service teachers' ability to work independently and take responsibility and their lifelong learning tendencies. A moderately significant relationship was found between pre-service teachers' competence to work independently and take responsibility and their lifelong learning tendencies. It was seen that pre-service teachers' ability to work independently and take responsibility positively predicted their lifelong learning tendencies; 21% of lifelong learning tendencies was explained by the ability to work independently and take responsibility.