Hediyelik eşya mağazalarındaki el sanatları ürünleri hakkında bir araştırma (Ankara ili örneği)
A study about handicrafts available in the giftware shops in Ankara
Yazar: TUBA GÜNGÖR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜRREM SİNEM ŞANLI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile ve Tüketici Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: El sanatları = Handicrafts ; Hammadde = Raw material ; Hediyelik eşya = Souvenir ; Mağazalar = Stores ; Tükenmişlik = Burnout

Özet:
Bu araştırma Ankara ilinde bulunan hediyelik eşya mağazalarındaki el sanatları ürünlerinin çeşitlerini, kullanılan hammaddeleri ve mağaza sahiplerinin tükenmişlik durumlarının el sanatlarının satışlarına etkilerini belirlemek amacıyla planlanmıştır.Araştırmada el sanatları ile ilgili literatür taraması yapılarak, Ankara'da yaşayan, kaybolmaya yüz tutmuş ve kaybolmuş el sanatları çeşitleri ve hammaddeleri hakkında bilgi toplanmış ve değerlendirilmiştir.Araştırmanın evrenini; Ankara'da bulunan hediyelik eşya amaçlı üretilen el sanatları ürünlerini satan mağaza sahipleri oluşturmaktadır. Araştırmanın evreninde bulunan 229 mağaza sahibi ise, ATO (Ankara Ticaret Odası)'dan alınan verilerle 563 tane hediyelik eşya mağazasından rasgele tesadüfi (%95 güvenilirlikle basit tesadüfi örnekleme ile) örnekleme ile seçilmiştir.Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen anket ve ?Tükenmişlik Ölçeği? kullanılmıştır. Ölçek; Pines ve Aronson (1988) tarafından geliştirilen ve Çapri (2006) tarafından Türkçeye uyarlanan, geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan mağaza sahiplerinin tükenmişlik düzeyini belirlemek üzere 17 olumsuz, 4 de olumlu madde olmak üzere toplam 21 maddeden oluşan ?Tükenmişlik Ölçeği?dir. Elde edilen veriler, ki-kare yöntemi, t testi ve varyans analizleri yapılarak değerlendirilmiştir.Araştırma 5 bölüm ve 147 sayfadan oluşmaktadır. Birinci bölümde; araştırmanın problemi ele alınmıştır. Araştırmanın problemi; Ankara ili hediyelik eşya mağazalarındaki el sanatları ürünlerinin çeşitleri, temin edildikleri yer, kullanılan hammaddeler ve mağaza sahiplerinin tükenmişlik düzeyleridir.İkinci bölümde; Ankara ilinde bulunan el sanatları ürünleri hakkında literatür çalışması yapılmış ve detaylı bir şekilde ele alınmıştır.Üçüncü bölümde; araştırmanın evreni, örneklemi, verilerin toplanması ve analizi ayrıntılı olarak açıklanmıştır.Dördüncü bölümde; elde edilen bulgular ve yorumlara yer verilmiştir.Beşinci bölümde; araştırma sonucunda elde edilen veriler ve öneriler araştırmacı tarafından ortaya konulmuştur. Ankara ilindeki hediyelik eşya mağazalarında; 7 farklı hammaddeden (lif, ağaç, taş, toprak, deri, maden ve ince dal ve sap) imal edilmiş 133 adet hediyelik el sanatı ürünü belirlenmiştir. Bu el sanatları ürünlerin bazılarının tek bir hammaddeden, bazılarının ise iki ya da daha çok hammaddenin bir araya gelmesi ile üretildiği tespit edilmiştir. Mağaza sahiplerinin tükenmişlik düzeylerine de yer verilmiştir.Anahtar Kelimeler: El sanatları, hediyelik eşya, tükenmişlik, hammadde

Abstract:
This study has been planned in order not only to determine the effects of the variety and raw materials of handicrafts on the sales of handicrafts but also to find out the situations of the shop owners who are used upIn this study, the literature researching has been made and the varieties and raw materials of handicrafts which are about to disappear or disappeared in Ankara have been asessed and information has been gathered about them.The owners of the handicrafs shops who sell handicrafts as giftware in Ankara compose the core of the study. 229 shop owners have been selected randomly from the findings taken by Ankara Chamber of Commerce among 563 giftware shops. (with 95% of the simple random sampling)The opinion poll and `burnout scale? have been used as the tool of data collection. The scale has been developed by Pines and Aronson (1988) and adapted to Turkish language by Capri (2006). Besides, its validity and reliability test have been made by Capri (2006). This is a scale called `burnout scale? having 21 articles, 17 of which are negative and 4 of which positive articles. Its aims is to determine the use up levels of the shop owners. The findings obtained have been assessed by the method of chi-square, t-test and variance analysis.The study is composed of 5 parts and 147 pages. In the first part, the problem of the study has been handled. The problem of the study is the varieties of handicrafts in the giftware shops in Ankara, the places where they are supplied, their raw materials and the use up levels of the shop owners.In the second part, the literature study has been made about the handicrafts available in Ankara and they have been handled in detail.In the third part, the core of the study, sampling, finding collection and analysis have been explained in detail.In the fourt part, the findinds and comments have been handled.In the fifth part, the findings gathered as a result of the study and the proposal have been revealed out by the researcher. 133 giftware handicrafts made by 7 different raw materials (fiber, wood, stone, soil, leather and narrow branch and stalk) have been determined in the giftware shops in Ankara. It has been found that some of these handicrafts have been made by just one raw material, whereas others have been procuded by two or more raw materials. The use up levels of the shop owners have been also handled.Key words: Handicrafts, souvenir, burnout, raw material