hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Mustafa Muharrem şiiri
Poetry of Mustafa Muharrem
Yazar: HATİCE TOPRAK
Danışman: PROF. DR. FATİH ARSLAN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Modern Türk şiirinin önemli şairlerinden biri olan Mustafa Muharrem'in şiirlerinin merkezinde imgenin sonsuz uzamda derinleşen kapıları vardır. Anlamı okuyucunun önüne bir çırpıda sermeyen bu eserlerin, okuyucusunu seçme özelliği vardır ve bu yanıyla şiirler farklı bir özgünlüğe sahiptir. Sanatçı ilk eserlerinden son eserine kadar bu özel imaj sisteminde modern ve geleneksel formları kişisel üslubuna uygun bir tarzda kullanır. Yoğun imge dünyasında manayı sezgilere ve çağrışıma bırakan şairin, dilin realitesinden kurtularak dilsizliğin söylemek istedikleri ile özün başlangıçtaki saflığına eriştirilmesi, şiirinin merkezi perspektifidir. Şiirlerin özel temlerinde tarihi, felsefi, mistik derinlikle modernitenin ve ontolojik boşluğun sancıları yer alır. Metafizik hakikatin kaygısını geleneğin emniyetinde duymaya ve modernitenin insanına duyurmaya çalışır.  Bu bakımdan şiiri poetik akıl özelinde yeniden yorumlayan Mustafa Muharrem'in edebî kimliği ve eserleri çalışmamızın kapsamını oluşturmaktadır. Eserlerde öne çıkan temalar ve yapısal unsurlar belirlenerek şiirlerin dil ve üslubu incelenmiştir.

Abstract:
In the center of the poems of Mustafa Muharrem, one of the important poets of modern Turkish poetry, there are the doors of the image deepening in infinite space. These works, which do not reveal the meaning in front of the reader at once, have the feature of choosing the reader, and in this respect, the poems have a different originality. From his first works to his last, the artist uses modern and traditional forms in this special image system in a style that suits his personal style. The central perspective of the poem is that the poet, who leaves the meaning to intuition and association in the world of intense imagery, gets rid of the reality of language and reaches the original purity of the essence with what the mute wants to say. The special themes of the poems include the pains of modernity and ontological emptiness with historical, philosophical and mystical depth. Metaphysics tries to feel the concern of truth in the safety of tradition and to announce it to the people of modernity. In this respect, the literary identity and works of Mustafa Muharrem, who reinterprets poetry in terms of poetic mind, constitute the scope of our study. The language and style of the poems were examined by determining the prominent themes and structural elements in the works.
K slant helisler ve karakterizasyonları
K slant helisler ve karakterizasyonları
Yazar: HATİCE AYDIN
Danışman: PROF. DR. MÜNEVVER YILDIRIM YILMAZ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Geometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışmada genel helis ve slant helislerin genelleştirilmesi olan bir k-slant helisin yeni bir
tanımını verilmiştir. Daha sonra, 3-boyutlu Öklid uzayındaki özel bir çatıya göre bir k -slant helisin
parametrik temsilini belirlemek için üçüncü dereceden bir vektör diferansiyel denklemi oluşturulmuştur.
Son olarak, içsel(intrinsic) denklemler aracılığıyla bazı 2-slant helis örneklerinin konum vektörünü bulmak
için elde edilen yöntem uygulanmıştır

Abstract:
In this paper , we give a new characterization of a k-slant helix which is a general-ization of general
and slant helices. Thereafter, we consturact a vector differential equation of the third order to determine the
parametric representation of a k-slant helix according to a special frame in Euclidean 3-space . Finally, we
apply this method to find the position vector of some examples of 2-slant helix by means of intrinsic
equations.
Alevi-Bektaşiliğin ütopik/ideal kenti: Rıza Şehri
The ideal/utopic city of Alevi-Bektaşiship: The City of Rıza
Yazar: MERVE HİLAL DEMİRPOLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ALİMOĞLU SÜRMELİ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Aleviler = Alawis ; Alevilik = Alawiism ; Bektaşiler = Bektashis ; Rıza Şehri = City of Rıza ; Ütopya = Utopia ; İdeal devlet = Ideal state ; İdeal kent = Ideal city

Özet:
Düşünce tarihinde mevcut yönetimi tasvip etmeyen düşünürlerin idealinde yaşattıkları veya kurguladıkları bir devlet modeli, bir yönetim şekli hep var olmuştur. Buna örnek teşkil edebilecek devlet modeli olarak Platon'un kaleme aldığı Devlet adlı eserini göstermek mümkündür. Bilinen ilk ütopya örneği, Yunan uygarlığında Platon tarafından kaleme alınmıştır. Antik Yunan döneminde ütopyayı polis ölçeğiyle sınırlı tutan küçük ölçekli düşünsel tasarımlar, 15. ve 16. yüzyıldan başlayarak, kavramı, ada ölçeğinden, ulus-devlet ve dünya devleti ölçeğine taşımıştır. Platon'un devleti aslında hayali/ütopik bir Ülkü Kent modelidir.
İslam Düşünce tarihinde de adı ütopya olmasa da bu bağlamda kaleme alınan ilk eser örneklerinden biri de Cafer Sadık'a atfedilen Buyruk adlı kitapta geçen "Rıza Şehri" bölümüdür. Rıza Şehri örneği birçok İslam düşünürünün kaleme aldığı ütopik kentlere örneklik teşkil etmiştir. Bu bağlamda Nizami Gencevi'nin İskendername adlı eserinin "İkbalname" kısmındaki Hoşbaht Ülkesi veya Kamil Şehir diyebileceğimiz kısımdır. Bundan başka İsmail Gaspıralı'nın Daru'r-Rahat Müslümanları adlı eser de Rıza Şehri ile benzerlikler gösteren bir diğer eserdir.

Abstract:
In the history of thought, there has always been a state model, a form of government that thinkers who do not approve of the current situation as a government, have lived or built in their ideals. It is possible to show the state model Plato's The Republic, which can serve as an example for this. The first known example of utopia was given by Plato in the Greek civilization. Small-scale intellectual designs that limited utopia to the police scale in the Ancient Greek period were moved from the island scale to the nation-state and world state scales starting from the 15th and 16th centuries. Plato's state is actually an imaginary/utopian Ideal City model.
Although its name is not utopia in the history of Islamic thought, the first work written in this context is the city of Rıza, which is mentioned in the work called Buyruk attributed to Cafer Sadık. The example of the City of Reza has set an example for the Utopian cities written by many Islamic thinkers. In this context, it is the work that we can call the Hosbaht country or the perfect city in the Ikbalname part of Nizami Ganjavi's Iskendername. In addition, İsmail Gaspıralı's Daru'r-Rahat Muslims is another work that shows similarities with the City of Rıza.
Cip Baraj Gölü'ne dökülen akarsuların göle taşıdığı organik madde, bitki besin maddeleri ve katı madde miktarlarının araştırılması
Investigation of the amount of organic matter, plant nutrients and solid matter carried into the lake by the streams pouring into the Cip Dam Lake
Yazar: ÖMER TEMEL
Danışman: PROF. DR. FERAY SÖNMEZ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı / İç Sular Biyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Bitki besin maddeleri = Plant nutrients ; Cip Barajı = Cip Dam ; Cip Çayı = Cip Stream ; Elazığ-Cip = Elazığ-Cip ; Katı maddeler = Solid matters ; Organik maddeler = Organic matters

Özet:
Bu tez çalışmasında Cip Baraj Gölü'ne dökülen Cip ve Seli Çayları'nın göle taşıdığı organik madde, bitki besin maddeleri ve katı madde miktarlarının araştırılması amacıyla Ocak 2022-Haziran 2022 tarihleri arasında 6 ay süreyle su örnekleri alınarak ölçüm ve analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırma süresince pH, su sıcaklığı, elektriksel iletkenlik, çözünmüş oksijen ve akım değerleri arazide yapılan ölçümlerle belirlenirken, tuzluluk, organik madde, toplam sertlik ve toplam alkalinite titrimetrik metotla laboratuvarda ölçülmüştür.  Toplam çözünmüş katılar, ortofosfat, toplam fosfor, toplam azot, sülfat, silika, nitrit, nitrat, amonyum, klorür, toplam organik karbon ve kimyasal oksijen ihtiyacı gibi kimyasal parametrelere ait değerler laboratuvarda yapılan spektrofotometrik analizlerle tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğine göre Cip Baraj Gölü'ne dökülen Cip ve Seli Çaylarında organik bir kirlilik olduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
In this thesis, the amount of organic matter, plant nutrients and solid matter carried into the lake by the streams pouring into the Cip Dam Lake were investigated. For this purpose water samples were collected at monthly intervals for a period of six months between January 2022-June 2022. pH, water temperature, electrical conductivity, dissolved oxygen and flow were measured directly in study area whilst chemical analysis such as total dissolved solids, orthophosphate, total phosphorus, total nitrogen, sulfate, silica, nitrite, nitrate, ammonium, chloride, total organic carbon and chemical oxygen demand were carried out in laboratory by means of cell test through a spectrophotometer. Salinity, organic matter, total hardness and total alkalinity were determined in accordance with methods. According to the Water Pollution Control Regulation for Inland Water Resources, study results showed that there is an organic pollution in the Cip and Seli streams pouring into the Cip Dam Lake.
Kayaçların dayanımlarının fiziksel ve elastik parametreler yardımıyla belirlenmesi
Determination of strength of rocks by using physical and elastic parameters
Yazar: UFUK YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN SUHA AKSOY
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geoteknik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Beton test çekici = Schmidt hammer ; Elastik = Elastic ; Endeks = Index ; Tek eksenli tabla sistemi = Uniaxial table system ; Ultrasonik yöntemler = Ultrasonic methods

Özet:
Baraj, tünel ile kaya şev stabilitesi analizi gibi pek çok mühendislik projesinin tasarımında kayaçların tek eksenli basınç dayanımı önemli bir parametre olarak kullanılmaktadır. Fakat kayaçların tek eksenli basınç dayanımının belirlenebilmesi zor, zaman alıcı ve pahalı bir deneydir. Bu nedenle kayaçların tek eksenli basınç dayanımlarının belirlenebilmesi için dolaylı yöntemlere de başvurulmaktadır. Literatürde tek eksenli basınç dayanımının kestirimi için araştırmacılar tarafından önerilen bağıntılar mevcuttur. Çeşitli istatistiksel yöntemleri kullanarak tek eksenli basınç dayanımı kestirimini amaçlayan bu yöntemlerde yeterli veri sayısına ulaşılamaması elde edilen bağıntıların yetersiz olmasına neden olmaktadır.
Bu çalışmada 8 farklı kayaçtan elde edilen 238 adet karot numunesi üzerinde doğal birim hacim ağırlık, Schmidt sertliği ve dinamik elastisite modülü ile tek eksenli basınç dayanımı arasındaki ilişki regresyon analizleri ile incelenerek ampirik formüller elde edilmiştir. Elde edilen ampirik formüller performans testlerine tabi tutulmuş ve sonuçları yorumlanmıştır.

Abstract:
The uniaxial compressive strength of rocks is used as an important parameter in the design of many engineering projects such as dam, tunnel and rock slope stability analysis. However, determining the uniaxial compressive strength of rocks is a difficult, time-consuming and expensive experiment. For this reason, indirect methods are also used to determine the uniaxial compressive strength of rocks. In the literature, there are relations suggested by the researchers for the estimation of uniaxial compressive strength. In these methods, which aim to estimate uniaxial compressive strength by using various statistical methods, the inability to reach the sufficient number of data causes the obtained correlations to be insufficient.
In this study, empirical formulas were obtained by examining the relationship between natural unit weight, Schmidt hardness, dynamic modulus of elasticity and uniaxial compressive strength on 238 core samples obtained from 8 different rocks. Obtained empirical formulas were subjected to performance tests and the results were interpreted.
İlhan Berk, Edip Cansever ve Turgut Uyar şiirinde sessizlik
Silence in the poetry of İlhan Berk, Edip Cansever and Turgut Uyar
Yazar: BETÜL YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. FATİH ARSLAN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Sanayileşen ve hızını arttıran yeni dünya düzeni etkileri İkinci Yeni şiirinin ana temaları arasındadır. Değişimin insanlar ve kendilerine yansıyan eksiklikleri üzerine yoğunlaşan şairler, yaşantıların kesif görüntülerini şiire yansıtır. İkinci Yeni şiiri, modernizmle birlikte durmadan yükselen nesne seslerinin ağırlığını taşır. İlhan Berk, Edip Cansever ve Turgut Uyar şiirlerindeki sessizlik kavramı, bilinen manalarının dışındaki bilinmezliğe değinen varyantlarla anlam ve değer kazanmıştır. Sanatçılar sessizliğin arzu edilen, özlenen dinginliğinin yanı sıra korkutan, ürperten soğuk yüzüyle de hemhâl olur. Şairler, değişimin ivme kazandığı kentli gözüyle şiire yaklaşarak, sessizliğin sesine kulak verir. İkinci Yeni şiirinde başat tema olan yalnızlık, ölüm, kadın ve kent kavramları sessizlikle iç içe kullanılmıştır.  Sessizliği çağrıştıran sözcüklerin ise; kış, çöl, deniz, orman, dağ, gece, susma ve boşluk gibi imgeler aracılığıyla vurgulandığı tespit edilmiştir. Sanatçılar sessizlik ve yükselen ses karmaşasındaki etkilenişler arasında mukayese yaparak eski dönem duruluğunu ve yalınlığını arzu eder. Bu çalışmada İkinci Yeni'nin temel konuları sessizlik imgesi ekseninde çözümlenerek, şiirdeki temasları verilmiştir.

Abstract:
The effects of the new world order, industrializing and increasing its speed, are among the main themes of the İkinci Yeni poem. Poets, who focus on the people and the deficiencies reflected in the change, reflect the dense images of the experiences into poetry. The İkinci Yeni poem carries the weight of the object sounds that are constantly rising with modernism. The concept of silence in the poems of İlhan Berk, Edip Cansever and Turgut Uyar gained meaning and value with variants that refer to the obscurity outside of its known meanings. Artists; besides the desired and longed serenity of silence, it also gets along with its frightening, chilling cold face. Poets listen to the voice of silence by approaching poetry with the eye of an urbanite, where change is gaining momentum. The concepts of loneliness, death, woman and the city, which are the dominant themes in the İkinci Yeni poem, are used intertwined with silence. The words that evoke silence are; It has been determined that it is emphasized through images such as winter, desert, sea, forest, mountain, night, silence and emptiness. Artists desire the clarity and simplicity of the old period by making comparisons between the silence and the effects of the rising sound confusion. In this study, the main issues of the İkinci Yeni are analyzed in the axis of the image of silence, and its openings in the poem are given
Necâti Bey Divanı'nın söz varlığı
Vocabulary of the Necati Bey Divan
Yazar: NİSA OKER
Danışman: PROF. DR. AHAT ÜSTÜNER
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 15. yüzyıl = 15. century ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Kelimeler = Words ; Necati Bey = Necati Bey ; Söz varlığı = Vocabulary ; İndeks = Index

Özet:
Necâti Bey 15. yüzyıl Türk edebiyatının Ahmet Paşa'dan sonraki en büyük şairidir. Necati Bey'in divanında kullanmış olduğu kelimeler, cümle tipleri ve bu kelimelerin ne sıklıkta kullanıldığı yazarın üslubunu, bakış açısını ve o dönemde kullanılan kelimelerin şekil ve biçim özelliklerini göstermesi açısından çok önemlidir. Bu çalışma Necati Bey divanının tümünü kapsamaktadır. Biz bu çalışmamızda 15. yüzyılın en önemli şairlerinden biri olan Necati Bey'in divanında sözcük türlerini, divanında kullanılan kelimeleri ve bu kelimelerin ne sıklıkta kullanıldığını belirterek Necati Bey'in söz varlığını ortaya koymaya çalıştık.

Abstract:
Necati Bey is the greatest poet of the 15th century Turkish literature after Ahmet Pasha. The words Necati Bey used in his divan, the types of sentences and how often these words were used are very important in terms of showing the author's style, point of view and the shape and form characteristics of the words used at that time. This study covers the whole of Necati Bey's divan. In this study, we tried to reveal Necati Bey's vocabulary by specifying the types of words, the words used in his divan and how often these words were used in the divan of Necati Bey, one of the most important poets of the 15th century.
Türkiye'de işsizlik ve COVID-19 ilişkisi
Unemployment and COVID-19 relationship in Turkey
Yazar: FIRAT BOZDEMİR
Danışman: PROF. DR. BURCU ÖZCAN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Ekonomik etki = Economic effect ; Pandemiler = Pandemics ; Sektörel analiz = Sectoral analysis ; İş gücü piyasası = Labour market ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan ve hızla tüm dünyaya yayılan COVİD-19 virüsü, yalnızca insanların sağlıklarını değil, nerede ise tüm ekonomik ve sosyal hayatı da etkisi altına almıştır. Virüsün yayılım hızını engellemek amacı ile tüm devletler tarafından alınan tedbirler, finansal piyasaları negatif yönde etkilemiştir. Küresel ve ulusal üretim hacimleri daralmış ve sonuç olarak işsizlik bir sorun olarak karşımıza çıkmıştır. COVİD-19 her ne kadar bir sağlık krizi olarak baş göstermiş olsa da sonraki süreçte bir ekonomik krizi de beraberinde getirmiştir. Tüm ülkeler, COVİD-19 süresince ekonomik küçülme ve işsizlik problemleriyle mücadele etmek mecburiyetinde kalmıştır. Bu çalışmada, COVİD-19 salgın sürecinin Türkiye'nin işgücü piyasası üzerindeki etkileri teorik olarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
The COVİD-19 virus, which emerged in Wuhan, China and spread rapidly all over the world, affected not only people's health, but also almost the entire economic and social life. The measures taken by all states to prevent the spread of the virus had a negative impact on financial markets. Global and national production volumes have shrunk and as a result, unemployment has emerged as a problem. Although COVİD-19 started as a health crisis, it also brought an economic crisis in the following period. All countries had to struggle with economic contraction and unemployment problems during the COVİD-19 period. In this study, the effects of the COVİD-19 epidemic process on Turkey's labor market were evaluated theoretically.
Özel tipten eğrilerin diferansiyel geometrisi
Differential geometry of special type curves
Yazar: HİLAL HAN
Danışman: PROF. DR. MİHRİBAN ALYAMAÇ KÜLAHCI
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Geometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tez çalışmasında, AW(k)-tipinden eğrilerin 3-boyutlu Öklid ve 3-boyutlu Lorentz uzaylarında incelenmesi amaçlanmıştır. AW(k)-tipinden eğrilerin, Bertrand eğrileri ve helislerle olan yakın ilişkisi incelenmiştir. AW(k)-tipinden eğriler, eğrinin birinci ve ikinci eğrilikleri arasında bağlantılar içeren uzay eğrisidir.
Çalışmamız 5 bölümden oluşmaktadır. İlk ve ikinci bölüm olan Giriş ve Temel Kavramlar bölümlerinde, eğriler, AW(k)-tipinden eğriler ve eğrilerle ilgili temel bilgilerden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde, 3-boyutlu Öklid uzayında ve 3-boyutlu Lorentz uzayında yapacağımız hesaplamalarda kullanacağımız temel tanımlar ve teoremlere yer verilmiş, Frenet çatısı, helis, slant helis, koniksel geodezik eğri, Bertrand eğrisi ve AW(k)-tipiden eğri tanıtılmıştır. Dördüncü bölümde, 3-boyutlu Öklid uzayında AW(k)-tipinden eğriler, zayıf AW(k)-tipinden eğriler, bu eğrilerin Bertrand eğrisi ve koniksel geodezik eğrilerle olan ilişkileri incelenmiş ve bunlarla ilgili olan teoremler ispatlanmıştır. 
Beşinci bölümde, Lorentz uzayında bir Frenet eğrisinin harmonik eğrilikleri incelenmiştir. Ayrıca, 3-boyutlu Lorentz uzayında AW(k)-tipinden eğriler ifade ve ispat edilmiştir. Lorentz uzayında AW(k)-tipinden eğrilerin harmonik eğriler ile olan ilişkileri verilmiştir.

Abstract:
In this thesis, it is aimed to examine AW(k)-type curves in 3-dimensional Euclid and 3-dimensional Lorentz space. The close relationship between AW(k)-type curves and Bertrand curves and helices has been examined. AW(k)-type curves are a space curves that contain relations between the first and second curvatures of the curve.
Our study consist of 5 parts. In the Introduction and Basic Consepts chapters, which are the first and second chapters, curves, AW(k)-type curves, basic knowledge of curves are mentioned. In the third chapter, the fundamental definitions and theorems that we will utilize in our calculations in 3-dimensional Euclid space and in 3-dimensional Lorentz space are given, Frenet frame, helix, slant helix, conical geodesic curve, Bertrand curve and AW(k)-type curve are introduced. In the fourth chapter, AW(k)-type curves in 3-dimensional Euclid space, weak AW(k)-type curves, the relations of these curves with Bertrand curve and conical geodesic curve are examined and theorems related to them have been proved. In the fifth chapter, harmonic curvatures of a Frenet curve are examined. Moreover, AW(k)-type curves in 3-dimensional Lorentz space are expressed and proved. In Lorentz space, the relations of AW(k)-type curves with harmonic curvatures are given.