Serviks kanseri hakkında farkındalık artırmaya yönelik geliştirilen yöntemin kadınların pap smear yaptırmalarına etkisi
The effect of a method developed to increase awareness on women to have Pap smear test
Yazar: GÜLTEN GÜVENÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYGÜL AKYÜZ
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology

Özet:
Bu araştırma, kadınların serviks kanseri ve Pap smear hakkında farkındalıklarını, duyarlılıklarını ve bilgilerini artırmaya yönelik geliştirilen yöntemin, Pap smear yaptırmalarına etkisini değerlendirmek amacı ile müdahale tipi bir çalışma olarak planlanmış ve uygulanmıştır. Araştırma aynı zamanda Victoria Champion tarafından geliştirilen meme kanseri ve taraması Sağlık İnanç Modeli ölçeğinin, serviks kanseri ve Pap smear testine uyarlanması, ülkemiz için geçerliğinin ve güvenirliğinin test edilmesi amacıyla metodolojik çalışma olarak da planlanmıştır. Bu çalışma Ağustos 2007-Nisan 2008 tarihleri arasında MSB Oran Lojmanları'nda ve Dispanserinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, her uygulama aşaması için belirlenen kriterleri sağlayan gönüllü kadınlar oluşturmuştur. Araştırmada ilk önce 237 kadın üzerinde, geçerlik ve güvenirlik çalışması ile yöntemin uygulanacağı bölgedeki kadınların özelliklerini belirlemek amacıyla ön test yapılmıştır. Daha sonra lojmanda oturan kadınlara sırasıyla üç aşamayı içeren bir yöntem kullanılmıştır. İlk olarak 2500 daireye eğitim broşürü gönderilmiştir. Broşür sonrası Pap smear yaptırmayan 417 kadına bilgi verme, test yaptırmama nedenlerini öğrenme ve ikinci kez test yaptırmaya davet etmek için telefon edilmiştir. Son olarak ta iki davete rağmen test yaptırmayan kadınlarla yüz yüze görüşülmüştür. Veriler, hazırlanan veri toplama formları ile toplanmış ve SPSS 15.00 istatistik programında ilgili testler kullanılarak analiz edilmiştir.Araştırma sonucunda geliştirilen serviks kanseri ve Pap smear testi SİM ölçeğinin kadınların sağlık inançlarını belirlemede geçerli ve güvenilir olduğu belirlenmiştir. Bu araştırmada Pap smear yaptırması gereken 1473 kadından 668'inin (%45) test yaptırması sağlanmıştır. Geliştirilen yöntemin kadınların bilgilerini artırdığı, Pap smear yaptırmalarını sağladığı, engel algılarını azaltarak test yaptırmalarını motive ettiği belirlenmiştir.Anahtar kelimeler:Serviks Kanseri, Pap Smear Test, Sağlık İnanç ModeliDestekleyen kurumlar:Gülhane Askeri Tıp Akademisi, Hava KuvvetleriKomutanlığı, MSB Oran DispanseriDanışman:Yrd.Doç.Dr.Sağ.Yb. Aygül AKYÜZ

Abstract:
This research was planned and carried out as an intervention study. The purpose of this study was to examine the impact of a method developed for to increase women?s awareness, sensitiveness and knowledge on getting Pap smear test. This study was also planned to adopt breast cancer screening Health Belief Model Scale developed by Victorio Champion to the cervical cancer and Pap smear test and to examine the validity and reliability for our country. The investigation was conducted between August 2007 and April 2008 at MSB Oran quarters and dispensary. The sample consisted of volunteer women who were suitable for inclusion criteria for each intervention stage of study. As an initial step in the research, validity and reliability study and pretest were performed to investigate characteristics of 237 women lived on investigation area. Next, a method of three stage intervention was performed respectively. First, educational pamphlets were sent to 2500 apartments to invite women to have Pap smear, second, telephone interviews were performed with 417 women who did not have Pap smear after the brochure, for to inform them and to reveal their reasons for not attending to Pap smear test screening and invite second time for Pap smear test. Finally, face to face interviews were conducted with 54 women who did not have Pap smear test despite two times of invitation. Data were obtained using data collection forms developed by researcher and SPSS for windows 15.0 statistical program was used in analyzing obtained data.It was determined that the cervical cancer and Pap smear test scale was reliable and valid to assess health belief of women In this research 668 (45 %) of the 1473 women had Pap smear test after the interventions. It was also determined that this method increased women?s knowledge, led them to have Pap smear test, and motivated women to have Pap smear test by decreasing barrier perceptions .Keywords: Cervical Cancer, Papanicolaou Test, Health Belief ModelSupported by: GMMA, Turkish Air Force, MSB Oran DispensaryCounselor : Assistant Professor Lieutenant Colonel Aygül AKYÜZ