Erken modern dönemde Osmanlı Habsburg sınır savunma sistemleri (1540-1664).
Ottoman-Habsburg border defence systems in early modern period (1540-1664).
Yazar: MEHMET SOLAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERHAT KÜÇÜK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Tarih = History
Dizin: Balkanlar = Balkans ; Habsburglar = Habsburgs ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Savunma sistemleri = Defence systems ; Sınır = Boundary ; Sınır güvenliği = Border security

Özet:
Dünyanın 1989 yılından beri içinde bulunduğu süreçte ortaya çıkan değişiklikler doğrultusunda yirminci yüzyılın sonlarına doğru sınır kavramı teknik bir terim haline gelmiştir.  Bu dönüşümden sonra araştırmacılar ulus-devlet ile toprak arasındaki ilişkileri anlamak için sınır konusuna daha fazla önem vermeye başlamışlardır. Özellikle de tarihçiler sınırları fiziksel ve metaforik yaklaşımlarla daha geniş bir şekilde sosyal bilimler içine dahil etmişler ve bir sınır kuramı oluşturmaya çalışmışlardır.
Osmanlı ile Avrupa güçleri arasında bir çatışma alanı olarak Balkanlara sınır kuramı çerçevesinde bakacak olursak, çoğunlukla ana suyolları boyunca kurulan Osmanlı-Habsburg sınırı çok özel bir Balkan müessesesi olarak karşımıza çıkıyor. Osmanlılar ve Habsburgların toprak kazanımları ve kaybetmeleri sonucunda sınır her defasında yeniden organize edilmiştir. Bu değişimler doğrultusunda iki imparatorluğun mücadelesi, dört yüz yıl boyunca Balkanlarda ne olup bittiğini anlamamız açısından çok önemlidir. Bu mücadelede Habsburglar, Osmanlı İmparatorluğu'nun saldırıları sonucu 1520'li yıllardan sonra tek bir komuta altında merkezi bir sınır savunma sistemi meydana getirmeye çalışmışlar, 1555-1562 yılları arasında bunu kısmen başarabilmişlerdir. Daha sonra sınır savunma sisteminin başarılı olabilmesi için modernleştirme faaliyetlerine girişmişlerdir. Bu faaliyetleri ise "Uzun Savaş" (1593-1606) engellemiştir. Tüm olumsuzluklara rağmen bu sistem on altıncı ve on yedinci yüzyıllarda Habsburg topraklarını Türklere karşı koruyan bir sur görevini yerine getirmiştir.
Osmanlı İmpatorluğu ise sınır bölgesini fetih politikasının devamı için bir üs olarak değerlendirmiş, bundan dolayı sınır bölgesini geçici olarak belirlenen bir serhad olarak görmüştür. Osmanlıların Avrupa içlerine ilerlemeleri yeni sınırları şekillendirmiştir. Yeni sınırların oluşması ise bölgelerin nüfus yapısını değiştirmiş, yerel yapının katkısıyla farklı kimliklerin ve farklı insan topluluklarının ortaya çıkmasına sebep olmuştur.



Anahtar Kelimeler: Osmanlı İmparatorluğu, Habsburg İmparatorluğu, Balkanlar,Hırvatistan, Askeri Sınır, Statuta Valachorum, Grenzer,

Abstract:
The notion of border has become a technical term as a result of the changes in the process which the world has experienced since 1898. After this transformation researchers have attached more importance to the issue of border in order to understand the relations between land and nation state. Especially historians included borders widely in social sciences with physical and metaphorical approaches and tried to develop a border theory.
If one considers Balkan border theory as an area of conflict between Ottoman and European powers, Ottoman Habsburg border constructed generally on waterways, is a special Balkan institution. As a result of gaining and losing land of Ottomans and Habsburgs the border were reorganized. In the direction of these changes the conflict of the empires is important to understand what happened in Balkans during four hundred years. In this struggle, as a result of Ottoman attack Habsburgs tried to develop a single border defense system after 1520s,  and partly accomplished this between 1555-1562. After, they made modernization activities to make the border defense system successful. However, "The Long War" (1593-1606) prevented it. Despite the shortcomings this system defended Habsburg land against Turks as a wall.
However, Ottoman Empire evaluated the border area as a base to maintain conquest policy and considered it as a temporarily determined border. The movement of Ottoman in Europe formed new borders. The occurrence of new borders changed demographic structure, and caused different identification and communities advent.



Key Words: Ottoman Empire, Habsburg Empire, Balkans, Croatia, Military Frontier,Statuta Valachorum, Grenzers,