Türkiye'de meyve suyu endüstrisinin durumu, gelişmesi, sorunları ve geleceğe yönelik öneriler
The development, problems and proposals for the future of the fruit juice industry in Turkey
Yazar: GÜLŞEN KAPUCU
Danışman: PROF. DR. AYHAN TUFAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekonomik analiz = Economic analysis ; Meyve suları = Fruit juices ; Tarım ekonomisi = Agricultural economy ; Üretim = Production

Özet:
ÖZET Yüksek Lisans Tezi TÜRKİYE'DE MEYVE SUYU ENDÜSTRİSİNİN DURUMU, GELİŞMESİ, SORUNLARI VE GELECEĞE YÖNELİK ÖNERİLER Gülsen KAPUCU Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı Danışman : Prof.Dr.Ayhan TUFAN 61 sayfa, 1999 Jüri : Prof.Dr.Ayhan TUFAN Prof.Dr.Aziz EKŞİ Prof.Dr.Nurettin YILDIRAK Bu araştırma ile, Türkiye'de faaliyet gösteren ve Meyve Suyu Endüstrisi Derneği (MEYED)'e fiye olan meyve suyu fabrikalarının bugünkü durumları ve sorunları incelenmiştir. Ülkemizin sanayileşme çabalarında önemli katkıları olan meyve suyu endüstrisinin sorunlarının neler olduğu ve bu sorunların çözümü için yapılması gerekenlerin ortaya konulduğu bu çalışmada değerlendirilen veriler meyve suyu fabrikalarına uygulanan anket yoluyla elde edilmiştir. Anket formu iki bölümden oluşmakta olup ilk bölümü fabrikanın üretim alanı, sermaye biçimi, mülkiyet durumu, çalıştırılan işçi sayısı, meyve işleme hatları, kapasite kullanım oranları ve hammadde sağlanan iller, 1998 yılı itibariyle üretim miktarları ile ilgili konuları, ikinci bölümü ise işletmenin hammadde, eleman, pazarlama, teknoloji, ihracat, yasal, hukuki ve mali sorunlarına yönelik soruları içermektedir. Anket uygulanan toplam 26 fabrikanın ancak 10'undan cevap alınmıştır. Bu verilere dayanarak yapılan değerlendirmeler sonucunda Türkiye'de meyve suyu endüstrisinin en büyük sorununun yeterli ve kaliteli hammadde sıkıntısı olduğu ortaya çıkmaktadır. Ayrıca iç ve dış piyasada yaşanan rekabet koşullarının uygun olmaması, maliyetlerin yüksek oluşu ve bunun satış fiyatına yansıtılamaması, kullanılan teknolojilerin yurtdışından alınması ve yurtiçinde meyve suyu tüketimi ile ilgili talebi yönlendirici çalışmaların yeterli olmaması da endüstrinin diğer önemli sorunları arasındadır. Fabrika yetkilileri ile yapılan görüşmeler ışığında devletin meyve suyu üretim, tüketim ve ithalat-ihracatına yönelik iç ve dış politikalarını yeniden düzenleyerek bu endüstriye destek vermesi beklenmektedir. Bir yanda mevcut meyve suyu fabrikalarında hammadde sıkıntısı yaşanırken diğer yanda devletin bu alanda yeni yatırımlara teşvik ve destek vermesinin varolan sorunların çözümünü daha da zorlaştıracağı düşünülmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Meyve suyu, konsantre, pulp, ihracat, ithalat, üretim,

Abstract:
ABSTRACT Master Thesis THE DEVELOPMENT, PROBLEMS and PROPOSALS FOR THE FUTURE OF THE FRUIT JUICE INDUSTRY IN TURKEY Gülsen KAPUCU Ankara University Graduate School of Natural and Applied Science Agricultural Economy Supervisor : Prof.Dr.Ayhan TUFAN 61 page, 1999 Jury : Prof.Dr.Ayhan TUFAN Prof.Dr.AzizEKŞİ Prof.Dr.Nurettin YILDIRAK In this study the current situation and problems of fruit juice factories doing business in Turkey, and members of the society of fruit juice industry have been investigated. The problems of fruit juice factories, which have important contributions in the struggle of the industrialization of our country, and what should be done to solve these problems were presented by means of inquiries applied in fruit juice factories. The inguiry forms were composed of 2 parts. The first part was based on questions on the production field of the factory, the type of capital, property situation, number of workers employed, fruit process lines, capasity usage persentage and provinces where raw materials are provided and production quantity in 1998. The second part of the inquiry contained questions about raw materials of the factory, staff, marketing, technology, export and legal financial problems. 10 out of 26 factories answered the inquiry questions. Analysing the answers to these questions it is understood that the most important problem of the fruit juice industry in Turkey is the lack of sufficient and good quality raw materials. In addition to this, competition conditions in and out markets are not suitable. The fact that the technology used comes from abroad, high cost, insufficient domestic fruit juice request are other problems of the industry. Talks with the authorised people of the industry have shown that it is expected that the goverment should reorganise in and out policies concerning fruit juice production, import, export consumption, and the industry should be supported. On the one hand the current fruit juice factories lack raw materials and on the other hand goverment's new support and incitement in this field will make the current problems more difficult to overcome. KEY WORDS: fruit juice, concantre, pulp, export, import, production.