Bankacılık sektöründe likidite ve sermaye ilişkisinde finansal kırılganlık ve risk yönetimi: Bir uygulama
Financial fragility and risk management within liquidity and capital relatonship in the banking sector: An application
Yazar: DUYGU ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. BAŞAK TANINMIŞ YÜCEMEMİŞ
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Banka sermayesi = Bank capital ; Finansal kırılganlık = Financial fragility ; Finansal risk = Financial risk ; Likidite = Liquidity ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Risk yönetimi = Risk management ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector

Özet:
Bankaların faaliyetleri açısından likidite ve sermaye düzeyleri hayati önem taşımaktadır. Modern bankacılık teorisi, bankaların risk dönüşümü ve vade dönüşümü olmak üzere iki temel fonksiyonu olduğunu değerlendirmekte ve bu fonksiyonların finansal krizlerle ilişkili olduğunu savunmaktadır. Sermaye, likidite riski ve finansal kırılganlık arasındaki ilişkiler birbirinden ayrı değerlendirilemeyecek kadar karmaşıktır. Bankaların likidite üretimi ve sermaye kararları ile genel kırılganlık seviyeleri arasındaki ilişkilerin anlaşılması risk yönetimi süreçlerinin etkinliğinin artırılmasına ve sistemik finansal istikrarın tesis edilmesine katkı sağlayacaktır. Bu perspektifte tezin amacı ise bankaların likidite riski, sermaye düzeyi ve finansal kırılganlık arasındaki çok yönlü ilişkilerin ortaya konulması olarak belirlenmiştir. Bu çerçevede çalışmada; finansal kırılganlık ve kriz kavramsal ve teorik altyapısıyla ele alınmış, finansal kırılganlık ve krizin birbirleriyle ilişkisi irdelenmiştir. Ardından bankacılık sistemi riskleri, ölçümü ve yönetimi incelenmiş, risklerin yönetimine ilişkin Basel Düzenlemeleri ele alınmış ve Türk bankacılık sektörü bu düzenlemeler açısından değerlendirilmiş, ayrıca bankalarda içsel sermaye yeterliliği ve gereksinimini değerlendiren İSEDES kapsamında sektörde risk yönetimi ele alınmıştır.  Ayrıca bankalarda, likidite riski, sermaye ve finansal kırılganlık ilişkileri üzerine teorik çalışmalar incelenmiş ve söz konusu değişkenler BRICS ülkeleri ve Türk bankacılık sektörü için mukayeseli olarak analiz edilmiştir. Sonrasında, söz konusu üç değişken arasındaki etkileşim üzerine yapılan ampirik çalışmalar irdelenmiş ve 2007-2020 arasındaki dönem ve 23 bankayı kapsayan bir örneklemde panel veri analizi kullanılarak Türk bankacılık sektörü değerlendirilmiştir. Bulgular, sermayenin kırılganlıkla negatif ilişkili, kırılganlığın uzun vadeli belirleyicisi olarak sermayenin likidite riskine göre daha etkin, likidite riskinin sermayeyle pozitif veya negatif ilişkili, nedensellik ilişkisinin likidite üretimi ve kırılganlık arasında çift yönlüyken kırılganlıktan sermaye üzerine tek yönlü olduğuna işaret etmektedir.

Abstract:
Liquidity and capital are of vital importance for banks' operations. Modern banking theory identifies two major roles, namely risk transformation and maturity transformation for banks and relates them with financial crises. Relationships between capital, liquidity risk and financial fragility are so complex that they cannot be separated. Understanding relationships between banks' liquidity creation and capital decisions and their general level of financial fragility will help enhancing the efficiency of risk management and ensuring systemic financial stability. The aim of this thesis is to explore multi-faceted relationships between liquidity risk, capital and financial fragility. With this aim, conceptual and theoretical framework of fragility and crisis concepts and their interrelationship have been analyzed. Then banking system risks, their measurement and management have been examined, Basel regulations related to risk management have been covered, Turkish banking sector's compliance with them and risk management within the framework of internal capital adequacy assessment process (ICAAP) have been evaluated. Additionally, theoretical literature on relationship between liquidity risk, capital and fragility is presented and development of them for BRICS and Turkey has been comparatively discussed. Thereafter, empirical literature on these variables have been examined and panel data analyses covering 23 banks operated in Türkiye during 2007-2020 have been implemented. Findings indicate that capital and fragility are negatively related, capital is stronger than liquidity as a long-term determinant of fragility, liquidity risk and capital relationship can be positive or negative and causality is two-way between liquidity risk and capital while it runs from fragility to capital as one-way.