Gastro-kültürel turlara katılan yerli ziyaretçilerin otantiklik algısı ve deneyim kalitesi ile davranışsal niyet ilişkisi: Turist rehberlerinin yorumlayıcı rolünün etkisi
Relationship between perception of authenticity and experience quality and behavioral intention of domestic visitors participating in gastro-cultural tours: Effect of tourist guides' interpretative role
Yazar: GİZEM ÇORMAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLAY ÖZDEMİR YILMAZ
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Birçok sektörde olduğu gibi turizm sektörü de değişen tüketici tutum ve 
davranışlarına odaklanarak farklılaşmaya gitmektedir. Turistlerin artık geleneksel tatil 
anlayışından uzaklaşıp yeni deneyimler yaşamak istemesi, otantik olana yönelmesi ve 
yerel kültür ile etkileşimde bulunmak istemesi alternatif turizm türlerinin ortaya 
çıkmasını sağlamıştır. Son yıllarda Türkiye'de gerçekleştirilen kültür turları ile 
turistler destinasyonlara özgü kültürel değerleri, yöresel yiyecek ve içecekleri ve yerel 
halkın yaşamını yerinde görerek turdaki deneyimlerini daha anlamlı ve özel hale 
getirmektedir. Bu deneyimlerin iyi ve akılda kalıcı olması, gezilen destinasyonun 
otantik olması turistlerin davranışsal niyetlerini de olumlu anlamda etkilediği 
söylenebilir. Turistin algısını şekillendiren ve davranışını etkileyen diğer önemli etken 
ise tur boyunca turiste eşlik eden, gidilen destinasyonu tüm güzelliği ile turiste aktaran 
turist rehberidir. Turist rehberi yorum becerisi ile destinasyonun kültürel çekiciliği, 
otantik unsurları, yöresel yiyecek ve içecekleri, sanatı, mimari, tarihi ve doğal 
güzellikleri turiste aktaran ve turun sorunsuz geçmesini sağlayan kişidir. Bu 
açıklamalar araştırmanın temel varsayımlarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla tura 
katılan yerli ziyaretçilerin otantiklik algısı, deneyim kalitesi ile davranışsal niyetler 
arasındaki ilişkinin ve turist rehberlerinin yorumlayıcı rolünün etkisinin incelenmesi 
araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda gastro-kültürel turlar 
ile Mardin'e gelen yerli ziyaretçilere yönelik bir anket uygulaması gerçekleştirilerek 
626 adet veri toplanmıştır.
Araştırmanın değişkenleri arasındaki ilişki ve etki düzeyleri teorik çerçeveye 
dayandırılmıştır. Elde edilen bulgular ile gastro-kültürel turlara katılan yerli 
ziyaretçilerin otantiklik algısının ziyaretçilerin deneyim kalitesi ve davranışsal niyetler 
üzerinde olumlu yönde ve anlamlı düzeyde bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Ziyaretçilerin tur deneyim kalitesi ile davranışsal niyetleri arasında anlamsız bir ilişki 
olduğu ortaya çıkmıştır. Turist rehberlerinin yorumlayıcı rolünün ise ziyaretçilerin 
otantiklik algısını, deneyim kalitesini ve davranışsal niyetlerini olumlu yönde 
etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlardan hareketle turizm paydaşlarına ve 
araştırmanın uygulama alanı olan Mardin'in yerel yöneticilerine çeşitli öneriler 
geliştirilmiştir.

Abstract:
As in many other sectors, the tourism sector also differentiates itself by 
focusing on changing consumer attitudes and behaviors. The fact that tourists want to 
move away from the traditional holiday perceptive and have new experiences, turn to 
the authentic and want to interact with the local culture has led to the emergence of 
alternative tourism types. With the cultural tours carried out in Turkey in recent years, 
the tourists make their tour experiences more meaningful and special by seeing the 
cultural values specific to the destinations, local food and beverages and the life of the 
local people. It can be said that these experiences are good and memorable, and the 
authenticity of the visited destination positively affects the behavioral intentions of the 
tourists. Another important factor that shapes the perception of tourists and affects 
their behavior is the tourist guide, who accompanies the tourist throughout the tour and 
conveys the destination to the tourist with all its beauty. The tourist guide is the person 
who conveys the cultural attractiveness, authentic elements, local food and beverages, 
art, architecture, historical and natural beauties of the destination to the tourist and 
ensures that the tour goes smoothly. These explanations constitute the basic 
assumptions of the research. Therefore, the aim of the research is to examine the 
relationship between the perception of authenticity, experience quality and behavioral 
intentions of the local visitors participating in the tour, and the effect of the interpretive 
role of tourist guides. For this purpose, a survey was conducted for the local visitors 
coming to Mardin with gastro-cultural tours and data were collected from 626 
participants.
The relationship and effect levels between the variables of the research were 
based on the theoretical framework. According to the findings, it was concluded that 
the perception of authenticity of local visitors participating in gastro-cultural tours has 
a positive and significant effect on the visitors' experience quality and behavioral 
intentions. It was revealed that there is a meaningless relationship between the tour 
experience quality of the visitors and their behavioral intentions. It has been concluded 
that the interpretative role of tourist guides positively affects the perception of 
authenticity, experience quality and behavioral intentions of the visitors. Based on 
these results, various suggestions were developed for the tourism stakeholders and the 
local administrators of Mardin, which is the application area of the research.