Multiple sklerozlu hastalarda ev egzersiz programının çeşitli parametreler üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of home exercise program on various parameters in patients with multiple sclerosis
Yazar: ÖZGE İPEK DONGAZ
Danışman: PROF. DR. BANU BAYAR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Demiyelinizan hastalıklar = Demyelinating diseases ; Yorgunluk = Fatigue ; Yürüyüş = Gait

Özet:
Bu çalışmanın amacı Multiple Sklerozlu (MS) hastalarda 8 haftalık ev egzersiz programının yorgunluk, denge, yürüyüş, kognisyon, depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesi üzerine etkisini araştırmaktı. Relapsing Remitting MS tanısı alan 60 hasta (33 kadın, 27 erkek) kontrol (n=20), egzersiz broşürü (n=20) ve egzersiz videosu (n=20) olmak üzere randomize üç gruba ayrıldı. Hastaların sosyodemografik ve klinik özellikleri kaydedildi. Egzersiz programı öncesinde ve sonrasında değerlendirme yapıldı. Değerlendirme parametrelerini Yorgunluk Şiddeti Ölçeği (YŞÖ), Berg Denge Ölçeği (BDÖ), Zamanlı Kalk ve Yürü Testi (ZKYT), 25 Adım Yürüme Testi (25AYT), MS için Kısa Uluslararası Kognitif Değerlendirme (BICAMS), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ) ve Multiple Skleroz Yaşam Kalitesi Ölçeği-54 (MSYKÖ-54) oluşturdu. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS 22.0 programı kullanıldı. Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 35.71±9.20 yıldı. Çalışmanın sonuçlarına göre egzersiz gruplarının BDÖ, YŞÖ, 25AYT, ZKYT, HADÖ depresyon alt ölçeği skorlarında anlamlı fark görüldü (p<0.05). ZKYT ve BDÖ skorlarındaki en fazla değişimin egzersiz videosu grubunda olduğu saptandı (p<0.05). Kognitif fonksiyonun değerlendirildiği BICAMS bataryasını oluşturan CVLT-II, SDMT ve BVMT-R testleri incelendiğinde CVLT-II testinin başlangıç ve son skorlarında gruplar arasında fark görülmedi (p>0.05). SDMT ve BCMT-R testlerinin egzersiz gruplarındaki değişimi istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.05).  SDMT testinde egzersiz gruplarının birbirine üstünlüğü görülmezken (p>0.017), BVMT-R testinde görülen değişim egzersiz videosu grubu lehine anlamlıydı (p<0.017). Egzersiz broşürü grubunun HADÖ sonuçları diğer gruplardan istatistiksel olarak anlamlı farklıydı (p<0.05).  Egzersizin MSYKÖ-54 skorlarını iyileştirdiği görüldü (p<0.05). MS tedavisinde egzersiz anahtar rol oynamaktadır. Sekiz haftalık ev egzersiz programının hastalığın erken döneminde etkili olduğu görüldü. Ev egzersiz programlarının hastalara video ile verilmesinin semptom yönetiminde daha başarılı olduğu bulundu.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effects of an 8-week home exercise program on fatigue, balance, gait, cognition, depression, anxiety, and quality of life in patients with Multiple Sclerosis (MS). Sixty patients diagnosed with Relapsing Remitting MS (33 women, 27 men) were randomly divided into three groups: control (n=20), exercise brochure (n=20), and exercise video (n=20). The patients' sociodemographic and clinical characteristics were recorded. Assessments were made before and after the exercise program. Evaluation parameters consisted of the Fatigue Severity Scale (FSS), Berg Balance Scale (BBS), Timed Up and Go Test (TUG), 25-Foot Walk Test (25FWT), Brief International Cognitive Assessment for Multiple Sclerosis (BICAMS), Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), and Multiple Sclerosis Quality of Life-54 (MSQOL-54). The statistical analysis of the data was performed using the SPSS 22.0 program. The mean age of the patients was 35.71±9.20 years. The results of the study showed significant differences in the BBS, FSS, 25FWT, TUG, and HADS depression subscale scores of the exercise groups (p<0.05). The greatest change in the TUG and BBS scores was observed in the exercise video group (p<0.05). When the cognitive function was evaluated using the BICAMS battery, there was no significant difference in the CVLT-II test scores between the groups (p>0.05). The changes in the SDMT and BVMT-R tests in the exercise groups were statistically significant (p<0.05). There was no superiority between the exercise groups in the SDMT test (p>0.017), but there was a significant change in favor of the exercise video group in the BVMT-R test (p<0.017). The HADS results of the exercise brochure group were significantly different from the other groups (p<0.05). It was observed that exercise improved MSQOL-54 scores (p<0.05). Exercise plays a key role in the treatment of MS. An eight-week home exercise program was found to be effective in the early stages of the disease. It was found that giving home exercise programs to patients with video was more successful in symptom management.