Ortaokul Fen Bilimleri derslerine FeteMM aktiviteleri entegre edilmesi: Öğrencilerin FeteMM ilgilerine, tutumlarına ve kariyer hedeflerine etkisi
Integrating STEM activities in middle school science class: Effects on students' STEM interest, attitude and career aspirations
Yazar: SİNAN ESLEK
Danışman: PROF. DR. MEHMET ŞAHİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: FeTeMM = STEM ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Kariyer = Career ; Kariyer hedefleri = Career goal ; Ortaokullar = Secondary schools ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu çalışma ile ortaokul öğrencilerinin fen derslerine entegre edilen FeTeMM aktivitelerinin öğrencilerin FeTeMM ilgilerine, tutumlarına ve kariyer hedeflerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada nicel ve nitel verilerin birlikte kullanılarak yorumlandığı karma desen kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde nicel verilerin elde edilmesinde öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel verilerin elde edilmesinde yarı-yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, İzmir ili Buca ilçesinden bir devlet okulundan okumakta olan deney (n=31) ve kontrol (n=33) üzere toplam 64 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma 2018-2019 öğretim yılı bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Uygulama sürecinde 7. sınıf fen öğretim programında yer alan "ışık ve madde etkileşimi, canlılarda üreme, büyüme ve gelişme, canlılar ve yaşam ve elektrik devreleri, fiziksel olaylar" ünitelerine yönelik FeTeMM aktiviteleri tasarlanmış ve fen bilimleri dersine entegre edilerek 12 hafta boyunca öğrencilere uygulanmıştır. Veri toplama sürecinde Faber ve diğ., (2013) tarafından geliştirilen FeTeMM tutum ölçeği, Kier, Blanchard, Osborne, and Albert (2013), tarafından geliştirilen FeTeMM Kariyer İlgi Ölçeği ve son olarak Knezek ve Christensen (1998) tarafından geliştirilen  STEM algı ölçeği kullanılmıştır. Nitel verilerin elde edilmesi için araştırmacı tarafından geliştirilen yarı-yapılandırılmış görüşme soruları deney ve kontrol grubunda yer alan beşer öğrenciye ve uygulama öğretmenine uygulanmıştır. Nicel verilerin çözümlenmesi betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler için t-testi ve karışık ölçümler için iki yönlü ANOVA ile yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler ışığında, FeTeMM aktiviteleri fen bilimleri derslerine entegre edilen deney grubu öğrencileri ile müfredata bağlı olarak öğretime devam eden kontrol grubu arasında FeTeMM kariyer ilgi,  tutum ve algı puanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık elde edilmiş olup, bu farklılık deney grubu lehinedir. Ayrıca deney grubunda yer alan öğrenciler ile yapılan görüşmeler sonucunda, dört öğrencinin süreç sonucunda mühendis olmaya karar verdiği, uygulama süreci ile FeTeMM alanlarında farklı meslekler tanıdıkları ve ilgi alanlarını keşfetmelerine imkan sunduğu şeklinde görüşler bildirmişlerdir.  Uygulama öğretmeni görüşleri açısından ele alındığında, uygulama süreci ile öğrencilerde fen bilimleri derslerine karşı ilgi artışı meydana getirdiği, derse ve yapılan etkinliklere karşı daha istekli oldukları, bu tarz uygulamalar ile öğrencilerin kariyer hedeflerini belirlemede gereken desteğe duyulan ihtiyacın ortaya çıktığı yönünde görüş bildirmiştir. Bu açıdan FeTeMM aktivitelerinin fen bilimleri derslerine entegre edilmesinin öğrencilerin FeTeMM alanlarına yönelik ilgi, algı ve tutumlarını artırdığı ve mesleki farkındalık oluşturduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: FeTeMM, Kariyer İlgi, FeTeMM Tutum, STEM Algı.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the effect of the STEM activities integrated into secondary school students' science lessons on students' STEM interests, attitudes and career goals. In the study, a mixed method design was used in which quantitative and qualitative data were interpreted together. In the process of data collection, quasi-experimental design was used with pre and posttest to obtain quantitative data, and semi-structured interviews were conducted to obtain qualitative data. The study group consists of 64 seventh grade students, with experimental (n=31) and control (n=33), groups who were attending to a public school in Buca district of İzmir province. The study was carried out in the spring term of the 2018-2019 academic year. In the process of the implementation, STEM activities, for the units of "light and matter interaction, reproduction, growth and development in living things / living things and life and electrical circuits / physical events", in the 7th grade science curriculum were developed and integrated into the science lesson. The application lasted for 12 weeks. During the data collection process, the STEM attitude scale developed by Faber et al., (2013), STEM Career Interest Scale, developed by Kier, Blanchard, Osborne, and Albert (2013), and the STEM perception scale, developed by Knezek and Christensen (1998) were used. The semi-structured interview questions developed by the researcher were used with five students and one class teacher from the experimental and control groups each. In the analysis of quantitative data, descriptive statistics were calculated, with t-test for independent samples and two-way ANOVA for mixed measures. Content analysis was performed in the analysis of qualitative data. In the light of the data obtained from the study, there was a statistically significant difference in the STEM career interest, attitude and perception scores between the experimental group students and the control group, and this difference was in favor of the students in the experimental group.  In addition, as a result of the interviews with the experimental group, they stated that four students decided to become an engineer as a result of the process, and they became familiar as with different professions in the field of STEM with the application process, and  it provided them with  the opportunity to explore their areas of interest. When it is considered in terms of the views of the application  teachers, they expressed the opinion that the experimental process created a profitable their interest in science lessons, the students were more willing to the lesson and the activities, and with such applications, the students obtained the necessary support in determining their career goals. In this respect, it can be said that integrating STEM activities into science courses helps to increase students' interests, perceptions and attitudes towards STEM fields and creates professional awareness.

Keywords: STEM, Career İnterest, STEM Attitude, STEM Aspirations.