Yoğunluk ayarlı radyoterapi uygulamalarında hasta planlarının kalite kontrollerinde iki farklı dozimetrik sistemin araştırılması
Investigation of the quality assurance of patient treatment plans via two different dosimetic systems at intensity modulated radiation therapy applications
Yazar: SEDA ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. HATİCE BİLGE BECERİR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Onkoloji Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Gama ışınları = Gamma rays ; Kalite = Quality ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted ; Tedavi = Treatment

Özet:
IMRT tekniği kullanılan tedavi planlarında, radyasyon yoğunluğu demet boyunca değiştiğinden; hedefe maksimum tedavi dozu uygulanırken, hedefin çevresindeki sağlıklı dokular ve kritik organlar mümkün olan en üst düzeyde korunur. Bu teknikte kısa mesafede doz değişiminin yüksek olması ve tedavilerin kompleks olması nedeniyle, planlar hastaya aktarılmadan önce kalite kontrol aşamasından geçmelidir.
Bu çalışmada, Eclipse V10 Tedavi Planlama Sisteminde (TPS), 20 Larenks hastasının IMRT planlarının kalite kontrolleri iki farklı dozimetrik ölçüm sistemi kullanılarak değerlendirilmiştir.
Ölçümler RW3 katı su fantomunda, tüm gantry, kolimatör ve masa açıları 00'de ve tüm alanlar birlikte (composite) olacak şekilde, 2D-Array seven29 ve MapCHECK 2 dozimetrik ölçüm sistemleri kullanılarak, Varian DHX lineer hızlandırıcısında yapılmıştır. 2D-Array seven29 ile alınan ölçümler PTW Verisoft 6.0.2 yazılımı aracılığıyla, MapCHECK 2 ile alınan ölçümler ise SNC Patient 6.0 yazılımı aracılığıyla gama analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Ölçülen ve hesaplanan doz akı haritalarına ait gama analiz değerleri, %2DD–2mm DTA, %3DD–3mm DTA, %3DD–3,5mm DTA, %3DD–4mm DTA ve %4DD–3mm DTA kriterlerinde düşük dozun %5 ve %10'u baskılanarak analiz edilmiştir.
Çalışmanın sonucunda, %2DD–2mm DTA kriterlerine göre iki ölçüm sisteminde de gama analiz değerlerinin %85 seviyesinde olduğu, diğer tüm kriterlerde bu değerin %95'in üzerinde olduğu, %2DD–2mm DTA değerlendirme kriteri haricindeki diğer gama analizi değerlendirmelerinde, iki ölçüm sistemi arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Yoğunluk Ayarlı Radyasyon Tedavisi, QA, 2D-Array seven29, MapCHECK 2, Gama Analizi

Abstract:
Intensity Modulated Radiation Therapy (IMRT) is an advanced technique that provides protecting surrounding healthy tissues while giving the highest possible treatment dose to the tumor region since the intensity of the radiation differs through the bunch. Because of the complexity of treatment planning and high divergence of the absorbed dose in the treatment area, it is an obligation to make quality assurance tests of the treatment plans before the first practice.
In this study, 20 IMRT treatment plans of larynx patients prepared on Eclipse Treatment Planning System (Version 10.0) and evaluated via two different dosimetric systems.
The measurements were taken as a composite field on RW3 solid water phantom by setting all gantry, collimator and table angles to zero at Varian DHX linear accelerator. 2-D Array seven29 and MapCHECK 2 dosimetric measurement systems were used in this evaluation via PTW Verisoft 6.0.2 and SNC Patient 6.0 software, respectively. Gamma analysis of the calculated and measured dose maps were investigated for supressed low dose regions of 5% and 10% at the following criterias: 2DD%‒2mm DTA, 3DD%‒3mm DTA, 3DD%‒3,5mm DTA, 3DD%‒4mm DTA and 4DD%‒3mm DTA.
As a result of the gamma analysis, we found that all treatment plans had the necessary 95% agreement for calculated and measured dose fluence maps on both measurement tools, except for 2DD%‒2mm DTA which was 85%. Thus, it can be said that there is no significant difference was observed between these two dose measurement systems for larger criterias than 2DD%‒2mm DTA due to our study.
Key Words: Intensity Modulated Radiation Therapy, QA, 2D-Array seven29, MapCHECK 2, Gamma analysis