Yapay fotoperiyot uygulaması ile dağ alabalığından (Salmo trutta macrostigma, Dumeril, 1858) mevsim dışı döl alımı
Out-of-season spawning of brown trout (Salmo trutta macrostigma Dumeril, 1858) by artificial photoperiod manipulation
Yazar: İSA ŞEN
Danışman: PROF. DR. FERİT RAD
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Anadolu alabalığı = Anatolia trout ; Fertilite = Fertility ; Fotoperiyot = Photoperiod ; Salmo trutta macrostigma = Salmo trutta macrostigma

Özet:
Bu çalışmada yapay fotoperiyot uygulamasının 3+ yaşlı Dağ alabalığı (Salmo trutta macrostigma) damızlıklarının üreme dönemi ve kuluçka performansı üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Çalışma Kamuya ait bir işletmede filli kültür koşulları altında yürütülmüştür. Çalışmada fotoperiyot grubunu oluşturan balıklar, 01 Şubat – 31 Mayıs 2013 tarihleri arasında sürekli uzun gün (18A:6K), 01 Haziran itibaren ise sürekli kısa gün (8A:16K) uygulamasına tabi tutulmuştur. Kontrol grubunu oluşturan balıklar ise doğal aydınlık-karanlık döngüsüne tabi tutulmuştur. Çalışmada damızlıkların döl (Yumurta/sperma) verme dönemi, dişi damızlıkların mutlak yumurta verimi, nispi yumurta verimi, yumurta çapı, yumurtaların döllenme, gözleme ve açılma oranları ile süreleri değerlendirilmiştir. Yapay fotoperiyoda tabi tutulan erkek damızlıklardan 15 Ağustos'tan itibaren sperma alınırken, dişi balıklardan ilk yumurta alımı 30 Ağustos'ta gerçekleşiş ve 13 Eylül'de pik noktaya ulaşmıştır.  Dişi balıkların ortalama mutlak yumurta verimi 1242,48 ± 382,55 adet/balık, nispi yumurta verimi 1148,76 ± 336,91 adet/kg, yumurta çapı ise 4,14 ± 0,19 mm olarak bulunmuştur. Sağılan mevsim dışı yumurtaların ortalama döllenme, gözlenme ve açılma oranı sırasıyla % 54,76,  % 20,79 ve % 12,56 olarak bulunmuştur. Döllenmiş yumurtaların gözlenme süresi 237,81 ± 5,10 gün-derece, açılma süresi ise 155,45 ± 7,39 gün-derece olarak tespit edilmiştir. Yapılan istatistiksel değerlendirmelerde dişi damızlıkların vücut ağırlığı ile mutlak yumurta verimi ve yumurta çapı arasında pozitif yönlü doğrusal bir ilişki tespit edilmiştir. Yapay uzun ve kısa gün uygulaması ile Dağ alabalığı damızlıklarında üreme döneminin düzenlenmesi ve mevsim dışı döl alımı olasıdır.

Abstract:
Effects of artificial photoperiod manipulation on spawning time and hatchery performance of 3+ old brown trout (Salmo trutta macrostigma) broodstock were investigated in this study.  The experiment was conducted in a public hatchery under actual culture conditions. Broodstock fish in the photoperiod group were exposed to constant long days (18L:6D), from 1st of February  until 31st May 2013 and then to constant short days (8L:16D) starting from 1st of June 2013.  Fish in control group were exposed to natural light-dark regimes. Out-of-season milt collection from male broodstock started in 15th August. Out-of-season spawning of female broodstock started in 30th August and reached its peak level in 13th September. Mean values of absolute fecundity, relative fecundity and egg size     were found to be 1242.48 ± 382.55 eggs/fish, 1148.76 ± 336.91 eggs/kg and  4.14 ± 0.19 mm respectively. Mean fertilization, eyeing and hatching rates of out-of-season eggs were determined as 54.76%, 20.79%, and 12.56% respectively. Eyeing of eggs occurred in 237.81 ± 5.10 degree-days while hatching time was found to be 155.45 ± 7.39 degree-days.  Statistical analysis revealed the existence of positive correlations between female broodstock weight, absolute fecundity and egg size. Findings of this study demonstrate that manipulation of spawning time and out-of-season spawning of Salmo trutta macrostigma by use of artificial constant long and short days is possible.