Cumhuriyetin kuruluşundan çok partili döneme kadar Kayseri Belediyesi (1923-1946)
The municipality of Kayseri from the founding of republic to the term of multi-parties (1923-1946)
Yazar: ŞÜKRÜ ÖZTÜRK
Danışman: Y.DOÇ.DR. HASAN ALİ ŞAHİN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Tarih = History

Özet:
Cumhuriyet Döneminde ?Belediyecilik? ve ?Belediyelerimiz? önemli değişimler geçirmeklebirlikte aslında genel anlamda Osmanlı Devleti dönemindeki yapısal özelliklerini günümüzdebile hâla hissedilebilir bir şekilde devam ettiregeldiler. Osmanlı Devletinde, özellikle 19.yüzyılın ikinci yarısından itibaren Avrupa ile olan ilişkilerimizin, siyasi yönüyle birlikteekonomik, sosyal yönleriyle de gelişme göstermesi neticesinde belediye yönetimleriAvrupa'dan ithal edildi. Genelde Osmanlı şehirlerinin, ama öncelikle yabancıların yoğunolduğu şehir ve semtlerin, kentsel ihtiyaçlarının temini maksadıyla ülkemizde belediyeidareleri kurulmaya başladı. stanbul, zmir başta olmak üzere büyük metropollerde kurulmayabaşlanan belediyeler 1870'lerden sonra taşrada da boy göstermeye başladı.Demokrasinin gelişiminde belediye idarelerinin inkar edilemez bir fonksiyona sahip olduğunuiyi bilmek gerekir. Belediye yönetimleri halkın yönetim bilinci kazanması açısından bir nev'ibir laboravatuar gibi düşünülmelidir. nsanların ihtiyaçlarını tek başlarına temin edebilmelerive yalnız yaşamaları mümkün olmadığına göre öncelikle kendi yerleşim birimlerindeörgütlenmeli, demokratik bilinci kazanmalıdırlar. Şehrin elektiriğinden suyuna, temizliğindenulaşımına kadar her sahada tabiidir ki bir yönetime ihtiyaç vardır. şte bu noktada ortaya çıkanbelediye yönetimleri vatandaşların her türlü ihtiyacının karşılanması konusunda onlara yolgösterici hatta bizzat ihtiyaçları gideren bir mevkidedir. Vatandaşların kendi kendileriniyönetmeye alıştırılması açısından belediye yönetimleri demokratikleşmeye katkıdabulunmaktadır. Osmanlı Devletinde 19. yüzyılın ortalarından itibaren kurulmaya başlanılanIIbelediye yönetimleri doğal olarak demokratikleşmeden ziyade şehrin ihtiyaç duyduğu ulaşım,su, kanalizasyon, aydınlatma, sağlık v.b. sorunların çözümünü sağlamayı hedefledi.Cumhuriyetin başlarında Kayseri de diğer Osmanlı Türk şehirleri gibi uzun süren savaşlarıngetirdiği yorgunluk ve imkansızlıkların had safhaya vardığı bir Anadolu şehrigörünümündeydi. Betonarme binalarla ancak 1930'lardan sonra tanışan Kayseri, üstü topraklaörtülü damların oluşturduğu, henüz altyapı bakımından bir çivi bile çakılmayan bir şehirdi.1871 yılında kurulan Kayseri Belediyesi maddi imkansızlıklar içinde küçükte olsa bazıgirişimler yapma çabası içindeydi. Kayseri'ye elektrik, su, düzenli bir yapılaşma, şehir içingerekli olan imar projeleri, sucuk ve pastırmanın bolca üretildiği ve tüketildiği bir şehrinönemli ihtiyaçlarından olan mezbaha yapılması, insanların ve vasıtaların üzerinde gideceğiyollar ve kaldırımlar yapmak, rüzgarın bol olduğu bu şehrin ağaçlandırılması gibi birçokkonuda çaba sarfedildi, emek verildi. Tek Parti Döneminin bütün olumsuzluklarına karşıneldeki sınırlı imkanlarla bugünkü Kayseri'nin de ortaya çıkışının tohumları 1923-1946döneminde atıldı.Bu araştırmada, 1923-1946 yılarında ya da bir başka deyişle ?Tek Parti Dönemi?nde Kayseride belediyeciliğin nasıl ve ne durumda olduğunu, Kayseri Belediyesi'nin yaptığı çalışmalarınşehrimize kazandırdıklarını anlatmaya çalışacağız. Türkiye'de demokrasinin kurulupgelişmesini Kayseri ölçeğinde gözler önüne sermek amaçlarımızdan bir diğeridir.Çalışmada, tarama modeli kullanılarak, konuyla ilgili arşiv vesikalarının tespit ve temininegidildi. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi'ndeki Kayseri Belediyesi ile ilgili olan belgeler alındı.Dönemin belediye başkanlarının birçoğunun devlet görevi yapmış olan kişiler olmasıdolayısıyla Emekli Sandığı Arşivi ve ayrıca bazı belediye başkanlarının milletvekilliği deyapmaları münasebetiyle T.B.M.M. Arşivinden yararlanıldı.Dönemin gazeteleri de, Kayseri l Halk Kütüphanesi'nde taranıp gerekli bilgiler alındı.Kayseri ve Kayseri Belediyesi ile ilgili olan tetkik eserler tespit edilip bunlardan dayararlanıldı.Konuyla ilgili olarak bilgi sahibi olan kişilerle görüşülerek onların hatıralarında ki bilgilerdeçalışmaya aksettirildi.IIIKonu ile ilgili anahtar sözcükler; Kayseri Belediyesi, Demokrasi, Belediye Meclisi, YerelYönetim, Belediye Hizmetleri.

Abstract:
Municipality mentality and municipalities in the repuplic period has lived important changes.On the other hand, they still keep the structural characteristics of Otoman Empire periodeffectively. Otoman Empire had a developing relations with Europe at some aspects such aspolitical, economical and social domains especially from the second half of the 19.th century.According to this devoloping relations, municipality systems have been imported fromEurope. Generally for the Otoman cities but especially for the cities who lives foreigners;municipalities were formed to serve for needs of cities.At the begining municipalities have been formed in some metropolises like stanbul and zmirand after 1870 it is formed in some other provinces.t is very important to know that municipalities have great roles during the progress ofdemocracy. Municipality managements must have known as a kind of laboratory whichpeople learn the conscious of management. t is impossible for people to live and providetheir needs alone, so they have to come together and obtain the conscious of democracy.Naturally a city needs a managing system to organise some fields such as the electricity,water, transportation and cleaning. At this point municipalities are the institutions whichguide people how to provide their needs and also do it by themselves. Teaching the people themethod of managing has an important contribution the becoming of democracy. n the middleof the 19. century municipalities at Ottoman Empire didn?t aim to develop the democracy.Their very first goals were transportation, water, sewerage, lightening and health.At the begining of the Republic period Kayseri was on Anotolian city which had very badconditions and consisted of a lot of tired people because of the long lasted war. Concretebuildings were built in the early 1930?s. Until this date people used houses with soil roofs andeven a nail wasn?t pounded in the name of infrostructure. Municipality of Kayseri whichstarted to work in 1871 attempted some works although it was in a bad conditioneconomically. A lot of effort put into do form the systems of electricity, water and regularconsruction to reconstruct the city roads and pavements and build a slaughterhouse as Kayseri2is a city which produces a lot of sucuk and pastırma and form same areas with trees becauseof windy weather. n spite of the fact that ?Single Political Party Term? was a disadvantage,they started to form the basic fundementals of today?s Kayseri between 1923-1946.