Sınıf öğretmenlerinin hafif düzeyde zihinsel yetersizliğe sahip öğrenciler ile yürüttükleri öğretim sürecinin incelenmesi
Examining primary school teachers' teaching processes conducted with mildly retarded students: A case of life skills
Yazar: İLHAN ÇAKMAK
Danışman: DOÇ. DR. TÜLAY ŞENEL ÇORUHLU
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Yaşam becerileri = Life skills ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Öğretim süreçleri = Teaching processes ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı; sınıf öğretmenlerinin hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrenciler ile yürüttükleri öğretim sürecinin 'yaşam becerileri' yönünden incelemektir. Araştırma betimsel araştırma yaklaşımına uygun yürütülmüştür. Araştırmanın örneklem grubunu toplam 106 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama araçları olarak; yarı yapılandırılmış mülakat soruları ve açık uçlu anketten faydalanılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen anket 2019-2020 eğitim öğretim yılında görev yapan 95 öğretmen ile yürütülmüştür. Anket formu 8 sorudan meydana gelmiştir. Anketten elde edilen bulgular doğrultusunda daha kapsamlı bilgi elde edebilmek amacıyla yarı yapılandırılmış mülakata başvurulmuştur. Yarı yapılandırılmış mülakat 9 sorudan oluşmaktadır. On bir sınıf öğretmeni ile yüz yüze, birebir mülakat yapılmıştır. Çalışmada elde edilen nitel verilerin analizinde içerik analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin, fen bilimleri yaşam becerilerini kazandırmada; aile desteğinin eksik olması, öğretim programının yetersizliği, öğrencideki yetersizliğin aileler tarafından kabullenilmemesi, iletişim kurmada yaşanılan problemler, okullardaki materyal eksikliği, akran desteğinin olmaması, öğrencinin akademik bilgi eksikliği, fiziksel yetersizlik, öğrencilerin algılarında yaşanan eksiklik ve öğrencilerin öz güven eksikliği gibi problemler ile karşı karşıya kaldıkları tespit edilmiştir. Yaşam becerileri içerisinde analitik düşünme, yaratıcı düşünme ve girişimcilik becerilerinin kazandırılmasında zorlanılması, bunların öğrenci seviyelerine uygun olmadığı ve onlara kazandırılmasının zor olduğu sonucunu ortaya çıkarmaktadır. Yapılacak çalışmaların yaşam becerilerini kazandırmaya yönelik uygulamalar yapılması ve uygulamada nasıl yollar izlenebileceği üzerine yürütülmesi önerilir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the teaching process of students with mild mental disabilities in terms of 'life skills', conducted by primary school teachers. This research was conducted in accordance with the descriptive research approach. The study sample consists of 106 primary school teachers. Semi-structured interview questions and open-ended questionaries were used as data collection tools. The questionnaire developed by the researcher was conducted with 95 teachers working in the 2019-2020 academic year. The questionnaire consists of 8 questions. In line with findings obtained from the questionnaire, semi-structured interviews were used to obtain more comprehensive information. This interview list consists of 9 questions. One-on-one interviews were conducted with eleven primary school teachers. Content analysis was used to analyze the obtained qualitative data. As a result of the research, it is concluded teachers detect the following problems with regards to gaining academic skills: lack of family support, insufficiencies in the curriculum, unacceptance of students' inabilities by families, community problems, lack of materials in schools, lack of peer support, lack of students' academic knowledge, physical disabilities, lack of students' comprehension and students' lack of self-confidence. Difficulty in acquiring analytical thinking, creative thinking and entrepreneurship skills within life skills reveals that these are not suitable for student levels and are difficult to gain. It is recommended that the studies to be carried out on the practices aimed at gaining life skills and on the ways to follow in practice.