Çocuk dergileri metinlerinin Türkçe dersi öğretim programındaki kök değerler ve yetkinlikler açısından incelenmesi (2018-2020)
Examining the texts of children's journals in terms of root values and competencies in the Turkish lesson curriculum (2018-2020)
Yazar: SİNEM SATILMIŞ
Danışman: PROF. DR. ERHAN DURUKAN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dergiler = Magazines ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Çocuk dergileri = Child magazines ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Çocuğun okuma kültürünü bireye kazandırma sürecinde önemli bir yere sahip olan çocuk dergileri gerek tasarım gerek içerik özellikleri bakımından çocukların dil, bilişsel, kişilik ve toplumsal gelişim alanlarıyla etkileşim içindedir. Dolayısıyla çocuk dergilerinin metinlerinin, Türkçe Dersi Öğretim Programı'nın amaçladığı insan modelinin yetiştirilmesinde nasıl bir rol oynadığı merak konusu olarak dikkati üzerine çekmektedir. Bu araştırmada; eğitim sisteminde de amaçlanan ve istenilen insan tipini yetiştirmede bir araç olarak kullanılan çocuk dergilerinin metinlerinin incelenmesi, eğitsel fonksiyonlarının araştırılması, kök değerler ve yetkinliklere yer verilip verilmediğinin ve yer verildiyse ne sıklıkta olduğunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. Böylece çocuk dergilerinin yetkinlikleri kazandırmada ve değerleri aktarmada çocuklar üzerinde nasıl fayda sağladığı ortaya konulmuştur.
2018-2020 yılları arasında çıkarılan çocuk dergileri metinlerini 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı'ndaki kök değerler ve yetkinlikler açısından incelemeyi amaçlayan bu çalışmada; nitel araştırma yaklaşımından yararlanılması esas alınmıştır. Nitel araştırma yaklaşımının esas alındığı bu çalışma, doküman inceleme yöntemiyle oluşturulmuştur. Araştırma kapsamında yer alan 10 derginin (Araştırmacı Çocuk, Bilge Çocuk, Bilim Çocuk, Kumbara, Mavi Kırlangıç, Minika Go, National Geographic Kids, Siyer Çocuk, Süper Penguen, Şeker Çocuk) metinleri, doküman inceleme yöntemiyle 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan kök değerler (adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik) ve yetkinlikler (ana dilde iletişim, yabancı dillerde iletişim, matematiksel yetkinlik ve bilim/teknolojide temel yetkinlikler, dijital yetkinlik, öğrenmeyi öğrenme, sosyal ve vatandaşlıkla ilgili yetkinlikler, inisiyatif alma ve girişimcilik, kültürel farkındalık ve ifade) bağlamında incelenmiştir.
İncelenen eserlerin, 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı'ndaki kök değer ve yetkinliklere eşit dağılıma yer vermediği görülmüştür. 2018-2020 yılları arasında çıkarılan çocuk dergileri metinleri, 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı'ndaki kök değerlere göre incelendiğinde adalet, dürüstlük, saygı, vatanseverlik kök değerlerinin özdenetim, sevgi, sorumluluk, yardımseverlik ve dostluk kök değerlerine nazaran ihmal edildiği tespit edilmiştir. Ayrıca 10 çocuk dergisi içinde tüm kök değerlere eksiksiz bir şekilde yer veren 2 adet (Bilge Çocuk/ Mavi Kırlangıç) dergi olduğu saptanmıştır. 2018-2020 yılları arasında çıkarılan çocuk dergilerindeki metinler, 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı'ndaki yetkinliklere göre incelendiğinde ise matematiksel yetkinlik ve bilim/teknolojide temel yetkinlikler ve inisiyatif alma ve girişimcilik yetkinliklerine metinlerde
ağırlık verildiği görülmüştür. Yabancı dillerde iletişim yetkinliğine ise diğer yetkinliklere nazaran çok daha az yer verildiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Children's magazines, which have an important place in the process of acquiring a child's reading culture, interact with children's language, cognitive, personality and social development areas in terms of both design and content features. Therefore, it is a matter of curiosity how the texts of children's magazines play a role in raising the human type targeted by the Turkish Lesson Curriculum. In this study; In this study, it was aimed to examine the texts of children's magazines, which are also targeted in the education system and used as a tool in raising the desired human type, to investigate their educational functions, and to determine whether root values and competencies are included. Thus, it has been revealed how children's magazines benefit children in gaining competencies and conveying values.
In this study, which aims to examine the texts of children's magazines published between 2018-2020 in terms of root values and competencies in the 2019 Turkish Language Curriculum; It is based on the use of qualitative research approach. In this study, which is based on the qualitative research approach, it was created by the document analysis method. The texts of 10 journals (Araştırmacı Çocuk, Bilge Çocuk, Bilim Çocuk, Kumbara, Mavi Kırlangıç, Minika Go, National Geographic Kids, Siyer Çocuk, Süper Penguen, Şeker Çocuk) included in the research were included in the 2019 Turkish Language Curriculum with the document analysis method. core values (justice, friendship, honesty, self-control, patience, respect, love, responsibility, patriotism, helpfulness) and competencies (communication in mother tongue, communication in foreign languages, mathematical competency and basic competencies in science/technology, digital competency, learning to learn, social and civic competences, initiative and entrepreneurship, cultural awareness and expression).
It has been observed that the examined works do not adopt the root values and competencies in the 2019 Turkish Language Curriculum as criteria and do not give equal distribution to the root values and competencies in this direction. When the texts of children's magazines published between 2018-2020 were examined according to the root values in the 2019 Turkish Language Curriculum, it was determined that the root values of justice, honesty, respect, patriotism were neglected compared to the root values of self-control, love, responsibility, helpfulness and friendship. In addition, it has been determined that there is 1 (Wise Child) journal among 10 journals that includes all root values completely. When the texts of children's magazines published between 2018-2020 are analyzed according to the competencies in the 2019 Turkish Course Curriculum, it is seen that mathematical competencies and basic competencies in science/technology, initiative and entrepreneurship competencies are emphasized. It has been determined that communication competence in foreign languages is given much less place compared to other competences.