Hastane laboratuvar çalışanlarında kas-iskelet sistemi sorunları
Musculoskeletal system problems in hospital laboratory workers
Yazar: GÜLÇİN GÖK ÇINAR
Danışman: PROF. DR. FARUK YORULMAZ
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Kas-iskelet ağrısı = Musculoskeletal pain ; Kas-iskelet hastalıkları = Musculoskeletal diseases ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Laboratuvar personeli = Laboratory personnel ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Laboratuvarlar-hastane = Laboratories-hospital ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmada Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Laboratuvarlarında çalışan personelin, kas iskelet sistemi sorunlarının belirlenmesi, en sık kullandıkları çalışma duruşlarının ergonomik analizinin yapılması, çalışma yaşamı kalitesinin belirlenmesi ve bunların kas iskelet sistemi sorunlarına etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırma kesitsel ve analitik tipte bir çalışmadır.
Araştırma 100 çalışan ile gerçekleştirilmiştir (evrenin %98,0'i). Veri toplama araçları olarak; bireysel özellikleri ve iş-işyeri-çalışma koşullarını sorgulayan anket formu, kas iskelet sistemi hastalıklarını sorgulayan hastalık formu, REBA, Genişletilmiş Nordic Kas İskelet Sistemi Sorgusu, Sağlık Personeli Çalışma Yaşamı Kalite Ölçeği kullanılmıştır.
İstatistiksel analizde tanımlayıcı istatistikleri, ortalama, standart sapma, ortanca, maksimum ve minimum ile verilmiştir. Nitel değişkenlerin analizinde Ki Kare Testi; nicel değişkenlerin analizinde grup sayısına göre Mann Whitney-U ve Kruskal-Wallis testi uygulanmıştır. Grupların normal dağılıma uyup uymadığı Shapiro-Wilk testi ile belirlenmiştir. İstatistiksel anlamlılık değeri p<0,05 olarak alınmıştır. Katılımcıların %36,0'sında (n=36) kas iskelet sistemi hastalığı mevcuttur. En sık görülen kas iskelet sistemi hastalıkları SDH (%14, n=14); LDH (%16,0, n=16); kol ve bilekte tendinittir (%6,0, n=6). Katılımcılarda en sık görülen bölgesel ağrılar, boyun (%48,0, n=48), omuz (%30,0, n=30), sırt (%65,0, n=65) ve bel ağrılarıdır (%45,0,n=45). Katılımcıların REBA puanı ortalaması 5,6±1,6'dır (min.=3; maks.=10; med=6). Çalışanların %10,0'u (n=10) yüksek; %80,0'i (n=10) orta; %10,0'u (n=10) düşük REBA risk düzeyi ile çalışmaktadır. Dirsek ağrısı (p=0,00) ve el-el bileği ağrısı olanların (p=0,00) REBA puanları anlamlı düzeyde yüksektir.REBA puanı ile kas iskelet sistemi hastalığı görülme sıklığı arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p >0,05).
Katılımcılar Sağlık Personeli Çalışma Yaşam Kalitesi Ölçeği'nden 2,4±0,3 (min.=1,6; maks.=3,1; med.=2,5) puan almışlardır. Katılımcıların %43,0'ünün (n=43) ortalamanın altında; %57,0'sinin (n=57) ise ortalamanın üzerinde olduğu tespit edilmiştir. ÇYK ile kas iskelet sistemi hastalığı ve bölgesel ağrı görülme sıklığı arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p >0,05).
Çalışmamızda laboratuvar çalışanlarının genel olarak orta REBA risk düzeyi ile çalıştıkları görülmüştür. Bu düzey ergonomik olarak müdahale ya da kontrol önlemlerinin gerekli olduğu bir risk düzeyidir. Ergonomik risk değerlendirmesinin yapılması ve risk yönetimi için uygun politikaların belirlenmesi ve uygulanması gereklidir. Laboratuvar çalışanlarında kas iskelet sistemi sorunları ve ergonomi ile ilgili çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the musculoskeletal system problems of the employees working in the Laboratories of Trakya University Health Medical Research and Practice Center. Specifically, it has been performed the ergonomic analysis of the most frequently used working postures, and the quality of working life and the effects of these on musculoskeletal problems have been investigated.
The research was conducted through a cross sectional study of which data were collected from 100 participants, namely %98,0 of the population. For the collection of data, several questionnaires that include items about the individual characteristics, work and workplace working conditions, musculoskeletal diseases, Rapid Entire Body Assessment, Extended Nordic Musculoskeletal Questionnaire, and Health Personnel Quality of Work Life Scale were used. In addition to descriptive statistics, cross tabs Chi-Square Test analysis, Mann Whitney-U and Kruskal-Wallis tests were applied according to the specifications of variables.
The results showed that %36 of the participants had musculoskeletal disease. The most common musculoskeletal diseases are SDH (%14,0, n=14), LDH (%16,0, n=16), and the tendinitis of the arm and wrist (%6,0, n=6). The most common regional pains were neck (%48,0, n=48), shoulder (%30,0, n=30), back (%65,0, n=65) and low back pain (%45,0, n=45). The mean REBA score of the participants was 5,6±1,6 (min.= 3; maks.=10; med=6). Moreover %10,0 (n=10) of the participants work with high, %80,0 (n=10) with moderate, %10,0 (n=10) with a low REBA risk level. The REBA scores of those with elbow pain and hand-wrist pain are significantly higher (p>0,01). However, there was no significant difference between REBA score and musculoskeletal disease (p>0,05). Regarding Health Personnel Quality of Work Life Scale, participants scored 2,4±0,3 (min.=1,6; maks.=3,1; med.=2,5). While %43,0 (n=43) of the participants scored below the average, %57,0 (n=57) scored above the average. No significant difference was found between quality of work life and musculoskeletal disease and regional pains (p>0,05).
In our study, it was observed that the participants generally work with a moderate REBA risk level. This level requires an ergonomic intervention or control measures that include an ergonomic risk assessment and the design of risk management policies. There is a need for studies on musculoskeletal system problems and ergonomics in laboratory workers.