Ayakkabıların nefes alabilirliğinin incelenmesi üzerine bir araştırma
A study on the investigation of footwear breathability
Yazar: FATİH YALÇIN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ATA KARAVANA
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Deri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Deri Mühendisliği = Leather Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Kapiler geçirgenlik = Capillary permeability ; Spor ayakkabısı = Sport shoe ; Termal konfor = Thermal comfort

Özet:
Ayakkabı, kullanıcının ayağını iyi bir şekilde sarmalı, yaşamsal fonksiyonellikleri sağlarken kişileri rahatsız etmemelidir. Ayak uzun süre ayakkabı içerisinde kalmakta, bu süreç zarfında ayakta terleme gerçekleşmekte ve bu terin dışarıya ayakkabı tarafından doğru bir şekilde atılması beklenmektedir. Vücut sıcaklığının yanısıra sürtünme ile de oluşan ısı ve doğru bir şekilde atılmayan terin oluşturduğu nem ile mikroorganizmal faaliyetler başlayarak kullanıcılar tarafından istenmeyen hijyen ve koku gibi problemler söz konusu olmaktadır. Birçok ayakkabı üreticisi ayakkabılarının özelliklerini lanse ederken "nefes alabilir ayakkabı" tabirini kullanmakta ancak bu terimin yeterliliği ve kontrolü ile ilgili herhangi uluslararası geçerli bir standart bulunmamaktadır.
Bu tez çalışmasında ayakkabıda termal konforun önemli parametreleri olan sıcaklık ve ter, insan ayağını simule eden bir suni ayak tarafından sağlanarak ayakkabıların nefes alabilirlik özelliklerinin ölçülebileceği bir "ayakkabı nefes alabilirlik sistemi" oluşturulmuştur. Nefes alabilirlik prensibi ağırlık farkı ve sensör verileri olmak üzere iki prensip üzerine dayandırılmıştır. Örnek botlar üzerinde yapılan denemelerde bot, mostra ve çorapta tekrar eden ağırlık farkı ve yüzdesi sonuçları elde edilmiştir. Sensör verilerinde ise lateral, 1. metatarsal, 3. metatarsal ve medial bölgelerinde nem ve sıcaklık verilerinde benzer süre aralıklarında benzer artış veya azalışlar gözlenmiştir.

Abstract:
The shoes should fit the user's feet well and should not disturb people while providing vital functionalities. The foot stays in the shoes for a long time; during this period, sweating occurs in the feet, and this sweat is expected to be removed correctly by the shoes. I addition to body temperature, heat generated by friction and the moisture created by sweat that is not removed correctly, microorganism activities start, and there are undesirable problems such as hygiene and odor for the users. Many shoe manufacturers use the term "breathable shoes" when promoting the features of their shoes, but there is no internationally valid standard regarding the adequacy and control of this term.
In this thesis, a "footwear breathability system" was created in which the breathability properties of shoes can be measured by providing temperature and sweat, which are important parameters of thermal comfort in shoes, by an artificial foot that simulates the human foot. The breathability principle is based on two principles: weight difference and sensor data. In the experiments carried out on sample boots, repeated weight difference and percentage results were obtained for boots, footbed, and socks. In the sensor data, similar increases or decreases were observed in the humidity and temperature data in the lateral, 1st metatarsal, 3rd metatarsal, and medial regions at similar time intervals.