Kadınların sağlık algısı ile serviks kanserini erken tanılamaya yönelik tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between women's perception of health and their attitudes towards early diagnosis of cervical cancer
Yazar: ZELAL KAYA
Danışman: PROF. DR. RUKUYE AYLAZ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algı = Perception ; Erken teşhis = Early diagnosis ; Kadınlar = Women ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sağlık = Health ; Tutumlar = Attitudes ; Uterin servikal hastalıklar = Uterine cervical diseases ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms

Özet:
Amaç: Bu araştırma; Kadınların Sağlık Algısı ile Serviks Kanserini Erken Tanılamaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Bingöl il merkezindeki Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezine bir yılda başvuran 5400 kadın oluşturmaktadır. Örneklemi ise güç analizi ile %95 güven aralığında 0.05 yanılgı düzeyinde 0.95 evreni temsil gücüyle 358 kadın oluşturmuştur. Araştırmacının gayretiyle 400 kadına ulaşılmıştır. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Özellikler Formu, Sağlık Algısı Ölçeği (SAÖ) ve Servikal Kanserin Erken Tanısına İlişkin Tutum Ölçeği (SKETTÖ) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız gruplarda t testi, Mann-Whitney U testi, varyans analizi, Kruskal Wallis testi, pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: SKETTÖ algılanan duyarlılık ve algılanan yarar alt boyutları ile SAÖ ve tüm alt boyutlarının toplam puan ortalaması arasında pozitif, SKETTÖ algılanan engel alt boyutu ile SAÖ ve kontrol merkezi ve kesinlik alt boyutları toplam puanı arasında negatif, SKETTÖ algılanan ciddiyet alt boyutu ile SAÖ sağlığın önemi ve öz farkındalık alt boyutu arasında pozitif, kesinlik alt boyutu toplam puanı arasında negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olduğu bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Engel algısı ile SAÖ arasındaki negatif ilişki serviks kanseri erken tanı davranışlarının gerçekleştirilmesini olumsuz yönde etkileyebilirken, duyarlılık ve yarar algısı ile SAÖ arasındaki pozitif ilişki bu davranışların gerçekleştirilmesini olumlu yönde etkileyebilir.
Anahtar Kelimeler: Kadın, Sağlık Algısı, Serviks Kanseri

Abstract:
Aim: This research was conducted to determine the relationship between women's perception of health and their attitudes towards early diagnosis of cervical cancer.
Material and Method: The study was descriptive in nature. The study's participants were 5400 women who apply to the Cancer Early Diagnosis, Screening, and Training Center in Bingöl's city center in one year. The sample consisted of 358 women,
representing a universe of 0.95 at a level of 0.05 confusion with a 95 percent confidence interval, according to the power analysis. With the efforts of the researcher 400 women were reached. For data collection, Descriptive Features Form, Perception of Health Scale and Scale of Attitudes towards Early Diagnosis of Cervical Cancer were used. The data was analyzed using the independent groups t-test, Mann-Whitney U test, analysis of variance, Kruskal Wallis test, and Pearson correlation analysis.
Results: The overall mean score of perception of health scale and all subdimensions had a positive relation with the perceived sensitivity and perceived usefulness. However, the perceived disability had a negative relation with the total score of the perception of health scale, control center, and precision. Perceived seriousness and the significance of health and self-awareness had a positive and statistically significant link, whereas the accuracy total score had a negative and statistically significant relationship (p<0.05).
Conclusion: While the negative relationship between disability and perception of health scale may have a negative impact on the performance of cervical cancer early diagnosis behaviors, the positive relationship between sensitivity and benefit and perception of health scale may have a positive impact on the realization of these behaviors.
Key Words: Woman, Health Perception, Cervical Cancer