İşbirlikli problem çözme öğretim programı tasarısının hazırlanması ve uygulanması
Preparation and implementation of cooperative problem solving curriculum
Yazar: GÜLÇİN KARAKUŞ
Danışman: PROF. DR. GÜRBÜZ OCAK
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Problem çözme = Problem solving ; Program geliştirme = Program development ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İşbirlikli problem çözme = Collborative problem solving ; İşbirlikli öğrenme = Cooperative learning

Özet:
Dünya çapında gün geçtikçe dikkatleri üzerine toplayan işbirlikli problem çözme pek çok eğitim uygulamasının da odak noktası haline gelmeye başlamıştır. İşbirlikli problem çözme becerisinin yaşam boyu öğrencinin hem sosyal hayatında hem de akademik hayatında kolaylık sağlayacağı ortaya konulmaktadır. Dolayısıyla bu becerinin erken yaşlarda kazanılması öğrenci için bir avantaj olarak görülmektedir. Bu çalışmada dördüncü sınıf öğrencilerinin işbirlikli problem çözme becerilerini geliştirmeye yönelik bir öğretim programı tasarısı hazırlamak ve programı uygulamak amaçlanmıştır. Bununla birlikte işbirlikli problem çözme becerisi bir disiplin içerisine entegre edilmeden ayrı bir disiplin olarak öğretilmesi ve bu yönde değerlendirmeler yapılması araştırmanın bir diğer amacıdır. Çalışmada eylem araştırması deseni kullanılmıştır. Eylem araştırmasının içine nitel ve nicel yöntemler gömülmüş ve bu yolla işbirlikli problem çözme becerisinin öğretimine ilişkin net bir bakış açısına sahip olmak amaçlanmıştır. Araştırmada nicel veriler işbirlikli problem çözme beceri testi yardımıyla nitel veriler ise araştırmacı günlükleri, yarı yapılandırılmış odak grup görüşmeleri, öğrenci günlükleri ve dereceli puanlama anahtarı yardımıyla elde edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Sivas il merkezinde bulunan bir ilkokuldaki yirmi üç dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma on hafta süresince yürütülmüştür. Araştırmadan elde edilen bulgular tasarlanan işbirlikli problem çözme öğretim programının öğrencilerin işbirlikli problem çözme becerileri üzerinde etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle işbirlikli problem çözme öğretim programı uygulandıktan sonra çalışmaya katılan öğrencilerin işbirlikli ortam tasarlama, grup içinde birlikte çalışma, arkadaşlarının fikirlerini dikkate alma ve değer verme becerilerinin geliştiği sonucu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: İşbirlikli problem çözme, işbirlikli öğrenme, problem çözme, öğretim programı geliştirme

Abstract:
Cooperative problem solving, which gathers attention around the world day by day, is also becoming the focus of many educational applications. However, there is uncertainty about how cooperative problem solving will be implemented at this point. It is thought that cooperative problem-solving skills will facilitate life-long learning in both social life and academic life. It is therefore seen as an advantage for the student to acquire this skill at an early age. In this study, the aim was to prepare, implement and evaluate the cooperative problem solving curriculum for 4th grade students. On the other hand, another aim was to teach cooperative problem solving as a separate course instead of integrating into another course and to evaluate the curriculum. In this study, action research design was used. Qualitative and quantitative methods were embedded into action research method and by this way having an explicit view towards cooperative problem solving instruction was aimed. In this study, quantitative data were obtained with the help of cooperative problem solving achievement test and qualitative data were obtained with the help of researcher diaries, semi-structured focus group interviews, student diaries and rubric. The study group of this research consists of 23 fourth grade students in a primary school located in Sivas city center. The data were collected in 2019-2020 academic year. The study was conducted for ten weeks. The findings of the study reveal that the designed cooperative problem solving curriculum is effective on the students' cooperative problem solving skills. Especially after the cooperative problem-solving curriculum was applied, it was determined that the students who participated in the study had the ability to design a collaborative environment, to work together in a group, to value their friends and their ideas.

Keywords: Cooperative problem solving, cooperative learning, problem solving, curriculum development