Özel bir şirkette çalışan bireylerin fonksiyonel gıdalar, probiyotikler ve prebiyotikler ile ilgili bilgi ve tüketim alışkanlıklarının incelenmesi
Investigation of knowledge and consumption habits of functional foods, probiotics and prebiotics of individuals working in a private company
Yazar: DUYGU YALÇIN TERCAN
Danışman: PROF. DR. DİDEM ÖNAY DERİN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Beslenme Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Fonksiyonel besinler = Functional foods ; Probiyotikler = Probiotics ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketim = Consumption ; Tüketim alışkanlıkları = Consumption habits ; Çalışanlar = Workers ; Özel sektör = Private sector ; Şirketler = Companies

Özet:
İnsan hayatının sürdürebilmesi, hastalıklardan korunması ve en küçük yapıtaşından en büyük yapıtaşına kadar vücudumuzun fizyolojik olaylarda beslenmeye ihtiyaç duymaktadır. Bu araştırmada günden güne önemi giderek artan,  vücutta birçok konuda yarar sağlayan, hastalıkların riskinin azaltılması ya da ortadan kaldırılmasında etkili olan fonksiyonel gıdalar, probiyotikler ve prebiyotiklerin ne oldukları, işlevleri ülkemizde ve dünyadaki yeri ile sağlığımıza olan etkisinin önemi üzerinde durulmuştur. Bu araştırmada İstanbul ilinde özel bir şirket çalışanları üzerinde yüz yüze gerçekleştirilen anket çalışması ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların demografik özellikleri, fonksiyonel gıdalar, probiyotikler ve prebiyotiklerle ilgili bilgi ve tüketim durumlarının incelenmesi, satın alma ya da alınmaması sebeplerinin anlaşılması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada değişken olarak cinsiyet, yaş, eğitim durumu, aylık gelir, çocuk sahibi olunması ve sağlık sorunu baz alınmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul ilinde özel bir şirkette çalışan 156 erkek, 135 kadın toplamda 291 kişiden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak kullanılan ankette demografik özellikler, fonksiyonel gıdaları tüketim durumu, probiyotikler ve prebiyotikleri bilgi ve tüketim durumu, incelenmesi amacıyla 34 sorudan oluşan test aracı uygulanmıştır. Kadın katılımcıların %33,3'ü, erkek katılımcıların %16,7'si fonksiyonel gıda tanımını bilirken, kadın katılımcıların %66,7'si, erkek katılımcıların %83,3'ü fonksiyonel gıda tanımını bilmemektedir. Fonksiyonel gıdalardan en çok bilineni %94,2 oranı ile balık, % 88,7 ile domates takip etmiştir. En az bilineni %1,7 oranıyla düşük sodyumlu veya sodyum içermeyen tuzlarda dahil olmak üzere düşük sodyumlu gıdalar olmuştur. Araştırmaya katılan katılımcıların %81,4'ü fonksiyonel gıdaları satın alırken, %18,6'sı satın almamaktadır. Araştırmaya katılan katılımcıların %62,2'si probiyotik ve prebiyotikleri tüketirken, %37,8'i tüketmemektedir. Katılımcıların %26,5'i en çok diyet ürünlerine probiyotik ilave edilmesini istemektedirler. Beslenme alanında yapılacak olan çalışmalar için gerekli olan teşvik ve destek verilmelidir. Araştırmaların artırılması ile birlikte tüketicilerin daha bilinçli olmaları ve güvenilir gıdaya ulaşabilmeleri sağlanmalıdır. 
Anahtar Kelimeler: Beslenme, Probiyotik, Prebiyotik Gıdalar, Fonksiyonel Gıdalar

Abstract:
Human beings need nutrition in order to be protected from diseases and survive.  All parts of our body, from the smallest cell to the biggest part, need food. In this research, with its day by day increasing importance, the functional foods, probiotics and prebiotics  which are very beneficial for human body and effective in reducing or eliminating the disease risk, the importance of their effects on our health, their functions, their role in Turkey and in the world are emphasized. The survey was conducted face to face with a private company in Istanbul. The aim of the study was to investigate the participants' demographic characteristics and knowledge about functional foods, probiotics and prebiotics, and to understand the reasons for buying them or not. In the questionnaire which was used as a data collection tool, 34-item test was applied to examine demographic characteristics, probiotics and prebiotics knowledge and consumption status, functional foods, probiotics and prebiotics. Gender, age a educational background, monthly income, having a child and health problem were used as variables. The sample of the study consists of a total of 291 people (156 men and 135 women) working in a private company in Istanbul. While 33.3% of female participants and 16.7% of male participants knew the definition of functional food, 66.7% of the female participants and 83.3% of the male participants did not know the definition of functional food. The most widely known functional food is fish with the rate of 94.2%, followed by tomato with 88.7%. The least known were low sodium foods, including low sodium or sodium-free salts, with 1.7%. While 81.4% of the participants purchased functional foods and 18.6% of them did not. While 62.2% of the participants consumed probiotics and prebiotics, 37.8% of them did not. 26.5% of the respondents wanted probiotics to be aded to mostly their dietary products. The necessary incentives and support should be given for the studies to be carried  in the field of nutrition. By increasing research consumers should be more concious and have access to reliable food. 
Key Words: Nutrition, Probiotics, Prebiotics Foods, Functional Foods