Yetişkinlerin açık ve uzaktan öğrenmeyi tercih etme nedenlerinin demografik özelliklerine göre andragojik bir yaklaşımla incelenmesi
A study on the reasons of the adults to prefer open and distance learning by their demographics with the andragogical approach
Yazar: MERAL GÜMÜŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET FIRAT
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Androgoji = Andragogy ; Açıköğretim = Open education ; Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Uzaktan öğretim = Distance instruction ; Yetişkin eğitimi = Adult education ; Yetişkinler = Adults

Özet:
İçinde bulunduğumuz yüzyılda eğitim anlayışımız büyük bir değişim içerisine girmiştir. Bu değişim sosyoloji, ulaşım, ekonomi, teknoloji, bilişim ve iletişim gibi birçok alandan önemli ölçüde etkilenmektedir. Bütün bu ve benzeri alanlardaki hızlı gelişim göz önünde bulundurulduğunda, kişilerin eğitimden beklentileri de artmaktadır. Bilgiye ulaşmadaki kolaylık ve günlük yaşamdaki yüksek tempo, eğitimde zaman ve mekân kısıtlamasını ortadan kaldırmaktadır. Özellikle yetişkin eğitimi için birçok özelliğiyle daha avantajlı bir model olan açık ve uzaktan öğrenme her geçen gün daha fazla önem kazanmaktadır. Bunun öneminin farkındalığıyla, bu tez araştırmasının amacı yetişkinlerin açık ve uzaktan öğrenmeyi tercih etme nedenlerinin yaş, cinsiyet, gelir düzeyi, çalışma durumu, medeni durum ve yerleşim yeri türü gibi demografik özelliklerine göre andragojik bir yaklaşımla incelenmesidir. Andragoji, en temel anlamıyla, yetişkin öğrenmesine yardım etme bilim ve sanatı olarak tanımlanabilir. Andragoji yaklaşımına dayalı yetişkin eğitimi, günlük yaşam problemlerine acil çözüm getirebilen, öğrenenlerin öğrenme süreçlerinin her aşamasına dâhil oldukları, yetişkinlerin günlük yaşamdaki sorumluluklarıyla sürdürebildikleri, yetişkinlerin deneyimlerini öğrenme süreçlerinde kullanabildiği ve bireysel farklılıklardan kaynaklanan farklı eğitim ihtiyaçlarını karşılayabilen bir modeldir.  Araştırmanın katılımcılarını Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesine kayıtlı öğrencilerden online anketi dolduran ve cevapları geçerli olan 4247 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada nicel baskın karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın gerçekleştirilmesinde, öncelikle konuyla ilgili alan yazında mevcut olan araştırmalar incelenmiştir. Daha sonra, uzman görüşleri ve pilot uygulama tekniğiyle Açık öğretim öğrencilerinin görüşleri de alınarak, Açık ve Uzaktan Öğrenmeyi Tercih Nedenleri Anketi hazırlanmıştır. Anket öğrencilere online olarak sunulmuştur. Veri toplama sürecinin sonunda, nicel ve nitel verilerden elde edilen bulguların açık ve uzaktan öğrenmeyi tercih nedenleri ile ilgili olarak birbirlerini destekler nitelikte olduğu görülmüştür. Bu bulgu açık ve uzaktan öğrenmenin, örgün öğretime ulaşmada yaşanan zorluklar ve kısıtlı imkânlardan dolayı değil sahip olduğu esnek yapı, hizmet çeşitliliği ve yükseköğretimde yeni fırsatlar sağlayan özelliklerinden dolayı tercih edildiğini gösterir niteliktedir. Yetişkinler zaman ve mekân esnekliği, yeni kariyer fırsatları elde etmek, yaşam boyu öğrenme ve kişisel gelişim gibi nedenlerle açık ve uzaktan öğrenmeyi tercih ettiklerini belirtmişlerdir. Ayrıca, nitel bir veri olarak yetişkinlerden açık ve uzaktan öğrenmeyle ilgili alınan öneriler incelendiğinde, yetişkin öğrenenlerin açık ve uzaktan öğrenme modeli konusunda farkındalık ve bilinçli olma düzeylerinin yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Bu araştırmanın alana sağlayacağı katkı bakımdan önemi, alan uzmanlarının öğrenenlerin tercih nedenleri ve alanla ilgili görüşleriyle ilgili bilgi sahibi olarak, sistemin gelişmesinde hedef kitle olan yetişkin öğrenenlerin görüş ve beklentilerine bağlı olarak düzenlemeler ve öğrenme faaliyetler yapılabilecek olmasıdır.

Abstract:
The concept of education and learning is in a great change within this century. This change is significantly affected by many fields as sociology, transportation, economics, technology, informatics and communication. As this great change is taken into consideration,' expectations of individuals for the education increase a lot. The facility of receiving information and the intensive tempo in our daily lives eliminates the time and learning environments problems of learners. Open and distance education for its many features, advantageous particularly for adult learning is becoming more of an issue. Thereby, the aim of this study is to investigate the reasons of the adults to prefer open and distance learning by their demographics such as age, gender, level of income, occupation, marital status and location with an andragogical approach. Essentially andragogy is the art and science of supporting the adult learning. The adult learning with andragogical approach should have some features such as to provide immediate solutions for everyday life problems, the adults need to be involved in the each phase of the learning process, the learning process can be pursued with the adults' everyday life responsibilities, the adults use their experiences as the basis for the learning activities and provides different learning needs related to individual differences. The participants of the study are 4247 students enrolled to Open Education Faculty of Anadolu University, filling the survey and the answers of those acceptable. In this study, mixed method based on quantitative research has been used. Over the time of the study, firstly the literature of open and distance learning was analysed. Then, the survey was prepared. The open and distance education professionals and the students were offered for their consideration of the survey. By their remarks the survey was completed and the Open Education Faculty students fill in the online survey. At the end of data collection period it was seen that the reasons for open and distance learning preferences are in common for both quantitative and qualitative findings. This finding indicates that the adults prefer the open and distance learning not only because of the difficulties in learning and reaching learning environments or limited facilities of face-to-face education but because of its features in functional flexibility, service varieties and supplying new opportunities. The adults defined that they choose open and distance learning due to its flexibility, pursuing new carriers, lifelong learning and self-improvement. Besides, when the suggestions of the adults about the open and distance learning analyzed as a qualitative data, it has been understood that the level of the awareness and consciousness of the adults is significantly high. The importance of the study for the field, the professionals of the field get a view about the reasons of the preferences and thoughts of the students about the field, and in accordance with this, new regulations and learning activities and environments can be enhanced.