Şükrullah el-Amasyavî'nin Kitâbu Behceti't-Tevârîh'inin Mustafa el-Fârîsi (Vr.450a-478b) çevirisi (İnceleme-metin-dizin-tıpkıbasım)
Kitabu Behçeti't-Tevarih's Şükrullah el-Amasyavi Mustafa el-Farisi's (Vr.450a-478b) work (Examination-text-index-facsimile)
Yazar: FEYZA DOĞU BAŞ
Danışman: PROF. DR. AYLİN KOÇ GİANNOPOULOS
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Çalışmamıza konu olan Şükrullah el-Amasyavî'nin kaleme aldığı Behceti't-Tevârîh adlı eser, 15. yüzyılda Mustafa Fârisî tarafından Mahbûbu'l Kulûbi'l-Ârifîn adıyla Türkçeye tercüme edilmiştir. Çalışmamız bu eserin Beyazıt nüshasının 450a-478b varakları arası üzerinedir. Bu sayfa aralıkları on üç bölümden oluşan eserin on ikinci bölümüne denk gelmektedir. Bu bölümde ise Benî Ümeyye halifeleri, Abbâsî halifeleri, Alevîler'in halifeliği ve Selçuklu hükümdarları yer almaktadır. 
Çalışma; İnceleme, Metin, Dizin ve Tıpkıbasım olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır: İnceleme bölümünde eserin müellifi Şükrullah'ın hayatına ve edebi kişiliğine, eserlerine, Behceti't-Tevârîh'in yazılışına, içeriğine, nüshalarına ve kaynaklarına yer verilmiştir. Eser üzerinde yapılan çalışmalar ve Mustafa el-Fârisî'nin Mahbûbu'l Kulûbi'l-Ârifîn adlı tercümesi hakkında bilgi verilmiştir. Özet, metnin bölümlerine göre yazılmıştır. Bölümler, metin orijinalindeki sıralamasına göre oluşturulmuştur. Metnin dil özelliklerinin incelenmesinde; seslerin yazılışlarına, ses ve şekil bilgisine yer verilmiştir.Metin bölümde sayfa ve satır numaraları belirtilerek nüsha, çeviri yazıya aktarılmıştır. Arapça ibarelere orijinal şekliyle metinde yer verilmiş, açıklamaları ise dipnotta belirtilmiştir. Müelliften kaynaklanan yanlış harekelendirmeler de dipnotla gösterilmiştir. 
Dizin kısmında metinde geçen tüm kelimelere yer verilmiş, sözcükler metindeki bağlamlarına göre anlamlandırılmıştır. Kelimelerin hangi sayfa ve satırda geçtiği, hangi dile ait oldukları, kaç defa kullanıldığı, kullanılmış ise yer aldığı tamlamalar da ayrıca belirtilmiştir.  Ayrıca deyimleşmiş ifadeler anlamları verilerek alt başlıkta gösterilmiştir. Genel dizin haricinde metinde çok fazla özel isme yer verildiği için Kişi Adları Dizini ayrı bir dizin olarak hazırlanmıştır.
Tıpkıbasım bölümünde üzerinde çalıştığımız nüshanın tıpkıbasımı yer almaktadır.
Anahtar Kelimeler: Behceti't-Tevârîh, Mustafa el-Fârisî, Abbâsî Halifeleri.

Abstract:
The work called Behceti't-Tevârîh, written by Şükrullah el-Amasyavî, is the subject of our study, which was translated into Turkish by Mustafa Fârisî in the 15th century under the name Mahbûbu'l Kulûbi'l-Ârifîn. Our study is based on pages 450a-478b of the Beyazıt copy of this work. These page intervals coincide with the twelfth chapter of the work which consists of thirteen chapters. In this section, the Beni Umayyad caliphs, the Abbasid caliphs, the Alevi caliphate and the Seljuk rulers take part. 
The study consists of Four sections named; review, text, index and facsimile: In the review section, the life, the literary personality and works of Şükrullah, the author of this work are included and additionaly the writing of Behceti't-Tevârîh and its content, copies and sources are worked in.  Studies carried out on that work and information about Mustafa el-Fârisî's translation called Mahbûbu'l Kulûbi'l-Ârifîn are also given. The summary is written according to the sections of the text. The chapters are created according to their order in the original text.  In examining the linguistic features of the text; Spelling of sounds, Information about sonics and Morphologie are included. 
 In the text section by specifying page and line numbers, the exemplar has been transmited to a translation script. Arabic phrases are included in the text in their original form, and their explanations are stated in the footnotes. Incorrect spellings caused by the author are also shown in footnotes.
In the index section, all words in the text are included, and the words are given meaning according to their context in the text. The page and line in which the words appear, which language they belong to, the number of times they are used, and the phrases in which they are used are also stated. In addition, idiomatic expressions are shown in subheadings with their meanings. Since there are too many proper names in the text apart from the general index, the Personal Names Index has been prepared as a separate index.
In the facsimile section, there is a facsimile of the copy we have been working on. 
Keywords: Behceti't-Tevârîh, Mustafa el-Fârisî, Abbasid Caliphs.