Öğretmenlerin mesleki kimlik algıları ve örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki
The relationship between teachers' perception of professional identity and their organizational commitment
Yazar: CEYHUN KAVRAYICI
Danışman: PROF. DR. ESMAHAN AĞAOĞLU
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kimlik = Identity ; Kimlik algısı = Identity perception ; Mesleki kimlik = Professional identity ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada öğretmenlerin öğretmen kimliği ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada karma yöntem araştırma desenlerinden keşfedici sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ise olasılık temelli örnekleme yöntemlerinden oranlı tabaka örnekleme kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2017-2018 yılında Eskişehir'in Tepebaşı merkez ilçesinde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmada nitel veriler yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Nitel verilerin analizinde nitel içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Nitel verilerin analizi ile öğretmen kimliğine ilişkin temalar mesleki kimlik ve kişisel kimlik olarak belirlenirken, öğretmen kimliğini etkileyen etmenlere ilişkin temalar sistemsel etmenler, bağlamsal etmenler ve etkileşimci etmenler olarak belirlenmiştir. Araştırmanın nicel boyutunun verileri Öğretmen Kimliği Ölçeği, Öğretmen Kimliğini Etkileyen Etmenler Ölçeği ve Örgütsel Bağlılık Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda verilerin analizinde AMOS 21 ve SPSS 22 paket programları kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde T-test, ANOVA, Korelasyon ve Regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonucunda öğretmenlerin öğretmen kimliği algıları ve öğretmen kimliğini etkileyen etmenlere yönelik görüşleri ile örgütsel bağlılıkları arasında orta düzeyde pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Öğretmen, Öğretmen kimliği, Öğretmen kimliğini etkileyen etmenler, Örgütsel bağlılık, Karma yöntem, Keşfedici sıralı karma yöntem deseni.

Abstract:
The aim of the study was to determine the relationships between teacher identity and organizational commitment. Exploratory sequential mixed design was implemented in the study. Maximum variation sampling which is one of the methods of purposeful sampling was used in qualitative phase of the study. In quantiative phase, proportionate stratified random sampling technique was used. The population includes the teachers working at Tepebaşı district of Eskişehir province in 2017-2018 academic year. Qualitative data were collected through semi-structured individual interviews. In the qualitative part of the study, qualitative content analysis technique was used. Qualitative content analysis was used as a data analysis technique in qualitative part. The findings of the qualitive part of the study revealed that themes related to teacher identity consisted of professional identity and personal identity. Themes related to fators that influence teacher identity consisted of systemic influences, contextual influences and transactional influences. In the quantitative part of the study, the data were gathered via Tecaher Identity Scale, Influencing Factors of Teacher Identitiy Scale and Organizational Commitment Scale. The data were analyzed through AMOS 21 and SPSS 22 software and independence samples t-test, ANOVA, correlation and regression analysis were used in order to analyze the quantiative data. The findings of the study revealed that there were positive and statistically significant relationships between teacher identity perception of tecahers, teachers opinion related to the factors that influence teacher identity and organizational commitment.

Keywords: Teacher, Teacher identity, Influencing facors of teacher identity, Organizational commitment, Mixed method, Exploratory sequential mixed method design.