Okulların örgütsel öğrenme düzeyleri ile öğretmenlerin örgütsel sessizlikleri arasındaki ilişki
The relationship between organizational learning levels of schools and teachers' organizational silence
Yazar: FATMA DEMİRBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR BOZKURT BOSTANCI
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okullar = Schools ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel sessizlik = Organizational silence ; Öğrenen organizasyonlar = Learning organizations ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okulların örgütsel öğrenme düzeyleri ile öğretmenlerin örgütsel sessizlikleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. İlişkisel tarama modelindeki araştırmanın evrenini 2019 – 2020 öğretim yılında Kütahya ilinin Gediz ilçesinde görev yapan 610 öğretmen, araştırmanın örneklemini ise 404 ilkokul, ortaokul ve lise öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada basit tesadüfî örnekleme yoluna gidilmiştir. Araştırmada veriler "Örgütsel Öğrenme Ölçeği" ve " Öğretmenler İçin Örgütsel Sessizlik Ölçeği" ile toplanmıştır. Verilerin analizinde doğrulayıcı faktör analizi, aritmetik ortalama, tek yönlü varyans analizi, t-Testi, Pearson Momentler Çarpımı Katsayısı ve Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin okullarda örgütsel öğrenmeye yönelik "sürekli öğrenme, şeffaflık, bilişsel süreçler, soruna yönelik olma" algı düzeyleri ve  okullarda genel olarak  uygulanma  düzeyine yönelik algılarının da yüksek düzeyde olduğu görülmektedir. Araştırmada örgütsel öğrenme uygulamalarına yönelik öğretmen algılarının, örgütsel öğrenmenin bazı boyutlarında, mesleki kıdem, aynı okulda görev süresi, çalışılan okul düzeyi ve cinsiyet değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği, ancak okulda bulunan öğretmen sayısı değişkenine göre anlamlı olarak farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.  Araştırmanın diğer değişkenine ilişkin sonuçlardan da öğretmenlerin okullarda örgütsel sessizliğe  yönelik " okul ortamı ve sessizliğin kaynağı" boyutlarına yönelik algı düzeylerinin düşük, " duygu, yönetici ve izolasyon" boyutlarına yönelik algılarının orta düzeyde olduğu anlaşılmaktadır. Örgütsel sessizliğin okullarda genel olarak var olma düzeyine yönelik öğretmen algılarının düşük düzeyde olduğu görülmektedir.  Öğrtemenlerin örgütsel sessizlik düzeyleri cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermezken, aynı okulda çalışma süresi, kıdem, çalışılan okul düzeyi, okulda bulunan öğretmen sayısı değişkenlerine göre  anlamlı bir farklılık bulunmuştur.
Yine araştırmada okulun örgütsel öğrenme düzeyi ile öğretmenlerin örgütsel sessizlikleri arasındaki ilişkiler incelendiğinde ise, öğretmenlerin okullardaki örgütsel öğrenmenin sürekli öğrenme, şeffaflık, bilişsel süreçler, soruna yönelik olma boyutları  ve geneline yönelik algıları ile örgütsel sessizlikleri  arasında negatif yönlü orta dereceli bir ilişki tespit edilmiştir.  
Son olarak araştırmada öğretmenlerin okullarda örgütsel öğrenme uygulamalarına yönelik şeffaflık ve soruna yönelik olma algılarının örgütsel sessizlik düzeylerini anlamlı bir şekilde yordadığı, ancak sürekli öğrenme ve bilişsel süreçler boyutlarının ise öğretmenlerin örgütsel sessizlik düzeylerini anlamlı bir şekilde yordamadığı görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: Okullarda Örgütsel Öğrenme, Örgütsel Sessizlik

Abstract:
This study aims to determine the relationship between organizational learning of schools and teachers' organizational silence behaviors. The universe of the research which is in relational screening model consists of 610 teachers working in Gediz district of Kütahya province in the 2019-2020 academic year; and the sample consists of 404 primary, secondary and high school teachers. Convenience sampling method has been adopted in the research. The research data have been collected with "Organizational Learning Scale" and "Organizational Silence Scale for Teachers". The data have been analyzed with confirmatory factor analysis, arithmetic mean, one-way analysis of variance, t-test, Pearson Product-Moment Coefficient and Multiple Regression Analysis.
According to the results of the research, it is noticeable that teachers' perception levels of "continuous learning, transparency, cognitive processes, problem-orientation" pertaining to organizational learning in schools and their level of general application in schools are also high. The research also reveals that the perceptions of teachers towards organizational learning practices differ significantly according to the variables of professional seniority, duration of work at the same school, the level of schools they study at, and gender, but not significantly according to the number of teachers in the school.
From the results related to the other variable of the research, it is understood that the perception levels of teachers towards "school environment and the source of silence" dimensions related to organizational silence in schools are low and their perceptions of "emotion, manager and isolation" dimensions are at medium level. It is seen that the teachers' perceptions of general existence of organizational silence in schools are low. While the organizational silence levels of the teachers have not shown a significant difference according to their genders, it has been found that there is a significant difference according to the variables of working time at the same school, seniority, school level, number of teachers in the school.
When the relationship between the organizational learning level of the school and the organizational silences of the teachers is examined, a moderate negative relationship has been found between teachers' perceptions towards continuous learning, transparency, cognitive processes, being problem-oriented dimensions of organizational learning in schools and their organizational silences.
Finally, it is clear in the research that teachers perceptions of transparency and problem-orientation towards organizational learning practices in schools have significantly predicted their organizational silence levels, but dimensions of continuous learning and cognitive processes have not significantly predicted teachers' organizational silence levels.
Key words: Organizational Learning in Schools, Organizational Silence