21. yüzyılın ilk yirmi yılında Afganistan'daki kadınların statüsü
Status of women in Afghanistan in the first two decades of the 21st century
Yazar: NAJİBA SADAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN YONCA GENÇOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kadın sorunları = Women problems ; Kadın statüsü = Women status

Özet:
Bu araştırma, 21. yüzyılın ilk yirmi yılında Afganistan'daki kadınların eğitim ve siyaset
alanlarındaki durumunu kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Bu dönemde, kadınların
eğitim düzeyinde ve siyasal katılımlarında kayda değer ilerlemeler yaşanmıştır.
Okuryazarlık oranlarının artması, eğitim olanaklarının iyileşmesi ve kadınların karar alma
süreçlerine katılımının artması gibi gelişmeler, kadınların toplumsal hayatta daha etkin
roller üstlenmesine katkı sağlamıştır. Kadınlar, eğitim alanındaki bu ilerlemeler sayesinde
toplumsal yaşamda daha görünür hale gelmiş ve ekonomik ile sosyal alanda önemli
ölçüde güç kazanmışlardır. Siyasal alanda ise kadınların temsil oranları artmış, kadınların
politika yapım süreçlerine katılımı güçlenmiştir. Bu durum, kadınların toplumsal
rollerinin genişlemesine yardımcı olmuştur.
Ancak, Afganistan'daki kadınlar hâlâ ciddi kültürel ve toplumsal engellerle karşı
karşıyadır. Geleneksel değerler, kadınların eğitim ve siyaset alanlarında ilerlemelerini
zorlaştırmaktadır. Özellikle kırsal bölgelerde kadınların toplumsal eşitlikten uzak
kalmaları, bu engellerin daha belirgin olmasına neden olmaktadır. Kadın hakları
savunucularının çabalarına rağmen, toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik direnç sürmekte
ve bu durum kadınların toplumsal rollerini genişletme çabalarını sınırlamaktadır.
Araştırma, derinlemesine görüşmeler ve tematik analiz yöntemiyle kadınların başarılarını
ve karşılaştıkları zorlukları incelemiştir. Bulgular, eğitim ve siyaset alanlarında daha fazla
destek ve reformların gerekliliğini ortaya koyarken, kadın hakları savunucuları ve ilgili
kurumların toplumsal eşitlik mücadelesini sürdürmeleri gerektiğini vurgulamaktadır.
Kadınların toplumsal eşitlik için daha fazla adım atılmasının önemi vurgulanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Kadının Statüsü, Siyaset, Eğitim, Afganistan.

Abstract:
This study provides a comprehensive examination of the status of women in Afghanistan
in the fields of education and politics during the first two decades of the 21st century.
During this period, significant progress was made in women's educational attainment
and political participation. Developments such as the increase in literacy rates, the
improvement of educational opportunities, and greater involvement of women in
decision-making processes contributed to women taking more active roles in social life.
These advancements in education allowed women to become more visible in society and
gain substantial power in economic and social fields. In the political realm, women's
representation increased, and their participation in policymaking processes strengthened.
This helped expand the societal roles of women.
However, women in Afghanistan continue to face significant cultural and societal
barriers. Traditional values impede their progress in education and politics, and
especially in rural areas, women remain distant from social equality. Despite the efforts
of women's rights activists, resistance to gender equality persists, limiting women's
attempts to broaden their societal roles.
The study investigates women's successes and challenges through in-depth interviews
and thematic analysis. The findings emphasize the need for more support and reforms in
the fields of education and politics while highlighting the ongoing struggle for social
equality by women's rights advocates and relevant institutions. The importance of further
steps toward social equality for women is also underscored.
Keywords: Status of Women, Politics, Education, Afghanistan.