Siyanür analizi için polimerik esaslı optik sensör geliştirilmesi
Development of polymeric based optical sensor for cyanide analysis
Yazar: AYKUT KAPLAN
Danışman: PROF. DR. ECE KÖK YETİMOĞLU ; DOÇ. DR. SONER ÇUBUK
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Uzun yıllardan beri en öldürücü zehir olarak bilinmekte olan siyanürün vücuda herhangi bir yolla girmesi, sonunda ölüme götürebilecek kadar tehlike arz etmektedir. Bu olumsuzluklara rağmen oldukça fazla üretim ve kullanım alanı olan, aynı zamanda çevreye ve hatta doğrudan insan sağlığına da bir o kadar zararlı olan siyanür için literatürde birçok analiz yöntemi bulunmaktadır. Bugüne kadar siyanür analizi için yapılan çalışmalarda potansiyometrik ölçümler, kimyasal reaksiyonlar, spektrofotometrik ve spektrofluorimetrik vb. yöntemlere başvurulmuştur. Bu yöntemler hem örnek matrisinden siyanürün; destilasyon veya bir organik reaktif ile oluşturulan kompleksinin ekstraksiyonu gibi basamaklar sırasında kaybedilmesi hem de analiz şartlarının dikkatle kontrolünün gerekmesi gibi bazı olumsuz yanlarından dolayı analizciyi zor durumda bırakmakta ve sonuçların hatalı çıkmasına sebep olmaktadır.
Çalışmamızda, siyanürün tespitinde kullanılmak üzere polimerik membran esaslı bir sensör geliştirilmiş ve siyanür tespitinde ilk kez kullanılmıştır. Geliştirilen sensörün karakterizasyonu ve standardizasyonu yapılmış ve tayin için gerekli olan pH, kalibrasyon aralığı, hassasiyet, tespit sınırı gibi çeşitli parametreler sistematik olarak incelenmiştir. Geliştirilen sensörün fluoresans spektrumu uyarma ve emisyon dalgaboyları sırasıyla 376 nm ve 422 nm'dir. Ayrıca pH 9'da yürütülen çalışmaların cevap verme süresi yaklaşık 30 saniyedir. Geliştirilen sensörün tespit sınırı ise literatürdeki birçok yönteme kıyasla daha düşük olup 7,19×10-8 mol L-1'dir.

Abstract:
Cyanide, which has been known as the most lethal poison for many years, enters the body by any means, it is dangerous enough to lead to death. In spite of these negativities, there are many methods of analysis in the literature for cyanide, which is highly harmful to the environment and even to human health. To date, studies on cyanide analysis have shown potentiometric measurements, chemical reactions, spectrophotometric and spectrofluorimetric and so on. methods were applied. These methods have some problems such as lost cyanide during distillation or organic complex with organic reagent. İt also leaves the analyst in a difficult position due to some negative aspects such as the need for careful control of the analysis conditions, and the fact that the results are inaccurate.
In our study, a polymeric membrane based sensor was developed and used for the first time in the determination of cyanide. The characterization and standardization of the developed sensor has been done and various parameters such as pH, calibration interval, sensitivity and detection limit required for the determination have been systematically investigated. The fluorescence spectrum excitation and emission wavelengths of the developed sensor are 376 nm and 422 nm, respectively. In addition, the response time of the studies carried out at pH 9 is approximately 30 seconds. The detection limit of the developed sensor is lower compared to many other methods in the literature and it is 7,19×10-8 mol L-1.