Metal imalat endüstrisinde iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları, örnek risk değerlendirme çalışması
Occupational health and safety applications in the metal manufacturing industry, sample risk assessment study
Yazar: BUSE DİNÇEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN ADA
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Metal sektörü = Metal sector ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Üretim endüstrisi = Production industry ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Mevcut haliyle metal imalat sektörü risk faktörü yüksek olan iş kollarından biridir. Türkiye'de metal sektörü; kaza sıklık oranı, ölümler ve yaralanmalardan dolayı inşaat sektörü ve maden sektörü ile birlikte ilk 3'te yer almaktadır. Risk değerlendirme işlemi, iş yerindeki faaliyetlerin değişiklik göstermesini takip eden ve devamlı güncellenmesi gereken önemli bir işlemdir. Metal sektöründe de risk değerlendirmeleri önemli bir yer tutar. Risk değerlendirmesine uyan ve bunu uygulayan çoğu işletmede kaza ve ölüm oranlarının büyük oranda azaldığı görülmüştür. Metal imalat sektörü işletmelerinde pres, lazer kesim, torna, kaynak, paketleme, vb. bölümler bulunduğundan dolayı iş güvenliği bakımından çok tehlikeli sınıfta yer almaktadır. Bu durumda da olası tehlikeler, riskler ve öngörülebilir örnekleri karşımıza çok çıkmamaktadır. Her olası tehlike başka bir tehlikeden pay biçilerek ön görülmüş ve ona göre tehlikeye karşı önlemler alınmıştır. Çalışma yapılan örnek risk değerlendirmesi açısından sektörde mevcut olan ve yeni adım atacak işletmelere ışık tutacaktır. Çalışmanın amacı, metal iş kolunda çalışan kişi ve işletmelerin devamlı olarak karşı karşıya kaldığı veya karşılaşabileceği risk ve tehlikelere karşı alınması gereken güvenlik önlemlerinin belirlenmesi ile beraber gerçekleştirilecek proaktif uygulamalarla iş kazalarının ve meslek hastalıklarının oluşmasını engellemek veya minimuma indirmektir. Çalışma kapsamında metal imalat endüstrisinde uygulanması gereken iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları ortaya konulmuş, ayrıca bu sektörde faaliyet gösteren bir işletmede gözlemler gerçekleştirilerek muhtemel tehlikeler ve risk faktörleri belirlenmeye çalışılmıştır. Belirlenen tehlike ve risklerin Fine-Kinney risk değerlendirme yöntemi ile skorları hesaplanarak bu skorların düşürülmesi için nelerin yapılması gerektiği de yorumlanmıştır. Bu sayede metal imalat endüstrisinde karşılaşılan meslek hastalıklarının ve iş kazalarının oluşumuna teşkil eden risk ve tehlikeler belirlenerek, belirlenen risk ve tehlikeler için gerekli önlemler alınmasına yönelik katkılar sunulmuştur. Bu çalışma kapsamında öncelikli olarak iş sağlığı ve güvenliği kavramları ile risk tanımları açıklanmış ve ardından metal işlerinde karşılaşılabilecek sorunlara değinilerek iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca örnek uygulama ile metal imalat endüstrisinde hizmet veren bir işletmeye ait risk değerlendirme çalışması gerçekleştirilmiştir.  Yapılan risk değerlendirmesinde; toplam 64 adet tehlike tespit edilmiş, bu tehlikelere ait RÖS değerlerinin 36'sının yüksek,15'inin orta ve 13'ünün düşük-önemsiz olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In its current state, the metal manufacturing industry is one of the business lines with a high risk factor. metal sector in Turkey; due to accident frequency rate, deaths and injuries,  is in the top 3 together with the construction sector and the mining sector. The risk assessment process is an important process that follows the changing conditions in the workplace and needs to be constantly updated. Risk assessments also play an important role in the metal sector. It has been observed that accident and death rates are greatly reduced in most businesses that comply with the risk assessment and implement it as well. Since there are press, laser cutting, lathe, welding and packaging departments in the metal manufacturing sector enterprises, it is in the very dangerous class in terms of occupational safety. In this case, the detection of possible dangers and predictable examples are not very common. Every possible danger has been foreseen by already shared other danger and measures that have been taken against the danger accordingly. The study will shed light on the companies that are present in the sector and will take a new step in term of risk assessment. The aim of this study is to prevent or minimize the occurrence of work accidents and occupational diseases with proactive applications to be taken together with the determination and application of the safety measures against the risks and dangers that people and businesses working in the metal business line constantly face or may encounter. Within the scope of the study, the occupational health and safety practices that should be applied in the metal manufacturing industry are revealed, and possible hazards and risk factors are tried to be determined by making observations in a business operating in this sector. The scores of the identified hazards and risks are calculated with the Fine-Kinney risk assessment method, and what should be done to reduce these scores is also interpreted. In this way, the risks and dangers that cause the formation of occupational diseases and work accidents encountered in the metal manufacturing industry have been determined, and contribution has been made to take necessary precautions for the identified risks and hazards. Thus, it is aimed to prevent negative situations in the sector. Within the scope of this study, first of all, the concepts of occupational health and safety and definitions of risk are explained, and then the problems that can be encountered or have been encountered in metal works are addressed, and evaluations are made in terms of occupational health and safety. In addition, the risk assessment study of the metal manufacturing industry and the enterprise with a sample application is included in the thesis study.In the risk assessment; a total of 64 hazards were identified,36 of the ROS values of these hazards were found to be high, 15 were medium and 13 were low-insignificant.