Gastroenteroloji servisinde klinik eczacının etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the clinical pharmacist intervention in gastroenterology service
Yazar: CENGİZHAN CEYLAN
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN ZEHRA OMURTAG
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Eczacılar = Pharmacists ; Eczacılık = Pharmacy ; Farmasötikler = Pharmaceuticals ; Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Hasta bakımı = Patient care ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Multidisipliner hasta bakım ekibinde yapılan klinik eczacılık hizmetleri ile ilaçla ilgili sorunların (İLİS) tespit edilerek tedavi sürecinin iyileştirildiği bilinmektedir. Bu çalışmada gastroenteroloji servisinde, klinik eczacı tarafından İLİS'ın tespit edilmesi ve öneri yapılması hedeflenmiştir. Ayrıca doktorlar tarafından önerilerin kabul oranı da değerlendirilmiştir. İki fazda sürdürülen çalışmanın ilk bölümünde 15.06.2018 ile 15.02.2019 tarihleri arasında gastroenteroloji servisinde yatan, en az 1 ilaç kullanan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 80 hasta, çalışma grubu olarak dahil edilmiştir. Çalışma grubu için klinik eczacı vizitlere katılarak İLİS'i tespit edip çözümlerine yönelik önerilerde bulunmuştur. Çalışmanın ikinci fazı olan gözlemsel dönemde kontrol grubu olarak 01.03.2019 ile 06.06.2019 tarihleri aralığında yatan 80 hasta seçilerek hastane sisteminden alınan verilerinden sadece İLİS tespiti yapılmıştır. İLİS, Avrupa Farmasötik Bakım Ağı'nın versiyonuna (PCNE V9.1) göre sınıflandırılmıştır. Çalışma grubunda hasta başına ortalama 1,7 olmak üzere toplam 136; kontrol grubunda ise hasta başına ortalama 0,57 olmak üzere toplam 46 İLİS tespit edilmiştir (p<0,05). Çalışma grubundaki İLİS'lerin 59'u tedavinin etkililiği ile ilgiliyken; 61'i tedavinin güvenliliği ile ilgilidir. Kontrol grubunda tespit edilen İLİS'lerin 21'ini tedavinin etkililiği ile ilgili sorunlar; 12'sini ise tedavi güvenliliği ile ilgili sorunlar oluşturmaktadır (p<0,05). Yapılan önerilerin %65'i hekim düzeyinde, %49'u ilaç düzeyinde yapılmıştır. Tüm önerilerin %97'si (n=133) sağlık ekibi tarafından kabul edilmiştir. Kontrol grubunda İLİS'lerin sayısı anlamlı derecede azalmıştır. Sonuç olarak gastroenteroloji servisinde İLİS'in tespit edilmesi ve önlenmesinde klinik eczacının önemi gösterilmiştir. Klinik eczacının multidisipliner hasta bakımı ekibine entegrasyonu farmasötik bakımın geliştirilmesine, tedavi optimizasyonuna ve yaşam kalitelerinin artırılmasına olanak verecektir.

Abstract:
Integrating clinical pharmacists in a multidisciplinary patient care team improves the treatment process by identifying and resolving drug-related problems (DRP). The aim of the study was to determine the effect of clinical pharmacist intervention in the gastroenterology service. The clinical pharmacist identified DRPs and the acceptance rate of the interventions was assessed. The first part of the study was conducted between 15.06.2018 and 15.02.2019. Eighty patients admitted to the gastroenterology ward, who used at least one drug and agreed to participate in the study, were included as 'the study group.' The clinical pharmacist participated in ward rounds and made interventions to solve identified DRPs. The control group consisted of 80 patients admitted to the same ward between 01.03.2019 and 06.06.2019.  DRPs were determined only from the data obtained from the hospital system in control group. DRPs were classified according to the European Pharmaceutical Care Network (PCNE V9.1).  A total of 136 and 46 with an average of 1.7 and 0.57 DRPs per patient (p<0.05) were identified in the study and control groups, respectively.  Of the DRPs in the study group, 59 were related to treatment effectiveness, while 61 were related to treatment safety. Likewise, 21 DRPs were related to treatment effectiveness in the control group while 12 were related to treatment (p<0.05). 65% of the interventions were made at the physician level and 49% at the drug level.  97% (n=133) of the total interventions were accepted. The number of DRPs significantly reduced in the control group. As a conclusion, the importance of clinical pharmacists in detecting and preventing DRP in gastroenterology service has been demonstrated. The integration of the clinical pharmacist into the multidisciplinary patient care team will allow patients to be treated with pharmaceutical care, treatment optimization, and improved quality of life.