Tasavvuf metinlerinin Türk tiyatro uygulamalarındaki yansımaları: Soyuttan somuta sahne denemeleri
Reflections of Sufi texts in Turkish theater practices: Stage applications from abstract to concrete
Yazar: YAŞAR ÖZBOZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA KANDEMİR ŞAHİN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Bilim Dalı / Rejisörlük Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
Bu tez çalışmasında, ülkemizde kültürel bir kaynak olarak başvurulan tasavvuf metinlerinin Türk Tiyatro uygulamalarındaki sahneleme yaklaşımları incelenmiştir. Bu incelemede öncelikli olarak tiyatro sanatında sahneleme ve temel sahneleme yaklaşımları 19. yüzyıldan günümüze kadar öncü uygulamalar çerçevesinde ele alınmıştır. Daha sonra sahnelemeyi meydana getiren gösterim ögeleri, bu gösterim ögelerinin "kapalı" ve "açık" üslup anlatımda nasıl biçimlendikleri tarif edilmiş ve gösterim ögelerinin biçimlenmesindeki soyut somut ilişkisine değinilmiştir. Sahnelemeye konu olan kültürel kaynaklar Türk Tiyatrosu bağlamında kısaca ele alındıktan sonra araştırmaya konu olan tasavvuf inancı ve bu çerçevede şekillenen tasavvuf metinleri sembolik kavramlar düzleminde açıklanmıştır. Veri toplama aşamasında gözlem, tarama ve yorumlama olarak derinlemesine bir araştırma gerektiren bu çalışma, nitel, tümevarımsal bir araştırma olarak tasarlanmış ve çalışmada içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu noktada Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü arşivinden yararlanılmış, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü arşivi taraması sonucu tasavvuf metinlerine dayalı 38 adet oyun içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Sahneleme, Sahneleme Ögeleri, Çağdaş Sahneleme, Tasavvuf Metinleri, Türk Tiyatrosu, Devlet Tiyatrosu.

Abstract:
In this thesis, thest aging approaches of Turkish Theater practices of Sufi texts, which are used as a cultural source in our country, are examined. In this examination, first of all, staging and basic staging approaches in the art of theater are discussed with in the frame work of pioneering practices from the 19th centuryto the presentday. Then, the elements of representation that make up the staging, how the seelements of representation are shaped in "closed" and "open" style expression are describedand the abstractc on creterelation ship in the shaping of the elements of representation is mentioned. After the cultural resources subject tostaging were briefly discussed in the context of Turkish Theater, the Sufi belief, which is the subject of ther esearch, and the Sufi text sshaped through it were explained in the plane of symbolic concepts. This study, whic hrequires in-depthre search as observation, scanning and interpretation in the data collection phase, was designed as a qualitative, inductivere search and contentanaly sismethod was used in the study. At this point, the archive of the General Directorate of State Theaters wasutilized, and 38 play sbased on Sufi text swere analyzed by contentanaly sismethod as a result of the scanning of the archive of the General Directorate of State Theaters. 
Keywords: Staging, Staging Elements, Contemporary Staging, Sufi Texts, Turkish Theatre, State Theatre.