Örgütsel adalet algısının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde örgütsel sessizliğin aracılık rolü
The mediating effect of organizational silence on effect of perception of organizational justice on turnover intention
Yazar: MELTEM DİRİCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. N. DERYA ERGUN ÖZLER
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Adalet = Justice ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel sessizlik = Organizational silence ; İş ayrımcılığı algısı = Perceived employment discrimination ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Örgütsel adalet algısı işgörenlerin olumlu ve olumsuz pek çok davranışlarını etkilemektedir. Özellikle örgütsel sessizlik ile işten ayrılma niyeti örgütsel adaletsizliğin örgüt ve işgörenler için önemli sonuçlarındandır. Örgütsel sessizlik,  örgütlerde yakın zamanlarda önem kazanmıştır.  Örgütsel adalet algısı ile işten ayrılma niyeti araştırmacılar tarafından özellikle neden olduğu olumsuz sonuçlar itibariyle dikkat çekmiştir. Bununla birlikte örgütsel sessizlikle ilgili yeterli sayıda çalışmanın yapılmadığını söylemek mümkündür.
Bu çalışmada örgütsel adalet algısı; dağıtımsal, işlemsel ve etkileşimsel adalet olmak üzere üç boyut olarak ele alınmıştır. Diğer taraftan örgütsel sessizlik; kabullenici, korumacı ve korunmacı sessizlik olarak incelenmektedir. İşten ayrılma niyeti ise tek boyut şeklinde ele alınmıştır.
Çalışmada örgütsel adalet algısının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde örgütsel sessizliğin aracılık rolünü tespit etmek amaçlanmıştır. Bu bağlamda çalışma, İstanbul ilinde bilgi işlem sektöründe faaliyet gösteren büyük bir işletmenin 310 beyaz yakalı işgöreni ile yapılmış ve korelasyon, regresyon, çoklu doğrusal regresyon, t testi ve ANOVA analizleri uygulanmıştır.
Çalışma sonuçlarına göre örgütsel adalet algısının örgütsel sessizliği ve işten ayrılma niyetini negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Örgütsel sessizliğin ise işten ayrılma niyetini pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Bunun yanında korumacı ve korunmacı sessizlik davranışlarının örgütsel adalet algısının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde aracılık rolü üstlendiği; kabullenici sessizlik davranışının ise aracılık rolünün olmadığı ortaya konulmuştur. Bu sonuçlara göre, işgörenlerin adaletsizlik karşısında hem doğrudan hem de örgütsel sessizlik aracılığıyla işten ayrılma niyetine girdikleri gözlenmiştir. Bunun yanı sıra işgörenlerin adaletsiz durumları benimsemediklerini ve sessiz kalmadan doğrudan işten ayrılma niyetine girdiklerini söylemek de mümkündür.

Abstract:
The perception of organizational justice affects both many positive and negative behaviours of workers. Especially, organizational silence and turnover intention are important results of organizational injustice for organization and workers. Organizational silence has gained importance in organizations recently. Especially for their negative results, the perception of organizational justice and turnover intention draw attention by researchers. However, it is possible to say that there is not enough work on organizational silence.
In this study, the perception of organizational justice is analyzed in three dimensions as distributive, procedural and interactional justice. On the other hand, organizational silence is examined as acquiescent, pro-social and defensive silence. The turnover intention is handled in one dimension. 
In the study, the aim is to detect the mediating effect of organizational silence on effect of perception of organizational justice on turnover intention. In this context; the study was done with 310 white collar workers of a big business, which operates in data processing industry, in Istanbul and correlation, regression, multilinear regression, t test and ANOVA analyses were applied.
Through the study, it is detected that the perception of organizational justice affects organizational silence and turnover intention in a negative way. And it is specified that organizational silence affects turnover intention positively. In addition, it is observed that pro-social and defensive silence behaviours take on the task of mediating effect on the effect of perception of organizational justice on turnover intention. And it is also observed that acquiescent silence behaviour has no mediating effect. According to these results; it is noticed that workers have turnover intention against injustice both directly and by means of organizational silence. Besides, it is possible to say that workers do not adopt unfair situations and they have turnover intention directly without being silent.