Yalın üretime geçiş sürecinde ``5s '' sisteminin hazır giyim işletmelerinde uygulanma düzeyleri
The application levels of 5s system in the garment enterprises in transition process to lean production
Yazar: ARZU TERLİ
Danışman: PROF. FATMA ÖZTÜRK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Giyim Endüstrisi ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı / Giyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Giyim Endüstrisi = Clothing Industry

Özet:
Bu araştırmanın amacı; yalın üretime geçişin ilk adımını oluşturan 5S sisteminin sınıflama, düzenleme, temizlik, standartlaştırma ve disiplin basamaklarının hazır giyim işletmelerinde ne ölçüde uygulandığını belirleyerek, 5S sistemiyle, küçük, orta ve büyük ölçekli işletmeler arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır.Araştırmada, betimsel araştırma yönteminden yararlanılmış ve araştırma verilerinin toplanmasında anket tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini; Ankara, Bursa, Eskişehir, Tekirdağ ve Konya illerinde faaliyet gösteren TOBB' a bağlı hazır giyim işletmeleri oluşturmuştur. Bu illerde bulunan küçük, orta ve büyük ölçekli işletmeler, random yöntemiyle seçilmiştir.Araştırmanın materyali, hazır giyim işletmeleri arasından tesadüfi olarak seçilen ve ankete cevap vermeyi kabul eden 100 işletmeden elde edilen veriler ve konu ile ilgili literatür taraması sonucunda ulaşılabilen kaynaklardır.Araştırmadan elde edilen verilere ait sayısal değerler ve yüzdelikler, SPSS 15.0 programında istatistiksel analiz yapılarak hesaplanmıştır. Ayrıca işletmelerin ölçek değişkenleri ile, 5S sisteminin değişkenleri arasında istatistiksel ilişkinin ölçümü için x² ilişki analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçları P< 0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.Ankete katılan küçük ve orta ölçekli işletmelerde 5S sistemini uygulama konusunda oldukça yetersiz kaldıkları, büyük ölçekli işletmelerde bu sistemi uygulamada bazı eksiklikleri olmasına rağmen, fiziksel çalışma ortamı açısından, yapılarının sisteme daha uygun olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Yalın Üretim, 5S, Hazır Giyim

Abstract:
The aim of this research is to expose the relationship between 5S System and enterprise scales by determining which level classification, organization, cleanness, standardization and discipline phases of the 5S System that constitutes the first step for transition to the lean production are applied in the garment enterprises.Related with the aim of the research, descriptive methods have been used and the questionnaire technique has been used to collect the research data. The environment of the research has been constituted by the garment enterprises which have been members of TOBB and performing activities in Ankara, Bursa, Eskişehir, Tekirdağ and Konya. Small, medium and large scaled enterprises in these cities have been selected by the technique of random sampling.The material of the research has been formed with the data gathered from 100 enterprises, which were coincidentally selected within the garment enterprises and accepted to answer the questionnaire, and the resources obtained by the result of literature scanning about the subject.Numerical values and percentages of the data collected from this research have been calculated by analysing statistically in SPSS 15.0 Program. The statistical analysis of the data collected from the research has been made by transferring the values to the SPSS 15.0 Program. Numerical values and percentages related to the data have been presented in cross tables. To measure the statistical relationship between the scale variables of the enterprises and the variables of the 5S System, x² relation analysis has been used. The results of the analysis have been evaluated in P< 0.05 level.It has been exposed that small and medium scaled enterprises which participated in the questionnaire were insufficient to apply 5S system, the structure of large scales enterprises with regard to the physical working environment were more suitable to the system although they had some imperfection to apply this system.Key Words: Lean production, 5S, Garment