60-72 aylık çocukların akran oyun davranışları ve sosyal becerilerinin incelenmesi
Examination of the peer-play behaviors and social skills of 60-72 month-old children
Yazar: GÖZDE BAHADIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP DEMİRİZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran = Peer ; Akran ilişkileri = Peer relationships ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Oyun davranışı = Play behaviour ; Sosyal beceri = Social skill ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 60-72 aylık çocukların akran oyun davranışlarını ve sosyal becerilerini bazı değişkenlere göre incelemek ve aralarında nasıl bir ilişkinin olduğunu ortaya koymaktır. Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Çalışmanın verileri; "Kişisel Bilgi Formu", "Anaokulu ve Anasınıfı Davranış Ölçeği(Preschool and Kindergarden Behaviour Scale (PKBS–2) 'nin Sosyal Beceri Ölçeği" ve "Penn Etkileşimli Akran Oyun Ölçeği- Öğretmen Formu (Penn Interactive Peer Play Scale- Teacher Form)" ile toplanmıştır.  Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim öğretim yılında Kars ili Merkez ilçesi Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi ilköğretim okullarının anasınıflarına ve anaokullarına devam eden normal gelişim gösteren 60-72 aylık 300 çocuk oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin analizinde araştırmanın amacı kapsamında ölçekler ve alt boyutlarından elde edilen puanların belirlenen bağımsız değişkenlerin kategorilerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Bu bağlamda alt boyuta ait puan dağılımlarının ele alınan bağımsız değişkenin her bir kategorisinde normal olması durumunda, kategori sayısı iki ise ilişkisiz örneklemler için t testi, kategori sayısı ikiden fazla ise ANOVA analizi kullanılmıştır. Alt boyuta ait puan dağılımlarının ele alınan bağımsız değişkenin her bir kategorisinde normal olmaması durumunda, kategori sayısı iki ise ilişkisiz örneklemler Mann Whitney U testi, kategori sayısı ikiden fazla ise Kruskall Wallis testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre; çalışma grubundaki çocukların oyun etkileşimlerinin genel olarak yüksek düzeyde olduğu, oyun aksaması ve oyun kopukluğu davranışlarının düşük düzeyde olduğu, akran oyun davranışlarının cinsiyet, okula devam süresi, devam ettiği kurum türü, kardeş sayısı, anne baba öğrenim durumu, anne çalışma durumu ve ailenin aylık gelir durumu değişkenlerine göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Çalışmaya katılan çocukların sosyal becerileri incelendiğinde; ölçeğin genelinde ve tüm alt boyutlarında sosyal becerilerin yüksek düzeyde olduğu, sosyal becerilerin cinsiyet ve kurum türü değişkenine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık gösterirken okula devam süresi, kardeş sayısı, anne baba öğrenim durumu, anne çalışma durumu ve ailenin aylık gelir durumu değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir.  Çalışma grubundaki çocukların akran oyun davranışları ile sosyal becerileri arasındaki ilişki incelendiğinde; sosyal beceriler ile akran oyun davranışlarının boyutlarından oyun etkileşimi arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca sosyal beceriler ile akran oyun davranışlarının boyutlarından oyun aksaması ve oyun kopukluğu boyutları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aims to examine peer play behaviors and social skills of 60-72 month-old children attending pre-school education according to some variables and to reveal the nature of the relationship between them. The research model is the relational scanning model. The data of the study were collected using a Personal Information Form, the Social Skills subscale of the Preschool and Kindergarten Behavior Scale (PKBS–2), and Penn Interactive Peer Play Scale. The study group of the research consists of three hundred 60-72 months-old children with typical development who attended kindergartens and preparation classes of primary schools affiliated to the Turkish Ministry of National Education in the Central district of Kars province during the 2019-2020 academic year. In the analysis of the research data, it was examined whether the scores obtained from the scales and their sub-dimensions within the scope of the aim of the study showed statistically significant differences according to the categories of the independent variables. The score-distributions of the sub-dimensions were checked if they were normally distributed in each category of the analyzed independent variable. When normally distributed; if the number of categories was two, independent samples t-test was used, and if the number of categories was more than two, ANOVA analysis was used. When they were not normally distributed; if the number of categories was two, independent samples Mann Whitney-U test was used and if the number of categories was more than two, the Kruskal Wallis test was used. As a result of the study, it was found that the play interactions of the children in the study group were generally at a high level, the play disruption and play disconnection behaviors were at a low level, and that the peer play behaviors differed according to the variables of gender, duration of school attendance, type of institution they attend, number of siblings, education status of parents, mother's employment status and monthly income of the family. When the social skills of the children who participated in the study were examined, social skills were at a high level in the overall and all sub-dimensions of the scale; social skills showed a statistically significant difference according to gender and institution type variables, but there was no statistically significant difference according to the duration of school attendance, the number of siblings, educational status of parents, working status of the mother, or the monthly income of the family. When the relationship between the peer play behaviors and social skills of the children in the study group was examined, there was a significant positive relationship between social skills and game interaction - one of the dimensions of peer play behavior. It was also concluded that there was a significant negative relationship between social skills and the play disruption and play disconnection dimensions of peer play behavior.