Ülseratif kolit alevlenmesinde enfeksiyöz ajanların rolü
Role of infectious agents in ulcerative colitis exacerbation
Yazar: HASAN HÜSEYİN GÜRBEDEN
Danışman: PROF. DR. AYHAN HİLMİ ÇEKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Clostiridium difficile = Clostiridium difficile ; Entamoeba histolytica = Entamoeba histolytica ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Nüks = Recurrence ; Salmonella = Salmonella ; Shigellalar = Shigella ; Sitomegalovirüs = Cytomegalovirus

Özet:
Giriş ve Amaç: Ülseratif kolit (ÜK) kolon mukozasında inflamasyona yol açan alevlenme ve remisyonlarla seyreden kronik inflamatuvar bir hastalıktır. Tam olarak kür sağlayan medikal bir tedavisi olmayıp genellikle ömür boyu sürmektedir. Hastalık genellikle remisyon döneminde asemptomatik seyrederken alevlenme döneminde ise artmış dışkılama sayısı, karın ağrısı, kanlı ve mukuslu dışkılama yakınmalari ile tezahür eder. İşte bu alevlenme dönemlerine sebep olabilaceği düşüncesiyle, Entamoeba Histolytica (EH), Clostridium Difficile (CD), sitomegalovirüs (CMV), Salmonella-Shigella gibi ajanlar genellikle tetkik edilir. Varlıkları halinde ÜK alevlenmesinin tedavisinde önemli değişikliklere neden olabilecek bu ajanların varlığının tespiti bu sebeple oldukça önemlidir. Biz de bu çalışmada ÜK alevlenmesinde enfeksiyöz ajanların bir rolü olup olmadığını tespit etmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: S.B.Ü. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji klinik ve polikliniğine başvuran klinik, endoskopik ve histolojik olarak ÜK tanısı almış, Parsiyel Mayo skorlamasına (PMS) göre alevlenme döneminde (skoru ≥2) veya remisyon döneminde (skoru 1≤) olup katılım şartlarını taşıyan gönüllü hastalar alınmıştır. Yazılı olarak onamları alınan hastaların serum örneklerinde CMV Polymerase Chain Reaction (PCR) ve dışkı örneklerinden EH antijen, CD PCR, Salmonella ve Shigella kültür testleri uzman bir mikrobiyolog tarafından çalışılmıştır. Hastaların demografik bilgileri ve tüm sonuçları kaydedilmiştir.
Bulgular: 54'ü alevlenme, 50'si remisyonda olmak üzere toplam 104 hasta çalışmaya alınmıştır. Hastaların 2 tanesinde (%2) taranan enfeksiyöz etkenlerine rastlanmıştır. Hastaların ikisi de alevlenme grubu içerisindedir (%3,8). Tespit edilen ajanlar ise EH ve CD'dir. Bu enfeksiyöz ajanların ayrı ayrı görülme sıklığı bütün hastalar içerisinde %1 olup alevlenme hastaları içinde ise %1,9'dur.  Her iki ajanın da alevlenme ve remisyon dönemlerinde görülme sıklıkları kıyaslandığında ise istatiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p=0,999). Diğer taranan enfeksiyöz etkenler; Salmonellea, Shigella ve CMV ise hiçbir hastada tespit edilmemiştir.
Sonuç: ÜK hastalarında alevlenme, enfeksiyöz ajanların etkisinden çok hastalığın olağan seyriyle ilişkilidir ancak bu hipotezin doğruluğunun ispatı için daha çok çalışma yapılması gereklidir.
Anahtar kelimeler: Clostiridium difficile, Sitomegalovirüs, Entamoeba histolytica, Salmonella, Shigella, Ülseratif kolit

Abstract:
Introduction and Aim: Ulcerative colitis (UC) is a chronic inflammatory disease that causes inflammation in the colonic mucosa and progresses with exacerbations and remissions. There is no medical treatment that provides a complete cure, and it usually lasts for a lifetime. While the disease is usually asymptomatic in the remission period, it manifests with the complaints of increased stool count, abdominal pain, bloody and mucous stools in the exacerbation period. Agents such as Entamoeba histolytica (EH), Clostridium difficile (CD), cytomegalovirus (CMV), Salmonella-Shigella are usually examined, considering that they may cause these exacerbations. For this reason, it is very important to detect the presence of these agents, which can cause significant changes in the treatment of UC exacerbation. In this study, we aimed to determine whether infectious agents play a role in UC exacerbation.
Materials and Methods: He applied to S.B.Ü Antalya Training and Research Hospital Gastroenterology clinic and polyclinic, diagnosed with UC clinically, endoscopically and histologically, in exacerbation period (score ≥2) or in remission period (score 1 ≤) according to Partial Mayo score (PMS). Volunteer patients who met the conditions of participation were included. Written informed consent was obtained from the volunteer patients. CMV Polymerase Chain Reaction (PCR) in serum samples and EH antigen, CD PCR, salmonella and shigella culture tests in stool samples were studied by a specialist microbiologist of all participants. Demographic information and all results of the patients were recorded.
Results: A total of 104 patients, 54 in exacerbation and 50 in remission, were included in the study. Scanned infectious agents were found in 2 (2%) of the patients. Both patients were in the exacerbation group (3.8%). The detected agents are EH and CD. The incidence of these infectious agents separately is 1% in all patients and 1.9% in exacerbation patients. When the incidence of both agents in exacerbation and remission periods were compared, no statistically significant difference was found (p=0.999). Other screened infectious agents; Salmonellea, Shigella and CMV were not detected in any of the patients.
Conclusion: Exacerbation in UC patients is related to the usual course of the disease rather than the effect of infectious agents, but more studies are needed to prove the validity of this hypothesis.
Keywords: Clostridium difficile, Cytomegalovirus, Entamoeba histolytica, Salmonella, Shigella, Ulcerative colitis