İş Hukukunda yorum
Interpretation in Labour Law
Yazar: MEHMET ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. TUNCAY SENYEN KAPLAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hizmet sözleşmesi = Service contract ; Toplu iş sözleşmeleri = Collective labor agreements ; Yorumlama = Interpretation ; İş hukuku = Labour law

Özet:
Belli yorum yöntemlerine göre, yorum araçları ve yorum ilkelerinin uygulanması ile yürütülen bir hakim faaliyeti olarak tanımlanan yorum ile, adaletli ve sağlıklı sonuçlara ulaşabilmek için, ilk önce yoruma hangi hallerde başvurulabileceğinin sınırlarının belirlenmesi, daha sonra da yorumlama sırasında kullanılacak araçlar ile esas alınacak ilkelerin ve yöntemlerin ortaya konulması gerekmektedir. Bu tezde, İş Hukuku'nda yoruma hangi hallerin varlığı halinde başvurulacağı, yorum sırasında kullanılacak araçlar ve esas alınacak yöntem ve ilkeler ortaya konulmuştur. Ancak, İş Hukuku'nda yorum konusu açıklanırken, klasik yorum yöntem ve ilkelerinin tamamen bir tarafa bırakılarak yeni yorum yöntem ve ilkelerinin ortaya konulması değil, daha ziyade iş hukukunun bağımsız bir hukuk dalı olması sebebiyle klasik yorum yöntem ve kurallarının İş Hukuku'nda ne şekilde uygulanacağı belirtilmiştir. İş Hukuku'nda, bir bilim dalı olarak ortaya çıkmasının tarihi sebeplerinden ileri gelen ve ön planda tutulan bir amaç olan "işçiyi koruma" amacının yorum konusunda da etkin bir rol oynayacağı muhakkaktır. Ancak, İş Hukuku'na, yalnızca işçinin korunması ihtiyacı karakterini vermeyip, ayrıca bu koruma ihtiyacı ile ülkenin üretim düzenini doğrudan etkileyen çalışma barışının sağlanması amacı arasında bir denge sağlama lüzumu da İş Hukuku'na damgasını vurmaktadır. Bu itibarla, İş Hukuku mevzuatı ve sözleşmelerinin yorumunda işçi lehine yorum ilkesine, kural olarak değil, diğer ilkeler ve araçlar yardımıyla bir sonuca varılması mümkün olmadığı takdirde başvurulmalıdır. Nitekim, iş mevzuatı hükümlerinin yorumu gereği ortaya çıktığında, öncelikle amaçsal yorum yöntemine başvurularak normun amacının ortaya çıkarılması;bunun gibi, iş hukuku sözleşmelerinin yorumu söz konusu olduğunda da, öncelikle güven teorisi çerçevesinde tarafların gerçek ortak iradelerinin saptanması gerekmektedir.

Abstract:
As a judicial activity, interpretation is the application of certain means and principles under predetermined procedures. In order to reach fair and healthy decisions it is essential to determine under which conditions judge will use interpretation and how. This thesis determines conditions, means and basic principles in application of interpretation. This thesis does not aim to invent brand new interpretation procedures and principles but to determine the application of classical procedures and principles, taken into consideration that Labour Law is an independent branch of law. Undoubtedly, the outstanding "Labour Protection" aim in Labour Law, which is a historical reason of Labour Law to be a social science, plays an essential role in interpretation. The need for protection of labours does not, however, characterise Labour Law itself but realising the balance between the goals of labour protection and work peace, which effects directly the production stability, stands as an essential aspect of Labour Law. It is not rule to apply the principle of "interpretation in favour of labour" in Labour Law Legislation and labour conventions, but an alternative method when it is not possible to give decisions by using other means and principles. Therefore, in case of interpretation of Labour Legislation, it is essential to use the method of interpretation according to aim to find out the aim of legislator and in case of interpretation of labour convention, to find out substantial aims of parties under theory of trust. *Cj55»»?r^W" WBHKB*