Militarizmin anayasal sonuçları: 1961 Anayasası'nda 1971 değişikliklerinin 1982 Anayasası'na olan etkileri
Constitutional consequences of militarism: The effects of the changes in the 1960 Constitution in 1971, on the 1982 Constitution
Yazar: ÖMER HAKAN ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEZAHAT DEMİRAY
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa 1961 = Constitution 1961 ; Anayasa 1982 = Constitution 1982 ; Anayasa = Constitution ; Anayasa değişiklikleri = Constitutional amendments ; Anayasa hukuku = Constitutional law ; Kamu hukuku = Public law ; Militarizm = Militarism ; Türk Anayasa hukuku = Turkish Constitutional law ; Türk Anayasası = Turkish Constitution

Özet:
Temel olarak militarizmin anayasalar üzerindeki etkisi doğrultusunda
değerlendirdiğimiz bu çalışmada, anayasalardaki değişimleri esas olarak asker–siyaset,
asker–devlet ilişkilerinin sonuçları üzerinden anlamaya çalıştık. Darbelerin anayasalarla
etkileşimleri ve özellikle 1971 Askeri Muhtırasının dönüştürücü etkisi en önemli adım
olarak ele alınmıştır. 1982 Anayasasının arkasındaki militarist birikim ortaya
çıkarılmıştır.
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ordu modernleşmesinin
artık zorunluluk olduğu yaklaşımı ordunun ülke siyaseti üzerindeki etkisi ile beraber
değerlendirilmiştir. II. Mahmut ve III. Selim'in askeri ve ekonomik alanda yapmış olduğu
reform çalışmaları, yeniçeri ocağının kapatılması süreci ile birlikte ele alınmıştır. Osmanlı
Devleti'nin ilk ve son anayasası olan Kanun-i Esasi'ye geçiş modernleşme ile bağ
kurularak açıklanmıştır. İkinci Meşrutiyetle yerleşen anayasacılığın toplumsal temel
buluşuna dikkate çekilmiştir. Cumhuriyetin ilk dönemini ele alan ikinci bölüme Kurtuluş
Savaşı ve cumhuriyete yönetimine geçiş döneminde ordu-devlet ilişkisi irdelenmiş, 1920
Anayasası ve sonrasında orduyla ilişkiler ele alınmıştır. 1960 Darbesini hazırlayan
nedenler, ordunun devlet yönetimine el koyması, kaos ortamı; ikinci bir darbe olan 1971
askeri müdahalesi ve sonrasında anayasal dönüşüm açıklanmıştır. Son bölüm olan
üçüncü bölümde ise askeri müdahale ve darbelerden olumsuz etkilenen Türk
anayasacılığının üretmek zorunda kaldığı 1982 Anayasası incelenmiştir. 1982
Anayasasında 1971 Anayasa değişikliklerinin esas alındığı, 1971 – 1982 Anayasa
karşılaştırmaları yapılarak çözümlenmiştir.
Sonuç olarak militarizm Türk Anayasa tarihinde her zaman ağır basan bir unsur
olmuş ve ordunun devlet idaresine el atmasının anayasacılığı gerilettiği, dolayısıyla
demokrasi ve siyasi hayatı olumsuz yönde etkilediği tespitine varılmıştır.

Abstract:
In this study, which we consider mainly in the light of the impact of militarism on
constitutions, we tried to understand the changes in constitutions mainly through the
results of military imiz politics, soldiers ult state relations. The interaction of the coup
with the constitutions and the transformative effect of the 1971 Military Memorandum
were considered as the most important steps. The militarist accumulation behind the 1982
Constitution has been revealed.
The study consists of three parts. In the first chapter, the approach that army
modernization is now necessary is evaluated together with the effect of the army on the
country's politics. II. Mahmut and III. The reform studies of Selim in the military and
economic fields were discussed together with the process of closing the Janissary House.
The transition to Kanun-i Esasi, the first and last constitution of the Ottoman Empire, was
explained by linking with modernization. It was taken into consideration the social basis
of the constitutionalism settled in the Second Constitutional Monarchy. The second part
of the first period of the Republic was examined in the period of the War of
Independence and the transition to the Republican administration. The relationship
between the army and the state and the relations with the army were discussed. The
motives of the 1960 coup, the seizure of the state by the army, chaos environment; The
1971 military intervention, which was a second coup, and the constitutional
transformation after it were explained. In the third chapter, the 1982 Constitution, which
had been produced by Turkish constitutionalism, which was adversely affected by
military intervention and coups, was examined. It was resolved in the 1982 Constitution
by making 1971 - 1982 constitutional comparisons based on the 1971 constitutional
amendments.
As a result, militarism has always been a dominant element in the history of the Turkish
Constitution, and it has been determined that the conquest of the army by the state
administration has diminished constitutionalism and thus adversely affect democracy and
political life.