Kur'an'da infak kavramı
The concept of maintaining in Quran
Yazar: AYHAN KAYA
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL ÇALIŞKAN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Kur'an'ın doğru anlaşılmasında önemli bir yere sahip olduğunu düşündüğümüz infâk kavramını, Kur'an bütünlüğü içerisinde ele alarak İslam öncesi dönemden nuzül sürecinin bittiği döneme kadar geçen süre içerisinde ne gibi anlam değişikliklerine uğradığını, Kur'an'da türevleriyle beraber kaç defa geçtiğini, hangi kavramlarla yakın anlam ve zıt anlam ilişkisi içerisinde olduğunu inceleyerek bu kavramın dolayısıyla da Kur'an'ın doğru anlaşılmasına katkı sağlamaktır.Bu çalışmanın yönteminde ise, kavram çalışması olması hasebiyle öncelikli olarak eski Arap şiirlerini inceleyerek infâk kavramının İslam öncesi dönemdeki kullanımlarını belirledik. İnfâk kavramının lügat ve ıstılahî olarak hangi anlamlara geldiğini tespit etmek için Arapça lügatları taradık. Kur'an'da hangi anlamlarda kullanıldığını ve Kur'an'ın nuzülünden günümüze kadar herhangi bir anlam değişikliğine uğrayıp uğramadığını tespit etmek için ilk dönem tefsirlerinden son dönem tefsirlerine kadar bir çok eseri taradık.İnfâk kavramının Kur'an'da hangi anlamlarda kullanıldığını daha iyi anlayabilmek için Kur'an'da bu kavramla ilişki içerisinde olan; ihsân, îsâr, îtâ, it'âm, sadaka, zekât, ikrâm, hayr, ma'ruf?vb. kavramlarla yakın anlam; buhl, şuhh, isrâf, tebzîr?vb. kavramlarıyla da zıt anlam ilişkisi içerisinde lügat ve ıstılah anlamlarını vererek infâkla olan ilişkilerini belirledik.Sonuç itibariyle, infâk kavramının İslamiyet öncesi dönemde Arap kültüründe kullanılan bir kavram olduğunu ancak o dönemdeki kullanılış amacı ile Kur'an'daki kullanılış amacı arasında farklılıklar olduğunu tespit ettik.Kur'an'da ?infâk? kavramının türevleriyle beraber elli yedi ayette yetmiş üç defa kullanıldığını; Ancak infâk kelimesinin kökü olan `nafâk ve nafaktan' türeyen kelimelerle beraber Kur'an'da seksen dört ayette yüz on bir defa kullanılmış olduğunu tespit ettik.Anahtar kelimeler: Kur'an, İnfâk, buhl,

Abstract:
The aim of this study is to contribute the understanding the Glorious Quran by studying through the whole meaning, with the help of studying on with which ?concept of maintaining? is in a correlation with its synonyms and antonyms, how many times mentioned with its derivatives in Quran, by studying on how it is changed from Pre-islamic period to the end of the descending period.As defining the mothod of this study, the old Arabian poems are searched and studied about the usage of ?the concept of maintaining? in the Pre-islamic period. The dictionaries are searched and scanned in order to define the meaning of ?the concept of maintaining? as a term and as a dictionary meaning. Many old period commentaries and new age commentaries are searched and scanned in order to define in which meanings the ?maintaining? is mentioned in Quran, and how it is changed from descending period to now.To be able understand better ?maintaining? , in what meanings it is mentioned in Quran, the correlations between some terms are defined as dictionary and term meanings by studying the synonyms ?kindness? , ?honoring?, ?giving?, ?feeding-giving food? , ?charity? , ?purification?, ?courtesy-kindness? , ?well-known? and the antonyms ?stinginess?, ?dissipation?, ? wasteful?.As a conclusion the term ?maintaining? was used in Arabian culture before Pre-islamic period but on the other hand it is mentioned in different meanings in Quran.We have seen that the term ?maintaining? is mentioned in fifty-seven verses for seventy-three times, but with the words and derivatives produced from the term ?subsistence? which is the stem of ?maintaining?, it is mentioned in eighty-four verses for one hundred and eleven times in Quran.Key Words: Quran, Maintaining, stinginess