Laparoskopik kolesistektomi ameliyatı olan hastalara mentollü buz uygulamasının hastaların susuzluğuna etkisi
The effect of mentholled ice application on the thirst of patients with laparoscopic cholecystectomy surgery
Yazar: SABİHA MERT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR ÇALIŞKAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Buz = Ice ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kolesistektomi = Cholecystectomy ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Mentol = Menthol ; Postoperatif bakım = Postoperative care ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Soğuk uygulaması = Cold application ; Susuzluk = Thirst

Özet:
Bu araştırma laparoskopik kolesistektomi ameliyatı olan hastalara mentollü buz uygulamasının hastaların susuzluğuna etkisinin incelenmesi amacıyla randomize kontrollü olarak yapıldı.
Randomize kontrollü nitelikteki araştırmanın evrenini İstanbul ili Anadolu yakasında bulunan bir şehir hastanesinde 17 Aralık 2021–6 Nisan 2022 tarihleri arasında genel cerrahi kliniğinde laparoskopik kolesistektomi ameliyatı olmuş tüm hastalar, örneklemini ise bu tarihler arasında araştırmaya dahil olma kriterlerini kapsayan 90 hasta oluşturdu. Araştırmanın verileri sosyodemografik ve klinik özellikler formu, susuzluk ve susuzluk özelliklerini değerlendirme formu, ameliyat sonrası erken dönemde susuzluğun yönetiminde güvenli protokolü ve Perianestezi Konfor Ölçeği ile toplandı. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin istatistiksel analizleri için NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) programı kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metodlar (ortalama, standart sapma, medyan, frekans, yüzde, minimum, maksimum) kullanıldı. Nicel verilerin normal dağılıma uygunlukları Shapiro-Wilk testi ile sınandı. Normal dağılım göstermeyen nicel değişkenlerin iki grup arası karşılaştırmalarında Mann-Whitney U testi,  ikiden fazla grup arası karşılaştırmalarında Kruskal-Wallis test ve Dunn-Bonferroni test kullanıldı. Normal dağılım gösteren nicel değişkenlerin ikiden fazla grup arası karşılaştırmalarında Tek yönlü varyans analizi ve Bonferroni düzeltmeli ikili değerlendirmeler kullanıldı. Normal dağılım göstermeyen nicel değişkenlerin grup içi karşılaştırmalarında Friedman Test ve ikili karşılaştırmaların değerlendirilmesinde Bonferroni düzeltmeli Wilcoxon signed-ranks test kullanıldı. Nitel verilerin karşılaştırılmasında Fisher-Freeman-Halton exact test kullanıldı. Nicel değişkenler arası ilişkilerin değerlendirilmesinde Spearman korelasyon analizi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0.05 olarak kabul edildi.
Araştırmaya katılan kontrol grubu, normal buz grubu ve mentollü buz grubundaki hastaların sosyodemografik ve klinik özelliklerine göre gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Uygulama öncesi (Z0) ve sonrası (Z1 ve Z2) zamana göre, grup içi yapılan karşılaştırmalarda, mentollü buz ve normal buz uygulaması yapılan hastalarda ameliyat sonrası susuzluk ve susuzlukla ilgili özelliklerin (konuşma güçlüğü dışında) oluşma durumunun azaldığı (p<0.001), kontrol grubundaki hastalarda ise arttığı belirlendi (p>0.05). Normal buz grubundaki hastaların Perianestezi Konfor Ölçeği toplamından aldıkları puanlar, kontrol grubundakilerden ve mentollü buz grubundakilerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p<0,05). Mentollü buz ve normal buz uygulamasının ameliyat sonrası susuzluk ve susuzlukla ilgili özellikleri (konuşma güçlüğü dışında) azaltmada etkili stratejiler olduğu sonucuna ulaşıldı.
Bu araştırmada mentollü buz uygulamasının hastaların susuzluğuna etkisi olduğu sonucuna ulaşıldı. Araştırmanın farklı değişkenler ile farklı örneklem grubunda tekrar edilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This randomized controlled clinical trial was conducted to investigate the effect of menthol ice application on patients' thirst in patients undergoing laparoscopic cholecystectomy surgery.
The population of the experimental study consisted of all patients who underwent laparoscopic cholecystectomy in the general surgery clinic between 17 December 2021 and 6 April 2022 in a city hospital located on the Anatolian side of Istanbul, and the sample consisted of 90 patients who met the criteria for inclusion in the study between these dates. The data of the study were collected with the sociodemographic and clinical characteristics form, the thirst and thirst characteristics evaluation form, the safe protocol in the management of thirst in the early postoperative period, and the Perianesthesia Comfort Scale. NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) program was used for the statistical analysis of the data obtained as a result of the research. Descriptive statistical methods (mean, standard deviation, median, frequency, percentage, minimum, maximum) were used to evaluate the data. The conformity of the quantitative data to the normal distribution was tested with the Shapiro-Wilk test. The Mann-Whitney U test was used for comparisons between two groups of quantitative variables that did not show normal distribution, and the Kruskal-Wallis test and Dunn-Bonferroni test were used for comparisons between groups of more than two. One-way analysis of variance and binary evaluations with Bonferroni correction were used for comparisons between groups of more than two normally distributed quantitative variables. The Friedman Test was used for in-group comparisons of quantitative variables that did not show normal distribution, and the Wilcoxon signed-ranks test with Bonferroni correction was used for the evaluation of pairwise comparisons. Fisher-Freeman-Halton exact test was used to compare qualitative data. Spearman correlation analysis was used to evaluate the relationships between quantitative variables. Statistical significance was accepted as p<0.05.
There was no statistically significant difference between the groups according to the sociodemographic and clinical characteristics of the patients in the control group, normal ice group and menthol ice group (p>0.05).
In the comparisons made within the group according to the time before (Z0) and after the application (Z1 and Z2), it was found that the post-operative thirst and the occurrence of features related to thirst, except speech difficulty, decreased in the patients who were applied menthol ice and normal ice (p<0.001). was found to increase (p>0.05). The scores of the patients in the normal ice group from the Perianesthesia Comfort Scale total were found to be statistically significantly higher than those in the control group and those in the menthol ice group (p<0.05). It was concluded that menthol ice and normal ice application were effective strategies in reducing postoperative thirst and thirst-related features, except for post-operative speech difficulties.
In this study, it was concluded that the application of menthol ice had an effect on the thirst of the patients. It is recommended that the research be repeated in different sample groups with different variables.