Atâullah Ağa'nın tezkire özelliği gösteren şiir mecmuası(v/1-212) (metin-mestap)
Atâullah Ağa's poetry collect that shows tazkire features(v/1-212) (text-mestap)
Yazar: BEDRİYE TÜRKYILMAZ
Danışman: PROF. DR. ALİ İHSAN ÖBEK
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Erbil'de dünyaya gelen şair, Atāullah Hacı Reşit Ağa, çok genç yaştan itibaren edebiyatla yakından ilgilenmiş geride el yazması olarak formalar halinde tuttuğu şiir mecmuaları bırakmıştır. Geride bıraktığı bu yazma mecmualardan Ataullah Ağa'nın edebiyat konusunda köklü bir eğitim aldığı anlaşılmaktadır. Bu yazma mecmualarda Türkmen ve Türkiyeli bazı şairlerinin şiirlerinin yanında bizzat kendi yazdığı şiirler de yer almaktadır. 
      Genel anlam olarak toplanmış, düzenlenmiş, seçilmiş şeylerin tamamı anlamına gelen mecmualar; birçok şairi, şiiri, metni gün yüzüne çıkarmak, tanıtmak daha önce okunmamış, bulunmamış ürünleri edebiyatımıza kazandırma fırsatı sunar. Biz de klasik Türk edebiyatına büyük katkı sunacağını düşündüğümüz tezkire özelliği gösteren Ataullah Ağa'ya ait yazma şiir mecmuasını edebiyat alanımıza kazandırmanın önemli bir hizmet olacağı düşüncesiyle çalışmamızı bu alanda yaptık. Bu çalışma, Ataullah Ağa'nın kızı Irak Türkmen edebiyatının parlak simalarından şair Nesrin ERBİL'in şahsi kütüphanesinde bulunan babası Ataullah Ağa'ya ait tezkire özelliği gösteren şiir mecmuasının günümüz harflerine aktarılmasını ve incelenmesini içermektedir.
     Oldukça kapsamlı olan bu mecmuanın 5. bölümün ilk 212 sayfası çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. 5. bölüm şairler bazında tasnif edildiğinden tablomuzu daha anlaşılır kılmak adına her şaire bir numara vererek tabloya işledik. Üzerinde çalıştığımız mecmuada Erbil, Kerkük coğrafyasının şairlerinin şiirlerinin yanı sıra bazı şairlerin tercüme-i hal başlığında biyografileri de bulunmaktadır. Bu sebeple tez başlığımıza "tezkire özelliği gösteren" ibaresini koymayı uygun bulduk. Mecmuada bulunan bu biyografilerin de klasik edebiyatımıza önemli katkılarının olacağını düşünmekteyiz Söz konusu çalışmamız MESTAP'a göre muhteva tablosu, Ataullah Ağa'nın hayatı ve mecmuanın çeviri yazı bölümlerinden oluşmaktadır.

Abstract:
Born in Erbil, the poet Atāullah Hacı Reşit Ağa, showed a keen interest in literature from a very young age. He left behind handwritten poetry collections in the form of journals. From these handwritten journals, it is evident that Ataullah Ağa received a profound education in literature. Alongside the poems of some Turkmen and Turkish poets, these journals also contain poems personally written by Ataullah Ağa.In a general sense, these compiled and organized journals, known as "mecmualar" in Turkish, provide an opportunity to bring many poets, poems, and texts to light, introducing previously unread and undiscovered poems to our literature. Believing that this would be a significant contribution to classical Turkish literature, we undertook the task of bringing to light the handwritten poetry collection of Ataullah Ağa, which demonstrates the characteristics of a literary biography.This project involves the transcription and analysis of the poetry collection found in the personal library of Nesrin ERBİL, the daughter of Ataullah Ağa, who is a prominent figure in Iraqi Turkmen literature. The first 212 pages of the 5th chapter of this quite comprehensive magazine constitute the subject of our study. Since the chapter is classified on the basis of poets, we gave each poet a number and entered it in the table in order to make our table more understandab. In addition to the poems of poets from the Erbil and Kirkuk regions, the collection also includes biographies of some poets under the heading of "tercüme-i hal" (biographical translation). Therefore, we found it fitting to include the phrase "tezkire özelliği gösteren" (demonstrating the characteristics of a literary biography) in our thesis title. We believe that the biographies found in this collection will also make significant contributions to our classical literature.Our work is structured according to MESTAP (Middle Eastern Studies Thesis and Project Portal) guidelines, covering a content table, Ataullah Ağa's life, and translation sections of the collection.