Uludağ üniversitesi sağlık kuruluşları'nda çalışan tıbbi personelin ve temizlik personelinin kesici/delici alet yaralanmalarına maruziyet durumu
Exposure to sharp instrument injuries of health care professionals and cleaning staff working in the health instutions of uludağ university
Yazar: MEHMET GÜLAY
Danışman: DOÇ. DR. EMEL İRGİL
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Kazalar = Accidents ; Sağlık insangücü = Health manpower ; Sağlık işkolları = Health occupations ; Sağlık personeli = Health personnel ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-bıçak = Wound-stab ; Yaralar-delici = Wounds-penetrating ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Kan yoluyla bulaşan enfeksiyon etkenleri sağlık çalışanlarının sağlığı açısından önemli bir mesleki tehlike oluştururlar ve başlıca bulaş faktörü kesici/delici alet yaralanmalarıdır. Çalışmanın amacı UÜ-SK'da çalışan personelin kesici/delici aletlerle yaralanma sıklığını saptamak, bunların çalışma koşulları, sağlık ve sosyal durum ve istihdam durumu ile ilişkilerini göstermektir.Araştırma kesitsel nitelikte bir çalışmadır. Çalışmada UÜ-SK'da çalışan sağlık hizmet sağlayıcısı ve destek personel 2425 kişiden 1852'sine (%76,4) ulaşılmıştır. Kesici/delici yaralanma insidansı bir yıl içerisinde 100 Tam Zamanlı Çalışan için 51,78 ve 100 lisanslı yatak için 119,3 bulunmuştur. Son bir yıl içerisindeki yaralanmalar değerlendirildiğinde daha genç olan (p<0,05), sık dikkat dağınıklığı yaşayan (p<0,05), haftada 45 saatten daha fazla çalışan (p<0,05) ve ışıklandırması loş olan yerlerde çalışan (p<0,05) personelin daha çok kesici/delici yaralanma yaşadığı bulunmuştur. Son bir yıl içerisindeki yaralanmalarda bildirim oranı %15,6'dır. Son bir ay içerisindeki yaralanmalarda; yaralanma olaylarının %60'ında yaralanmaya neden olan aletler iğnelerdir, yaralanmaların %40'ı ameliyathanelerde ve %27'si cerrahi prosedür sırasında meydana gelmektedir, kan ve vücut sıvıları ile kontamine olduğu bilinen aletlerle meydana gelen yaralanmalarda bildirim oranı %17,2'dir.Sağlık işkolu riskli çalışma ortamlarının bulunduğu bir işkoludur ve kesici/delici aletlerle yaralanma sıklığı yüksektir. Sağlık çalışanlarının kesici/delici aletlerle yaralanma durumları, demografik özellikleri, sağlık ve sosyal durumları ve çalışma koşulları ile yakından ilişkilidir. Daha fazla çalışmaya ve iyi bir kayıt sistemine ihtiyaç vardır. Çalışan Sağlığı Birimi tarafından tutulacak kayıtlar güvenilir bir veri kaynağı haline getirilmelidir.Anahtar Kelimeler: Kesici/delici yaralanma, sağlık çalışanları, sağlık işkolu.

Abstract:
Exposure to Sharp Instrument Injuries of Health Care Professionals and Cleaning Staff Working in the Health Instutions of Uludağ UniversityThe bloodborne infection factors bring a crucial occupational risk in terms of health of health care workers and the main contamination factor of this is the sharp instrument injuries. The aim of this study is to determine the incidence of sharp instrument injuries which the staff working at Health Instutions of Uludağ University exposured and to show how it is related with their working conditions, health status ,social status and employment status.This research is a cross-sectional study. 1852 (76,4%) of 2425 health care professionals and support staff working under the risk of sharp instrument injuries at Health Instutions of Uludağ University were included in the study. The incidence of sharp instrument injuries in one year was found 51,78 for 100 full-time staff and 119,3 for 100 licensed beds. When the injuries in the last year was evaluated it was found that the staff who is younger (p<0,05), having frequent attention deficit disorder (p<0,05), working more than 45 hours in a week (p<0,05) and working in dim lighting places exposure (p<0,05) more sharp instrument injuries. The rate of notification is 15,6% in injuries in the last year. For the injuries in the last month; 60% of injuries are caused by injection syringes, 40% of them were occurred in operation rooms and 27% of them were occurred during surgical procedures. The notification rate is 17,2% in the injuries occurred by instruments contaminated by patient blood and fluids in the last month.Health profession includes risky working conditions and the incidence of sharp instrument injuries is high. The case of sharp instrument injuries on health care workers is closely related with their demographic features, health status and social status and working conditions. Much more studies and a good record system about this topic should be done. The records that will kept by Occupational Health Unit must be transformed to a reliable data source.Key words: Sharp instrument injuries, health care workers, health profession.