Muğla Fethiye Babadağı doğal adaçayı (Salvia sp.) taksonlarında farklı toplama zamanlarının yaprak uçucu bileşenleri üzerine etkisi
The effcts of different harvest dates on leaf volatile compenents in Fethiye Babadağ mountain naturel sage tea (Salvia sp.) taxa
Yazar: HAVANA ÖNAL
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN FAKİR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Botaniği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Ada çayı = Sage ; Uçucu yağlar = Essential oils ; Yapraklar = Leafs

Özet:
Bu tez çalışmasında Muğla Fethiye Babadağ yöresinde doğal yayılış gösteren Adaçayı (Salvia L.) taksonlarında farklı toplama zamanlarında yaprak ve çiçek uçucu bileşenleri belirlenmiştir. Yörede 2012-2014 yılları arasında yapılan arazi çalışmaları sonucunda Salvia tomentosa Mill., Salvia Fruticosa Mill. ve Salvia verbenaca L.türleri bulunmuştur. Muğla Fethiye Babadağ yöresinde adaçayı türlerinin yoğun olarak bulunduğu alanların orta kapalılıkta, orman içi açıklıklarda, sarp yamaçlarda ve tarla kenarlarında olduğu belirlenmiştir. Ayrıca adaçayların toplandığı alanların eğimlerinin %5-75 arasında, rakım ise 300 m ile 1300 m yükseklikler arasında yayılış gösterdiği tespit edilmiştir. Adaçayı türleri uçucu bileşenlerini belirlemek amacıyla yaprak ve çiçek örnekleri oda sıcaklığında kurutulmuş, Süleyman Demirel Üniversitesi Merkezi Laboratuvarı'nda GC-MS cihazında uçucu bileşenleri belirlenmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda 3 adaçayı türüne ait 75 uçucu bileşeni tespit edilmiştir. 
Salvia tomentosa'da 52 bileşen belirlenmiş ve en etken bileşenler α-Pinene (%28,35), Camphor (%12,54) ve Limonene (%9,37), Salvia fruticosa'da 51 bileşen belirlenmiş ve en etken bileşenler α-Pinene (%30,85), β-Pinene (%22,77)  ve 1,8-Cineole (%11,01) ve Salvia verbeneca'da 32 bileşen belirlenmiş ve en etken bileşenler Benzaldehyde (%14 ) ve Limonene (%12,75 ) tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Ada Çayı, Uçucu bileşen, Babadağ, Muğla

Abstract:
In this thesis study, leaves and flowers volatile components in different collecting periods of Salvia L. taxa that have natural distribution in Muğla Fethiye Babadağ province. As result of field studies between 2012 and 2014, Salvia tomentosa Mill., Salvia fruticosa Mill. and Salvia verbenaca L. species were found.The stands in Muğla Fethiye Babadağ province which consist sage species in density, were determined in open areas of middle closure forests, on steep slopes and edges of fields. Also, slopes of collected stands are between 5% and 75 %, altitudes are between 300 and 1300. For determining to volatile components of sage species, examples of leaves and flowers dried at room temperature and volatile components were determined by GC-MS equipment in Central Laboratory of Suleyman Demirel University. As a result of findings 75 volatile components were identified for 3 sage species.
52 components were determined for Salvia tomentosa and most effective components were found as α-Pinene (28,35%), Camphor (12,54%) and Limonene (9,37%). For Salvia fruticosa, total 51 components were found and α-Pinene (30,85%), β-Pinene (22,77%)  and 1,8-Cineole (11,01%) were found as most effective components. Also, 32 components of Salvia verbeneca were determined and Benzaldehyde (14%) and Limonene (12,75%) were found as effective components.

Keywords: Sage, Essential oil, Babadağ Mountain, Muğla