Güneydoğu Anadolu Bölgesi çayır-mera ve doğal vejetasyonlarında yetişen bazı Euphorbia genotiplerinde ot kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of herbage quality characteristics in some Euphorbia genotypes from poisonous plants found in natural vegetations and pastures of Southeastern Anatolia Region
Yazar: ABDULKADİR TEMİZYÜZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET BAŞBAĞ
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: ADF durağanlık testi = ADF stationary test ; Euphorbia = Euphorbia ; Genotip = Genotype ; NDF = NDF ; Protein yapı tahmini = Protein structure prediction ; Taksonlar = Taxa ; Yem kalitesi = Feed quality

Özet:
Bu çalışma, Güneydoğu Anadolu Bölgesi (Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt ve Şırnak) çayır-mera ve doğal vejetasyonlarında bulunan zehirli bitkilerden bazı Euphorbia genotiplerinde ot kalite özelliklerini belirlemek amacıyla 2023 yılı Mayıs ayında yürütülmüştür. Araştırmada incelenen genotiplerin kuru ot örneklerinde yapılan kalite analizinde, ham protein (HP) %11.79-23.72 (ort. %19.68), kuru madde (KM) %86.19-91.54 (%89.73), asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF) %17.18-38.55 (%24.14), nötral deterjanda çözünmeyen lif (NDF) %22.80-50.14 (%32.63), sindirilebilir kuru madde (SKM) %58.87-75.51 (%70.10), kuru madde tüketimi (KMT) %2.71-5.27 (%3.99),  (nispi yem değeri (NYD) 141.4-294.3 (%221.2), toplam sindirilebilir besin maddesi (TSBM) %66.32-82.96 (%77.55), potasyum (K) %1.86-3.75 (%2.61),  kalsiyum (Ca)  %1.19-2.26 (%1.74), magnezyum (Mg) %0.08-0.46 (%0.28), fosfor (P) %0.32-0.47 (%0.36) arasında değişim göstermiştir. Bu çalışmada elde edilen sonuçlardan da anlaşılacağı üzere, çayır ve meralarda bulunan bu bitkilerin ot kalitesi ve mineral maddeler bakımından hayvanlara alternatif bir yem kaynağı olabileceği, ancak hayvanlar tarafından taze olarak tüketilmeleri durumunda zehirlenmelere yol açabileceği unutulmamalıdır.

Abstract:
This study was conducted in May 2023 to determine the herbage quality characteristics of some Euphorbia genotypes, which are poisonous plants in the meadow-pasture and natural vegetation of the Southeastern Anatolia Region of Turkey (Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Şırnak and Siirt). In the quality analysis of dry herbage samples of the genotypes examined in the research, it was determined that crude protein (CP) was 11.79-23.72% (avg. 19.68%), dry matter (DM) was 86.19-91.54% (89.73%), acid detergent insoluble fiber (ADF) was 17.18-38.55% (24.14%), neutral detergent insoluble fiber (NDF) was 22.80-50.14% (32.63%), digestible dry matter (DDM) was 58.87-75.51% (70.10%), dry matter consumption (DMT) was 2.71-5.27% (3.99%), (relative feed value (RFV) was 141.4-294.3 (%221.2), total digestible nutrient (TSBM) was 66.32-82.96% (77.55%), potassium (K) was it varied between 1.86-3.75% (%2.61), calcium (Ca) 1.19-2.26% (%1.74), magnesium (Mg) 0.08-0.46% (%0.28), phosphorus (P) 0.32-0.47% (%0.36). As can be understood from the results obtained in this study, these plants located in meadows and pastures can be an alternative feed source for animals in terms of herbage quality and mineral substances, but it should not be forgotten that they can cause poisoning if consumed fresh by animals.