Sağlık sektöründe kaynak tüketim muhasebesi: Bir özel hastane örneği
Resource consumption accounting in health sector: An example of private hospital
Yazar: HÜSEYİN ARI
Danışman: DOÇ. DR. MURAT AKKAYA
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüzün çağdaş hastaneciliğinde kaliteli sağlık hizmeti vermek birinci önceliktir. Ancak, sağlık hizmeti üretiminin en önemli aktörü olan hastaneler kaliteli hizmet vermenin yanında, artan maliyetler karşında sürdürülebilirliğini ve kârlarını reel olarak korumaya çalışmaktadır. KOVID-19 küresel salgınla birlikte dünya genelinde hissedilen enflasyonist hareketler ve devamında beklenen deflasyon, ekonomik dengelerin köklü bir şekilde değişeceğine ve maliyetlerin çok yüksek seviyelere çıkacağına işaret etmektedir. Bu ekonomik konjonktür ve perspektif, maliyetlerin kontrol edilmesini ve doğru fiyatlandırmaların yapılmasını zorunlu kılmaktadır.
Maliyet kontrolünü sağlamak ve doğru fiyatlandırma kararları almak gerçekçi bir maliyet bilgisi sunan maliyetlendirme modelinin tercih edilmesi ile mümkündür. Bu çerçevede geleneksel, faaliyet tabanlı ve kaynak tüketim muhasebesi gibi maliyetlendirme modelleri hastane işletmelerinin alternatifleri arasındadır. 
Doktora tez çalışmasında, bir özel hastane örneklemi üzerinden bu maliyetlendirme modellerinin hangisinin kârlılık açısından daha iyi maliyet ve fiyatlandırma bilgisi sunduğu araştırılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda geleneksel maliyetleme modeline kıyasla faaliyet tabanlı maliyetleme modelinin %4,12 oranında, kaynak tüketim muhasebesi modelinin ise %5,77 oranında kârlılık artışı sağlayacak fiyatlandırma kararları almaya olanak tanıdığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: geleneksel maliyetleme, faaliyet tabanlı maliyetleme, kaynak tüketim muhasebesi, fiyatlandırma kararları, kârlılık, hastaneler, sağlık hizmetleri

Abstract:
Offering quality healthcare service is primary in modern hospital industry. However, hospitals which are most important players for providing healthcare service struggle to keep their sustainability and to save their profit in real terms beside providing quality healthcare services. Along with COVID-19 pandemic, felt inflationary movements and then expected deflation point out that economic equilibrium will be change and cost will top out. These economic conjecture and perspective entail costs to be controlled and to determine proper pricing.
Controlling costs and proper pricing are doable by choosing a cost model that reports realistic cost information. In this regard, traditional, activity-based and resource consumption accounting models are alternatives for hospital businesses.
In this PhD thesis, in context of profitability, which cost models provide better cost and pricing information was researched via a private hospital example. As a result of calculations carried out, it was attained that both activity-based costing and resource accounting model enabled to make decision that creates more profits respectively at 4.12% and 5.77% when compared to traditional costing model.

Key Words: traditional costing, activity-based costing, resource consumption costing, pricing decisions, profitability, hospitals, healthcare services