Türkiye'de kadavra organ temini yönetim sürecine yönelik bir model önerisi
Suggestion of a model on the cadaver organ provision management procedure
Yazar: MELTEM YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET TÜREL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management

Özet:
Organ naklinin amacı, organ yetmezliği nedeniyle yaşam kalitesi düşmüş ve yaşamın sonuna gelmiş hastaların hayatlarını kurtarmak, yaşam süresini ve yaşam kalitesini artırmaktır. Çalışmamızda dünyada uygulanan İspanya modeli, Amerika Birleşik Devletleri modeli ve Eurotransplant modeli olan organ nakli yönetim sistemleri incelenmiştir. Bu sistemleri uygulayan ülkeler ve ülkemizin bir milyon nüfus başına düşen donör sayısı, organ nakli bekleyen hasta sayısı, beklerken hayatını kaybeden hasta sayısı, kadavra donör, canlı donör ve organ nakli sayıları değerlendirilmiştir. 
Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır birinci bölümde organ nakliyle ilgili genel bilgilendirmeler ve dünyada uygulanan organ nakli yönetim modellerine yer verilmiştir. İkinci bölümde Türkiye'de uygulanan organ nakli yönetim sistemi anlatılmış, üçüncü bölümde 2007 ve 2014 yılları arasında dünyada ve Türkiye'deki organ nakli verileri incelenmiş ve dördüncü bölümde ülkemiz için kadavra organ teminini arttırmaya yönelik bir model önerilmiştir. Çalışmamızda kaynak taraması tekniği esas alınmış olup bunun yanında resmi yazışmalar yoluyla dünya ve Türkiye'deki istatistik verilerine ulaşılmıştır.
Çalışmanın sonucunda ülkemizdeki durumun gelişmiş ülkelerin çok gerisinde olduğu ve bu ülkelerde organ naklinin çoğunluğu kadavradan karşılanırken ülkemizde kadavra azlığından dolayı canlıdan karşılandığı görülmüştür. Bu çalışmada kadavradan organ bağışını arttırmak için bekleme listelerinin düzenlenmesi, toplum bilincini oluşturmaya yönelik faaliyetler ve denetim başlıkları altında bir model önerilmiştir.

Abstract:
The aim of organ donation is to save, increase the life span and life quality of the people who have low life quality and at the end of their life. In this study, organ donation systems in the world which are Spain Model, United States of America Model and Eurotransplant model are analyzed. The countries which use these systems and the number of donors for onemillion of people in our country, the patients waiting for organ donation, the number of patients losing their life while waiting for the donation, cadaver donor, alive donor and the number of organ transplantations are evaluated.
This study is composed of four parts; in the first part general information related to organ transplantationand the organ transplantation management models are given. In the second part the organ transplantation management models in Turkey are mentioned, in the third part the data on the organ transplantation in the world and in Turkey between the years 2007 and 2014 are analyzed and in the fourth part a model is suggested on increasing the provision of cadaver organ for our country. In our study, based on literature review, statistical data all over the world and Turkey is obtained through official correspondence.
As a result of our study, it has been concluded that the situation in our country is behind the developed countries as they meet most of their organ transplantation need through cadaver while we take the organs from alive due to the lack of cadavers. In this study, o model is suggested on increasing the public awareness, arranging the waiting list and inspection to increase the organ donation.