Sürmeli Çeyçe (Stachys tmolea Boiss) bitkisinin metanol ve aseton ekstrelerinin antioksidan aktivitesi ile mineral madde içeriklerinin belirlenmesi
Determination of  antioxidant activity and mineral matter content of methanol and acetone extracts Sürmeli Çayçe (Stachys tmolea Boiss) plant
Yazar: SİMGE DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. LAÇİNE AKSOY
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bitkiler, doğal ekzojen antioksidan kaynaklarıdırlar. İçerdikleri sekonder metabolitler özellikle de polifenoller nedeniyle antioksidan özellik sergilemektedirler.  Bu çalışmada Türkiye endemiği Stachys tmolea Boiss. türünün metanol ve aseton ekstrelerinin total fenolik içeriği ile antiradikalik, antioksidatif özellikleri ve mineral madde içeriği belirlenmiştir. Bu amaçla total fenolik madde içeriği Folin-Ciocalteu metoduyla ölçülmüş, antiradikalik etki belirlenmesinde DPPH (1,1-difenil-2-pikrilhidrazin) kullanılmıştır. TAS (Total antioksidan statü), ticari kitler ile ölçülerek belirlenmiştir. Minarel madde düzeyleri belirlenmesinde numune hazırlama aşamasında mikrodalga cihazı ve analiz sırasında ICP-OES cihazı kullanılmıştır. 

Analizler sonucunda Stachys tmolea Boiss. bitkisinin metanol extresinin total fenolik madde içerdiği ( 68,91±1,4 mg GAE/g ekstre), DPPH radikal giderici aktivite (%64,79±1,98)  gösterdiği ve total antioksidan statüsünün (2,28±0,21 mmol Trolox Equiv./L), aseton ekstresinden total fenolik madde içerdiği, (27,26±1,2 mg GAE/g ekstre), DPPH radikal giderici aktivite (%50,33±2,05)  gösterdiği, total antioksidan statüsünden (0,57±0,04 mmol Trolox Equiv./L) fazla olduğu bulunmuştur. Metanol ekstresinin sentetik antioksidan BHA ya yakın özellik gösterdiği belirlenmiştir. İçerdiği Cu, Mn, Fe gibi antioksidan enzim yapısına katılan biyoelementleri de içerdiği belirlenmiştir. 

Sonuç olarak, endemik olması sebebiyle önemli bir tür olan Stachys tmolea Boiss metanolik ve aseton ekstresi antiradikalik ve antioksidatif özellik sergilemektedir. Ayrıca türün içerdiği önemli biyoelementler nedeniyle de fitoterapik çalışmalarda değerlendirilebilecek bir bitki olduğu düşünülmektedir. Bu çalışma ile hakkında yeterli düzeyde çalışma bulunmayan tür ile ilgili literatüre katıkı sağlanabileceği düşünülmektedir. Elde edilen bulgular ileri çalışmalara ışık tutabilecek niteliktedir.

Abstract:
Plants are natural exogenous antioxidant sources. The plant contains antioxidant properties due to secondary metabolites, especially polyphenols In this study The total phenolic content, the antiradicalic, antioxidative properties and mineral content of the methanol and acetone extracts of Stachys tmolea Boiss. endemic to Turkey were determined. For this purpose total phenolic content was measured by Folin-Ciocalteu method and DPPH was used to determine the antiradicalic effect. TAS was determined by measuring with commercial kits. During the sample preparation stage, the microwave device and the ICP-OES device were used during the analysis. 

Stachys tmolea Boiss. of total phenolic substance (68.91 ± 1.4 mg GAE/g extract), DPPH  radical scaveving activity (64.79% ± 1.98) and total antioxidant status (2.28 ± 0.21 mmol Trolox Equiv./L) contained was found to be more total phenolic substance from acetone extract, (27.26 ± 1.2 mg GAE/g extract), DPPH radical scaveving activity (50.33% ± 2.05) and total antioxidant status (0.57 ± 0.04 mmol Trolox Equiv./L). Methanol extract is shown to be close to synthetic antioxidant BHA. It was determined that it contains bioelements which are involved in antioxidant enzyme structure such as Cu, Mn and Fe. 

As a result, Stachys tmolea Boiss is an important species due to its endemic nature in methanolic extract exhibits antiradicalic and antioxidative properties. In addition, it is thought to be a plant which can be evaluated in phytotherapeutic studies due to the important bioelements it contains. It is also important to have contributed to the literature about the plant which has insufficient information about this study.