"Soyut yanılsamacılık" akımı ve 1970'ten günümüze görsel sanatlara etkileri
The "Abstract illusionism" movement and its effects on visual arts from 1970 to the present
Yazar: MUSTAFA ÖZAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN ÖZIŞIKLI
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Sanat Dalı / Temel Sanat ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Geometrik soyutlama = Geometric abstraction ; Görsel algılama = Visual perception ; Trompe L'oeil = Trompe L'oeil ; İllüzyon = Illusion

Özet:
Yanılsama, basit olarak algılanan bir yüzey, biçim ve şekil üzerindeki doğa dışı bir hareket görüntüsü oluşturulduğunda ortaya çıkabilir. İnandırıcılığını kabul ettiğimiz yeni bir gerçeklikle hayatımızda yer alır. Plastik Sanatlar alanında yanılsamacı teknikle üretilen çalışmaların mekân, ışık, boyut gibi etkenleri ile sunulmasında izleyiciye yaşattığı şok durumuyla birlikte estetik beklentilerin karşılanması hedeflenir. Bu tez çalışmasında belirtilen dönem olan 1970'ler öncesi ve bağlantı kurulması amacıyla sonrasındaki dönemlerde akımın aktif olarak bilinmesine ilişkin çalışmaların, kapsamlı sergilerin, tartışmaların, eleştiri yazılarının bir araya gelerek sanat tarihinde önemli bir geçiş dönemine etki etmesindeki bağlantılar ele alındı. Akıma dahil olduğu düşünülen sanatçıların yeni metotlarla, tasarım ihtiyacı gereği teknolojik imkânları yaratıcı yollarla en iyi şekilde değerlendirmeleri büyük başarı olarak kabul edilmektedir. Klasik realist resimlerde Trompe-l'œil gerçekçi bir biçimde sabit ışık yönü ve doğru yere uygulanan gölge işlemiyle kompozisyon hikayesi içinde anlam ile birlikte verilir. Soyut Yanılsamacılıkta ise anlamın yerini form alır. Trompe-l'œil uygulaması, minimal düzeye indirilmiş soyut biçimde sunulur. Esas parça kompozisyonun hem kendisi hem detayıdır. İzleyici illüzyonu hissetmek ve anlamak için çalışmayla doğrudan temas halinde kalır. Soyut Yanılsamada izleyiciye araması gereken başka bir ayrıntı verilmez. Optik sanattaki yoğunluk ve dinamizm etkisi Soyut Yanılsamacı üslupta görülmez. 


Anahtar Kelimeler: Soyut Yanılsamacılık, İllüzyon, Trompe-l'œil, Optik Algı

Abstract:
The illusion can occur when an image of an unnatural movement on a surface, shape and form is created, which is perceived as simple. It takes place in our lives with a new reality whose plausibility we accept. In the presentation of works produced with illusionary technique in the field of Plastic Arts with factors such as space, light, size, it is aimed to meet aesthetic expectations along with the state of shock caused to the audience. Before the 1970s, which is the period mentioned in this thesis, and in the periods after, in order to establish a connection, the links between the active recognition of the current, comprehensive exhibitions, discussions, critical writings came together and influenced an important transition period in art history were discussed. It is considered a great success for artists who are considered to be involved in the movement to make the best use of technological opportunities in creative ways with new methods, due to the need for design. In classical realist paintings, Trompe-l'œil is realistically given meaning within the composition story with constant light direction and shadow treatment applied to the right place. In abstract Illusionism, form takes the place of meaning.  The trompe-l'œil application is presented in an abstract format that has been reduced to a minimal level. The main part is both the composition itself and the detail. The viewer stays in direct contact with the work in order to feel and understand the illusion. In the Abstract Illusion, the viewer is not given any other detail to look for. The effect of density and dynamism in optical art is not seen in the Abstract Illusionary style.


Keywords: Abstract Illusionism, Illusion, Trompe-l'œil, Optical Perception