Hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumu ile öğrenmeye yönelik inançları arasındaki ilişki
The relationship between nurses' attitudes towards evidence-based nursing and beliefs towards learning
Yazar: DİLEK ŞEN
Danışman: PROF. DR. HÜLYA KAYA
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelikte Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Kanıta dayalı uygulamalar = Evidence-based practice ; Öğrenme = Learning

Özet:
Araştırma hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumu ile öğrenmeye yönelik inançları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini; İstanbul Avrupa yakasında bulunan, büyük ölçekli eğitim ve araştırma hastanelerinde çalışan hemşireler (N:4200 hemşire), örneklem grubunu evreni bilinen örneklem hesaplama yöntemiyle belirlenen 352 hemşire oluşturmuştur. Araştırmada veriler "Bilgi Formu", "Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği (KDHYTÖ)" ve "Öğrenmeye Yönelik İnanç Ölçeği (ÖYİÖ)" ile toplanmıştır. Araştırma analizinde yüzde, minimum, maksimum, ortalama ve standart sapma analizleri, iç tutarlılık analizi (cronbach α ), verilerinin normal dağılımında varyans katsayısı analizi ve Shapiro-Wilk testi, parametrik ve nonparametrik analiz yöntemleri, Student t testi, Tek yönlü varyans analizi testi kullanılmıştır. Sonuçlar %95'lik güven aralığında, anlamlılık p˂0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda; hemşirelerin yaş ortalamasının 26,89±4,61 yıl, çoğunlukla kadın (%78,0) ve lisans mezunu (%79,7), 2-5 yıl (%40,0) deneyimlerinin olduğu, servis hemşiresi (%81,7) olarak çalıştıkları, kanıta dayalı hemşireliğe yönelik eğitim almadıkları (%84,2) ve hemşirelik uygulamalarında en sık (%93,5) okulda edindikleri bilgilerden yararlandıkları bulunmuştur. Hemşireler KDHYTÖ'den ortalama 55,69±8,14 puan almıştır. Bu sonuç hemşirelerin KDHYT'lerinin olumlu olduğunu ancak, daha da geliştirilebileceğini göstermiştir. Hemşireler, ÖYİÖ'den ortalama 120,88±13,17 puan almışlardır, öğrenme inançlarından en yüksek puanın (43,94±5,80) sosyal yapılandırmacılık alt boyutunda olduğu bulunmuştur. Bu sonuç hemşirelerin öğrenmede sosyal etkileşimle öğrenildiğine inandıklarını, öğrenmede etkileşim ile uygulamayı önemli bulduklarını göstermiştir. Hemşirelerin KDHYT'lerini cinsiyet, yaş, öğrenim düzeyi, çalıştığı kurum, çalışma süresi, görevi ve kanıta dayalı hemşirelik eğitimi alma durumunun, ÖYİ'lerini cinsiyet, görev ve çalıştığı kurumun etkilediği bulunmuştur. Hemşirelerin KDHYT ile ÖYİ arasında inanç ve beklentiler, kanıta dayalı uygulama niyeti ve hemşirelikle ilgili duygular alt boyutları arasında zayıf ve pozitif yönde, ÖYİÖ radikal yapılandırmacı alt boyutu ile KDHYTÖ ve ölçek alt boyutları arasında negatif yönde ilişki olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda hemşirelerin KDHYT'lerinin geliştirilmesine ilişkin eğitimlerin yapılması ve bu eğitimlerin sosyal yapılandırmacı yaklaşıma dayalı gerçekleştirilmesi önerilmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Kanıta Dayalı Hemşirelik, Öğrenmeye Yönelik İnanç, Kanıta Dayalı Tutum, Öğrenme İnancı

Abstract:
The research was conducted for the purpose of analyzing the relationship between nurses' attitudes towards evidence-based nursing and their beliefs towards learning. The universe of the research consisted of nurses who work at the large-scale training and research hospitals located in the European side of Istanbul (N:4200 nurses), and its research sample consisted of 352 nurses whose universe was determined with the known sample method. In the research, the data were collected with the "Information Form," "Attitude Towards Evidence-Based Nursing Scale" (ATEBNS), and "Belief Scale Towards Learning" (BSTL). The percentage, minimum, maximum, average, and standard deviation analyses, and internal consistency analysis (cronbach α) were used in the research analysis, whereas variation coefficient analysis, and Shapiro-Wilk test, parametric and non-parametric analysis methods, Student-t test, and one-way variance analysis test were used in the normal distribution of the data. The results were evaluated at the 95% confidence interval and the significance level of p<0.05. As a result of the research, it was found that the average age of the nurses was 26.89±4.61 years, that they were mostly women (78.0%) and hold a bachelor degree (79.7%), have 2 to 5 years of experience (40.0%), worked as service nurses (81.7%), did not get education on evidence-based nursing (84.2%), and in their nursing practices, they most frequently utilize the knowledge they gained at the school (93.5%). The nurses' average ATEBNS score was 55.69±8.14. This result showed that the nurses' ATEBNS was positive, but can be improved even more. Nurses got an average of 120.88±13.17 points from the BSTL, and the highest score (43.94±5.80) from learning beliefs was found in the social constructivism sub-dimension. This result showed that nurses believed that learning is learned through social interaction, and they found interaction and practice important in learning. It was found that the nurses' ATEBNS are affected by their gender, age, educational level, the institution they work at, duration of employment, position, and getting evidence-based nursing education, whereas their BSTL is affected by their gender, position, and the institution they work at. It was found that between the nurses' ATEBNS and BSTL, there was a weak and positive relationship between beliefs and expectations, intention to evidence-based practice, and sub-feelings related to nursing sub-dimensions, whereas, between the BSTL radical constructivist sub-dimension and ATEBNS and scale sub-dimensions, there was a negative relationship. In line with these results, it is recommended to provide trainings for improving the nurses' ATEBNS, and these trainings should be provided based on the cognitive constructivist approach. Keywords: Nursing, Evidence-Based Nursing, Beliefs Towards Learning, Evidence-Based Attitude, Belief in Learning.