Gebelik takibinde ultrasonografide fetal serebral ventrikülomegali saptanan olguların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of fetal cerebral ventriculomegaly with ultrasonography in pregnancy
Yazar: MEHMET ARICA
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZEREN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Hidrosefali = Hydrocephalus ; Prenatal teşhis = Prenatal diagnosis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Serebral ventriküller = Cerebral ventricles ; Serebral ventrikülografi = Cerebral ventriculography ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Giriş ve Amaç: Konjenital ventrikülomegali terimi, intrauterin nedenlere bağlı olarak serebral ventriküler sistemin, özellikle lateral ventriküllerin genişlemesi için kullanılır. 10-12 mm hafif, 12-15 mm orta ve 15 mm ve üzeri ağır ventrikülomegali olarak değerlendirilir. Bu çalışmada, gebelik takibinde ultrasonografide fetal serebral ventrikülomegali saptanan olguların retrospektif değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Materyal ve Metot: Bu çalışma, 2014-2016 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde USG ile fetüste ventrikülomegali saptanmış 98 gebe ile yapılmış tanımlayıcı bir araştırmadır. İstatistiksel analiz SPSS 19.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Tanımlayıcı değerler sayı, yüzde, ortalama±standart sapma, ortanca olarak belirtilmiştir. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında Pearson ki-kare, Yates düzeltmeli ki-kare ve Fisher testleri kullanılmıştır. Sürekli değişkenler normal dağılıma uymadığı için nonparametrik testler (Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testi) ile karşılaştırılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişki Spearman Korelasyon Testi ile değerlendirilmiştir. Anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edilmiştir. 
Bulgular: Gebelerin ortalama yaşı 27.7±6.1'dir. Gebeliklerin %4.5'i ikiz gebeliktir. Gebelerde %46.9 TORCH paneli, %19.4 karyotip bakılmıştır. Ortalama gravide 2.5, parite 1.1 ve abortus 0.4'tür. Ortalama ventrikülomegali saptanma haftası 22.6, ortalama ventrikül genişlikleri sol lateral 14.1, sağ lateral 13.0 mm'dir. USG'de vakaların %42.0'ı hafif, %24.7'si orta, %33.3'ü ağırdır. Ventrikülomegali %61.5 bilateral, %25.3 solda, %13.2 sağdadır. %49.0 vakada izole iken, %51.0'ında kombinedir. İzole vakaların %59.1'i hafif, %20.5'i orta, %20.5'i ağırdır. Kombine vakaların ise %23.4'ü hafif, %29.8'i orta, %46.8'i ağırdır (p=0.002). USG ile ventrikülomegaliye ek en sık saptanan anomaliler; nöral tüp defektleri (%64.0), ekstremite (%18.0) ve iskelet-vertebtra defektleri (%10.0) olmuştur. USG ile ventrikülomegali tanısı konulmuş vakaların %64.3'üne MRG yapılmıştır. MRG %90.5 USG'yi doğrulamış ve ventrikülomegali tanısı koymuştur. MRG'de ventrikülomegalinin %69.2'si bilateral, %21.2'si sol, %9.6'sı sağ taraftadır. MRG'de %33.3 ek anomali saptanmıştır. USG'de saptanan ek anomalilerin %59.1'i MRG'de saptanırken, USG'de saptanamamış fakat MRG'de saptanan ek anomali oranı %19.5'tir. MRG'de en sık saptanan ek anomaliler korpus kallozum agenezisi (%33.3), nöral tüp defektleri (%28.6) ve tip 2 Chiari Malformasyonudur (%28.6). Tetkikler sonucu gebeliklerin %29.3'ü sonlandırılırken, %46.6'sı zamanında, %24.1'i erken doğum yapmıştır. 
Tartışma ve Sonuç: USG'de ventrikülomegaliden şüphelenilen gebelere yeterince TORCH paneli ve karyotip analizi yapılmadığı, bazı gebelerde ventrikülomegalinin çok ileri gebelik haftalarında fark edildiği görülmüştür. Ventrikülomegalilerin çoğu hafif, bilateral ve kombinedir. Ventrikülomegalinin kombine olması şiddetini de artırmaktadır. Bu yüzden USG ve MRG ile ek anomali varlığı iyi değerlendirilmelidir. Ventrikülomegaliye yaklaşım kararı; görüntülemenin, enfeksiyon ve karyotip sonuçlarıyla değerlendirilmesiyle aileye yapılacak ayrıntılı bilgilendirme sonucu aileyle birlikte verilmelidir. Aileye rehberlik edilmeli, özellikle risk unsurlarının varlığında sonraki gebelikler oluşmadan danışmanlık için aileler yönlendirilmelidir. 
 
Anahtar Sözcükler: Ventrikülomegali, TORCH enfeksiyonları, karyotip analizi, fetal görüntüleme, nöral tüp defektleri

Abstract:
Introduction: Congenital ventriculomegaly is a term used to describe expansion the cerebral ventricular system, especially the lateral ventricles, due to intrauterine causes. It is considered to be mild between 10 mm and 12 mm, moderate 12 mm to 15 mm, and severe ventriculomegaly above 15 mm. In this study, we aimed to retrospectively evaluation of fetal cerebral ventriculomegaly by ultrasonography in pregnancy.  
Method: This study is a descriptive study of 98 pregnant women with fetal ventriculomegaly detected with USG at Tepecik Training and Research Hospital, Gynecology and Obstetrics Clinic between 2014-2016. Statistical analysis was performed using the SPSS 19.0 program. Descriptive values are expressed as number, percentage, mean ± standard deviation, median. Pearson chi-square, Yates chi-square and Fisher tests were used to compare categorical variables. Continuous variables were compared with nonparametric tests (Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis test). Because continuous variables did not fit normal distribution. The relationship between variables was assessed by the Spearman Correlation Test. The level of significance was accepted as p<0.05. 
Results: The average age of pregnant women is 27.7. 4.5% of pregnancies are twin pregnancies. TORCH panel for 46.9% of pregnancies and karyotype analysis for 19.4% of pregnancies were examined. The average gravide is 2.5, parity is 1.1 and abortus is 0.4. The mean week of detection of ventriculomegaly is 22.6. The mean ventricular widths were 14.1 in the left, 13.0 in the right. In USG, 42.0% of the cases are mild, 24.7% are medium and 33.3% are severe ventriculomegaly. 61.5% of ventriculomegaly is bilateral, 25.3% of the ventriculomegaly is on the left side and 13.2% on the right side. Ventriculomegaly was isolated in 49.0% of cases, while 51.0% of cases were combined. Of the isolated cases, 59.1% are mild, 20.5% are moderate and 20.5% are severe. In combined cases, 23.4% were mild, 29.8% were moderate and 46.8% were severe (p=0.002). The most common anomalies detected in addition to ventriculomegaly were neural tube defects (64.0%), limbs defects (18.0%) and skeletal-vertebra defects (10.0%) with USG. MRI was performed in 64.3% of the cases diagnosed ventriculomegaly with USG. MRI confirmed 90.5% USG and diagnosed ventriculomegaly. In MRI; 69.2% of ventriculomegaly is bilateral, 21.2% left, and 9.6% right. 33.3% additional anomalies were detected in MRI. While 59.1% of additional anomalies detected in USG were detected in MRI, the rate of additional anomaly detected in MRI but not detected in USG was 19.5%. The most common anomalies detected in MRI were corpus callosum agenesis (33.3%), neural tube defects (28.6%) and type 2 Chiari malformation (28.6%). 29.3% of the pregnancies were terminate. 46.6% of pregnancies were born on time and 24.1% had premature births. 
Conclusion: It was observed that TORCH panel and karyotype analysis were not performed adequately in the cases of suspected ventriculomegaly in USG. It has been observed that ventriculomegaly is noticed in very late gestational weeks in some pregnant women. Most of the ventriculomegaly are mild, bilateral and combined. The combination of ventriculomegaly also increases the severity of ventriculomegaly. Therefore, the presence of additional anomalies with USG and MRI should be evaluated well. Information should be given to the family by evaluating the images, infection and karyotype results. The decision to approach ventriculomegaly should be given together with the family. Families should be guided. Especially in the presence of risk factors, families should be directed to counseling before pregnancy occurs. 
 
Key words: Ventriculomegaly, TORCH infections, karyotype analysis, fetal imaging, neural tube defects