Mahalle sakinlerinin kentsel koruma alanlarındaki sağlıklaştırma uygulamalarına etkisi Gaziantep Suyabatmaz Mahallesi örneği
Effects of residents on rehabilitation practices in urban conservation areas: Case of Suyabatmaz Neighborhoods of Gaziantep
Yazar: BERNA ATASOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA DEMİRCİOĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Tarihsel, doğal, kültürel değerlere sahip kentlerin korunmasına küreselleşen dünyada giderek daha fazla önem verilmektedir. Hızla artan nüfus, iç ve dış göç, hızlı yapılaşma, yanlış kullanma ve modernleşmenin etkisiyle bugün, tarihi alanlar yok olma tehdidi altındadır.
Türkiye, 2011 yılından bu yana sınır komşusu Suriye'de yaşanan karışıklıklar sonucunda ülkelerini terk etmek zorunda kalan Suriyelilere ev sahipliği yapmaktadır. Kısa süre içerisinde Suriye'den gelen yoğun ve beklenmedik nüfus akışı, kenti etkisi altına alarak; kentte kendilerine yerleşme alanı arayan Suriyeliler için, erişebildikleri öncelikli alanlardan birisinin de tarihi dokuda yer alan konut birimlerinin olduğu görülmüştür. 
Çalışma kapsamında, yerel halk ve özellikle kente sonradan eklemlenmiş bu yeni nüfusun tarihi dokunun geleceğini etkileme potansiyelinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Örnek alan olarak seçilen Suyabatmaz Mahallesi, Gaziantep ili Şahinbey ilçesine bağlı Şehreküstü bölgesinde yer almakta ve yakın zamanda Şahinbey Belediyesi tarafından gerçekleştirilen sokak sağlıklaştırma ve restorasyon çalışmaları çerçevesinde yapılan Şehreküstü Konakları projesi alanında bulunmaktadır. Alan ve çevresinin tarihi koruma bölgesinde yer alması ve çok sayıda Suriyeli'ye ev sahipliği yapması, mahallenin örnek alan olarak seçilmesinde ön plana çıkmaktadır.
Bu çalışmada, ilk olarak örnek alanda gerçekleştirilen koruma ve sağlıklaştırma çalışmalarına ilişkin bilgilendirmelerin ardından, alanda yer seçmiş konut ve ticari birim kullanıcıları olan yerel halk ve Suriyeli nüfusla yapılan anket sonuçlarına yer verilmiştir. Anketlerle, koruma farkındalığı/bilinci; yer seçim kriterleri; yaşanılan alandan ve alanda gerçekleştirilen koruma çalışmalarından memnuniyet ve beklentiler konusunda tespitlere yer verilmiştir. Bu kapsamda elde edilen sonuçlardaki yerel halk ve Suriyeliler arasındaki farklılıklar ortaya konularak, kentsel tarihi dokudaki koruma uygulamalarındaki sürece yönelik önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
Increasing emphasis is placed on the protection of cities with historical, natural, cultural values in the globalizing world. With the rapidly increasing population, internal and external migration, high construction, misuse and the effect of modernization, nowadays historical memories are threatened with extinction.
Turkey has been host community for the Syrians who have fled their country since 2011 because of the unrest in Syria. Within a short period of intense and unexpected flow of populations from Syria, under the influence of the city; For the Syrians looking for a settlement area in the city, it was seen that one of the priority areas they could access was the residential units located on the historical doorframe.
The aim of the study was to determine the potential to affect the future of the new population, especially the city, which was later articulated in the city. Suyabatmaz neighborhood, which is chosen as a sample area, is located in the Şehreküstü district of Şahinbey district of Gaziantep province and is located in the Şehreküstü Konakları project area, which was recently built by Şahinbey Municipality as street improvement and restoration works.
In this study, first giving information about the conservation and improvement works performed on the sample area, then the results of the survey with local population and Syrian population, who are residential and commercial users who are selected in the field, were given. In surveys, conservation awareness ; location selection criteria; determinations were given about expectation and satisfaction with living area and about the conservation work carried out in the area and places.