İstanbul kentiçi ulaştırma şantiyelerinde şehir şantiyeciliği bağlamında İSG (İş Sağlığı ve Güvenliği) ve ÇYS (Çevre Yönetim Sistemi) uygulamalarının durumu
State of occupational health and safety and environmental management systems in Istanbul urban transportation construction sites with respect to public safety
Yazar: DUYGU YILMAZ
Danışman: DR. MUSTAFA SİNAN YARDIM
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Ülkemizde şehir şantiyeciliğinin ve iş güvenliği, çevre yönetimi gibi çalışma prensiplerinin ne düzeyde olduğunu görebilmek için kavramların ve mevcut durumun sorgulanması gerekmektedir. Tez çalışması dayanağını bu sorgulama ihtiyacından alarak, genelde inşaat sektörü ve özelde de ulaştırma şantiyeleri için şehir şantiyeciliği hususunda var olan durumu ortaya koymayı ve gelecek çalışmalar için bir kaynak oluşturmayı amaçlamaktadır.Tez kapsamında ilk olarak dünyada ve Türkiye'de inşaat sektörü ve temel özellikleri anlatılmıştır. Ardından, Türk inşaat sektöründe iş güvenliği ve özellikle inşaat sektöründe iş güvenliği konusunu yakından ilgilendiren, yüklenici ve altyüklenici davranışlarına değinilmiştir.İş sağlığı ve güvenliği (İSG) ile ilgili tarihsel süreç ve dünyadaki gelişmeler anlatıldıktan sonra İSG için OHSAS 18001 ve çevre yönetim sistemi (ÇYS) için ISO 14001 yönetim sistemi standartları tanıtılmıştır.Şehir şantiyeciliği kavram ve uygulamalarını açıklayabilmek ve örnekleyebilmek için Avustralya Melbourne şehrindeki uygulamalara ve çeşitli standartlara değinilmiştir.İnşaat sektörünün özellikleri, inşaat sektöründeki başlıca tehlikeler ve meydana gelen iş kazalarının nedenlerine değinilmiş, arkasından şantiyelerin türleri ve özelliklerinden bahsedilmiştir. Ulaştırma sistemleri tanıtılmış ve ulaştırma şantiyelerinin özellikleri açıklanmıştır.İstanbul'daki ulaştırma şantiyelerinde uygulanmakta olan temel İSG ve ÇYS kurallarıyla ilgili bir sorgulama yapmak için anket hazırlanarak uygulanmış; anket verileri analiz edilerek sonuçları değerlendirilmiştir. 2008 yaz döneminde İstanbul sınırları içinde bulunan 82 adet ulaştırma şantiyesinin %65'inde İSG, ÇYS ve şehir şantiyeciliği uygulamalarının genel anlamda başarılı olduğu belirlenmiştir.Son bölümde ise, literatür araştırması ve anket çalışmasından edinilen diğer bulgulara yer verilmiş, mevcut durum ortaya konarak yapılabilecekler konusunda önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In our country, to see the improvement level of public safety, occupational health&safety and environmental management as working principles, there is need to investigate and search current situation of these issues. The baseline of this thesis study is the neccessity of that search. The purpose of this study is to explain the public safety situation in building sector and specifically in transportation construction sites and also achieve a reference for future works.In this thesis study, firstly, building sector and base features of the sector is explained. Then occupational health&safety in Turkish building sector and contractor and subcontractor behaviors is explained which is of great interest to specially occupational health&safety in building sector.After explaining the historical process and improvements in the world, OHSAS 18001 for occupational health&safety and ISO 14001 for environmental management system are established.In order to explain and give example for the public safety concept and applications, the applications in Australia Melbourne City and different standards are mentioned.Features of building sector, main dangers in sector and work accidents are mentioned, then sorts and properties of construction sites are given. Transportation systems are defined and properties of transportation construction sites are explained.To make a survey about occupational health&safety and environmental management rules which are applying in transportation construction sites in İstanbul, a questionnaire form is prepared and applied, then these survey datas are analized and the results are assesed. 65% of 82 transportation construction sites, public safety, occupational health&safety and environmental management applications are generally succesful for this survey in İstanbul during the summer season of 2008.In the last part, evidences which are acquired from literature researches and survey study are mentioned, and the current case is put and suggestions are made.