Kadınlarda yeme bozuklukları belirtilerinin algılanan ebeveynlik biçimi, duygu düzenleme güçlüğü, psikolojik iyi oluş ve yeme tutumları ile ilişkileri
The relationships of eating disorder symptoms with perceived parenting styles, difficulties of emotion regulation, psychological well-being and eating attitudes in females
Yazar: ŞEYMA ALTINEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KUNTAY ARCAN
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan ebeveynlik biçimleri = Perceived parenting styles ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Kadınlar = Women ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Yeme tutumu = Eating attitudes

Özet:
Bu araştırmada, yeme bozukluğu riski taşıyan ve taşımayan kadınların algılanan ebeveynlik biçimleri, duygu düzenleme güçlükleri, psikolojik iyi oluş ve yeme tutumu değişkenleri açısından farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın bir diğer amacı ise bu değişkenlerin birbiriyle ve yeme bozukluğu belirtileri ile ilişkisini araştırmaktır. Araştırmanın örneklemini Balıkesir ilinde yaşayan, 18-60 yaş aralığındaki 300 kadın oluşturmaktadır. Araştırmada, Kişisel Bilgi Formu'nun yanı sıra katılımcıların yeme bozukluğu belirtilerini tarama amacıyla Yeme Bozuklukları Ölçeği (REZZY), algılanan ebeveynlik biçimlerini değerlendirmek için Young Ebeveynlik Ölçeği (YEBÖ), duygu düzenlemedeki güçlüklerini değerlendirmek için Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ), psikolojik iyi oluş düzeylerini değerlendirmek için Warwick Edinburg Mental İyi Oluş Ölçeği (PİO) ve yeme tutumlarını değerlendirmek için Hollanda Yeme Davranışları Anketi (YDA) kullanılmıştır. Yapılan bağımsız örneklem T-Testi analizleri sonucunda, yeme bozukluğu açısından riskli olan grubun hem anneye hem de babaya yönelik algılanan kuralcı/kalıplayıcı, sömürücü/istismar edici, kötümser/endişeli ebeveynlik biçimlerinden daha fazla puan aldıkları görülmüştür. Buna ek olarak riskli grubun sadece babaya yönelik algılanan küçümseyici/kusur bulucu ebeveynlik biçiminden daha fazla puan aldıkları sonucuna ulaşılmıştır. Yine yeme bozukluğu açısından riskli olan grubun riskli olmayan gruba kıyasla tüm yeme tutumu alt boyutlarından, duygu düzenlemedeki güçlüklerin amaç, kabul etme, strateji ve dürtü alt boyutlarından anlamlı düzeyde daha yüksek puanlar aldıkları bulunmuştur. Yeme bozukluğu şiddeti ile ilişkili değişkenleri belirlemek amacıyla yapılan aşamalı regresyon analizi sonucunda babadan algılanan sömürücü/istismar edici ve kuralcı/kalıplayıcı ebeveynlik biçimlerinin, duygusal ve kısıtlayıcı yeme tutumlarının ve duyguyu kabul etmede güçlüğün yeme bozukluğu belirtileriyle anlamlı ilişkilere sahip olduğu bulunmuştur. Psikolojik iyi oluş şiddeti ile ilişkili değişkenleri belirlemek amacıyla yapılan aşamalı regresyon analizi sonucunda ise babadan algılanan duygusal açıdan yoksun bırakıcı ebeveynlik biçiminin, kısıtlayıcı yeme tutumunun ve duygu düzenleme güçlüğünün açıklık, farkındalık ve stratejiler alt boyutlarının psikolojik iyi oluşun şiddetiyle anlamlı ilişkilere sahip olduğu bulunmuştur.
Elde edilen bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmış, araştırmanın sınırlılıkları ve daha sonra yapılacak araştırmalar için öneriler aktarılmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to examine if females with or without risk of developing eating disorder showed any differences in their perceived parenting styles, emotional regulation difficulties, psychological well-being and eating attitudes.  Additionally, this study also aimed to examine the relations among the study variables. The data was collected from 300 females who were aged 18 to 60 years and living in Balıkesir province of Turkey. Participants were asked to respond questionnaires of SCOFF to screen their eating disorder symptoms, Young Parenting Questionnaire to assess their perceived parenting style, Difficulty of Emotion Regulation Scale to assess their emotional regulation difficulties, Warwick Edinburg Mental Well-Being Scale to examine their mental well-being and Dutch Eating Behavior Questionnaire to assess their eating attitudes in additionto the Personal Information Form. Independent samples t-test analyses demonstrated that participants with higher risk of developing eating disorder had higher scores on authoritarian/ normative, abusive, and pessimistic/ anxious  dimensions of perceived parenting styles for both mother and father, and higher scores on belittling/criticizing dimension of perceived parenting style only for father as compared to the participants with no risk of developing eating disorder. Furthermore, participants with higher risk of developing eating disorder had higher scores on dimensions of eating attitudes and goal directed behavior, acceptance of emotional response, emotion regulation strategy and impulse control dimensions of emotional regulation difficulties. According to the results of the hierarchical regression analyses abusive and authoritarian/ normative dimensions of perceived parenting styles for father; emotional, restrictive eating attitudes and difficulties in acceptance of emotions significantly predicted eating disorder scores of the participants. Finally, according to the results of the hierarchical regression analyses emotional deprivation dimension of perceived parenting style for father, restrictive eating attitudes and openness, awareness and emotion regulation strategies dimensions of emotion regulation difficulties significantly predicted psychological well-being scores of the participants.
In conclusion, findings, limitations, and suggestions for future research were discussed in the light of the relevant literature.