Ülke özelliklerinin TIMSS 2011 sekizinci sınıf matematik başarısına çok düzeyli etkileri
Multilevel effects of country characteristics on eight grade mathematics achievement in TIMSS 2011
Yazar: İLYAS ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. ŞEREF TAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik = Mathematics ; Matematik başarısı = Mathematics achievement ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Uluslararası Matematik ve Fen Araştırmasında Eğilimler = Trends in International Mathematics and Science Study

Özet:
Bu çalışmada, TIMSS 2011 sınavına katılan sekizinci sınıf öğrencilerin matematik başarı puanlarının ülke düzeyinde farklılık gösterip göstermediğini belirlemek ve ülkeden ülkeye farklılık gösteriyorsa ülke düzeyinde bu farklılığa neden olan değişkenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, TIMSS 2011 matematik çalışmasına katılan 41 ülke, bu ülkelerden seçilen toplam 7.690 okul ve bu okulların sekizinci sınıfında öğrenim görenler arasından seçilen 234.918 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada, ülke düzeyindeki değişkenlerin çok düzeyli etkilerini belirlemek amacıyla hiyerarşik veri yapısını dikkate alan çok düzeyli analiz yöntemlerinden üç düzeyli Hiyerarşik Lineer Modelleme (HLM) kullanılmıştır. Araştırmada öğrenci ve okul düzeyinde bağımsız değişken kullanılmamıştır. Ülke düzeyinde kullanılan 43 bağımsız değişken üç farklı kaynaktan elde edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre TIMSS matematik puanlarındaki varyansın %42,8'inin öğrenci düzeyinden,  %24,9'inin okul düzeyinden ve %32,3'ünün de ülke düzeyinden kaynaklandığı bulunmuştur. Ülke düzeyindeki farklılıkları açıklamak için yapılan analiz sonucunda ülkelerin beklenen okullaşma yılları, yüksekokul ve üzeri okul mezunu yüzdeleri ve zorunlu eğitim sınıfları değişkenlerinin, ülkelerin matematik başarı ortalamalarına istatistiksel olarak anlamlı etki ettikleri ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlara göre, TIMSS matematik başarısındaki ülkeler-arası varyansın yaklaşık %70'inin "Beklenen okullaşma yılı", "Yüksekokul ve üzeri okul mezunu yüzdesi" ve "Zorunlu eğitim sınıfı" değişkenleri tarafından açıklandığı belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to determine whether mathematics achievement scores of eighth grade students who attended TIMSS 2011 differ across countries and to determine variables that cause this difference at country level if they differ across countries. The sample of the research consists of 41 countries attended TIMSS 2011 mathematics test, 7690 schools chosen from these countries and 234918 students who studied at eighth grade of these schools. In this study, three-level Hierarchical Linear Modeling (HLM), which is one of the multilevel methods considering hierarchical data structure in order to determine multilevel effects of the variables at country level was used. There were no independent variables at student and school level. The independent variables (43 in total) at the country level were obtained from three different sources. According to analysis results, the variance in TIMSS mathematics scores 42.8%, 24.9% and 32.3% were originated from the student level, school level and country level, respectively. As a result of the analysis conducted to explain the differences across countries, it was concluded that countries' expected years of schooling, educational attainment at least completed short-cycle tertiary and grades of compulsory education had a statistically significant effect on countries' mathematics achievement means. In accordance with these results, it was determined that "expected years of schooling", "educational attainment at least completed short-cycle tertiary" and "grades of compulsory education" accounted for about 70% of the variance in TIMSS mathematics achievement across countries.