Karkamış Geç Hitit ortostatlarında kıyafetler
Clothing in the Late Hittite Orthostats
Yazar: JALE AYDİN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM TÜTÜNCÜLER BİRCAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Demir Çağı = Iron Age ; Gaziantep-Karkamış = Gaziantep-Karkamış ; Geç Hitit Dönemi = Late Hittite Period ; Giysiler = Clothes ; Ortostatizm = Orthostatism ; Tekstil = Textile

Özet:
Bu çalışma, Geç Hitit kentlerinden biri olan Karkamış'tan ele geçen ortostat buluntuları üzerinde görülen giysiler incelenerek, Karkamış Demir Çağı kültürünün tekstile olan etkilerini irdelemeyi amaçlar. Çalışma kapsamında Geç Hitit Kent Devletlerinden biri olan Karkamış Kenti ele alınmıştır. Zamansal kapsamı Geç Hitit Dönemi MÖ 1000-750/700 arasına verilen tarih aralığı olarak ele aldık. Karkamış Demir Çağı ortostatlarında tasviri yapılan figürlerin kıyafetlerinin tipolojisini saptamaya çalıştık. Anadolu, Suriye ve Mezopotamya arasında yer alan eski bir başkent yerleşmesi olan Karkamış çağlar boyunca özellikle askeri lojistik açısından önem teşkil etmiştir. Gerçekleştirilen arkeolojik kazılar bölgenin tarihini anlama yolunda mihenk taşlarıdır. Günümüzdeki Türkiye-Suriye sınırı, yerleşmeyi kesen demiryolu üzerinden belirlenmiştir. Gaziantep ili sınırları içerisinde yer alan Karkamış'ın önemli bölümü Türkiye'de, yerleşimin aşağı şehrinin bir bölümü Suriye'de kalmıştır. 
MÖ 6. Binyıldan itibaren yerleşim gören bu merkez MÖ 12. yy'da Hitit İmparatorluğu yıkıldığında bölgedeki bağımsız ve güçlü krallıklardan biri haline gelmiştir. MÖ 10. yy'da burada görülen hanedanlık 4 kuşak boyunca şehrin idaresine hakim olmuştur. Hanedanın son iki üyesi döneminde anıtların inşa edildiği anlaşılmıştır. Bu yerleşimde yer alan heykeltıraşlık silsilesi MÖ 10. ve MÖ 9. yy başlarına, MÖ 9. yy sonları ile 8. yy başlarına ve nihayet MÖ 8. yy sonlarına tarihlenen kesintisiz bir tarihleme sunar.    
Karkamış kenti, bulunduğu coğrafî konumu nedeniyle Anadolu, Mezopotamya ve Doğu Akdeniz medeniyetleriyle yoğun bir etkileşim içerisinde olmuş, bu sayede zengin bir kültürel birikime ve çeşitliliğe sahip olmuştur. Adı geçen medeniyetlerin Karkamış ortostatları üzerindeki giysilere olan etkisi, bu çalışmanın temel konularından biridir. Bu çalışmada esas olarak Karkamış kentinden ele geçen ortostatlarda görülen Tanrı, Tanrıça, Karışık varlıklar, Kral, Kraliçe, Askerler, Hizmetliler ve diğer figürlerin giysileri çalışılmıştır. Yöntem olarak öncelikle konu ile ilgili kaynak taraması yapılarak elde edilen veriler bir bütün halinde değerlendirilerek Karkamış kıyafet kültürü anlaşılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
This study aims to investigate the effects of Carchemish Iron Age culture on textile by examining the garments seen on the orthostat finds obtained from Carchemish, one of the Late Hittite cities.
Within the scope of the study, Carchemish City, one of the Late Hittite City States, was studied. It was identified as Iron Age dating back to 1000-750 / 700 BC, known as the Late Hittite period.
Carchemish, an ancient capital settlement located between Anatolia, Syria and Mesopotamia, was especially important for military logistics throughout the ages. The archaeological excavations carried out are the cornerstones for understanding the history of the region. Today's Turkey-Syria border, is determined to settle the railroad crossing. Located in the province of Gaziantep, the important part of Carchemish has remained in Turkey and a section of the lower city of the settlement in Syria.
This center, which has been inhabited since the 6th millennium BC, has become one of the independent and powerful kingdoms in the region when the Hittite Empire was destroyed in the 12th century BC. The dynasty seen here in the 10th century BC has dominated the administration of the city for 4 generations. It was understood that during the last two members of the dynasty the monuments were built. The sequence of sculptures in this settlement presents an uninterrupted dating dated to the 10th and early 9th centuries BC, late 9th and early 8th centuries and finally to the end of the 8th century BC. 
The city of Carchemish had an intense interaction with the Anatolian, Mesopotamian and Eastern Mediterranean civilizations due to its geographic location, by this means it had a rich cultural accumulation and diversity. The impact of the mentioned civilizations on the clothes on the Carchemish orthostats is one of the main subjects of this study. In this study, the clothes of God, Goddess, Mixed Beings, King, Queen, Soldiers, Servants and other figures, mainly seen in the orthostats recovered from Carchemish city, were studied. As a method, primarily we have tried to understand Carchemish garment culture by evaluating the data obtained from the literature review as a whole.