Kayseri Raşit Efendi Kütüphanesi'ndeki XIX. yüzyıla ait Kuran-ı Kerim tezhiplerinin incelenmesi
Kayseri Raşit Efendi in the Library of XIX. investigation of the century Quran illumination
Yazar: GÖZDE ÇİTAK
Danışman: PROF. DR. KERİM TÜRKMEN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Raşid Efendi Kütüphanesi = Raşid Efendi library ; Tezhib sanatı = Illumination art

Özet:
Tezhip sanatı en az incelenen kitap sanatlarından birini oluşturmaktadır. Tez çalışmasında ilk olarak tezhip sanatına dair genel bir bakış açısı anlatılmış, tezhip'in ne anlama geldiği, nasıl uygulandığı, hangi malzemeler kullanılarak, hangi desenin yapıldığı ve bunun Kuran'ı Kerim'ler üzerine nasıl nakşedildiği anlatılmış olup, tezhip sanatının XIX. yy. a gelene kadar hangi değişimlere uğradığı, desen kapasitesinin nasıl değiştiği, bu sanatın üstatlarının kimler olduğu ve bu sanatı nasıl uyguladıkları araştırma içerisinde cevap verilmiş sorular arasındadır. Tezhip sanatının tarihi gelişimi kronolojik bir sıra takip edilerek anlatılmış, ortaya çıktığı günden itibaren uygulama alanlarından ve farklı yüzyıllarda nasıl şekillendiğinden bahsedilmiştir. Kuran-ı Kerimin indirildiği ana kadar sadece süsleme olarak görülen tezhip sanatı, Kuran-ı Kerim'in kitap haline getirilmesinden sonra kutsal kitabın daha değerli hale getirilmesi amacıyla farklı güzellik ve üsluplarla uygulanmıştır.Tez çalışması, tezhip sanatında XIX. yy.ın bir anlamda diğer bir yüzünü oluşturmakta, yoğun süslemeler, abartılı ve grift motiflerin, barok, rokoko ve ampir üsluplarının dışında basit formda yapılmış eserlerin bulunduğunu ve Anadolu'da bu sanatın nasıl uygulama alanı bulduğunu da göstermesi bakımından önemlidir. Bu çalışma ile tezhip sanatında yaşanılan katalog sıkıntısı giderilmeye çalışılmış, daha önce künye anlatımı niteliğinde olan bu sanat dalı Raşit Efendi, Kayseri Raşit Efendi Kütüphanesi ve Tezhip Sanatına Genel Bakış gibi ana başlıklar altında kataloglandırılmış ayrıntılı anlatımlarla dönem tezhibinin farklı bir yüzü ortaya çıkarılmıştır.Anahtar Kelimeler: Kayseri, Raşit Efendi, Tezhip, 19. Yüzyıl, Kur'an-ı Kerim

Abstract:
One of the least studied the art of book illumination arts. The art of illumination as a general thesis first explained the meaning of the illumination angle, how to apply, and the pattern in which the ingredients, which is how the Qur'an, nakşedildiği is described, illumination of the XIX. yy. a pattern which changes suffered until, finishing, this art is how the capacity of who has been amplified and the art of how to implement this research are among the questions given in the answer. A chronological sequence of the historical development of illumination followed from the day the application in which the areas described, and how different centuries mentioned. The Holy Quran is seen as the main ornament so only the Qur'an teaches the art of illumination, into the book of Quran Holy Book after getting more valuable has been applied to different beauty and styles across to make.Thesis, illumination in the XIX. century, in a sense, another facet of the grift, dense, extravagant and Baroque, Rococo and Empire styles, motifs, except made out of simple form that works and also how this art found in Anatolia, an important project in terms of the application domain. This lack of consensus in the art of tezhip with catalog maintenance, the narration of this art before imprint Wendy Master the art of illumination, such as an overview of the library and the master Nor titles of golden period in a different side of his/her background detail under catalogued.Keywords: Kayseri, Raşit Efendi, Gilding, 19 Century, The Holy Quran