Üç iplik futter örme kumaşlarda şardon işlemi sonrası hav dökülmesi sorununun iyileştirilmesi amacıyla proses geliştirilmesi
Process development to improve the fiber loss problem after raising process on 3-thread fleecy knitted fabric
Yazar: ĞASSAN ASKER
Danışman: PROF. DR. ONUR BALCI ; PROF. DR. CEM GÜNEŞOĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Tekstil makineleri = Textile machinery ; Tekstil terbiyesi = Textile finishing ; Tekstil ürünleri = Textile products ; Örgü modelleri (Tekstil) = Knitting models (Textile)

Özet:
Şardonlu üç iplik futter örme kumaşlardan üretilmiş giysilerin, şardonlu yüzlerinin temas ettiği diğer yüzeylere (cilt, iç çamaşır, diğer ara giysiler vb) hav bırakıp temas yüzeyini kirletmesi sorunu, giysi konforunu çok olumsuz etkileyen bir sorundur. Özellikle koyu renkli şardon havları; beyaz ve açık renkli iç çamaşır veya gömleklere sıvanarak rahatsız edici bir görüntü oluşturmaktadır. Hatta bu sorun, nihai tüketicinin ürünü kullanımından önce mağazada deneme aşamasında bile kendini göstermekte ve şikayetlere neden olmaktadır. Giysi konforu, günümüzde daha sık kullanılan bir kavram olup, giysi içindeki kişinin bedeni ile etrafındaki şartların fiziksel ve psikolojik uyumunun memnuniyet hissettirmesi olarak ifade edilmektedir.  Hav dökülmesi sorunu da direk konforu ve dolayısıyla tüketici memnuniyetini olumsuz etkileyen bir parametredir. Bu sorunun giderilmesi veya en aza indirgenmesi ile daha konforlu ürün elde edilmiş olacaktır. Tez kapsamında, konforu olumsuz etkileyen hav bırakma sorununa etki eden tüm üretim aşamalarındaki (elyaf, iplik, örme, terbiye) faktörlerin incelenip kumaş performansı üzerine etkisinin belirlenmesi ve bu sorunun iyileştirilmesi için en uygun prosesin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak hem proses hem de makine geliştirme faaliyetleri yürütülmüştür. Çalışma sonucunda; ön ipliği %100 pamuklu Ne 30 numara ring penye, ara ipliği 70 denye flament poliester, arka ipliği Ne 14 numara open end (%50 telef pamuk + %50 kesikli poliester) ile 100 iğnedeki iplik uzunlukları 44/28/17 cm olan 3 iplik futter kumaş hav dökülmesi açısından en iyi sonucu vermiştir. Bu kumaş yapısına ilaveten, %15 lik bir aminofonksiyonel mikro yumuşatıcı ile ön yumuşatma yapılan ve 15 m/dak hız ile tek pasaj şardon işlemi yapıldıktan sonra polivinil asetat binder içeren ticari yumuşatıcı ile aprelenen ve sanforlanan kumaşın en düşük hav dökülmesi sağladığı anlaşılmıştır. Bu çalışma kapsamında geliştirilmiş olan yeni şardon makinesi ile makine üzerindeki ünitelerin de şardon haslığını, 3/4 değerinden 4 değerine yükselterek katkı sağladığı gözlenmiştir.

Abstract:
Determining the factors that raising 3-thread fleecy knitted fabrics' problem of contaminating the contact surface (skin, underwear, other clothes they are wearing on, etc.) by fiber loss and developing the most suitable process for improving this problem is aimed within the content of the thesis. Especially dark colored raising fiber loss causes a disturbing image by coating the white and light-colored underwear or shirts and this problem appears even in the changing rooms of the stores by changing clothes beside the final consumers' problems while using the product and causes complaints. Nowadays clothing comfort which defining as the pleasing physiological and psychological harmony between the human body and its environment is more commonly used.  Fiber loss problem is a parameter that negatively affecting the clothing comfort directly and therefore the satisfaction of consumers. By eliminating or minimizing this problem, a more comfortable product will be obtained. In the thesis, it is aimed to investigate and determine the factors that affect the fiber loss problem in all production stages (fiber, yarn, knitting, finishing) and to develop the most suitable process to reduce this problem. For this purpose, both process and machine development activities were carried out. In the results of working; 3 yarn futter fabric with the back yarn (50% waste + 50% polyester) Ne 14 open end, face yarn Ne 30 combed, binding yarn 70 denier and length of 100 wales in cm 44/28/17 gave the best results. In addition to this fabric structure, the fabric that was pre-softened with a 15% aminofunctional microsoftener and raised (single passage at 15 m/min speed) and then finished with a commercial softener containing polyvinyl acetate binder provided the lowest fiber loss. It was observed that the new raising machine developed within the scope of this study and the units on the machine also contributed by increasing the raising fastness from 3/4 to 4 values.