Soru-cevap ilişkisi stratejisi öğretiminin dördüncü sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama ve soru sorma düzeylerine etkisi
The effect of teaching question-answer relationship strategy on fourth grade students' reading comprehension and questioning levels
Yazar: MEHMET CAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YILDIZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okuduğunu anlamak =

Özet:
Araştırmanın amacı, dördüncü sınıf öğrencilerine Soru Cevap İlişkisi stratejisinin öğretiminin bu öğrencilerin okuduğunu anlama ve soru sorma becerileri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada, daha önceden oluşturulmuş olunan gruplarla çalışma yapıldığı için nicel araştırma yöntemlerinden yarı deneysel desen tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Bolu ili merkez ilçeye bağlı iki farklı ilkokulda öğrenimlerine devam eden üç farklı sınıfta öğrenim gören 87 öğrenciden oluşmaktadır. Öğrenci gruplarından ikisi deney ve biri de kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Birinci deney grubu 28, ikinci deney drubu 29, kontrol grubu ise 30 öğrenciden oluşmaktadır. Birinci deney grubunda uygulayıcı olarak araştırmacı, ikinci deney ve konrtol gruplarında ise uygulayıcı olarak kendi sınıf öğretmenleri görev almışlardır. Araştırmada ön ve son test olarak araştırmacı tarafında hazırlanan 'Okuduğunu Anlama Testi' kullanılmıştır. Buna ek olarak öğrencilerin soru sorma becerilerinde meydana gelen değişimi belirlemek için "Soru Oluşturma Formu" kullanılmıştır.  Okuduğunu anlama testinden elde edilen veriler SPSS 21 paket programı yardımı ile analiz edilmiştir. Soru oluşturma formu ile elde edilen veriler ise, soru sınıflandırmalarının her biri birer tema olarak kabul edilerek yorumlanmıştır. Uygulama süreci biri hazırlık olmak üzere 12 hafta boyunca devam etmiştir. Bu süre içerisinde soru cevap ilişkisi stratejisi ile deney gruplarındaki öğrencilerin okuduğunu anlama ve soru oluşturma becerileri geliştirilmeye çalışılmıştır. Uygulama sonrasında yapılan son testler incelendiğinde soru cevap ilişkisi stratejisinin dördüncü sınıf öğrencilerinin hem okuduğunu anlama hem de soru oluşturma becerilerinin gelişimine olumlu katkı sağladığı görülmüştür. Ayrıca grup içi değerlendirmelere bakıldığında Soru Cevap İlişkileri stratejisinin aynı olumlu katkıyı hem hikâye edici hem de bilgilendirici metinlerde de sağladığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of the study is to examine the effect of teaching the Question-Answer Relationship strategy to fourth-grade students on their reading comprehension and question-asking skills. Since the study was conducted with previously formed groups, a quasi-experimental design was preferred among quantitative research methods. The study group of the study consisted of 87 students studying in three different classes in two different primary schools in the central district of Bolu province in the 2022-2023 academic year. Two of the student groups were determined as the experimental group and one as the control group. The first experimental group consisted of 28 students, the second experimental group consisted of 29 students, and the control group consisted of 30 students. The researcher served as the implementer in the first experimental group, and their own classroom teachers served as the implementers in the second experimental and control groups. The 'Reading Comprehension Test' prepared by the researcher was used as the pre- and post-test in the study. In addition, the "Question Form" was used to determine the change in the students' question-asking skills. The data obtained from the reading comprehension test were analyzed with the help of the SPSS 21 package program. The data obtained with the question generation form were interpreted by accepting each of the question classifications as a theme. The application process continued for 12 weeks, one of which was preparation. During this period, the question-answer relationship strategy was used to develop the reading comprehension and question generation skills of the students in the experimental groups. When the post-tests conducted after the application were examined, it was seen that the question-answer relationship strategy made a positive contribution to the development of both the reading comprehension and question generation skills of the fourth-grade students. In addition, when the in-group evaluations were examined, it was seen that the Question-Answer Relations strategy made the same positive contribution to both narrative and informative texts.