Patara Tepecik Akropolü Bey Konağı siyah figür seramikleri
The black figure pottery from Dynastic Mansion on the Tepecik Acropolis at Patara
Yazar: GÜLNAZ ACAR
Danışman: PROF. FAHRİ IŞIK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkaik Dönem = Archaic Period ; Patara = Patara ; Seramikler = Ceramics ; Siyah figür tekniği = Black figure tecnique

Özet:
Patara-Tepecik Akropolü üzerinde yer alan ve Bey Konağı olarak tanımlanan alanın, 2003-2009 yıllarındaki kazı çalışmaları ile ele geçmiş Attika Siyah Figür Seramiği, bu tez çalışmasının konusunu oluşturur. Çalışmada, bu seramik grubunun tasnifi, mevcut formların kronolojik dizindeki yeri ve içerisinde bulundukları stil gruplarının belirlenmesi, ele geçen seramiklerin Bey Konağı mimarisindeki dağılımı, bu grup seramiğin Likya Bölgesi'ndeki ticari dağılımı gibi konular ele alınmıştır.Bey Konağı, Antik Limanın kuzey doğusunda konumlanan Tepecik Akropolü'nün en tepesinde yer alır. Yapı, kiler, A ve B Mekanı, geniş teras duvarı ve ek yapı olarak isimlendirilen mekanları ile mimari bir bütünlük oluşturur. Bu mimari bütünlük, İ.Ö. 700-350 yılları arasına tarihlenen üç evreden meydana gelir. Çalışmanın konusunu oluşturan siyah figür buluntuları ise İ.Ö. 580-500 yıllarına tarihlenen I. evrenin ?b? safhasında yer alır ve değerlendirmeye alınan toplam 346 adet parça bulunur. Çalışma grubu seramiklerini amphora, amphora kapakları, krater, olpe, lekythos, kyliks, lekane-lekanis, pyksis gibi formlar oluşturur. Mevcut formlar İ.Ö. 575-490 yılları arasında dağılım gösterir, seramiklerin en yoğun olduğu zaman aralığı ise İ.Ö. 550-500 yıllarıdır. Çalışmada, değerlendirmeye alınan parçalar için altı farklı ressam ve stil grubu önerilir.Çalışma grubu seramiklerini oluşturan parçaların % 66'lık bölümü ek yapı olarak isimlendirilen mekandan, %33'lük kısmı ise A ve B Mekanı, Erken Teras, Geç Teras ve Yukarı Teras olarak belirtilen alanlardan ele geçmiştir. Formları ile servis takımı oluşturacak çeşitliliği sunan Bey Konağı Siyah Figür Seramikleri, ek yapıda yoğunlaşan sayısal değeri ile bu alanın andron niteliği taşıdığı sonucuna ulaştırır.Likya Bölgesi'nde siyah figür seramik en çok Ksanthos kenti ile Patara'da bulunan ve tez konusunu oluşturan seramikler ile birlikte tanınmış oldu. Her iki kentte de mevcut seramik grubu, dönemsel ve stil benzerlikleri gösterir. Bu sebeple, ticareti deniz yolu ile sağlanan seramik grubunun, önce Patara Ticari Limanına geldiği ardından iç bölgelere taşındığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu da dönemi içerisinde Patara kentinin bölge için önemini vurgulayacak nitelikte verilerden bir tanesi olmuştur.Bey Konağı mimarisi ve buluntuları ile bölgenin az bilinen erken tarihine önemli katkılarda bulunacak bir yapıdır. Buradan ele geçmiş siyah figür seramikler, yapının 180 yıllık kullanım süresinin 80 yılını kapsar. Yapının Bey Konağı olarak isimlendirilmesine sebep olan konumu, mimarisi ve zengin buluntu çeşitliliğidir, siyah figür seramik grubu da varlığı ile bu fikri destekler.Bu çalışmada, üzerinde oldukça çok durulmuş Attika Siyah Figür Sanatı ve Ressamlığı konusuna yeni bir veri sunmanın öneminden ziyade bu grup seramiğin yapı, kent ve bölge için önemini anlatmak çalışmanın asıl amacını oluşturur.

Abstract:
The subject of this thesis is the black-figure Attica pottery which was found during the 2003-2009 excavations at Bey Konağı, a palace situated within the Acropolis of Tepecik in Patara. The research project focuses on the classification of the Bey Konağı black-figure ceramics, their chronological data, determination of their stylistic groups, their geographical locations in the Bey Konağı architecture and their trade distribution in Lykia.Bey Konağı is located at the top of the Acropolis of Tepecik which is north-east of the ancient port of Patara. The building consists of a storage room, two undefined locations identified as A and B, a wide terrace wall and a supplementary building. The architectural concept of the palace is divided into three phases which are dated between 700 and 350 B.C.The three hundred and forty-six fragments of pottery found within the palace which are the focus of this thesis belong to the ?B? section of 1st phase. The 1st phase refers to the historical period between 580 and 500 B.C. The pottery fragments that have been recuperated demonstrate a wide variety of forms such as the amphora, amphora cover, crater, olpe, lekythos, kylix, lekane-lekanis, and pyxis. These forms are commonly distributed between 575-490 B.C., however they are present in a greater intensity starting from around 550 to 500 B.C. During this ?B? phase there are six different artists and stylistic groups which correspond to the collection of pottery being researched.Sixty-six percent of the pottery shards were discovered in the supplementary building and the other thirty-three percent of them were found in the A and B locations, early terrace, late terrace and upper terrace. For the most part, the pottery fragments that were found in the supplementary building belong to a group of serving sets, therefore it seems possible to assert that the building could have been an andron.The results of this research demonstrate the possibility that Lykian black-figure pottery may present connections to the ancient cities of Xanthos and Patara. The ceramic-ware of Xanthos and Patara have similar chronological situations and stylistic attributes to those of the artifacts uncovered at Bey Konağı. Thus, it seems that trade of the ceramic-ware was carried out through the seaway. It is plausible to state that once the goods reached the port of Patara they were then brought into the inland parts of Anatolia. This fact proves another important aspect of the ancient city of Patara for the Lykia region.Bey Konağı is one of the buildings that will help to illuminate the early history of the region with its architecture and archaeological finds. The black-figure Attica pottery that is found in the ancient palace demonstrates the eighty year period during the one-hundred and eighty year lifespan of the building. The name itself of the building ?Bey Konağı?, which translates to Gentleman Palace, is supported by this black-figure pottery, as well as its location, architecture and rich findings.The main aim of creating this research project is not only to provide new information about the black-figure Attica pottery and the artists, but more importantly to explain the significance of this pottery group for the building, the ancient city and the region.