19. yüzyıldan günümüze plastik sanatlarda sandalye nesnesinin temsiliyetleri
Representations of the chair object in the visual arts from the 19th century to the present
Yazar: NURDAN COŞKUN
Danışman: PROF. AYHAN ÇETİN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Görsel imge = Visual image ; Hazır nesne = Ready made ; Nesne = Object ; Temsil = Representation

Özet:
Bu tez çalışmasında sandalye imgesinin ve sandalye nesnesinin sanat tarihi içerisinde 19. yüzyılda bir imge olarak, günümüz sanatında ise bir nesne olarak nasıl kullanıldığı, neleri temsil ettiği incelenmiştir. Sanatın farklı dönemlerinde ve farklı pratiklerde kullanılan sandalye, sanatçıların yeni temsiller yarattıkları bir nesne olmuştur.
I. Bölümde ilk olarak sandalyenin tarihçesine, tanımına ve işlevsel olarak kullanım amaçlarına yer verilmiştir. II. Bölümde 19. Yüzyılın sonlarından başlayarak 1960 yılı aralığında olan tarihsel süreçte sandalyenin resimde bir imge olarak kullanımına yer verilmiştir. Van Gogh'un eserleri ile başlayan inceleme, plastik sanatlarda günlük kullanım nesnelerinin bir sanat nesnesi ya da malzemesine dönüşümüne katkı sağlayan Picasso'nun kolaj oluşturması ve Duchamp'ın hazır nesne kavramı ile devam etmektedir. II. Bölümün devamında ise 1960 ve sonrası sanat pratiklerinde sanatçıların, sandalyeye bir nesne olarak yaklaşımları bulunmaktadır. Bu dönemde Rauschenberg'in tuval ve nesneyi birleştiren asamblajları, Kosuth'un temsiliyet için alternatif olarak dil, fotoğraf ve nesne kullanarak enstalasyon oluşturması gibi yine plastik sanatlarda önemli etkileri olan eserlere yer verilmiştir. II. Bölümün son kısmında ise 1980 ve günümüze uzanan süreçte, özellikle Duchamp, Kosuth ve Beuys'tan etkilenerek sandalye kullanan sanatçılara yer verilmiştir. II. Bölümün son kısmında ise, Füsun Onur, Sarkis gibi sandalyeyi insan ve sanatçı ile ilişkilendiren eserlere ve İsmet doğan gibi temsil sorununu sorgulamak için sandalye kullanan eserlere yer verilmiştir. III. Bölümde sandalyeyi bir imge, bir temsil ve de bir nesne olarak kullanan sanatçılardan etkilenerek ürettiğim resimlerime yer verilmiş, kendimi bu nesneyi kullanarak ne ifade etmek için kullandığım açıklanmıştır.
Örnek olarak verilen eserlerin seçilme sebebi, figür bulunmayan yani insanı temsilen sandalyenin kullanıldığı eserlerdir. Eserleri tek tek inceliğimizde, konusu değişmekte ancak akla gelen ilk şeylerden biri bu olacaktır. İnsan ve insana özgü problemlerin altını çizmeye çalışan sanatçıların sandalye nesnesini seçtiği görülmüştür. Bazı sanatçıların ise temsil, imge, nesne gibi sanata özgü problemleri yine sandalye nesnesi veya imgesi kullandığı görülmüştür. Çalışmada kronolojik bir sırayla yer alan eserler, konusu ve biçimi bakımından birbirine benzeyen eserler ile karşılaştırılmış ve çalışmada belirtilmiştir. Eserler, resim ya da enstalasyon olarak sınırlandırılmamış resim, kolaj, tiyatro oyunu, enstalasyon eserlerden örnekler verilmiştir.
Sonuç olarak, modern dönemden günümüze kadar farklı disiplinlerde sandalye temsili sıkça yapılan bir nesne olmuştur.

Abstract:
In this thesis, the use of the chair image and the chair object in art history is examined, focusing on its representation as an image in the 19th century and as an object in contemporary art. The chair, utilized across different periods and practices in art, has become an object through which artists create new representations.
In Chapter I, the history, definition, and functional uses of the chair are first discussed. Chapter II addresses the historical period from the late 19th century to 1960, focusing on the use of the chair as an image in painting. This analysis begins with Van Gogh's works and continues with Picasso's collages, which contributed to transforming everyday objects into art objects or materials, and Duchamp's concept of the ready-made. Chapter III examines the approaches of artists towards the chair as an object in art practices from 1960 onwards. Significant works from this period include Rauschenberg's assemblages that combine canvas and objects, and Kosuth's installations that use language, photography, and objects as alternatives for representation. In the last part of Chapter II, artists who have used chairs, especially those influenced by Duchamp, Kosuth, and Beuys, from 1980 to the present are featured. In this section, works by artists such as Füsun Onur and Sarkis, who relate the chair to human and artist, as well as works by İsmet Doğan, who uses the chair to question the issue of representation, are included. In Chapter IV, I present my own paintings, influenced by artists who use the chair as an image, a representation, and an object. I explain what I aim to express through the use of this object. 
The reason for selecting the given examples is that they are works where chairs, rather than figures, are used to represent humans. When we examine the works individually, their subject matter varies, but one of the first things that come to mind is this: Artists who aim to emphasize human and human-specific problems have chosen the object of the chair. It is also observed that some artists address art-specific problems like representation, imagery, and objects, using the chair as either an object or an image. The works presented in chronological order have been compared with similar works in terms of subject and form and are mentioned in the study. The works are not limited to painting or installation; examples from painting, collage, theater plays, and installations are included. 
In conclusion, the chair has frequently been represented in various disciplines from the modern era to the present.