Yahudilikte kutsal kitap anlayışı: Yefet Ben Eli örneği
Bible understanding in judiciality: The example of Yefet Ben Eli
Yazar: ERKAN ZENGİN
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED HADİ TEZOKUR
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Dinler tarihi = History of religions ; Yahudilik = Judaism

Özet:
Din insan yaşamına yön veren en mühim etkenlerden birisidir. Din'e adanmış insanlar, hayatlarını kutsal kitaplardaki bilgilere göre yaşamaktadırlar. Yahudilik'in kutsal kitabı kadim Ahit/Tanah ve Talmud'dan oluşmaktadır. Tek Tanrı inancına sahip bir toplum olarak Yahudiler asırlar boyunca İslâmiyet'in hâkim olduğu topraklarda huzur ve barış içerisinde yaşamışlardır. Yahudilere tanınan imkânlar ile İslâm devletlerinin bireyleri olarak her türlü alanda faaliyet göstermişlerdir.
Yahudi dini hareketi olarak tanımlanan Karâîzm, IX. yüzyılın ikinci yarısında İran, Irak, Şam ve Filistin'in bazı bölgelerinde kristalize olan, kutsal metinlere dayalı ve Mesihçi doğaya sahip bir mezheptir. Yahudi tarihi araştırıldığında, İslam düşüncesi etkisinin Yahudi ilahiyatına tercümesi, Karâîlik akımının ortaya çıkmasıyla birlikte olmuştur. Dolayısıyla, Orta Çağ Yahudi dini düşüncesi ve ilahiyatı ele alınırken özellikle Karâîliğin ortamı hazırlayıcı bir görevi yerine getirdiği göz önüne alınmalıdır. Karâîler Orta Çağ Yahudiliğinde, özellikle de "Altın Çağlarında" (X. ve XI. yüzyıllarda) temsil ettikleri sayısal güç ve entelektüel meydan okumayla orta çağ ve modern zamanlarda var olmaya devam ettiler. Karâî hareketinin manevi özüyle uzun süredir devam eden canlılığı ve modern öncesi Yahudilik içinde alternatif bir ses olması nedenleriyle Yahudiliğin ayrılmaz bir akışı olarak veya alternatifi olarak, Yahudi kültürünün ve kimliğinin çok yönlü doğasının bir tezahürü olarak görülmektedir.
Karâî geleneğinin en üretken ve en etkili Tanah yorumcusu olan Yefet ben Eli,  muhtemelen İbranice-Arapça Tanah'ın tamamı hakkında tefsir yazan en eski Yahudiydi. Yazıları, kendi zamanından erken modern döneme kadar hem Karâîler hem de Rabbânîler tarafından alıntılanmıştır.

Abstract:
Religion is one of the most important factors that shape human life. People who are devoted to religion live their lives according to the information in the holy books. The holy book of Judaism consists of the ancient Testament / Tanakh and Talmud. As a society with monotheistic belief, Jews have lived in peace and tranquility in the lands dominated by Islam for centuries. With the opportunities given to the Jews, they acted in all kinds of fields as individuals of Islamic states. 
Karaism, defined as the Jewish religious movement, IX. It is a scriptural and messianic sect that crystallized in Iran, Iraq, Damascus, and parts of Palestine in the second half of the 19th century. When Jewish history was researched, the translation of the influence of Islamic thought into Jewish theology was accompanied by the emergence of the Karaite movement. Therefore, when dealing with medieval Jewish religious thought and theology, it should be taken into account that Karaism, in particular, fulfilled a task of preparing the environment. The Karaites continued to exist in medieval and modern times, with the numerical strength and intellectual challenge they represented in medieval Judaism, particularly in their "Golden Ages" (X and XI centuries). Because of the long-standing vitality of the Karaite movement with its spiritual essence and as an alternative voice within pre-modern Judaism, it is seen as an integral stream of Judaism, or alternatively, as a manifestation of the multifaceted nature of Jewish culture and identity.
Yefet ben Eli, the most prolific and influential interpreter of the Tanakh in the Karâîte tradition, was probably the earliest Jew to comment on the entire Hebrew-Arabic Tanakh. His writings have been cited by both Karâîtes and Rabbinics from his time to the early modern period.