Kripto paraların vergilendirilmesi: Karşılaştırmalı analiz
Taxation of cryptocurrencies: Comparative analysis
Yazar: İLKCAN BEKTAŞ KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KEMAL CEBECİ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bitcoin = Bitcoin ; Blockchain = Blockchain ; Blok zinciri sistemi = Blockchain system ; Kripto para birimi = Crypto currency ; Maliye politikaları = Fiscal policies ; Sanal para = Virtual money ; Vergilendirme = Taxation

Özet:
Ticari hayatın değişmez bir parçası olan paranın gelişimi, teknolojiye bağlı olarak şekillenmektedir. İnternetin hayatımıza kattığı e-ticaret ile insanlar alternatif ödeme araçlarına yönelmişlerdir. Bu yüzden dijital ve sanal paraların kullanımı da giderek artmaktadır. Gelişen teknolojinin parçası olan kripto paralar, merkezi otoriteye bağlı kalmadan bireyler arasında para transferine imkân vermektedir. Kripto paraların güvenlikleri ise çeşitli kriptolojik sistemlerle sağlanmaktadır. Temelleri 2008 yılında atılan kripto paralar, alternatif ödeme aracı olarak mevcut para birimlerinin muadilleri olarak görülmüşlerdir. Ancak kısa sürede finans alanında bazı zafiyetler doğurduğu tespit edilen kripto paraların devletler tarafından regüle edilme ihtiyacı ortaya çıkmış ve bu hususta yapılması gereken düzenlemeler Türkiye ile beraber Dünyada da tartışılmaya başlamıştır. Söz konusu düzenlemelerin başında ise kripto paraların vergilendirilmesi gelmektedir. Bu bağlamda da ülkeler farklı vergileme yaklaşımları benimsemekte ve vergilemede özelinde yeni yaklaşımlar geliştirmektedirler.
Türkiye özelinde baktığımızda henüz kripto paralar ile ilgili bir mevzuat bulunmamaktadır. Türkiye'de tartışılan yaklaşımlardan kripto paranın emtia, menkul kıymet yahut para olarak tanımlanacak şekilde bir hukuki tanımlaması yapılmamıştır. Bununla birlikte kripto paraların; alımı, satımı, kullanımı veya madenciliği de yasaklanmamıştır.
Bu kapsamda, çalışmada paranın tarihsel süreci ve evriminin son adımı olan kripto paralar incelenecek ve bu para birimlerinin özellikleri ve fonksiyonları da ele alınacaktır. Ayrıca blokzincir teknolojisi ve blokzincire özgü olan kavramlar açıklanacaktır. Son bölümlerde ise kripto paraların vergisel boyutuna değinilecek bazı ülkelerin vergileme anlayışlarının yanı sıra Türkiye'deki yaklaşımlara da yer verilecektir.
Anahtar Kelimeler: Kripto Para Birimleri, Sanal Para, Bitcoin, Blokzincir, Bitcoin Vergi

Abstract:
The development of money, which is an invariable part of commercial life, is shaped by technology. With the e-commerce that the internet has added to our lives, people have turned to alternative payment tools. Therefore, the use of digital and virtual currencies is also increasing. Cryptocurrencies, which are part of the developing technology, allow money transfer between individuals without being dependent on the central authority. The security of cryptocurrencies is provided by various cryptological systems. Cryptocurrencies, which were laid in 2008, have been seen as equivalents of existing currencies as an alternative payment tool. However, the need for the regulation of cryptocurrencies by the states, which were determined to cause some weaknesses in the field of finance in a short time, emerged and the regulations that should be made in this regard started to be discussed in Turkey and in the world. At the forefront of these regulations is the taxation of cryptocurrencies. In this context, countries adopt different taxation approaches and develop new approaches in taxation.
In Turkey, there is no legislation regarding cryptocurrencies yet. Among the approaches discussed in Turkey, there is no legal definition of crypto money as commodities, securities or money. However, buying, selling and mining of cryptocurrencies are not prohibited or illegal.
In this study cryptocurrencies, which are the last step of the historical process and evolution of money, will be examined and the features and functions of these currencies will be discussed. In addition, blockchain technology and blockchain-specific concepts will be examined. In the last chapter, the taxation aspects of cryptocurrencies will be mentioned, as well as the taxation approaches of some countries comparatively with the approaches in Turkey.
Keywords:   Cryptocurrencies, Virtual Money, Bitcoin, Blockhain, Bitcoin Tax