Erken evre serviks kanseri hastalarında lenf nodu tutulumu için risk faktörleri
Risk factors for lymph node involvement in early stage cervical cancer patients
Yazar: UMUT ERKÖK
Danışman: DOÇ. BÜLENT ÖZDAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Cerrahi-kadın doğum = Surgery-obs.-gyn.

Özet:
Amaç: Serviks kanserinde üzerinde önemle durulan prognostik faktörlerden biri hastalıksız sağ kalımı etkileyen ve cerrahi sonrası tedavinin şekillenmesinde önemli rol oynayan lenf nodu tutulumudur. Biz bu çalışmada erken evre serviks kanserinde lenf nodu tutulumunu etkileyen faktörleri tespit etmeyi amaçladık.
Materyal Metot: Çalışmaya evre IA2-IIA2 hastalığı olan 169 serviks kanseri olgusu dahil edilmiştir. Dahil edilen hastalara ait yaş, histolojik subtip, derin stromal invazyon (DSI), en geniş tümör çapı (LTD), lenfovasküler boşluk invazyonu (LVSI), vajen cerrahi sınır durumu, overyan metastaz durumu, parametrial tutulum durumu, lenf nodu sayısı ve metastaz varlığı retrospektif olarak incelenmiştir. Lenf nodu metastazı (LNM) varlığına göre; hastalar LNM pozitif (grup 1) ve negatif (grup 2) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Tüm bu parametreler gruplar arasında karşılaştırılmış ve LNM öngörüsü için değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların median yaşı 52 (26-77) ve tümör çapı 3,5 cm (0,4-7,5) idi. Olguların 128 (%75,7) tanesi skuamöz hücreli karsinom (SCC), 27 (%16) tanesi adenokarsinom ve 14 (%8,3) tanesi adenoskuamöz karsinom histolojik subtipindeydi. Yine hastaların 6 (%3,6) tanesi evre IA2,  91 (%53,8) tanesi evre IB1, 24 (%14,2) tanesi IB2, 32 (%18,9) tanesi evre IIA1 ve 16 (%9,5) tanesi IIA2 evresinde idi. Dahil edilen hastalar lenf nodu metastazı olan (grup1, n: 58, %34,3) ve olmayan (grup 2, n: 111, % 65,7) olmak üzere 2 gruba ayrılarak karşılaştırıldığında parametriyal tutulum (16/58 vs. 8/111, p<0.001, sırasıyla), DSI (55/58 vs 89/111, p<0.001, sırasıyla), LTD [LTD < 2cm (4/58), 2 ≥ LTD <4 cm (23/58), LTD ≥4 cm (31/58) vs LTD < 2cm (28/111), 2 ≥ LTD <4 cm (46/111), LTD ≥4 cm (37/111), p=0.005, sırasıyla]ve LVSI (51/58 vs 67/111, p<0.001, sırasıyla) açısından 2 grup arasında anlamlı fark saptandı. Univaryant regresyon analizinde LVSI (p<0.001), DSI (p=0.018), LTD (p=0.002), parametriyal tutulum (p=0.001) ve vajen cerrahi sınır pozitifliği (p=0.020) lenf nodu tutulumu ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkili iken, multivaryant regresyon analizinde LVSI [51/118 (%43,2) vs. 7/51 (%13,7), OR=3.9, p=0.003] ve parametriyal tutulum [16/24 (%66,6) vs. 42/145 (%28,9), OR=3,9, p=0.009] lenf nodu metastazı için bağımsız risk faktörleri olarak saptandı.
Sonuç: Erken evre serviks kanseri hastalarında lenf nodu metastazı için LVSI ve parametriyal tutulum önemli iki risk faktörüdür.

Abstract:
Objective: One of the most important prognostic factors in cervical cancer is lymph node involvement that affects disease-free survival and plays an important role in shaping adjuvant treatment. In this study, we aimed to determine the factors affecting lymph node involvement in early stage cervical cancer.
Materials and Methods: A total of 169 cervical cancer patients with stage IA2-IIA2 were included in the study. Age, histologic subtype, deep stromal invasion (DSI), largest tumor diameter (LTD), lymphovascular space invasion (LVSI), vaginal surgical margin, ovarian metastasis status, parametrial involvement, lymph node count and presence of metastasis were retrospectively reviewed. All of these parameters are divided into two groups according to the presence of LNM as LNM positive (group 1) and negative (group 2) and evaluated for LNM prediction.
Results: The median age of the patients included in the study was 52 (26-77) and largest tumor diameter was 3.5 cm (0.4-7.5). 128 (75.7%) of the cases were squamous cell carcinoma (SCC), 27 (16%) were adenocarcinoma and 14 (8.3%) were adenosquamous carcinoma. Six patients (3.6%) were in stage IA2, 91 (53.8%) were in stage IB1, stage 24 (14.2%) were in IB2, 32 (18.9%) were in stage IIA1 and 16 (9.5%) were in stage IIA2. When patients were compared as lymph node metastasis (group1, n: 58, 34.3%) and non-lymph node metastasis (group2, n: 111, 65.7%) (16/58 vs 8/111, p <0.001, respectively), DSI (55/58 vs 89/111, p <0.001, respectively), LTD [LTD <2cm (4/58), 2 ≥ LTD <4 cm (23/58), LTD ≥4 cm (31 / 58) vs LTD <2cm (28/111), 2 ≥ LTD <4 cm (46/111), LTD ≥4 cm (37/111), p: 0.005, respectively] and LVSI (51/58 vs 67/111 respectively) (p <0.001, respectively). In the univariate regression analysis; LVSI (p <0.001), DSI (p: 0.018), ETF (p: 0.002), parametrial involvement (p = 0.001) and vaginal surgical margin positivity (p = 0.020) were in statistically significant correlations with lymph node involvement, but in multivariate regression analysis LVSI [51/118 (43.2%) vs 7/51 (13.7%), OR = 3.9, p = 0.003] and parametrial involvement [(16/24 (66.6%) vs 42/145 (28.9%), OR = 3.9, p = 0.009] were the  independent risk factors for lymph node metastasis.
Conclusion: LVSI and parametrial involvement are two important risk factors for lymph node metastasis in early stage cervical cancer patients.