Algılanan örgütsel destek ve işe ilişkin duyuşsal iyi oluş halinin üretkenlik karşıtı iş davranışları üzerine etkileri: Hizmet sektöründe bir araştırma
The impacts of perceived organizational support and job-related affective well-being on counterproductive work behavior: A study in service sector
Yazar: AYŞEN AKBAŞ TUNA
Danışman: DOÇ. DR. YASİN BOYLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Algılanan örgütsel destek = Perceived organizational support ; Duygusal iyilik algısı = Related affective well-being ; Duyuşsal tutum = Affective attitude ; Hizmet sektörü = Service sector ; Örgütsel destek = Organizational support ; Üretkenlik karşıtı davranışlar = Counter productive behaviours ; İyilik hali = Well-being ; İş değerleri = Work values ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı çalışanların üretkenlik karşıtı iş davranışları sergilemelerinde algılanan örgütsel desteğin ve işe ilişkin duyuşsal iyi oluşun etkili olup olmadığını araştırmaktır. Bu amaçla Türkiye'de hizmet sektöründe çalışan 706 kişi üzerinde bir araştırma yapılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde öncelikle tanımlayıcı istatistikler yapılmış hipotezlerin testi için çok değişkenli istatistiki yöntemlerden Yapısal Eşitlik Modeli tercih edilmiştir. Alan yazında üretkenlik karşıtı iş davranışlarının algılanan örgütsel destek ve işe ilişkin duyuşsal iyi oluş kavramlarıyla birlikte incelendiği bir çalışmaya rastlanmamıştır. Dolayısıyla bu çalışma her üç değişken için hizmet sektöründeki durumu yansıtması bakımından da önem taşımaktadır. Araştırma sonuçlarına göre, algılanan örgütsel desteğin işe ilişkin olumlu duyuşsal iyi oluş halini pozitif yönde etkilediği, bununla birlikte algılanan örgütsel desteğin işe ilişkin hissedilen olumsuz duygu halini negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Araştımada algılanan örgütsel desteğin hırsızlık, geri çekilme ve kötü davranma boyutları üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkisinin olduğu görülmüştür. Aracı değişken olan, işe ilişkin olumlu duyuşsal iyi oluş halinin, hırsızlık, geri çekilme ve kötü davranma boyutları üzerinde de anlamlı bir etkisi bulunamazken; işe ilişkin hissedilen olumsuz duygu halinin ise hırsızlık, geri çekilme ve kötü davranma boyutları üzerinde pozitif yönlü ve anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Buna göre algılanan örgütsel desteğin, üretkenlik karşıtı iş davranışları üzerindeki etkisinde işe ilişkin olumsuz duygular değişkeninin aracı etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study examines whether perceived organizational support and job-related affective well-being in the service sector impact counterproductive work behaviors exhibited by employees. Service sector employees (n = 706) in Turkey completed questionnaires assessing perceived organizational support, job-related affective well-being, and demographics. Multivariate statistical methods such as descriptive statistics and structural equation modeling were used to analyze the questionnaire responses. No other study examining this trilateral relationship has thus far been reported in the literature. Therefore, this study's examination of all three variables is significant as it may more accurately reflect circumstances in the service sector. The findings of this study reveal that perceived organizational support impacts job-related affective well-being. Accordingly, while a positive impact exists between perceived organizational support and positive emotions, a negative impact exists between perceived organizational support and negative emotions. In addition, perceived organizational support partially impacts counterproductive work behaviors of employees such as theft of organizational property, withdrawal behavior, and abuse. Using employee emotions as a mediating variable as per the Job-related Affective Well-being Scale (JAWS), we found that positive emotions do not impact employee theft, withdrawal behavior, and abuse, whereas negative emotions positively and significantly impact these behaviors. Furthermore, negative emotions play a mediating role in the relationship between perceived organizational support and counterproductive work behaviors.