6-10 yaş arası çocuklarda çoklu diş eksikliklerinde kullanılan yer tutucu apareylerin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
A comparative invastigation of space maintainers used in multiple tooth deficiencies in children aged 6- 10
Yazar: EBRU KELEŞ GÜLBAHÇE
Danışman: PROF. DR. ARZU AYKUT YETKİNER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental ark = Dental arch ; Diş hareketleri = Tooth movement ; Diş kaybı = Tooth loss ; Ortodontik aygıtlar = Orthodontic appliances ; Pedodonti = Pedodontics ; Süt dişleri = Tooth deciduous

Özet:
Süt dişleri; çürük, enfeksiyon, dental travmalar ve sistemik hastalıklar gibi nedenler ile erken kaybedilebilmektedir. Süt diş kaybı sonrasında en kısa zamanda yer tutucu apareyler yapılarak daimi diş için gerekli yer korunmalıdır. Çoklu süt dişi kayıplarında sabit ya da hareketli yer tutucu apareyler ile mevcut yerin üç boyutlu olarak daimi dişlenme dönemine kadar korunması gerekmektedir. 
Çalışmamızın amacı alt çenede çoklu süt dişi eksikliklerinde kullanılan lingual ark ve hareketli yer tutucu apareylerin ortalama sağ kalım süresi, yer koruma etkinliği ve oral bakteriyel floraya etkileri gibi faktörler açısından karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Hareketli yer tutucu aparey uygulamasında hasta kooperasyonu çok önemli bir faktördür. Hareketli yer tutucuyu hastanın ne sürede ağızda tuttuğu ile ilgili net bir bilgi mevcut değildir. Çalışmamızda hareketli yer tutuculara mikrosensör konularak hastanın apareyi kaç saat taktığı tespit edilebilecektir. Çalışma sonunda iki grupta da çalışma süresinde dental arkta meydana gelen değişimler ve yer kaybı miktarı değerlendirilecektir. Yer tutucu apareylerin dental plak tutulumunu arttırdığı bilinmektedir. Çalışmamızın diğer amacı tedavi süresinde iki yer tutucunun S. mutans ve Lactobacillus (Laktik Asit Bakterileri) koloni sayısına etkisinin karşılaştırılmasıdır. 
Çalışmamıza Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Ana Bilim Dalı'na alt çenede erken çoklu süt dişi kaybı sonrasında başvuran ve yer tutucu endikasyonu koyulan 6-10 yaş arası 40 hasta dâhil edilmiştir. Hastalar randomize bir şekilde iki gruba ayrılmıştır. Çalışmamızda hastaların gruplara ayrılmasında tam randomizasyon yöntemi kullanılmıştır. Tam randomizasyon, çalışmaya katılma kriterlerine uygun olan bireylerin çalışmaya katıldıktan sonra gruplara tamamen rastgele, eşit şansla ve bir önceki atamadan bağımsız olarak atanmasıdır. Bir gruba lingual ark apareyi (n=20) diğer gruba ise hareketli yer tutucu aparey (n= 20) uygulanmıştır. 
Başlangıçta 1, 3 ve 6. aylarda daimi birinci büyük azı dişlerinin bukkal yüzeylerinden dental plak örnekleri alınarak S. mutans ve Lactobacillus miktarı değerlendirilmiştir. Tedavi başlangıcında ve tedavi sonunda hastalara ait ortodontik modellerin dijital analizi yapılmıştır.
Hareketli yer tutucu grubunda hastaların tedavi süresince hekimin tavsiye ettiği aparey kullanım süresine uymadığı görülmüştür. Tedavi sonunda iki grup arasında çekim boşluğunun korunması, intermolar mesafe, kanin-kanin arası mesafe, total ark boyu değişimleri ve kesici dişlerde protrüziv hareket miktarı benzer bulunmuştur. Lingual ark apareyinin daimi molar dişin mesiale devrilmesini önlemede hareketli yer tutucudan anlamlı derecede etkili olduğu görülmüştür. Mikrobiyolojik incelemede tedavi başlangıcı ve 6. ay kontrolü arasında iki apareyde S. mutans koloni sayısı değişimi benzer bulunmuştur. Lactobacillus koloni sayısındaki değişimin hareketli yer tutucu grubunda daha fazla olduğu tespit edilmiştir.
Alt çenede çoklu diş eksikliklerinde hareketli yer tutucu ve lingual ark kullanımının hareketli yer tutucuların tavsiye edilen süreden daha az kullanılmasına karşın benzer etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Primary tooth; it can be lost early due to reasons such as caries, infection, dental traumas and systemic diseases. After the loss of the primary tooth, space maintainer appliances should be made as soon as possible to protect the necessary space for the permanent tooth. In case of multiple loss of primary teeth, the existing space should be protected in three dimensions with fixed or removable space maintainers until the permanent dentition period. 
The aim of our study is to comparatively examine the lingual arch and removable space maintainer appliances used in multiple deciduous tooth deficiencies in the mandible in terms of factors such as average survival time, space preservation efficiency and their effects on oral bacterial flora. Patient cooperation is a very important factor in the application of removable space maintainer appliances. There is no clear information about how long the patient keeps the removable space maintainers in the mouth. In our study, it will be possible to determine how many hours the patient wears the appliance by placing micro sensors on the removable space maintainers. At the end of the study, the changes in the dental arch and the amount of space loss during the study period in both groups will be evaluated. Space maintainer appliances are known to increase dental plaque uptake. Another aim of our study is to compare the effect of two space maintainer on the colony count of S. mutans and Lactobacillus (Lactic Acid Bacteria) during the treatment period. 


In our study, 40 patients aged 6-10 years who applied to Ege University Faculty of Dentistry, Department of Pedodontics after early loss of multiple primary teeth in the mandible and had a space maintainer indication were included. The patients were randomly divided into two groups. In our study, the full randomization method was used to divide the patients into groups. Full randomization is the assignment of individuals who meet the inclusion criteria to the groups completely randomly, with equal chance, and regardless of the previous assignment, after participating in the study. A lingual arch appliance (n=20) was applied to one group and a removable space maintainer appliance (n= 20) was applied to the other group. 
Initially, dental plaque samples were taken from the buccal surfaces of permanent first molars at 1, 3 and 6 months and the amount of S. mutans and Lactobacillus was evaluated. Digital analysis of the orthodontic models of the patients was performed at the beginning and end of the treatment. 
It was observed that the patients in the removable space maintainer group did not comply with the appliance usage period recommended by the physician during the treatment. At the end of the treatment, preservation of the extraction space, intermolar distance, canine-canine distance, total arch length changes and the amount of protrusive movement in the incisors were found to be similar between the two groups. It was observed that the lingual arch appliance was significantly more effective than the removable space maintainer in preventing mesial tipping of the permanent molar tooth. 
In the microbiological examination, the change in the number of S. mutans colonies in both appliances between the start of treatment and the 6th month control was similar. 

It was determined that the change in the number of Lactobacillus colonies was higher in the removable space maintainer group. It has been concluded that the use of removable space maintainers and lingual arches in multiple missing teeth in the lower jaw is similarly effective, although removable space maintainers are used for less than the recommended time.