Karanfilde mikorizal fungus uygulamalarının fusarıum solgunluğu ve bitki gelişimi üzerine etkileri
The effects of mycorrhizal fungi applications on fusarium wilt and plant growth in carnation
Yazar: AYDIN ATAKAN
Danışman: PROF. DR. HÜLYA ÖZGÖNEN ÖZKAYA
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında, duyarlı "Picasso" ve dayanıklı "Hornett" karanfil çeşitlerinde Fusarium oxysporum f.sp dianthi (Fod)'ye karşı Arbüsküler Mikorizal Funguslar (AMF) Glomus intraradices, karışık mikoriza ve Glomus iranicum'un in vivo'da bitki gelişimi, hastalık şiddeti ve dayanıklılıkta rol oynayan bazı parametrelere (toplam fenolikler, toplam oksidan/antioksidan durumu, peroksidaz (POD), fenilalanin amonyum liyaz (PAL) enzim aktivitesi) etkileri araştırılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre; mikorizal fungusların duyarlı çeşidin köklerinde %39.5 - %64.8, dayanıklı çeşidin köklerinde ise %43.4 - %60.6 oranında kolonize olduğu ve Fod inokulasyonu ile kolonizasyon yüzdesinin azaldığı belirlenmiştir. Her iki çeşit için, AMF'ların tek ya da Fod ile kombine edilerek uygulanması durumunda bitki gelişim parametreleri (bitki boyu, sürgün yaş ve kuru ağırlığı, kök yaş ve kuru ağırlığı) kontrole göre önemli ölçüde artış göstermiştir. AMF+Fod kombinasyonlarında bitki gelişim parametreleri tek başına AMF uygulamalarına göre azalma göstermesine rağmen kontrole göre önemli artış bulunmuştur. Fod'ye karşı mikorizal fungus uygulamaları duyarlı ve dayanıklı çeşitlerde toplam fenolik bileşik miktarını kontrole göre tüm uygulamalarda arttırmıştır. Ayrıca dayanıklı çeşitte toplam fenolik bileşiklerin miktarının duyarlı çeşide göre daha yüksek seviyelerde olduğu belirlenmiştir. Her iki karanfil çeşidinde, gallik asit, klorogenik asit, kafeik asit, ferulik asit ve sinnamik asit önemli fenolik bileşikler olarak belirlenmiştir. Klorogenik asit ve ferulik asit, sırasıyla duyarlı ve dayanıklı çeşit için miktarı en yüksek bulunan fenolik bileşikler olmuştur. Mikorizal kolonizasyon, duyarlı ve dayanıklı çeşitlerde tüm uygulamalarda kontrole göre toplam antioksidan miktarını önemli ölçüde artırıken toplam oksidan miktarını düşürerek patojenin baskılanmasını sağlamıştır. POD ve PAL enzim aktivitesinin her iki çeşitte de kontrole göre tüm uygulamalarda önemli ölçüde arttığı belirlenmiştir.

Abstract:
In this thesis, the effects of Glomus intraradices, mixture mycorrhizal fungi and Glomus iranicum which are arbuscular mycorrhizal fungi (AMF) against Fusarium oxysporum f.sp dianthi on plant development, disease severity and some parameters (total phenolics, total oxidant/antioxidant status, peroxidase (POD), phenilalanine amonia lyase enzyme activity) that play an important role in resistance in sensitive "Picasso" and resistant "Hornett" carnation cultivars in vivo were investigated. According to the results of the study, it was determined that mycorrhizal fungi colonized in the roots of susceptible cultivar at the rate of 39.5%-64.8%, and in the roots of the resistant cultivar by 43.4%-60.6%. In addition, Fod inoculation reduced the colonization percentage of mycorrhizal fungi. For both cultivars, in the case of single AMF or combination with Fod, plant growth parameters (plant height, shoot fresh and dry weight, root fresh and dry weight) increased significantly compared to control. Although the development parameters of AMF+Fod combinations decreased compared to single AMF applications, a significant increase was found compared to the control. Mycorrhizal fungus applications increased the amounts of total phenolic compounds in both cultivars in all applications compared to the control. It was also determined that the amount of total phenolic compounds in the resistant cultivar were higher than the sensitive cultivar. In both carnation cultivars, gallic acid, chlorogenic acid, caffeic acid, ferulic acid and cinnamic acid were identified as the most important phenolic compounds. Chlorogenic acid and ferulic acid were the highest amounts of phenolic compounds in susceptible and resistant cultivars, respectively. Mycorrhizal colonization significantly increased the total antioxidant level compared to control in all applications, while reducing the total oxidant level caused by Fod. For this reason, it provided the suppression of the pathogen. POD and PAL enzyme activity was found to be significantly increased in all applications compared to control in both cultivars.