Samsun ekolojik şartlarında tüplü asma findanı yetiştiriciliğinde ışık ve sıcaklığın vegetatif gelişme ve fidan kalitesi üzerine etkisinin saptanması
The effect of light and temperature on vegetative growth and quality of grafted grapevines grown in pots under Samsun ecological conditions
Yazar: BÜLENT KÖSE
Danışman: PROF.DR. FERHAT ODABAŞ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
ISAMSUN EKOLOJ K ŞARTLARINDA TÜPLÜ ASMA F NDANIYET ŞT R C L Ğ NDE IŞIK VE SICAKLIĞIN VEGETAT F GEL ŞME VE F DANKAL TES ÜZER NE ETK S N N SAPTANMASIÖZETBu çalışma 2003 ve 2004 yıllarında Samsun'da yürütülmüştür. Gölgelive gölgesiz sera ile açık arazi şartlarında yetiştirilen tüplü asma fidanlarındabüyüme ve gelişme üzerine ışık ve sıcaklığın kantitatif etkilerinin belirlenmesiamaçlanmıştır. Denemede 5C Amerikan asma anacına aşılı Trakya lkeren veNarince üzüm çeşitleri kullanılmıştır. Tekirdağ Bağcılık Araştırma Enstitüsündeaşılanan ve aşı kaynaşması tamamlanan aşılı çelikler, siyah polietilen plastiktüplere dikilerek serada ve açık arazi şartlarında büyüme ve gelişmelerisağlanmıştır.Araştırmanın yürütüldüğü plastik serada, Antifog+ UV+IR katkılı plastikörtü materyali kullanılmıştır. Deneme gölgeli ve gölgesiz sera ile açık arazişartlarında yapılmıştır. Gölgeleme materyali olarak %50 ışık geçirgenliği olanplastik ağ örtüden yararlanılmıştır.Işık ve sıcaklığın bitki gelişme parametreleri olan bitki boyu, bitki gövdeçapı, yaprak sayısı, kök kuru ağırlığı, gövde kuru ağırlığı, yaprak kuru ağırlığı,toplam bitki vegetatif kuru ağırlığı, oransal kök ağırlığı, oransal gövde ağırlığı,oransal yaprak ağırlığı, oransal yaprak alanı, özgül yaprak alanı, yaprakkalınlığı, net asimilasyon oranı ve nispi büyüme hızı üzerine etkileriincelenmiştir.Bitkiler farklı dönemlerde sökülerek kök, gövde, yaprak, sürgün gibiorganları laboratuar koşullarında incelenmiştir. Bitkilerin farklı kısımlarıincelendikten sonra 60oC de kurutularak kuru ağırlık değişimleri takip edilmiştir.ncelenen tüm özelliklerden elde edilen verilerin analizleri Excel ve SPSSpaket programı kullanılarak değerlendirilmiştir.Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre; bitki boyu, toplam bitki kuruağılığı, bitki yaprak sayısı, toplam yaprak kuru ağırlığı, gövde ve sürgün kuruIIağırlığı, kök kuru ağırlığı, yaprak kalınlığı artan sıcaklık ve azalan ışıkla beraberartmıştır.Artan sıcaklık ve azalan ışık koşullarında ÖYA, OYA, YAO, OKA, OGA,OSA artmıştır. Artan sıcaklık ve ışık gövde çapını da eğrisel olarak artırmıştır.Yaprak alanı artan sıcaklık ve düşük ışık şartlarında artış göstermiştir.Toplam şekerler ve bitki nişasta oranları düşük ışık ve yüksek sıcaklıkşartlarında en yüksek değerde bulunmuştur. NBH ve NAO artan sıcaklık veazalan ışık şartlarında önce artmış, vegetasyonun sonuna doğru azalmagöstermiştir.Her iki yılda da en yüksek köklenme oranı gölgeleme yapılmış serakoşullarında elde edilmiş, en düşük köklenme oranı dış ortamda yetiştirilenfidanlardan elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Tüplü asma, ışık, sıcaklık, büyüme, gelişme, kantitatifözellikler, sera

Abstract:
IIITHE EFFECT OF LIGHT AND TEMPERATURE ON VEGETATIVE GROWTHAND QUALITY OF GRAFTED GRAPEVINES GROWN IN POTS UNDERSAMSUN ECOLOGICAL CONDITIONSABSTRACTThis study was carried out during 2003 and 2004 years in Samsun. Theaim of the study was to determine the quantitative effects of light, andtemperature on growth and development of potted grapevine grown ingreenhouses and open field conditions. Trakya lkeren and Narince grapevinesgrafted on 5C rootstock were used in the study. The cuttings were callused atTekirdağ Grapevine Research Institute and after callusing, cuttings wereplanted in black polyetilen pots.In the greenhouse covered with antifog, infrared, ultraviyole added plasticcover were used for growing plants. Plants were grown under shaded,unshaded and open field conditions. 50% transparent green polyethylenenetting was used for shading.The effects of light and temperature on plant growth parameters namely,plant height, stem diameter, leaf number, root dry weight, stem dry weight, leafdry weight, total plant dry weight, root weight ratio, stem weight ratio, leaf weightratio, plant leaf area, leaf area ratio, specific leaf area, leaf thickness, netassimilation rate and relative growth rate and plant development weredetermined.The plants were harvested destructivly at different times in order todetermine stem, root, shoot and leaf growth differentl parts of pot grown graftedgrapevines were weighted after drying at 60 oC and dry matter accumulationwas determined.The data obtained for all the parameters examined were analysed byusing Excel and SPSS package program.For the results obtained from the present study, plant height, total plantdry weight, total leaf dry weight, shoot and stem dry weight, root dry weight,IVplant leaf number and leaf thicknes increased with increaisng temperature anddecreasing light.Specific leaf area, specific leaf weight, leaf weight ratio,leaf area ratio,specific root weight, specific shoot ratio and specific stem ratio increased withincreasing temperature and deceasing light conditions.Relative growth rate (RGR) and net asimilation rate (NAR) increased withincreasing temperature and decreasing light.Higher temperatures and light integrals also resulted in higher stemdiameter. Leaf area reached the highest value at low light integral and hightemperature.Following years, the highest percentage of grafted vine take wasobtained under shaded conditions in greenhouse, and the lowest grafted vinestake was obtained at open field conditions.Key Words: Potted vine, light, temperature, growth, development, quantitativeeffects, greenhouse.