Öğrenme güçlüğü olan öğrencilerde strateji öğretimi yazılımının okuduğunu anlama becerilerinin geliştirilmesine etkisi
Effects of strategy instruction software on developing reading comprehension skills of students with learning disabilities
Yazar: AHMET BİLAL ÖZBEK
Danışman: DOÇ. DR. CEVRİYE ERGÜL
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Strateji öğretimi = Strategy instruction ; Yazılım = Software ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability

Özet:
Bu çalışmanın amacı öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin okuduğunu anlama performanslarının desteklenmesine yönelik geliştirilmiş strateji öğretimi yazılımının etkisini incelemektir. Çalışmaya 4. sınıfa devam eden öğrenme güçlüğü tanısı almış dört (3 erkek, 1 kız) öğrenci katılmıştır. Çalışmanın deneysel süreci tek denekli deneysel desenlerden denekler arası çoklu başlama düzeyi modeline göre yürütülmüştür. Veriler başlama düzeyi, müdahale ve izleme oturumları olmak üzere üç aşamada toplanmıştır. Öğrenciler müdahale oturumlarında bağımsız olarak strateji öğretimi yazılımını kullanarak çalışmışlardır. Strateji öğretimi yazılımı ön bilgilerin geliştirilmesi, tahmin etme, paragrafı özetleyen cümleyi bulma ve kendini talimatlandırma stratejilerini içermektedir. Öğrencilerin okuduğunu anlama performansları okuduğunu anlama testi ve metni anlatma değerlendirmesi ile belirlenmiştir. Öğrencilerin kullandıkları okuduğunu anlama stratejileri başlama düzeyi ve izleme oturumlarında görev üzerinde üstbilişsel görüşmeler ile belirlenmiştir. Deney süreci sonunda öğrencilerle, öğrencilerin aileleri ve öğretmenleri ile görüşmeler yapılarak strateji öğretimi yazılımı ve eğitimde teknoloji kullanımına ilişkin görüşleri öğrenilmiştir. Öğrencilerin strateji kullanımları, okuduğunu anlama testi ve metni anlatma puanları tablolar ve grafikler ile gösterilirken görüşmelerde öğrencilerden, ailelerden ve öğretmenlerden alınan yanıtlar betimsel analiz ile incelenmiştir. Bulgular incelendiğinde strateji öğretimi yazılımın öğrencilerin okuduğunu anlama becerileri üzerinde olumlu etkisinin olduğu, öğrencilerin okuduğunu anlama testi ve metni anlatma değerlendirmelerinden aldıkları puanların arttığı, strateji öğretimi yazılımının içerdiği stratejileri kullanmaya başladıkları görülmüştür. Öğrencilerin strateji öğretimi yazılımını kullanmaya yönelik motivasyonlarının yüksek olduğu, ailelerin ve öğretmenlerin strateji öğretimi yazılımına ilişkin görüşlerinin olumlu olduğu ve öğrencilerin okuma becerilerinde artış gözlemledikleri belirlenmiştir. Öğrenciler, aileler ve öğretmenler yazılımın geliştirilmeye açık yönleri bakımından öneriler sunmuşlardır. Elde edilmiş olan bulgular ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of strategy teaching software to support the reading comprehension performance of students with learning disabilities. Four (3 boys, 1 girl) students with learning disabilities were enrolled in the study. The experimental process of the study was carried out according to the multiple baseline model of single-subject experimental designs. The data were collected in three stages; baseline, intervention and monitoring sessions. In intervention sessions students used strategy instruction software independently and software includes activating background knowledge, prediction, finding summary sentence of paragraph and self intruction comprehension strategies. Reading comprehension performances of students assessed with multiple choice tests and retells. Student's strategy usings are evaluated with on-task metacognitive interviews. After experimental process is done with all participants social validity interviews took place with students, families and teachers. Students' reading comprehension performances(test and retell points)  and use of strategies shown with tables and graphs. Social validty interviews investigated with descriptive analys. Findings showed that strategy instruction software has positive impact on students' reading comprehension performances, participants' both test and retell scores increased in intervention sessions and they protect their gains in maintenance phase. It was determined that the students' motivation to use the strategy instruction software was high, the opinions of the families and teachers about the software were positive and they observed an increase in students reading skills. Students, parents, and teachers provided suggestions for creating new softwares. Findings are discussed in the light of the related literature.