Kadın ve Aile ile Nokta dergilerinde kadın imajı (1985-1998)
The image of women in Kadın ve Aile and Nokta magazines (1985-1998)
Yazar: HİLAL GÖÇER
Danışman: PROF. DR. YASEMİN DOĞANER
Hacettepe Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Aile dergisi = Aile magazine ; Dergiler = Magazines ; Kadın dergileri = Woman magazines ; Kadın dergisi = Kadın magazine ; Kadın hareketleri = Women movements ; Kadın imajı = Women image ; Kadınlar = Women ; Nokta dergisi = Nokta journal ; Türk kadını = Turkish women ; İmaj = Image

Özet:
Türkiye için 1980'ler büyük bir değişim dönemini ifade etmektedir. Siyasi, sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel olarak derin dönüşümler geçirmiştir. Bu değişimden etkilenen en önemli konu başlıklarından biri kadın ve kadının rolüdür. Siyasi ayrışmanın arttığı bu dönem içerisinde kadın konulu ya da bu konuyu sıkça işleyen yayınlar görülmektedir. Seküler ve çağdaş bir görünüm sergileyip daha renkli portreler sunmaya çalışan dergiler kadar yükselen muhafazakârlığı temsil eden dergiler de bu anlamda literatürde önemli bir alanı temsil etmektedir. Bu bağlamda Nokta dergisi, seküler bir görünüm sergileyip gündeme dair siyasi, ekonomik, sosyal haberler ve yazılar içermekte aynı zamanda dönemin kadın imajını yansıtmaktadır. Dergi, her ne kadar bir kadın dergisi olarak çıkmasa da kadına ve kadın imajına dair önemli katkılar sunmaktadır. Gerek kullandığı kapak fotoğraflarında gerek gerçekleştirdiği kadın röportajlarında gerekse de satır aralarında belirttiği düşünceleriyle dönemin kadın imajı tablosunu çizmektedir. Kadın ve Aile dergisi ise muhafazakar düşünce yapısını temsil etmektedir. Dergi, İslami yaşam biçimini temel alıp, kadına ve aileye dair yer verdiği içeriğiyle zengin bilgiler sunarak muhafazakar kadın imajını yansıtmaktadır.
Bu bağlamda Giriş bölümünde çalışmanın amacı, araştırma yöntemi ve literatürün özeti ele alınmıştır. Birinci bölümde kadın hareketinin çıkış noktalarından başlayarak feminizm kavramının anlamına farklı bakış açıları ile değinilmiş, genel olarak tarihsel alt yapısı verilen bu konu başlığından sonra ülke sınırlamasına gidilerek çalışmanın temsil ettiği Türkiye'de Tanzimat sürecinden başlayarak Cumhuriyet öncesi süreçte kadın anlatılmış daha sonra Cumhuriyet sürecine geçilmiştir. Cumhuriyet sürecinden başlayarak dergilerin ele alınmaya başladığı 1985 senesine kadar anlatılmıştır. Birinci bölümün son aşamasında ise iki tema ön plana çıkarılmış ve Türkiye'de kadının durumu siyasi ve kültürel yaşamdaki farklı tezahürleri, etkinliği ve daha birçok açıdan var olma ya da olamama halleri tarihsel sürece bağlı kalarak ele alınmıştır. İkinci bölüm çalışmanın ana konusundan oluşmuş, bu evrede Kadın ve Aile ile Nokta dergisi konu başlığını oluşturmuştur. Bölümün alt başlıklarını oluştururken her iki dergide de konuya sıkça yer verilmesine dikkat edilmiştir. Örneğin cinsellik konu başlığı yer verilen dergilerden sadece bir tanesinde sıkça geçmesi sebebiyle ele alınmamış ancak bahsi geçen derginin bakış açısını yansıtırken dikkate alınmıştır. Üçüncü bölümde ise çalışmada yer verilen iki derginin farklı görüşlere sahip olması nedeniyle bu görüş ayrılıklarının tarihsel alt yapısı anlatılmıştır. Bu bölümün birinci ve ikinci alt başlığında bu süreç verildikten sonra üçüncü alt başlığında Nokta dergisi özelinde bir konu başlığına yer verilmiştir. Nokta dergisinde ünlü kadın röportajlarına sıkça rastlanması nedeniyle ve kadın imajının yansıtılması noktasında derginin yaklaşımını daha iyi yansıtabilmek adına 90'lar Türkiyesi'ne bu kısımda yer verilmiştir.

Abstract:
For Turkey, the 1980s represent a period of great change. It has undergone deep transformations politically, socio-economically and socio-culturally. One of the most important topics affected by this change is women and their role. In this period of increasing political segregation, there are publications on women or on this subject frequently. Magazines representing rising conservatism, as well as magazines that try to present more colorful portraits by displaying a secular and contemporary appearance, represent an important area in the literature in this sense. In this context, Nokta magazine exhibits a secular appearance and contains political, economic and social news and articles on the agenda, as well as reflecting the image of women of the period. Although the magazine is not a women's magazine, it makes important contributions to women and women's image. He draws the image of women of the period, both in the cover photographs he uses, in the interviews with women he carries out, and with the thoughts he expresses between the lines. Woman and Family magazine, on the other hand, represents the conservative mindset. Based on the Islamic lifestyle, the magazine reflects the conservative woman image by providing rich information about women and the family.
In this context, the aim of the study, the research method and the summary of the literature are discussed in the Introduction. In the first chapter, starting from the starting points of the women's movement, the meaning of the concept of feminism was mentioned with different perspectives, after this topic, the historical background of which was given in general, the country limitation was made, and the woman was explained in the pre-Republican period, starting from the Tanzimat period in Turkey, which the study represents, and then the Republican period was started. It has been explained starting from the Republican period until 1985, when the journals began to be discussed. In the last stage of the first part, two themes were brought to the fore and the situation of women in Turkey, their different manifestations in political and cultural life, their effectiveness and their existence or non-existence in many other aspects were discussed by adhering to the historical process. The second part consisted of the main subject of the study, and at this stage, "Woman and Family" and Nokta magazine formed the subject title. While creating the sub-headings of the section, attention was paid to include the subject frequently in both journals. For example, the topic of sexuality was not discussed because it was frequently mentioned in only one of the magazines, but it was taken into account while reflecting the point of view of the mentioned magazine. In the third chapter, the historical background of these differences of opinion is explained, since the two journals included in the study have different views. After this process is given in the first and second sub-headings of this section, a topic specific to Nokta magazine is included in the third sub-title. Since the famous women's interviews are frequently encountered in Nokta magazine, and in order to better reflect the magazine's approach to reflecting the image of women, 90's Turkey is included in this section.