Doğal kaynakların rasyonel kullanımının ekonomik etkileri
Economic effects of rational use of natural resources
Yazar: SAMIR GULUZADE
Danışman: DOÇ. DR. FERHAT PEHLİVANOĞLU
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Doğal kaynaklar = Natural resources ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect

Özet:
Çalışmamızda doğal kaynakların rasyonel kullanımı ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki belirlenmiş on ülke verileri kullanılarak test edilmiştir. Ülkeler doğal kaynaklarını rasyonel kullanıp kullanmadıklarına göre iki grupa ayrılmıştır. Bağımsız değişkenler olarak enerji kullanımı, mal ve hizmet ihracatı ve sermaye oluşumu, bağımlı değişken olarak kişi başına gayri safi yurt içi hasıla değişkeni kullanılmıştır. Yapılan testler sonucunda doğal kaynakların rasyonel kullanımının, gayri safi yurt içi hasılayı pozitif yönde etkilediği saptanmıştır.
Ayrıca bu çalışmada 2007-2016 dönemi ABD, Kanada, Birleşmiş Krallık, Çin, Norveç, Rusya, Kazakistan, İran, Suudi Arabistan ve Azerbaycan ekonomilerine ait yıllık veriler kullanılarak doğal kaynak kullanımı ve büyüme arasındaki ilişkiler panel veri analizi ile test edilmiştir. Birinci grup ülkelerin (ABD, Kanada, Birleşmiş Krallık, Çin, Norveç) gelişme durumu gözönüne alınarak doğal kaynakların daha rasyonel kullanıldığı varsayılmıştır. İkinci grup ülkeler (Rusya, Kazakistan, İran, Suudi Arabistan ve Azerbaycan) genellikle ham kaynak ihracatçısı ülkeler arasından seçilmiştir ve teknolojik açıdan gelişme durumları gözönüne alındığında, kaynakların daha az rasyonel kullanıldığı söylenilebilir. Her iki grup ülkeler için de kullanılmış bütün açıklayıcı değişkenler ile kişi başına gayri safi yurt içi hasıla bağımlı değişkeni arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Birinci grup ülkelerin regresyon modelinin sonuçları, incelenen dönemde enerji kullanımındaki  yüzde 1'lik bir artışın, kişi başına GSYH'yı yüzde 0,42 oranda artırdığını göstermiştir. İkinci grup ülkelerde ise bu oran yüzde 0,28 olarak bulunmuştur. Yani kaynakların rasyonel kullanılması durumunda, kaynak kullanımının, ekonomik büyümeye etki oranı daha fazladır.

Abstract:
The relationship between the rational use of natural resources and economic growth in our work has been tested using ten identified country data. Countries are divided into two groups according to whether they use their natural resources rationally or not. Energy use as independent variables, exports of goods and services and formation of capital, per capita gross domestic product variable was used as a dependent variable. As a result of the tests made, it was determined that there is a positive relation between energy use and GDP.
In this study, the relationship between natural resource use and growth using annual data of the years 2007-2016 USA, Canada, United Kingdom, China, Norway, Russia, Kazakhstan, Iran, Saudi Arabia and Azerbaijani economies was tested by panel data analysis. Considering the development of the first group countries (USA, Canada, United Kingdom, China, Norway), it is assumed that natural resources are used more rationally. The second group of countries (Russia, Kazakhstan, Iran, Saudi Arabia and Azerbaijan) are generally selected among the countries of crude exporter exporters, and when technological developments are taken into consideration, it can be said that resources are used less rationally. It has been determined that there is a positive relationship between all explanatory variables used for both groups of countries and per capita GDP dependent variables. The results of the regression model of the first group countries showed that a 1 percent increase in energy use during the period under review increased GDP per capita by 0.42 percent. In the second group of countries, this ratio was found to be 0.28 percent. In other words, in the case of rational use of resources, the use of resources is more effective in economic growth.