Üniversite öğrencilerinin pandemide yeme içme pratiklerindeki değişimlerin yemek sosyolojisi bağlamında incelenmesi: İstanbul ili örneği
Examination of the changes in the food and drink practices of university students in the pandemic in the context of food sociology: The case of Istanbul
Yazar: BEYZA UZUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL BALTA ÖZGEN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Simgesel anlam = Symbolic meaning ; Yeme davranışı = Eating behaviour ; Yeme-içme pratikleri = Eating and drinking practices ; Yemek kültürü = Food culture ; Yemek sosyolojisi = Food sociology ; Yemek yemek = Eating ; Üniversite öğrencileri = University students ; İstanbul = Istanbul

Özet:
COVİD-19 küresel salgını, tüm insanların hayatına ani bir şekilde yaşamlarında daha önce karşılaşmadığı önlemler almaya zorunlu bırakan bir felakettir. Pandemi sürecinde eve kapanmayla birlikte ev içerisinde gerçekleştirilecek olan davranışlarda değişim yaşanmıştır. Dışarıda gerçekleştirilen tüm faaliyetlerin ev içerisine taşınması söz konusu olmuştur. Bu değişim ise yeme içme pratiklerini incelemeyi gerekli kılmıştır. Araştırma kolay örneklem yöntemi ile seçilen üniversite öğrencileri ile yapılmıştır. Bu çalışma, COVİD-19 salgını öncesinde ve süresinde getirilen kısıtlamalardan öğrencilerin yeme-içme pratiklerinin nasıl etkilendiğini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Pandemi dönemindeki yeme içme alışkanlıkları değişimi sembolize etmektedir. Bunun yemeğin hangi anlamlarını etkileyeceği ortaya konularak değişimin gerçekleştiği alanların ortaya konulması önem taşımaktadır. Araştırma verileri; İstanbul da Üsküdar Üniversitesi, Doğuş Üniversitesi, Marmara Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesinde, farklı fakültelerde okuyan ve çalışmaya bir öğrenciden diğerine yayılarak katılım gerçekleştiren 235 öğrenciden Google form aracılığıyla gerçekleştirilen online anket yöntemi ile elde edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre; COVİD-19 pandemisinde üniversite öğrencilerinin, yemeğe eşlik eden tabak bardak paylaşımının risk unsuru olarak görüldüğü ve öncesine göre kullanımının azaldığı, yemeği ev içerisinde sosyalleşme faaliyeti olarak görenlerin kadın katılımcılar olduğu tespit edildi. Değişen yeme içme pratiklerinin ise cinsiyet ve yaşama şekline göre farklılık içerdiği, ailesi ve ev arkadaşıyla yaşayanların hem sağlıklı hem de sağlıksız beslenme pratiği gerçekleştirirken, sevgilisiyle ve tek yaşayan öğrencilerin sağlıksız beslenme yönünde bir değişim gerçekleştirdiği ortaya çıkmıştır.  Çalışmanın sonucuna göre, yemeğin sosyalleşme boyutu cinsiyet faktörüne göre değişkenlik gösterirken risk boyutunda cinsiyet fark etmeden bir değişim gerçekleşmiştir. Fizyolojik ihtiyaç ve sağlık boyutu ise yaşam şekli faktörüne göre değişim göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Covid-19, Pandemi, Yeme-içme pratikleri, Yemek sosyolojisi, Yemeğin sembolik anlamı

Abstract:
The COVID-19 global epidemic is a disaster that forces all people to take measures that they have never encountered before in their lives. During the pandemic process, there has been a change in the behavior to be carried out in the house with the closure of the house. All activities carried out outside have been moved into the house. This change made it necessary to examine the eating and drinking practices. The research was conducted with university students selected by easy sampling method. This study was carried out to reveal how students' eating and drinking practices were affected by the restrictions brought before and during the COVID-19 epidemic. Eating and drinking habits during the pandemic period symbolize the change. It is important to reveal the areas where the change takes place by revealing which meanings of food this will affect. Research data; It was obtained from 235 students studying in different faculties in Istanbul, Üsküdar University, Doğuş University, Marmara University and Istanbul University, who participated in the study by spreading from one student to another, by means of an online survey method conducted through Google form. According to the findings of the research; In the COVID-19 pandemic, it was determined that university students, sharing the plate and glass accompanying the meal, was seen as a risk factor and its use decreased compared to before, and it was determined that those who saw food as a socialization activity in the home were female participants. It has been revealed that the changing eating and drinking practices differ according to gender and lifestyle, while those living with their family and roommates practice both healthy and unhealthy nutrition, while students living alone with their lover and alone make a change in the direction of unhealthy nutrition. According to the results of the study, while the socialization dimension of the meal varied according to the gender factor, there was a change in the risk dimension regardless of gender. Physiological needs and health dimensions have changed according to the lifestyle factor.

Keywords: Pandemic, Covid-19, Food sociology, Symbolic Meaning of food, Eating and drinking practices