Kentsel hava ulaşımında vertiport kullanım olanaklarının coğrafi bilgi sistemleri yardımıyla araştırılması: İstanbul örneği
Investigation of the vertiport usage opportunities in urban air mobility with geographic information systems: Istanbul case
Yazar: ELİF ERKEK
Danışman: PROF. DR. SAYE NİHAN ÇABUK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR TURHAN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ulaşım = Transportation
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Hava yolu ulaşımı = Air transportation ; Uygunluk-olasılık modeli = Congruence-contingency model ; Şebeke analizi = Network analysis

Özet:
Dünyadaki büyük megakentlerde yaşanan karayolu trafik sıkışıklığının üstesinden gelinmesinde kentsel hava ulaşımı konsepti yeni bir hava taşımacılığı yöntemi olarak görülmektedir. Kentsel hava ulaşımı, özellikle trafik altyapısının yeterli olmadığı ve ulaşımın önemli bir sorun halini aldığı büyük kentlerde alternatif bir çözüm olarak görülmeye başlanmıştır. Birçok taşımacılık şirketi de kentsel hava ulaşımı konseptinde kullanılacak e-VTOL araçların gelecekte yaşanan tıkanıklığın giderilmesinde önemli rol oynayacağını belirtmektedir. Bu kapsamda e-VTOL araçlar, yer bağlantılı ulaşım sistemleri ile birlikte entegre, hava sahasını verimli kullanarak trafiğin pik saatlerinde metropollerde zamandan önemli ölçüde tasarruf sağlamakta, hızlı ve güvenilir ulaşım sayesinde yerdeki sıkışıklığa çözüm olarak ön plana çıkmaktadır. Kentsel ulaşım planlamasının, kentsel hava ulaşımını da içerecek şekilde ele alınması sürecinde ise araçlarının kalkış-iniş yapacağı vertiport/vertistop için en uygun yer seçiminin yapılması en önemli gereklilikler arasındadır. Bu çerçevede, İstanbul metropoliten kentinde yoğun trafik akışına ve sıkışıklığına bağlı olarak yaşanan zaman ve maliyet kayıplarının azaltılmasına katkı sağlayacak kentsel hava ulaşımı olanaklarını araştırılmış ve CBS destekli çalışmalar ile e-VTOL araçlarının kalkış ve iniş yapacağı vertistop/vertiport terminal yer seçimi yapılmıştır.

Abstract:
The urban air mobility concept is seen as a new air mobility method in overcoming road traffic congestion in major megacities around the world. Urban air mobility has started to be seen as an alternative solution, especially in big cities where traffic infrastructure is not sufficient and transportation has become an important problem. Many transportation companies also state that e-VTOL vehicles to be used in the urban air mobility concept will play an important role in eliminating congestion in the future. In this context, e-VTOL vehicles provide significant time savings in metropolitan areas during peak traffic hours by using the integrated airspace together with ground-based transportation systems and come to the fore as a solution to the congestion on the ground thanks to fast and reliable transportation. In the process of considering urban transportation planning, including urban air mobility, it is among the most important requirements to choose the most suitable location for the vertiport/vertistop where the vehicles will take off and land. In this context, urban air mobility possibilities that will contribute to the reduction of time and cost losses due to heavy traffic flow and congestion in the metropolitan city of Istanbul have been researched, and the vertistop/ vertiport terminal location where e-VTOL vehicles will take off and land has been selected with GIS supported studies.