Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanesi sağlık çalışanlarının kanser taramaları hakkında bilgidüzeyinin, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Information about cancer screenings of Eskişehir Osmangazi University Faculty of Medicine Hospital healthcare professionalsevaluation of individuals, attitudes and behaviors
Yazar: MERVE ŞANLI
Danışman: DOÇ. DR. PINAR YILDIZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Kanser, dünya
genelinde ölüm sebeplerinin en sık 2. nedeni olup insidansı yıllara göre artış
göstermekedir.2018 yılında Türkiye'de 421.164 ölüm görülürken bunların %19,7 sini
kanserler oluşturmaktadır. Ülkemizde; sıklığı, mortalite ve morbidite hızı, sosyal ve
ekonomik yük açısından önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Sağlık
çalışanları, bu konuda kritik önem taşımakta olup çalışmamızda Eskişehir
Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi sağlık çalışanlarının Ulusal Kanser
Tarama Programıyla ilgili bilgi düzeylerini ve bu programlardan faydalanma
durumlarına etki eden özellikleri tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışmamıza 209'u
kadın 109'u erkek cinsiyette olmak üzere toplam 318 sağlık çalışanı dahil edilmiş,
katılımcılardan %30,2'si kanser taraması yaptırdığını bildirirken; en sık kullanılan
tarama yöntemleri olarak %31,8'i Kendi Kendine Meme Muayenesi, %15,6'sı doktor
muayenesi, %13,2'si meme USG yaptırdığını belirtmiştir. Çalışmamızda Kanser
Bilgi Yükü Ölçek puan ortalaması 17,59±4,51 hesaplanmış olup sigara kullanımı,
alkol tüketimi olan, kanser tarama yöntemleri hakkında bilgi almayan ve kanser
taraması yaptırmayan katılımcıların Kanser Bilgi Yükü Ölçek puanı daha yüksek
tespit edilmiştir. Çalışmamızda Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği puan
ortalaması 95.93±12.27 hesaplanmış olup kadın cinsiyetin, öğrenim durumunu
doktora olarak bildiren, hekim tanılı herhangi bir kanser tanısı olan, kanser tarama
yöntemleri hakkında bilgi aldığını, doktoru tarafından kanser taraması önerildiğini ve
kanser taraması yaptırdığını belirten katılımcıların Kanser Taramalarına Yönelik
Tutum Ölçek'inden aldıkları puan daha yüksek saptanmıştır. Çalışmamızda Sağlık
Algısı Ölçeği puan ortalaması 50.11±7.60 hesaplanmış ve Kanser Taramalarına
Yönelik Tutum Ölçeği puanı ile Sağlık Algısı Ölçeği puanı arasında pozitif yönlü
orta düzeyli anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak halkın eğitimi ve
yönlendirilmesinde önemli role sahip sağlık çalışanlarının tarama testlerine istenilen
düzeyde katılım göstermedikleri saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: kanser tarama testleri, sağlık çalışanı, kanser bilgi yükü

Abstract:
Cancer is the
second most common cause of death worldwide and its incidence is increasing
according to the years.In 2018, 421,164 deaths were seen in Turkey and 19.7% of
them were cancers. Country; frequency, mortality and morbidity rate has become an
important public health problem in terms of social and economic burden. Health
workers are of critical importance in this regard and in our study, it was aimed to
determine the knowledge levels of Eskişehir Osmangazi University Medical Faculty
Hospital health workers about the National Cancer Screening Program and the
characteristics affecting their utilization of these programs.A total of 318 health
workers, including 209 women and 109 men of the gender were included in our
study, and 30.2% of the participants reported that they had cancer screening; As the
most commonly used screening methods, 31.8% stated that they had Breast Self
Examination,15.6% had a doctor's examination, and 13.2% had breast USG. In
our study, the mean score of the Cancer Information Load Scale was calculated as
17.59±4.51 and the Cancer Information Burden Scale score was higher in the
participants who smoked, consumed alcohol, did not receive information about
cancer screening methods and did not have cancer screening. In our study, the mean
score of the Attitude Scale towards Cancer Screening was calculated as 95.93±12.27,
and the participants who stated that the female gender had a doctorate status, had any
cancer diagnosis diagnosed by a physician, received information about cancer
screening methods, recommended cancer screening by their doctor and had cancer
screening,The scores they got from the Attitude Scale Towards It were found to be
higher.In our study,the mean score of the Health Perception Scale was calculated as
50.11±7.60 and a positive moderate relationship was found between the score of the
Attitude Scale towards Cancer Screenings and the score of the Health Perception
Scale. As a result, it was determined that health workers, who have an important role in the education and guidance of the public, did not participate in the screening tests
at the desired level.
Key Words: cancer screening tests,health workers,cancer informaition load