Kabak anaç çeşit adaylarının aşılı mini karpuz yetiştiriciliğinde değerlendirilmesi
The evaluation of local pumpkin rootstocks candidates in the grafted mini watermelon cultivation
Yazar: BELKIS GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. AHMET BALKAYA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aşılama-bitki = Grafting ; Kabak = Squash ; Karpuz = Watermelon

Özet:
Bu çalışmada, melezleme ıslahı yoluyla geliştirilen ümit var kabak çeşit adaylarının aşılı mini karpuz yetiştiriciliğinde büyüme, gelişme, erkencilik ve verimlilik durumu ile meyve kalitesi üzerine etkilerinin ayrıntılı olarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, anaç ıslahı projesi kapsamında geliştirdiğimiz tür içi bal kabağı melezlerden elde edilen 7 anaç adayı ve RS 841 ticari anacı kullanılmıştır. Anaçlar, Bonanza mini karpuz çeşidi ile aşılanmıştır. Kontrol olarak aşısız Bonanza bitkileri dikilmiştir. Bitkilerde dikim zamanında ve dikimden 35 gün sonra olmak üzere iki dönemde kantitatif analizler yapılmıştır. Bu analizlerde, oransal yaprak ağırlığı (OYA), oransal gövde ağırlığı (OGA), oransal kök ağırlığı (OKA), yaprak alanı (YA), oransal yaprak alanı (YAO), özgül yaprak alanı (ÖYA), yaprak kalınlığı (YK), net asimilasyon oranı (NAO) ve nispi büyüme hızı (NBH) parametreleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda, anaç/kalem kombinasyonlarına bağlı olarak OKA 0.03-0.11 g/g, OGA 0.14-0.44 g/g, OYA 0.67-0.78 g/g, YA 41.83-4520.26 cm², YAO 84.71-123.67 cm²/g, ÖYA 113.89-223.31 cm²/g, YK 0.004-0.007 arasında değişmiştir. Çalışma sonucunda; ümit var bal kabağı anaçları ile aşılı mini karpuzların aşısız kontrol bitkilerine göre daha fazla vejetatif aksam oluşturdukları belirlenmiştir. Kabak anaç adaylarının vejetatif büyüme özellikleri yönünden ticari kabak anacına benzemesi anaç çeşit adayı olabilme potansiyellerinin yüksek seviyede olduğunu göstermiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında ise anaç adaylarının mini karpuzun verim ve kalitesi üzerine etkilerinin saptanabilmesi amacıyla; toplam verim, meyve ağırlığı, meyve boyu, meyve çapı, suda çözünebilir kuru madde miktarı, meyve et rengi, meyve eti sertliği, C vitamini, meyve kuru madde içeriği vb. özellikler incelenmiştir. Çalışmada incelenen tüm anaç/kalem kombinasyonlarında ölçülen ortalama meyve boyu ve meyve çapı değerlerinin, aşısız Bonanza çeşidine göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.  Aşılı mini karpuzlarda SÇKM değerleri ortalama % 11.08 olarak bulunmuştur. Kontrol olarak incelenen aşısız Bonanza mini karpuz çeşidinde ise bu değer, % 8.95 olarak saptanmıştır. Meyve eti sertliği, C vitamini ve kuru madde içerikleri anaçlara göre farklı etkiler göstermiştir. 15/B, 26/B ve 35/B anaç kalem kombinasyonlarının aşısız karpuz ve diğer kombinasyonlara göre; daha verimli olduğu, kalite ve diğer birçok özellikler yönünden de ticari kabak anacı ile eşdeğer sonuçlar verdikleri saptanmıştır.

Abstract:
In this study, the effects of promising local pumpkin rootstocks candidates developed by hybridization breeding technique were detailed on the vegetative growth of grafted mini watermelon. In this research, 7 rootstock candidates obtained from intraspecific pumpkin hybrids developed by rootstock breeding program and RS 841 commercial rootstock were used. These rootstocks were grafted with Bonanza mini watermelon cultivar. Non grafted Bononza seedlings were planted as control. The quantitative analyses were conducted at two different times, planting time and 35 days after that. In this analyses, leaf weight ratio (LWR), stem weight ratio (SWR), root weight ratio (RWR), leaf area (LA), leaf area ratio (LAR), specific leaf area (SLA), leaf thickness (LT), net assimilation rate (NAR) and relative growth rate (RGR) parameters were studied. As a result,  OKA values 0.03-0.11 g/g, OGA 0.14-0.44 g/g, OYA 0.67-0.78 g/g, YA 41.83-4520.26 cm², YAO 84.71-123.67 cm²/g, ÖYA 113.89-223.31 cm²/g, YK 0.004-0.007 were changed depending on the rootstock/scion combinations. At the end of this study, it was determined that mini watermelon seedlings grafted on to promising pumpkin rootstocks had more vegetative growth than non-grafted ones. For vegetative growth patterns, local pumpkin rootstock candidates have shown high level of potential to be as a rootstock variety in terms of similarity with commercial rootstock. At the second step of this research; total yield, fruit weight, fruit length and diameter, total soluble solids (TSS), fruit flesh color, fruit firmness, vitamin C, also determined to search out the effect of rootstocks on the quality and yield components of  mini watermelon. Grafting had the positive affects to the  fruit length and fruit diameter. TSS value was found 11.08 % in grafted mini watermelon. It was obtanied as 8.95 % in non grafted Bonanza fruits (control). Fruit flesh color, vitamin C and fruit dry matter contents were changed according to used rootstocks. The stock/scion combinations of  15/B, 26/B  and 35/B  found superior for yield, quality and some other characteristics than ungrafted and other rootstock / scion combinations.