0-1 yaş grubu bebeği olan annelere verilen teknoloji tabanlı ev kazası eğitimin ev kazaları farkındalığına etkisi
The effect of tecnology- based home acci̇dent training given to mothers wi̇th 0-1 years old babi̇es on awareness of home acci̇dents
Yazar: EMİNE ASLANTAŞ
Danışman: PROF. DR. NAİME ALTAY
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Ev kazaları her yıl milyonlarca çocuğun yaralanmasına ya da sakat kalmasına neden olan başlıca faktörlerden biridir. Bu araştırma, 0-1 yaş grubu bebeği olan annelere uygulanan teknoloji tabanlı ev kazalarını önleme eğitim programının etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla randomize kontrollü olarak yapılmıştır. Araştırma evrenini bir Aile Sağlığı Merkezine (ASM) kayıtlı 0-1 yaş 192 bebeğin annesi oluşturmuştur. Çalışma, kontrol ve çalışma gruplu olarak eş zamanlı yürütülmüştür. Kontrol grubunda 51, çalışma grubunda 52 olmak üzere 103 anne çalışmaya katılmıştır. Veriler Kişisel Bilgi Formu, 0-1 Yaş Çocuklar İçin Ev Kazaları Ebeveyn Öz Değerlendirme Formu ve 0-6 Yaş Çocuklarda Annenin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanılama Ölçeği ile toplanmıştır. Çalışma Grubundaki annelerin telefonlarına "0-1 Yaş Çocuklarda Ev Kazalarını Önlemeye Yönelik Eğitim Videosu" gönderilmiştir. Kontrol grubunda olan anneler ASM de uygulanan rutin izlemi almışlardır. Çalışma grubundaki annelere videoyu izlemeden önce izledikten 4 hafta sonra, kontrol grubundaki annelere ilk görüşme ve ilk görüşmeden 4 hafta sonra form ve ölçek tekrar uygulanmıştır.  Çalışmanın sonunda kontrol grubuna video gönderilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde Ki-kare, Mann-Whitney U ve Wilcoxon testleri kullanılmıştır. Araştırmaya başlamadan önce etik kurul, kurum izni ve annelerin onamı alınmıştır. Çalışma ve kontrol grubundaki anne ve bebeklerin tanımlayıcı özellikleri açısından farkı olmadığı saptanmıştır(p>0,05). Teknoloji tabanlı ev kazaları eğitimi alan annelerin ev kazalarına yönelik güvenlik önlemlerini alma oranları eğitim almayanlardan yüksek bulunmuştur. Grupların eğitim öncesi ölçek puan ortalamaları arasında fark yokken, çalışma grubunun eğitim sonrası puan ortalamasının, kontrol grubunun eğitim sonrası puan ortalamasından yüksek olduğu ve farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05). Annelere verilen eğitimin interaktif bir şekilde, video kullanılarak verilmesinin, annelerin eğitim sonrası bilgi puan ortalamasını arttırdığını düşündürmektedir. Annelere verilen eğitim ev kazalarına karşı güvenlik önlemlerini alma oranlarını arttırdığı ve ev kazalarının önlenmesinde etkili olmaktadır.

Abstract:
Home accidents are one of the main factors that cause millions of children to be injured or disabled every year. This randomized controlled trial was conducted to evaluate the effectiveness of a technology-based home accident prevention training program for mothers with infants aged 0-1 year. The study population consisted of mothers of 0-1 year old 192 infants registered in a Family Health Center (FHC). The study was conducted simultaneously with control and study groups. 103 mothers, 51 in the control group and 52 in the study group, participated in the study. In the study, Personal Information Form, Home Accidents Assessment Form for 0-1 Year Old Children and Scale for Diagnosing Mothers' Safety Measures for Home Accidents in 0-6 Year Old Children were applied to the mothers. "Training Video on Preventing Home Accidents in 0-1 Year Old Children" was sent to the phones of the mothers in the Study Group. The mothers in the control group received routine care at the ASM. The form and scale were reapplied to the mothers in the study group 4 weeks after watching the video and to the mothers in the control group 4 weeks after the first interview. At the end of the study, a video was sent to the control group. Chi-square, Mann-Whitney U and Wilcoxon tests were used to evaluate the data. Ethics committee, institutional permission and mothers' consent were obtained before starting the study. There was no difference in the descriptive characteristics of the mothers and infants in the study and control groups(p>0,05). The rate of taking safety precautions for home accidents of mothers who received technology-based home accidents training was higher than those who did not receive training. While there was no difference between the mean scores of the groups on the scale before the training, it was found that the mean score of the study group after the training was higher than the mean score of the control group after the training and the difference was statistically significant.. (p<0.05). It is thought that the training given to the mothers in an interactive way using video increased the average post-training knowledge score of the mothers. The training given to mothers is effective in preventing home accidents as it enables them to take safety precautions against home accidents