Bazı endokrin bozucu kimyasalların zebra balığı embriyosunda apoptoz ve inflamasyon ilişkili bazı genlerin ekspresyonu üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of some endocrine determining chemicals on expression of some genes related to apoptosis and inflamation in zebra fish embryo
Yazar: TUĞÇE AYIK
Danışman: PROF. DR. EBRU IŞIK ALTURFAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Ecz) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Amaç: Günümüzde Di-2-etilhekzilfitalat (DEHP) ve Bisfenol A'nın (BFA) olası etkileri ile ilgili tartışmalar devam etmektedir. Çalışmamızın amacı DEHP ve BFA'nın apoptoz ve inflamasyonla ilgili etkilerinin zebra balığı embriyosunda incelenmesidir. Çalışmamızda ayrıca DEHP ve BFA maruziyetinin embriyonel gelişimde önemli olan krestin molekülünün ekspreyonu üzerinde etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda DEHP ve BFA için zebra balığı embriyolarında önceki çalışmalarımızda belirlenmiş olan letal dozun altındaki konsantrasyonlara maruz bırakılan zebra balığı embriyolarında apoptoz ve inflamasyon ile ilişkili genlerin ifadeleri RT-PCR yöntemi ile, krestin ekspresyon analiz in situ hibridizasyon yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. 
Bulgular: BFA ve DEHP maruziyeti sonucunda zebra balığı embriyolarında kontrol grubu ile kıyaslandığında bax ve casp8 ekspresyonları  arttı; casp3a, ifng1 ve fas ekspresyonları ise azaldı.  Kontrol grubuna göre tp53 ekspresyonu ise BFA'da artış gösterirken DEHP grubunda azaldı. DEHP'ye maruz bırakılan embriyolar BFA'ya maruz bırakılanlarla kıyaslandığında bax, casp3a, casp8, fas, ifng1 ve tp53 ekspresyonları azaldı. Krestin ekspresyonunda ise BFA ve DEHP gruplarında belirgin bir fark gözlenmemiştir. 
Sonuç: Çalışmamız sonucunda BFA ve DEHP maruziyetinin zebra balığı embriyolarında apoptoz ve inflamasyonda rol oynayan mekanizmalarda farkılığa neden olduğu gösterilmiştir. 
Anahtar Sözcükler: Zebra balığı, bisfenol A, Di-2-etilhekzilfitalat, apoptoz, inflamasyon, krestin

Abstract:
Objective: Currently, there is controversy about the possible effects of Di-2-ethylhexylphthalate (DEHP) and Bisphenol A (BPA). The aim of our study was to investigate the effects of DEHP and BPA exposure on apoptosis and inflammation in zebrafish embryos. We also aimed to determine the effects of DEHP and BPA exposure on the expression of crestin molecule, which is important for embryonic development.
Materials and Methods: In our study, zebrafish embryos were exposed to the concentrations below the lethal dose determined in our previous studies were used in zebrafish embryos and expressions of apoptosis and inflammation related genes were evaluated by RT-PCR method, and crestin expression was determined by in situ hybridization method.
Results: BFA and DEHP exposure increased bax and casp8 expressions in zebrafish embryos compared with the control group; but decreased the expressions of casp3a, ifng1 and fas. Compared to the control group, tp53 expression increased in BPA and decreased in DEHP group. The embryos that were exposed to DEHP had decreased expressions of bax, casp3a, casp8, fas, ifng1 and tp53 compared to those exposed to BPA. Crestin expressions were not affected significantly in BPA and DEHP exposed groups.
Conclusion: As a result of our study, it was shown that BPA and DEHP exposure caused alterations in the mechanisms involved in apoptosis and inflammation in zebrafish embryos.
Keywords: Zebrafish, bisphenol A, Di-2-ethylhexylphthalate, apoptosis, inflammation, crestin