Borsa İstanbul'da işlem gören enerji sektörü şirketlerinin finansal performanslarının ölçülmesinde geleneksel oranlar ile nakit akım oranlarının karşılaştırmalı analizi
A comparative analysis of traditional ratios and cash flow ratios in measuring the financial performance of energy sector companies listed on Borsa Istanbul
Yazar: SEHER KADIOĞLU
Danışman: PROF. DR. NECDET ŞENSOY
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Finans Enstitüsü / Finans Ana Bilim Dalı / Finansal Ekonomi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Maliye = Finance
Dizin: Finansal analiz = Financial analysis

Özet:
Çalışmada, Borsa İstanbul'da işlem gören enerji sektörü şirketlerinin finansal performansının ölçülmesinde, geleneksel oranların mı nakit akım oranlarının mı yoksa geleneksel ve nakit akım oranlarının birlikte kullanılarak mı daha etkin bir performans analizi yapılabileceği araştırılmıştır. 
Bu amaçla Borsa İstanbul'da faaliyet gösteren 11 enerji şirketinin 2005-2022/1 yılları arasında çeyreklik dönemlik verileri kullanılarak oranlar hesaplanmıştır. Net Kâr/Net Satışlar bağımlı değişkeni temsil etmekteyken, 3 adet geleneksel oran ve 2 adet nakit akım oranı bağımsız değişkenleri temsil etmektedir.
Çalışmada değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesi amacıyla VAR (Vektör otoregresyon) modeli kullanılmıştır. VAR modelleri, bir denklem sisteminde yer alan her bir içsel değişkenin hem kendi hem de sistemdeki diğer değişkenlerin gecikmeli değerlerinin yer aldığı eşitlikler sistemidir. VAR modellerinde değişkenler içsel olarak ifade edilmiş olsa da aynı zamanda denklem sisteminde dışsal değişkenlere de yer verilebilmektedir. VAR modeli altında etki-tepki analizleri, varyans ayrıştırma analizleri gerçekleştirilmiştir.
Çalışma sonucunda her bir şirkette performansı etkileyen oranların farklılık gösterdiği tespit edilmiş ve buradan etkin bir analizin geleneksel ve nakit akım oranlarının beraber kullanılarak yapılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Enerji Sektörü, Performans Analizi, Geleneksel Oranlar, Nakit Akım Oranları

Abstract:
The research question is wheather traditional ratios, cash flow ratios or a combination of both would provide a more effective performance analysis for measuring the financial performance of energy sector companies listed in Borsa Istanbul. For this purpose, ratios were calculated using quarterly data from 11 energy companies listed on Borsa Istanbul between 2005 and the first quarter of 2022. The dependent variable is represented by Net Profit/Net Sales, while 3 traditional ratios and 2 cash flow ratios represent the independent variables.
To examine the relationship between dependent and independent variables, VAR (Vector Autoregression) model is employed. VAR model is a system of equation where each endogenous variable in the system is explained by its own lagged values and the lagged values of all other variables in the system. Although variables are expressed endogenously in VAR model, exogenous variables can also be included in the system of equations. Under the VAR model, impulse-response analyses and variance decomposition analyses were performed.
The results of the study indicated that the ratios affecting performance varied for each company, leading to the conclusion that an effective analysis can be achieved by using both traditional and cash flow ratios together.
Keywords: Energy Sector, Performance Analysis, Traditional Ratios, Cash Flow Ratios