Gelişmiş ülke ekonomilerinde Ar-Ge yatırımlarının büyüme ve istihdam üzerindeki etkisi
The effect of R&D investments on growth and employment in developed country economies
Yazar: SERKAN KONYA
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM DURGUN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Araştırma-geliştirme harcamaları = Research-development expenditures ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Gelişmiş ülkeler = Developed countries ; Zaman serileri = Time series ; İstihdam = Employment

Özet:
Ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin birbirinden farklı olması ekonomi tarihinde çok eski bir sorundur. Bu sorunun ortaya çıkmasının temelinde asimetrik bilgi düzeyi yer almaktadır. Bilgi birikimi yüksek olan ülke, diğer ülkelere karşı büyük bir avantaj sağlamaktadır. Bilgi birikimi sağlayan ülke, bu birikimi kullanarak yeni ürünler geliştirir. Bu geliştirdiği ürünler yeni pazarlar oluşturarak ülkenin dış ticarette diğer ülkelerden üstün olmasını sağlar. Bilgi birikimi ile başlayan bu süreç ürün geliştirme süreci ile devam ederken birçok yeni yöntem geliştirilir. Rakiplerin yenilikleri nasıl geliştirdikleri ve bilgi birikimine nasıl ulaştıkları ancak araştırma ve geliştirme ile gerçekleşebilmektedir. 
Ar-Ge faaliyetlerinin yapılması bir ülkenin rekabet gücünü artırmasının yanında ekonomik büyümesini de sağlayacaktır. Bu çalışmanın birinci amacı, içsel büyüme teorileri bağlamında Ar-Ge harcamalarının büyüme ve istihdam arasında bir ilişki olduğunu öne sürerek iktisadi bir politika olarak ülkeler üzerinde uygulanabilirliği test edilmesidir. Bu çalışmanın diğer bir amacı ise, Ar-Ge harcamalarının gelişmişlik düzeyi ile birlikte ülkelere göre büyüme ve istihdam üzerinde etkisi incelenmektir. Bu nedenle bu çalışma, literatürde yer alan teoriler ışığında ampirik bir araştırma ile incelenmiştir. 
	Ampirik çalışma için, Ar-Ge faaliyetlerini yoğun bir şekilde yapan ülkeler olan gelişmiş ülke ekonomileri seçilmiştir. Gelişmiş olan ülkeler içinde gelişmişlik düzeyi birbirinden farklı iki grup yer almaktadır. Bunlar yüksek gelişmiş ülkeler ile gelişmiş ülkelerdir. Yüksek gelişmiş ülkeler olarak G7 ülkeleri uygulamada kullanılırken, gelişmiş ülkeler için yüksek gelişmiş ülkeler dışında kalan gelişmiş ülkeler seçilmiştir. Verilerin analizi için zaman serisi tekniklerinden yararlanılmıştır.  
	Çalışmanın ilk üç bölümünde konuyla ilgili kavramsal çerçeve incelenmiştir. Son bölümde ise ampirik uygulamaya yer verilmiştir. Ampirik çalışmada ekonomik veri olarak büyüme ve istihdam verileri kullanılmıştır. Yapılan uygulama sonucunda yüksek gelişmiş ülkelerde Ar-Ge harcamaları ile büyüme arasında uzun dönemde bir ilişkisi olduğu, ancak gelişmiş ülkelerde böyle bir etkinin olmadığı belirlenmiştir. Yüksek gelişmiş ülkelerde Ar-Ge harcamaları ile istihdam arasında uzun dönemde bir ilişki olduğu ve bu sonucun gelişmiş ülkeler içinde geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The distinctive development levels of countries is a very old issue in the history of economics. Asymmetric knowledge level lies based on the rise of this problem. The countries with higher knowledge provide a great advantage against other countries. The country that provides knowledge develops new products by utilizing this knowledge. These products create new markets and enable the country to be superior to other countries in foreign trade. While this process, which started with knowledge, proceeds with the product development process, many new methods are developed. How competitors develop innovations and reach their knowledge can only be accomplished through research and development. Carrying out R&D activities will not only increase the competitiveness of a country, yet also ensure its economic growth. The first aim of this study is to test its applicability on countries as an economic policy by suggesting that there is a relationship between R&D expenditures and economic indicators in the context of endogenous growth theories. Another motivation behind this study is to examine the impact of R&D expenditures on economic indicators by country, together with the level of development. Thus, this study was examined with empirical research in the light of the theories in the literature.
For the empirical study, the economies of developed countries, which are the countries that carry out intensive R&D activities, have been selected. There are two groups with different levels of development among the developed countries. These are highly developed countries and developed countries. While G7 countries are used in the research as highly developed countries, the other G20 countries were selected for developed countries. Panel Time Series analysis method was used for data analysis.
In the first three sections of the study, the conceptual framework related to the subject was examined. In the last part, the empirical application is given. Growth and employment data are used as economic data in the empirical study. As a result of the implementation, it has been determined that there is a long-term effect between R&D expenditures and growth in highly developed countries, but not in developed countries. It is concluded that there is a long-term relationship between R&D expenditures and employment in highly developed countries and this result is also valid for developed countries.