Giresun ili, Tirebolu ilçesi, Gazi Paşa Caddesi üzerinde bulunan geç dönem Osmanlı yapıları
The late Ottoman period buildings located on Gazipaşa Street in Tirebolu district of Giresun province
Yazar: ÖZGÜL YILDIRIM GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. AHMET ALİ BAYHAN
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Giresun-Tirebolu = Giresun-Tirebolu ; Mimari = Architectural ; Mimari eserler = Architectural works ; Mimari yapı = Architectural structure ; Mimari üslup = Architectural style ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı mimarisi = Ottoman architecture ; Tarihi eserler = Historic buildings ; Tarihi yapılar = Historic structures ; Üslup = Stylistic

Özet:
Tez çalışmasının konusunu, Giresun ili, Tirebolu İlçesi, Gazipaşa Caddesi üzerinde bulunan Geç Osmanlı Dönemi yapıları oluşturmaktadır. Çalışma, Tirebolu'daki tek tescilli cadde Gazipaşa'da, 19. yüzyıl ortasından 20. yüzyıl başına tarihlenen, mimari eserler üzerine özel bir değerlendirmeyi içermektedir. Caddede, Geç Osmanlı Dönemi'ne tarihlenen mimari eserlerden günümüze ulaşmış, 7 çeşme, 1 su terazisi, 1 hamam, 2 cami, 2 askeri bina ile geleneksel konutlardan seçilen 14 ev araştırmaya dahil edilmiştir. Bahsedilen bu 27 örnek haricinde caddede önceden konumlanmış fakat günümüze ulaşamamış diğer yapılar da, dönem kaynaklarından tespit edilerek teze eklenmiştir. Tespit edilen tüm dini, sivil, askeri, sosyal ve eğitim yapılarının buradaki uygulanış biçimleri irdelenmiş, aynı dönemde inşa edilmiş genel örneklerle, üslupsal benzerlik ya da farklılıklar üzerine karşılaştırmaya gidilmiştir. Dolayısıyla Geç Osmanlı Dönemi'nde, geniş uygulama sahasına sahip çeşitli üslupların, Karadeniz taşrasında küçük bir alanda toplanmış mimari eserlere varsa yansımaları, konum ve toplum ilişkisi bağlamında monografik açıdan değerlendirilmiştir.  Buradan hareketle Osmanlı Devleti'nin taşradaki geç dönem imar organizasyonu, küçük bir ölçekte ortaya koyulmaya çalışılmıştır.

Anahtar kelimeler: Geç Osmanlı Dönemi, Tirebolu, Tescilli Cadde, Mimari, Üslup

Abstract:
The subject of the thesis is the Late Ottoman Period buildings located on Gazipaşa Street in Tirebolu district of Giresun Province. The study includes a special evaluation on architectural works dated from the mid-19th century to the beginning of the 20th century in Gazipaşa, the only registered street in Tirebolu. 7 fountains, 1 spirit level, 1 bath, 2 mosques, 2 military buildings and 14 houses selected from traditional residences dated to the Late Ottoman Period and reaching today were included in this study. Apart from these 27 examples mentioned, other buildings which were previously located on the street, but did not reach today were added to the thesis by being identified from the period sources. The application forms of all identified religious, civil, military, social and educational structures here are examined and a comparison is made on the stylistic similarity or differences with the general examples built in the same period. Therefore, the reflections of various styles having a wide application area in the late Ottoman Period on the architectural works gathered in a small area in the Black Sea rural are evaluated in terms of monography in the context of location and society relationship. From this point of view, The Late Ottoman zoning organization of the Ottoman Empire in the province is tried to be revealed on a small scale.

Key Words: The Late Ottoman Period, Tirebolu, Registered Street, Architecture, Style