Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı polikliniğine son 5 yılda başvuran erişkin çölyak hastalarının klinik ve laboratuvar özellikleri
Clinical and laboratory features of adult celiac patients who were consulted to Uludag University gastroenterology polyclinic at last 5 years
Yazar: MUSTAFA MERTER
Danışman: PROF. DR. MACİT GÜLTEN
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Semptomlar ve genel patoloji = Symptoms and general pathology ; Yetişkinler = Adults ; Çölyak hastalığı = Celiac disease

Özet:
Bu retrospektif çalışmada 49 çölyak hastasının dosyaları taranmıştır. Hastaların başvuru anındaki yaşları, cinsiyetleri, şikayetleri, komorbit durumları, laboratuvar parametreleri, serolojileri, kemik mineral dansiteleri ve histopatolojik bulguları incelenmiştir. Yaş ortalaması 39 yıldır. Kadın/Erkek oranı 3,2?dir. Hastaların şikayetleri incelendiğinde en sık diyare (%55), kilo kaybı (%44) ve İBS (irritabl barsak sendromu) benzeri semptomlar (%32) ile başvurduğu görülmüştür. Hastaların %11?inin başvuru anında herhangi bir şikayeti olmamıştır. 2 hastada kriptojenik karaciğer sirozu, 1 hastada konjenital hepatik fibroz, 1 hastada sarkoidoz, 1 hastada psöriazis ve ailevi akdeniz ateşi birlikteliği mevcuttur. Hastaların başvuru anında %79?unda anemi mevcuttur (n=37). Hastaların %82?sinde demir eksikliği mevcuttur (n=36). Hastaların %84?ünde vitamin D eksikliği mevcuttur (n=16). Hastaların %44?ünde osteopeni (n=7), %44?ünde osteoporoz (n=7) mevcuttur. Hastaların glutensiz diyet öncesi çalışılan serolojik testleri taranmıştır. Hastaların %83?ünde Ig A AGA (anti gliadin antikoru) pozitiftir (n=34). Hastaların %95?inde Ig G AGA pozitiftir (n=38). Hastaların %70?inde Ig A EMA (anti endomisyum antikoru) pozitiftir (n=28). Hastaların %32,5?inde Ig G EMA pozitiftir (n=13). Hastaların %85?inde  Ig A tTG(doku transglutaminazı) pozitif saptanmıştır (n=11). Hastaların %30?unda Ig G tTG pozitif saptanmıştır (n=4). Hastaların hepsinde HLA DQ2 pozitiftir. Hastaların patoloji raporları taranmıştır.  Alınan biyopsi sayılarının ortancası 4?tür. Hastaların %87,8?inde Marsh evre 3 tutulum mevcuttur. Yaklaşık %1 oranında görülen çölyak hastalığı ile ilgili Türkiye?de erişkin hasta grubunda yapılan yayın sayısı oldukça azdır. Bu çalışma ile erişkin hastalarda çölyak hastalığının ne kadar geniş spektrumda klinik tablolarla karşımıza çıkabildiği göstermek istedik.

Abstract:
In this retrospective study, we investigated 49 celiac patients? files. At presentation patients? age, sex, symptoms, comorbid conditions, laboratory parameters, serology, bone mineral density, and histopathologic findings were examined. The average age was 39 years. Female/male ratio was 3.2 . When we observed patients? presenting symptoms, the most frequent symptoms were diarrhea (55%), weight loss (44%) and IBS (irritable bowel syndrome) like symptoms (32%). 11% of the patients did not have any symptoms at all. Two patients had cryptogenic liver cirrhosis, one patient had congenital hepatic fibrosis, one patient had sarcoidosis, and one patient had both psoriasis and Familial Mediterranean Fever. At presentation there were anemia in 79% (n=37), vitamin D deficiency in 84% (n=16), osteopenia in 44% (n=7), and osteoporosis in 44% (n=7) of the patients. Patients? serological parameters studied before gluten free diet were investigated. 83% of the patients was positive for IgA AGA (anti gliadin antibody) (n=34), 95% was positive for IgG AGA (n=38), 70% was positive for IgA EMA (Endomysial Antibody) (n=28), 32,5% was positive for IgG EMA (n=13), 85% was positive for IgA tTG (Tissue Transglutaminase Antibodies) (n=11), and 30% was positive for IgG tTG (n=4). HLA-DQ2 was positive in all patients. Histopathologic findings were investigated. There was Marsh stage 3 involvement in 87.8% of the patients. Celiac disease prevalence is aproximately 1% and there is very few data about adult celiac disease in Turkey. The aim of this study is to describe clinical and laboratory properties of adult celiac disease. 
Key words: celiac disease, clinical presentations