Kronik böbrek hastalığında arteriyel sertlik ve volüm durumunun değerlendirilmesi
The evaluation of arterial stiffness and volume status in chronic kidney disease patients
Yazar: HAKAN AKDAM
Danışman: PROF. DR. HARUN AKAR
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Nefroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2012
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Arterioskleroz = Arteriosclerosis ; Arterioskleroz-obliterans = Arteriosclerosis-obliterans ; Arterler = Arteries ; Böbrek = Kidney ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kalp hızı = Heart rate

Özet:
Amaç ve Hipotez: Arteriyel sertlik esansiyel hipertansiyon, tip II diyabetes mellitus gibi kardiyovasküler hastalık gelişimi için riskli olan hastalıklarda, kardiyovasküler olay gelişimi için bağımsız bir prediktif değere sahiptir. Günümüzde hafif ve orta derecede kronik böbrek hastalığı olanlarda arteriyel sertliğin prognostik değeri ile ilgili bilgiler sınırlıdır. Arteriyel sertliğin belirteçlerinden biri olan nabız dalga hızı (PWV; Pulse wave velocity) ve artırma göstergesi (AI, Augmentation index), vasküler hasarın şiddetini belirlemede kullanılan invaziv olmayan yöntemlerdir. Bu çalışmada evre 3 ? 5 arası kronik böbrek hastalığı (KBH) olan hastalar ve periton diyalizi uygulayan hastalardaki PWV ve Alx değerlerinin ve volüm durumu ile ilişkilerinin sağlıklı kontrol grubuna göre karşılaştırılması amaçlanmıştır.Yöntem: Bilinen kardiyovasküler hastalığı olmayan evre 3 ? 5 arası KBH olan 66 hasta, en az 3 aydır periton diyalizi uygulayan 21 hasta ve 34 kişide sağlıklı kontrol grubu olmak üzere toplam 121 kişi çalışmaya alındı. Çalışmaya alınanların PWV ve AIx ölçümleri 15 dk istirahat sonrası nabız dalga analizi cihazı (Mobil-O-Graph®) ile osilometrik olarak, tek operatör tarafından yapıldı. Çalışmaya alınan tüm bireylerin sıvı fazlalığı (hipervolemi) ile ilgili parametreleri biyoimpedans cihazıyla (Fresenius marka BCM cihazı ile) değerlendirildi.Bulgular: Arteriyel sertlik için Mobilograph ile yapılan ölçümler PWV ortancaları KBH grubunda 7,5 m/sn, periton diyalizi grubunda 6,2 m/sn, kontrol grubunda 5,9 m/sn saptandı. Pulse wave velocity KBH grubunda periton diyalizi grubu ve kontrol grubuna göre istatiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (p=0,002), PWV periton diyalizi grubu ile kontrol grubu arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmedi. Kalp hızı 75/dk ile normalize edilmiş olan Alx değerlerinde üç grup arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmedi (p=0,287). Sıvı ölçümlerinin karşılaştırılmasında kontrol grubuna göre KBH grubunda 1,26 litre, periton diyalizi grubunda ise 1,21 litre sıvı fazlalığı saptandı. Periton diyalizi ve KBH grubunun sıvı fazlalığı kontrol grubuna göre istatiksel olarak fazlaydı (p<0,001). Korelasyon analizinde KBH grubunda PWV ile sıvı fazlalığı arasında pozitif (p=0,004), sıvı fazlalığı ile T. Protein (p<0,001), albumin (p<0,001) ve kalsiyum düzeyleri (p<0,001) arasında ise negatif güçlü korelasyonlar saptandı. Periton diyalizi grubunda PWV ile sıvı fazlalığı arasında pozitif yönde zayıf korelasyon saptandı (p=0,021).Sonuç: Pulse wave velocity KBH da artmıştır ve sıvı fazlalığının bu artışa katkısı olduğu gösterilmiştir. Üreminin ve sıvı fazlalığının PWV üzerindeki etkisini açıklayacak çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar Kelimeler: PWV, AI, arteriyel sertlik, Kronik böbrek hastalığı, sıvı fazlalığı

Abstract:
Aim: Aretrial stiffness has an independent predictive value for cardiovascular events in several populations, including patients with uncomplicated essential hypertension and type II diabetes. There is limited information regarding the prognostic value of arterial stiffness in patients with mild to moderate renal disease. As markers of arterial stiffness; Pulse wave velocity (PWV) and Augmentation index (AIx) are non-invazive methods using to determine the level of vascular injury. In this study, we aimed to study PWV, AIx and volume status of the stage 3 ? 5 CKD and CAPD patients comparing with healthy controls.Methods: Sixty six stage 3 ? 5 CKD patients (without known cardiovascular disease), 21 CAPD patients (treated with CAPD at least 3 months) and 34 healthy controls were included into the study. PWV and AIx were evaluated by the same operator after 15 minutes rest period (Mobil-O-Graph®). Volume status of the patients were evaluated by bioimpedance spectroscopy (BIS) for detection of hypervolemia. Body composition analysis using the BIS technique [50 frequencies (Body Composition Monitor: Fresenius Medical Care, Bad Homburg, Germany)] were performed.Results: Median PWV values was 7.5 m/sn in stage 3 ? 5 CKD patients, 6.2 m/sn in CAPD group, 5.9 m/sn in healthy controls. PWV values were significantly increased in stage 3 ? 5 CKD patients than CAPD and healthy controls (p=0.002). PWV values were not different between CAPD patients and healthy controls. Normalized AIx values (according to heart rate of 75/min) were not different among three groups (p=0.287). Extracellular fluid excess was +1.26 L in stage 3 ? 5 CKD patients, +1.21 L in CAPD patients compared with healthy controls. Overhydration (OH) was more prevalent in in stage 3 ? 5 CKD and CAPD patients (p<0.001). PWV was positively correlated with OH in stage 3 ? 5 CKD patients (p=0.004). PWV was negatively correlated with total protein (p<0.001), albumin (p<0.001) and calcium values (p<0.001) PWV was weakly correlated with OH in CAPD patients. (p=0.021).Conclusion: PWV were find to be increased in stage 3 ? 5 CKD patients. OH may possibly be a contrubuting factor in this increment of PWV.Key Words: PWV, AIx, Arterial stiffness, Chronic kidney disease, Overhydration