Ferritik paslanmaz çeliğin korozyon davranışına karbür yapıcı alaşım elementlerinin etkilerinin incelenmesi
The investigation of effects of carbid forming alloying elements on corrosion behaviour of ferritic stainless steel
Yazar: HÜLYA EREN
Danışman: Y.DOÇ.DR. TÜLAY YILDIZ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
ÖZET Doktora Tezi FERRİTİK PASLANMAZ ÇELİĞİN KOROZYON DAVRANIŞINA KARBÜR YAPICI ALAŞIM ELEMENTLERİNİN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Hülya EREN Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Metalürji Anabilim Dalı 2005, Sayfa: 134 Bu çalışmada ferritik paslanmaz çelik içerisine % 0.5, % 1 ve % 3 oranlarında niyobyum ve % 1 oranlarında molibden, vanadyum ve titanyum ilave edilerek elde edilen numunelerin korozyon davranışları incelenmiştir. Numuneler döküm yöntemiyle üretildikten sonra sıcak dövme ile şekillendirilmiştir. Korozyon deneyleri AC impedans tekniği ve kütle kaybı yöntemleri ile yapılmıştır. AC impedans deneyleri sonunda elde edilen polarizasyon dirençleri yardımıyla korozyon akımları kütle kaybı deneyleri sonucunda ağırlık kaybı belirlenerek korozyon hızlan hesaplanmıştır. Korozyon ortamı olarak 0.1 M H2SO4 ve 0.3 M HC1 çözeltileri kullamlmıştır. Numuneler korozyon testleri öncesi üç gruba ayrılmışlardır. Birinci grup numuneler ısıl işleme tabi tutulmamış, yani üretim şartlarında olan numunelerdir. İkinci grup numuneler 30 dakika boyunca 1 100 °C de tavlanarak, üçüncü grup numuneler ise 180 dakika boyunca 1100 °C de tavlanarak suda soğutulmuşlardır. SEM incelemeleri için numuneler 30 dakika ve 360 dakika korozyona maruz bırakılmıştır. Sonuçta 1100 °C de uygulanan ısıl işleminin bütün numunelerin korozyon dirençlerini artırdığı gözlenmiştir. Ayrıca, korozyon dirençleri birbirine çok yakın olmasına rağmen en iyi sonuç molibdenli numunede gözlenmiştir. Bu tür çeliklerin sülfürik asit ortamına oranla klorürlü ortamlarda daha dayanıklı olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Ferritik paslanmaz çelik, korozyon, alaşım elementi, ısıl işlem. IX

Abstract:
ABSTRACT PhD Thesis THE INVESTIGATION OF EFFECTS OF CARBID FORMING ALLOYING ELEMENTS ON CORROSION BEHAVIOUR OF FERRTTIC STAINLESS STEEL Hülya EREN Fırat University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Metallurgy Education 2005, Page: 134 In this study, corrosion behavior of 0.5, 1.0, 3.0 wt. % amounts niobium added ferritic stainless steel and 1.0 % wt. amounts molybdenum, vanadium and titanium added ferritic stainless steel have been investigated. Samples were obtained with use of casting and forging process. Corrosion experiments were performed by means of AC impedance technique and mass loss methods. Corrosion currents and corrosion rates were calculated from polarization resists obtained AC impedans technique; mass loss obtained with mass loss tests, respectively. 0.1 M H2SO4 and 0.3 M HC1 solutions were used as corrosive environment. Samples were classified as three groups before corrosion tests. The first group samples were expose any heat treatment, i.e. they are under production conditions. The second group of samples were quenched after annealing at 1 100 °C for 1/2 hours although third group samples were annealing at 1 100 °C for 3 hours and then quenched. SEM investigations were performed on surfaces of samples which exposed to aggressive environment for 30 and 360 minutes. As a result; it was observed that heat treatment applied at 1100 °C has increased corrosion resistance of samples. Although they are very close the other, the best result observed from molybdenum containing samples. It was determined that these species steels are more resistant in chloride solutions than sulphuric acid solutions. Keywords: Ferritic stainless steel, corrosion, alloying element, heat treatment X