Turist rehberliğinde rekreasyon alanlarına yönelik uzmanlaşma
Specialization in tourist guidance for recreation areas
Yazar: ÖZGE ÇALHAN
Danışman: DOÇ. DR. ELÇİN DOĞAN GÜRBÜZER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı / Rekreasyon ve Turist Rehberliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Rekreasyon alanları insanların keyifli zaman geçirdikleri ve giderek önem kazanan alanlar olmaktadır. Gittikçe artan stresli iş hayatı şehirlerde yaşayan insanların günübirlik ulaşım sağlayıp rahatlayacakları alanlara ulaşmalarını önemli hale getirmiştir. Şehirlerde bulunan rekreasyon alanları bu ihtiyaca cevap olabilecek birer unsur haline gelmeye devam etmektedir. Bu açıdan bakıldığında rekreasyon alanlarında zaman geçiren bireyler aslında turizm aktivitesinde de yer almış olmaktadır. Bu sebeple de rekreasyon kavramıyla turizm kavramı birbiri ile yakından ilişkili iki kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. 
Rekreasyon alanlarında gerçekleştirilen aktiviteler turizm faaliyetleri olarak da literatürde yer almaktadır. Bu açıdan düşünüldüğünde rekreasyon alanları da turizm için birer çekicilik unsurları olmaktadır. Rekreasyon faaliyetlerine katılan kişiler aktivitelerini günübirlik gerçekleştirmektedir. Rekreasyon faaliyetlerine katılım göstermek için bireyler rekreasyon alanının özelliğine göre bazen maddi olarak bir bedel ödemektedir. Bu açıdan düşünüldüğünde rekreasyon alanlarının ekonomik getirilerinin de olduğu görülmektedir. Turizm faaliyetlerinden sayılabilen bu aktiviteler sayesinde kişiler boş zamanlarında verimli zamanlar geçirebilmektedirler. 
Turizmle direkt olarak ilişkilendirilebilen rekreasyon alanlarında turist rehberlerinin uzmanlaşıp bu alanlarda hizmet vermesi hem rekreasyon alanlarının sürdürülebilirliğini hem de burada geçirilen zamanın ziyaretçiler açısından verimini artırmayı sağlayabilecektir. Turist rehberleri için yeni iş imkanları sunma potans,yeli taşıyan ve turizm ile direkt olarak ilişkisi bulunabilen rekreasyon alanlarına milli parklar, hayvanat bahçeleri, ulusal parklar, korunan alanlar, tema parklar, arkeo park alanları gibi yerler örnek olarak verilebilir. Bu alanlarda yapılacak faaliyetler bireylere çok çeşitli turizm aktivitesi imkanı sunmaktadır. Bu alanlarda turist rehberi hizmetinin verilmesi alanların etkili bir şeklide ziyaret edilmesini sağlayabilecektir. Yapılan faaliyetler (alandaki geziler, alanın özelliğine göre gerçekleştirilebilecek aktiviteler) için uzmanlaşmış turist rehberinin bulunması alanın sürdürülebilirliği açısından oldukça önemlidir. Rekreasyon alanlarında uzmanlaşan turist rehberleri verilen hizmet kalitesini artırarak ziyaretçi memnuniyetini, ziyaretçilerin bu alanlara sadakatini ve bu rekreasyon alanlarını tavsiye etme niyetini de artırabilecektir.
Mevsimsellik özelliği olmayan ve her iklimde gerçekleştirilebilen rekreasyon faaliyetleri sayesinde turizm aktiviteleri de tüm yıla yayılmış olabilecektir. Bu rekreasyon alanlarında turist rehberlerinin görev alma durumlarının gerçekleştirilebilmesi de turizm içerisinde önemli bir rolü olan meslek grubunun tüm yıl çalışma imkanı bulmasını sağlayabilecektir. Bu amaçla bu çalışmanın literatür kısmında öncelikle rekreasyon kavramı ele alınmış, rekreasyon alanlarında yapılan turizm faaliyetlerini içeren akademik çalışmalara yer verilmiş ve rekreasyon alanlarında turist rehberliği hizmeti incelenmiştir. Araştırmanın araştırma kısmında ise Türkiye'de bulunan turist rehberliği meslek odaları temsilcileri (mevcut başkanları) ile turist rehberlerinin rekreasyon alanlarında uzmanlaşması ile ilgili nitel görüşmeler yapılmıştır.

Abstract:
Recreational areas are becoming increasingly important as places where people can enjoy themselves. The growingly stressful work life has made it essential for urban dwellers to have access to areas where they can engage in day-trips for relaxation. Recreational areas in cities continue to evolve as elements that can meet this need. From this perspective, individuals spending time in recreational areas are actually participating in tourism activities. Therefore, the concepts of recreation and tourism appear closely related to each other. 
Activities conducted in recreational areas are also documented in the literature as tourism activities. From this perspective, recreational areas also serve as attractions for tourism. Individuals participating in recreational activities usually do so on a day-trip basis. Depending on the nature of the recreational area, individuals may sometimes pay a fee to participate in recreational activities. Therefore, it can be seen that recreational areas also have economic benefits. Through these activities, which can be considered as tourism activities, individuals can spend their leisure time productively.
Specialization of tourist guides in recreation areas directly related to tourism can contribute to both the sustainability of recreation areas and the efficiency of visitors' time spent there. Examples of such areas, offering potential for new job opportunities for tourist guides and having a direct connection with tourism, include national parks, zoos, wildlife reserves, theme parks, and archaeological park areas. Activities in these areas provide individuals with a wide range of tourism opportunities. Providing tourist guide services in these areas can ensure effective visitation. Having specialized tourist guides for activities such as guided tours and tailored activities based on the characteristics of the area is crucial for the sustainability of these areas. Tourist guides specializing in recreation areas can enhance service quality, visitor satisfaction, visitor loyalty, and intention to recommend these recreation areas.
Recreation activities that do not rely on seasonal changes and can be enjoyed in any climate allow tourism activities to be spread throughout the year. The involvement of tourist guides in these recreational areas enables professionals in this field to have year-round employment opportunities, playing a significant role within the tourism industry. To achieve this, the literature review section of this study initially addresses the concept of recreation, examines academic studies involving tourism activities in recreational areas, and explores tourist guiding services in these areas. In the research section, qualitative interviews were conducted with representatives (current presidents) of tourist guiding professional associations in Turkey and tourist guides themselves, focusing on the specialization of tourist guides in recreational areas.