Beş faktör kişilik modelinin işyerinde duygusal tacize (mobbing) etkileri
Effects of big five factors on mobbing
Yazar: BİRSEN GİRGİN
Danışman: YRD. DOÇ. M. KEMAL DEMİRCİ
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Mobbing = Mobbing ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sağlık personeli = Health personnel ; Ölçekler = Scales ; İşyeri = Work place

Özet:
Günümüzde, özellikle küreselleşme etkisiyle yaşanan etkiler hem bireysel hem de toplumsal olarak hayatlarımızı değiştirmektedir.Hızla ilerleyen teknoloji ve artan iletişim olanaklarıyla ?bilgi ekonomisi? kavramı kendini kabul ettirmiştir. Bununla birlikte; hiçbir dönemde olmayan biçimde rekabet ortamında yaşıyoruz. Bu rekabet ortamının kilit noktası ise ?insan? dır. İşyerlerimiz de, talepler ve yetersizlikler görüntüsünde bu rekabeti hayatımızdan çıkarmak bir yana daha fazla hissediyoruz. Tüm bu değişiklikler içinde, işyerlerimiz de yeni bir kavram tanımlanmaya başlanmıştır. İşyerinde duygusal taciz (mobbing), organizasyonları ve çalışanları tehdit eden yeni bir şiddet türüdür.Bu çalışmada, bu şiddet türüne açıklık getirmek ve bu şiddetin kaynaklarından kabul edilen kişilik kavramı ile ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmuştur. İlk bölümde; işyerinde duygusal taciz kavramı, gelişimi ve nedenleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde; kişilik kavramı ve beş faktör kişilik modeline yer verilmiştir. Üçüncü bölümde; işyerinde duygusal taciz kavramı, beş faktör kişilik modeli çerçevesinde incelenmiştir. Söz konusu kavramlar için, hazırlanan anketle Eskişehir il merkezindeki 3 sağlık kuruluşunda 300 çalışanla alan çalışması yapılmıştır. Veriler toplandıktan sonra korelasyon, t test ve çoklu regresyon analizleri yapılmıştır. İstatistiksel analiz sonuçları, araştırma hipotezlerinde öne sürüldüğü gibi, işyerinde duygusal taciz ve kişilik arasındaki etkileşim doğrulanmıştır.

Abstract:
In these days, human being life becomes different with the influences, which are especially experienced from globalism tendency, not only individually but also socially. ?Information economy? concept is getting acceptance through increasingly developed technology and communication possibilities. However, we have been living in a most competitive environment that haven?t experienced in any time of period. ?Human being? is the key point in this competitive environment. In our working areas, this competitive is being appear as demands and insufficiencies; and, we don?t try to move these affects from our lives on the other hand we are being aware of more than every thing. While those different changes are being held in our working places, ?Mobbing? a new concept is being distinguished by all staff. Mobbing is a new violence type and threatens both organizations and staff.In this study, clarifying this violence type and monitoring the relationship between this violence and personality, which has been accepted as one of the root reasons of that kind of violence, are the main objectives. This study is comprised of three different phases. In the first phase; mobbing concept, developing of this concept and the reasons are being detailed. In the second phase; personality concept and five personality factor models are being clarified. Finally, in the last phase mobbing concept is investigated with five different personality factor models. A query was prepared on the subject concepts and a site survey was performed in three different health organizations, in Eskişehir center, with 300 participant personnel. When query results are gathered, correlation test, t test and multiple regression analysis are implemented by using those obtained data. The results of applied statistical analysis are verified the relationship between mobbing and personality as brought forward with investigation hypothesis.