Düzce merkez ilçedeki birinci basamakta çalışan sağlık personeli ile üniversite hastanesi asistan hekim ve hemşirelerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
Healthy lifestyle behaviors and quality of life of health personnel working in the primary health care institutions in Düzce central district and resident doctors and nurses working in university hospital
Yazar: GÜLSÜM ZOROĞLU
Danışman: PROF. DR. ATİLLA SENİH MAYDA
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Doktorlar = Physicians ; Düzce = Düzce ; Hemşireler = Nurses ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşam tarzı = Life style ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Düzce merkez ilçedeki 1. basamak sağlık kurumlarında çalışan sağlık personelinin ve üniversite hastanesinde çalışan asistan hekim ve hemşirelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde çalışan hemşire ve asistan hekimler ile halk sağlığı müdürlüğü, merkez toplum sağlığı merkezi, merkez ilçedeki 19 tane aile sağlığı merkezinde çalışan toplamda 485 kişiye 105 sorudan oluşan anket formu uygulanmıştır. Evren 581 sağlık
çalışanından oluşmaktadır. Örneklem seçilmemiştir. Anketin birinci bölümünde 26 soru sosyodemografik özellikler ve sağlıkla ilgili bazı davranışları sorgulayan bazı sorular, 2. bölümde 52 sorudan oluşan Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları- II Ölçeği, 3. bölümde 27 soruluk Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu Türkçe Versiyonu (WHOQOL-BREF-TR) kullanılmıştır. Araştırma kesitsel tiptedir. Bağımsız Gruplar T Testi, Varyans Analizi (Tek Yönlü ANOVA), Kruskal Wallis, Mann Whitney U, Spearman Korelasyon Analizi, ki-kare yapılmıştır. p<0,05 değeri anlamlı olarak kabul edilmiştir.Bulgular: Araştırmaya katılanların %71.3'ü kadın, % 28.7'si erkektir. % 3.3'ü zayıf,
% 54.5'i normal, % 30.4'ü fazla kilolu, % 11.9'u obezdir. Katılımcıların. % 11.4'ü lise mezunu, % 12.4'ü yüksekokul, %31.9'u üniversite mezunu iken, % 44.2'si yüksek lisans, doktora ya da uzmanlık eğitimini tamamlamıştır. % 21.4'ünün geliri giderinden az, % 59.2'sinin geliri giderine eşit, % 19.3'ünün geliri giderinden fazladır. SYBD-2 ölçeğinden en yüksek puanları manevi gelişim ve kişiler arası ilişkiler en düşük puanı fiziksel aktivite alt ölçeğinden almışlardır. SYBD-2 ölçeğinden alınan puanlar yaş grubu, cinsiyet, meslek, çalışılan kurum, eğitim, meslekte çalışma süresi, medeni durum, çocuk sahibi olma, gelir durumu kendini iş yaşamında verimli bulma, iş ortamından memnuniyet, düzenli ilaç kullanımı, sağlık algısı ve bazı sağlık davranışlarına göre anlamlı farklılık göstermektedir. Katılımcılar WHOQOL-BREF-TR ölçeğinden en yüksek puanları psikolojik ve sosyal alanda almışlardır, sonra fiziksel, en son da çevre-TR alanı gelmektedir. Yaşam kalitesiyle ilgili alan puanları cinsiyet, meslek, BKİ, medeni durum, çocuk sahibi olma, çalışılan kurum, kendini iş yaşamında verimli bulma, iş ortamından memnuniyet, gelir durumu, alkol kullanımı, tanı konulmuş hastalık varlığı, diş hekimine gitme durumu, düzenli ilaç kullanımı, sağlık problemi olduğunda sağlık kuruluşuna başvurma, alkol kullanımı, sağlık durumu algısına göre anlamlı farklılık göstermektedir. Sonuç: Bu çalışmada sağlık çalışanlarının sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile
yaşam kalitelerinin orta düzeyde olduğu görülmüştür. Ancak her ikisini de etkileyen pek çok faktör olup bu faktörlere yönelik düzeltmeler yapılmalıdır.

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to evaluate and compare the healthy lifestyle behaviors and quality of life of health personnel working in the primary health care institutions in Düzce central district and resident doctors and nurses working in university hospital. Materials and Methods: A questionnaire consisting of 105 questions was conducted with 485 health professionals from nurses and assistant doctors working at Düzce University Health Practice and Research Center, public health directorate, central community health center and 19 family health centers in the central district. The universe is made up of 581 health professionals. This was a cross-sectional study and there was no sample selection. In the first part of the questionnaire, 26 questions were about socio demographic characteristics and some questions about health related behaviors, Healthy Lifestyle Behaviors- II Questionnaire consisting of 52 questions in the 2nd part, 27 questions in the 3rd part of WHOQOL-BREF- TR was used. Student T Test, Variance Analysis (One Way ANOVA), Kruskal Wallis, Mann
Whitney U, Spearman Correlation Analysis, Chi-square were performed for data analysis. A value of p <0.05 was considered significant. Results: % 71.3 of the participants were female, and % 28.7 were male. % 3.3 were underweight, % 54.5 were in the normal range, % 30.4 were pre-obese and % 11.9
were obese. % 11.4 were high school, % 12.4 college , % 31.9 university graduated and % 44.2 have completed master's degree, doctorate or specialist education. Income was less than the expense of % 21.4, income was equal to expense of % 59.2, income was more than the expense of % 19.3 of the participants. The highest scores on the SYBD-2 scale were obtained from spiritual development and interpersonal relationships and for the physical activity subscale with the lowest score. Scores taken from the SYBD-2 scale have significantly changed with the age group, gender, occupation, institution being studied, education, occupation, marital status, having child, income status, productive self-efficacy, satisfaction with work environment, regular medication use and some health behaviors. Participants had the highest scores on the WHOQOL-BREF-TR scale, both psychologically and socially domains, then physically, and finally the lowest score from environment-TR domain.There was a significant difference according to gender, occupation, BMI, marital status, having child, institution being studied, productive self-efficacy, job satisfaction, income status, alcohol use, presence of diagnosed disease, health care provider appeal when there is health problem, health status perception with the domain scores related to quality of life. Conclusion: In this study, healthy lifestyle behaviors and quality of life of health workers were found to be moderate. However, there are many factors that affect both, and corrections should be made to these factors.