Yeme bozukluğu tanısı konmuş ve konmamış bireylerde beden imgesinin sosyokültürel yordayıcıları
Sociocultural predictors of body image and body dissatisfaction among individuals with and without eating disorder
Yazar: ÇAĞDAŞ YOKUŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. BAŞAK YÜCEL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Yeme bozukluğu tanısı konmuş ve konmamış kişileri; beden imgesi, maruz kaldıkları
sosyokültürel tutumlar, sosyal karşılaştırma sonrasında deneyimledikleri kendilik, sosyal
medya kullanımı açısından karşılaştırmayı amaçladık. Diğer bir amacımız her iki grupta beden
ölçüsü tahmini, beden memnuniyetsizliği, ağırlık endişesi ve beden şekliyle ilgili endişelerin
yordayıcılarını araştırmaktı.
Yöntem: Çalışmamıza anoreksiya nervoza, bulimiya nervoza ya da tıkınırcasına yeme
bozukluğu tanısı almış 44 hasta, yaş ve öğrenim yılı açısından eşlenmiş 44 sağlıklı birey dahil
edilmiştir. Katılımcılar demografik veri formu, Fotoğrafik Figürleri Derecelendirme Ölçeği,
Görünüme Yönelik Sosyal Tutum Öçeği-4Gözden Geçirilmiş, Fiziksel Görünüme Dayalı
Sosyal Karşılaştırma Ölçeği, Sosyal Medya Tutum Ölçeği (SMTÖ) ve Yeme Bozukluğu
Değerlendirme Ölçeği'ni kağıt-kalem yöntemiyle doldurdu.
Bulgu: Gruplar arasında beden memnuniyetsizliği, beden algısı bozukluğu açısından fark
yoktu. Ağırlık endişeleri ve beden şekliyle ilgili endişeler arasında anlamlı farklılık vardı.
İçselleştirilmiş: İnce/düşük yağ, İçselleştirilmiş: Kaslı, İçselleştirilmiş: Genel çekicilik, Baskı:
Akran/önemli kişiler, Baskı: Medya puanları hasta grubunda daha fazlaydı. Fiziksel Görünüme
Dayalı Sosyal Karşılaştırma Ölçeği'nin toplam puanı, Akran: Çekicilik, Akran: Grup Uyumu,
Model alt ölçek puanları hasta grubunda daha fazlaydı. Ayrıca hastalar daha fazla sosyal
izolasyona yol açan sosyal medya kullanımı ve sosyal medyada daha fazla sosyal yetkinlik
arayışı bildirdi. Kontrol grubunda aileden gelen baskı ağırlık endişelerini yorduyordu. Hasta
grubunda ise İçselleştirilmiş: İnce/Düşük Yağ ağırlık endişelerini ve beden şekliyle ilgili
endişeleri yorduyordu.
Sonuç: Yeme bozukluğu olanlar ağırlık ve beden şekilleriyle ilgili daha fazla endişe
duymaktadır. Hasta grubunda içselleştirilmiş idealler ağırlık ve beden şekliyle ilgili endişeleri
yordamaktadır. Kontrol grubunda ise aileden gelen baskı ağırlık endişelerini yordamaktadır.

Abstract:
Objective: We aimed to compare body image, exposed sociocultural attitudes, experienced self
during social comparison and social media usage between individuals with and without eating
disorder. We also aimed to investigate the predictors of body size estimation, body
dissatisfaction, weight and body shape concerns.
Method: 44 patients with anorexia nervosa, bulimia nervosa or binge eating disorder and 44
healthy individuals matched according to age and education year were included in the study.
The participants filled demografic form, Photografic Figure Rating Scale, Sociocultural
Attitudes Towards Appearance Questionnaire-4Revised, Social Media Attitude Qustionnaire
and Eating Disorder Examination Questionnaire, by paper and pencil method.
Results: There was no difference in body dissatisfaction and body size estimation between the
groups. There was significant difference in weight and body shape concerns. Internalized:
Thin/Low Body Fat, Internalized: Muscular, Internalized: General Attractiveness, Pressures:
Peer/Significant Others, Pressures: Media scores were higher in the patient group than the
scores of control group. Also, the patients reported more social media usage that caused social
isolation and more seeking social competence through social media. In the control group, the
pressure from family predicted the weight concerns. In the patient group, Internalized:
Thin/Low Body Fat scores predicted the weight and body shape concerns.
Conclusion: The individuals with eating disorder were more concerned about weight and body
shape. The internalized ideals predicted the weight and body shape concerns in the patient
group. The pressure from family predicted the weight oncerns in the control group.