Toplam test sürecinde kalite indikatörlerinin değerlendirilmesi
Evalution of the quality indicators in total testing process
Yazar: HABİB ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. YEŞİM GÜVENÇ DEMİRAĞCI
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Kalite = Quality ; Kalite modelleri = Quality models ; Kalite özellikleri = Quality properties ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Tedavi hataları = Medication errors ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; İndikatör = Indicator

Özet:
Amaç: Toplam test sürecinde oluşan hataların tanımlanması ve ölçülmesi, test sonuçlarının güvenliği için kritik önem taşımaktadır. Bu amaçla kalite indikatörleri ve altı sigma yaklaşımı kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasının amacı Model Kalite İndikatörlerini kullanılarak toplam test sürecinin ulusal ve uluslararası çaptaki laboratuvarla karşılaştırılması, tespit edilen hataların giderilmesi için düzeltici-önleyici faaliyetlerin belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntemler: Laboratuvarımızın Ekim 2018-Mart 2019 tarihleri arasındaki toplam test süreci Model Kalite İndikatörleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Öncelik 1 skoruna ait 34 adet kalite indikatöründen 23 tanesine katılım sağlanmıştır. Veriler LBYS' den retrospektif olarak elde edilmiştir. Sonuçlar kalite indikatörleri için belirlenen kriterler ve formüller kullanılarak hesaplanmıştır. Yüzde oran olarak ifade edilen kalite indikatörlerinin sigma dönüşümü yapılmış ve sonuç verme sürelerinin 90. persentil değerleri hesaplanmıştır. 
Bulgular: Sonuçlar katılımcı laboratuvar verileriyle karşılaştırıldığında pre-analitik ve analitik kalite indikatörlerinin çoğunlukla ortalamadan düşük sigma değerlerine, post-analitik kalite indikatörlerinin ise ortalama sigma değerlerinden daha yüksek sigma değerlerine sahip olduğu görülmüştür. Sonuç verme süresinin ölçüldüğü post-analitik kalite indikatörlerinde 90. persentil değerleri, katılımcı laboratuvarların 90. persentil değerlerinden daha kısa olarak tespit edilmiştir. 
Sonuçlar: Laboratuvarımız post-analitik süreçte yüksek performans göstermiştir. Pre-analitik ve analitik süreçlerin iyileştirilmeye ihtiyacı vardır. Bu amaçla test istemi ve numune alma eğitimleri verilmelidir. Model kalite indikatör programları ile entegre edilmiş laboratuvar bilgi yönetim sistemleri tasarlanmalıdır. Daha objektif sonuçları elde edilmesi için programa katılım teşvik edilerek katılımcı sayısı arttırılmalıdır. Kalite indikatör tanımları ve değerlerin hesaplanmasında yeni yaklaşımlara ihtiyaç vardır. Katılımcılardan alınacak geri bildirimler ile Model kalite indikatörleri programı geliştirilmeli ve güncellenmelidir. 
Anahtar sözcükler: Model Kalite İndikatörleri, Toplam Test Süreci, Laboratuvar Hataları

Abstract:
Aim: Defining and measuring errors arised in total testing process has critical importance for test result safety. For this purpose quality indicators and six sigma approaches can be used. This thesis study aims to compare the total testing process at national and international level by Model of Quality Indicators and also defining ways for correction and prevention of detected errors.
Material and Method: Total testing process of our laboratory was evaluated by using Model of Quality Indicators from October 2018 to March 2019. We have participated 23 of 34 quality indicators that has priority score one. Data were obtained from Laboratory Information System retrospectively. Results were calculated using criterias and formulas that defined for quality indicators. Sigma transformation was applied to quality indicators expressed as percentages and 90th percentile of turnaround time values were calculated.
Results: Results were compared with the participant laboratory data sets, it was observed that pre-analytical and analytical quality indicators mostly had lower sigma values whereas post-analytical quality indicators had higher sigma values than average. The 90th percentile values in which post-analytical quality indicators turnaround time is measured were shorter than the 90th percentile values of the participating laboratories.
Conclusion: Our laboratory has demonstrated high performance in the post-analytical process. Pre-analytical and analytical processes need to be improved. For this purpose test request and phlebotomy trainings should be planned. Laboratory information systems integrated with model of quality indicators program should be collectively designed. To achieve objective results, the number of participants should be increased by encouraging participation in the program. There is a need for new approaches for quality indicator definitions and calculation of values. Model of quality indicators program should be updated and improved using the feedback from the participants.
Keywords: Model of Quality Indicators, Total Testing Process, Laboratory Errors