Farklı periodontal hastalıklara sahip bireylerin dişeti oluğu sıvısı ve tükürükte ferritin, alkalen fosfataz ve matriks metalloproteinaz-8 düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluations of ferritin, alkalen phosphatase and matrix metalloproteinase-8 levels in gingival crevicular fluid and saliva of individuals with different periodontal diseases
Yazar: ERİM BOZKURT
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ ENHOŞ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı / Periodontoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alkalen fosfataz = Alkaline phosphatase ; Ferritin = Ferritin ; Gingival hastalıklar = Gingival diseases ; Gingival oluk sıvı = Gingival crevicular fluid ; Matriks metalloproteinaz 8 = Matrix metalloproteinase 8 ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Tükürük = Saliva

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu klinik çalışmanın amacı periodontal olarak sağlıklı (S),
gingivitisli (G) ve periodontitisli (P) bireylerin dişeti oluğu sıvısı (DOS) ve tükürükteki
ferritin, alkalen fosfataz ve matriks metalloproteinaz-8 seviyelerinin tespiti ve bu
moleküllerin birbirleriyle ve klinik parametrelerle olan ilişkilerinin incelenmesidir.
Ayrıca cerrahisiz periodontal tedavi sonrası 1. ve 3.aylardaki biyokimyasal ve klinik
parametrelerdeki değişimler arasındaki ilişki değerlendirildi.
Materyal-Metot: Sistemik olarak sağlıklı, sigara içmeyen, periodontitisli (P
grubu, n=20), gingivitisli (G grubu, n=20) ve periodontal olarak sağlıklı (S grubu,
n=20) 60 bireyden diş eti oluğu sıvısı ve tükürük örnekleri toplandı. Ayrıca tüm klinik
parametreler başlangıçta tüm gruplar için kaydedildi. Sadece P grubu için cerrahisiz
periodontal tedavi sonrası 1. Ve 3. aylarda DOS ve tükürük örneklemeleri ve klinik
kayıtlar tekrarlandı. Örneklerdeki ferritin, MMP8 ve ALP seviyeleri enzim ilintili
immün test (ELISA) ile belirlendi.
Sonuçlar: DOS ferritin total miktarları P ve G grubunda S grubuna göre
istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek tespit edilmiştir (p<0.05). Tükürük MMP8 değerleri P grubundai G veS grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde
yüksek bulunmuştur (p<0.05). Tükürük ALP değerleri P grubunda S ve G grubuna
göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek tespit edilmiştir (p<0,05).
P grubunda uygulanan cerrahisiz periodontal tedavi sonrası 1.ay ve 3.ayda DOS ve
tükürük ferritin ve MMP-8 değerlerinde anlamlı bir azalma olduğu görülmektedir.
Çalışmamızda ferritin, ALP ve MMP-8'in periodontal hastalık patogenezinde
rol oynayabileceği, periodontal hastalıkların teşhisinde kullanılabilecek biyolojik
belirteçlere aday olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Objectives: The aim of this clinical study was to determine the levels of
ferritin, alkaline phosphatase and matrix metalloproteinase-8 in the gingival crevicular
fluid (GCF) and saliva of individuals with periodontally healthy (S), gingivitis (G) and
periodontitis (P) and to examine the relationships of these molecules with each other
and with clinical parameters. In addition, the relationship between the changes in
biochemical and clinical parameters from baseline to 1
st and 3rd months was evaluated.
Materials and methods: GCF and saliva samples were collected from 60
systemically healthy, non-smoker periodontitis (P group, n = 20), gingivitis (G group,
n = 20) and periodontally healthy individuals (S group, n = 20) and all clinical
parameters were recorded for all groups at baseline. GCF and serum samplings and
clinical records were also repeated at 1
st and 3rd months visitsfor only P group.
Ferritin, MMP8, and ALP levels in samples were determined by enzyme-linked
immunosorbent assay (ELISA).
Results: Total amounts of DOS ferritin were found to be statistically
significantly higher in the P and G groups compared to the S group (p<0.05). Saliva
MMP-8 values were found to be statistically significantly higher in the P group than
in the G and S groups (p<0.05). Saliva ALP values were found to be statistically
significantly higher in the P group than in the S and G groups (p<0.05). It is observed
that there was a significant decrease in DOS and salivary ferritin and MMP-8 values
at 1st and 3rd months visits applied in P group.
In our study, it is thought that ferritin, ALP and MMP-8 may play a role in the
pathogenesis of periodontal disease and may be candidates for biomarkers that can be
used in the diagnosis of periodontal diseases.