Nevşehir ili süt sığırcılığının genel durumu ve hayvan besleme alışkanlıkları
General status of dairy cattle breeding and animal feeding habits in Nevşehi̇r
Yazar: YUNUS SEZER
Danışman: PROF. DR. EROL BAYTOK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Hayvan besleme = Animal feeding ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Nevşehir = Nevşehir ; Süt sığırları = Dairy cattles ; Sığırlar = Cattles ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Yemler = Feeds

Özet:
Bu araştırmanın amacı Nevşehir ili süt sığırcılığının genel durumu ve hayvan besleme alışkanlıklarını belirlemektir. Araştırma kapsamında Nevşehir ilinde süt sığırı yetiştiriciliği yapılan 105 işletme ziyaret edilmiştir. Nevşehir ili süt sığırcılığının genel durumu ve hayvan besleme alışkanlıklarını belirlemek için işletme sahiplerine ankette bulunan sorular sorulmuştur. Anket formunda işletmeye ve işletme sahibine ait genel bilgiler, buzağı büyütme ve besleme, düvelerin beslenmesi ve tohumlanması, sağmal ineklerin bakım, besleme, sağım, yemleme ve görülen hastalıklara yönelik sorular sorulmuştur. Araştırmaya katılan 105 işletmenin sahip olduğu toplam hayvan sayısı 9.228'dir. Yetiştiricilen %97'sinin ilkokul mezunu oldukları ve bunların %75'inin sigortalı oldukları belirlenmiştir. Araştırma yapılan 105 işletmenin %50.5'inde holstein ırkının yetiştirildiği, %36,2'sinin holştein+simental ırklarının yetiştirildiği ve işletmelerde yerli ırk yetiştirilmediği tespit edilmiştir. İşletmelerde üretilen günlük süt miktarının 76.293 litre olduğu ve bu sütün 68.955 litresini sattıkları belirlenmiştir. İşletmelerin %85,7'sinde veteriner hekim çalışmadığı tespit edilmiştir. İşletmelerin %78,1'inde günde iki öğün yem verildiği ve verilen yemlerin %97,1'inin sağım sonrası verildiği belirlenmiştir. Tüm işletmelerde doğan buzağılara kolostrum verildiği ancak verilme zamanlarının farklı olduğu görülmüştür. Buzağılara günlük 2 öğün süt verildiği, sütten kesim yaşının işletmelerin %95,2'sinde 3-4 aylık yaşlarda olduğu belirlenmiştir. İşletmelerin %98,1'inde buzağılara kesif yem verildiği ancak ilk verilme zamanlarında farklılıklar olduğu, kaba yemlerin de ilk verilme zamanlarının farklı olduğu görülmüştür. İşletmelerin %100'ünde suni tohumlama yapıldığı belirlenmiştir. Düvelere, sağmal ineklere, kuru dönemdeki ineklere çoğu işletmelerin özel besleme yapmadığı, yapan işletmelerin de veteriner hekim çalıştırdığı belirlenmiştir. Sağmal ineklerde genellikle retensiyo sekundinarum  ve mastitis problemlerinin görüldüğü belirlenmiştir.  İşletmelerin %56,2'sinde yemlerin karışık verildiği, yem miktarlarını ise tecrübe veya göz kararı ile tespit ettikleri belirlenmiştir. İşletmelerin çoğunda kaba yem üretimi yapıldığı belirlenmiştir. Ancak üretilen kaba yem miktarı yetmediği için satın alındığı belirlenmiştir. İşletmelerde toplam ekili arazisinin 18.062 dekar olduğu, bunun da 9210 dekarında sulu tarım yapıldığı belirlenmiştir. Hayvanlarda beslenme hastalıklarının görülme sıklığına bakıldığında işletmelerin %23,8'inde asidozis ve ketozis, %64,8'inde abomasum deplasmanı, %9,5'inde süt humması, %2,9'unda laminitis görüldüğü tespit edilmiştir.
Sonuç olarak araştırma yapılan işletme sahiplerinin çoğunun ilkokul mezunu oldukları, hayvan bakım ve besleme konusunda yeteri kadar bilgi sahibi olmadıkları, buzağı beslemede kolostrum ve süt içirme konusunda dikkatli oldukları ancak kaba ve kesif yem verme hususuna dikkat etmedikleri için buzağı gelişiminde sıkıntılar olduğu gözlenmiştir. İşletmede düve, gebe düve, sağmal inek beslenmesine dikkat edilmeden besleme yapıldığı için istenilen oranlarda verim elde edilmediği ve kảrlılığın düşük olduğu görülmüştür. Kaba yem üretimi bakımından da çoğunlukla dışa bağımlı oldukları anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Nevşehir, Süt Sığırı Yetiştiriciliği, Yem, Besleme Sorunları

Abstract:
The aim of this study is to determine the general status of dairy cattle breeding and animal feeding habits in Nevşehir province. Within the scope of the research, 105 dairy cattle breeding companies in Nevşehir were visited. In order to determine the general status of dairy cattle breding and animal feedingt habits in Nevşehir, the owners were asked the questions in the survey. In the questionnaire, general information, about the farmer and the owner, growing and feeding calves, feeding and insemination of heifers, maintenance, feeding, milking, and diseases of dairy heifers were asked.  The total number of animals owned by 105 enterprises participated in the research is 9.228. It was determined that %97 of the breeders were primary school graduates and %75 of the breeders were insured. It was found that %50.5 of the 105 farms were grown holstein, %36.2 were grown holstein+simental racers, and no farms were grown native breeds. It was determined that the daily milk produced in the farms was 76.293 litres and that they sold 68.955 litres of milk. It was found that %85.7 of the enterprises did not work as a veterinarian. It was determined that they feed two meals a day in %78.1 of the farms and %97.1 of the feeds were given after milking. Colostrum was given to calves born in all farms, bud it was observed that the time of administration was different. Calves were given 2 meals a day, %95.2 of the weaning age farms were 3-4 months old, %98.1 of the concentrate feed was given to the calves, but there was a difference in the time of first feeding, the first time of roughage is different. Artificial insemination was determined in %100 of the farms. Heifers, milking cows, dry cows, most of the farms do not provide special feed, it is determined that the enterprises employ veterinarians. It has been determined that milking cows generally have problems of abortion and mastitis. It was determined that %56.2 of the farms gave mixed feeds, and the feed amount was given by experience o reye decision. Most of the farms produce roughage. However, it was determined that the amount of roughage produced was not enough and purchased. It is determined that the total cultivated land of the enterprises is 18.062 decares and 9.210 decares of this area are irrigated. When we look at the frequency of feeding diseases in animals, acidosis and ketosis were detected in %23.8, omasum arreset (psalterium arreset) in %64.8, milk fever in %9,5 and laminitis in %2,9 of the enterprises. 
As a result, it was seen that the owners of the farms were primary school graduates, so they did not have enough information about animal care and feeding, although they were careful about feeding colostrum and milk in calf feeding but they did not pay attention to rough and concentrated feed. It was observed that heifer, pregnant heifer, dairy cows were fed in the farm without paying attention to the desired rate of yield, and also observed that the abdomen is low. It is understood that forage which the farms need is not produced enough and that they are dependent on the outside and obtained low profit due to this situation. 

Keywords: Nevşehir, Dairy Cattle Breeding, Feed, Feeding Problems.