2-18 yaş çocuklarda ebeveynlerin, multivitamin-mineral, omega-3, bağışıklık destekleyici ürün kullanımı hakkındaki tutum ve yaklaşımları
Attitudes and approaches of parents about the use of multivitamin-minerals, omega-3, immune supporting products in children aged 2-18
Yazar: ORKUT KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. FEYZA KOÇ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Günümüzde değişen yaşam koşullarıyla birlikte ebeveynlerin ve çocukların beslenme alışkanlıkları ve özellikleri değişmektedir. Bu nedenle ebeveynler; çocuklarının, normal büyüme-gelişmesine yardımcı olmak, yeterli miktarda almadığını düşündüğü vitamin ve mineralleri desteklemek, bağışıklık sistemini güçlendirmek gibi amaçlarla destekleyici ürünlere başvurmaktadır. Destekleyici ürünler; büyüme, gelişme, bağışıklık sistemi ve genel sağlık açısından destek sağlamak amacıyla kullanılan ek ürünlerdir. Son yıllarda, çocuklarda destekleyici ürün kullanımı önemli bir artış göstermiştir. Bu çalışmanın amacı, 2-18 yaş grubu, kronik hastalığı olmayan çocuklarda destekleyici ürün kullanım oranının belirlenmesi, ebeveynlerin bu ürünler hakkındaki tutum ve yaklaşımlarının ortaya konması, bu tutum ve yaklaşımlarındaki farklılıklara sebebiyet verebilecek ailesel sosyodemografik, sosyoekonomik özelliklerin ve çevresel faktörlerin belirlenmesidir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesi Genel Pediatri ve Sağlıklı Çocuk İzlem polikliniklerine başvuran, kronik hastalığı olmayan, 2-18 yaş arasındaki 1000 çocuk çalışmaya alındı. Çalışmaya katılan çocukların ebeveynleri ile yüz yüze görüşülerek ebeveynlere olgu rapor formunda yer alan sorular soruldu ve cevaplar olgu rapor formuna kaydedildi. Veriler SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 25.0 paket programı kullanılarak analiz edildi. Verilerin tanımlayıcı bulguları frekans, yüzde, ortalama, standart sapma ve ortanca değerleri hesaplanarak gösterildi. p<0,05 tüm analizler için anlamlı kabul edildi ve ilişkiler %95 güven aralığında değerlendirildi.
BULGULAR: Çalışmamızda aktif olarak destekleyici ürün kullanım oranı %32,5 bulundu. Destekleyici ürün kullanım durumu ile çocuğun yaşı, vücut ağırlığı, boyu ve vücut kitle indeksi; aile yapısı; annenin eğitim durumu ve sağlık çalışanı olma durumu; babanın yaşı, eğitim durumu ve sağlık çalışanı olma durumu; kardeş varlığı; ailenin ekonomik durumu; ebeveynin kendisi için destekleyici ürün kullanım durumu arasında anlamlı bir ilişki saptandı (p<0,05). Çalışmamızda, en çok tercih edilen destekleyici ürünlerin omega-3 destek ürünleri (tüm katılımcıların %19,3'ü) olduğu saptandı. İkinci sırada multivitamin-mineral ürünleri (tüm katılımcıların %12,5'i), üçüncü sırada bağışıklık destekleyici ürünler (tüm katılımcıların %9,4'ü) yer aldı. Çalışmamızda daha önceden destekleyici ürün kullananların oranı %11,6 bulundu. Kullandıkları ürün/ürünler sorgulandığında; daha önceden destekleyici ürün kullananların %25,0'ı multivitamin-mineral ürünü, %22,4'ü omega-3 destek ürünü, %13,8'i multivitamin ürünü kullanmış idi.
TARTIŞMA VE SONUÇ: Çalışmamıza katılan çocukların yaklaşık üçte biri destekleyici ürün kullanmaktadır. Destekleyici ürün kullanım durumu ile çocuğun yaşı, vücut ağırlığı, boyu ve vücut kitle indeksi; aile yapısı; annenin eğitim durumu ve sağlık çalışanı olma durumu; babanın yaşı, eğitim durumu ve sağlık çalışanı olma durumu; kardeş varlığı; ailenin ekonomik durumu; ebeveynin kendisi için destekleyici ürün kullanım durumu arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. En çok tercih edilen destekleyici ürünler sırasıyla omega-3 destek ürünleri, multivitamin-mineral ürünleri ve bağışıklık destekleyici ürünlerdir. Çocuklarda destekleyici ürün kullanımı her geçen gün artmaktadır. Bu sebeple sağlık çalışanlarının bu ürünler hakkındaki bilgi seviyelerini arttırmaları gerekmektedir ve daha fazla olgu ile daha geniş çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: destekleyici ürünler; multivitamin-mineral; omega-3 destek ürünleri; bağışıklık destekleyici ürünler

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: Today, with the changing living conditions, the nutritional habits and characteristics of parents and children are changing. Therefore, parents; he/she applies to supportive products for the purposes such as helping her children to grow and develop normally, supporting the vitamins and minerals that she thinks they are not getting enough, and strengthening the immune system. Supporting products; they are additional products used to support growth, development, immune system and general health. In recent years, the use of supportive products in children has increased significantly. The aim of this study is to determine the rate of use of supportive products in children aged 2-18 without chronic diseases, to reveal the attitudes and approaches of parents about these products, to determine familial sociodemographic, socioeconomic characteristics and environmental factors that may cause differences in these attitudes and approaches.
MATERIALS AND METHODS: A total of 1000 children aged 2-18 years, without chronic disease, who applied to the General Pediatrics and Healthy Child Follow-up outpatient clinics of Ege University Medical Faculty Children's Hospital were included in the study. The questions in the case report form were asked to the parents by face-to-face interviews with the parents of the children participating in the study, and the answers were recorded in the case report form. Data were analyzed using SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 25.0 package program. Descriptive findings of the data were shown by calculating frequency, percentage, mean, standard deviation and median values. p<0.05 was considered significant for all analyses, and relationships were evaluated at 95% confidence intervals.
RESULTS: In our study, the rate of active use of supportive products was found to be 32.5%. Supportive product use status and child's age, body weight, height and body mass index; family structure; mother's educational status and health worker status; father's age, education level and health worker status; sibling presence; the economic situation of the family; a significant correlation was found between the parent's use of supportive products for himself (p<0.05). In our study, it was determined that the most preferred supplements were omega-3 supplements (19.3% of all participants). Multivitamin-mineral products took the second place (12.5% of all participants), and immune-supporting products (9.4% of all participants) took the third place. In our study, the rate of those who previously used supportive products was 11.6%. When the product/products they use are questioned; 25.0% of those who used supplements before, used multivitamin-mineral products, 22.4% used omega-3 supplements, and 13.8% used multivitamin products.
DISCUSSION AND CONCLUSION: Approximately one-third of the children participating in our study use supplemental products. Supportive product use status and child's age, body weight, height and body mass index; family structure; mother's educational status and health worker status; father's age, education level and health worker status; sibling presence; the economic situation of the family; a significant relationship was found between the parent's use of supportive products for himself. The most preferred supplements are omega-3 supplements, multivitamin-mineral products and immune-supporting products, respectively. The use of supportive products in children is increasing day by day. For this reason, healthcare professionals need to increase their level of knowledge about these products and there is a need for larger studies with more cases.
Keywords: supporting products; multivitamin-minerals; omega-3 supplements; immune support products