Meme kanseri riskini öngörmede; Gail Risk Skoru, Vücut Kitle İndeksi ve Mamografik Görüntüleme arasındaki korelasyon
Predicting the risk of breast cancer; correlation between Gail Risk Score, Body Mass Index and Mammographic Imaging
Yazar: FEYZA NUR GEZER
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT ; DOÇ. DR. EMİNE YILDIRIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Meme kanseri dünyada ve ülkemizde kadınlarda en sık görülen ve en fazla ölüme sebep olan kanserdir. Özellikle tanımlanmış risk faktörlerinden bir ya da bir kaçına sahip olan kadınlar meme kanseri için yüksek riskli kabul edilebilir. Tarama yapılarak meme kanserinde erken tanı ve tedaviyle ölüm oranlarının azaltılabildiği bilinmektedir. Taramada altın standart yöntem mamografidir. Ek olarak risk skorlama yöntemlerinden de faydalanılabilir. En sık kullanılan risk modeli ise Gail risk skorlama modelidir. 
Bu çalışmanın amacı tarama amaçlı mamografi çektiren 40 yaş üstü sağlıklı kadınlarda vücut kitle indeksi (VKİ), Gail risk skoru ve mamografi görüntüleme sonuçları arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Yöntem: Bu çalışma prospektif, tanımlayıcı olarak planlandı ve Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne 1 Nisan 2023 - 1 Ekim 2023 tarihleri arasında başvuran ve dahil edilme kriterlerine uyan 40 yaş üstü kadınlar ile gerçekleştirildi. Verilerin elde edilmesinde; Hasta Bilgi Formu ve Gail risk modeli kullanıldı. Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya 389 kadın dahil edildi. Bu kadınların çoğu evli (%85,9), ev hanımı (%65), ilkokul mezunu (%60,4) ve sigara kullanıcısıydı (%57,6). Yaş ortalamaları 49,93±7,06, VKİ ortalaması 28,09±5,15 ve ilk canlı doğum yaşları ise ortalama 22,95±4,78 olarak hesaplandı. Bu kadınların 54'ü (%13,9) Gail risk skoruna göre riskli (> 1.66) kategoride yer almaktaydı. Gail Skoruna göre risk grubundaki 54 kişinin 10'una (%54'ün %18,5'i) meme kanseri tanısı kondu. Mamografi sonuçlarına göre ise 39 kişi (%10) BI-RADS 5 ve 6 olarak değerlendirildi. Bu 39 kadının hepsi meme kanseri tanısı aldı. Çalışma süresi sonunda 389 kadından 54'üne (%13,9) meme kanseri tanısı kondu. Gail risk skoru 1,66'nın altı ve üstü olmanın meme kanseri tanısı üzerinde anlamlı bir etki göstermediği görüldü.
Gail risk skorunun kriterleri ayrı ayrı değerlendirildiğinde ilk canlı doğum yaşı ile meme kanseri riski arasında anlamlı bir ilişki bulundu (p<0,001).  Ancak ilk adet yaşı, birinci derece akrabada meme kanseri öyküsü olması ve daha önce biyopsi yaptırıp yaptırması ile anlamlı bir ilişkiye rastlanmadı. VKİ'nin yüksekliğinin ise meme kanseri tanısı üzerinde negatif etkisi olduğu görüldü (p= 0,041).  
Sonuç: Meme kanseri, risk faktörleri ele alınarak ve tarama programları kullanılarak erken tanı konarak tedavi edilebilen bir kanser türüdür. Risk faktörlerinden VKİ, meme kanseri tanısı alanlarda daha düşük çıksa da VKİ'nin yüksek olması başka klinik problemlere yol açabileceği unutulmamalıdır. Taramada altın standart olan mamografi tanı için çok anlamlı olup 40 yaş üstü kadınların iki yılda bir mamografi ile taranmasını mutlaka önerilmelidir. Tarama programlarında kullanılan risk analiz modellerinden en yaygını Gail risk modelidir. Yaptığımız çalışmada modelin meme kanseri risk değerlendirilmesinde kullanımının uygun olmadığını görsek de riski belirlemek için kullanılan kriterlerden ilk canlı doğum yaşının tanıda anlamlı olduğunu gördük. Bu sebeple modelin kullandığı kriterlerin tek tek değerlendirilmesi ve uzun süreli hasta takibi ile yapılacak kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Meme kanseri, risk faktörleri, vücut kitle indeksi, mamografi, Gail risk skoru

Abstract:
Introduction and Purpose: Breast cancer is the most common and deadliest cancer among women worldwide and in our country. Women with one or more identified risk factors can be considered at a higher risk for breast cancer. It is well-known that early detection and treatment through screening can reduce mortality rates in breast cancer. The gold standard method for screening is mammography. Additionally, risk scoring methods can be utilized, with the most commonly used risk model being the Gail risk scoring model. The aim of this study is to examine the relationship between body mass index (BMI), Gail risk score, and mammographic imaging results in healthy women aged 40 and above who undergo mammography for screening purposes.
Method: This study was designed prospectively and descriptively, and it was conducted with women aged 40 and above who applied to Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital between April 1, 2023, and October 1, 2023, meeting the inclusion criteria. For data collection, the Patient Information Form and Gail risk model were utilized. Significance was assessed at the p<0,05 level.
Findings: 389 women were included in the study. The majority of these women were married (85.9%), homemakers (65%), primary school graduates (60.4%), and smokers (57.6%). The mean age was 49.93±7.06, the mean Body Mass Index (BMI) was 28.09±5.15, and the mean age of first live birth was 22.95±4.78. Among these women, 54 (13.9%) were classified as high risk (> 1.66) according to the Gail risk score. Out of the 54 individuals in the high-risk group according to the Gail Score, 10 (18.5% of the 54) were diagnosed with breast cancer. According to mammography results, 39 individuals (10%) were classified as BI-RADS 5 and 6, and all 39 of these women were diagnosed with breast cancer. At the end of the study period, 54 out of 389 women (13.9%) received a diagnosis of breast cancer. It was observed that Gail risk score, whether below or above 1.66, did not show a significant effect on the diagnosis of breast cancer. When the criteria of the Gail risk score were evaluated separately, a significant relationship was found between the age of the first live birth and the risk of breast cancer (p<0.001). However, no significant relationship was found with the age of the first menstruation, a family history of breast cancer in first-degree relatives, or having undergone biopsy before. It was observed that a higher BMI had a negative impact on the diagnosis of breast cancer (p= 0.041).
Conclusion: Breast cancer is a type of cancer that can be diagnosed early and treated by considering risk factors and utilizing screening programs. While Body Mass Index (BMI) may be lower in those diagnosed with breast cancer, it should be remembered that a high BMI can lead to other clinical problems. Mammography, the gold standard in screening, is highly significant for diagnosis, and it is strongly recommended that women aged 40 and above undergo mammography every two years. The most commonly used risk analysis model in screening programs is the Gail risk model. Although our study indicated that the model may not be suitable for assessing breast cancer risk, we observed the significance of the age of the first live birth among the criteria used by the model in diagnosis. Therefore, there is a need for individual evaluation of the criteria used by the model and comprehensive studies with long-term patient follow-up to determine the risk.

Keywords: Breast cancer, risk factors, mammography, body mass index, Gail risk score