Behçet hastalarının yaşadıkları güçlükler ve sosyal hizmet gereksinimleri
Hardships that come by in the lives of behcet's disease patients and social work requirements
Yazar: MERVE DENİZ PAK
Danışman: DOÇ. DR. ERTAN KAHRAMANOĞLU
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Behçet sendromu = Behcet syndrome ; Hastalar = Patients ; Psikolojik sorunlar = Psychological problems ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems ; Psikososyal uyum = Psychosocial harmony ; Psikososyal yardım = Psychosocial help ; Sağlık sorunları = Health problems ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal hizmetler = Social services

Özet:
Behçet hastalığı tekrarlayan oral aftlar, genital ülserler, göz ve deri bulguları, vasküler, nörolojik ve sindirim sisteminde lezyonlar gösteren bir hastalıktır. Dünya çapında en sık Türkiye'de görülür. Kronik ve romatolojik bir hastalıktır. Behçet hastalığı bireyi, aileyi, grupları, topluluk ve toplumu olumsuz yönde etkilemekte ve fiziksel, psikolojik, sosyal ve ekonomik güçlüklerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu araştırmanın genel amacı Behçet hastalarının yaşadıkları fiziksel, psikolojik, sosyal, ekonomik ve tıbbi süreçlerde yaşadıkları güçlüklerin ortaya konulması, sosyal hizmet gereksinimlerinin ve planlanan müdahalelerde sosyal hizmet uzmanlarının rol ve işlevlerinin irdelenmesidir. Araştırma nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanılmasıyla karma model deseninde tasarlanmıştır. Araştırmada nicel veri toplamak amacıyla Behçet ve Ailevi Akdeniz Ateşi Hastaları Derneği'ne kayıtlı 64 Behçet hastasına ulaşılmıştır. Nitel görüşmeler yapmak amacıyla da bu grupta bulunan, tedavisi devam eden ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 15 Behçet Hastası çalışmaya dâhil edilmiştir. Nicel veri toplamak amacıyla soru kağıdı, Hastalığa Psikososyal Uyum - Öz Bildirim Ölçeği (PAIS-SR) ve nitel veri toplamak amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler SPSS 22.0 ve QSR Nvivo programları yardımıyla analiz edilmiştir. Katılımcıların PAIS-SR puan ortalaması 57,16 olarak hesaplanmıştır. Bu puan aralığında katılımcıların hastalığa 'kötü düzeyde uyum' yaptıkları görülmüştür. Ölçeğin alt boyutlarında sağlık bakımına uyum, psikolojik baskı, aile ilişkileri ve sosyal çevre puan ortalamaları açısından uyumun kötü olduğu tespit edilmiş ve yapılan görüşmelerde de fiziksel, psikolojik, sosyal, ekonomik ve tıbbi süreçlerde güçlük yaşadıkları belirlenmiştir. Bu bulgular ışığında tıbbi sosyal hizmet uygulamalarının yetersiz olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır. Uyumun sağlanmasında, sorun çözme becerilerinin geliştirilmesinde, başa çıkma kapasitelerinin arttırılmasında, aile ve sosyal çevre ile olan ilişkilerin yeniden düzenlenmesinde ve sağlık hizmetine ulaşmada sosyal hizmet müdahalelerine ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Behçet Hastalığı, Sosyal Hizmet, Tıbbi Sosyal Hizmet, Psikososyal Uyum, Sağlık Hizmetleri

Abstract:
Behcet's Disease is a disease that shows repeating oral aphthous ulcers, optical and dermatological symptoms, lesions in vascular, neurological and digestive systems. It is most common in Turkey worldwide. It is a rheumatic and chronic disease. Behcet's Disease affects individuals, families, groups, community and society negatively and causes physical, psychological, social and economic hardships. The purpose of this study is to reveal difficulties that Behcet's Disease Patients have in physical, psychological, social, economic and medical processes and to evaluate social work requirements and roles of social workers in planned interventions. The study was designed in a mixed fiber, using both quantitative and qualitative methods together. In order to gather quantitative data in the study, 64 patients that are registered to Behcet's and FMF Patients Association were reached. With the aim of having qualitative interviews, 15 Behcet's Disease Patient that are currently being treated and in the group who volunteered were included in the study. To gather quantitative data questionnaire, Psychosocial Adjustment to Illness Scale (PAIS-SR) and to gather qualitative data semi-structured interview form were used. Data were analyzed with the help of programs named SPSS 22.0 and QSR Nvivo. PAIS-SR point average of the applicants was calculated as 57,16. In this scale interval it was seen that patients "poorly" adapted to the disease. In lower dimensions of the scale it was seen that adaptation to care, psychological pressure, family relations and social environment was poor and it was defined in interviews that they have difficulties in terms of physical, psychological, social, economic and medical processes. In the light of these findings it is revealed that medical social work applications are insufficient. In adaptation, improving coping mechanism, improving problem solving skills, rearranging family and social relationships and accessing to healthcare services social work intervention is necessary.
Key Words: Behcet's Disease, Social Work, Medical Social Work, Psychosocial Adjustment, Healthcare Services