Wilson-Devinney programının Macintosh türü bilgisayarlara uyarlanarak bazı örten değişen çift yıldızların parametrelerinin elde edilmesi
Programming Wilson-Devinney code for the Macintosh type computer and applying it for some eclipsing variable stars which haven't analysed for the eclipsing parameters
Yazar: BİROL GÜROL
Danışman: PROF.DR. İ. ETHEM DERMAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences
Dizin: Bilgisayarlar = Computers ; Wilson-Devinney Yöntemi = Wilson-Devinney Method ; Yakın çift yıldızlar = Close binary stars ; Yıldızlar = Stars

Özet:
Bu çalışmada, Macintosh türü bilgisayarlarda (68040 ve PPC işlemcili) Wilson-Devinney programının derlenmesi ve kullanıcı arayüzü ilave edilerek programın örten değişen yıldızların ışık eğrisi analizinde daha etkin ve hızlı kullanılması sağlanmıştır. Fortran dilinde yazılı olan Wilson-Devinney kaynak dosyasında OKUMA, YAZMA deyimlerinin yanında Macintosh türü bilgisayarlarda çalıştırılabilmesi için gerekli olan deyimlerden başka ilaveler yapılmamıştır. Fakat çok yaygın şekilde kullanılan MS Excel programı (hesaplama, grafik ve makrolar ki başka programları kendi içinde kullanabiliyor) Wison-Devinney programının parçaları olan DC ve LC için veri üretebilmek için kullanılmıştır. MS Excel programının özellikleri kullanılarak veri yönetimi ve görsel inceleme için; a) herhangi bir programın ürettiği gözlemsel verilerin kopyalama ve yapıştırma işlemi ile çalışma sayfasına aktarılması, b) kontrol parametrelerinin çalışma sayfasındaki tablolarda kolaylıkla değiştirilebilmesi, c) gözlemsel ve teorik ışık ve dikine hız eğrileri arasındaki uyumu görebilmek için çalışma kitabına otomatik grafik özelliği katılmış, d) kullanıcı tarafından seçilen kontrol parametrelerine göre diferansiyel düzeltme değerleri ve gözlemsel ile teorik eğriler arasındaki fark kareleri toplamının doğrudan görülebilmesi, e) üzerinde çalışılan sistemin analizine başlamadan önce sistemin bileşenlerinin durumunu gösteren (ayrık, yarı-ayrık veya değen) Roche geometrisi parametrelerini (Q" Q 2, Q " Q 4|5, C,, C2, C" C4r5, x,, x2, x" x4|5) hesaplayarak gösteren fonksiyon ilave edilmesi ve doldurma oranı "f" parametresinin hesaplanması,, f) DC veya LC programının çalıştırılması için çalışma sayfası üzerine butonların eklenmesi yapılmıştır. HW Vir, WZ Cyg ve HV Aqr (BD-3°5183) sistemlerinin Ankara Üniversitesi Gözlemevinde farklı yıllarda elde edilen gözlemsel ışık eğrileri modifiye edilmiş Wilson-Devinney programı kullanılarak analizi yapılmış ve sonuçlar verilmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Yakın Çift Yıldızlar, Fotometrik Gözlemler, Yörünge Elemanları, Wilson-Devinney, özel Yıldızlar: HW Vir, WZ Cyg, HV Aqr (BD- 3°5183).

Abstract:
In this study we compile the Wilson-Devinney source code for the Macintosh type computers (both 68040 and PPC processors) which we include a userfriendly interface to use Wilson-Devinney program more efficiently in light-curve analysis of eclipsing binary stars. No modification except the READ and WRITE and some which must be included to execute in the Macintosh type computers, terms in the source code made. But we use the typical characteristics of the widely used spreadsheet program package MS Excel (calculation, graphic visualization, macros which can communicate with other executable programs) to produce the input data for the DC and LC programs of Wilson-Devinney Code. With using the characteristics of MS Excel, we include the following specifications for easy data handling and visualization; a) copy and paste the data from any application to main data worksheet, b) easily change the constraint parameters within tables on worksheet, c) following and comparing the observed and theoretical light and radial velocity curves on automated graphics within the workbook, d) easily getting the differential correction and sum of squared residual values to the user selected adjustable parameters, e) to estimate the configuration of the system (MODE selection) in the beginning of calculation (detached, semi-detached or contact) we include a short routine to calculate the Roche geometry parameters (Q" Q 2, Q 3, Q 4>s, C1? C2, C3, C4i5, Xj, x2, x3, x4i5) and the "f" filling factor, f) to run the DC or LC easily, we create one touch buttons on the worksheet which activates the DC or LC executables. The light curves of HW Vir, WZ Cyg and HV Aqr (BD-3° 5183) systems were obtained at the Ankara University Observatory in different observing seasons and analyzed with this modified version of the Wilson-Devinney program. The resulting physical parameters are given. Key Words: Close Binary Stars, Photometric Observations, Orbital Solutions, Wilson-Devinney code, Individual Stars: HW Vir, WZ Cyg, HV Aqr (BD-3° 5183).