İngiliz ve Amerikan medenî yargılamasında uzman tanıklık
Expert witness in American and English law of civil procedure
Yazar: İBRAHİM ORKUN TAŞDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NUR BOLAYIR
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Amerikan hukuku = American law ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Medeni hukuk = Civil law ; Tanıklık = Testimony ; Uzman tanıklık = Expert witnessing ; Yargılama = Judgement ; İngiliz hukuku = English law

Özet:
Mahkeme süjelerinden birisi olan uzman tanık, esas itibariyle, tüm yargı
kollarında var olan ve yargı kollarının muhakeme hukukunu ilgilendiren bir
müessesedir. Günümüzde sadece yargılama faaliyeti içinde değil, sosyal yaşamın
idamesi sırasında, teknik ve bilimsel bilgi ihtiyacının ne denli arttığı
düşünüldüğünde, mahkemelerde hâkimlerin, hüküm kurmadan önce ve hüküm
kurarlarken, uzman tanıklardan faydalanması bir zorunluluk olarak karşımıza
çıkmaktadır. Genel kullanım alanlarına bakıldığında uzman tanıkların işlevi,
meselenin hukukî boyutu değil vakıalarla alakalı olan maddî boyutuyla ilgilidir.
Bu suretle uzman tanıklar, hâkim tarafından alınacak karar ve verilecek
hükümde belirleyicilik bakımından üstün bir role sahip olurlar. Hukukumuzda
olduğu gibi, İngiliz ve Amerikan uygulamalarında da uzman tanıklık konusu çok
çeşitli tartışmaların olduğu ve hâlâ gelişimini tamamlamamış konulardan biridir.
Görevlendirmenin kim tarafından ve hangi usûlle yapılması gerektiği, uzman
tanıklık üzerindeki önyargının sebepleri ve bu önyargının nasıl kırılabileceği,
uzman tanık beyanının hangi kriterler kullanılarak kabul edilebileceği ve geçerli
sayılacağı, uzman tanıklarla ilgili gider ve masrafların kim tarafından hangi
oranlarda karşılanması gerektiği, uzman tanık görüşlerinin imtiyazlı korumaya
sahip olup olmayacağı, uzman tanık sayısının sınırlandırılması ile hukukî
dinlenilme hakkı arasında nasıl bir denge kurulması gerektiği gibi konular
tartışmaların sıklıkla yaşandığı konu başlıklarıdır.

Abstract:
Expert witnesses, which are one of the subjects of the court, are mainly
organisations that are present in all jurisdictions and that concern the procedural
law of the jurisdictions. When we consider the increased need for technical and
scientific knowledge nowadays; not only under the litigation activity, but in the
maintenance of the social life, the use of expert witnesses by the judges before and
after making a judgement emerges as a necessity. When we look at the general
terms of use, the function of expert witnesses is not the legal aspect of the issue,
but the material aspect that is relevant to the cases. This way, witness shall have
a superior role in the determination of the decision to be taken by the judge and
the judgement to be made. As in our law, the expert witnessing institution in the
English and American practices is one of many issues that have a wide variety of
debates and it still is unable to complete its evolution. By whom and in what way
the appointments should be made, the reasons of the prejudices on the expert
witnessing and how to overcome such prejudice, the criteria to be used for the
acceptance and validity of the expert witness declarations, who should bear the
expenses and fees related to expert witnesses, whether the expert witness
discussions shall be subject to privileged protection, how the balance between the
limitation of the number of expert witnesses and the right to be heard legally shall
be maintained are the issues that are usually discussed.