Türkiye'de ulusal kimliğin oluşması ve yeniden üretilmesi sürecinde kolektif belleğin rolü: Çanakkale Savaşı anlatıları
The role of collective memory in emergence and reproduction of the national identitiy in Turkey: Gallipoli Wars narratives
Yazar: ALİ GENÇOĞLU
Danışman: PROF. DR. ZAKİR AVŞAR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Kimlik = Identity ; Kimlik oluşumu = Identity construction ; Kolektif bellek = Collective memory ; Milli kimlik = National identity ; Tarihi hikayeler = Historical storytelling ; Türk kimliği = Turkish identity ; Çanakkale Savaşı = Çanakkale War

Özet:
Toplulukların oluşmasında ve varlıklarını sürdürmesinde geçmişe dair anlatıların payı büyüktür. Geçmiş ile alakalı anlatılar bireyler arasındaki iletişim vasıtasıyla yayıldıkça topluluğun birliğini ve bütünlüğünü pekiştiren unsurlar haline gelirler. Böylelikle topluluğu oluşturan bireyler geçmişe dair olayları ortak olarak hatırlayan veya unutan, kolektif belleğe sahip bir kolektif birliğin üyeleri haline gelirler. Kolektif bellekte yer alan anlatılar kolektif birliği oluşturan bireylerin bir kimliğe sahip olmalarını sağladıkları gibi, aynı zamanda kendileri de bu kimliğin oluşması ve sürdürülmesi doğrultusunda şekillenirler. Sonuç olarak, geçmişteki olayları kapsayan bellekle bugünü işaret eden kimlikler arasında bir karşılıklı belirlenme ilişkisi ortaya çıkar. Bu ilişki şekli ulus gibi iletişim alanının yayıldığı kolektif birlikler için de geçerlidir. Ulusun geçmişini kapsayan anlatıların sonucu olarak ulusun varlığının ve bütünlüğünün devamlılığı sağlanır. Böylelikle ulusal düzeyde bir kolektif bellek, ulusal kimlikler için kurucu bir misyon üstlenir. Ulusal düzeyde bir kolektif birlik olan Türkiye için de bu durum geçerlidir. Türk ulusal kimliği ve ulusal birliği ulusal tarihe dair anlatılar vasıtasıyla kurulur ve yeniden üretilir. Bu tarz anlatılar arasında en popüler olanı Çanakkale Savaşı ile ilgili olanlardır. Çanakkale Savaşı'nı kapsayan anlatılar, Türk ulusal kimliği için kurucu bir işleve sahiptir. Bu çalışma kapsamında Türk ulusal kimliğinin oluşması ve yeniden üretilmesinde etkili olan bu anlatıların ulusal düzeyde tarih yazımındaki ve tarih yazımı dışında yer alan kültürel sembollerdeki formları eleştirel söylem analizi, sinema filmlerindeki formları da eleştirel film çözümlemesi yöntemiyle incelenmiştir.

Abstract:
Narratives of the past have enarmous shares in both of emergence and constituency of communities. As narratives about the past spread among individuals via interpersonal communication, the community's unity and integrity are consolidated. Hence, by remembering and forgetting the narratives about the past collectively, individuals who form a community become the members of a collective unity. Narratives in the collective memory provide identities to the individuals who form the collective unity as well as they are shaped in accordance with the emergence and continuity of these identities. In consequence, there exist a reciprocal relationship between the memory which contains the events of the past and the identities which refer to today. This kind of relationship is also in use for collective unities in which the communicative space is expanded: such as the nation. As the result of narratives which contain the nation's past, the emergence and the integrity of the nation are ensured. Hence, a colective memory at national level has a constructive mission for national identities. This is in use for Turkey which is the colective unity at national level. Turkish national identity and national integrity are constructed and reproduced by narratives about the national history. Narratives about Gallipoli Wars are most popular ones among these kinds of narratives. Narratives which include Gallipoli Wars have constructive function for Turksih national identity. In this study, forms of narratives in both national historiography and other cultural symbols which have influences on the emergence and reproduction of Turkish national identity are investigated by using critical discourse analysis, and their forms in movies are analyzed by using critical film analysis.