Okul öncesi çocukların bakış açısı alma becerilerine "Ben sorun çözebilirim programı"nın etkisi
The effects of "I can problem solve" program on preschool children's perspective taking skills
Yazar: CEREN YAĞMUR ARAS
Danışman: DOÇ. DR. DURMUŞ ASLAN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bakış açısı alma becerisi = Perspective taking skill ; Eğitim programları = Education programs ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi dönem çocuklarının bakış açısı alma becerileri üzerinde "Ben Sorun Çözebilirim Programı"nın etkisinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2016-2017 eğitim öğretim yılında Adana il merkezinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı iki anaokuluna devam eden beş yaş grubunda 51 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada ön test, son test ve kalıcılık testli deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmada bir deney ve iki de kontrol grubu yer almıştır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından hazırlanan "Genel Bilgi Formu" ile Aslan ve Köksal Akyol (2016) tarafından geliştirilen "Çocuklar için Bakış Açısı Alma Testi (ÇBT)" kullanılmıştır. Uygulama sürecinin ilk aşamasında deney ve kontrol gruplarında yer alan çocuklara ÇBT ön test olarak uygulanmıştır. Daha sonra deney grubundaki çocuklara Shure (1992) tarafından geliştirilen, Öğülmüş (2001) tarafından Türkçe'ye ve Türk kültürüne uyarlaması yapılan "Ben Sorun Çözebilirim Programı" (BSÇ) uygulanmıştır. Kontrol 1 ve Kontrol 2 gruplarındaki çocuklar normal eğitim programlarına devam etmişlerdir. Program uygulamasının tamamlanmasının ardından deney ve kontrol gruplarına ÇBT son test olarak uygulanmıştır. Araştırmanın son aşamasında, uygulamanın bitiminden dört hafta sonra deney grubunda yer alan çocuklara ÇBT kalıcılık testi olarak uygulanmıştır.  Elde edilen veriler, betimsel istatistikler ve normallik testi sonuçları doğrultusunda analiz edilmiştir.
	Araştırma sonucunda, "Ben Sorun Çözebilirim Programı"nın, okul öncesi dönem çocuklarının bakış açısı alma becerileri üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Deney, kontrol 1 ve kontrol 2 gruplarında yer alan çocukların ön test sonuçları arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken, BSÇ Programının deney grubuna uygulanmasının ardından deney grubundaki çocukların son test puanlarının, kontrol 1 ve kontrol 2 gruplarındaki çocukların son test puanlarından anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte deney grubunda yer alan çocukların ÇBT son test puanları ile kalıcılık testi puanları arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Okul öncesi dönem, bakış açısı alma, ben sorun çözebilirim programı

Abstract:
This study was conducted to determine the effects of I Can Problem Solve Program on preschool children's perspective taking skills. Participants were 51 children who were attending kindergarten at two different public elementary schools in the center of Adana, during the 2016-2017 academic year. In the study, a  pretest – posttest – permanence test control group desing was used. There were an experimental group and two control groups. As data collection tools, a general information form wich was developed by the researcher and "Perspective Taking Test for Children (PTC)" which was developed by Aslan And Köksal-Akyol (2016) were used. Firstly PTC was applied to children as pretest. Then "I Can Problem Solve Program" which was developed by Shure (1992) and Adapted to Turkish by Öğülmüş (2001) was applied to children in experimental group. Children in control groups were attend the regular program. After the completing the program application PTC was applied to children in experimental group and control groups as post test. Finally, PTC was applied to children in experimental group as permanence test after a month of posttest.
	At the end of the research, it was determined that I Can Problem Solve Program had a significant impact on children's perspective taking skills. There was a statistically significant difference between experimental group and control groups in posttest, while there was no difference between the groups in prettest. Children in experimental group performed better than children in control groups in posttest. Moreover, there was no significant difference in experimental group's scores between posttest and permanence test scores.
Key words: Preschool period, perspective taking skills, I can problem solve program.