Türkiye'deki Kürt ayaklanmaları ve Kürt ulusçuluğunun oluşum ve gelişimine etkileri
Kurdish insurgencies in Turkey and their effects on the emergence and development of the Kurdish nationalism
Yazar: ABDULKADİR ONAY
Danışman: PROF. DR. ALİ ÇAĞLAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Kürt sorunu = Kurdish question ; Kürtler = Kurdish ; Kürtçülük = Kurdish ; Kürtçülük hareketi = Kurdish movement ; Milliyetçilik = Nationalism ; İsyanlar = Rebellions

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de Kürtler tarafından meydana getirilen çeşitli ayaklanma ve oluşumların, bir Kürt Ulusçuluğu bilinci içinde yapılıp yapılmadığı, ortaya çıkan ayaklanmaların aralarında bir süreklilik ilişkisinin mevcut olup olmadığı ve bu hareketlerin Kürt Ulusçuluğunun oluşum ve gelişimine etkilerinin bulunup bulunmadığı incelenmektedir.  
Anadolu ve Ortadoğu'da halen bulundukları coğrafyaya Türklerden önceki tarihlerde geldikleri ileri sürülen Kürtlerin, belgelendirilebilen verilere göre, kendilerine ait olduğu ifade edilebilecek kalıcı bir devlet kuramadıkları bilinmektedir. Özellikle 21'inci yüzyılın başından itibaren Kürtlerin yaşadığı Türkiye, İran, Irak ve Suriye devletlerinde ya bir savaş veya iç savaş, ya da bir ayaklanma girişimi ile Kürtlere devlet kurdurulması yolunda önemli gelişmelerin cereyan ettiği gözlenmektedir. Farklı ülkelerde Kürtçü hareketlerin safhaları ve kırılma noktaları, içinde bu hareketlerin yer aldığı devletlerin özel koşullarıyla ilgili olarak farklılık göstermektedir.
Kürt Irkı, Kürt Kimliği ve Kürt Ulusçuluğu konularının ayrıntılı bir incelemesi yapılmadan Kürtçülük temelli ayaklanmaların incelenemeyeceği düşüncesiyle ve bu konuların teorik bir temele oturtulabilmesi maksadıyla, etnisite, ulusçuluk, ayaklanma ve ayaklanmaya karşı koyma konularındaki kuramsal çalışmaların ayrıntılı olarak ele alınması gerekmektedir.  
Kürt ulusçuluğu ve Kürtçü ayaklanmalar konusunun, "ulusçuluğun mu ilk olarak ulusları yarattığı, yoksa ulusların mı ulusçuluğun oluşmasını sağladığı" yolundaki tartışmalardan müstesna olmadığı görülmektedir. Ulusçuluk kuramlarının Kürtçü ayaklanmalar bağlamında ele alınmasının, Kürt ulusçuluğu ve Kürt ayaklanmaları bağlantısının anlaşılmasına katkıda bulunması mümkündür. 
Ayrıca, Osmanlı İmparatorluğu'nun son yüzyılında ve Türkiye Cumhuriyeti'nde ortaya çıkan Kürtçülük kökenli hareketleri sistematik bir şekilde inceleyerek Kürtçü ayaklanmalar olgusunu teorik bir temele oturtmak, günümüz Kürtçü ayaklanma sorununun anlaşılmasına ve çözümlenmesine katkı sağlayabilecektir.

Abstract:
This work aims to investigate whether or not the insurgencies and movements by Kurds in Turkey are inspired by an inherent Kurdish nationalism in an everlasting relationship and if these movements have any effects on the creation and the development of Kurdish nationalism.
The Kurds, claimed to be present in Anatolia and Middle East before the Turks, are known to have built no state of their own as regards verifiable historical data. It has long been observed that important developments have taken place, especially since the beginning of the 21st century, on the way to help Kurds build their own states upon some Kurdish-scattered parts of the Turkish, Iranian, Iraqi, and Syrian soils. The stages and breaking-points of the Kurdish movements in these countries differ in accordance with the distinctive characteristics of the host-states.
Since ethnically Kurdish-based insurgencies could not be examined without an in-depth grasp of Kurdish race, Kurdish identity, and Kurdish nationalism and since these topics need to be supported by theoretical basis, a conceptual and thorough examination of ethnicity, nationalism, insurgency, and counter-insurgency notions has preceded the whole effort. 
The developments led by the Kurdish nationalism and insurgencies are not generally exempt from the discussions about if the nationalism created the nations first, or the appearance of the nations heralded the birth of nationalism. Therefore, the consideration of the relationship between the theory of nationalism and the theory of insurgency in this context, has contributed a lot to comprehend the ties between the Kurdish nationalism and the Kurdish insurgencies.  
It has also been expected to contribute to the comprehension of the contemporary Kurdish insurgency question, by examining the ethnically Kurdish-based movements during the last century of Ottoman Empire and the era of Turkish Republic while trying to set up a theoretical basis for the Kurdish insurgencies.