Şâfiî mezhebinde kavl-i kadîmin râcih olduğu meseleler: Mukâyeseli bir inceleme /
Yazar: İDRİS ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ. DR. İHSAN AKAY
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mezhepler = Sects ; İmam Şafii = İmam Şafii ; İslam hukuku = Islamic law ; İslamiyet = Islam ; Şafiler = Shafis

Özet:
İmâm Şâfiî ilim tahsili amacıyla farklı ilim merkezlerine seyahatlerde 
bulunmuştur. Buralarda farklı metotlara sahip müçtehitlerden ders almış veya ilmi 
münazaralarda bulunmuştur. Bu durum onu usûle dair görüşlerinde birtakım 
değişiklikler yapmaya sevketmiştir. Ayrıca birçok bölgeyi gezip farklı örf ve adetlerle 
karşılaşmıştır. İlmi birikimiyle bu konulara çözüm getirirken bazen daha önceki 
ictihâdından vazgeçebilmiştir. Eski ictihâdıyla verdiği hükümler kavl-i kadîmi
meydana getirirken yeni içtihâdıyla verdiği hükümler kavl-i cedîdi oluşturmuştur. Biz 
de çalışmamızda, İmâm Şâfiî'ye ait kavl-i kadîmin kavl-i cedîde tercih edilen 
meselelerini ele alıp bu meseleleri aynı zamanda diğer mezheplerin görüşleriyle 
karşılaştırmayı amaçlıyoruz.
Bu çalışmamız, İmâm Şâfiî'ye ait iki görüşün oluşum süreciyle beraber bu 
görüşlerin ona aitliği ve Mezhep içindeki âlimlerin bu kanudaki değrlendirmelerini 
içermektedir. Ayrıca "Kavl-i kadîmin kavl-i cedîde Tercih Edildiği Meseleler" başlığı 
altında, ele alınan meselelerin her iki görüşe ait delillerini, diğer üç mezhebin 
görüşlerini ve bu mezheplerin delillerini kapsamaktadır.
Genel anlamda önce görüşlerden birini zikredip dayandığı delili getirdikten
sonra diğer görüşü ve delilini aktarmaya çalıştık. Ardından sırasıyla Hanefî, Mâlikî ve 
Hanbelî mezhebinin görüşlerini delilleriyle birlikte aktarmaya çalıştık.

Abstract:
Imam Shafii traveled to different centers of Islamic schools in order to 
acquire Islamic knowledge. In these centers, he took lessons from mujtahids 
have different methods or participated in scientific debates. This led him to 
make some changes in the principles of Islamic jurisprudence. Meanwhile, 
traveling to many regions, he got familiar with different customs and traditions. 
Bringing solutions to these issues with his Islamic knowledge, he sometimes 
gave up his previous Ijtihad. While ''Qawl qadim'' represents Imam Shafii's 
earlier opinions, ''Qawl jadid'' represents imam Shafii's mastership ijtihad. In 
our study, we aimed to address the issues of the qawl qadim, which are 
preferred to qawl jadid, and to compare these issues with the opinions of other 
Sects at the same time.
This study includes the formation process of two views of Imam Shafii, 
the attributability of these views to him, and the evaluations of scholars in the 
Shafi'i sect on this issue. Under the chapter of "The Issues in which Qawl qadim 
is Preferred over Qawl Jadid", the study also covers the evidences of both 
views, the views of the other three sects and the evidences of these sects.
In general terms; we first mentioned one of the opinions and brought 
the evidence on which it is based, and then tried to convey the other opinion 
and its evidence. Then we tried to present the views of the Hanafi, Maliki and 
Hanbali sects, respectively, along with their evidence.