Hazro ilçesi (Diyarbakır) bağ alanlarında salkım güvesi [Lobesia botrana (Denis & Schiffermüller) (Lepidoptera: Tortricidae)]' nin ergin popülasyon değişimi, bulaşma oranı ve doğal düşmanlarını belirlenmesi
Determination of mature population change, contamination rate and natural enemies of european grapevine moth [Lobesia botrana (Denis & Schiffermüller) (Lepidoptera: Tortricidae)] in vineyards of Hazro district (Diyarbakır)
Yazar: RAMAZAN SERMEN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KAPLAN
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bağcılık = Viticulture ; Diyarbakır-Hazro = Diyarbakır-Hazro ; Doğal düşmanlar = Natural enemies ; Salkım güvesi = Grapevine moth

Özet:
Bu çalışma, Diyarbakır İli Hazro İlçesinde bağ üretiminin yoğun olarak yapıldığı Hürriyet ve Yazgı mahallelerinde Salkım güvesi (Lobesia botrana Den.-Schiff. Lepidoptera: Tortricidae)' nin ergin populasyon değişimi, bulaşma oranı ve doğal düşmanlarını saptamak için 2021-2022 yılları arasında her biri 10'ar dekar olan iki bağda eşeysel çekici tuzaklar kullanılarak yürütülmüştür. 
Çalışma sonucunda L. botrana ergin uçuşlarının ilk olarak eşeysel çekici tuzaklarda 18 Nisan tarihinde tespit edildiği, 21 Kasım tarihinde sona erdiği ve yaklaşık 8 ay süreyle doğada aktif oldukları saptanmıştır. Zararlının 2021 yılında Hürriyet mahallesinde toplam 296 ergin/tuzak sayılmış olup,  en fazla haftalık popülasyon yoğunluğu 21 Ekim (21 ergin/tuzak), Yazgı mahallesinde ise toplam 1844 ergin/tuzak sayılmış olup, en fazla haftalık popülasyon yoğunluğu 8 Temmuz (198 ergin/tuzak) tarihinde tespit edilmiştir. 2022 yılında ise, Hürriyet mahallesinde toplam 663 ergin/tuzak sayılmış olup,  en fazla haftalık popülasyon yoğunluğu 27 Haziran (80 ergin/tuzak), Yazgı mahallesinde ise toplam 2055 ergin/tuzak sayılmış olup, en fazla haftalık popülasyon yoğunluğu 20 Haziran (233 ergin/tuzak) tarihinde tespit edilmiştir. Popülasyon yoğunluğuna bağlı olarak zararlının bölgede hasattan önce 3, hasat sonrası ise 1 olmak üzere yılda 4 tepe noktasını oluşturduğu ve doğal şartlarda tahmini olarak 4 döl verebildiği belirlenmiştir. Hürriyet mahallesindeki bağda salkımların zararlı ile bulaşık oranının yıllara göre sırasıyla %5 ve %23, Yazgı mahallesindeki bağda ise salkımların zararlı ile bulaşık oranının yıllara göre sırasıyla %25 ve %45 oranında olduğu tespit edilmiştir.
Çalışmanın yürütüldüğü deneme alanlarında toplam 6 faydalı tür tespit edilmiştir. Bunlardan üçü Coleoptera takımından Coccinellidae, biri Neuroptera takımından Chrysopidae ve ikisi Araneae takımından Salticidae ile Thomisidae familyasına ait türlerdir.

Abstract:
This study was carried out in order to determine the adult population change, infection rate and natural enemies of the European grapevıne moth (Lobesia botrana Den.-Schiff. Lepidoptera: Tortricidae) in Hürriyet and Yazgı neighborhoods where vineyard production is intense in the Hazro District of Diyarbakır, between the years 2021-2022. It was carried out using sexual attractive traps in two vineyards of 1 decares.
As a result of the study, it was determined that the adult flights of L. botrana were first detected in the traps on 18 April, ended on 21 November, and they were active in nature for about 8 months. A total of 296 adults/traps were counted in the Hürriyet neighborhood in 2021, the maximum weekly population density was 21 October (21 adults/traps), and a total of 1844 adults/traps were counted in Yazgı neighborhood, and the maximum weekly population density was 8 July (198 adults/traps). ) was detected on In 2022, a total of 663 adults/traps were counted in Hürriyet neighborhood, the maximum weekly population density was 27 June (80 adults/trap), and a total of 2055 adults/traps were counted in Yazgı neighborhood, and the maximum weekly population density was 20 June (233 adults/traps). trap) was detected. Depending on the population density, it has been determined that the pest creates 4 peaks per year, three before harvest and one after harvest, and can give an estimated 4 generations under natural conditions. In the vineyard in Hürriyet neighborhood, the rate of pest and infestation of the clusters was determined to be 5% and 23%, respectively, and in the vineyard in Yazgı neighborhood, the ratio of L. botrana to the pest and infestation was 25% and 45%, respectively.
A total of 6 beneficial species were identified in the trial areas where the study was carried out. Three of them are Coccinellidae from Coleoptera, one is Chrysopidae from Neuroptera, and two are species belonging to Salticidae and Tomisidae family from Araneae.