Tosyalı Hacı Baba b. İbrahim ve Mi'e Kâmile Fî Şerhi Mi'e 'Âmile adlı eseri (İnceleme-tahkik)
Haci Baba b. İbrahim born in Tosya and his work Mi'e Kâmile fî Şerhi Mi'e 'Âmile
Yazar: İSMAİL DEMİR
Danışman: PROF. DR. MEHMET YAVUZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Cürcani = Curcani ; Mi'e Kamile Fi Şerhi Mi'e 'Amile = Mi'e Kamile Fi Şerhi Mi'e 'Amile ; Söz dizim = Syntax ; Tosyevi = Tosyavi

Özet:
Çalışmamız Arapçanın dil ve belâgat otoritesi olarak kabul edilen Abdülgâhir el-Cürcânî (ö. 471/1078) 'nin 1070 yılında kaleme aldığı "el-'Avâmilü'l-mi'e "adlı esere, 1480 senesinde Fatih dönemi Osmanlı dil âlimi Hâcî Bâbâ b. Şey«b. İbrâhîm b. Abdülkerîm b. Osmân et-Tosyevî'nin yaptığı şerh'in metin incelemesidir. Eserin tam adı; "Mi'e Kâmile Fî Şerhi Mi'e 'Âmile "dir.
Bu çalışma giriş ve üç ana bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde; nahv'in doğuşu ve ilk nahiv âlimleri ve çalışmalarına kısaca değinilmiştir. Birinci bölümde Basra, Kûfe, Bağdat, Mısır ve Endülüs dil mektebleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, el-'Avâmilü'l-mi'e'nin müellifi Abdülgâhir el-Cürcânî ile bu eseri şerh eden İbrâhîm b. Abdülkerîm b. Osmân et-Tosyevî'nin hayatı eserleri ilmi şahsiyeti ele alınmış, ayrıca burada metnin tesisinde izlenilen yol hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise eserin tahkikli metni yer almaktadır.
Bu çalışmanın amacı XV. yüzyılda yaşamış Osmanlı âlimlerinden Hâcî Bâbâ b. Şey« b. İbrâhîm b. Abdülkerîm b. Osmân et-Tosyevî (ö. 871 / 1476)'nin nahiv ilmine dair Mi'e Kâmile Fî Şerhi Mi'e 'Âmile adlı eserini bilim dünyasına tanıtmaktır.




Anahtar Kelimeler: Abdülgâhir el-Cürcânî, el-'Avâmilü'l-mi'e, Hâcî Bâbâb. Şey« b. İbrâhîm b. Abdülkerîm b. Osmân et-Tosyevî, Mi'e Kâmile Fî Şerhi Mi'e 'Âmile

Abstract:
Our study is an analysis of the text explanation made by The Ottoman Abdülgâhir el-Cürcânî (ö. 471/1078) 'linguist in the year of 1480 and in the era of Fatih Sultan Mehmet about the work of  "el-'Avâmilü'l-mi'e "which was written in 1070 by Hâcî Bâbâ b. Şey« b. Ibrâhîm b. Abdulkerîm b. Osmân et-Tosyevî' who is accepted as an authority of Arabic language and fluency. The full name of the work is "Mi'e Kâmile Fî Şerhi Mi'e 'Âmile".
This study consists of an introduction and three main parts. In the introduction you can find brief information about the birth of syntax and distinguished lisguistics and their studies. In the first part the various language schools from Basra, Kufe, Baghdat, Egypt and Endulus were introduced. In the second part the life and academic background of Abdülgâhir el-Cürcânî, interpreting this work İbrâhîm b. Abdulkerîm b. Osmân et-Tosyevî' the author of el-'Avâmilü'l-mi'e' and Ibrâhîm b. Abdulkerîm b. Osmân et-Tosyevî' was dealt with. Also you can get information about the way we follow during the study. The third part includes the analysis of the text.
The aim of our study is to introduce the work called Mi'e Kâmile Fî Şerhi Mi'e 'Âmile about linguistic and syntaxby The Ottoman linguist Abdulgâhir el-Cürcânî (ö. 471/1078) in the XV. century.


eywords: Abdulgâhir el-Curcânî, el-'Avâmilü'l-mi'e, Hâcî Bâbâ b. Şey« b.Ibrâhîm b. Abdulkerîm b. Osmân et-Tosyevî, Mi'e Kâmile Fî Şerhi Mi'e 'Âmile