Fikri mülkiyet hukukunda hakların tükenmesi ilkesi
Exhaustion rights of intellectual property rights policy
Yazar: ORHAN ÇERÇİ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET FAHRETTİN ÖNDER
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Fikri mülkiyet hukuku = Intellectual property law ; Fikri ve sınai mülkiyet hakları = Intellectual and industrial property rights ; Hakların tüketilmesi = Exhaustion of rights

Özet:
Fikri mülkiyet hakları sahibine bir takım münhasır yetkiler bahşetmektedir. Söz konusu bu tekelci nitelikteki hak ve yetkiler nedeniyle hak sahibi, fikri mülkiyet hakkına konu ürünün hak sahibi veya hak sahibinin izniyle üçüncü kişiler tarafından piyasaya sunulması işleminden sonra ürünün piyasada ki serbest dolaşımına müdahale etmek isteyebilecektir. Ancak böylesi bir durum serbest ticaret ortamın etkileyebileceğinden söz konusu tekel niteliğine sahip hak ve yetkilere belli sınırlamalar getirilmesi gerekmektedir. Bu sınırlamalardan biri hakkın tükenmesi ilkesidir. Hakkın tükenmesi ilkesiyle fikri mülkiyet haklarının korunması ile serbest rekabet ortamı arasında bir denge kurulmuş olacaktır. Fikri mülkiyet hakkının korumasından yararlanan ürün hak sahibi veya onun izniyle üçüncü kişiler tarafından piyasaya sunulduktan sonra söz konusu hak tükenecektir. Ürünün piyasaya sunulmasından sonra hak sahibi malın piyasadaki serbest dolaşımına müdahale edemeyecek, sadece malın üçüncü kişiler tarafından değiştirilerek ya da kötüleştirilerek ticari amaçla kullanılması durumunda müdahale yetkisi devam edecektir.Tükenme ilkesi ile ilgili olarak değinilmesi gereken en önemli konu paralel ithalat konusudur. Paralel ithalat, fikri mülkiyete konu malın, ihraç ülkesinde piyasaya sunulmasından sonra, hak sahibinin izni olmadan başka ülkeye ithal edilmesidir. Fikri hakka konu ürün, piyasaya şartları, işletmelerin pazar stratejisi gibi nedenlerle her ülkede farklı fiyatlarla piyasaya da satılabilmekte ve ihraç ülkesindeki fiyatı daha ucuz olduğunda üçüncü kişiler tarafından yasal yollardan başka bir ülkeye ithal edilebilmektedir. Ülkemizde Rekabet Kurumu ve Yargıtay'ın kararları, Avrupa Birliğinde ise ATAD kararları paralel ithalatın engellenemeyeceği yönündedir.Anahtar Kelimeler: Fikri Haklar, Marka, Patent, Tükenme İlkesi.

Abstract:
Intellectual property rights endow exclusive authorization on behalf of the owners of such rights. Because of this rights and authorization of monopolistic nature, the owner of rights, might want to intervene to the distribution of marketing of derivatives thereof under the rights they granted on behalf of the third party real and corporate persons by virtue of extensive rights. But this might sometimes be adversely influential on the free trade environment, so the rights and authorization of monopolistic nature to certain limitations need to be brought. Defined in the course of such restriction is The Principle of Exhaustion of Right. The balance between the protection of the intellectual rights and free trade will be established with this The Principle of Exhaustion of Right. Any product which is under the protection of intellectual property rights is considered as being exhausted upon in the market by the owner of such intellectual property right or any real and corporate persons authorized thereof. After such introduction to the market, the proprietors unable to intervene free circulation of product in the market, the only situation that the proprietors have the right to intervene is such products have been modified or degraded for the purpose of corporate persons? commercial purposes.The most crucial issue in the course of exhaustion principle is the parallel import. Parallel import is import the products subject to an intellectual property rights to another country after introduction to the market without the permission of the owner of the rights. Products subject to an intellectual property right is sold with different prices at every country due to such the market conditions and marketing strategies of the manager, and therefore, when the products? price is cheaper in the imported country, they are able to be exported to another country on legal basis by corporate persons. In our country, the resolutions of Board of Competition and Supreme Court and in Europe, the resolution of European Commission Justice Divan determine that the parallel import cannot be prevented.Keywords: Intellectual Property, Trademark, Patent, Exhaustion Policy.