Örgütsel kültür ve örgütsel muhasebe kültürü ile hileli finansal raporlama arasındaki ilişki: BİST Hizmetler Endeksinde bir araştırma
The relationship between organizational culture, accounting culture and fraudulent financial reporting: A research on BIST Services Index
Yazar: HAKKI KIYMIK
Danışman: PROF. DR. İSMAİL BEKCİ ; PROF. DR. DURMUŞ ACAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal raporlama = Financial reporting ; Finansal raporlama standartları = Financial reporting standarts ; Hileli işlemler = Fraud process ; Hisse senetleri = Stocks ; Kültür = Culture ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe denetimi = Accounting audit ; Muhasebe hata ve hileleri = Accounting mistakes and frauds ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; İMKB = İstanbul Stock Exchange

Özet:
Bu tezin öncelikli amacı, örgüt kültürü ve muhasebe kültür yapılarının şirketlerin hileli finansal raporlama uygulamalarına etkilerini incelemektir. Araştırmanın bir diğer amacı, finansal tablo hilelerinin açıklanmasında kullanılabilecek oranların belirlenmesidir. Çalışmanın başka bir amacı ise şirketlerin örgüt kültür tipleri ile muhasebe kültür değerleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaktır.
Araştırmanın kapsamına hisse senetleri Borsa İstanbul Hizmetler endeksinde işlem gören şirketler girmektedir. Çalışmanın amacına uygun olarak öncelikle bağımsız denetim raporları ve Sermaye Piyasası Kurulu haftalık bültenleri aracılığıyla hile riski taşıyan finansal tablolar tespit edilmiştir. Böylelikle şirketler, finansal tablo hilesine başvuran ve başvurmayan şirketler olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Daha sonra hile riski taşıyan ve taşımayan finansal tablolar seçilmiş bazı finansal oranlara göre kıyaslanmıştır. Araştırmanın kapsamına giren şirketlerin muhasebe yöneticilerine, örgüt kültürü ve muhasebe kültür değerlerinin tespit edilebilmesi için anket uygulanmış ve elde edilen bulgular iki şirket grubu açısından kıyaslanmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgular, çalışma kapsamında belirlenen 13 finansal oranın hileyi açıklamada kullanılabileceği sonucunu ortaya çıkarmıştır. Araştırmada ayrıca iki şirket grubunun gizliliğe karşı şeffaflık ve statükoculuğa karşı profesyonellik muhasebe kültür değerleri açısından farklı oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlara göre hileli finansal raporlamaya başvurmayan şirketler daha çok şeffaflıktan yana iken diğer şirketler gizlilikten yana tavır sergilemektedirler. Örgütsel kültür açısından bu farklılık adhokrasi ve pazar kültür tiplerinde ortaya çıkmıştır.
Araştırma bulgularına göre klan kültür tipi ile tekdüzeliğe karşı esneklik ve gizliliğe karşı şeffaflık muhasebe değerleri arasında negatif bir ilişki; adhokrasi kültür tipi ile muhasebe kültür değeri arasında ise pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler
Finansal Tablo, Hile, Hileli Finansal Raporlama, Muhasebe Kültürü, Örgüt Kültürü

Abstract:
The first aim of this thesis is to examine the effects of organizational culture and accounting culture on fraudulent financial reporting practices of firms. The second aim is to determine financial ratios thet can be used detecting financial statement fraud. The third aim is to find out relationship between organizational culture types and accounting value dimensions of firms. 
This research was conducted on companies listed in Services Index of Istanbul Stock Exchange. Firstly, falsified financial statements were determined by means of independent audit reports an Capital Market Board of Turkey's weekly bulletin. In this way, companies were classified into two groups: fraudulent and non-fraudulent. After that, financial statements were compared according to financial ratios used detecting fraud. Organizational culture and accounting culture survey was conducted on accounting managers to determine companies' culture types and findings were compared in terms of two groups. 
According to results, 13 financial ratios included in this study can be used detecting financial statement fraud. Morover, theese two groups are different from each other in terms of accounting value dimensions of "secrecy versus transparency" and "professionalism versus statutory control". According to this results, while non-fraudulent firms are transparent, fraudulent firms are close to secrecy. Also, two groups are different from each other in terms of adhocracy and market culture types. 
To the findings, there is a negative correlation between klan culture type and accounting culture dimensions of "uniformity versus flexibility" and "secrecy versus transparency". Also, a positive correlation is determined between adhocracy culture type and "professionalism versus statutory control" dimension. 

Key Words
Accounting Culture, Financial Statement, Fraud, Fraudulent Financial Reporting, Organizational Culture