Akyiğitzade Musa Bey'in Osmanlı fikir hayatındaki yeri ve etkileri
The position and impacts of Akyiğitade Musa Bey in the Ottoman way of thinks
Yazar: HAYRETTİN PULAT
Danışman: DOÇ. DR. ŞENNUR ŞENEL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Akyiğitzade Musa = Akyiğitzade Musa ; Ekonomi tarihi = Economic history ; Ekonomik düşünce = Economic thought ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Türk düşünce tarihi = Turkish thought history

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında son dönem Osmanlı düşünürlerinden olan Musa Akyiğitzade'nin hayatı ve fikirleri ele alınmıştır. Musa Bey'in yaşadığı dönem Osmanlı Türkiye'sinde köklü dönüşümlerin yaşandığı bir devridir. Bu yönüyle Musa Bey yakın Osmanlı tarihinin önemli simalarından birisidir. İktisadi düşünceye yönelik fikirleriyle yaşadığı dönemin iktisatçılarından ayrılmış ve kendine özgü bir metotla iktisat hocalığı yapmıştır. Hocalığının yanı sıra iktisada dair önemli eserler vererek Osmanlı iktisat literatürüne katkıda bulunmuştur. Musa Efendi, II. Meşrutiyetin ilanından sonda Metin ve onun devamı olan Üç Gazete'yi çıkararak fikirlerini daha geniş halk kitlelerine yayma amacı gütmüştür. Çıkarılan iki gazete de kısa ömürlü olmuştur. Buna karşın gazetelerde pek çok önemli konuya temas edilmiştir. 1909'da yapılan düzenlemelerde görevlerinden azledilmiş ve kadro dışı kalmıştır. Daha sonra Osmanlı Devleti'nin doğu Kazalarında Kaymakamlık ve Tahrir-i Musakkafat Komisyonu üyeliği görevlerini yerine getirmiştir. Cumhuriyetin ilanını göremeden 6 Eylül 1923'te vefat etmiştir. Özgünlüğü ve entelektüel birikimi ile Musa Bey, son dönem Osmanlı düşünce hayatında önemli bir yer tutmuştur. Bu çalışma da Musa Bey'in hayatını, fikirlerini ve matbuat faaliyetlerini incelemeyi amaçlamaktadır.

Abstract:
Within the scope of this thesis study, life and thoughts of Musa Akyiğitzade, who is a highbrow in the last period of Ottoman, is handled. The time Musa Bey lived is a period that fundamental changes have happened in Turkey of Ottoman. From this aspect, Musa Bey is one of the important people in the recent Ottoman history. He's separated from other economists who live in the same era by his opinions aimed at the economic thought and he works as a preceptor in the domain of economics with his own method. Beside his preceptorship, he has contributed the literature of Ottoman economics by giving creations. After Second Constitutional Era, Musa Bey pursued a goal to spread his ideas to the wider mass of people through publishing Metin and Üç Gazete which is a follow-up of Metin. Both published newspapers became shortlived. Nonetheless, many important subjects are touched on in newspapers. Regulation in 1909, he was dismissed and shelved. Afterward, he fulfilled the duty of the district governorship on east counties on Ottoman Empire and membership of Tahrir-i Musakkafat Commission.  He died on 6 September 1923 without seeing the proclamation of the Turkish Republic. He has taken an important place in Ottoman's way of thinking in the last period with his originality and intellectualist accumulation. This study aims to study Musa Bey's life, ideas, and press activities as well.