Nöroplay yöntemine dayalı müdahale programının otizm spektrum bozukluğu olan çocukların dil-iletişim ve sosyal gelişimlerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of intervention program based on neuroplay method on language-communication and social development of children with autism spectrum disorder
Yazar: AYŞENUR AKBAŞ
Danışman: PROF. DR. ENDER DURUALP
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, Nöroplay yöntemine dayalı müdahale programının otizmli çocukların dil- iletişim ve sosyal gelişimlerine olan etkisinin incelenmesi etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda 12-42 ay aralığında otizmli üç çocuk araştırmaya dâhil edilmiştir. Araştırmada nicel veriler; "Genel Bilgi Formu", "Erken Gelişim Evreleri Envanteri (EGE)" ve "Erken Gelişim Evreleri Sosyal-Duygusal Gelişim Envanteri (EGE-SD)" ile sosyal geçerlik verileri ise "Yarı Yapılandırılmış Anne Görüşme Formu" kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada Nöroplay yöntemine dayalı müdahale programının otizmli çocukların dil-iletişim ve sosyal gelişimlerine etkisi, tek denekli deneysel desenlerden AB modeli desenine yer verilerek belirlenmiştir. Araştırmanın deseni doğrultusunda başlangıç düzeyi verileri toplanmış, ardından 24 oturum Nöroplay yöntemine dayalı müdahale programı uygulanmış ve çocukların dil-iletişim ve sosyal gelişim alanlarındaki değişimler incelenmiştir. Nicel verilerin analizi grafiksel analiz yöntemi ile sosyal geçerlik verilerinin analizi ise içerik analizi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçları incelendiğinde, araştırma kapsamındaki çocukların Erken Gelişim Evreleri Envanteri ile değerlendirilen dil-iletişim ve sosyal gelişim alanlarına ilişkin puanların başlama düzeyi ile uygulama süreci sonrasında farklılaştığı, çocukların gelişim alanlarındaki puanlarının olumlu yönde bir artış gösterdiği için uygulanan müdahalenin çocuklara katkı sağladığı belirlenmiştir.  Araştırma sonundaki bulgular incelendiğinde araştırma kapsamındaki otizmli çocuklara uygulanan Nöroplay yöntemine dayalı müdahale programının otizmli çocukların dil-iletişim ve sosyal gelişimleri üzerinde etkisinin olduğu ifade edilebilir. Sosyal geçerlik verileri incelendiğinde Nöroplay yöntemine dayalı müdahale programının tüm çocuklar ve annelerine faydalı olduğu görülmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the effect of the intervention program based on the Neuroplay method on the language-communication and social development of children with autism. In this context, three children with autism between 12-42 months were included in the study. Quantitative data in research; The "General Information Form", "Ages and Stages Questionnaires (ASQ)" and "Ages and Stages Questionnaires Social Emotional (ASQ-SE)" social validity data were collected using the "Semi-structured Mother Interview Form". In the study, the effect of the intervention program based on the Neuroplay method on the language-communication and social development of children with autism was determined by using the AB model, one of the single-subject experimental designs. In line with the design of the research, baseline data were collected, then an intervention program based on the Neuroplay method was applied for 24 sessions, and the changes in the language-communication and social development areas of the children were examined. The analysis of the quantitative data was carried out with the graphical analysis method, and the analysis of the social validity data was carried out with the content analysis method. When the results of the research were examined, it was determined that the scores of the children within the scope of the research related to the language-communication and social development areas evaluated with the Early Developmental Stages Inventory differed between the baseline level and after the application process, and the intervention contributed to the children since the scores of the children in the areas of development showed a positive increase. When the findings at the end of the research are examined, it can be stated that the intervention program based on the Neuroplay method applied to children with autism has an effect on the language-communication and social development of children with autism. When the social validity data are examined, it is seen that the intervention program based on the Neuroplay method is beneficial for all children and their mothers.