İşitme engelli bireylerin afetlere dirençliliği: 30 Ekim 2020 - İzmir depremi
Disasters resistance of hearing impaired individuals: 30 October 2020 – Izmir earthquake
Yazar: HAKAN CELEP
Danışman: PROF. DR. ENGİN DENİZ ERİŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Afet direnci = Disaster resilience ; Afetler = Disasters ; Deprem = Earthquake ; Deprem yaşantısı = Earthquake life ; İzmir = Izmir ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Günlük yaşamın her anında karşılaşılabilecek olan afetler işitme engelli 
bireyler için zorlayıcı bir olgudur. Bu zorlayıcı olguyla karşılaşmadan önce 
hazırlıklı olmak ve önlem almak hayati bir öneme sahip olduğu bilinmektedir. 
Buna rağmen işitme engelli bireylerin afetlere hazırlıklarını ve deneyimlerini 
inceleyen çalışmaların oldukça kısıtlı olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda 30 
Ekim 2020 tarihinde meydana gelen İzmir Depremi'ni yaşayan işitme engelli 
bireyler üzerinde uygulanan durum çalışmasında, deneyimleri ve kırılganlıkları 
ortaya çıkarmak amaçlanmıştır.
Araştırma kapsamında, 30 Ekim 2020 İzmir Depremi'ni yaşamış ve işitme 
engeline sahip 8 (sekiz) katılımcı ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Toplamda 
115 (yüz on beş) dakika süren görüşme transkripsiyonu sonucunda 2477 (iki 
bin dört yüz yetmiş yedi) kelime veri elde edilmiştir. Görüşmeler yüz yüze ve 
işaret dili yöntemi ile gerçekleştirilmiştir.
Araştırmacı tarafından görüşmelerin çözümlemeleri yapılmış ve analiz 
edilmiştir. Analizler ışığında; acil durumlar ve afetlere maruziyet, deprem anı, 
hazırlık, tahliye, barınma, iletişim, depremin psikolojik etkileri, ekonomik ve 
sosyal etkenler, sağlık, eğitim, İzmir kenti ve ihtiyaçlar başlıkları altında toplam 
12 (on iki) tema oluşturulmuştur. Bu doğrultuda, işitme engelli bireylerin 
afetlere hazırlık düzeylerinin düşük olduğu, tahliye konusunda yetersiz bilgiye 
sahip oldukları, kendilerine uygun tatbikat ve eğitimlerin yapılmadığı ve iletişim 
konusunda önemli ihtiyaçlarının olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İşitme Engelli Birey, Afet, İzmir Depremi, Dirençlilik, Kırılganlık

Abstract:
Disasters which can be encountered at any moment of everyday life are 
a challenging phenomenon for hearing impaired individuals. It is known that it 
is vital to be prepared and take precautions before encountering this formidable 
phenomenon. Despite this, studies examining the preparedness and 
experiences of hearing impaired individuals against disasters seem to be quite 
limited. Accordingly, in the case study applied to hearing impaired individuals 
who experienced the Izmir Earthquake on October 30, 2020, it was aimed to 
reveal the experiences and vulnerabilities experienced.
Within the scope of the research, interviews were conducted with 8 
(eight) participants who had experienced the Izmir Earthquake of October 30, 
2020 and had hearing disabilities. A total of 2477 (two thousand four hundred 
seventy-seven) words of data were obtained as a result of the transcription of 
the interview, which lasted 115 (one hundred fifteen) minutes. The interviews 
were conducted face-to-face and using the sign language method.
The analyses of the interviews were made and analyzed by the 
researcher. In the light of the analyses, a total of 12 (twelve) themes were 
created under the headings of emergency situations and exposure to disasters, 
earthquake moment, preparation, evacuation, housing, communication, 
psychological effects of the earthquake, economic and social factors, health, 
education, Izmir city and needs. Accordingly, it has been determined that 
hearing impaired individuals have low levels of disaster preparedness, have 
insufficient information about evacuation, do not have appropriate exercises 
and trainings, and have significant communication needs.

Keywords: Hearing Impaired Individual, Disaster, Izmir Earthquake, Resilience, Vulnerability