Bir vakıf üniversitesindeki öğrencilerde kronik böbrek yetmezliği risk faktörlerinin incelenmesi
Investigation of risk factors for chronic renal failure among students at A foundation University
Yazar: AYNUR EKREN
Danışman: PROF. DR. NERMİN OLGUN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diyaliz = Dialysis ; Hemşirelik = Nursing ; Hipertansiyon = Hypertension ; Risk faktörleri = Risk factors ; Vakıf üniversiteleri = Foundation universities ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırma, bir vakıf üniversitesindeki öğrencilerde kronik böbrek yetmezliği (KBY) risk faktörlerinin incelenmesi amacı ile tanımlayıcı olarak yapıldı. Araştırmaya başlamadan önce etik kurul izni, çalışma yapılacak kurumdan ve çalışmaya dahil edilen öğrencilerden izin alındı. Araştırmanın evrenini Gaziantep ilinde bulunan bir vakıf üniversitesinde 2019-2020 güz döneminde öğrenim gören lisans (5562) ve ön lisans (565) olmak üzere 6127 öğrenci oluşturdu. Araştırmanın örneklemini çalışmaya gönüllü olarak katılan 1142 katılımcı oluşturdu. Veri toplamada Sosyo-Demografik Özellikler formu ve FİNDRİSK ölçeği kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemleri olarak sayı, yüzde, ortalama, standart sapma kullanıldı. Bağımsız gruplar arasındaki verilerin karşılaştırılmasında t-testi ve ANOVA kullanıldı. Gruplu değişkenler arasındaki ilişki ki-kare analizi ile test edildi. Araştırmaya katılan öğrencilerin yaş ortalaması 20.67±2.08 yıl, sistolik kan basıncı ortalaması 112.0±12.2 mmhg, diyastolik kan basıncı ortalaması 71.8±9.32 mmhg, bel çevresi ortalaması 75.89±11.08 cm ve kilo ortalaması 64.2±13.5 kg olarak belirlendi. Araştırmaya katılan öğrencilerin ailede kronik hastalık varlığına göre FİNDRİSK puan ortalamalarına bakıldığında; ailesinde kronik hastalık olanların puan ortalamasının 11.6±3.1, olmayanların 10.1±3.3 olduğu, aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi. Bekarların evli olanlara göre puan ortalamalarının daha yüksek olduğu, aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi ( p<0.05). 
Araştırmanın sonucunda bel çevresi ve kilo arttıkça KBY'nin risk faktörleri arasında yer alan diyabet hastalığının gelişiminin arttığı belirlendi. Ailede kronik hastalık varlığı diyabet gelişiminde etkili olabileceği belirlendi. Hastalıkların kalıtımsal olarak aile bireylerine geçmesinden dolayı Hipertansiyon ve Diyabet kronik hastalıkların varlığı KBY'nin oluşumu açısından risk oluşturmaktadır.

Abstract:
This study was conducted as a descriptive study to analyse the risk factors of chronic renal failure (CRF) in students studying at a foundation university. Before starting the study, ethics committee permission was taken and permission was taken from the institution the study was conducted in and from the students included in the study. The population of the study consists of 6127 students, undergraduate (5562) and associate's degree (565), studying at a foundation university in the province of Gaziantep during 2019-2020 Academic Year Fall Season. The sample of the study consisted of 1142 students who participated in the study voluntarily. Socio-demographic information form and FINDRISC scale were used in data collection. In the assessment of data, number, percentage, average and standard deviation were used as descriptive statistical methods. t-test and ANOVA were used in the comparison of data between independent groups. The association between paired variables was tested with Chi-square analysis. Average age of the students who participated in the study was found as 20.67±2.08 year, average systolic blood pressure was found as 112.0±12.2 mmhg, average diastolic blood pressure was found as 71.8±9.32 mmhg, average waist circumference was found as 75.89±11.08 cm and average weight of the students was found as 64.2±13.5 kg.When the average FINDRISC scores of the students were analysed in terms of the presence of chronic disease in the family, it was found that the average scores of the students who had chronic disease in the family was 11.6±3.1, while the average scores of the students who did not have chronic disease in the family was 10.1±3.3 and the difference between was found to be statistically significant. It was found that single participants had higher score averages than married participants and that the difference between was statistically significant (p<0.05).   
As a result of the study, it was found that as waist circumference and weight increased, the development of diabetes disease, which is among risk factors of CRF, also increased. It was found that the presence of chronic disease in the family could be effective in the development of diabetes. The exist of chronic diseases with genetic transition characteristics such as diabetes and hypertension is an important risk factor in the comprise of CRF.