Hemşirelerin ameliyat sonrası iyileşme uygulamalarına ilişkin yaklaşımları
Approaches of nurses about enhanced recovery after surgery
Yazar: TUĞBA AFŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEL VATANSEVER
Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Bu araştırma hemşirelerin ameliyat sonrası hızlandırılmış iyileşme
uygulamalarına ilişkin yaklaşımlarını belirlemek amacı ile yapıldı. Tanımlayıcı ve
kesitsel nitelikte olan bu araştırma 11 Kasım 2019 - 14 Aralık 2019 tarihleri arasında
Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Sağlık Uygulama ve Araştırma
Merkezi Cerrahi Klinikler ve Cerrahi Yoğun Bakımlarda çalışan hemşirelerden dahil
etme kriterlerine uygun 160 hemşire ile gerçekleştirildi. Araştırmadaki veriler,
'Hemşirelerin Ameliyat Sonrası Hızlandırılmış İyileşme Uygulamalarına İlişkin
Yaklaşımları' anketi kullanılarak toplandı. Elde edilen veriler Statistical Package for
the Social Sciences for Windows (SPSS) 24 Programında; Mann Whitney U testi,
Kruskal Wallis testi, ki-kare testi ve Fisher'in kesin ki-kare testleri kullanılarak
değerlendirildi. İstatistiksel anlamlılık sınırı p<0.05 olarak kabul edildi. Çalışmaya
katılan hemşirelerin, %87,5'inin (n=140) kadın, %39,4'ünün (n=63) 35 yaşın
üzerinde, %89,4'ünün (n=143) lisans mezunu, %55,6'sı (n=89) cerrahi yoğun
bakım ünitelerinde, %44,3'ünün (n=71) cerrahi kliniklerde görev yaptığı belirlendi.
Araştırmaya katılan hemşirelerin %91,3'ünün (n=146) ERAS protokol uygulamaları
hakkında bilgisi olmadığı, %8,8'inin (n=14) bilgisi olduğu ve bu bilgiyi en çok
kongrelerden edindikleri tespit edildi.
Çalışmada; hemşireler tarafından "Ağrı Yönetimi" konusunun ortalama %71
düzeyi ile en yüksek bilinirliğe sahip olduğu, ilgili konuyu %68,75 doğru yanıtlanma
oranı ile "Takip ve Sonuçların Denetimi", %67,85 doğru yanıtlanma oranı ile "Erken
Mobilizasyon" ve %66,25 doğru yanıtlanma oranı ile "Taburculuk" bileşenlerinin
takip ettiği görülmüştür. ''Ameliyat öncesi açlık'' ve Erken Beslenme'' konusuna ait
doğru yanıtlanma düzeyinin klinikte görev yapan hemşirelerde daha yüksek olduğu;
''Hipotermi'' konusuna ait doğru yanıtlanma düzeyinin ise yoğun bakımda görev
yapan hemşirelerde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. ERAS protokolü hakkında
bilgisi olan hemşirelerin, ''Ameliyat Öncesi Açlık'' başta olmak üzere, ''Erken
Beslenme'', ''Erken Mobilizasyon'', ''Ameliyat Öncesi Bağırsak Temizliği'' ve
''Hipotermi'' bileşenlerine ait doğru yanıtlanma düzeyinin daha yüksek olduğu
görülmüştür. Elde edilen sonuçlarda; hemşirelerin ERAS protokolleri hakkında bilgi
düzeyinin düşük olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: ERAS; Ameliyat Sonrası Hızlandırılmış İyileşme; Hemşire; FTS

Abstract:
Hereby this research has been done in order to define the approaches of nurses
about recovery activities after surgery. This research which was descriptive and
cross-sectional was carried out between the 11th of November and 14th of December
in 2019 with 160 nurses who are working at Bursa University Medical School. Also,
the datas have been collected within 'Approaches of Nurses about Recovery
Activities After Surgery' survey. The collected data has been evaluated with both
'chi-square test' and 'chi-sqaure test' by Fisher. The border of statistical significance
was regarded as p<0,05. It has been stated that the %87,5 of nurses (n=140) who
have been contributed to survey are women, %39,4 percent (n=63) is older than 35
years old, %89,4 percent has Bachelors' Degree, %55,6 percent (n=89) is working in
surgical intensive care section and %44,3 is in surgical clinics. Moreover, it has been
found that %91,3 percent (n=146) of the contributer nurses of this research has no
information about ERAS protocol applications, yet %8,8 percent of them (n=14) has
information about that protocol and they have learnt it mostly at medical congresses.
This rearch shows that ''Pain Management'' is the most known issue among
nurses(%71). Therefore, ''Tracking and Result Check'' is the second known topic by
nurses(%68,75). ''Early Mobilisation''-%67,85 and ''Discharge of Patients"-%66,25
are following well known general applications. Also, it has been determined that the
level of awareness for both ''Preoperative Nutrition'' and ''Early Nutritions'' topics
are higher among nurses who work in clinics, however intensive care nurses have
much more awereness than other deparment nurses about ''Hypothermia''. As a
result of this research, it is obvious to see that nurses who have knowledge about
ERAS protocol higher consciousness about ''Preoperative Nutrition'', ''Early
Nutrition'', ''Preoprative Bowel Cleaning'' and ''Hypothermia'' issues. Resuls
indicate that nurses have limited knowledge about ERAS protocols.
KeyWords: ERAS; Enhanced Recovery After Surgery; Nurse; FTS