Üretim maliyetlerinin gri tahmin ve bulanık mantık yöntemleri ile hesaplanması: Bir tarım işletmesi uygulaması
Calculation of production costs of businesses with the gray forecasting method and furious logic method: An agricultural enterprise application
Yazar: REŞİD ÇİĞDEM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA GÜL
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Gri tahmin = Gray prediction ; Maliyet = Cost ; Maliyet tahmini = Cost estimation ; Tarım işletmeleri = Agricultural enterprises ; Üretim = Production ; Üretim maliyeti = Production cost ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Dijitalleşmenin hızlı gelişimi, işletmelerin gelecek planlamalarında az ve sınırlı veriyle hızlı kararlar alabilmelerini mümkün kılmıştır. Etkili bir tahmin yöntemi kullanan işletmelerin, alacakları kararlar ile iş hedeflerine daha sağlıklı bir şekilde devam ulaşabilecekleri ve tahmin yöntemlerinin işletmeler için özel önem taşıdığı bilinmektedir.
Bulanık mantık, insan davranışına benzer mantıksal uygulamalara sahip bilgisayarlara yardımcı olan bir bilgisayar mantık sistemidir. Bulanık mantık yaklaşımı, makinelere insanların özel verilerini işleme ve onların deneyimlerinden ve sezgilerinden yararlanarak çalışma yeteneği verir. Bu yeteneği kazanırken sayısal ifadeler yerine sembolik ifadeler kullanır. Gri tahmin, mevcut birkaç veriyi kullanarak gri model GM (1.1) yardımıyla gelecek hakkında tahminler yapmak için geliştirilmiştir. Gri tahminin, bir model oluşturmak için daha az veriye ihtiyaç duyulması, yüksek tahmin tutarlılığı gibi diğer tahmin tekniklerine kıyasla birçok avantajı vardır.
Bu çalışmada, gelecek dönemlere ait maliyet tahmininde bulunulan gri temelli maliyet yöntemi ve bulanık mantık yöntemi hakkında bilgiler sunulmuş ve bu yöntemlerin hayvancılık sektöründe faaliyet gösteren X süt üretim işletmesinde uygulanması amaçlanmıştır. Çalışmada uygulanan yöntemlerin başarısı ve elde edilen güvenirlilik oranı esas alınarak karar vericilerin gelecek dönemlerle ilgili maliyet tahminleri öngörülmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonuç ve öneriler kısmında uygulanan adımlar sonucunda, analiz sonuçları detayları ile ele alınarak bir takım yorumlamalar ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The rapid development of digitalization has led businesses to make quick decisions using few and limited data for their future planning. It is known that businesses using an effective prediction method can maintain their business objectives in a healthier way with their future decisions, and therefore prediction methods are of particular importance for businesses.
Fuzzy logic is a computer logic system which helps them with logical administrations similar to human acts. The fuzzy logic approach gives machines the ability to process private data belonging to humans and to work by benefiting of their experiences and foresights. It uses symbolic expressions instead of numerical expressions while gaining this ability. The gray prediction has been developed to make predictions about the future with the help of the gray model GM (1.1) using the few available data. As compared to other prediction techniques, gray prediction has many advantages such as requirement of fewer numbers of data to establish a model and high prediction accuracy.
In this study, information about gray based costing and fuzzy logic methods which make cost predictions for future terms has been presented and these methods have been aimed  to be applied in X dairy enterprise carrying on business in animal sector. By considering the success of the applied methods and the reliability rate, obtained, future cost predictions of the decision-makers have been tried to be foresighted. As a result of the steps performed in findings and suggestions, the analysis results have been considered in detail, the required interpretations and suggestions have been given.