Yalnız yaşayan yaşlıların hayatlarındaki rekreasyonel aktivitelerin acil servise başvurma sıklığı ve depresyon seviyeleri üzerine etkisi
Yalnız yaşayan yaşlıların hayatlarındaki rekreasyonel aktivitelerin acil servise başvurma sıklığı ve depresyon seviyeleri üzerine etkisi
Yazar: NURCAN YÜKSEKKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAHSİN BARIŞ DEĞER
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Çalışma 65 yaş ve üzeri yalnız yaşayan bireylerin yaşamlarında var olan rekreasyonel aktivitelerin acil servise başvurma sıklığı ve depresyon seviyeleri üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma kesitsel tanımlayıcı tipte olup örneklemini, Haziran-Eylül 2022 tarihleri arasında bir devlet hastanesi acil servis birimine başvuran 192  yalnız yaşayan yaşlı oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında, Yaşlı tanıtım ve rekreasyonel aktiviteleri belirleme formu ile geriatrik depresyon ölçeği (GDÖ) kısa form kullanılmıştır. Verilerin analizinde; sıralı lojistik regresyon, ortalama karşılaştırma testleri, korelasyon analizi uygulanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 76.23±7.24 ve GDÖ puan ortalaması 7.51±4.47 olarak bulunmuştur. Depresyon riski %69,8 olarak bulunmuştur. Ortalama karşılaştırma testlerine göre katılımcıların yaşamlarındaki rekreasyonel faaliyetlerin (evde yapılan faaliyetler, dışarıdaki etkinliklere katılım, aile üyeleriyle görüşme, sosyal ilişkiler, mutlu eden uğraşlar ve fiziksel aktivite) GDÖ puanları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkisi bulunmuştur (p<0,05). Son 6 ayda acile başvurma sıklığı ile GDÖ arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki olduğu görülmüştür (p<0,05). Sıralı lojistik regresyon analizi sonucuna göre; ilaç sayısı, çocuk sayısı, telefon kullanımı, kanser ve acile gelme nedenleri ile son 6 ayda acile başvurma sıklığı üzerinde anlamlı etki görülmüştür (p<0,05).
Sonuç olarak, yaşlılarda rekreasyon aktivitelerinin artışının depresyon seviyesi ve acil servise başvurma sıklığını azalttığı görülmüştür.

Abstract:
The study was conducted to determine the effects of the recreational activities on the frequency of applications to emergency services and level of depression in the lives of alone-living individuals aged 65 and over. The study is of cross-sectional descriptive type and its sample consisted of 192 elderly people living alone who applied to a state hospital emergency department between June and September 2022. Elderly introduction and recreational activities determination form and geriatric depression scale (GDS) short form were used. Ordinal logistic regression, mean comparison tests, correlation analysis were applied.
The mean age of the participants was 76.23±7.24 and the mean GDS score was 7.51±4.47. The risk of depression was found to be %69.8. According to the mean comparison tests, the recreational activities (home activities, participation to outside activities,seeing family members, social relationships, good feeling occupations and physical activity) in the lives of the participants were found to have a statistically significant effect on the GDS scores (p<0,05). It was observed that there was a weak positive correlation between the frequency of admission to the emergency department in the last 6 months and GDS (p<0,05). According to the results of the ordinal logistic regression analysis; There was a significant effect on the number of medications, the number of children, telephone use, cancer, and the frequency of going to the emergency department in the last 6 months (p<0,05).
As a result, it's seen that the increase of recreational activities decrease the frequency of applications to emergency services and level of depression for old people.