Engelli çocuğa sahip ebeveynlerin durumluk sürekli kaygı düzeyi ile evlilik uyumu ve evlilik doyumunun incelenmesi
Investigation of state-trait anxiety, marital satisfaction and marital adjustment in parents of children with disabilities
Yazar: ECEM DOKUMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞEGÜL SELCEN GÜLER
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Durumluk kaygı = State anxiety ; Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri = Situational Incessant Worry Inventory ; Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Ebeveynler = Parents ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level

Özet:
Bu araştırmada, engelli çocuğa sahip anne-babaların evlilik uyumları, evlilik doyumları ve durumluk sürekli kaygı düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul Zeytinburnu'nda Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı, rehabilitasyon merkezleri, okullar ve engelli okullarına devam eden, engeli olan (n=390) ve olmayan (n=390) çocukların, araştırmaya katılmayı kabul eden ebeveynleri oluşturmuştur (Toplam n=780). Araştırmada Evlilik Uyum Ölçeği, Evlilik Doyum Ölçeği, Durumluk- Sürekli Kaygı Ölçeği ile sosyodemografik bilgi formu kullanılmıştır. 
Çalışmanın sonunda, evlilik doyumu ve evlilik uyumunun engelli çocuğa sahip ailelerde daha yüksek olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra, evlilik uyumu ölçeğinin alt ölçekleri olan boş zaman etkinlikleri, çatışma çözme ve güven düzeyi sağlıklı çocuğa sahip ebeveynlerde engelli çocuğa sahip olanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Durumluk kaygı, lise üstü eğitim alan bireylerde daha yüksek, sürekli kaygı ise daha düşük bulunmuştur.  Engelli çocuğa sahip ailelerin çocuklarının engel durumunun getirdiği yükler ve sorumluluklar sebebiyle çatışma çözme ve boş zamanı kaliteli değerlendirme konusunda problem yaşayabileceği düşünülebilir. Özel eğitim ve rehabilitasyon programlarında bulunan engelli çocuğu olan ebeveynlerin çatışma çözme ve boş zamanı değerlendirme alanlarındaki becerilerini artırmaya yönelik psikolojik destek çalışmalarının geliştirilmesi planlanabilir.

Abstract:
The aim of this research was to investigate marital satisfaction, marital adjustment and levels of state and trait anxiety in  parents of children with disabilities. The sample consisted of parents of children with- (n=390)  and without disabilites (n=390) who agreed to participate in the study and whose children were attending to mainstream schools, rehabilitation centers and special education schools (for disabled children) in İstanbul,Zeytinburnu (Total n=780). Participants were assessed by using a Marital Adjustment Test, Marital Satisfaction Scale, State- Trait Anxiety Inventory and  a sociodemographic form.
Results showed that  marital adjustment and marital satisfaction were significantly higher in families with disabled children compared to those with children without disabilities..State anxiety was significantly higher in participants who had high school or higher education.. It may be thought that parents of  children with disabilites can have problems about resolution of conflicts and having good quality spare time activities due to burdens and responsibilities resulting from their children's disability.  Development of psychological support programs to increase the abilities for conflict resolution and effective time planning in parents of disabled children attending to special education and rehabilitation centers might be planned.