Allopatrik popülasyonlarda morfoloji, erkek çağrı sesi ve kutikular hidrokarbon varyasyonu: Isophya autumnalis Karabağ, 1962 (Orthoptera: Phaneropterınae)
The extent of variation in morphology, male calling song and cuticular hydrocarbons:A case study on the buschricket Isophya autumnalis Karabağ,1962 (Orthoptera: Phaneropterinae)
Yazar: EBRU KIRAN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. HASAN SEVGİLİ
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Zooloji = Zoology

Özet:
Türleşme sürecinin anlaşılması evrimsel biyolojinin en önemli ve ilgi gören konularının başında gelmektedir. Bu sürecin anlaşılması evrimsel biyolojinin en önemli iki konusu olan; organizmaların çevrelerine adaptasyonlarının nasıl olduğunun ve biyolojik çeşitliliğin nedenlerinin araştırılmasından geçer. Adaptasyon ve genetik sürüklenme türleşme sürecini motive eden anahtar biyolojik olgulardır. Bu süreci anlamak üzere bu araştırmada kısa kanatlı çekirge türlerinden Isophya autumnalis Karabağ, 1962 popülasyonlarında morfolojik, biyoakustik ve kutikular hidrokarbon profillerindeki olası varyasyonlar araştırılmıştır. Isophya autumnalis'in literatürde bilinen iki popülasyonu (tip lokalitesi, Zigana Dağı, Trabzon-Gümüşhane ve Pöske Dağı popülasyonu, Erzincan (I. poskedaghensis), Sevgili, 2004 yayınlanmamış veri) dışında türün dört ayrı allopatrik popülasyonu daha tespit edilmiş ve bu popülasyonlarda morfoloji, biyoakustik özellikler ve kutikular hidrokarbon profilleri karşılaştırılmıştır. Yapılan analizler sonucunda beş allopatrik popülasyondan toplanan bireylerde morfoloji ve biyoakustik karakterlerdeki farklılaşmanın, KHK profillerine göre daha güçlü olduğu saptanmıştır. I. autumnalis'in allopatrik formlarında doğal seçilimin hem morfoloji (örneğin ses organı) hem de davranışsal özellikler (erkek çağrı sesleri) üzerinde güçlü etkisi olurken biyokimyasal özelikler (KHK profilleri) üzerindeki etkisi zayıftır. Bunun nedeninin KHK'lar çekirgelerde eşeysel seçilimden daha ziyade vücuttaki sıvının korunması ve diğer fizyolojik (örneğin immün koruma) süreçlerdeki rolünün daha fazla olduğu düşünülmektedir. Elde edilen sonuçlara göre aynı türe ait izole allopatrik popülasyonlardaki anlamlı farklılaşmaların lokal popülasyonların türleşme veya alt türleşme sürecini açıklamada önemli olduğu yapılan bu tez çalışması ile ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Understanding thes peciation process is one of the most leading and interesting topics of evolutionary biology. Discovering this process is through the in vestigation of how organisms and adapt to their environment and the causes of biodiversity which are the two most important aspects of evolutionary biology. Adaptation and genetic drift are key biological phenomena that motivate the process of speciation. In this research to understand this process, in Isophya autumnalis Karabağ, 1962 populations, which are short-winged grasshopper species, possible variations in morphological, bioacoustic and cuticular hydrocarbon profiles were in vestigated. Apart from the two known populations of Isophya autumnalis (typelocality, Zigana Mountain, Trabzon-Gümüşhane and Pöske Mountain population, Erzincan (I. poskedaghensis), Sevgili, 2004 unpublisheddata), four other allopatric populations were identified and morphology, bioacoustic traits and cuticular hydrocarbon profiles were compared in these populations. As a result of the analysis, it has been determined that the differences in morphology and bioacoustic characters in individuals collected from five allopathic populations was stronger than the CHC profiles. In the allopathic forms of I. autumnalis, natural selection has a strong effect on both morphology (eg sound organ) and behavioral characteristics (male call sounds), while it seffect on biochemical properties (CHC profiles) is weak. It is thought that there as on for this is CHC's role of preservation of body fluid and other physiological (eg immune protection) processes rather than sexual selection in the grasshoppers.  According to the obtained results, it has been tried to be revealed with this thes is study that significant differences in isolated allopatric populations belonging to the same species are important in explaining the process of speciation or sub specification of local populations.