Havalimanı ve havaalanı terminal yapılarında yolcu beğenisinin araştırılması ve ölçülmesi
Searching and measuring the passenger satisfaction at airport terminal buildings
Yazar: ÖMER FARUK MUTLU
Danışman: DOÇ. DR. PINAR DİNÇ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Mimari tasarım = Architectural design ; Mimarlık = Architecture

Özet:
Havayolu ulaşımı ülkemizde en çok tercih edilen ulaşım şekillerinden biridir. Ülkemizde yolcu trafiğinin büyük bir kısmı İstanbul, Ankara, İzmir, Gaziantep, Adana ve Trabzon illerindeki havalimanlarında gerçekleşmektedir.Pratikteki bu durum ülke bilimsel araştırmalarına kısıtlı oranda yansımış, özellikle yolcu memnuniyeti üzerinden bir değerlendirme sistematiği havalimanları için henüz geliştirilmemiştir. Konusunda ilk olması, çalışmanın özgünlüğünü ortaya koymaktadır. Önerilen çalışmada, ulusal ve uluslararası yolcu taşımacılığı yapan 7 havalimanı yolcu terminalinde giden yerli yolcuların görüşlerine başvurulmak suretiyle bir değerlendirme çalışması (memnuniyet ölçümü) yapılmıştır.Yolcu memnuniyeti, İstanbul Sabiha Gökçen, Ankara-Esenboğa, İzmir-Adnan Menderes, Trabzon, Gaziantep ve Adana havalimanlarında; (a) terminal yapılarının bütününden duyulan memnuniyet ve (b) yolcu bekleme salonlarından duyulan memnuniyet olmak üzere başlıca iki başlık altında, yolcularla birebir görüşülerek yapılan anketler üzerinden, nicel olarak ölçülmüştür. Giden yolcunun havalimanı/havaalanı girişinden terminal bekleme salonuna gelişine kadar ki süreçte, geçmiş olduğu tüm hizmet ve mekânlar terminal bütününden duyulan memnuniyetin; yolcu bekleme salonunda algılamakta ve kullanmakta olduğu mekandan aldığı izlenimler ise yolcu bekleme salonundan duyulan memnuniyetin içeriklerini oluşturmaktadır. Dolayısıyla, terminal yapıları hem işlevsel hem de estetik bağlamda bir arada değerlendirilmiştir.Ülke genelinde 7 terminalde, 1029 yolcunun katılımı ile gerçekleştirilen bu çalışma sonucunda, her bir terminalin performans değerleri belirlenmiştir. Anket kapsamında sorgulanan 40 alt ölçütten 11 tanesi yolcuların havalimanından duyduğu memnuniyeti anlamlı olarak etkileyen özellik olarak saptanmıştır. Çalışma sonrası ortaya çıkan yargıların, mevcut terminallerin performanslarının iyileştirilmesine yardımcı olması, yeni tasarımlara da yol gösterici olması amaçlanmaktadır.

Abstract:
Air transport is one of the most preferred ways of transportation in our country. The majority of passenger traffic can be observed in Istanbul, Ankara, Izmir, Gaziantep, Adana and Trabzon airports.This condition in practice has limited reflection in scientific researches in the country, in terms of passenger satisfaction in specific; a systematic evaluation for airports has not been developed yet. Being the first study in this topic, proves the originality of the study. In the proposed study, an evaluation study (satisfaction measurement) carried out by consulting the opinions of departing domestic passengers at 7 international and national airports.Passenger satisfaction at Istanbul Sabiha Gökçen, Ankara-Esenboğa, Izmir-Adnan Menderes, Trabzon, Gaziantep and Adana Airports were measured quantitatively under two main titles (a) satisfaction from whole airport terminal (b) satisfaction at passenger waiting halls. Surveys were carried out through one by one interviews with passengers. All service processes and spaces that departing passengers live from entrance of the airport to the waiting halls compose the whole airport satisfaction. And the impressions which passenger had while percepting and using the waiting hall compose the contents of waiting hall satisfaction. Therefore terminal structures were evaluated both in functional and aesthetic context.Each terminal peformance value is appointed at 7 airport terminals around the country with the participation of 1029 passengers. 11 of 40 criterions from the scope of the survey is appointed as the affecting feature of the passenger airport satisfaction. Judgements of the study aims to help rehabilitating current terminals performance level and guide to new designs.