Proje tabanlı öğrenme yaklaşımının ilköğretim öğrencilerinin fen ve teknoloji dersine yönelik motivasyonlarına ve bilimin doğasını anlama düzeylerine etkisi
The effect of project-based learning approach on elemantary school students' motivation toward science and technology course and the level of understanding the nature of science
Yazar: ÖZGE ASLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BERNA GÜCÜM
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimin doğası = Nature of science ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Motivasyon = Motivation ; Proje temelli öğrenme yöntemi = Project based learning method ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ilköğretim 7. sınıf fen ve teknoloji dersinde proje tabanlı öğrenme yaklaşımının öğrencilerin derse yönelik motivasyonları ve bilimin doğasını anlama düzeyleri üzerine etkisini belirlemektir. Araştırma 2008-2009 öğretim yılı ikinci döneminde Ankara ili, Beytepe İlköğretim Okulu'nda toplam 75 yedinci sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Bu öğrencilerden 39'u deney grubunu, 36'sı ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Deney grubunda proje tabanlı öğrenme yaklaşımı, kontrol grubunda ise geleneksel öğrenme yaklaşımı uygulanmıştır.Araştırmada veri toplama amacıyla üç farklı ölçme aracı kullanılmıştır. İlk olarak, fen ve teknoloji dersine yönelik motivasyon düzeyini belirleyebilmek için, Pintrich ve De Groot (1990) tarafından geliştirilmiş, Üredi (2005) tarafından Türkçeye adapte edilmiş Öğrenmeye İlişkin Motivasyonel Stratejiler Ölçeği (Motivated Strategies for Learning Questionnaire) kullanılmıştır. İkinci ölçme aracı olarak bilimin doğasını anlama düzeyini belirlemek için, Aikenhead, Fleming ve Ryan (1989) tarafından geliştirilen Bilim, Teknoloji ve Toplum Hakkındaki Görüşler (Views on Science-Technology-Society) ve Lederman, Abd-El-Khalick, Bell ve Schwartz (2002) tarafından geliştirilen Bilimin Doğası Hakkındaki Görüşler (Views of the Nature of Science) ölçme araçlarının adapte edilmesiyle Çelikdemir (2005) tarafından oluşturulan İlköğretim Düzeyi İçin Bilimin Doğası Ölçeği (Nature of Science Questionnaire for Elementary Level) kullanılmıştır. Üçüncü ölçme aracında ise öğrencilerin bilimin doğası ile ilgili görüşlerini daha ayrıntılı olarak incelemek için deney ve kontrol grubundan seçilen 9'ar öğrenci ile görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler, kay-kare testi, bağımsız gruplar için t-testi ve bağımlı gruplar için t-testi ile test edilmiştir.Araştırmanın sonuçları şöyle özetlenebilir: proje tabanlı öğrenme yaklaşımının uygulandığı deney grubundaki öğrenciler ile geleneksel öğrenme yaklaşımının uygulandığı kontrol grubundaki öğrencilerin fen ve teknoloji dersine yönelik motivasyon düzeyleri arasında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmiştir. Deney grubu öğrencileri ile kontrol grubu öğrencilerinin bilimin doğasını anlama düzeylerinde; bilimsel bilginin değişebilirliği, sübjektifliği, yaratıcı doğası, tahmin ve belirsizliği, bilimsel yöntem, sosyal ve kültürel yapı gibi boyutlar bakımından deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmiştir. Ancak bilimin tanımı, bilimi diğer alanlardan ayıran özellikler, bilimsel bilgideki gözlem ve çıkarımlar, bilimsel teoriler ve kanunların farkları bakımından deney ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Proje tabanlı öğrenme yaklaşımının uygulandığı deney grubu öğrencilerinin uygulama öncesi ve uygulama sonrası, fen ve teknoloji dersine yönelik motivasyon düzeyleri açısından uygulama sonrası lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmiştir. Deney grubu öğrencilerinin uygulama öncesi ve sonrası bilimin doğasını anlama düzeylerinde; bilimsel bilginin yaratıcı doğası, bilimsel yöntem, bilimsel bilgideki tahmin ve belirsizlik gibi boyutlar bakımından uygulama sonrası lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmiştir. Ancak uygulama öncesi ve sonrası deney grubu öğrencilerinin, bilimin tanımı, bilimi diğer alanlardan ayıran özellikler, bilimsel bilgideki değişebilirlik, sübjektiflik, gözlem ve çıkarımlar, sosyal ve kültürel yapı, bilimsel teori ve kanun gibi boyutlar bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Deney grubu öğrencileri ile kontrol grubu öğrencileri arasında uygulama sonrası motivasyonun öz-düzenleme, bilişsel strateji kullanımı, öz-yeterlik, içsel değer alt boyutları açısından doğrusal, sınav kaygısı alt boyutu açısından ters yönde deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmiştir.Anahtar Sözcükler: Proje Tabanlı Öğrenme Yaklaşımı, Motivasyon, Bilimin Doğası

Abstract:
.The aim of this study is to determine the effect of project-based learning approach on 7th grade the elementary school students? motivation toward science and technology course and their understanding level of the nature of science. The study was conducted in Beytepe Elemantary School located in the city of Ankara in the second semestre of 2008-2009 Academic Year. A total of 75 7th grade students were involved in the study. Experimental group includes 39 students and control group students includes 36 students. While project-based learning approach is applied to the experimental group, traditional learning approach is performed by the control group.Three different types of instruments for data collection were used in the study. The first Motivated Strategies for Learning Questionnaire, which was developed by Pintrich and De Groot (1990) and adapted to Turkish by Üredi (2005), was used to determine the level of motivation toward science and technology course. The second instrument was Nature of Science Scale for Elementary Level which was adapted by Çelikdemir (2005) from two instruments; which are Views on Science-Technology-Society developed by Aikenhead, Fleming and Ryan (1989) and Views of The Nature of Science developed by Lederman, Abd-El-Khalick, Bell and Schwartz (2002) was used to define the level of understanding nature of science. And the third, interviews was conducted with nine students from each experimental and control groups to investigate students' views about the nature of science in depth. The obtained data were tested with chi-square test, t-test for independent samples and t-test for paired samples.The results of the study can be summarized as follows; statistically significant difference in terms of motivation toward science and technological course was found in favor of the experimental group in which project-based learning approach was used, rather than the control group in which traditional learning approach was used. It was found that there is a statistically significant difference in experimantal group?s favor in terms of levels of understanding nature of science which are; the tentativeness, subjectivity of scientific knowledge, the role of creativity, prediction and uncertainty, scientific approach and social and cultural embeddedness. Consequently there has been no significant difference between the experimantal and the control groups considering definition of science, difference of science from other disciplines, the role of observation and inferences in scientific knowledge, difference between the scientific theories and laws. Before and after the treatment, there has been a statistically significant difference among the students in experimental group, in the terms of their motivation toward science and technology course in favor of the after treatment. A statistically significant difference has been observed in favor of the after treatment experimantal group students? level of understanding the nature of science in the aspects of the role of creativity in scientific knowledge, scientific approach and prediction and uncertainty in scientific knowledge, comparing pre and post application status. However, there has been no statistically significant differences in terms of definition of science, difference of science from other disciplines, the tentativeness, subjectivity of scientific knowledge, observation and inferences, social and cultural embeddedness and the difference between the scientific theories and laws. After the application there has been a statistically significant difference between the experimentel group and control group students, in a linear relation in the aspects of motivation; self-regulation, cognitive strategy use, self-efficacy, intrinsic value and inversely relation in test anxiety in favor of the experimantal group.Key Words: Project-Based Learning Approach, Motivation, Nature of Science