Sinop ili coğrafi işaretli ürünlerinin bilinilirliğinin ölçülmesi ve gastronomi turizmi kapsamında değerlendirilmesi
Measuring the awareness of the geographical indications products of Sinop province and evaluation within the scope of gastronomy tourism
Yazar: NİMET İREM KARADUMAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM GÖNEN
Nişantaşı Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism
Dizin: Coğrafi işaretler = Geographical indications ; Gastronomi = Gastronomy ; Mutfak turizmi = Culinary tourism ; Mutfak turizmi = Gastronomic tourısm ; Sinop = Sinop

Özet:
Coğrafi işaretli gıda ürünleri; ürünün ait olduğu bölgede yaşayan bireylerin kültür ve yaşam tarzını yansıtmaktadır ve tüketicileri bölgeye çekerek turizm açısından önemli katkılar sağlamaktadır. Bu araştırmanın amacı, Sinop ilinde bulunan coğrafi işaretli ürünlerin halk tarafından bilinilirliğinin ölçülmesi ve gastronomi turizmi açısından değerlendirilmesidir. Araştırmanın evrenini Sinop ilinde yaşayan 18 yaş üzeri kişiler oluşturmaktadır. Araştırma için gereken örneklem büyüklüğü kitle büyüklüğüne duyarlı Basit Rastgele Örnekleme yöntemi kullanılarak hesaplanmış olup araştırma toplam 504 kişi ile gerçekleştirilmiştir.  Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından literatür taraması yapılarak oluşturan katılımcıların tanıtıcı özelliklerini (yaş, cinsiyet vb.) belirlemeye yönelik "Sosyodemografik Tanıtım Formu" ile "Coğrafi İşaretli Ürünlerin Gastronomi Turizmine Etkilerine Yönelik Görüşlerini Belirleme Formu" kullanılmıştır. Google formlar aracılığı ile oluşturulan anket formu araştırmacının WhatsApp, Instagram gibi sosyal medya hesaplarında paylaşılmıştır. Google Forms aracılığı ile araştırmadan elde edilen veriler Statistical Package for Social Sciences (SPSS Inc., Chicago, IL., USA) 22.0 paket programına aktarılarak veri analizi yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel analizler (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma) ve çapraz tablolar ile ki-kare testi yapılmıştır. Katılımcıların %68,7'si 18-25 yaş aralığında ve %60,7'si kadın olup, %73,6'sı da evlidir. Katılımcılara sorulan "Coğrafi işaretli ürün nedir biliyor musunuz ?" sorusuna büyük oranda (%44,6) biraz biliyorum cevabı verilmiştir. Sinop iline ait coğrafi işaretli ürünlerden hangisinin daha fazla tüketildiği konusunda sorulan soruya ise %56,3 Sinop Mantısı olarak cevap vermiştir. Katılımcıların yaş, medeni durum, eğitim durumu ve Sinop'ta yaşama süresine göre coğrafi işaretli ürünleri bilme durumları, coğrafi işaretli ürünleri tüketme durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur (p<0,05). Katılımcıların coğrafi işaretli ürünlerin gastronomi turizmine etkilerine yönelik görüşlerine bakıldığında "Ürünü gelecek nesillere ulaştırılmasına katkı sağlar" ifadesi %51,9 ile ilk sırada, "Turizm için ön plana çıkarılarak yerel yönetimlerce tanıtımları yapılmaktadır" ifadesi ve "Yöresel yiyecek ve içecek ürünlerinin coğrafi işaret almış olmasının yörenin gastronomi kimliği oluşturmasına katkısı vardır" ifadesi de %50,9 ile ikinci sırada en yüksek katılımı sağlamıştır.  Araştırma sonucunda katılımcıların coğrafi işaretli ürünler konusunda bilgi eksikliği olduğu ve coğrafi işaretli ürünlerin gastronomi turizmine olumlu katkılar sağlayacağı düşüncesinde olduğu belirlenmiştir. Coğrafi işaretli ürünler konusunda toplumun bilinçlendirilmesi ve bu ürünlere tüketicilerin kolay erişiminin sağlanması ve bu ürünlerinin tanıtımının yapılması gastronomi turizmi açısından önemlidir.

Abstract:
Geographically indicated food products; It reflects the culture and lifestyle of the individuals living in the region where the product belongs and provides important contributions in terms of tourism by attracting consumers to the region. The aim of this research is to measure the awareness of the geographically indicated products in Sinop province by the public and to evaluate them in terms of gastronomic tourism. The population of the research consists of people over the age of 18 living in Sinop. The sample size required for the research was calculated using the Simple Random Sampling method sensitive to the population size, and the research was carried out with a total of 504 people. In the collection of the data, the "Socio-Demographic Introduction Form" and "The Form for Determining the Opinions of the Effects of Geographically Indicated Products on Gastronomy Tourism" were used to determine the introductory characteristics (age, gender, etc.) of the participants, who were formed by the literature review by the researcher. The questionnaire form created through Google forms was shared on social media accounts such as WhatsApp and Instagram of the researcher. Data analysis was performed by transferring the data obtained from the research to the Statistical Package for Social Sciences 22.0 package program via Google Forms. In the evaluation of the data, descriptive statistical analyzes (number, percentage, mean, standard deviation) and cross tables and chi-square test were performed. Sixty eight point seven percent of the participants are between the ages of 18-25, 60.7% are women and 73.6% are married. Asked to the participants, "Do you know what a geographically marked product is?" The answer to the question was mostly (44.6%) I know a little bit. To the question asked about which of the geographically indicated products belonging to Sinop province is consumed more, 56.3% answered Sinop Ravioli. It was found that there was a statistically significant relationship between the participants' knowledge of geographically indicated products according to their age, marital status, education level and the length of time they lived in Sinop, and their consumption of geographically indicated products (p<0.05). When the views of the participants on the effects of geographically indicated products on gastronomic tourism are examined, the statement "Contributes to the delivery of the product to future generations" ranks first with 51.9%, the statement "It is promoted by local governments by bringing it to the forefront for tourism" and "The fact that local food and beverage products have geographical indications The expression "contributes to the creation of a gastronomic identity of the region" also provided the second highest participation with 50.9%. As a result of the research, it was determined that the participants had a lack of knowledge about geographically indicated products and that geographically indicated products would contribute positively to gastronomy tourism. It is important in terms of gastronomic tourism to raise awareness of the society about geographically indicated products, to provide easy access to these products and to promote these products.