Reşid Rızâ'nın Tefsîru'l-Menâr adlı eserinde yahudiliğe yaklaşımı
Approachment of Rashid Rida to Judaism in his work Tafsir al-Manar
Yazar: ŞENOL KUTLUAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERTUĞRUL DÖNER
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Reşid Rıza = Reşid Rıza ; Tefsir = Commentary ; Tefsiru'l-Menar = Tefsiru'l-Menar ; Yahudiler = Jews ; Yahudilik = Judaism ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada Muhammed Abduh (ö. 1905) ve Muhammed Reşid Rızâ'nın (ö. 1935) tefsir literatüründe Tefsîru'l-Menâr olarak bilinen eserinden hareketle onların Yahudiliğe yaklaşımı ve İslam dünyasının içinde bulunduğu bunalım, gerileme ve bunlardan kurtulma yollarına dair düşünceleri, tavsiye ve önerileri ortaya konmaya çalışılmıştır.
Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde müelliflerin hayatları, eserleri ve Menâr Tefsiri'nin genel özellikleri hakkında bilgi verilmektedir. İkinci bölümde ise Yahudi tarihi ve kaynakları hakkında genel birtakım bilgiler verilmektedr. Üçüncü bölümde Muhammed Abduh ve Muhammed Reşid Rızâ'nın Menâr Tefsiri'nde Yahudilerle ilgili düşünceleri ve bu düşüncelerin günümüz İslam dünyası üzerinde ne tür etkiler yarattığı konusu üzerinde durulmuştur. Menâr Tefsiri'nin yanı sıra konu ile alakalı birçok tefsir kaynaklarına da başvurulacakdır. Çalışmanın geneli incelendiğinde Muhammed Abduh ve Muhammed Reşid Rızâ'nın, Yahudilikle ilgili ayetleri tefsir ederken ayetleri rasyonel bir biçimde ele aldıkları, ayrıca ayetlerin nüzul sebeplerini ve anlatılan konu ile ilgili kıssaları kendi dönemlerinin şartları göz önünde bulundurularak değerlendirdikleri görülecektir. Burada ilgili düşünürlerin klasik İslâm modernizmine özgü savunmacı bir dil ve üslup kullandıkları sonucuna da ulaşılacaktır. Sonuç kısmında ise tez hakkında genel ve toparlayıcı açıklamalar yapılmakla birlikte müelliflerimizin Müslümanlara tavsiye, uyarı ve önerilerine yer verilmiştir.

Abstract:
In this study, approaches of Muhammad Abduh (d. 1905) and Muhammad Rashid Rida (d. 1935) to Judaism and their thoughts, advices and suggestions about the crisis, regression of the Islamic World and ways to overcome of these problems will be tried to put forward based on their work known as Tafsir al-Manar in tafsir literature.
Our study is composed of three chapters. In the first chapter, biographies of the authors, their works and the general traits of the Manar Commentary is given. In the second chapter, some general information about the history of Judaism and its sources is given. In the third chapter, thoughts of Muhammad Abduh and Muhammad Rashid Rida regarding Jews in Manar Commentary and these thoughts' effects on contemporary Islamic world is presented. In addition to Manar Tafsir, various tafsir sources regarding the subject is being referred. When the study is examined in general, it will be seen that Muhammed Abduh and Muhammad Rashid Rida approached the verses on Judaism rationally while interpreting, and assessed the reasons of verse revelations and the narratives on the matter according to the conditions of their era. It is also concluded here, aforementioned thinkers used an apologetic language and style peculiar to classic Islamic modernism. In conclusion chapter, general summarising explanations on dissertation and authors' advises, remarks, and suggestions to muslims is given.