İlköğretim okullarında sınıf içinde gözlenen istenmeyen öğrenci davranışlarına yönelik öğretmen tutumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of teacher?s attitude towards undesirable intraclass behaviours of students observed at elementary schools in terms of certain variables
Yazar: ECE ŞENTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FUAT TANHAN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sınıf içi davranışlar = In-class behaviors ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenci davranışı = Behavior of student ; Öğrenciler = Students ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İstenmeyen öğrenci davranışı = Unwanted student behavior

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışlarına yönelik tutumlarının belirlenmesine dönük bir ölçeğin geliştirilmesi ve bu ölçek ile belirlenen öğretmen tutumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesidir. Bu amaçla araştırma kapsamında ?Sınıf İçi İstenmeyen Öğrenci Davranışlarına Yönelik Öğretmen Tutumları Ölçeği? geliştirilmiştir.Araştırma tarama modelinde olup tutumların bazı değişkenler ile ilişkisinin incelenmesi yönüyle ilişkisel tarama modelini de kapsamaktadır. Çalışmanın örneklemini Van ili belediye sınırları içindeki ilköğretim okullarında görev yapan 361 öğretmen oluşturmuştur. Örneklemde çeşitli branşlardan 191 erkek ve 170 bayan öğretmen yer almıştır. Örneklem seçiminde önce evren üst, orta ve alt olmak üzere üç sosyo-ekonomik düzeye ayrılarak tabakalanmıştır. Ardından bu tabakalardan seçkisiz olarak seçilen bireyler araştırma örneklemini oluşturmuştur.Araştırma sonucunda geliştirilen ?Sınıf İçi İstenmeyen Öğrenci Davranışlarına Yönelik Öğretmen Tutumları Ölçeği (SİDÖTÖ)? beşli Likert tipindedir ve 16 maddeden oluşmaktadır. Ölçek duyuşsal ve davranışsal boyut olmak üzere iki faktörlüdür. Ölçeğe ilişkin açıklanan toplam varyans %42'dir. Bunun %31.144'ün birinci faktör, %11.074'ünü ise ikinci faktör açıklamaktadır. Bu faktörlere ilişkin olarak Cronbach Alpha güvenirlik kat sayıları birinci faktör için .82, ikinci faktör için .78 bulunmuştur. Ölçeğin tümü için Cronbach Alpha Güvenirlik kat sayısı ise .85'tir. Ölçekte yer alan ifadelerin madde toplam korelasyonları .325 ile .585 arasında değişmektedir.Araştırmada toplam puanlar normal dağılmıştır. Ölçeğin puanlamasında dağılım ölçülerinden aritmetik ortalama ve standart sapma dikkate alınmıştır. Bunun yanında bireylerin tutum düzeyleri hakkında daha detaylı sonuçlar elde edebilmek için örnekleme sınıflandırma tekniklerinden ?İki Aşamalı Kümeleme Analizi? uygulanmıştır. Buna göre örneklemde yer alan öğretmenlerin yarısından fazlasının (%56,8) istenmeyen davranışlara yönelik tutum bakımından olumsuz ya da olumlu bir eğilime sahip olmadığı, olumsuz tutuma sahip bireylerin (%26) olumlu tutuma sahip olanlardan (%17,2) fazla olduğu belirlenmiştir.Öğretmenlerin SİDÖTÖ Ölçeğinden almış oldukları toplam puanlar ve tutum düzeyleri çalışılan okulun bulunduğu çevrenin sosyo-ekonomik düzeyi, cinsiyet, kıdem, branş, medeni hal ve mezun olunan fakülte değişkenleri bakımından incelenmiştir. Bu değişkenlerden sadece cinsiyetin öğretmenlerin tutumları arasında anlamlı bir farklılığa yol açtığı bulunmuştur. Buna göre istenmeyen davranışlara yönelik tutum bakımından kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere oranla daha olumsuz tutuma sahip oldukları belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: İstenmeyen Davranış, Tutum, Öğretmen Tutumları, Tutum Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Temel Bileşenler Analizi, İki Aşamalı Kümeleme Analizi.

Abstract:
The purpose of this study is to build a scale that will determine attitudes of teachers against undesirable student behaviours in class and examination of attitudes of teachers that are determined by scale by certain variables. For this purpose, ''Teacher Attitude Scale Towards Undesirable Intraclass Behaviours Of Students'' (TASTUIBS) is developed.In this study, survey method is used and descriptive statistical methods are used to analyse and to interpret the data. The sample of the study included 361 elemantary school teachers who have been selected from among those schools in municipal boundaries of Van. The sample of the study included 170 female, 191 male teachers of various branches. In selection of sample, sample population is categorized into three socio-economic levels as high, medium, low. Afterwards, individuals, that are chosen randomly from those categories, are included in research sample.''Teacher Attitude Scale Towards Undesirable Intraclass Behaviours Of Students'', that is developed by the research, is Five-Point Likert Type and contains 16 items. Scale is divided into two factors that are affective dimension and behavioural dimension. Total stated variance regarding the scale is %42. First factor explains 31.144% of the total variance and second factor explains %11.074. According to those factors, Cronbach Alpha internal consistency coefficients are found to be .82 for first factor, .78 for second factor. For all parts of the scale, Cronbach Alpha reliability coefficient of the scale was found as .85. Total item correlation of term that are mentioned in the scale changed between .325 and .585.In the research, grades are dispersed in normal way. In grating of scale, arithmetic average and standard deviation are considered. Furthermore, to get more succesful result for scale of individual's attitude levels, Two-Step Clustering Analysis is used. According to anaylsis, it is understood that more than half of teachers (56%) do not have any positive or negative attitude against undesirable student behaviours in class and there are more individuals (26%) that have negative attitudes than individuals (17%) that have positive attitudes against undesirable student behaviours in class.Grades for teachers that are taken from TASTUIBS and attitude levels are analysed in respect to variables that are socio-economic level of the environment of the school, Socio-Economic levels, gender, seniority, branch, marital status and faculty that is graduated. In this study, it is determined that from that variables only gender variable causes a significant attitude diversity. it is determined that female teachers are more tended to show negative attitudes against undesirable student behaviours in class, than male teachers.Key Words: Undesirable Student Behaviours, Teacher Attitudes, Attitude Scale, Development of the Attitude Scale, Principal Component Analysis, Two-Step Clustering Analysis.