Fen bilimleri ve sınıf öğretmenlerinin ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinin belirlenmesi
Determining the ecological footprint awareness levels of science and classroom teachers
Yazar: CANSU KANDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER OKUR AKÇAY
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Çevre = Environment ; Çevre kirliliği = Environmental pollution ; Çevre politikaları = Environmental policies ; Çevre sorunları = Environmental problems

Özet:
Bu çalışmanın amacı fen bilimleri ve sınıf öğretmenlerinin ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerini cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, branş, kıdem yılı, anne ve baba eğitim düzeyi değişkenleri açısından belirlemektir. Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 60 fen bilimleri ve 60 sınıf öğretmeni olmak üzere toplam 120 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak kişisel bilgiler formu, ekolojik ayak izi farkındalık ölçeği ve öğretmenlerin ekolojik ayak izine yönelik görüşlerini elde edebilmek amacıyla hazırlanmış açık uçlu sorulardan oluşan anket kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler ile Kruskal-Wallis testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda ölçeğin gıda, ulaşım ve barınma alt boyutları için fen bilimleri öğretmenlerinin farkındalık puan ortalamaları sınıf öğretmenlerine göre daha düşük olduğu, fakat enerji, atıklar ve su tüketimi alt boyutlarının farkındalık puanlarına göre ise fen bilimleri öğretmenlerinin farkındalık puanları sınıf öğretmenlerinin farkındalık puanlarından daha yüksek olduğu bilgisine ulaşılmıştır. Ölçeğin tamamı göz önüne alındığında ise farkındalık puanlarının ortalaması her iki öğretmen grubu için de sonuçların benzer olduğu ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin EAFÖ'den almış oldukları puan ortalamaları ile yapılan Mann-Whitney U testinin sonucuna göre, ölçek geneli, enerji alt boyutu ve atık alt boyutu arasında istatiksel açıdan anlamlı farklılık bulunmamaktadır (p>0,05). Ancak ölçeğin gıda alt boyutu, ulaşım ve barınma alt boyutu, su tüketimi alt boyutundan alınan puan ortalamalarının fen bilimleri ve sınıf öğretmenleri arasında  istatiksel olarak anlamlı fark oluşturduğu (p<0,05) ve bu farklılığın da gıda alt boyutu için sınıf öğretmenleri lehine, ulaşım ve barınma alt boyutu için sınıf öğretmenlerinin lehine su tüketimi alt boyutu için ise fen bilimleri öğretmenlerinin lehine olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Fen Bilimleri Öğretmeni, Sınıf Öğretmeni, Ekolojik Ayak İzi, Çevre, Çevre Kirliliği, Farkındalık

Abstract:
The aim of this study is to determine the ecological footprint awareness levels of science and classroom teachers in terms of gender, age, education level, branch, seniority year, mother and father education level variables. Descriptive survey model was used in the research. The sample of the study consists of a total of 120 teachers, 60 of whom are science teachers and 60 are classroom teachers. Personal information form, ecological footprint awareness scale and a questionnaire consisting of open-ended questions prepared to obtain teachers' views on ecological footprint were used as data collection tools in the research. In the analysis of the data, descriptive statistics, Kruskal-Wallis test and Mann-Whitney U test were used. As a result of the research, it was found that the awareness scores of science teachers for the food, transportation and shelter sub-dimensions of the scale were lower than that of the classroom teachers, but according to the awareness scores of the energy, waste and water consumption sub-dimensions, the awareness scores of the science teachers were higher than the awareness scores of the classroom teachers. has been reached. Considering the whole scale, it was found that the mean of awareness scores was the same for both teacher groups. According to the results of the Mann-Whitney U test, which was made with the mean scores of the teachers from the EAFÖ, there was no statistically significant difference between the overall scale, the energy sub-dimension and the waste sub-dimension (p>0.05). However, the mean scores obtained from the food sub-dimension, transportation and shelter sub-dimension, and water consumption sub-dimension of the scale created a statistically significant difference between science and classroom teachers (p<0.05), and this difference was in favor of the classroom teachers for the food sub-dimension. and housing sub-dimension in favor of classroom teachers, and for water consumption sub-dimension, it was found to be in favor of science teachers.
Keywords: Science Teacher, Classroom Teacher, Ecological Footprint, Environment, Environmental Pollution, Awareness.