Dijital ve yeşil tedarik zinciri sürecinde analitik modelleme ve karar destek sistemi
Analytical modeling and decision support system in the digital and green supply chain process
Yazar: DENİZ MERDİN
Danışman: PROF. DR. FİLİZ ERSÖZ ; PROF. DR. HARUN TAŞKIN
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Bilgisayar destekli karar verme = Computer aided decision making ; Faktör analizi = Factor analysis ; Gri ilişkisel analiz = Grey relational analysis ; Karar destek sistemleri = Decision support systems ; Sayısal dönüşüm = Digital transformation ; Sayısal haritalar = Digital maps ; Sistem benzetimi = System simulation ; Ölçek geliştirme = Scale development

Özet:
Günümüzde gelişen teknolojiler ve müşteri beklentilerinin değişmesi, işletmeler için iş ve iş modellerinde inovasyonu zorunlu kılmıştır. İşletmelerin bütün paydaşlarının ve sistemlerinin anlık olarak haberleşebildiği, çok daha hızlı geri dönüş alarak çözüm üretebildiği, daha etkili tahmin becerisine sahip, teknolojilerle donatılmış, müşteri odaklı bir sistem geliştirilmesi ihtiyacı doğmuştur. Bu nedenle işletmelerin sürdürülebilirliğini sağlamak için üretim ve yönetim süreçlerinin dijital, yalın ve çevik hale getirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada Türkiye'deki işletmelerin dijital dönüşümdeki mevcut durumunu belirlemek ve çevresel faktörlerin dijital olgunluğa olan etkisini ölçmek amaçlanmaktadır.  Bu amaçla çalışmada "Sürdürülebilir İşletme Olgunluk Modeli (Sustainable Enterprise Maturity Model (SEMM))" geliştirilmiştir. Geliştirilen model 417 üretim işletmesine uygulanarak analiz sonuçları verilmiştir. 
Ayrıca çalışmada geliştirilen dijital olgunluk modeli ile simülasyon tabanlı yeşil karar destek sistemi tasarlanarak bir mobilya işletmesinde kullanılmıştır. Çalışmada bir mobilya işletmesinin dijital olgunluk tespiti, tedarik zincirini kapsayan yeşil ve dijital bir karar destek sisteminin kurulması ve işletme özelinde strateji ve üretim süreçleri iyileştirmek için öneriler sunularak, önerilen süreç iyileştirmelerinin mevcut sistem üzerindeki etkisi araştırılmıştır. 

Çalışma sonuçları Türkiye'nin dijital olgunluk seviyesinin "Araştıran" seviyesinde olduğu (2,43) ve sürdürülebilir faaliyetlerin değerlendirilmesinin; dijital olgunluğa olan etkisi ve karar verme süreçlerinde simülasyon gibi araçlardan faydalanmanın, üretim süreçlerinin olgunluğunu belirleme ve çevresel sürdürülebilirliğini tespit etme açısından avantaj sağladığı görülmüştür. Ayrıca mobilya işletmesinin tespit edilen üretim performansı ve kalitesi, önerilen süreç iyileştirmeleri ile arttırılmıştır.

Abstract:
At present, developing technologies and changing customer expectations have necessitated innovation in business and business models for enterprises. The need to develop a customer-oriented system, equipped with technologies, with which all stakeholders and systems of enterprises can communicate instantly, provide solutions by getting much faster feedback, has more effective forecasting skills, has arisen. Therefore, it is necessary to make production and management processes digital, lean, and agile in order to ensure the sustainability of enterprises. In this study, it is p urposedto determine the current status of enterprises in Turkey in digital transformation and to measure the effect of environmental factors on digital maturity. For this purpose, the Sustainable Enterprise Maturity Model (SEMM) was developed in this study. The analysis results are given by applying the developed model to 417  production enterprises. In addition, the digital maturity model developed in the study and a simulation-based green decision support system were designed and used in a case study together. In the study, it is also aimed to determine the digital maturity of a furniture enterprise, to establish a green decision support system covering the supply chain, and to see the effect of the proposed process improvements by presenting business-specific strategy suggestions and production process improvement suggestions. The results of the study indicate that the digital maturity in Türkiye is at the "Researcher" level (2,43) and that it is advantageous to benefit from such instruments as sustainability and simulation while determining digital maturity. In addition, the performance and quality of the furniture enterprise has been increased upon the proposed process improvements.