Dinleme stratejileri öğretiminin dinleme öz yeterlik algısına ve dinleme başarısına etkisi
The effect of teaching listening strategies on listening self-efficacy perception and listening achievement
Yazar: MERT UĞUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ TÜRKEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil eğitimi = Language education ; Dinleme becerisi = Listening skill ; Dinleme stratejileri = Listening strategies ; Dört dil becerisi = Four language skills ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Bu araştırma, dinleme stratejileri öğretiminin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin dinleme öz yeterlik algısına ve dinleme başarısına olan etkisini belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır. Çalışmaya 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Kars ili Arpaçay ilçesi Yatılı Bölge Ortaokulunda öğrenim gören toplam 60 öğrenci katılmıştır. Deney ve kontrol grupları otuzar öğrenciden oluşmuştur. Çalışmada veri toplama aracı olarak Aydın, Demircan ve İnnalı (2015) tarafından geliştirilen "Dinleme Öz Yeterlik Ölçeği" (DÖYÖ) ile Katrancı (2012) tarafından geliştirilen "Bilgilendirici Metin Başarı Testi" ve "Öyküleyici Metin Başarı Testi" kullanılmıştır. Araştırmada öntest uygulamasının ardından deney grubundaki öğrencilere sekiz hafta süreyle haftada iki saat dinleme stratejileri öğretimi yapılmış, kontrol grubundaki öğrencilerle ise ders kitabındaki metinlere ve etkinliklere bağlı kalarak ders işlenmiştir. Uygulama sürecinin ardından gruplara sontest uygulanmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizinde SPSS 22 (Statistical Package for Social Sciences) paket programı kullanılmıştır. Grupların deney öncesi ve sonrası öntest-sontest puanları karşılaştırılırken bağımsız t-testi, grupların kendi içindeki öntest ve sontest puanlarının karşılaştırılmasında ise  bağımlı t-testi kullanılmıştır. Ayrıca betimsel istatistik olarak gruplara ait aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde ve frekans değerleri açıklanmıştır. Araştırma sonunda elde edilen verilerin analizine göre deney grubundaki öğrencilerin dinleme öz yeterlik algılarında ve her iki metin türündeki dinleme başarılarında kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde artış olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar ışığında dinleme stratejileri öğretiminin öğrencilerin dinleme öz yeterlik algılarını ve dinleme başarılarını arttırdığı belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the effect of teaching listening strategies on 7th graders' listening self-efficacy and listening achievement. Therefore, one of the quantitative methods, quasi-experimental method with control group was used. The study group of the research consists of 60 7th grade students who are studying in province of Kars. The experimental and control groups consisted of thirty students. After the pre-test, the students in the experimental group were taught listening strategies for eight weeks, two hours per week, and the students in the control group were taught according to the curriculum and the activities in the textbook. After the application process, the post-test was applied to the both groups. The SPSS 22 package program was used to analyze the quantitative data. For data analysis, dependent t-test, independent t-test, arithmetic mean, percentage and frequency was used. According to the analysis of the data obtained at the end of the research, there was a significant increase in the listening self-efficacy perception of the students in the experimental group and their listening success in both text types compared to the control group. In the light of these results, it was determined that teaching listening strategies increased students' listening self-efficacy and listening achievement.