Mudanya kentsel sit alanı üzerine morfolojik değerlendirme
A morphological evaluation on mudanya urban conservation area
Yazar: BAŞAK GENÇOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM KÖPRÜLÜ BAĞBANCI
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışmada Bursa ili, Mudanya ilçesi Mudanya kentsel sit alanı çalışılmıştır. Eski Rum ve
Osmanlı yerleşim alanlarını barındıran bu tarihi bölgenin mevcut halinin belgelenmesi, fiziksel
dokusunun incelenerek bölgeye ait bir morfolojik çözümleme çalışması hazırlanması
hedeflenmiştir. Bu amaçla birinci bölümde, çal ışmanın amacı, kapsamı ve çalışma tekniği
belirtilmiştir.
İkinci bölümde, alanda yapılacak çalışmanın yöntemini belirleyen kaynak araştırmaları
yapılmıştır. Ayrıca literatür çalışması kapsamında bölgede daha önce yapılan tezler ve
ülkemizde sit alanların da yapılmış olan farklı çalışmalar incelenmiştir.
Üçüncü bölümde, bölgede yapılan çalışmanın yöntemi ele alınmıştır. Kentsel morfoloji
incelemelerinde önemli kaynaklardan biri olan Karl Kropf'a ait çok seviyeli çözümleme
yöntemi ve bu yöntemin bölgeye uy arlanması hususunda bilgi aktarılmıştır. Mudanya'nın
konumu, iklimi, topografik yapısı, turizmi, demografik yapısı ve bölgeye ulaşım hakkında genel
bilgiler verilmiştir. Ayrıca Mudanya'nın gelişim süreci ele alınmıştır. Bölgenin tarihsel gelişimi,
Osmanlı dönemi öncesi, Osmanlı dönemi ve Cumhuriyet dönemi olmak üzere geçmişten
günümüze incelenmiştir. Milli Mücadele döneminde, Türkiye Cumhuriyeti'nin tam bağımsız bir
devlet olduğunu dünyaya kabul ettiren Mudanya Mütarekesi'nin önemine ve cumhuriyetin
ilanıyl a ortaya çıkan nüfus mübadelesi sürecine değinilmiştir. Mudanya'nın sosyo ekonomik
yapısı ve gelişimi incelenmiştir. Bölgede tarih boyunca yapılan tarım faaliyetleri, geçim
kaynakları, Bursa'da gerçekleştirilen ticaret için önemi ve bölgedeki sosyal yaşant ı hakkında
yapılan araştırmalar sunulmuştur. Mudanya'nın tarihsel gelişimi ve sosyo ekonomik yapısının
neticesinde oluşan fiziksel oluşum süreci hakkında bilgi verilmiştir.
Dördüncü
bölümde, çalışma alanının mevcut durumu fiziksel olarak analiz edilmiş, bölgedeki
tarihi kentsel peyzaj alanları hakkında bilgi aktarılmış ve morfolojik çözümleme çalışmaları
yapılarak kent bileşenleri incelenmiştir. Yapılan analizler sayısal verilere dönüştürülerek
so nuçlar elde edilmiştir. B ölgede yer alan yapıların plan, çıkma, kapı ve pencere tipolojileri
irdelenerek çizimleri yapılmıştır. Ayrıca çalışma yöntemi olan m orfolojik çözümleme tekniği
kapsamında elde edilen bulguların alana yansıması diyagramlar ile özetlenmiştir.
Beşinci
ve son bölümde, yapılan çalışma sayesin de elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler:
Mudanya, kentsel sit alanı, kentsel morfoloji, tarihi kentsel peyzaj
2020, x +16 2 sayfa.

Abstract:
In this study, Mudanya preserved urban site in Mudanya district of Bursa province has been
studied. It is aimed to document the current state of this historical region, which houses the
ancient Greek and Ottoman settlements, and to prepare a morphological analysis study of the
region by examining its physical texture. For this purpose, in the first sect ion, the purpose,
scope and research method of the study are specified.
In the second part, literature research that determines the method of the work to be done in the
field have been conducted. In addition, within the scope of the literature study, th e previous
theses in the region and the different studies conducted in the conservation areas in our country
were examined.
In the third section, the method of the study in the region is discussed. Information about the
different levels of resolution met hod belonging to Karl Kopf, which is one of the important
sources in urban morphology studies, and its adaptation to the region is given. G eneral
information about Mudanya's location, climate, topographic structure, tourism, demographic
structure and tran sportation to the region is given. Also , the development process of Mudanya is
discussed. The historical development of Mudanya is examined from the past to the present,
during the pre Ottoman, the Ottoman and the Republic period s . The importance of Mudany a
Armistice which declared to the whole world, during the War of Independence, that the
Republic of Turkey is a fully independent state and the population exchange process following
the proclamation of the republic have been addressed. The socio economic s tructure, and
development of Mudanya are examined. Research on agricultural activities in the region,
livelihoods, importance for trade in Bursa and social life in the region are presented.
Information is given about the process of physical formation as a result of the historical
development and socio economic structure.
In the
four th section, the current situation of the study area is physically analysed, information
about the historical urban landscape areas in the region is provided, and the city compo nents are
examined by carrying out morphological analysis studies. The analyses have been converted to
numerical data and the results have been obtained. P lan, facade, door and window typologies of
the buildings in the region have been examined and drawn. Also the reflection of the findings
obtained within the scope of the morphological analysis technique, which is the study method,
to the field is summarized with diagrams.
In the fifth and last chapter, the results obtained through the study are evaluate d.
Keywords:
Mudanya, urban conservation area, urban morphology, historical urban landscape
2020, x+162 pages.