İnme ve afazi yaşam kalitesi-39 ölçeği: Türkçe'ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Stroke and aphasia quality of life scale- 39: reliability and validity of the Turkish version
Yazar: AYŞIN NOYAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BÜLENT TOĞRAM
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapistliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Afazi = Aphasia ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Serebrovasküler dolaşım = Cerebrovascular circulation ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Afazili bireyler; inmeden en şiddetli düzeyde etkilenen, sahip oldukları dil bozuklukları
sebebiyle depresyonun ve sosyal kaçınma davranışlarının en çok görüldüğü gruptur.
Afazi sonrasında aile ve iş yaşamında ani değişimler yaşayan, arkadaşlarını ve
akrabalarını kaybeden bireylerin, inme sonrasında afazi gelişmeyen bireylere oranla
daha düşük yaşam kalitesine sahip oldukları bilinmektedir.
Son yıllarda, inme kliniklerinde yaşam kalitesini ölçme çalışmalarına büyük önem
verilmektedir. Sağlığa ilişkin yaşam kalitesi ölçümleri, bireylerin sağlık durumunun
yaşam kalitesi üzerindeki etkisini ölçerken aynı zamanda bireylerin aldığı sağlık
hizmetlerinin etkililiğini değerlendirmekte ve bireylerin tedavisi hakkında klinik karar
verme sürecine katkıda bulunmaktadır. İnme sonrası dil bozukluğu yaşayan afazili
bireylere spesifik yaşam kalitesi ölçeğini geliştiren ilk araştırmacılar Hilari, Byng,
Lamping ve Smith?tir (2003).Bu çalışmada Hilari ve diğerleri tarafından geliştirilen SAQOL- 39 (Stroke and Aphasia Quality of Life Scale- 39) ölçeği Türkçe?ye uyarlanarak, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Ölçeğin dilbilimsel uyarlanması tamamlandıktan sonra geçerlik ve güvenirlik çalışmasına, katılım ölçütlerini karşılayan 30 afazili birey dahil edilmiştir.Ölçeğin uygulanması karşılıklı görüşmelere dayalı, 4 alt alana ait toplam 39 sorunun birey tarafından yanıtlanmasından oluşmaktadır. Yanıtlar, likert tipi beşli
derecelendirme kullanılarak alınmıştır.İnme ve Afazi Yaşam Kalitesi- 39 ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik analizleri sonucunda, ölçeğin yüksek geçerlik ve güvenirliğe sahip olduğu ve afazili bireylerin yaşam kalitelerinin değerlendirmesinde kullanılmasının uygun olduğu ortaya çıkmıştır. 
Anahtar sözcükler: Afazi, yaşam kalitesi, İnme ve afazi yaşam kalitesi- 39 ölçeği,
geçerlik-güvenirlik

Abstract:
People with aphasia who have language and communication problems are the ones who
are mostly affected by stroke and also the group in which depression and social
avoidance behaviours are mostly seen. Aphasia changes their lives suddenly. People
with aphasia not only lose their jobs but also lose their friends. It is known that people
with aphasia have lower quality of life than the other stroke survivors who do not have
aphasia.
In recent years, there has been a growing importance in assessing the quality of life of
people with aphasia in stroke rehabilitation. Health related quality of life scales not only assess the effect of health status on the quality of life of people but also evaluate the efficiency of health services. Moreover, they contribute to the process of clinical
decision making of individuals? treatments. Hilari et al. (2003) are the first researchers
who have developed quality of life scales for people with aphasia. In this research, Stroke and Aphasia Quality of Life Scale- 39 (SAQOL-39) which is developed by Hilari et. al, was adapted to Turkish language. After linguistic adaptation,30 people with aphasia who met the criteria were included in validity and reliability studies. The scale which is comprised of 39 items of four subscales is based on personal interviews. The scores are distributed on a 5 point Likert scale.The analysis show that Stroke and Aphasia Quality of Life Scale- 39 is a scale that is highly acceptable, valid and reliable (cronbach alfa:.97) and can easily be used in evaluating the quality of life of Turkish people with aphasia.
Keywords: Aphasia, quality of life, Stroke and Aphasia Quality of Life Scale-39,
validity and reliability