Görsel sanatlar öğretmen adaylarının kitap okuma alışkanlığına yönelik tutumları ile eleştirel düşünme becerileri arasındaki ilişki
The relationship between the attitudes of visual arts education students towards reading habits and their critical thinking skills
Yazar: SERRA SALCI
Danışman: PROF. DR. RAİF KALYONCU
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Düşünme becerileri = Thinking skills ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Kitap okuma = Book reading ; Okuma alışkanlığı = Reading habit ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, farklı şehirlerden gelerek sanat eğitimi alan öğrencilerin kitap okuma alışkanlıklarına göre eleştirel düşünme eğilimlerinin çeşitli değişkenlere göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. 
Araştırmanın çalışma grubunu, 2020–2021 Eğitim-Öğretim Yılı Bahar Dönemi'nde Trabzon Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim İş Öğretmenliği Programında öğrenim gören 1. 2. 3. 4. 5 ve üzeri sınıflarda okuyan 159 öğrenciden oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla; nicel araştırma yöntemlerinden olan tarama modellerinden amaçlı örneklem, maksimum çeşitlilik örneklemi kullanılmıştır. Bu amaçla Gömleksiz tarafından geliştirilen "Kitap Okuma Alışkanlığına İlişkin Tutum Ölçeği", eleştirel düşünme becerilerini ölçmek amacıyla Semerci tarafından geliştirilen "Eleştirel Düşünme Eğilimi (EDE) Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analiz edilmesi için SPSS 22.0 istatistik programı kullanılarak Bağımsız Örneklem t Testi, Parametrik olmayanlar için Kruskal-Wallis H,  Mann-Whitney U, Aritmetik Ortalama, Basit Korelasyon ve ANOVA testleri kullanılmıştır. 
    Araştırma sonucunda, kitap okuma alışkanlığı ile eleştirel düşünme puanları arasında anlamlı fark bulunamamıştır. Kitap okuma alışkanlığına ilişkin analizler sonucunda cinsiyet, üniversite, sınıf, mezun olunan alan, bölge gibi demografik bilgilere göre anlamlı farklılık bulunmuştur. Şehir, mezun olunan ortaöğretim kurumu türü, akademik başarı, yılda okunan kitap sayısı, kütüphaneye gitme durumu, anne/baba eğitim düzeyi, ailenin aylık gelir durumu arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Eleştirel düşünme eğilimine ilişkin analiz sonucunda, cinsiyet, üniversite, sınıf, şehir/bölge, mezun olunan ortaöğretim kurumu türü, akademik başarı, yılda okunan kitap sayısı, kütüphaneye gitme durumları, anne/baba eğitim düzeyleri, ailenin gelir durumları, mezun olunan alan arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Kitap okuma alışkanlığı ve akademik başarı arasında anlamlı fark bulunmuştur. Eleştirel düşünme ve akademik başarı arasında anlamlı fark bulunmamıştır. 
    Araştırma sonucunda ortaya çıkan bulguların bir kısmı literatür ile benzerlik gösterirken bir kısmı da araştırılan çalışmalar ile zıtlık içerisinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu kısım tartışma kısmında açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sanat, Sanat Eğitimi, Eleştirel Düşünme, Okuma Alışkanlığı, Tutum

Abstract:
The aim of this research is to determine whether the critical thinking dispositions of students who come from different cities and receive art education differ significantly according to various variables according to their reading habits.
The study group of the research consists of 159 students studying in the 1st, 2nd, 3rd, 4th, 5 and above grades of Trabzon University, Atatürk University and Gazi University Fine Arts Education Department Painting Teaching Program in the Spring Term of the 2020-2021 Academic Year. In order to collect data in the research, purposive sampling and maximum diversity sampling from survey models, which are among the quantitative research methods, were used. For this purpose, the "Attitude Scale for Reading Habits" developed by Gömleksiz and the "Critical Thinking Disposition Scale", validated and developed by Semerci to measure critical thinking skills, were used. SPSS 22.0 statistical program was used to analyze the data. Independent Sample t-Test and Kruskal-Wallis H, Mann-Whitney U, Arithmetic Mean, Simple Correlation and ANOVA tests were used for non-parametrics.
As a result of the research, no significant difference was found between the reading habits and critical thinking scores. As a result of the analyzes on reading habits, a significant difference was found according to demographic information such as gender, university, class, graduated branch and region. There was no significant difference acoording to the city, type of secondary education institution graduated, academic achievement, number of books read per year, going to the library, education levels of parents, monthly income of the family. As a result of the analysis on critical thinking disposition, there was no significant difference between gender, university, class, city/region, type of secondary education institution graduated, academic achievement, number of books read per year, going to the library, education levels of parents, family income status, and graduated field. A significant difference was found between the habit of reading books and academic success. There was no significant difference between critical thinking and academic achievement.
While some of the results are similar to the literature, some of them are contrary to the literature. This part is explained in the discussion section.


Keywords: Art, Art Education, Critical Thinking, Reading Habit, Attitude