Süveyş kanalında seyir emniyeti ve risk değerlendirmesi
Navigational safety and risk assessment in Suez canal
Yazar: İBRAHİM BURAK BAŞKAN
Danışman: PROF. DR. ÖZKAN UĞURLU
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Ulaştırma Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Denizcilik = Marine ; Kazalar = Accidents

Özet:
Yüzyıllar boyunca deniz taşımacılığı uluslararası ticarette tercih edilen en önemli yöntem olarak öne çıkmaktadır. Son 40 yılda küreselleşmenin de etkisiyle deniz taşımacılığı, çok hızlı bir şekilde global bir büyüme sağlamıştır. Gemi boyutlarının artmasıyla, kıyı bölgelerde, dar kanallarda ve boğazlarda meydana gelen kazalar insana, çevreye ve ekonomiye büyük zarar vermektedir. 
Teknolojideki gelişmelere rağmen dar kanallar ve boğazlar hala tehlike arz etmektedir. Çalışmalar, yapılan düzenlemelere rağmen deniz kazalarının hala önemli ölçüde devam ettiğini göstermektedir. Bu kazaların %70-%80 oranında insan hatasından kaynaklandığı görülmektedir. Bundan dolayı dar suyollarındaki tüm risklerin belirlenmesi oldukça önemlidir. Yoğun trafiğe sahip dar kanallarda ve boğazlarda sığlık ve darlıktan dolayı kaza riskinin arttığı bilinmektedir. Doğal veya yapay boğazlar ve kanallar dünya ticaretinin işleyebilmesi için çok önemlidir. Dünya ticaretinin %80'inden fazlası ulaşım maliyetleri ve süreyi kısaltmak için bu su yollarını kullanmaktadır. Dover Boğazı, Türk Boğazları, Singapur ve Malaka Boğazları, Süveyş Kanalı, Panama Kanalı, Korint Kanalı, Kiel Kanalı, Volga-Don Kanalı, Welland Kanalı vb. dünya üzerinde kullanılan önemli su yollarıdır.  
Mısır Arap Cumhuriyeti'nde bulunan Süveyş Kanalı, Akdeniz ile Kızıl Denizi birbirine bağlayan 194 km uzunluğundaki önemli bir yapay su yoludur. Süveyş Kanalı, kıtalararası ticaretin hareketliliğini artıran ve dünya deniz ticaretinde kritik bir rol oynayan stratejik bir geçiş noktasıdır. Bununla birlikte, kanal, uluslararası deniz taşımacılığında sürekli bir küresel rekabet ortamına maruz kalmaktadır.
Bu çalışmada dünya deniz ticaretinde önemli bir kilit nokta olan Süveyş Kanalı'nda seyir emniyeti ele alınmıştır. İnsan Faktörleri Analizi ve Sınıflandırma Sistemi (HFACS-PV) metodu kullanılarak emniyet değerlendirmesi ve risk analizi yapılmıştır. Bu yöntem, insan faktörlerinin kazaların ortaya çıkmasında etkilerini ve rolünü anlamak amacıyla kullanılmaktadır. HFACS-PV, insan hatalarını tespit etmek, analiz etmek ve sınıflandırmak için çeşitli seviyeler ve alt seviyeler kullanır. Bu çalışma, Süveyş Kanalı'ndaki seyir emniyetine ilişkin mevcut durumu, risk alanlarını ve iyileştirme önerilerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Elde edilen bulgular Süveyş Kanalı'ndaki seyir emniyetinin artırılması ve deniz kazalarının önlenmesi için stratejik kararların alınmasında değerli bir rehberdir.
Anahtar Kelimeler: Süveyş Kanalı, Kaza Analizi, HFACS, Emniyet Değerlendirmesi.

Abstract:
For centuries, maritime transport has been the most important method of choice in international trade. In the last 40 years, with the effect of globalization, maritime transportation has achieved a very rapid global growth. However, the increase in ship sizes has led to a rise in accidents in coastal areas, narrow channels, and straits, resulting in significant harm to people, the environment, and the economy.
Despite technological advancements, narrow channels and straits remain dangerous. Studies show that maritime accidents continue to occur, even with the implementation of regulations. It is evident that 70%-80% of these accidents are caused by human errors. Therefore, it is crucial to identify and assess all risks associated with narrow waterways. The risk of accidents tends to increase in narrow channels and straits with high traffic volumes due to their shallowness and limited space.
Natural or artificial straits and canals play a vital role in global trade operations. More than 80 percent of world trade utilizes these waterways to reduce transportation costs and time. Dover Strait, Turkish Straits, Singapore and Malaka Straits, Suez Canal, Panama Canal, Corinth Canal, Kiel Canal, Volga-Don Canal, Welland Canal etc. are the important waterways used in the world.
The Suez Canal, located in the Arab Republic of Egypt, is an important 194 km long artificial waterway connecting the Mediterranean Sea and the Red Sea. It serves as a strategic transit point that enhances the mobility of intercontinental trade and plays a critical role in global maritime trade. However, the canal operates within a constantly competitive global environment in international shipping.
This study focuses on navigational safety in the Suez Canal, which serves as a key point in global maritime trade. Safety assessment and risk analysis were performed using Human Factors Analysis and Classification System (HFACS-PV). This method is employed to understand the impact and role of human factors in the occurrence of accidents. HFACS-PV utilizes various levels and sub-levels to identify, analyze, and classify human errors. The objective of this study is to assess the current status of navigational safety in the Suez Canal, identify areas of risk, and propose improvement recommendations. The findings of this study are guide in making strategic decisions to enhance navigational safety in the Suez Canal and prevent maritime accidents.
Keywords: Suez Canal, Accident Analysis, HFACS, Safety Assessment.