İlköğretim sosyal bilgiler dersinde gözlem gezisi uygulamasının öğrencilerin eleştirel düşünme becerisine ve çevre duyarlılığına etkisi
The effects of expedition in social studies lesson in primary school on the field of trip students? critical thinking skill and environmental sensitivity
Yazar: SEÇİL AÇAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET KAAN DEMİR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duyarlılık = Sensitivity ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Gezi-gözlem yöntemi = Trip-observation method ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Çevre = Environment ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre duyarlılığı = Environmental sensitivity ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
?İlköğretim Sosyal Bilgiler dersinde gözlem gezisi uygulamasının öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine ve çevre duyarlılıklarına etkisi var mıdır?? sorusunun problem olarak alındığı bu deneysel araştırmanın çalışma grubunu Çanakkale ili Ayvacık ilçesi Küçükkuyu beldesi Fernur Sözen İlköğretim Okulu 2008?2009 eğitim öğretim yılı 5. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır.Araştırmanın verilerini toplamak için Demir (2006) tarafından geliştirilen eleştirel düşünme ölçeği ile araştırmacı tarafından geliştirilen çevresel duyarlılık ölçeği kullanılmıştır.Öğrencilerin eleştirel düşünme ölçeği ve çevresel duyarlılık ölçeği öntest ve sontestten aldıkları puanlar SSPS 10.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda,?Deney grubu öğrencilerinin gözlem gezisi uygulaması sonucunda eleştirel düşünme becerilerinde anlamlı düzeyde yükselme olmuştur.?Kontrol grubu öğrencilerine öğretmen kılavuz kitabına uygun öğretim sonucunda öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerinde anlamlı bir farklılık görülmemiştir.?Deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin eleştirel düşünme becerileri sontest toplam puanları karşılaştırıldığında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.?Deney grubu öğrencilerinin gözlem gezisi uygulaması sonucunda çevresel duyarlılıklarında anlamlı düzeyde yükselme olmuştur.?Kontrol grubu öğrencilerine öğretmen kılavuz kitabına uygun öğretim sonucunda öğrencilerin çevresel duyarlılıklarında anlamlı bir farklılık görülmemiştir.?Deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin çevresel duyarlılık sontest toplam puanları karşılaştırıldığında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur.Araştırma sonucunda öğretmenlere, velilere, araştırmacılara ve Milli Eğitim Bakanlığı'na gözlem gezisi uygulamasının yapılması için gerekli olanak ve kolaylıkların sağlanması ve etkisinin araştırılması, eleştirel düşünebilen ve çevreye duyarlı öğrenciler yetiştirmek için çeşitli uygulamaların yapılmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Sosyal bilgiler, gözlem gezisi, eleştirel düşünme, çevresel duyarlılık.

Abstract:
The study group of this experimental research in which the question of ?Does the expedition in Social studies lesson in primary school have an effect on the students? critical thinking skills and environmental sensitivity?? was taken as the case is formed by Küçükkuyu Fernur Sözen Primary Scool 2008?2009 education year 5th class students which is located in Çanakkale/Ayvacık.Critical thinking scale developed by Demir (2006) and environmental sensitivity scale developed by the researcher are used to collect the data of the research.The research data, the points the students got from the critical thinking scale and environmental thinking scales first test and the last test are analysed by using the SSPS 10.0 (Statistical Package for Social Sciences) programme. At the end of the research;?As the result of expedition there have been a meaningful increase in critical thinking skills of experimental group students.?In control group there couldn?t be seen a meaningful increase in the students? critical thinking skills as a result of using the teacher?s guide book as teaching material.?When compared the experimental and control group students? critical thinking last test total points, a meaningful difference couldn?t be found in favor of the experimental group.?As a result of expedition application the experimental group students? environmental sensitivity rose at a meaningful degree.?A meaningful rise couldn?t be seen in control group students? environmental sensitivity as a result of using the teachers? guide book.?When compared the experimental and control group students? critical thinking last test total points, a meaningful difference could be found in favor of the experimental group.At the end of the research recommendations are made to the teachers, parents, researchers and Ministery of Education to provide necessary opportunities, conveniences, and searching the effect of expedition and various applications to educate the students who have critical thinking and environmental sensibility.Key Words: Social sciences, field trip, critical thinking, environmental sensitivity.