Alım hakkı
Right of purchase
Yazar: HARUN MİRSAD GÜNDAY
Danışman: PROF. DR. MURAT DOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Alım hakkı = Right of purchase ; Kişilik hakkı = Personality right ; Opsiyon = Option ; Türk Borçlar Kanunu = Turkish Code of Obligations ; Türk Medeni Kanunu = Turkish Civil Code

Özet:
Doktora tezi olarak hazırlanan bu çalışmanın konusunu "Alım Hakkı" oluşturmaktadır. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nda alım hakkı, kişisel haklardan biri olarak düzenlenmiştir. 6091 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 237 vd.'de yer alan hükümlerde ise müsseseye ilişkin şekil, süre, devir ve intikâl gibi hususlarda birtakım düzenlemeler getirilmiştir.
Alım hakkı, alım opsiyonunu karşılayan bir terimdir. Bu yönüyle de, bir opsiyon hakkıdır. Ancak kanun koyucu, satış ilişkisi doğuran hakları düzenlerken müesseseyi özel olarak alım hakkı şeklinde ifade etmiştir. Bununla birlikte, alım opsiyonu ise, vadeli işlem piyasalarında yer alan alım hakkı için kullanılan bir terimdir.
Bu çalışmada alım hakkı, Türk Medeni Kanunu ile Türk Borçlar Kanunu kapsamında incelenmiştir. Ancak yine de, şirketler hukuku ile sermaye piyasası hukukuna ilişkin bazı spesifik konulara da yer yer yüzeysel olarak değinilmiştir. Bu kapsamda çalışmamızın ilk bölümünde alım hakkına ilişkin temel kavramlar, hakkın hukukî niteliği, türleri, fonksiyonları ve benzer müesseseler ile karşılaştırılması ele alınmıştır. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise, hukukî işlemden doğan alım hakkı ikili bir ayırım yapılarak incelenmiştir. Bu inceleme de, esas olarak sözleşmeden doğan alım hakkı kapsamında yapılmıştır. Ölüme bağlı tasarruftan doğan alım hakkının özellik arz eden noktalarına ise, sözleşmeden doğan alım hakkı incelenirken değinilmiştir. Çalışmamızın son bölümünde ise, tarafların yükümlülükleri, hakkın kullanılması, şerhi, devri ve miras yoluyla geçmesi ve sona ermesi incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Alım Hakkı, Alım Opsiyonu, Opsiyon, Kişisel Hak

Abstract:
The subject of this doctoral thesis is "Right of Purchase". The right to purchase is regulated as one of the personal rights in the Turkish Civil Code No. 4721. In the provisions of the Turkish Code of Obligations numbered 6091, articles 237 ff., regulations in matters such as the form, duration, transfer and transfer of the institution are introduced. 
Right of purchase is a term that refers to a call option. In this respect, it is an option right. However, the legislator, while regulating the rights that create a sales relationship, expressed the establishment as a right to purchase. However, a call option is a term used for the right to call in the futures markets.
In this study, the right to purchase has been examined within the scope of the Turkish Civil Code and the Turkish Code of Obligations. However, some specific issues related to company law and capital market law are also mentioned superficially from time to time. In this context, in the first part of our study, the basic concepts of the right to purchase, the legal nature of the right, its types, functions and comparison with similar institutions are discussed. In the second part of our study, the right to purchase arising from a legal transaction is examined by making a binary distinction. This review was also carried out mainly within the scope of the contractual right to purchase. The special points of the right to purchase arising from the death-related disposition were mentioned when examining the right to purchase arising from the contract. In the last part of our study, the obligations of the parties, the use of the right, its annotation, transfer and inheritance and termination are examined.

Keywords: Right of Purchase, Call Option, Option, Personal Right