Mersin kıyı şeridinde konumlanan ikincil konutların imar yönetmelikleri kapsamında incelenmesi
Evaluation of secondary houses on the Mersin coastline in accordance with buildings bylaws
Yazar: PINAR ÖZCİHAN
Danışman: PROF. DR. SIDIKA SEREN GÜVEN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Sahil şeritleri sahip olduğu potansiyeller sayesinde, çoğunlukla yaz aylarında ya da kısa süreli tatil günlerinde rekreatif amaçla kullanılan ikincil konutlar için en çok tercih edilen alanlardan olmuştur. Bu durum yeniden üretilemeyen bir doğal kaynak olarak değerlendirilen kıyılar üzerindeki baskıyı gün geçtikçe arttırmış ve onarılması güç sorunların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Kıyı alanları, sahip olduğu doğal, tarihi ve kültürel değerin korunması için özel planlamalara ihtiyaç duyulan bölgelerdir. Bu alanlarda planlama faaliyetlerinin çok yönlü ve disiplinli bir yaklaşımla gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Kıyı alanlarının korunması ve planlaması amacıyla zaman içerisinde çeşitli yasal düzenlemeler ya da mevcut yasalarda iyileştirilmeler yapılmıştır. Kıyılardan yararlanmada ölçütler getirilmiş, bu doğal değerden elde edilecek yararın toplumun bütününe yansıtılmaya ve bireylerin eşit şekilde kıyılardan yararlanması sağlanmaya çalışılmıştır. Özellikle 1970'li yıllardan sonra kıyılarda hızlı bir artış gösteren ikincil konutlar, sahil şeridinde çarpık bir yapılaşmaya sebep olmuştur. İkincil konut sayısında gerçekleşen çarpıcı artış Kıyı Kanunu'nda belirtilen "Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Kıyılar, herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açıktır" maddesine aykırı bir yapılanmayı da beraberinde getirmiştir.
Bu tez kapsamında Mersin kıyılarında konumlanan ikincil konutlar yasa ve yönetmelikler kapsamında incelenmiştir. Araştırmada, çeşitli bilimsel veri ve yayınlar taranmış, gerekli bilgiler ilgili belediyeden ve yerel yönetimlerden temin edilmiştir. Elde edilen somut veriler ışığında yasal düzenlemelerin ikincil konut gelişimi üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Bu çalışmada, araştırma alanı Mersin örneğinden hareket ederek doğal-kültürel potansiyelini henüz yitirmemiş olan kıyı alanlarında, ekolojik yönden ayrıcalıklı özellik taşıyan doğal-kültürel potansiyellerin uygun kullanımını, fiziksel planlama süreci içinde yasa ve yönetmeliklerin etkisi ve yasal olarak denetim altında tutmanın önemi ortaya koymak amaçlanmıştır.

Abstract:
Due to the potential they have, the coastlines have been the most preferred areas for secondary residences, which are mostly used for recreational purposes in summer or on short holidays. This situation has increased the pressure on the coasts, which are considered as a non-reproducible natural resource, and it has led to the emergence of insoluble problems. Coastal areas are regions that need special planning to protect their natural, historical and cultural values. Planning activities in these areas should be carried out with a multidimensional and disciplined approach. Various legal regulations or improvements in existing laws have been made over time in order to protect and plannig coastal areas. Criteria have been introduced for benefiting from the coasts, and it has been tried to ensure that people benefit from the coasts equally. Especially after the 1970s, secondary residences, which increased rapidly on the coasts, caused a unplanned urbanization on the coastline. The dramatic increase in the number of secondary residences caused a construction contrary to the Coastal Law.
In this study, secondary houses located on the Mersin coast have been examined within the scope of laws and regulations. In the research, various scientific data and publications were scanned and the necessary information was obtained from the relevant municipality and local administrations.In the direction of the data obtained, the effect of legal regulations on secondary housing development was evaluated. In this study, it is aimed to reveal the appropriate use of ecologically privileged natural-cultural potentials, the effect of laws and regulations in the physical planning process and the importance of keeping them under legal control in coastal areas that have not yet lost their natural-cultural potential, based on the example of Mersin.