Çocuklarda besin neofobisi ile annelerin yemek zamanı davranışları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi.
Evaluation of the relationship between food neophobia in children and mealtime behaviors of mothers
Yazar: ASİYE İREM HATİPOĞLU CEYLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN ÇAKIR BİÇER
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Besin neofobisi çeşitli nedenlere bağlı olarak gelişen, çoğunlukla çocukluk döneminde görülen bir yeme davranış problemidir. Ülkemizde besin neofobisi ile ilgili sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, önceden yapılan araştırmaların ışığında çocuklarda besin neofobisi ile annenin yemek zamanı davranışları arasında ilişki varlığını değerlendirmek ve bu konuda ilerde yapılacak çalışmalar için bir temel oluşturmaktır. Bunun için Ebeveyn Yemek Zamanı Davranışları Ölçeği, Yetişkin Yeme Davranışları Ölçeği ve Çocuk Besin Reddi Ölçeği (ÇBRÖ) kullanılmıştır. Araştırma Şubat-Kasım 2023 tarihleri arasında İstanbul'da iki farklı özel beslenme ve danışmanlık merkezinde yürütülmüştür. Çalışmaya 4-7 yaş arasında çocuğu olan 178 anne dahil edilmiştir. İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics Standard Concurrent User V 26 (IBM Corp., Armonk, New York, ABD) yazılımı ile değerlendirilmiştir. Çocukların ve annelerin antropometrik özellikleri, beslenme alışkanlıkları ve ölçek puanlamasında çocuğun cinsiyetine göre farklılık göstermemektedir (p>0,05). Çocukların ÇBRÖ seçicilik alt boyutu skoru ortalaması belirli görünüm, tat veya dokuya sahip yiyecekleri reddeden annelerde istatistiksel olarak düşük bulunmuştur (p<0,05). Çocukların ÇBRÖ toplam puanı, seçicilik ve neofobi alt boyutu puanları beslenmesi sırasında öğürme/kusma davranışı ve boğulma veya yutma korkusu olan çocuklarda istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). ÇBRÖ toplam puanı, seçicilik ve neofobi alt boyutu puanları iştah durumu kötü olan çocuklarda istatistiksel olarak yüksektir (p<0,05). Besin reddi varlığı, çocukların beslenme davranışlarını etkilemesine rağmen, yaşa göre beden kütle indeksi Z skoru, yaşıtları ile benzer bulunmuştur (p>0,05).

Abstract:
Food neophobia is an eating behavior problem that develops due to various reasons and is mostly seen during childhood. The aim of this study is to determine the existence of a relationship between food neophobia in children and maternal mealtime actions in the light of previous research and to lay a foundation for future studies on this subject. For this purpose, the Parental Mealtime Action Scale, Adult Eating Behaviors Questionnaire and Child Food Rejection Scale (CFRS) were used. The research was conducted in two different private nutrition and consultancy centers in Istanbul between February and November 2023. One hundred seventy-eight mothers with children between the ages of 4 and 7 were included in the study. Statistical analyzes were evaluated in IBM SPSS Statistics Standard Concurrent User V 26 (IBM Corp., Armonk, New York, USA). Anthropometric characteristics, nutritional habits and questionnaire scoring of children and mothers did not differ according to the gender of the child (p>0,05). The mean score of the children on the CFRS selectivity subscale was found to be statistically lower in mothers who rejected foods with a certain appearance, taste or texture (p<0,05). Children's CFRS total, pickiness and neophobia subscale scores were found to be significantly higher in children with retching/vomiting behavior and fear of choking or swallowing during feeding (p<0,05). CFRS total, pickiness and neophobia subscale scores were statistically higher in children with poor appetite (p<0,05). Although it affected the feeding behavior of children with food rejection, BMI-for-age Z scores were found to be similar to their peers with low food rejection (p>0,05).