Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatan bebeklerin anne ve babalarında ebeveynlik davranışı ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Parenting behaviour among mothers and fathers of babies staying in the neonatal intensive care unit and determination of the factors affecting them
Yazar: AYLİN KELEŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEHER SARIKAYA KARABUDAK
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-baba = Parents ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Postnatal bakım = Postnatal care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Yoğun bakım üniteleri-neonatal = Intensive care units-neonatal

Özet:
Bu çalışma, yenidoğan yoğun bakım ünitesinde bebeği yatan anne ve babaların doğum sonrası erken dönemdeki ilk ebeveynlik davranışını değerlendirmek ve ilk ebeveynlik davranışını etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Çalışma analitik kesitsel tipte bir çalışma olup, Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesinde, düzey-3 ve düzey-2 olmak üzere, iki YYBÜ'de bebeği yatan 125 anne, 125 baba olmak üzere 250 ebeveyn ile Kasım 2014 - Haziran 2016 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri anneler, babalar ve bebekleri ile ilgili tanıtım formu ve Doğum Sonrası Ebeveynlik Davranışı Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallistesti kullanılmıştır.
Çalışmada annelerin DSEDÖ puan ortalamaları babaların DSEDÖ puan ortalamasından yüksektir. Annelerin DSEDÖ puan ortalamaları 3,76±1,86 babaların DSEDÖ puan ortalamaları 2,98±1,79'dur ve iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmaktadır. Annelerin yakın temas, sevgiyle dokunma, sevgiyle konuşma, olumlu yorum yapma davranış öğeleri babalara göre istatistiksel olarak fazla iken, babaların mutluluk davranış öğesi annelerden fazladır. Bebeklerin tanıları ve cinsiyeti, annenin ve babanın yaşı, bebeğin istenme durumu, annenin gebeliği isteme durumu, evlilik süresi, annenin ve babanın mesleği, annenin ve babanın eğitim durumu, anne ve babanın gelir durumu, yaşanılan yer, ebeveynlerin eşleriyle ilişki durumu ebeveynlik davranışını etkilememiştir. Babanın yaşadığı aile tipi ebeveynlik davranışını etkilemezken,annenin çekirdek ailede yaşaması ebeveynlik davranışını olumlu etkilemiştir. Bebekte bulunan bazı alet ve ekipmanlardan, damaryolu ebeveynlik davranışını olumlu etkilerken; UVC ve ETT ebeveynlik davranışını olumsuz etkilemiştir. Bebeğin kilosu, boyu ve baş çevresi ebeveynlik davranışını etkilemiştir.

Anahtar Kelimeler: Ebeveynlik Davranışı, Yenidoğan, Anne, Baba, Doğum Sonrası Dönem

Abstract:
This study has been conducted to evaluate first parenting behaviour of mothers and fathers in early postpartum period whose babies are staying in neonatal intensive care unit and to determine the factors that affect first parenting behaviour.
The study is an analytical and cross-sectional one and was conducted between November 2014 and June 2016 with a group of 250 parents that consists of 125 mothers and 125 fathers babies of whom were staying in two Neonatal Intensive Care Units which are level-3 and level-2 in Adnan Menderes University Research and Application Hospital.  Research data were collected through description forms about mothers, fathers and babies and Postpartum Parenting Behaviour Scale. During the data assesment, descriptive statistics, Mann-Whitney U-Test, Kruskal-Wallis, tests were used.
According to study, score averages of mothers from Postpartum Parenting Behaviour Scale(PPBS) was higher than the score averages of fathers from PPBS. The score averages of mothers from PPBS was 3,76±1,86, but the score averages of fathers from PPBS was 2,98±1,79 and no statistically significant difference was detected between two groups. While the rates of behaviour factors "close contact, touching affectionately, speaking kindly and positive comment" was statistically higher among mothers than fathers, the rates of behaviour factor "happiness" was higher among fathers than mothers. Babies' diagnosis and sexes, the ages of mother and father, the family type, whether the parents want the baby or not, whether the mother really wants the pregnancy or not, duration of marriage, mother's occupation, father's occupation, educational status of mother and father, income states of mother and father, the neighborhood they live in, relationship status of parents with their spouses did not affect parenting behaviour. While the family in which the father of the newborn was raised did not affect the parenting behaviour, that mother being raised in a nuclear family affected parenting behaviour positively. Among some equipments attached to babies, vascular access affected the parenting behaviour positively but UVC and ETT affected parenting behaviour negatively. The weight, height and head circumference of the baby also affected parenting behaviour.
Key Words: Parenting Behaviour, Newborn, Mother, Father, Postpartum Period