Temettu defterlerine göre Sivas Danişmendli Sancağı'nda halkın ekonomik durumu
Economic state of people in the sub-province of Danişmendli of Sivas province according to temettu defters
Yazar: AHMET KORKMAZ
Danışman: Y.DOÇ. ZEKİ CAN
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti'nde Tanzimat-ı Hayriye Fermanı'nın ilanı ile önemli bir dönem başlamıştır. Bu dönemde mevcut kurumların yeniden düzenlenmesi hedef tutulduğu gibi mali, askeri ve içtimai bir çok ıslahat da yapılmıştır. Tanzimat ile oluşturulmaya çalışılan yeni yapılanma girişimlerinin bir ürünü olan Temettuat Defterleri'nin düzenlenmesi bunlardan biridir. Bu defterlerde vatandaşların sosyal ve iktisadi durumları hakkında önemli bilgiler bulunmaktadır.Yerleşim birimleri kaza, köy hatta çiftlik ölçeğinde incelenmiştir. Tüm haneler tek tek ele alınarak, hane reisinin adı, meslekleri, mülkleri, gelir kaynakları, senelik gelirlerinden alınan vergiler ayrıntılı bir şekilde kaydedilmiştir. Bu veriler o yerleşim biriminin sosyo-ekonomik yapısını yansıtmaktadır.Danişmendli Temettuat defterleri 1844 (H/1260) yılında düzenlenmiştir. Bu defterlerdeki verilere göre, Sivas Eyaleti, Danişmendli kazası XIX yüzyılda sekiz kariyeden oluşan bir yerleşim yeridir.Kaza, tipik bir Anadolu yerleşim biriminin bütün özelliklerine sahiptir. Elverişsiz iklim şartları sebebiyle ekonomisinin iyi olmadığı anlaşılmaktadır. Kaza arazilerinin tamamına yakını ekili durumdadır.Kazada yaşayan insanların büyük bir bölümü çiftçilik ile geçimini sağlamaktadır. Fakat az da olsa zanaat sahibi, tüccar, kamu görevlisi bulunmaktadır.Vergilerin genellikle aile reislerinin gelirlerine göre alındığı anlaşılmaktadır. Ancak bazı istisnai durumlar da mevcuttur. Bu da Tanzimat döneminde yapılmak istenen kazanca göre vergi alma işinin başarıya ulaşamadığını göstermektedir.

Abstract:
An importanta era had begin in the Ottoman Empire with the proclamation of Tanzimat. İn this era, rearganisations in existing, intutions and renewals in finacial, military an social matters were aimed.The organisation of `Temettuat Defterleri? is one of the attepms of the renewals. Thra is important information about social and financial conditions of citizens in these `Defters?.Cities, towns, villages an deven formsa re studied in detailsin these defters. Households and their chiefs, their occupations, estates, animals, yearly in comes and taxes are included in detail in `These `Defters? give important information about social and ecomical conditions about a seulement.Defters of Danişmenli were organised in 1844 (H. 1260). According to the information in this `Defter?, Danişmenli is a district of Sivas Danişmendli is a place consisting of 8 households.The districts has all the typical characteristics of an Anatolian settlement. It can be understood from the information in the `Defters? that its economy is not so good because of the poor and insufficent climate conditions. Almastall of its fields are planted.Most of the people make a living by forming. But there are also a few people who are tradesman, offecers and who make a living by handicraft.We can understand from the Defters. That taxes are colected according to the incomes of the family leaders. But, there are also some exceptions, too.And these exceptions show that the regulations which are intended to establish the ballance betweens the incomes and taxes were not fully succesfull.