Ebelerin yıldırma davranışına (mobbinge) maruz kalma durumları ve iş doyumuna etkisi
Midwifes to expose intimidation act (mobbing) and its effect to job satisfaction
Yazar: ZÜBEYDE DENİZCİ ZİREK
Danışman: DOÇ. DR. NERİMAN SOĞUKPINAR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ebe hemşireler = Nurse midwives ; Ebeler = Midwives ; Ebelik = Midwifery ; Hemşirelik = Nursing ; Mobbing = Mobbing ; Ölçekler = Scales ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
AAmaç: Bu araştırma ebelerin yıldırma davranışına (mobbinge) maruz kalma durumları ve iş doyumuna etkisini araştırmak amacıyla planlanmıştır.
Materyal-Metod: Bu araştırma kesitsel tipte bir araştırmadır. T.C. Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Kurumu İzmir Kuzey Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği ve İzmir Güney Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği'ne bağlı yedi hastanede 1 Mayıs 2013 ve 31 Ocak 2014 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırma kapsamına kurumlarda ebe kadrosu ile çalışan ve araştırmaya katılmaya gönüllü 281 ebe alınmıştır. Araştırmanın verileri, ebelerin sosyo-demografik özelliklerini içeren 10 ve ebelerin çalışma yaşamı boyunca kendi bireysel algılarına göre mobbinge uğrayıp uğramadığını sorgulayan sekiz soru bulunan bir form, bireylerin yıldırma davranışına (mobbinge) maruz kalmasını belirlemek amacıyla Olumsuz Davranışlar Ölçeği (NAQ) ve iş doyumunu belirlemek amacıyla Minesota İş Doyumu Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Anketler ebelere zarflarda dağıtılmış ve kapalı zarf ile geri alınmıştır. Araştırma verilerinin analizi bilgisayarda Statistical Package For Social Science (SPSS) paket programında gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan ebelerin %53.0'ı mesleki çalışma alanında, %47.0'ı mesleki çalışma alanı dışında çalışmaktadırlar ve çalıştıkları klinikte %81.9 oranında isteyerek, %18.1 oranında ise istemeyerek çalıştıklarını ifade etmişlerdir. Bireysel algılarına göre ebelerin %46.3'ü mobbinge uğramadığını, %45.9'u mobbinge uğradığını ve % 7.8'i de hatırlamadığını ifade etmektedir. Ebelerin son altı ay içinde mobbing maruziyetleri ölçek puan ortalamaları %71.88'i; 21-42, %16.72'si; 43-63, %11.04'ü; 64-84 ve %0.36'sı; 85-105 arasındadır. 43 puan ve üzeri orta düzey ve üzerinde yıldırma davranışı (mobbing) kabul edilmekte ve %28.12'dir. Ebelerden lisans ve lisansüstü eğitim alanlar, cerrahi birimlerde çalışanlar, birimlerde isteği dışında çalışanlar, sürekli gündüz ve vardiya şeklinde çalışanlar ve daha önce mobbinge uğradım diyenler daha çok mobbinge maruz kalmaktadır. Ebelerin mobbing puan ortalamaları düştükçe iş doyumları artmaktadır.
Sonuç ve Öneriler: Ebelerin yıldırma davranışına maruz kalmaları iş doyumunu olumsuz bir şekilde etkilemektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda; yıldırma davranışının (mobbingin) sağlık sektörü başta olmak üzere tüm kurumlarda yaygın bir sorun olduğunun kabul edilerek, yıldırma davranışı (mobbing) konusunda bilgilendirilmesi için hizmet içi eğitim ve seminerler düzenlenmelidir. Ebelik mesleğine özel görev tanımının yapıldığı bir yasa olmalı, ebelerin kurumlarda başta mobbing olmak üzere yaşadıkları sorunlar, sonuçları ve çözüm önerilerine ilişkin çalışmalar yapılmalıdır.

Abstract:
Aim: This study was midwives  toexposing intimidation actions (mobbing) and its effect to job satisfaction.
Material / Method: This is a cross-sectional type of research. This study was made at the hospital where T. C. Ministry of Health, Public Hospitals Authority Izmir General Secretariat of the Association of Public Hospitals and Izmir General Secretariat of the Southern Association of Public Hospitals. The study includes 281 midwives who are constantly working or volunteered to work. The data is collected according to two questionnaires. One investigates the socio-demographic status of given impregnates in 10 questions. Other one aims to learn the individual perceptions of midwives about mobbing in 8 questions. Both two questionnaires are based on Negative Acts Questionnaire (NAQ) and Minnesota Job Satisfaction Scale to determine the mobbing exposure and job satisfaction in midwives. Questionnaires are given and taken in closed individual envelops. Analysis of the data is analyzed on the software Statistical Package for Social Science (SPSS).
Findings: The midwives in the study is %53.0 of the given midwives are constantly working in their professional working area, the rest %47.0 is working apart from this area and %81.9 of them are willing to work in the clinic they are constantly working, the rest %18.1 stated that they are unwilling to work in their clinics. According to their individual perceptions, %46.3 of the midwives stated that they were exposed to mobbing, %45.9 of them stated that they were not exposed to mobbing and % 7.8 of them affirmed that they do not remember. For %71.88 of the subjects, the scale points of the midwives in last 6 months are between 21-42; for %16.72, the points are between 43-63; for %11.04, the points are between 64-84; for %0.36, the points are between 85-105. 43 points and above is considered as mid level mobbing and mobbing, the ratio of these people is  %28.12. Licensed and graduated midwives, midwives who are working in surgical units, unwilling to work and persistently working day time or shifting and the ones that have exposed to mobbing are more likely to be exposed mobbing. The results have shown that mobbing and job satisfaction are inversely proportional. 
Conclusion and Suggestions: Mobbing exposure in midwives has negative effects on job satisfaction. According to these findings, mobbing is a common problem in all institutions and there must be some seminars and trainings about mobbing. Also, there must be a specific job description for midwives and studies which investigate the difficulties that midwives are exposed.