Hastane öncesi acil sağlık hizmetleri çalışanlarının travma hastalarına yaklaşım ölçeğinin geliştirilmesi
Development of PRE-hospital emergency health services approach to trauma patients scale
Yazar: GAMZE EKREM ÇEBİ
Danışman: DOÇ. DR. CANAN AKMAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Hizmetleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: 112 Acil Çağrı Merkezi = 112 Emergency Call Center ; Acil tıp = Emergency medicine ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Acil tıp teknisyenleri = Emergency medical technicians ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Sağlık personeli = Health personnel ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Hastane öncesi acil sağlık hizmetleri, hastanın/yaralının ilk değerlendirilmesi, 
tedavilerinin başlatılması, uygun taşıma teknikleriyle hastaneye nakledilmesini kapsar. 
Hastane öncesi acil sağlık hizmetleri çalışanları sıklıkla travma hastalarıyla karşılaşırlar. 
Çalışmamızda acil sağlık hizmeti çalışanlarının travma hastalarına yaklaşım düzeylerini 
geçerli ve güvenilir biçimde ölçen ölçme aracının geliştirilmesi amaçlanmıştır. 
Araştırma betimsel tarzda yapılandırılmıştır. Araştırmacı tarafından oluşturulan 
madde havuzu uzman görüşlerine sunulmuş ve 27 soruluk aday ölçme aracı formu 
oluşturulmuştur. Aday ölçek maddeleriyle yapılan ilk uygulamaya 178 acil sağlık hizmeti 
çalışanı katılmış, elde edilen verilerle açıklayıcı faktör analizi ve güvenirlik analizi 
yapılmıştır. Yapılan ikinci uygulamaya 159 kişi katılmıştır. Elde edilen veriler ile 
doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Tüm gruplardaki bireyler hastane öncesi acil sağlık 
hizmeti çalışanlarıdır. Verilerin analizinde SPSS 26.0 ve AMOS istatistik yazılımı 
kullanılmıştır. Geçerlik analizleri sonucunda ölçeğin tek faktörlü 11 maddeden oluşan bir 
ölçek olduğu tespit edilmiştir. Bu yapı doğrulayıcı faktör analiziyle doğrulanmıştır. 
Güvenirlik değeri 0,923 olarak belirlenmiştir. Geliştirilen ölçek ile örnek uygulama 
yapılmış, katılımcıların ölçek skorlarıyla demografik değişkenler arasında karşılaştırma 
analizleri yapılmıştır.
Araştırmadaki katılımcılar bağlamında, geliştirilen ölçeğin çalışanların travma 
hastalarına yaklaşımlarını geçerli ve güvenilir biçimde ölçtüğü sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Travma, Acil sağlık hizmetleri, 112 acil sağlık hizmetleri 
çalışanları, Ölçek geliştirme

Abstract:
Prehospital emergency health services include the initial evaluation of the 
patient/injured, initiating their treatment, transporting them to the hospital with appropriate 
transport techniques. Prehospital emergency health care workers frequently encounter 
trauma patients. In our study, it was aimed to develop a measurement tool that measures the 
level of approach of emergency health care workers to trauma patients in a valid and reliable 
way.
Research was structured in a descriptive style. The item pool created by researcher 
was presented to expert opinions and a candidate measurement tool form with 27 questions 
was created. 178 emergency health service workers participated in the first application with 
candidate scale items, explanatory factor analysis and reliability analysis were performed 
with the data obtained. 159 people participated in the second application. Confirmatory 
factor analysis was performed with the obtained data. Individuals in all groups are 
prehospital emergency health care workers. SPSS 26.0 and AMOS statistical software were 
used in the analysis of the data. As a result of the validity analyzes, it was determined that 
the scale consisted of 11 items with a single factor. This structure was confirmed by 
confirmatory factor analysis. The reliability value was determined as 0.923. A sample 
application was made with the developed scale, comparison analyzes were made between 
the scale scores of the participants and demographic variables.
vi
In the context of the participants in the study, it was concluded that the developed 
scale measures the approaches of the employees to trauma patients in a valid and reliable 
way.
Keywords: Trauma, Emergency health services, 112 emergency health services 
workers, Scale development