Yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerde aleksitimi ve aleksitiminin tükenmişlik düzeyi ile ilişkisi
Alexithymia and its relationship with burnout level in nurses working in intensive care units
Yazar: HİCRET DUMAN
Danışman: DOÇ. DR. SEHER ERGÜNEY
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Yoğun bakım = Intensive care

Özet:
Amaç: Araştırma yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerde aleksitimi ve aleksitiminin tükenmişlik düzeyi ile ilişkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı tipteki araştırma 1 Eylül-1 Kasım 2022 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi yoğun bakım kliniklerinde çalışan hemşireler oluşturmuştur (N=280). Araştırma kriterlerine uyan, araştırmaya katılmayı kabul eden 174 hemşire ile araştırma yürütülmüştür. Araştırmada Sosyodemografik Veri Formu, Toronto Aleksitimi Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılarak veriler toplanılmıştır. Veriler SPSS for Windows 22 paket programı ile analiz edilmiştir. Çalışmadaki sürekli ölçümlerin normal dağılıp dağılmadığına; Kolmogorov-Smirnov, Skewness-Kurtosis testleri ile Skewness ve Kurtosis katsayılarına bakılarak karar verilmiştir. Çalışmadaki sürekli değişkenler için tanımlayıcı istatistikler; ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum; kategorik değişkenler için ise sayı ve yüzde olarak ifade edilmiştir. Ölçek sorularının güvenirlik analizi Cronbach's Alpha katsayıları hesaplanmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan yoğun bakım hemşirelerin Toronto Aleksitimi Ölçeği toplam puan ortalaması 50.55±9.81 bulunmuştur. Ölçek kesme noktalarına göre hemşirelerin %28.7' si orta düzeyde aleksitimik, %14.4' u ise tamamen aleksitimik bulunmuştur. Hemşirelerin Maslach Tükenmişlik Ölçeği alt boyut puanları sırasıyla; Duygusal Tükenme 19.97±7.01, Duyarsızlaşma 9.30±1.81, Kişisel Başarı 11.43±2.53 olarak bulunmuştur. Toronto Aleksitimi Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği toplam puanları arasında istatiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ilişki bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Araştırmaya katılan yoğun bakım hemşirelerinin aleksitimi düzeyleri orta seviyeye yakın olup %14.4'ü yüksek düzey aleksitimi saptanmıştır. Duygusal tükenme ve duyarsızlaşma alt boyutlarında orta düzey, kişisel başarı alt boyutunda düşük düzeyde tükenmişlik saptanmıştır. Ayrıca aleksitimi düzeyi arttıkça tükenmişlik düzeyi de artmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Aleksitimi, hemşire, tükenmişlik, yoğun bakım

Abstract:
Aim: The research was conducted to evaluate alexithymia and the relationship between alexithymia and level of burnout in nurses working in intensive care units.
Materials and Metods: The descriptive research was carried out between 1st September and 1st November in 2022. The population of the study consisted of nurses working in intensive care clinics of Van Training and Research Hospital (N=280). The study was conducted with 174 nurses who complied with the criteria of the research and agreed to participate in the study. In the study, data were collected using the Sociodemographic Data Form, the Toronto Alexithymia Scale and the Maslach Burnout Scale. Data were analyzed with SPSS for Windows 22 package program. It was decided whether the continuous measurements in the study were normally distributed or not, by looking at the Kolmogorov-Smirnov, Skewness-Kurtosis tests and the Skewness and Kurtosis coefficients. Descriptive statistics for continuous variables in the study; were expressed as mean, standard deviation, minimum and maximum. As for categorical variables, they were expressed as numbers and percentages. Reliability analysis of scale questions was calculated through "Cronbach's Alpha coefficients". 
Results: The total score average of the Toronto Alexithymia Scale of the intensive care nurses participating in the study was 50.55±9.81. According to the cut-off points of the alexithymia scale, 28.7% of the nurses were moderately alexithymic and 14.4% were completely alexithymic. Maslach Burnout Scale sub-dimension scores of the nurses were found to be 19.97±7.01 for emotional exhaustion, 9.30±1.81 for depersonalization, and 11.43±2.53 for personal accomplishment. A statistically significant, positive correlation was found between the total scores of Toronto Alexithymia Scale and Maslach Burnout Scale (p<0.05).
Conclusion: Alexithymia levels of the intensive care nurses participating in the study were close to the medium level, and 14.4% of them were determined to have high alexithymia. Medium level burnout was found in the sub-dimensions of emotional exhaustion and depersonalization; low level of burnout was found in the personal achievement sub-dimension. In addition, as the level of alexithymia increases, the level of burnout also increases. 
Keywords: Alexithymia, burnout, intensive care, nurse