Tarihi alanlarda etkileşimli bilgilendirme tasarımı'nın kullanıcı deneyimine etkisi
The effect of interactive information design on user experience in historical areas
Yazar: KANSU ÖZDEN
Danışman: PROF. DR. ÖZDEN PEKTAŞ TURGUT
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Etkileşimli bilgi tasarımı = Interactive information design ; Kullanıcı deneyimi = User experience ; Sanal gerçeklik = Virtual reality ; Tarihi mekan = Historical place ; Tarihi çevre = Historical environment ; Tarihi çevre tasarımı = Design in historical environment

Özet:
Tarihi alanlarda kullanılan bilgilendirme tasarımları, günümüz teknolojik olanakları sayesinde oldukça gelişim göstermiş, sabit duran yazı ve görsellerden evrilerek etkileşimli bilgilendirme tasarımlarına dönüşmüştür. Sanal gerçeklik gözlükleri de etkileşim seviyesinin yüksek olması sebebiyle hem yerinde ziyaret hem de sanal tur ile tarihi yerleri gezmek isteyen ziyaretçilere eşsiz bir deneyim olanağı sunmaktadır. Bu tez çalışması etkileşimli bilgilendirme tasarımlarının sanal gerçeklik başlığı ile tarihi alanlarda kullanımının kullanıcı deneyimine etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır.
 
Birinci bölümde bilgilendirme tasarımının daha iyi anlaşılabilmesi amacıyla bilgilendirme tasarımı hakkında teorik bilgiler verilmektedir. Bilgilendirme tasarımının tanımı ve tarihçesi ile başlayan bölümde bilgilendirme tasarımının uygulama ortam ve alanlarından bahsedilmektedir. Bu bölümlerin alt başlıkları detaylı olarak sınıflandırılmış, açıklanmış ve alanda nitelikli örnekler üzerinden yorumlanmıştır. İkinci bölümde etkileşimli bilgilendirme tasarımında kullanıcı deneyiminden bahsedilmiştir. Tanım ve tarihçe ile başlayarak etkileşim seçenek ve düzeyleri incelenmiştir çünkü etkileşimin hangi seçeneklere sahip olduğu ve seviyelerinin ne tür değişikliğe sebep olduğu, teknolojik olanakların sundukları oldukça önemlidir. Kullanıcı deneyimi etken, teknik ve kanunları bu alandaki teorik içeriklerin açıklanması ve uygulama durumunda nasıl hayata geçirileceği konusunda yol gösterici olmuştur. Üçüncü bölümde etkileşimli bilgilendirme tasarımı uygulamaları incelenmiştir. Kategorize edilen bu örnekler kültürel, ticari, eğitici ve tarihi olarak dört farklı başlıkta anlatılmıştır. Alanda nitelikli örnekler sayesinde etkileşimli bilgilendirme tasarımlarının teorik açıklamaları anlam kazanmış ve uygulama biçimleri açık bir şekilde görülmüştür. Son olarak dördüncü bölümde tüm teorik açıklama ve incelenen etkili örnekler sonrası oluşturulan uygulama hakkında bilgiler sunulmuştur. Bu bilgiler uygulamanın serüvenini anlatmış, incelenen yol ve yöntemleri detaylı olarak sunmuştur. Uygulamanın yapım sürecini ve dayanaklarını anlatan bölümde uygulamanın görselleri paylaşılmıştır. Uygulamanın kullanıcı deneyimlerine etkilerinin daha iyi ortaya konulabilmesi amacıyla farklı alanlardan uzman akademisyenlerle mülakat yapılarak uygulamayı denemelerini ve bu deneyimlerini olumlu ve olumsuz yönleri ile birlikte değerlendirip aktarmaları istenmiş, elde edilen sonuçlar yine bu bölümde ilgili başlık altında belirtilmiştir.

Abstract:
Information designs used in historical areas have developed considerably thanks to today's technological possibilities and have evolved from still texts and visuals to interactive information designs. Due to the high level of interaction, virtual reality glasses offer a unique experience to visitors who want to visit historical places with both on-site visits and online tours. This thesis aims to reveal the effect of interactive information designs with virtual reality headsets in historical areas on user experience. The study consists of four parts. In the first chapter, theoretical information about information design is given in order to better understand information design. In the section that starts with the definition and history of information design, the application environment and areas of information design are mentioned. The subtitles of these sections are classified in detail, explained, and interpreted through qualified examples in the field. In the third part, interactive information design applications are examined. These categorized examples are described under four different headings cultural, commercial, educational, and historical. Thanks to qualified examples in the field, the theoretical explanations of interactive information designs have gained meaning and their application forms have been seen. Finally, in the fourth chapter, information about the application created after all the theoretical explanations and the effective examples examined is presented. This information explained the adventure of the application and presented the examined ways and methods in detail. The visuals of the application are shared in the section describing the construction process and the basis of the application. In order to better reveal the effects of the application on user experiences, expert academicians from different fields were interviewed and asked to try the application and to evaluate and convey these experiences together with their positive and negative aspects.