Acil servise başvuran COVİD-19 pozitif pulmoner emboli şüphesiyle toraks bt anjiyografi çekilen hastaların analizi
Analysis of patients undergoing thoracic ct angiography with suspected pulmonary embolism in COVİD-19 positi̇ve cases applied to the emergency department
Yazar: SİMGE KÜPÇÜK
Danışman: DOÇ. DR. HALİL DOĞAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
COVID-19 hastalığında tromboembolik durumlar sık görülmektedir. Bu çalışmada acil servise başvuran COVID-19 19 tanılı, pulmoner emboli şüphesi nedeniyle bt pulmoner anjiyografi çekilen hastalarda pulmoner emboli sıklığı ve etkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metod
Bu çalışma Bakırköy Dr. Sadi Konuk EAH Erişkin Acil Tıp Kliniğine 11.03.2020-01.03.2022 tarihleri arasında başvuran 316 COVID-19 pozitif pulmoner emboli şüphesi olan ve toraks bt anjiyografi çekilen 18 yaş ve üstü hastaların verileri ile yapılmıştır. Hastaların yaşı, cinsiyeti, vital bulguları (geliş), alınan hemogram, biyokimya, d-dimer, troponin T, prokalsitonin parametreleri, görüntüleme sonuçları, bilinen komorbiditeleri, kullandığı ilaçlar, uygulanan tedavi şekilleri ve hastaların sonlanımları kaydedilmiştir. Emboli varlığı ile ilişkileri değerlendirilmiştir.
Bulgular
Çalışmamıza dahil edilen hastaların 155'i (%49,1) kadın hasta olup 161'i (%50,9) erkektir, 360 hastanın yaş ortalaması 60.54±17.65'tir (min:18-max:99). Acil servise başvuran 316 COVID-19 pozitif hastada pulmoner emboli sıklığı %13,6 olarak bulunmuştur. Pulmoner emboli gelişen hastaların yaş ortalaması daha yüksektir. Pulmoner emboli gelişen hastalarda hastane içi mortalite oranı %34,9, 30 günlük mortalite %37,2'dir. Emboli gelien hastalarda D-dimer ve troponin değerlerinin daha yüksektir. Pulmoner emboli gelişen hastalarda DM (%39,5), SIRS≥2 olanların (%44,2) ve Wells skoru ≥4 olanların (%7), plaquanil kullanımı (%46,5), oksapar (%93), nazal O2 kullanımı (%48,8), nazal ve rezervuarlı O2 beraber kullanımı (%23) oranlarının daha fazla olduğu bulunmuştur. Pulmoner emboli varlığı, KAH, malignite, hemoglobin, GFR, SIRS, plaquanil kullanımı, nazal O2 ihtiyacı, N/L oranı, üre, prokalsitonin, D-dimer, troponin ile hastane içi mortalite arasında önemli korelasyon vardır. Pulmoner emboli riskini D-dimer'daki 1 birimlik artış 1,15 kat, DM varlığı 2,03 kat, Well skorundaki 1 birimlik artış 1,62 kat artırmaktadır. D-dimer'da 1 birimlik artış 1,20 kat, SIRS skorunda 1 birimlik artış 5,02 kat, NLR'deki bir birimlik artış 1,05 kat, plaquanil kullanımı 3,83 kat, üredeki 1 birimlik artış 1,01 kat mortalite riskini artırmaktadır. Wells skoru,  D-dimer, troponin, SIRS skorunun pulmoner embolinin öngürülmesinde tanısal değerinin önemli olduğu ancak sensitif olmadıkları bulunmuştur.
Sonuç
COVID-19 hastalarında d-dimer≥4, Wells skoru≥4 ve DM öyküsü olan hastalar pulmoner emboli gelişme riski açısından kliniklerde daha yakından takip edilmelidir ve pulmoner emboli nedeniyle takip edilen COVID-19 hastalarında  üre, D-dimer, troponin, ınr yüksekliği olması mortalite yönünden uyarıcı olmalıdır.
Anahtar Kelimeler; COVİD-19, Pulmoner Emboli, Mortalite, Pulmoner BT Anjiografi

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the frequency of pulmonary embolism and the contributing factors in patients diagnosed with COVID-19 who applied to the emergency department and undergoing pulmonary CT angiography due to suspected pulmonary embolism. Given the frequent occurrence of thromboembolic events in COVID-19 patients, this research seeks to assess the prevalence of pulmonary embolism in this specific group and identify relevant influencing factors.
Materials And Methods
This study was conducted using data from patients aged 18 and above who tested positive for COVID-19 and applied to the Adult Emergency Medicine Clinic of Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital between March 11, 2020, and March 1, 2022, with suspected pulmonary embolism and undergoing thoracic CT angiography. The study collected information on patients' age, gender, vital signs (on admission), complete blood count, biochemistry, d-dimer, troponin T, procalcitonin parameters, imaging results, known comorbidities, medications, administered treatments, and patient outcomes. The presence of pulmonary embolism was assessed in relation to these factors.
Findings
Among the patients included in the study, 155 (49.1%) were female, and 161 (50.9%) were male, with a mean age of 60.54±17.65 years (min:18-max:99). Among the 316 COVID-19 positive patients presenting to the emergency department, the prevalence of pulmonary embolism was found to be 13.6%. Patients who developed pulmonary embolism had a higher average age. The in-hospital mortality rate was 34.9%, and the 30-day mortality rate was 37.2% in patients with pulmonary embolism. D-dimer and troponin values were higher in patients who developed pulmonary embolism. The presence of pulmonary embolism was associated with higher rates of diabetes mellitus (39.5%), SIRS≥2 (44.2%), Wells score ≥4 (7%), plaquenil usage (46.5%), oxygen therapy with nasal cannula (48.8%), oxygen therapy with nasal cannula and reservoir (23%). There was a significant correlation between the presence of pulmonary embolism and coronary artery disease, malignancy, hemoglobin levels, glomerular filtration rate (GFR), SIRS score, plaquenil usage, nasal oxygen requirement, neutrophil-to-lymphocyte ratio (NLR), urea, procalcitonin, D-dimer, troponin, and in-hospital mortality. An increase of 1 unit in D-dimer elevated the risk of pulmonary embolism by 1.15 times, while the presence of diabetes mellitus increased the risk by 2.03 times. An increase of 1 unit in Wells score raised the risk by 1.62 times. Additionally, a 1-unit increase in D-dimer, a 1-unit increase in SIRS score, a 1.05-unit increase in NLR, plaquenil usage, and a 1-unit increase in urea increased the mortality risk by 1.20, 5.02, 1.05, 3.83, and 1.01 times, respectively. The study concluded that Wells score, D-dimer, troponin, and SIRS score were significant diagnostic indicators for predicting pulmonary embolism but lacked sensitivity.
Conclusion
In COVID-19 patients, those with D-dimer levels ≥4, Wells score ≥4, and a history of diabetes mellitus should be closely monitored in clinical settings due to the increased risk of developing pulmonary embolism. Moreover, elevated levels of urea, D-dimer, troponin, and INR in COVID-19 patients monitored for pulmonary embolism should serve as warning signs for mortality.


Keywords: COVID-19, Pulmonary Embolism, Mortality, Pulmonary CT Angiography