Türkçe'nin yeterince etkin ve güzel kullanılmadığı sınıflarda öğretmenlerin ilkokuma yazma öğretimi sürecinde karşılaştığı sorunlar ve çözüm önerileri: Van/Çatak örneği
The problems and solutions teachers are forced in the literacy education where turkish is not used effectively and well enough: The sample of Van/Çatak
Yazar: BURCU SARIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER YILAR
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anadil = Mother tonque ; Okuma-yazma öğretimi = Reading-writing instruction ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Van = Van ; Öğrenci sorunları = Problems of the students ; Öğretmen sorunları = Problems of teachers ; İki dilli = Bilungualism ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Amaç: Van ili Çatak ilçesi ilkokullarında öğretmenlerin ilkokuma ve yazma öğretimi sürecinde yaşadığı problemleri tespit etmek ve bu problemlerin çözümü ile ilgili öğretmen görüşlerini belirlemek amaçlanmaktadır.
Yöntem: Türkçenin yeterince etkin ve güzel konuşulmadığı yörelerde ilkokuma ve yazma sürecinde karşılaşılan sorunları belirlemeye yönelik olan bu çalışma betimsel araştırma türlerinden tarama araştırması niteliğindedir. Araştırma, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Van'ın Çatak ilçe merkezi ve köylerinde bulunan 34 ilkokulda görev yapmakta olan 83 sınıf öğretmeninin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler betimsel bir şekilde analiz edilip sayısallaştırılmıştır ve yorumlar sayısal veriler üzerinden yapılmıştır.
Bulgular: Araştırma bulgularına göre, araştırmaya katılan öğretmenlerin meslek hayatlarının ilk yıllarında oldukları için bu yörelerde ilkokuma ve yazma konusunda kendilerini yetersiz hissettikleri, hala bu yörelerde Eğitim fakültesi mezunu olmayan kişilerin derslere girdiği, hizmet içi eğitim seminerlerinin eksikliği ve içeriklerinin uygulamadan çok teoriden oluştuğu, bu yörelerde okul öncesi eğitimde daha çok dil etkinliklerine yer verilmesi gerektiği, öğrencilerin okuma yazma öğreniminde "ğ,u,o,ü," harflerinde ve Türkçe derslerinde zorlandığı,  bu yöredeki velilerin ilgisiz ve bilinçsiz olduğu fark edilmiştir.
Sonuç: Araştırma sonucunda, okul-aile işbirliğinin artırılması gerektiği, aileler için Türkçe dil kurslarının açılması gerektiği, verilen hizmet içi eğitimlerin sayısının ve niteliğinin arttırılması gerektiği, buradaki öğretmenlerin yaşam şartlarının iyileştirilmesi gerektiği zorunlu hizmetlerinin tamamlayanların tayinlerinin durdurulması gerektiği, mevcut olan eğitim öğretim programının yöre öğrencilerine göre düzenlenmesi gerektiği, okul öncesi eğitimde daha çok dil ağırlıklı etkinliklere yer verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: ilköğretim, iletişim, dil, ana dili, iki dillik

Abstract:
Purpose: It is aimed to determine the problems experienced by teachers during the teaching of literacy reading and writing in the primary schools of Çatak district of Van province and to determine teachers' opinions about the solution of these problems.
Method: This study, which aims to determine the problems encountered in the process of basal reading and writing in regions where Turkish is not spoken sufficiently effectively and well, is a survey research, one of the descriptive research types. The research was carried out with the participation of 83 classroom teachers working in 34 primary schools in the Çatak district center and villages of Van in the 2019-2020 academic year. The obtained data were analyzed and digitized descriptively, and comments were made on numerical data.
Findings: According to the research findings, the teachers who participated in the research felt inadequate in literacy reading and writing in these regions since they were in the first years of their professional life, people who were not graduated from the Faculty of Education in these regions still attend the classes, the lack of in-service training seminars and their content consisted of theory rather than practice, pre-school in these regions. It has been noticed that more language activities should be included in education, that students have difficulties in learning to read and write in the letters "ğ,u,o,ü" and in Turkish lessons, and that the parents in this region are indifferent and unconscious.
Results: As a result of the research, it is necessary to increase the school-family cooperation, Turkish language courses should be opened for families, the number and quality of in-service trainings should be increased, the living conditions of the teachers here should be improved, those who complete their compulsory services and their appointments should be stopped, It was concluded that it should be organized, and more language-based activities should be included in pre-school education.
Keywords: primary education, communication, language, mother tongue, bilingualism