Ekolojik konutların karşılanabilirliği üzerine bir hesaplama modeli
A computational model on the affordability of ecological housing
Yazar: ALİ BURAK ASLAN
Danışman: PROF. DR. ÖZGE YALÇINER ERCOŞKUN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehir ve Bölge Planlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Ekolojik planlama = Ecological planning ; Konut planlaması = Housing planning ; Yapı malzemeleri = Building materials

Özet:
Dünya nüfusunun hızla artışı sonucu ortaya çıkan problemlerin başında artan nüfusun konut ihtiyacının karşılanamaması gelmektedir. Günümüzde piyasa koşullarında, özellikle alt ve orta gelirli hanehalkları için konut satın alabilmek her geçen gün daha fazla zorlaşmaktadır. Bu sebeple, endüstrileşme sürecinde artan kırdan kente göç dalgasına bağlı olarak sosyal ve ekonomik hayatta yaşanan büyük değişimler, konut sorununu daha büyük boyutlara taşımıştır. Diğer taraftan, artan konut talebini karşılamak için uygulanacak politikalarda çevreye duyarlı önlemler alınmazsa, çevre kirliliği gelecekte geri dönülemez boyutlara ulaşacaktır. Konut alanları sadece üretimleri aşamasında çevreyi etkilememektedir; aynı zamanda kullanımları safhasında da çevreye etkileri bulunmaktadır. Bu kapsamda, sürdürülebilir kalkınma için doğal kaynakların hızla tükendiği bir ortamda, ekolojik konutların yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu iki konu tezin odağını oluşturmaktadır. Tezde öncelikle, ekolojik konutlar üretmek için kullanılabilecek alternatif yapı malzemeleri ile ekolojik planlama ve tasarım standartları araştırılmıştır. Daha sonra, karşılanabilir konut ve karşılanabilirliğin ölçülmesi üzerine bir literatür araştırması yapılmıştır. Karşılanabilirlik hesabı yapılmadan önce, Türkiye'nin konut sorunları ve bu sorunlara yönelik Cumhuriyetin ilk yıllarından bugüne kadar uygulanan politikalar hakkında genel bir çerçeve çizilmiştir. Karşılanabilirlik hesabı için öncelikle farklı ekolojik yapı malzemeleri ile konut üreten firmalarla görüşülerek standart bir ekolojik konutun maliyeti takdir edilmiştir. Bu konutların farklı faiz oranları ve vade süreleri üzerinden satılmasına yönelik senaryolar oluşturularak, her senaryoya göre hanehalklarının ödeme maliyetleri çıkarılmıştır. Hesaplanan konut harcamaları üzerine elektrik, su ve doğalgaz için yapılan harcamalarda eklenerek hanehalklarının toplam konut maliyeti belirlenmiştir. Diğer adımda, Türkiye İstatistik Kurumu'nun "Gelir ve Yaşam Koşulları" araştırması verileri kullanılarak, %20'lik gelir gruplarının harcanabilir hanehalkı gelirleri tespit edilmiştir. Ardından, bu harcanabilir hanehalkı gelirinden konut maliyetleri (fatura harcamaları dâhil) düşüldükten sonra kalan gelir bir eşik gelir düzeyi olan yoksulluk sınırına göre test edilerek karşılanabilirlik hesabında bulunulmuştur. Elde edilen bulgular değerlendirilerek sonuç bölümünde, Türkiye'de düşük maliyetli, alternatif yapı malzemeleriyle ekolojik konut üretimine yönelik öneriler ortaya konulmuştur.

Abstract:
The inability to meet the growing population's housing needs is one of the biggest issues brought on by the world population's rapid growth. It has become more and more difficult to buy a house in the current market especially for low-income families, Due to the significant changes in social and economic life brought on by the industrialization process and the growing migration from rural to urban areas, housing is now more necessary than ever. On the other hand, given problems such as increasing environmental pollution, these dwellings must be compatible with nature. Houses affect nature not only during their production, but also during their use. At this point, housing regions ought to be created with an ecological consciousness for sustainable development. In the research, initially ecological planning, ecological design criteria and the alternative building materials that can be used in ecological housing were examined. Then, a literature review was conducted on affordable housing and measuring affordability. Before making the affordability analysis, a general framework has been drawn about the housing problem in Turkey and the policies have been produced for these problems. Then, for the affordability analysis, first of all, the cost of an ecological standard house was calculated by interviewing companies that manufacture houses with different ecological building materials. Scenarios were created for these houses to be sold at different interest rates and maturity periods, and as a result, the payment costs for the households were calculated by adding the average expenditure for electricity, water and natural gas to this expenditure. Then, using the data of the "Income and Living Conditions" study of the Turkish Statistical Institute, the disposable household incomes of the 20% income groups were determined. Then, after deducting housing costs from this disposable household income, the remaining income was tested against the poverty line, which is a threshold income level, and affordability analysis was made. In the conclusion part, evaluating the findings, suggestions were made about the ecological housing for housing problem in Turkey.