İnovatif düşünmeyi geliştirme programı (IDGEP)'nın hemşirelik öğrencilerinin yenilikçi yaklaşımları, eleştirel düşünceleri ve yeterlilik algıları üzerine etkisi
Effect of the innovative thinking development program  (itdp) on the innovative approaches, critical thinking and perceived competence of nursing students
Yazar: AYLA HENDEKCİ
Danışman: PROF. İLKNUR AYDIN AVCİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Düşünme = Thinking ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Yaratıcılık = Creativity ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Yeterlilik = Sufficiency ; Yeterlilik analizi = Efficiency analysis ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Amaç: Bu çalışma, İnovatif Düşünmeyi Geliştirme Programı (IDGEP)'nın hemşirelik öğrencilerinin yenilikçi yaklaşımları, eleştirel düşünceleri ve yeterlilik algıları üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve metot: Çalışma nonrandomize, kontrol gruplu ön test-son test deneysel araştırma desenindedir. Çalışmanın evrenini 2019/2020 yılı akademik takvimi içerisinde benzer özellikteki iki fakültenin hemşirelik bölümündeki 4. sınıf öğrencileri oluşturmuştur (deney grubu: 55, kontrol I grubu:54, kontrol II grubu:55). Çalışmada deney grubundaki öğrencilere araştırmacı tarafından geliştirilen İnovatif Düşünmeyi Geliştirme Programı uygulanmıştır. Çalışmanın verileri, Kişisel Bilgi Formu, Bireysel Yenilikçilik Ölçeği, Marmara Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği, Öz Etkililik Yeterlilik Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen Başarı Testi ile online olarak toplanmıştır. Verilerin analizinde, bağımlı örneklem t testi, Kruskal Wallis, Wilcoxon testleri kullanılmıştır. Çalışma için kurum izinleri ve etik kurul izni alınmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan öğrencilerin yaş ortalaması 22.2±1.7 ve deney grubunun %83.6'sı, kontrol I grubunun %81.5 ve kontrol II grubunun %80.0'i kadındır. Deney grubunda bireysel yenilikçilik ölçeği fikir önderliği alt boyutu ve ölçek toplam puanı eğitim sonrasında farklılık göstermektedir (p<0.05). Marmara eleştirel düşünme eğilimleri ölçeği akıl yürütme ve açık fikirlilik alt boyutları ortanca puanları eğitim sonrasında farklılık göstermektedir (p<0.05). Öz etkililik yeterlilik ölçeği davranışı tamamlama alt boyutu ortanca puanı eğitim sonrasında farklılık göstermektedir (p<0.05). Deney grubuna uygulanan IDGEP sonrası bireysel yenilikçilik puan ortalaması kontrol gruplarına göre yüksek bulunmuştur (p<0.05). Deney grubundaki öğrencilerin inovatif düşünme başarı testi eğitim öncesi ve sonrası puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: İnovatif Düşünmeyi Geliştirme Programı'nın hemşirelik öğrencilerinin yenilikçi yaklaşımlarını olumlu yönde geliştirdiği bulunmuştur. Bu yönüyle Türkiye'deki tüm hemşirelik bölümleri için uygulanabilir özelliktedir. Hemşirelik bölümü öğrencilerinin inovatif düşünmeyi geliştirmesine yönelik eğitim programlarının düzenlenmesi önerilebilir. 
Anahtar Sözcükler: hemşirelik eğitimi; eleştirel düşünme; inovatif düşünme; yaratıcılık; yenilikçilik; yeterlilik.

Abstract:
Objective: This study was conducted to determine the effect of the Innovative Thinking Development Program (ITDP) on the innovative approaches, critical thinking and perceived competence of nursing students.
Method: The study has a non-randomized, control group pre-test-post-test interventional research design. The study population consisted of senior students in the Nursing Department of two similar faculties in the academic calendar 2019-2020 (intervention group: 55, control group I: 54, control group II: 55). In the study, the ITDB developed by the researcher was applied to the students in the interventional group. The research data were collected online using a Personal Information Form, Individual Innovativeness Scale, Marmara Critical Thinking Trends Scale, Self-Efficacy Scale and the Success Test developed by the researcher. Paired samples t test, Kruskal Wallis, Wilcoxon tests were used in the analysis of the data. Institutional permissions and ethics committee approval was obtained for the research.
Results: The average age of the students participating in the study was 22.2±1.7, and 83.6% of the interventional group, 81.5% of the control group I and 80.0% of the control group II were female. In the interventional group, the individual innovativeness scale total score and the idea leadership sub-scale score was found to differ after the training (p<0.05). Marmara critical thinking trends scale reasoning and open-mindedness sub-scale median scores was also found to differ after the training (p<0.05). There was also a difference between the median values of the self-efficacy scale completing behavior sub-scale scores (p<0.05). The average individual innovativeness score after ITDP applied to the interventional group was found to be high compared to the control groups (p<0.05). A significant association was found between the scores of students in the interventional group before and after the innovative thinking achievement training (p<0.05).
Conclusion: The Innovative Thinking Development Program was found to positively improve the innovative approaches of nursing students. In this aspect, it is applicable to all nursing departments in Turkey. It is recommended to organize training programs for nursing students to develop innovative thinking.
Keywords: competence; creativity; critical thinking; innovative thinking; innovativeness;  nursing education.