Erzurum ve yöresinde 2010-2020 yılları arasında gastrointestinal şikâyeti olan 0-17 yaş olguların epidemiyolojik yönden değerlendirilmesi
Epidemiological evaluation of 0-17 years old cases with gastrointestinal complaints between 2010-2020 in Erzurum and its region
Yazar: BAHAR ÇİMEN
Danışman: PROF. DR. OSMAN AKTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Bebekler = Infant ; Diyare = Diarrhea ; Epidemiyoloji = Epidemiology ; Ergenler = Adolescents ; Erzurum = Erzurum ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Çocuklar = Children ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases ; İntestinal hastalıklar-parazitik = Intestinal diseases-parasitic

Özet:
Amaç: Gastroenteritler çocukluk çağının önemli hastalıklarından biridir. Enterik patojenlerin tanısı ve epidemiyolojik özelliklerinin bilinmesi erken ve uygun tedaviye başlamak açısından önemlidir. Bu çalışmada, Erzurum ve yöresinde çocukluk çağı gastroenterit etkenlerinin görülme sıklığını, yaş, cinsiyet, mevsim, ay gibi epidemiyolojik özelliklerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: 2010-2020 yıllarını kapsayan 11 yıllık süreçte 0-17 yaşındaki çocuklardan gastroenterit tanı/ön tanısı ile alınan 51.159 dışkı örneği parazitolojik, bakteriyolojik, serolojik ve hızlı moleküler yöntemlerle gastroenterit etkenleri yönünden incelenmiştir. Hasta bilgilerinin toplanmasında "ENLİL Hastane Bilgi Yönetim Sistemi Modülleri" kayıtları kullanılmıştır.
Bulgular: En yüksek patojen varlığı  %6.9 oranıyla 3-6 yaşındaki çocuklarda gözlenmiştir. Patojen pozitifliği erkeklerde %5.9; kadınlarda %5.7 olmak üzere toplamda %5.8 olarak bulunmuştur. E.histolytica/dispar, Giardia lamblia ve Ascaris lumbricoides başta olmak üzere paraziter patojenler %72.1; Rotavirus başta olmak üzere viral patojenler %25.8 ve Salmonella spp başta olmak üzere bakteriyel patojenler %2.14 oranında tespit edilmiştir. Olgunun %0.04'ünde görülen koenfeksiyonlara en sık katılan patojenler Rotavirus ve Giardia lamblia'dır. Gastroenteritlerin en sık ortaya çıktığı mevsimin kış, en az görüldüğü mevsimin ise yaz olduğu görülmüştür. Aylardan ise gastroenterit pozitifliği en fazla şubat, ekim ve aralık aylarında tespit edilmiştir.
Sonuç: Gastroenteritler Erzurum ve yöresinde stabil sayılacak bir prevalansla güncelliğini korumaya devam etmektedir. Gastroenteritlerle mücadelede toplumun bu hastalıklar ve bulaş yolları hakkında bilgilendirilmesi ve yerleşim bölgelerindeki belediye hizmetlerinin kalitesi ve alt yapı sistemlerinin iyileştirilmesi önemlidir. Yüksek sayıda olgunun değerlendirildiği bu retrospektif çalışma sonuçlarının, gastrointestinal enfeksiyonlar ve prevalansları üzerine daha sonra yapılacak çalışmalarda bir karşılaştırma referansı olarak değerlendirilebileceği kanaatindeyiz.
Anahtar kelimeler: Gastroenterit, diyare, intestinal patojenler, Erzurum, Türkiye

Abstract:
Aim: Gastroenteritis is one of the important diseases of childhood. Diagnosis of enteric pathogens and knowledge of their epidemiological characteristics are important for initiating early and appropriate treatment. In this study, it was aimed to retrospectively evaluate the incidence of childhood gastroenteritis agents in Erzurum and its region, and epidemiological characteristics, e.g. age, gender, and season/month.
Methods: During the 11-year period covering the years 2010-2020, 51.159 stool specimens taken from children aged 0-17 with the diagnosis/prediagnosis of gastroenteritis were examined in terms of gastroenteritis agents by parasitological, bacteriological, serological and rapid molecular methods. "ENLİL Hospital Information Management System Modules" was used to collect patient information.
Results: The highest presence of pathogen was observed in children aged 3-6 years with a rate of 6.9%. Pathogen positivity was 5.9% in males; it was found to be 5.7% in women and 5.8% in total. Parasitic pathogens (E. histolytica/dispar, Giardia lamblia and Ascaris lumbricoides being the most abundant), viral pathogens (rotavirus being the most abundant) and bacterial pathogens (Salmonella spp. being the most abundant) were detected in 7.1%, 25.8% and 2.14%, respectively. Rotavirus and Giardia lamblia are the most common pathogens involved in coinfections seen in 0.04% of the cases. It has been observed that the most common season of gastroenteritis is winter, and the least common season is summer. Among the months, gastroenteritis positivity was detected the most in February, October and December.
Conclusions: Gastroenteritis continues to be up to date with a prevalence that can be considered stable in Erzurum and its surroundings. In the fight against gastroenteritis, it is important to inform the society about these diseases and their transmission routes, and to improve the quality of municipal services and infrastructure systems in settlements. We believe that the results of this retrospective study, in which a large number of cases were evaluated, can be evaluated as a reference for comparison in future studies on gastrointestinal infections and their prevalence.
Keywords: Gastroenteritis, diarrhoae, intestinal pathogens, Erzurum, Turkey