Dominant ve nondominant taraf alt ekstremite protezi kullanan amputelerde fonksiyonellik, yaşam kalitesi ve enerji tüketiminin karşılaştırılması
Comparison of functionality, quality of life and energy consumption in amputees who using A dominant and A nondominant side lower limb prosthesis
Yazar: GÜLİN ÇAVUŞ
Danışman: PROF. DR. YAVUZ YAKUT
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortez-Protez Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Alt ekstremite = Lower extremity ; Ampütasyon = Amputation ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Fonksiyonel yetkinlik = Functional competency ; Hareket kısıtlılığı = Mobility limitation ; Protezler ve implantlar = Prostheses and implants ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmanın amacı, dominant ve nondominant taraf alt ekstremite protezi kullanan 
amputelerde fonksiyonelliği, yaşam kalitesini ve enerji tüketimini karşılaştırmaktı. 
Çalışmaya Bilim Ortez Protez Merkezi'ne ve Dinamik Ortez Protez Merkezi'ne 
gelen 18-65 yaş aralığında erkek ve unilateral diz altı amputasyonuna sahip olan, 10 
dominant taraf ampute ve 9 nondominant taraf ampute gönüllü dahil edildi. Enerji 
tüketimi ve fonksiyonel kapasite için 6 Dakika Yürüme Testi (6DYT) ve Zamanlı 
Kalk ve Yürü Testi (ZKYT) kullanıldı. Denge değerlendirilmesi; statik denge için 
Tek Ayak Üzerinde Durma Testi, dinamik denge için Y Denge Testi (YDT)
kullanıldı. Yaşam kalitesi ve protezin çok yönlü değerlendirilmesi amacıyla, Trinity 
Amputasyon ve Protez Deneyim Ölçeği (TAPES) kullanıldı. Elde edilen verilere 
göre; 6 Dakika Yürüme Testinde nondominant taraf ampute grubunda yürüme 
mesafesi daha uzun bulundu (p<0,05). Zamanlı Kalk ve Yürü Testi açısından gruplar 
arasında fark bulunmadı (p>0,05). Statik denge yönünden fark bulunamasada,
dominant taraf alt ekstremite amputelerinin, nondominant alt ekstremite amputelerine 
kıyasla protezli ayak üzerinde daha kısa sürede durdukları gözlendi (p>0,05).
Dinamik denge değerlendirmesinde gruplar arasında fark bulunmadı (p>0,05).
TAPES değerlendirme sonuçlarında da benzer şekilde, fark bulunmadı (p>0,05). Bu 
çalışma nondominant taraf alt ekstremite protezi kullanan amputelerin fonksiyonel 
kapasitesinin dominant taraf ampute grubuna kıyasla daha yüksek olduğunu
göstermiştir. Bu çalışma, ampute rehabilitasyonuna ve protez tasarımında dominant 
ve nondominant taraf amputelerin fonksiyonellik açısından farklılık gösterebileceğini 
göstermiştir. Farklı amputasyon seviyelerinin de içinde yer alacağı çalışmaların yol 
gösterici olacağı görüşünü taşımaktayız.

Abstract:
The aim of this study was to compare of functionality, quality of life and energy 
consumption in amputees using dominant and nondominant side lower limb 
prosthesis. 10 dominant side amputees and 9 nondominant side amputees who is a 
man and who has unilateral below knee amputation between the ages of 18-65, who 
came to the Bilim Orthotics and Prosthetics Center and Dinamik Orthotics and 
Prosthetics Center were voluntarily included in Six-Minute Walk Test (6MWT) and 
Timed Up & Go Test (TUG) that were conducted for energy consumption and 
functional capacity. Balance assessment; Single Leg Stance Test for the static 
balance, Y Balance Test was conducted for the dynamic balance. Trinity Amputation 
and Prosthesis Experiences Scales was conducted for the purpose of the quality of 
life and the multifaceted assessment of the prosthesis. According to the data 
obtained; the walking distance was found to be longer for the nondominant side 
group in the Six-Minute Walking Test (p<0.05). There was no difference between 
the groups in terms of Timed Up & Go Test (TUG) (p>0.05). It was observed that 
the dominant side lower extremity amputees stood on prosthetic legs in a shorter time 
compared to the nondominant lower extremity amputees, even if there was no 
difference in terms of static balance (p>0.05). There was no difference between the 
groups in the dynamic balance assessment (p>0.05). Similarly, no difference was 
found in the TAPES evaluation results (p>0.05). This study demonstrated that 
functional capacity of amputees using nondominant side lower extremity prosthesis 
was higher compared to the dominant side amputee group. This study demonstrated 
that dominant and nondominant side amputees may differ in terms of functionality in 
amputee rehabilitation and prosthesis design. We have the opinion that studies that 
will include different levels of amputation will be guiding.