Dünyaya ilişkin varsayımlar ve olayların etkisi kapsamında İstanbul sakinlerinde terör olaylarının yansımalarının değerlendirilmesi
Evaluation of the reflections of terrorist incidents on Istanbul residents within the scope of the world assumptions and the impact of events
Yazar: CEREN ÖZBAŞARAN TAN
Danışman: PROF. DR. EMEL HÜLYA YÜKSELOĞLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Hukuk = Law ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Mesleki maruziyet = Occupational exposure ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Toplumsal travma = Collective trauma ; Uluslararası terörizm = International terrorism

Özet:
İstanbul'da yaşayan kişilerin, dünyaya ilişkin varsayımlarını belirlemek, travmatik bir deneyim olan terör olaylarının bu kişilerdeki etkilerini incelemek ve çeşitli demografik değişkenler ve terör yaşantılarıyla ilişkilerini ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan 89'u bir terör olayına doğrudan şahitlik etmiş, 51'i bir terör olayına dolaylı şahitlik etmiş, 176'sının bir yakını bir terör olayına doğrudan şahitlik etmiştir. Katılımcıların tamamı; tanıdığı bir kişiyi/kişileri kaybettiklerini, olay yerinde bulunan kişilerin travmatik anılarının ayrıntılarını dinlediklerini, dolaylı olarak şahit olan kişilerin öykülerini dinlediklerini, bir terör saldırısına ait video görüntülerini izlediklerini, bir terör saldırısının olay yerine ait fotoğrafları gördüklerini, bir terör saldırısı sırasında, sevdiği bir insanı kaybeden kişilerin öykülerini dinlediklerini ve/veya bir terör saldırısı sebebiyle hayatını kaybeden kişinin/kişilerin cenaze törenlerine katıldıklarını belirtmişlerdir.
Kadın ve erkek katılımcıların skorlarının; yeniden yaşantılama ve aşırı uyarılma alt boyutları açısından anlamlı derecede farklı oldukları ve kadınların toplam puanlarının kadınlarda erkeklere göre anlamlı olarak daha yüksek bulunduğu görülmüştür. Demografik değişkenlerden olan medeni durum açısından bakıldığında dünyanın iyiliğine inanç, olumlu benlik inancı ve dünyanın adil olduğuna inanç alt boyutlarında anlamlı bir şekilde farklılık vardır. Terör olayına maruziyet ve terör yaşanmışlıkları parametreleri ile bakıldığında; katılımcılarda yeniden yaşama, aşırı uyarılma, olayların önceden kontrol edilebileceğine inanç, dünyanın iyiliğine inanç ve kaçınma alt boyutlarında farklılaşma ve korelasyon mevcut olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted to determine the assumptions of individuals (living in Istanbul) regarding the world, the effects of traumatic experiences such as terrorist incidents and to reveal the corelations with various demographic variables. A total of 491 participants (Female: 251 and Male: 240) agreed to participate in the study. Participants were administered an Information Form, the Impact of Events Scale, and the Assumptions about the World Scale.
89 of the participants had directly witnessed a terrorist incident, 51 had indirectly witnessed a terrorist incident, and 176 had a relative who had directly witnessed a terrorist incident. All participants; either lost a person(s) they knew, listened to the details of the traumatic memories of people who were at the scene, listened to the stories of people who indirectly witnessed it, watched video footage of a terrorist attack, saw photographs of the scene of a terrorist attack, lost a loved one during a terrorist attack or attended the funeral ceremonies of the person(s) who lost their lives due to a terrorist attack.
It was observed that the scores of female and male participants were significantly different in terms of the subdimensions of re-experiencing and hyperarousal, and the total scores of females were found to be significantly higher than those of males. When examined in terms of the demographic variable of marital status, there were significant differences in the subdimensions of belief in the goodness of the world, positive self-belief, and belief in the fairness of the world. When examined in terms of exposure to terrorist incidents and experiences of terrorism, it was determined that there were differences and correlations in the subdimensions of re-experiencing, hyperarousal, belief in the controllability of events, belief in the goodness of the world, and avoidance among participants.