Yerel demokrasi, katılım ve yönetişim: Adana örneği
Local democracy, participation and governance: A case study for the city of Adana
Yazar: TAYLAN KOÇ
Danışman: PROF. DR. BİRGÜL AYMAN GÜLER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kent ve Çevre Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Adana = Adana ; Demokrasi = Democracy ; Yerel Gündem 21 = Yerel Gündem 21 ; Yerel demokrasi = Local democracy ; Yerel seçimler = Local electiond ; Yerel siyaset = Local politics ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Yerelleşme = Decentralization

Özet:
Bu çalışmanın ana konusu, temsili demokrasi ve yönetişimci demokrasi yaklaşımlarının temel mekanizmalarıyla demokrasi sorununa yaklaşım tarzlarının ve bu çerçevede yerel demokrasi sorununu ele alış biçimlerinin incelenmesi ve günümüzde yaygın yaklaşım olan yönetişim yaklaşımının aslında yerel demokrasi açısından temsili demokrasinin gerisinde bir durum ortaya koyduğunun sergilenmesidir. Bu yapılırken, sözü edilen demokrasi tiplerinin iktisadi özü ve yönetsel mekanizmaları açıklığa kavuşturulmaya çalışılacaktır. Belirtilen ana önermenin, yerel demokrasi ve katılım mekanizmaları ortaya koyularak ve Adana örneği üzerinden tartışılarak somutlaştırılması çalışmanın alan araştırması kısmını oluşturacaktır.Adana'nın bu çalışmada örnek olarak seçilmesinin nedenlerinden ilki, yönetişim mekanizmasının Adana'da önemli ölçüde işlerlik kazanmış olmasıdır. Yapılan araştırmalardan edinilen bilgiler, Türkiye'de yönetişimin en fazla uygulandığı illerden birinin Adana olduğunu göstermektedir. Bölgesel kalkınma ajansı uygulamasının Türkiye'deki ilk iki örneğinden biri olan Çukurova Kalkınma Ajansı'nın Adana'da bulunması ve ülkedeki ilk yerel gündem 21 uygulamalarından olan Adana Kent Konseyi'nin varlığı, kentteki yönetişim yapısının güçlenmesinde önemli pay sahibidir. Adana'nın bu çalışmada örnek olarak seçilmesinin bir diğer nedeni ise temsili demokrasinin yerel düzeydeki başlıca uygulaması olan belediye kurumunun Adana'da verimli bir inceleme örneği oluşturmasıdır. Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı, 1994 yılından bu yana kesintisiz olarak aynı yönetici kadronun yönetimdedir.Temsili demokrasi ve katılımcı demokrasi yaklaşımları, yerel demokrasi sorununu kendi düşünsel çerçeveleri içinde ele almaktadırlar. Yerel demokrasi sorununa söz konusu yaklaşımların geldiği son nokta, katılımcılığı artırma iddiasını temel argüman yapan yönetişim yaklaşımıdır. Ancak yönetişim yaklaşımı, demokrasi ve yerel demokrasi açısından temsili demokrasinin bile gerisinde bir durum arz etmektedir. Yönetişimin, kapitalizmin egemen sınıfı olan sermaye sınıfına sağladığı yeni iktidar olanakları nedeniyle sosyal gelişmeyi sağlayıcı ve kamucu anlamda bir katılımcılıkla ilgisi yoktur. Karar gücünü toplumun yalnızca bir sınıfına devretmeye yol açması nedeniyle sınıf diktatörlüğü olarak nitelenebilecek bir örgütlenme kalıbıdır. Bu kalıpta sıkça vurgu yapılan ademi merkeziyetçilik ise, iktidarın merkezi hükümetten yerel yönetimlere devredilmesi ve bu suretle özel sektörle hükümet dışı örgütlerin iktidara ortak edilmeleridir. Bu durum, neo-liberal düşüncenin yarattığı, piyasa aktörleriyle sivil toplum kuruluşlarını merkeze alan ?küreselleşmeci yerelleşme? olarak adlandırılabilecek yeni bir anlayışın doğrudan yansımasıdır.Yönetişim yaklaşımı ile ulusal ve uluslararası düzeyde geçerli olan neo-liberal politikalar doğrultusunda yerel yönetimlerin, işgücünün yeniden üretimine yönelik hizmetlerden çok, özel kesim sermayesinin büyütülmesine ve kamunun küçültülmesine hizmet eden bir siyasa izlemeleri öngörülmektedir. Özellikle 1980'li yıllardan itibaren, neo-liberal politikalar çerçevesinde, ağırlıklı olarak özelleştirme ve ihalecilik uygulamalarıyla kamu kaynaklarının sermaye kesimine aktarılması, burjuva demokrasilerindeki ezilen kesimlerin zaten kısıtlı olan hareket alanlarını iyice daraltmıştır.Bu çalışmanın amacı, genel bir ifade ile yönetişim yaklaşımında temsil edilen demokrasi anlayışını, düşünsel temelleri çerçevesinde ve örnek bir uygulama alanı üzerinde incelemek ve sorgulamaktır.

Abstract:
The main aim of this study is to reveal the basic mechanisms of representative democracy and governmental democracy approaches, their conception of the democracy problem and, in this respect, their way of handling the question of local democracy. The study also brings forth that governmental democracy, which is the currently dominant approach, falls behind the representative democracy in regards to local democracy. In doing these, it is tried to unclose the economic essences and administrative mechanisms of the democracy types at stake. The determination of local democracy and participation mechanisms and discussion of them trough the Adana case to concretize the main assumption of the study will constitute the case study part of the research.Among the others, the first reason for choosing Adana as the case is the distinguished functioning of governance mechanism in that city. The results of many studies indicate that Adana is one of the cities in Turkey where governance is carried out most. The presence of both Çukurova Regional Agency, which is one of the first two examples of regional development agency applications in Turkey, and Adana City Council, which is one of the first 21 local agenda applications, have had important roles in establishment of governance structure in the city. Another reason of this choice is that the City Corporation of Adana, which is the basic practice of representative democracy at local level, sets an efficient example for the study. The Metropolitan Municipality of Adana has been governed by the same administrative group since the year 1994.Representative democracy and participatory democracy perceive the issue of local democracy according to their own intellectual schemes. Approaches to the problem of local democracy ultimately arrives at the the governance approach that asserts participation as its main argument. However, governance approach falls even behind the representative democracy concerning democracy and local democracy problems. Governance has nothing to do with a participation providing social development and of public sake, due to the power opportunities that it provides to capitalist class, the ruling class of capitalism. It is considered to be an organization pattern of class dictatorship since it assigns decision power to a single class. The decentralization, frequently stressed in this pattern, is the transfer of the power from central governments to local corporations, and thus assurance of the participation of leading components of private sector and non-governmental organizations to the ruling mechanism. This case is the direct reflection of the new conception called ?globalist localization? that accepts the civil society organizations and market actors as central, originating from neo-liberal thought.In accordance with the governance approach, it is expected that driven by neo-liberal policies both at national and international levels municipal corporations adopt policies that force public domain to get smaller and private sector capital bigger instead of providing services to reproduce labor power. Especially from 1980s on, in line with neo-liberal policies, public sources have been transferred to capitalist class mainly by privatization and bidding applications. As a result, the action area for the oppressed classes, which was already limited in bourgeoisie democracies, has been reduced even more.The aim of this study is to analyze and questionize the democracy approach generally conceptualized as governance with respect to its intellectual fundamentals and on the basis of a sample implementation area.