Okul öncesi dönemdeki çocukların sosyal davranışları ile aile içi iletişimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of relationship between preschoolers' social behaviour and intra-family communication
Yazar: YASEMİN TÜFEKÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAKUP BURAK ; PROF. DR. EMİNE AHMETOĞLU
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile içi iletişim = Family communicatin ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Sosyal davranış = Social behavior ; Sosyal yetkinlik = Social self-efficacy ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi dönemdeki çocukların sosyal davranışları ile aile içi iletişimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi ile çocukların sosyal davranışlarının çeşitli demografik değişkenlere göre incelenmesi amacıyla planlanmıştır. İlişkisel tarama modeli kullanılarak yapılan araştırmanın örneklem grubunu, İstanbul ili Avrupa yakasındaki anasınıflarına devam eden dört altı yaş aralığındaki 176 çocuk (97 kız, 79 erkek) oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Genel Bilgi Formu", "Anne-Baba-Çocuk İletişimi Değerlendirme Aracı" ve "Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada veri analizi SPSS programında gerçekleştirlmiş, Pearson korelasyon katsayı, ANOVA ve t-testi tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuca göre okul öncesi dönemdeki çocukların anksiyete/içe dönüklük ve kızgınlık/saldırganlık davranışı ile  aile içi iletişimleri arasında herhangi bir ilişki olmadığı ancak sosyal yetkinlik ve aile içi iletişimleri arasında pozitif yönlü düşük düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çocukların cinsiyetine, yaşına, kardeş sayısına, doğum sırasına, ailenin çekirdek veya geniş aile olma durumuna, baba/anne yaşına, baba/anne öğrenim durumuna, ailenin kendini tanımladığı sosyo-ekonomik düzeyine ve çocuğun anne ile geçirilen süreye göre anksiyete/içe dönüklük, kızgınlık/saldırganlık ve sosyal yetkinlik davranışları arasında herhangi bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Ancak okul öncesi dönem çocukların anne yaşına göre sosyal yetkinliklerinin anneleri genç olan çocuklar lehine olduğu gözlemlenmiştir. Baba ile geçirdikleri süre arttıkça çocukların sosyal davranışlarında pozitif yönde anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Aile üyelerinin ortak geçirdikleri süre azaldıkça ise çocukların anksiyete ve içe dönüklük düzeyinde anlamlı farklılık bulunmuştur.

Abstract:
This research is designed to investigate the relationship between the social behaviors of children in the preschool period and their intra-family communication, as well as to examine the social behaviors of children according to various demographic variables. The sample group of the study, conducted using a correlational survey model, consists of 176 children (97 girls, 79 boys) between the ages of four and six attending preschool classes on the European side of Istanbul province. The data collection instruments used in the research were "General Information Form," "Parent-Child Communication Assessment Tool," and "Social Competence and Behavior Assessment Scale." Data analysis was performed using the SPSS program, employing techniques such as Pearson correlation coefficient, ANOVA, and t-test. According to the findings of the study, there was no significant relationship between the anxiety/internalizing and anger/aggression behaviors of children in the preschool period and their intra-family communication. However, a positive and low-level relationship was found between social competence and intra-family communication. Furthermore, no significant differences were found in anxiety/internalizing, anger/aggression, and social competence behaviors of children based on their gender, age, number of siblings, birth order, the family's nuclear or extended status, father/mother's age, father/mother's educational status, the socio-economic level that the family identified with, and the time spent with the mother. However, it was observed that the social competence of preschool children varied in favor of children with younger mothers. As the time spent with the father increased, significant positive differences were found in the social behaviors of children. Conversely, as the time spent with family members together decreased, significant differences were found in the levels of anxiety and internalizing behaviors of children.