Kahve atıklarının tüplü fıstıkçamı (Pinus pinea) fidanlarının yetiştirme ortamına etkileri
Effects of coffee residues on growing media of contai̇nerized stone pine (Pinus pinea) seedlings
Yazar: NİHAN ÖZOK
Danışman: PROF. DR. SERVET ÇALIŞKAN ; PROF. DR. ENDER MAKİNECİ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Dünya çapında artış gösteren kahve tüketiminin yanında, kahvenin içime hazır hale gelmesine kadar geçen aşamalarda ortaya çıkan kahve atıklarının, verimli bir şekilde geri dönüştürülmesi her geçen gün önemli bir konu haline gelmiştir. Bu çalışmada, farklı oranlarda kullanılmış kahve atıklarının (KKA) tohum çimlenmesi (çimlenme yüzdesi (GP) ve ortalama çimlenme süresi (MGT)), fidan özellikleri ve tüplü 1+0 yaşında fıstık çamının (Pinus pinea) farklı bileşenlerinin fidan biyokütlesi üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. % 100 fidanlık toprağı, % 100 kum, % 10 KKA+% 90 kum, % 20 KKA+% 80 kum, % 30 KKA+% 70 kum ve % 100 KKA içeren altı farklı yetiştirme ortamı hazırlanmıştır. KKA oranının % 10 olduğu ortamlarda GP % 90 iken, bu oran arttıkça GP değerleri % 50'ye düşmektedir. Fidan boyu değerleri 14,4 cm ile fidanlık toprağı ortamında, 11,4 cm ile % 100 kum ortamında ve 11,1 cm ile de % 20 KKA+% 80 kum ortamında ölçülmüştür. En kalın kök boğazı çapı 3,9 mm ile % 20 KKA+% 80 kum ortamında tespit edilmiştir. En yüksek kök/gövde oranı (0,7) %10 KKA+% 90 kum ortamında gözlenmiştir. Toplam fidan biyokütlesi fidanlık toprağı ortamında (2,1 g) en yüksek olarak ölçülmüştür. Ortamda KKA arttıkça, tüm fidan bileşenlerinde (ibre, ana kök, yan kök ve gövde) N, K, Mg ve P konsantrasyonları artmış, Ca konsantrasyonu ve C/N oranı azalmıştır. Sonuçlar, tohum çimlenmesini, fidan özelliklerini ve tüplü fıstık çamı fidanlarının üretimi ve besin alımını değiştirmek için az miktarda KKA kullanma gerekliliğini işaret etmektedir.

Abstract:
In addition to the worldwide increasing coffee consumption, the efficient recycling of coffee wastes, which occur during the stages of coffee until it is prepared for drinking, has become an important issue day by day. In this study, it was aimed to observe the effects of adding different proportions of spend coffee grounds (SCG) on seed germination (percent germination (GP) and mean germination time (MGT)), seedling characteristics and seedling biomass of different components of plastic containerized  1+0 years old stone pine (Pinus pinea). Six different growing media has been prepared: 100% SCG, 30% SCG + 70% sand, 20% SCG + 80% sand 10% SCG + 90% sand, 100% sand and 100% nursery soil mixture. While SCG ratio increase as the GP values decreases to 50%, SCG ratio is 10% where the GP is 90% in the nursery soil mixture. In nursery soil mixture, seedling height values were found as the greatest (14,4 cm), followed by the seedlings in 100% sand with 11,4 cm and 20% SCG + 80% sand with 11,1 cm. The highest root/shoot ratio (0,7) was found in 10% SCG + 90% sand. The highest root collar diameter was obtained in 20% SCG + 80% sand with 3,9 mm. Total seedling biomass was highest in nursery soil mixture (2,1g). As SCG augmented in the media, P, K, N and Mg density augmented, and Ca concentration and C/N ratio decreased in all seedling components (lateral root, stem, main root and needle). Results point to the possibility of using a small rate of SCG for seedling characteristics, seed germination, and nutrient uptake for production of containerized stone pine seedlings.