Üniversitede görev yapan akademik personelin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının incelenmesi
The examination of healthy lifestyle behaviors on academic staff of university
Yazar: KADİR TİRYAKİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. UĞUR ABAKAY
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports
Dizin: Davranış = Behavior ; Sağlık = Health ; Sağlıklı insanlar = Healthy people ; Öğretim elemanları = Instructors ; Üniversite personeli = University personnel ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Çalışmanın amacı, akademik personellerinin sağlığı geliştirme davranışlarının değerlendirilmesi ve bu davranışları etkileyen demografik özelliklerin tespit edilmesidir. Bu doğrultuda, Gaziantep Üniversitesi bünyesinde görev yapan akademik personel araştırmaya gönüllü olarak katılmıştır. Araştırma kapsamında, 376 akademik personele ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, bilgi formu ve 2008 de Bahar ve ark, tarafından geliştirilen Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları (SYBD)-II ölçeği uygulanmıştır. İstatistiksel veriler SPSS 16,0 programında analiz edilmiş ve anlamlılık düzeyi 0.05 olarak alınmıştır. Araştırma sonucunda, fiziksel aktivite ve stres yönetimi alt boyutunda erkek akademisyenlerin kadın akademisyenlere göre daha başarılı oldukları gözlemlenmiştir. Fiziksel aktivite, beslenme, manevi gelişim ve kişiler arası ilişkiler alt boyutlarında sigara kullanmayanlar lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Görev yaptıkları birimlere göre,  sağlık sorumluluğu ve fiziksel aktivite alt boyutunda eğitim fakültesi; beslenme alt boyutunda Türk musikisi devlet konservatuarı;  manevi gelişim ve kişiler arası ilişkiler alt boyutlarında ise mühendislik fakültesinde görev yapanların daha düşük puanlar aldıkları; eğitim fakültesinde görev yapan akademik personelin beslenme alt boyutunda diğerlerine göre daha yüksek puanlar elde ettikleri tespit edilmiştir. Sağlık sorumluluğu, beslenme ve stres yönetimi alt boyutlarında görev süresi uzun olanların, kısa olanlara göre daha başarılı oldukları gözlemlenmiştir. Tüm alt boyutlarda, spor yapan ve düzenli spor yapan akademik personellerin spor yapmayanlara göre daha sağlıklı yaşam biçimine sahip oldukları tespit edilmiştir. Akademik unvan yükseldikçe sağlıklı sorumluluğu, manevi gelişim, beslenme düzeyleri artmakta, fiziksel aktiviteleri düzeyleri azalmaktadır.
Sonuç olarak, sağlıklı yaşam biçimi davranışları cinsiyet, sigara kullanımı, çalıştığı birim, statü, görev süresi ve spor yapma düzeyi parametrelerine göre değişim göstermektedir.

Abstract:
The aim of this study was to examine healthy lifestyle behaviors of academic staff at the Gaziantep university and determine the relationships between healthy lifestyle behaviors and demographic characteristics. For that purpose, the 376 participants participated in the study voluntarily. As data collection tools, inquiry form, and HLB which was developed by Bahar et al. (2008), were used in the study. The data were tested according to the statistical program and significance level was found 0.05. As a result, the female staff was more succesfull than man staff in sub-dimensions of physical activity and stres management. Also, there was a significant statistically different between smoking staff and non-smokers in sub-dimensions of physical activity, nutrition, spiritual development, and interpersonal relationships. According to departments, education faculty, Turkish Music State Conservatory, faculty of engineering had low scores in sub-dimensions of health responsibility and physical activity, nutrition, spiritual development and interpersonal relationships recpectively. Also, education faculty had high scores more than others in sub-dimension of nutrition. The staff with low tenure was more succesfull than the staff with high tenure in sub-dimensions health responsibility, nutrition, and stres management. The academic staff engaged in regular physical activity had more healthy lifestyle behaviors than others in all sub-dimensions. As academic title increases, levels of health responsibility, spiritual development and nutrition increases and physical activity reduces.
As a result, healthy lifestyle behaviors may vary according to gender, smoking, department, academic title, tenure and level of participation in sports.