Kül ve odun kömürünün sebze tohumlarının düşük nemde tutulmasında ve depoda tohum kalitesinin korunmasında kullanımı
Use of wood ash and wood charcoal to maintain seed moisture and seed quality in vegetable seeds during storage
Yazar: EBRIMA S. NJIE
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM DEMİR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, odun kömürü ve külünün marul, lahana, soğan, biber ve havuç tohumlarının kalitesini iki yıllık bir süre boyunca korumada etkinliğini araştırmak için yapılmıştır. Tohumlar, 1:0.4, 1:0.6, 1:0.8 ve 1:1 tohum/materyal oranında odun kömürü ve kül üzerinde, 24 ay boyunca oda sıcaklığında (20°C) ve 35°C'de depolanmıştır. Kontrol tohumları % 5-6 tohum nemi içeriğine kadar kurutulmuş ve -20°C'de hermetik paketlerde saklanmıştır. Her bir depolama metodunda 6, 12, 18 ve 24 ay sonra saklama kabından örnekler alınmış ve çimlenme testine tabi tutulmuştur. Tohum gücünü belirlemek için, tohumlar doymuş sodyum klorür (NaCl) çözeltisi ile oluşturulan %72 oransal nemde 45°C'de 72 saat yaşlandırma testine tabi tutulmuştur. İki depolama yönteminde de, 20 ve 35oC'de 6 ay sonra tohum canlılığı ile kontrol arasında fark bulunmamıştır. Yirmi ay sonra, 1:0.4 tohum/materyal oranında depolanan marul, lahana, soğan ve biber tohumların canlılığı ve tohum gücündeki düşüş, 20oC ve 35oC'de depolanan tüm türlerin kontrolüne kıyasla en yüksek düzeyde olmuştur. Depolama süresinin sonunda, havuç, biber ve lahana tohumları marul ve soğana göre yüksek tohum canlılıklarını korumuştur. Odun kömürü üzerinde depolanan tohumların 20 ve 35oC'de tüm türlerde daha yüksek canlılık yüzdesi sergilediği gözlenmiştir. Tohum nemi içeriğindeki azalma, 35oC'de depolanan tohumlarda 20oC'de depolanan tohumlara göre daha belirgindir. Bununla birlikte, kül ve odun kömürü üzerinde 1:0.4, 1:0.6, 1:0.8 ve 1:1 oranlarında depolanan tohumların tohum nem içeriğinde düşüş açısından önemli bir fark bulunmamıştır. Bu araştırmada kullanılan sebzelerde kül ve odun kömürü kurutucularının 20°C'de 12-18 ay boyunca tohumun canlılığını koruyabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Supervisor: Prof. Dr. Ibrahim DEMIR
This research was conducted to investigate the efficacy of wood charcoal and ash in maintaining the quality of lettuce, cabbage, onion, pepper and carrot seeds over a two-year period. The seeds were stored over charcoal and ash at a seed/material ratio of 1:0.4, 1:0.6, 1:0.8, and 1:1 and stored at room temperature (20◦C) and at 35oC for 24 months. The control seeds were dried to between 5-6% seed moisture content and stored in hermetic packet at -20oC. Samples were collected from the storage container after 6, 12, 18, and 24 months and subjected to a germination test. To determine the seed vigour, seeds were subjected to an ageing test at 45oC for 72 hours using 72% saturated sodium chloride (NaCl) solution. There was no difference between the seed viability the control and the treatments after 6 months at 20 and 35oC under the two storage methods. After 24 months, lettuce, cabbage, onion and pepper seeds stored at 1:0.4 seed/material ratio exhibited the highest decline mean percentage germination and vigour compared to the control for all species stored at 20oC and 35oC. At the end of the storage period, carrot, pepper and cabbage seeds maintained higher seeds quality and vigour compared to lettuce and onion. It was observed that seeds stored over charcoal exhibited higher vigour percentage across all species at 20 and 35oC. The decline in seed moisture content was more pronounce in seeds stored at 35oC compared to those stored at 20oC. However, no significant difference in decline in seed moisture content of seeds stored over ash and charcoal at 1:0.4, 1:0.6, 1:0.8 and 1:1 ratios. It is concluded ash and charcoal desiccants can preserve seed quality in vegetables used for 12-18 months at 20oC.