Riyâzî Mehmed Efendi ve Destûru'l Amel'i
Riyâzî Mahmad Afandi and Dastûru'l Amal
Yazar: FUNDA TÜRKBEN
Danışman: PROF. DR. HASAN ÇİFTÇİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Desturu'l Amel'i = Desturu'l Amel'i ; Fars edebiyatı = Persion  literature ; Farsça = Persian ; Riyazi Mehmed Efendi = Riyazi Mehmed Efendi ; Türkçe çeviri = Turkish translation

Özet:
Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada Riy?z? Mehmed Efendi'ye aitolan Destûru'l-amel adlı eserin tesbit edilebilen üç elyazması nüshası karşılaştırılarak,bir metin oluşturmak amaçlanmıştır.Çalışma konusu yapılan bu eserin bir nüshası İstanbul Millet Kütüphanesi, diğeriKayseri Raşit Efendi Kütüphanesi ve bir diğeri de Ankara Milli Kütüphane'inde yeralmaktadır. Eser, döneminin Farsça ve Osmanlıca kelimelerinin zenginlik ve çeşitliliğibakımından zengin kültürel bir miras konumundadır.Bu çalışma, iki bölümden oluşur.Birinci bölümde müellifin hayatı, edeb? kişiliği, sosyal hayatı ve eserleri hakkındabilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise Destûru'l-amel adlı eserin metni yer almaktadır.Orijini Farsça-Osmanlıca olan bu metin, Latin harflerle transkrip edilmiş ve adı geçenelyasması nüshalar karşılaştırılarak iml? farklılıkları verilmiştir.Yazar metinde alfabetik sıraya göre önce deyim veya atasözünü Farsça olarakvermiş, ardından izaha muhtaç gördüklerini Osmanlı Türkçesiyle açıklamış ve dahasonra örnek (şahit) olarak bir veya iki Farsça dizeye yer vermiştir. Çalışmada önce Farsçadeyimin Latin alfabeyle telaffuzu; ardından parantez içerisinde Farsça deyimin orijinalşekli verildi. Osmanlı Türkçesiyle açıklaması varsa o da Latinize edildi. Şahit olarakverilen dize veya dizelerin de Farsça orijinal şekilleri kaydedildikten sonra, köşeli paranteziçerisinde Türkçe çevrileri verilmeye çalışıldı.Anahtar Kelimeler: Riy?z?, Farsça Ems?l, Türkçe darbımesel, deyim, atasözü

Abstract:
In this study in which we prepared as a master thesis, belonging to Riy?z? MahmatAfandi, of the work?s Dastûru?l-amal, two manuscript copies of which can be determinedby comparing, aimed to create a text.Made the subject of study in this work, a copy of the Istanbul Millat Library andthe other Kayseri Raşit Afandi Library are located.This study is comprised of tree parts. In the first chapter, the auther?s life, edeb?personality, social life were informed about the work. In the second part, Dastûru?lamalis from the text of the work. The origin of this text is in Persian-Ottoman, Latinletters was transcription and copies by comparing given the differences.The auther, in the text before the statement or maxim given in Persian. After seeingneed to explain, accounted in Ottoman Turkish language. Later, examples of (evidence)one or two Persian couplet has included. In our study, before Persian phrase thepronunciation of the Latin alphabet. Afterwards, we have the original shape of the Persianphrase in parantheses. If the Ottoman Turkish description, we have also Latinize.After we save the original forms of the Persian strings, we tried to give Turkish translatein square brackets.Key Words: Riy?z?, Persian Ems?l, Turkish proverb, statement, proverb.