Bireysel ve takım sporu yapan beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin duygusal zeka ve prososyal davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Invidual and team sports, physical and sports college situations that should be considered in psychological intelligence and prosocial relations
Yazar: BURCU SILA GÖNCÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VAROL TUTAL
Siirt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education and training ; Beden eğitimi ve spor yüksekokulları = Physical education and sport faculty ; Bireysel sporlar = Individual sports ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Prososyal davranış = Prosocial behaviour ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Takım sporları = Team sports

Özet:
Bu araştırma bireysel ve takım sporları ile uğraşan Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokullarında
öğrenim görmekte olan üniversite öğrencilerinin duygusal zeka düzeyleri ile prososyal davranış düzeyleri
arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden olan
ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Beden
Eğitimi ve Spor Yüksekokullarında öğrenim görmekte olan beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümü,
antrenörlük bölümü ve spor yöneticiliği bölümü öğrencilerinden oluşmaktadır. Yapılmış olan araştırma 542
üniversite öğrencisinin gönüllü katılım ile gerçekleştirilmiş olup veri toplama aşamasında Schutte ve ark
(1998) tarafından geliştirilen ve Tatar, Tok, Saltukoğlu (2011) tarafından Türkçeye uyarlanan "Gözden
Geçirilmiş Scuhutte Ölçeği", Carol ve Randall (2002) tarafından geliştirilen Kumru ve ark (2004)
tarafından uyarlanan "Olumlu Sosyal Davranış Ölçeği" ve yedi sorudan oluşan kişisel bilgi formu
kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde gruplar arasında fark olup olmadığını belirlemek için TTesti analiz yöntemi, üç ve üzeri grup karşılaştırmasında ise Tek Yönlü ANOVA testi kullanılmıştır.
Araştırma bulgularında cinsiyete göre duyguları kullanma ve iyimserlik/ruh hali alt boyutlarının anlamlı
farklılaştığı tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkenine göre kamusal olumlu sosyal davranış, gizil olumlu sosyal
davranış, acil olumlu sosyal davranış, duygusal olumlu sosyal davranış, itaatkar olumlu sosyal davranış ve
ölçek toplamında anlamlı düzeyde farklılık tespit edilmiştir. Spor türü değişkeninde ise itaatkar olumlu
sosyal davranış alt boyutunda anlamlı fark edilmiştir. Sonuç olarak, duygusal zeka özellikleri ile olumlu
sosyal davranış özellikleri arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişkiler görülmüştür. Bu sonuç
üniversite öğrencilerinin duygusal zekalarının artmasının orta düzeyde olumlu yönde olumlu sosyal
davranışları etkilediğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Bireysel Spor, Takım Sporu, Duygusal Zeka, Olumlu Sosyal Davranış

Abstract:
The aim of this study was to determine the relationship between emotional intelligence levels and
prosocial behavior levels of university students studying at Physical Education and Sports Schools
practicing individual and team sports. Relational survey model, which is one of the quantitative research
methods, was used in the research. The study group of the research consists of the students of the physical
education and sports teaching department, the coaching department and the sports management department,
who are studying in the School of Physical Education and Sports in the 2021-2022 academic year. The
research was carried out with the voluntary participation of 542 university students, and the "Revised
Schutte Emotional Scale" and the "Prosocial Behavior Scale" were used in the data collection phase. The
T-Test analysis method was used to determine if there was a difference between the groups in the analysis
of the research data, and the One Way Anova test was used in the comparison of three or more groups. In
the research findings, it was determined that the emotional intelligence sub-dimensions, using emotions
and optimism/mood sub-dimensions, differed significantly according to gender. A significant difference
was found in the gender variable in the sub-dimensions of public prosocial behavior, latent prosocial
behavior, emergent prosocial behavior, emotional prosocial behavior, obedient prosocial behavior and scale
total. There was a significant difference in the sub-dimension of submissive prosocial behavior, one of the
emotional intelligence sub-dimensions, in the sport type variable. As a result, a moderately significant
positive correlation was observed between emotional intelligence characteristics and prosocial behavior
characteristics. The result shows that the increase in the emotional intelligence of university students affects
positive social behaviors in a positive way.
Key Words: Individual Sports, Team Sports, Emotional Intelligence, Positive Social Behavior