Biyolojik geribildirim ile zihinsel antrenman programının sporcuların bilişsel beceri ve performansına etkisi
The effect of mental training with biofeedback on cognitive skills and performa ncein athletes
Yazar: MELEK MAKARACI
Danışman: PROF. DR. ERDAL ZORBA
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Biyo geri bildirim = Biofeedback ; Ruh sağlığı = Mental health ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen ; Voleybol = Volleyball ; Zihinsel antrenman = Mental training

Özet:
Yoğun stres ve baskı atletik performans optimizasyonu için en önemli kavramlardandır. Biyolojik geribildirim (BGB) ve zihinsel antrenman programlarının müsabık sporcularda stres yönetimi ve mental sağlık gelişiminin yanı sıra sportif performansta artış sağladığı bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı; kadın sporcularda uygulanan multimodel BGB ile zihinsel antrenman programlarının fizyolojik parametreler, bilişsel beceri ve sportif performansa etkisini incelemektir. Çalışmaya gönüllü olarak katılım gösteren 14 kadın voleybolcu randomize şekilde deney (n=7; yaş ort: 18,29 ± 0,49 yıl) ve kontrol (n=7; yaş ort: 18,14 ± 0,28 yıl) gruplarına ayrılmıştır. Deney grubuna sekiz haftalık BGB ve zihinsel antrenman programları uygulanırken kontrol grubu rutin voleybol antrenmanlara devam etmiştir. BGB cihaz yazılımından elde edilen parametreler fizyolojik; Stroop testi ve yarışma durumluk kaygı envanteri (CSAI-2) ise bilişsel becerilerdeki değişimin gözlenmesi için kullanılmıştır. Sportif performans, servis isabeti testi ile belirlenmiştir. Normal dağılım gösteren verilerin analizinde çalışma hipotezlerine uygun olarak bağımlı örneklem t-testi ve tek yönlü kovaryans analizi (ANCOVA) kullanılmıştır. Deney grubuna ait son test ölçümlerinde; deri iletkenliği, kas gerilimi, Stroop, CSAI-2 alt boyutlarından kendine güven ile servis isabet testinde istatistiki farklılık olduğu belirlenmiştir (p<0,05). ANCOVA sonuçlarına göre kas gerilimi ve servis isabetinde gruplar arası farklılık (son test) olduğu görülmüştür (p=0,020 ve p=0,008 sırasıyla). Kontrol grubunda herhangi bir parametrede ön test-son test ve gruplar arası farklılık gözlenmemiştir (p>0,05). Sonuç olarak kombine olarak uygulanan BGB ve zihinsel antrenman programlarının müsabık sporcularda fizyolojik, bilişsel ve sportif performans bağlamında gelişim sağlayabileceği ortaya koyulmuştur. Bu doğrultuda; müsabık sporcuların mental sağlık durumunu iyileştirici yöntemlerden daha fazla yararlanması teşvik edilebilir.

Abstract:
Excessive stress and tension are one of the major concepts for athletic performance optimization. Biofeedback (BFB) and mental training programs provide enhancement in sportive performance as well as stress management and mental health improvement in competitive athletes. The aim of this study is to examine the effects of combined multi-model BFB and mental training programs on physiological response, cognitive skills, and sportive performance in female athletes. Fourteen female volleyball players agreed to participate in the study and were randomly assigned to an experimental (n=7; mean age: 18.29 ± 0.49 years) and a control (n=7; mean age: 18.14 ± 0.28 years) group. The experimental group followed an eight-week BFB (20 sessions in total; 15-20 minutes/session) and mental training (imagery and breathing exercises following each BFB session) program, while the control group attended only regular volleyball team training. The measurements of physiological, cognitive, and sportive performance of the athletes were completed at beginning and end of the eight-week training program. The parameters obtained from the BGB device software were used to determine physiological response, whilst the Stroop test and competition state anxiety inventory (CSAI-2) were preferred for cognitive skills. A service accuracy test was performed to evaluate sportive performance. Paired sample t-test and one-way analysis of covariance (ANCOVA) were computed to assess the study hypotheses. There were significant differences in skin conductance, muscle tension, Stroop, and self-confidence, a sub-dimension of CSAI-2, in the experimental group at post-tests (p<0.05). ANCOVA revealed group differences (post test) in measures of muscle tension and service accuracy test (p=0.020, p=0.008 respectively). No significant pre–post and between-group differences were observed for any measured parameter in the control group (p>0.05). To conclude, combined BFB and mental training programs provided an improvement in the context of physiological, cognitive, and sportive performance in competitive athletes. In this direction; competitive athletes could be encouraged to make use of mental health-enhancing methods more.