Tüketicilerin akılcı ilaç kullanımına yönelik bilgi düzeyleri ve davranışlarını etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi: Sivas ili örneği
Evaluation of the consumers knowledge levels and the factors effecting their behaviors rational drug use: Sivas province profile
Yazar: TOLGAY ERCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA FATMA BİÇER
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Hastalar = Patients ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketici tutumları = Consumer attitudes ; Tüketiciler = Consumers ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Tüketicinin satın alma davranışı bir ihtiyacının giderilmesinden kaynaklanmaktadır. Tüketici ihtiyaç duyduğu mal ya da hizmeti karşılamak için karşısında bulunan birçok seçeneğin içinden beklentilerine göre değerlendirerek kendisi için en avantajlı olanı seçmek ister.  Satın alma sürecini gerçekleştiren tüketici güçlü tutumları ile bu davranışı ortaya koymaktadır. Tüketici bu tutumlarını ihtiyaç ve isteklerini gerçekleştirmek için kullanır. Tüm bu tutum ve davranışlar insani özellikler barındırdığından dolayı bu faaliyetler tüketicilerin davranışlarını da doğrudan etkiler.
Akılcı ilaç kullanımı, öncelikli olarak halk sağlığını ve toplumun çıkarını gözetmektedir. Günümüzde artan nüfus ve salgın hastalıkların toplumları çok hızlı bir şekilde tehdit etmesinden dolayı insanların ilaca olan gereksinimleri artmaktadır. İnsanların ilaçlara kolay bir şekilde ulaşabilmeleri, ilaçlar hakkındaki yetersiz bilgiye sahip olmaları veya ilaç kullanımlarındaki davranış problemlerinden kaynaklı günümüzde yanlış ilaç kullanımları artmış bunun sonucunda zararlı yan etkiler de ortaya çıkmıştır. Yanlış, gereksiz, etkisiz ve yüksek maliyetli ilaç kullanımı hastalık ve ölüm oranlarında artış olmasına, ilaçların yan etki risklerinin artmasına, yanlış tüketilmesi sonucunda acil ve temel ilaçlara karşı oluşabilecek direncin gelişmesine neden olmaktadır.
Bu çalışmada akılcı ilaç kullanımında Sivas ili tüketicilerinin bilgi düzeyleri ve davranışlarını etkileyen faktörler arasında anlamlılık olup olmadığı hakkında araştırma yapılmıştır. Anket çalışmaları yaz ve kış mevsimleri olmak üzere iki dönemde ve 463 kişi ile yapılmıştır. Yapılan bu çalışmada elde edilen veriler tanımlayıcı istatistiksel metotlarla (Aritmetik Ortalama, Sayı, Yüzde) birlikte, Kruskal Wallis, Ki-Kare, Mann Whitney–U Testleri ile değerlendirilmiştir. Tüketicilerin akılcı ilaç kullanımı konusundaki bilgi düzeyi ve davranışlarını etkileyen faktörlerin değerlendirildiği bu çalışmada anket çalışması yapılan tüketicilerin büyük çoğunluğunun akılcı ilaç kullanım ilkeleri doğrultusunda davranış sergilediklerini söylemek mümkündür.

Abstract:
Consumer buying behavior is due to the elimination of a need. Consumers want to choose the most advantageous one by evaluating them according to their expectations from many options available to meet the goods or services they need. Consumers who make the purchasing process demonstrate this behavior with their strong attitudes. The consumer uses these attitudes to fulfill their needs and desires. Because all these attitudes and behaviors have human characteristics, these activities directly affect the behaviors of the consumers.
Rational drug use is primarily concerned with public health and the interests of the community. The needs of people are increasing because of growing populations and epidemics threaten societies very quickly. Due to people having easy access to medicines, insufficient knowledge about medicines, or behavioral problems in medication use resulting with the misuse of medicines and harmful side effects are increasing now. The use of wrong, unnecessary, ineffective and costly drugs leads to an increase in disease and mortality rates, an increase in the risks of side effects of drugs, and the development of resistance to urgent and essential drugs as a result of misuse.
In this study, it was investigated whether there is a meaningful difference between the knowledge levels and the factors affecting their behaviors of the consumers in Sivas province and its districts. Survey studies consist of two periods which were summer and winter seasons and 463 people were surveyed. The data obtained in this study were evaluated with descriptive statistical methods of (Arithmetic Mean, Number, Percent), Kruskal Wallis, Chi-Square, Mann Whitney-U Tests. In this study where the factors affecting the level of information and behavior of the rational drug use were evaluated, the majority of the surveyed consumers were in compliance with the rule in the direction of rational drug use principles.