Katip Çelebi (Yabancı uyruklu (Irak) bir öğrenci gözüyle)
Katip Celebi (From the perspective (Iraq) of a foreign student)
Yazar: FATIMAH MERIE HAMMOOD ABBOOSH
Danışman: PROF. DR. VELİ ÜNSAL
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Tarih-i Esatir = Tarih-i Esatir

Özet:
Katip Çelebi, Osmanlı İmparatorluğu'nun en ünlü bilginlerinden biridir ve onun eserleri, Osmanlı ilim dünyasına katkıda bulunan değerli kaynaklardır. Katip Çelebi, tarih, tercüme, sosyoloji, siyaset, felsefe, bilim ve edebiyat gibi farklı alanlarda birçok eser yazmıştır. Bu çalışmada eserlerinin ilim dünyasına olan katkıları ve onun bu eserlerde sergilediği çeşitlilik ve zenginlik incelenmiştir. Ayrıca çalışmada müellifin nesebi, hayatı, yetişmesi, ilim talebi ve ölümü ele alınarak. Onun hocaları, kişiliği ve ilimle olan ilişkisi vurgulanarak, yaşadığı dönemdeki sosyal, siyasi ve kültürel hayatın analizi yapılmıştır. Yine çalışmada Osmanlı İmparatorluğu'nun bu dönemde karşılaştığı sorunlar ve bunlara karşı Çelebi'nin eleştirel yaklaşımları ve çözüm önerileri belirtilmiştir.
Sonuç olarak, Katip Çelebi, Osmanlı İmparatorluğu'nun ve İslam ilim tarihinin en önemli şahsiyetlerinden biridir. O, birçok farklı alanda eserler üreterek, ilim dünyasına katkıda bulunmuştur. Eserleri ve fikirleri hem kendi döneminde hem de sonrasında birçok bilim insanı ve araştırmacı için kaynak olmuştur. Katip Çelebi'nin belki de en önemli eseri olan "Keşfü'z-Zünûn" bu çalışmada da detaylıca incelenmiş, bu eserin önemi, kapsamı, doğruluğu ve kapsayıcılığı hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca bu eserin bölümleri, konuları ve Çelebi'nin dayandığı kaynaklar ele alınmıştır. Dolayısıyla onun hayatı, eserleri ve fikirleri, günümüzde de incelenmeye değerdir.

Anahtar Kelimeler: Kâtip Çelebi, Tarih, Coğrafya, Felsefe, Keşfu'z-Zunun.

Abstract:
Katip Çelebi is one of the most famous scholars of the Ottoman Empire and his works are valuable sources that contribute to the world of Ottoman science. Katip Çelebi has written many works in different fields such as history, translation, sociology, politics, philosophy, science and literature. In this study, the contributions of his works to the world of science and the diversity and richness exhibited by him in these works were examined. In addition, in the study, the author's family, life, upbringing, demand for knowledge and death are discussed. By emphasizing his teachers, personality and relationship with science, an analysis of the social, political and cultural life in the period he lived was made. Again, the study describes the problems faced by the Ottoman Empire during this period and Çelebi's critical approaches and solution proposals against them.
As a result, Katip Çelebi is one of the most important figures of the Ottoman Empire and the history of Islamic science. He has contributed to the world of science by producing works in many different fields. His works and ideas have been a source for many scientists and researchers both during his time and after. Perhaps the most important work of Katip Çelebi, the "Keşfu'z- Zunun", has also been examined in detail in this study, and information has been provided about the importance, scope, accuracy and inclusiveness of this work. In addition, the sections of this work, the subjects and the sources on which Çelebi is based are discussed. Therefore, his life, works and ideas are worth studying today.

Keywords: Katip Celebi, History, Geography, Philosophy, Kesfu'z-Zunun.