Sağlık çalışanlarında işte var olamama (Presenteizm) örgütsel bağlılığa etkisinin belirlenmesi
Determining the effect of presenteeism on organizational commitment in healthcare professionals
Yazar: EBRU TOKA
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM KUNDAY
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Yönetimi = Healtcare Management

Özet:
Günümüzde iş hayatında insanlar pek çok sorunla karşılaşmaktadır. Bu sorunların başında da işte var olamama durumu gelmektedir. İşte var olamama durumu çalışanların iş doyumu ve tükenmişlik düzeyleri ile yakından ilişkilidir. İşte var olamama fiziksel olarak iş yerinde bulunmasına rağmen tam bir verim alarak çalışamayan, ruhsal olarak iş yerinde bulunamayan bireylerin yaşadığı ve örgütlerin de etkilendiği bir durumdur. Örgütsel olarak rekabet ve iş ortamında kaliteli hizmet vermek isteyen sektör çalışanlarının bu sorunu çözmeleri gerekmektedir. Bu sorun, çalışanların iş başında olmasına rağmen, iş tanımlarını tam olarak yerine getirememelerinden kaynaklanmaktadır. Bu da hem çalışanların verimliliğini hem de işletmelerin verimliliğini azaltmaktadır. Örgütsel bağlılıkta çalışanların çalıştıkları kurumlara karşı bağlılık geliştirmeleri gerekmektedir. Örgütsel bağlılık düzeyleri yüksek olan işletmeler, rakiplerine karşı büyük bir avantaj sağlamaktadır. Bu da örgütsel bağlılığı işletmeler açısından önemli bir hale getirmektedir. Sağlık örgütleri bünyesinde hizmet veren çalışanların da örgütlerine bağlı olmaları, örgütlerin başarısını arttıracaktır. Sağlık örgütlerinden hizmet alan toplum kesimlerinin memnuniyetinin yanında bu hizmeti veren sağlık çalışanlarının da memnuniyeti örgütsel bağlılığı arttırma yönünde önemlidir. Çalışanlar açısından bakıldığında işte var olamama durumu kişilere üretkenlik ve sağlık  açısından problemler yaratmakta, çalışanların genel sağlığını etkileyebilmektedir.  Son yıllarda işyerlerinde çoğunlukla görülen bu durum, çalışanların bedenen iş yerinde bulunmalarına rağmen kafa olarak işlerine kendilerini tam verememelerini ifade etmektedir.  Bu olumsuz durumlar ile birlikte de işletmeler maliyet kaybına uğrayabilmektedir. Bu çalışmanın amacı işte var olamama durumu ile örgütsel bağlılığa etkisi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmanın teori kısmında sağlık çalışanlarında işte var olamama durumları ve örgütsel bağlılık durumları ile ilgili alanyazın çalışması yapılmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul'da bir özel üniversite hastanesindeki çalışanların tamamı oluşturmaktadır. Örneklem, belirtilen hastanede yönetici, doktor, hemşire, hasta hizmetleri, laboratuvar teknikeri, biyolog, eczacı, radyoloji teknikeri, anestezi teknikeri, paramedik, odyolog, fizyoterapist gibi sağlık çalışanlarıdır. Hazırlanan anket 2020 yılı Temmuz ve Ağustos aylarında, Covid-19 salgını sürecinde, bu süreç kapsamında alınan tedbirlere uyularak toplanmıştır. Araştırmanın amacına uygun verilerin toplanabilmesi için bu araştırmada anket tekniği uygulanmıştır. Anket 3 ana bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde yer alan 9 soruyla hastaların demografikleriyle ilgili bilgiler hedeflenmiştir. Anket formunun ikinci bölümünü katılımcıların örgütsel bağlılık düzeylerini ölçek için kullanılan ve 18 sorudan oluşan Örgütsel Bağlılık Ölçeği oluşturmuştur. Anket formunun üçüncü bölümünü ise katılımcıların presenteizm düzeylerini ölçek için kullanılan ve 6 sorudan oluşan Standford Presenteizm Ölçeği oluşturmuştur. Anketler aracılığıyla toplanan çalışmanın  bulguları IBM SPSS 26.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler için frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma gibi betimsel istatistikler kullanılmıştır. Ölçeklerin geçerlik ve güvenirliğini test etmek için açımlayıcı faktör analizi ve iç tutarlılık katsayılarının (Cronbach's Alpha) hesaplaması gerçekleştirilmiştir. Ölçeklerin alt boyutlarının veri dağılımlarının normalliği Shapiro Wilks ve çarpıklık ve basıklık değerleri kullanılarak analiz edilmiştir. Gruplar arası farklılıkları analiz etmek için bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. ANOVA Post Hoc analizini türünü belirmek için varyans homojenliğinin sağlanıp sağlanmaması kriteri kullanılmış. Homejenlik sağlandığım dıurumlarda Tukey HSD, sağlanmadığı durumlarda Tamhane çoklu grup karşılaştırma testi kullanılmıştır. İlişki analizleri için Pearson momentler çarpımı korelasyon testi kullanılmıştır. Etki analizleri için ise basit ve çoklu regresyon analizleri kullanılmıştır. İstatistiki anlamlılık %95 güven aralığında aranmıştır.





Anahtar Kelimeler: Presenteizm, Tükenmişlik, Örgütsel Bağlılık, Sağlık Personeli.

Abstract:
Today, people face many problems in business life. At the beginning of these problems is the situation of not being present at work. The state of being absent at work is closely related to the job satisfaction and burnout levels of the employees. Inability to exist at work is a situation where individuals who cannot work with full efficiency despite being physically present at work, who cannot be at work spiritually, and organizations are also affected. Sector employees who want to provide quality service in an organizationally competitive and business environment need to solve this problem. This problem arises from the fact that employees cannot completely perform their job descriptions, even though they are at work. This reduces both the productivity of the employees and the productivity of the enterprises. In organizational commitment, employees need to develop commitment to the institutions they work for. Businesses with high levels of organizational commitment provide a great advantage over their competitors. This makes organizational commitment important for businesses. The fact that the employees serving within the health organizations are also connected to their organizations will increase the success of the organizations. In addition to the satisfaction of the segments of society receiving service from health organizations, the satisfaction of health workers who provide this service is important in increasing organizational commitment. From the employees perspective, absence from work creates problems for individuals in terms of health and productivity, and can affect the general health of the employees. This situation, which is frequently seen in businesses in recent times, means that employees cannot fully participate in the workforce mentally despite being physically present at the workplace. Along with these negative situations, businesses may suffer from cost losses. The aim of this study is to examine the relationship between absenteeism and its effect on organizational commitment. In the the oretical part, a literature study was done on  absence of work and organizational commitment in health workers. The universe of the research includes all the employees in a private university hospital in Istanbul. The sample is health workers such as administrators, doctors, nurses, patient services, laboratory technicians, biologists, pharmacists, radiology technicians, anesthesia technicians, paramedics, audiologists, and physiotherapists in the specified hospital. The prepared questionnaire was, used to collect date between in July and August 2020, during the Covid-19 epidemic. There are  3 main parts in this survey. In the first part, information about the demographics of the participants was targeted with the 9 questions. The second part of the questionnaire arised the Organizational Commitment Scale, which consists of 18 questions and used for the scale of the organizational commitment levels of the participants. The third part of the questionnaire arised the Standford Presenteism Scale, which arises 6 questions and used to scale the presenteeism levels of the participants. The data of the surveys were analyzed using the IBM SPSS 26.0 program. For the analyses descriptive statistics were used like frequency, percentage, arithmetic mean and standard deviation. The validity and reliability of the scales were evaluated with exploratory factor analysis and calculation of internal consistency coefficients (Cronbach's Alpha). The normality of the data distributions of the sub-dimensions of the scales was analyzed using Shapiro Wilks and skewness and kurtosis values. Independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used to analyze differences between groups. In ANOVA Post Hoc analysis, Tukey HSD was used if variance homogeneity was provided for group differences, and Tamhane multiple group comparison test was used if not. Pearson product-moment correlation test was used for correlation analysis. Simple and multiple regression analyzes were used for impact analysis. Statistical significance was sought at the 95% confidence interval. The result are provided and discussed in the result and discussion sections.


Key words: Presenteeism, Personality, Situation, Health