Hastanelerin afetlere hazırlık durumlarının belirlenmesi
Determination of disaster preparedness status of hospitals
Yazar: MURAT SEMERCİ
Danışman: PROF. DR. SAİME ŞAHİNÖZ
Gümüşhane Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sağlık Yönetimi = Healtcare Management
Dizin: Acil durum planlaması = Emergency planning ; Afet hazırlığı = Disaster preparation ; Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Hastaneler = Hospitals ; Planlama = Planning

Özet:
Afetler dünya çapında görülen önemli konulardan biri haline gelmiş, yaşayan topluma ve çevreye büyük kayıplar verdirmiştir. İnsanlığın başlangıcından beri afetler insanları olumsuz etkilediğinden yanıt olarak bireyler ve toplumlar afetlerin olumsuz sonuçlarını ve afete maruziyetlerini azaltmak için birçok girişimde bulunmuşlardır. Günümüzde de afetlere hazırlıklı olabilmek, zarar verici etkilerine karşı mücadele edebilmek için hastaneler acil durum ve afet planları geliştirmişlerdir.
Bu çalışmanın amacı ülkemizdeki hastanelerin afetlere hazırlık durumlarını Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) hazırlamış olduğu rehber kılavuz kullanarak belirlemektir. Bununla birlikte hastanelerin afetlere hazırlık durumlarının, hastanenin mülkiyeti, rolü, yatak kapasitesi vb. özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek çalışmanın bir diğer amacıdır. Sağlık Bakanlığı'na (SB) bağlı hastaneler çalışmanın evrenini oluşturmakta, örneklem olarak 210 hastane seçilmiştir. 
Çalışma sonucunda hastanelerin puan ortalamasını 156,83±21,43 olduğu, en yüksek puan ortalaması oranının komuta kontrol (12,93±1,37), en düşük puan ortalaması oranının insan kaynakları (22,48±4,80) alt boyutlarından alındığı belirlenmiştir. Hastanelerin özelliklerine göre değerlendirildiğinde sadece hemşire başına düşen günlük hasta sayısına göre afetlere hazırlık toplam puanlar arasında anlamlı bir farklılık olduğu ve hastanelerin diğer özelliklerine göre bazı alt boyutlar arasında anlamlı bir farklılık belirlenmiştir.

Abstract:
Disasters have become one of the important issues seen around the world, causing great losses to the living society and the environment. Since the beginning of humanity, as disasters have negatively affected people, individuals and societies in response have made many attempts to reduce the negative consequences and exposures due to disasters. Today, hospitals have developed emergency and disaster plans to be prepared for disasters and combat their damaging effects.
This study aims to determine the disaster preparedness of hospitals in our country by using the guideline prepared by the World Health Organization (WHO). Another aim of the study is to determine whether the preparedness of hospitals for disasters differs according to the characteristics of the hospital such as ownership, role, bed capacity, etc. Hospitals affiliated with the Ministry of Health (MoH) constitute the universe of the study and 210 hospitals were selected as a sample.
As a result of the study, it has been determined that the mean score of the hospitals was 156.83 ± 21.43, the highest mean score was obtained from command and control (12.93 ± 1.37), and the lowest mean score was obtained from human resources (22.48 ± 4.80) sub-dimensions. When evaluated according to the characteristics of the hospitals, it was determined that there was a significant difference only between the total scores of disaster preparedness in line with the number of daily patients per nurse, and there was a significant difference between some sub-dimensions according to the other characteristics of the hospitals.