Serbest ve serbest duraklı süt sığırı barınaklarında hayvanların alan kullanımı ve zaman bütçesine mevsimlerin etkisi
The effects of seasons on the area usage of animals and time budget in loose and free stall dairy cattle barns
Yazar: SELDA UZAL
Danışman: DOÇ. DR. NUH UĞURLU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Hayvansal üretimin artırılmasında, sığır gönencesine uygun yapı tasarımlarının gerçekleştirilmesi önemli bir yere sahiptir. Bu araştırma, serbest ve serbest duraklı barınaklarda sığırların yıllık zaman bütçesinin ve barınak alan tercihlerinin belirlenmesi için 2006-2008 yılları arasında Konya İli'nde yürütülmüştür.Serbest ve serbest duraklı sistemde planlanmış barınaklarda yetiştiricilik yapan iki süt sığırcılığı işletmesinde hayvan davranışları incelenmiştir. Her iki işletmede, dört mevsim ve her mevsimi temsil eden 10 gün süresince 40'ar gün toplam 80 gün (1920 saat) süresince kamerayla kayıt yapılmıştır. Araştırmanın yürütüldüğü bölmelerde uygun yerlere yerleştirilmiş kameralarla günün 24 saati sürekli çekim yapılarak sığır davranışları gözlemlenmiştir. Her iki barınak planlama sisteminde, sığırların mevsimsel zaman bütçeleri ve barınak alan tercihleri belirlenmiştir.Sığırların zaman bütçesi serbest sistem barınakta; % 42.4 dinlenme, % 11.1 ayakta durma, % 32.3 yemleme, % 1.6 su içme, % 6.3 gezinme, % 1.7 diğer davranışlar ve % 4.6 sağım olarak tespit edilmiştir. Serbest duraklı barınakta ise;% 45.4 dinlenme, % 13.7 ayakta durma, % 25.4 yemleme, % 1.7 su içme, % 9.9 gezinme, % 1.3 diğer davranışlar ve % 2.6 sağım olarak belirlenmiştir. Zemin ve iklim koşullarının kötü olması nedeniyle kış mevsiminde dinlenme davranışı,% 47'den % 36'ya düşmüş iken ayakta durma davranışı % 9.8'den % 20'ye çıkmıştır. Ayrıca, serbest sistem barınakta sığırların yıllık ortalama alan kullanımları; 5.84 saat dinlenme alanı, 8.92 saat gezinti avlusu, 7.74 saat yemlik, 1.50 saat suluk ve sağım alanı olarak gözlemlenmiştir. Serbest duraklı barınakta ise alan kullanımları; 3.33 saat duraklar, 12.22 saat gezinti avlusu, 1.30 saat servis yolu, 6.09 saat yemlik, 1.06 saat suluk ve sağım alanı olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, sığırların barınağın kapalı alanlarını ve durakları az kullandıkları, buna karşın açık alanlarını daha çok tercih ettikleri tespit edilmiştir.

Abstract:
Realizing design of appropriate structure for cow comfort is important to increase animal production. This study has been carried out to determine annual time budget and shelter area choice of cows between 2006 and 2008 in Konya.Behaviors of animals were investigated in two dairy cattle companies which have loose and free stall livestock buildings. It was taken 80 days (1920 h) totally, 40 days per company. Forty days had been decided to represent 4 seasons (10 days per season). Behaviors of cows were observed by recording during 24 hours of a day with video cameras mounted at suitable places in related parts. Seasonal time budget and shelter field choice of cows were determined for each shelter company.Time budget of cows in loose barn was determined as 42.4 % lying, 11.1 % standing, 32.3 % feeding, 1.6 % drinking, 6.3 % locomotion, 1.7 % other behaviors and 4.6 % milking. In free stall barn; 45.4 % lying, 13.7 % standing, 25.4 % feeding, 1.7 % drinking, 9.9 % locomotion, 1.3 % other behaviors, and 2.6 % milking. Standing behavior increased from 9.8 % to 20 % while lying behavior has decreased from 47 % to 36 % because of the negative climatic and ground conditions. Furthermore, annual average field usage of dairy cattle was determined as 5.84 h resting area, 8.92 h courtyard, 7.74 h feedlot, 1.50 h water cup, and milking area in loose shelter. In free stall barn, field usage was determined as 3.33 h cubicle, 12.22 h courtyard, 1.30 h service road, 6.09 h feedlot, 1.06 h water cup, and milking area. In conclusion, it was observed that cows used closed fields and cubicle of shelter less than open field of shelter.