Ekran bağımlılığı olan okul öncesi çocuklarda okupasyon temelli öz düzenleme programının okupasyonel performansa etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of occupation-based self-regulation program on ocuupational performance in preschool children with screen addiction
Yazar: YASİN TEKECİ
Danışman: DOÇ. DR. ONUR ALTUNTAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy
Dizin: Davranışsal bağımlılık = Behavioral addiction ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence

Özet:
Tekeci, Y., Ekran Bağımlısı Okul Öncesi Çocuklarda Okupasyon Temelli Öz Düzenleme Programının Okupasyonel Performansa Etkilerinin İncelenmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Ergoterapi Programı Doktora Tezi, Ankara, 2024. Bu çalışmanın amacı, ekran bağımlısı okul öncesi çocuklara yönelik uygulanacak olan okupasyon temelli öz düzenleme programının okupasyonel performansa olan etkilerini araştırmaktı. Ekran bağımlılığı çocuklarda öz düzenleme, yürütücü işlevler ve duyusal işlemleme gibi birçok alanda problem oluşturarak okupasyonel performansı etkilemektedir. Çalışmamıza ekran bağımlılığı olan 10' ar kişilik iki grup edilmiştir. Çalışmamızda medya cihazlarının kendi içlerinde bulunan uygulamalar ile ekran süresi ölçümü, Problemli Medya Kullanım Ölçeği, Baş-Ayak-Diz-Omuz Yönergeleri (BADO), Dunn Duyu Profili, Kısa Çocuk Roller Aktiviteler ve Görevler Profili (SCOPE) ve Kanada Aktivite Performans Ölçeği kullanılmıştır. 8 hafta, haftada iki seans şeklinde okupasyon temelli öz düzenleme programı uygulanmıştır. Müdahale öncesi ve sonrası iki grubun gelişimi karşılaştırıldığında ekran süresi, problemli medya kullanım ölçeği, işitsel işlem, görsel işlem, vestibüler işlem, çoklu duyusal işlem, endurans/tonula ilgili işlem, hareket ve vücut pozisyonu ile ilgili düzenlemeler, aktivite seviyesini ilgilendiren hareket düzenlemeleri, duygusal cevapları etkileyen duyusal girdilerin düzenlenmesi, duygusal cevapları ve aktivite seviyesini etkileyen görsel girdilerin düzenlenmesi, duyusal ve sosyal cevaplar, tepki verme eşiğini tanımlayan maddeler, kayıt, duyusal girdi arama, , dikkatsizlik/dikkat dağınıklığı, duyu hassasiyeti, hareketsiz, algısal ince motor becerileri, BADO yönergeleri, Kısa Çocuk Roller Aktiviteler ve Görevler Profili -irade ve alışkanlıklar alanları  (p0,01), duyusal işlemin davranışsal sonuçları, araştırma, hassasiyet, kaçınma, duyusal tepki, oral duyusal hassasiyet, Kısa Çocuk Roller Aktiviteler ve Görevler Profili-iletişim ve etkileşim becerileri alanlarında (p0,05) olarak bulunmuştur. Okul öncesi çocuklarda ekran bağımlılığını önlemek için okupasyon temelli öz düzenleme programının etkin bir yaklaşım olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Tekeci, Y Investıgatıon Of The Effects Of Occupatıon-Based Self-Regulatıon Program On Ocuupatıonal Performance In Preschool Chıldren Wıth Screen Addıctıon, Hacettepe University Institute of Health Sciences  Occupational Therapy Department of Doctor of Philosophy Thesis, Ankara, 2023. The aim of this study was to examine the impact of an occupation-based self-regulation programme on occupational performance in screen-addicted preschool children. Screen addiction causes problems in many areas such as self-regulation, executive functions and sensory processing in children and affects occupational performance.  The analyses revealed that two groups of 10 individuals each with screen addiction were included in the study. In the study, screen time was measured using applications within the media devices themselves, in addition to the Problematic Media Use Scale, Head-Toes-Knee-Shoulder (HTKS), Dunn Sensory Profile, Short Child Roles Activities and Tasks Profile (SCOPE), and Canadian Activity Performance Scale. 8 week, two-sessions-per-week occupation-based self-regulation programme was implemented. When the development of the two groups before and after the intervention was compared screen time, problematic media use scale, auditory processing, visual processing, vestibular processing, multisensory processing, sensory processing related to endurance/tone, modulation related to body position and movement, modulation of movement affecting activity level, modulation of sensory input affecting emotional responses and activity level, emotional/social responses, and items defining response, registration, sensation-seeking, inattention/distractibility, sedentary, fine motor/perceptual skills, HTKS, Short Child Roles Activities and Tasks Profile-volution and habits (p < 0.01), behavioural outcomes of sensory processing, sensation-seeking, sensitivity, avoidance, sensory response, oral sensory sensitivity, Short Child Roles Activities and Tasks Profile-communication and interaction skills (p < 0.05). It has been found that a occupation-based self-regulation program is an effective approach to prevent screen addiction in preschool children,