GNSS kalibrasyon ağının tasarımı ve oluşturulması üzerine bir inceleme
An investigation on design and creation of the GNSS calibration network
Yazar: SEDA ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. HAYRİ HAKAN DENLİ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Geomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geomatik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Küresel konum belirleme uydu sistemi (GNSS), her türlü hava koşulunda uyduların uzaydaki konumlarından faydalanarak, yeryüzüne yakın noktaların konum ve hızını bir referans sisteme göre belirleyebilen sistemlerin bütünüdür. GNSS, GPS, GLONASS, Galileo, Beidou gibi konum belirleme sistemleri ve bu sistemlerin etkinliğini arttırmak için geliştirilen uygulamaların tamamına denilmektedir.
GPS ölçmeleri gerçekleştirilirken hatalar meydana gelmektedir. Uydu ve alıcı saat hataları, uydunun yörünge bilgilerinin hassasiyetinden kaynaklanan hatalar, gönderilen sinyalin alıcı antenine ulaşana kadar izlediği yolda karşılaştığı iyonosfer ve troposferin etkileri, sinyalin alıcı antenine ulaşmadan önce herhangi bir nesneyle çarpışarak yansıması (çok yolluluk) ile oluşan hatalar hesaplanması istenen nokta koordinatlarının doğruluğunu olumsuz etkilemektedir. 
Alıcı anteninin faz merkezinin gerçek geometrik yerinin belirlenmesi de doğruluğu etkileyen hata kaynaklarından biridir. Alıcı antenlerinin elektriksel merkezleri sabit bir nokta olmayıp uydudan gelen sinyallerin azimut ve yükseklik açısına göre değişmektedir. Bu hatayı gidermek için alıcı antenlerinin kalibrasyonunun yapılması gerekmektedir. 
Arazide kontrol ve kalibrasyon işlemi için tesisin kurulacağı arazinin durumu, konumu ve gelecekte oluşabilecek etkilerle beraber tesisin sağlamlığı, yapısı ve tasarımı da ölçmeleri etkileyen öğeler arasındadır.
Bu çalışma kapsamında İTÜ Ayazağa yerleşkesi içinde GNSS antenlerinin kontrol ve kalibrasyonu için bir kalibrasyon ağı tasarlanıp tesis edilmiştir. Oluşturulan kalibrasyon ağında, pilyelerin birbilerine göre bağıl konumunu belirlemek için total station, ve yükseklik farklarını belirlemek için prezisyonlu nivo kullanılmıştır. Pilyelerin mutlak konumunu belirlemek için ise ISTA (ITRF2008)' ya bağlı statik GPS ölçmeleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca GNSS uydularından yayılan sinyallerin alıcı antene ulaşırken bozucu etkileri olan kalibrasyon alanı etrafındaki yapıların kutupsal koordinat elemanları ölçülmüştür.

Abstract:
GNSS is a system that with help of satellites positions that we know we can determine our coordinates in the sea, in the air or in earth according to a reference system in all weather conditions. GNSS is defined with all positioning systems such as GPS, GLONASS, Galileo, Beidou and applications that are developed to increase the effectiveness of these systems. 
As with any measuring methods, errors occur in GPS measurements too. Especially in geodetic applications, point positioning accuracy has great importance. 
The determination of the real geometrical locus of the receiver antenna phase center is one of the error sources affecting the accuracy. If phase center and the location of the electrical center of the receiver antenna is not well positioned or is misused, it reduces the accuracy of the location of the receiver antenna.
In this study, a control and calibration network for antenna calibration was designed and has been established in İTÜ Ayazağa campus. In the calibration network, using total station the relative positions of the pillars according to each other and with precise nivo the different in height between pillars are determined. To determine absolute positions of the pillars static GPS measurements are done connecting to ISTA (ITRF2008). Furthermore, polar coordinates of the objects, which have distortions on the signals emitting from the GPS satelites, around the network are measured.