İşletmelerde kalite kültürü ve örgüt kültürü ilişkisi: Eskişehir'de faaliyet gösteren sanayi işletmeleri üzerine bir araştırma
The relationship between organizational culture and quality culture in business firms: An ampiric study on the manufacturing firms located in Eskişehir
Yazar: BETÜL GÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM CEMİL ULUKAN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Denison örgüt kültürü modeli = Denison organizational culture model ; Eskişehir = Eskişehir ; Kalite = Quality ; Kalite kültürü = Quality culture ; Kültür = Culture ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Bu tez çalışması işletmelerin örgüt kültürü ile kalite kültürü arasındaki ilişkilerine odaklanmaktadır. İşletmelerin örgüt kültürü ve örgüt kültürünün alt boyutları ile kalite kültürü arasındaki ilişki düzeylerini belirlemek, örgüt kültürüne ait alt boyutların nispi durumlarını ortaya çıkarmak ve kalite kültürü düzeyleri arasındaki sektörel farklılıkları belirlemek çalışmanın en temel amaçlarını oluşturmaktadır. Bu doğrultuda Eskişehir Sanayi Odasına kayıtlı işletmelerde çalışanlara yönelik kapalı ve açık uçlu sorular aracılığıyla araştırma verileri elde edilmiş ve çözümlenmiştir. Çalışmada, örgüt kültürünü ölçmek üzere Denison ve Mishra tarafından geliştirilen Örgüt Kültürü Ölçeği;  kalite kültürünü ölçmek üzere Frankie Wilson'un geliştirdiği Kalite Olgunluk Modeli'ne bağlı Kalite Kültürü Ölçeğinden yararlanılmıştır. 

Çalışma neticesinde örgüt kültürü ve örgüt kültürünün alt boyutları ile kalite kültürü arasında pozitif yönlü ve güçlü bir ilişki olduğu ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca, örgüt kültürünün alt boyut ortalamaları açısından işletmeler arasında istatistiksel açıdan fark olmadığı ve kalite kültürü gelişmişlik seviyelerinin sektörlere göre farklılık gösterdiği ortaya konulmuştur. Çalışmanın sonunda işletmelerin kalite kültürü açısından sahip oldukları seviyeye bağlı olarak kalite kültürünün örgütte yerleştirilmesi açısından atmaları gereken adımlara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Kalite Kültürü, Örgüt Kültürü, Denison'ın Örgüt Kültürü Modeli, Wilson'ın Kalite Olgunluk Modeli

Abstract:
This study focuses on the relationships between the organizational culture and the quality culture in business firms. It aims to determine the relationship between organizational culture as a whole, its sub-dimensions and quality culture and to reveal the aggregate breakdown of the sub-dimensions of organizational culture. The study also targets to reveal the differences in the levels of quality cultures of respective firms by industrial sectors.  In this respect, research data were obtained and analyzed through closed and open-ended questions for the employees of the firms registered to Eskişehir Chamber of Industry. Organizational Culture Scale developed by Denison and Mishra and Quality Culture Scale developed by Frankie Wilson were used to measure the organization culture and the quality culture, respectively.

The study concludes that there is a positive and strong relationship between the organizational culture as a whole, sub-dimensions of organizational culture and quality culture. In addition, it reveals that there is no statistical difference among firms in terms of sub-dimension averages of organizational culture. Also, it is shown that the levels of quality culture of respective firms differ by industrial sectors. At the end suggestions are provided regarding to the steps to place quality culture within organizations, taking the firms' level of quality culture into consideration.

Keywords: Quality Culture, Organizational Culture, Denison's Organizational Culture Model, Wilson's Quality Maturity Model