Neoklasik realizm çerçevesinde Bush ve Obama dönemlerinde Türkiye'ye yönelik Amerikan dış politikası
American foreign policy towards Türkiye during Bush and Obama administrations in the framework of neoclassical realism
Yazar: MUSTAFA ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. FULYA ÖZKAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu çalışmada George W. Bush ve Barack Obama dönemlerinde Amerika Birleşik
Devletleri'nin Türkiye'ye yönelik dış politikası, neoklasik realizmin varsayımları çerçevesinde
analiz edilmektedir. İkinci Dünya Savaşı'nın ardından ittifak çerçevesinde şekillenen iki devlet
arasındaki ilişkiler, benzer ittifak yapılarına sahip devletler arasındaki ilişkilere göre istikrarsız
bir görüntü sunmaktadır. İlişkilerdeki bu istikrarsız seyir Bush ve Obama dönemlerinde de
devam etmiştir. Bu durum, uluslararası sistemin yapısı ile dış politika çıktısı arasındaki ilişkinin
doğrusal olmadığı ve dış politika çıktısının açıklanmasında iç dinamiklerin analize dahil
edilmesi gerektiği kabulünden hareket eden neoklasik realizmin kullanılarak iki devlet
arasındaki ilişkilerin açıklanmasına imkân tanımaktadır. Bu bağlamda bu çalışmada neoklasik
realizmde ara değişkenler olarak tanımlanan iç dinamiklerin, ABD'nin Bush ve Obama
dönemlerindeki Türkiye'ye yönelik dış politikasında hangi sistemik koşullar altında, hangi
şekilde ve düzeyde dış politika çıktısının oluşumuna etki ettikleri analiz edilmektedir. Nitel
araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada iç dinamiklerin ikili ilişkilere etkisi belirgin dış
politika çıktıları üzerinden incelenmektedir. Bu nedenle çalışmada uluslararası sistemin genel
görünümüne ve analiz edilen dönemlerde Amerikan dış politikasının genel hatlarına bu dış
politika çıktılarıyla ilişkileri oranında yer verilmektedir. Amerikan Anayasası dış politikanın
oluşturulmasında başkanın yanı sıra Kongre'ye de geniş yetkiler vermektedir. Bu nedenle
çalışmada gazete haberlerinin ve yürütme kanadının açıklamalarının yanı sıra Kongre
kayıtlarına geniş yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Amerikan Dış Politikası, Neoklasik Realizm, Türk-Amerikan İlişkileri, Bush, Obama.

Abstract:
This study analyses the foreign policy of the United States of America towards Turkey during
the George W. Bush and Barack Obama eras within the framework of the assumptions of
neoclassical realism. The relations between the two states, shaped within the alliance
framework after the Second World War, present an unstable image compared to the relations
between states with similar alliance structures. This unstable course of relations continued
during the Bush and Obama administrations. This situation allows the relations between the
two states to be explained using neoclassical realism, which assumes that the relationship
between the structure of the international system and foreign policy output is not linear and that
domestic dynamics should be included in the analysis to explain foreign policy output. In this
context, this dissertation analyzes under which systemic conditions, in which way, and at what
level the domestic dynamics, which are defined as intermediate variables in neoclassical
realism, affect the formation of the foreign policy output of the US towards Turkey during the
Bush and Obama periods. Using qualitative research methodology, this study analyses the
impact of domestic dynamics on bilateral relations through specific foreign policy outcomes.
For this reason, the general outlook of the international system and the general outlines of
American foreign policy in the periods analyzed are included in the study only in relation to
these foreign policy outcomes. The US Constitution gives the Congress and the President broad
power to formulate foreign policy. For this reason, this study analyzed newspaper reports and
statements of the executive branch as well as Congressional records.

Key Words: American Foreign Policy, Neoclassical Realism, Turkish-American Relations, Bush, Obama.