Queer Müslümanlarda dinî bireycilik
Religious individualism in Queer Muslims
Yazar: SILA KÜÇÜKVATAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET SÜHEYL ÜNAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Birey = Individual ; Bireysellik = Individualism ; Cinsel yönelimler = Sexual orientations ; Cinsellik = Sexuality ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Din = Religion ; Müslümanlar = Muslims ; Queer Kuramı = Queer Theory ; İslamiyet = Islam

Özet:
Cinsiyet, cinsiyet rolleri, cinsellik ve cinsel yönelimler gibi konular insanlık tarihinin her döneminde konuĢulan, merak edilen ve tartıĢılan konuları olmaktadır. Bu araĢtırmada öncelikle konu ile ilgili tartıĢmalar ele alındı. Daha sonra bu doğrultuda katılımcıların tecrübeleri ve deneyimleri aktarıldı. Özellikle cinsel yönelim ve cinsiyet rolleri ile ilgili kısımlarda "queer teori"nin düĢünsel ve kurumsal bakıĢ açısından yararlanıldı. Sınıflandırmalara, rollere ve bununla bağlantılı olarak tanımlamalara ve kavramlara eleĢtirel bir gözle bakan queer teori, bu manada çalıĢmamanın önemli bir kısmını oluĢturmaktadır. AraĢtırmanın "queer Müslümanlar" özelinde olmasından dolayı bilhassa "Ġslamiyet" ve "queer teoloji" ile bağlantılı olarak çalıĢmalar yürütüldü. Konu ile ilgili olarak Ġslam hukuk literatüründen, tefsir ve diğer Ġslam ansiklopedisi gibi kaynaklardan yararlanıldı. Ġslamiyet‟in geleneksel ve modern tarafları aktarılmaya çalıĢıldı. Bu doğrultuda belirli temalar belirlendi ve katılımcılarla görüĢmeler gerçekleĢtirildi. "Queer teoloji" ve "Ġslam dini" perspektifinden ele alınan verilerin sonuçları bize Müslüman olan queer bir bireyin Ġslam dini çatısı altında ve ona bağlı olarak yaĢayabileceğini göstermektedir. AraĢtırmanın temelini oluĢturan "dini bireycilik", moderniteyle birlikte değiĢen dünya düzeninin bireylerde bağımsızlık ihtiyacını uyandırması üzerine din alanında geliĢen ve günümüzde popülerliğinin arttığı bir kavramdır. Katılımcıların hemen hemen hepsi dini, bireysel olarak yaĢamayı tercih ettiklerini kendilerini ve kimseyi dıĢlayıp ötekileĢtirmediklerini dile getirmektedirler. Konuyla ilgili kendilerini ifade ederken "akletmek",
v
"kucaklayıcı olmak", "düĢünmek" "sorgulamak" ve "bağımsızlık" gibi kavramların üzerinde durdukları tespit edildi. Katılımcıların büyük çoğunluğu ailesine ve çevresine yönelimlerinden bahsetmemektedir. Çok azı cinsel yönelimi ile ilgili gösterdiği davranıĢ Ģekillerinden ötürü günah iĢlediğini düĢünmektedir. Sonuç olarak katılımcılar Allah‟ın merhametli, kucaklayıcı ve affedici gibi sıfatları üzerinde durarak hoĢgörüyü temel almaktadır.

Abstract:
The subjects such as gender, gender roles, sexuality, and sexual orientations have always been talked about, wondered and argued upon throughout the history of mankind. In this research, the arguments about these topics are primarily looked into, later on, a group of participants' experiences is cited in this sense. Especially, in the matters of gender roles and sexual orientations "queer theory"s intellectual and institutional perspectives are practiced on. Queer Theory which approaches classifications, roles, and related definitions and concepts critically is the main concern of this work. The research is focused on "Queer Muslims", therefore, the study is carried on in relation to "Islamism" and "Queer Theology". Islamic Law articles, commentaries, and other Islamic Encyclopedia sources are used on the subject. Both the traditional and modern aspects of Islamism are tried to be shown. Accordingly, certain themes are determined and the participants are interviewed. The outcome of this data which focused on the perspectives of "Queer Theology" and "Islam" has indicated that a Muslim queer can exist in and be subject to an Islamic environment. "Religious Individualism" that is the foundation of this research, is a concept developing in the field of religion and becoming more popular day by day along with everchanging world order that changed after modernity, arousing the need of being independent in individuals. Almost all of the participants uttered that they prefer to practice their religion personally, and they do not marginalize themselves or others for that matter. It was established while they express themselves in the subject, they use
vii
expressions such as, "think of", "all-embracing", "contemplate", "question" and "independence". The majority of the participants stated that they do not talk about their orientation either to their family or friends. Very few are concerned about committing a sin by the way they behave because of their sexual orientations. In conclusion, the participants ground on the fact that God is merciful, forgiving, embracing and so on.