Balkan Harbi'nin kaybedilmesinde demir yolu kullanımın etkisi
The effect of railway use on the loss of the Balkan War
Yazar: NEVZAT ANIL DİRİK
Danışman: DOÇ. DR. FİKRET YILMAZ
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Lojistik Yönetimi Ana Bilim Dalı / Tedarik Zinciri Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History ; Ulaşım = Transportation
Dizin: Balkan savaşları = Balkans wars ; Demir yolları = Railways ; Lojistik = Logistics ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history

Özet:
19. yüzyılda modern, hızlı ve etkili ulaşım aracı olan demir yolları, birçok ülke tarafından askeri ve stratejik güç olarak kullanılmıştır. Osmanlı Devleti de toprak bütünlüğünü korumak ve asayişi sağlamak amacıyla demir yolu inşaasına yönelmiş olup, seferberlik ilan edildiğinde birliklerin görev yerlerine ulaşmasında demir yollarının öncelikli olarak kullanılması planlanmıştır. Fakat emperyalist devletlerin imtiyazı ile yabancı şirketlere verilen ve limanlardan iç bölgelere uzanan, birbirinden kopuk yapılan demir yolları, Osmanlı Devleti askerî birliklerinin sevkiyatının amaçlanan bölgelere gönderilmesinde faydalı olamamıştır. Savaşın başlamasıyla, demir yolları askeri taşımacılığa tahsis edilmiş, ancak iyi bir şekilde koordine edilememiş ve bu nedenle çeşitli aksaklıklar meydana gelmiştir. Sefer birliklerinin emrine ne kadar tren ayrılacağı belirtilmemiştir. İstasyonlardaki indirme ve bindirme rampalarının durumu tespit edilmemiş, bu nedenle bölgeye sevk edilen toplar vagonlarda yüklü kalmıştır. Gayrimüslim demir yolu çalışanlarının işine son verilmiş ve onların yerine yeterli düzeyde eğitim ve tecrübeye sahip olmayan memurlar görevlendirilmiştir. Askerlerin su ikmal durumları ve birliklerin bindirme yerlerine ulaşma mesafeleri hesaplanmadığından tren istasyonlarında büyük yığılmalar oluşmuştur. Alınan yenilgilerle birlikte Rumeli'deki demir yolu hatlarının büyük bir kısmı Balkan Devletleri'nin kontrolü altına girmiştir. Sonuç olarak, demir yollarının yetersizliğine ve etkin kullanılamamasına ilişkin yaşanan bu olaylar, demir yollarının Balkan Savaşı'nın kaybedilmesindeki önemli faktörlerden biri olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Railway, which was the modern, fast and effective transportation vehicle of that century, was used as a military and strategic power by many countries in the 19th century. The Ottoman Empire also turned to the construction of railways, to preserve the existing territorial integrity and ensure security, and when the mobilization was announced, it was planned to use the railways as a priority for the troops to reach their duty stations. However, the railways were made disconnected from each other, extending from the ports to the inner regions, and were given to foreign companies with the privilege of the imperialist states. Therefore, the military units weren't sent to the intended regions with them. With the beginning of the war, all railways were allocated to military transport. But they weren't well coordinated. In consequence various disruptions occurred. It wasn't stated how many trains would be allocated to the expeditionary units. The drop off and pick up zones weren't detected, so the cannons shipped to the region remained loaded on the wagons. Non-Muslim railway workers were dismissed and officers with insufficient education and experience were assigned to replace them. Since water supply conditions and the distances of the expeditionary units to the pick up zones weren't calculated, large conglomerations occurred at the train stations. With the defeats, most of the railway lines in Rumelia came under the control of the Balkan States. Consequently, these events show that the railways were one of the important factors in the loss of the Balkan War.