Karboplatinin erkek ve dişi üreme organlarında kök hücre faktörü (SCF) üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of carboplatine on stem cell factor (SCF) in male and female reproductive organs
Yazar: YUNUS ALAKUŞ
Danışman: PROF. DR. ARZU HANIM YAY
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı / Histoloji ve Embriyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Kanser küresel olarak sık görülen ve sık öldüren önemli toplumsal sağlık sorunlarından biridir. Kansere karşı cerrahi, kemoterapi ve radyoterapi gibi farklı yöntemler kullanılmaktadır.  Kemoterapi, özellikle çoğalan hücrelere karşı seçici öldürücü etkileri olduğu için testis ve ovaryum üzerinde gonadotoksik etkilidir. Bu çalışmada platin bazlı bir kemoterapotik olan karboplatin'in sıçan testis ve ovaryum dokusuna etkisinin ve bu dokulardaki kök hücre faktörünün (SCF) ekspresyonundaki değişikliklerin araştırılması amaçlandı.
Çalışmada 8–10 haftalık, 200-250g 20 adet Wistar albino dişi ve 20 adet Wistar albino erkek sıçan kullanılandı. Sıçanlar rastgele olarak dört gruba ayrıldı; dişi kontrol, erkek kontrol, dişi karboplatin ve erkek karboplatin. Karboplatin grubundaki sıçanlara intraperitoneal olarak 256 mg/kg karboplatin uygulandıktan 24 saat sonra tüm sıçanlar sakrifiye edildi. Sıçanların testis ve ovaryum dokuları %10 formaldehhit ile fikse edildikten sonra rutin takip aşamalarından geçirildi ve parafin bloklara gömüldü. Parafin bloklardan alınan 5µm kalınlığındaki kesitler histopatolojik inceleme için Hematokilen&Eozin ve Masson trikrom ile boyandı. SCF immunreaktivitesi için avidin biotin yöntemiyle immun boyama yapıldı. 
Kontrol gruplarına ait testis ve ovaryum dokuları normal histoloji sergiledi. Ancak karboplatin uygulanan sıçanların ovaryum korteksinde çok sayıda atretik folikül ve foliküllerin granuloza hücrelerinde dejenerasyon, medullada ise belirgin vasküler konjesyon, ödem ve fibrozisin göstergesi olan kollagen birikiminde artış belirgindi ve histokorun kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek olduğu belirlendi.  Karboplatin uygulanan sıçanların testis dokusunda ise seminifer tübül epitelinde bozulma, intertisyel alanda fibroziste artış ve Johnsen testiküler biyopsi skorunda anlamlı azalma belirlendi. SCF testis dokusunda seminifer tübül germinal epitelinde ve Leydig hücrelerinde, ovaryum dokusunda ise foliküler hücrelerde eksprese edildi. Karboplatin uygulması hem testis hem de ovaryum dokusundaki SCF ekspresyonunda anlamlı azalmaya neden oldu.
Çalışmamızn sonuçları, karboplatinin hem testis hem de ovaryum dokusunda özellikle germ hücre popülasyonunda yıkıca hasara neden olduğunu ve SCF'nin de bu hasardan etkilendiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Karboplatin, Kök hücre Faktörü, Testis Ovaryum.

Abstract:
Cancer is one of the most common and fatal public health problems globally. Different treatment methods such as surgery, chemotherapy and radiotherapy are used against cancer. Chemotherapy has a gonadotoxic effect on the testicles and ovaries, especially since it has selective lethal effects against proliferating cells. This study aimed to investigate the effect of carboplatin, a platinum-based chemotherapeutic, on rat testicular and ovarian tissue and the changes in the expression of stem cell factor (SCF) in these tissues.
In the study, 20 Wistar albino female and 20 Wistar albino male rats, 8–10 weeks old, weighing 200-250g, were used. Rats were randomly divided into four groups; female control, male control, female carboplatin and male carboplatin. All rats in the carboplatin group were sacrificed 24 hours after 256 mg/kg carboplatin was administered intraperitoneally. After the testicular and ovarian tissues of the rats were fixed with 10% formaldehyde, they went through routine monitoring stages and were embedded in paraffin blocks. Five µm thick sections taken from paraffin blocks were stained with Hematocylene & Eosin and Masson trichrome for histopathological examination. For SCF immunoreactivity, immunostaining was performed with the avidin biotin method.
Testicular and ovarian tissues of the control groups exhibited normal histology. However, there were many atretic follicles and degeneration in the granulosa cells of the follicles in the ovarian cortex of rats administered carboplatin. In the medulla, an increase in collagen deposition, which is indicative of significant vascular congestion, edema and fibrosis, was evident. It was also determined that histocore was significantly higher than the control group. In the testicular tissue of rats administered carboplatin, there was deterioration in the seminiferous tubule epithelium, an increase in fibrosis in the interstitial area, and a significant decrease in the Johnsen testicular biopsy score. SCF was expressed in the seminiferous tubule germinal epithelium and Leydig cells in testicular tissue, and in follicular cells in ovarian tissue. Carboplatin administration caused a significant decrease in SCF expression in both testicular and ovarian tissues.
The results of our study show that carboplatin causes devastating damage to both testicular and ovarian tissues, especially the germ cell population, and SCF is also affected by this damage.
Key Words: Carboplatin, Stem cell Factor, Testis, Ovary.