Otizm Spektrum Bozukluğu olan bireylere deprem güvenliği becerilerinin öğretiminde dijitalleştirilerek sunulan sosyal öykülerin etkililiği
Effectiveness of digitalized social stories in teaching earthquake safety skills to individuals with Autism Spectrum Disorder
Yazar: SEÇİL ULAŞMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA SİVRİKAYA
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Deprem yaşantısı = Earthquake life ; Dijital öğrenme = Digital learning ; Güvenli davranış = Dependable behaviour ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Sosyal öyküler = Social stories

Özet:
Bu araştırmanın amacı; dijitalleştirilerek sunulan sosyal öykülerin otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin deprem güvenliği becerilerinden "Çök, Kapan, Tutun" tekniğini uygulayıp binayı güvenli bir şekilde tahliye etme becerisini kazanmalarında, bu becerileri farklı ortama genelleyebilmelerinde ve becerilerin kalıcılığında etkili olup olmadığını ortaya koymaktır. Araştırmanın katılımcıları, ilkokul kademesinde özel eğitim sınıfına devam eden otizm spektrum bozukluğu olan üç öğrencidir. Dijitalleştirilerek sunulan sosyal öykülerin katılımcılara deprem güvenliği becerilerinden "Çök, Kapan, Tutun" tekniğini uygulayıp binayı güvenli bir şekilde tahliye etme becerisini kazandırmadaki etkililiğini belirlemede, tek denekli araştırma yöntemlerinden katılımcılar arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Uygulama başlama düzeyi, öğretim ve silikleştirme, yoklama, izleme ve genelleme oturumları olmak üzere beş evrede tamamlanmıştır. Araştırma Beceri analizi kaydı tekniği ile hazırlanan veri toplama araçlarıyla toplanmıştır. Araştırmanın sonucunda dijitalleştirilerek sunulan sosyal öykülerin araştırmanın tüm katılımcılarına deprem güvenliği becerilerinden "Çök, Kapan, Tutun" tekniğini uygulayıp binayı güvenli bir şekilde tahliye etme becerisini kazanmalarında, bu beceriyi farklı ortama genellemelerinde ve öğretim uygulaması tamamlandıktan sonra 1.  3. ve 5. haftalarda gerçekleştirilen izleme oturumlarında sürdürmelerinde etkili olduğu görülmüştür. Sosyal karşılaştırma verilerine göre, katılımcılar araştırma öncesinde norm grubuna kıyasla düşük performans gösterirken, uygulama oturumlarında norm grubuna yakın ve izleme oturumlarında ise norm grubundan daha iyi performans sergilemişlerdir.

Abstract:
This study aims to determine whether the social stories presented digitally are effective in facilitating individuals with autism spectrum disorder to acquire the skills necessary to apply the "Drop, Cover, and Hold On" technique for earthquake safety, evacuate buildings safely, generalize these skills to a different setting, and sustain them over time. The study participants were three students with autism spectrum disorder attending a special education class at the primary school level. To assess the efficacy of the digitalized social stories in facilitating participants' acquisition of the ability to apply the "Drop, Cover and Hold on" technique, an essential earthquake safety skill, and to evacuate building safely, the multiple probe model across participants was employed as one of the single-subject research methodologies. The intervention was completed in five phases: baseline, instruction and fading, probe, follow-up, and generalization sessions. The data were collected using data collection tools prepared with the skill analysis recording technique. The study found that the digitalized social stories effectively assisted all participants in acquiring the skill of applying the "Drop, Cover, and Hold On" technique for earthquake safety and safely evacuating building. Additionally, it facilitated the generalization of this skill to a different setting and its maintenance during follow-up sessions conducted in the 1st, 3rd, and 5th weeks after completing the instruction. According to the social comparison data, participants performed less than the norm group before the study. However, during the intervention sessions, their performance approached that of the norm group, and during the follow-up sessions, they outperformed the norm group.