Finansal çevrimler ve iş çevrimleri arasındaki ilişki: Türkiye örneği
The relationship between financial cycles and business cycles: Turkey case
Yazar: BETÜL BALABAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM TOKATLIOĞLU
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Finans sektörü = Financial sector ; Finansal çevrimler = Financial cycles ; Türkiye = Türkiye ; İş çevrimleri = Business cycles

Özet:
İş çevrimleri ile finansal sektör arasındaki ilişki, 20. yüzyılda zaman zaman gündeme gelmiş olsa da 2008 küresel finans krizine kadar bu ilişkiye yeterince önem verilmemiştir. Krizin yıkıcı etkileri, finansal çevrimler ile iş çevrimleri arasındaki ilişkinin aydınlatılmasının gerekliliğini ortaya koymuştur. Bu çalışmada, Türkiye'deki finansal çevrimler ile iş çevrimleri arasındaki ilişki 1987:1-2021:3 dönemi için incelenmiştir. İş çevrimlerini temsilen sanayi üretim endeksi ve finansal çevrimleri temsilen krediler, hisse senedi fiyatları, reel efektif döviz kuru ve yabancı portföy yatırımlarına dair büyüklükler kullanılmıştır. Ayrıca bu finansal değişkenler kullanılarak temel bileşenler analizi ile finansal çevrimleri temsil eden bir gösterge oluşturulmuştur. Finansal çevrimlerin ölçümü dönüm noktası analizi, Hodrick-Prescott filtresi ve Baxter-King filtresi ile gerçekleştirilmiş, daha sonra çevrimler arası senkronizasyon, korelasyonlar ve nedensellik ilişkileri incelenmiştir. Son olarak ise çevrimler arasındaki ilişkinin zamana göre değişimi DCC-GARCH modeli ile tahmin edilmiştir. Çalışmada yürütülen analizlerden elde edilen bulgulara göre hisse senedi fiyatları ve yabancı portföy yatırımları öncül, krediler takipçi, REDK ve faktör çevrimleri ise eş anlı veya öncül olma davranışı sergilemektedir. Granger nedensellik analizinin sonuçlarına göre finansal çevrimleri temsilen kullanılan tüm değişkenlerden iş çevrimlerine doğru bir nedensellik ilişkisi mevcutken, iş çevrimlerinden yalnızca kredi-GSYH oranına doğru bir nedensellik mevcuttur. DCC-GARCH analizinin sonuçları, finansal çevrimler ve iş çevrimlerinin birlikte hareket etme kabiliyetinin kriz dönemlerinde yükseldiğini göstermektedir. İş çevrimleri ile ortak hareket kabiliyeti en yüksek olan değişken yabancı portföy yatırımlarıdır. Tüm bu sonuçlar değerlendirildiğinde, Türkiye'de finansal çevrimlerin iş çevrimlerini öncelediği ve iş çevrimlerinin nedeni olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bu nedenle finansal çevrimlerdeki dalgalanmaların ihmal edilmesi, ileride ciddi reel ekonomik maliyetlere yol açma potansiyeli taşımaktadır. Bu durumun politika yapıcılar tarafından dikkate alınması ve finansal çevrim dalgalanmalarını hesaba katan politika çerçevelerinin oluşturulması gerekmektedir.

Abstract:
Although the relationship between business cycles and the financial sector has come to the fore from time to time in the 20th century, this relationship was not given enough attention until the 2008 global financial crisis. The devastating effects of the crisis revealed the necessity of clarifying the relationship between financial cycles and business cycles. In this study, the relationship between financial cycles and business cycles in Turkey is examined for the period 1987:1-2021:3. The industrial production index is used to represent business cycles, and loans, stock prices, real effective exchange rates and foreign portfolio investments are used to represent financial cycles. In addition, by using these financial variables, an indicator representing financial cycles was created by principal component analysis. The measurement of financial cycles was performed through the turning point analysis, the Hodrick-Prescott filter and the Baxter-King filter, then synchronization between cycles, correlations and causality relationships were examined. Finally, the variation of the relationship between the cycles with respect to time was estimated with the DCC-GARCH model. According to the findings obtained from the analyzes carried out in the study, stock prices and foreign portfolio investments have leading behaviour, loans have lagging, REDK and factor cycles have coincident or leading behavior. According to the results of Granger causality analysis, while all variables used to represent financial cycles Granger-cause  business cycles, business cycles only Granger-cause credit-GDP ratio. The results of the DCC-GARCH analysis show that the ability of financial cycles and business cycles to co-move increases in times of crisis. The variable that has the highest co-movement ability with business cycles is foreign portfolio investments. Considering all these results, It is concluded that financial cycles in Turkey precede business cycles and they are the cause of business cycles. Therefore, neglecting the fluctuations in financial cycles has the potential to cause serious real economic costs in the future. This situation needs to be taken into account by policy makers and policy frameworks that take into account financial cycle fluctuations should be established.