Dezavantajlılık ve yabancı öğrenciler: Türkiye'de yükseköğrenim gören Azerbaycanlı öğrenciler üzerine bir saha çalışması
To be a foreign student in Turkey: Fieldwork on Azerbaijani students who study in Antalya
Yazar: RZA BEDİYEV
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KOÇANCI
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Dezavantajlı gruplar = Disadvantaged groups ; Eğitim sorunları = Education problems ; Küreselleşme = Globalization ; Uluslararası öğrenciler = International student ; Yabancı uyruklu = Foreign domectic ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Son yıllarda dünya genelinde uluslararası öğrenci hareketliliği hız kazanmakta ve buna
bağlı olarak Türkiye'de de yabancı uyruklu öğrenci sayısı giderek artmaktadır. Fakat
literatürde yabancı öğrencileri dezavantajlı grup olarak inceleyen çalışmanın az sayıda olduğu
görülmektedir. Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de yükseköğrenim gören Azerbaycanlı
öğrencilerin dilsel, akademik, sosyo-kültürel, yaşamsal, psiko-sosyal sorunları ile bu sorunları
ortaya çıkaran etkenleri incelemektir. Araştırmada, uluslararası öğrencilerin sorunlarını tespit
etmek amacıyla hazırlanan soru formu yardımıyla 2021- 2022 öğretim yılında Türkiye'nin 31
farklı ilinde ikamet eden 390 Azerbaycanlı öğrenciden veri toplanmıştır. Araştırma, tarama
modelinde yürütülmüş nicel bir çalışmadır. Elde edilen veriler varyans analizi (ANOVA),
tukey ve games-howell çoklu karşılaştırma testleri, çapraz tablolar ve bağımsız gruplar t testi
kullanılarak yorumlanmıştır.
Araştırma bulgularına göre, katılım sağlayan öğrencilerin büyük bir bölümü İstanbul
Üniversitesi ve Akdeniz Üniversitesinde öğrenim görmektedir. Azerbaycanlı öğrencilerin
Türkiye'de en çok karşılaştıkları sorunlara yönelik bulgulara bakıldığında, bu öğrencilerin
dilsel açıdan benzer kelimeleri hatalı kullanma ve bununla ilişkili olarak yanlış anlaşılma
sorunu, akademik açıdan üniversite tercihlerine ilişkin yanlış yönlendirilme, üniversiteler ve
öğrenim görülen bölümler hakkında bilgi yetersizliği sorunu, kültürel farklılık açısından
beslenme sorunu, ekonomik açıdan kira sorunu, psikolojik açıdan ise kaygı sorunu yaşadıkları
ön planda gözlemlenmiştir.
Sonuç olarak, her ne kadar aynı etnik kökenden farklılaşan iki toplum olsa da
Türkiye'deki Azerbaycanlılar 'yabancılar' olarak tanımlanabilir ve her 'yabancılık' aslında
dezavantajlılığı ortaya çıkaran bir olgu olarak kabul edilebilir. Bu çalışmayla Türkiye'de
yükseköğrenim gören Azerbaycanlı öğrencilerin problemlerinin ve bu sorunlara sebep olan
etkenlerin belirlenmesiyle yabancı öğrencilerin karşılaşabilecekleri sorunlara yönelik literatür
zenginleştirilmesi sağlanmış, Azerbaycan ve Türkiye'de konuyla ilgili yetkili kurumların
konuya ilişkin daha net verilere ulaşması için bir kaynak oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Azerbaycanlı öğrenciler, yabancı öğrenci sorunları, uluslararası eğitim, dezavantajlı gruplar

Abstract:
In recent years, international student mobility has been gaining momentum across the
world and accordingly, the number of foreign students in Turkey has been increasing.
However, there are few studies in the literature that examine foreign students as a
disadvantaged group. The aim of this study is to examine the linguistic, academic, sociocultural, vital, psycho-social problems of Azerbaijani students studying higher education in
Turkey and the factors that cause these problems. In the study, data were collected from 390
Azerbaijani students residing in 31 different provinces of Turkey in the academic year 2021-
2022 with the help of a questionnaire prepared to identify the problems of international
students. The research is a quantitative study conducted in the survey model. The data
obtained from the questionnarie were interpreted using analysis of variance (ANOVA), tukey
and games-howell multiple comparison tests, cross tabulations and independent groups t test.
According to the research findings, the majority of the participating students are
studying at Istanbul University and Akdeniz University. When we look at the results
regarding the most common problems faced by Azerbaijani students in Turkey, it is observed
that these students have the problem of misusing linguistically similar words and being
misunderstood as a result, being misguided about their university preferences academically,
lack of information about universities and departments, nutrition problems in terms of cultural
differences, rent problems in terms of economic problems, and anxiety problems in terms of
psychological problems.
In conclusion, although they are two differentiated societies of the same ethnic origin,
Azerbaijanis in Turkey can be defined as 'foreigners' and every 'foreignness' can be
considered as a phenomenon that causes disadvantage. By identifying the problems of
Azerbaijani students studying higher education in Turkey and the factors that cause these
problems, the literature on the problems that foreign students may face has been enriched, and
a resource has been created for the competent institutions of Azerbaijan and Turkey to access
clearer data on the subject.

Keywords: Azerbaijani students, foreign student problems, international education, disadvantaged groups