Çeşitli bitkisel ürünlerin su ekstraktlarının fitokimyasal ve antioksidan özelliklerinin belirlenmesi
Determination of phytochemical and antioxidant properties of  water extracts of various herbal products
Yazar: ESRA TOPALOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM AKPINAR
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Bitki özütü = Plant extract ; Fitokimya = Phytochemical ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal

Özet:
Türkiye'de ve Dünya'da çeşitli bitkiler tıbbi amaçlı kullanılmaktadır. Bu bitkilerin fenolik bileşiklerce zengin olduğu bilinmektedir. Fenolik bileşikler, özellikle insan sağlığına olumlu etkilerinden dolayı son yıllarda sıkça gündeme gelmektedir. Bu çalışmada, tıbbi amaçlı kullanılan nane, ısırgan, kekik, biberiye, ginkgo biloba, kakule, kiraz sapı, yeşil çay, ıhlamur ve karanfil bitkilerinin farklı sıcaklık ve sürelerde su ile elde edilen ekstraktlarında bulunan fitokimyasal bileşikler tanımlanmış ve antioksidan aktiviteleri belirlenerek karşılaştırılmıştır. Aynı zamanda bu çalışmada, bu bitkiler metanol ile ekstrakte edilmiş; metanol ve su ekstraktları fitokimyasallar ve antioksidan aktiviteleri bakımından birbirleri ile karşılaştırılarak, farklılıkları ortaya konmuştur. Her bitki için fitokimyasal bileşikleri en iyi ekstrakte edebilecek ekstraksiyon koşulları belirlenmiştir. En yüksek fitokimyasal bileşiklerin nane, kekik, biberiye, kiraz sapı, yeşil çay ve karanfilde olduğu gözlenmiştir. Bunlar tanen, terpenoid, flavonoid, fenol ve kumarinlerce zengindir. Bu çalışmada incelenen bitkiler arasından, en yüksek fenolik madde içeriği (3,61 mg/mL), FRAP (1163,12 µmol TE/L) ve TEAC antioksidan aktiviteleri (953,59 µmol TE/L) karanfilin 100ºC'de 4 saatlik su ekstraktından elde edilmiştir. En yüksek radikal süpürme aktivitesi (DPPH) ise yeşil çay ekstaktında (454,96 µmol TE/L-100ºC'de 4 saat ekstraksiyon) gözlenmiştir. Sonuçlar, bu çalışmada kullanılan bitkiler arasında karanfilin yanısıra nane, kekik, biberiye, yeşil çay ve ıhlamurun fitokimyasal maddeler ve antioksidan aktivite bakımından zengin olduğunu göstermiştir.

Abstract:
Various plants is also used for medical purposes in Turkey and the World. These plants are rich in phenolic compounds. Phenolic compounds, due to their positive effect on human health, have come into question in recent years. In this study, different extracts obtained at different temperature and time of mint, nettle, thyme, rosemary, ginkgo biloba, cardamom, cherry stalk, green tea, lime and clove plants, were analyzed for their phytochemical contents and antioxidant activity and the results were compared to each other. Also in this study, the antioxidat activity and phytochemical contents of the methanol extract of these plants were determined; methanol and water extracts were compared with each other in terms of phytochemicals and antioxidant activity. For each plants, the best extraction conditions were determined. The highest phytochemicals compounds were obsorved in mint, thyme, rosemary, cherry stalk, green tea and clove plants. They were also rich in tannins, terpenoids, flavonoids phenol and coumarins. Among the plants, studied in this reserarch clove plants had the highest phenolic content (3,61 mg/mL), ferric reducing antioxidant power (FRAP) (1163,12 µmol TE/L) and trolox equivalent antioxidant capacity (TEAC) (952,59 µmol TE/L) and it was observed in the extract that obtained at 100 ºC for 4 hours. The highest radical scavenging activity (DPPH) were observer in green tea extract (454,96 µmol TE/L-100 ºC for 4 hours extraction). The results showed that mint, thyme, rosemary, green tea and linden as well as clove used in this study are rich in phytochemical compounds and antioxidant activity.