D vitamini eksikliğinde görülen hastalıklar ve  D vitamini eksikliğine etki eden faktörler ve bu hastalara farmasötik bakım sağlanmasında klinik eczacının rolü
Diseases linked to vitamin d deficiency and the factors affecting vitamin D deficiency and the role of clinical pharmacist in providing pharmaceutical care to these patients
Yazar: CANSU GÜROL
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN ZEHRA OMURTAG ; DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLAY AKSOY
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Farmasötikler = Pharmaceuticals ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Zonguldak-Ereğli = Zonguldak-Ereğli

Özet:
D vitamini eksikliği özellikle yaşlılarda osteoporoz, çocuklarda raşitizme neden olmakla birlikte diyabetes mellitus, hipertansiyon, hiperkolesterolemi, astım, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), üst solunum yolları hastalıkları, çeşitli ağrı türleri ve dermatit gibi kronik ve akut hastalıkların gelişimine etki etmektedir. Dünya genelinde farklı popülasyonlarda D vitamini düzeyleri incelendiğinde özellikle kadın cinsiyette D vitamini eksikliğinin yüksek prevelanslı olduğu saptanmıştır. Bu çalışma Kdz. Ereğli bölgesinde Eczane Cansu'ya D vitamini eksikliği tanısıyla başvuran hastalar üzerinde yapılmıştır. Bu çalışmada D vitamini eksikliği olan hastaların sosyo-demogrofik özellikleri, yaşam tarzı alışkanlıkları, kronik ve akut hastalıkları ve kullanmakta oldukları vitamin ve mineraller saptanmış olup bu faktörlerin D vitamini eksikliğine etkileri tartışılmış ve literatürde yapılmış olan diğer çalışmalarla karşılaştırması yapılmıştır. Hastaların 25(OH)D değerleri Fazlı Erdoğan Aile Sağlık Merkezi' nde toplanan kan sonuçlarına göre tespit edilmiştir. 25(OH)D vitamin düzeyleri "ng/ml" olarak ölçülmüştür. Bu araştırma kesitsel nitelikte bir araştırmadır. Araştırmaya Şubat 2018-Haziran 2018 tarihleri arasında D vitamini eksikliği ile başvuran 260 hasta katılmıştır. Elde edilen ve değerlendirmeye alınan D vitamini eksikliğine sahip hasta sayısı 200' dür. Katılımcıların yaş ortalaması 47,46'dır. Araştırmaya katılan hastaların %84,5'i kadın, %15,5'i erkektir. Literatürde yapılmış olan diğer çalışmalarda olduğu gibi D vitamini eksikliğinin kadın cinsiyette belirgin olarak yüksek prevelanslı olduğu görülmüştür. Güneş ışığı maruziyeti, güneş kremi kullanma durumu, fiziksel aktivite durumu, yeme-içme alışkanlıkları gibi hayat tarzı alışkanlıkları ile D vitamini düzeyleri arasında bir ilişki saptanmamıştır Çalışmada en yaygın görülen kronik hastalık %32 sıklıkla görülen hipertansiyon; akut hastalık %62 sıklıkla görülen ÜSYE olmuştur. D vitamini eksikliğinin kronik ve akut hastalıkların gelişimindeki etkisi arasında ilişki saptanmamıştır. Sonuç olarak kadın cinsiyette D vitamini düzeylerinin çok düşük olduğu saptanıp bu konuda sağlık çalışanlarının halkı bilinçlendirmesi amaçlanmıştır.

Abstract:
Lack of vitamin D, especially in the elderly  causes osteoporosis, rickets in children, and affects the development of chronic and acute diseases such as diabetes mellitus, hypertension, hypercholesterolemia, asthma, chronic obstructive respiratory disease (COPD), upper respiratory tract diseases, various types of pain and dermatitis. When vitamin D levels were examined in different populations in the world, it was found that vitamin D deficiency was high prevalence especially in female gender. This study  was performed on patients presenting with vitamin D deficiency who presented to  the Pharmacy Cansu at Kdz. Ereğli region. In this study, the sociodemographic features, lifestyle habits, chronic and acute diseases of the patients with vitamin D deficiency and the vitamins and minerals they use were determined and the effects of these factors on vitamin D deficiency were discussed and compared with other studies in the literature. The 25 (OH) D values of the patients were determined according to the blood results collected at Fazlı Erdoğan Family Health Center. 25 (OH) vitamin D levels were measured as "ng / ml".This is a cross-sectional study. This study was carried out on 260 patients with vitamin D deficiency admitted to  Pharmacy Cansu in Kdz Ereğli region between February 2018 and  June 2018. The number of patients with vitamin D deficiency which were obtained and evaluated was 200. The mean age of the participants was 47.46. 84.5% of the patients were female and 15.5% were male.  As in other studies in the literature, vitamin D deficiency was significantly higher prevalence in female sex. There was no correlation between Sunlight exposure, use of sunscreen cream, physical activity status, eating habits and lifestyle habits with vitamin D levels. The most frequently seen common chronic disease in the study was hypertension w ith the 32% ; acute disease was URI , with 62% rate. There was no relationship between vitamin D deficiency and  its effect on the development of chronic and acute diseases. As a result, it was determined that the levels of vitamin D in the female gender were very low and the aim of this study is to raise awareness among the health professionals and the public.