Özel yetenekli 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin dijital oyun bağımlılık düzeyi ile temel psikolojik ihtiyaçları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between digital game addiction level and basic psychological needs of gifted 6th, 7th and 8th grade students
Yazar: HÜSEYİN BİNGÖL
Danışman: DOÇ. DR. YILDIZ ÖZTAN ULUSOY
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı özel yetenekli öğrencilerin dijital oyun bağımlılık
düzeyleri ile temel psikolojik ihtiyaçlar arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmanın
örneklemi 2022-2023 eğitim öğretim yılında Kocaeli İlinde bulunan Darıca BİLSEM,
Gebze 23 Nisan BİLSEM, Gölcük Yücel Koyuncu BİLSEM, İzmit BİLSEM ve
Körfez BİLSEM'de öğrenim gören 179 kız, 166 erkek olmak üzere toplam 345 özel
yetenekli 6, 7 ve 8.sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma çalışmasında tarama
modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma verilerinin
toplanmasında Çocuklar İçin Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği (ÇDOBÖ), Temel
Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği (TPİÖ) ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi
Formu" kullanılmış ve ulaşılan veriler IBM SPSS 22.0 programı kullanılarak
incelenmiştir.
 Araştırma verileri analiz edildiğinde özel yetenekli öğrencilerin dijital oyun
bağımlılık düzeyi ile temel psikolojik ihtiyaçlar arasında düşük düzeyde negatif yönde
anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Veriler demografik değişkenlere göre incelendiğinde
özel yetenekli 6, 7 ve 8.sınıf öğrencilerinin dijital oyun bağımlılık düzeyi puanları ile
cinsiyet, sınıf düzeyi, anne öğrenim düzeyi, dijital oyuna bağlanma şekli
(çevrimiçi/çevrimdışı) ve dijital oyun oynama süresi arasında anlamlı farklılık olduğu;
kardeş sayısı, ebeveyn birliktelik durumu, baba öğrenim düzeyi, algıladıkları sosyoekonomik düzey arasında ise anlamlı farklılık olmadığı saptanmıştır. Ayrıca bu
çalışmada özel yetenekli öğrencilerin temel psikolojik ihtiyaç ve alt boyut puanları;
algıladıkları sosyo-ekonomik düzeye göre anlamlı farklılık gösterdiği; cinsiyet, sınıf
düzeyi, ebeveyn birliktelik durumu, anne ve baba öğrenim düzeyi, kardeş sayısı, dijital
oyuna bağlanma şekli (çevrimiçi/çevrimdışı), dijital oyun oynama süresine göre ise
anlamlı farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Temel Psikolojik İhtiyaçlar
Ölçeği'nin alt boyutlarından ilişki alt boyut puanı ile cinsiyet arasında, yeterlik alt
boyut puanıyla da dijital oyun oynama süresi arasında anlamlı farklılık olduğu
saptanmıştır.
 Anahtar kelimeler : Özel Yetenekli, Bağımlılık, Dijital Oyun Bağımlılığı,
Temel Psikolojik İhtiyaçlar, BİLSEM

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between digital game
addiction levels of gifted students and basic psychological needs. The sample of the
study consists of a total of 345 gifted 6th, 7th and 8th grade students, 179 girls and 166
boys, studying in Darıca BİLSEM, Gebze 23 April BİLSEM, Gölcük Yücel Koyuncu
BİLSEM, İzmit BİLSEM and Körfez BİLSEM in Kocaeli Province in the 2022-2023
academic year. In the research study, the relational survey model was used among the
survey models. Digital Game Addiction Scale for Children (DGAD), Basic
Psychological Needs Scale (BPNS) and "Personal Information Form" prepared by the
researcher were used to collect the study data and the data obtained were analyzed
using IBM SPSS 22.0 program.
 When the research data were analyzed, a low level negative significant
relationship was found between the digital game addiction level of gifted students and
basic psychological needs. When the data were analyzed according to demographic
variables, it was found that there was a significant difference between the digital game
addiction level scores of gifted 6th, 7th and 8th grade students and gender, grade level,
mother's education level, the way of connecting to digital games (online/offline) and
the duration of playing digital games; while there was no significant difference
between the number of siblings, parental union status, father's education level and
perceived socio-economic level. In addition, in this study, it was concluded that the
basic psychological needs and sub-dimension scores of gifted students showed a
significant difference according to the socio-economic level they perceived; while
there was no significant difference according to gender, class level, parental union
status, mother and father education level, number of siblings, way of connecting to
digital games (online/offline), and duration of playing digital games. Among the subdimensions of The Basic Psychological Needs Scale, there was a significant difference
between the relationship sub-dimension score and gender, and between the
competence sub-dimension score and the duration of playing digital games.
Key words : Gifted, Addiction, Digital Game Addiction, Basic Psychological Needs,
BİLSEM