Ötektiküstü yüksek kromlu beyaz dökme demirlerde Ce ve B elementlerinin mikroyapı üzerindeki etkileri
The effects of Ce and B elements on the microstructure ofhypereutectic high chromium white cast iron
Yazar: HASAN KAYA
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM SAVAŞ DALMIŞ ; PROF. DR. SERDAR OSMAN YILMAZ
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Makine Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Aşınma dayanımı = Wear resistance ; Dökme demir = Cast iron ; Isıl işlem = Heat treatment ; Sertlik = Hardness

Özet:
Bu çalışmada, yüksek kromlu beyaz dökme demire uygulanan ısıl işlemler ile aşınma dirençleri ve mikro yapıları incelenmiştir. Ötektiküstü yüksek kromlu beyaz dökme demirin Ce ve B elementleriyle alaşımlandırılarak ısı ve zaman kontrollü fırında 900 ve 950 oC sıcaklıklarda 1 ve 2 saat bekleme sürelerinde ısıl işleme tabi tutulup 3, 6, 9 ve 12 saatlik difüzyon bekleme sürelerinde 550, 600, 650 ve 700 oC difüzyon sıcaklıklarında bekletilmiştir. Son olarak su ve havada soğutma işlemi uygulanmıştır. Numunelerin sertlik ölçüm cihazlarında Rockwell ve Mikrovickers cinsinden sertlikleri ölçülmüştür. Abrasif aşınma için kurulan bir aşınma deney düzeneği sayesinde aşınma değerleri ölçülmüştür. Numunelerin iç yapısı optik mikroskop vasıtasıyla görüntülenmiştir. Bu çalışma sonucunda 950°C'de 2 saat östenitleşme sıcaklığında bekletilen ve suda soğutma işlemine tabi tutulan, 65.2 HRC sertliğe ve 0,1015 g aşınma miktarı değişimine sahip olan Ce.4 numunesi en sert, 950°C'de 2 saat östenitleşme sıcaklığında bekletilen ve suda soğutma işlemine tabi tutulan, 61,7 HRC sertliğe ve 0,0646 g aşınma miktarı değişimine sahip olan B.4 numunesi abrasif aşınma direnci en yüksek ve 950°C'de 1 saat östenitleşme sıcaklığında bekletilen, 650°C'de 12 saat tuzlu ortamda difüzyon işleminde bekletilen ve havada soğuma işlemine tabi tutulan, 47,03 HRC sertliğe ve 0,1287 g aşınma miktarı değişimine sahip olan Ce.16 numunesi en yumuşak olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, heat treatments, cooling types, wear resistances and microstructures of high chromium white cast iron were observed. The eutectic high chromium white cast iron is alloyed with Ce and B elements and subjected to heat treatment in a heat and time-controlled furnace at 900 and 950 °C temperatures for 1 and 2 hours waiting times, and at 550, 600, 650 and 700 °C with diffusion waiting times of 3, 6, 9 and 12 hours. at diffusion temperatures. Finally, cooling in water and air was applied. The hardness of the samples were measured in Rockwell and Mikrovickers hardness measuring devices. Wear values were measured by means of a wear test setup for abrasive wear. The internal structure of the samples was visualized by means of an optical microscope. As a result of this study, the Ce.4 sample, which was kept at 950°C for 2 hours at austenitization temperature and cooled in water, had a hardness of 65.2 HRC and a change in wear amount of 0.1015 g, was the hardest and kept at 950°C for 2 hours at austenitization temperature. and water-cooled, with a hardness of 61.7 HRC and a change in the amount of wear of 0.0646 g, the B.4 sample had the highest abrasive wear resistance and was kept at 950°C for 1 hour at austenitization temperature, at 650°C for 12 hours. Ce.16 sample, which was kept in the diffusion process in a salty environment and cooled in air, had a hardness of 47.03 HRC and a change in wear amount of 0.1287 g, was found to be the softest.