Açık kalp cerrahisi sonrasında gelişen gastrointestinal komplikasyonların değerlendirilmesi
Gastointestinal complications after open heart surgery
Yazar: BEGÜM ÖZÜEKREN KASAPOĞLU
Danışman: PROF. DR. İLHAN SANİSOĞLU
İstanbul Bilim Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Kolesistit = Cholecystitis ; Komplikasyonlar = Complications

Özet:
Amaç : Açık kalp cerrahisi sonrasında gelişen gastrointestinal komplikasyonlar, sık görülmeyen ancak yüksek mortalite ve morbidite ile seyreden komplikasyonlardır. Gastrointestinal komplikasyonların tipleri, tanı, takip ve tedavileri çeşitlilik göstermektedir. Bu çalışmada açık kalp cerrahisi uygulanan hastalarda gelişen erken dönem gastrointestinal komplikasyonlar prospektif olarak incelendi.
Materyal ve Yöntem:  Kliniğimizde Nisan 2011 - Nisan 2012 tarihleri arasında açık kalp cerrahisi uygulanan 200 hasta rastgele seçilerek prospektif olarak çalışmaya dahil edildi. Tüm hastaların yaş, cinsiyet, ejeksiyon fraksiyonu (EF), preoperatif diabet, bilinen gastrointestinal sistem hastalığı, atriyal fibrilasyon (AF) varlığı, preoperatif ve postoperatif statin kullanımı, peroperatif pompa ve klemp süreleri, postoperatif kan transfüzyon miktarı, vazoaktif ilaç kullanım doz ve süreleri kaydedildi. Preoperatif, peroperatif ve postoperatif ilk bir hafta günlük gastrointestinal enzim ( Alkalen fosfataz (ALP), laktat dehidrogenaz(LDH), aspartat aminotransferaz (AST ), alanin aminotransferaz (ALT), gama glutamil transferaz (GGT), total bilirubin, direk bilirubin, amilaz, lipaz, laktat takipleri yapıldı.
Bulgular : Toplam 200 hastanın %29? u kadın, %71? i erkek, ortalama yaş 60,39±12,25 idi. Hastaların 8? inde (%4) komplikasyon gelişti. Komplikasyonlar 5 hastada kolesistit, 2 hastada kolelitiazis ve 1 hastada Mirizzi Sendromu olarak tespit edildi. Sadece dobutamin kullanımı konusunda komplikasyon gelişen hastalar yönünde istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edildi (p=0.035).  Bu hastaların sadece 1 tanesine cerrahi uygulanırken, diğer hastalar medikal olarak takip ve tedavi edildi. Aortik klemp ve KPB sürelerindeki artışla LDH ve AST değerlerinde artış arasında istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı ilişki bulundu (p=0.0001). Komplikasyon gelişen hastalarda cerrahi yoğun bakım ünitesi (CYBÜ ) yatış süre ortalaması 4 , toplam hastane yatış süresi ortalaması 12.87 ±5.48 gün olarak saptandı.
Sonuç :  Kalp cerrahisi uygulanacak hastalarda semptom ve bulguların, enzim takibi ile birlikte ele alınması ve  ideal koşullarda süratli bir cerrahi teknik, gastrointesinal komplikasyonların önlenmesi ve erken teşhisi açısından önemli faktörler olarak değerlendirilebilir.

Anahtar Kelimeler: Kalp cerrahisi, gastrointestinal komplikasyonlar, kolesistit, aortik klemp

Abstract:
Aim : Gastrointestinal complications after open heart surgery are rare but have high morbidity and mortality. Types, diagnosis, treatment and follow up of  the gastrointestinal complications vary. In this study, preterm gastrointestinal complications following open heart surgery prospectively analysed.
Material and Method : Between April 2011 ? April 2012 200 patients who underwent open heart surgery in our clinic selected randomly and prospectively involved in this study. All patients? age, gender, ejection fraction (EF), preoperative diabetes, gastrointestinal system      ( GIS ) disease, atrial fibrilation ( AF ), preoperative and postoperative use of statin, cardiopulmoner bypass (CPB) time, aortic cross clamping (ACC) time, postoperative blood transfusion amount, vasoactive drug dose and infusion time were recorded. The gastrointestinal enzymes alkaline phosphatase (ALP), lactat dehydrogenase (LDH), aspartate aminotranspherase (AST), alanine amino transpherase (ALT), gama glutamyl transferase (GGT), total bilirubin, direct bilirubin, amylase, lipase, lactat  was monitored in preoperative, peroperative and daily for first week in postoperative.  
Findings : A total of 200 patients, 29% were female and 71% male, mean age was 60,39±12,25 . In 8 patients  developed complications. Complications included  cholecystitis in 5, Mirizzi?s Syndrome in 1 and  cholelithiasis in 2 patients. Only dobutamine used group, statistically significant difference was observed in the patients who developed complications (p=0.035). Only one of these patients underwent surgery, other patients were treated and followed medicaly. A highly significant correlation was found between prolonged CPB and ACC  times  and  increased levels of LDH and AST (p=0.0001). The average length of stay in surgical  intensive care unit  was 4 days, total length of stay in hospital was 12.87 ±5.48 days  in patients who developed complications.  
Conclusions : In patients undergoing cardiac surgery, examination of  symptoms and findings together with the enzymes levels and  fast surgery technique under ideal conditions may considered as important factors for prevention and early diagnosis of gastrointestinal complications.

Keywords : Heart surgery, gastrointestinal complications, cholecystitis, aortic clamp.