Çeşitli konulardaki Kırgızca koşuklar: Çeviri-metin-Türkiye Türkçesine aktarım-dil incelemesi-sözlük
Kyrgyz koshoks in various subjects: Translation-text-translation to Turkey Turkish-language study-dictionary
Yazar: AZAMAT TOKTOSUNOV
Danışman: DOÇ. DR. TANJU SEYHAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Koşuk = Verse ; Kırgızca = Kyrgyz language ; Türkiye Türkçesi = Türkiye Turkish ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Çeviri = Translation

Özet:
İnsanlık tarihinde ölenin ardından duygularını şiirsel biçimde yansıtma her uygarlıkta mevcudiyetini göstermiş ve Türklerde de ölenlerin ve gelin gidenlerin arkasından bu koşok adı verilen şiir söylenegelmiştir. Kırgız Türklerinde koşok Türkiye Türkçesinde de mevcut olan ağıtlardır.Çalışmamıza kaynaklık eden eser Sonor Egemberdiyeva tarafından `Koşoktor' adı altında Bişkek'te 1998 yılında basılmıştır.Tezimizde Girişte koşok/ağıt terimleri ve bunların söz varlığını ortaya koymaya çalışıldı; Ses Bilgisi bölümünde, Kırgızca'nın ağız tasnifi denemeleri ve Koşokların ses özellikleri ile ses olayları üzerinde duruldu. Metnin Latin kökenli alfabeye aktarımı yapılarak Metinlerden bir kısmı seçilerek Türkiye Türkçesine aktarıldı ve son bölüm olan Dizin 'de Türkçe kelimelerin öncelikle Divanü Lügat-it-Türk'teki karşılığı, ödünçleme kelimelerin de hangi dillerden alındığını ve dönemsel olarak uğradığı değişiklikleri belirtilmeye çalışıldı. Arapça, Farsça, Rusça ve Moğolcadan gelmiş olan kelimelerin Kırgız Türkçesinde gösterdikleri ses değişmelerini ele aldık. Kırgızistan'da derlenen bu koşokların derlendiği illeri kaynak kitaptan yola çıkarak tespit etmeye çalıştık ve bunları kısaltmalarla dizinde verdik. Çalışmamızda çeşitli vesilelerle başka din, millet ve kültürlerle tanışıp etkileşim kurarak, onlardan alıntıladıkları kelime ve kavram belirtmeye çalıştık.Anahtar kelimeler: Koşok, ağıt, Kırgız Türkçesi, Kırgız ağızları

Abstract:
This thesis is about most important type of Kyrgyz oral literature koshoks (elegy) which belongs to Kyrgyz people who has world famous epic Manas. This includes original text, translation to Turkish and language dialect studies.A koshok is a somber song or lament expressing mourning or grief, such as would be appropriate for performance at a funeral. In human history people showed their feelings after who has passed away or giving their girls to marriage. Koshoks were building blocks of Kyrgyz poem and epic Manas. The koshok language features changed periodically.On my work I choose koshoks from book ?KOSHOKTOR? which was published in capital city of Kyrgyzstan in Bishkek by Egemberdieva Sonor. In language studies part I discourse on dialect classification works, phonetic features and phonetic events. The original text was diverted to Latin from Cyrillic. Some chosen parts from text were translated to Turkish and in index part we tried to find origin of words and their changes by the time. We tried to identify places where koshoks were collected from source book. Also we gave some explanation of words which borrowed by result of interaction with other cultures.KeyWords:,Elegy, Poem, Dialects of Kyrgyz, Epic