Koroner arter hastalarında koroner anjiyografi öncesi ve sonrası serbest aminoasit profilinin incelenmesi
Investigation of the free amino acid profile before and after coronary angiography in coronary artery patients
Yazar: İSMAİL YARCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ REŞAT DİKME
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Perfüzyon Teknikleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery ; Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Amino asitler = Amino acids ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner anjiyografi = Coronary angiography ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry

Özet:
Farklı hastalıklarda vücut sıvılarındaki amino asit seviyelerinde önemli değişiklikler olmaktadır. Koroner arter hastalıklarında hastalığın seyrine bağlı olarak oluşan amino asitler metabolik değişikliklere neden olmakta ve bu durum hastalığın patogenezini etkilemektedir, Oluşan bu amino asitler tanısal biyobelirteçler olarak metabolomik profili ile keşfedilebilmektedir. 
Bu çalışma koroner arter hastalık şüphesi olan ve anjiyoya alınan hastaların plazmalarındaki amino asit değişikliklerinin profilini sağlamayı ve potansiyel hastalık biyobelirteçlerini belirlemeyi amaçlamaktadır. 
Bu araştırmaya koroner arter hastalığı tanısı alan 25 hasta ve kontrol grubu olarak 25 sağlıklı birey olmak üzere 50 kişi dâhil edildi. Çalışmada hastalardan anjiyografi öncesi ve anjiyografi sonrası alınan plazma örnekleri ile sağlıklı kişilerden alınan plazma örneklerinde LC-MS/MS (High-Performance Liquid Chromatography Tandem Mass Spectrometry) yöntemi ile serbest aminoasit profili çalışılmış olup elde edilen verilerin istatistiksel analizi için SPSS 25.0 programı kullanılmıştır.
41 amino asidin tespit edildiği bu çalışma sonucunda elde edilen verilere göre; kontrol grubuna kıyasla anjiyo hastalarında Arjinin, Asparjin, Aspartik Asit, Glutamik Asit, Losin, İzolosin, Alloizolosin, Lizin, Fenilalanin, Proline, Serin, Tireonin, Argininosukinik Asit, Gamma-Amino-Bütirik Asit ve Tiyaprolin değerleri anlamlı düzeyde daha düşük bulunurken (p<0,05); Hidroksilizin, Hidroksiprolin, Sistin ve Etanolamin değerleri anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Anjiyografi sonrasında Asparjin Losin, İzolosin, Tireonin, Triptofan, Argininosukinik Asit, Beta Alanin ve Hidroksilizin değerleri anlamlı düzeyde daha da düşmüştür. Özellikle kontrol grubuna göre anjiyo öncesinde daha düşük bulunan Argininosukinik Asit, Asparjin, Losin, İzolosin ve Tireonin anjiyo sonrası anlamlı düzeyde daha da düşmüştür (p<0,05). 
Bu çalışma ile koroner arter hastalıklarında amino asitlerin plazma metabolomunda değişikliklere neden olduğu ve serbest aminoasit profilinin koroner arter hastalıklarında tanı ve tedavide kullanılabilir potansiyeline sahip olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In different diseases, there are significant changes in the amino acid levels in the body's fluids. Amino acids formed due to the course of the disease in coronary artery diseases cause metabolic changes and this affects the pathogenesis of the disease. These amino acids can be discovered as diagnostic biomarkers by metabolomic profile.
This study aims to profile the amino acid changes in the plasma of patients with suspected coronary artery disease and undergo angiography and to identify potential disease biomarkers.
A total of 50 people, 25 patients diagnosed with coronary artery disease and 25 healthy individuals as the control group, were included in this study. In the study, free amino acid profile was studied by LC-MS/MS (High-Performance Liquid Chromatography Tandem Mass Spectrometry) method in plasma samples taken from patients before and after angiography and in plasma samples taken from healthy people, and SPSS 25.0 program was used for statistical analysis of the data obtained.
According to the data obtained as a result of this study in which 41 amino acids were determined; Arginine, Aspargine, Aspartic Acid, Glutamic Acid, Losin, Isolosine, Alloisolosine, Lysine, Phenylalanine, Proline, Serine, Thyreonine, Argininosuccinic Acid, Gamma-Amino-Butyric Acid and Thiaproline values were found to be significantly lower in angiography patients compared to the control group (p <0.05); Hydroxylysin, Hydroxyproline, Cystine and Ethanolamine values were found to be significantly higher (p<0.05). After angiography, Aspargine Losin, Isolosine, Thyreonine, Tryptophan, Argininosuccinic Acid, Beta Alanine and Hydroxylysine values were significantly decreased. Especially, Argininosuccinic Acid, Aspargine, Losin, Isolosine and Thyreonine, which were lower before angiography compared to the control group, decreased significantly after angiography (p<0.05).
In this study, it was determined that amino acids cause changes in the plasma metabolome in coronary artery diseases and that the free amino acid profile has the potential to be used in the diagnosis and treatment of coronary artery diseases.