Avrupa Dil Çerçevesi'nin yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarına uygulanışının değerlendirilmesi
Influence of applying European Language Framework on text books for teaching Turkish as a foreign language
Yazar: ALP TUNAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YUSUF AVCI
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Türkçe kitaplar = Turkish books ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Araştırmada ?Yeni Hitit Serisi 3 (2009)? ve ?Hitit serisi 3 (2007)? ders kitaplarında bulunan metin altı soruları, Metin Dil Bilim ve Bilgiyi İşleme Kuramları çerçevesinde incelenmiştir.Birinci bölümde yabancı dil kavramı, yeryüzündeki diller ve Türkçenin bu diller arasındaki yeri irdelenerek; yabancı dil olarak Türkçe öğretimi kitapları, tarihi seyri içinde ele alınmıştır. Dil öğretimini etkileyen ve biçimlendiren kuramlar açıklandıktan sonra öğretimde kullanılan yöntem ve yaklaşımlara değinilmiş, yöntem ve yaklaşımlarda metnin yeri irdelenmiştir. Son olarak, Avrupa Dil Çerçevesi'nin genel hatları çizilerek benimsenen yöntem ve yaklaşımın metinlere bakış açısı açıklanmıştır.Araştırmanın ikinci bölümünde; amaç, problem, alt problemler ve yöntem açıklanmıştır.Üçüncü bölümünde ise ders kitaplarında bulunan metin altı soruları, Bilgiyi İşleme Kuramı ve Metin Dil Bilim Kuramı çerçevesinde incelenmiştir. İnceleme sonucunda ders kitaplarında bulunan metin altı sorularının düşük düzey bilişsel işlevleri gerçekleştirmeye yönelik, yüzey metin soruları etrafında yoğunlaştığı görülmüştür. ?Yeni Hitit Serisi 3?te yer alan sorular ?Hitit Serisi 3?te yer alanlarla karşılaştırıldığında metnin yüzey yapısına ve bilgiyi hatırlamaya yönelik soruların arttığı; öğrencinin metinle etkileşim düzeyini artıracak, üst düzey bilişsel işlemler gerçekleştirmesini ve metindeki örtük bilgilere ulaşmasını sağlayacak nitelikli soru sayısının ise azaldığı tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi, Ortak Avrupa Çerçevesi, Metin Altı Soruları

Abstract:
In the research, sub text questions in the text books New Hittite Turkish for Foreigners 3 (2009) and Hittite Series 3 (2007) have been comparatively analysed within framework of Textual Linguistics and Knowledge Processing Theories.In the first part, the concept of foreign language, languages in the world and position of Turkish language among those have been analysed, whereas Turkish language teaching text books have been taken into consideration in historical perspective. After the educational theories shaping language education were explained, methods and approaches for language teaching were mentioned. The importance of text in language teaching has been analysed. Finally, the outlines of the European Language Framework have been defined, as the approach of the method and program towards adopted texts have been explained.In the second part, the aim, the problem, sub problems and the method have been defined.In the third part, sub-text questions in text books have been analysed within framework of Textual Linguistics and Knowledge Processing Theories. As a result, it was seen that sub-text questions in text books were focused more on surface text questions aiming at lower cognitive functions. An increase in surface text questions and questions aiming at recovery of knowledge; whereas, a decrease in number of qualified questions for increasing student?s level of interaction with text and for enabling student accomplishment of upper level cognitive processes for accessing veiled textual knowledge have been observed with a comparison between the questions in ?Hittite Series 3? and those in `New Hittite Series 3?Key words: Teaching Turkish as a Foreign Language; Common Framework Text for Teaching of European Languages; Sub-text questions.