Echinococcus granulosus kaynaklı kist hidatik sıvısının metabolomik analizi
Metabolomical analysis of hydatic cyst fluid from echinococcus granulosus
Yazar: MERVE NENNİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İPEK BAYSAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tek Sağlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Echinococcus granulosus = Echinococcus granulosus

Özet:
Nenni, M. Echinococcus granulosus Kaynaklı Kist Hidatik Sıvısının Metabolomik Analizi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Tek Sağlık Programı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2024. Kistik ekinokokkoz (KE), Echinococcus granulosus sensu lato'nun larva formunun yol açtığı zoonotik bir enfeksiyondur. Hastalık, dışkının yutulması yoluyla hem insanlara hem de hayvanlara bulaşabilir. KE, Çin, Asya, Amerika, Afrika ve Akdeniz'de önemli bir varlığa sahip olmaya devam etmektedir. Dünya çapında yaklaşık bir milyon kişi etkilenmiş olup, veterinerlik ve halk sağlığı ile sosyal ve ekonomik konularda önemli sonuçlar doğurmaktadır. Bu kistlerin yaygınlığı akciğer ve karaciğerde en yüksektir. Bu kistlerin tam olarak hangi yolu izleyeceği konusunda belirsizlikler bulunmaktadır. Bu tezin amacı, metabolomik ve çok değişkenli istatistiksel analiz kullanarak kimyasal profillerini analiz ederek sığırlarda karaciğer ve akciğer KE kistlerinin immünolojik etki mekanizmalarını araştırmaktır. Karaciğer ve akciğer KE kistleri arasında ayrım yapmak için bu tez çalışmasında, sıvı kromatografisi ile kombine kuadrapol uçuş zamanlı kütle spektrometrisi (LC-QTOF-MS) kullanarak hedeflenmemiş metabolomik yöntemler kullanılmıştır. XCMS yazılımı, karmaşık kromatogramlardan pikleri ayırıp saptamak için gerekli olan veri işleme basamağı için kullanılmıştır. Çeşitli istatistiksel yöntemlerle elde edilen temel bileşen analizi (PCA) ve ortogonal kısmi en küçük kareler ayırıcı analiz (OPLS-DA) grafikleri, farklı gruplar içinde ve gruplar arasında metabolitlerin etkileşimlerini ortaya koymuştur. Karaciğer ve akciğer hidatik kistleri, birçok immünolojik yanıtta rol oynayan glutatyon, prostaglandin, folik asit ve kortizol gibi metabolitleri içermektedir. Ayrıca, bu metabolitlerin oranları karaciğer ve akciğer kistleri arasında değişim göstermektedir. Bu tez ile tanımlanan karaciğer ve akciğer kistlerinin metabolomik profillerindeki farklılıkların neden olabileceği immünolojik etki ve konak bağışıklık yanıtının belirlenmesi, kistin biyolojisini aydınlatılması ve spesifik terapötik yaklaşımların geliştirilmesini amaçlayan daha fazla araştırmaların gerçekleştirilimesine yardımcı olacaktır.

Abstract:
Nenni, M. Metabolomical Analysis of Hydatic Cyst Fluid from Echinococcus granulosus, Hacettepe University Graduate School of Health Sciences One Health Master Thesis, Ankara, 2024. The zoonotic disease called cystic echinococcosis (CE) is caused by the Echinococcus granulosus sensu lato species complex. The disease can be transmitted to people and livestock by ingesting fecal matter. CE continues to have a substantial presence in China, Asia, America, Africa, and the Mediterranean. Approximately one million individuals worldwide are affected, with significant consequences for veterinary and public health, as well as social and economic matters. The formation of cysts has been attributed to the gradual progression of the condition. The prevalence of these cysts is highest in the lung and liver. There is uncertainty about the exact path these cysts will take. This thesis study aimed to investigate the mechanisms of the immunological effects of liver and lung CE cysts in cattle by analyzing their chemical profiles using metabolomics and multivariate statistical analysis. Researchers employed non-targeted metabolomic methods using quadrupole-time-of-flight liquid chromatography/mass spectrometry (LC-QTOF-MS) to distinguish between liver and lung CE cysts. The XCMS software was performed the data processing required for extracting the peaks from intricate chromatograms. The plots of principal component analysis (PCA) and orthogonal partial least squares discriminant analysis (OPLS-DA), obtained by various statistical methods, revealed the interactions of metabolites within and between different groups. The liver and lung hydatid cysts include metabolites such as glutathione, prostaglandin, folic acid, and cortisol, which have a role in many immunological responses. Nevertheless, the proportions of these metabolites vary between the liver and lung cysts. Determining the immunological effects and host immune responses that may be caused by differences in the metabolomic profiles of liver and lung cysts identified in this thesis will help further research aimed at elucidating the biology of the cyst and developing specific therapeutic approaches.