Dizi distopyasından açık hava hapishanesine: Sosyal skor uygulaması
From tv series' distopia to open air-prison: Social score practice
Yazar: ONUR ERTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA SAMİ MENCET
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Distopya = Dystopia ; Diziler = Serials ; Skorlar = Scores ; Sosyal ağlar = Social networks ; Televizyon dizileri = Television serials

Özet:
21. yüzyılda hızla gelişen enformasyon, iletişim ve gözetim teknolojileri Big Data (Büyük Veri) olarak adlandırılan dünya genelinde milyarlarca insana ait verilerin içerdiği görünmez ama varlığı bilinen olgunun da yardımıyla bireyler ve toplumlar üzerinde çok katmanlı etkilere neden olmaktadır. Ağ toplumu ve internetin yaygınlaşmasıyla beraber artan sosyal medya kullanımı da söz konusu etkileri daha çok görünür kılmakta ve güçlendirmektedir. 
Sosyal Skor Uygulaması ilk olarak Çin'de ortaya çıkan ve sonrasında Venezuela ile diğer ülkelerde de resmi, gayri resmi veya örtük olarak uygulanan bir sistemdir. Yukarıdaki gelişmeleri de göz önünde bulundurarak Sosyal Skor Uygulaması'nı; güvenlik kameralarından, çevrimiçi alışverişlere, yasa ve kurallara riayet etmekten sosyal medyadaki etkileşim, paylaşım ve aktivitelere kadar bir dizi başlık altında devletin yurttaşlarını / vatandaşlarını puanlaması olarak tanımlamak mümkündür. Sosyal Skor Uygulaması gereğince haklarında toplanan ve depolanan çok sayıda verinin ışığında vatandaşların bir sosyal puanı oluşmaktadır. Bu puanlar üzerinden yurttaşlar çok farklı şekil ve türde ödül ve cezalar almaktadır. Sosyal Skor Uygulaması hem bireyler hem de toplum üzerinde gözetimi arttırmakta, bireysel hak ve özgürlükleri kısıtlamakta, kamusal alan ile bu alanın yarattığı demokrasi ve tartışma zeminini mahremiyet kaygıları ve gözetim sebebiyle zedelemekte ve sivil toplumu zayıflatmaktadır. Henüz oldukça yeni sayılabilecek olan uygulamaya 2020 yılının sonu itibariyle 1,5 milyar insan dahil olacaktır. Dolayısıyla gelecek açısından Sosyal Skor Uygulaması tüm insanlık adına çeşitli değişim ve dönüşümleri beraberinde getirecektir.
Distopyayı çağrıştıran uygulama, bireyleri ve toplumu bir nevi açık hava hapishanesine doğru sürüklemektedir. Bu çalışmada uygulamanın ne olduğu, nasıl uygulandığı gözetim, Hegemonya, Tüketim Kültürü, Postmodernizm, Ağ Toplumu ve Mahremiyet kavramları ışığında incelenerek uygulamayı doğuran nedenler, uygulamanın sonuçları ve gelecekte insanlığa muhtemel etkileri kitle iletişimi perspektifinde tartışılmıştır.
Sosyal Skor, Sosyal Medya, Gözetim, Distopya

Abstract:
Information, communication and surveillance technologies which developed rapidly in 21st century has a various layered impact on societies with the help of the Big Data. Network Society and Internet has made this impact more visible and strong with the increase in usage of social media.
Social Score first appeared in China then spread Venezuela and other countries, is a system that applied as officially, unofficially and cryptic levels. Considering a forementioned developments, one can define social score practice as goverments scoring their citizens in series of topics such as security cameras, online shopping, law and rules or social media interactions, activities and sharings. As a requirement of Social Score, a social score is developed for citizens in the light of the data that collected and stored about them. Through this scores citizens receive various types and shapes of rewards and penalties. Social Score increases the surveillance of individuals and societies, decreases individual rights and freedoms, weakens the public sphere and civil society. By the end of the year 2020, this fairly new practice will involve 1,5 million people around the world. Therefore by the aspect of the future, social score practice will bring a lot of changes along for the whole humanity.
This practice which evocatives various different span of dystopia, imprisons individuals and societies in some kind of outdoor prison. This papers aim is to define this practice and its implementation and shed light of the future affects of it. Also a critical reading applied on this practice with concepts and platform such as social media, internet, media, surveillance etc.
Keywords: Social Score, Social Media, Surveillance, Dystopia.