Tıpta uzmanlık öğrencilerinin eğitim ortamı algılamaları ve buna etkili faktörlerin değerlendirilmesi
Educational environment perceptions of residents and evaluation of affecting factors
Yazar: HARUN BALCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. FERDA ÖZYURDA
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Eğitimi ve Bilişim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Hastaneler = Hospitals
Dizin: Eğitim çevresi = Education environment ; Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik analizi = Reliability analysis ; Tıp eğitimi = Education-medical

Özet:
Bu araştırmada, mezuniyet sonrası eğitimlerini sürdüren tıpta uzmanlık öğrencilerinin eğitim ortamları ile ilgili algılamalarının saptanması amaçlanmış, bu amaçla Mezuniyet Sonrası Hastane Eğitim Ortamı Ölçeği-MESHEÖ (Postgraduate Hospital Educational Environment Measure PHEEM) adı verilen ölçeğin kullanılması planlanmıştırBu amaçla, Mezuniyet Sonrası Hastane Eğitim Ortamı Ölçeğini Türkçeye uyarlarken Türkçe dilsel eşdeğerlik çalışmasını yapmak, geçerlik ve güvenirliğini ortaya koymak, tıpta uzmanlık öğrencilerinin MESHEÖ skorlarını ve bu skorların bazı bağımsız değişkenlerle ilişkisini ortaya koymak için yürütülen araştırmanın birinci bölümünde geçerlik güvenirlik çalışması 150 tıpta uzmanlık öğrencisi ile yürütülmüş, çalışmada Cronbach-? 0,944 olarak bulunmuştur. Ölçeğin Madde-toplam korelasyonu 0,282 ile 0,782 arasında değişmektedir. Güvenirlik analizinde bir başka değerlendirme yöntemi olan test-tekrar test uygulaması da anketi cevaplayan 150 kişiden seçilen 40 kişilik bir grupta gerçekleştirilmiş, test tekrar test korelasyon değeri 0,79 olarak bulunmuştur. Güvenirlik için bulunan bu değerler anlamlı değerlerdir, ölçeğin güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştırMezuniyet Sonrası Hastane Eğitim Ortamı Ölçeğinin yapı geçerliği çalışmasında Roff ve arkadaşlarının, ölçeğin orijinal dilinde ölçtüğünü belirttikleri yapıların Türkçede de korunup korunmadığı araştırılmıştır. Bu amaçla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemi kullanılmıştır. Bu analizlerde ilk olarak araştırmanın birinci bölümünde toplanmış olan 150 kişilik örneklem, daha sonra ise ikinci aşamada veri toplanan 304 kişilik örneklem grupları kullanılarak 40 maddelik yapının korunup korunmadığına bakılmıştır. DFA sonrası elde edilen uyum değerlerinin kabul edilebilir değerlerde olduğu görülmektedir. Yapılan analizler sonrasında bu modelin örneklemden elde edilen veri ile geçerliliğinin ispatlandığı sonucuna varılmıştırAraştırmanın ikinci bölümünde MESHEÖ AÜTF Uzmanlık öğrencilerinde uygulanmıştır. Çalışmaya katılanların MESHEÖ toplam skor ortalamaları 79,543 ±21,750 olarak bulunmuştur. Toplam skor ortalamaları incelendiğinde erkekler için (n=154) 82,487±23,347, kadınlar için(n=150) 76,560±19,632 olduğu, dahili tıp bilimleri uzmanlık öğrencileri için(n=172) 75,439±21,513, cerrahi tıp bilimleri uzmanlık öğrencileri için(n=132) 84,901±20,952 olduğu görülmektedirTıpta uzmanlık öğrencilerinin eğitim ortamı algılamalarının değerlendirilmesinden çıkan sonuçlar, uzmanlık eğitiminin niteliği ve eğitim süreci göz önüne alındığında mesleki özerklik, eğitim ortamı ve sosyal destek boyutlarında uzmanlık öğrencilerini daha çok gözeten; eğitim süreci için daha nitelikli, standartlaştırılmış eğitim uygulamalarını yapılandıran; aksaklık ve eksiklikleri düzeltilmiş çalışma koşullarını içeren bir tıpta uzmanlık eğitim ortamının oluşturulmasının gerekli olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to evaluate educational environment perceptions of Medical residents and Postgraduate Hospital Educational Environment Measure (PHEEM) is used to achieve this.In order to use PHEEM, it is translated to Turkish and it is conducted to 150 residents to check validity and reliability of this translated version. Cronbach-? value is found 0,944 and item total correlations of items of scale are between 0,282 and 0,782. Test-retest reliability which is conducted with 40 selected residents is found 0,79. These figures indicates that this scale is a reliable one.Construct validity of this scale is tested whether the original construct that is explained by Roff et al is present in Turkish version of PHEEM. Confirmatory factor analysis (CFA) is conducted with using data collected from 150 residents for the first analysis, and 304 residents which is collected for final analysis. Fit indices of these two sample have good fit values therefore, it is concluded that the construct in original scale is preserved in Turkish version.In the second part of the analysis, PHEEM is conducted to AÜTF medical residents. Mean PHEEM score is found as 79,543 ±21,750. Also, mean PHEEM scores of men (n=154) and women (n=150) is found 82,487±23,347 and 76,560±19,632 respectively; mean PHEEM scores of ?internal medicine? (n=172) and ?surgery? (n=132) is found 75,439±21,513 and 84,901±20,952 respectively.Evaluation of PHEEM scores shows that there are some problems in the understanding of educational environment. Also, it is seen that total score mean is above the average which means there are positive sides and some aspects that should be developed. Besides that, considering the quality of education and duration of education, it is required a kind of education for the favor of students more and more qualified and standardized education and better working conditions.The use of PHEEM for further research can help development of postgraduate medical education and solution of current problems.