Türkiye'nin ve Avrupa Birliği'nin Hazar coğrafyasında kesişen enerji politikaları
Energy policies of Turkey and the European Union at the intersection of the Caspian region
Yazar: HAVVA PINAR ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. ÇINAR ÖZEN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Türkiye-Avrupa Birliği İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Enerji = Energy ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Enerji = Energy ; Enerji hatları = Energy lines ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Türkiye'nin ve Avrupa Birliği'nin Hazar Coğrafyasında Kesişen Enerji Politikaları? başlığını taşıyan bu yüksek lisans çalışması üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Avrupa Birliği'ni kuran antlaşmalardan bu yana enerji politikasının tarihsel gelişimi, Dünya Petrol Krizi'nin Avrupa Birliği'ne etkisi, Avrupa Birliği Enerji Çerçeve Programı, Avrupa Enerji Şartı ve Enerji Arzının Güvenliği İçin Bir Avrupa Stratejisine Doğru başlığı ile yayınlanan Yeşil Kitap'tan söz edilmektedir. Avrupa Birliği enerji politikasının temel hedefleri rekabet gücünün artırılması, çevrenin korunması, sürdürülebilir büyümenin ve enerji arzının güvenliğinin sağlanmasıdır.İkinci bölümde, petrol ve doğalgazda dış kaynaklara bağımlılığı çok yüksek düzeylerde seyreden Avrupa Birliği'nin farklı enerji merkezleri arayışında Hazar'a yöneliş sürecinin incelenmesinin ardında yatan nedenler sorgulanmaktadır. Sovyetler Birliği'nin yıkılmasının ardından Hazar Havzası küresel enerji güvenliğinde çok önemli bir enerji merkezi olarak ortaya çıkmıştır. Enerji arz güvenliğinin sağlanması noktasında Hazar'da buluşan küresel aktörler olan Rusya Federasyonu, ABD ve AB bölgeye yönelik etkin stratejiler geliştirmektedirler. Bölgedeki asıl mücadele ABD ve Rusya Federasyonu arasında yaşansa da Avrupa Birliği de TACIS, INOGATE ve TRACECA projeleri gibi özgün modellerle bölgedeki ağırlığını giderek artırmaktadır.Son bölümde öncelikle Türkiye'nin Avrupa Birliği enerji politikası müktesebatına uyumlulaştırılması ve Avrupa Birliği'nin bölgesel enerji girişimlerine dahil olması süreci incelenmektedir. ?Doğu Batı Enerji Koridoru? için ayrılmaz unsurlar kabul edilen BTC ve Nabucco gibi boru petrol ve doğalgaz hattı projelerinin de değerlendirilmesi bu bölüme bırakılmıştır. Avrupa Birliği, kesintisiz enerji arzı temini sorunsalında çok az sayıda ülkeye bağımlı olmaktan korktuğu için alternatif boru hattı projelerini desteklemektedir. Hazar enerji kaynaklarını Türkiye üzerinden geçerek Avrupa'ya taşıyan bu projeler bölgesel ve küresel enerji güvenliği için büyük önem arz etmektedir.Anahtar Sözcükler1. Avrupa Birliği2. Enerji Arzı Güvenliği3. Hazar Enerji Kaynakları4. Boru Hattı Projeleri5. Enerji Koridoru

Abstract:
This master?s thesis under the headline of ?Energy Policies of Turkey and the European Union at the Intersection of the Caspian Region? is composed of three main parts. The first part includes the historical developments of energy policy from the beginning of the Founding Treaties, the effects of the world petroleum crisis on the European Union, the European Union Energy Framework Programme, the European Union Energy Charter Treaty and the Green Paper titled ?Towards a European Strategy for the Security of Energy Supply?. The main goals of the European Energy Union energy policy are to promote competitiveness, enable sustainable growth and provide a secure supply of energy.In the second chapter of the thesis study, the reasons for the European Union?s search for different energy centers especially the reasons behind its approach to the Caspian are analyzed taking into consideration its dependency on foreign resources such as petrol and natural gas. After the collapse of the Soviet Union, the Caspian region has appeared as a very important energy center in the global energy security. On the point of proving security of energy supplies, the Russian Federation, the USA and the EU as global actors have been developing very effective strategies for the region. Even though the basic struggle is between the US and RF in the Caspian Region, the EU is increasingly gaining importance in the region with sui generis programmes like TACIS, INOGATE and TRACECA.In the last chapter, firstly, the process of harmonization of Turkey?s energy policy with the EU acquis communautaire and participation in the Union?s regional energy initiatives are analyzed. The analysis of BTC and Nabucco projects that are accepted as the compulsory elements of the ?East-West Energy Corridor?, are also going be discussed in this chapter. The EU supports projects to provide alternative pipeline projects due to its fear of dependence on only a few countries for its problem of procuring a continuous energy supply. These projects that transport Caspian energy resources to Europe over Turkey play a vital role for regional and global energy security.Key Words1. The European Union2. Energy Supply Security3. Caspian Energy Resources4. Pipeline Projects5. Energy Corridor