Bipolar bozukluğu olan hastalarda metabolik sendrom ve cinsel işlev bozukluğu ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of metabolic syndrome andsexual dysfunction in patients with bipolar disorder
Yazar: AYÇA CAN KEKLİK
Danışman: DR. NESRİN TOMRUK
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Cinsel bozukluklar = Sex disorders ; Cinsellik = Sexuality ; Kardiyovasküler fizyolojik fenomen = Cardiovascular physiological phenomena ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Obezite = Obesity

Özet:
Amaç: Birincil amaç bipolar hastalarda sık görülen metabolik sendromun ve komponentlerinin cinsel işlevlere etkisini değerlendirmektir. İkincil amaç; bipolar hastalarda cinsel işlev bozukluğunun (CİB), CRP düzeyleri ve 10 yıllık kardiyovaksüler risk değeri (KVR) ilişkilerinin değerlendirmesidir.Yöntem: Çalışmaya DSM-IV-TR tanı ölçütlerine göre bipolar bozukluk (BPB) tanısıyla ayaktan izlenen 128 hasta alınmış, metabolik sendromu (MetS) olan ve olmayan şeklinde iki gruba ayrılmıştır. Metabolik sendrom tanısı Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği, Metabolik Sendrom Çalışma Grubunun önerdiği, Metabolik sendrom tanı kriterlerine göre konulmuştur. Ötimik durumun tespiti için Young-Mani Derecelendirme Ölçeği ve Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Cinsel işlevler, Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği ile değerlendirilmiştir.Bulgular: Benzer çalışmalardan daha yüksek sıklıkta, hastaların %45.3'ü TEMD'ne göre MetS tanısı almıştır. Hastaların neredeyse yarısında CİB tespit edilmiştir. MetS'u olan ve olmayan kadınlar arasında CİB sıklığında fark saptanmamıştır; ancak ilk grup daha yüksek cinsel işlev skorları almıştır. MS'u olan erkeklerde, olmayanlara göre CİB daha sık ve erektil işlev skorları daha yüksek saptanmıştır. Karşılanan MS kriterlerinin sayısı arttıkça erektil işlev skorları da artmaktadır. CİB olan erkek hastaların olmayanlara göre 10 yıllık KVR'lerinin yaklaşık 2 kat artmış olduğu görülmüştür. CİB, CRP düzeyleri ile ilişkili bulunmamıştır. Abdominal obezite ve sigara kullanımı CİB'nun anlamlı yordayıcılarıdır.Sonuç: BPB tanılı hastalarda MetS ciddi derecede sık görülmektedir ve her iki cinsiyette de MetS ile cinsel işlevler bozulmaktadır. CİB ile KVR arttığından, CİB'nun semptom vermeyen koroner arter hastalığında bir marker olabileceği unutulmamalıdır. Klinisyenler bunu göz önünde tutarak hastalarda rutin kontrollerinin bir parçası olarak MetS ve CİB'nu sorgulamalıdır. BPB tanılı hastalarda MetS ve CİB ilişkisini irdeleyen daha fazla araştırmaya gerek vardır.

Abstract:
Objectives: This is the first study in bipolar patients, aimed to evaluate possible relationship between metabolic syndrome (MetS) and its components with sexual dysfunction (SD). Secondary objective is the evaluation of possible association between sexual dysfunction with CRP levels and 10 year cardiovascular risk (CVR) scores in bipolar patients.Methods: 128 patients with bipolar disorder (BPD), diagnosed by Structured Clinical Interview for DSM-Axis 1 Disorders, were assesed cross-sectionally for MetS based on criteria from the Society of Endocrinology and Metabolism of Turkey (TEMD). Euthymia was confirmed by the Young-Mania Rating Scale and the Hamilton Depression Rating Scale. Sexual function was assessed by the Arizona Sexual Experience Scale (ASEX). Patients were divided into two groups as patients with MetS and patients without MetS as control group.Results: 45.3% of the patients were MetS according to TEMD, a prevalance rate higher than previous studies in patients with BPD. Almost half of the patients were confirmed to have SD. There was no difference in frequencies of SD between women who had MS and who did not. However women with MetS scored significantly higher on the ASEX. Compared with the control group, men with MetS had higher frequency of SD and higher mean erectile function score. There was an increase in erectile function score as the number of components of the MetS increased. It was found that 10 years CVR score was increased 2 fold in men with SD compared to controls. CRP levels and SD were found not to be related. Abdominal obesity and smoking were statistically significant predictors of SD.