KOAH hastalarında uyku kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of sleep quality in COPD patients
Yazar: ÜLKÜ GÖRGÜLÜ
Danışman: PROF. DR. NURAN AKDEMİR ; DOÇ. DR. HATİCE FESCİ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
KOAH Hastalarında Uyku Kalitesinin Değerlendirilmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü İç Hastalıkları Hemşireliği Programı Bilim Uzmanlığı Tezi, Ankara, 2003. Araştırma, KOAH hastalarında uyku kalitesini değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma, 1.3. 2002 ve 1. 9. 2002 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Göğüs Hastalıktan Hastanesinde Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) izlem polikliniğine gelen 92 hasta üzerinde uygulanmıştır, veri toplama aracı olarak, Pittsburg uyku kalitesi Ölçeği ve araştırmacı tararından hazırlanan Hasta Tanıtım Formu ve Uyku Durumunu Belirlemeye İlişkin Soru Formu kullanılmıştır. verilerin değerlendirilmesinde, Student t testi, Kruskal Wallis testi, Mann Whitney U testi ve tek yönlü varyans analizi yöntemleri uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, uyku sorunu yaşayan hastaların Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği (PUKÖ) puanı 10,61, kısmen yaşayanların 5,73, yaşamayanların ise 3, 35 'dir. Uyku sorunu yaşayan ve kısmen yaşayan hastaların PÜKO puanı 5' den büyük olduğu için uyku kalitelerinin kötü olduğu saptanmıştır. Hastaların, son bir ay içinde sıklıkla yaşadıkları fiziksel sorunlardan solunum sıkıntısı, öksürük, balgam çıkarma ve ağrıya bağlı olarak, psikososyal sorunlardan ise aile içinde yaşanılan sorunlar, ev içindeki işlerini güçlükle yapma, akraba ya da arkadaş gruplarıyla görüşememe/gezememe, bağlı olduğu dernek ya da kulübe gidememe ve yürüyüş yapamama sorunlarının, uyku kalitesi ortalama puanlarını etkilediği saptanmıştır. Çalışmamızda, hastaların bazı uyku düzeni ( uykuya dalma süresi, toplam uyku süresi )ve uyumadan önce yaptıkları alışkanlıklarının (ılık duş alma, radyo dinleme), uyku kalitesini olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı hakkında bilgi almayan hastaların, alanlara göre uyku kaliteleri kötü bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, hemşirelerin hastaların uyku düzeni alışkanlıklarını ve uyku sorununa neden olabilecek fiziksel ve psikososyal sorunları değerlendirmeleri ve bunu için de uyku izleme ve değerlendirme formunu kullanmaları önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı, Uyku Sorunu, Uyku kalitesi, Hemşirelik

Abstract:
Evaluation of Sleep Quality in COPD Patients, Hacettepe University Health Science Institute M. D. Thesis Medical Nursing Programme, Ankara, 2003. This study was carried out on 92 patients who visited Chronic Obstructive Pulmonary Diseases (COPD) follow-up policlinic of Pulmonary Disorders Hospital of Ankara University between 1.3.2002-1.9.2002. Pittsburgh Sleep Quality Scale, Patient Identification Form and Questionnaire Related to the Sleep Status were used as data collection means, the latter two being prepared by the researcher. Student t test, Kruskal Wallis test, Mann Whitney U test, and one- dimensioned variant analysis test were used for assessing the data. According to the results of the study, the average Pittsburgh Sleep Quality (PSQS) scores of the patients with sleep problems were 10.61; the same score for patients with partial sleep problems were 5.73, and it was 3.35 for the patients with no sleep disturbances at all. Since the PSQS scores of the patients with sleep problems were higher than 5, it is indicated that their sleep qality was bad. It was found that the physical problems such like dyspnea, coughing and expectoration and pain, and psychosocial problems like problems of the household, difficulties in doing housework, inability of visiting /going out with relatives/friends, inability in attending the meetings of the clubs/associations tahat the patient is a member of, all affected the mean sleep quality scores. In our study, we found that some sleep routine characteristics (duration of falling asleep, total duration of sleep) and some habits of before sleep (taking a warm shower, listening to radio) also negatively affected the sleep quality. Morever, the sleep quality was worse for the uninformed patients on Chronic Obstructive Pulmonary Diseases when compared to the informed patients. As a result of our research, it is recommended that the nurses should evaluate the sleep routine habits and also the physical and psychosocial problems, and make use of sleep follow-up and avaluation form FOR this.Key words: Chronic Obstructive Pulmonary Diseases, Sleep problems, Sleep Quality and Nursing.