Kemik biyolojisinde rol oynayan genlerdeki varyasyonların osteoporoz hastalığında kemik kütlesi ve kemik mineral yoğunluğu üzerine etkisi
Effects of variations on bone metabolism related genes over bone mass and bone mineral density of osteoporosis patients
Yazar: ATİLLA MEHMET GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. SEMA SIRMA EKMEKCİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Genetik Ana Bilim Dalı / Genetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Genetik = Genetics
Dizin: Genetik varyasyon = Genetic variation ; Genler = Genes ; Kemik dansitesi = Bone density ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Reseptörler = Receptors ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Osteoporoz, kemik kütlesinde düşüklük ve yapısal bozukluklar ile karakterize, kemiklerde kırık oluşma riskini arttıran bir iskelet hastalığıdır. Çevresel risk faktörlerinin yanında genetik faktörler de kemik yapım ve yıkımı arasındaki dengeyi bozarak hastalık oluşturabilmektedir. Kemik biyolojisinde rol oynayan genler ve bu genlerdeki varyasyonların araştırılması bu genetik farklılıkların hastalığın patogenezindeki yerinin keşfi için önem taşımaktadır. 105 hasta ve 29 sağlıklı gönüllünün genetik profillerinin hastalık ve ilişkili parametrelerle ilişkilerinin incelendiği çalışmamızda ''IL-1α'' ''rs1800587'', ''IL-1β'' ''rs16944'', ''CYP1a1'' '' rs1799814'', ''RANK'' ''rs35211496'', ''VDR'' ''rs2228570'', ''LRP5'' ''rs4988321'' varyasyonları incelenmiştir. Varyasyonlar ''PCR-RFLP'' yöntemi ile çalışılmıştır. İstatistiksel analizler sonucunda ileri yaş hastalığı olarak görülen ve halk arasında boy kısalması ile ilişkilendirilen osteoporoz hastalığında boy değişkenlerinde hasta ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Hasta grubunun kontrol grubuna göre daha düşük kiloya sahip olduğu bulunmuştur. Serum D-vitamini miktarı hasta grubunda kontrol grubuna göre yüksek bulunmuştur. Bu sonucun hastaların almış olabileceği muhtemel D vitamini tedavilerinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Kalsiyum ve kalsitonin miktarları açısından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Kemik sağlığı üstüne negatif etkileri olduğu düşünülen sigara, alkol kullanımı ve D vitamini üretimi ile ilişkilendirilmiş günlük güneş alımı açısından değerlendirilen deneklerde bu parametreler ile osteoporoz hastalığı ve femur, trokanter, lomber, ward, total kalça bölgelerindeki kemik mineral yoğunluğu arasında anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir. Çalışmamızda D vitamini reseptör geni ''VDR'de'' bulunan ''rs2228570'' numaralı polimorfizmi ile hastalık arasında ilişki saptanmıştır. Bu polimorfizmde C allelinin hastalık riskini arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Diğer polimorfizmler ile çalışılan kemik bölgelerinde kemik mineral yoğunlukları arasında bir ilişki gözlemlenmemiştir.

Abstract:
Osteoporosis is a skeletal disease that increase the risk of bone fractures, characterized by low bone mass and structural defects. Along with environmental factors, genetic factors can cause osteoporosis by disrupting the balance between bone formation and resorption. Investigation of variations in genes, that play a role in the bone biology is essential for discovering the role of genetic differences in the pathogenesis of disease. In our study, we investigate the relations between genetic profiles and disease related parameters in 105 patients and 29 healthy controls. ''IL-1α'' ''rs1800587'', ''IL-1β'' ''rs16944'', ''CYP1a1'' '' rs1799814'', ''RANK'' ''rs35211496'', ''VDR'' ''rs2228570'', ''LRP5'' ''rs4988321'' variations are analyzed using PCR-RFLP method. Although osteoporosis is related to short height, there were no significant differences between patient and control groups. Patient group has been shown to have a lower weight than the control group. Vit-D levels on blood was found higher in patients comparing controls. This result is thought to be due to possible vitamin D treatments that patients may have taken. No significant statistical results were observed in two groups between calcium and calcitonine levels. Smoking, alcohol useage and daily sunlight intake were analyzed and no significant results were observed between these parameters, osteoporosis and bone mineral density of femoral neck, trochanter, lomber, ward and total hip areas. In our study significant relationship between rs2228570 polymorphism in VDR gene and disease was found. It was concluded that C allele in this polymorphism increases the risk of disease. No significant relationship observed between other polymorphisms and bone mineral densities of bone regions.