Ceza hukukunda suça etki eden nedenler
The circumstances of crime in criminal law
Yazar: ATACAN KÖKSAL
Danışman: PROF. DR. MUHARREM ÖZEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Müteselsil suç = Continous crime ; Netice sebebiyle ağırlaşmış suç = Crime with an aggravating consequence ; Suça iştirak = Accomplicity ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law

Özet:
Ceza kanunlarındaki suç tiplerinde suçların temel halinin düzenlenmesi kuraldır. Bununla birlikte, suçların temel hallerine suça etki eden nedenlerin eklenmesi mümkündür. Suça etki eden nedenler, suçun kurucu unsurlarından sayılmayan tali unsurlardır. Bunlar suçun ağırlığını etkileyerek yaptırımı değiştirme işlevi görür. Bu sayede cezanın bireyselleştirilmesi de sağlanır.
Suça etki eden nedenlerin içeriğini belirleme yetkisi kanun koyucuya aittir. Bu nedenle aynı olay, durum ya da nitelik bir suçta kurucu unsur olabilirken, bir başka suçta suça etki eden neden olabilir. Buna suça etki eden nedenin göreliliği denir.
Suça etki eden nedenler ağırlaştırıcı olabileceği gibi hafifletici de olabilir. Bu ayrım, suça etki eden nedenin cezaya olan etkisine göre ortaya çıkmıştır. Yine kanundaki belirginliğine göre belirli ve belirsiz suça etki eden neden ayrımı yapılmıştır. Bu ayrım da, ceza hukukundaki kanunilik ilkesi bakımından önemlidir. Başka sınıflandırma grupları bulunmakla birlikte, sübjektif ve objektif suça etki eden neden ayrımı, suça iştirakte bazı sonuçlara sahiptir.
Suça etki eden nedenler kanunun genel ve özel kısımlarında öngörülebilir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'ndaki ortak suça etki eden nedenler, haksız tahrik, takdiri indirim nedenleri ve suça iştirak kapsamındaki suça etki eden nedenlerdir. Özel suça etki eden nedenler ise Türk Ceza Kanunu'ndaki kasten öldürme, kasten yaralama, cinsel saldırı, hakaret, hırsızlık gibi pek çok suç tipine özgü nedenlerdir.
Suça etki eden nedenlerden kaynaklı önemli sonuçlar bulunur. Bu sonuçların bazıları ceza hukukuna bazıları ceza muhakemesine aittir. Özellikle isnadiyet, hata, şeriklere sirayet, cezanın belirlenmesi, dava zamanaşımı, zincirleme suç gibi konular suça etki eden nedenlerle bağlantılıdır. Yine ceza muhakemesi hukukundaki yetki, görev, bağlantı, koruma tedbirleri, kanun yolları gibi konularda suça etki eden nedenlerden kaynaklı sonuçlar bulunur.

Abstract:
It is the rule to foresee the basic forms of crimes regulated in the criminal codes. However, it is possible to add circumstances to the basic forms of crimes. Circumstances are secondary elements that are not considered as one of the constituent elements of the crime. Circumstances act to change the sanction by affecting the severity of the crime. In this way, the individualization of punishment is also ensured.
The authority to determine the content of the circumstances belongs to the legislator. For this reason, the same event, situation or quality may be a constituent element in a crime, while in another crime it may be a circumstance. This is called the relativity of the circumstance.
Circumstances may be either aggravating or mitigating. This distinction arose according to the effect of the circumstances acting on the crime on the punishment. In addition, according to the definition in the code, a distinction has been made between the definite circumstances and indefinite circumstances. This distinction is also important in terms of the principle of legality in criminal law. Although there are some other classification groups, the distinction between the subjective circumstances and objective circumstances has consequences in terms of participation in crime.
Circumstances can be foreseen both in the general and special parts of the code. The common circumstances in the Turkish Penal Code numbered 5237 are unjust provocation, discretionary mitigating circumstances and circumstances within the scope of participation in crime. The specific circumstances are the reasons for many types of crime such as intentional killing, intentional injury, sexual assault, insult, theft in the Turkish Penal Code.
There are important consequences arising from the circumstances. Some of these consequences belong to criminal law, some to criminal procedure. In particular, issues such as imputation, error, communication to partner, determination of punishment, limitation periods pertaining to criminal proceedings, successive offences are connected with the circumstances. Also, in matters such as venue, subject matter jurisdiction, connected lawsuits, measures and legal remedies in criminal procedure law, there are consequences arising from the circumstances.