Fizik öğretmenlerinin ve fizik öğretmen adaylarının elektrik akımı konusundaki zihinsel modellerinin belirlenmesi
Determining the mental models of physics teachers and pre-service physics teachers about electrical current
Yazar: HANİFE KARACAN
Danışman: PROF. DR. BİLAL GÜNEŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Elektrik akımı = Electric current ; Fizik dersi = Physics lesson ; Fizik eğitimi = Physics education ; Fizik öğretimi = Physics teaching ; Zihinsel modeller = Mental models ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı; fizik öğretmenlerinin ve fizik öğretmen adaylarının zihinsel modellerinin ortaya çıkarılması ve sahip olunan benzer zihinsel modellerin gruplandırılmasıdır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden çoklu durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmaya 29 fizik öğretmeni ve 7 fizik öğretmen adayı katılmış, katılımcılara yarı yapılandırılmış mülakat uygulanmıştır. Her soru için katılımcıların verdiği cevaplar tek tek incelenerek, oluşturulan ortak zihinsel modeller gruplandırılmıştır. Daha sonra katılımcılar cinsiyete göre 2 kategoriye, deneyime göre 5 kategoriye, akademik duruma göre 4 kategoriye ayrılmıştır. Katılımcıların zihinsel modelleri her bir kategori için ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler incelendiğinde fizik öğretmenlerinin ve fizik öğretmen adaylarının zihinsel modellerinde farklılıklar olduğu ve bu farklılıkların cinsiyet, deneyim veya akademik düzey ile ilişkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır. Yapılan görüşmeler analiz edildiğinde katılımcıların çoğunun elektrik akımı konusu ile ilgili problemlerinin olduğu görülmüştür. Sonuç olarak bazı katılımcıların zihinsel modellerinin bilimsel modellerle örtüştüğü bazı katılımcıların ise kavram yanılgılarına sahip olduğu görülmüştür. Katılımcıların elektrik akımı konusundaki zihinsel modelleri ile ilgili 5 farklı model üretilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to find out the mental models of physics teachers and pre-service physics teachers and to classify the similar mental models the teachers have. Multiple case study, which is one of the qualitative research methods, has been used in this research. 29 physics teachers and 7 pre-service physics teachers have participated in this research; a semi-structured interview has been applied to the participants. Common mental models have been classified as a result of the answers given by the interviewees. Then, participants have been divided into two groups according to gender; into five groups according to experience; into four groups according to academic status. The mental models of participants have been analyzed for each category. When the data have been analyzed, mental structures of physics teachers and pre-service physics teachers have been identified to be different and these differences are not due to gender, experience and academic status. When the interviews have been analyzed, most of the participants have been identified to have problems related to electricity current. To sum up, the mental models of some participants have been determined to coincide with scientific models and some participants have been determined to have misconceptions. Five different models have been created about the participants' mental models of electricity.