Spor yapan ve yapmayan lise öğrencilerinin çok yönlü liderlik yönelimleri ile problem çözme becerilerinin incelenmesi
Investigation of multidimensional leadership orientations and problem solving skills of high school cells with and without sports
Yazar: ALPER ANKAY
Danışman: DOÇ. DR. ŞEYHMUS KAPLAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerinde çok yönlü liderlik yönelimleri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın evrenini Van ilinde eğitim gören lise öğrencileri oluştururken, araştırmanın örneklemini ise 14-18 yaş aralığında 274 (%45,7) kadın, 326(%54,3) erkek toplamda 600 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli, örneklem seçiminde ise ölçüt örneklem yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yazar tarafından oluşturulan demografik bilgi formu, Heppner ve Peterson (1982) tarafından geliştirilen Şahin vd., (1993) tarafından Türkçeye uyarlanan Problem Çözme Envanteri (PÇE) ve Dursun vd., (2019) tarafından geliştirilen Çok Yönlü Liderlik Yönelimleri Ölçeği (ÇYLYÖ) kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin istatistiksel analizinde SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilere yapılan Kolmogorov-Smirnov normallik testi ve güvenirlik analizi neticesinde ölçeklerin güvenilir aralıkta olduğu ve normal dağılım göstermediği tespit edilmiştir. Ölçeklere iki farklı grubun karşılaştırılmasını yapmak için non-parametrik testlerden Mann-Whitney U Testi ve çoklu değişkenler için Kruskall Wallis Testi uygulanmıştır. Ölçeklerin alt boyutları arasındaki ilişkiyi belirlemek için Sperman Korelasyon testi ve Regresyon analizleri kullanılmıştır. Bu araştırmada anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgulara baktığımızda cinsiyet değişkeninin yapılan Mann-Whitney U testi sonucuna göre ÇYLYÖ Politik Liderlik, İnsan Kaynaklı Liderlik ve ölçek toplam puanında kadınlar lehine anlamlı bir farklılık vardır (p<0,05). PÇE ise Planlı Yaklaşım alt boyutunda kadınlar lehine anlamlı bir farklılık vardır (p<0,05). Spor Yapma Değişkenine göre incelediğimizde ÇYLYÖ Karizmatik Liderlik alt boyutunda, PÇE ise değerlendirici yaklaşım alt boyutunda spor yapanların lehine anlamlı bir farklılık vardır (p<0,05). Anne Eğitim Durumunda Aceleci Yaklaşım alt boyutu, Baba Eğitim Durumu değişkeninde de Karizmatik Liderlik alt boyutu hariç diğer tüm alt boyut ve ölçeklerin toplam puanında anlamlı bir farklılık vardır (p<0,05).
Anahtar sözcükler: Liderlik, problem çözme, spor yapma durumu

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between multifaceted leadership orientations and problem solving skills in high school students. While the population of the study consists of high school students studying in Van province, the sample of the study consists of 274 (45.7%) female and 326 (54.3%) male students between the ages of 14-18, totaling 600 students. Within the scope of the research, relational survey model, one of the quantitative research methods, and criterion sampling method was used in sample selection. The demographic information form created by the author, the Problem Solving Inventory (PSI) developed by Heppner and Peterson (1982) and adapted into Turkish by Şahin et al. (1993), and the Multifaceted Leadership Orientations Scale (MLAS) developed by Dursun et al. (2019) were used as data collection tools. SPSS 22 package program was used in the statistical analysis of the data obtained from the research. As a result of the Kolmogorov-Smirnov normality test and reliability analysis of the data obtained in the study, it was determined that the scales were in the reliable range and did not show normal distribution. Mann- Whitney U Test, a non-parametric test, and Kruskall Wallis Test for multiple variables were applied to the scales to compare two different groups. Sperman Correlation test and Regression analysis were used to determine the relationship between the sub-dimensions of the scales. In this study, the significance level was accepted as p<0.05. When we look at the findings, according to the Mann- Whitney U test result of the gender variable, there is a significant difference in favor of women in the Political Leadership, Human Resource Leadership and the total score of the scale (p<0.05). There is a significant difference in favor of women in the Planned Approach sub-dimension (p<0.05). When we examined according to the variable of doing sports, there is a significant difference in favor of those who do sports in the Charismatic Leadership sub-dimension of ESLS and in the Evaluative Approach sub-dimension of PSI (p<0.05). There is a significant difference in the total score of all sub-dimensions and scales except for the Hasty Approach sub-dimension in the Mother's Education Status and the Charismatic Leadership sub-dimension in the Father's Education Status variable (p<0.05).
Keywords: Child, child education, parents, attitude.