Ortaöğretim kurumlarında harmanlanmış öğrenme ortamının akademik başarıya ve öğrenci tutumlarına etkisi
The effect of the blended learning environment on academic achievement and student attitude in secondary schools
Yazar: MEHMET DEMİRKOL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBİRAHİM YAŞAR KAZU
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Harmanlanmış öğrenme = Blended learning ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Öğretim modelleri = Instructional models

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, harmanlanmış öğrenme yaklaşımının, ortaöğretim kurumu öğrencilerinin akademik başarısına ve öğrencilerin tutumlarına etkisini incelemektir. Harmanlanmış öğrenmenin etkisini incelemek için öğrencilere web destekli öğrenme ve yüz yüze eğitimin harmanlandığı bir ortam sağlanmıştır. Araştırma 2010-2011 eğitim öğretim yılı Diyarbakır Anadolu Lisesi birinci yarıyılı Biyoloji dersinde yürütülmüştür. Araştırmaya ortaöğretim sayısal bölümü son sınıf öğrencilerinin bulunduğu iki şube seçilmiş; şubelerden biri deney, diğeri kontrol grubunu oluşturmuştur. Deney grubu 19 erkek,8 kız öğrenci; kontrol grubu ise 18 erkek 9 kız öğrenciden oluşmak üzere 54 katılımcı ile gerçekleşmiştir. Oluşturulan gruplardan deney grubu harmanlanmış öğrenme ortamında eğitim görmüş, kontrol grubunu oluşturan öğrenciler geleneksel eğitim ortamında öğrenime devam etmişlerdir. Oluşturulan öğrenme ortamları Biyoloji dersinin kalıtım konusu üzerine kurulmuş ve 6 hafta sürmüştür. Araştırmada akademik başarı analizinde ön test ve son test kullanılmıştır. Literatür taraması ve uzman görüşleriyle elde edilen veriler değerlendirilerek kuramsal boyut oluşturulmuştur. Deney verileri başarı testi ve tutum ölçeği yardımıyla toplanmıştır. Başarı testi ve tutum ölçeği öğrencilere deney öncesi ve sonrası verilmiştir. Araştırma sonunda harmanlanmış öğrenme ortamında öğrenim gören öğrencilerin akademik başarı puanları ile geleneksel öğrenme ortamında öğrenim gören öğrencilerin akademik başarı puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Araştırma boyunca uygulanan her iki öğrenme ortamında cinsiyet rolünün etkisi de incelenmiştir. İnceleme sonucunda her iki öğrenme ortamında da yapılan ön test ve son test akademik başarı testlerinde kız öğrencilerin akademik başarı puan ortalamaları erkek öğrencilerin akademik başarı ortalamalarından yüksek çıkmıştır. Deney grubu öğrencilerinin cinsiyete bağlı akademik başarı puan ortalamaları incelendiğinde ön test ve son test kız-erkek öğrenci akademik başarı ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Kontrol grubu öğrencilerinin cinsiyete bağlı akademik başarı ortalamaları incelendiğinde, öğrenme öncesi yapılan ön test akademik başarı puan ortalamalarına bakıldığında, kız öğrencilerin akademik başarı puan ortalamaları ile erkek öğrencilerin akademik başarı puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık gözlenmiştir. Deney sonrası kontrol grubuna yapılan son test akademik başarı puan ortalamalarına bakıldığında ise kız öğrenciler ile erkek öğrenciler arasındaki akademik başarı puan ortalamaları arasında anlamlı görülen fark ortadan kalkmıştır. Araştırma sonucunda harmanlanmış öğrenme ortamının geleneksel öğrenme ortamına göre öğrenci akademik başarısı üzerinde daha etkili ve daha yararlı olduğu görülmüştür. Harmanlanmış öğrenme ortamının öğrenim gören öğrencilerin öğretim süresince Biyoloji dersine olan tutumlarına etkisini incelemek için öğrencilere dağıtılan ön test ve son test tutum ölçeği verilerine bakıldığında, deney grubu öğrencilerinin araştırma öncesi ve sonrası biyoloji dersi işleniş sürecine olan tutumları arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Harmanlanmış öğrenme ortamında öğrenim gören öğrencilerin öğrenme sonunda biyoloji dersine olan ilgilerinin arttığı ve biyoloji dersinin işleniş şeklinden keyif aldıkları görülmüştür. Modern eğitim anlayışına uygun olan harmanlanmış öğrenme yaklaşımı etkinliğini ölçmek için eğitim kurumlarının çeşitli kademelerinde öğrenme ortamının içine farklı tasarımlar da katarak uygulanması önerilir.Anahtar Sözcükler: Harmanlanmış öğrenme, geleneksel öğretim, çevrimiçi öğrenme, yüz yüze öğrenme, öğretim modeli.

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the effects of blended learning approach on the success and attitudes of the students of secondary schools. Students are provided with an environment in which web-supported learning and face-to-face education are mixed so as to study the effects of blended learning. The research was carried out at Diyarbakır Anatolian High School, in Biology classes of the first term of 2010-2011 school year. Two branches comprised of last grade students of quantitative section were chosen. One of the branches became the control group and the other became the experiment group. It was comprised of 54 participants total, with 19 boys and 8 girls in the experiment group and 18 boys and 9 girls in the control group. The experiment group continued education in blended learning environment and the control group continued in the traditional learning environment. The learning environments were based on Inheritance and lasted 6 weeks. Preliminary test and final test were used in the research for analysis of academic success. The conceptual dimension has been formed by evaluating parameters which were achieved by literature search and opinions from experts. Experimental data was gathered by success test and attitude scale. Success test and attitude scale were handed out to the students before and after the experiment. At the end of the research, a significant difference has been found between the academic success points of the blended learning students and traditional learning students. The effect of gender was also observed during the research. As a result of the preliminary and final academic success test, it was observed that girls had higher academic success overalls than boys in both learning environments. The gender dependent overalls of academic success of the experiment group students were analysed and no significant difference was observed between preliminary and final tests for boy-girl student academic success overall. The gender dependent overalls of academic success of the control group students were analysed and a significant difference was observed between preliminary and final test academic success overall between boys and girls. After the experiment, academic success of the final test of the control group was analysed and it has been found out that this significant difference between the overalls of the boys and girls has disappeared.As a result of the research, it has been observed that blended learning environment is more effective and beneficial when compared to the traditional education in terms of student achievement. In order to explore the effect of the blended learning environment on the attitudes of the students towards Biology, the results of preliminary and final tests were analysed and it has found out that there is a significant difference in their attitudes towards the process of Biology course before and after the research.It has been observed that in blended learning environment, students' interest towars biology increased and they enjoyed the teaching style of the biology classes. It is recommended that, in order to measure the activity of the blended learning approach, it should be used with various design in the various levels of education institutes.Key Words: Blended learning, traditional learning, online learning, face-to-face learning, teaching model.