Batı Karadeniz dip trol balıkçılığında hedef dışı ve ıskarta türlerin seçiciliği
Selectivity of by-catch and discard species in Western Black Sea bottom trawl fishery
Yazar: İBRAHİM TAMER EMECAN
Danışman: PROF. DR. FİRDES SAADET KARAKULAK ; PROF. DR. CELALETTİN AYDIN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Balıkçılık ve Su Ürünleri İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Balıkçılık Teknolojisi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology

Özet:
Bu araştırmada, Batı Karadeniz'de 2019 yılı yaz döneminde trol balıkçılarının kullandığı dip trol ağları (40D) ile alternatif torbaların (44D, 40S ve 40T90) av kompozisyonu, hedef dışı ve ıskarta türlerin oranları, boy dağılımları ve seçicilikleri yönünden karşılaştırılması yapılmıştır. Çalışma süresince iki taksonomik gruba ait 23 balık türü ve 4 taksonomik gruba ait 13 omurgasız tür olmak üzere toplam 36 tür elde edilmiş olup, avlanan 29 tür daima ve beş ticari türün (Chelidonichthys lucerna, Merlangius merlangus, Platichthys flesus, Pegusa nasuta ve Trachurus mediterraneus) küçük bireyleri bölge balıkçıları tarafından ıskarta edilmektedir. 
Iskarta türlerin seçicilik parametreleri; bireysel çekimler, birleştirilmiş ve alt alta sıralanmış veriler kullanılarak EC Modeller ve CC2000 programlarında hesaplanmıştır. Bunun sonucunda; çaça (Sprattus sprattus), trakonya (Trachinus draco) ve yengeç (Liocarcinus depurator) için 40T90 torba en yüksek seçiciliği 40D torba ise en düşük seçiciliği; kömürcü kayabalığı (Gobius niger) ve kurbağa balığı (Uranoscopus scaber) için 44D torba en yüksek seçiciliği, 40D torba ise en düşük seçiciliği; kum kayabalığı (Neogobius melanostomus) için 40S torba en yüksek seçiciliği 40D torba ise en düşük seçiciliği, dil balığı (Arnoglossus kessleri) için 44D torba en yüksek seçiciliği, 40S torba ise en düşük seçiciliği; iskorpit balığı (Scorpena porcus) için 40S ile 44D torbalar birbirine çok yakın olmakla birlikte en yüksek seçiciliği, 40D ise en düşük seçiciliği göstermektedir. Sonuç olarak, 40S ve 40T90 torbalar dil balığı hariç bütün türlerin sürdürülebilirliği için uygun olduğu ve seçicilik değerlerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, bottom trawl nets (40D) and alternative bags (44D, 40S and 40T90) used by trawl fishermen in the Western Black Sea were compared in terms of catch composition, non-target and discarded species, body length of individuals and selectivity in the summer period of 2019. A total of 36 species, including 23 fish species belonging to two taxonomic groups and 13 invertebrate species belonging to 4 taxonomic groups, were obtained during the study. 29 species were always discarded and small individuals of five commercial species (Chelidonichthys lucerna, Merlangius merlangus, Platichthys flesus, Pegusa nasuta ve Trachurus mediterraneus) were also discarded by the fishermen in the region.
Selectivity parameters of discarded species were calculated in CC2000 and EC Models programme using trawl hauls, combined and sub-sorted data. As a result; for sprat (Sprattus sprattus), greater weever (Trachinus draco) and crabs (Liocarcinus depurator) 40T90 bag has the highest selectivity and 40D bag has the lowest selectivity; for black goby (Gobius niger) and stargazer fish (Uranoscopus scaber) 44D bag has the highest selectivity and 40D bag has the lowest selectivity; For round goby (Neogobius melanostomus), 40S bag shows the highest selectivity and 40D bag shows the lowest selectivity; for common sole (Arnoglossus kessleri), 44D bag shows the highest selectivity and 40S bag shows the lowest selectivity; for scorpionfish (Scorpena porcus), 40S and 44D bags are very close to each other but show the highest selectivity and 40D shows the lowest selectivity. As a result, 40S and 40T90 bags were found to be suitable for the sustainability of all species except common sole and the selectivity values found to be high.