Açık kalp cerrahisinde pompada kalış süresi ve trombosit indekslerindeki değişikliğin prognoza etkisi
The effects of on-pump time and changes in platelet indices on prognosis in open heart surgery
Yazar: ELNAZ HATAMIGHOUSHCHI
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEM KAYA
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Perfüzyon = Perfusion ; Prognoz = Prognosis ; Santrifüj pompalar = Centrifugal pumps

Özet:
Günümüzde pompa desteği ile yapılan açık kalp cerrahisinde insan fizyolojisine en uyumlu ekstrakorporeal perfüzyon sistemleri kullanılsa da akım hızı, gaz değişimi ve non-endotelyal yüzey ile etkileşime bağlı olarak başta hemodinamik, hematolojik, nörolojik, renal ve gastrointestinal sistemler olmak üzere birçok sistem etkilenmektedir.  EPS'nin hematolojik sistem üzerindeki istenmeyen etkileri hemoliz, trombosit hasarı veya disfonksiyonu, pıhtılaşma faktörleri ve trombositlerin tüketimine bağlı postoperatif kanama ve pıhtılaşma sorunları olarak sıralanabilir.
Çalışmamızda ameliyat öncesi ve sonrası trombosit sayısı, MPV, PDW ve PCT düzeyleri karşılaştırılarak, pompa desteği ile yapılan açık kalp cerrahisinde pompada kalış süresi ve kros-klemp süresinin PLT ve indeksleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Çalışma 2017-2018 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Kardiyoloji Enstitüsü Kalp Damar Cerrahisi Anabilim Dalı'nda pompa destekli açık kalp cerrahisi uygulanan 266 erkek ve 126 kadın toplam 392 vakanın verileri retrospektif olarak taranmıştır. Ameliyat öncesi ve sonrası birinci gündeki PLT ve trombosit indekslerindeki değişim cinsiyet, ameliyat türü, kros-klemp ve pompada kalış süresi açısından değerlendirilmiştir.
Ameliyat sonrasında PLT ve PCT'nin anlamlı olarak azaldığı, PDW'nin arttığı, MPV'nin ise bir değişiklik göstermediği saptandı. Her iki cinsiyette de ameliyat sonrasında PLT ve PCT'nin anlamlı olarak azaldığı, PDW'nin arttığı görüldü. Hastalar ameliyat türüne göre koroner arter bypass greftleme, kapak replasmanı ve ASD/VSD onarımı şeklinde sınıflandırılarak incelendiğinde, ameliyat öncesi PLT ve trombosit indeksleri arasında anlamlı bir fark olmadığı, ameliyat sonrasında ise tüm gruplarda PLT ve PCT'nin anlamlı olarak azaldığı, PDW'nin arttığı, MPV'nin ise anlamlı bir fark göstermediği saptandı. Ameliyat sonrası PLT'nin bağımlı değişken diğer parametrelerin bağımsız değişken olduğu adımsal çoklu doğrusal regresyon modeli, ameliyat sonrası trombosit sayısındaki anlamlı değişikliğin temel belirleyicisinin pompa süresi, ameliyattan önceki PLT ve PDW olduğunu ortaya koydu.
Sonuçlarımız pompa destekli açık kalp ameliyatlarında trombosit sayısı ve PCT'deki değişimin başlıca belirleyicisinin hastanın yaşı, cinsiyeti ve ameliyat türünden ziyade pompada kalış süresi ve ameliyattan önceki PLT ve PDW düzeyi olduğunu ortaya koymuştur. Buna göre pompa destekli açık kalp ameliyatlarında hastanın trombosit sayısı ve PDW değerinin dikkate alınması istenmeyen olayların önlenmesinde yararlı olabilir.

Abstract:
Even though extracorporeal perfusion systems used in on-pump open heart surgery are biocompatible they may still affect many systems, primarily hemodynamic, hematological, neurological, renal and gastrointestinal systems due to the flow rate, gas exchange and interaction with the artificial surface of the circuits. Major undesirable effects of EPS on hematological system include postoperative bleeding and coagulation problems, related to hemolysis, platelet damage or dysfunction, consumption of platelets and coagulation factors.
The aim of the present study is to evaluate effects of on-pump time and cross-clamp duration on PLT and platelet indices in on-pump open heart surgery by comparing PLT, MPV, PDW and PCT before and after surgery. 
For this study, the laboratory results of a total of 392 cases (266 men and 126 women) who underwent on-pump open heart surgery in Istanbul University Cerrahpaşa, Institute of Cardiology, Department of Cardiovascular Surgery between 2017-2018 were retrospectively screened. The changes in PLT and platelet indices before and the first day after operation were evaluated in terms of gender, type of operation, cross-clamp and on-pump time.
Our results showed that PLT and PCT were significantly decreased and PDW was increased however, MPV did not show any change post-op in all cases. Similarly, PLT and PCT were significantly decreased and PDW was increased post-op in both genders. When the patients were classified according to the type of surgery as coronary artery bypass grafting, valve replacement and ASD/VSD repair, there was no pre-op significant difference between PLT and platelet indexes however, post-op PLT and PCT were significantly decreased, and PDW was increased in all groups. The stepwise multiple linear regression model, in which post-op PLT was dependent variable and other parameters were independent, it revealed that the main determinants of the significant change in post-operative PLT was on-pump time and, pre-op PLT and PDW.
Our results revealed that rather than the patient's age, gender and type of operation, the primary determinants of the change in PLT and PCT in on-pump open heart surgery are the on-pump time and the pre-op PLT and PDW. As a result, in on-pump open heart surgery, considering the patient's pre-op platelet count and PDW value may be useful in preventing post-op adverse events.