Çevrimiçi ortamda yürütülen senaryo temelli öğrenme etkinliklerinin Türkçe öğretimi öz yeterliğe, akademik güdülenmeye ve başarıya etkisi
The effect of scenario based learning activities conducted inonline environment on Turkish teaching self-efficacy, academic motivation and success
Yazar: DİLŞAT UZUNOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERKER BULUT
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Akademik başarı = Academic achievement ; Motivasyon = Motivation ; Senaryo tabanlı öğrenme = Cenario based-learning ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Çevrimiçi eğitim = Online education ; Çevrimiçi öğrenme = Online learning ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırmada çevrimiçi ortamda yürütülen senaryo temelli öğrenme etkinliklerinin
sınıf öğretmeni adaylarının Türkçe öğretimine yönelik öz yeterlikleri, akademik
güdülenmeleri ve Türkçe öğretimi dersi başarı düzeyleri üzerine etkisi incelenmiştir.
Araştırma, 2020-2021 eğitim-öğretim yılının bahar yarıyılında bir devlet üniversitesinin
eğitim fakültesinde sınıf öğretmenliği programında öğrenim gören ikinci sınıf düzeyindeki 56
öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öntest-sontest kontrol gruplu yarı
deneysel deneme modeli kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında Türkçe Öğretimine Yönelik
Öz Yeterlik Ölçeği, Akademik Güdülenme Ölçeği ve Türkçe Öğretimi Başarı Testi
kullanılmıştır.
Deney grubundaki öğretmen adaylarına 2020-2021 eğitim-öğretim yılının bahar
yarıyılında haftada üç ders saati olmak üzere altı hafta süresince Türkçe öğretimi derslerine
ek olarak çevrimiçi ortamda yürütülen senaryo temelli öğrenme etkinlikleri uygulanmıştır.
Kontrol grubuna ise herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Deney ve kontrol grubundaki
Türkçe öğretimi dersleri, dersin öğretim üyesi tarafından yürütülürken uygulama süreci
araştırmacı tarafından yürütülmüştür. Uygulamanın sonunda öntest olarak kullanılan veri
toplama araçları sontest olarak uygulanıp araştırmanın verileri toplanmıştır. Toplanan
verilerin analizinde ilişkisiz ve ilişkili örneklemler için t testi, wilcoxon işaretli sıralar testi ve mann whitney u testi kullanılmıştır.
Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgular incelendiğinde deney ve kontrol
grubunun Türkçe öğretimine yönelik öz yeterlik sontest puanları arasında anlamlı bir farklılığa rastlanılmamıştır. Fakat deney grubunun Türkçe öğretimine yönelik öz yeterlik
öntest-sontest puanları arasında anlamlı bir farklılığa rastlanılmış ve kontrol grubunun Türkçe
öğretimine yönelik öz yeterlik öntest-sontest puanları arasında anlamlı bir farklılığa
rastlanılmamıştır. Bu durumda çevrimiçi ortamda yürütülen senaryo temelli öğrenme
etkinliklerinin mevcut öğrenme-öğretme sürecine göre sınıf öğretmeni adaylarının Türkçe
öğretimine yönelik öz yeterliklerini anlamlı derecede artırdığı yorumu yapılabilir.
Araştırmanın bir başka sonucu deney ve kontrol grubunun akademik güdülenme sontest
puanları arasında anlamlı bir farklılığa rastlanılmamasıdır. Aynı şekilde deney ve kontrol
grubunun akademik güdülenme öntest-sontest puanları arasında anlamlı bir farklılığa
rastlanılmamıştır. Bu durum çevrimiçi ortamda yürütülen senaryo temelli öğrenme
etkinliklerinin sınıf öğretmeni adaylarının akademik güdülenmeleri üzerine anlamlı bir
etkisinin olmadığını göstermektedir.
Bununla birlikte araştırmadan elde edilen bir diğer sonuç deney ve kontrol grubunun
Türkçe öğretimi başarı sontest puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılığa
rastlanılmasıdır. Bu durum çevrimiçi ortamda yürütülen senaryo temelli öğrenme
etkinliklerinin sınıf öğretmeni adaylarının Türkçe öğretimine yönelik başarı düzeyleri üzerine
anlamlı bir etkisinin olduğunu göstermektedir.
ANAHTAR SÖZCÜKLER: Senaryo Temelli Öğrenme, Türkçe Öğretimi Öz Yeterlik,
Akademik Güdülenme, Türkçe Öğretimi Başarı, Çevrimiçi Öğrenme Ortamı.

Abstract:
In this research, the effect of scenario based learning activities conducted in online
environment on primary school prospective teachers' Turkish teaching self-efficacy,
academic motivation and Turkish teaching achievement levels were examined. The research
was carried out with 56 second-grade prospective teachers studying department of primary
school teacher at a state university's education faculty in the spring semester of the 2020-
2021 academic year. Pretest-posttest control group quasi-experimental trial model was used
in this research. In the collection of data, the Turkish Teaching Self-Efficacy Scale, the
Academic Motivation Scale and the Turkish Teaching Achievement Test were used.
In addition to Turkish teaching lessons, scenario based learning activities conducted in
online environment were applied to the teacher prospectives in the experimental group for six
weeks, three hours per week in the spring semester of the 2020-2021 academic year. There
was no intervention in the control group. While the Turkish teaching lessons in the
experimental and control groups were conducted by the lecturer of the course, the application
process was carried out by the researcher. At the end of the application, data collection tools
used as a pretest were applied as a posttest, and the data of the study were collected. In the
analysis of the collected data, independent and paired samples t tests, Mann Whitney U test
and Wilcoxon signed rank test were used.
When the findings obtained as a result of the analyzes were examined, no significant
difference was found between the experimental and control groups' self-efficacy posttest
score for Turkish teaching. However, a significant difference was found between the experimental group's self-efficacy pretest and posttest scores for Turkish teaching, and no
significant difference was found between the control group's self-efficacy pretest-posttest
scores for Turkish teaching. In this case, it can be interpreted that scenario based learning
activities carried out in the online environment significantly increase the self-efficacy of
primary school prospective teachers in teaching Turkish according to the current learningteaching process.
Another result of the research is that there is no significant difference between the
academic motivation posttest score of the experimental and control groups. Likewise, no
significant difference was found between the academic motivation pretest and posttest scores
of the experimental and control groups. This situation shows that the scenario based learning
activities conducted in the online environment do not have a significant effect on the academic
motivation of primary prospective teachers.
Besides, another result obtained from the research is that a significant difference in
favor of the experimental group was found between the experimental and control groups'
Turkish teaching success posttest scores. This situation shows that the scenario based learning
activities carried out in the online environment have a significant effect on the success levels
of primary school prospective teachers for teaching Turkish.
KEYWORDS: Scenario Based Learning, Turkish Teaching Self-Efficacy, Academic
Motivation, Turkish Teaching Success, Online Learning Environment.