Vardiyalı çalışan hemşirelerde uyku ve yaşam kalitesinin beslenme kalitesine etkisinin incelenmesi
Investigating the effects of sleep and quality of life on the nutritional quality of nurses working shifts
Yazar: MERVE KAYA
Danışman: PROF. DR. ZUHAL AYDAN SAĞLAM
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index

Özet:
Bu araştırmada vardiyalı çalışan hemşirelerde uyku ve yaşam kalitesinin
beslenme kalitesine etkisi inceleniştir. Araştırmaya vardiyalı (n=42) ve gündüz
(n=42) çalışan toplamda 84 katılımcı dahil edilmiştir. Araştırmaya dahil edilen
katılımcılar farklı servislerden rastgele örnekleme yöntemiyle seçilmiştir.
Araştırmada her iki grupta demografik veriler Kişisel Bilgi Formu, uyku kalitesi
"Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ"), yaşam kalitesi "SF-36 Yaşam Kalitesi"
ve besin tüketim değerleri "Besin Tüketim Kaydı" ölçeği ile toplanmıştır.
Araştırma kapsamında toplanan verilerin analizinde SPSS 27.0 paket programı
yardımıyla değerlendirilmiştir. Araştırmaya dahil edilen katılımcıların çoğunluğu
kadındır. Vardiyalı çalışanlarda sağlıklı beslenme oranı daha düşüktür. Vardiyalı
çalışan grupta fiziksel fonksiyon, emosyonel rol güçlüğü, enerji, ruhsal sağlık,
sosyal işlevsellik ve ağrı düzeyleri daha düşüktür. Vardiyalı çalışan grupta öznel
uyku kalitesi, alışılmış uyku etkinliği, uyku bozukluğu, gündüz işlev bozukluğu
ve toplam PUKI düzeyleri daha yüksektir. Vardiyalı çalışan grupta gündüz çalışan
gruba göre su, yağ, lif, çoklu doymamış yağ, vitamin B2, vitamin B6, potasyum,
kalsiyum, magnezyum ve fosfor besinlerini daha az tüketmektedir. Yaşam kalitesi
alt boyutları ile uyku kalitesi alt boyutları arasında ters yönlü zayıf bir ilişki
bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the effect of sleep and quality of life on nutrition quality in nurses
working in shifts was examined. A total of 84 participants working in shifts
(n=42) and during the day (n=42) were included in the study. Participants
included in the study were selected from different services by random sampling
method. In the study, demographic data in both groups was collected with the
Personal Information Form, sleep quality with the "Pittsburg Sleep Quality Index
(PSQI)", quality of life with the "SF-36 Quality of Life" scale and food
consumption values with the "Food Consumption Record" scale. In the analysis of
the data collected within the scope of the research, it was evaluated with the help
of SPSS 27.0 package program. The majority of participants included in the study
are women. The rate of healthy nutrition is lower in shift workers. Physical
function, emotional role difficulties, energy, mental health, social functionality
and pain levels are lower in the shift-working group. Subjective sleep quality,
habitual sleep efficiency, sleep disturbance, daytime dysfunction and total PSQI
levels are higher in the shift-working group. The group working in shifts
consumes less water, fat, fibre, polyunsaturated fat, vitamin B2, vitamin B6,
potassium, calcium, magnesium and phosphorus compared to the group working
during the day. A weak inverse relationship was found between quality of life
sub-dimensions and sleep quality sub-dimensions.