Yüksek gerilim hat altındaki toprakların bazı sağlıkparametrelerinin belirlenmesi
Parameters of soils under high voltage lines some health
Yazar: EDA NUR BAYDİLLİ
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL SAKİN
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Birinci Ziraat Kongresi = The First Agricultural Congress

Özet:
Bu çalışma 2019 yılında Şanlıurfa Mardin Karayolunun 10' uncu km' sinde yer alan yüksek gerilim hat altındaki topraklarda yüksek gerilim hatlarının neden olduğu toprak sağlık parametrelerine (organik karbon, inorganik karbon, çözülebilir karbon ve azot, ekstrakte edilebilir azot ve karbon, mikrobiyal biyomas karbon, mikrobiyal biyomas azot vb.) etkisini saptamak amacıyla yürütülmüştür. Yüksek gerilim hattı altındaki topraklardan gayeli örnekleme yöntemine göre, sehim denilen orta noktasını referans alınarak mesafeye bağlı olarak T şeklinde (0 – 15 cm) derinlikte 24 adet örnek alınmıştır. Alınan örnekler, laboratuvarda analiz edilmiş ve sağlık parametreleri açısından
incelenmiştir. Yüksek gerilim hatları hem üstünden geçtiği tarım arazisinde hem de etrafına ısı yoluyla yaydığı radyasonik etkiyle toprakların kalite parametreleri üzerinde olumsuz etki bıraktığı gözlemlenmiştir. Tel ortasından başlayarak telden uzaklaşarak alınan örneklerin toplam azot içerikleri üzerine elektromanyetik alan şiddeti (EMAŞ) ile elektriksel alan şiddeti (EAŞ) etkisi görülmezken (p> 0.01 - 0.05), tel ortası örneklerde EMAŞ ile EAŞ etkisi önemli düzeyde bulunmuştur (p< 0.01 - 0.05). Telin geçtiği alt noktalardaki toprak örneklerinin mikrobiyal biyomas azot (MBN) 13.4 - 42.2 mg N kg -1 toprak içeriklerinin üzerinde, EMAŞ ile EAŞ arasında ters bir korelasyon saptanmıştır (p<0.01 - 0.05). Tel altı örneklerde çözülebilir azot 16.7 - 46.5 mg N kg -1 toprak içeriklerinin üzerinde, EMAŞ ile EAŞ arasında ters ilişki saptanmıştır (p<0.05). Tel ortası örneklerinin çözülebilir azot 11.1 - 25.3 mg N kg -1 toprak içerikleri üzerinde EAŞ etkisi pozitif olarak görülmüştür (p<0.05). Tel altındaki toprak örneklerinin mikrobiyal biyomas karbon (MBC) içerikleri 44 - 220 mg C kg -1 toprak içerikleri üzerinde EAŞ' nin etkisi görülmezken, EMAŞ' nin önemli düzeyde etkisi görülmüştür (p<0.05). Tel altından alınan çözülebilir karbon 105.9 -132.8 mg C kg -1 toprak içeriği üzerinde EAŞ ile doğru, EMAŞ ile ters orantılı olarak değişmiştir (p<0.01). Tel ortasındaki örneklerde çözülebilir karbon 85.0 -127.5 mg C kg -1 toprak içerikleri üzerinde EMAŞ ile EAŞ' inin çok önemli etkisi olduğu görülmüştür (p<0.01).

Abstract:
This study was carried out in 2019 in soils under the high voltage line which is located at 10 km of Sanliurfa Mardin Highway in order to determine the effects caused by high voltage lines on soil health parameters (organic carbon, inorganic carbon, soluble carbon and nitrogen, extractable nitrogen and carbon, microbial biomass carbon, microbial biomass nitrogen etc). According to the stratified sampling design, 24 samples were taken from T-shaped (0 - 15 cm) depth depending on the distance of the midpoint called deflection. The soil samples taken were analyzed in the laboratory and examined in terms of soil health parameters. It has been observed that the high voltage lines have a negative effect on the quality parameters of the soils both in the agricultural land where it passes and the radiogenic effect that it emits through the heat. In this study, nitrogen was the most affected soil quality parameter in the samples under the wire and in the middle of the wire. While the effect of electromagnetic field strength (EMFS) and electrical field strength (EFS) on the total nitrogen contents of the samples taken away from the wire starting from the middle of the wire was not observed (p> 0.01-0.05). The effect of EMFS and EFS was found to be significant (p <0.01 -0.05). There was a negative correlation between EMAS and EAS over the soil contents of microbial biomass nitrogen (MBN) (13.4 - 42.2 mg N kg -1 ) in soil samples at the points where the wire passes. Soluble nitrogen was above the soil contents of (16.7-46.5 mg N kg -1 ) and an negative relationship was found between EMAS and EAS (p <0.05), under wire soil samples. Electrical field strength effect was found to be positive correlation on soluble nitrogen (11.1 - 25.3 mg N kg -1 ) soil contents of mid wire samples (p <0.05). Microbial biomass carbon (MBC) contents of soil samples under wire were not affected by EFS on (44 - 220 mg C kg -1 ) soil contents, while EMFS had a effect significant (p <0.05). Soluble carbon taken from the wire was changed with positive EFS and negative corelation with EMFS on the soil content (105.9 - 132.8 mg C kg -1 ) (p<0.01). Soluble carbon taken from the under wire was changed with EFS and negative correlation with EMFS on the soil content (105.9 - 132.8 mg C kg -1 ) 6 (p <0.01). Electromagnetic field strength and EAŞ had a significant effect on soluble carbon 85.0 - 127.5 mg C kg -1 soil contents in the middle of wire samples (p <0.01).