İç hastalıkları uzmanlarının tükenmişlik düzeyleri ve etkileyen faktörler
Burnout levels of internal medicine specialists and influencing factors
Yazar: MUSTAFA SONER ERKAN
Danışman: DOÇ. DR. METİN ATEŞ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı eksikliği olarak üç boyutta tanımlanmış olan tükenmişlik sendromu, sağlık çalışanlarında sık görülmektedir. Sağlık hizmet sunumunda ana rol oynayan meslek gruplarından olan iç hastalıkları ve yan dal iç hastalıkları uzmanlarının tükenmişliği, hastalara olduğu kadar hekimlerin kendi sağlığına ve çalıştıkları kurumlara da onarılması güç zararlar verebilmektedir. Bu kesitsel çalışmada, İstanbul'da çalışan iç hastalıkları ve yan dal iç hastalıkları uzmanlarının tükenmişlik düzeyleri ile tükenmişliği etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. İstanbul'da kamuda ve özel sektörde çalışan 166 iç hastalıkları uzmanı ile 54 yan dal iç hastalıkları uzmanı basit rastgele örnekleme yöntemi ile seçilerek tükenmişlik düzeyleri Maslach Tükenmişlik Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Genel iç hastalıkları uzmanlarında duygusal tükenme puan ortalaması 15.60 + 6.69, duyarsızlaşma puan ortalaması 5.44 + 2.94, kişisel başarı puan ortalaması 21.56 + 4.13; yan dal uzmanlarında ise duygusal tükenme puan ortalaması 11.52 + 4.51, duyarsızlaşma puan ortalaması 3.50 + 2.26, kişisel başarı puan ortalaması ise 23.67 + 2.91 olarak bulunmuştur. Genel iç hastalıkları uzmanlarında tükenmişlik yan dal iç hastalıkları uzmanlarına göre daha fazla görülmüştür. Meslekte çalışılan süre, gelir düzeyi, mesleği tekrar seçme isteği, çocuğunun hekim olmasını isteme, uzmanlık dalından memnun olma, sağlıklı beslenme alışkanlıklarına sahip olma, düzenli egzersiz yapma, işte stres yaşama düzeyleri, ailesine yeterince vakit ayırma, çalışılan kurumun kamu veya özel sektör olması, tutulan nöbet sayısı, ayaktan bakılan hasta sayısı, iş yükü, işteki zaman baskısı, işteki fiziksel koşullar, uzmanlık alanı ile kendini bilimsel geliştirme olanaklarının mevcudiyeti ve hafta sonu çalışılması, iç hastalıkları uzmanlarında görülen tükenmişliği etkilemektedir. İç hastalıkları uzmanlarındaki tükenmişliği etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve buna yönelik önlemlerin alınması daha iyi hekimlik yapılmasına katkıda bulunacaktır.

Abstract:
Defined by three principal components as emotional exhaustion, depersonalization and reduced personal accomplishment, the Burnout Syndrome is seen very often among health care workers. Internal medicine specialists and subspecialists, affected by burnout syndrome who play seminal roles in the health care service, may harm both the patients and themselves as well as their institutions. In this cross-sectional study, it is aimed to define the levels and the factors causing burnout among the internal medicine specialists and subspecialists in Istanbul. Maslach Burnout Inventory is applied to the randomly selected 166 internal medicine specialists working in public and/or private sector as well as 54 subspecialist. Emotional exhaustion score is calculated as 15.60 ? 6.69, depersonalization score as 5.44 ? 2.94 and personal accomplishment score as 21.56 ? 4.13 among general internal medicine specialists. Where as in subspecialists, exhaustion score is calculated as 11.52 ? 4.51, depersonalization score as 3.50 ? 2.26, and personal accomplishment as 23.67 ? 2.91. It is observed that the burnout syndrome is more common in general internal medicine specialists than in subspecialists. The time elapsed in the profession, the level of income, the desire to work as a medical doctor when a second chance is given, the wish to see his/her children to become a medical doctor, satisfaction by the specialty, healthy eating habits, regular exercise, stress levels at work, capability to spend enough time with the family, working in private or in public sector, the amount of night shifts, the numbers of patients seen in polyclinics, work load, time pressure at work, physical conditions at work, availability of professional improvement and working at the weekend influence the level of burnout in internal medicine specialists and subspecialists. It is hoped that by determining the factors affecting the burnout levels in internal medicine specialists and finding ways of improvement will contribute for better medical services.