Örtü altı koşullarında yetiştirilen şeker mısırı (Zea mays saccharata Sturt.) çeşitlerinde en uygun ekim sıklığının belirlenmesi
The determination of optimum sowing density in sweet corn (Zea mays saccharata Sturt.) varieties grown under greenhouse conditions
Yazar: MURAT BOZKURT
Danışman: PROF. DR. TAHSİN KARADOĞAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Cam seralar = Glasshouses ; Mısır koçanı = Maize ears ; Şeker mısırı = Sweetcorn

Özet:
Bu araştırma; 2014-2015 yıllarında Antalya ili örtü altı koşullarında üç şeker mısır çeşidinde (Vega F1, Merit F1, Challenger F1) dört farklı dikim sıklığının (40x20, 50x20, 60x20, 70x20 cm) bitkide taze koçan verimi ile diğer bazı bitkisel özelliklere etkisinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışma tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Şeker mısır çeşitleri ana parsellere, 4 farklı sıra arası ekim sıklığı ise alt parsellere, tesadüfî olarak gelecek şekilde araziye dikilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre, çeşide göre, tepe ve koçan püskülü çıkarma süresi,  bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, koçan boyu, koçan çapı, koçanda tane sayısı, pazarlanabilir ve toplam koçan verimi farklılık göstermiştir. Dikim sıklığının artması ile tepe püskülü çıkarma süresi kısalmıştır. Yine sık dikim yapıldığında bitki boyu, ilk koçan yüksekliğinde artış, koçan boyu ve koçan çapı, koçandaki tane sayısında azalma tespit edilmiştir. Merit çeşidi diğer çeşitlere göre koçan boyu ve çapı ile koçanda tane sayısı bakımından çok önemli seviyede üstünlük göstermiştir. Aynı zamanda koçan uç boşluğu diğer çeşitlere göre daha az olmuştur. Koçanda tane sayısı Merit çeşidinde diğer çeşitlere göre daha fazla olmuştur. Dekara pazarlanabilir koçan verimi Merit, Vega ve Challenger çeşitlerinde sırası ile 1783.60, 926.43 ve 858.32 kg olarak belirlenmiştir.  Pazarlanabilir koçan verimi ekim sıklığının artışı ile artma göstermiştir. Dekara koçan verimi bakımından en yüksek verim 1912.03 kg ile Merit çeşidinden alınmış, diğer çeşitlerin dekara koçan verimleri 1000 kg civarında seyretmiştir. Seyrek dikim yapıldığında koçan verimi azalmıştır. Taze koçan ve pazarlanabilir koçan verimi en yüksek 40 cm sıra arası ekim sıklığından Merit F1 çeşidinde alınmıştır. Bu nedenle tek yıllık sonuçlara göre örtü altı şeker mısır üretimi için 40 cm sıra arası ekim mesafesinde Merit F1 çeşidi önerilebilir.

Abstract:
This study was conducted to determine the effect on the fresh cob yield and plant traits of three hybrid sweet corn cultivars (Vega F1, Merit F1, Challenger F1) and four different sowing densities (40x20, 50x20, 60x20, 70x20 cm) grown under greenhouse conditions during 2014-2015 growing season in Antalya, Turkey. The study was set up  according to undomised bloks experimental design arranged in a split plots with three replications. The sweet corn cultivars were randomly allocated to main and sub-plots with four different row spacings to sub-plots.
The results showed variations in terms of  time to tasseling and silking stage, plant height, the first cob height, cob length, cob diameter, the number of grains per cob, marketable and total cob yield. The time to apical tasseling decreased with the increase in planting density.  Moreover, it was determined that the increase in planting density caused a decrease in plant height, cob diameter and length and the number of grains per cob, but increased  the height of the first cob. Merit F1 cultivar showed significantly higher cob length and diameter and the number of grains per cob as compared to the other cultivars. Moreover, the length of its unfilled cob tip was significantly lower than those of other cultivars. The marketable cob yield in Merit, Vega and Challenger cultivars were 1783.6, 926.43 and 858.32 kg/da, respectively. The marketable cob yield increased with an increase in sowing density in all cultivars. In terms of the cob yield per decar, the highest yield was obtained from Merit F1 cultivar with 1912.03 kg, but the cob yield per da was around 1000 kg in the other cultivars. Low density planting generally resulted in a decrease in the cob yield in all cultivars.

The highest fresh cob and marketable cob yields were obtained from 40 cm row spacing in Merit F1 cultivar. Therefore, based on the results obtained it is suggested that 40 cm row spacing could be used for the sweet corn production under green house conditions in Merit F1 cultivar