Tanzimat Döneminde Osmanlı kara ordusunda yapılanma (1839-1876)
Organizational transformation in the Ottoman army in the era of reforms (Tanzimat) 1839-1876
Yazar: AYTEN CAN TUNALI
Danışman: PROF. DR. MUSA ÇADIRCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Tarih = History
Dizin: Askeri yenilikler = Military reforms ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Tanzimat Dönemi = Tanzimat Period ; Türk Ordusu = Turkish Army

Özet:
Osmanlı Ordusunda yenilik yapma çabaları III. SelimTe hız kazanmış ancak II. Mahmut zamanında Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması ile önemli bir aşamaya geçilmişti. Osmanlı düzeninin bütün kurum ve kuruluşlarını çağın gereklerine yanıt verecek şekilde ıslah etmeye ve değiştirmeye yönelik ciddi ve kalıcı adımların atıldığı Tanzimat Dönemi' nde askerlik alanında yapılan düzenlemeler, kapsamlı olduğu kadar kalıcı olması bakımından da oldukça önem taşır. İlk yeniliklerin yapıldığı 1843 Düzenlemesi ile İmparatorluk beş ordu bölgesine ayrılmış, askerlik süreye bağlanmış ve redif askeri yedek ordu şeklinde yeniden örgütlenmiştir. Bununla birlikte asker alımında kura usulü benimsenmiş, bu görev vatan borcu olarak kabul edilerek herkes için zorunlu kılınmıştır. Müslüman olmayanlara askerliğin nasıl yaptırılacağına dair düzenlemeler yapılmıştır. Ordu merkez teşkilatı ve kadroları saptanmıştır. Bütün bunlar çalışmanın ilk bölümün konusunu oluşturmuştur Tezin ikinci bölümü, Meşrutiyet Öncesinde Osmanlı Ordusu'nun aldığı son şekle ayrılmış olup, burada özellikle 1869 yenilikleriyle asker almada yapılan düzenlemeler ve bu düzenlemeler sonrasında Ordu'nun konumu üzerinde durulmuştur. Temel yapılandırma ortaya konulduktan sonra üçüncü bölümde Nizamiye Askerinin Eğitim ve Öğretimi ele alınmıştır. Emeklilik, ödüllendirme ve cezalandırmalar da bu başlık altında işlenmiş bulunmaktadır. Giyim- kuşam, donanım üzerinde durulan diğer konular olmuştur. Yapılan düzenlemelerin halk kitlelerince nasıl karşılandığı Ordu-Halk İlişkileri başlığı altında dördüncü bölümün konusunu oluşturmuştur. Halkın gönüllü olarak orduya verdiği destek üzerinde durulmuştur.

Abstract:
Endeavours for the composition of a powerful military structure within the Ottoman Army played an increasingly prominent role during the reign of Selim III and reached further successes with the dissolution of the Janissary Army during that of Mahmud II. Military arrangements set in the Tanzimat era to enable the Empire to embark on the international field with contemporary values,carried weight both in depth and effectiveness. The initial reform in 1 843 divided the Empire into five military zones, determined the duration of the military service, and reorganised the redif troops in the nature of reserved army Military service, as a patriotic duty was made compulsory and military conscription was accepted in registering in the armed forces. The process of reforms offered an opportunity to deal with the Ottoman central army and its military staff as well as with the structure of practice to the military service of the non-Muslims. All these issues were included in the first chapter. The second chapter draws attention to the existing appereance of the Ottoman army before the First Constitutional Period and attaches primary importance, specifically, to the arrangements of 1 869 in the recruitment scheme and their effect on the Army's position. The third chapter discusses the training and teaching in the Nizamiye Army (Regular Army) and a variety of issues, such as retirement, rewarding and punishment-as well as clothing and equipment. The fourth chaspter examines-under the title of bilateral relations between the army and the public-both the public opinion on the adapted reforms and the voluntary public support given to the army. The present study's special value lies in the perspective it uses archival documents and reaches new results.