Türkiye'de buğdayda uygulanan tarım politikalarının üreticiler ve tüketiciler üzerindeki etkileri: Trakya bölgesi örneği
The agricultural policies applied for wheat in turkey effects on producers and consumers: Case of Thrace region
Yazar: SEMA KONYALI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OKAN GAYTANCIOĞLU
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Trakya bölgesi = Thrace region ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis

Özet:
Üretimi yapılan tahıllar içinde en büyük paya sahip olan buğday, Türkiye için önemli bir tarım ürünüdür. Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de buğdayda uygulanan tarım politikalarını değerlendirerek, uygulanan politikalar sonucu ortaya çıkan üretici ve tüketici transferlerini önemli üretim bölgelerinden biri olan Trakya Bölgesi için analiz edebilmektir.Araştırmada Trakya bölgesinde buğday tarımının ve üreticilerin sorunları hakkında anket uygulanarak üreticilerden bilgi alınmıştır. Araştırma bölgesinde hangi ilçenin ne kadar girdi kullandığını ve bu girdileri etkin kullanıp kullanmadıklarını belirlemek için Veri Zarflama Analizi (VZA) yapılmıştır. Girdiye yönelik ölçeğe göre sabit getiri (CRS) model sonucunda, üreticilerin çoğunun ilçelerde fazla girdi kullandıkları, sadece Çerkezköy ve Çorlu ilçelerinde üreticilerin girdilerini etkin kullandıkları belirlenmiştir. Girdiye yönelik ölçeğe göre değişken getiri (VRS) model sonucunda ise, teknik etkin olan 8 ilçe ve ölçek etkin olan sadece 2 ilçe bulunmuş olup, ilçelerde üreticilerin bir çoğunun girdilerini CRS modeline göre daha etkin kullandıkları belirlenmiştir.Araştırma sonucunda buğday üreticilerinin çok desteklendiği sonucuna varılsa da, bu destek üreticilere direkt olarak ödenmemiştir. Hatta Türkiye'deki buğday üretiminin desteklenmesi için desteklerin yarısını vergi mükellefleri ve dolaylı vergi ödeyen insanlar ödemişlerdir. Yani üreticiye ödenen desteklerin yarısı tüketicilerin cebinden çıkmıştır.Yapılan bu çalışmada ayrıca ekonometrik model de kullanılmıştır. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) alım miktarlarının Türkiye buğday üretimine, buğday ithalatına ve ihracatına olan etkisi VAR (Vektör Otoregresif Regresyon) analizi yardımı ile araştırılmıştır. VAR modelinden elde edilen sonuçlara göre; TMO alım miktarlarında pozitif yönde yapılan değişiklik buğday üretim miktarını ve ihracatını pozitif yönde etkilemiş, buğday ithalatı ise TMO alım miktarlarında yapılan değişiklikten negatif yönde etkilenmiştir.Araştırma kapsamında toplanan tüm bilgiler kalitatif ve kantitatif analizlere tabi tutularak, Türkiye buğday üretiminde izlenecek tarım politikalarının nasıl olması gerektiği konusunda öneriler kapsamlı bir şekilde ortaya konulmuştur.

Abstract:
Wheat is a basic farm product with the highest share in cereal production in Turkey. The goal of this study is to determine the agricultural policies applied for wheat and to analyze the producer and consumer transfers obtained as the result of implemented policies for Thrace Region which is one of the important regions in wheat production in Turkey.In this study, surveys have been applied for the producers in Thrace Region. Data Envelopment Analysis (DEA) has been used to determine the districts using inputs and input efficiency. Constant Return to Scale (CRS) shows that the inputs were only used effectively in Çorlu and Çerkezköy districts. Variable Return to Scale (VRS) was found technically efficient in 8 districts and scale efficient in 2 districts. Most of the producers have used the inputs efficient according to the CRS Model.As a result of this research it appears as if the producers were funded by the government but these funds haven?t directly paid to the producers. Even more almost half of the money needed for the financial support have been collected from the taxpayers by means of indirect taxes. In other words, the consumers have paid the half of these payments.Furthermore in this research, the econometric model has been used. The effects of wheat purchased by The Soil Product Organization (SPO) on wheat production, wheat import and export have been researched by using VAR (Vector Autoregression Regression) analysis. As a result of VAR model, positive changes in purchased wheat of SPO caused positive effect on wheat production and export but wheat import was negatively affected.In this research, the data collected were analysed by using qualitative and quantitative research methods so as to suggest agricultural policies to be implemented in Turkish wheat production.