İstanbul Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığının 2021 yılında Pendik ve Kartal ilçelerinde meydana gelen ikamet yangınlarının karşılaştırılması
Comparison of residence fires in Pendik and Kartal districts of Istanbul Metropolitan Municipality Fire Department in 2021
Yazar: EYÜP AĞAR
Danışman: PROF. DR. RIFAT YILDIZ
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Afet ve yangınlar meydana geldiği alandaki etkileri sebebiyle birçok maddi ve manevi hasar oluşturmakta ve can kaybına yol açabilmektedir. Özellikle yangın meydana geldikten sonra yangına zamanında müdahale edilmesi istenilen bir durumdur. Kontrol altına alınması mümkün olan yangınlarda müdahale edecek olan itfaiye ekiplerinin hızı, zamanlaması, çevre ve coğrafi koşullar ve yangının tipi yangın sırasındaki can ve mal kaybı düzeyini belirleyen unsurlardır. Dolayısıyla yangınlarda can ve mal kaybının önüne geçilebilmesi için mevcut itfaiye amirliklerinin makine, teçhizat ve araçların her an hazır olması, eğitimli personelin ve eylem planlarının hazır olması gerekmektedir. Ülkemizin en kalabalık şehri olan İstanbul ilinde gerçekleşen bu çalışmada, 01.01.2021-31.12.2021 tarihleri arasında Kartal ve Pendik ilçelerinde gerçekleşen ikametgâh yangınlarının genel durumu, sayısı, aylara göre yangın çıkış nedenleri, bu iki ilçedeki ikametgâh yangın sayıları, ikametgâh yangınlarına karşı alınan tedbirler ve müdahale aşamasında kullanılan araç ve ekipmanın neler olduğu ve bunların ikametgâh yangınlarını nasıl etkiledikleri incelenmiştir. 
Verilerin girişi ve analizinde "Statiscial Package for Social Sciences (SPSS) 25" programı kullanılmıştır. Yapılan normallik testine göre normal dağılımlı olma varsayımı sağlanmamaktadır. Dolayısıyla iki itfaiye grubu arasındaki kıyaslamalar yapılırken Mann-Whitney U testi, değişkenler arasındaki ilişkileri test etmek için de Spearman korelasyon katsayısı uygulanmıştır. Mann-Whitney U testi verilerine göre %95 güven seviyesinde ikametgâh yangınlarına müdahale süresi, yangınlarına müdahale eden araç sayısı, ikametgâh yangınlarına müdahale eden personel sayısı ve ikametgâh yangınlarına dönüş süreleri açısından Pendik ilçe grup itfaiye amirliği daha başarılı olurken, ikametgâh yangınlarına gidiş süreleri açısından ise Kartal ilçe grup itfaiye amirliği daha başarılı olmuştur. Spearman korelasyon verilerine göre 0,01 düzeyinde ikametgâh yangınlarına müdahale eden araç sayısı ile müdahale eden personel sayısı arasında pozitif bir ilişki vardır.  Buna göre yangınlara müdahale eden araç sayısının artması olay yerine taşınan personel sayısını artacağını göstermektedir. Bir diğer değişkenler ise ikametgâh yangınlarına müdahale eden araç sayısı ile müdahale süresidir. Bu iki değişken arasında negatif bir ilişki vardır.  Buna göre yangınlara müdahale eden araç sayısının artması müdahale süresinin azalacağı belirlenmiştir. Son değişkenler ise ikametgâh yangınlarına müdahale eden personel sayısı ile müdahale süresidir. Bu iki değişken arasında negatif bir ilişki vardır.  Buna göre yangınlara müdahale eden personel sayısının artması sonucunda müdahale süresinin azaldığı belirlenmiştir. Tüm bu veriler ışığında personel ve araç sayılarının artırıldığında her iki ilçede de müdahale başarısı artacağından İstanbul gibi büyük illerde ikametgâh yangınlarına yönelik can ve mal kaybını en aza indirmek için ekipman ve müdahale birimlerinin nitelik ve nicelik özelliklerinin artırılması gerekmekte olduğu yönünde öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
Due to the effects of disasters and fires in the area where they occur, they cause many material and moral damages and can even lead to loss of life. Especially after the fire has occurred, responding to the fire depends on many factors. The speed, timing, environmental and geographical conditions and type of fire of the firefighters who will intervene in the fires that can be controlled are the factors that determine the level of loss of life and property during the fire. Therefore, in order to prevent loss of life and property in fires, the existing fire department's machinery, equipment and vehicles must be ready at all times, trained personnel and action plans must be ready. In this study, which took place in Istanbul, the most populous city of our country, the general situation, number of residential fires, causes of fire outages according to months, the number of residential fires in these two districts, measures taken against residential fires and vehicles and equipment used during the intervention phase and how they affect residential fires were examined between 01 Dec.2021 and 31 Dec.12, 2021.
The "Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 25" program was used for data entry and analysis. According to the normality test performed, the assumption of being normally distributed is not provided. Therefore, while comparisons were made between the two fire department groups, Mann-Whitney U test and Spearman correlation coefficient were applied to test correlations between variables. According to Mann-Whitney U test data, Pendik district group fire department was more successful in terms of response time to residential fires at 95% confidence level, number of vehicles responding to fires, number of personnel responding to residential fires, and return time to residential fires, while Kartal district group fire department was more successful in terms of travel time to residential fires. According to Spearman correlation data, there is a positive relationship between the number of vehicles responding to residential fires at the level of 0.01 and the number of personnel responding Decently. Accordingly, the increase in the number of vehicles responding to fires indicates that the number of personnel transported to the scene will increase.
Another variable is the number of vehicles responding to residential fires and the response time. There is a negative Decoupling between these two variables. Accordingly, it has been determined that an increase in the number of vehicles responding to fires will reduce the response time. The last variables are the number of personnel responding to residential fires and the response time. There is a negative Decoupling between these two variables. Accordingly, it has been determined that the response time has decreased as a result of the increase in the number of personnel responding to fires. In the light of all these data, suggestions have been developed that the qualitative and quantitative characteristics of equipment and response units should be increased in order to minimize the loss of life and property for residential fires in large provinces such as Istanbul, since the number of personnel and vehicles will increase and the success of intervention in both districts will increase.