Diyarbakır ili çevresinde içilebilecek sondaj kuyu sularının fiziksel ve kimyasal olarak incelenmesi
Investgation of chemical and physical properties of wellbore drinking water in around Diyarbakir province
Yazar: MEHMET SAĞIRDAĞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. M. ZAHİR DÜZ
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada Diyarbakır ve çevresindeki sondaj kuyu sularının fiziksel ve kimyasal analizleri yapılarak içilebilecek su standartlarına uygun olup olmadığı araştırılmıştır. Diyarbakır il ve merkez ilçelere bağlı 30 ayrı yörenin içme su ihtiyacını karşılayan sondaj kuyularından toplam 60 adet su örneği alındı. Bunlardan 30 adet numuneye HNO3 asit ilave edilerek ağır metallerin (Al, B, Cd, Co, Cr, Cu, Fe, Mo, Mn, Ni, Pb, Se, Sn, Zn, Na, K, Ca, Mg As, Hg) düzeyleri araştırıldı. Analizler ICP-OES cihazı ile tayin edildi. Hg ve As elementleri Hidrür sistemi tekniği kullanılarak çalışıldı.Analiz sonuçları; TS 266, WHO ve EU içme suyu standartları ile karşılaştırıldı. Bu karşılaştırma sonucunda yaklaşık olarak 25 numunede Se oranı yüksek çıkmıştır. Develi, Erimli ve Gözegöl kuyularındaki Pb seviyesi, Çarıklıda Cr seviyesi, Sarıdallı, Develi, Büyükkadı ve Havacılarda Bor seviyeleri standartların üzerinde olduğu görülmüştür. Tüm kuyuların sertlik derecesi ise; çok sert, sert, hafif sert, yumuşak ve çok yumuşak sınıflarda yer aldığı görülmüştür.Yapılan fiziksel araştırmalarda pH, renk, koku, iletkenlik ve bulanıklık bakımından standartlara uygun olduğu tespit edildi. Ancak Başil, Tanışık ve Güvercinlik numunelerinin sertliklerinin yüksek oluşu nedeniyle lezzetsiz olduğu görülmüştür. Anyonlar (NO3-, NO2-, Cl-, F-, SO4-2, CN- ve NH3) içme suları standartlarına uygun olduğu görülmüştür. İncelenen sondaj kuyu sularındaki Develi, Erimli ve Gözegöl hariç diğerleri mikrobiyolojik olarak incelenmesi ve klorlanması halinde sağlık açısından bir sorun yaratmayacağı kanaatine varılmıştır.

Abstract:
In this study, the physical and chemical analysis of wellbore drinking water in Diyarbakır province were investigated. In order to understand whether it is appropriate to the standards for this purpose, sixty samples were collected from wellbore drinking water in thirty different region of Diyarbakır province and districts related the Diyarbakır city. The HNO3 acid was added thirty these samples and the levels of heavy metal (Al, B, Cd, Co, Cr, Cu, Fe, Mo, Mn, Ni, Pb, Se, Sn, Zn, Na, K, Ca, Mg As, Hg) were investigated the samples were analyzed by ICP ? OES method the level of Hg and As were investigated by hydride system technique.The obtained analysis results were compared with TS-266, WHO and EU. The Se ratio in twenty five samples were found to be higher than the standards. The level of Pb in Develi, Erimli and Gözegöl wellbore was found to be above the standards. And the level of Cr in Çarıklı and the level of B in Sarıdallı, Develi, Büyükadı and Havacılar was also found to be above the standards. The hardness value in all wellbore drinking water was found to be very hard, hard, light hard, soft and very soft.The pH, colour, odour, conductivity and turbidity values were found to be in the range of standard values. However samples collected from Başil, Tanışık and Güvercinli was found to be very hard. Therefore, this samples were found to be savorless. The anion values (NO3-, NO2-, Cl-, F-, SO4-, CN- and NH3 ) were found to be in the range of standard drinking water. It can be concluded that it will not cause any risk on public health except of Develi, Erimli and Gözegöl if the wellbore drinking water is examined microbiologically and chlorinated.