5018 Sayılı Kanun açısından kamu harcamalarında denetimin işleyişi ve değerlendirilmesi
Operation and evaluation of audit in public expenditures in terms of Law Numbered 5018
Yazar: DENİZHAN BURAK ÖZHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YAŞAR METHİBAY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Maliye = Finance
Dizin: Denetim = Control ; Dış denetim = Externel audition ; Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu = Public Financial Management and Control Law ; Kamu harcamaları = Public expenditures ; Kanunlar 5018 sayılı = Laws 5018 numbered ; Kanunlar = Laws ; Sayıştay = Court of Accounts ; Sorumluluk = Responsibility ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
Devlet gerek yapısı ve işleyişi, gerekse niteliği ve işlevleri ile sürekli bir değişim baskısı altında biçimlenmektedir. Günümüzde devlet doğrudan kontrol yerine süreçleri etkileme yolunu seçen bir model benimsemiştir. Seçilen bu yeni model hükümetlerin istekleri doğrultusunda değil, dünyadaki sosyal, ekonomik ve teknolojik gelişmelerin sonucunda ortaya çıkmış, Türkiye'de bu süreçten etkilenmiştir. Yeni süreç birçok alanda olduğu gibi kamu mali yönetimi ve kontrolünde de önemli yansımalar yaratmıştır.Çağdaş kamu yönetiminde amaç; strateji, politika ve hedefler ile uyumlu, kaynakların etkili, ekonomik, verimli temini ve kullanımı, hesap verebilir ve şeffaf olmaktır. Bu amaca uygun yaklaşım; sonuç odaklı yönetim ve pro-aktif (önleyici) denetim anlayışı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bakımdan hataları önlemek, risk ve zayıflıkları belirlemek, yönetim sistemlerini geliştirmek, yönetime yardımcı olmak ve değer katmak; geleneksel denetimler yerine sistem ve süreç odaklı denetim uygulamalarına ağırlık vermek ön plana çıkmış yaklaşımlardır.5018 sayılı Kanun ile denetim ve denetime tabi sorumlular ile sorumlulukları konularında uluslararası niteliklere uygun ve ihtiyacı karşılamaya yönelik reform niteliğinde büyük değişiklikler yapılmıştır. Mali yönetim ve kontrolün kamu idarelerinin yönetim sorumluluğu altında yürütülmesi esası kabul edilmiştir. Kamu idarelerinin düzenlilik ve performans denetimlerine tabi tutulmaları, kamu görevlilerinin de yaptıkları mali işlemlerden dolayı hem uygunluk hem de performans yönünden hesap vermeleri öngörülmüştür. Kamu harcama sürecinde yetki ve sorumluluk dengesi kurulmaya çalışılmış, denetimin uygulama aşamasından önce, uygulama aşamasında ve sonrasında yapılması ile etkin bir iç kontrol, iç denetim ve ön mali kontrol sistemi yaratılmak istenmiştir. Dış denetim, kapsamı genişletilerek Sayıştay'a bırakılmıştır.Bütün bu düzenlemelerle birlikte kamu idarelerinde önemli vizyon değişiklikleri meydana gelmiş, stratejik yönetim faaliyetleri önem kazanmıştır. Ancak istenilen düzeyde değişim henüz uygulamaya yansıtılamamıştır.

Abstract:
State shapes under a pressure of continuing changes by its structure and operation as well as its quality and functions. Today state adopted a model selected the affecting processes way instead of directly controlling. This selected new model emerged as a result of social, economic and technological developments in the world not the requests of governments and Turkey was affected from this process. New model created important reflections in public financial administration and control as is in many fields.In modern public administration, aim is to be consistent with strategy, policy and targets, to supply and use the resources efficiently, economically and productively and to be capable of giving account and to be transparent. Suitable approach for this aim confronts before us as result oriented administration and pro-active (preventive) audit perception. In this regard, prevention of errors, determining the risk and weaknesses, developing the administration systems, helping for administration and giving value; focusing on system and process oriented audit applications instead of traditional audits are approaches came to the forefront.Great changes were made in reform nature for being suitable for international qualities and for meeting the need in responsibilities with audit and responsible individuals subject to the audit with the Law numbered 5018. Principle for carrying out the financial administration and control under the responsibility of public authorities administration was accepted. It was envisaged that public authorities shall be subject to regularity and performance audits and public officials shall give account for financial transactions that they performed in terms of both compliance and performance. It was tried to be established power and responsibility balance in public expenditure process and it was tried to be created an efficient internal control, internal audit and pre-financial control system before audit application phase, during the audit application and after the application. External audit was left to Court of Auditors expending its scope.Besides all these regulations important vision changes occurred in public authorities and strategic administration activities gained importance. However change in desired level has not been reflected to the application yet.