Bazı zeytin (Olea europea L.) çeşitlerinin gelişim dönemlerinde görülen pomolojik ve fizyolojik değişimlerin incelenmesi
Investigation of pomological and physiological changes in some olive (Olea europea L.) varieties during the development period
Yazar: NESRİN GÜLCEMAL
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET TONGUÇ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çekişte, Memecik, Yamalak sarısı, Eşek zeytini ve Gemlik zeytin çeşitleri ile yürütülen bu çalışmada, farklı gelişim dönemlerinde zeytin meyvesinde meydana gelen pomolojik ve fizyolojik değişimlerin araştırılması hedeflenmiştir. Zeytin çeşitlerine ait meyvelerin, çekirdek sertleşmesinin ardından Temmuz 2019 tarihinden itibaren bir aylık aralıklarla hasat edilen meyvelere ait örnekler koyu yeşil olum dönemi ile kırmızı-siyah renk geçiş dönemi arasındaki 5 farklı fizyolojik dönemde hasat edilmiştir. Hasat edilen meyvelerde 10 farklı pomolojik özellik (meyve eni ve boyu, çekirdek eni ve boyu, toplam meyve ağırlığı, meyve eti ağırlığı, çekirdek ağırlığı, meyve eti/çekirdek oranı, meyve eti sertliği, meyve nem içeriği) ve 11 farklı fizyolojik özellik (yağ oranı, serbest yağ asitleri içeriği, protein içeriği, serbest aminoasit miktarı, toplam fenolik ve flavonoid madde miktarı, klorofil ve karatenoid miktarları, tokoferol miktarı, çözünebilir ve indirgenebilir şeker miktarları) incelenmiştir.
Farklı zeytin meyvelerine ilişkin analiz sonuçları değerlendirildiğinde hasat zamanı ve çeşitler arasında sonuçların istatistiksel bakımdan önemli olduğu tespit edilmiştir (P≤0.05). Zeytin çeşitlerindeki pomolojik özelliklerin olgunlaşma dönemleri boyunca farklılıklar gösterdiği, meyve ağırlığının, meyve en-boy ve çekirdek en-boylarının gelişim dönemleri boyunca arttığı; meyve eti sertliği ve meyve nem içeriğinin ise azaldığı belirlenmiştir. Yağ oranlarının 5. dönem hasat zamanında meyvelerdeki oranlarının %50'sinden fazlasına ulaştığı belirlenmiştir. Tüm zeytin çeşitlerinde meyve olgunlaşmasıyla beraber hasat dönemleri boyunca çözünebilir şeker, indirgenebilir şeker, toplam çözünebilir protein ve klorofil miktarları önemli derecede azalmıştır. Toplam flavanoid miktarı Çekişte ve Gemlik çeşitlerinin birinci ve beşinci hasat dönemlerinde farklı olmamıştır. Gelişim dönemleri boyunca serbest yağ asitleri, serbest aminoasit, çözünebilir fenolik madde, karatenoid ve tokoferol miktarları ise artış göstermiştir.

Abstract:
The present study was carried out to determine morphological and physiological changes during different development phases of Çekişte, Memecik, Yamalak sarısı, Eşek zeytini and Gemlik olive cultivars. Olive fruits have been collected after pit hardening starting from July 2019 with one month intervals. Five different harvest times covered dark-green tored-black physiological development periods of olive fruits. Harvested fruits have been used to asses changes in 10 pomological (fruit width and length, seed width and length, total fruit weight, fruit pulp weigth, seed eight fruit flesh firmness, fruit water content, fruit pulp/seed ratio), 11 physiological traits (total oil, free fatty acids, soluble protein, free aminoacids, total phenolics and flavanoid, chlorophyll and caratenoids, total tocopherol, total soluble and reducing sugars contents) during the development period of olive fruits.
Analyis of the results revealed that there were significant differences between harvest times and cultivars (P≤0.05). Pomological traits differed during the advancment of harvest dates and ripening periods of olive fruits. While fruit weight, fruit length and width, seed length and width increased; fruit flesh firmness and fruit water content decreased during the fruit development. Oil content of fruits reached more than %50 of olive fruits at the end of the harvest period. Total soluble and reducing sugars, total soluble protein and chlorophyll contents decrased during the fruit development of olive cultivars. Total flavanoid contents of Çekişte and Gemlik olive cultivars did not diffred significantly for the first and fifth harvest times. Free fatty acids, free aminoacids, soluble phenolics, carotenoid and tocopherol contents increased during the olive fruit development.