Ortaokul fen ve teknoloji dersinde işbirlikli öğrenme modeli ve modellemeye dayalı öğretim yöntemine dayalı etkinliklerin öğrencilerin öğrenmeleri üzerindeki etkileri
Effects of activities based on modeling learning method and cooperative learning model of students in elementary science and technology course
Yazar: YUSUF ZORLU
Danışman: DOÇ. DR. FATİH SEZEK
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel süreç = Scientific process ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Model tabanlı öğretim = Model based teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Ölçekler = Scales ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; İşbirlikli öğrenme = Cooperative learning

Özet:
Bu araştırmanın amacı, "Madde ve Isı" ve "Maddenin Yapısı ve Özellikleri" konularının öğretilmesinde birlikte öğrenme ve grup araştırması yöntemi destekli modelleme öğretim yöntemine dayalı etkinliklerin öğrencilerin öğrenmeleri üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. 
Araştırmada karma araştırma yöntemlerinden çeşitleme araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Erzurum ilindeki bir ortaokulda altıncı ve yedinci sınıfta öğrenim gören 200 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada öntest sontest karşılaştırmalı gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Altıncı ve yedinci sınıflarda rastgele üçer şube seçilmiş ve her birine farklı bir öğretim yöntemi uygulanmıştır. Altıncı sınıflarda; birlikte öğrenme yöntemi destekli modelleme öğrenme yöntemine dayalı etkinikler, birlikte öğrenme yöntemi ve mevcut öğretim yöntemi uygulanmıştır. Yedinci sınıflarda; grup araştırması yöntemi destekli modelleme öğrenme yöntemine dayalı etkinikler, grup araştırması yöntemi ve mevcut öğretim yöntemi uygulanmıştır. Ön Bilgi Testleri (AS-ÖBT, YS-ÖBT), Akademik Başarı Testleri (AS-ABT, YS-ABT), Bilimsel Beceri Beceri Testleri (AS-BSBT, YS-BSBT), Yapılandırmacı Öğrenme Ortamı Ölçeği (YÖOÖ), Yöntem Görüşme Formları (AS-YGF, YS-YGF), İşbirlikli Öğrenme Modeli Yöntem Görüş Ölçeği (İÖMGÖ), Odak Grup Görüşmeleri veri toplama aracı olarak kullanımıştır. Nicel verilerin analizi için, tanımlayıcı istatistikler ve bağımsız t-testi, bağımlı t-testi, tek yönlü varyans analizleri (ANOVA, Welch) yapılmıştır. Nitel verilere, betimsel ve içerik analizi yapılmıştır.
Araştırma sonucunda, altıncı sınıfta yapılan AS-ABT'den elde edilen verilere göre; birlikte öğrenme yöntemi destekli modelleme öğretim yöntemine dayalı etkinliklerin uygulandığı gruplardaki öğrencilerin mevcut yöntemin uygulandığı öğrencilerden daha başarılı oldukları tespit edilmiştir. Yedinci sınıfta yapılan YS-ABT'den elde edilen puan ortalamalarına göre başarılar sıralaması; grup araştırması yöntemi destekli modelleme öğretim yöntemine dayalı etkinlikler, grup araştırması yöntemi ve mevcut yöntem olarak sıralanmıştır ve bütün gruplar arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlıdır. Modül testlerden elde edilen sonuçlara bakıldığında, genel olarak birlikte öğrenme ve grup araştırması yöntemi destekli modellemeye dayalı etkinliklerin uygulanmasının öğrencilerin başarılarına olumlu yönde katkı sağladığı söylenebilir. BSBT'lerden (sontest) elde edilen verilere baktığımızda, genel olarak birlikte öğrenme ve grup araştırması yöntemi destekli modelleme öğretim yöntemine dayalı etkinliklerin uygulandığı gruplarındaki öğrencilerin kontrol grubundaki öğrencilere göre bilimsel süreç becerilerinin daha iyi olduğu tespit edilmiştir. Altıncı sınıflarda AS-BSBT'nin "Uygulama" faktörüne ait "Ölçme" ve "Verileri Kaydetme"; yedinci sınıflarda ise YS-BSBT'nin "Verileri Kaydetme", "Sayı-Uzay İlişkisi Kurma", "Deney Yapma", "Değişkenleri Belirleme" ve "Model Oluşturma" becerilerinde bu farklılığın olduğunu belirlenmiştir. Altıncı ve yedinci sınıflara uygulanan YGF'larına göre, modellemeye dayalı etkinliklerin uygulandığı öğrenciler derse olan ilgilerini arttırdığını, grup içerisinde olumlu bağımlılığı geliştirdiğini, araştırmayı, düşünmeyi, ifade etmeyi, tartışmayı, yorumlamayı teşvik ettiğini ve konuları daha iyi öğrendiklerini ifade etmişlerdir. YÖOÖ'dan elde edilen verilere baktığımızda, altıncı ve yedinci sınıflarda işbirlikli ve modellemeye dayalı etkinliklerle yapılan uygulamaların işbirlikli öğrenme modeline göre daha kaliteli öğrenme ortamlarının oluşmasında katkı sağladığı söylenebilir. Odak grup görüşmesinde modelleme öğretim yöntemine dayalı etkinliklerin uygulandığı öğrencilerin konuyu öğrenirken daha çok karagaşaya düştükleri, düşünme becerilerini daha çok kullandıkları ve arkdaşlarıyla daha fazla paylaşımda bulunduklarından dolayı konuyu daha iyi öğrendikleri tespit edilmiştir. İÖMGÖ'den elde edilen sonuçlara baktığımızda genel olarak modelleme öğretim yöntemine dayalı etkinlikler,  işbirlikli öğrenme modelinin uygulanmasına olumlu katkılar sağladığı söylenebilir.



Anahtar Kelimeler: Modellemeye Dayalı Öğrenme, İşbirlikli Öğrenme Modeli, Birlikte Öğrenme Yöntemi, Grup Araştırması Yöntemi, Fen Bilgisi Eğitimi, Bilimsel Süreç Becerileri, Yapılandırmacı Öğrenme Ortamı

Abstract:
The purpose of this study is investigating the effects of the use of activities on modeling learning method and cooperative learning model for teaching "Material and Heat" and "the Structure and Properties of Material" topics on students' learning.
One of the types of mixed research, namely triangulation research method, was used within the study. The sample of the study is composed of 200 students from sixth and seventh grade of a middle school in Erzurum. Research design of the study is semi experimental which pretest-posttest comparison group design.
There are three groups for each grade classes. In sixth grade classes; learning together method based modeling learning method, learning together method, and existing learning method is used. In seventh grade classes; group research method based modeling method, group research method, and existing learning method is used. Preliminary Information Tests, Academic Achievement Tests, Scientific Process Skills Tests, Constructivist Learning Environment Scale, Method Interview Forms, Cooperative Learning Model View Scale, and Focus Group Interviews are used for data collection tools. For the analyses of qualitative data, descriptive statistics and independent sample t-test, dependent t-test, and one way variance analyses (ANOVA, Welch) are conducted. Descriptive and content analyses are done for the analyses of qualitative data. 
According to the results, the data gathered from Academic Achievement Test in sixth grades shows that students are more successful in groups in which learning together method based modeling learning method is used in comparison with the group which employs existing learning method. According to the data gathered from Academic Achievement Test in seventh grades, the achievement ranks respectively are: group research method based modeling learning method, group research method and existing learning method. According to the results of module tests, it is determined that the use of learning together method and group research method based modeling activities affect students' success positively. According to Scientific Process Skills Test (post-tests), scientific process skill of students are better in learning together and group research method based modeling learning method group than existing learning method. It was determined that this difference can be seen in "Measurement" and "Record of Data" of "Practice" factor in sixth class; "Record of Data", "Relationship Building Number-Space", "Experimenting", "Identifying of Variables" ve "Building Model" in seventh class. According to the analyses of Method Interview Forms conducted on sixth and seventh grade classes, activities based on learning together method and group research method based modeling improve the interest of students towards the course, develop the positive relationship within the group,  encourage thinking, expressing the opinions, criticizing,  and interpreting, and promote the comprehension of topics by students. According to the results of Constructivist Learning Environment Scale, It can be inferred that practices based on cooperative learning model and modeling learning method provides more qualified learning environments than cooperative learning model in sixth and seventh grade classes. At focus group interview, it is found that since students who are introduced with modeling learning method based activities have complexity, think more, and share with their friends more, they learn in a better way. To the results of Cooperative Learning Model View Scale, it can be implied that modeling learning method based activities affect positively to application of cooperative learning model



Key Words: Modeling Based Learning Method, Cooperative Learning Model,Learning Together Method, Group Research Method, Elementary Science Education,Scientific Process Skills, Constructivist Learning Environment