Phalaenopsis orkide üretiminde sorun olan fungal hastalıkların belirlenmesi ve biyolojik mücadele olanaklarının araştırılması
Identification of fungal diseases in Phalaenopsis orchid production and investigation of biological control possibilities
Yazar: SERAP GÜNER
Danışman: PROF. DR. HÜLYA ÖZGÖNEN ÖZKAYA
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyolojik mücadele = Biological control ; Fungal hastalıklar =   ; Fusarium oxysporum = Fusarium oxysporum ; Mantar hastalıkları = Mycoses ; Orkide = Orchids ; Trichoderma = Trichoderma

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de süs bitkisi alanında saksı ve kesme çiçek olarak örtüaltı yetiştiriciliği yapılan Phalaenopsis orkidede sorun oluşturan fungal hastalıkların belirlenmesi ve bu etmenlerin biyolojik mücadele yöntemleri kullanılarak etkinliğinin azaltılması amaçlanmıştır. Çalışmada Mersin, İstanbul, Yalova ve Antalya illerindeki seralardan hastalık belirtisi gösteren bitkilerden izolasyon yapılmıştır.
İzolasyonlar sonucunda 5 cinse ait 11 fungus türü teşhis edilmiştir. En fazla yaygınlık oranına sahip cins, %14 – 64.4 ile Fusarium olurken tür bazında bütün bölgelerden izole edilen en sık rastlan tür %6.5-16.3 yaygınlık oranı ile F. oxysporum (F.o)' dur. İzolasyon sonuçlarına göre diğer tespit edilen cins ve türler, Pythium sp., Sclerotinia sclerotiorum, Macrophomina phaseolina, Rhizoctonia solani, F. acutatum, F. chlamydoporum, F. poae, F. proliferatum, F. solani, F. redolens ve F. verticilloides' dir.
Çalışmada biyolojik mücadele olanaklarının değerlendirilmesi amacıyla bitki örneklerinin izolasyonu ile elde edilen Trichoderma spp. ele alınmıştır. Tür bazında T. harzianum, T. virens, T. koningii ve T. atroviride olduğu tespit edilmiştir. %68.1 yaygınlık oranı ile tüm bölgelerde en sık rastlanan tür T. harzianum olurken en az rastlanan tür %2.2 yaygınlık oranı ile T. atroviride'dir.
Saksı denemelerinde T. harzianum'un orkide izolatı ve ticari preparatı F.oxysporum'un hastalık şiddetini sırasıyla %77.3 ve % 81.8 oranında azaltmıştır. Her iki uygulama orkide bitkilerinde kök uzunluğu, kök ve sürgün yaş ağırlığını kontrol ve sadece patojen uygulamalarına kıyasla arttırmıştır.

Abstract:
This study aimed to determine the fungal diseases that cause problems in Phalaenopsis orchids, which are grown as pots and cut flowers in the ornamental plant field in Türkiye, and to reduce the effectiveness of these factors by using biological control methods. In the study, isolation was made from plants showing disease symptoms from greenhouses in different provinces.
As a result of the isolations, 11 fungal the species belonging to 5 genera were identified. The genus with the highest prevalence rate was Fusarium with 14- 64.4%, while the most common species isolated from all regions was F. oxysporum (F.o) with a prevalence rate of 6.5-16.3%. According to the isolation results, other identified genera and species are Pythium sp., Sclerotinia sclerotiorum, Macrophomina phaseolina, Rhizoctonia solani, F. acutatum, F. chlamydoporum, F. poae, F. proliferatum, F. solani, F. redolens and F. verticilloides.
In the study, Trichoderma spp. obtained by isolation of plant samples in order to evaluate biological control possibilities were discussed. T. harzianum, T. virens, T. koningii and T. atroviride were determined on species basis. T.harzianum was the most common species in all regions with a prevalence rate of 68.1%, while the least common species was T. atroviride with a prevalence rate of 2.2%.
In pot trials, the orchid isolate of T. harzianum and its commercial preparation, reduced disease severity of F. oxysporum by 77.3% and 81.8%, respectively. Both treatments increased root length, root and shoot fresh weight in orchid plants compared to control and only-pathogen treatments.