Açık alan heykelinde plastik çözümlemelere etkisi açısından izleyici-yapıt ilişkisi
The affect of spectator-artwork relations in open-air sculpture on plastic analysis
Yazar: BÜLENT ÇINAR
Danışman: DOÇ. FATMA AKYÜREK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2007
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Açık alan için üretilen heykeller duyulara hitap edecek şekilde üretilmeleri iledaha iyi yaşanabilir kamusal alanlar yaratmada etkin bir rol üstlenebilirler. Bir kamusalaçık alan heykeli çevresi ile kurduğu ilişkilerden aldığı güç sayesinde mekanındinamikleri ile kaynaştığı zaman, düşünsel ve fiziksel anlamda bütünlüğünüoluşturacaktır. Kamusal açık alanda yer alan çalışmalar gerek mekansal çevre içindeboyutları açısından, gerekse içerdiği bildiriler ve toplumsal ilişkilere açık olmasıbakımından iç mekan için kurgulanan heykellerden ayrılır.İzleyici ve açık alan heykeli arasında gerçekleşen ilişkinin biçimleri ve bunlarınoluşma şartları tasarım aşamasında heykel plastiğini etkiler. Mekanın dinamikleri içindeo mekanı kullananın alışkanlıkları, tasarlanma aşamasında heykelin plastiğineaktarılabilecek önemli ipuçlarını verebilir. Sanatçının, izleyici algısını etkileyenfaktörleri değerlendirerek açık alana yerleştireceği heykeli tasarlamış olması, mekanıntamamı üzerinde de algısal farklılık yaratabilir. Heykel, mekanın bir değeri olarak omekandan ayrılamaz bir parça ve oranın kullanım amaç ve araçlarından biri olduğukonusunda mekanı kullananın zihninde bir imge oluşmasını sağlayabilir. Heykelinkendisi ilişkinin tarafı olmakla birlikte onu yapanı temsil eder ama aynı zamandaheykeltıraştan bağımsız olarak izleyici ile ilişkiye geçer. Bunun için açık alana yapıtyerleştirecek bir sanatçı, yapıtın kendi içsel sorunlarının ötesinde çok iyi bir gözlemciolarak sosyo kültürel yapı, mekanın fiziksel özellikleri, belleği ve alanın kullanımalışkanlıklarından doğan kullanıcı ihtiyaçları, iklim koşulları v.b. dış sorunlarla dahesaplaşmak durumundadır.ANAHTAR KELİMELER: Heykel, Kamusal Alan Heykeli, Heykel-İzleyici İlişkisi,Heykel ve Çevre, İzleyici Algısı.

Abstract:
Sculptures made for open-air areas can have an active role in creating liveablepublic spaces, providing the sculptures are created to touch the human senses. When anopen-air public sculpture bonds with the dynamics of its environment with the powercoming from its relationship with its surroundings, it will be physically andintellectually complete. Sculptures in open-air public spaces are different fromsculptures designed for indoor spaces regarding their dimensions in the surroundingspace, or their message and their openness to social interactions.The shape and creation environment of the interactions between viewers andopen-air sculptures affect the plasticity of the sculpture in its creation process. Thehabits of the users of the environment might give important clues that could beimplemented into the sculpture?s plasticity. Providing the artist has designed thesculpture to be placed in an open-air environment, taking into consideration the factorswhich affect the viewer?s perceptions, the sculpture may create an image in the mindsof the area?s inhabitants as an immovable element of the environment, as a valuableaspect of the area, and as a tool of use and means of the space. The sculpture itself,being one side of the relationship not only represents the creator, but also interacts withthe viewer, independant from the sculptor. This is why an artist meaning to place asculpture in an open-air environment must deal with not only the sculpture?s innerproblematic, but as a good observer, must deal with the socio-cultural structure, theenvironment?s physical aspects, the memory and the needs rising from the area?s usagehabits, weather issues and other outer problems.Keywords: Sculpture, Open Air Public Sculpture, Sculpture - Viewer Relationship,Sculpture and Environment, Viewer Perception.