Üniversite öğrencilerinin bağlanma stilleri ve olumsuz değerlendirilme korkuları arasındaki ilişkide psikolojik iyi oluşlarının ve öz-anlayışın aracılık etkisinin incelenmesi
Study of the mediation effect of psychological well- being and self- compassion on the relationship between attachment styles and fear of negative evaluation in university students
Yazar: AYŞEGÜL OCAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP SET
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Olumsuz değerlendirilme korkusu = Fear of negative assessment ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Ölçekler = Scales ; Öz anlayış = Self-understanding ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Her birey yaşamı boyunca dış dünya ile ilişki içerisinde olmaya, başka insanlara bağlanmaya, güvenmeye ve kendini güvende hissetmeye ihtiyaç duymaktadır. Çocukken edinilmiş olan bağlanma stilleri, bireyin diğer bireyler ile ilişkisinde ihtiyaç duyacağı psikolojik, bilişsel ve sosyal becerileri etkilemektedir. Olumsuz değerlendirilme korkusu ise diğer bireyler ile kurulan ilişkide bireyin başkalarının kendisini değerlendirecekleri kaygısı duyup sıkıntı hissetmesi ile ilişkili ortamlardan ve olumsuz hissetme durumundan kaçınmasıdır. Bu araştırmanın temel amacı üniversite öğrencilerinde bağlanma stilleri ile olumsuz değerlendirilme korkusu arasındaki ilişki ve bu ilişkide psikolojik iyi oluş ile öz anlayışın aracılık etkisinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini 18-35 yaş arası ön-lisans, lisans ve yüksek lisans eğitimi gören 358 birey oluşturmaktadır. Veriler Google Forms aracılığı ile online anket yapılarak toplanmıştır. Veri toplama araçları Kişisel Bilgi Formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri (YİYE II), Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği- Kısa Formu (ODKÖ), Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Öz-Anlayış Değerlendirme Ölçeği 'dir. Bu çalışma kapsamında betimsel istatistikler için ortalama, standart sapma, basıklık ve çarpıklık değerlerinden yararlanılmıştır. Değişkenler arası ilişkilerin değerlendirilmesinde ise Pearson Korelasyon analizi yöntemi, Yapısal Eşitlik Modellemesi ve aracılık etkisinin anlamlılık düzeyini belirlemek amacıyla bootstrap analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan veriler SPSS 24 ve Lisrel 8.8 paket programları ile test edilmiştir. 
Araştırma sonuçlarına göre; bağlanma kaygısının psikolojik iyi oluş, öz anlayış ve olumsuz değerlendirilme korkusu üzerinde, bağlanma kaçınmasının psikolojik iyi oluş ve öz anlayış üzerinde, son olarak öz anlayışın da olumsuz değerlendirilme korkusu üzerinde anlamlı bir yordama etkisinin olduğu gözlenmiştir. Bağlanma kaçınması ve psikolojik iyi oluşun ise olumsuz değerlendirilme korkusu üzerinde anlamlı bir yordama etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca araştırma sonuçlarına göre bağlanma kaçınması ile olumsuz değerlendirilme korkusu arasındaki ilişkide öz anlayışın tam aracılık etkisinin olduğu; bağlanma kaygısı ile olumsuz değerlendirilme korkusu arasındaki ilişkide ise öz anlayışın kısmi aracılık etkisinin olduğu belirlenmiştir. 
Ulaşılan sonuçlar ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve sonraki çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Olumsuz değerlendirilme korkusu, psikolojik iyi oluş, bağlanma stilleri, öz-anlayış.

Abstract:
Every person needs to be in a relationship with outer world, to be connected to other people, to trust and to feel safe throughout his/her life. Attachment styles acquired as a child affect the psychological, cognitive and social skills that the individual will need in relation to other individuals. Fear of negative evaluation is the individual's avoidance of social environments and negative feelings in the relationship established with other individuals, due to the anxiety and distress that others will evaluate the person. The main purpose of this research is to examine the relationship between attachment styles and fear of negative evaluation in university students and the mediating effect of psychological well-being and self-compassion in this relationship. The sample of the study consists of 358 individuals between the ages of 18-35 who are studying for associate, undergraduate and graduate degrees. The data were collected by conducting an online survey via Google Forms. Data collection tools are Personal Information Form, Experiences in Close Relationships Inventory (ECRI-II), The Brief Fear of Negative Evaluation (BFNE), Psychological Well-Being Scale and Self-Compassion Scale. In this study, mean, standard deviation, kurtosis and skewness values were used for descriptive statistics. Pearson Correlation analysis method, Structural Equation Modeling and bootstrap analysis method were used to determine the significance level of the mediation effect in the evaluation of the relations between the variables. The data collected within the scope of the research were tested with SPSS 24 and Lisrel 8.8 package programs. 
According to the study results; It has been observed that anxious attachment style has a significant predictive effect on psychological well-being, self-compassion and fear of negative evaluation, avoidant attachment style has a significant predictive effect on psychological well-being and self-compassion, and finally, self-compassion has a significant predictive effect on fear of negative evaluation. It was determined that avoidant attachment style and psychological well-being did not have a significant predictive effect on the fear of negative evaluation. In addition, according to the results of the analysis, it was found that self-compassion has a full mediator effect on the relationship between avoidant attachment style and fear of negative evaluation; It was determined that there is a partial mediating effect of self-compassion in the relationship between anxious attachment style and fear of negative evaluation. 
The obtained results were discussed within the framework of the relevant literature and suggestions were made for future studies.

Keywords: Fear of negative evaluation, psychological well-being, attachment styles, self-compassion.