Hidrolik pres ile üretilen 5754 malzemesinin aısı 4140 ve 6061 t6 kalıplarında deneysel ve sayısal olarak avantajlarının incelenmesi
Investigation of experimental and numerical advantages of 5754 materials produced with hydraulic press in aisi 4140 and 6061 t6 molds
Yazar: EMRE YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. İSKENDER IŞIK
Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering ; Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering
Dizin: Analiz = Analysis ; CNC tezgahları = CNC machinery ; Tasarım = Design

Özet:
Havacılık,  uzay,  otomotiv vb. gibi endüstrilerde hafif araçlar üretmek her geçen gün önemini arttırmaktadır. Bu bağlamda endüstride hafif malzemenin kullanımı kadar, bu malzemelerin şekillendirme yöntemlerinin hızı önem kazanmaktadır. Sac levhalar şekillendirilirken belirli kurallara ve kabullere göre şekillendirilmekte ve belirli bir süreçten geçmektedir. Bu çalışmada savunma sanayi,  beyaz eşya, uzay ve havacılık gibi sektörlerde de kullanılabilecek olan sac metal levhaların şekillendirilmesi işleminin daha kısa sürede, daha az maliyetle ve daha uzun ömürlü ürünler elde edilebilmek için çalışmalar yapılmıştır. 
   Bu çalışmada kullanılan yöntem; hidrolik preslerde bir levhanın şekillendirilebilmesi için gerekli olan kalıp tasarımı, üretimi ve işletme koşullarındaki basınca uygun olarak analizinin yapılarak diğer metotlara göre avantajlarının belirlenmesidir. Yapılan analizler ile parça üretimine en yakın basınçlar seçilmiştir. Daha sonra bu basınçlarda iki farklı kalıpta üretilen parçaların CMM ile ölçümü yapılmıştır. Ölçümü yapılan parçalar asıl parça ile karşılaştırılarak yüzde olarak benzerlik oranı ifade edilmiştir. Sac levha olarak 2 mm kalınlığında 5754 alüminyum, kalıp malzemesi olarak ise 6061 T6 ve AISI 4140 çelik malzemeler kullanılmıştır. Yapılan ölçümler sonucunda en uygun kalıbın 6061 T6 ve en uygun basıncın 200 bar olduğu görülmüştür.

Abstract:
Aerospace, automotive, etc. In light industries such as the production of light vehicles is increasing with each passing day. In this context, as well as the use of light materials in the industry, the methods of shaping these materials gain importance. Sheet metal sheets are shaped according to certain rules and acceptances and go through a certain process. In this study, the process of forming sheet metal plates which can be used in sectors such as defense industry, white goods, aerospace and aviation has been carried out in a shorter time, with lower cost and to obtain better quality products.
   The method used in this study; In order to form a plate in hydraulic presses, mold design, production and analysis in accordance with the pressure in operating conditions. With the analyzes performed, the pressures closest to the part production were selected. Then, the parts produced in two different molds were measured with CMM at these pressures. The measured parts were compared with the original parts and the percentage similarity was expressed. 5754 aluminum, 2 mm thick, 6061 T6 and AISI 4140 steel materials were used as sheet metal. As a result of the measurements, it was seen that the most suitable mold was 6061 T6 and the most suitable pressure was 200 bar.