Döviz kuru ve faiz oranı ile hisse senedi arasındaki volatilite yayılımı: Çok değişkenli GARCH Modelleri ile bir uygulama
Volatility spillover between stock relationship with exchange rate and interest rate: An application with multivariate GARCH Models
Yazar: ZEHRA YOLOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET GÖKHAN SÖKMEN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ELMA SATROVIC
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: ARCH model = ARCH model ; Döviz kuru = Exchange rate ; Faiz oranları = Interest rates ; Fiyat hareketi = Price movement ; GARCH model = GARCH model ; Hisse senetleri = Stocks

Özet:
Günümüzde yatırımcıların etkin bir yatırım kararı vermesi için risk ve getiri ilişkisini göz önünde bulundurmaları gerekmektedir. Risk boyutunu ölçen bir değerleme olan volatilite, herhangi bir değişkenin belirli bir ortalama değere göre artış veya azalış göstermesi durumudur. Finansal piyasalarda volatiliteye neden olan pek çok faktör bulunmaktadır. Bu nedenle etkin yatırım kararının verilmesi için volatilite modellemesi ve öngörüsünün yapılması risk yönetimi açısından oldukça önemlidir.

Küreselleşmenin etkisiyle finansal piyasaların entegrasyonu ve karşılıklı etkileşimi sonucunda, ekonomi içerisindeki finansal değişkenler ve piyasalar arasında volatilite yayılımı ortaya çıkmaktadır. Volatilite yayılımı, finansal piyasalarda meydana gelen şokun veya dalgalanmaların başka finansal piyasaların volatilitesini arttırması veya ekonomi içerisindeki finansal değişkenlerin başka değişkenlere etkisi olarak ifade edilmektedir.

Bu çalışmada, 2005-2018 dönemi haftalık verileri kullanılarak, BIST 100 endeksi, faiz oranı ve döviz kuru getiri serisine yönelik volatilite modellemesi kurmak ve BIST 100 endeksi ile faiz oranı ve döviz kuru getiri serileri arasındaki volatilite yayılımını tespit etmek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda araştırmada öncelikle BIST 100 endeksi, faiz oranı ve döviz kurunun volatilite yapısı ARCH-GARCH yöntemiyle araştırılmıştır. Daha sonra ise aralarındaki yayılım Multi-GARCH yöntemiyle tespit edilmiştir. Amprik bulgular, faiz oranı ve döviz kurundan BIST 100 endeksine doğru pozitif yönlü volatilite yayılımının bulunduğunu göstermektedir.

Anahtar kelimeler: Volatilite, volatilite yayılımı, ARCH-GARCH, Multi-GARCH

Abstract:
Nowadays, investors need to consider the relationship between risk and return in order to make an effective investment deision. Volatility, which is a valuation that measures the size of risk is a condition in which any variable shows an increase or decrease relative to a given average value. There are many factors that cause volatility in financial markets. Therefore, it is very important for risk management to model and predict volatility to make effective investment decisions.

As a result of the integration and interplay of financial markets with the effect of globalization, the spillover of volatility is emerging between financial variables and markets within the economy. Volatility spread is expressed as the shock or fluctuations in financial markets increase volatility of other financial markets or the effects of financial variables in the economy on other variables.

This study aims to determine the volatility spillover between the major share market BIST 100 index relationship with exchange rate and interest rate return series, using weekly data for the period 2005-2018, and to constitute volatility modeling. Correspondingly, the research primarily investigated the exchange rate, interest rate and volatility structure of the BIST 100 index by ARCH-GARCH method. Thereafter, the spillover between them was determined by the Multi-GARCH method. Empirical evidence suggests that there is a spillover of positive directional volatility from the interest rate and exchange rate to the BIST 100 index.

Keywords: Volatility, volatility spillover, ARCH-GARCH, Multi-GARCH