Ulipristal asetatın ratlarda oluşturulan cerrahi endometriozise etkisi
Effect of ulipristal acetate on surgical endometriosis in rats
Yazar: MEHMET NURİ DURAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HACI ÖZTÜRK ŞAHİN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Endometriyoz = Endometriosis ; Endometriyum = Endometrium ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Sıçanlar = Rats ; Ulipristal asetat = Ulipristal acetate

Özet:
Amaç: Endometriozis, endometrial dokunun endometriyum veya myometriyum dışında bulunması olarak tanımlanmaktadır. Reprodüktif dönemde görülme insidansı %6- 10'dur (1). Ki-67 proteini hücre proliferasyonu ile ilişkilidir. Siklooksijenaz-2 (COX-2) anjiyogenezi arttırarak endometriozin patogenezinde rol oynar. Selektif progesteron reseptör modülatörleri (SPRM) grubundan olan Ulipristal asetat (UPA), endometriyal proliferasyonu seçici olarak inhibe ederek endometriyal prostaglandin üretimini baskılar. Çalışmamızda UPA'nın ratlarda oluşturulan ektopik endometriyum dokusu üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla UPA kullanan grup ile kontrol grubu arasındaki ektopik endometriyum dokusundaki histolojik değişiklikleri, COX-2 ve Ki-67 immunohistokimyasal(IHC) boyanma yüzdelerini karşılaştırdık.
Yöntem: Çalışmamız ÇOMÜDAM bünyesinde deneye tabi olan 12 haftalık ve yaklaşık 280 gram ağırlığında ratlarla gerçekleştirildi. Otolog endometriozis modeli oluşturulduktan sonra kontrol grubu (UPA -, 11 rat): serum fizyolojik peroral (po), çalışma grubu (UPA +, 13 rat): UPA (ella® ABDIIBRAHIM) 0,5 mg/kg (günlük doz 0.125 mg/rat/gün) 4 hafta po uygulandı. Sonrasında ektopik endometrium dokuları histopatolojik ve IHC değerlendirme için çıkarıldı. Hematoksilen eozin(H&E), Ki-67 ve COX-2 ile boyama işlemi uygulandı. H&E boyanma skoru, Ki-67 ve COX-2 IHC ekspresyon oranları değerlendirildi.
Bulgular: Ektopik endometrium yüzey epitelinin H&E boyanma skoru UPA verilmeyen (UPA-) grupta 2,5 iken UPA+ grupta 0,5 puan olarak değerlendirildi. Yapılan IHC değerlendirmede ektopik endometriyum yüzey epitelinin Ki-67 pozitifliği UPA– ve UPA + grupta sırasıyla %67,5 ve %36,6 iken COX-2 pozitifliği yine sırasıyla %65 ve %25 olarak saptandı.
Sonuç: 'Ulipristal asetatın ratlarda oluşturulan cerrahi endometriozise etkisi' çalışmamızda UPA' nın endometriotik odakların regresyonu üzerine kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı  etkinliğini  H&E boyama, Ki-67 ve COX-2 IHC  değerlendirmelerinde  gösterdik.  Etki mekanizması tam olarak açıklanamamış olmakla beraber gelecekte endometriozis tedavisinde ilaç olarak kullanılma potansiyeli taşımaktadır. Bu konuda daha fazla literatür bilgisine ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Endometriosis is defined as the presence of endometrial tissue outside of the endometrium or myometrium. Its incidence is 6-10% in the reproductive period (1). Ki-67 protein is associated with cell proliferation.  Cyclooxygenase-2 (COX-2) plays a role in the pathogenesis of endometriosis by increasing angiogenesis.  UPA, which is in the selective progesterone receptor modulators (SPRM) group, suppresses endometrial prostaglandin production by selectively inhibiting endometrial proliferation. In our study, we compared the percentages of COX-2 and Ki-67 immunohistochemical staining in ectopic endometrial tissue between the group using UPA and the control group in order to evaluate the effect of UPA on ectopic endometrial tissue.
Methods: Our study was carried out with 12 week old rats weighing about 280 grams, which are subject to the experiment in ÇOMÜDAM. After creating autologous endometriosis model, control group (11 rats): autologous endometriosis model + saline po, study group (13 rats): autologous endometriosis model + UPA (ella® ABDIIBRAHIM) 0.5 mg / kg (daily dose 0.125 mg /rat/day) was applied for 4 weeks orally. At the end of 4 weeks, ectopic endometrium tissues were removed for histopathological and immunohistochemical evaluation. Staining was applied with hematoxylin eosin, ki-67 and COX-2. H&E staining score, Ki-67 and COX2 expression rates were evaluated.
Findings: Hematoxylin-Eosin (H&E) staining score of the ectopic endometrial surface epithelium was found to be 2.5 points in the UPA– group and 0.5 points in the UPA+ group. In the immunohistochemical evaluation, Ki-67 positivity of the ectopic endometrium surface epithelium was 67.5% in the UPA– group, 36.6% in the UPA+ group; COX-2 positivity was evaluated as 65% in the UPA– group and 25% in the UPA+ group.
Conclusion: In our study named "The effect of ulipristal acetate on surgically induced endometriosis in rats", it was determined that UPA was more effective on regression of endometriotic foci compared to UPA- group. H&E, Ki-67 and COX-2 evaluations showed a statistically significant decrease in ectopic endometriotic tissue. Although the mechanism of its action is not completely clear, it has the potential to be used as a drug in the treatment of endometriosis in the future. More studies are needed on this subject.