Prostat hastalarının tedavisinde farklı biyolojik optimizasyon değerleri kullanarak hedef volüme ve kritik organ dozlarının dozimetrik karşılaştırılması
Dosimetric comparison of target volume and critical organ DOSES using different biological optimization values in the treatment of patients with prostate cancer
Yazar: KUBİLAY ÖNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR HOŞ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Fiziği Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology
Dizin: Doz-cevap ilişkisi-radyasyon = Dose-response relationship-radiation ; Prostat = Prostate ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-yoğunluk ayarlı = Radiotherapy-intensity-modulated

Özet:
Radyoterapinin kanserli hücreler üzerinde ki etkisinin fazla olduğu bilinmekte ve uzun yıllardır yaygın bir tedavi yöntemi olarak kullanılmaktadır. Radyoterapi alanında yaşanan teknolojik gelişmeler ile birlikte yeni tedavi cihazları üretilmiş ve yeni tedavi yöntemlerine geçilmiştir. Uygulanan bu yeni tedavi yöntemleri ile birlikte tedavi başarı oranı da artmıştır. Radyoterapide verilmek istenen dozun hedef organa yüksek hassasiyetle vermek ve komşu organları korumak büyük önem taşımaktadır. Bunun için kullanılan tedavi planlama sistemlerinde optimizasyon bölümü çok önemlidir. Tedavi planlama sistemlerinde genellikle fiziksel (Dose-Volume) bazlı optimizasyon sistemi kullanılmaktadır. Son yıllarda kullanılan fiziksel optimizasyon yönteminin klinik olarak da etkisi araştırılmaya başlanmış ve biyolojik temelli optimizasyon yönteminin de dahil edilmesi düşünülmektedir. Bu çalışmada daha önce kliniğimizde tedavi görmüş prostat kanseri tanısı konmuş 20 hastanın hedef organ ve kritik organları aynı radyasyon onkologu tarafından çizilerek Varian Eclipse 13.6 tedavi planlama bilgisayarında foton optimizasyon (PO) sisteminde Vmat tekniğini ile farklı biyolojik optimizasyon değerlerini (gEUD) kullanarak planlama yapılmıştır. Planlar yapıldıktan sonra farklı biyolojik optimizasyon değerlerinin hedef organa ve komşu organ dozlarına etkisi, dozimetrik sonuçların istatiksel olarak karşılaştırılması yöntemi ile incelenmiştir. Her iki optimizasyon sistemi ile yapılan planların tarif edilen doz sınırlamaları sağlanmaktadır. Öte yandan biyolojik optimizasyon değeri eklenerek yapılan planlarda tedavi planının daha iyi olması için farklı  değerleri kullanılması hedef hacmin doz homojenliğini arttırır, çevresindeki kritik organları daha iyi korur ve tedavi sürelerinde azalma sağlanabilir.
Anahtar Kelimeler: Prostat, Biyolojik Optimizasyon, gEUD

Abstract:
It is known that the effect of radiotherapy on cancerous cells is high, and it has been used as a common treatment method for many years. With the technological developments in the field of radiotherapy, new treatment devices have been produced and new treatment methods have been started. With these new treatment methods applied, the treatment success rate has also increased. In radiotherapy, it is of great importance to deliver the desired dose to the target organ with high precision and to protect neighboring organs. The optimization part is very important in the treatment planning systems used for this purpose. In treatment planning systems, a physical (dose-volume) based optimization system is generally used. The clinical effect of the physical optimization method, which has been used in recent years, has been investigated and it has been thought to include the biological based optimization method. In this study, target organs and critical organs of 20 patients diagnosed with prostate cancer who were previously treated in our clinic were drawn by the same radiation oncologist, and planning was made using the Vmat technique and different biological optimization values (gEUD) in the photon optimization (PO) system on the Varian Eclipse 13.6 treatment planning computer. After the plans were made, the effects of different biological optimization values on the target organ and adjacent organ doses were compared and analyzed with dosimetric results. The dose limitations of the plans made with both optimization systems are provided. On the other hand, using different 𝑎 values to improve treatment plans by adding biological optimization value increases dose homogeneity of the target volume, better protects the surrounding critical organs, and treatment times can be reduced.
Keywords: Prostate, Biological Optimization, gEUD