Hıristiyanlığın şekillenmesinde Antakya'nın rolü
The role of Antioch in the shaping of Christianity
Yazar: VEYSEL ALTUNCAN
Danışman: PROF. DR. CENGİZ BATUK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Dinler tarihi = History of religions ; Hatay-Antakya = Hatay-Antakya ; Helenizm = Hellenism ; Hristiyanlık = Christianity ; Hz. İsa = Hz. İsa ; Kiliseler = Churchs ; Yahudilik = Judaism ; İncil = Gospel

Özet:
İsa, tarihsel manada Filistin bölgesinde ortaya çıkmış dini bir figürdür. Yahudi geleneğinin içerisinde bulunan ve çeşitli siyasi ve dini problemler sebebiyle de hali hazırda etkisini ziyadesiyle hissettiren, Yahudi eskatolojik beklentisine uygun olarak mesajını Yahudilere iletmiş ve Tanrı'nın Krallığı çağrısını insanlara duyurmuştur. Yeni Ahit'te belirtildiği üzere İsa, çarmıhta ölmüş, sonrasında dirilip, takipçilerini mesajını duyurmaları için görevlendirmiştir. Süreç içerisinde de İsa'nın takipçileri farklı olaylar sonucunda mesajı öncelikle Kudüs dışına, sonrasında da Yahudi olmayanlara duyurmuşlar, bunun sonucunda İsa'nın karakteri ve mesajı farklı zihin dünyalarında karşılık bulmuştur. Bu durum da inananlar açısında hem İsa'nın karakterinin hem de mesajının içinden geldiği Yahudi geleneğinden bağımsız bir şekilde algılanmasına sebep olmuş, diğer bir deyişle bu gelenekten bağımsız bir hal almıştır. Özellikle ilk inananlar arasındaki Diaspora Yahudi'si Helenist inananlar ve onların faaliyetleri bu bağımsızlaşmada önemli bir etkiye sahiptir. Diaspora Yahudilerinin yoğun olarak yaşadığı Antakya da bu sebeple önemli bir konumdadır. İsa'nın mesajının buraya ulaşması ve aynı zamanda burada Greklerden müteşekkil bir Gentile kilisesi oluşması Antakya'nın İsa'nın mesajının serüveni ve dönüşümünde önemli pay sahibi olmasına sebep olmuştur. Antakya, Hıristiyanlığın gelişiminde önemli bir yere sahip olmuş ve ilk defa Antakya'daki inananlar Yahudiliğin dışında bir isimle "Hıristiyan" ismiyle burada adlandırılmışlardır. Dolayısıyla da Yahudilik içerisindeki tarihsel İsa'nın mesajı, Kudüs dışındaki bir coğrafyada yeni bir dine evrilmiştir. Bu çalışmada Hıristiyanlığın gelişiminde Antakya'nın nasıl bir rol oynadığı ortaya konulmaya çalışılırken aynı zamanda İsa'nın mesajının dönüşümü ya da evrim geçirmesi gösterilmeye çalışılmaktadır.

Abstract:
Jesus is a religious figure in historical sense who came in view in Palestine. He conveyed his message to the Jews in accordance with the Jewish eschatological expectation, which is in the Jewish tradition and has already made its impact very felt because of various political and religious problems, and announced the call of the Kingdom of God to the people. As stated in the New Testament, Jesus died on the cross, then rose again and commissioned his followers to preach his message. In the process, as a result of different events, the followers of Jesus first announced the message outside of Jerusalem and then to the non-Jews, and as a result, the character and message of Jesus found a response in different minds. This situation caused the believers to perceive both the character of Jesus and his message independently of the Jewish tradition; in other words, it became independent of this tradition. Especially among the first believers, Diaspora Jew, Hellenist believers and their activities have an important effect on this differentiation. For this reason, Antakya, where Diaspora Jews live intensively, has an important position. The arrival of Jesus's message and the formation of a Gentile church here, at the same time, caused Antakya to have an important role in the adventure and transformation of Jesus' message. Antakya had an important place in the development of Christianity and for the first time the believers in Antakya were named here with a name other than Judaism, "Christian". Therefore, the message of the historical Jesus in Judaism has evolved into a new religion in a geography other than Jerusalem. In this study, while trying to reveal what kind of role Antakya played in the development of Christianity, it is also tried to show the transformation or evolution of Jesus' message.