6-10 yaş arası dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, özel öğrenme güçlüğü tanısı olan ve tipik gelişen çocukların bilişsel işlem performanslarının karşılaştırılması
Comparison of the cognitive processing performances of 6-10 years old children with attention deficit and hyperactivity disorder, specific learning disability, and typically developing children
Yazar: ERTAN GÖRGÜ
Danışman: DOÇ. DR. ELİF EROL
İstanbul Rumeli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada 6-10 yaş arası dikkat eksikliği ve hiperaktivitesi (DEHB) olan, özel öğrenme güçlüğü (ÖÖB) olan ve normal gelişim gösteren (NGG) çocukların bilişsel becerileri karşılaştırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 115 DEHB, 106 ÖÖB ve 106 NGG çocuk oluşturmuştur. Araştırmanın verileri Naglieri ve Das (1997) tarafından geliştirilen, Türkçe güvenirlik ve geçerlilik çalışmaları Ergin (2003) tarafından yapılan Bilişsel Değerlendirme Sistemi (CAS) ile yapılmıştır. Ayrıca katılımcıların özelliklerini belirlemek için demografik bilgi formu kullanılmıştır. 
Araştırmanın verileri SPSS 25 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerde ANOVA ve Tukey post-hoc testi kullanılmıştır. Etki büyüklüğü ise eta kare ile ölçülmüştür. 
Araştırma sonucunda Planlama alt testinde DEHB'lilerin ÖÖB ve NGG gruplarından ve ÖÖB'lilerin NGG grubundan anlamlı daha düşük skorlar aldıkları; Eş Zamanlı İşlemler ve Dikkat alt testinde DEHB ve ÖÖB gruplarının NGG grubundan daha düşük skorlar aldıkları; Ardıllık alt testinde ise ÖÖB grubunun DEHB ve NGG grubundan ve DEHB grubunun ise NGG grubundan daha düşük skorlar aldıkları; toplam zeka puanlarında ise DEHB ve ÖÖB gruplarının NGG grubundan daha düşük skorlar aldıkları bulunmuştur.  
CAS'ın, DEHB ve ÖÖB'yi birbirinden Planlama ve Ardıllık testleri ile; her iki grubu NGG çocuklardan ise ve tüm alt testler Toplam Puan ile ayırt edebildiği görülmüştür.

Abstract:
In this study, the cognitive skills of children aged 6-10 with attention deficit and hyperactivity (ADHD), specific learning disabilities (SLD) and typically developing (TD) children were compared. The study group of the research consisted of 115 ADHD, 106 SLD and 106 TD children. The data of the research were collected using the Cognitive Assessment System (CAS) developed by Naglieri and Das (1997), whose Turkish reliability and validity studies were conducted by Ergin (2003). Additionally, a demographic information form was used to determine the characteristics of the participants.
The data of the research were analyzed using SPSS 25 program. ANOVA and Tukey post-hoc test were used in the analyses. Effect size was measured by eta squared.
As a result of the research, in the Planning subtest, ADHD patients received significantly lower scores than the SLD and TD groups, and those with SLD received significantly lower scores than the NDD group; In the Simultaneous Processing and Attention subtest, the ADHD and SLD groups received lower scores than the TD group; In the succession subtest, the SLD group received lower scores than the ADHD and TD groups, and the ADHD group received lower scores than the TD group; It was found that the ADHD and SLD groups received lower scores than the TD group in total intelligence scores.
CAS distinguishes ADHD and SLD from each other through Planning and Succession tests; It was observed that both groups could be distinguished from TD children by the Total Score of all subtests.