Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalına başvuran maluliyet olgularının değerlendirilmesi ve ölçütlerin karşılaştırılması
The evaluation of disability cases applied to Erciyes University Faculty of Medicine Department of Forensic Medicine and Comparison of criteria
Yazar: HAMDİ KÖYÜK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAŞİM ASİL
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Bilirkişi = Expert ; Engellilik = Disability ; Maluliyet değerlendirmesi = Disability evaluation ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlü bulunmaktadır. Bu kapsamda yapılan değerlendirmelerin Adli Tıp uygulamalarında önemi büyüktür. Bu çalışmada, maluliyetle ilgili değerlendirmeler istenilen olguların sosyodemografik ve tıbbi özelliklerinin araştırılması, ölçütlerin değerlendirilmesi, uygulamaya katkı sağlayacak verilerin ortaya konulması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalına 2016-2020 yılları arasında başvuran ve maluliyet değerlendirmesi istenilen olguların adli tıbbi kayıtları retrospektif olarak tarandı. Elde edilen veriler SPSS 21.0 programına aktarılarak Shapiro-Wilks, Mann Whitney, Kruskal Wallis, Spearman korelasyon testleri, Ki-kare analiz yöntemleri ile istatistiksel açıdan değerlendirildi. Değişkenlerin anlamlılığı p<0,05 olarak kabul edildi. 
Bulgular: Çalışmaya 1154 olgu dahil edildi. Olguların %64,6'sı erkek, %35,4'ü kadın olup yaş ortalaması erkeklerde 33,48±17,27 ve kadınlarda 37,83±19,39 olarak bulundu. Olguların %90,4'ünün trafik kazası geçirdiği, %49,7'sinde alt ekstremite travması olduğu, değerlendirme sürecinde en çok Ortopedi ve Travmatoloji konsültasyonu istenildiği, en sık eklem hareket kısıtlılığı ile karşılaşıldığı, olguların %8,8'inden psikiyatri/çocuk psikiyatri konsültasyonu istenildiği, bu olguların %41,58'inin psikiyatrik tanı aldığı tespit edildi.
Sonuç: Objektif, geçerli, güvenilir, tarafsız, anlaşılabilir raporların ortaya konulması istenilen ve amaçlanan bir durumdur. Dolayısıyla bu hususta yerleşik bir uygulama ve değerlendirme standardı bulunmalı, oluşan işlev zayıflamalarını veya işlev kayıplarını yeterli bir şekilde yansıtan, kanıta dayalı bir derecelendirme ve değerlendirme sistemi içeren ölçütler ortaya konulmalı, raporlar kapsamlı, gerekçeli, denetlenebilir olmalı, takdir kullanımı gibi göreceli kavramlar bu hususta ortaya konulacak belli standartlar çerçevesinde değerlendirilmeli, eğitim ve yetkinlikleri ile birlikte hukuki ve bilirkişilik deneyimleri dolayısıyla bu raporlar Adli Tıp Uzmanlarınca düzenlenmelidir.
Anahtar kelimeler: Maluliyet, Adli Tıp, Psikiyatri, Bilirkişi.

Abstract:
Aim: Whoever harms another person with a faulty and unlawful act must compensate this damage. The evaluations made in this context are of great importance in Forensic Medicine applications. This study aimed to investigate the sociodemographic and medical characteristics of the cases whom were examined for disability rate, and to reveal the data that will contribute to the practice.
Materials and Methods: Forensic medical records of the cases, applied to Erciyes University Faculty of Medicine, Department of Forensic Medicine due to the evaluation of disability between 2016-2020, were retrospectively screened. The data obtained were transferred to SPSS 21.0 program and evaluated statistically by Shapiro-Wilks, Mann-Whitney, Kruskal Wallis, Spearman correlation tests, and Chi-square analysis methods. P value less than 0.05 was considered as significant. 
Results: 1154 cases were included in the study. 64.6% of the cases were male, 35.4% were female. The mean ages were 33.48±17.27 and 37.83±19.39 years consecutively. 90.4% of the cases were the victims of a traffic accident. 49.7% of the cases had a lower extremity trauma and Orthopedics and Traumatology is the most requested consultation during the evaluation process.  Joint movement limitation was the most frequently encountered clinical finding. 8.8% of the cases were asked for psychiatry/child psychiatry consultation, and a psychiatric disease was diagnosed in 41.58% of these cases. 
Conclusion: Objective, valid, reliable, impartial, and understandable reports are desired and intended. Therefore, there should be an established practice and evaluation standard; criteria including an evidence-based rating and evaluation system that adequately reflects anatomical and functional loss should be introduced; reports should be comprehensive, justified and auditable; relative concepts such as the use of discretion should be evaluated within the framework of certain standards to be set forth in this regard. These reports should be prepared by Forensic Medicine experts due to their education and competencies as well as their legal and expert experience. 
Keywords: Forensic medicine, Disability, Psychiatry, Expert.