Özgün baskı resim sanatında linol baskı
Linocut in printmaking art
Yazar: SERKAN DEMİR
Danışman: PROF. İHSAN DOĞRUSÖZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Baskı resim = Printmaking ; Baskı teknikleri = Printing techniques ; Linol baskı = Linocut print ; Linolyum = Linoleum ; Resim sanatı = Painting art ; Türk özgün baskı sanatı = Turkish original print art ; Özgün baskı resim = Original print art

Özet:
Baskı resim uygulamalarının ilk örnekleri tarih öncesi çağlara kadar dayanmaktadır. Doğa şartları ile mücadeleden kaynaklanan ilk kazıma çalışmaları deniz kabuğu, yumurta kabuğu, taş ve kayalar üzerine uygulanmıştır. Zamanla taş üzerinde başlayan kazımalar kil üzerinde mühür baskıya ve şekillendirilmiş gereçlerle baskıya dönüşür. Yazının icat edilmesiyle kil tabletler üzerine yazı amacıyla uygulanan baskılar, kâğıdın icadıyla ağaç kalıplar ile yapılmaya başlandı. Sanatçılar resimlerini çoğaltmak için ilk olarak ağaç kalıpları kullanmışlardır. Sanat tekniklerinin gelişmesiyle birlikte, resim basmak için ağaç kalıplar dışında bakır, çinko, taş, linolyum ve ipek kalıplar kullanılmaya başlandı.
         Linol baskı, yumuşak dokusu sayesinde kolay oyma olanağı sağlayan, oyulmuş yerlerinin dışında kalan yüksek kısımlara boya sürülerek kağıda aktarılmasıyla elde edilen baskı tekniğidir. Yüksek baskı teknikleri içerisine giren linol baskı tekniğinin ilk kullanımı Franz Cižek tarafından öğrencilere verilen sanat eğitimi kurslarında başlamıştır. Günümüzde ise ilk ve ortaöğretim okullarında, sanat kurslarında, sanat okullarında ve evlerde kullanım olanağı bulunarak, amatör ve profesyonel anlamda önemli bir sanat tekniği haline gelmiştir. Linol baskı tekniğinin kalıp malzemesi olan linolyumun uygulama sırasında kolay oyulabilmesi ve sanat atölyesi ortamı dışında da uygulanabilir olması tercih edilmesinin en önemli sebeplerindendir.
          Ülkemizde Özgün Baskı Resim Sanatı ilk zamanlar sanatçıların yan uğraş alanı olarak görülmüş ve gerekli değeri bulamamıştır. 1950 yılından itibaren Türk resim sanatı içerisinde yer almaya başlayan Özgün Baskı Resim Sanatı, günümüze kadar birçok özel ve resmi kuruluş ile baskı sanatçılarının katkısıyla birlikte sanatçıların ve sanatseverlerin ilgisini çekmeyi başarmıştır.
         Günümüzde üniversitelerin bünyesinde açılan özgün baskı atölyeleri, sanatçıların kişisel atölyeleri ve sanat kursları ile desteklenerek geniş bir kitleye ulaşma imkanına sahip olmuştur. 

Anahtar Kelime: Kazıma, Mühür, Özgün Baskı, Linol Baskı

Abstract:
First trial process of printmaking applications goes back to the prehistory ages. The first works of sgrafitto, which were caused by struggling of printmaking with nature conditions, were applied on sea shell, egg shell, rock and stones. In the process of time, sgrafitto which started to be done on Stone, turned into printing as seal impression on clay and printing with shaped materials. Printmakings, which were applied on the clay tablets on the purpose of writing with the inventing of writing, were started to be done using wooden blocks with inventing of paper. The artists used first wooden products in order to reproduce their paintings. With developing the art techniques, except for wooden products, copper, zinc, stone, lineleum and silk were started to be used for printing picture on paper.
         Linocut technique is a printmaking technique which provides easy carving thanks to its soft plate is obtained by painting raised parts outside of the carved parts transferring to paper. The fist use of the linocut technique which has been among the high printmaking techniques started in the art training courses given to the students by Franz Cižek. Today, it has become an important art technique in amateur and professional sense by being found the possibility to use it in primary and secondary schools, art courses, art schools and houses. Having affordable price, being carved easily during application, and being feasible even outside of the art workshop are the most important reasons of being preferred of the linoleum which is the block material of the linocut.
         In our country, the printmaking art first was seen as the side of the artists and could not find the necessary value. Since 1950, printmaking art, which has started to take place in Türkish painting art, has managed to –attract the attention of artist and art lovers with the contribution of many private and public institutions, and the printmaking artists.
         Today, It has the chance of reaching a wide range of audience by being supported with workshops opened within universities, personal workshops of artists, and art courses.
Key Words:  Engraving, Seal, Printmaking, Linocut