Sezgisel dil bilgisi uygulamalarının Türkçe ders tutumuna, dil bilgisi tutumuna ve dil bilgisi başarısına etkisi
The effect of intuitive grammar practices on attitude of Turkish lesson, attitude of grammar and grammar achievement
Yazar: TUFAN KODALLI
Danışman: DOÇ. DR. ALİ TÜRKEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başarı = Success ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Dil eğitimi = Language education ; Sezgisel yaklaşım = Intuitive approach ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Geçmişten günümüze bilimde ve teknolojide meydana gelen gelişmeler diğer alanlarda olduğu gibi eğitim bilimleri üzerinde de etkisini hissettirmiştir. Ülkelerin eğitim olanaklarını geliştirme çabaları onların yenilikçi düşüncelere yönelmesine zemin hazırlamıştır. Çağa ayak uydurma, gelişen ve küreselleşen dünyaya katkı sağlama girişimleri yeni yaklaşımların oluşmasında etkili olmuştur. Piaget, Vigotsky ve Bruner'in öncülük ettiği yapılandırmacı yaklaşım öğrenenin merkezde olduğu bir eğitim sürecinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Geleneksel eğitim programları zaman içinde yerini yapılandırmacı yaklaşımla öğretime bırakmış ve devletlerin öğretim programlarında da yerini almıştır.

Okullardaki dil bilgisi öğretim yöntemleri göz önünde bulundurularak hem öğretim yöntemlerinin etkililiği hem de bu yöntemlere dayanan kullanım örnekleri bu alanda yapılmış çalışmaların incelenmesine zemin hazırlamıştır. Alan yazın taramasında öğretmenlerin dil bilgisi öğretiminde kullanmaları istenen sezgisel yöntemi sınıf ortamına taşımaktan uzak oldukları görülmektedir. Bu durumdan hareketle üzerinde deneysel çalışmanın yapıldığı sezgisel dil bilgisi uygulamalarıyla hem mevcut öğretmenlere hem de öğretmen adaylarına rehberlik edebileceği düşünülmüştür. Dolayısıyla bu çalışma alan yazındaki eksiği gidermeyi amaçlamaktadır.

Araştırmanın çalışma grubunu devlet okulu öğrencileri, örneklemini ise bir ortaokulun 7. sınıf öğrencileri arasından amaçlı örneklem yöntemine göre belirlenen 40 öğrenci oluşturmaktadır. İki farklı sınıfta yürütülen uygulamada 20 öğrenci deney grubunda yer alırken 20 öğrenci de kontrol grubunda yer almaktadır. Bu gruplardan deney grubuna sezgisel dil bilgisi öğretimi uygulanırken kontrol grubuna geleneksel dil bilgisi öğretimi uygulanmıştır. Bu uygulamaların çalışma takvimi 8 haftalık bir süreci içermektedir.

Araştırmanın yöntemi karma yöntem, deseni deneysel desendir. Araştırmada üç ayrı nicel ölçek ve bu ölçekleri destekleyecek bir görüşme formu kullanılmıştır. Nicel boyut için dil bilgisi başarı ölçeği, dil bilgisi tutum ölçeği ve Türkçe dersi tutum ölçeği kullanılmıştır. Ölçekler  alan  yazında  mevcut  ölçekler  içinden  seçilmiştir.  Ayrıca  araştırmanın  nicel alanlarında ölçülen konulara yönelik yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmış, bu formla deney grubu öğrencilerinin görüşleri nitel ölçek yardımıyla alınmıştır.  Araştırmada uygulanan ölçeklerin analizi IBM SPSS 26. sürümü ile çözümlenerek işlenmiştir. Araştırmadaki kontrol ve deney gruplarının arasındaki ölçülen değerlerin farklarının tespit edilmesinde bağımlı ve bağımsız t testi analiz yöntemi olarak kullanılmıştır. Analiz sonuçlarında sezgisel dil bilgisi öğretimi uygulamalarının Türkçe ders tutumuna, dil bilgisi tutumuna ve dil bilgisi başarısını içeren ölçeklerin tamamında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir.

Abstract:
Developments in science and technology from past to present have had an impact on educational sciences as well as in other fields. The efforts of countries to improve their educational opportunities have paved the way for them to turn to innovative thoughts. Attempts to keep up with the times and contribute to the developing and globalizing world have also been effective in the formation of new approaches. The constructivist approach pioneered by Piaget, Vigotsky and Bruner led to the emergence of an educational process in which the learner is at the center. Traditional education programs have left their place to teaching with a constructivist approach over time and have taken their place in the curriculum of the states.

Considering the grammar teaching methods in schools, both the effectiveness of the teaching methods and the usage examples based on these methods have prepared the ground for the examination of the studies in this field. In the literature review, it is seen that teachers are far from carrying the intuitive method they are asked to use in grammar teaching to the classroom environment. Based on this situation, it is thought that it can guide both current teachers and teacher candidates with intuitive grammar practices on which experimental work has been done. Therefore, this study was carried out to fill the gap in the literature.

The study group of the research consists of public school students, and the sample consists of 40 students from 7th grade students of a secondary school, determined according to the purposeful sampling method. In the practice carried out in two different classes, 20 students are in the experimental group and 20 students are in the control group. While intuitive grammar teaching was applied to the experimental group from these groups, traditional grammar teaching was applied to the control group. The work schedule of these practices includes an 8-week period.

The method of the research is mixed method, the design is experimental design. Three different quantitative scales and an interview form to support these scales were used in the study. Grammar achievement scale, grammar attitude scale and Turkish lesson attitude scale were used for the quantitative dimension. The scales were selected from the existing scales in the literature. In addition, a structured interview form was prepared for the subjects measured in the quantitative areas of the research, and with this form, the opinions of the experimental group students were taken with the help of a qualitative scale. The analysis of the scales applied in the research was processed with the	IBM SPSS version 26. The dependent and independent t-test was used as an analysis method to determine the differences in the measured values between the control and experimental groups in the study. In the results of the analysis, a significant difference was found in favor of the experimental group in all of the scales including the intuitive grammar teaching practices, Turkish lesson attitude, grammar attitude and grammar success.