İlköğretim matematik öğretmen adaylarının etnomatematik temelli matematik öğretimi yansıtıcı düşünme becerilerini geliştirmeye yönelik program tasarısı
A curriculum design for developing reflective thinking skills in prospective elementary mathematics teachers through ethnomathematics-based mathematics instruction
Yazar: İLKNUR ÖZBEBEK
Danışman: DOÇ. DR. AKAN DENİZ YAZGAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışmanın amacı etnomatematik öğretiminde öğretmen adaylarına yansıtıcı 
düşünme becerilerini geliştirmeyi hedefleyen program tasarısı için bir çerçeve sunmaktır. 
Araştırma iki aşamalı gerçekleşmiştir. Araştırmanın gerekçelendirilmesini sağlayabilmek 
için araştırmanın ilk aşamasında öğretmen adaylarının etnomatematik öğretimine yönelik 
inançları ve yansıtıcı düşünme gerçekleştirebileceklerine yönelik inançlarını ölçen
Etnomatematik Eğitimi Temelli İnanç Ölçeği (EMTİÖ) ve Yansıtıcı Düşünme 
Gerçekleştirmeye Yönelik İnanç Ölçeği (YDGYİÖ) adlı ölçme araçları geliştirilmiştir.
Çalışmanın örneklemini Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 1.,2.,3. ve 4. sınıf ilköğretim 
matematik öğretmen adayları oluşturmaktadır. Pilot çalışma ile toplam 405 öğretmen 
adayından veri toplanmıştır. Yapılan analizler doğrultusunda 10 maddelik tek boyutlu iki 
ölçme aracı geliştirilmiştir. Ardından çalışmanın ikinci aşamasında program tasarısının 
özellikleri belirlenmiştir. Konu uzmanları (Matematik eğitim uzmanı ve Eğitim 
programları ve öğretim uzmanları) ile bireysel görüşmeler gerçekleştirilmiş ve ilköğretim 
matematik öğretmen adayları ile odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Yapılan 
araştırmada bulgular etnomatematik öğretimine yönelik inançların yansıtıcı düşünme 
gerçekleştirmeye yönelik inançları yordayabileceği yönündedir. Uzman görüşleri ve 
ilköğretim matematik öğretmen adaylarının görüşleri program tasarımının temel özelliklerinin belirlendiği (hedef kitle, eğitim felsefesi, genel hedef, hedef, alt hedefler, 
öğretim süreci, öğretim içeriği, öğretimin ölçme değerlendirmesi) veri kısmını 
oluşturmaktadır. Toplanan veriler nitel çalışma ile temalandırılmıştır. Temalar "eğitim 
felsefesi, öğretmen özellikleri, kültüre duyarlılık, öğretim süreç ve değerlendirmesi"
şeklinde oluşturulmuştur. Yapılan araştırmanın sonuçları, araştırmanın ilk aşamasında 
ilköğretim matematik öğretmen adaylarının belirlenen ölçütler doğrultusunda inanç 
düzeylerinin yüksek düzeyde olduğu ancak çok yüksek düzeyde olmadığını
göstermektedir. Araştırmanın ikinci aşamasında Eğitim programları ve öğretim, Matematik 
eğitimi uzmanları tarafından sonuçlar yorumlanmıştır. Öğretmen adaylarının inançlarının
geliştirilmesi gerektiği ve bu doğrultuda bir program tasarımının etkili olabileceği 
belirtilmiştir. Yapılan çalışmaların sonucunda etnomatematik öğretiminde yansıtıcı 
düşünme gelişimi sağlanabileceği görülmektedir. Bu doğrultuda program tasarısı
oluşturulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to provide a framework for designing a curriculum that 
aims to develop pre-service teachers' reflective thinking skills in teaching 
ethnomathematics. The research was conducted in two phases. In the first stage, EMTO
and YDGYIO instruments were developed to measure pre-service teachers' beliefs about 
ethnomathematics teaching and their beliefs about reflective thinking skills. The sample of 
the study consisted of Çanakkale Onsekiz Mart University 1st, 2nd, 3rd and 4th grade preservice elementary mathematics teachers. Data were gathered from a total of 405 preservice teachers through a pilot study. In line with the analyses, two 10-item 
unidimensional measurement tools were developed. Then, in the second stage of the study, 
the characteristics of the curriculum design were determined. Individual interviews were 
conducted with subject matter experts (mathematics education experts and curriculum and 
instruction experts) and a focus group interview was conducted with pre-service 
elementary mathematics teachers. The findings of the study indicate that reflective thinking 
and ethnomathematics teaching can predict each other. Expert opinions and pre-service 
elementary mathematics teachers' opinions constitute the data part in which the basic 
features of curriculum design (target group, educational philosophy, general goal, 
objective, sub-objectives, teaching process, teaching content, measurement and evaluation 
of teaching) are determined. The collected data were thematized through qualitative study. 
The themes were formed as "philosophy of education, teacher characteristics, cultural 
sensitivity, teaching process and evaluation". The results of the study show that in the first 
stage of the research, the belief levels of prospective elementary mathematics teachers are 
at a high level in line with the determined criteria, but not at a very high level. In the 
second stage of the research, the results were interpreted by the experts of curriculum and 
instruction and mathematics education field. It was stated by field experts that pre-service 
teachers' beliefs should be developed and a curriculum design in this direction could be 
effective. As a result of the studies, it is seen that reflective thinking can be developed in 
ethnomathematics teaching. In this regard, the curriculum design has been developed.