Afazili bireylerde adlandırma becerisini iyileştirmeye yönelik mobil ekipman uyumlu yazılımın geliştirilmesi
Development of A mobile equipment based software for improving naming skills in aphasia patients
Yazar: GÜZİDE ATALIK
Danışman: DOÇ. DR. MAVİŞ EMEL KULAK KAYIKCI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Afazi = Aphasia ; Afazi = Aphasia ; Dil ve konuşma terapisi = Speech therapy ; Konuşma = Speech ; Konuşma becerisi = Speaking skills ; Mobil teknoloji = Mobile technology ; Tabletler = Tablets ; Tedavi = Treatment ; Uygulama yazılımı = Application software

Özet:
Bu çalışmada; Türk afazili bireylerin adlandırma becerilerini iyileştirebilmeleri için sıralı ipucu terapisini içeren mobil ekipman uyumlu uygulamanın geliştirilmesi, uygulamanın afazili katılımcıların terapi süreçlerinde kullanılarak adlandırma becerilerindeki iyileşmenin ortaya konması, dil ve konuşma terapisti (DKT)ʼnin katılımının geliştirilen mobil ekipman uyumlu uygulamayı kullanarak yürütülen adlandırma terapisi üzerindeki etkisinin araştırılması ve geliştirilen uygulamayı terapilerinde kullanma açısından afazili bireylerin memnuniyet durumunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri, Dil ve Konuşma Terapisi Ünitesi'nde yürütülmüştür. Çalışmaya 7 afazili birey katılmıştır. Uygulamada kullanılacak sözcükler ve görseller için adlandırma uyumu, imgelem uyumu ve resim-ad uyumu değerlendirmeleri yapılmıştır. Katılımcılara Afazi Dil Değerlendirme Testi (ADD), Türkçe-Resim Adlandırma Testi (T-RAT) uygulanmış ve uygulama sözcüklerinin sorgulanması gerçekleştirilmiştir. Uygulama sözcüklerinin sorgulanması ve ADD testi terapi öncesi ve sonrasında olmak üzere iki kez, T-RAT ise terapi öncesi, terapi sonrası ve terapinin 6. haftası bitiminde olmak üzere 3 kez tekrarlanmıştır. Katılımcıların değerlendirme sonuçları birey temelli incelenmiş ve terapinin sonucu iyileşmeleri değerlendirmek için yüzdelik ifadeler kullanılmıştır. Bütün sonuçlar değerlendirildiğinde, sıralı ipucu yönteminin mobil ekipman uyumlu uygulama ile sunulması durumunda, farklı afazi tipleri, süreleri ve şiddetlerine sahip katılımcıların adlandırma becerilerinde farklı düzeylerde gelişmeler gözlenmiştir. Ayrıca, DKT katılımının değiştiği iki terapi sürecinde de ilerleme olduğu gözlenmiş ve uygulama ile DKT'den bağımsız çalışmanın, DKT'nin yönettiği terapi sürecine etkili bir katkı sunabileceği düşünülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Afazi, uygulama, tablet, teknoloji, adlandırma, dil ve konuşma
f terapisi

Abstract:
The aims of this study are,  development of a mobile equipment based software, to improve naming skills of Turkish patients with aphasia including cueing hierarchy, demonstrating the improvement of naming skills using the application in their therapy, investigation of the impact of speech and language therapist (SLT) intervention on naming therapy using mobile equipment compatible application developed, and evaluation of the satisfaction of aphasic individuals who use the application in their therapies. The study was conducted in Speech and Language Therapy Unit at Hacettepe University Hospital. Seven aphasic individuals were included in the study. Name agreement, image agreement and picture-name agreement evaluations were made for the pictures to be used in the application. Aphasia Language Assessment Test (ADD), Turkish-Picture Naming Test (T-RAT) were applied to the participants, and the words which are used in application were questioned. Questioning of application words and ADD test were repeated twice; before and after the therapy, and the T-RAT was repeated three times; before therapy, after therapy and at the end of the 6th week of therapy. The assessment results of the participants were examined individually and the percentages were used to evaluate the improvement after therapy. Regarding all the results, different levels of improvement were observed in the naming skills of the participants with different aphasia types, duration and severity when the cueing hierarchy methods was presented in a Mobile Equipment Based Software. In addition, improvement has been observed in the two therapy metod in which SLT participation has changed and it was thought that participants' independent drilling could provide an effective contribution to the therapy process.


Key words: aphasia, application, tablet, technology, naming, speech and language
h therapy