Ortaokul öğrencilerinin bilimin ve bilimsel sorgulamanın doğası görüşlerinin probleme dayalı öğrenme yaklaşımı ile geliştirilmesi
Developing middle school students' views of nature of science and nature of scientific inquiry based on problem based learninf approach
Yazar: CANSU ÇIRAK
Danışman: DOÇ. DR. GÜNKUT MESCİ
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen ve Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimin doğası = Nature of science ; Bilimsel sorgulama = Scientific inquiry ; Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning

Özet:
21. yüzyıl becerilerinden biri olan bilimsel okuryazarlık, son dönemde tüm dünyada fen öğretimi programlarının ana hedefini oluşturmaktadır. Bilimin ve bilimsel sorgulamanın doğasını anlamak, bilimsel bilgiyi kullanabilecek, bilimsel beceri ve çağdaş bilim anlayışına sahip bilim okuryazarı bireylerin yetişmesine imkan tanımaktadır. Bu nedenle bu çalışmanın amacı; ortaokul öğrencilerinin bilimin ve bilimsel sorgulamanın doğası görüşlerinin probleme dayalı öğrenme yaklaşımı ile geliştirilmesidir. Nitel bir araştırma olan çalışmanın örneklem grubunu Giresun ili, Eynesil ilçesindeki bir ortaokulda 7. sınıfta öğrenim gören 16 öğrenci oluşturmaktadır. "Işığın Madde İle Etkileşimi" ünitesi kazanımları ve bilimin ve bilimsel sorgulamanın doğası etkinliklerinin kazanımları probleme dayalı öğrenme yaklaşımıyla hazırlanan ders planları içerisinde, açık/yansıtıcı etkinliklerle ilişkilendirilerek öğretim gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak açık uçlu sorulardan oluşan anketler ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Anketler ön test ve son test olarak uygulanarak, elde edilen veriler bütüncül bir şekilde literatürde belirletilen kodlar ve temalar kullanılarak analiz edilmiştir. Her öğrenci için bir profil oluşturulmuş ve hedeflenen bilimin ve bilimsel sorgulamanın doğası yönlerine ilişkin görüşleri, bir süreklilik ölçeği üzerinde naif "-", karma "(+)", artan gelişmiş düzeyler "+, ++, +++" şeklinde sınıflandırılmıştır. Öğrenci cevaplarını daha anlaşılır, net hale getirmek ve yapılan uygulama sonrası dersle ilgili değerlendirmelerini belirleyebilmek için öğrencilerle görüşme yapılmıştır. Bu araştırmanın sonuçları probleme dayalı öğrenme yaklaşımı ile hazırlanan ders etkinliklerinin öğrencilerin bilimin ve bilimsel sorgulamanın doğası görüşlerini geliştirdiğini; ayrıntılı olarak incelendiğinde, bilimin doğası ve bilimsel sorgulamanın doğası boyutlarının her birinde farklı düzeylerde gelişim olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar ile bilimin ve bilimsel sorgulamanın doğasının probleme dayalı öğrenme yaklaşımı ile öğretilmesi ve ders içeriğiyle bu kavramların ilişkilendirilerek doğrudan yer verilmesi üzerine öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar kelimeler: Bilimin doğası, Bilimsel sorgulamanın doğası, Probleme dayalı öğrenme yaklaşımı

Abstract:
Scientific literacy, one of the 21st century skills, has recently been the main target of science teaching programs all over the world. Understanding nature of science and scientific inquiry is one of the main characteristics of a scientifically literate individual who can use scientific knowledge and has scientific skills and understanding of modern science. Therefore, the aim of this study is to develop middle school students' views on nature of science and scientific inquiry through a problem-based learning approach. This is qualitative research, and the sample group of the study consists of 16 students studying in the 7th grade at a middle school in Eynesil district of Giresun province. Teaching was carried out by associating the objectives of the "Interaction of Light with Matter" unit and the achievements of nature of science and scientific inquiry activities with explicit/reflective activities based on problem-based learning approach. Data were collected by open ended questionnaires and semi-structured interviews. The questioannires were applied as pre-test and post-test, and the obtained data were analyzed holistically using the codes and themes determined in the literature. A profile was created for each student and their views on targeted aspects of nature of science and scientific inquiry were classified on a continuum scale as naive "-", mixed "(+)", increasingly advanced levels "+, ++, +++". Interviews were held with the students in order to make the student answers more understandable and clear and to determine their evaluations about the course after the application. As a result of this research, course activities prepared with the problem-based learning approach improved students' views on nature of science and scientific inquiry; when examined in detail, it showed that there were different levels of development in each of the themes of nature of science and nature of scientific inquiry. With these results, suggestions have been developed to teach nature of science and scientific inquiry with a problem-based learning approach and to directly include these concepts by associating them with the course content.

Key words: Nature of science, Nature of scientific inquiry, Problem-based learning approach