Abdu'r-Rezzâk Mustâfâ el-Antakî ve Ravdatü'l- Hadâik adlı eseri (inceleme ve tahkik)
Abdu'r-Rezak Mustâfâ el-Antakî and his work called Ravdatü'l Hakâik (Study and verification)
Yazar: SADULLAH ELHALAF
Danışman: DOÇ. DR. CÜNEYT MARAL
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion

Özet:
Bilim adamları, eski ve modern çağlarda Arapça ve onunla ilgili ilimler üzerine çalışmaya özen göstermişlerdir. Arap dilini, dil bilimleri ve anlam bilimleri olarak sınıflandırmışlardır. Arapça dilinin, şiir, nesir, nahiv ve sarf, gibi alanlarda zengin olması ve diğer ilimlerle sıkı ilişkisi bulunması, içeriğinin çeşitlenmesine sebep olmuştur. Bu da bu alana yönelenlere belirli alanlarda ihtisaslaşma düzeyinde çaba sarfetme fırsatı sunmuştur. Nitekim cümle dizaynını esas alan nahiv ilmi ile ilgili zengin içerikli eserlerin önemli bir yekuna ulaşması âlimleri bu ilmin belirli başlıklarını konu edinen eserlere yöneltmiştir. Edatlarla ilgili müstakil çalışmalar bu bağlamdaki çalışmalara örneklik teşkil etmektedir. Edatların tümünü ele alan eserlerin yanı sıra hususi olarak bazı edatları konu edinen eserlerde telif edilmiştir. "el-Lamat" başlığıyla sunulan ve elif ile lamı konu edinen eserler de bahsi geçen tarzda telif edilen eserlerdir. Öyle ki bu telif türü münferit düzeyde kalmayıp geleneksel bir yapıya bürünmüş çeşitli dönemlerde te'lif edilmiştir. Bu çalışmada söz konusu geleneğin bir parçası olan Abdu'r-Rezzâk Mustâfâ el-Antakî'nin "Ravdatü'l Hadâik" adlı eseri ele alınmıştır.  
Çalışma tahkik ve inceleme tarzında olup el-lamat literatüründe önemli bir yere sahip olan söz konusu eserin tozlu raflardan çıkarılıp Arap dili alanında çalışma yapanların istifadesine sunmayı hedeflenmektedir. Çalışma bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde konun amacı, kapsamı ve önemi aktarılmıştır. Birinci bölümde nahvin tarihsel seyri özetle aktarılmış el-lamât literatürü hakkında bilgiler aktarılmıştır. Ardından müellifin yaşadığı dönem kısaca aktarılmış, hayatı ve eserleri hakkında bilgiler sunulmuştur. Müellifin telif yöntemi eserde takip ettiği metot, irdelenmiştir. Ayrıca tahkikte izlenen yol da bu bölümde dile getirilmiştir. Sonuç başlığında elde edilen bulgular sıralanmıştır. İkinci bölümde ise eser çeşitli nüshalar eşliğinde tahkik edilmiştir.

Abstract:
Scientists have paid attention to studying Arabic and related sciences in ancient and modern times. They have classified the Arabic language as linguistics and semantic sciences. The fact that the Arabic language is rich in areas such as poetry, prose, grammar and grammar, and that it has a close relationship with other sciences has caused its content to diversify. This has also provided those who turn to this field with the opportunity to make efforts at the level of specialization in certain areas. Indeed, the significant amount of rich works related to grammar, which is based on sentence design, has directed scholars to works that deal with certain topics of this science. Independent studies on prepositions are examples of studies in this context. In addition to works that deal with all prepositions, works that deal with some prepositions in particular have been compiled. The works presented under the title of "el-Lamat" and dealing with (ال) are also works compiled in the mentioned style. So much so that this type of writing did not remain at an individual level and took on a traditional structure and was written in various periods. In this study, the work of Abdu'r-Rezzâk Mustafa el-Antaki, which is a part of the tradition in question, "Ravdatü'l Hadâik" was discussed.

The study is in the form of verification and examination and aims to take the work in question, which has an important place in the literature of al-lamat, off the dusty shelves and present it to those who study the Arabic language. The study consists of an introduction and two sections. The purpose, scope and importance of the subject are conveyed in the introduction section. In the first section, the religious course of the nshvin is summarized and information about the literature of al-lamat is provided. Then, the period in which the author lived is briefly conveyed and information about his life and works is presented. The author's method of writing and the method he followed in the work are examined. In addition, the path followed in the verification is also expressed in this section. The findings obtained are listed in the conclusion section. In the second section, the work is verified with various copies.