2008 küresel finansal kriz sonrasında uygulamaya konulan para politikalarının analizi
Analysis of the monetary policies implemented after the 2008 global financial crisis
Yazar: OSMAN KILINÇEL
Danışman: PROF. DR. MURAT ÇETİNKAYA
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik kriz 2008 = Economical crisis 2008 ; Küresel kriz = Global crises

Özet:
ABD emlak piyasasında başlayan ve küresel bir nitelik kazanan 2008 Küresel Finansal Krizi, Büyük Buhrandan sonra yaşanan en ağır kriz olarak kabul edilmektedir. Derin ve birbirine bağlantılı finansal sistemle kriz kısa sürede tüm ülkelere ve sektörlere yayılmış, ağır ekonomik ve sosyal sonuçları olmuştur. Krizle birlikte ABD'nin önde gelen finans kuruluşları kapanmış, bankacılık ve finans sistemi durma noktasına gelmiş ve resesyona giren ABD ekonomisiyle milyonlarca kişi işini ve evini kaybetmiştir. Küresel finansal kriz ile mücadelede geleneksel olmayan para politikası araçları uygulamaya koyulmuştur. Bu çalışmayla, 2008 Küresel Finansal Krizinde ABD Merkez Bankası, Fed, tarafından uygulanan para politikalarının işsizliğe etkileri analiz edilerek literatüre özgün bir katkı sunmak amaçlanmıştır. Bu kapsamda, krizlerin yapıları incelenerek finansal kriz modelleri incelenmiş, 2008 Küresel Finansal Krizinin nedenleri ile önceki krizlerle benzerlikleri ve ayrışan yönleri ele alınmıştır. Bu bulgular çerçevesinde, krizin nedeninin tek başına emlak piyasasındaki ipotekli konut kredileri olmadığı, bununla birlikte asimetrik bilgi, ters seçim ve ahlaki tehlikeyi içeren finansal sektördeki uygulamaların etkili olduğu görülmüştür. Çalışmada, söz konusu krizin önlenebilir bir yapıda olduğu sonucuna varılmıştır. ABD'de kriz dönemindeki işsizlik oranları önceki döneme göre yaklaşık üç katına çıkmıştır. Fed, geleneksel olmayan para politikası uygulamış ve niceliksel genişleme (Quantitative Easing, QE) olarak bilinen varlık alımları programları ve diğer araçlarla krize müdahale etmiştir. Bu çerçevede, Fed'in uyguladığı para politikalarının işsizlik üzerindeki etkilerini incelemek için iki ampirik çalışma yapılmıştır. İlk analiz, Fed'in geleneksel olmayan para politikasını uyguladığı 2008-2014 dönemi; ikinci analiz ise geleneksel para politikasına dönüşün yaşandığı 2014-2019 dönemi için yapılmıştır. Ulaşılan bulguların kuramsal çerçeve ile tutarlı olduğu görülmüştür. Zaman serileri ve ARDL modeli kullanılarak yapılan model sonucuna göre birinci dönemde faizdeki değişimlerin işsizlik üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı, para arzındaki değişimlerin etkisinin anlamlı olduğu; bununla birlikte ikinci dönemde tüm değişkenlerin istatistiksel olarak anlamlı olduğu ve para arzındaki değişimlerin işsizlik üzerindeki etkisinin azaldığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The 2008 Global Financial Crisis, which started in the US real estate market and gained a global character, is considered the most severe crisis after the Great Depression. With the deep and interconnected financial system, the crisis spread to all countries and sectors in a short time and had severe economic and social consequences. With the crisis, the leading US financial institutions were closed, the banking and the financial system came to a standstill. The US economy in recession caused millions of people to lose their jobs and homes. Unconventional monetary policy tools have been put into practice in the fight against the global financial crisis. With this study, it is aimed to make a unique contribution to the literature by analyzing the effects of monetary policies implemented by the Fed, on unemployment in the 2008 Global Financial crisis. In this context, the financial crisis models were explained by examining the structures of the crises. The causes of the 2008 global financial crisis, its similarities and differences with the previous crises were also discussed. Within the framework of these findings, it is seen that the reason for the crisis was not the mortgaged housing loans in the real estate market alone, but the practices in the financial sector including asymmetric information, adverse selection and moral hazard were effective. In the study, it is concluded that the 2008 global financial crisis was preventable. Unemployment rates in the US during the crisis nearly tripled compared to the previous period. The Fed implemented unconventional monetary policy and intervened in the crisis with asset purchase programs known as quantitative easing (QE) and other tools. In this context, two empirical analyses were conducted to examine the effects of the Fed's monetary policies on unemployment. The first analysis is for the years between 2008-2014, the period when the Fed implemented its unconventional monetary policy. The second analysis was conducted for the years 2014-2019, when the return to traditional monetary policy was experienced. The results found were found to be consistent with the theoretical framework. According to the model result using time series and ARDL model, the effect of changes in interest rates on unemployment in the first period is not statistically significant, the effect of changes in money supply is significant; However, in the second period, it was concluded that all variables were statistically significant and the effect of changes in money supply on unemployment decreased.