Zekâtın sarf yerleri
Channels of spending zakah
Yazar: ALİ YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ESEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Zekat = Alms ; İslamiyet = Islam

Özet:
Toplumsal huzurun sigortası mahiyetinde olan zekât, İslâm dininin en temel vazifelerinden biri olup mal ile yapılan bir ibadettir. Nisap miktarı mala sahip olan kimselerin, belirli niteliklere sahip mallarından, verilmesi gerektiği ölçüler nispetinde, gönül hoşnutluğu ile başa kakmadan, almaya hak kazanmış kimselere vermektir. Zengin ile fakir arasındaki dengenin bozularak uçuruma dönüşmemesi, toplum varlığının sağlıklı bir şekilde devam edebilmesi için bu sosyal yardımlaşma ve dayanışma sisteminin devam etmesi hatta yeniden yapılandırılması gerekmektedir. Bu nedenle gerçek ihtiyaç sahiplerinin tespit edilip yapılan yardımları tam bir şekilde yerine ulaştırmak dinimizin önem verdiği noktalardır. Kurân-ı Kerim'de Tevbe suresi altmışıncı ayette zekâtın sarf edilmesi gerektiği yerler bildirilmiştir. Ayetten anlaşıldığı üzere zekât ancak sekiz sınıfa sarf edilebilir. Bunların dışında kalan kimselere zekât verilemez. Bu kimseler şunlardır:1. Fakirler: Nisap miktarından az malı olanlar ya da nisap miktarı geliri olsa bile bu malla sadece asli ihtiyaçlarını karşılayabilecek kimselerdir.2. Miskinler: Hiç geliri olmayan, aciz, düşkün, yiyeceği ve giyeceği için dilenmeye muhtaç olan kimselerdir.3. Amiller (zekât işlerinde çalışanlar): Zekât toplama ve dağıtma işlemleriyle ilgili tüm birimlerde vazifeli memurlardır.4. Müellefe-i Kulûb: Kalpleri İslâm'a yaklaştırılmak, zararsız hale getirilmek, kötülüklerinden emin olunmak, İslâm dininde sebat ettirilmek istenilen kimselerdir.5. Köleler: Savaş ya da benzeri sebeplerle özgürlüğünü yitirmiş, başkasının buyruğu altındaki kimselerdir.6. Borçlular: Borcu olan ve borcuna karşılık gelen malından başka nisap miktarı malı bulunmayan kimselerdir.7. Allah Yolunda Çalışanlar: Allah'ın rızasını kazanma arzusuyla çalışan, mücadele eden, savaşan kimselerdir.8. Yolda Kalmış Kimseler: Yolculuk esnasında herhangi bir sebepten dolayı mağdur duruma düşmüş kimselerdir.Belirtilen sekiz sınıfın kimler olduğu şartlara, zamana ve âlimlerin yorumlarına göre nitelik kazandığı bildirilmektedir. Bunların dışında kalan kimselere zekât verilmez. Zekât verilemeyeceği açıkça beyan edilen kimseler de şunlardır:1. Zenginler: İslam'ın belirlediği ölçüler çerçevesinde nisap miktarından fazla malı olan kimseler.2. Müslüman Olmayanlar: Müellefe-i Kulûb dışında kalan gayr-i müslim kimselerdir.3. Bakmakla Yükümlü Olunan Kimseler: Usul ve furu dediğimiz, (anne, baba, dede, nine, çocuk, torun) kişinin nafakasını temin etmekle sorumlu olduğu kimselerdir.4. Hz. Peygamberin Yakınları: Hz. Peygamber (s. a. s.)'in soyundan olanlara da zekât verilemeyeceği ifade edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Zekât, Fakir, Zengin, Sadaka, Nisap.

Abstract:
The offerings which is insurance for the society wealth, is the most basic worship of the Islamic religion that is made by the goods. The offerings given by wealthly people, is given some determined qualifications and with the requirements quantity to the people who has the rights for taking offerings by willingly. It is done for the saving the equilibrium point between the riches and the poors, to prevent the gap between their wealth. It is the social aids for the society that needs to be going on healthily even it is required to be rearrangement. Because of this reason to find the people who really need aids and do the best way is the point that Islam pays attention on it. In Holly Qur?an in 60th verse of Sura of Tevbe was mentioned to where the offerings are to given. According to the holly verse offerings can only be given to the eight classes of people, except these it can not be given. Those people are the followings:1. The Poor: The people who has less good from the quantity of quorum or if they have it will valuable only for the basic requirements.2. Supine: The people who have no income, who need aids for the meals and the wearings.3. Stuffs: (For the offerings) The people who work for getting and distributing the offerings at any level.4. Determined Hearts: The people whom wanted to be closer to Islam and whom wanted to be sure from their bad behaviors and stable on the Islamic religion.5. Slaves: The people who loose their freedom and being under another people command via wars or any reason.6. Debtor: The people who have debt and have no other value in amount of quorum if they pay their debt.7. The one who works for the way of Allah: The people who work for the sake of Allah and who fight for Allah?s sake.8. Stranded people on the roads: The people who cannot reach their arrivements for any reason.The eight classes mentioned who could get the offerings, depends on the conditions, the time and the comment of scholars. To the one who are out of these classes the offering can not be given. The offerings connot be given to who is clearly explained those are the followings:1. The Rich: The people who has more goods than the quantity of quorum that mentioned by Islam.2. Non Muslims: The people except from Determined Hearts who is non Muslim.3. The people who responsible to care: The people who belong to ascending line and lawful issue (Mother, father, grandmother, grand father, child, and grand child.). The people that the person who is responsible for all requirements.4. The relatives of Prophet Muhammed: It is also pointed that the offering can not be given to the relatives of Prophet Muhammed (p. b. u. h).Keywords: Offering, The poor, The rich, Alms, Quorum