Pediatrik hematoloji- onkoloji kliniğinde yatan hastalarda gelişen kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonlarının ek maliyetinin belirlenmesi
Determination of the additional cost of catheter-related blood stream infections in patient with pediatric malignancy
Yazar: MUSTAFA TAHA ÖZKUL
Danışman: DOÇ. DR. İLKER DEVRİM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Dr.Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Ve Cerrahisi Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kan hastalıkları = Hematologic diseases ; Kateterizasyon = Catheterization ; Maliyet = Cost ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pediatri = Pediatrics ; Yatan hastalar = Inpatients ; Çocuk sağlığı servisleri = Child health services

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı; pediatrik hematoloji-onkoloji kliniklerinde yatan hastalarda gelişen kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonlarının neden olduğu ek maliyetin hesaplanması ve kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyon etkenlerine göre sağlık bakım maliyetinin incelenmesidir.
Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı, kesitsel bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemine Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi pediatrik hematoloji ve onkoloji kliniğinde Kasım 2013- Mayıs 2017 tarihleri arasında yatan ve santral venöz kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu gelişen 60 hasta dahil edilmiştir. Veriler, yatış maliyeti veri toplama formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı/yüzde, aritmetik ortalama, Kruskal-Wallis, Mann Whitney U ve ki-kare analizleri kullanılmıştır. 
Bulgular: Hastalarda en sık görülen enfeksiyon etkeninin %31,7 ile klebsiella türleri olduğu, hastaların %20,0'sinin kateterinin çıkarıldığı saptanmıştır. Enfeksiyon tedavisinde en çok kullanılan antibiyotiklerin %63,3 amikasin, %63,3 meropenem ve %58.3 piperasilin-tazobaktam olduğu belirlenmiştir. Kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonlarının oluşturduğu ek maliyetin ise ortalama 4891.98 TL olduğu belirlenmiştir. Kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyon etkeni mantar olan hastalar ile gram negatif bakteri olan hastaların kateter çıkarılma sayıları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu ve enfeksiyon etkeni mantar olan hastaların kateterinin daha yüksek oranda çıkarıldığı belirlenmiştir (p=.004). Kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyon etkeni mantar olan hastalar ile gram pozitif bakteri olan hastaların toplam maliyeti ve ilaç maliyeti ortalaması arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<.001). Kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyon etkeni mantar olan hastalar ile gram negatif bakteri olan hastaların toplam maliyet, kateter çıkarma ve ilaç maliyeti ortalaması arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<.001). Gruplar arasında konsültasyon, laboratuvar tetkikleri, yatak ücreti ve sarf malzemeleri maliyet ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamaktadır (p>0.05). 
Sonuç: Kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonlarının oluşturduğu ek maliyetin enfeksiyon etkeninden etkilendiği ve enfeksiyon etkeni mantar olan hastaların enfeksiyon ilişkili ek maliyetinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonlarının engellenmesine yönelik alınacak önlem paketleri ile kateter ilişkili kan dolaşım yolu enfeksiyonların engellenmesi enfeksiyonu tedavi etmekten daha maliyet etkin olabilir.

Abstract:
Purpose: The aim of this study is; calculating the additional cost of catheter-related bloodstream infections developed in pediatric hematology-oncology clinics and the examination of the cost of health care compared to catheter-related bloodstream infection factors. 
Method: This research is a descriptive, cross-sectional study. The sample of this study includes 60 patients with central venous catheter-related bloodstream and infections, hospitalized in pediatric hematology and oncology clinics of Dr. Behçet Uz Children's Diseases and Surgery Training and Research Hospital between in November 2013 and May 2017. The data were collected using the cost of admission data collection form. Number / percentage, arithmetic mean, Kruskal-Wallis, Mann Whitney U and chi-square analyzes were used in the evaluation of the data.
Materials: The most frequent infection was klebsiella species with 31.7% and 20.0% of the patients had catheter removed. The most commonly used antibiotics in the treatment of infection were 63.3% amikacin, 63.3% meropenem and 58.3% piperacillin-tazobactam. The additional cost of catheter-related bloodstream infections was estimated to be TL 4891.98. It was determined that the difference between the number of catheter removal numbers of patients with infection-induced fungi and those with gram negative bacteria was statistically significant and that the catheter was removed at a higher rate in patients with infection-affected fungi (p=.004). There was a statistically significant difference (p<.001) between the medication and total cost averages of patients with infection-induced fungi and those with gram positive bacteria. There was a statistically significant difference (p<.001) between the catheter removal, medication and total cost averages of patients with infection-induced fungi and those with gram negative bacteria. There was no statistically significant difference between consultation, laboratory tests, bed cost, and cost average of consumables cost of patients with infection-induced fungi, patients with gram positive and gram-negative bacteria (p> 0.05).
Conclusion: It was determined that the additional cost of catheter-related bloodstream infections was influenced by the infectious agent and that the infection-associated additional cost of patients with infection-induced fungi was higher. Prevention of catheter-related bloodstream infections may be more cost-effective than treatment of catheter-related bloodstream infections, with measures to be taken to prevent catheter-related bloodstream infections.