Hidayet romanlarında İslami muhalefet
Islamic opposition in hidayet novels
Yazar: SÜLEYMAN SAMET ERDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN YAZICI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Din = Religion ; Edebi eserler = Literary works ; Hidayet = Right way ; Modernleşme = Modernization ; Muhalefet = Opposition ; Roman = Novel ; Siyaset = Politics ; İslamcılık = Islamism ; İslami edebiyat = Islamic literature

Özet:
Edebî eserlerin toplumsal yönü, eserde anlatılan dönem hakkında bilgi verir. Edebî eser anlattığı ve yazıldığı döneme tanıklık eder. Çeşitli düşünce akımlarına dair fikirler edebî eserlerde bulunabilir. Roman, edebiyat içerisinde toplumsallığı son derece yüksek bir yazın türüdür. Türk romanı, Türkiye'deki siyasal ve toplumsal hayata dair nitelikli veriler sunar. Türkiye'de modernleşme süreci romanlar üzerinden okunabilir. Bu çalışmada hidayet romanlarının toplumsallığı ele alınmıştır. Hidayet romanları, İslami düşünürlerin varoluş ve tebliğ gayesi ile yazıkları romanlardır. Hidayet romanlarında toplumsal ilişkiler, siyasal hayat, modernleşme süreci, kadın, ahlak gibi konularda İslami yapıya aykırı olan unsurlar ortaya konur. Hidayet romanları karşıtlıkların üretildiği muhalif eserlerdir. Araştırmanın amacı hidayet romanlarının sosyal, siyasal, kültürel perspektifinden yola çıkılarak, İslami kesimin toplumsal tezahürler hakkındaki fikirlerini ifade etmek ve muhalif yönünü ortaya koymaktır. Hidayet romanları ile ilgili yapılan çalışmalar incelendiğinde, romanların muhalif yönünü inceleyen bir çalışmaya rastlanılamamıştır. Belirlenen romanlar taranarak, muhalif unsurlar ana başlıklar altında tasniflendirilmiştir. Araştırmanın teorik kısmında literatür araştırması yapılmış, konu ile ilgili dokümanlar taranmış, Türk roman tarihi, hidayet romanlarının amacı, nitelikleri ve muhalefet teorisi ortaya koyulmuştur. İncelenen romanlardaki veriler yorumlayıcı içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda hidayet romanlarındaki muhalefet unsurları; siyasal muhalefet, geleneksel İslam'a muhalefet, toplumsal hayat ve muhalefet, kadın ve muhalefet başlıkları altında tasniflendirilmiştir. Romanlarda olay ve olgulara karşı muhalif bir yön olduğu tespit edilmiş, muhalefet edilen unsurlara karşı ise İslami perspektif içerisinde çözümler getirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hidayet Romanları, Din, İslam, Muhalefet, Modernleşme

Abstract:
The social aspect of literary works gives information about the period described in the work. The literary work witnesses the period that describes the period in which it is written. The ideas of various movements of thoughts can be found in literary works. Novel is a genre of literature that has a high communal aspect. Turkish novel offers qualified data on political and social life in Turkey. The modernization process in Turkey can be read through novels. In this study, the communal aspect of Hidayet novels will be examined. Hidayet novels are the novels that have been written by Islamic thinkers for the sake of existentialism and declaration. In Hidayet novels, the elements that are contrary to Islamic structure in subjects such as social relations, political life, modernization process, women and morality are revealed. Hidayet novels are opposing works in which contradictions are depicted. The aim of the study is, by taking the Hidayet novels' social, political and cultural perspectives into account, to express the ideas of the Islamic section on the social manifestations and to reveal its oppositional attitude. When studies conducted on Hidayet novels are examined, it is seen that there is no study which focusses on the opposing aspect of these novels. The selected novels have been studied and the opposing elements have been classified under main headings. In the theoretical part of the study, a literature review has been conducted, the relevant documents scanned, the history of Turkish novel, the aim, qualities and opposition theory of Hidayet novels are outlined. The data in the studied novels are evaluated by interpretive content analysis. In the results of the study, the elements of opposition in Hidayet novels are classified under the following titles; political opposition, traditional opposition to Islam, social life and opposition, women and opposition. In Hidayet novels, it has been found out that there is an opposition against events and facts, and for the opposing elements solutions have been suggested within the Islamic perspective. Keywords: Hidayet Novels, Religion, Islam, Opposition, Modernization