Vermikest ve vermikest hümik fraksiyonlarının hıyar (C.sativus l.) kök ve gövde çürüklük etmenleri R. solani (kühn) ve F. oxysporum f.sp. cucumerinum üzerindeki baskılama etkisinin belirlenmesi
Determination of suppresive effect of vermicast and its humic substances on root and stem rot of cucumber (C.sativus l.) caused by R.solani (kuhn) and F.oxysporum f.sp. cucumerinum
Yazar: YURDAGÜL ŞİMŞEK ERŞAHİN
Danışman: DOÇ.DR. YUSUF YANAR ; PROF.DR. KORAY HAKTANIR
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Pestisit ve gübrelerin yo un kullanımının sebep oldu u çevre sorunları konusundaartan farkındalıkla beraber, alternatif organik gübre ve toprak orjinli bitki hastalıklarınınkontrolünde biyolojik ajan olarak compost ürünlerinin kullanımı konusu son yirmi yılın enfazla ilgi çeken konularındandır. Vermikompost, organik artıkları çevre dostu güvenilir birteknikle de erlendirme yöntemi ve sonuçta da bitki tarafından hazır alınabilir formda oldukçazengin bitki besin elementlerini içeren bir ürün sunmaktadır. Bu çalı madaEisenia fetida (L.) kullanılarak sı ır gübresi ve bitkisel artıklardan elde edilen vermikestin vevermikest hümik fraksiyonlarının, hıyar fide yan yatması hastalı ı etmenleri Rhizoctoniasolani ve Fusarium oxysporum f.sp. cucumerinum'u baskılama etkisi ara tırıldı. Biyokontrolajanı Trichoderma harzianum bula tırılmı veya bula tırılmamı %0, 10, 20 ve 30miktarlarında kullanılan vermikestin, Cevher çe idi hıyar fidelerinde her iki patojeninenfeksiyonunu etkin seviyede engelledi i görülmü tür. Her iki patojen, %0 ve 10 kest içerensaksılarda ölümlere ve bitki büyümesinde iddetli gerilemeye sebep olmu tur. Yüzde yirmimiktarında kest içeren saksılar hiç bir simptom sergilememi ve tüm bitki büyümede i kenleri için en yüksek de erlere ula mı lardır. Di er taraftan, %30 kest içerensaksılardaki bitki köklerinde hafif simptomlar görülmü tür. T. harzianum bula tırılmamı%20 ve 30 kest içeren F. oxysporum ile inoküle edilen saksılar, hafif kök simptomlarıgösterirken, R.solani ile inokule edilen %20'lik aynı vermikest karı ımları hiç bir simptomgöstermemi tir. Ancak, %30 kest içeren saksılardaki bitki köklerinde bazı simptomlargörülmü tür. Vermikestin yüksek EC ve pH de erlerinin olumsuz etkilerinin bu sonucudo urdu u dü ünülmektedir. Vermikestin sterile edilmesi esnasında etkisini kaybetti igözlenmi tir. Vermikest hümik fraksiyonlarının petride, her iki patojenin büyümesi üzerindeherhangi bir inhibisyon etkisi olmamı tır. Ancak, vermikestin su ile hazırlanan ekstraklarıylayapılan çalı malarda her iki patojen üzerinde antagonistik etki gözlenmi tir. Hem saksıdenemeleri hem de mikrobiyolojik çalı malardan elde edilen sonuçlar baskılama etkisininbiyolojik kökenli oldu u kanaatini güçlendirmektedir. Gelecek çalı malarla, bu baskılamaetkisini ortaya çıkaran mekanizma veya mekanizmaların ara tırılması gerekmektedir.Anahtar Kelimeler: vermikest, vermikompost zemin-yatak tekni i , hastalık baskılama,toprak kökenli bitki patojenleri, hıyarda fide yan yatması

Abstract:
Along with the increasing awareness on environmental problems caused by intensiveuse of chemical pesticides and fertilizers, application of compost products have receivedtremendous attention as alternative organic fertilizers and biological agents effective oncontrol of soil-borne diseases during last two decades. Vermicomposting technique providesa sound environmentally friendly way of managing organic wastes and a highly valuable endproduct called vermicast consisting of readily available plant nutrients at very high levels. Inthis study, potential suppressive effect of humic extracts derived from vermicast, producedfrom cow manure and plant wastes using compost worm E. fetida, on the control of dampingoff of cucumber caused by R. solani and F. oxysporum f.sp. cucumerinum was investigated.Vermicast, either inoculated with Trichoderma harzianum, added to container media at levelsof 0, 10, 20 and 30% greatly inhibited infection of cucumber seedlings cv. Cevher by bothpathogens. In pots with 0 and 10% vermicast, the pathogens caused deaths and severelystunted planth growth. Plants in amended pots with 20% cast, expressed no symptoms andexhibited the best condition in all plant growth variables. On the other hand, plants in potswith 30% vermicast, expressed some faint symptoms in roots. Those pots having 20% and30% vermicast not inoculated with T. harzianum infected by F. oxysporum expressed somefaint root symptoms in 20 and 30% vermicast amended pots, while those of 20% cast infectedby R.solani showed no symptoms. However, pots with 30% of vermicast inoculatedseparately by both pathogens exhibited some symptoms on the roots. It was attributed to thegreater EC and pH rendered by higher amount of vermicast that resulted in inappropriateenvironment for plant growth. Vermicast lost its effect as it was sterilized by heating. Humicextracts of vermicast had no suppressive effect on the growth of both pathogens? cultures.However, some antagonistic interactions between some bacteria colonies derived from watersolution of vermicast and both pathogens have been observed on petri. This may be the reasonfor the inhibition of R. solani infection in amended pots with 20% vermicast not inoculatedwith T. harzianum. Results from both pot experiments and microbiological studies indicated abiotic nature that is responsible for the suppressiveness. Further studies should be carried outto reveal the mechanism/s regulating that suppressiveness effect.Key words: vermicast, vermicomposting flor-bed technique, disease suppressiveness, soilborneplant pathogens, damping off of cucumber seedlings