Romatoid artritli hastalarda radaı-5 (rheumatoıd arthrıtıs dısease actıvıty ındex-5)'in Türkçe versiyonunun oluşturularak geçerlilik ve güvenilirliğinin belirlenmesi
Developing a Turkish version of radai-5 in ra patients and determining its validity and reliability
Yazar: İSMİHAN SUNAR
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM YILMAZ TAŞDELEN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Romatoloji = Rheumatology

Özet:
RADAI-5, Romatoid Artritli hastalarda hastalık aktivitesinin belirlenmesinde 
kullanılan bir ölçektir. 2008 yılında Dr. Burkhard Leeb ve arkadaşları, orjinal 
RADAI'de birtakım dışlayarak klinisyene zaman kazandırmakta ve hasta merkezli 
bir değerlendirme olanağı sunmaktadır. Kısa sürede sonuç vermesi, eklem 
muayenesine ve laboratuar analizlerine gerek duyulmaması nedeni ile DAS 28 gibi 
hesaplanması için özel gereçlere ihtiyaç duyulan hastalık aktivite ölçeklerine tercih 
edilebilir.
Bu çalışmanın amacı RADAI-5'i dilimize uyarlayarak geçerlilik ve 
güvenilirliğini test etmektir.
Ölçeğin Türkçe'ye uyarlanması, temel olarak AAOS rehberinde önerilen 
kaynak dilden hedef dile çeviri, sentez, geri çeviri, gözden geçirme ve ön test 
aşamaları izlenerek yapıldı. Oluşturulan Türkçe versiyonun geçerlilik ve güvenilirliği 
ACR Kriterleri'ne göre RA tanısı almış 102 hastada test edildi. Ölçeğin test-tekrar 
test güvenilirliği ve içsel tutarlılığı araştırıldı. RADAI-5'in Türkçe versiyonunun 
yapısal geçerliliği 'ölçek geçerliliği' yöntemi kullanılarak test edildi. Bunun için 
hastaların HAQ, DAS 28, DAS 28 CRP, RAQoL skorları hesaplandı. Ayrıca her 
hastanın ESH ve CRP düzeyleri ölçülerek, şiş hassas eklem sayıları ve hasta ve 
hekimin global değerlendirmeleri kaydedildi.
RADAI-5'in Türkçe versiyonunun güvenilirliği içsel tutarlılık ve test-tekrar 
test güvenilirliği ile test edildi. İçsel tutarlılığı gösteren Cronbach alfa katsayısı 0,91 
idi ve sınır kabul edilen 0,7'den büyüktü. RADAI-5'in test-tekrar test güvenilirliği de
ICC ile test edildi. Hem total RADAI-5 skoru, hem de soru bazında hesaplanan ICC 
değerleri 0,7'den büyük bulundu. RADAI-5'in yapısal geçerliliğini kanıtlamak için 
diğer hastalık aktivite ölçeklerinden DAS 28 ve DAS 28 CRP ile, hassas-şiş eklem 
sayıları, hasta ve hekimin global değerlendirmeleri, HAQ, RAQoL, ESH ve CRP ile 
olan korelasyonu değerlendirildi. RADAI-5'in DAS 28, DAS 28 CRP, HAQ, 
RAQoL, hasta ve doktorun global değerlendirmeleri ve hassas eklem sayısı ile güçlü 
korele olduğu saptandı. RADAI-5 ile şiş eklem sayısı ve ESH düzeyleri arasında orta 
korelasyon saptandı. RADAI-5'in CRP ile ise zayıf korele olduğu bulundu.
Sonuç olarak, RADAI-5'in Türkçe versiyonu tekrarlayan ölçümlerde hata 
payı düşük, alt birimleri birbiri ile uyum içinde çalışan geçerli ve güvenilir bir 
ölçektir.

Abstract:
Aim: Rheumatoid Arthritis Disease Activity Index-5 (RADAI-5) is a tool for measuring disease activity in rheumatoid arthritis (RA) patients. In 2008 Dr Burkhard Leeb et al. improved RADAI-5 by making some changes in the original RADAI. RADAI-5 makes the clinician save time by eliminating the joint examination and provides a patient-centered assessment. Since it results quickly, does not contain joint examination and laboratory parameters, RADAI-5 may be preferred over other disease activity measurement tools such as Disease Activity Score 28 (DAS 28) which necessitates special devices for calculation. The purpose of this study was to adapt RADAI-5 into Turkish population and test its validity and reliability.
Methods: Adaptation to Turkish was performed following the steps adviced by American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS) guideline, including translation from German language, synthesis, translation back to the original language, revising, pre-test, and test. The validity and reliability of the Turkish version was tested on 102 RA patients diagnosed according to the 1987 ACR classification criteria. The test-retest reliability and internal consistency were investigated. The construct validity was tested by 'measurement validity' method. For this aim, Health Assessment Questionnaire (HAQ), DAS-28, DAS 28-CRP, and Rheumatoid Arthritis Quality of Life questionnaire (RAQoL) scores were calculated. Also ESR and CRP levels, tender and swollen joint counts, patients' and doctor's global health assessmentson visual analogue scale were recorded. 
Results: Cronbach's alpha coefficient was 0.911 and greater than 0.7 which is accepted the threshold. The test-retest reliability was tested by intra-class correlation coefficients (ICC). Both for total RADAI-5 score and item-based scores ICC was greater than 0.7. to prove the validity of RADAI-5, its correlation with other disease activity measures such as DAS 28 and DAS 28-CRP as well as its correlation with tender and swollen joint counts, patients' and doctor's global assessments, HAQ, RAQoL, ESR, and CRP were examined. RADAI-5 was found to be strongly correlated with DAS 28, DAS 28-CRP, HAQ, RAQoL, patients' and doctor's global assessments, and tender joint counts. ESR levels and swollen joint counts were moderately correlated with RADAI-5. On the other hand, CRP levels were found to be weakly correlated with RADAI-5.
In conclusion, the Turkish version of RADAI-5 is a reliable measurement tool which yields consistent results in repeated measurements and whose items work in accordance.