Katılım bankacılığında teori ve uygulama arasında murâbaha işlemleri: Kuveyt Türk örneği
Murabaha transactions between theory and practice in participation banking: Kuveyt Turk case
Yazar: MUHAMMED RAMİ KATTAN
Danışman: PROF. DR. OSAMA AL HAMWI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
Murâbaha, ticaret yapan kişinin ticaret malını satın aldığı fiyatın üzerine koyarak satmasıdır ki, bu fazlalığa ribh/kâr denir. Eğer murâbaha akdinden önce taraflar arasında herhangi bir vaatleşme söz konusu olmamışsa bu akit klasik murâbaha diye isimlendirilir. Eğer murâbaha akdi bir katılım bankası üzerinden yapılmışsa ve banka ile müşteri arasında öncesinde bir vaatleşme durumu bulunuyorsa, bu işlem modern murâbaha diye isimlendirilir. 
Katılım bankalarının gerçekleştirdiği murâbaha işlemlerinde uyulması gereken modern murâbaha standartları, İslami Finans Kuruluşları Muhasebe ve Denetleme Kurumu Şer'i Kurulu tarafından "Şer'i Standart No 8; Murâbaha" adı altında yayımlanmıştır.
Çalışmamızın konusu, Türkiye'deki katılım bankalarında murâbaha uygulama mekanizmasını ele almakta olup, bu kapsamda Kuveyt Türk Bankası'nda uygulanan murâbaha sözleşme modelinin standartlara uygunluğu incelenmiş ve analiz edilmiştir.
Araştırmamızın problemi "Katılım bankalarında murâbaha sözleşmesi standartlara uygun olarak uygulanıyor mu? ayrıca modern murâbaha standartlarına uymayan uygulamalar nelerdir?"  sorularında özetlenmiştir.
Bu çalışmada karşılaştırmalı analiz metodu izlenmiştir. Bu anlamda banka murâbahası ile ilgili geçmiş çalışmalara göz atılmış ana kitaplarda geçen âlimlerin ve fakihlerin sözlerinden de istifade edilmiştir. Ayrıca Kuveyt Türk'ün murâbaha sözleşmesi ile alakalı birtakım bilgiler toplanmış ve bunlar incelenmiştir. Ardından murâbaha sözleşmesinin bahsi geçen bankada uygulama adımları üzerine odaklanılmış ve yetkili kuruluşlar tarafından yayınlanan ve katılım bankaları açısından kabul edilen murabaha standartları ile karşılaştırılmıştır. Son olarak çalışma ile ilgili sonuçlara değinilmiştir.
Kuveyt Türk'ün bazı uygulama farklılıklarla birlikte standartlara bağlı kaldığını ve bu farklılıkların yasal sebeplerden kaynaklandığını tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, bazı yasal değişikliklerin yapılması ve İslami standartlara tam uyum sağlamak için uygulamanın adımlarına yeni bir göz atma ihtiyacı bulunduğu konusunda yetkili makamlara gerekli öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeleri: İslami Bankacılık, Kuveyt Türk, Katılım Bankacılığı, Murâbaha, Türkiye.

Abstract:
Murabaha is a type of Islamic financing in which a seller sells a commodity to a buyer at a price that includes the cost of the item plus a profit. If the agreement is made without any prior promise between the parties, it is called traditional murabaha. If the agreement is made through a participatory bank and there is a promise between the bank and the ordering client, this process is called modern murabaha.
The standards for modern murabaha transactions that participatory banks must follow have been published by the Shari'a Supervisory Board of the Accounting and Auditing Organization for Islamic Financial Institutions, under the name "Shari'a Standard No. 8 Murabaha".
This research paper examines the application of murabaha in participatory banks in Turkey in general, with the murabaha contract used by Kuveyt Turk Bank taken as a model and analyzed to determine how closely it adheres to the standards.
The problem addressed by this research is the following question: Is the murabaha contract being applied in participatory banks according to the standards, and what are the applications that do not conform to modern murabaha standards?
In this study, a comparative analytical approach was followed. Previous studies related to Islamic banking murabaha were reviewed, and the opinions of scholars and jurists mentioned in the primary sources were used. Information related to the murabaha contract in Kuveyt Turk Bank was collected and analyzed, and then the focus was on the steps for applying the murabaha contract in the bank itself. This was compared to the standards of modern murabaha used in participatory banks and issued by relevant authorities, and conclusions were drawn based on the study.
It was found that the bank adheres to the standards, with some differences in application due to legal reasons. The result of the study proposes that some legal changes be made by relevant authorities to ensure full compliance with Shari'a standards.

Keywords: Islamic Banking, Kuveyt Turk Bank, Participatory Banking, Murabaha, Turkey.