Mersin'deki mesleki eğitim merkezlerinde öğrenim gören çırakların madde kullanım durumları ve ilişkili faktörler
Substance use and related factors of apprentices studying at Mersin professional training centers
Yazar: ÜMİT YİĞİT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ÖNCÜ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Alkol içme = Alcohol drinking ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Mersin = Mersin ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Mesleki eğitim merkezleri = Vocational education centers ; Narkotikler = Narcotics ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sigara içme = Smoking ; Uyuşturucu alışkanlığı = Narcotic dependence ; Çıraklar = Apprentices

Özet:
Ekonomik ve toplumsal yapının devamı, refahın sürdürülmesi yönüyle çalışan gençlerin sağlığı önemlidir. Madde kullanımı gençlerde önemli bir halk sağlığı sorunudur. Psikososyal ve çevresel etmenler nedeniyle madde kullanımı riski yüksek olan çalışan gençlerde dünyada ve Türkiye'de yapılan çalışmalar sınırlıdır. Araştırmada çalışan gençlerde sigara, alkol, uyuşturucu/uyarıcı madde kullanım yaygınlığını ve risk faktörlerini belirlemek amaçlanmıştır. Kesitsel tipteki araştırmaya formel sektörde çalışan ve 2017-2018 Eğitim Öğretim Yılında Mersin'de altı mesleki eğitim merkezine devam eden 14-18 yaş arası 545 genç katılmıştır. "Tanıtıcı Özellikler ve Madde Kullanımı Soru Formu" ile yüzyüze görüşmeyle toplanan verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, önemlilik testleri ve Binary Logistik Regresyon analizi kullanılmış, p≤0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Araştırma sonucuna göre, gençlerin %50,5'i sigara, %36,0'sı alkol, %6,2'si uyuşturucu/uyarıcı madde denemiştir. Gençlerde sigara kullanım riskini babayla ilişkiden memnun olmama (OR: 2,6 kat), babanın (OR: 1,6 kat) ve arkadaşın sigara kullanması (OR: 1,7kat), işyerinde sigara kullanan olması (OR: 2 kat), yaş (OR: 1,4 kat), sigaraya erişimin kolay olması (OR: 10,1 kat); alkol kullanım riskini sigara kullanma (OR:17 kat), alkole erişimin kolay olması (OR:10,9 kat) arttırmaktadır. Baba ile olan ilişkiden memnuniyet durumu alkol ve uyuşturucu/uyarıcı madde kullanım riskini belirlemede anlamlı yordayıcılardır (p≤0,01). Çalışan gençlerdeki madde kullanım yaygınlığı akranlarına göre daha yüksektir. Bu nedenle maddeden korunma çalışmalarında çalışan gençlerin öncelikle olarak ele alınması önerilir.

Abstract:
The health of young people who work is important to the progression of the economical and social structure and to sustain the welfare. The use of drug is an important public health problem among the young people. The studies about working young people who have a high risk of using drugs because of psychosocial and enviramental factors are limited in Turkey and the world. It was aimed to define the prevalance of the use of cigarette, alcohol, drug/stimulant and it's factors of risks 545 apprenticies are the age of between 14-18, who are studying at six vocational training center at Mersin in the yerar of 2017-2018 education and working in the formal sector attended to this research which has a type of sectional. In the analysis of data, which was collected by interviewing face to face and with the form of questions about identifiers and the use of drug , it was used the descriptive statistics, the tests of signifigance and the analysis of Binary Logistic regression, p<0.05 was accepted as important. Among the apprenticies 50,5% of them tried cigarette 36% of them tried alcohol and 6,2% of them tried drugs. The things which increase the risks of using cigarette are not being pleased about the relationship with father (2.6 times), the age (1,4 times), it is easy to access the cigarette (10,1 times), father's or friends use of cigarette (1,6 and 1,7 times), the use of cigarette at the work place (2 times). The things which increase the risk of using alcohol are the use of cigarette (17 times), it is easy to access the alcohol (0,9 times). Being pleased about the relationship with father and using alcohol is a significant predictive to define the risk of the using drug (p<0,01). The prevalence of substance use among working youth is higher than their peers. For this reason, it is recommended that young people working in substance protection studies be considered first.