Altı– on yedi yaş aralığındaki çocuklarda hangi yaşlarda obezitenin zirve yaptığı ve obezite gelişiminde rol oynayan risk faktörlerinin belirlenmesi: Tek merkez deneyimi
At what age did obesity peak in children between the ages of six and seventeen and identification of risk factors that play S role in the development of obesity : Single center experience
Yazar: ONUR KAŞLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MESUT KOÇAK ; DOÇ. DR. AYŞE DERYA BULUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Obezite = Obesity ; Risk faktörleri = Risk factors ; Çocuklar = Children

Özet:
Araştırmanın Amacı: Obezite, çocuk ve adölesanların %25-30'unu etkileyen önemli bir beslenme problemidir. Günümüzde obezitenin görülme sıklığı her yaş grubunda giderek artmaktadır. Bunun nedeni olarak, modern yaşamın getirdiği beslenme alışkanlıklarında yağların ve karbonhidratların fazla miktarda tüketilmesi ve çocukların fiziksel aktiviteden uzaklaşarak televizyon ve bilgisayar oyunlarına yönelmeleri önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmada, Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniklerine başvuran 6-17 yaş aralığındaki çocuklarda hangi yaşlarda obezitenin zirve yaptığı ve obezite gelişiminde rol oynayan risk faktörlerinin (beslenme, aktivite, aile öyküsü) belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç- Yöntem: Çalışma kesitsel olarak planlanıp, Ekim 2019- Aralık 2019 tarihleri arasında Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi Pediatri Polikliniğine herhangi bir sebeple başvuran 3000 adet 6-17 yaş arası çocuklar ve velileri dahil edilmiştir. Yaşına göre VKİ 85. persentilin olanlar aşırı kilolu, 95. persentilin üzerinde olanlar obezite, 99. persentilin üzerinde olanlar ise ciddi obezite olarak değerlendirildi. Dışlanma kriteri bulunmamakta olup tüm hastalar çalışmaya alındı ve ankette ayrıntılı olarak eşlik eden hastalık ve kullandığı ilaçlar sorgulandı.
Bulgular: Çocukların %78,6'sında obezite yok iken %21,4'ünde obezite mevcut idi. Doğum ağırlığı ile obezite arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p= 0,001) 2500-4000 gr arası doğan bebekler referans alındığında, <2500 gram (gr) doğum ağırlığı olan bebeklerde obezite olasılığı 0,43(0,26-0,71) kat daha düşüktür. Çalışmamıza katılan ailelerin % 84,6'sı çekirdek aile yapısına sahiptir ve çekirdek aile yapısına sahip çocuklarda obezite anlamlı olarak düşük bulunmuştur (p< 0,05). Çekirdek aile yapısı referans alındığında, geniş aile yapısına sahip olan çocuklarda obezite gelişme olasılığı
1.66 (1.12-2.44) kat daha fazladır. Televizyon izleme, bilgisayar ile uğraşma, video oyun  oynama  için  ayrılan  günlük  sürenin  ile  obezite  arasında  anlamlı  ilişki
 saptanmıştır (p<0,001). Spor, bisiklet sürme, dışarıda oynama gibi fiziksel aktiviteler ile obezite arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p=0,045). Ve obezite oranı fiziksel aktivite süresinin artması ile anlamlı derecede azalmıştır. Çalışmamızda kan basıncı ile obezite gelişimi arasında istatistikse olarak anlamlı fark saptanmıştır (p=0,004). Kan basıncı normal olan çocuklar referans alındığında; kan basıncı yüksek çıkan çocuklarda obezite görülme olasılığı 3.25(1.51-6.99) kat daha fazladır. Önceden yapılmış doktor kontrolünde kolesterol ve lipit düzeyi yüksek olan çocuklarda obezite 4,73(2,42-9,24) kat daha fazla bulunmuştur (p<0,001). Ailedeki kronik hastalık ile obezite gelişimi arasında anlamlı fark görülmemiştir (p=0,148). Çocuktaki kronik hastalık varlığı ile obezite arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır(p=0,320). Çalışmamızda annesi obez olan çocuklarda obezite 1,77(1,25-2,50) kat, babası obez olan çocuklarda obezite 2,01(1,42-2,85) kat daha fazla görülmüştür (p<0,001). Anne- babanın eğitim düzeyi, meslekleri ile çocuklarda obezite gelişimi açısından anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05).
Sonuç: Tüm yaş gruplarında olduğu gibi çocukluk çağında da obezite görülme sıklığı giderek artmaktadır. Bu artışın önüne geçebilmek için gerekli önlemlerin en erken safhada alınması gerekmektedir. Çocuklarda obezitenin önlenmesi ve tedavisinin temelinde yeterli ve dengeli beslenme ve fiziksel aktivitenin önemi büyüktür. Öncelikli amaç yaşam tarzı değişikliği olmasına rağmen obeziteye bağlı ciddi komplikasyonların varlığında gereklilik halinde farmakoterapi veya cerrahi tedavi de denenebilmektedir.
İstatistik Metodu: Çalışma kesitsel olarak planlanıp, Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi Pediatri Polikliniğine herhangi bir sebeple başvuran 3000 , 6-17 yaş altı çocuklarlar ve velileri dahil edilmiştir. Katılımcılara anket ile ilgili bilgi verilip yazılı onamları alındıktan sonra katılımcı çocukların boy ve kilo ölçümü yapılmış olup, sonra velileriyle yüz yüze anket uygulanmıştır. İstatistiksel değerlendirme Statistical Package for Social Sciences (SPSS) for Windows 23. 0 (IBM SPSS Inc. Chicago, IL) programı kullanılarak yapıldı. Değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu görsel (histogram ve olasılık grafikleri) ve analitik yöntemler (Kolmogorov-Smirnov/ Shapiro-Wilk testleri) kullanılarak incelendi. Verilerin tamamının parametrik olarak dağıldığı değerlendirildi. Tanımlayıcı analizler ortanca ve maksimum-minimum
 değerleri (median± min-maks) ve yüzde değeri kullanılarak verildi. Kategorik değişkenler Pearson Ki-Kare Test kullanılarak değerlendirildi. Sonuçlar %95 güven aralığında, istatistiksel anlamlılık p< 0,05 olarak kabul edildi.
Anahtar Kelimeler: Obezite, beslenme, çocukluk çağı, fiziksel aktivite

Abstract:
Name of research: At what age did obesity peak in children between the ages of six and seventeen and identification of risk factors that play a role in the development of obesity : Single center experience
The purpose of research: Obesity is an important nutritional problem affecting 25- 30% of children and adolescents. Today, the frequency of obesity is increasing in every age group. As a reason, excessive consumption of fats and carbohydrates in the eating habits of modern life and It is important for children to move away from physical activity towards television and computer games.
In this study, it was aimed to determine the age at which obesity peaked and the risk factors (nutrition, activity, family history) that play a role in the development of obesity in children between the ages of 6-17 who applied to the Keçiören Education and Research Hospital pediatric health and diseases outpatient clinic.
Material- Method: The study is planned section by section. Between October 2019 and December 2019, 3000 children aged 6-17 and their parents who applied to the Pediatrics Outpatient Clinic of Ankara Keçiören Training and Research Hospital for any reason were included. According to the age, the BMI 85th percentile were overweight, those above 95th percentile were considered obesity, and those above 99th percentile were considered serious obesity. There are no exclusion criteria, all patients were included in the study and the accompanying disease and the drugs used in the questionnaire were questioned in detail.
Findings: While 78.6% of the children had no obesity, 21.4% had obesity. A significant relation was found between birth weight and obesity (p = 0.001) When babies born between 2500-4000 g are taken as reference, the probability of obesity is
0.43 (0.26-0.71) times lower in babies with <2500 g birth weight. 84.6% of the families who participated in our study had nuclear family structure and obesity was found to be significantly lower in children with nuclear family structure (p <0.05). With reference to the nuclear family structure, children with large family structures are 1.66 (1.12- 2.44)  times  more  likely  to  develop  obesity.  There  was  a  significant relationship
 between obesity and the daily time allocated for watching television, playing computer, playing video games (p <0.001). There was a significant relationship between physical activities such as sports, cycling and playing outside and obesity (p
= 0.045). And the obesity rate decreased significantly with increasing duration of physical activity. In our study, a statistically significant difference was found between blood pressure and obesity development (p = 0.004). When children with normal blood pressure are taken as reference; children who have high blood pressure are 3.25 (1.51- 6.99) times more likely to have obesity. Obesity was found 4.73 (2.42-9.24) times more in children with high cholesterol and lipid levels under previous doctor's control (p <0.001). There was no significant difference between chronic disease in the family and the development of obesity (p = 0.148). No significant relationship was found between the presence of chronic disease in children and obesity (p = 0.320). In our study, obesity was 1.77 (1.25-2.50) times more in children whose mother was obese and obesity was 2.01 (1.42-2.85) times more in children whose father was obese (p
<0.001). There was no significant difference in the level of education of parents, their professions and the development of obesity in children (p> 0.05).

Conclusion: As in all age groups, the frequency of obesity increases gradually in childhood. In order to prevent this increase, necessary measures should be taken at the earliest stage. Adequate and balanced nutrition and physical activity are of great importance in the prevention and treatment of obesity in children. Although the primary goal is lifestyle changes, pharmacotherapy or surgical treatment can be tried if necessary in the presence of serious complications related to obesity. Although the primary goal is lifestyle changes, pharmacotherapy or surgical treatment can be tried if necessary in the presence of serious complications related to obesity.

Statistics Method: The study was planned in section by section and 3000 children under the age of 18 and their parents who applied to the Pediatrics Outpatient Clinic of Ankara Keçiören Training and Research Hospital for any reason were included. After the participants were informed about the questionnaire and their written consent was obtained, the height and weight measurements of the participant children were made, and then a questionnaire was applied to their parents face to face. Statistical evaluation was done using Statistical Package for Social Sciences (SPSS) for Windows
 
	(IBM SPSS Inc., Chicago, IL). The suitability of variables to normal distribution was examined using visual (histogram and probability graphs) and analytical methods (Kolmogorov-Smirnov / Shapiro-Wilk tests). All data were evaluated to be distributed parametrically. Descriptive analyzes were given using median and maximum- minimum values (median ± min-max) and percentage value. Categorical variables were evaluated using Pearson Chi-Square Test. The results were accepted as 95% confidence interval and statistical significance p <0.05.

Keywords: Obesity, nutrition, childhood, physical activity