Erzincan koşullarına uygun kuru fasulye çeşitlerinin belirlenmesi
Determination of dry bean cultivars suitable for Erzincan conditions
Yazar: SELÇUK YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM SAYGILI
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tahıllar ve Yemeklik Baklagiller Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Erzincan bölgesinde kuru fasulye yerel çeşitler ya da karışık popülasyonlar kullanılarak üretilmektedir. Son yıllarda üreticilerin fasulye tarımından vazgeçmesi genellikle yerel genotiplerin düşük verimleri nedeniyle karlılığın azalmasından kaynaklanmaktadır. Bu çalışmada 30 adet kuru fasulye çeşidi ve iki adet yerel kuru fasulye genotiplerinin Erzincan koşullarında performanslarını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Tarla denemesi Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü uygulama ve araştırma alanlarında 2017 yılında yürütülmüştür. Deneme tesadüf blokları deneme deseninde dört tekrarlamalı olarak dizayn edilmiştir. Araştırmada çıkış, çiçeklenme süresi, vejetasyon süresi, bitki boyu, bitkide ana dal sayısı, bitkide bakla sayısı, baklada tane sayısı, yüz tane ağırlığı, bitki başına verim ile tane verimi ve protein oranı incelenmiştir. Çeşit ve genotiplerin tane verimleri 112.2 – 397.5 kg arasında, bitki boyu 48.5-118.8 cm, ilk bakla yüksekliği 11.7-20.3 cm, bitkide ana dal sayısı 3.4-4.9, bitkide bakla sayısının 12.8-39.5, baklada tane sayısının 3.26-.5.16, bitkide tane verimi 20.61-54.48 g, hasat indeksi %25.7-35.1, biyolojik verim 423.6-1418.1 g, yüz tane ağırlığı 17.4-60.1 g, ve protein oranı %17.9-23.2 arasında değiştiği belirlenmiştir. Denemede en yüksek tane verimi Göynük-98 ve en yüksek yüz tane ağırlığı Koray çeşitlerinde belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre horoz tane tipi için Göynük-98, dermason tane tipi için Batallı, çalı tipi için Berrak, şeker tane tipi için Sururbey, barbunya tane tipi için Önceler-98 çeşitlerinin aynı tane tipli diğer çeşitlere göre tane verimi, protein oranlarının ve yüz tane ağırlıklarının ve daha yüksek olmasından dolayı fasulye üretimini geliştirebileceği kanatına varılmıştır. 

2024, 53 sayfa

Abstract:
In Erzincan, dry bean is produced using landraces or mixed local populations. In recent years, farmers have abandoned dry bean cultivation due to decreasing profitability caused by low yields of local genotypes. This study was conducted to determine the performance of 30 dry bean cultivars and two local dry bean genotypes under Erzincan. The field trial was conducted in the application and research areas of the Horticultural Research Institute in 2017. The experiment was designed as a randomized block design with four replications. In the study, emergence, flowering time, vegetation time, plant height, number of main branches in the plant, number of pods in the plant, number of grains in the pod, hundred grain weight, yield per plant and grain yield and protein ratio were evaluated. Grain yields of genotypes were between 112.2 - 397.5 kg, plant height 48.5-118.8 cm, first pod height 11.7-20.3 cm, number of main branches 3.4-4.9, number of pods 12.8-39.5, number of grains per pod 3. 26-5.16, grain yield per plant 20.61-54.48 g, harvest index 25.7-35.1%, biological yield 423.6-1418.1 g and hundred grain weight 17.4-60.1 g, protein content 17.9-23.2%. The highest grain yield was determined in Göynük-98 and the highest hundred grain weight was determined in Koray. According to the results obtained, it was concluded that Göynük-98 for rooster grain type, Batallı for dermason grain type, Berrak for bush type, Sururbey for sugar grain type, Önceler-98 for red kidney type can improve bean production due to their higher grain yield, protein content and hundred grain weights compared to other cultivars in the same grain types. 

2024, 53 Page