Anayasa yargısında orijinalizm ve dinamik yorum anlayışları ile temel hakların korunmasına etkileri
The notions of originalism and dynamic interpretation in Constitutional review and their impacts on the protection of fundamental rights
Yazar: EFE ORHUN ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ERSOY KONTACI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Amerikan hukuku = American law ; Anayasa hukuku = Constitutional law ; Anayasa yargısı = Constitutional justice ; Avrupa insan hakları hukuku = European law of human rights ; Hukuksal yorumlar = Judicial interpretation ; Orjinalizm = Originalism ; Yaşayan belge = Living document ; Yorumlama = Interpretation

Özet:
Hukuki yoruma dair en çok kabul gören teoriler olan klasik ve realist yorum teorileri anayasanın yorumlanması sırasında anayasa hukukunun özgün karakteri nedeniyle yeterli görülemezler. Bu durum, anayasanın yorumunda kendine özgü bakış açılarına ihtiyaç duyulduğunu gösterir. Dinamik yorum da sözü edilen bakış açılarından biridir.
Kısaca anayasanın güncel koşullara uygun şekilde yorumlanması olarak tanımlanabilecek dinamik yorum sayesinde anayasalar esnekleşir ve böylelikle normatif güçlerini korumalarının da sağlanmasıyla anayasa hukukunun kendine özgü ihtiyaçlarının giderilmesine katkı sunma potansiyeli ortaya çıkar. Dinamik yorumun karşısında yer alan yorum anlayışı olan orijinalizm ise güncel ihtiyaçlara cevap verme noktasında yetersiz kalmaktadır. 
Bununla beraber, dinamik yorum da öğretide çeşitli açılardan eleştirilere maruz kalmıştır. Bu eleştirilerin öne çıkanlarının sübjektifliğe ve demokratik meşruiyete ilişkin olduğu söylenebilir. Buna rağmen, dinamik yorumun hem teorik hem de ampirik açıdan temel hakların korunması noktasında daha işlevsel olduğunu söylemek mümkündür.
Her ne kadar, daha işlevsel olduğu iddia edilmiş olsa da dinamik yorumun birtakım sınırlamalara dayalı olarak yapılması gerekmektedir. Aksinin kabulü, hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmaz.
Kısacası bu çalışmada, dinamik yorum anlayışı; sağladığı avantajlar, somut görünüm biçimleri, hakkındaki eleştiriler, başta orijinalizm olmak üzere yoruma ilişkin diğer teori, yöntem ve yaklaşımlarla ilişkileri, sınırları ve ampirik örnekleri açısından ele alınmış ve kavramın genel çerçevesi çizilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Due to the unique characteristics of the field of constitutional law, the most accepted theories of interpretation -classic and realist theories- can't be seen as sufficient in the case of interpretation in constitutional law. That case highlights the need for unique perspectives in interpreting constitutions. Dynamic interpretation is one of the aforementioned unique perspectives of constitutional law.
Because of the dynamic interpretation, which can be briefly described as a interpretive approach that is suitable to current circumstances of the legal matter, constitutions can be more flexible and provided with the preservation of the normative strength of constitution, an opportunity for contributing to fulfilling the needs to the field of constitutional law. Standing opposite to the dynamic interpretation, originalism is incapable of providing solutions to the problems of the present.
However, dynamic interpretation has been the target of various criticism from several authors. Nevertheless, it can be said that dynamic interpretation is more functional in the matter of protecting fundamental rights on an empirical and theoretical basis.
Although it has been claimed as more functional, dynamic interpretation has to be applied in a way that is limited to some capacity. Otherwise, this approach can't be compatible with the principle of rule of law.
In essence, this study tries to describe the method of dynamic interpretation, presents the advantages it brings to the field of constitutional law, compiles and presents the appearance forms of the dynamic interpretation, explains the criticism about the notion of dynamic interpretation, explains the relationships between other methods and theories in the field -especially originalism-, specifies the limitations of the perspective, processes the empirical examples regarding the dynamic interpretation and in general define the general concept of the notion of dynamic interpretation.