Bazı ağır metallerin subletal dozlarının gökkuşağı alabalıklarında (Oncorhynchus mykiss, Walbaum 1792) katalaz, süperoksit dismutaz, gulutatyon peroksidaz enzim aktiviteleri ve mrna ekspresyonları üzerine etkileri
Effects of sublethal doses of some heavy metals on the catalase, superoxide dismutase, glutation peroxidase enzyme activities and mrna expressions in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss, Walbaum 1792)
Yazar: KÜBRA ATABEYOĞLU
Danışman: PROF. DR. ORHAN ERDOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Antioksidan enzimler = Antioxidant enzymes ; Ağır metaller = Heavy metals ; Gökkuşağı alabalığı = Rainbow trout

Özet:
Bu çalışmada, aynı koşullarda yetişmiş olan Gökkuşağı alabalıklarına (Oncorhynchus mykiss) 0,16 mg/lt ve 0,32 mg/lt bakır klorür, 0,94 mg/lt ve 1,89 mg/lt çinko klorür, 3,25 mg/lt ve 6,5 mg/lt nikel klorür, 2,25 µg/lt ve 4,5 µg/lt kadmiyum klorür uygulanmıştır. Ağır metal uygulamasının balıkların karaciğer, böbrek ve kas dokularında enzim aktiviteleri ve yalnız kas dokusunda ise gen ekspresyonları üzerindeki etkileri incelenmiştir.Gökkuşağı alabalıklarında CAT % aktivitesi için bakır ağır metal uygulaması sonrası alınan karaciğer dokusu hariç diğer karaciğer dokularının CAT aktivitelerinde istatistiksel düzeyde farklılık tespit edilmiştir. CAT enzim aktiviteleri bakır ve çinko uygulaması sonrası alınan böbrek dokusuna ait istatistiksel analizde farklı bulunamamıştır. Çinko ağır metali uygulaması sonrası alınan kas dokusu hariç diğer kas dokularının CAT aktiviteleri önemsiz bulunmuştur. Cu, Zn, Ni ve Cd uygulaması sonrası Gökkuşağı alabalıkların karaciğer ve kas dokularının SOD aktivitelerinde istatistiksel düzeyde farklılık tespit edilememiştir. Bakır ve çinkoya maruz kalmış alabalıkların SOD aktiviteleri böbrek dokularında önemli bulunmuştur. GSH-Px % aktivitesi Cu, Zn, Ni ve Cd'a maruz kalmış alabalıkların karaciğer dokularında istatistiksel düzeyde farklı, kas dokularında ise farksız bulunmuştur. Nikel ağır metaline maruz kalmış alabalıkların böbrek dokularında GSH-Px aktivitesi önemli bulunmuştur.Ayrıca kadmiyum ağır metaline maruz kalan alabalıkların kas dokularının gen ekspresyonları arasında önemli bir farklılık saptanamamıştır. Diğer üç ağır metalin uygulanması sonucu balıklardan alınan kas dokularında ise gen ekspresyonları açısından bazı önemli farklı sonuçlar elde edilmiştir.Cu, Zn, Ni ve Cd uygulaması sonrası enzim aktivitesi ve gen ekspresyonunun ortak dokusu olan kas dokusu için CAT ve SOD genlerinin ekspresyonları ile CAT ve SOD enzim aktiviteleri istatistiksel olarak benzer sonuçlar gösterirken, GSH-Px gen ekspresyonu ile GSH-Px enzim aktivitesi sonuçları farklılık göstermiştir.

Abstract:
In the present study, Oncorhynchus mykiss growing under the same conditions were applied to 0,16 mg/lt and 0,32 mg/lt copper chloride, 0,94 mg/lt and 1,89 mg/lt zinc chloride, 3,25 mg/lt and 6,5 mg/lt nickel chloride, 2,25 µg/l-1 and 4,5 µg/lt cadmium chloride. Effects of heavy metal treatment were investigated on various tissues of fish, enzyme activities and gene expressions.In Oncorhynchus mykiss, differences were found in liver tissues to be statistically significant for CAT activities (%) excepting liver tissue taken after copper heavy metal treatment. CAT enzyme activities after copper and zinc treatments were not statistically significant. CAT activities in all tissues except for treated with zinc were found to be statistically insignificant. SOD activities in the liver and muscle tissues of Oncorhynchus mykiss were found to be statistically insignificant after Cu, Zn, Ni and Cd treatment. SOD activity of Oncorhynchus mykiss treated with copper and zinc was found to be statistically significant in kidney tissue. There were statistically significant differences in GSH-Px (%) activity in the liver tissues of Oncorhynchus mykiss treated with Cu, Zn, Ni and Cd while no statistically significant differences were seen in muscle tissues. GSH-Px activity was found to be significant in kidney tissue of fish treated with nickel.In addition, there were no statistically significant differences between the gene expression of muscle tissues treated with cadmium while there were some differences in gene expression of fish treated with other three heavy metals.CAT and SOD gene expressions and CAT and SOD enzyme activities had the similar results for Cu, Zn, Ni and Cd treatment in muscle tissues while the results of GSH-Px gene expression and GSH-Px enzyme activity were different.