Öz-saygının, moral duygular ve depresyon ile ilişkisinde öz-şefkatin düzenleyici etkisi
Moderator effect of self-compassion on the relationship of self-esteem with self-conscious emotions and depression
Yazar: İKBAL EYLÜL GÜNDÜZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE ALTAN ATALAY
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Depresyon = Depression ; Düzenleyici etki analizi = Regulatory impact assessment ; Moral duygular = Self-conscious emotions ; Öz duyarlılık = Self compassion

Özet:
Öz-saygı, bireylerin günlük hayatlarında karşılaştıkları başarı ve başarısızlıkları yorumlamalarına bağlı olarak olumlu ya da olumsuz hale gelebilen benliğe dair nispeten kalıcı ve sıklıkla kıyaslamalara dayanan bir his olarak tanımlanmaktadır. Suçluluk ve utanç, sosyal kıyaslamalara bağlı olarak oluşan, düşünce ve davranışları değiştirmeye teşvik ederek diğer insanlarla uyum içinde olmaya yardımcı, ancak yoğun düzeyde deneyimlendiğinde çeşitli olumsuz sonuçlara yol açabilen birer duygu olarak tanımlanmaktadır. Depresyon, keyifsizlik, enerji kaybı, yeme ve uyku bozukluğu, intihar düşünceleri ve değersizlik duygusu eşliğinde disforik ruh hali olarak nitelendirilmektedir (American Psychiatric Association, 2013). Bu değişkenler arasındaki ilişkide düzenleyici değişken olarak rol alması beklenen ve öz-saygıyı sağlıklı bir formda tuttuğu düşünülen öz-şefkat kavramı, bireyin acılarından kaçmak ya da kopmak yerine onları kabule açık olması, sıkıntı veren duygularını hafifletmek için kendine özenli ve sevecen tutumlarla yaklaşması, yetersizliklerine ve başarısızlıklarına karşı yargılayıcı olmaması ve yaşadığı olumsuz deneyimleri insan yaşamının doğal bir parçası olarak kabul etmesi şeklinde tanımlanmaktadır. Bu tezin amacı öz-saygının, moral duygular ve depresyon ile ilişkisinde öz-şefkat değişkeninin düzenleyici rolünün olup olmadığının 18-63 yaş arasındaki yetişkin örnekleminde araştırılmasıdır. Çalışmaya 287 yetişkin katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi Formu, Öz-Duyarlık Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri ve Sürekli Utanç ve Suçluluk Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda tüm değişkenlerin birbiriyle anlamlı ilişkiler içinde olduğu görülmüştür. Öz-saygı ile depresyon arasındaki ilişkide öz-şefkatin 5 alt boyutunun (öz-nezaket, ortak insanlık, bilinçli farkındalık, öz-yargılama ve aşırı özdeşleşme) düzenleyici etkisi olabileceği görülmüş ancak yapılan post-hoc analizinde anlamlı bir düzenleyici etki saptanmamıştır. Çalışmanın sonuçları ilgili yazın çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
Self-esteem is defined as a relatively permanent and often comparative feeling of self that can become positive or negative depending on the interpretation of individuals' achievements and failures in their daily lives. Shame and guilt are related to social comparisons and help to make correspond with other people by encouraging them to change their thoughts and behaviors. Depression is a dysphoric mood characterized by loss of pleasure, energy loss, eating and sleeping disorder, suicidal thoughts and sense of worthlessness (American Psychiatric Association, 2013). The concept of self-compassion, which is expected to play a role as a moderator variable between these variables, is defined as an attitude of self-care and loving attitudes when approaching the suffering rather than avoiding or breaking away from them, accepting them as a natural part of human life and not being judged by their inadequacies and failures. The present study aims to investigate the moderator effect of self-compassion on the relationship of self-esteem with self-conscious emotions and depression in adults between the ages of 18-63 from Turkey. The data were collected through administration of demographic information form, Self-Compassion Scale, Rosenberg Self-Esteem Scale, Beck Depression Inventory and State Shame and Guilt Scale to 287 adults. According to results; all variables have significant relationships between each others. Although it was found that there might be a moderator effect of 5 dimensions of self-compassion in the relationship between self-esteem and depression, no significant moderator effect was found in post-hoc analysis. Findings of the study were discussed in the context of the relevant literature.