Kronik böbrek hastalığı olan hastalarda mekanik trombektomi ile semptomatik hemorajik transformasyon arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between mechanical thrombectomy and symptomatic hemorrhagic transformation in patients with chronic kidney disease
Yazar: ENES TARIK İNCİ
Danışman: DOÇ. DR. BURCU GÖKÇE ÇOKAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Beyin iskemisi = Brain ischemia ; Kronik böbrek hastalığı - mineral ve kemik bozukluğu = Chronic kidney disease-mineral and bone disorder ; Serebral hemoraji = Cerebral hemorrhage

Özet:
Giriş ve Amaç: Kronik böbrek hastalığının (KBH) akut iskemik inme (Aİİ) hastalarında mekanik trombektominin (MT) sonuçlarına olan etkisine dair literatürdeki veriler sınırlıdır. Çalışmamızda MT ile tedavi edilen hastalarda KBH ve semptomatik hemorajik transformasyon (SHT) riski arasındaki ilişkinin araştırılması planlandı.
Gereç ve Yöntem: Ocak 2019 – Nisan 2023 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Kliniği'ne Aİİ tablosuyla başvuran ve MT uygulanan 208 hasta dahil edildi. KBH tanısı KDIGO (Kidney Disease: Improving Global Outcomes) rehberine göre konuldu. Hastaların yaş, cinsiyet ve kronik hastalıkları gibi demografik verileri, başvuru anındaki National Institutes of Health Stroke Scale (NIHSS) skorları ve modifiye Rankin Skoru (mRS), oklüde arter ve tarafı, Alberta Stroke Program Early CT Score (ASPECTS), intravenöz tromboliz (İVT) yapılıp yapılmadığı, trombektomiye alınma saati, işlem sonrası hemorajik transformasyon (HT) olup olmadığı, European Cooperative Acute Stroke Study (ECASS) sınıflamasına göre hemoraji tipleri ve mTICI (Thrombolysis in Cerebral Infarction) skorları kaydedilmiştir. Primer sonlanım, endovasküler tedaviyi (EVT) takiben gelişen SHT idi. İkincil sonuçlar arasında hastanede ölüm, mTICI skoru, tedaviden sonraki 3 ay içinde ölüm ve 3. ay mRS skorları vardı.
Bulgular: Araştırmaya 42 (%20.2) KBH olan 166 (%79.8) KBH olmayan toplam 208 hasta dahil edilmiştir. Hastaların yaş ortalaması 68.38 ± 14.67, tedavi öncesi NIHSS değeri ortalaması ise 14.84 ± 4.82 bulundu. Hastaların 108'i (%51.9) kadındı, 100'ü (%48.1) erkekti. 121 (%58.1) hastada hipertansiyon, 48 (%23.1) hastada diabetes mellitus (DM), 26 (%12.5) hastada geçirilmiş inme, 32 (%15.4) hastada atriyal fibrilasyon (AF), 10 (%4.8) hastada sistemik kanser bulunmaktaydı. 143 (%68.8) hasta 'MCA-M1', 26 (%12.5) hasta 'MCA-M2' ve 39 (%18.8) hasta 'ICA' oklüzyonu sınıfındaydı. 115 (%55.3) hasta rekombinant doku plazminojen aktivatörü (rtPA) ile birlikte MT tedavisi almıştı, 93 (%44.7) hastaya tek başına MT tedavisi uygulanmıştı. 19 (%9.1) hastanın trombektomiye alınma saati '0-1 saat', 90 (%43.3) hastanın '1-3 saat', 54 (%36.0) hastanın '3-4.5 saat', 45 (%21.6) hastanın '4.5-6 saat' arasındaydı. 56 (%26.9) hasta mTICI '0-2a', 152 (%73.1) hasta mTICI '2b-3' grubundaydı. 116 (%55.8) hastada HT vardı. 30 (%25.9) hastada hemorajik infarkt tip-1 (Hİ-1), 34 (%29.3) hastada hemorajik infarkt tip-2 (Hİ-2), 19 (%16.4) hastada parankimal hematom tip-1 (PH-1), 33 (%28.4) hastada parankimal hematom tip-2 (PH-2) gelişti. 38 (%18.3) hastada SHT görüldü. 75 (%36.1) hastada hastanede ölüm, 83 (%39.9) hastada tedaviden üç ay içerisinde ölüm gözlendi. 82 (%39.4) hastanın 3. ay mRS skoru iyi klinik sonlanım olan '0-2' arasında, 126 (%60.6) hastanın ise kötü klinik sonlanım olan '3-6' arasındaydı. Potansiyel karıştırıcılara göre ayarlanmış çoklu regresyon analizi KBH'nin SHT gelişimini (OR=3.075, %95 CI 1.137-8.318 p=.027), yetersiz perfüzyon olarak değerlendirilen mTICI '0-2a' skorunu (OR=.449, %95 CI .204 – .989 p=.047), hastanede ölümü (OR=3.870, %95 CI 1.527 – 9.807 p=.004), tedaviden sonraki 3 ay içerisinde ölümü  (OR=2.570, %95 CI 1.028-6.428 p=.044) öngördüğünü  fakat 3 ay sonraki klinik sonlanım ile ilişkili olmadığını ortaya koydu (OR=.415, %95 CI .997-11.693 p=.050).
Sonuç: Çalışmamız, Aİİ nedeni ile MT tedavisi yapılan hastalarda KBH'nin SHT gelişimi için bir risk faktörü olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca yetersiz sayıda araştırılan KBH ile yetersiz reperfüzyon arasında anlamlı bir ilişki saptamıştır. KBH, MT ile tedavi edilen inme hastalarında literatüre benzer şekilde mortalitenin önemli bir göstergesiydi. Klinik sonlanım üzerine ise anlamlı bir etkisi olmadığı saptandı (p = 0.05).

Abstract:
Introduction and Aim: There is limited data in the literature on the effect of chronic kidney disease (CKD) on the outcome of mechanical thrombectomy (MT) in acute ischemic stroke (AIS) patients. We planned to investigate the relationship between CKD and the risk of symptomatic hemorrhagic transformation (SHT) in patients treated with MT.
Materials and Methods: Between January 2019 and April 2023, 208 patients admitted to the Neurology Clinic of Health Sciences University Ankara Training and Research Hospital with AII and underwent MT were included. CKD was diagnosed according to KDIGO (Kidney Disease: Improving Global Outcomes) guidelines. Demographic data including age, gender and chronic diseases, National Institutes of Health Stroke Scale (NIHSS) scores and modified Rankin Score (mRS) at admission, occluded artery and side, Alberta Stroke Program Early CT Score (ASPECTS), intravenous thrombolysis (IVT), time of thrombectomy, post-procedure hemorrhagic transformation (HT), hemorrhage types according to the European Cooperative Acute Stroke Study (ECASS) classification, and mTICI (Thrombolysis in Cerebral Infarction) scores were recorded. The primary outcome was SHT following endovascular therapy (EVT). Secondary outcomes included in-hospital death, death within 3 months of treatment, and 3-month mRS scores.
Results: A total of 208 patients, 42 (20.2%) with CKD and 166 (79.8%) without CKD, were included in the study. The mean age of all patients was 68.38 ± 14.67 years and the mean pre-treatment NIHSS value was 14.84 ± 4.82. 108 (51.9%) patients were female and 100 (48.1%) were male. 121 (58.1%) patients had hypertension, 48 (23.1%) had diabetes mellitus (DM), 26 (12.5%) had previous stroke, 32 (15.4%) had atrial fibrillation (AF), and 10 (4.8%) had systemic cancer. 143 (68.8%) patients were classified as 'MCA-M1', 26 (12.5%) as 'MCA-M2' and 39 (18.8%) as 'ICA' occlusion. 115 (55.3%) patients received MT therapy in combination with recombinant tissue plasminogen activator (rtPA), 93 (44.7%) patients received MT therapy alone. 19 (9.1%) patients were taken to thrombectomy between '0-1 hour', 90 (43.3%) patients between '1-3 hours', 54 (36.0%) patients between '3-4.5 hours', 45 (21.6%) patients between '4.5-6 hours'. 56 (26.9%) patients were in the mTICI '0-2a' group and 152 (73.1%) patients were in the mTICI '2b-3' group. 116 (55.8%) patients had HT. 30 (25.9%) patients developed hemorrhagic infarct type-1 (HI-1), 34 (29.3%) patients developed hemorrhagic infarct type-2 (HI-2), 19 (16.4%) patients developed parenchymal hematoma type-1 (PH-1), 33 (28.4%) patients developed parenchymal hematoma type-2 (PH-2). 38 (18.3%) patients had SHT. 75 (36.1%) patients died in hospital and 83 (39.9%) patients died within three months of treatment. 82 (39.4%) patients had a 3-month mRS score between '0-2', which is a good clinical outcome, and 126 (60.6%) patients had a mRS score between '3-6', which is a poor clinical outcome. Multiple regression analysis adjusted for potential confounders demonstratedd that CKD was associated with the development of SHT (OR=3.075, 95% CI 1.137-8.318 p=.027), mTICI '0-2a' score assessed as poor perfusion (OR=.449, 95% CI .204 - .989 p=.047), death in hospital (OR=3. 870, 95% CI 1.527 - 9.807 p=.004), death within 3 months of treatment (OR=2.570, 95% CI 1.028-6.428 p=.044), but was not associated with clinical outcome after 3 months (OR=.415, 95% CI .997-11.693 p=.050).
Conclusion: Our study reveals that CKD is a risk factor for the development of SHT in patients treated with MT for AII. In addition, a significant association was found between CKD and poor reperfusion, which was inadequately investigated. Similar to the literature, CKD was an important predictor of mortality in stroke patients treated with MT. There was no significant effect on clinical outcome (p = 0.05).