Türk sinemasında aile kurumunun temsili ve dönüşümü
Representation and transformation of the family institution in turkish cinema
Yazar: DORUKAN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. AYBİKE SERTTAŞ
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Aile = Family ; Sinema = Cinema ; Temsil = Representation ; Türk ailesi = Turkish family ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Aile tarih boyunca Türk toplulukları için önemli bir konumda yer almış ve Türk ailesi belirli zaman dilimlerinde dönüşümler geçirerek bugünlere gelmiştir. Cumhuriyet'in ilanı Türk ailesinin modern bir aile yapısını kazanması hususunda önemli bir dönüm noktası olmuştur. Zira toplumun modernleşmesi adına atılan adımlar zaman içerisinde toplumda karşılık bulmuş ve çağdaş aile yapısına doğru dönüşümün olduğu görülmüştür. Söz konusu dönüşüm günümüzde halen devam etmektedir. Bu bağlamda sosyal bir kurum olan aile, Türk sinemasında da çeşitli nitelikleriyle temsil edilmektedir. Dolayısıyla hem bir sanat dalı hem de bir kitle iletişim aracı olarak sinemada Türk ailesinin nasıl temsil edildiği hususu önem kazanmaktadır. Zira sinema, kitleleri etkileme ve yönlendirme gücüne sahip bir araçtır. Sinema filmlerinin toplumları etkileme ve yönlendirme gücü doğal olarak özellikle yoğun izleyici sayılarına ulaşan filmlerle artmaktadır. Türk sinemasında izleyici sayılarının artışı hususunda da dönüm noktası olarak nitelendirilebilecek bir dönemin araştırma kapsamı içerisine alınması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bu doğrultuda tezde temel olarak 1996-2000 yılları arasındaki dönemde vizyona girmiş, bir milyon ve üstü izleyici sayılarına ulaşan Türk filmlerinde, filmsel zaman göz önünde bulundurularak, Türk ailesinin sahip olduğu nitelikleriyle temsil edilip edilmediği sorusuna yanıt aranmıştır. Çalışmada öne sürülen temel varsayım ise, incelenen Türk filmlerinde Türk ailesinin sahip olduğu genel nitelikleriyle temsil edilebildiği, ancak filmlerde, ele alınan hikaye gereği bazı durum veya olayların Türk ailesiyle uyumsuzluk gösterebileceği yönünde olmuştur. Belirlenen filmler betimsel analiz yöntemiyle incelenerek çalışmanın temel sorusuna cevap aranmış ve tahlil edilen filmlerin tümünde filmsel zamana göre Türk ailesinin genel nitelikleriyle temsil edilebildiği sonucuna ulaşılmış, ancak analiz edilen filmlerin birisinde temsili yapılan ailelerde Türk ailesiyle uyum göstermeyen bazı durumların olduğu neticesine varılmıştır.

Abstract:
The family has taken an important place for the Turkish communities throughout history and the Turkish family has evolved over time in certain periods of time. The proclamation of the Republic has been an important turning point for the Turkish family to gain a modern family structure. Because the steps taken in the name of the modernization of the society have reciprocated from society in time and the transformation towards the modern family structure has been realized. The transformation still continues today.  In this context, the family which is a social institution is represented in Turkish cinema with its various qualities. Therefore, it is important to understand how the Turkish family is represented in cinema as both a branch of art and a means of mass communication. Because cinema is a tool that has the power to influence and direct the masses. The ability of cinema films to influence and direct societies naturally increases with films that reach particularly large spectrum of audience numbers. It is necessity that such a period, which may be considered as a turning point in the increase of the number of spectators in Turkish cinema, should be within the scope of research. In this context, the main focus of the thesis is on 1996-2000. The Turkish films, which reached a million and more viewers in this period, were asked to answer the question of whether the Turkish family was represented by their characteristics by considering the filmic time. The basic assumption of the study is that the Turkish films are represented by the general characteristics of the Turkish family; however, it is evaluated that some of the situations or events may show incompatibility with the Turkish family due to the story in the movies. Determined films were analyzed by using descriptive analysis method and the basic question of the study was sought. It has been concluded that all the films analyzed can be represented by the general characteristics of the Turkish family according to the filmic time. However, in one of the films analyzed, it was concluded that there were some cases that did not comply with the Turkish family.