Broiler piliçlerde pamuk tohumu ve pamuk tohumu küspesi toksikasyonlarında (gossipol toksikosis) patolojik incelemeler
Pathological investigations of cottonseed and cottonseed meal poisoning (gossyypol toxicosis) in white broiler
Yazar: AYDIN ÇEVİK
Danışman: DOÇ.DR. ERKAN KARADAŞ
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Patoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışma, ayrı ayrı gruplar halinde, broiler piliçlere pamuk tohumu ve pamuk tohumu küspesi yedirilerek, gossipol toksikasyonunun oluşturulması ve toksikasyona ilişkin şekillenen bulguların, gruplar arasında, birbirleriyle karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla, 10 günlük, toplam 117 adet Ross PM-3 broiler piliçler, cinsiyet ayırımı yapılmaksızın, deneme grupları (104 piliç) ve kontrol grubu (13 piliç) olmak üzere, 3 ana gruba; her deneme grubu da, 13 'erli piliçten oluşan, 4'er alt gruba ayrıldı. I. deneme grubu ( I. grup) piliçlerin standart ticari yemlerine sırasıyla; % 5 (1. alt grup), % 10 (2. alt grup), % 15 (3. alt grup) ve % 20 (4.alt grup) oranlarında pamuk tohumu (Gossypium hirsutum); II. deneme grubu (II. grup) piliçlerin standart ticari yemlerine de % 10 (1. alt grup), % 20 (2. alt grup), % 30 (3. alt grup) ve % 40 (4.alt grup) oranlarında pamuk tohumu küspesi ilave edildi. Kontrol grubu piliçler normal standart ticari yemlerle beslendi. Yedirme denemesine 8 hafta devam edildi. Çalışmada, II. deneme grubu piliçlerde, 1, 2 ve 3. alt gruplarda, kayda değer klinik ve patolojik bir bulguya rastlanmadı, 4. alt grupta gözlenen klinik ve patolojik bulgular da oldukça hafif şiddette veya seçilemiyordu. Toksik etkinin görüldüğü I. deneme grubu piliçlerde, yedirilen pamuk tohumu miktarına paralel bir biçimde, önemli klinik ve patolojik bulgular kaydedildi. Klinik olarak, denemenin 3. haftasından itibaren, canlı ağırlık artışında yavaşlama, kaşeksi ve kursak genişlemesi ile ölümden 4-9 saat önce göğüs üstü pozisyonda aniden düşme, bir tarafının üstüne yatarak şekillenen terminal konvülsiyonlar en önemli bulgulardı, ölüm oram % 26.15 olarak hesaplandı. Makroskobik olarak, perikardda ve karın boşluğunda, değişen miktarlarda, saman şansı renginde içerik, akciğerde konjesyon ve ödem, trakeanın kaudalinde ve akciğerin kesit yüzünde köpüklü sıvı; kalpte epikard, miyokard ve endokardda toplu iğne başı büyüklüğünde, boz renkte multifokal sahalar ve bilateral ventriküler dilatasyon, özafagusta ve kursakta dilatasyon ile27 birlikte özafagus, kursak ve muskuler mide mukozasında yaygın fokal ülserler, karaciğerde şiddetli konjesyon ve fokal nekrozlar gözlenen başlıca lezyonlardı. Makroskobik lezyonların yansımasından ibaret olan mikroskobik değişiklikler, konjestiv kalp yetmezliği ve komplikasyonlarına ilişkin değişikliklerle karakterize idi. Toksikolojik olarak, I. deneme grubu piliçlerin tüm alt gruplarında, kalp (24-248 ppm) ve karaciğer (74-316 ppm) doku örneklerinde serbest gossipol düzeyleri demonstre edildi, ikinci deneme grubunun 1, 2 ve 3. alt gruplarında, kalp ve karaciğer doku örneklerinde ortaya konamayan serbest gossipol düzeyleri 4. alt grupta ve sadece karaciğerde (12 ppm), düşük düzeylerde, saptandı. |»! J^mm»'"14 »» ¦M*--"'

Abstract:
28 7. SUMMARY This study was undertaken to investigate effects of gossipol toxication in Broiler chickens which were fed with cottonseed and cottonseed meal. Toxication related findings were compared between the two groups. For this purpose, a total of 1 17 Ross PM-3 broiler chickens (10 - day - old), without sex determination, were divided into three main groups: two trial groups (n=104) and one control group (n=13). Each trial group was further subdivided in four subgroups each containing 13 chickens. In the group I (trial group I), cottonseed (Gossypium hirsutum) was added to standard diets as: 5 % (subgroup 1), 10 % (subgroup 2), 15 % (subgroup 3) and 20 % (subgroup 4). In the group II (trial group H), cottonseed meal was added to standard diets as: 10 % (subgroup 1), 20 % (subgroup 2), 30 % (subgroup 3) and 40 % (subgroup 4). Control group animals were fed with standard diet. Feeding experiments were carried out for eight weeks. In the present study, no significant clinical and pathological findings were observed in the subgroups 1, 2 and 3 of the trial group II chickens. Such findings in the subgroup 4 were mild or difficult to distinguish. Both clinical and pathological toxic effects were seen in the trial group I, and these findings were severed in parallel with the amount of cottonseed provided. Clinically, starting from the third week of the experiments, a significant decrease in body weight, weakness, dilatation of the crop, fall down of the animals in the chest position 4-9 hours before death and terminal convulsions following lying on a side were observed. Mortality rate was recorded as 26.15 %. Macroscopically, yellow coloured fluid in changing amounts in the pericardium and abdomen; congestion and oedema in the lungs; an accumulation of frothy fluid in the caudal part of the trachea and cross sections of the lung; pin point size, gray coloured areas in the epicardium, myocardium and endocardium of the heart and bilateral dilatation of the ventricles; enlargement in the oesophagus and crop, diffuse focal ulcers on the mucosa of the29 muscular stomach, crop and oesophagus; severe congestion and focal necrosis in the liver were noted as the main findings. Microscopic lesions related to macroscopic ones were characterized with congestive heart failure and its complications. Toxicologically, free gossipol levels were determined in the heart (24-248 ppm) and liver (74-316 ppm) tissues sampled from all subgroups of the trial group I. In the trial group II, no gossipol was found in the subgroups 1, 2, and 3. However, there were low levels of free gossipol (12 ppm) only in the liver samples of the subgroup 4.