Obstrüktif nefropatide simvastatin ve eritropoetinin renal fibrozis üzerine etkileri
Effects of simvastatin and erythropoietin on renal fibrosis in obstructive nephropathy
Yazar: YONCA AÇIKGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. KENAN BEK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic

Özet:
Obstrüktif nefropati (ON) ülkemizde, çocuk ve infantlarda en önemli kronik böbrek hastalığı (KBH) nedenlerinden biridir. Progresif interstisiyel fibrozis gelişmesi tüm KBH'ları formlarında olduğu gibi kronik ON'nin en dramatik sonucudur. Bu nedenle ON tedavisinde fibrozis gelişmesinin önlenmesi çok önemli bir tedavi seçeneğidir. Statin grubu ilaçlardan Simvastatin (Simv) ve Eritropoetin (Epo) çeşitli dokularda antiinflamatuar ve antifibrotik etkileri deneysel çalışmalarla araştırılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, TÜO oluşturulmuş ratlarda Simv ve Epo'nin nuclear factor kappa B (NFkB), transforming growth factor-ß (TGF-ß), basic fibroblast growth factor (bFGF), platelet-derived growth factor B (PDGF B), fibronektin ekspresyonu ve interstisyel fibrozis gelişmesi üzerine etkilerinin ortaya konması ve karşılaştırılmasıdır.Çalışmamızda 48 adet 200-250gr ağırlığında Sprague Dawley cinsi rat kullanıldı. Her grupta 12 rat olacak şekilde sham grubu, Epo grubu, Simv grubu ve kontrol grubu oluşturuldu. Sham grubu dışındaki ratların üreterleri bağlanarak tek taraflı obstrüksiyon oluşturuldu. Kontrol grubuna %1'lik karboksimetilsellülöz, Epo grubuna epoetin alfa ve Simv grubuna %1'lik karboksimetilsellülöz solüsyonu içinde çözünmüş simvastatin 14 gün süresince verildi. Ondördüncü günün sonunda tüm grupların sol böbrekleri çıkarıldı. Tüm gruplar; intersitisyel fibrozisi göstermek için Masson trikrom ile boyandı, TGF-ß, PDGF B, bFGF, NFkB ve fibronektin ekspresyonunu göstermek için immunohistokimyasal yöntem ile boyandı.Morfolojik incelemede sham grubunda tübül yapılarının ve tübülointerstisiyel alanın normal olduğu; Epo grubu, Simv grubu ve kontrol grubunda ise proksimal ve distal tübüllerde dilatasyon, tübüler atrofi ve tübülointerstisiyel alanda fibröz genişleme olduğu, glomerül yapılarının ise korunduğu görüldü. Sham grubunda TGF-ß, NFkB, PDGF B, bFGF, fibronektin ekspresyonu ve Masson trikrom ile boyanma Epo grubu, Simv grubu ve kontrol grubu ile karşılaştırıldığında anlamlı olarak daha düşük bulundu. Eritropoetin grubu ve Simv grubunda TGF-ß, fibronektin ekspresyonu ve Masson trikrom ile boyanma kontrol grubuna göre daha düşük bulundu. Ayrıca fibronektin ekspresyonu Epo grubunda Simv grubuna göre de daha düşük bulundu. Simvastatin grubundan farklı oarak Epo grubunda NFkB ve bFGF ekspresyonu da kontrol grubuna göre daha düşük bulundu.Sonuç olarak Epo ve Simv'in ON'de fibrozisi önlediği ve Epo'nin profibrotik faktörlerden NFkB ve bFGF ekspresyonunu Simv'e göre daha etkili baskılayarak fibrozisi daha fazla önlediği görüldü. Buna göre ON'de fibrozisi önlemek için EPO'nin Simv'den daha uygun bir ajan olabileceği düşünüldü. Bu çalışma Simv ve Epo'nin ON'de antifibrotik etkinliğinin karşılaştırıldığı ilk çalışmadır. Bu sonucun diğer deneysel ve klinik çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir.

Abstract:
Obstrüktif nefropati (ON) ülkemizde, çocuk ve infantlarda en önemli kronik böbrek hastalığı (KBH) nedenlerinden biridir. Progresif interstisiyel fibrozis gelişmesi tüm KBH?ları formlarında olduğu gibi kronik ON?nin en dramatik sonucudur. Bu nedenle ON tedavisinde fibrozis gelişmesinin önlenmesi çok önemli bir tedavi seçeneğidir. Statin grubu ilaçlardan Simvastatin (Simv) ve Eritropoetin (Epo) çeşitli dokularda antiinflamatuar ve antifibrotik etkileri deneysel çalışmalarla araştırılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, TÜO oluşturulmuş ratlarda Simv ve Epo?nin nuclear factor kappa B (NFkB), transforming growth factor-ß (TGF-ß), basic fibroblast growth factor (bFGF), platelet-derived growth factor B (PDGF B), fibronektin ekspresyonu ve interstisyel fibrozis gelişmesi üzerine etkilerinin ortaya konması ve karşılaştırılmasıdır.Çalışmamızda 48 adet 200-250gr ağırlığında Sprague Dawley cinsi rat kullanıldı. Her grupta 12 rat olacak şekilde sham grubu, Epo grubu, Simv grubu ve kontrol grubu oluşturuldu. Sham grubu dışındaki ratların üreterleri bağlanarak tek taraflı obstrüksiyon oluşturuldu. Kontrol grubuna %1?lik karboksimetilsellülöz, Epo grubuna epoetin alfa ve Simv grubuna %1?lik karboksimetilsellülöz solüsyonu içinde çözünmüş simvastatin 14 gün süresince verildi. Ondördüncü günün sonunda tüm grupların sol böbrekleri çıkarıldı. Tüm gruplar; intersitisyel fibrozisi göstermek için Masson trikrom ile boyandı, TGF-ß, PDGF B, bFGF, NFkB ve fibronektin ekspresyonunu göstermek için immunohistokimyasal yöntem ile boyandı.Morfolojik incelemede sham grubunda tübül yapılarının ve tübülointerstisiyel alanın normal olduğu; Epo grubu, Simv grubu ve kontrol grubunda ise proksimal ve distal tübüllerde dilatasyon, tübüler atrofi ve tübülointerstisiyel alanda fibröz genişleme olduğu, glomerül yapılarının ise korunduğu görüldü. Sham grubunda TGF-ß, NFkB, PDGF B, bFGF, fibronektin ekspresyonu ve Masson trikrom ile boyanma Epo grubu, Simv grubu ve kontrol grubu ile karşılaştırıldığında anlamlı olarak daha düşük bulundu. Eritropoetin grubu ve Simv grubunda TGF-ß, fibronektin ekspresyonu ve Masson trikrom ile boyanma kontrol grubuna göre daha düşük bulundu. Ayrıca fibronektin ekspresyonu Epo grubunda Simv grubuna göre de daha düşük bulundu. Simvastatin grubundan farklı oarak Epo grubunda NFkB ve bFGF ekspresyonu da kontrol grubuna göre daha düşük bulundu.Sonuç olarak Epo ve Simv?in ON?de fibrozisi önlediği ve Epo?nin profibrotik faktörlerden NFkB ve bFGF ekspresyonunu Simv?e göre daha etkili baskılayarak fibrozisi daha fazla önlediği görüldü. Buna göre ON?de fibrozisi önlemek için EPO?nin Simv?den daha uygun bir ajan olabileceği düşünüldü. Bu çalışma Simv ve Epo?nin ON?de antifibrotik etkinliğinin karşılaştırıldığı ilk çalışmadır. Bu sonucun diğer deneysel ve klinik çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir.