Albendazol'ün biyolojik ortamlarda miktar tayini için farklı analitik yöntemlerin geliştirilmesi ve geçerlilik testlerinin yapılması: Tavşanlara uygulanması ve farmokokinetik parametrelerin belirlenmesi
Development of different analytic methods and performance of validity tests for the determination of the quantity of albendazole in biological media : Application on rabbits and determination of the pharmacokinetic parameters
Yazar: ELİF KESMEN ÖZ
Danışman: PROF. DR. YÜCEL KADIOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Albendazol = Albendazole ; Echinococcosis = Echinococcosis ; Farmakokinetik = Pharmacokinetics ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Metabolitler = Metabolites ; Miktar tayini = Determination ; Spektrofotometri = Spectrophotometry ; Spektrofotometri-ultraviyole = Spectrophotometry-ultraviolet

Özet:
Amaç. Bu çalışmada, farmasötik preparatlarda albendazol miktarının tayini için UV-Görünür Bölge Spektrofometri ve LC-MS/MS yöntemlerinin geliştirilip geçerlilik testlerinin yapılması ayrıca albendazol (ABZ) ve metabolitlerinin [albendazol sülfoksit (ABZSO) ve albendazol sülfon (ABZSO2)] insan ve tavşan plazmasında belirlenmesi için bir LC-MS/MS yönteminin geliştirilip geçerlilik testlerinin yapılması amaçlanmaktadır. Geliştirilen yöntemlerin, uygulanabilir olduğunu göstermek için hem farmasötik prepatlarda hem de oral olarak albendazol verilen tavşan plazmalarında ABZ, ABZSO ve ABZSO2'nin miktar tayinleri gerçekleştirildi. Ayrıca tavşan çalışmasında farmakokinetik parametreler belirlendi.
Materyal ve Metot. UV-Görünür Bölge Spektrofotometri Yönteminde 295.0 nm dalga boyunda gerçekleştirildi. LC-MS/MS yönteminde ise C18 kolon, izokratik elüsyon ve metanol:su'dan oluşan hareketli faz sistemi kullanıldı.
Bulgular. UV-Görünür Bölge Spektrofometri yönteminin 2-20 µg/mL konsantrasyon aralığında doğrusal olduğu, bağıl hatanın %7'den bağıl standart sapmanın %0.9'dan küçük ve analitik geri kazanım değerinin ortalama %100.5 olduğu belirlendi.
Standart çözeltiler, insan plazması ve tavşan plazması çalışmalarında LC-MS/MS yönteminin 5-1000 ng/mL konsantrasyon aralığında doğrusal olduğu ve yöntemin bağıl hatasının ortalama %6.0'dan ve bağıl standart sapmasının ortalama %0.9'dan küçük olduğu tespit edildi. Farmasötik preparatlarda analitik geri kazanım değerinin ortalama %100 ve plazmadan (insan ve tavşan) geri kazanım değerinin ortalama %99.5 olduğu belirlendi.
Tavşana oral yoldan verilen Andazol Tablet ve Andazol Süspansiyonun konsantrasyon-zaman grafikleri türetildi ve farmakokinetik parametreler belirlendi.
Sonuç. Geliştirilip geçerlilik testleri yapılan UV-VİS Spektrofometri ve LC-MS/MS yöntemlerinin hem farmasötik preparatlarda hem de plazma çalışmalarında başarıyla uygulanabilir olduğu yapılan çalışmayla gösterildi.

Anahtar Kelimeler: Albendazol, Farmakokinetik, LC-MS/MS, Metabolit, UV-Görünür Bölge Spektrofotometri

Abstract:
Aim. Objective of the present study is to develop UV-VIS Spectrophotometry and LC-MS/MS methods and perform their validity tests for the determination of Albendazole (ABZ) and its metabolites [albendazole sulphoxide (ABZSO) and albendazole sulphon (ABZSO2)]. Develop LC-MS/MS method in human and rabbit plasma by performing its validity tests. In order to show the applicability of the methods developed, quantity of ABZ, ABZSO and ABZSO2 was in both pharmaceutics preparats and in the plasma of rabbit given albendazole orally determined. In addition, pharmacokinetic parameters were determined.
Material and Method. UV-VIS Spectrophotometry was performed at 295.0 nm wavelength. In LC-MS/MS method, study parameters, C18 column, isocratic elution and methanol:water were used.
Results. UV-VIS spectroscopy method was linear in 2-20 µg/mL concentration range, its relative error was lower than %7 and Relative Standard Deviation of the method is better than %0.9 while Mean Analytical Recovery value was %100.5.
In standard solutions, human plasma and rabbit plasma studies, linearity range was 5-1000 ng/mL, %BH was lower than %6.0 and %RSD was better than %0.9. Mean Analytical recovery was measured as %100 and %99.5 for pharmaceutical formulations and human plasma, respectively. Concentration-time graphs were derivated for oral administration of Andazol tablet and Andazol Suspension and pharmacokinetic parameters were determined.
Conclusion. The applicability of the developed and validated method was monitored in both pharmaceutical formulations and plasma samples LC-MS/MS and UV-Vis spectrsocopy methods by this proposed study.

Key words: Albendazole, LC-MS/MS, Metabolyte, Pharmacokinetic, UV-Vis Spectrophotometry