Irak'ta azınlık medyası: Türkmen basının tarihsel gelişimi
Minority media in Iraq: Historical development of Türkmen press
Yazar: ZEYNEP AKSU
Danışman: PROF. DR. ABDULREZAK ALTUN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Azınlık kavramının kesin bir tanım verilmemiş ancak içerdiği anlam zaman
içinde hızla genişlemiş ve yeni özellikler eklenmiş. Azınlık kavramı sosyolojik,
hukuksal, siyasal farklı yorumlar yapılmıştır ancak batı litaratünde etnik, dini, dilsel ve
kültürel faktörlerin etkisiyle ele alınırken osmanlı başta olmak üzere bazı toplumlarda
din temel belirleyici faktördür. Dolayısyla azınlık kavramı içeriği ve kapsam konusunda
kesin bir uzlaşma yoktur. Azınlık kavramı hukuksal ve sosyolojik yönden
değerlendirilir; azınlık türleri ise etnik azınlık,dini azınlık, dil azınlığı ve ulusal azınlık
olarak türlere ayrılır.azınlıklar için kitle iletişim araçları çok önemlidir çünkü kendi
kültürel ,dinsel,dilsel ve etnik yapıların korunması özerk iletişimsel alanların yaratılması
yolu ile olur ve varoluşların anlamladırmasında büyül role sahiptir .Azınlık olarak
Türkmenlerin basın faaliyetlerin ise Irak'ın kuruluşundan günümüze kadar var olma
mücadelesi vermiştir. kraliyet döneminde yayın yapan üç gazete var Kerkük gazetesi,
İleri gazetesi ve Afak gazetesidir.Cumhuriyet döneminde ise (1958 -2003) Beşir
gazetesi ,Kardeşilk dergisi,Tükmeneli gazetesidir.2003 işgal sonrası dönem ise yayını
gümüze kadar devam eden gazeteler şöyledir;(Türkmeneli,Aksu,İnci
Diyale,TEBA).devam eden dergiler ise (Kardeşlik,Elfanar,Kurtuluş,Muharip,Elkatip
Altukmanı).ancak kısa dönem yayın yapan sonra kapatılan gazeteler ise,Kerkük,Altın
Köprü,karar,Alsadık,Almesir,Meclis, ufuk ,Almizan,Türkmen Times,zahab El
Esvet,Ayna,Tercüman,El-wefa,babagürgür,şafa babagürgür,El-Beşir,Kale).

Abstract:
Although there is no exact definition of minority, its impression has substantially
enlarged and it has covered new concepts over time. There are various sociological,
legal and political interpretations of the minority, but the Western literature addressed
its ethnical, religious, linguistic and cultural factors, while the principal factor was
religion in some societies, especially the Ottoman Empire. Therefore, there is not any
consensus on content and scope of the minority. The concept of "minority" is reviewed
from legal and sociological aspects, but there are types of minority: ethnical minority,
religious minority, linguistic minority and national minority. Mass communication tools
are quite important for minorities, because creation of autonomous communication
areas help protection of their own cultural, religious, linguistic and ethnical structures
and these areas also play a major role in making a sense of their existence. The press
activities of Turkmens, a minority, have struggled to exist since establishment of Iraq.
There were three newspapers in the Kingdom period: Kerkük (Karkuk), İleri (the
Future) and Afak (the Horizons). Beşir (the Forerunner), Kardeşlik (Fraternity) and
Türkmeneli (the fatherland of Turkmens) were published in the Republic period (1958-
2003). Following newspapers have been published to date after the invasion in 2003
(Türkmeneli (the fatherland of Turkmens), Aksu (Clean Water), İnci Diyale and
TEBA). These journals are also still published: Kardeşlik (Fraternity), Elfanar, Kurtuluş
(Sovereignity), Elkatip and Altukmanı. However, following newspapers were closed
following a short period of publication: Kerkük, Altın Köprü, Karar, Alsadık, Almesir,
Meclis, Ufuk, Almizan, Türkmen Times, Zahab El Esvet, Ayna, Tercüman, El-Wefa,
Babagürgür, Şafa Babagürgür, El-Beşir, and Kale.