Türkiye'de yaşayan Ahıska Türklerinin halk müziği kültürünün incelenmesi (Posof, Şenkaya, Şavşat, Yusufeli, Oltu örneği)
Investigation of folk music culture of Meskhetian Turks living in Turkey (The example of Posof, Şenkaya, Şavşat, Yusufeli)
Yazar: BERKAY GENÇER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT KARABULUT
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Müzik = Music
Dizin: Arel nazariyat = Arel Turkish music theory ; Halk müziği = Folk music ; Türk halk müziği = Turkish folk music ; Türk müziği = Turkish music

Özet:
Ahıska Bölgesi; günümüzde Gürcistan topraklarında bulunan, Ardahan ilimize sınır olan ve tarihi çok eskilere dayanan Türk yerleşim bölgesidir. 1828 yılında gerçekleşen savaşlar sonucunda, Ahıska Bölgesi Rusların eline geçmiş ve ne yazık ki soydaşlarımızın sürgün hayatı başlamıştır. Bu tarihten itibaren sürgün hayatı ve vatan özlemi Ahıska Türklerinin adeta kaderi haline gelmiştir. Milletleri millet haline getiren, geçmişten ilmek ilmek dokunarak günümüze ulaşan kültür olgusunun en önemli yapı taşlarından biri kuşkusuz müzik kültürüdür. Toplumlar her nereye giderlerse gitsinler, kültürel hazinelerini de beraberinde taşımışlardır. Defalarca insanlık dışı eylemlere maruz kalan, dünyanın çeşitli bölgelerine sürgün edilen ve ülkemizin çeşitli illerini yurt edinen Ahıska Türklerinin müzik kültürleri, araştırmamızın konusunu oluşturmaktadır. Ne yazık ki Ahıska Türklerinin sürekli sürgün hayatı yaşamaları nedeniyle, kültürleri hakkında bulunan kaynaklar yok denecek kadar azdır. Bu bağlamda Ahıska Türklerinin müzik kültürleri ile ilgili yapılan bu araştırma, gelecekte yapılacak araştırmalara kaynak oluşturması bakımından son derece önemlidir. Araştırmada; Ardahan'ın Posof ilçesinde, Artvin'in Şavşat ve Yusufeli ilçelerinde, Erzurum'un Oltu ve Şenkaya ilçelerinde alan çalışması yapılmıştır. Alan çalışmasında Ahıska Türklerinin müzik kültürleri, gelenek ve görenekleri hakkında bilgiler alınmış, türkü derlemeleri yapılmıştır. Toplanan bilgiler anlamlı bir bütün halinde bir araya getirilmiştir. Derlenen türküler ise; makam, seyir, usûl, biçim ve ezgi bakımından analiz edilerek sunulmuştur. Yapılan incelemeler sonucunda önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Meskhetian Region is a Turkish settlement area located in Georgia today, bordering our province of Ardahan, and has an ancient history. As a result of the wars in 1828, the Meskhetian region was captured by the Russians, and unfortunately, the exile life of our relatives began. Since this date, a life of exile and longing for homeland have become Meskhetian Turks' destiny.Undoubtedly, music culture is one of the most crucial building blocks of the cultural phenomenon that has made nations into nations and has reached the present day by touching knot by knot from the past. Wherever societies went, they carried their cultural treasures with them. The musical culture of the Meskhetian Turks, who were exposed to inhuman acts many times, exiled to various parts of the world, and settled in various provinces of our country, constitutes the subject of our research. Unfortunately, due to the permanent exile of the Meskhetian Turks, the sources about their culture are scarce. In this context, this research on the musical cultures of the Meskhetian Turks is fundamental in terms of being a source for future research.In the research, fieldwork was carried out in Posof district of Ardahan, Şavşat and Yusufeli districts of Artvin, and Oltu and Şenkaya districts of Erzurum. In the field study, information was obtained about the Meskhetian Turks' music cultures, traditions, and customs, and folk songs were compiled. The collected information was brought together into a meaningful whole. The compiled songs have been presented by analyzing mode, rhythm, method, form, and melody. Suggestions were made as a result of the investigations.