Spor sahalarında kullanılan drenaj sistemlerinin incelenmesi
Assessment for drainage methods in sports fields
Yazar: KADİR GEZİCİ
Danışman: PROF. DR. HAYRULLAH AĞAÇCIOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Hidrolik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Drenaj = Drainage

Özet:
Spor sahaları, günümüzde sosyal ve ekonomik açıdan oldukça önemli alanlardır. Spor sahaları üzerinde çeşitli iklim koşullarının etkisi oyunun oynanabilirliği, oyuncunun sağlığı ve seyircinin memnuniyeti açısından oldukça kritiktir. Bu
çalışma, spor sahaları drenaj tekniklerinin, drenaj davranışlarını hidrolojik açıdan değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda 40 laboratuvar deneyi yapılmıştır. Deneylerde Yağış Simülatörü (YS) kullanılarak, sabit şiddetli 6 yağış
hiyetografı ve 10, 20, 30, 40 dakikalık zaman aralığına sahip olan (Y10, Y20, Y30, Y40) çeşitli şiddetlerde yağış hiyetografları oluşturulmuştur. Literatürde en çok bilinen ve önerilen drenaj teknikleri olarak; Boru Drenaj (BD), Askıda Su Tablası Drenajı (ASTD), Kum Olukları Drenajı (KOD) ve Yarık Drenaj (YD) incelenmiştir. Zamana bağlı olarak değişen Y10, Y20, Y30 ve Y40 yağışları 120 dakika süre ile sırasıyla her bir drenaj tekniğine uygulanmış ve çıkış hidrografları çizilmiştir. Sabit şiddetli yağışların (40, 55, 70, 90, 110 ve 130 mms-1) şiddeti kademeli olarak arttırılarak S hidrografı oluşturulmuştur. Drenaj başlama zamanı, maksimum çıkış, maksimum çıkışa ulaşma süresi ve sızma hızı gibi hidrograf parametreleri BD, ASTD, KOD ve YD için değerlendirilmiştir. YD' nin maksimum drenaj çıkışının diğer sistemlere göre daha fazla olduğu açıkça gözlemlenmiştir. Hiyetograflar, BD ve ASTD için drenaj çıkış hidrograflarının şekli üzerinde daha belirgin etkilere sahiptir. Bu çalışmada her drenaj tekniği için yağış şiddetleri ayrı ayrı yüzey göllenmesine neden olmamıştır. 90 mms-1 ve daha düşük yağış şiddetleri için YD dışındaki üç drenaj yöntemi benzer davranışları göstermiştir. Sonraki daha büyük yağış şiddetleri, her drenaj tekniği için farklı maksimum drenaj çıkışlarına neden olmuştur. Ayrıca, YD, her sabit yağış şiddetinde maksimum ortalama çıkışlara sahiptir. Sonuç olarak, aşınmamış yüzey, yüksek seviyeli kumlu kök bölgesi ve uygun inşaat gibi özel koşullar altında, dört drenaj tekniğinin hidrograf parametrelerinin belirgin farklılıklar göstermeyerek, benzer hidrolojik davranışlar sergilediğini öne sürülmüştür.

Abstract:
Sports fields are highly functional places for economic and social purposes nowadays. Effects of various climate conditions on sports fields are very crucial in terms of playability, health of the players and pleasure of spectators. This study aims to evaluate drainage behaviors of different sports field drainage techniques considering hydrological aspects. For this purpose, 40 experiments were carried out. In the experiments, rainfall simulator (RS) was used to create different storms which included four different design hyetographs with various rainfall intensities and 6 different constant rainfall intensities. Pipe Drain (PD), Suspended Water Table (SWT), Sand Groove (SG) and Slit Drain (SD) were also investigated as drainage techniques that are the most commonly known and suggested in the literature. Drain outflows were obtained and drawn with respect to experiment time for each storm and constant rainfall condition. S hydrographs were consecutively created for increasing value of the constant rainfall intensities. The hydrograph parameters which are time to start to drain, maximum outflow, time to reach maximum outflow and infiltration rate were also evaluated for PD, SWT, SG and SD. It is clearly stated that maximum drainage outflow of the SD was greater. The hyetographs had more distinctive effects on the shape of the drainage outflow hydrographs for PD and SWT. The rainfall intensities were not separately caused to surface ponding for each drainage method in this study. For 90 mmh-1 and lower rainfall intensities, three drainage methods demonstrated similar drainage behaviors except SD. The subsequent greater rainfall intensities were induced different maximum drain outflows for each drainage technique. Furthermore, SD had maximum average outflows in every constant rainfall intensity. As a result, under the specific conditions which are non-weary surface, high level sanded root zone and well construction, suggested four drainage systems demonstrated similar hydrologic behaviors even if some hydrograph parameters were slightly different.