Karotis stenozu olan hastalarda endarterektomi (reperfüzyon) sonrası psikokognitif, biyokimyasal ve elektrofizyolojik değişiklikler reperfüzyona serebral cevap
Psychocognitive, biochemical and electrophysiological changes after endarterectomy (reperfusion) in patients with carotid stenosis, cerebral response to reperfusion
Yazar: ERGİN ARSLANOĞLU
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM UFUK ALPAGUT
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Endarterektomi-karotid = Endarterectomy-carotid ; Glial fibriler asidik protein = Glial fibrillary acidic protein ; Karotis stenozu = Carotid stenosis ; Nöron spesifik enolaz = Neuron specific enolase ; Psikolojik testler = Psychological tests ; S100 proteinleri = S100 Proteins

Özet:
Amaç: Karotis stenozu olan hastalarda zamanla serebral kan akımı kademeli olarak azalmaktadır. Hastaların endarterektomi sonrası aniden artan kan akımına bağlı gelişen hücresel ve bilişsel süreçleri EEG, Nörokimyasal belirteçler ve psikokognitif testleri kullanarak daha iyi anlayarak yeni tanı ve takip metotları geliştirmek ve kıyaslama yöntemiyle bunların etkinliğini değerlendirmek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi'nde Kalp Damar Cerrahisi Anabilim Dalı tarafından karotis endarterektomi operasyonu yapılan hastaların %58,3'ü (n=28) erkek, %41,7'si (n=20) kadın olmak üzere toplam 48 hasta bu çalışmaya alınmıştır. Bu hastalardan %56,7'si (n=17) erkek, %43,3'ü (n=13) kadın olmak üzere 30 tanesine preop ve post op EEG yapılmıştır.
Hastaların %8,3'ü (n=4) 43-56 yaş aralığında iken, %50'si (n=24) 57-70 yaş, %41,7'si 71-84 yaş aralığındadır. Bu hastalardaki karotis endarterektomi ameliyatı öncesi ve sonrası biyokimyasal belirteçler, EEG değişiklikleri ve Nörokognitif değişiklikler araştırılmıştır.
Bulgular: Çalışmamız sonucunda çalışmaya alınan hastaların karotis endarterektomi operasyonu öncesi ve operasyon sonrası erken post op dönemde NSE, S100B ve GFAP değerleri arasında istatiksel anlamlı bir sonuç çıkmamakla beraber geç post op dönemde s100b ve GFAP değerleri düşerken NSE değerleri istatiksel olarak anlamlı olarak yükselmiştir. Hastalara yapılan Nörokognitif test sonuçlarından sadece istatiksel olarak anlamlı olarak kısa süreli bellek, dikkat menzili ileri ve geri puanı yükselmiş, stroop testi puanı gerilemiştir. 30 hastaya yapılan EEG incelemesinde 10 hastanın EEG'sinde düzelme, yavaş dalga sıklığında ve amplitünde azalma meydana gelmiştir.
Sonuç: Yaptığımız uzmanlık tezi çalışmamızda biyokimyasal belirteçlerin erken post op dönemde anlamsız olduğu inflamasyonun sınırlanmasıyla geç post op dönemde miktarlarının düştüğü tespit edilmiştir. Karotis endarterektomi ameliyatı sonrası MR'da infarktı olmayan hastaların EEG sinde yavaş dalga sıklığında azalma ve amplitüd azalmasına bağlı anlamlı düzelmeler olmuştur. Nöropsikokognitif testlerde sadece kısa süreli bellek dikkat menzili ileri ve geri puanı yükselmiş olup bu değerler EEG ve biyokimyasal markerlar ile karşılaştırıldığında biyoistatistiksel anlamlı çıkmamıştır. EEG ve NPT puanları birbiri ile korelasyonuna bakıldığında sonuç yine biyoistatistiksel açıdan anlamsız çıkmıştır.

Abstract:
Objective: Cerebral blood flow gradually decreases in patients with carotid stenosis. The aim of this study is evaluate the cellular and cognitive processes related to the increased blood flow after the endarteractomy by using EEG, Neurochemical Indicators and Psychocognitive tests, to develop new diagnostic and follow-up methods and to evaluate the effectiveness of these methods.
Materials and Methods: In Istanbul Medical Faculty Hospital Cardiovascular Surgery Department 48 patients (58.3% (n = 28) male, 41.7% (n = 20) female) were underwent carotid endarterectomy included in this study. Of these included EEG, 56.7% (n = 17) were male and 30% (43.3% (n = 13) were female). The age of the patients were 8.3% (n = 4), 43-56 years of age, 50% (n = 24) 57-70 years of age and 41.7% of the patients were 71-84 years of age. Biochemical markers, EEG changes and neurocognitive changes before and after carotid endarterectomy in these patients were investigated.
Result:  As a result of our study, there was no statistically significant difference between the NSE, S100B and GFAP values in the early postoperative period before and after the carotid endarterectomy operation in the early postoperative period, whereas the s100b and GFAP values decreased in the late postoperative period statistically significant, In  neurophyscocognitive tests only statistically significant short-term memory, attention-range forward and backward score increased, and stroop test score decreased. EEG analysis of 30 patients revealed improvement in EEG, slow wave frequency and amplitude reduction in 10 patients.
Conclusion: In our study, it was determined that the amount of biochemical markers decreased in the late post op period by limiting the inflammation in which the biochemical markers were insignificant in the early postoperative period. In the patient's who'm had no infarction in the MRI after the carotid endarterectomy operation significant improvements in EEG has shown. Significant improvements are reduction in slow wave frequency and amplitude.
In neurophyscocognitive tests only short time memory and attention range tests had improved but the correlation of EEG and biochemical markers were biostatistically insignificant. When the EEG and neurophyscocognitive tests were correlated with each other the results was biostatistically insignificant.