Kurşunlu (Salihli) jeotermal alanındaki üretim ve geribasım kuyularının mineral dengeleri ve kabuklaşma eğilimleri
Mineral equilibrium and scaling tendencies of the production and reinjection wells in Kurşunlu Salihli geothermal field
Yazar: KEREM KADİR OĞUZ
Danışman: PROF. DR. GÜLTEKİN TARCAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uygulamalı Jeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Hidrojeokimya = Hydrogeochemistry ; Hidrojeoloji = Hydrogeology ; Jeotermal = Geothermal ; Jeotermal sular = Geothermal waters

Özet:
Jeotermal uygulamalarda, akışkanın kimyasal içeriğine bağlı olarak oluşankabuklaşma ve korozyon, sistemlerin işletilmesinde karşılaşılan önemli sorunlardır.Bu çalışmada, akışkanın kimyasal içeriğine bağlı olarak oluşan farklı kabuklaşmaoluşumları ve türleri incelenmiş ve bu sorunların giderilme yöntemleri anlatılmıştır.İnceleme alanındaki jeotermal rezervuar kayaçları şist, mermerden oluşanPaleozoik yaşlı Menderes Masifi metamorfikleridir. Bunun üzerine uyumsuz olarakgelen Miyosen ? Pliyosen yaşlı sedimanter kayaçlar örtü kayaçlarını oluşturur.Kurşunlu jeotermal sahasında 1979 yılında Maden Tetkik Arama Enstitüsü (M.T. A.) tarafından ilk sondaj kuyusu açılmıştır. Bunu takip eden yıllarda yine M.T. A. tarafından 4 adet daha kuyu açılmış, 2000 yılına kadar kuyular kaplıcalarda kullanımamacıyla kullanılmışlardır. 2000 yılında faaliyete geçen jeotermal şehir ısıtma projesiile kuyular kaplıcanın yanısıra şehir ısıtması için de kullanılmaya başlanmıştır.Kaplıca için kullanımda kuyulardan yaklaşık 6-10 lt/sn debiler söz konusu iken konutısıtma projesi ile üretilen sıcak su debisi 80-150 lt/sn gibi değerlere ulaşmıştır.Kurşunlu jeotermal alanındaki termal sular Na-Bikarbonat sınıfına girmektedir.Termal sular aragonit, kalsit, hematit gibi minerallerce doygun, amorf silisce doygundeğildir. Phreeqc programı kullanılarak suların çökeltebilecekleri kalsit miktarları mol/ltolarak elde edilmiş, üretim debileri ile yorumlanarak çöken kalsit miktarı, çökelmehızı ve günde çökelen kalsit miktarları bulunmuştur.

Abstract:
Depending on the chemical composition of the geothermal fluids scaling andcorrosion are important problems in geothermal applications. Scaling and corrosionproblem types and remedies which are dependent on the chemical composition of thegeothermal fluids are studied and in scope of this workThe reservoir rocks of the geothermal systems are Paleozoic metamorphic rocksin the Kurşunlu area and which consists of marble, schist. Miocene - Pliocenesedimentary rocks are lying unconformably on top of these unist, they are the caprocks of the systems.The first geothermal well is drilled in 1979 in Kurşunlu geothermal field by MTA.In the following years 4 more wells were drilled by MTA which were used by thethermal resort forbagniology. In the year 2000 district heating system wasestablished and the wells were used for district heating as well as thermal resort.While approximately 6-10 lt/sn of thermal water was used for the thermal springs,this demand has rised to 80-150 lt/sn for the district heating system.Thermal waters in the Kurşunlu areas are generally Na-bicarbonate. The results ofmineral equilibrium modeling indicate that the thermal waters of the study area areoversaturated with respect to aragonite, calcite, hematite and undersaturated withrespect to amorph silica.Scale Deposition quantities have been calculated using Prheeqc computersoftware and daily amounts of scale deposition and estimated time to clog well iscalculated with respect to production amounts.