Ortaokul öğrencilerinin harita okuryazarlığı ve görsel okuryazarlık becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between map literacy and visual literacy skills of secondary school students
Yazar: HÜSEYİN ÖZCAN GÖKTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. FATMA TORUN
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaokul 5., 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin harita okuryazarlığı ve görsel okuryazarlık becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline göre yürütülen bu araştırmanın örneklem grubunu, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Adıyaman ili merkez ilçede bulunan 4 ortaokulda öğrenim gören 225 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırma kapsamında geliştirilen "Harita Okuryazarlığı Ölçeği" ve Karaçam (2020) tarafından geliştirilen "Görsel Okuryazarlık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın problem durumu ve alt problemleri doğrultusunda elde edilen veriler sonucunda, ortaokul öğrencilerinin harita okuryazarlık düzeylerinin yüksek olduğu; bu düzeyin cinsiyete ve sınıf düzeyine göre anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Ortaokul öğrencilerinin harita okuryazarlık düzeyleri, günlük yaşamda yön, adres veya konum ararken teknolojik araç kullanma durumlarına göre incelendiğinde, teknolojik araç kullanan öğrenciler lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Ortaokul öğrencilerinin görsel okuryazarlık düzeylerinin yüksek düzeyde olduğu; bu düzeyin cinsiyete, sınıf düzeyine ve günlük yaşamda yön, adres veya konum ararken teknolojik araç kullanma durumlarına göre anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir. Son olarak, ortaokul öğrencilerinin harita okuryazarlığı ve görsel okuryazarlık becerileri arasındaki ilişkisinin pozitif ve yüksek düzeyde olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışma sonuçları doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to examine the relationship between map literacy and visual literacy skills of 5th, 6th and 7th grade secondary school students. The research was conducted using a relational survey model, with a sample of 225 students studying in four secondary schools in the central district of Adıyaman province.  The "Map Literacy Scale", developed within the scope of the research, and the "Visual Literacy Scale", developed by Karaçam (2020), were used as data collection tools. As a result of the data obtained within the scope of the problem status and sub-problems of the research, it was determined that the map literacy levels of secondary school students were high; this level did not show a significant difference according to gender and class level. When the map literacy levels of secondary school students were examined according to their use of technological tools when searching for directions, addresses or locations in daily life, a significant difference was found in favor of students who used technological tools. In addition, it was determined that the visual literacy levels of secondary school students were high; this level did not show any significant difference according to gender, class level, and the use of technological tools while searching for directions, addresses or locations in daily life. Finally, it was revealed that the relationship between secondary school students' map literacy and visual literacy skills was positive and high. Suggestions were made in line with the results of the study.