Meslek lisesi öğretmenlerinin algıladığı yönetici desteği, kariyer tatmini ve içsellik statüsünün devam bağlılığı üzerindeki etkisi
The effect of perceived managerial support, career satisfaction and intrinsic status on continuance commitment of vocational high school teachers
Yazar: EBRU AKKOYUN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE NEGİŞ IŞIK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada meslek lisesi öğretmenlerinin algıladığı alternatifler ve yatırımlar, yönetici desteği, kariyer tatmini ve içsellik statüsünün devam bağlılığı üzerindeki etkisini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemleri arasında yer alan ilişkisel tarama modeli ile tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini 2022 – 2023 eğitim öğretim yılında Türkiye genelinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Örneklemin belirlenmesinde basit rastlantısal örnekleme yöntemi kullanılmış olup örneklem 482 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada, verilerin toplanması amacıyla Devam Bağlılığı Ölçeği, Algılanan Yönetici Desteği Ölçeği, Kariyer Tatmini Ölçeği, Algılanan İçsellik Statüsü Ölçeği, demografik bilgileri toplamak amacıyla Kişisel Bilgi Formu ve alternatifler ile yatırımları ölçmek amacıyla tek maddelik sorular kullanılmıştır. Elde edilen veriler, IBM SPSS Statistics 26 paket programı kullanılarak analiz edilmiş, veri analizde aritmetik ortalama ve standart sapma gibi betimsel istatistiklerin yanı sıra demografik değişkenlere göre farklılığı test etmek için t-Testi, değişkenler arasındaki ilişkinin yönü ve derecesi için Korelasyon Analizi ve yordayıcılığı sınamak içinse Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda meslek lisesi öğretmenlerinin devam bağlılıklarının, algıladıkları yönetici desteğinin ve kariyer tatminlerinin "kararsızım" düzeyinde, içsellik statüsü ile alternatif ve yatırım algılarının ise "katılıyorum" düzeyinde olduğu saptanmıştır. Meslek lisesinde çalışan öğretmenlerin devam bağlılığının, algıladıkları yönetici desteğinin, kariyer tatminlerinin ve algıladıkları içsellik statüsünün cinsiyet, branş ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği, alternatif algılarının cinsiyet ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı bir fark göstermezken branş değişkenine göre farklılık gösterdiği ve yatırım algılarının cinsiyet ve branş değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterirken eğitim düzeyi değişkenine göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Araştırma sonucuna göre, meslek lisesi öğretmenlerinin devam bağlılığı ile kurumdaki kıdem ve yatırımlar değişkenleri aralarında çok zayıf düzeyde pozitif yönlü, alternatifler değişkeni ile arasında çok zayıf düzeyde negatif yönlü bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Algılanan yönetici desteği, kariyer tatmini ve algılanan içsellik statüsünün ise devam bağlılığı ile anlamlı bir ilişkiye sahip olmadığı görülse de birbiri ile ilişkili olduğu görülmüştür. Meslek lisesi öğretmenlerinin algıladıkları yönetici desteğinin kariyer tatmini ile düşük düzeyde pozitif yönlü anlamlı, algılanan içsellik statüsü ile orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişkinin olduğu, kariyer tatminleri ile algıladıkları içsellik statüsü arasında ise zayıf düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Son olarak meslek lisesi öğretmenlerinin kurum kıdemlerinin, alternatiflerinin ve yatırımlarının devam bağlılığına etkisi üzerine kurulan modelin anlamlı olduğu görülmüş, alternatifler ve yatırımlar değişkenlerinin devam bağlılığını anlamlı düzeyde yordadığı, kurumdaki kıdem değişkeninin ise anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to reveal the effects of alternatives and investments, administrative support, career satisfaction and intrinsic status perceived by vocational high school teachers on continuance commitment. The study was designed with the relational survey model, which is among quantitative research methods. The population of the study consists of teachers working in Vocational and Technical Anatolian High Schools affiliated to the Ministry of National Education throughout Turkey in the 2022 – 2023 academic year. Simple random sampling method was used to determine the sample and the sample consists of 482 teachers. In the study, Attendance Commitment Scale, Perceived Administrator Support Scale, Career Satisfaction Scale, Perceived Intrinsic Status Scale, Personal Information Form to collect demographic information and single-item questions to measure investments and alternatives were used to collect data. The data obtained were analyzed using IBM SPSS Statistics 26 package program. In addition to descriptive statistics such as arithmetic mean and standard deviation, t-Test was used to test differences according to demographic variables, Correlation Analysis was used for the direction and degree of the relationship between variables, and Regression Analysis was used to test predictive power. As a result of the study, it was found that vocational high school teachers' continuance commitment, perceived administrative support and career satisfaction were at the level of "undecided", whereas their perceptions of internalizing status, alternative and investment were at the level of "agree". It was determined that the continuance commitment, perceived administrative support, career satisfaction and perceived internalization status of vocational high school teachers did not show a significant difference according to gender, branch and education level variables, alternative perceptions did not show a significant difference according to gender and education level variables, but differed according to branch variable, and investment perceptions showed a significant difference according to gender and branch variables, but did not differ according to education level variable. According to the results of the study, it was found that there was a very weak positive relationship between the continuance commitment of vocational high school teachers and the variables of seniority in the institution and investments, and a very weak negative relationship with the variable of alternatives. Perceived administrative support, career satisfaction and perceived intrinsic status were not found to have a significant relationship with continuance commitment, but they were found to be related to each other. It was found that there was a low level positive significant relationship between the perceived administrative support of vocational high school teachers and career satisfaction, a moderate level positive significant relationship with perceived intrinsic status, and a weak level positive significant relationship between career satisfaction and perceived intrinsic status. Finally, the model established on the effect of seniority, alternatives and investments of vocational high school teachers on their continuance commitment was found to be significant, and it was determined that the variables of alternatives and investments predicted continuance commitment at a significant level, while the variable of seniority in the organization did not have a significant effect.