Beliren yetişkinlik döneminde mükemmeliyetçilik ve öz - şefkat: Algılanan ebeveyn tutumlarının yordayıcı rolü
Perfectionism and self - compassion in emerging adulthood: The predictive role of perceived parental attitudes
Yazar: BAŞAK AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAVVA NÜKET İŞİTEN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan ebeveynlik biçimleri = Perceived parenting styles ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Genç yetişkinler = Young adult ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Yetişkinler = Adults ; Öz duyarlılık = Self compassion

Özet:
Bu araştırma, beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin algıladıkları ebeveyn tutumlarının mükemmeliyetçilik ve öz – şefkat düzeyleri üzerindeki yordayıcılığını incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi, İstanbul'da devlet ve vakıf üniversitelerinde öğrenim görmekte olan 18 – 25 yaş aralığındaki kadın ve erkek öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmaya 193'ü kadın, 111'i erkek olmak olmak üzere toplamda 304 kişi katılmıştır. Veri toplama işleminde, Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği (ÇBMH-Ö), Öz – Duyarlık Ölçeği (ÖDÖ), Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği – Çocuk Formu (KAETÖ-Ç) ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, bağımsız t – test, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon ve çoklu regresyon analizi kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmanın bulguları ele alındığında, beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin anne ve babalarından algıladıkları ebeveyn tutumlarının mükemmeliyetçilik ve öz – şefkat düzeylerini anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Anneden algılanan aşırı koruyuculuk tutumu ile mükemmeliyetçiliğin tüm alt boyutları arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki, anneden algılanan aşırı koruyuculuk ile öz – şefkat düzeyleri arasında ise negatif yönde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Buna ek olarak, anneden algılanan duygusal sıcaklık ile sosyal olarak belirlenen mükemmeliyetçilik arasında negatif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Babadan algılanan aşırı koruyuculuk ile bireylerin kendine yönelik mükemmeliyetçilik ve sosyal olarak belirlenen mükemmeliyetçilik düzeyleri arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki; babadan algılanan reddedicilik ile başkalarına yönelik mükemmeliyetçilik düzeyleri arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki; babadan algılanan duygusal sıcaklık ile sosyal olarak belirlenen mükememliyetçilik düzeyleri arasında ise negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Buna ek olarak, babadan algılanan duygusal sıcaklık ile bireylerin öz – şefkat düzeyleri arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen bulgulara ek olarak, katılımcıların bazı demografik özelliklerinin mükemmeliyetçilik, öz – şefkat ve algılanan ebeveyn tutumları ile olan ilişkileri incelenmiştir. Araştırmanın değişkenlerinin katılımcıların cinsiyetine göre farklılaşmadığı görülürken; bu değişkenler ile gelir durumu, doğum sırası ve psikiyatrik destek arasında anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Araştırmanın sonuçları alanyazın temel alınarak tartışılmış ve yorumlanarak bazı öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This research was conducted to examine the predictor of perceived parental attitudes of individuals in emerging adulthood on their perfectionism and self – compassion levels. The sample of the study consists of male and female students between the ages of 18 and 25 studying at state and foundation universities in Istanbul. A total of 304 people, 193 women and 111 men, participated in the study. In the data collection process, Multidimensional Perfectionism Scale (MPS-H), Self – Compassion Scale (SCS), S-EMBU-C (Egna Minnen av Barndoms Uppfostran: one's memories of upbringing) and Personal Information Form prepared by the researcher were used. The data of the study were obtained using independent t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), correlation and multiple regression analysis. Considering the findings of the study, it was seen that the parental attitudes perceived by the individuals in the emerging adulthood from their parents significantly predicted the levels of perfectionism and self – compassion. A positive and significant relationship was found between the perceived maternal over – protective attitude and all sub-dimensions of perfectionism, and a negative and significant relationship was found between the perceived maternal over – protection and the self – compassion levels. In addition, it has been determined that there is a negative and significant relationship between perceived maternal emotional warmth and socially prescribed perfectionism. A positive and significant relationship between perceived paternal over-protection and individuals' self – oriented perfectionism and socially prescribed perfectionism levels; a positive and significant relationship between perceived paternal rejection and levels of other – oriented perfectionism; A negative and significant relationship was found between the perceived paternal emotional warmth and the socially prescribed perfectionism levels. In addition, it was concluded that there is a positive and significant relationship between the perceived paternal emotional warmth and the self – compassion levels of individuals. In addition to the findings, the relationships of some demographic characteristics of the participants with perfectionism, self – compassion, and perceived parental attitudes were examined. While it is seen that the variables of the research do not differ according to the gender of the participants; a significant relationship was found between these variables and income status, birth order and psychiatric support. The results of the research were discussed and interpreted on the basis of the literature and some suggestions were presented.