Yetenek seçiminde bütünsel yaklaşım: Antrenör görüşü ve performans göstergeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Holistic approach in talent identification: Investigation of relationship between coach assessments and performance characteristics
Yazar: BURAK ÇAĞLAR YAŞLI
Danışman: PROF. DR. MİTAT KOZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antrenör = Trainer ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Yetenek = Ability ; Yetenek testleri = Ability tests

Özet:
Futbolda yetenek seçiminde ve gelişiminde sporcular ile ilgili verilen kararlarda antrenörler hala merkezde yer almaktadır. Buna karşın antrenör görüşlerinin bilimsel temeli ve bu görüşlerin sporcunun gerçek performans kapasitesiyle ne kadar uyuştuğu bilinmemektedir. Bu araştırmanın amacı antrenör görüşleri ile performans göstergeleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmaya 143 genç elit altı futbolcu (12,67 ± 1,63 yıl) ve 8 antrenör (32,75 ± 13,50) katılmıştır. Araştırmada futbolcuların fiziksel (boy, vücut ağırlığı, yağ yüzdesi, biyolojik olgunluk ve bağıl yaş), fizyolojik-motor (denge, kuvvet, dayanıklılık, esneklik, sürat, yön değiştirme hızı, sıçrama), teknik ve psikososyal (motivasyon, sosyal destek, sportif sorunlarla başa çıkma, sporcu-antrenör ilişkisi, motivasyonel iklim), becerilerine dair toplam 22 performans ölçümü gerçekleştirilmiş, antrenörlerin sporculara dair görüşleri ise tek soruluk iki farklı envanter aracılığıyla (takım içi yetenek sıralaması ve gelecek potansiyelinin değerlendirilmesi) belirlenmiştir. Çalışma sonucunda antrenör görüşlerinin yalnızca belirli kısmının performans testleriyle uyuştuğu (yetenek sıralaması için R2= 0,330, potansiyel değerlendirmesi için = 0,423), antrenör kararlarının performans testleriyle büyük oranda anlaşılamadığı görülmüştür. Bunun yanı sıra antrenör görüşlerinin daha çok sporcuların fizyolojik ve teknik becerilerinden etkilendiği, fiziksel ve psikososyal becerilerin antrenör kararlarını daha az etkilediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, antrenör kararlarının her daim sporcunun kapasitesiyle bire bir uyuşmayabileceği, altyapılarda sporcular hakkında karar verilirken yine o sporculara ait nesnel ve öznel performans verileri ile bu kararların desteklenmesi gerektiği söylenebilir. Bu sayede antrenör görüşlerinin nesnelliği artırılarak, daha doğru sporculara yatırım yapılabilir. 
Anahtar Sözcükler: Antrenör Görüşü, Bütünsel Yaklaşım, Futbol, Performans, Yetenek.

Abstract:
Coaches are vital for decision making process in talent identification and selection in soccer. However, there is still unknown that and underlying factos related to coach's assessment and how this assessment coherent with players performance characteristics. Thus, the aim of this study was the investigation of relationship between coach's player assesments and player's performance characteristics. 143 subelit youth soccer players (12,67 ± 1,63 years) and 8 coaches (32,75 ± 13,50) were participated to study. 22 factors relating to player's physical (height, weight, percentage of fat, biological maturity relative age), physiological-motor (balance, flexibility, endurance, speed, strength, power), technical and psychosocial characteristics (motivation, coping, social support, player-coach relationship, perceived motivationel climate) were measured and coaches ranked their player from top to bottom in relation to current abilities and rated (1-5) players according to their future potential. The regression analyses indicated that player performance characteristics only partially accounted for coach player assesments (R2= 0,330 for ranking ability, R2= 0,423 for rating future potential). Also, coaches may overlooked some physical and psychosocial subcomponent of soccer in their assessment process and are willing to make their decisions favoring physiological and technical characteristics. Then, it is reasonable to say that coach assessments are not always coherent with player abilities in their decision making process, so this assessments must rely to support with player's subjective and objective performance datas. Thus coaching process will be improved and ensured to investigate true future potential players in talent development.
Key words: Coach assessment, Holistic Approach, Performance, Soccer, Talent.