COVİD 19 enfeksiyonu geçirmiş hastalarda sağlıkla ilgili yaşam kalitesinin araştırılması
Investigating HEALTH related quality of life in COVİD 19 survivors
Yazar: ERDOĞAN DENİZ
Danışman: DOÇ. DR. LALE ÖZIŞIK
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Sağlık = Health ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
COVID 19 enfeksiyonu 2019'un sonunda ortaya çıkıp kısa sürede tüm dünya ülkelerine yayılarak bir pandemi halini almıştır. Hastalığın akut dönemde yarattığı mortalite ve morbiditeye ek olarak hastalığı geçiren bireylerde uzamış semptomların görülebileceği ve bunun da sağlıkla ilgili yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyebileceği görülmüştür. Çalışmanın amacı COVID 19 enfeksiyonu nedeni ile hospitalize olmuş hastaların taburculuktan sonraki ilk 6 ay içerisindeki sağlıkla ilgili yaşam kalitelerini değerlendirilmesi ve bununla ilişkili olabilecek parametrelerin belirlenmesidir.  Bu çalışmaya 01.08.2021 ve 31.05.2022 tarihleri arasında COVID 19 enfeksiyonu nedeni ile Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi'nde hospitalize olmuş ve taburcu olmuş 80 hasta dahil edildi. Hastaların sağlıkla ilgili yaşam kalitesi SF-36 ölçeği ile değerlendirildi, hastaların demografik, klinik ve laboratuvar özellikleri retrospektif olarak incelendi. Hasta ve enfeksiyon ilişkili parametreler ile SF-36 ölçeğinin 8 komponenti arasındaki ilişki tek değişkenli analiz ve regresyon analizi ile incelendi. İleri yaş (p>0.001, B:-0.615, CI:-0.906,-0.324), yatış günü süresinde uzama (p=0.023, B:-0.892, CI:-1.660, -0.125), eşlik eden malignite (p=0.003, B:-19.938, CI:-32.976, -6.9) ve eşlik eden kardiyak hastalık (p=0.011, B:-14.097, CI:-24.857, -3.338) ile fiziksel fonksiyon arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki saptandı. Favipiravir kullanımı (p=0.049, B:7.508, CI:0.001, 15.015) ile fiziksel fonksiyon puanı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptandı. Yatış günü süresinde uzama (p=0.003, B:-2.01, CI:-3.322, -0.698), eşlik eden malignite (p>0.001, B:-45.5, CI:-69.533, -21.467), eşlik eden akciğer hastalığı (p=0.047, B:-19.473, CI:-38.644, -0.302) ve eşlik eden kardiyak hastalık (p=0.004, B:-27.772, CI:-46.640, -8.904) ile fiziksel rol kısıtlılığı arasında negatif yönde anlamlı biri ilişki saptandı. İleri yaş (p=0.016, B:-0.433, CI:-0.784, -0.082), kadın cinsiyet (p=0.024,B:-10.276, CI:-19.171, -1.382), eşlik eden malignite (p=0.007, B:-20.226, CI:-34.734, -5.717) ve eşlik eden kardiyak hastalık (p=0.018, B:-15.434, CI:-28.117, -2.750) ile sosyal işlev arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki saptandı. Kadın cinsiyet (p=0.021, B:-12.438, CI:-22.977, -1.898) ve eşlik eden akciğer hastalığı (p=0.007, B:-19.087, CI:-32.684, -5.490) ile ağrı arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki saptandı. Yatış süresince favipiravir kullanımı (p=0.035, B:11.521, CI:0.830, 22.213) ve yatış öncesi dönemde COVID dışı endikasyon ile rutin steroid kullanımı (p=0.013, B:30.071, CI:6.411, 53.732) ile ağrı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptandı. Kadın cinsiyet (p=0.023, B:-10.215, CI:-18.985, -1.445) ve eşlik eden kardiyak hastalık (p=0.005, B:-16.484, CI:-27.893, -5.074) ile genel sağlık arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki saptandı. İleri yaş ile hem emsoyonel rol kısıtlanması (p=0.009, B:-0.645, CI:-1.121, -0.169) hem de vitalite (p=0.021, B:-0.283, CI:-0.520, -0.045) arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki saptandı. Ruhsal sağlık açısından herhangi bir risk faktörü saptanmadı. Sonuç olarak çalışmamızda COVID 19 enfeksiyonu geçiren hastalarda sağlıkla ilgili yaşam kalitesi ile ilişkili bazı parametreler belirlenmiş olup bu konuda daha geniş çalışmalara ihtiyaç vardır. 

Anahtar Kelimeler: COVID-19, sağlıkla ilgili yaşam kalitesi, Post COVID sendromu

Abstract:
COVID 19 has emerged at the end of 2019 and became a worldwide pandemic. Beside the mortality and morbidity during acute illness, prolonged symptoms and thus a negative effect on health related quality of life has been reported. The aim of this study is to evaluate the health related quality of life and associated parameters in patients hospitalized for COVID 19 infection in the first 6 months after discharge. This study includes 80 patients who are hospitalized in Hacettepe University Clinics from 01.08.2021 to 31.05.2022. Health related quality of life was evaluated by SF-36. Demographic, clinical and laboratory features of the patients were recorded retrospectively. Association between patient and disease related factors and the 8 domain of SF-36 were evaluated by univariate and regression analysis. Age (p>0.001, B:-0.615, CI:-0.906,-0.324), length of stay (p=0.023, B:-0.892, CI:-1.660, -0.125), having cancer (p=0.003, B:-19.938, CI:-32.976, -6.9) or cardiac disease (p=0.011, B:-14.097, CI:-24.857, -3.338) were negatively associated with physical function. Being treated with favipiravir was positively associated with physical function (p=0.049, B:7.508, CI:0.001, 15.015). Length of stay (p=0.003, B:-2.01, CI:-3.322, -0.698), having cancer (p>0.001, B:-45.5, CI:-69.533, -21.467) or lung disease (p=0.047, B:-19.473, CI:-38.644, -0.302) or cardiac disease (p=0.004, B:-27.772, CI:-46.640, -8.904) were negatively associated with physical role functioning. Age (p=0.016, B:-0.433, CI:-0.784, -0.082), female sex (p=0.024,B:-10.276, CI:-19.171, -1.382), having cancer  (p=0.007, B:-20.226, CI:-34.734, -5.717) or cardiac disease(p=0.018, B:-15.434, CI:-28.117, -2.750) were negatively associated with social functioning. Female sex (p=0.021, B:-12.438, CI:-22.977, -1.898) and having lung disease (p=0.007, B:-19.087, CI:-32.684, -5.490) were negatively associated with bodily pain. Being treated with favipiravir (p=0.035, B:11.521, CI:0.830, 22.213) and being on steroid by a different indication (p=0.013, B:30.071, CI:6.411, 53.732) were positively associated with bodily pain. Female sex (p=0.023, B:-10.215, CI:-18.985, -1.445) and having cardiac disease (p=0.005, B:-16.484, CI:-27.893, -5.074) were negatively associated with general health. Age was negatively associated with both emotional role functioning (p=0.009, B:-0.645, CI:-1.121, -0.169) and vitality (p=0.021, B:-0.283, CI:-0.520, -0.045). No risk factors were identified for mental health. As a result, some parameters associated with health related quality of life in COVID 19 survivors were identified in this study. Larger studies are needed on this subject. 


Keywords: COVID 19, health related quality of life, Post COVID syndrome