Eşbağımlılık ve ebeveynleşme arasındaki ilişkinin çeşitli sosyo-demografik veriler açısından incelenmesi
Examining the relationship between codependency and parentification in terms of various socio-demographic data
Yazar: ELİF BÜYÜK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU SOMAY
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Ebeveynleşme = Parentification ; Eşbağımlılık = Codependency ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada eşbağımlılık ile ebeveynleşme arasındaki ilişkinin çeşitli sosyo-demografik veriler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemi, Ankara'nın Keçiören ilçesinde bulunan Talia Yaşar Bakdur Ortaokulu velilerini ve öğretmenlerini içeren 306 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırma verileri, "Sosyo-demografik Veri Formu", "Spann Fischer İlişki Bağımlılığı Ölçeği" ve "Ebeveynleşme Envanteri" kullanılarak toplanmıştır.

"Ebeveynleşme Envanteri"nin alt boyutları olan "Ebeveyn Odaklı Ebeveynleşme (EOE)", "Kardeş Odaklı Ebeveynleşme (KOE)" ve "Ebeveynleşmeden Algılanan Yarar/Uyum (AYU)" ile "Eşbağımlılık" değişkenleri arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla Pearson Korelasyon analizi yapılmıştır. Bu değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur.Ayrıca ebeveynleşmenin eşbağımlılığa etkisine regresyon analiziyle bakıldığında; sadece "Ebeveyn Odaklı Ebeveynleşme (EOE)"nin alt boyutu, eşbağımlılığı %9,6 oranında yordamaktadır.

Sosyodemografik veriler açısından değişkenler incelendiğinde, "t" ve "Anova" testleri kullanılmıştır.Sonuçlara göre eşbağımlılık düzeyinin; kadın cinsiyet, alkol kullanımı, ailede ruhsal/fiziksel hastalık bulunmaması, çok otoriter anne tutumu, kendini ifade etmede yetersizlik ve duygusal ihmale maruz kalma durumlarında yüksek olduğu görülmüştür."EOE" düzeyinin; babanın hiç otoriter olmaması ve fazla kardeş sayısı durumlarında yüksek olduğu tespit edilmiştir."KOE" düzeyinin; çalışmama durumu, çocukken aile gelirinin düşük olması, daha büyük çocuk olma, ailede ruhsal/fiziksel hastalık bulunmaması durumlarında yüksek olduğu saptanmıştır."AYU" düzeyinin; kadın cinsiyet, şehir hayatı, eğitim düzeyindeki artış, yüksek gelir düzeyi, çocukken ailenin yüksek gelir düzeyi, alkol kullanmama, ailede alkolik bulunmaması, aile ilişkilerinin iyi olması, ailede fiziksel/sözel şiddet olmaması, babanın hiç otoriter olmaması, kendini iyi ifade edebilme ve duygusal ihmale maruz kalmama durumlarında yüksek olduğu ortaya konmuştur. Çalışmanın sınırlılıkları belirtilmiş ve yapılabilecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to Examine The Relationship Between Codependency And Parentification İn Terms Of Various Socio-Demographic Data. The sample of the study consists of 306 participants, including the parents and teachers of Talia Yaşar Bakdur Secondary School, located in the district of Keçiören in Ankara. The research data were collected using "Socio-demographic Data Form", "Spann Fischer Codependency Scale" and "Parentification Inventory".

Pearson Correlation analysis to examine the relationships between the sub-dimensions of "Parentification Inventory"; "Parent Focused Parentification (PFP)", "Sibling Focused Parentification (SFP)","Perceived Benefit/Adaptation from Parentification (PBA)" and "Codependency" variables are made. Statistically significant relationships were found between these variables.In addition, when the effect of parentification on codependency was considered by regression analysis, only the sub-dimension of "Parent Focused Parentification (PFP)" predicts codependency at 9.6%.

When the variables were examined in terms of sociodemographic data, "t" and "Anova" tests were used.According to the results, the level of codependency; it was found to be high in female gender, alcohol use, not having a mental/physical illness in the family, very authoritarian mother attitude, inability to express yourself and exposure to emotional neglect."PFP" level;it was determined that the father was not authoritarian at all and in case of more siblings. The level of "SFP"; It was detected to be high in cases of not working, having low family income as a child, being an older child and not having a mental/physical illness in the family."PBA" level; it was shown to be high in cases of female gender, urban life, increase in education level, high income level, high income level of the family as a child, no alcohol use, no alcoholic in the family, good family relations, no physical/verbal violence in the family, father was not authoritarian at all, self-expression well and not being exposed to emotional neglect.The limitations of the study were specified and suggestions were made for the possible studies.