Ergenlerde özgüven ile olumsuz otomatik düşünceler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relation between self-confidence and negative automatic thoughts in adolescents
Yazar: HÜSEYİN ÇALIKUŞU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH SÜRÜCÜ
Selçuk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Olumsuz düşünme = Negative thinking ; Otomatik düşünce = Automatic thoughts ; Ölçekler = Scales ; Öz güven = Self confidence

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ergenlerin özgüvenleri ile olumsuz otomatik düşünceleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın çalışma grubunu Konya il merkezindeki ortaöğretim okullarından uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 475'i kız ve 551'i erkek olmak üzere toplam 1026 ergen oluşturmuştur. Araştırma verileri, Kişisel Bilgi Formu, Özgüven Ölçeği, Otomatik Düşünceler Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Tukey testi ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon tekniği kullanılmıştır.

Verilerin analizi sonucunda; sınıf düzeyine göre 12. sınıf öğrencilerinin 10. ve 11. sınıf öğrencilerine göre daha fazla dış özgüvene sahip olduğu tespit edilmiştir. Okul türüne göre ise Anadolu Lisesi öğrencilerinin Anadolu İmam Hatip Lisesi öğrencilerine göre daha fazla dış özgüvene sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf düzeylerine göre olumsuz otomatik düşünceler şaşkınlık-kaçma fantezileri ve yalnızlık-izolasyon alt boyutunu 10. Sınıf öğrencilerinin 9. Sınıf öğrencilerinden daha fazla kullandıkları tespit edilmiştir. Okul türüne göre ise tüm alt boyutlarda Spor Lisesi öğrencilerinin Fen Lisesi, Anadolu Lisesi, Anadolu İmam Hatip Lisesi ve Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencilerine göre, Fen Lisesi ve Anadolu Lisesi öğrencilerinin de Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ve Anadolu İmam Hatip Lisesi öğrencilerine göre daha az olumsuz otomatik düşünceye sahip olduğu belirlenmiştir.

Ergenlerin özgüven ölçeği iç özgüven alt boyutu puan ortalamaları ile olumsuz otomatik düşünceler ölçeği kişinin kendine yönelik negatif duygu ve düşünceleri ve ümitsizlik alt boyutu puan ortalamaları arasında orta düzeyde negatif yönde bir ilişki bulunurken, şaşkınlık-kaçma fantezileri, kişisel uyumsuzluk ve değişme istekleri, yalnızlık-izolasyon alt boyutu puan ortalamaları arasında düşük düzeyde negatif yönde bir ilişki bulunmuştur. Ergenlerin dış özgüven alt boyutu puan ortalamaları ile olumsuz otomatik düşünceler ölçeği kişinin kendine yönelik negatif duygu ve düşünceleri, şaşkınlık-kaçma fantezileri, kişisel uyumsuzluk ve değişme istekleri, yalnızlık-izolasyon ve ümitsizlik alt boyutundan aldıkları puanlar arasında düşük düzeyde negatif yönde bir ilişki bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Özgüven, olumsuz otomatik düşünce, ergen

Abstract:
This research aims to examine the relationship between adolescents' self-confidence and negative automatic thoughts. The research was applied in relational screening model. The study group of the study consisted of a total of 1026 adolescents, 475 girls and 551 boys selected from the secondary schools with the appropriate sampling method in Konya centrum . Research data were collected using Personal Information Form, Self Confidence Scale, Automatic Thoughts Scale. T-test, One Way Variance Analysis (ANOVA), Tukey test and Pearson Moments Product Correlation technique were used in the analysis of the data.

As a result of the analysis of the data, it was determined that 12th grade students have more external self-confidence than 10th and 11th grade students. According to the type of school, it was concluded that Anatolian High School students had more external self-confidence than Anatolian Imam Hatip High School students. According to the grade levels, negative automatic thoughts were found to be used by the 10th grade students more than the 9th grade students. According to the school type, it was determined that Sports High School students had less negative automatic thoughts than the students of Science High School, Anatolian High School, Anatolian Imam Hatip High School and Vocational and Technical Anatolian High School in all sub-dimensions. Also, It was determined that Science High School and Anatolian High School students had less negative automatic thoughts than Vocational and Technical Anatolian High School and Anatolian Imam Hatip High School students.

A moderate negative correlation was found between the self-confidence sub-dimension of adolescents' self-confidence scale and the negative automatic thoughts scale and the self-negative negative feelings and thoughts and the hopelessness sub-dimension. A low negative correlation was found between confusion-escape fantasies, personal dissonance and desire to change, loneliness-isolation subscale. A low negative correlation was found between the external self-confidence sub-dimension of the adolescents and the automatic thoughts scale, the negative emotions and thoughts of the individual, the confusion-escape fantasies, personal dissonance and desire to change, the loneliness-isolation and hopelessness sub-dimension.

It was determined that the negative emotions and thoughts of the person and the hopelessness sub-dimensions of the adolescents' sub-dimensions of automatic thoughts scale were significant predictors of the self-confidence and the negative dimensions of the person's negative emotions and thoughts.

Keywords: Self-confidence, negative automatic thinking, adolescent