Evlilik uyumunun yordayıcılarından ahlaki olgunluk ve değerler
Values and moral maturity as predictors of marital adjustment
Yazar: HASAN NALBANT
Danışman: PROF. DR. GÜLŞAH BAŞOL
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ahlaki değerler = Moral values ; Ahlaki olgunluk = Moral maturity ; Değerler = Values ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Olgunluk = Maturity

Özet:
Bu araştırmada, ahlaki olgunluk ve değerler değişkenlerinin evlilik uyumunu yordama güçleri incelenmiştir. Bunlara ek olarak, evlilik uyumunun bazı demografik değişkenlerce de  (cinsiyet, yaş, eğitim durumu, evlilik yaşı, evlilik süresi ve çocuk sayısı) farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmada yer alan katılımcılar 22 – 59 yaş aralığında, 136 kadın 144 erkek olmak üzere toplam 280 evli bireyden oluşmaktadır. Araştırma verileri araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Çiftler Uyum Ölçeği, Ahlaki Olgunluk Ölçeği ve Schwartz Değerler Listesi kullanılmıştır. Çalışma grubundan elde edilen veriler SPSS 22.0 ile analiz edilmiştir. Öncelikle betimsel istatistiksel analizler yoluyla ahlaki olgunluk ve değer değişkenlerine ilişkin ortalama, standart sapma, frekans ve yüzdelik değerleri bulunmuştur. Farkların incelenmesinde t testi, Kruskal Wallis H testinden yararlanılmış, ilişkisel analizlerde ise Pearson Momentler Çarpımı korelasyon katsayısı ve Hiyerarşik Regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgulara göre evlilik uyumu yaş, eğitim durumu, evlilik yaşı, evlilik süresi ve çocuk sayısı değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermezken, cinsiyet değişkenine göre evlilik uyumunda anlamlı farklılık olduğu bulunmuştur. Sonuçlar erkeklerin evlilik uyumu puanlarının kadınların evlilik uyumu puanlarından yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Evlilik uyumu ile ahlaki olgunluk arasındaki ilişkiye bakıldığında hem kadınlar hem de erkekler açısında anlamlı, pozitif yönde bir ilişki saptanmıştır. Evlilik uyumu ve değerler arasındaki ilişkiye bakıldığında, uyma, geleneksellik, yardımseverlik, evrensellik, özyönelim, uyarılım ve güvenlik arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Haz, başarı ve güç değerleri arasındaki ilişki ise anlamlılık düzeyine erişememiştir. Yapılan hiyerarşik regresyon analizi sonuçları incelendiğinde kadınlarda ahlaki olgunluk, geleneksellik, evrensellik ve uyma değerlerinin, erkeklerde ise ahlaki olgunluk ve hazcılık değerinin evlilik uyumunu yordadığı bulunmuştur. Sonuçlar literatür ışığında tartışılmış, çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, the power of moral maturity and values as predictors of adjustment to marriage is examined. In addition, it has also been examined whether marital adjustment differs according to some demographic variables such as sex, age, educational status, age of marriage and number of children. Participants of the study consisted of 280 married individuals, 136 of whom were female and 144 were male, all married, ranged between 22 and 59 years old. To collect data, a personal information sheet, prepared by the researcher, additionally Dyadic Adjustment Scale, Moral Maturity Scale and Schwartz Values Scale are used. First; by means of descriptive statistical analysis; averages, standard deviation, frequency and percentage values are found out for moral maturity and values variables. The differences are analyzed through the use of t test, Kruskal Wallis H test while Pearson Moments Correlation Coefficient and Hierarchical Regression Analysis are used in relational analyzes. 
According to the findings, marital adjustment does not differ in accordance with age, educational status, age of marriage, duration of marriage and number of children. However, the adjustment rates significantly differs in line with the gender of the participant. According to findings, marital adjustment scores of males are higher than the one of females. Analyzing the relationship between marital adjustment and moral maturity, a positive relationship is detected for both women and men. Examining the relationship between marital adjustment and values, significant relationships are found out among compliance, traditionalism, charity, universality, self-direction, arousal and security. The relationship among hedonism, achievement and power values cannot reach significance level. Examining the results of the hierarchical regression analysis; it is found out that moral maturity, traditionalism, universalism values predict marital adjustment in women; while moral maturity and hedonism values predict marital adjustment in males. The results are discussed in line with the literature and various suggestions are made.