Çalışanların beş faktör kişilik özellikleri ile iş tatminleri arasındaki ilişki: Alanya'daki beş yıldızlı oteller üzerine bir uygulama
The relationship between the five-factor personality traits of workers and their job satisfaction: A study on five star hotels in Alanya
Yazar: BURCU ILGAZ YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA GÜLMEZ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Antalya-Alanya = Antalya-Alanya ; Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Beş yıldızlı oteller = Five star hotels ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Otel personeli = Hotel personel ; Oteller = Hotels ; Turizm işletmeciliği = Tourism business ; Turizm işletmeleri = Tourism businesses ; Çalışanlar = Workers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Antalya ilinin Alanya ilçesindeki beş yıldızlı otel işletmeleri işgörenleri üzerine yapılmış olan bu çalışmanın amacı; işgörenlerin beş faktör kişilik özellikleri ile iş tatmini durumları arasındaki ilişkiyi incelemektir.
     Bu amaç doğrultusunda çalışma örneklem kapsamındaki otellerin tüm departman çalışanları üzerinde uygulanmıştır. Çalışmada Antalya ilinin Alanya ilçesinde bulunan 12 adet beş yıldızlı otel işletmesinden 471 işgörene ulaşılmıştır. 
     Korelasyon analizi sonuçlarına göre içsel tatmin ile açıklık ve sorumluluk boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki vardır. Dışsal tatmin ile hiçbir kişilik boyutunun istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisi olmadığı görülmüştür. Genel iş tatmininin açıklık ve sorumluluk boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisi olduğu görülmüştür.
     Yapılan regresyon analizi sonuçlarına göre içsel iş tatmini üzerinde dışa dönüklük ve açıklık boyutlarının zayıf ancak istatistiksel olarak anlamlı etkileri vardır. Dışa dönüklük boyutu içsel iş tatminini negatif, açıklık boyutu ise pozitif yönde etkilemektedir. Yani, dışa dönüklük arttıkça içsel iş tatmini düşmekte, açıklık arttıkça içsel iş tatmini artmaktadır. Diğer boyutların içsel iş tatmini üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi yoktur. 
     Regresyon analizine göre dışa dönüklük boyutu açıklık boyutundan daha yüksek etkiye sahiptir. Dışa dönüklük boyutu dışsal iş tatminini negatif, açıklık boyutu ise pozitif yönde etkilemektedir. Genel iş tatmini üzerinde dışa dönüklük ve açıklık boyutlarının zayıf ancak istatistiksel olarak anlamlı etkileri vardır. Dışa dönüklük boyutu genel iş tatminini negatif, açıklık boyutu ise pozitif yönde etkilemektedir. 
     Araştırmanın sonucunda elde edilen verilerin gerek iş tatmini literatürüne, gerekse beş faktör kişilik özellikleri literatürüne ve bu konuların otel işletmeleri ile ilgili yapılan ve yapılacak çalışmalarında ilgili literatüre kayda değer bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the relationship between five-factor personality traits and job satisfaction among workers of five star hotels within Alanya district of Antalya province.
     In line with this purpose, the study was conducted with workers from all departments of the hotels included in the study sample. During the study, a total of 471 workers from 12 five star hotels in Alanya districtof Antalya province were contacted.
     Based on the correlation analysis results, a statistically significant relationship was identified between intrinsic satisfaction and the openness and conscientiousness dimensions. On the other hand, no statistically significant relationship was observed between extrinsic satisfaction and the five-factor personality traits. Furthermore, a statistically significant relationship was also observed between general job satisfaction and the openness and conscientiousness dimensions.
     Based on the regression analysis results, it was determined that the extraversion and openness dimensions had a weak but statistically significant effect on intrinsic job satisfaction. The extraversion dimension had a negative effect on intrinsic job satisfaction, while the openness dimension had a positive effect. In other words; an increase in extraversion was associated with a decrease in intrinsic job satisfaction, while an increase in openness was associated with an increase in intrinsic job satisfaction. The other dimensions had no statistically significant effect on intrinsic job satisfaction.
     Based on the regression analysis, it was determined that the extraversion dimension had a more significant effect than the openness dimension. The extraversion dimension had a negative effect on extrinsic job satisfaction, while the openness dimension had a positive effect. The extraversion and openness dimensions had a weak but statistically significant effect on general job satisfaction. The extraversion dimension had a negative effect on general job satisfaction, while the openness dimension had a positive effect. 
     We believe that the data obtained during this study will contribute significantly to the literature on job satisfaction, to the literature on five-factor personality traits, and to the literature regarding previously conducted and planned studies on these two aspects in hotel settings.