Resim sanatında böcek imgesi
Insect image in painting
Yazar: KADİR KARAYEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜL SARIDİKMEN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Antik Çağ = Ancient Ages ; Böcekler = Insects ; Görsel imge = Visual image ; Mısır = Egypt ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Türk resim sanatı = Turkish painting art ; İmge = Image

Özet:
Bu metinde, böcek imgelerinin ortaya çıkış süreçleri ve bu süreç içerisinde kullanılış amaçları ele alınmıştır. Bu doğrultuda ilk olarak böcek formlarının, sanat kavramı içerisinde ilk ortaya çıkış sahneleri tespit edilmiştir. Kronolojik bir şekilde ele alınan dönemlerin birbirleriyle olan bağlantıları ele alınarak, böcek formlarının geçmişten bugüne resim sanatındaki yeri ve önemi aydınlatılmaya çalışılmıştır. Asıl kaynaklarını oluşturan, halk bilimi adı altında, sözlü ve yazılı kültürlerde, ardından inanç sistemleri içerisindeki konum ve anlamları tespit edilmiştir. Antik çağ uygarlıklarından Rönesans'a kadar geçen süre zarfında çeşitli toplum, kabile ve uygarlıklarda dinsel, mitolojik ve sosyolojik yansımalar sunan böcek formlarından bahsedilmiştir. Öncelikle Antikçağ uygarlıklarından Mısır'da bok böceği, kutsal sayılmıştır. Antik Mısır'da bok böceklerinin yanı sıra arı betimlemeleriyle de karşılaşılmaktadır. Bu doğrultuda arıların mağara resimlerine konu olması, yaşamsal önemlerinin bir kanıtıdır. İspanya'daki Arana ve Örümcek mağaralarındaki kaya resimlerinde bal toplama sahneleri tasvir edilmiştir. Böcek tasvirleri açısından Avrupa resminden örneklerle Rönesans'tan Pop-Art'a kadar çeşitli sanat akımlarında ortaya çıkan formların, sanatın vazgeçilmez bir unsuru haline dönüştüğü bulgularla desteklenmiştir. Tarih öncesinden 21. yüzyıl çağdaş sanat örnekleri olarak böcek imgesini resmeden sanatçılar ve eserlerinden örnekler ve ardından böcek formunun Türk resim sanatı içerisindeki yeri de ayrıca incelenmiş, çeşitli sanatçıların resimlerine konu edildiği görülmüştür. Avrupa resmi kısmında çeşitli sanat akımları altında, kırka yakın sanatçının kompozisyonlarında böcek formlarını kullandığı, Türk sanatı kısmında da bazı sanatçıların eserlerinde böcek kullandığı tespit edilmiştir. Ele alınan sanatçılar, böcek formlarını çeşitli kullanım amaç ve anlamları doğrultusunda kompozisyonlarına aktarmışlardır. Sanatçıların özgün yorumlarıyla, böcek formu, resim sanatı içerisinde kendine etkin bir yer edinebilmiştir.

Abstract:
In this text, the emergence processes of insect images and the purpose of their use in this process are discussed. In this direction, the first emergence scenes of insect forms within the concept of art were determined. The place and importance of insect forms in the art of painting from the past to the present has been tried to be clarified by considering the interconnections of the chonological periods. Under the name of folklore, which constitutes its main sources, its position and meanings in oral and written cultures and then in belief systems have been determined. Insect forms, which offer religious, mytological and sociological reflections in various societies, tribes and civilizations, have been mentioned from the ancient civilizations to the Renaissance. First of all, the scarab was considered sacred in Egypt, one of the ancient civilization. In ancient Egypt, besides scarab beetles, depictions of bees are also encountered, ın this direction, the fack that bees are the sunject of cave paintings is a proof of their vital importance. Scenes of collecting honey are depicted in rock paintings in the Arana and Spider caves in Spain. In terms of insect depictions, it has been supported by the findings that the forms that emerged in various art movements from the Renaissance to Pop- Art, with examples from European painting, have become an indispensable element of art. As examples of 21st century contemporary art from prehistory, the artists who depict the image of the insect and examples of their works, and then the place of the insect form in Turkish painting art were also examined and it was seen that it was the subject of the paintings of various artist. The European painting section, under various art movements, it was determined that nearly forty artists used insect forms in their compositions, and in the Turkish art section, some artists used insects in their Works. The artists discussed have transferred insect forms to their compositions in line with various usage purposes and meanings. With the original interpretations of the artists, the insect form has gained an active place in the art of painting.