İlgilinin rızasının hekimin cezai sorumluluğuna etkisi
The effect of the patient's consent on the criminal liability of the physician
Yazar: ŞÜKRÜ ARI
Danışman: DOÇ. DR. KERİM ÇAKIR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Sağlık Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Tıbbi müdahaleler özü itibarıyla kişinin vücut bütünlüğünü ihlal etmektedir. Bu nedenle tıbbi müdahaleler hukuka aykırılık teşkil etmektedir. Ancak kişinin iyileşmesi veya sağlığının korunması için tıbbi müdahalede bulunulması gerektiğinde, eylemin hukuka uygun olması için bazı şartlar öngörülmüştür. Bu şartlardan en önemlisi tıbbi müdahalenin uygulanacağı kişinin rızasıdır. İlgilinin rızası ceza hukuku açısından bir hukuka uygunluk nedenidir. Çalışmamız, ilgilinin rızasının tıp hukukuna olan yansımasının neler olduğunu ortaya koymaktadır. Tıbbi müdahale bakımından ilgilinin rızası, eylemi tek başına hukuka uygun hale getirmez. Bu nedenle ilgilinin rızası ile tıbbi müdahalenin hukuka uygun olması için bazı şartlar öngörülmüştür. Çalışmamız kapsamında bu şartların neler olduğu ve bu şartlar yerine getirilmeksizin gerçekleştirilen tıbbi müdahalede hekimin cezai sorumluluğunun neler olduğu hususu açıklanmıştır. Buna ek olarak ilgilinin rızası kavramı öncelikle ceza hukuku açısından incelenmekle birlikte tıp hukukundaki tezahürü ortaya konmuştur. Genel kuralların anlatımının ardından bazı özel tıbbi müdahaleler açısından ilgilinin rızası irdelenmiştir. Bu müdahalelerde ve genel olarak tıbbi müdahalelerde ilgilinin rızasının alınmaması veya alınan rızanın geçerli olmaması durumundan hekimin cezai sorumluluğu açıklanmıştır. İlgilinin rızasının arandığı ve istisnai olarak bu rızanın aranmadığı tıbbi müdahalelere değinilmiştir. Hukuka aykırı tıbbi müdahaleden kaynaklı ortaya çıkan netice bakımından hekimin cezai sorumluluğu, birtakım önemli suç tipleri bakımından ortaya konmuştur.

Tıbbi müdahaleler özü itibarıyla kişinin vücut bütünlüğünü ihlal etmektedir. Bu nedenle tıbbi müdahaleler hukuka aykırılık teşkil etmektedir. Ancak kişinin iyileşmesi veya sağlığının korunması için tıbbi müdahalede bulunulması gerektiğinde, eylemin hukuka uygun olması için bazı şartlar öngörülmüştür. Bu şartlardan en önemlisi tıbbi müdahalenin uygulanacağı kişinin rızasıdır. İlgilinin rızası ceza hukuku açısından bir hukuka uygunluk nedenidir. Çalışmamız, ilgilinin rızasının tıp hukukuna olan yansımasının neler olduğunu ortaya koymaktadır. Tıbbi müdahale bakımından ilgilinin rızası, eylemi tek başına hukuka uygun hale getirmez. Bu nedenle ilgilinin rızası ile tıbbi müdahalenin hukuka uygun olması için bazı şartlar öngörülmüştür. Çalışmamız kapsamında bu şartların neler olduğu ve bu şartlar yerine getirilmeksizin gerçekleştirilen tıbbi müdahalede hekimin cezai sorumluluğunun neler olduğu hususu açıklanmıştır. Buna ek olarak ilgilinin rızası kavramı öncelikle ceza hukuku açısından incelenmekle birlikte tıp hukukundaki tezahürü ortaya konmuştur. Genel kuralların anlatımının ardından bazı özel tıbbi müdahaleler açısından ilgilinin rızası irdelenmiştir. Bu müdahalelerde ve genel olarak tıbbi müdahalelerde ilgilinin rızasının alınmaması veya alınan rızanın geçerli olmaması durumundan hekimin cezai sorumluluğu açıklanmıştır. İlgilinin rızasının arandığı ve istisnai olarak bu rızanın aranmadığı tıbbi müdahalelere değinilmiştir. Hukuka aykırı tıbbi müdahaleden kaynaklı ortaya çıkan netice bakımından hekimin cezai sorumluluğu, birtakım önemli suç tipleri bakımından ortaya konmuştur.

Abstract:
Medical interventions essentially violate the bodily integrity of the person. Therefore, medical interventions are unlawful. However, when medical intervention is required for the recovery or protection of the health of the person, some conditions are stipulated for the action to be lawful. The most important of these conditions is the consent of the person to whom the medical intervention will be applied. The consent of the person concerned is a reason of lawfulness in terms of criminal law. Our study reveals the reflections of the consent of the person concerned on health law. In terms of medical intervention, the consent of the person concerned does not alone render the action lawful. For this reason, some conditions are stipulated for the medical intervention to be lawful with the consent of the person concerned. Within the scope of our study, it is explained what these conditions are and what the criminal responsibility of the physician is in the medical intervention performed without fulfilling these conditions. In addition, the concept of consent of the person concerned is analyzed primarily in terms of criminal law and its manifestation in health law is presented. Following the explanation of the general rules, the consent of the person concerned is examined in terms of some special medical interventions. In these interventions and in medical interventions in general, the criminal liability of the physician in the event that the consent of the person concerned is not obtained or the consent obtained is not valid is explained. Medical interventions where the consent of the person concerned is sought and exceptionally medical interventions where this consent is not sought are mentioned. The criminal liability of the physician in terms of the result arising from the unlawful medical intervention is presented in terms of various important types of crimes.