Süt keçilerinin beslenmesinde farklı yöntemlerle kurutulmuş narenciye posası kullanımının süt verimi, kalitesi ve süt ürünlerinde organoleptik özellikler üzerine etkileri
The effect of utilisation of citrus pomace dried with different methods on dairy goats' milk yield, quality and organoleptic properties of dairy products
Yazar: HARUN KUTAY
Danışman: PROF. DR. HASAN RÜŞTÜ KUTLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aroma = Aroma ; Keçiler = Goats ; Narenciye = Citrus ; Organoleptik analiz = Organoleptic analysis ; Posa = Pomace ; Süt = Milk

Özet:
İki aşamalı mevcut çalışmada en iyi kurutma yöntemi ve kurutulan posanın karma yemdeki mısırla ikame potansiyelinin tespiti amaçlanmıştır. İlk denemede; narenciye (portakal, greyfurt ve limon) posaları farklı yöntemlerle (sıcak hava, infrared enerji, sıcak hava + infrared enerji; 70 oC ve 80 oC)  3x3x2 18 muamele grubunda kurutularak besin madde ve in vitro sindirilebilirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Sıcak hava+infrared enerjiyle kurutulan greyfurt posası en iyi in vitro sindirilebilirlik sonucunu vermiştir. Kurutma yöntemleri posalarda Mg ve Fe düzeyini, aroma maddelerinden toplam ester miktarını etkilemiştir. Posaların yağ asitleri de kurutma yöntemlerinden önemli (P<0.05) düzeyde etkilenmiştir. İn vitro sindirilebilirlik analizleri sonunda en iyi materyalin sıcak hava+infrared enerji ile kurutulan greyfurt posası olduğu saptanmıştır. Ancak greyfurtun acı tadı ve endüstriyel sıcak hava+infrared enerjili kurutma cihazının üretilememesinden dolayı çalışmanın ikinci aşamasında 80 °C sıcak havayla kurutulan portakal posası kullanılmıştır. Süt keçilerinin rasyonlarında kurutulmuş posalar mısırla farklı oranlarda(%7.5, 15 ve 22.5 KM) ikame edilmiştir. Muameleler keçilerin kuru madde tüketimini arttırmış, süt verimi ile yemi süte çevirme etkinliğini etkilememiş, canlı ağırlık değişimlerini ise olumsuz etkilemiştir. Süt kuru maddesi 2 ve 3. haftalarda posa ikamesinden kısmen olumsuz etkilenmiş, 6 ve 7. haftalarda ise artan posa kullanımıyla iyileşmiştir. Süt protein ve kazein düzeylerinde 3. hafta haricinde etki önemsiz (P>0.05) iken; süt yağı 6, 7 ve 8. haftalarda, laktoz düzeyi 3, 4 ve 5. haftalarda artmıştır. Muameleler kanda glikoz, kolesterol, NEFA, BHB ve IGF-1 ile süt yağ asidini olumsuz, sütün aroma, Cu, Fe miktarı ve peynir randımanını olumlu etkilemiştir. Somatik hücre sayısı çalışmanın ortasında kontrol grubunda daha düşük bulunmuş, peynir ve dondurmada kalite veya organoleptik özelliklerde herhangi bir etki gözlenmemiştir.

Anahtar Kelimeler: Aroma, Narenciye, Organoleptik, Posa, Süt.

Abstract:
In the two-stage current study it was aimed to determine the best drying method and the potential of the dried pulp substitution with corn in concentrate feed. On the first trial; nutrient and in vitro digestibility analyzes were carried out by drying citrus (orange, grapefruit and lemon) pomaces with different methods (hot air, infrared energy, hot air + infrared energy; 70 oC and 80 oC) in 3x3x2 18 treatment groups. The grapefruit pomace dried with hot air + infrared energy, resulted the best in vitro digestion. Drying methods affected the Mg and Fe levels and the total ester content of aroma substances in pomaces. Fatty acids were also significantly (P<0.05) affected by drying methods. In vitro digestibility analysis found that the best material was grapefruit pomace dried with hot air + infrared energy. However, due to the bitter taste of grapefruit and the inability to produce the industrial hot air+ infrared energy drying machine, orange pomace dried with 80 oC hot air was used in the second stage of the study. In the rations of dairy goats, dried pomace was replaced with corn at different levels (7.5%, 15 and 22.5 DM). The treatments increased the dry matter consumption of the goats, did not affect the milk yield and the efficiency of converting the feed into milk, but affected the live weight changes negative. Milk dry matter was partially affected negative by pomace replacement at 2nd and 3th weeks, and improved with increased pomace use at 6th and 7th weeks. While the effects of the treatments on milk protein and casein levels were insignificant (P>0.05), except for the 3rd week; an increase was observed in milk fat at 6th, 7th and 8th weeks, and lactose level increased at 3th, 4th and 5th weeks. Treatments negatively affected blood glucose, cholesterol, NEFA, BHB, IGF-1, milk fatty acid, and affected positive the aroma, Cu, Fe amount of milk and cheese yield. In the middle of the study, somatic cell count was found to be lower in the control group and no effect was observed on the quality or organoleptic properties of cheese and ice cream.

Keywords: Aroma, Citrus, Organoleptic, Pomace, Milk.