Bireysel sporcular ve takım sporcularında duygusal zekâ ve zihinsel dayanıklılık ilişkisi
The relationship of emotional intelligence and mental toughness in individual and team athletes
Yazar: SELMAN ORHAN
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ KARAGÖZOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bireysel sporlar = Individual sports ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Takım sporları = Team sports

Özet:
Bireysel Sporcular ve Takım Sporcularında Duygusal Zekâ ve Zihinsel Dayanıklılık İlişkisi
Selman ORHAN
Danışman: Doç. Dr. Cengiz KARAGÖZOĞLU; Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı
Amaç 
Bu çalışmanın öncelikli amacı bireysel sporcular ve takım sporcularında duygusal zekâ ve zihinsel dayanıklılık ilişkisini incelemektir. Araştırmanın bir diğer amacı da ele alınan psikolojik faktörlerin; branş türü, cinsiyet ve millilik durumuna göre farklılığını ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntem
Araştırma ilişkisel tarama modelinde olup; verilerin analizinde Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) tekniği ve branş türü, cinsiyet ve millilik durumuna göre analizde t testi, ilişkide korelasyon analizi, duygusal zekânın, zihinsel dayanıklılığı yordamasına ilişkin olarak ise çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. 
Araştırmaya 18-40 yaş arasında bireysel sporlar (n=208) ve takım sporları (n=288) ile amatör ve profesyonel olarak uğraşan toplam 496 (xyaş=22.50±5.08) sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; ''Kişisel Bilgi Formu'', ''Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği'' (GGSDZÖ) ve ''Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri'' (SZDE) kullanılmıştır.
Bulgular ve Sonuçlar
Verilerin analizi sonucunda elde edilen bulgulara göre, duygusal zekâ ile zihinsel dayanıklılık arasındaki regresyon katsayısı 0.52, (p<0.01) olarak saptanmıştır. Uyum iyiliği indeks değerleri x²/df=4.877, GFI=.974, AGFI=.932, CFI=.931, RMSEA=.089, IFI=.932, TLI=.871, SRMR=.05 olarak bulunmuştur. Katılımcıların branş türü, cinsiyet ve milli olma durumuna göre istatiksel olarak farklılık bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca duygusal zekâ alt boyutlarından; duyguların değerlendirilmesi ve duyguların kullanımı alt boyutlarında bireysel sporcuların puan ortalamaları,  takım sporcularının puan ortalamalarından anlamlı düzeyde daha yüksektir. Zihinsel dayanıklılık, güven alt boyutunda ise takım sporcularının puan ortalamaları, bireysel sporcuların puan ortalamalarına göre daha yüksektir. Duygusal zekâda; duyguların kullanımı ve zihinsel dayanıklılıkta ise güven alt boyutlarında erkeklerin puan ortalamaları, kadınların puan ortalamalarından anlamlı düzeyde daha yüksektir. Zihinsel dayanıklılığın; güven ve devamlılığa ait alt boyutlarında milli sporcuların puan ortalamaları, milli olmayan sporcuların puan ortalamalarından anlamlı düzeyde daha yüksektir. Duygusal zekânın, milli sporcu olup-olmama değişkenine göre anlamlılığı saptanmamıştır. Bireysel sporcular ve takım sporcularında duygusal zekâ, zihinsel dayanıklılığı yordamakta olup duygusal zekâ, toplam varyansın % 27'sini açıklayarak, zihinsel dayanıklılığı anlamlı, pozitif etkileyen bir faktör olarak doğrulamaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Duygusal Zekâ, Zihinsel Dayanıklılık, Bireysel Sporcu, Takım Sporcusu

Abstract:
The Relationship Of Emotional Intelligence And Mental Toughness In Individual And Team Athletes
Selman ORHAN, Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Cengiz KARAGÖZOĞLU; Department of Physical Education and Sport
Introduction
The primary purpose of this study is to examine the relationship between emotional intelligence and mental toughness in individual and team athletes. Another purpose of the study is to show the difference of the handled psychological factors according to the type of branch, gender and being national team athlete.  
Methods
The research is in a relational screening model; Structural Equation Modeling (SEM) technique in the analysis of data and in the analysis according to the type of branch, gender and being national team athlete, t test were used. Correlational analysis for the relation and emotional intelligence's indication of mental toughness were used. Total of 496 (xage=22.50±5.08) athletes have participated in the study voluntarily as individual athletes (n=208) and team sports athletes (n=288) who aged 18-40 and are amateurs and professionals. "Personal Information Form," "Revised Schutte Emotional Intelligence Scale" and "The Mental Toughness Questionnaire" were used as data collection tools.
Findings and Results
According to the findings obtained as a result of the analysis of the data, the regression coefficient between the emotional intelligence and mental toughness is found as 0.52, (p<0.01). Goodness of fit index values are found as x²/df=4.877, GFI=.974, AGFI=.932, CFI=.931, RMSEA=.089, IFI=.932, TLI=.871, SRMR=.05. A statistical difference has been found according to the type of branch, gender and being national team athlete of the participants (p<0.05). Also, in the sub-dimensions of emotional intelligence, the avarage score of individual athletes are higher at the significant level than the avarage score of team athletes in the sub-dimensions of evaluation of emotions and using of emotions. In confidence sub-dimension as to mental toughness, the average score of team athletes is higher than the average score of individual athletes. The average score of male athletes is higher at a significant level than the average score of female athletes in emotional intelligence, using of emotions, mental toughness, and confidence sub-dimensions. The average score of national athletes is higher at a significant level than the average score of the athletes who are not national in the confidence and continuity sub-dimensions of mental toughness. The significance of emotional intelligence according to the factor of being national or not has not been detected. The emotional intelligence indicates the mental toughness in individual and team athletes, and emotional intelligence verifies mental toughness as a significant and positive effector by explaining 27% of total variance.
Keywords: Emotional Intelligence, Mental Toughness, Individual Athlete, Team Athlete