Ciddi ruhsal bozukluğu olan hastaların madde kullanımlarının ve ilişkili değişkenlerin belirlenmesi
The determination of substance use and related variables of patients with severe mental disorder
Yazar: TUĞBA KOCA
Danışman: PROF. DR. DERYA TANRIVERDİ
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Ruh sağlığı = Mental health

Özet:
Bu çalışma ciddi ruhsal bozukluğu olan hastalarda sigara, alkol ve diğer bağımlılık yapıcı madde kullanımlarının birlikte görülme sıklığını ve bu ilişkiyi çeşitli yönleriyle araştırmak amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı türde yapılan araştırma, bir eğitim ve araştırma hastanesinin ve bir üniversite hastanesinin psikiyatri poliklinik ve yataklı servisindeki hastalarla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini şizofreni ve diğer psikotik bozukluklar, ikiuçlu bozukluk, majör depresif bozukluk, anksiyete bozuklukları, obsesif kompulsif bozukluğu tanısı almış 358 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında, Sosyodemografik Bilgi Formu ve Madde Kullanım Özellikleri Formu kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler ve ki-kare testi kullanılmıştır. Sigara kullanımında en yüksek grup şizofeni tanılı hastalar (%70.4) olmak üzere diğer ruhsal bozukluklar arasında anlamlı farklılık olduğu görülmüştür (p<0.05). Sigara kullanım oranı, çoktan aza doğru sırası ile şizofreni ve psikozla giden bozukluklar, iki uçlu bozukluk, majör depresyon, anksiyete bozukluğu ve obsesif kompulsif bozukluk şeklindedir. Hastaların alkol ve madde kullanım oranlarında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Çalışmaya dahil edilen hastalardan alkol ve madde kullanan kişilerde sigara içme deneyimi olduğu ve herhangi bir madde kullanımına en çok gençlik yıllarında başlandığı saptanmıştır. 
Sigara, alkol ve diğer madde kullanımının önlenmesi için psikiyatri hemşireleri tarafından risk faktörlerinin belirlenmesi, madde kullanım bozukluğu geliştirme riski yüksek olan hasta gruplarının bilinmesi, bu maddeleri kullanım oranı yüksek olan hasta grupları başta olmak üzere etkili başetme yöntemlerinin tedaviyle birlikte hastalara verilmesi önerilir. Ayrıca alkol ve diğer madde kullanımına geçişte basamak görevinde olan sigara kullanımının önlenmesinde özellikle psikiyatrik tıbbi tanısı bulunan hastaların risk grubunda değerlendirilmesi, birincil ruhsal hastalığın tedavisi yapılırken ya da tamamlandıktan sonra mevcut madde kullanım bozukluklarının tedavi edilmesi önerilir. 
Anahtar kelimeler: Psikiyatri Hemşireliği, Ruhsal Bozukluk, Madde Kullanım Bozuklukları

Abstract:
This study was conducted to investigate the frequency of co-occurrence of cigarette, alcohol and other addictive substance use in patients with severe mental disorders and this relationship with various aspects. The descriptive study was conducted with patients in the psychiatry outpatient clinic and inpatient service of a training and research hospital and a university hospital. The sample of the study consisted of 358 patients who met the diagnostic criteria of any of the following: schizophrenia and other psychotic disorders, bipolar disorder, major depressive disorder, anxiety disorders, and obsessive-compulsive disorders. Sociodemographic Information Form and Substance Use Characteristics Form were used to collect data. Descriptive statistics and a chi-square test were used to evaluate the data. It was observed that there was a significant difference between other mental disorders, with the highest smoking group being the patients diagnosed with schizophrenia (70.4%) (p<0.05). The rate of smoking is as follows, from highest to lowest, schizophrenia and psychotic disorders, bipolar disorder, major depression, anxiety disorder, and obsessive-compulsive disorder. There was no significant difference in alcohol and substance use rates of the patients (p>0.05). Among the patients included in the study, it was determined that people who use alcohol and substances have smoking experience and that any substance use is mostly started in the youth years.
In order to prevent the use of cigarettes, alcohol and other substances, it is recommended by psychiatric nurses to identify risk factors, to know the patient groups with a high risk of developing substance use disorders, and to give patients effective coping methods along with the treatment, especially patient groups with a high rate of use of these substances. In addition, it is recommended to evaluate the patients with a psychiatric disorder diagnosis in the risk group in order to prevent smoking, which is a stepping stone for the transition to alcohol and other substance use, and to treat existing substance use disorders during or after the treatment of the primary mental illness.
Keywords: Psychiatric Nursing, Mental Disorder, Substance Use Disorder