İlköğretim öğrencilerinin sayısal uçurum düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi ve bu değişkenlerin demokrasi bilinciyle ilişkisi
An examination of primary school students' digital divide levels in terms of several variables and the relationship of these variables to democracy awareness
Yazar: HATİCE YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN SADİ SEFEROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Bu çalışma, ilköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin demokrasi bilincinin, çeşitli demografik değişkenler açısından incelendiği betimsel ve ilişkisel bir çalışmadır. Araştırmada, öğrencilerin demografik ve sosyoekonomik özellikleri, BİT erişim ve okuryazarlık durumlarını belirlemek ve de demokrasi bilincini saptamak için öğrenci görüşleri alınmıştır.Araştırmanın çalışma grubunu 2010-2011 eğitim-öğretim yılında ilköğretim 7. ve 8. sınıfa devam eden 28 ilden toplam 979 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada, demokrasi bilincini belirlemek için Gürbüz (2006) tarafından geliştirilen ?Demokrasi Bilinci Ölçeği?, katılımcıların kişisel bilgilerini, BİT sahipliğini belirlemek için araştırmacı tarafından geliştirilen ?Kişisel Bilgi Formu? ve BİT kullanım amacını belirlemek için araştırmacı tarafından geliştirilen ?BİT Kullanımı Anketi? kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans ve yüzdeler hesaplanmış, ki-kare ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır.Araştırma bulgularına göre öğrencilerin üçte birinin bilgisayara ve internete erişim olanağı bulunmamaktadır. Katılımcıların BİT okuryazarlık düzeyi ise orta düzeydedir. Öte yandan demokrasi bilinci üzerinde BİT'e erişim durumunun ve BİT okuryazarlığının belirleyici olmadığı saptanmıştır. Cinsiyet ve yaşanılan coğrafi bölge ile BİT'e erişim durumu arasında anlamlı ilişki bulunduğu ancak anne, baba eğitim düzeyi, aylık gelir, yaşanılan yerleşim birimi ile BİT'e erişim durumu arasında anlamlı bir ilişki olmadığı görülmüştür.Araştırma bulgularına göre ayrıca BİT okuryazarlığı ile anne eğitim düzeyi arasında ilişki varken baba eğitim düzeyi arasında bir ilişki bulunmamaktadır. Bunlara ek olarak BİT okuryazarlığı ile aylık gelir ve yaşanılan coğrafi bölge arasında anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Bilgisayar kullanım düzeyi ile yaşanılan yerleşim birimi arasında ilişki bulunmazken İnternet kullanım düzeyi ile yaşanılan yerleşim birimi arasında ilişki bulunmaktadır.Araştırmanın sonuçlarına göre evde BİT'e erişim açısından cinsiyete ve yaşanılan coğrafi bölgelere bağlı sayısal uçurum bulunmaktadır. BİT okuryazarlığı açısından ise aylık gelire, yaşanılan coğrafi bölgeye ve anne eğitim düzeyine bağlı sayısal uçurum bulunduğu saptanmıştır. Öğrencilerin demokrasi bilincinin, evde BİT'e erişim durumlarına ve BİT okuryazarlığına göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir.

Abstract:
This study is a descriptive and relational study carried out to determine the views of the 7th and 8th grade students in regard to democracy awareness in terms of various demographic variables. For this aim, in order to determine the demographic characteristics of the students, their ICT access and ICT literacy status and their democratic consciousness level, the opinions of students? opinions were collected.The working group of the study consisted of 979 students from 28 cities who attend to 7th and 8th grades of elementary school during the school year of 2010-2011. In order to collect data three instruments were used. First instrument, ?Democracy Awareness Scale? developed by Gurbuz (2006), was used to find out students? democratic consciousness level. The second instrument, ?ICT Usage Survey? which was developed by the researcher was used to find out participants? ICT usage aim. Finally ?Personal Information Form?, developed by the researcher was used to gather information about participants? demographic characteristics. For the analysis of the data, frequency distributions and percentages were reported, and chi-square and Kruskal Wallis were used.According to the results of the study approximately one third of the participants do not have computer and internet access. Almost half of the students defined their ICT literacy level as moderate. When the demographic characteristics and the relationship between the parameters of digital divide were considered, it was observed that while there was a significant relationship between ?gender and geographic region? and ICT access, there was no significant relationship between ?parents? education level, monthly income and residential area? and ICT access status. In addition, while there was a significant relationship between mother?s education level and ICT literacy there was no relationship between father?s education level and ICT literacy.Results indicated that there was a significant relationship between ?monthly income and geographic region? and ICT literacy level. Results also showed that while there was a relationship between residential area and Internet usage level, no relationship was found between residential area and computer usage level.According to the results there is a digital divide in terms of ICT access at home between ?gender and geographic region?. Digital divide also exist in terms of ICT literacy between ?monthly income, geographic region and mother?s education level?. Finally, it was confirmed that participants? democratic consciousness level doesn?t change according to ICT access and ICT literacy level.