Ortaöğretim kurumlarında görevli yönetici ve öğretmenlerin denetimin fonksiyonlarına ilişkin algı ve beklenti düzeyleri
Perception and expectation level of secondary education managers and teachers on functions of inspection
Yazar: ŞENOL ŞARLAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KEMAL KAYIKÇI
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim denetimi = Supervision of education

Özet:
Bu çalışmada, ortaöğretim kurumlarında görevli yönetici ve öğretmenlerin, bakanlık denetmenlerince yapılan denetimin fonksiyonlarını yerine getirme düzeylerine ilişkin algı ve beklentileri belirlenmeye çalışılmıştır.Çalışmada tarama modeli kullanılmıştır. Bu araştırmanın çalışma evreni, 2007-2008 eğitim-öğretim yılında Antalya merkez ilçe sınırları içinde bulunan Genel Lise, Anadolu Lisesi ve Meslek lisesinden oluşan toplam 37 tane ortaöğretim kurumunda çalışmakta olan 137 yönetici ve 2029 öğretmenden oluşmaktadır. Çalışmada 81 ortaöğretim yöneticisi ve 364 ortaöğretim öğretmenine uygulanan anketler değerlendirmeye alınmıştır. Veri toplama aracı olarak denetimin fonksiyonlarını tespit etmek için araştırmacı tarafından oluşturulan denetime ilişkin yargı maddelerinin yer aldığı denetimin fonksiyonları envanteri (DFE) adlı soru formu kullanılmıştır. Geliştirilen soru formu Geliştirme, Değerlendirme ve Liderlik boyutlarından oluşmaktadır. Veri toplama aracının algılar verileri için güvenirlik katsayısı (Cronbach's Alpha) r = 0,96; beklenti verileri için r = 0,98 bulunmuştur. Açıklayıcı faktör analizi yapıldıktan sonra modelin güvenilirliğini teyit etmek için Lisrel 8.54 istatistik programından yaralanılarak doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda uyum indekslerinin sonuçları modelin iyi uyum verdiğini doğrulamıştır.Bu araştırmada, ölçme aracı olarak Likert tipi beşli derecelendirme ölçeği (5: Her zaman, 4: Çoğunlukla, 3: Ara sıra, 2: Nadiren, 1: Hiçbir zaman) kullanılmıştır. Anlamlılık testlerinde p?0.05 anlamlılık düzeyi esas alınmıştır. Alt problemlere ilişkin verilerin çözümlenmesinde SPSS-12 istatistik programından yararlanılmıştır; aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde, parametrik testlerden ilişkisiz örneklemler için t-testi, ilişkili örneklemler için t-testi, ilişkisiz örneklemler için tek faktörlü varyans analizi testleri kullanılmıştır.Araştırmanın sonucunda, ortaöğretim kurumlarında görevli yöneticiler denetimin Değerlendirme ( =3,05) fonksiyonunun gerçekleşmesini en yüksek düzeyde algılarken, Liderlik ( =2,96) fonksiyonunu daha düşük düzeyde, Geliştirme ( =2,33) fonksiyonunun gerçekleşmesini ise en düşük düzeyde algılamaktadırlar. Öğretmenler denetimin Liderlik ( =2,76) fonksiyonunun gerçekleşmesini en yüksek düzeyde algılarken, değerlendirme ( =2,73) fonksiyonunu daha düşük düzeyde, Geliştirme ( =2,11) fonksiyonunun gerçekleşmesini ise en düşük düzeyde algılamaktadırlar. Denetimin fonksiyonlarına ilişkin tüm boyutlarda yapılan değerlendirmede ortaöğretim kurumlarında görevli yöneticilerin denetimin fonksiyonlarını öğretmenlere oranla daha yüksek düzeyde gerçekleştiğini düşündükleri görülmüştür. Yöneticilerin algılamalarında cinsiyetlerine, branşlarına, geçirdikleri denetim sayılarına, kıdemlerine ve çalıştıkları okul türü değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğretmenlerin cinsiyetlerine ilişkin Geliştirme ve Liderlik boyutlarında anlamlı bir farklılık bulunurken, diğer tüm değişkenlerinde anlamlı bir farklılık görülmemiştir.Ortaöğretim kurumlarında görevli yöneticilerin denetimin Geliştirme ( =4,11), Değerlendirme ( =4,19) ve Liderlik ( =4,18) boyutlarının denetimin fonksiyonlarını gerçekleştirmesi konusundaki beklentileri yüksek düzeydedir. Öğretmenlerin denetimin Geliştirme ( =4,14), Değerlendirme ( =4,13) ve Liderlik ( =4,17) boyutlarının denetimin fonksiyonlarını yerine getirmesi konusunda beklentileri yüksek düzeydedir. Yöneticilerin ve öğretmenlerin denetimin fonksiyonlarına ilişkin beklenti düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Yöneticilerin cinsiyetlerine, branşlarına, geçirdikleri denetim sayılarına, kıdemlerine ve çalıştıkları okul türü değişkenlerine göre beklentilerinde anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere oranla denetimin fonksiyonları konusunda daha yüksek beklentiye sahip oldukları bulunmuştur. 6-10 yıl ile 21 yıl ve üstü kıdemdeki öğretmenlerle, 11-15 yıl ile 21 yıl ve üstü kıdemdeki öğretmenler arasında beklentileri bakımından anlamlı bir farklılık bulunmuştur.Yöneticilerin, cinsiyet ve okul türü, öğretmenlerinde cinsiyet, branş ve okul türü değişkenlerine göre algılamaları ve beklentileri arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur.

Abstract:
This thesis tries to define the perception and expectations of directors and teachers working at secondary schools about the levels of fulfillment of inspection functions which are carried out by ministry inspectors.In this thesis, scanning model was used. The target population in this research comprises 137 directors and 2029 teachers working at secondary schools including General Lycees, Anatolian High Schools and Vocational Lycees in Antalya city center in 2007-2008 school year. In this research, the polls taken of 81 secondary school directors and 364 secondary school teachers were evaluated. As the data gathering instrument, the questionnaire form called inventory of inspection functions (IIF), which includes judgement articles about inspection and which was prepared by the researcher to determine the inspection functions, was used. The questionnaire form developed by the researcher comprises the dimensions of Development, Evaluation and Leadership. The reliability coefficient of the data gathering instrument was (Cronbach?s Alpha) r = 0,96 for perception data and r = 0,98 for expectation data. After the explanatory factor analysis had been done, confirmative factor analysis was carried out to confirm the reliability of the model using Lisrel 8.54 statistics programme. At the end of the confirmative factor analysis, the results of adaptive indexis confirmed that the model was well-adapted.In this research, a grading scale of 1-5 Likert type (5: Always, 4: Often, 3: Sometimes, 2: Rarely, 1: Never) was used. The tests of significance were based on p?0.05 level of significance. SPSS-12 statistics programme was used in analysing the data about subproblems. Arithmetic average, standart deviation, per cent, t-test for unrelated samples from parametric tests, t-test for related samples, single factoral variance analysis tests for unrelated samples were used.At the end of the research, the directors working at secondary schools perceive the realization of inspection?s Evaluation ( =3,05) function at the highest level, Leadership( =2,96) function at a lower level, and Development ( =2,33) function at the lowest level. The teachers perceive the realization of Leadership ( =2,76) function at the highest level, Evaluation ( =2,73) function at a lower level, and Development ( =2,11) function at the lowest level. In the evaluation comprising all dimensions about the functions of inspection, it was seen that the directors working at secondary schools think the realization of inspection functions at a higher level compared to the teachers. In the perceptions of the directors, no significant variable was found concerning their sexes, majors, inspections they had, length of service and the type of school at which they are working. A significant difference was found in the dimensions of Development and Leadership concerning the sexes of the teachers whereas no significant difference was seen in all other variables.The expectations of the directors working at secondary schools about the realization of inspection functions of Development ( =4,11), Evaluation ( =4,19), and Leadership ( =4,18) dimensions are at high levels. The expectations of the teachers about the realization of inspection functions of Development ( =4,14), Evaluation ( =4,13), and Leadership ( =4,17) dimensions are at high levels. No significant difference was seen between the directors? and teachers? levels of expectation about the inspection functions. No significant difference was found concerning the variables of the directors? sexes, majors, the number of inspections they had, length of service and the type of school at which they are working. It was found that compared to male teachers, female teachers have a higher expectation about the inspection functions. A significant difference was found in terms of expectation between the teachers who have had worked for 6-10 years and those who have worked for 21 years and more, and the teachers who have had worked for 11-15 years and those who have worked for 21 years and more.Some significant differences were found between the perceptions and expectations of the directors in terms of variables concerning theirs sexes and the type of school, and that of the teachers concerning their sexes, majors, and the type of school.