Kolektif örgütsel adanmanın iş tatminine etkisinde paradoksal liderlik davranışının rolü
The role of paradoxical leadership behavior in the relationship of collective organizational engagement and job satisfaction
Yazar: İBRAHİM AKÇA
Danışman: PROF. DR. MUHARREM TUNA
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Liderlik = Leadership ; Oteller = Hotels ; Paradoksal liderlik = Paradoxical leadership ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel adanma = Organizational commitment ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı, dört ve beş yıldızlı otel işletmelerinde işgören ve yönetici olarak görev yapmakta olan çalışanların iş tatmini düzeylerini belirlemede kolektif örgütsel adanmanın etkisini incelemek ve bu ilişkide paradoksal liderlik davranışının rolünü ortaya koymaktır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket formundan yararlanılmıştır. Araştırma kapsamında, katılımcıların örgütsel adanma düzeyi ve liderlik davranışı algılarını ölçmede kullanılan kolektif örgütsel adanma (KÖA) ve paradoksal liderlik davranışı (PLD) ölçeklerinin Türkçe uyarlama çalışmaları da yapılmıştır. Araştırma evrenini Türkiye'deki dört ve beş yıldızlı otel işletmeleri çalışanlarını oluşturmaktadır. Bununla birlikte zaman ve maliyet kısıtları nedeniyle Ankara ve Bursa illerindeki dört ve beş yıldızlı otel işletmelerinde çalışanlar araştırma örneklemini oluşturmaktadır. Araştırma evrenini temsil edecek örneklemi belirlemek için olasılığa dayalı olmayan örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme yönteminden yararlanılarak, ilgili işletmelerde çalışanlardan 487 anket formu toplanmıştır. Ancak, eksik bilgi içeren formlar elemine edildikten sonra 424 kullanılabilir anket formu ile analizler gerçekleştirilmiştir.  Araştırma sonuçları paradoksal liderlik davranışının beş boyutlu, kolektif örgütsel adanmanın ise tek boyutlu yapısını doğrulamaktadır. Araştırma modelinde yer alan hipotezler t- testi, Anova testi ve yapısal eşitlik modeli yardımıyla test edilmiştir. Çoklu karşılaştırmalara ilişkin test sonuçları, çalışılan otel işletmelerinin sahiplik yapısına ve gelir durumlarına göre katılımcıların paradoksal liderlik davranışı algılamaları arasında anlamlı bir farklılık olduğunu göstermektedir. Benzer şekilde, çalışılan otel işletmesinin sahiplik yapısına göre kolektif örgütsel adanma düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık vardır. Aynı test sonuçlarında, çalışılan otel işletmelerinin yıldız sayısına ve sahiplik yapısına göre katılımcıların içsel iş tatmini düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Yapısal model test sonuçlarında ise, kolektif örgütsel adanmanın içsel iş tatminini pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca paradoksal liderlik davranışı alt boyutlarından üçünün (pld1, pld4 ve pld5) kolektif örgütsel adanma düzeyini pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir Bununla birlikte, paradoksal liderlik davranışı alt boyutlarından ikisinin (pld2 ve pld5) ise içsel iş tatminini pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Ancak, kolektif örgütsel adanmanın içsel iş tatminine etkisinde paradoksal liderlik davranışının moderator rolünün olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the effect of collective organizational engagement in determining the job satisfaction levels of employees who are employed as subordinates and managers in four and five star hotel establishments and to demonstrate the role of paradoxical leadership behavior in this relation. A questionnaire form was used as a data collection instrument. In the scope of the research, Turkish adaptation studies of collective organizational engagegement (COE) and paradoxical leadership behavior (PLB) scales which were used to measure participants' perceived level of organizational engagement and leadership behavior perceptions were also conducted. Employee and managers workining at four and five star hotels in Turkey comprise the target population of this study. However, due to the time and cost constraints, the employees of four and five star hotels in Ankara and Bursa constitute research samples. 487 questionnaires were collected from the employees in the relevant enterprises by using convenience sampling method to determine sampling which will represent the target population. However, after the missing information forms were eliminated, analyzes were conducted with 424 appropriate questionnaires. The results of the research confirm that the paradoxical leadership behavior is five dimensional and the collective organizational engagement is one dimensional. The hypotheses based on research model were tested using t- test, anova test and structural equation modelling. Test results for multiple comparisons show that there is a significant difference between participants' paradoxical leadership behavior perceptions according to ownership status of the hotels and income variables. Similarly, there is a significant difference between collective organizational engagegement levels according to ownership status of the hotels. In the same test results, a significant difference was found between participants' internal job satisfaction levels according to star rating and ownership status of the hotels. The structural model results indicate that participants' collective organizational engagegement levels have a positive effect on internal job satisfaction. Furthermore, three of the paradoxical leadership behavior sub-dimensions (plb1, plb4, and plb5) have a positive influence on collective organizational engagegement. Additionally, two of the paradoxical leadership behavior sub-dimensions (plb2 and plb5) were found to impact internal job satisfaction positively. However, results revealed that paradoxical leadership behavior does not have moderator role in the effect of the collective organizational engagegement on internal job satisfaction.