Kronik hastalığı olan bireylerde kaderciliğin öz bakım gücü ve sağlık algısına etkisi
The effect of fatalism on self-care power and health perception in individuals with cronic ilness
Yazar: AYŞENUR YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. CANTÜRK ÇAPIK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kadercilik = Fatalism ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Sağlık = Health ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Özbakım = Self-care

Özet:
Amaç: Bu çalışmada kronik hastalığı olan bireylerde kadercilik ve öz bakım gücü puanı
arasında ilişki olup olmadığı, sağlık algısı düzeyine göre kadercilik ve öz bakım gücü puanının değişip
değişmediği ve kronik hastalıklı bireylerin tanıtıcı özelliklerinin kadercilik, öz bakım gücü ve sağlık
algısına etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışma, Erzincan Merkez'de hizmet veren Erzincan Binali Yıldırım
Üniversitesi Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji ve Dahiliye servislerine
15.03.21 ve 15.07.21 tarihleri arasında başvuran, araştırmayı kabul eden ve örnekleme dahil edilme
kriterlerini taşıyan 390 kronik hastalıklı birey ile yapılmıştır. Veri toplamak için Hasta Tanıtım Formu,
Sağlık Kaderciliği Ölçeği, Öz Bakım Gücü Ölçeği kullanılmış ve sağlık algısını değerlendirmek için
katılımcılara bir soru sorulmuştur. Veriler SPSS for Windows 22 paket programı ile analiz edilmiştir.
Verilerin analizinde sayılar, yüzdelikler, en az ve en çok değerler ile ortalama ve standart sapmaların
yanı sıra verilerin normallik dağılım analizleri yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız
gruplarda t testi, varyans analizi, ki kare testi ve pearson koreslasyon analizi kullanılmıştır. Analizlerde
anlamlı çıkan durumlarda farklılığın kaynaklandığı grupları belirlemek için ileri istatistiksel analizler
yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmada katılımcıların Sağlık Kaderciliği puanı ile Öz Bakım Gücü puanı
arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05).Sağlığı Algısı düzeyine göre Öz
Bakım Gücü puan ortalaması farkı istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Sağlık Algısı düzeyine göre
Sağlık Kaderciliği puan ortalaması farkı istatistiksel olarak anlamsızdır (p>0.05). Aile yapısı ve yaşa
göre Sağlık Kaderciliği puan ortalaması farkı istatistiksel olarak anlamlıdır, yaş ile Sağlık Kaderciliği
puan ortalaması arasında düşük düzeyli ve pozitif yönlü bir ilişki vardır (p<0.05). Eğitim durumu,
medeni durum, aile yapısı, çocuk varlığı-sayısı, gelir durumu ve yaşa göre Öz Bakım Gücü puan
ortalaması farkı istatistiksel olarak anlamlıdır, yaş ile Öz Bakım Gücü puan ortalaması arasında düşük
düzeyli ve negatif yönlü bir ilişki vardır (p<0.05). Cinsiyet, medeni durum ve aile yapısına göre Sağlık
Algısı düzeyi arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05).
Sonuç: Bu çalışma sonucunda kronik hastalıklı bireylerde sağlık kaderciliği ile öz bakım gücü
puanı arasında ilişki olmadığı, Sağlık Algısı düzeyine göre sağlık kaderciliği puanının farklılaşmadığı,
öz bakım gücü puanının farklılaştığı ve demografik verilerden bazılarının sağlık kaderciliği, öz bakım
gücü ve Sağlık Algısı üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kronik hastalık, öz bakım gücü, sağlık algısı, sağlık kaderciliği

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to evaluate whether there is a relationship between
fatalism and self-care power score in individuals with chronic disease, whether fatalism
and self-care power scores change according to the level of health perception, and the
effect of introductory characteristics of individuals with chronic diseases on fatalism, selfcare power and health perception.
Material and Method: The study was conducted with 390 individuals with chronic
diseases who applied to the Cardiology and Internal Medicine services of Erzincan Binali
Yıldırım University Mengücek Gazi Training and Research Hospital serving in Erzincan Center
between 15.03.21 and 15.07.21, accepted the study and met the inclusion criteria in the sample.
Patient Description Form, Health Fatalism Scale, Self-Care Power Scale were used to collect data
and a question was asked to the participants to evaluate their perception of health. The data were
analyzed with SPSS for Windows 22 package program. In the analysis of the data, numbers,
percentages, minimum and maximum values, mean and standard deviations as well as normality
distribution analyzes of the data were made. In the evaluation of the data, t test, analysis of
variance, chi-square test and Pearson correlation analysis were used in independent groups.
Further statistical analyzes were performed to determine the groups from which the difference
originated in cases that were found to be significant in the analyses.
Results: In the study, no statistically significant correlation was found between the
participants' Health Fatality score and Self-Care Power score (p>0.05). The difference in SelfCare Power score average according to their Health Perception level is statistically significant
(p<0.05). The difference in the mean score of Health Fatality according to the level of Health
Perception was statistically insignificant (p>0.05). There is a statistically significant difference in
the mean score of Health Fatality according to family structure and age, and there is a low-level
and positive correlation between age and mean score of Health Fatalism (p<0.05). The difference
in the mean score of Self-Care Strength according to educational status, marital status, family
structure, presence-number of children, income status and age is statistically significant. There is
a low-level and negative relationship between age and Self-Care Strength score average (p<0.05).
The difference between Health Perception level according to gender, marital status and family
structure was statistically significant (p<0.05).
Conclusion: As a result of this study, it was determined that there was no relationship
between health fatalism and self-care power score in individuals with chronic diseases, the health
fatalism score did not differ according to the level of Health Perception, the self-care power score
differed, and some of the demographic data were effective on health fatalism, self-care power and
Health Perception.
Key Words: Chronic illness, self-care power, health perception, health fatalism