Tanınmış marka ve nispi tescil engelleri
Well-known marks and relative grounds for refusal
Yazar: ZEYNEP BİNNUR DEMİRCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR ARIKAN
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Bilinirlik = Recognition ; Fikri mülkiyet hukuku = Intellectual property law ; Fikri ve sınai mülkiyet hakları = Intellectual and industrial property rights ; Marka = Brand ; Marka hakkını ihlal = Infringement of trademark rights ; Marka tescili = Regitration of trademark ; Tanınma = Recognition

Özet:
Tanınmış markaların bilinirlik dereceleri dikkate alındığında alelade markalara nazaran tecavüz ve ihlallere daha çok maruz kalmaları, bu markaların tanınmışlık statüsüne ulaşabilmeleri için yapılan yatırım ve emekler, sahip oldukları reklam gücü ve ekonomik değer tanınmış markalara daha geniş bir koruma sağlama ihtiyacını doğurmuştur. Türk hukukunda da SMK ile bu ihtiyaca binaen tanınmış markalar için marka hukukuna hâkim ilkelere istisna oluşturacak şekilde özel hükümler düzenlenmiştir. Tanınmış markalara sağlanan bu istisnai korumanın şartlarını ve kapsamını detaylıca inceleyebilmek, uygulamaya geçildiğinde ortaya çıkan hatalı uygulamalara ve sorunlara dikkat çekebilmek amacıyla bu tez çalışması kaleme alınmıştır. Bu sebeple, tez çalışmasında SMK'nin tanınmış markalara sağladığı nispi tescil engeli olarak koruma, kanun hükümleri çerçevesinde mehaz uluslararası ve bölgesel düzenlemeler ile ulusal ve uluslararası mahkeme kararları da dikkate alınarak değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Çalışmanın ilk bölümünde markaya ilişkin kanuni düzenlemeler ve tanımlar ile markanın unsurları, fonksiyonları ve türleri hakkında temel bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde, tanınmış marka hakkında doktrinde yapılan tanımlardan, uluslararası ve ulusal düzenlemelerle getirilen tanınmışlık kriterlerinden, tanınmışlığın tespitine ilişkin resmi süreçten bahsedilmiştir. Bunların yanında, SMK çerçevesinde tanınmış markalara sağlanan koruma biçimlerinden olan nispi tescil engeli olarak koruma ve hükümsüzlük nedeni olarak koruma anlatılmış, marka hakkına tecavüz halinde koruma tez konusunun kapsamı dışında kaldığından bu konuya çalışmada yer verilmemiştir. Üçüncü bölümde, tanınmış markaya sağlanan nispi tescil engeli olarak korumanın bir görünümü olan Paris Sözleşmesi bağlamındaki tanınmış markanın korunması, Sözleşme ve SMK kapsamındaki şartlar açıklanarak anlatılmıştır. Dördüncü bölümde ise, tanınmış markanın nispi tescil engeli olarak korunmasının diğer kolunu oluşturan Türkiye'de tanınmışlık düzeyine ulaşmış markanın korunması, SMK'de belirtilen koruma şartları çerçevesinde ulusal ve yabancı mahkeme kararları dikkate alınarak açıklanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Tanınmış Marka, Nispi Tescil Engeli, Sınai Mülkiyet Kanunu, Paris Sözleşmesi, Farklı Mal ve Hizmetler.

Abstract:
Considering the degree of awareness of well-known trade marks, their exposure to infringement and breach more than ordinary brands, investments and efforts to achieve the status of recognition of well-known trade marks, the advertising power and economic value of well-known trade marks have created the need to provide more extensive protection to well-known trade marks. This need, which is met by the regulations in international or regional conventions and national legislations, has been the essential point in the emergence of this study. For this reason, in this study, protection as relative grounds for refusal provided by the Industrial Property Law to well-known trade marks has been tried to be considered within the scope of the provisions of the Industrial Property Law, in the deference to international and regional regulations, and national and international court decisions.
In the first chapter of this study, legislative arrangements and definitions about the trade mark, primary informations about elements, functions and types of the trade mark have been released. In the second chapter, definitions made in the doctrine about the well-known trade mark, the factors introduced by international and national regulations in determination whether a trade mark is a well-known trade mark, the formal process for determination of well-known trade marks are indicated. Moreover, protection as a relative ground for refusal and protection as a ground for invalidity, which are forms of the protection provided within the scope of Industrial Property Law to well-known trade marks, are analyzed; and protection into infringement of the right to trade mark, as a form of the protection provided within the scope of Industrial Property Law to well-known trade marks are not mentioned in this thesis study because of the fact that this subject is outside the scope of the subject of this thesis. In the third chapter, the protection for the well-known trade mark within the context of the Paris Convention, which is an aspect of protection provided to the well-known trade mark as a relative grounds for refusal, is expressed by interpretting the circumstances under the Convention and Industrial Property Law. In the fourth chapter, the protection of the trade mark has reached the level of recognition in Turkey, which is other aspect of the protection of the well-known trade mark as a relative grounds for refusal, has been tried to be articulated by taking into account the national and foreign court decisions within the framework of the protection circumstances specified in the Industrial Property Law. 

Keywords: Well-Known Trade Mark, Relative Grounds for Refusal, Industrial Property Law, Paris Convention, Different Goods and Services