Hasta güvenliği açısından sağlık okuryazarlığının önemi- ruh sağlığı hizmetlerinde bir araştırma
The importance of health literacy from the view of patient safety – A study from mental health services
Yazar: EDA NUR MAYUNCUR
Danışman: PROF. DR. HAYDAR SUR
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management

Özet:
Araştırma, ruh sağlığı alanında verilen klinik hizmetler çerçevesinde hizmet alanların sağlık okuryazarlığı düzeyi ile hasta güvenliği arasındaki ilişkiyi irdelemek ve öneri geliştirmek amacıyla yapılmış kesitsel bir araştırmadır.
Araştırma evrenini 20 Mayıs- 20 Haziran 2019 tarihleri arasında NPİSTANBUL Beyin Hastanesi erişkin psikiyatri polikliniklerine başvuran 18 yaşından büyük psikotik hastalıklar haricindeki psikiyatri hastaları arasında araştırmaya katılmayı kabul eden yetişkin hastalar oluşturmaktadır. Bu dahil edilme kriterlerini taşımayan hastaların araştırmaya dahil edilmemesi araştırmanın sınırlılığıdır. Bu araştırmada tesadüfi olmayan örneklem yöntemlerinden iradi örneklem yöntemi kullanılmıştır. Çalışmaya toplamda 170 gönüllü hasta katılmayı kabul etmiştir. 
Verileri toplamada hastaların demografik özellikleri, Hasta Güvenliğinde Hastaların Tutum ve Davranışları Anket Formu ve Sağlık Okuryazarlığı TSOY-32 Ölçeği kullanılmıştır. Analizlerde sıklık dağılımlarının belirlenmesi yanında Pearson'un Ki-kare testi, bağımsız gruplarda T testi, Mann-Whitney U testi, Pearson ve Spearman korelasyon katsayıları kullanılmıştır. 
Araştırmaya %56,5 kadın, %43,5 erkek katılmıştır. Katılımcıların %87,1'inin yetersiz, %7,6'sının sorunlu-sınırlı, %3,5'inin yeterli ve %1,8'inin mükemmel sağlık okuryazarlığı düzeyine sahip olduğu hasta güvenliği düzeyinin ise kabul edilebilir olmakla birlikte daha iyi hale getirilebileceği sonucuna varılmıştır. Sağlık okuryazarlığı ölçeğinin alt boyutları incelendiğinde, en düşük ortalamanın sağlıkla ilgili bilgiye ulaşma olduğu, en yükseğinin ise sağlıkla ilgili bilgiyi değerlendirme olduğu bulunmuştur. 
Elde edilen bulgular sonucunda, erişkin psikiyatri polikliniklerinde hizmet alan psikotik olmayan hastalar arasında sağlık okuryazarlığı düzeyinin çok düşük olduğu ve geliştirilmesi gerektiğidir.

Anahtar Sözcükler: Hasta Güvenliği, Sağlık Okuryazarlığı, Sağlık Eğitimi, Akıl ve Ruh Sağlığı

Abstract:
This study is a cross-sectional study to examine the relationship between health literacy level in mental health patients receiving mental health clinical services and the patient safety, and to develop recommendations.
The study population consisted of adult patients who were adults older than 18 years of age and presented to psychiatry outpatient clinics in the NPISTANBUL Brain Hospital between May 20 and June 20, 2019 and who accepted to participate in the research. Psychotic patients have been excluded from the study population. The limitation of the study is that patients who did not meet these inclusion criteria were not included in the study. In this research, voluntary sampling method, one of the non-random sampling methods, was used. A total of 170 patient volunteers agreed to participate in the study. 
Demographic characteristics of patients, Attitudes and Behaviors of Patients in Patient Safety Questionnaire and Health Literacy TSOY-32 Scale were used to collect data. In the analyses, Pearson's chi-square test, t-test in independent groups, Mann-Whitney U test, and Pearson and Spearman correlation coefficients were used in addition to determining frequency distributions. 
56,5% of the participants were female while 43,5% were male. It was concluded that 87,1% of the participants have inadequate health literacy, 7,6% have problematic-limited literacy, 3,5% have adequate and 1.8% have excellent literacy levels, while patient safety level is acceptable but can be improved. When the sub-dimensions of the health literacy scale were examined, it was found that the lowest average was scored in access to health-related information and the highest average was achieved in evaluating health-related information. 
According to the findings, we can conclude that the level of health literacy among non-psychotic patients receiving services in adult psychiatry outpatient clinics is very low and needs to be improved.

Keywords: Patient Safety, Health Literacy, Health Education, Mental and Mental Health