Telaferli Türkmen şairi Haşim Demircioğlu'nun şiirleri (inceleme-metin-dizin)
Poems of Telafer Türkmen poet Hâşim Demircioğlu (Analysis-text-index
Yazar: RAYAN ABBAS YOUNİS SHIKHO
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN AKCA
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biçimbilim = Morphology ; Demircioğlu, Haşim = Demircioğlu, Haşim ; Irak Türkleri = Iraq Turkish ; Irak-Musul-Telafer = Iraq-Mosul-Telafer ; Ses bilgisi = Phonetic ; Türkmen edebiyatı = Turkoman literature ; Türkmen şiiri = Turkoman poem ; Türkmence = Turkoman language ; Şiir = Poem

Özet:
Son yıllarda Irak Türkmen Türkçesi üzerine yapılan çalışmalar artmıştır. Türkçenin Doğu Oğuzca grubuna dahil edilen Irak Türkmen Türkçesi tehlikede olan Türk lehçelerindendir. Tehlikede olan bir Türk lehçesinin bir an evvel incelenmesi ve belgelenmesi çok önemlidir. Bu çalışmanın konusu, Irak, Telaferli Türkmen şairi Haşim Demircioğlu'nun şiirlerinden yola çıkarak Telafer Türkmen Türkçesinin ses ve şekil bilgisi özellikleri bakımından incelenmesidir. Telaferli Türkmen şairi Haşim Demircioğlu'nun eserleri üzerinde bugüne kadar herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmayla Telafer Türkmen Türkçesinin ses ve şekil bilgisi özellikleri ortaya konacak ve gün geçtikçe kaybolan Telafer Türkmen Türkçesi kayıt altına alınacaktır. Çalışmanın amacı ise Telaferli Türkmen şairi Haşim Demircioğlu'nun şiirlerini esas alarak Telafer Türkmen Türkçesinin ses ve şekil bilgisi özelliklerini tespit etmek ve Haşim Demircioğlu'nun şiirlerinin söz varlığını ortaya koymaktır. Bu tez, Giriş, İnceleme, Metin ve Dizin olmak üzere dört bolümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde ilk önce Irak Türkmenleri'nin Tarihi, Bölgeleri ve Irak Türkmen Edebiyatı hakkında bilgiler verilmiş, daha sonra Haşim Demircioğlu'nun hayatı, edebi kişiliği ve eserleri üzerinde durulmuştur. İnceleme bölümünde Haşim Demircioğlu'nun şiirleri ses ve şekil bilgisi özellikleri bakımından incelenmiştir. Metin bölümünde Haşim Demircioğlu'nun Arap harfleriyle yazılmış olan şiirleri transkribe edilmiştir. Dizin bölümünde metinde geçen bütün kelimeler anlamları ve aldıkları çekim ekleriyle birlikte alfabetik olarak sıraya dizilmiştir.

Abstract:
In recent years, studies on Iraqi Turkmen Turkish have increased. Iraqi Turkmen Turkish which is included in the Eastern Oghuz group of Turkish, is one of the endangered Turkish dialects. It is very important to examine and document an endangered Turkish dialect as soon as possible. The subject of this study is the examination of Telafer Turkmen Turkish in terms of phonetic and morphological features based on the poems of the Turkmen poet Haşim Demircioğlu from the city Telafer in Iraq. No study has been done on the works of the Turkmen poet Haşim Demircioğlu from Telafer until today.  With this study, the phonetic and morphological features of the Telafer Turkmen Turkish will be revealed and the Telafer Turkmen Turkish, which is disappearing day by day, will be recorded. The aim of the study is to determine the phonetic and morphological features of Telafer Turkmen Turkish based on the poems of Haşim Demircioğlu, the Turkmen poet from Telafer, and to reveal the vocabulary of Haşim Demircioğlu's poems. This thesis consists of four parts: Introduction, Review, Text and Index. In the introduction, firstly, information about the history of Iraqi Turkmens, their regions and Iraqi Turkmen literature is given, then Haşim Demircioğlu's life, literary personality and works are emphasized. In the analysis section, Haşim Demircioğlu's poems were examined in terms of phonetic and morphological features. In the text section, Haşim Demircioğlu's poems written in Arabic letters are transcribed. In the index section, all words in the text are arranged in alphabetical order with their meanings and inflectional suffixes.