Kütüphane arama motorlarında log analizleri ile kullanıcı tanıma ve derme geliştirme
User recognition and collection development with the analysis in library search engine logs
Yazar: İSMAİL DURDU
Danışman: PROF. DR. TÜLAY OĞUZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Ankara Üniversitesi = Ankara University ; Arama motorları = Search engines ; Bilgi erişim = Information access ; Bilgisayar destekli bilgi sistemleri = Computer assisted information systems ; Bilgisayar destekli sistemler = Computer aided systems ; Koleksiyon geliştirme = Collection development ; Kütüphane yönetimi = Library management ; Kütüphanecilik bilimi = Librari science ; Logit analizi = Logit analysis ; Otomasyon = Automation

Özet:
Bilgisayar ve internet teknolojilerinin gelişimi ile beraber artan veri miktarı önce
bilgi kaynaklarının depolandığı ortamları daha sonra ise bilgiye erişim için kullanılan
araçları değiştirmiştir. Bilgi kaynağının kendisine veya ona ait yer bilgisine ulaşılmasını
sağlayan arama motorları bu değişimin son şeklini oluşturan ve günümüzde en sık
kullanılan bilgiye erişim aracı olmuştur. Arama motorları sadece kaynağı arayıp
bulmanın ötesinde, kullanıcılara sunduğu farklı arama seçenekleri ve sonuçları sıralama
algoritmaları ile kullanıcıların en ilgili sonuca ulaşmasına yardımcı olmaktadır.
Aradıkları kaynağa ulaşmak için bu arama motorlarının kullanan kullanıcıların
gerçekleştirdiği hareketler ise log olarak kaydedilmektedir.
Bu çalışmada Giresun Üniversite Kütüphanesinin kullandığı File Maker ve EDS
arama motorlarından toplanan log kayıtları incelenmiştir. Ek olarak arama
teknolojilerinde meydana gelen gelişmelerin kütüphanelere yansımalarına değinilmiştir.
Çalışma sonucunda kütüphanede bulunmayan fakat kullanıcıların gereksinim
duydukları kaynaklar saptanmıştır. Kullanıcıların arama alışkanlıkları ortaya
konulmuştur ve derme niteliğinin bu loglara bakılarak denetlenebileceği anlaşılmıştır.
Kütüphane arama motorlarının kaynak arama noktasında genel arama motorlarının
gerisinde kaldığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kütüphane Arama Motoru, Arama Motoru, Loglar, Log
Analizi, Bilgi Erişim.

Abstract:
Data quantity that is increaing with the development of computer and internet
Technologies has changed first the environments where information sources are stored
and after that the tools used to access information. The search engines that provide
retrieval to the information source itself or its place information have become the most
frequently used access of information retrieval tool that constitutes the final form of this
change. Search engines not only search and find for the source, but also help users to
reach the most relevant results with different search options and results sorting
algorithms. The actions of users using these search engines to reach the source they are
looking for are recorded as log.
In this study, log records collected from File Maker and EDS search engines used
by Giresun University Library were examined. In addition, the reflections of the
developments in search technologies on libraries are mentioned. As a result of the study,
the resources which are not in the library but needed by the users were determined. The
search habits of the users have been revealed and it is understood that the collection
quality can be controlled by looking at these logs. It was determined that library search
engines lag behind general search engines at source search point.

Keywords: Library Search Engine, Search Engine, Logs, Log Analysis,
Information Retrieval.