Bakulovirüs enfeksiyonunun spodoptera littoralis (Lepidoptera: Noctuidae) üzerinde sublethal etkilerinin belirlenmesi
Determination of sub-lethal effects of baculovirus infection on spodoptera littoralis (Lepidoptera: Noctuidae)
Yazar: MERT BEKİR DÜNDAR
Danışman: PROF. DR. UMUT TOPRAK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Bitki Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Spodoptera littoralis = Spodoptera littoralis

Özet:
Pamuk yaprak kurdu, Spodoptera littoralis (Lepidoptera: Noctuidae) birçok bitkide önemli zararlara yol açan polifag bir türdür. Yüksek üreme gücüne sahip olan, kolay yayılabilen ve pestisitlere karşı hızlı dayanıklılık kazanan bu türe karşı mücadele amaçlı çok sayıda çalışma yapılmaktadır. Bakulovirüsler bu bağlamda önemli bir yere sahiptir. Çoğu bakulovirüsün spesifik bir konukçuya sahip olması sayesinde biyolojik çeşitliliğe zarar vermemesi bu önemlerden sadece birisidir. Bakulovirüsler yüksek dozlarda böceğin ölümüne yol açmakta fakat düşük dozlarda ölümcül olmasa da önemli biyolojik etkilere neden olmaktadır. Sublethal etkiler olarak adlandırılan bu etkiler mevcut tez çalışmasında S. littoralis'in üçüncü dönem larvaları üzerinde Spodoptera littoralis nucleopolyhedrovirus kullanılarak araştırılmıştır. Bu araştırmalar sonucunda altıncı larva dönemi gelişme süresi ortalama 2.38 günden 2.84 güne çıkmıştır. Kontrol larvalarının üç, dört ve beşinci dönem ortalama ağırlıkları sırasıyla 0.10, 0.26, 0.48 g olurken sublethal dozda SpliNPV enfekteli larvaların ağırlıkları 0.08, 0.20, 0.41 g'a düşmüştür. Ergin ömrü ise kontrol grubunda ortalama 8.52 gün olurken SpliNPV ile sublethal dozda enfekteli grupta 11.36 güne çıkmıştır. Yumurta sayısı incelendiğinde sağlıklı erginler dişi başı ortalama 625 yumurta bırakırken, enfekteli dişiler ortalama 493 yumurta bırakmışlardır. Sonuç olarak, bakulovirüslerin öldürücü olmayan dozlarının dahi böcek popülasyonlarının kontrolünde önemli bir potansiyele sahip olduğu mevcut tez kapsamında ortaya konulmuştur.

Abstract:
Cotton leafworm, Spodoptera littoralis (Lepidoptera: Noctuidae) is a polyphagous pest that causes significant damage to many plants. Numerous studies have been carried out to control this species, which has high reproductive capacity, spreads easily, and develops rapid resistance to various pesticides. Baculoviruses are important alternative in this context. The fact that most baculoviruses have a specific insect host and thus do not harm biodiversity is only one of the reasons for their importance. At high doses, baculoviruses cause insect mortality, but at low doses they cause significant biological effects on the populations, although they are not fatal. In the present thesis, these so-called sublethal effects were investigated on third instar larvae of S. littoralis using Spodoptera littoralis nucleopolyhedrovirus. As a result of these studies, the average sixth instar development time increased from 2.38 days to 2.84 days. The average weights of control larvae in the third, fourth, and fifth stages were 0.10, 0.26, and 0.48 g, respectively, while the weights of SpliNPV-infected larvae at sublethal dose decreased to 0.08, 0.20, and 0.41 g, respectively. Adult life span was 8.52 days in the control group and 11.36 days in the group infected with SpliNPV at sublethal dose. When the number of eggs was analyzed, healthy adults laid an average of 625 eggs per female, while infected females laid an average of 493 eggs. As a result, it has been demonstrated in this thesis that even non-lethal doses of baculoviruses have a significant potential in the control of pest populations.