Zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip ebeveynlerin psikolojik iyi oluş durumlarının incelenmesi
Examination of psychological well-being status of parents with mentally disabled children
Yazar: ELMAS SARIOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OLCAY KULAKOĞLU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ebeveynler = Parents ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu araştırmada İstanbul ilinde yaşayan, zihinsel yetersizliğe sahip çocuğu olan ebeveynlerin psikolojik iyi oluş düzeylerinin demografik bilgilerine göre incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla çocuğu zihinsel yetersizlik tanısı almış 155 ebeveyne ölçek formu uygulanmıştır. Veriler SPSS programıyla analiz edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde Bağımsız Örneklem T Testi,  Welh Testi, One Way Anova Testi ve Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Ebeveynlerin psikolojik iyi oluşlarını ölçmek amacıyla, araştırmacı tarafından geliştirilen demografik bilgi formu ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre ebeveynlerin psikolojik iyi oluş düzeyleri, çocuğun yaşı, cinsiyeti, kaçıncı çocuk olduğu, ebeveynlerin akrabalık durumu ve ebeveynlerin meslek durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde farklılık göstermezken; ev işlerinde ortak sorumluluk alan, çocuğuyla başka ilgilenen kimsesi olan, eğitim seviyesi ve gelir düzeyi yüksek, devletten ekonomik destek almayan ve çocuğunun yetersizlik tanısı hafif düzeyde olan ebeveynlerin psikolojik iyi oluş düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırma verilerine göre psikolojik iyi oluş düzeyleri dikkate alındığında, ekonomik ve sosyal anlamda refah seviyesi yüksek olan ebeveynlerin psikolojik iyi oluş düzeylerinin de daha üst seviyede olduğu görülmektedir.  

Anahtar kelimeler: Zihinsel Yetersizlik, Psikolojik İyi Oluş, Aile, Çocuk

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the psychological well-being levels of families with mentally retarded children living in Istanbul according to their demographic information. For this purpose, a scale form was applied to 155 parents whose children were diagnosed with intellectual disability. The data were analyzed with the SPSS program. Independent Sample T Test, Welh Test, One Way Anova Test and Pearson Correlation Analysis were used in the analysis of the obtained data. In order to measure the psychological well-being of the parents, the demographic information form developed by the researcher and the Psychological Well-Being Scale were used. According to the results of the research, the psychological well-being levels of the parents do not differ statistically according to the age, gender, number of children, kinship status of the parents and the occupational status of the parents. It was determined that the psychological well-being of the mothers and fathers who took joint responsibility in housework, shared the responsibility of taking care of the child, had a high level of education and income, did not receive financial support from the state, and received social assistance was high. According to the research data, when the psychological well-being levels are taken into account, it is seen that the psychological well-being levels of the parents who have a wide economic and social comfort zone are also higher.

Keywords: Mental Disability, Psychological Well-Being, Family, Child