Anadolu'nun farklı bölgelerine ait Cicer arietinum genotiplerinde genetik faklılığın C. reticulatum ve C. yamashitae yabani türleriyle karşılaştırmalı olarak rapd-pcr yöntemiyle belirlenmesi
Determination of genetic differences among Cicer arietinum genotypes from different regions of Anatolia, compared with the wild species C. reticulatum and C. yamashitae, via rapd-pcr method
Yazar: ERTEKİN KOÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERDOĞAN EŞREF HAKKI
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Gen merkezi Anadolu olan nohut bitkisinin farklı coğrafik bölgelere ait kültür formlarının genetik varyasyonlarının RAPD-PCR yöntemiyle incelenmesi, gen havuzu dar olan kültür nohutlarının biyoçeşitliliklerinden faydalanabilme durumunu belirlemek amacı ile bu tez çalışması yürütülmüştür.RAPD markör tekniği, kültür nohutu Cicer arietinum'un 36 genotipi ile birlikte 2 tek yıllık yabani Cicer türü genotiplerine uygulanmıştır. Seçilen RAPD primerlerinden 28'i kullanılarak toplam 330 band skorlanmıştır. NTSYS-pc, 2.0 programı kullanılarak elde edilen dendogramlar sonucunda Cicer türlerinde genel olarak iki ana kol oluşmuştur. Birinci kolu C. yamashitae oluşturmuştur. İkinci kol ise iki gruba ayrılmıştır. Bu gruplardan birinde C. reticulatum aksesyonu yer alırken diğer grupta kültür nohutu, C. arietinum aksesyonları bulunmuştur. C. arietinum aksesyonları genetik ilişkilerine göre alt gruplar meydana getirmişlerdir. Kültür nohutunun yabani atası olduğu kabul edilen C. reticulatum'un aynı coğrafik bölgeye ait kültür nohuttu formları ile genetik yakınlık gösterdiği gözlenmiştir. Kültür çeşitlerinin ise genetik köken ve kısmi olarak coğrafik dağılımlarına göre gruplandıkları saptanmıştır. Uygulanan kümeleme analizlerinin (dendogramlar) temel koordinatlar analizleri (PCoA) ile de kuvvetli bir şekilde desteklendiği görülmüştür. Nohutun dar genetik havuzundan uygun kültür nohut aksesyonlarıyla yapılacak tür içi çaprazlamalarla mevcut durumdan daha fazla yararlanılabileceği görülmektedir.ANAHTAR KELİMELER: Cicer, kültür nohutu, gen kaynağı, RAPD, polimorfizm, genetik çeşitlilik

Abstract:
This thesis study was conducted to reveal the genetic diversity of chickpea accessions belonging to different regions of Anatolia via RAPD-PCR in order to be used in the improvement programs of the narrow genetic pool of the chickpea cultivars.RAPDs were the molecular techniques employed to the 36 accessions of chickpea (Cicer arietinum) and the other 2 annual Cicer species. Selected 28 RAPD primers were utilised and 330 fragments were scored. NTSYS-pc version 2.0 was used to generate the dendograms that clearly classified the Cicer species into two major branches. C. yamashita was constituted the first branch while the second branch was divided into two main groups. While one of these groups contained C. reticulatum, all the C. arietinum accessions were accumulated in the other one where a number of subgroups were also generated. It was evidenced that the wild species that is considered to be the progenitor of the cultivars, namely C. reticulatum, was genetically more closely related to the cultivated accessions of the region where the wild species also belong to. Related to the cultivated genotypes, they were determined to be grouped based on their genetic background and partially on geographic distribution. The cluster analyses (dendrograms) conducted were also well-supported by principle coordinate analyses (PCoA). It is believed that within-species crosses with properly selected accessions would lead us benefit from the narrow genetic pool of chickpea in a better way.KEY WORDS: Cicer, chickpea, genetic resources, RAPD, polymorphism, genetic diversity