Ebeveynlerin çocuklarına ilişkin sosyalleştirme hedeflerinin, kültürel değer yönelimleri ve eğitim düzeyleri ile çocuğun cinsiyeti ve doğum sırası açılarından incelenmesi
Analyzed parents' socialization goals by their cultural values and education with children's gender and birth order.
Yazar: NEGKİCHAN MEMET
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEMA KARAKELLE
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Gelişim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ebeveynler = Parents ; Eğitim = Education ; Eğitim düzeyi = Education level ; Gelişim psikolojisi = Development psychology ; Kültür = Culture ; Kültürel değerler = Cultural values ; Sosyal değerler = Social values ; Sosyalleşme = Socialization ; Sosyokültürel durum = Socio-cultural situation ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırmanın amacı; anne-babaların çocukları ile ilgili sahip oldukları sosyalleştirme hedeflerini bireyci ? toplulukçu kültürel değer yönelimi ve eğitim düzeyleri ile çocukların cinsiyetleri ve doğum sıraların göre incelemektir. Bu hedefler doğrultusunda yaş ortalaması 30.32 olan 228 anne ve yaş ortalaması 33.28 olan 228 babaya sosyoekonomik özelliklerini belirlemek amacıyla demografik bilgi formu, kültürel değer yönelimi düzeylerini belirlemek için Bireycilik-Toplulukçuluk ölçeği ve çocukları hakkında sahip oldukları sosyalleştirme hedeflerini belirlemek amacıyla da Sosyalleştirme Hedefleri Ölçeği uygulanmıştır.Anne-babaların kültürel değer yönelimi ve eğitim düzeylerine göre sosyalleştirme hedeflerini analiz etmek amacıyla parametrik olmayan testlerde Kruskall-Wallis kullanılmıştır. Sosyalleştirme hedeflerinin çocukların cinsiyetlerine göre karşılaştırılmasında parametrik testlerde bağımsız örneklemli t-testi , doğum sırasına göre sosyalleştirme hedeflerinin incelenmesinde ise Kruskall ? Wallis kullanılmıştır.Bulgulara göre; bireyci kültürel değer yönelimleri yüksek olan anne-babalar, düşük düzeyde bu eğilimi gösterenlere kıyasla, aileye yönelik hedeflerde daha yüksek ortalamalara sahiptirler. Toplulukçu kültürel değer yönelimi düzeyi yüksek olan ebeveynlerde ise benlik gelişimi hedefleri ortalamalarının, düşük düzeyde bu eğilimi gösterenlere kıyasla daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; eğitim düzeyi daha yüksek olan ebeveynler benlik gelişimi hedeflerinde daha yüksek ortalamalara sahiptirler. Aileye yönelik hedeflerin ortalamaları ise düşük ve orta eğitim düzeyindeki anne-babalarda daha yüksektir. Çocuğun cinsiyetine göre annelerin sosyalleştirme hedeflerinde bir farklılığa rastlanmazken, babaların benlik gelişimi hedefleri ortalamaları erkek çocuklarda daha yüksek bulunmuştur. Çocuğun doğum sırasına göre ise anlamlı bir farklılaşmaya rastlanmamıştır.Anahtar Kelimeler: Bireyci-Toplulukçu Kültürel Değer Yönelimi; Sosyalleştirme Hedefleri; Doğum Sırası; Cinsiyet.

Abstract:
The purpose of this research is to examine parents? socialization goals with regard to their children according to individualism-collectivism cultural value orientation and their level of education as well as gender and birth order of their children. On the basis of those targets 228 mothers with the average age of 30.32 and 228 fathers the average age of 33.28 were applied demographic information form for the purpose of determining their socio-economic status, Individualism-Collectivism Scale for the purpose of determining their level of cultural value orientation and Socialization Goals Scale for the purpose of determining their socialization goals with regard to their children.For the purpose of analyzing the parents? socialization goals according to the cultural value orientation and educational level, Kruskall-Wallis was used in non-parametric tests. Comparison of socialization goals according to gender of children was performed with t-test with independent sample in parametric tests. In the examination of socialization goals according to birth order, Kruskall-Wallis was used again in the non-parametric tests.According to results parents whose individualistic cultural value orientations have higher level, the mean of filial piety is higher than whose displayed this tendency at low levels. And it was concluded that in the parents whose collectivistic value orientation level is high mean of self development goals were higher compared to those whose displayed this tendency at low levels. Finding of this study indicated that the education levels of the parents cause differentiations in socialization goals. Parents with higher levels of education have higher means in their self development goals. And the means of the filial piety are higher in parents with middle and low levels of education. While no differentiation in socialization goals of mothers according to the gender of the children was encountered, mean of self development goals of fathers were found to be higher in boys. And no meaningful differentiation was encountered according to children?s birth order.Key Words: Individualist-Communalist Cultural Value Orientation; Socialization Goals; Birth Order; Gender.