Öğretmenlerin STEM eğitimine yönelik farkındalık, tutum ve sınıf içi uygulama özyeterlik algılarının incelenmesi
Investigation of teachers' self-efficacy perceptions of awareness, attitudes and intra-class practice towards STEM education
Yazar: FİKRİYE YAMAN
Danışman: DOÇ. DR. BAYRAM AŞILIOĞLU
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Farkındalık = Awareness ; FeTeMM = STEM ; FeTeMM = STEM ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; Sınıf içi çalışmalar = In-class works ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmayla öğretmenlerin STEM eğitimine yönelik farkındalık, tutum ve sınıf içi uygulama özyeterlik algılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Öğretmenlerin STEM eğitimine yönelik farkındalık, tutum ve sınıf içi uygulama özyeterlik algılarının çeşitli değişkenlere göre farklılık gösterip göstermedikleri ve bunlar arasındaki ilişkiyi belirlemek için yapılan bu çalışmada betimsel ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır.
Araştırmanın evrenini, 2018-2019 eğitim öğretim yılında Diyarbakır ili merkez ilçelerindeki (Bağlar, Kayapınar, Sur ve Yenişehir) ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenleri, ortaokullarda görev yapan fen bilimleri, matematik, bilişim teknolojileri ve teknoloji tasarım öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 641 öğretmene veri toplama formu dağıtılmış, geri dönen formlardan 32'si eksik doldurulmuş olması sebebiyle örneklemden çıkarılmış ve 609 ölçek formu analize uygun bulunmuştur.
Araştırmanın verileri; Çevik (2017) tarafından geliştirilen "STEM Farkındalık Ölçeği", araştırmacı tarafından geliştirilen "STEM Eğitimine Yönelik Tutum Ölçeği" ve "STEM Sınıf İçi Uygulama Özyeterlik Algı Ölçeği" olmak üzere üç ölçek ve öğretmenlerin demografik verilerinin toplandığı kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; 
•Öğretmenlerin STEM eğitimine yönelik farkındalık düzeyleri, ölçeğin; "Öğrenciye Etkisi" ve "Öğretmene Etkisi" alt boyutlarında "katılıyorum" düzeyinde yüksektir.
•Öğretmenlerin STEM eğitimine yönelik farkındalık düzeyleri, ölçeğin; "Derse Etkisi" alt boyutunda "kararsızım"  ve orta düzeydedir.
•Öğretmenlerin, STEM eğitiminin, öğrencilerin analitik düşünme ve problem çözme becerilerini geliştireceği konusundaki farkındalık düzeyleri "katılıyorum" düzeyinde yüksektir.
•Öğretmenlerin, STEM eğitiminin, dersteki sınıf hâkimiyeti ve zaman konusundaki farkındalıkları "kararsızım" ve orta düzeydedir.
•Öğretmenlerin, STEM eğitiminin üst düzey materyallere ihtiyaç olmadan uygulanabileceğine ilişkin farkındalık düzeyleri "katılmıyorum" düzeyinde düşüktür.
•Öğretmenlerin, STEM eğitimine yönelik tutumları, "katılıyorum" düzeyinde olumludur.
•Öğretmenler, öğrencilerin olası hatalarında yeniden denemeleri için cesaretlendirilmelerinin ve ders etkinliklerini gerçek yaşam problemleriyle ilişkilendirmenin önemli olduğu konusunda "katılıyorum" düzeyinde olumlu tutuma sahiplerdir. 
•Öğretmenlerin, STEM alanlarındaki öğretmenlerle farklı modeller üzerinde çalışmalar yapmak ve öğrenme-öğretme etkinliklerini fen, matematik, mühendislik ve teknolojiyi (STEM'i) merkeze alarak tasarlamanın önemi konusundaki tutumlarının diğer maddelere oranla daha olumsuz olduğu ortaya çıkmıştır.
•Öğretmenlerin STEM eğitimine yönelik sınıf içi uygulama özyeterlik algıları, hem ölçeğin genelinde hem de alt boyutlarda "katılıyorum" düzeyinde olumludur. 
•Öğretmenlerin STEM eğitimine yönelik sınıf içi uygulama özyeterlik algıları ölçeğinde en düşük ortalama "STEM Entegrasyonu" alt boyutuna aittir.
•Öğretmenlerin, öğrencileri eleştirel düşünmeye yönelik sorular sorması için cesaretlendirme konusunda ve öğrencilerin soracağı bilginin gerçek yaşamla ilişkisine dair sorularda özyeterlik algıları "katılıyorum" düzeyinde olumludur.
•Öğretmenlerin ders planına mühendislik tasarım sürecine entegre etme ve öğrenme-öğretme etkinliklerini 5E modeline uygun tasarlayabilme konusunda özyeterlik algıları "kısmen katılıyorum" düzeyinde olumsuzdur. 
•Öğretmenlerin, kazanımlara uygun STEM etkinlikleri için materyal tasarlama ve STEM eğitimini mevcut öğretim programına entegre etme konusundaki özyeterlik algıları diğer maddelere oranla daha düşük düzeydedir.
•STEM eğitimine ilişkin tutum ile STEM farkındalık ölçeğinin, "Öğrenciye Etkisi" alt boyutu arasında orta düzeyde; "Derse Etkisi" ve "Öğretmene Etkisi" alt boyutları arasında ise düşük düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı ilişki vardır. 
•STEM eğitimine yönelik tutum ile sınıf içi uygulama özyeterlik algıları arasında düşük düzeyde korelasyon olduğu belirlenmiştir. 
•STEM sınıf içi uygulama özyeterlik algı ölçeği ile STEM farkındalık ölçeğinin "Öğrenciye Etkisi" ve "Öğretmene Etkisi" alt boyutları arasında orta düzeyde; "Derse Etkisi" alt boyutu arasında ise düşük düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigation teachers' awereness, attitudes and ıntra class practice self-efficacy toward stem education. In this study descriptive and correlational survey model has been used to determine whether differ teachers' awareness, attitudes and self-efficacy perceptions of STEM education according to various variables and relationship between them.
The population of the study have conducted primary school teachers working in primary schools and science, mathematics, information technology and technology design teachers who work in secondary schools, in the central districts of Diyarbakır province (Bağlar, Kayapınar, Sur and Yenişehir) in 2018-2019 academic year. The sample of the research has been determined with the suitable sampling method. Within the scope of the research, data collection forms were distributed to 641 teachers, 32 of the returned forms were excluded from the sample due to the missing form and the data of the study has been conducted on 609 scale form.
The data of the study collected included tree scale; "STEM awarenness scale" developed by Çevik (2017), "Attitude Scale for STEM education" and "STEM ıntra class practice self-efficacy perceptions scale" developed by researchers and personal information form that collected the teachers' demographic data. In the the analyze of datas arithmetic mean, standard deviation values, t test for independent samples, one-way ANOVA and Correlation analysis methods have been utilized used.
According to the findings;
•Awareness levels of teachers about STEM education which sub- dimensions "Effect to Students" and "Effect to Teachers" are high at the level of "agree".
•Awareness levels of teachers about STEM education which sub- dimension "Effect to Lesson" is "undecided" and medium level.
•Teachers' awareness level on which STEM education will improve students' analytical thinking and problem solving skills is high at the level of "agree".
•Teachers' awareness that STEM education will classroom control and time in class are medium  at the level of "undecided".
•Teachers' awareness level that STEM education can be applied whitout the need for hig-level materials is low at the level of "disagree". 
•Teachers' attitudes towards STEM education are positive as a level of "agree".
•Teachers' attitude that is important to encourage students to try again in their possible mistakes and to relate lesson activities to real-life problems have a positive as a level of "agree".
•Teachers have less positive attitudes than the other subjects about the importance of designing different models with teachers in STEM fields and designing learning-teaching activities by centering science, mathematics, engineering and technology (STEM).
•Teachers' ıntra class practice self-efficacy perceptions about STEM education both in the overall scale and in the sub-dimensions are positive as a level of "agree".
•Teachers' ıntra class practice self-efficacy perceptions about STEM education the lowest mean is belong to "STEM entegration" sub- dimension.
•Teachers' self-efficacy perceptions in terms of encouraging to ask students to think critically and in relation to the real life knowledge of the students are positive at the level of "agree".
•Teachers' perceptions of self-efficacy in integrating the lesson plan into the engineering design process and designing learning-teaching activities in accordance with the 5E model are negative at the level of "partially agree".
•Teachers' perceptions of self-efficacy in designing materials for STEM activities suitable for achievements and integrating STEM education into the existing curriculum are lower than other items.
•Between STEM attitude and STEM awareness of sub- dimensions of "Effect to Students" is intermediate correlation, sub dimension of "Effect to Lessons" and "Effect to Teachers" are low correlation showed positive significant and meaningful.
•Between STEM attitude and ıntra class practice self-efficacy perceptions have a low correlation positive significant and meaningful.
•Between STEM ıntra class practice self-efficacy perceptions and STEM awareness of sub- dimensions "Effect to Students" and "Effect to Teachers" sub- dimensions have intermediate correlation; sub-dimension "Effect to Lesson" low correlation, positive significant and meaningful.