Obezitenin takip ve tedavisinde aplikasyonun rolü
The monitoring role of obesity and treatment application
Yazar: BETÜL GONCAGÜL KEÇEBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ELİF DENİZ ŞAFAK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Cep telefonu = Cellular phone ; Davranış değişiklikleri = Behavioral changes ; Diyet = Diet ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Motivasyon = Motivation ; Obezite = Obesity ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: 2016 yılında, 18 yaş ve üzeri 1,9 milyardan fazla yetişkin aşırı kilolu ve bunların 650 milyondan fazlası obezdir. Türkiye Sağlık Araştırması, 2019 verilerine göre 2016 yılında 15 yaş ve üstü obez bireylerin oranı %19,6 iken, 2019 da %21,1 olmuştur. Obezite pek çok komorbiditeye neden oluğundan önlenmesi gereken bir hastalıktır. Kilo ve kilo ile ilgili davranışların (örneğin, kalori alımı ve fiziksel aktivite) kendi kendini izlemesi, davranışsal kilo yönetimi tedavisinin bir "temel taşı" olarak kabul edilmiştir ve kendi kendini izlemeye daha fazla bağlılık, bu müdahaleler içinde daha iyi kilo kaybı ile ilişkilendirilmiştir. Yüz yüze müdahalelere alternatif olarak, kilo verme müdahaleleri sağlamak için teknolojinin uygulanmasında bir artış olmuştur. Bu çalışmanın amacı; bir akıllı telefon uygulamasının obezitenin takip ve tedavisindeki (diyet, fiziksel aktivite, davranış değişikliği ve motivasyon) rolünü belirlemektir.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya Erciyes Üniversitesi (ERÜ) Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran, BKİ (beden kütle indeksi) 30-40 aralığında, 18 yaş üstü 30 kontrol ve 30 müdahale grubu içeren 60 katılımcı dahil edilmesi planlandı. Çalışmaya katılmayı kabul edenlerden bilgilendirilmiş gönüllü olur formunu doldurmaları istendi. Çalışma izni ERÜ Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Kurulu'ndan ve finansal destek ERÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi'nden alındı.
Akıllı telefon uygulaması kullanabileceğini belirtenler müdahale grubuna dahil edildi. Katılımcılara sosyodemografik veri anketi ve Beslenme-Egzersiz Davranış Ölçeği (BEDÖ) uygulandı. Katılımcıların anamnezi alındı ve obeziteye neden olduğu düşünülen tiroid bezi hastalıkları, diyabet gibi hastalıkları dışlamak için kan testleri yapıldı. Müdahale grubundan diyet ve egzersizlerini Samsung Healthy akıllı telefon uygulamasına kaydetmeleri istendi. Her iki gruba da Dünya Sağlık Örgütü'nün beslenme önerileri ve bir saatlik orta tempoda yürüyüş veya eşdeğer aerobik egzersiz (yüzme, merdiven inip çıkma vb.) önerildi. İlk 2 ayda 15 günde bir ve sonraki 4 ay boyunca ayda bir olacak şekilde takiplere çağırılarak, biyoelektrik empedans analizi (BC-418MA / Tokyo-JAPAN) ile her iki grup takip edildi.
Her ziyarette her iki gruba motivasyonel görüşme yapıldı. Motivasyonel görüşme, değişim modelinin aşamalarına göre uygulandı. Katılımcıların diyet ve egzersize uyumu, neden kilo vermek istedikleri, hazır olup olmadıkları, bu konuda neler yapabilecekleri, takip sürecinde yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri tartışılarak çözülmeye çalışıldı. BEDÖ çalışmayı tamamlayan tüm katılımcılara tekrar uygulandı.
Verilerin analizi TURCOSA (Turcosa Analytics Ltd Co, Turkey, www.turcosa.com.tr) istatistik yazılımında gerçekleştirildi. p<0,05 istatistik olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışma Covid-19 salgını nedeniyle 19 müdahale grubu, 20 kontrol grubu olmak üzere 39 katılımcıyla tamamlanmış olup katılımcıların çoğu (%69,23) kadındı. Yaş ortalamaları kontrol grubunun 42,25±6,53 ve müdahale grubunun 35,42±6,94' tü. Öğün arası şeker, çikolata, dondurma yemenin müdahale grubunda anlamlı şekilde fazlaydı. Diğer demografik veriler arasında fark yoktu.
Uygulanan BEDÖ sonuçlarında sağlıklı beslenme egzersiz davranışındaki değişim her iki grupta anlamlı olup müdahale grubunda ayrıca psikolojik bağımlı yeme davranışındaki değişim de anlamlıydı.
Takiplerdeki biyoelektriksel empedans ölçümlerinde 6 ayda Kilo; kontrol grubunda 5,46 kg, müdahale grubunda 4,30 kg, BKİ; kontrol grubunda 2,09 kg, müdahale grubunda 2,03 kg, Vücut yağ kütlesi; kontrol grubunda 3,69 kg, müdahale grubunda 2,95 kg, Yağsız vücut kitlesi; kontrol grubunda 1,73 kg, müdahale grubunda 1,35 kg, Sıvı kütlesi; kontrol grubunda 1,26 kg, müdahale grubunda 0,98 kg, Vücut yağ oranı; kontrol grubunda yüzde 2,78, müdahale grubunda yüzde 1,57 azalmıştır. Müdahale grubundaki yağsız vücut kütlesi ve sıvı kütlesi dışındaki değişiklikler her iki grup için istatistiksel anlamlı olup, gruplar arası anlamlı değildi. 
%5 ve üzeri klinik anlamlı kilo kaybı kontrol grubunda %55, müdahale grubunda ise %36,84 idi.
Sonuç: Ölçek sonuçları müdahale grubunda iki alt boyutta kontrol grubunda ise bir alt boyutta anlamlı çıkmış olup müdahale grubunun daha motive olması beklenirken 6 ayda vücut kompozisyon analizi verileri gruplar arası istatistiksel anlamlılık ifade etmedi. Çalışma sonuçları obeziteyle mücadalede Samsung Health akıllı telefon uygulamasının motivasyonel görüşmeye bir üstünlüğünün olmadığını gösterdi.
Kontrol vizitlerinin Covid-19 pandemi dönemine denk gelmesi ile çalışma sonuçlarının beklenmedik şekilde olumsuz etkilenmiş olması muhtemel olmakla birlikte Türkiye'de obezite takip ve tedavisinde akıllı telefon uygulamasının etkisini ortaya koyan ilk çalışma verilerini içermesi açısından oldukça değerlidir.
Anahtar Kelimeler: Obezite, akıllı telefon uygulaması, diyet, fiziksel aktivite, davranış değişikliği, motivasyonel görüşme

Abstract:
Objective: In 2016, more than 1.9 billion adults aged 18 years and older were overweight, and more than 650 million of these were obese. According to the 2019 data of the Turkey Health Survey, while the rate of obese individuals aged 15 and over was 19.6% in 2016, it was 21.1% in 2019. Obesity is a disease that should be prevented because it causes many comorbidities. Self-monitoring of weight and weight-related behaviors (e.g., calorie intake and physical activity) has been recognized as a "building block" of behavioral weight management therapy, and greater adherence to self-monitoring has been associated with better weight loss within these interventions. There has been an increase in the application of technology to provide weight loss interventions as an alternative to face-to-face interventions. The aim of this study; To determine the role of a smartphone application in the follow-up and treatment of obesity (diet, physical activity, behavior change and motivation).
Material and Methods: It was planned to include 60 participants who applied to the Erciyes University (ERU) Faculty of Medicine Family Medicine Outpatient Clinic, with a BMI (body mass index) of 30-40, over the age of 18, including 30 control and 30 intervention groups. Those who agreed to participate in the study were asked to fill in the informed consent form. The work permit was obtained from the ERU Non-Interventional Clinical Research Board and the financial support was obtained from the ERU Scientific Research Projects Coordination Unit.
Those who stated that they could use a smartphone application were included in the intervention group. Sociodemographic data questionnaire and Nutrition-Exercise Behavior Scale (BEDS) were applied to the participants. Anamnesis of the participants was taken and blood tests were performed to exclude diseases such as thyroid gland diseases and diabetes that are thought to cause obesity. The intervention group was asked to record their diet and exercise on the Samsung Healthy smartphone app. Nutrition recommendations of the World Health Organization and one hour of moderate-paced walking or equivalent aerobic exercise (swimming, climbing stairs, etc.) were recommended to both groups. Both groups were followed up with bioelectrical impedance analysis (BC-418MA / Tokyo-JAPAN) by calling for follow-ups every 15 days in the first 2 months and monthly for the next 4 months.
Motivational interviews were conducted with both groups at each visit. Motivational interviewing was applied according to the stages of the change model. The participants' compliance with diet and exercise, why they wanted to lose weight, whether they were ready or not, what they could do about it, the problems they experienced during the follow-up process and solution suggestions were discussed. BES was reapplied to all participants who completed the study.
The analysis of the data was carried out in TURCOSA (Turcosa Analytics Ltd Co, Turkey, www.turcosa.com.tr) statistical software. p<0.05 was considered statistically significant.
Results: The study was completed with 39 participants, 19 in the intervention group and 20 in the control group, due to the Covid-19 outbreak, and most of the participants (69.23%) were women. The mean age was 42.25±6.53 in the control group and 35.42±6.94 in the intervention group. Eating sugar, chocolate and ice cream between meals was significantly higher in the intervention group. There was no difference between other demographic data.
The change in healthy eating and exercise behavior was significant in both groups, and the change in psychologically dependent eating behavior was also significant in the intervention group.
Weight at 6 months in bioelectrical impedance measurements at follow-up; 5.46 kg in the control group, 4.30 kg in the intervention group, BMI; 2.09 kg in the control group, 2.03 kg in the intervention group. Body fat mass; 3.69 kg in the control group, 2.95 kg in the intervention group, Lean body mass; 1.73 kg in the control group, 1.35 kg in the intervention group, Liquid mass; 1.26 kg in the control group, 0.98 kg in the intervention group. Body fat ratio; decreased by 2.78 percent in the control group and 1.57 percent in the intervention group. Changes other than lean body mass and fluid mass in the intervention group were statistically significant for both groups, but not between groups.
Clinically significant weight loss of 5% or more was 55% in the control group and 36.84% in the intervention group.
 Conclusion: The results of the scale were significant in two sub-dimensions in the intervention group and in one sub-dimension in the control group. While the intervention group was expected to be more motivated, body composition analysis data at 6 months did not show statistical significance between the groups. The study results showed that the Samsung Health smartphone app had no superiority over motivational interviewing in the fight against obesity.
Although it is possible that the results of the study were unexpectedly adversely affected as the control visits coincided with the Covid-19 pandemic period, it is very valuable in that it contains the first study data revealing the effect of the smartphone application in the follow-up and treatment of obesity in Turkey.
Keywords: Obesity, smartphone application, diet, physical activity, behavior change, motivational interview