Meslek lisesinde çalışan meslek dersi öğretmenlerinin öğrencilerin kariyer gelişimine ilişkin algıları
Perceptions of vocational school teachers working in vocational high schools about career development of students
Yazar: CEMALETTİN AKKOYUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PÜREN AKÇAY
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Kariyer = Career ; Kariyer geliştirme = Career development ; Meslek dersleri = Professional course ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Meslek seçimi = Vocational choice ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Teknik öğretmenler = Technical instructors ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Mesleki eğitim, kişinin belirli bir meslek özelinde bilgi, maharet ve iş alışkanlıkları edinmesini sağlayan eğitimdir. Mesleki eğitim ile bireyleri var olan sektör ihtiyaçlarına uygun yetiştirmek hedeflenmektedir. Çağımızda işsizlik, tüm ülkelerin sorunudur, bu bağlamda gençlerin işsizliği de yaygınlaşmaktadır. Mesleğinde iyi yetiştirilmiş, kendi eksikliklerini telafi edebilen, çağın imkân ve olanaklarını kullanmayı bilen, teknolojik gelişmelere hâkim ve işine teknolojiyi adapte edebilen gençler, işsiz kalma durumunu daha az yaşayacaktır. 
Bu araştırma meslek lisesinde çalışan meslek dersi öğretmenlerinin öğrencilerin kariyer gelişimine ilişkin algılarını ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Sektörle okul arasında köprü görevi gören ve öğrencilerinin mesleğin ilk aşamalarından başlayarak yanında bulunan meslek dersi öğretmenlerinin, öğrencilerinin kariyerleri ile ilgili görüşleri oldukça önem arz etmektedir. Nitel araştırma yaklaşımı benimsenerek yapılan bu araştırmanın çalışma grubunu, 2021-2022 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Eyüpsultan ilçesine bağlı Alibeyköy Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde görev yapan 9 meslek dersi öğretmeninden oluşturmaktadır. Çalışma grubundaki meslek dersi öğretmenlerine yarı yapılandırılmış görüşme formu yüz yüze görüşme tekniğiyle uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. 
Araştırmanın bulgularında meslek dersi öğretmenleri, öğrencilerin kişisel, mesleki ve meslek eğitimi ile ilgili farkındalığının düşük olduğunu belirtmişlerdir. Meslek öğrenmeye önem verilmediği, diplomaya önem verildiği görüşü hakimdir. Öğretmenlerimiz her ne kadar öğrencinin kişisel ve mesleki yeteneklerini keşfedici etkinlikler yapsalar da bu faaliyetin daha alt yaştaki eğitim gruplarında yapılması gerektiğini düşünmektedirler. Mesleki eğitim sırasında yapılan staj çalışmalarının kariyer gelişimi açısından önemine değinen katılımcılarımız, okul yönetimlerinin de öğrencide farkındalığı artıracak etkinlikler yapması gerektiğini fakat iş yoğunluğundan dolayı bu durumun sadece öğretmenler tarafından yapılabildiğini belirtmişlerdir. Öğrencilerin mezuniyet sonrasında kariyerlerine kendi mesleğinde devam etme isteğinin çok az olduğu meslek dersi öğretmenlerimiz tarafından ifade edilmiştir. Sektörün öğrencilerden beklentileri doğrultusunda öğretmenleri ve öğrencileri daha etkin bilgilendirmek gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
Vocational education is the education that enables a person to acquire knowledge, skills and work habits in a specific profession. Vocational education aims to train individuals in accordance with the needs of the existing sector. In our age, unemployment is a problem of all countries, in this context, youth unemployment is also becoming widespread. Young people who are well trained in their profession, who can compensate for their own deficiencies, who know how to use the possibilities and opportunities of the age, who have a good command of technological developments and who can adapt technology to their work will experience less unemployment.
This study was conducted to reveal the perceptions of vocational course teachers working in vocational high schools about the career development of students. The opinions of vocational course teachers, who act as a bridge between the sector and the school and accompany their students starting from the first stages of the profession, about the careers of their students are very important. The study group, which was conducted by adopting a qualitative research approach, consists of 9 vocational course teachers working in Alibeyköy Vocational and Technical Anatolian High School in Eyüpsultan district, Istanbul province, during the 2021-2022 academic year. The semi-structured form was applied to the vocational course teachers in the study group by face-to-face interview technique. Descriptive analysis technique was used to analyze the data. 
In the findings of the study, vocational course teachers stated that students' awareness of personal, vocational and vocational education was low, There is a view that vocational education is not given importance, but diplomas are.. Although teachers carry out activities to discover students' personal and professional abilities, they think that this activity should be carried out in early age groups. Participants, who emphasised the importance of internship activities during vocational education in terms of career development, stated that school administrations should also carry out activities to raise awareness in students, but this can only be done by teachers due to work intensity. It was stated by vocational course teachers that the desire of students to continue their careers in their own profession after graduation is very low. It is thought that teachers and students should be informed more effectively in line with the expectations of the sector from students.