Gebelerde gestasyonel diabetes mellitus riskinin antenatal tarama biyobelirteçlerini kullanarak erken gebelik haftalarında tahmini
Prediction of gestational diabetes mellitus risk in early pregnancy using antenatal screening biomarkers
Yazar: GÜL BORAN SARIOĞLU
Danışman: PROF. DR. YUSUF ÜSTÜN ; DOÇ. DR. EMRE ERDEM TAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Gebelik = Pregnancy ; Prenatal teşhis = Prenatal diagnosis ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Gebelerde Gestasyonel Diabetes Mellitus Riskinin Antenatal Tarama Biyobelirteçlerini Kullanarak Erken Gebelik Haftalarında Tahmini
Amaç: Çalışmamızda; erken gebelik haftasında antenatal tarama belirteçlerine, açlık kan glukozuna ve tiroid fonksiyon testlerine, gravida-parite sayısına ve vücut kitle indeksine bakılarak Gestasyonel Diabetes Mellitus (GDM) riskini erken gebelik haftalarında tahmin edebilmedeki başarılarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza retrospektif olarak Ocak 2017 ve Haziran 2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi (SUAM) Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde takip edilen 75gr OGTT (Oral Glukoz Tolerans Testi) yaptırmış ve ayrıca antenatal tarama testlerini (ikili ve dörtlü tarama testlerini) hastanemizde yaptırmış olan 885 gebe dahil edildi. Hastalar GDM olan ve kontrol grubu olarak ikiye ayrıldı. Erken gebelik antenatal tarama belirteçleri, yaş, TSH, AKŞ, gravide-parite sayısı, sigara kullanımı ve VKİ ile GDM arasındaki ilişki istatistiksel olarak değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 885 gebeden 75gr OGTT sonuçlarına göre 178 (%20.1) gebeye GDM tanısı konulurken, 707 (%79.9) gebe ise sağlıklı olarak kabul edilmiştir. Her iki grup arasında; TSH, sigara kullanımı, f-ßhCG, NT, AFP, uE3, ßhCG ve İnhibin-A yönünden anlamlı farklılık görülmedi (p>0.05). Yapılan univaryan analizde maternal yaş, gravida sayısı, multiparite, açlık kan şekeri, vücut kitle indeksi ve PAPP-A MoM değeri GDM için risk faktörü olarak bulundu (sırasıyla p= <0.001, 0.015, 0.005, <0.001, 0.007). Ayrıca gebelikte VKİ ≥25 kg/m2 olması da GDM için yüksek derecede anlamlı risk faktörü olarak bulundu (p<0.001). Multivaryan analizde ise maternal yaş (p=0.006; 95% CI 1.06-1.1; RR 1.057), açlık kan şekeri (p<0.001; 95% CI 1.029-1.061; RR 1.045), vücut kitle indeksi (≥25 kg/m2) (p<0.001; 95% CI 1.452-3.213; RR 2.16) anlamlı olarak bulundu. 
Sonuç: Birinci ve ikinci trimester antenatal tarama belirteçlerinin GDM riskini tahmin etmede kullanımı anlamlı gözükmemektedir. Erken gebelik haftalarında GDM riskini tahmin etmede kolaylıkla erişilebilecek klinik biyobelirteçlerin kullanımı, daha geniş popülasyonlarda prospektif, çok merkezli çalışmaların yapılmasını gerektirmektedir. Multivaryan analizde istatistiksel olarak anlamlı çıkan maternal yaş, ilk vizit açlık kan şekeri ve vücut kitle indeksi; GDM açısından genel kabul görmüş risk faktörleri arasında olup çalışmamız da bu durumu desteklemiştir. 
Anahtar kelimeler: 	Antenatal tarama, Gestasyonel Diabetes Mellitus, risk değerlendirmesi

Abstract:
Prediction of Gestational Diabetes Mellitus Risk in Early Pregnancy Using Antenatal Screening Biomarkers
Aim: In our study; it was aimed to compare their success in predicting the risk of Gestational Diabetes Mellitus (GDM) in the early weeks of gestation by looking at antenatal screening biomarkers, fasting blood glucose and thyroid function tests, gravida-parity numbers and body mass index at early weeks of gestation.
Materials and Methods: In our study, 885 pregnant women who had 75 g OGTT (Oral Glucose Tolerance Test) followed up in the University of Health Sciences Ankara Health Research and Application Center Gynecology and Obstetrics Clinic between January 2017 and June 2020 and also had antenatal screening tests (double and quadruple screening tests) in our hospital, was included retrospectively. The patients were divided into two groups as GDM and control group. The relationship between antenatal screening markers, age, TSH, FBG (fasting blood glucose), gravida-parity numbers, smoking, and BMI in early pregnancy and GDM were statistically evaluated.
Results: According to the results of 75 g OGTT from 885 pregnant women included in the study, 178 (20.1%) pregnant women were diagnosed with GDM, while 707 (79.9%) pregnant women were accepted as healthy. Between both groups; there was no significant difference in terms of TSH, smoking, f-ßhCG, NT, AFP, uE3, ßhCG and Inhibin-A (p> 0.05). In the univariate analysis; maternal age, gravida numbers, multiparity, fasting blood glucose, body mass index and PAPP-A MoM levels were found as risk factors for GDM (p = <0.001, 0.015, 0.005, <0.001, 0.007, respectively). In addition, BMI ≥25 kg/m2 was found to be a highly significant risk factor for GDM (p <0.001). In multivariate analysis; maternal age (p = 0.006; 95% CI 1.06-1.1; RR 1.057), fasting blood glucose (p <0.001; 95% CI 1.029-1.061; RR 1.045) and body mass index (≥25 kg/m2) (p <0.001; 95% CI 1.452-3.213; RR 2.16) was found to be significant.
Conclusion: The use of first and second trimester antenatal screening markers to predict GDM risk does not seem significant. The use of easily accessible clinical biomarkers to predict the risk of GDM in the early weeks of gestation requires prospective and multi-center studies in larger populations. Maternal age, first visit fasting blood glucose and body mass index, which were statistically significant in the multivariate analysis, are among the generally accepted risk factors for GDM, and our study also supports this situation.
Key words: Antenatal screening, Gestational Diabetes Mellitus, risk assessment