Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde egzersizin problem davranışlar ve akademik katılım üzerine etkisi
Effects of exercise on problem behaviors and academic engagement in individuals with autism spectrum disorder
Yazar: CANER ÖZBÖKE
Danışman: PROF. DR. İLKER YILMAZ ; PROF. DR. MEHMET YANARDAĞ
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Araştırma, otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanısı almış 3-5 yaş arasındaki çocukların, ders öncesi yapılan öncül temelli egzersiz uygulamasının, sınıf içi davranışlarına etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmaya OSB'li 3 yaşında iki erkek ve 4 yaşında bir kız çocuk katılmıştır. Araştırmanın deneysel kontrolü, tek denekli araştırma modellerinden A-B-A-B modeliyle sağlanmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni çocukların ders sırasında sergiledikleri problem davranışlar ve akademik katılım düzeyleri olarak belirlenmiştir. Bağımsız değişken ise ders öncesinde yapılan 2 dakika ısınma, 10 dakika ana evre ve 2 dakika soğuma periyotları olan yürüyüş egzersizinden oluşmuştur. Araştırmada sosyal geçerlik verileri, öznel değerlendirme aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma sonucunda, öncül temelli egzersiz uygulamasından sonra ders sırasında katılımcıların sergiledikleri problem davranışlarda azalma tespit edilmiştir. Ek olarak, egzersiz uygulamasının yer aldığı evrelerde katılımcıların akademik katılım düzeylerinde artışlar belirlenmiştir. Sosyal geçerlik bulguları, hem öğretmenlerin hem de birincil bakıcıların araştırma sonuçlarına yönelik olumlu görüşlere sahip olduklarını yansıtmaktadır. Ders öncesi yapılan yürüyüş gibi aerobik egzersizlerin, okul öncesi dönem OSB'li çocukların ders sırası akademik katılım ve problem davranışlar üzerine tespit edilen bu olumlu etkileri, destekleyici yeni araştırmalara gereksinim duyulmaktadır.

Abstract:
The aim of the study was to examine the effect of antecedent based exercise on classroom behaviors of children aged 3-5 years diagnosed with autism spectrum disorder (ASD). Two 3-year-old boys and a 4-year-old girl with ASD participated in the study. Experimental control of the research was provided with the A-B-A-B model, one of the single-subject research models. The dependent variable of the study was determined as the problem behaviors and academic participations exhibited by the children during the lesson. The independent variable consisted of walking exercise with 2 minutes warm-up, 10 minutes main phase and 2 minutes cool-down periods before the lesson. In the study, social validity was determined through subjective assessment. As a result of the research, it was determined that the problem behaviors of the participants during the lesson decreased after the antecedent based exercise. In addition, there was an increase in the level of academic participation in the phases in which the participants took part in the antecedent exercise. Subjective assessment results showed that both teachers and primary caregivers had positive views on the research. There is a need for new studies to support these positive effects of aerobic exercises such as walking before classroom on academic participation and problem behaviors of preschool children with ASD.