Vücut yapısı ile beden farkındalığı arasındaki ilişkinin kas-iskelet şikayet varlığı, emosyonel durum ve fiziksel aktivite düzeyi açısından incelenmesi
Investigation of the relationship between body structure and body awareness in terms of musculoskeletal complaint existence, emotional status, and physical activity level
Yazar: ŞAHİ NUR KALKIŞIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ALİ ÇAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Anatomi = Anatomy

Özet:
Bireylerin fiziksel, psikolojik ve sosyal bir varlık olarak değerlendirilmesi biyopsikososyal yaklaşımın bir gereği olarak anatomistlerin ve klinisyenlerin merak duyduğu bir araştırma alanı haline gelmiştir. Literatürde beden farkındalığı çalışmalarının çoğu klinik ortamlarda hasta bireyler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada beden farkındalığı sağlıklı bireylerde incelenerek; kişilerin antropometrik ölçümleri, ağrı, emosyonel durum ve fiziksel aktivitelerinin değerlendirilmelerindeki etkisinin ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışmanın evrenini KTÜ Sağlık Hizmetleri MYO'da öğrenim gören 18-25 yaş öğrenciler oluşturmaktadır. Antropometrik ölçümler kapsamında boy, kilo, çevre ölçüm/oranları, deri kıvrım ölçümleri ve kas kuvveti değerlendirmesi yapılmıştır.  Beden farkındalık düzeyi Beden Farkındalık Anketi ile kas iskelet şikayet durumu Nordic Kas- İskelet Şikayetleri Değerlendirme Ölçeği ile, fiziksel aktivite düzeyleri IPAQ Fiziksel Aktivite Düzeyi Ölçeği (kısa form) ile ve emosyonel durumları Beck Depresyon Ölçeği ile değerlendirildi. Sayısal olup normal dağılıma uymayan verilerin ikili ilişki analizinde Spearman Korelasyon Analizi ve Mann-Whitney U testi ile değerlendirildi. Kategorik değişenler için Ki-kare testi uygulandı ve ileri seviye analizler için çoklu uyum analizi yöntemi kullanıldı. Değişken sayısının fazla olmasından dolayı korelasyon tablosunun daha anlaşılır şekilde yorumlanabilmesi için faktör analizi yönteminden yararlanıldı ve kanonik korelasyon analizi ile detaylı olarak incelendi. Çalışma sonucunda kilo düştükçe beden farkındalığı düzeyinin yükseldiği gözlendi. Beden farkındalığı düzeyinin düşmesi depresyonu ve ağrıyı arttırdığı bulundu. Ancak fiziksel aktivite düzeyi arttıkça beden farkındalığı düzeyinin de arttığı belirlendi. Çalışmamız: proprioseptif temele dayandırılan beden farkındalık düzeyinin vücut yapısı açısından ilişkisinin sağlıklı bireylerde değerlendirildiği örnek bir çalışmadır. Bireyin beden-zihin-emosyonel bütünlüğünü ele alan özgün bir çalışma olması, antropometrinin bu yönüyle ilişkilendirilmesinin anatomistlere ve klinisyenlere farklı bir bakış açısı kazandıracağını düşünüyoruz.

Abstract:
Evaluating individuals as a physical, psychological and social entity has become a field of research that anatomists and clinicians are curious about as a requirement of the biopsychosocial approach. The majority of body awareness studies in the literature have been conducted in clinical settings on patient. The aim of this study is to examine body awareness in healthy individuals and to determine the effect of anthropometric measurements, pain, emotional state and physical activities of individuals. The student's universe is composed of 18-25 year old students studying at KTU Vocational School of Health Science. Within anthropometric measurements, evaluation of height, weight, environment measurements/ratios, skinfold measurements and muscle strength were done. The level of body awareness, musculoskeletal complaints status, physical activity levels and emotional status were evaluated respectively by the Body Awareness Questionnaire, Nordic Skeletal Complaints Assessment Scale, IPAQ Physical Activity Level Questionnaire (short form) and Beck Depression Scale. Numerical data that does not meet the normal distribution, Spearman correlation analysis and Mann-Whitney U test were evaluated. Chi-square test and multiple cohesion analysis method was used for categorical variables. The factor analysis method was used in order to make the interpretation of the correlation table more understandable and it was examined in detail by canonical correlation analysis. As a result of the study, it was observed that the level of body awareness increased as the weight fell. Decreased levels of body awareness were found to increase depression and pain. However, as the level of physical activity increased, the level of body awareness also increased. This is a case study in which the relationship between body awareness and body structure based on proprioceptive basis is evaluated in healthy individuals. The fact that it is an original work that addresses the body-mind-emotional integrity of the individual, we think that the association of this aspect of anthropometry will give anatomists and clinicians a different perspective.