Veri zarflama analiziyle kamu hastaneleri birliklerinde 
verimlilik analizi
Efficiency analysis in public hospital unions with data 
envelopment analysis
Yazar: OSMAN ŞENOL
Danışman: PROF. DR. MEHMET GENÇTÜRK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Devlet hastaneleri = State hospitals ; Hastaneler = Hospitals ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Veri zarflama = Data envelopment ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Verimlilik = Productivity ; Verimlilik analizi = Productivity analysis

Özet:
Sağlık hizmetleri; toplum yaşamını doğrudan etkileyen, yüksek istihdam alanını
bünyesinde barındıran ve yüksek teknolojik yatırımları olan ekonomik alanların başında
gelmektedir. Sağlık hizmeti piyasasında şiddetli bir rekabet yaşanmaktadır. Değişimin çok
hızlı şekilde gerçekleştiği bu rekabet ortamında sağlık kuruluşları faaliyetlerini sürdürmeye
çalışmaktadırlar. Pek çok sorunla baş ederek daha kaliteli ve verimli hizmet sunmaya çalışan
kamu sağlık kuruluşlarına sürekli olarak reform yapılmaktadır. Kamu sağlık kuruluşları rakip
özel sağlık kuruluşlarının performansına yetişmeye çalışmakta ve en çok eksik olduğu
yetişmiş insan kaynağı ve ölçülebilir performans kriterlerini tamamlamaya çalışmaktadır. Bu
nedenle kamu kaynaklarını kullanan sağlık kuruluşlarının performanslarını ölçerek verimlilik
düzeylerini belirlemek kaçınılmaz olmuştur.
Bu çalışmada, çok sayıda girdi ve çıktı değişkeninin bulunmasından dolayı karar
verme birimlerinin etkinliklerinin ölçülmesinin güç olduğu durumlarda kullanılan veri
zarflama analiz (VZA) tekniği kullanılmıştır. Çalışma, kamu hastaneler birliği altında yeni
bir yapılanmaya geçen kamu sağlık kuruluşlarının birlik bazında performanslarını ölçerek
verimlilik düzeylerini saptama amacıyla yapılmıştır. Analiz sonucunda verimli ve verimsiz
çıkan kamu hastane birliklerinin girdi çıktı değişkenleri incelenerek, verimsiz çıkanların
verimsizlik nedenlerini tespit edilmiştir.
Veriler, çıktı yönelimli VZA modelleri kullanılarak EMS (Efficiency Measurement
System) programıyla analiz edilmiştir. Karar birimi olarak 80 tane ilin kamu hastaneleri
birliği alınmıştır. Girdi değişkeni olarak yatak sayısı, hekim sayısı, hemşire ve ebe sayısı
kullanılmıştır. Çıktı değişkeni olarak poliklinik muayene sayısı, acil muayene sayısı, A grubu
ameliyat sayısı, B grubu ameliyat sayısı, C grubu ameliyat sayısı, yatan hasta sayısı
değişkenleri kullanılmıştır. Çalışma sonucunda 80 tane kamu hastane birliğinden 20 tane
(%25) CCR tekniğine göre, 31 tane (%38) BCC tekniğine göre verimli bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Verimlilik, Sağlık Hizmeti, Performans, Kamu Hastane Birlikleri

Abstract:
Compared to other service sectors, health services have a direct impact on society's
life, it has a high employment area and it is at the top of economic areas with high
technological investments. There is a fierce competition in the health market. In this
competitive environment where your change takes place very quickly, health institutions are
trying to maintain their activities. Public health institutions which trying to provide better
quality and efficient service by coping with many problems are constantly being reformed.
Public health agencies are trying to catch up with the performance of rival private health
institutions and to complete human resources and measurable performance criteria. For this
reason, it is inevitable to determine the efficiency levels by measuring the performance of
health institutions using public resources.
In this study, data envelopment analysis (VZA) technique, which is used in cases
where it is difficult to measure the activities of decision-making units due to the presence of
a large number of input and output variables, has been used. The study was conducted in
order to determine the efficiency levels by measuring the performance of the public health
institutions, which were put into a new structure under the public hospitals association. As a
result of the analysis, the input and output variables of the public hospital units which are
efficient and inefficient were examined and the causes of inefficiency of the ineffective ones
were determined.
The data were analyzed by the EMS (Efficiency Measurement System) program using
output-oriented DEA models. As a decision unit, 80 public hospitals association were taken.
Number of beds, number of physicians, number of nurses and midwives were used as input
variables. Variables of outpatient clinic examination, number of emergency examinations,
number of operations in group A, number of operations in group B, number of operations in
group C, number of hospitalized patients were used as output variables. As a result of the
study, 20 (25%) of the 80 public hospitals were found to be more efficient than the CCR, and
31 (38%) were found to be more efficient than the BCC technique.
Key words: Efficiency, Health Care, Performance, Public Hospital Unions