Potasyum sorbat, sodyum benzoat, sitrik asit, benzok asit ve sodyum nitritin mutajenik etkilerinin in vitroda incelenmesi
In vitro examination of mutagenic effects of potassium sorbate, sodium benzoate, citric acid, benzoic acid and sodium nitrite
Yazar: HÜLYA ÖZDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BÜLENT TURHAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology

Özet:
Potasyum Sorbat, Sodyum Benzoat, Sitrik Asit, Benzoik Asit ve Sodyum Nitrit'in Mutajcnik Etkilerinin in Vıtro'da Mikronukleus Tekniği Kullanılarak İncelenmesi Danışman : Yrd. Doç. Dr. A. Bülent TURHAN Gıda katkı maddeleri; tek başına gıda olmayan ancak gıdalara üretim, işleme, depolama veya ambalajlama gibi aşamalarda katılan madde veya madde karışımlarıdır. Çalışmamızda katkı maddelerinden benzoik asit, sodyum benzoat, potasyum sorbat, sodyum nitrit ve sitrik asitin mutajenik etkileri in vitro'da mikronukleus tekniği ile incelenmiştir. Çalışmamıza sigara içmeyen, ilaç kullanmayan, 20-35 yaş arası sağlıklı 15 birey dahil edilmiştir. Kullandığımız gıda katkı maddelerinin gıdalarda kullanım oranlan farklı olduğundan dolayı her bir katkı maddesi kendi içinde farklı konsantrasyonlarda hazırlanmıştır. Her bir bireyde kontrol, Potasyum sorbat; 0,2 mg/ml, 0,5 mg/ml, 1 ıng/ml, Sodyum benzoat; 0,1 mg/ml, 0,3 mg/ml, 0,8 mg/ml, Benzoik asit; 0,1 mg/ml, 0,3 mg/ml, Sodyum nitrit; 0,1 mg/ml, 0,01 mg/ml, 0,001 mg/ml, Sitrik asit; 1 mg/ml, 3 mg/ml, 5 mg/ml'lik konsantrasyonların herbiri için 1500 tane sitokinezi bloke edilmiş çift çekirdekli hücre sayılmıştır. Sonuçlar istatistiki olarak Wilcoxon testi ile değerlendirilmiştir. Potasyum sorbat 0,2 mg/ml, 0,5 mg/ml, 1 mg/ml'lik konsantrasyon için ortalama MN değerleri de sırasıyla 1.20 ± 0.86, 1.33 ± 1.29 ve 1.73 ± 1.71, sodyum benzoat 0,1 mg/ml, 0,3 mg/ml, 0,8 mg/ml için 1.33 ± 0.82, 1.40 ± 0.63 ve 1.47 ±0.74, benzoik asit 0, 1 mg/ml, 0,3 mg/ml için 1.20 ± 0.41, 1.47 ± 1.06 ve 2.00 ±1.51, sodyum nitrit 0,001 mg/ml, 0,01 mg/ml, 0,1 mg/ml için ise 1.93 ± 1. 10, 2.07 ± 1.33 ve 2.87 ± 1.92 ve kontrol için 1.20 ± 0.41 olarak bulunmuştur. Potasyum sorbat ve sodyum benzoatın kontrole göre istatistiksel 39olarak anlamlı bir etkisi gözlenmemiştir (P>0.05). Sodyum nitritin 0,001 mg/ml ve 0,01 mg/ml'liz dozlarında konrole göre anlamlı bir farklılık gözlenirken (PO.05) 0,1 mg/ml'lik dozunda bu iki doza göre daha anlamlı olduğu saptanmıştır (PO.01). Benzoik asitin ise her iki dozunun kontrolden farkı görülmemiştir (P>0.05). Fakat bu iki doz kendi içinde değerlendirildiğinde anlamlı bir fark gözlenmiştir (PO.05). Sitrik asit uygulanan preparatlarda çift çekirdekli hücre elde edilememiştir. Gözlenen hücreler ise oldukça küçük olup hücre sınırları düzgün olmadığı için değerlendirmeye alınmamıştır. 40

Abstract:
In Vitro Examination of Mutagenic Effects of Potassium Sorbate, Sodium Benzoate, Citric Acid, Benzoic Acid and Sodium Nitrite Supervisor : Assoc. Prof. Dr. A. Bülent TURHAN A food additive is defined as 'any substance not normally consumed as a food in itself and not normally used as a characteristic ingredient of food whether or not it has nutritive value, the intentional addition of which to food for a technological purpose in the manufacture, processing, preparation, treatment, packaging, transport or storage of such food results, or may be reasonably expected to result, in it or its by-products becoming directly a component of such foods'. In our study, the mutagenic effects of potassium sorbate, sodium benzoatc, citric acid, benzoic acid and sodium nitrite, which are a group of food additives, are examined in vitro using micronucleus tecnique. 15 persons that are 20-35 years old, don't smoke and don't use any drug at present are included in our study. Because of the different using ratios of food additives in foods that we used, every food additive was prepared in different consentrations in itself. For evcryconsentrations of potassium sorbate 0,2 mg/ml, 0,5 mg/ml, 1 mg/ml, sodium benzoate; 0,1 mg/ml, 0,3 mg/ml, 0,8 mg/ml, benzoic acid; 0,1 mg/ml, 0,3 mg/ml, sodium nitrite; 0,1 mg/ml, 0,01 mg/ml, 0,001 mg/ml, citric acid; 1 mg/ml, 3 mg/ml, 5 mg/ml, 1500 cytokinesis-block binucleated cells were scored for every person in the study. Statistical analysis was carried out using Wilcoxon test. Avarage MN scores for every concentrations were found 1.20 ± 0.86, 1.33 ± 1.29 and 1.73 ± 1.71 for potassium sorbate 0,2 mg/ml, 0,5 mg/ml, 1 mg/ml; 1.33 ± 0.82, 1.40 ± 0.63 and 1.47 ± 0.74 for sodium benzoate 0,1 mg/ml, 0,3 mg/ml, 0,8 mg/ml; 1.20 ± 0.41, 411.47 ± 1.06 and 2.00 ±1.51 for benzoic acid 0,1 mg/ml, 0,3 mg/ml; 1.93 ±1.10, 2.07 ± 1.33 and 2.87 ± 1.92 for sodium nitrile 0,001 mg/ml, 0,01 mg/ml, 0,1 mg/ml and 1.20 ± 0.41 for control, respectively. There wasn't any expressive effect of sodium benzoate and potassium sorbate when compared with control istatistically. There was an expressive difference for 0,001 mg/ml and 0,01 mg/ml doses of sodium nitrite according to the control but determined that 0,1 mg/ml dose of sodium nitrite was more effective when compared with these two doses. There was no istatiscally expressive difference for both doses of benzoic acid than control. But we determined a meaningful difference when compared these two doses in theirselves. Any binuclcated cell wasn't observed on citric acid used preparats and observed cells were quite small and they didn't take note owing to their cell boundaries are not smooth. 42