Türk bankalarının hazine departmanlarında döviz opsiyonları ile risk yönetimi ve uygulama
Risk management with currency options at treasury departments of the turkish banks and case study
Yazar: YALÇIN ERGÜN
Danışman: Y.DOÇ.DR. MURAT AKBALIK
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Sermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
Günümüz finans piyasalarında yüksek faiz veren gelişmekte olan ülkelere akıtılan sıcakparanın artışı döviz kuru riskini her geçen gün artırmaktadır. Kendilerini bu riskten korumakisteyen firma ve yatırımcılar bankalara döviz opsiyonları için talep oluşturmakta ve riskibankalara transfer etmektedirler. Döviz opsiyonlarının riskten korunma dışında spekülatifamaçlarla kullanımı ise riskleri artırmaktadır. Dünyadaki toplam döviz opsiyonu hacmidüşünüldüğünde, tezgahüstü opsiyonlardaki hacmin yüksek olması bankaların taşıdığı riskinbüyüklüğünün en önemli göstergesidir. Bu nedenle bankalar taşıdığı opsiyon pozisyonlarınıve sermayelerini istatistiksel bazı modeller kullanarak sürekli ölçmek ve yönetmekleyükümlüdürler.Bankalar opsiyonları fiyatlarken temel iki model kullanmaktadır. Black-Scholes Modelierken uygulama olanağı sağlamadığından sadece Avrupa tipi opsiyonlar için uygulanabilirkenBinomial Model Amerikan tipi opsiyonların fiyatlanmasında da kullanılmaktadır.Bu çalışmada önce opsiyonların kavramsal çerçevesi çizilmiş, ardından fiyatlamamodellerinde ihtiyaç duyulacak matematiksel kavramlara yer verilip her iki model de ayrıntılıolarak incelenmiştir. Opsiyon primlerinin duyarlığına da ayrıntılı olarak değinilmiş, piyasadayeni izlenmeye başlanan; speed, charm, colour, vanna, volga ve omega gibi greekler de bukonuda daha sonraki araştırmacılara da yol gösterici olması düşüncesiyle detaylı olarakaçıklanmıştır. Son bölümde ise güncel bir örnekle Türk bankalarında kullanımda olan DeltaPlus metoduna yer verilmiş ve bir model kurularak uygulamada bu yöntem kullanılmıştır.Bankanın sahip olduğu farklı döviz cinslerinden opsiyonların oluşturduğu bir portföyüntaşıdığı delta, vega ve gamma riskleri bu metoda göre ölçülmüştür. Yapılan ölçümler sonucu,sahip olunan opsiyonların bankanın döviz pozisyonuna ve sermayesine etkisi ortayaçıkarılmıştır.Opsiyonların gelecek yıllarda Türk finans piyasalarında giderek yaygınlaşması ile bankalarında bu değişime ayak uydurabilmek için daha çeşitli ve değişik yöntemlere başvurmalarıgerekeceği öngörülen bir gerçektir. Ayrıca opsiyonların kaldıraç etkisi nedeniyle artanhacimlerinin döviz kurlarındaki etkisi de göz ardı edilmemelidir.

Abstract:
In the current global financial market conditions, rise of the global liquidity poured into theemerging markets that offer above the average interest rates, increases the foreign exchangerate exposure of the financial system day by day. Institutional and individual investors whowant to hedge themselves, demand foreign exchange options and want to transfer risks to theinvestment banks. Instead of hedging, use of the currency options through speculative aimsmultiplies the risk. As over the counter currency options volume within the total currencyoptions grows, the risk carried by the banks increases. Therefore, the banks are liable tomeasure and manage the currency option positions? risks and the capital they have by usingsome statistical models.Banks use two essential models for option pricing. On the one hand Black-Scholes Modelcould be used just for European type options because of not providing early exercise case. Onthe other hand Binomial Model is used to price American type options.In this working paper, conceptual outline of the options is mentioned at first. In the secondchapter pricing models were analyzed by using detailed mathematical concepts needed forpricing models. Also the sensitivity of the option premiums mentioned, and the greeks; speed,charm, colour, vanna, volga, omega terms were explained. At the last chapter, Delta PlusMethod -currently used by The Turkish Banks- was applied and exercised in a case model.Risks of delta, vega and gamma carried by a portfolio that contains different currency optionsowned by a bank measured with the model. As a result of these calculations, effects of optionscarried by a bank to the currency position and size of the capital were revealed.It is a fact that options will be spreaded out in the Turkish financial market in the forthcomingyears and need for utilizing current risk measurement methods and developing new ones isobvious. Also impact of increasing currency based transaction volume - due to effect ofoption leverage ? on exchange rates should be taken into the consideration.