İslam öncesi Medine tarihi ve kadının yeri
History of pre-Islamic Medina and place of women
Yazar: ŞERİFE NUR ACAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ YILDIRIM
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Cahiliye Dönemi = Jahiliyye Period ; Kadınlar = Women ; Sosyal hayat = Social life ; Suudi Arabistan-Medine = Saudi Arabia-Medina ; İslamiyet öncesi = Before Islam

Özet:
İslam tarihinde yapılan çalışmaların genel olarak doğduğu şehir olan Mekke üzerinde yoğunlaştığı gözlemlenmektedir. Bu doğru olan bir yaklaşım olarak benimsenmiştir. Bazı görüşlere göre ise bir insanın doğduğu yer kadar yetiştiği yerin de önemli olduğu hatta doğduğu yerin sadece kayıtta adının olduğu kişiliğine hiç etki etmediği de düşünülmektedir. Bu yüzden fikir altyapısında incelemeler yapılırken Mekke kadar Medine'nin de incelenmesi gerektiği düşüncesi bulunmaktadır. Fakat bu düşüncenin tezahürü olan eserlerde Medine'ye İslamiyet'in geliş aşamasından alınarak irdelendiği görülmektedir. Evs ve Hazrec kabilelerinin arasında bulunan kan davasını bitirmesi için Hz. Muhammed (s.a.v.)'in yardımını istemeleri ile hicret hadisesi gerçekleşerek Medine incelemeleri başlıyor. İslamiyet'in doğduğu ortamdan fikir altyapısı ne kadar önemli ise geliştiği ortamdaki fikir altyapısı da o kadar önemlidir. Her ne kadar yakın çevrede yaşamalarına rağmen sosyolojik, psikolojik ve coğrafi etmenleri birbirine taban tabana zıt iki şehirden bahsederken bu kadar es geçilmiş olması, Arabistan'da yaşayan her kavmi her grubu "Arap" kelimesi altında ortak paydada toplamak bazı şeylerin kaçırılmasına sebebiyet vermiş olabilir düşüncesi bu çalışmanın çıkış noktası olmuştur.
Medeniyetlerin kültürünü yaşatanların kadınlar olduğu toplumda kanıksanmış bir durum olarak bilinir. İslam Medeniyetinde kadının popüler kültürde sanılanın aksine ikinci planda olmadığı araştırmalarda vurgulanmaktadır. Bu durum çalışmalarımızı "Kadın" konusunda yoğunlaştırmıştır. Özellikle İslam'ın ilk devletinin başkenti haline gelecek olan Medine'nin İslam öncesi fikir altyapısında "Kadın" imgesinin nasıl bir etkisi olduğunun incelenmesi düşünülmüştür. Sadece dini boyutta değil ekonomik, siyasi ve sosyal alanlarda da kadınlardan bahsedildiğini görmekteyiz.
Çalışmamızda daha önce yapılmış Medine Tarihi çalışmaları ışığında bölgedeki sosyal hayatın içerisine incelemeler yapılmaya ve İslam öncesi Medine toplumunda kadının resmi çizilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Medine, Yesrib, İslam Öncesi, Kadın, Sosyal Hayat

Abstract:
It is observed that the work in Islamic history is generally focused on Mecca, the city in which it was born. This is true and is taken as an approach. Some views also think that where a person grows as much as his/her birthplace is important, or where his/her place is known only on record, and does not have any influence on his/her personality. Therefore, while examining the intellectual infrastructure, there is the idea that Medina should be examined as much as Mecca. However the manifestation of this idea is that the works are being considered to the Medina from the inbound stage of Islam. Medina researches begin with the Hijrah call for the aid of the Prophet Muhammed (pbuh) to end the blood trial between the tribes of Evs and Hazrec. The more important the idea infrastructure is in the Islamic environment, the more important it is in the environment where it develops. Although they live in close proximity, it was the starting point of this study to think that the fact that such a hasty was passed when sociological, psychological and geographical factors mentioned two diametrically opposed cities, that every intersection in Arabia could have caused some things to be missed by collecting each group in common ground under the word "Arabic".
 It is known as a convinced situation in society where women are the ones who sustain the culture of civilizations. It is emphasized in researches that, in Islamic civilization, women are not second-place, as is thought of in the popular culture. This has made our work more focused on "women". The Civil, which will become the capital of the first state of Islam, was thought to be examined what the "Woman" image has to do with the pre-Islamic idea infrastructure. We see women are mentioned not only in religious dimension but also in economic, political and social areas.
In light of previous studies on the history of the Medina, investigations have been conducted within the social life of the region and try to draw a woman in the pre-Islamic society.

Keywords: Medina, Yathrib, Pre-Islamic, Women, Social Life