Kömür kalitesine bağlı olarak Çatalağzı Termik Santrali'nde katı atık miktarının belirlenmesi
Determination of production rate of solid waste in Catalağzi Thermal Power Plant depending on coal quality
Yazar: DUYGU DURGUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYTEN GENÇ
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Katı atıklar = Solid wastes ; Kömür = Coal ; Termik santraller = Thermal power plants ; Öğütülebilirlik = Grindability

Özet:
Çatalağzı Termik Santralinde (ÇATES) ana yakıt olarak Türkiye Taşkömürü Kurumunun (TTK) taşkömürü atığı olan ve ticari değeri olmayan kalorisi düşük kömürler kullanılmaktadır. Yakılan kömürlerin farklı karakteristiklere sahip olması doğal olarak yanma kalitesini etkilemekte ve santralde oluşan gerek gaz ve gerekse katı atıkların (uçucu kül ve curuf) özelliklerinde değişimlere neden olmaktadır. Bu nedenle yanma sonucunda oluşan atık madde miktarlarının yanma veriminin yanı sıra kullanılan kömürlerin kalitesini belirleyen nem, sabit karbon, kül içeriği, alt ısıl değer ve öğütülebilirlik indeksi gibi özelliklere de bağlı olacağı aşikardır.Bu çalışmada ÇATES'te kullanılan kömürlerin kimyasal özellikleri ile yanma sonucu oluşan curuf miktarları arasındaki ilişki iki farklı aşamada incelenmiştir. İlk aşamada bir senelik dönem içerisinde santralde kullanılan kömürlerin özelliklerindeki değişimler araştırılmıştır. Kullanılan kömürlerdeki nem ve kül miktarının, sabit karbon ve uçucu madde yüzdelerinin çok değişmediği gözlenmiştir. Özellikle yakılan kömürlerin karışım kömürleri olması nedeniyle kullanılan kömürlerin hardgrove öğütülebilirlik indeks (HGI) değerleri ve alt ısıl değerlerindeki (AID) değişimler detaylı bir şekilde incelenmiştir. İkinci aşamada ise işletme verilerine dayalı olarak santralde kullanılan kömür miktarlarına bağlı olarak günlük curuf miktarları belirlenmiştir. Santraldeki katı atık miktarını etkileyen en önemli parametrenin kullanılan kömürün AID olduğu ve yanma sonunda ortaya çıkan katı atık madde miktarı ile AID arasında doğrusal bir bağlantı olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
The main fuel used in Çatalağzı Thermal Power Plant (ÇATES) is the waste hardcoal product of TTK, which has a low heating value. It is very well known that combustion efficiency strongly depends on the characteristics of coals used, which has indirect effect on the properties of solid waste produced, i.e., fly ash and furnace bottom ash. Therefore, it is clear that the properties and the amount of solid waste produced and its amount depend on not only the combustion efficiency but also on the parameters that identify the characteristics of coals, such as, moisture, carbon and ash contents, lower heating value (AID) and hardgrove grindability index (HGI).In this study, the relation between the chemical properties of coals used in ÇATES and the production rate of furnace bottom ash is investigated in two stages. At the first stage, the chemical properties of coals used during a period of a year were analyzed and the differences in the properties of these coals were identified. It was observed that ash and moisture contents of the coals and the percentages of fixed carbon and volatile compounds didn?t change very much. Because of using mixed coals, HGI and AID values of the coals were analyzed in detail. The production rate of furnace bottom ash was determined depending on the rate of feeding coal by using the operational data obtained from ÇATES. It was concluded that the most important parameter which affects the production rate of solid waste was AID of the coals and a linear relation was observed between AID of the coals and the production rate of solid waste.