Futbolcularda ek ağırlıkla yapılan pliometrik antrenmanların bazı fiziksel ve fizyolojik özellikler ile kronik kas hasarına etkisi
The effects plyometric training performed with additional weight football players on some physical and physiological features and chronic muscle damage
Yazar: TAYFUN ŞİRİN
Danışman: PROF. DR. SERDAR ORHAN
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Fiziksel özellikler = Physical properties ; Fizyolojik özellikler = Physiological properties ; Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Kas hasarı = Muscle damage ; Polimetrik antrenman programı = Plyometric training program ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Futbolcularda ek ağırlıkla yapılan pliometrik antrenmanların bazı fiziksel ve fizyolojik özellikler ile kronik kas hasarına etkisinini araştırmak amacıyla yapılan bu çalışmaya; yaşları 19-28 arasında değişen ve en az 6 yıl futbol oynayan toplam 36 erkek futbolcu gönüllü olarak katıldı. 12 futbolcu ek ağırlıklı pliometri grubunu, 12 futbolcu ağırlıksız pliometri grubunu ve 12 sporcu kontrol grubunu oluşturdu.
Çalışmada yer alan bütün futbolculara, hazırlık ve ara kamplar da dahil olmak üzere toplamda 36 hafta süresince haftada 6 gün, önceden belirlenmiş standart futbol teknik ve taktiklerini içeren antrenman programı uygulandı. Deney gruplarına hazırlık döneminin ikinci haftasından sonra, takım halinde uygulanacak olan standart futbol antrenman programı içerisinde, vücut ağırlığının %1'i kadar ek ağırlık kullanılarak (Ek Ağırlıklı Grup) ve ek ağırlık kullanılmadan (Ağırlıksız Grup) uygulanan pliometrik antrenman programı, 8 hafta süresince haftada 1 gün 20 dakika olacak şekilde dizayn edildi. Kontrol Grubuna ise sadece standart futbol teknik antrenman programı uygulandı. Bazı fiziksel ve fizyolojik ölçümler ile futbol becerilerine yönelik teknik testler antrenman programından 1 hafta önce ve 12 hafta sonra, kan ölçümleri ise ilk ve son antrenmanın hemen öncesi ve sonrasında yapıldı. İstatistiksel analizler, SPSS 10.0 paket programında normallik sınamasına göre t-testi, ANOVA ve çoklu karşılaştırma testleri ile yapıldı.
Antrenman programı sonucunda ek ağırlıklı grubun; mekik, yoyo ve yatay sıçrama değerlerinde anlamlı artışlar tespit edilirken;10 m. sürat, 20 m. sürat, 30 m. sürat, top ile sol ayak dripling, ilinous çabukluk, VKİ ve yağ % değerlerinde anlamlı azalmalar bulundu (p<0,05). Ağırlıksız grubun; mekik, yoyo ve dikey sıçrama değerlerinde anlamlı artışlar tespit edilirken; 30 m. sürat, top ile sağ ayak dripling, top ile sol ayak dripling, ilinous çabukluk ve yağ % değerlerinde anlamlı azalmalar bulundu (p<0,05).
Gruplararası karşılaştırmada ek ağırlıklı ve ağırlıksız pliometrik çalışmalarının; mekik, yoyo, dikey sıçrama, 10 m sürat, 30 m sürat, top ile sağ ayak dripling ve top ile sol ayak dripling değerlerinde daha fazla gelişme sağladığı kaydedilirken, anaerobik ortalama güç değerindeki düşüklük anlamlı bulundu (p<0,05).
Yaş, futbol yaşı, boy, kilo, esneklik, anaerobik peak ve ortalama güç ile laktat dehidrogenaz ve kreatine kinaz değerlerinde antrenman öncesi ve sonrası anlamlı farklılık görülmedi (p>0,05).
Sonuç olarak, futbolcularda ek ağırlıkla yapılan pliometrik antrenmanların bazı fizyolojik özellikler üzerinde olumlu etkileri bulunduğu, fiziksel özellikler ile kas hasarı üzerinde etkisinin olmadığı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Futbol, pliometrik, ek ağırlık, kas hasarı.

Abstract:
In this study conducted to investigate the effects of plyometric training performed with additional weight in football players on some physical and physiological features and chronic muscle damage; a total of 36 male football players, aged between 19-28 and playing football for at least 6 years, participated voluntarily. 12 football players formed the additional weight plyometry group, 12 football players the weightless plyometry group and 12 athletes were the control group.
All the football players included in the study were subjected to a training program that included predetermined standard football techniques and tactics 6 days a week for a total of 36 week, including preparatory and intermediate camps. After the second week of the preparation period for the experimental groups, within the standard football training program to be applied as a team, the plyometric training program, which is applied with an additional weight 1% of the body weight (Additional Weight Group) and without additional weight (Weightless Group), per week for 8 weeks. It was designed to be 1 day and 20 minutes. Only the standard football technical training program was applied to the Control Group. Some physical and physiological measurements and technical tests for football skills were done 1 week before and 12 week after the training program and blood measurements were performed just before and after the first and last training. Statistical analyzes were performed in the SPSS 10.0 package program according to normality testing with t-test, ANOVA and multiple comparison tests.
As a result of the training program, in the additional weight group, significant increases in shuttle, yoyo and horizontal jump values were detected, significant decreases were found in 10 meters speed, 20 meters speed, 30 meters speed, ball and left foot dribbling, Illionis Agility Test, body mass index and body fat percentage (p<0,05). In the weightless group, significant increases were found in shuttle, yoyo and vertical jump values, significant decreases were found in 30 meters speed, ball right foot dribbling, Illionis Agility Test and body fat percentage (p<0,05).
In the intergroup comparison, additional weighted and weightless plyometric studies, it was noted that shuttle, yoyo, vertical jump, 10 meters speed, 30 meters speed, ball and right foot dribbling and ball and left foot dribbling improved more, while the low anaerobic average power value was significant (p<0,05).
There was no significant difference between age, football age, height, weight, flexibility, anaerobic peak and average strength and lactate dehydrogenase and creatine kinase values before and after training (p<0,05).
As a result, it can be said that plyometric training performed with additional weight in football players has positive effects on some physiological features and has no effects on physical properties and muscle damage.
Keywords: Football, plyometric, additional weight, muscle damage.