Gençler ve yaşlıların mekânsal ayrışma pratiklerinin sosyal hizmet açısından değerlendirilmesi: Caferağa Mahallesi örneği
Evaluation of spatial separation practices of young people and elderly in terms of social service: Caferaga Neighborhood case
Yazar: DUYGU KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. DOĞAÇ NİYAZİ ÖZÜÇELİK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Gençler = Youngs ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Mekansal ayrışma = Spatial segregation ; Mekansal dönüşüm = Spatial conversion ; Sosyal hizmetler = Social services ; Yaşlılar = Aged ; İstanbul-Kadıköy-Caferağa = Istanbul-Kadıköy-Caferağa

Özet:
Bu tez, kentsel mekânda kamusal alanlar içerisinde yer alan üçüncü yerlerin değişim ve dönüşümün Caferağa mahallesinde genç ve yaşlı nüfus tarafından nasıl deneyimlendiği; kamusal alanda ilişkileri ve etkileşim düzeyini nasıl etkilediği üzerine odaklanmaktadır. Araştırma, niteliksel araştırma yöntemleri içerisinde fenomonolojik yaklaşım ile ele alınmıştır. Kartopu örneklem metoduyla 10'u 65 yaş üstü, 10'u 18-30 yaş arasında 20 bireyle yarı yapılandırılmış soru formu ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Caferağa mahallesi orta ve üst sosyo-ekonomik statüden kişilerin ve yaşlı nüfusun yoğunluklu olarak yaşadığı eski bir yerleşim yeridir. Son yıllarda yaşanan kafe ve barlardaki artışla, genç nüfusun çoğunlukla kullandığı bir kentsel mekân haline gelmiştir. Araştırmanın bulguları ise görüşmecilerin tersine soylulaştırmadan duyulan endişeyle mahalle dışındakileri sosyo-mekânsal ayrıştırdıkları, genç nüfusun beğeni ve zevkleri üzerinde inşa edilen tüketim gereksinimlerinin aralarında ayrım yarattığı, herkesin eşit erişim hakkına sahip olduğu kamusal alanların gençler tarafından yoğunluklu kullanılması yönünde evrimleşmesiyle yaşlı ve genç nüfusun farklı yerlerde sosyalleşmelerinden kaynaklı yerde ayrışma yaşandığını ortaya koymuştur. Kent merkezinde yaşayan bireyin kentsel hizmetlerdeki gelişmeler yaşlı ve genç nüfusun erişimine olanak sağlaması toplumsal dayanışmayı zayıflattığı, kamusal alanlarda etkileşimin düzeylerinin düşük olduğu, akrabalık ilişkileri dışında akran olmayanla arkadaşlık ilişkilerinin kurulmadığı tespit edilmiştir. Aynı zamanda mahalle aidiyeti yüksek olduğu görülen görüşmecilerinin kendi aralarında hemşerilik ilişkileri ve Caferağa'lı kimliği oluşturdukları ve mahallenin dönüşümünde büyük oranda rol biçtikleri mahalle sakini olmayan dışarıdan gelenleri ötekileştirilmesiyle mekânsal ayrışma yaşandığı görülmüştür. Tartışma bölümünde ise kentsel dönüşümün mekânsal ayrışma ve soylulaştırma boyutuyla ele alan çalışmalar ekseninde insan ve mekân ilişkileri üçüncü yerlerin ayrıştırıcı olabileceği Pierre Bourdiue'nün beğeni ve ayrım kavramlarının yaşa bağlı değişkenlik gösterebileceği ele alınmıştır. Bu çalışmayla sosyal hizmet disiplinine kentin kendisi araştırma nesnesi haline getirilmeye çalışılmıştır. Toplumla çalışma yürütürken mikro ölçekte ilişkileri irdelemek sosyal refahın sağlanması için gündelik hayatın olağan süreğenliğinin ve gizil alanlarının araştırılması açısından önemli bulunmaktadır.

Abstract:
In this thesis, how the change and transformation of the third places in public spaces in urban space are experienced by young and old population in Caferağa neighborhood; It focuses on how it affects relationships and interaction level in the public sphere. The research has been studied with a phenomenological approach in qualitative research methods. In-depth interviews were carried out with a semi-structured questionnaire with 20 individuals between 10 and 18 years of age. In the finding of the study are the concerns of the interviewees, they are worried about de-gentrification because of that they are socio-spatial segregation of the non-neighborhood. It is seen that consumption needs built on the tastes and tastes of the young population make a distinction between them and the separation of the elderly and the young population in different places occurs due to the socialization of the elderly and young people in different places. It is an old settlement in the middle and upper socio-economic classes of Caferağa neighborhood where the elderly and the elderly population live intensively. With the increase in cafes and bars in recent years, it has become an urban space mostly used by the young population. It is evident that the consumption needs to be built on the tastes and tastes of the young population evolved, and that the public spaces, where everyone has equal access, have evolved to be densely used by young people; It has been observed that the elderly and young population have been decomposed due to their socialization in different places. Developments in urban services were determined to enable access to the elderly and young population, weaken social solidarity, low levels of interaction in public spaces, and no friendship relations with non-peers other than kinship relations. At the same time, it was seen that the interviewees, who were seen as having a high level of the neighborhood, formed their relations of residence and the" Caferağa'lı" identity and alienated the outsiders who did not have a large share of the neighborhood. With this study, the city itself has been transformed into the object of research into the social work discipline and at the same time, it was allowed to work in the field of social work. While working with the community, it is important to research the relationships on a micro-scale and to investigate the continuity and the hidden areas of daily life in order to ensure social welfare.