Hamdânî - Bizans münasebetleri (292-394/905-1004)
Hamdani - Byzantine deposits (292-394/905-1004)
Yazar: NUR KEVSER AŞCIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ALİ HATALMIŞ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Bizans İmparatorluğu = Byzantine Empire ; Bizanslılar = Byzantines ; Hamdaniler = Hamdanies ; Seyfüddevle el-Hamdani = Seyfüddevle el-Hamdani ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Hamdânîler, Abbâsî Devleti'nin güç ve iktidarının zayıfladığı devirlerde onlara bağlı olarak hüküm sürmüş bir devlettir. Onlar Şiî olmalarına rağmen yoğun Sünnî nüfusa sahip Musul ve Halep bölgelerinde hüküm sürmelerinin bir gereği olarak Abbâsî halifesi adına hutbe okutmuşlar ve fırsat buldukça da sınırlarını genişletmeye çalışmışlardır. Bu bağlamda Hamdânîler, Bizans'ın Sugūr hattını işgal etme girişimlerini önleme ve özelde bölgeyi ele geçirme adına onlarla mücadele etmişlerdir.
Çalışmamızda X. yüzyıl boyunca Musul kolu ve Halep kolu olmak üzere iki bölgede varlığını sürdüren Hamdânîler'in, bulundukları coğrafyadaki varlığı ve faaliyetleri incelenmiştir. Soyu Benû Tağlib kabilesine dayanan Hamdânoğulları'nın, ilk İslâm fetihlerinin ardından Diyâr-ı Rebî'a'ya yerleşmelerine değinilmiştir. Hamdânoğulları'nın müstakil bir devlet haline gelmelerinden sonra, Bizansla kurduğu ilişkiler incelenmiş ve özellikle aralarında meydana gelen savaşlar konu edinilmiştir. Hamdânîler kısa bir dönem de olsa Bizans'a karşı Sugūr bölgesinde başarılı bir savunma hattı oluşturmayı başaran Şiî bir devlettir. Hamdânîler'in en büyük ve en güçlü hükümdarı Seyfüddevle olmuştur. O, canı pahasına destansı bir mücadele vererek Bizanslıların taarruz ve işgallerini durdurmaya çalışmış ve Müslümanların Bizans karşısında verdiği mücadeleye yeni bir soluk getirmiştir. Hamdânî hanedanının bir asır boyunca hüküm sürmesi Seyfüddevle'nin verdiği bu mücadelenin bir ürünüdür.

Abstract:
The Hamdanis are a state that ruled under the caliphate during periods when the power and power of the Abbasid State was weakened. Although they were Shia, they taught a sermon on behalf of the Abbasid Caliph as a requirement for their rule in the areas of Mosul and Aleppo, which have a dense Sunni population, and tried to expand their borders when they had the opportunity. In this context, the Hamdanis fought with them in order to prevent Byzantine attempts to invade the Sugur line and to capture the region in private.
In our study X. the presence and activities of the Hamdanis, who continued to exist in two regions: the Mosul branch and the Aleppo branch for a century, were examined in their geography. It is mentioned that the Hamdanoğulları, whose lineage is based on the Benu Taglib tribe, settled in Diyar-ı Rebi'a after the first Islamic conquests. After the Hamdanoğulları became a separate state, the relations that they established with Byzantium were examined and the wars that occurred between them were acquired. The Hamdanis are a Shiite state that managed to create a successful line of defense in the Sugur region against Byzantium, albeit for a short period. The greatest and most powerful ruler of the hamdanids was Seyfuddevle. He tried to stop the attacks and invasions of the Byzantines by fighting an epic struggle at the cost of his life and breathed new life into the struggle of the Muslims against Byzantium. The rule of the Hamdani dynasty for a century is a product of this struggle of Seyfuddevle.