Sağlık Bakanlığı taşra teşkilatındaki değişim ve dönüşüm faaliyetlerine yönelik bir alan incelemesi
A field study on the change and transformation activities in the provincial organization of the Ministry of Health
Yazar: EMRE KAPLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDAL EKE
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Değişim = Change ; Dönüşüm = Transformation ; Sağlık Bakanlığı = Ministry of Health ; Sağlık Dönüşüm Programı = Health Transformation Program ; Sağlık yönetimi = Health management ; Taşra teşkilatı = Provinces organization

Özet:
Sağlık hizmeti, niteliği gereği zaman içerisindeki sosyal, kültürel ve ekonomik değişkenlerden etkilenmektedir. Bu değişkenler çerçevesinde hizmet sunum yapısı ve anlayışında değişim ve dönüşüm ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Sağlık Bakanlığı'nın yapısal ve işlevsel boyutları bu değişim ve dönüşüm ihtiyacına göre yeniden şekillendirilmektedir.
Bu çalışmanın amacı, Sağlık Bakanlığı taşra teşkilatında gerçekleşen değişim ve dönüşüm faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan teşkilat ve hizmet sunum yapısının bireyler tarafından değerlendirilmesidir. Araştırma kapsamında alan çalışması gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Burdur il merkezindeki 18 yaş ve üzeri bireyler oluşturmaktadır. Araştırmada kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiş ve 410 bireye anket uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak literatür taraması sonucunda oluşturulan "Sağlık Hizmetlerindeki Değişim ve Dönüşüm Faaliyetlerine Yönelik Değerlendirme Anketi" kullanılmıştır. Anket verileri faktör analizine tabi tutulmuş ve sonucunda değişim ve dönüşüm, yönetim, aile hekimliği ve hizmet sunumu olmak üzere dört boyut ortaya çıkmıştır. Boyutların demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğinin tespiti için T-testi ve Anova analizleri yapılmıştır. Gruplar arasında fark tespit edildiği durumlarda ise farkın kaynağını anlayabilmek amacıyla Post-Hoc testlerinden "Tukey testi" kullanılmıştır.
Araştırma sonuçları, katılımcıların Sağlık Bakanlığı'nın taşra teşkilatındaki değişim ve dönüşüm faaliyetlerinden memnun olduğunu (x̄:3,91) ortaya koymaktadır. Araştırmada alternatif sağlık tesislerine (tıp fakültesi, özel hastane, dal hastanesi) ihtiyaç olduğuna yönelik ifadenin (x̄=4,246) en yüksek ortalamaya sahip olduğu belirlenirken, hastanelere gidebilmek için aile hekiminden sevk alınması gerektiğine yönelik ifadenin (x̄=2,417) en düşük ortalamaya sahip olduğu tespit edilmiştir. Boyut ortalamaları açısından ise değişim ve dönüşümün en yüksek, hizmet sunumu boyutunun en düşük ortalamaya sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, katılımcıların Sağlık Bakanlığı'nın taşra teşkilatında gerçekleşen yönetsel değişimlerden de yüksek seviyede (x̄=3,617) memnun oldukları görülmektedir. Ayrıca, bireylerin aile hekimliği uygulamasından memnun olduğu da ulaşılan bir başka sonuç olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlardan hareketle, alternatif sağlık tesislerinin hizmet sunumuna kazandırılması ve sağlık hizmet sunum kapasitesinin personel bakımından güçlendirilmesi gibi öneriler ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Değişim, Dönüşüm, Sağlık Reformları, Sağlıkta Dönüşüm, Sağlık Yönetimi.

Abstract:
Due to its nature, healthcare is influenced by social, cultural and economic variables over time. Within the framework of these variables, the need for change and transformation emerges in the service delivery structure and understanding. The structural and functional dimensions of the Ministry of Health are reshaped according to this need for change and transformation.

	The aim of this study is to evaluate the organization and service delivery structure that arises as a result of the change and transformation activities carried out in the provincial organization of the Ministry of Health. A field study was carried out within the scope of the research. The population of the study consists of individuals aged 18 and over in the city center of Burdur. In the study, easy sampling method was preferred and 410 individuals were surveyed. In the study, "Health Services Change and Transformation Activities Survey" created as a result of literature survey was used as a data collection tool. Survey data were subjected to factor analysis and as a result, four dimensions emerged: change and transformation, management, family medicine and service delivery. T-test and Anova analyses were performed to determine whether the dimensions differ according to demographic variables. In cases where difference was detected between groups, "Tukey test" was used from Post-Hoc tests to understand the source of the difference.

The results of the research show that the participants are satisfied with the change and transformation activities in the provincial organization of the Ministry of Health (x̄: 3.91). In the research, it was determined that while the expression that the need for alternative health facilities (medical faculty, private hospital, branch hospital) had the highest average (x̄= 4,246), the expression that family physician should be referred to the hospital (x̄ = 2,417)was found to be the lowest average. In terms of size averages, it was determined that change and transformation had the highest and service delivery dimension had the lowest average. In addition, the participants were highly satisfied (x̄= 3,617) with the administrative changes in the provincial organization of the Ministry of Health. In addition, it was also determined that individuals were satisfied with the practice of family medicine. Based on these results, suggestions such as bringing alternative health facilities into service delivery and strengthening health service delivery capacity in terms of personnel were put forward.

KeyWords: Change, Transformation, Health Reforms, HealthTransformation, Health Management.