Çevrenin kasten kirletilmesi suçu (TCK M.181)
The crime of intentional pollution of the environment
Yazar: SEVİM SENA TAŞKAYA
Danışman: DOÇ. DR. PINAR MEMİŞ KARTAL
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Türk Ceza Kanunu = Turkish Penal Code ; Çevre hakkı = Environmental rights ; Çevre hukuku = Environmental law ; Çevre kirleticiler = Environmental pollutants ; Çevre kirliliği = Environmental pollution ; Çevre koruma = Environmental protection

Özet:
Tez çalışmamın konusu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 181.
maddesinde düzenlenen "Çevrenin Kasten Kirletilmesi" suçunun incelenmesidir.
Çalışmada öncelikle son yüzyılda çevreye ilişkin endişelerin sonucu olarak ortaya
çıkan çevre hukuku ve çevre ceza hukukunun gelişimine ilişkin açıklamalara yer
verilmiştir. Sonrasında hukukumuzda çevre kirliliğinin önlenmesi ve kirlilik
oluştuğunda sorumlular hakkında cezai yaptırıma başvurulabilmesi için düzenlenen
"Çevrenin Kasten Kirletilmesi" suçu incelenmiştir.
Sanayileşme faaliyetleri sonucunda çevre, önceki yüzyıllara kıyasen hızlı ve
yaygın bir şekilde tahrip edilmeye başlanmıştır. Çevrenin unsurlarının kirlenmesi,
kısıtlı olan kaynakların daha da azalmasına sebep olmuştur. Gelecekte yaşanabilecek
çevre krizinin belirtilerinin ortaya çıkmaya başlamasıyla çevreyi etkileyen insan
faaliyetlerini düzenleyen hukuk kurallarına ihtiyaç duyulmuştur. Özellikle 1970'li
yıllardan sonra çevreye ilişkin uluslararası konferanslar düzenlenmiş, yerel
mevzuatlarda belirli düzenlemelerin yapılması ve devletlerarası işbirliği hususunda
önemli adımlar atılmıştır.
Çevrenin kirletilmesinin önlenmesi için idare hukuku mekanizmaları zamanla
yetersiz kalmış ve cezai yaptırımlara başvurma zorunluluğu doğmuştur. Endüstriyel
faaliyetler sonucu oluşan çevre felaketlerinin önlenmesi ve hava, su ve topraktaki
kirlilik sebebiyle insanların ve diğer canlıların sağlığının olumsuz etkilenmesinin
engellenmesi için caydırıcı ve etkili ceza hukuku yaptırımlarının düzenlenmesi
zorunludur.
Bu doğrultuda 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda, kanunun amaçları arasında
çevrenin korunması sayılmış ve ayrı bir başlık altında çevre suçları düzenlenmiştir.
Günümüzde atık ve artıkların ciddi bir krize dönüşmesi ve doğal kaynakların yok
edilmesi çevrenin kirletilmesinin ceza kanununda da yasaklanmasını gerektirmiştir.
Bu kapsamda TCK'nın 181. maddesinde "Çevrenin Kasten Kirletilmesi" suçu
düzenlenmiştir. Bu düzenleme ile ilk olarak atık ve artıkları çevrenin unsurları olan toprak, hava ve suya ilgili kanunlarla belirlenen teknik usullere aykırı olarak ve
çevreye zarar verecek şekilde verilmesi cezalandırılmıştır. İkinci fıkrada ise atık veya
artıkların ülkeler arasında taşınmasını engellemek amacıyla ve kaynakta önleme
ilkesi çerçevesinde atık veya artıkların izinsiz olarak ülkeye sokmak suç olarak
düzenlenmiştir.
Bu çalışma 181. maddenin incelenmesi ile güncel çevre ceza hukuku
tartışmalarını içeriğinde barındırmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde çevre
hukukunun temelleri, tarihsel gelişimi, evrensel ilkeleri ve uluslararası hukuk
kapsamında çevrenin korunması üzerine açıklamalarımız yer almaktadır. Bu
kapsamda önemli uluslararası konferanslar ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin
içtihadı üzerinde durulmuştur. Temel çevre hukuku düzenlemelerinin ardından çevre
ceza hukukunun ortaya çıkışı incelenecektir. İlk bölümün son başlığı altında ise Türk
hukukunda çevrenin korunması incelenecektir. Çalışmamızın ikinci bölümünde ise
TCK'da düzenlenen çevrenin kasten kirletilmesi suçu unsurları ile incelenecektir. Bu
bölümde incelemem hukuk doktrini ve Yargıtay kararları ışığında
gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
The main topic of our thesis is an evaluation of the crime of "Intentional
Pollution of the Environment" regulated under Article 181 of the Turkish Penal Code
No. 5237 (TPC). In this study, firstly, the development of environmental law and
environmental criminal law, which have emerged as a result of environmental
concerns in the last century, has been explained. Afterward, we have analyzed the
crime of Intentional Pollution of the Environment regulated in order to prevent
environmental pollution and to apply criminal sanctions against those responsible.
As a result of industrial activities, The environment has been destroyed rapidly
compared to previous centuries. The pollution of the environment has led to a further
decrease in the limited natural resources. Because of the emerging symptoms of the
environmentala crisis, legal rules regulating human activities which affect the
environment were needed. Especially after the 1970s, international conferences on
the environment were held to support interstate cooperations and local legislations.
Administrative law mechanisms and rules have become inadequate over time,
and the necessity of resorting to criminal sanctions has arisen. It is a requirement to
regulate deterrent and effective criminal law sanctions in order to prevent
environmental disasters that occur as a result of industrial activities and to prevent
adverse effects on the health of all living things due to pollution in air, water, and
soil.
In the TPC, the protection of the environment is one of the aims of the law,
and environmental crimes were regulated under a separate heading. Today, the waste
crisis around the world has leaded states to prohibit the pollution of the environment
under penal codes. In this context, the crime of "Intentional Pollution of the
Environment" is regulated in Article 181 of the Turkish Penal Code. The first
paragraph of this article prohibits intentionally giving waste and other residues to the
soil, air, and water contrary to the technical procedures as determined by the relevant
laws and in a way that causes harm to the environment. The second paragraph of this article penalized another action to prevent the transportation of waste between
countries within the framework of the principle of prevention at source. Bringing the
waste or refuse material into the country without permission is banned according to
this law.
This study includes the current environmental criminal law discussions along
with the examination of Article 181. In the first part of the study, the fundamentals
and principles of environmental law and its historical development will be examined.
After, important international conferences and the case-law of the European Court of
Human Rights will be laid out. After the basic environmental law regulations, the
emergence of environmental criminal law will be examined. In the last part of the
first chapter, we will examine the environmental law in Turkey. In the second part of
our study, the crime of intentional pollution of the environment regulated in the TPC
will be examined. In this chapter, our analysis has been carried out in the light of
legal doctrine and Turkish Court of Cassation decisions.







Le sujet de notre thèse est d'examiner le délit de " pollution intentionnelle de
l'environnement " réglementé à l'article 181 du Code pénal turc (CPT) n° 5237. Dans
l'étude, tout d'abord, des explications sur le droit de l'environnement et le
développement du droit pénal environnemental, qui ont émergé à la suite de
préoccupations environnementales au cours du siècle dernier, sont données. Ensuite,
le délit de pollution intentionnelle de l'environnement, qui est réglementé dans notre
loi afin de prévenir la pollution de l'environnement et d'appliquer des sanctions
pénales contre les responsables en cas de pollution, a été examiné.
En raison des activités d'industrialisation, l'environnement a commencé à être
détruit rapidement et largement par rapport aux siècles précédents. La pollution des
éléments de l'environnement a entraîné une nouvelle diminution des ressources
limitées. Avec l'émergence des symptômes de la crise environnementale que l'on
pourrait connaître à l'avenir, des règles juridiques réglementant les activités
humaines affectant l'environnement étaient nécessaires. Surtout après les années
1970, des conférences internationales sur l'environnement ont été organisées et des
mesures importantes ont été prises en termes de faire certains ajustements dans la
législation locale et la coopération interétatique.
Les mécanismes de droit administratif visant à prévenir la pollution de
l'environnement sont devenus insuffisants au fil du temps et la nécessité de recourir à
des sanctions pénales s'est imposée. Il est obligatoire de réglementer des sanctions
pénales dissuasives et efficaces afin de prévenir les catastrophes environnementales
résultant d'activités industrielles et de prévenir les effets négatifs sur la santé des
personnes et des autres êtres vivants dus à la pollution de l'air, de l'eau et du sol.
Dans ce sens, dans le Code Pénal Turc n° 5237, la protection de
l'environnement figurait parmi les objectifs de la loi et les délits environnementaux
étaient réglementés sous une rubrique distincte. Aujourd'hui, les déchets et résidus
sont devenus une crise grave et la destruction des ressources naturelles ont nécessité l'interdiction de la pollution de l'environnement dans le code pénal. Dans ce contexte,
le délit de « pollution intentionnelle de l'environnement» est réglementé à l'article
181 du CPT. Tout d'abord, avec ce règlement, le rejet des déchets et des résidus dans
le sol, l'air et l'eau qui sont des éléments de l'environnement, en violation des
procédures techniques déterminées par les lois et d'une manière qui nuit à
l'environnement est pénalisée. Dans le deuxième paragraphe; afin d'empêcher le
transport de déchets ou de résidus entre les pays et dans le cadre du principe de
prévention à la source, c'est un crime d'apporter des déchets ou des résidus dans le
pays sans autorisation.
Cette étude contient l'examen de l'article 181 et les discussions actuelles sur le
droit pénal environnemental. Dans le premier chapitre de l'étude, nos explications sur
les fondements et l'évolution historique du droit de l'environnement, les principes
universels et la protection de l'environnement dans le cadre du droit international
sont incluses. Dans ce contexte, d'importantes conférences internationales et la
jurisprudence de la Cour Européenne des Droits de l'Homme ont été soulignées.
Après les règles fondamentales du droit de l'environnement, l'émergence du droit
pénal de l'environnement sera examinée. Sous le dernier titre du premier chapitre, la
protection de l'environnement en droit turc sera examinée. Dans le deuxième chapitre
de notre étude, le délit de pollution intentionnelle de l'environnement réglementé par
le Code pénal turc sera examiné avec ses éléments. Dans ce chapitre, notre analyse a
été effectuée compte tenu de la doctrine juridique et des décisions de la Cour
suprême.