Türkiye'de yükseköğretimin uluslararasılaşması üzerine bir durum çalışması
A case study on the internationalization of higher education in Türkiye
Yazar: NURBANU KÜÇÜK
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN SERİN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yükseköğretim Yönetimi Ana Bilim Dalı  / Yükseköğretim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Yükseköğretim sistemlerinin uluslararasılaşması dünya genelindeki çalışmalara nispeten Türkiye'de çok yeni ele alınan bir konudur. Bu araştırmanın amacı, yükseköğretimin uluslararasılaşması kapsamında Türkiye'deki mevcut durumu ortaya koymaktır. Çalışmada Türkiye'deki yükseköğretim sisteminin uluslararasılaşmasına ilişkin politika ve hedeflerin neler olduğu, bu konuda mevcut durumun resmi, hedeflere yönelik hangi kurumlar ve kuruluşlar tarafından hangi faaliyetlerin yapıldığı ve faaliyetlerin gönümüz uluslararasılaşma durumuna etkisi incelenmiştir. 
Araştırma durum çalışması deseniyle tasarlanmıştır. Yükseköğretimde uluslararasılaşma ile ilgili akademik tez ve makaleler, kamu strateji dokümanları, kalkınma planları ve izleme - değerlendirme raporları, ilgili kurum ve kuruluşların web siteleri doküman analizi tekniğiyle incelenmiştir. Bu incelemenin yanı sıra bu tez konusunda Türkiye'deki temel kurumlar ve paydaşlar olarak araştırmalarda belirlenen Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Yurtdışı Türkler ve Akraba Toplulukları Başkanlığı (YTB), Türkiye Maarif Vakfı (TMV), Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) ve Yunus Emre Enstitüsü (YEE) yetkilileri olmak üzere toplam 8 kişi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilerek veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz tekniğiyle analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda Türk yükseköğretim sisteminde yükseköğretimin tüm boyutlarıyla ilgili hedef ve stratejiler belirlendiği, fakat hem hedef hem de uygulamada odağın en çok Türkiye'ye uluslararası öğrenci çekilmesine yönelik olduğu ortaya çıkarılmıştır. Kurum ve kuruluşlar tarafından uygulanan uluslararasılaşma faaliyetlerinin, Türk yükseköğretiminin uluslararasılaşmasına önemli katkılar sağladığı tespit edilmiştir. Türkiye'de yükseköğretimin uluslararasılaşmasının önünde belirli başlı bazı bürokratik engeller ve uluslararası öğrencilerin gelmesinin önünde ülkede gelişen yabancı düşmanlığı gibi yanlış algılardan kaynaklanan engeller bulunduğu, kurum ve kuruluşların etkin çözümleriyle bu konuda mücadele ettikleri verilerine ulaşılmıştır. Belirlenen hedeflere ve raporlardaki öneri ve değerlendirmelere yönelik Türkiye'nin çok hızlı aksiyon alarak sonuç odaklı ilerlediği tespit edilmiştir. Yükseköğretimde uluslararasılaşmanın tüm boyutlarıyla gerçekleşmesi ve bu alanda ilerleme kat edilmesi için uluslararasılaşmanın kapsamlı ele alınması ve düzenlemelerde tek bir alana odaklanmaktan çok tüm boyutlara yönelik çalışmalar gerçekleştirilmesinin teşvik edilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Internationalization of higher education systems is a relatively new topic in Türkiye compared to the studies conducted worldwide. The purpose of this research is to reveal the current situation of higher education internationalization in Türkiye. The study examines the goals, strategies and policies related to the internationalization of higher education system in Türkiye, the current status of the activities carried out by various institutions and organizations to achieve these goals, and the impact of these activities on the current state of internationalization. 
The research was designed with case study design. Academic theses and articles related to the internationalization of higher education, public strategy documents, development plans, monitoring and evaluation reports, and the websites of relevant institutions and organizations were analyzed using document analysis technique. In addition to this review, semi-structured interviews were conducted with a total of 8 people, including officials from the Council of Higher Education, Presidency for Turks Abroad and Related Communities (YTB), Turkish Maarif Foundation (TMV), Turkish Cooperation and Coordination Agency (TIKA) and Yunus Emre Institute (YEE), which were identified in the research as the main institutions and stakeholders in our country on this thesis.
The research found that goals and strategies related to all dimensions of higher education have been identified within the Turkish higher education system. However, the focus in both goals and practice is predominantly on attracting international students to Türkiye. It has been determined that internationalisation activities carried out by institutions and organisations contribute significantly to the internationalisation of Turkish higher education. Some bureaucratic obstacles such as lack of financing and qualified human resources and misperceptions such as xenophobia have been identified as obstacles to attracting international students. It has been determined that institutions and organisations actively combat these problems with effective solutions. The research has revealed that Turkey has taken rapid and result-oriented steps in line with the targets set and the recommendations and assessments in the reports. In order to achieve a comprehensive internationalisation and progress in this field, it is recommended that internationalisation should be handled in a comprehensive manner and efforts should be made to address all dimensions instead of focusing on a single area in regulations.