Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gebe Polikliniği' nde gestasyonel diyabet taraması için yapılan 50 gram oral glukoz tolerans testi sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the results of 50 gr OGTT for detection of gestational diabetes in pregnant women in Ankara Atatürk Training and Research Hospital Obstetrics Polyclinic
Yazar: GAMZE BAKIRCI
Danışman: UZMAN İREP KARATAŞ ERAY
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yaş faktörleri = Age factors ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Giriş ve Amaç: Gebelik sırasında hormonal değişimlere bağlı olarak insulin rezistansı riski artar. Kompenzasyon mekanizmaları yetersiz kaldığında annede gestasyonel diyabet oluşması kaçınılmazdır. GDM anne ve bebek için hem gebelikte, hem doğum sırasında, hem de hayatlarının ilerleyen dönemlerinde birçok riski beraberinde getirir. Bu sebeple gebelikte GDM taramasının yapılması ve gerekli önlemlerin zamanında alınması büyük önem arz etmektedir. Tanısı konduğunda komplikasyonlarının önlenebileceği bir bozukluk olan GDM ile ilgili bu çalışmadaki amacımız öncelikle gestasyonel diyabet sıklığını belirlemek, GDM tarama testi sonuçlarını değerlendirmek, OGTT bozukluğunun yaş, parite ve vücut kütle indeksi (VKİ) ile ilişkisini incelemektir.
Materyal ve Method: Çalışmaya Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gebe Polikliniğine 01 Temmuz 2014 ile 28 Ekim 2014 tarihleri arasında başvurmuş ve 50 gr OGTT yaptırmış olan 332 hasta dahil edildi. Hastaların dosya kayıtları bilgisayar ortamında retrospektif olarak tarandı ve demografik bilgileri, OGTT sonuçları, gebelik öyküleri kayıt edildi. Elde edilen veriler SPSS for Windows 20.0 programı ile analiz edildi. Verilerin karşılaştırılmasında Ki kare, Kolmogorov-Smirnov/Shapiro-Wilk testleri, Student t testi, One Way Anova testi, Mann Withney-U testi, Kruskal-Wallis, Pearson korelasyon analizi ve Spearman korelasyon analiz testi kullanıldı. Sonuçlar yorumlanırken istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. Çalışmamız Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'nun 11/03/2015 tarih ve 86 sayılı kararı ile etik ve bilimsel açıdan uygun bulundu.
Bulgular: Çalışma populasyonumuzda GDM sıklığı %5,4, IGT sıklığı %4,2 bulundu. Hastalarımızın yaş ortalaması 27,6±5,2 idi. Tarama testinin bozukluğu ile yaş grupları arasındaki ilişki incelendiğinde 30 yaş üzerindeki grupta 25 yaş altındakilere göre 50 gr OGTT bozukluğu anlamlı olarak yüksekti (p=0,001). VKİ ortalamaları 27,1±4,5 olan hastalarımızda, VKİ açısından tanı grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Annelerin gebelik öyküleri açısından tanı grupları arasında anlamlı fark bulunmadı. Bebeklerin doğum ağırlıkları incelendiğinde bebek doğum ağırlığı ortalaması 3322,5±479,5  gramdı. Bebeklerin %6,9'unda makrozomi saptandı. Makrozomik bebeklerin hiçbirisinin annesine GDM tanısı konmamıştı. Tanı grupları arasında bebek doğum ağırlığı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p=0,15). Doğum şekli ve bebek cinsiyeti açısından da tanı grupları arasında anlamlı fark bulunamadı (p=0,51 ve p=0,76).
Sonuç: Olumsuz birçok sonucu bilinen GDM açısından risk değerlendirmesi gebeyle karşılaşılan ilk zamanda yapılmalı, mevcut risk durumuna göre tetkik ve takip süreci planlanmalıdır. 50 gr glukozla yapılan tarama testi basit ve uygulanabilir olduğundan birinci basamakta yapılması sağlanmalı; gebeler bu testin yapılması için hastane başvurusuna mecbur bırakılmamalıdır. Gebeye beslenme, egzersiz, kilo kontrolü ile ilgili gerekli danışmanlıklar verilmeli, gerektiği zaman uzman görüşü alınmalıdır. Çalışmamız verilerine göre anne kan grubu ve bebeğin cinsiyetinin glukoz metabolizma bozukluğuna etki edebileceği ile ilgili istatistiksel olarak anlamlı bulunamayan farklar göze çarpmıştır. Bu faktörlerin anlamlandırılabilmesi için daha geniş populasyonlu çalışmalar planlanması gerektiği kanaatine varılmıştır.


Anahtar kelimeler: Gestasyonel diyabetes mellitus, 50 gr OGTT, takip

Abstract:
Objectives: Hormonal changes during pregnancy increases the risk of insulin resistance. When the compensation mechanisms prove to be inadequate, maternal gestational diabetes is inevitable. Gestational diabetes brings too many risks for both the mother and the baby, during pregnancy, delivery and the rest of their lives. Accordingly, it is very critical to screen for gestational diabetes and to take timely precautions. GDM being a preventable disorder when diagnosed early, the main purpose of our study is to determine the incidence rate of gestational diabetes mellitus, to evaluate the results of GDM screening tests and to analyzd the relationship between oral glucose tolerance test disorder and age, parity and body mass index (BMI).
Material and Methods: Our study includes 332 patients who were admitted to Ankara Atatürk Training and Research Hospital Obstetrics Polyclinic between July 1st  2014 and October 28th, 2014 and were administered 50 gr of OGTT. Patients' records were retrospectively reviewed from the computer system of our hospital and demographics, OGTT results, pregnancy history were recorded. The resulting data were analyzed using SPSS for Windows, version 20. χ2, Kolmogorov-Smirnov/Shapiro-Wilk, Student's t, One-Way Anova, Mann-Withney U, Kruskal-Wallis, Pearson Correlation Coefficient and Spearman Correlation Coefficient tests were all used for evaluating the results. Statistical significance level was taken as p<0,05. This study was preapproved with decision number 86 during the March 11th, 2015 meeting of the Clinical Research Ethics Committee of  Yıldırım Beyazıt University, Faculty of Medicine.
Results: The frequency of GDM was recorded as 5,4% and that of IGT as 4,2%. The average age of our patients was 27,6±5,2 years. When the relationship between the age groups with the disorder of screening test examined; 50 gr OGTT failure was significantly higher in the patient group older than 30 years compared to the age group under 25 years (p=0,001). BMI average of the study population was 27.1 ± 4.5 and there is no statistically significant difference between the diagnosis groups in terms of BMI. Also, we couldn't find statistically significant difference between the diagnosis groups in terms of mothers' pregnancy stories. The average infant birth weight was 3322.5±479.5 grams. Macrosomia was detected in 6.9% of the infants. None of the mothers of macrosomic infants was diagnosed with GDM. There was no statistically significant difference between the diagnosis groups in terms of infant birth weight(p=0,15), infant gender (p=0,76) or mode of delivery (p=0,51).
Conclusion: A risk assessment associated with GDM on which too many detrimental effects are tagged, should be carried out during the first visit of a pregnant woman and based on the current risk situation, labwork and follow-up processes should immediately be initiated. Due to the simplicity and straight-forward nature of the 50 gr OGTT, it must be administered at primary care units and pregnant women should not be directed to a hospital only for this test. Advice over proper nutrition, exercise and weight control should be given to the pregnant and a specialist's opinion should be sought when needed. When the statistical distribution of the mother's blood type and the infant's gender on diagnosis groups was evaluated; statistically insignificant quantitative differences were noticed. As a conclusion, more studies involving larger test populations are needed in order to develop intuition about these factors.


Keywords: Gestational diabetes mellitus, 50 g OGTT, management