Medya bağımlılığı kuramı bağlamında bir televizyon programı incelemesi: Survivor
A television program analysis in the context of media addiction theory: Survivor
Yazar: FİKRİ GÖKTUĞ DURAN
Danışman: PROF. DR. ZÜHAL ÖZEL SAĞLAMTİMUR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Facebook = Facebook ; Sosyal medya = Social media ; Sosyal televizyon = Social television ; Survivor = Survivor ; Televizyon programları = Television programs ; Twitter = Twitter ; Yeni medya = New media

Özet:
Televizyon icat edildiği günden bu yana en çok kullanılan kitle iletişim araçlarından birisi konumunda olmuştur. Yaygın olarak kullanılması ve sahip olduğu yapısal özellikler televizyonu en etkili ve güçlü kitle iletişim aracı olmasını sağlamıştır. Bundan dolayı akademik anlamda televizyon üzerine geniş bir literatür ve yapılan birçok araştırma bulmak mümkündür. Yapılan ilk araştırmalar, izleyiciyi belirlemek ve medyanın insanlar üzerindeki etkisini ortaya koymaya yöneliktir. 1960'larda ise "kitle iletişim araçları insanlara ne yapar?" sorusundan ziyade "insanlar kitle iletişim araçları ile ne yapar?" sorusu araştırmalara yön vermiştir. İzleyicinin aktif olma düşüncesinin yaygınlaşması Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı gibi kuramların doğmasını sağlamıştır. Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı'na getirilen çeşitli eleştiriler ise izleyici davranışlarına yeni ve farklı bir açıdan açıklamalar getirilmesini sağlamıştır. Kullanımlar ve Doyumlar geleneğinden yararlanan ve literatüre Sandra Ball-Rokeach ve Melvin DeFleur tarafından 1976 yılında kazandırılan Medya Bağımlılığı Yaklaşımı, teknolojik gelişmelere bağlı olarak meydana gelen birlikte kitle iletişimi sistemlerindeki değişimle beraber kendi geleneğini yaratmıştır. Medya Bağımlılığı Yaklaşımı'nın bir sonraki revizyonu olarak Rubin ve Windalh tarafından 1986 yılında sunulan Kullanımlar ve Bağımlılık Yaklaşımı ise, bir bireyin iletişim motivasyonu arasındaki bağlantıyı vurgulamaktadır.
Sosyal medya platformlarının büyük popülaritesi, geleneksel televizyon dönüşümünü ifade eden sosyal televizyon kavramının ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bir çapraz medya süreci olarak sosyal medya ve televizyonun birlikteliğini ifade eden sosyal televizyon, geleneksel televizyon izleyicisine televizyon içeriği ile ilgili çevrimiçi ortamlara katılarak, gönderi ve yorum paylaşma ile diğer izleyicilerle etkileşim kurmalarına olanak tanımaktadır. Yüksek reyting oranlarına sahip olmasının yanı sıra, sosyal ağlarda da izleyiciler tarafından hakkında çokça konuşulması ve tartışmalara konu olmasıyla Survivor, bu durumu ortaya koyan televizyon içeriklerinden biri olarak gösterilebilmektedir.
Bu çalışmayla, televizyon format endüstrisinin süper formatlarından biri kabul edilen Survivor Reality TV programı ile ilgili oluşturulan Facebook gruplarındaki Survivor izleyicilerinin gönderi ve yorum paylaşımlarının dijital etnografi olarak tanımlanan netnografi yöntemi ve nitel içerik analizi ile incelenerek sosyal tv olgusu ve medya bağımlılığı yaklaşımları bağlamında bir izleyici/kullanıcı bir araştırma gerçekleştirmek amaçlanmaktadır. Türkiye'de her yıl, yayınlandığı sezonlarda izlenme rekorları kıran Survivor adlı yarışma programı ile ilgili sosyal televizyon ve bağımlılık perspektifi çerçevesinde herhangi bir araştırma yapılmamış olmasının, bu boşluğu gidermek adına çalışmayı önemli kıldığı düşünülmektedir.

Abstract:
Television has been one of the most used mass media since the day it was invented. Its widespread use and its structural features have made television the most effective and powerful mass media. Therefore, it is possible to find a wide literature and many researches on television academically. The first researches are aimed at determining the audience and revealing the effect of the media on people. In the 1960s, the question of "what people do with the mass media?", rather than the question of "what the mass media do to people?" directed the researches. The spread of the viewer's idea of being active has led to the emergence of theories such as the Uses and Gratifications Approach. Various criticisms of the Uses and Gratifications Approach, on the other hand, provided explanations for audience behavior from a new and different perspective. The Media System Dependency Approach, which draws on the Uses and Gratifications tradition and was introduced to the literature by Sandra Ball-Rokeach and Melvin DeFleur in 1976, has created its own tradition with the change in mass communication systems due to technological developments. The Uses and Dependency Approach, presented by Rubin and Windalh in 1986 as the next revision of the Media Addiction Approach, emphasizes the link between an individual's motivation to communicate.
The great popularity of social media platforms has led to the emergence of the concept of social television, which refers to the transformation of traditional television. Social television, which expresses the unity of social media and television as a cross- media process, allows traditional television viewers to interact with other viewers by sharing posts and comments by participating in online environments related to television content. In addition to having high ratings, Survivor can be shown as one of the television content that reveals this situation, as it is talked about and discussed a lot by the audience on social networks. With this study, it is aimed to conduct a viewer/user research in the context of social television phenomenon and media dependency approaches by analyzing the posts and comments of Survivor viewers in Facebook groups created about the Survivor Reality TV program, which is considered one of the super formats of the television format industry, with the netnography method, which is defined as digital ethnography and qualitative content analysis. It is thought that the fact that no research has been conducted within the framework of the social television and dependency perspective regarding the competition program named Survivor, which breaks the record of watching in the seasons it is broadcast in Turkey, makes it important to work to fill this gap.