Dimetoat'ın sıçan beyin dokusu üzerine toksik etkisi ve ferulik asitin koruyucu rolü
Toxic effect of dimethoate on the rat brain tissues and the protective role of ferulic acid
Yazar: TUĞBA KÖKEN
Danışman: PROF. DR. YUSUF KALENDER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology ; Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology ; Patoloji = Pathology

Özet:
Dimethoat (O,O-dimetil-S-N-metilkarbamoilmetil fosforoditioat), zirai mücadelede yaygın olarak kullanılan organofosfatlı bir insektisittir. Ferulik asit (3-metoksi-4-hidroksisinamik asit) çeşitli sebze ve meyvelerde bulunan fenolik bir bileşiktir ve reaktif moleküllerin yok edilmesinde, lipit peroksidasyonun inhibe edilmesinde rol oynamaktadır. Bu çalışmada dimethoat'ın beyin dokusunda meydana getirdiği oksidatif hasar üzerine ferulik asitin koruyucu etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla deney grubu oluşturulmuştur. 1. Grup: Kontrol grubu, 2. Ferulik asit (30 mg/kg gün v.a.) uygulanan grup, 3. Grup: Düşük doz (1/100 LD50) dimethoat uygulanan grup. 4. Grup: Yüksek doz (1/10 LD50) dimethoat uygulanan grup, 5. Grup: Düşük doz dimethoat ve ferulik asit uygulanan grup, 6. Grup: Yüksek doz dimethoat ve ferulik asit uygulanan grup. Deney hayvanlarına maddeler 28 gün boyunca günde bir defa verilmiştir. Deneylerin sonunda sıçanların beyin dokularında, oksidatif stres parametreleri olan süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GPx), glutatyon-S-transferaz (GST) enzim aktiviteleri ile lipid peroksidasyon son ürünü olan malondialdehit (MDA) miktarları gruplar arasında karşılaştırılmalı olarak araştırılmıştır. Bununla birlikte beyin dokusu histolojik olarak ışık mikroskobunda incelenmiştir. Deneylerimizin sonucunda, kontrol grubu ile düşük ve yüksek doz dimethoat uygulanan ratların beyin dokusundaki MDA miktarları ve antioksidan enzim aktiviteleri (SOD, CAT, GPx ve GST), istatiksel olarak karşılaştırıldığında anlamlı bir fark gözlenmiştir. Yine düşük ve yüksek doz dimethoat uygulanan gruplar ile düşük ve yüksek doz dimethoat ve ferulik asit verilen gruplar karşılaştırıldığında hem MDA miktarı bakımından hem de SOD, CAT, GPx ve GST enzim aktiviteleri bakımından istatiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmiştir.  Işık mikroskobu bulgularımız, biyokimyasal çalışmaları desteklemektedir. Bu çalışmaya dayanarak, ferulik asitin kısmi olarak dimethoat toksisitesini azalttığını söylemek mümkündür.

Abstract:
Dimethoate (O, O-dimethyl-S-N-methylcarbamoylmethyl phosphorodithioate) is an organophosphate insecticide widely used in agricultural control. Ferulic acid (3-methoxy-4-hydroxycinnamic acid) is a phenolic compound found in various vegetables and fruits and plays a role in destroying reactive molecules, inhibiting lipid peroxidation. In this study, the protective effects of ferulic acid on oxidative damage caused by dimethoate in brain tissue were investigated. For this purpose, an experimental group was formed. 1. Group: Control group, 2 Group: Ferulic acid (30 mg / kg day etc.) treated group, 3. Group: Low dose (1/100 LD50) dimethoate-treated group. 4. Group: High dose (1/10 LD50) dimethoate-treated group, 5. Group: Low doze dimethoate and ferulic acid treated group, 6. Group: High dose dimethoate and ferulic acid-treated group. The experimental animals were given the substances once a day for 28 days. At the end of the experiments, the oxidative stress parameters superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), glutathione peroxidase (GPx), glutathione-S-transferase (GST) enzyme activities and lipid peroxidation end product malondialdehyde (MDA) levels were found in the brain tissues of rats. It has been studied comparatively. However, brain tissue was examined histologically under light microscope. As a result of our experiments, a statistically significant difference was observed when the MDA amounts and antioxidant enzyme activities (SOD, CAT, GPx and GST) in the brain tissue of the control group and rats treated with low and high doses of dimethoate were compared statistically. When the low and high dose dimethoate groups were compared with the low and high dose dimethoat and ferulic acid groups, a statistically significant difference was observed in terms of both MDA amount and SOD, CAT, GPx and GST enzyme activities. Our light microscope findings support biochemical studies. Based on this study, it is possible to say that ferulic acid partially reduces dimethoate toxicity.