Özelleştirmenin elektrik piyasalarına etkileri: Dünya ve Türkiye'deki uygulamalar
Impacts of privatization on electricity markets: Implementations in the World and Turkey
Yazar: HALİL ALPAY ÖZNAZİK
Danışman: PROF. DR. MÜSLÜME NARİN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy

Özet:
Tüm sektörlere uyarlanabilen özelleştirme çalışmaları yeniden yapılandırma programlarıyla düzenlenen elektrik sektöründe de uzun yıllardan bu yana uygulanmaya devam etmektedir. Özelleştirme sadece kamuya ait olan varlıkların özel sektöre aktarılması biçiminde değil, özel sektörün piyasada sıfırdan yapacağı yatırımlarla da gerçekleştirilebilmektedir. Böylece piyasada özel sektörün payının hızla artması hedeflenmektedir. Elektrik piyasalarında da hem kamuya ait varlıkların satışı, hem de piyasaların özel sektöre açılması aynı anda gerçekleştirilmektedir. Ancak büyük ölçüde doğal tekel niteliği taşıyan elektrik sektöründe yapılan özelleştirmelerde birtakım regülasyonların uygulanması gerekmektedir. Çünkü asıl amacı piyasalarda kaliteden ödün vermeksizin üretim maliyetlerinin ve fiyatların düşürülmesi olan özelleştirme, doğal tekel piyasalarında regülasyondan yoksun bırakıldığında, piyasada yer alan şirketler piyasa güçlerini kolaylıkla kullanabileceklerdir. Bu çalışmada elektrik sektöründe yapılan özelleştirmenin yöntemine ve sonucuna ilişkin mümkün olduğunca detaylı bir inceleme yapılmaya çalışılmıştır. Özelleştirme uygulamalarının daha anlaşılır bir biçimde ortaya konabilmesi için öncelikle özelleştirme kavramı, doğal tekel teorisi ve doğal tekellerde uygulanan regülasyon yöntemleri ele alınmıştır. Sonrasında bu üçü harmanlanarak, elektrik özelleştirmelerinin sonuçları, seçilen bazı ülkelerdeki uygulamalarla, ve son olarak Türkiye uygulamasıyla örneklenerek incelenmiştir.



Anahtar Sözcükler
1.Özelleştirme
2.Elektrik sektörü
3.Kamuya ait varlıklar
4Özel sektör
5.Yatırım
6.Doğal tekel
7.Regülasyon
8.Seçilen ülkeler
9.Türkiye

Abstract:
Privatization activities that can be accomodated to all sectors have been continuing to be implemented in electricity sector regulated by restructuring programs, for years. Privatization is not only practiced by the transfer of assets that belongs to the public to the private sector, but also it can be practiced by private sector?s investing from scratch in the market. Thus, it is aimed to rise the share of private sector in market. In electricity markets both the sales of assets that belong to the public and opening the market to private sector are being practiced simultanously. Yet, some regulations should be implemented in electricity sector which has the most properties of a natural monopoly. Because, when the privatization, whose essential objective is reducing production costs and prices without sacrificing the quality, shuts off from regulation in natural monopoly, the firm(s) in the market could manipulate its market power easily. In this study, it has been tried to make a detailed examination as much as possible concerning the method and result of privatization in electricity sector. In order to be put forth the privatization practices more understandable, firstly the concept of privatization, the theory of natural monopoly, and the methods of regulations have been discussed. After that, these three have been immingled and results of electricity privatization have been examined by illustrated by the cases of countries that have been chosen and last the case of Turkey.



Keywords
1.Privatization
2.Electricity sector
3.Public assets
4.Private sector
5.Investment
6.Natural monopoly
7.Regulation
8.Chosen countries
9.Turkey