İslam ekonomisinde vakıf müessesesi ve istihdam: Yeni bir yaklaşım
Waqf institute and employment in Islamic economy: A new approach
Yazar: YAĞMUR AYKUT
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEB HAFSA ORHAN
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı / Uluslararası Finans ve Katılım Bankacılığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Vakıflar = Foundations ; İslam ekonomisi = Islamic economy ; İstihdam = Employment

Özet:
"İslam Ekonomisinde Vakıf Müessesesi ve İstihdam: Yeni Bir Yaklaşım" konulu bu çalışmada karma araştırma yöntemi kullanılarak vakıf müessesesinin İslam ekonomisindeki yeri ve İslam medeniyetinde vakıf müessesesinin dayandığı dünya görüşü ele alınmış, çalışmada alanda yazılmış eserler incelenerek vakıf müessesesinin metodolojisine, işlevlerine ve istihdam ile ilişkisine yer verilmiştir. 
Çalışmada ayrıca İslam ekonomisinde vakıf müessesesinin istihdama katkısının olduğu, günümüz vakıf müesseselerinden elde edilen veriler ışığında ortaya konulmuştur. Bu verilerin bir kısmı ülkemizdeki vakıflara e-posta yolu ile gönderilen bilgi formlarının vakıflar tarafından doldurulması yoluyla elde edilmiş, büyük bir çoğunluğu ise kurum içi değerlendirme raporlarının tarafımızdan incelenmesi sonucunda derlenmiş bulunmaktadır. Bu çerçevede toplam 55 adet vakıf ve bunlara ait 160 rapor incelenmiş böylece vakıf müesseselerinin belli yıllarda bünyelerinde doğrudan ve/veya dolaylı olarak kaç kişiyi istihdam ettikleri, bunların ne kadarının ücretli ne kadarının ise gönüllü olarak istihdam edildiği tespit edilmiş, elde edilen bu veriler tablo ve grafik şeklinde çalışmamızda belirtilmiştir. Araştırmada vakıf müesseselerinin bünyesinde çalışan kişilerin sayılarına, iştirak ve ticari işletmelerindeki çalışan sayılarına, vakıf müesseselerine ait vakıf üniversitelerinde çalışan akademik ve personel sayılarına ulaşılmıştır. Neticede vakıf müesseselerinin istihdama doğrudan ve dolaylı olarak katkısı olduğu ortaya konulmuştur. 
Çalışmanın son bölümünde ise yeni bir yaklaşımla, vakıf müesseselerinin istihdama doğrudan ve dolaylı katkılarının nasıl arttırılabileceği konusuna yer verilmiş, bu amaçla uygulanabilecek yöntemler üzerinde durulmuştur. Vakıf müesseselerinin işlevleri baz alınarak istihdamı arttırmaya yönelik uygulanabilecek yöntemler hususunda önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar kelimeler: İslam Ekonomisi, Vakıf Müessesesi, Vakıf, İstihdam, Türkiye'de Vakıf Müessesesi.

Abstract:
In this thesis entitled "Waqf institute in the Islamic Economy and Employment: A New Approach", the role of the waqf institute in Islamic economy and the base on which the waqf institute is built in the Islamic civilization was examined through the mixed research method, and the methodology, functions and relationship of the waqf institute with the employment is included through the thorough review of written material produced in the field
It is also revealed in the light of the data obtained from today's waqfs that the waqf institute contributes to the employment in the Islamic economy. Some of the aforementioned data were obtained through the information forms sent to waqfs in the country by e-mail, and most of it were compiled as a result of our review of in-house evaluation reports.
Within this framework a total of 160 reports were examined and the number of people directly and/or indirectly employed by the waqfs in certain years, the dispersion of the paid and voluntary workers within the total employment were recorded and the compiled data is visualized in the form of tables and graphics in the study. In the thesis, the number of people working in waqfs, in the affiliates and commercial enterprises of waqfs, and the number of personnel working in the waqf universities were obtained. As a result, it has been revealed that waqfs contribute directly and indirectly to the employment.
In the last part of the study, the issue of how to increase the direct and indirect impact of waqfs to employment is discussed with a new approach and the methods that can be applied for this purpose are emphasized. Based on the functions of the waqf institute, methods that can be applied to increase employment have been developed and included in the study as advice.

Keywords: Islamic Economy, Waqf Institute, Waqf, Employment, Waqf in Turkey.