Mirtazapinin insan biyolojik örneklerinde yüksek performanslı sıvı kromatografisi ile belirlenmesi
Determination  of mirtazapine in human biological samples by HİGH performance liquid chromatography
Yazar: HATİCE ÖZCAN
Danışman: PROF. HALİT SİNAN SÜZEN ; DOÇ. DR. EMRAH DURAL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Kimya = Chemistry
Dizin: Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Mirtazapin = Mirtazapin ; Plazma = Plasma ; Terapötik yöntemler = Therapeutics

Özet:
Psikofarmakoterapi sırasında biyolojik sıvılarda MRPin belirlenmesi, ilaç etkileşimleri, genetik değişkenlik ve zayıf uyum ile ilgili toksisiteden kaçınmak ve  başarılı bir tedavi elde etmek için esastır.
MRP ve aktif bir metabolit olan NDM'in tayini için insan plazmasında yeni, hızlı ve hassas, Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografi yöntemi geliştirilmiştir. Ayırma, 40 °C'de programlanmış gradyanlı elüsyon kullanılarak ters fazlı bir C18 250 x 4,6 mm i.d., ODS-3 kolonunda gerçekleştirilmiştir. Mobil faz A olarak 20 mM potasyum fosfat tamponu (pH 3.9), asetonitril ve trietilamin (75.0:24.9:0.1, h/h/h) kullanıldı. Mobil faz B, mutlak asetonitrilden oluşmaktadır. İç standart olarak KLZ kullanılmıştır. 
Yöntem, her analit için iyi belirleme katsayıları (r2 ≥0,9981) ile doğrusallık göstermiştir. Gün içi ve günler arası analiz kesinlikleri (%RSD) MRP ve NDM için sırasıyla 3,4 ve 2,9'dan az bulunmuştur. Yöntemin gün içi ve günler arası doğruluğu (%RE) (-2,8) ile 5,5 arasında hesaplanmıştır. 
Çalışmada yeni bir ekstraksiyon yöntemi kullanılmış ve MRP ve NDM için mükemmel bir geri kazanım (ortalama) değeri (sırasıyla %94,4, %106,6) elde edilmiştir. Saptama sınırı (LOD) MRP için 0,17 ve NDM için 0,15 ng/mL olduğundan, yöntem spesifik ve duyarlıdır. 
Bu yöntem tedavilerinde 15-30 mg/gün MRP kullanılan hastalardan (n=62) alınan plazma örnekleri ile uygun şekilde gerçekleştirildi. Elde edilen ve istatistiksel olarak değerlendirilen plazma MRP ve NDM seviyeleri 28.6 ± 13.8 ve 12.3 ± 6.5 (ortalama ± SD)'dir. Açıklanan prosedür nispeten basit, kesin ve özellikle psikiyatri kliniklerinde ve toksikoloji referans laboratuvarlarında rutin terapötik ilaç izleme için uygulanabilirdir.

Abstract:
Determination of mirtazapine during psychopharmacotherapy in biological fluids is essential to achieve successful therapy, to avoid toxicity related to drug interactions, genetic variability, and poor compliance. A new, rapid, and sensitive high-performance liquid chromatography method has been developed in human plasma for the determination of Mirtazapine and N-desmethylmirtazapine that is an active metabolite. The separation was achieved on a reverse-phase C18 250 x 4.6 mm i.d., ODS-3 column using programmed gradient elution at 40 °C. 20 mM potassium phosphate buffer (pH 3.9), acetonitrile, and triethylamine (75.0:24.9:0.1, v/v/v) were used as mobile phase A. Mobile phase B consisted of absolute acetonitrile. Clozapine was used as an internal standard. The method showed linearity with good determination coefficients (r2 ≥0.9981) for each analyte. Intra-day and interday assay precisions (RSD%) were found less than 3.4 and 2.9 for MRP and NDM, respectively. The intra-day and interday accuracy (RE%) of the method were calculated between (-2,8) and 5.5. 
A new extraction method was used in the study and an excellent recovery (average) values for MRP and NDM (94,4%, 106.6%, respectively) was obtained. The method was specific and sensitive as the limit of detection (LOD) were 0.17 for MRP and 0.15 ng/mL for NDM. 
This method was applied properly to plasma samples taken from patients receiving MRI (n = 62) treated with 15-30 mg / day. The obtained and statistically evaluated plasma MRP and NDM levels which were 28.6 ± 13.8 and 12.3 ± 6.5 (mean ± SD). The described procedure is relatively simple, precise, and applicable for routine therapeutic drug monitoring especially in psychiatry clinics and toxicology reference laboratories.