Anadili Türkçe olan 4-7 yaş arasındaki kekemeliği olan ve olmayan çocukların mizaç özellikleri ile yürütücü işlevler arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation on the relationship between the temperament characteristics and executive functions of Turkish-speaking 4-7 YEAR-old children with and without stuttering
Yazar: BURCU AKÇAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN SERTAN ÖZDEMİR
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Anadil = Mother tonque ; Kekemelik = Stuttering ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Konuşma = Speech ; Mizaç = Temperament ; Türkçe = Turkish ; Yönetici işlevler = Executive functions ; Çocuklar = Children

Özet:
Kekemeliğin değerlendirilmesine ilişkin yeni yaklaşımlar kekemeliğin çok boyutlu olarak ele alınmasıyla bu durumun daha iyi anlaşılacağı görüşündedir. Ancak bu konu üzerine yapılan çalışmalar sınırlı sayıdadır ve bu az sayıdaki çalışmaların sonuçları da birbiriyle çelişmektedir. Türkiye'de ise bu konuda sınırlı sayıda çalışmaya rastlanmıştır. Bu nedenle bu çalışma anadili Türkçe olan ve kekemeliği olan 4-7 yaş arasındaki çocukların mizaçları ile yürütücü işlevleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda bu çalışmanın araştırma soruları: 1) Kekemeliği olan çocuklarla kekeme olmayan akranları arasında mizaç özellikleri açısından farklılıklar görülmekte midir? 2) Kekemeliği olan çocuklar kekeme olmayan akranlarına kıyasla yürütücü işlev becerileri anlamında farklılıklar gösteriyor mudur? 3) Kekemeliği olan çocukların mizaçları ve yürütücü işlevleri arasında ne tür bir ilişki vardır? Bu ilişki, kekemeliği olmayan çocuklarınkinden farklı mıdır? Araştırma verileri bir anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Anket formu demografik özelliklere yönelik sorulardan, Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlev Envanteri (ÇDYİE), Çocuk Davranış Listesi (ÇDL), Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi (TEDİL) ve Sesletim ve Sesbilgisi Testi (SST)'nden oluşmaktadır. Araştırmanın sonucunda çeşitli mizaç özelliklerinin yürütücü işlevlerin bazı boyutlarıyla anlamlı ilişkiler göstermiştir.

Abstract:
Recent theoretical approaches to stuttering posit that considering stuttering from a multidimensional perspective will help us understand the phenomena better.. The number of studies with such a focus is limited and the results are inconsistent. . Similar to the international literature, there is a scarcity of studies focusing on multidimensional aspects of stuttering in Turkey. Thus, this study aims to examine the relationship between temperament and executive functions in  Turkish speaking 4-7 year-old children with stuttering.. The research questions of this study are: 1) Do children who stutter and their non-stuttering peers differ in terms of temperament? 2) Do stutterers differ in executive functioning skills compared to their non-stuttering peers? 3) What kind of relationship is there between the temperament and executive functions of children who stutter? Is this relationship different from that of children who do not stutter? A questionnaire form was used to collect data in the study. The questionnaire form consists of questions about demographic characteristics, Childhood Executive Function Inventory (ÇDYİE), Child Behavior List (ÇD), Turkish Early Language Development Test (TEDİL) and Pronunciation and Phonology Test (SST). Inhibition/inhibition skills of stuttering children who are extrovert were found to be lower. Children with high effective control/regulation skills also have higher planning skills. Finally, children who stutters and who are  shy/introverted (high negative affectivity) have lower regulation skills. Children with an extroverted temperament (surgency) have lower inhibition skills than children who do not stutter. Again, attention skills in terms of temperament are directly proportional to the high level of all executive functions.