Hisse senedi getirileri tahmin aracı olarak yatırımcı duyarlılığı
Investor sentiment as prediction tool for stock returns
Yazar: EMRAH KELEŞ
Danışman: PROF. DR. M. EMİN ARAT
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bireysel yatırımcılar = Individual investors ; Davranışsal finans = Behavioral finance ; Duyarlılık analizi = Sensitivity analysis ; Hisse senedi getirileri = Stock returns ; Hisse senetleri = Stocks ; Tahmin = Estimation ; Tahmin yöntemleri = Estimation methods ; Yatırımcı davranışı = Investors behavior ; Yatırımcılar = Investors ; İMKB = İstanbul Stock Exchange

Özet:
Bu çalışmada yatırımcı duyarlılığı ile hisse senedi getirilerinin tahmin edilmesi
amaçlanmaktadır. Yatırımcı duyarlılığı temsilcileri olarak, tüketici güven endeksi ile
piyasa güven endeksinin makro değişkenler üzerine kurulan zaman serisi
regresyonlarından elde edilen kalıntılar (hata terimleri) kullanılmıştır. Yatırımcı
duyarlılığının yatay kesitsel getiriler üzerindeki etkisi panel veri (sabit etkiler)
regresyonları yardımıyla açıklanmaktadır. Getiri tahmin regresyonlarında geçmiş dönem
getirileri, piyasa büyüklüğü, piyasa değerinin defter değerine oranı (PD/DD) ve temettü
verimi gibi firmalara özgü veriler ile makro göstergeler kontrol değişkenleri olarak
kullanılmıştır. Borsa İstanbul (BİST) Pay Piyasasında ve Franfurt Borsası DAX
Endeksinde işlem gören hisse senetlerine ait olan veriler 2004-2014 yıllarını
kapsamaktadır. Duyarlılık etkileri aylık, yıllık, iki yıllık ve üç yıllık dönemler için
incelenmiştir.
Yatırımcı duyarlılığı çalışmalarında kullanılan dönemlerden farklı olarak daha
kısa ve daha uzun süreli dönemler için duyarlılığın etkileri araştırılmaktadır. OECD
tüketici güven endeksi ve piyasa güven endeksi, Almanya ve Türkiye örneğinde bir arada
kullanılmaktadır. Çalışma test edilen dönemler ile gelişmiş ve gelişen piyasaların
karşılaştırılması bakımından diğer çalışmalardan ayrılmaktadır.
Çalışma sonucunda OECD tüketici güven endeksinden elde edilen temsilcilerin
BİST örnekleminde gelecek hisse senedi getirilerini bir, iki ve üç yıllık dönemde güçlü bir
şekilde tahmin ettiği tespit edilmiştir. Piyasa güven endeksi için anlamlı sonucun elde
edilememesi, güven endekslerinin kurumsal duyarlılıktan çok bireysel duyarlılık temsilcisi
olarak kullanılabileceğine yönelik kanıt sunması açısından ayrıca önemlidir. Her iki
piyasada PD/DD oranı yüksek hisse senetleri ortalamada daha düşük getiri elde
etmektedir. PD/DD oranına göre farklı gruplara ayrılan BİST portföyleri arasında düşük
orana sahip grup yüksek duyarlılık dönemlerini takip eden dönemlerde daha yüksek getiri
elde etmiştir. Bu kanıt yüksek getirilerin daha yüksek risk ile elde edileceğini savunan
Sermaye Varlıkları Fiyatlama Modelinin temel prensibi ile örtüşmemektedir. Risksiz faiz
oranından daha düşük getiriye sahip hisse senetlerinin elde tutulması ise rasyonellik ile
çelişmektedir. BİST ve DAX hisse senetlerinin geçmiş getirileri ile ilgili olarak uzun dönem
trend değişimi, DAX hisse senetlerinde ayrıca momentum etkisi tespit edilmiştir.



Anahtar Kelimeler : Yatırımcı Duyarlılığı, Davranışsal Finans,Getiri Tahmini, Hisse Senetlerinin Yatay
Kesitsel Getirileri

Abstract:
The purpose of this study to predict stock returns with investor sentiment. As
investor sentiment proxies, residuals derived from time series regressions of consumer and
business confidences indexes on macro variables are used. The effects of investor sentiment
on cross-section of stock returns are explained with the help of panel regressions (fixed
effects). Firm-specific charecteristics, such as past returns, market capitalization, price to
book ratios and dividend yield, and macro indicators are used as control variables in the
regressions of return predictability. Data for the stocks traded on Equity Market of Istanbul
Stock Exchange (BIST) and DAX index of Frankfurt Stock Exchange involve 2004-2014
periods. Sentiment effects are examined for montly, yearly, two-year and three-year
periods.
Contrary to investor sentiment studies, the effects of sentiment are explored for
shorter and longer periods. In Germany and Turkey samples, OECD consumer confidence
index and business confidence index are considered together. The study is different from
others in terms of developed and emerging markets comparison, and the test periods used.
In conclusion, sentiment proxies obtained from OECD consumer confidence index
are determined to predict stock returns strongly for one to three-year periods. Not having
significant results for business confidence index is also important as evidence of that it can
be proxy for individual sentiment rather than corporate sentiment. In both markets, stocks
with higher price to book ratios earn lower returns. Among different BIST portfolios sorted
by their price to book ratios, the group with lower ratios earn higher returns following
high sentiment periods. This evidence does not overlap with basic principle of CAPM which
assume higher returns are riched by higher risk. Holding stocks that earn lower returns
than risk-free rate contradicts rationality. Furthermore, related to past returns of BIST and
DAX stocks, long term return reversal, as well as momentum effect in DAX stocks are
documented.




Keywords : Investor Sentiment, Behavioral Finance,Return Predictability, Cross-Section of Stock Returns