Sağlık harcamaları ve ekonomik büyüme üzerine etkisi
The impact on health expenditures and economic growth
Yazar: HİLAL ÖNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İZZET TAŞAR
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Birim kök testleri = Unit root tests ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Sağlık harcamaları = Health expenditures

Özet:
Ekonomik büyüme ve gelişme için gerekli olan sağlık harcamaları, ülkelerin kalkınma düzeylerine göre farklılık göstermiştir. Yüksek ekonomik kalkınmaya sahip ülkeler de yüksek düzeyde sağlık ve eğitime sahiptir. Ekonomik büyüme ve gelişme ile toplumun sağlık ve ekonomik seviyesi artarken, diğer yandan bu niteliklere sahip insanlar ekonomik kalkınma için önemli bir girdi oluşturmuştur. Bu nedenle, Türkiye'de sağlık harcamalarının ekonomik büyümesinin seyrinin etkilerini inceleyen bu çalışma, konu anlamak açısından önemlidir. Devlet, herkesin beden ve ruh sağlığı içinde yaşayabilmesini ve tıbbî bakım görmesini sağlamakla yükümlüdür.
 Sağlık hizmeti; kişilerin ya da toplumun bedensel- ruhsal ve sosyal açıdan tam iyi olması için yapılan tüm faaliyetlerdir. Ortalama yaşam düzeyinin artırılması ve ölüm oranın azaltılması toplumsal gelişme ve ekonomik büyüme için gerekli bir husustur. Bu doğrultuda sağlık harcamalarının sosyal devlet uygulamalarında hakkaniyetle ve özen gösterilerek yapılması; sağlık çıktılarını iyileştirecek ve beşeri sermayenin niteliğini artıracaktır. Üretim faktörlerinden insan gücü, günümüz toplumlarında ekonomik başarıyı getiren ve bu nedenle ekonomik yatırım yapılması gerekliliğini ön plana çıkaran önemli bir unsurdur. Bu nedenle insan sağlığı ile ekonomi arasında bağ önem kazanmıştır. Böylece iş gücü verimliliği sağlamak için yapılan sağlık harcamaları bir yatırım olarak görülmekte ve sağlık harcamalarının ekonomiye yük getirmeden yapılması gereken yatırımlar şekline dönüşmesi beklenmiştir.
Bu çalışmada 2012-2017 yılı yapılan sağlık harcamalarının Türkiye'deki ekonomik büyüme üzerindeki etkileri incelenmiştir. Ekonomik büyüme üzerinde önemli bir etkisi olan insan sermayesinin gelişmesine katkıda bulunan en önemli faktörlerden biri sağlıktır; Çünkü insan sağlığının yetersiz olması, insan sermayesinin ana kaynağı olan eğitimin kalitesini engellemiştir. Ekonomik büyümeyi sağlayan beşeri kaynaklar; bir ülkenin nüfusunun niteliği göre eğitim ve sağlık harcamalarının artırılması ile ekonomik büyümeye katkı sağlar.
Sağlık harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisini anlamak için ele alınması gereken bir diğer konu da sağlık harcamasıdır. Sağlık harcamaları, ülkelerin en önemli kalkınma göstergeleri olarak kabul edilmiştir. Sağlık harcamalarının GSMH içindeki payı, ülkelerin kalkınma düzeyine göre de artmıştır. 
Araştırma sonucu, kısa ve uzun dönemde sağlık sektörü ve ekonomik büyüme arasında tek yönlü nedenselliğin olduğunu göstermiştir.
Anahtar Kelimeler: Sağlık Harcamaları, Ekonomik büyüme, GSYİH, Birim kök analizi

Abstract:
The health expenditures required for economic growth and development vary according to the level of development of the countries. Countries with high economic development also have a high level of health and education. While economic growth and development and the health and economic level of the society are increasing, people with these qualities constitute an important input for economic development. Therefore, this course of studies examining the effects of the economic growth of health spending in Turkey, is important to understand the issues. The state is obliged to ensure that everyone can live in physical and mental health and receive medical care.
 Health care; all activities carried out in order to ensure that the persons or the community are in good physical, mental and social terms. Increasing the average level of life and decreasing the mortality rate are necessary for social development and economic growth. In this respect, health expenditures should be made with due diligence and care in social state practices; improve health outcomes and increase the quality of human capital. From the production factors, human power is an important element that brings economic success to today's societies and thus necessitates economic investment. For this reason, the link between human health and economy has gained importance. Thus, the health expenditures made to achieve labor productivity are considered as an investment, and the health expenditures are expected to be transformed into the investments that need to be done without bringing the economic burden.
In this study year of 2012-2017 health spending their impact on economic growth in Turkey it was examined. One of the most important factors contributing to the development of human capital, which is an important effect on economic growth, is health; Because the inadequacy of human health will prevent the quality of education which is the main source of human capital. Human resources for economic growth; contributes to economic growth by increasing education and health expenditures according to the quality of an individual's population.
Another issue that needs to be addressed in order to understand the causality relationship between health spending and economic growth is health spending. Health expenditures are considered as the most important development indicators of the countries. The share of health expenditures in the GNP also increases according to the level of development of the countries.
The researcher has shown that there is a double-sided causality between the health sector and economic growth in the short and long term period.
Key Words: Health Expenditures, Economic Growth, GDP, Unit root analysis