Duygu düzenleme güçlüğü, bilinçli farkındalık ve aleksitiminin somatizasyon belirtilerini yordayıcı etkilerinin incelenmesi
Examination of the predictor effects of difficulties in emotional regulation, mindfulness and alexithymia on somatization
Yazar: AYŞENUR YORULMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF BİLGE
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Bedenselleştirme = Somatization ; Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı somatizasyon, duygu düzenleme güçlüğü, bilinçli farkındalık ve aleksitimi kavramları arasındaki ilişkiyi incelemek ve duygu düzenleme güçlüğü, bilinçli farkındalık ve aleksitiminin somatizasyon belirtilerini ne derecede yordadığını tespit etmektir. Araştırmanın örneklemi, toplum örneklemi olup, yaş aralığı18-72 olan 256'sı (%56,6) kadın, 196'sı (%43,4) erkek olmak üzere toplam 452 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda veri toplama amacıyla Demografik Bilgi Formu, Belirti Tarama Listesi Somatizasyon Alt Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form, Beş Boyutlu Bilinçli Farkındalık Ölçeği ve Toronto Aleksitimi Ölçeği kullanılmıştır. 
Somatizasyon, duygu düzenleme güçlüğü, bilinçli farkındalık ve aleksitimi kavramları arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı analizi yapılmıştır. Duygu düzenleme güçlüğü, bilinçli farkındalık ve aleksitiminin somatizasyon belirtilerini yordama gücünün düzeyinin tespiti için ise hiyerarşik regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca demografik bazı değişkenlerin somatizasyon, duygu düzenleme güçlüğü, bilinçli farkındalık ve aleksitimi düzeyine göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek üzere T-test ve tek yönlü ANOVA uygulanmıştır.
Araştırma sonucunda somatizasyon ile duygu düzenleme güçlüğü ve aleksitimi arasında pozitif, bilinçli farkındalık ile negatif yönlü bir ilişki olduğu bulunmuştur. Ayrıca duygu düzenleme güçlüğü, bilinçli farkındalık ve aleksitimi kavramlarının da birbirleriyle ilişkili olduğu görülmüştür. Duygu düzenleme güçlüğü ve aleksitiminin somatizasyon belirtilerini yordadığı, bilinçli farkındalığın yordamadığı görülmüştür. Ayrıca demografik değişkenlere göre (cinsiyet, yaş, kronik hastalığa sahip olma, psikolojik yardım öyküsü ve psikolojik yardım ihtiyacı) göre somatizasyon, duygu düzenleme güçlüğü, bilinçli farkındalık ve aleksitimi düzeylerinde farklar olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationships between somatization, emotion regulation difficulty, mindfulness and alexithymia and to determine to what extent difficulty in emotion regulation, mindfulness and alexithymia predict somatization. 
In this respect, Demographic Information Form, Symptom Checklist-90-Revised's subscale Somatization (SCL-90-R SOM), Difficulties in Emotion Regulation Scale-Brief Form (DERS-16), Five Factor Mindfulness Questionnaire (FFMQ) and The twenty-item Toronto Alexithymia Scale (TAS-20) were used in the study. The research was composed of total 452 participants, including 256 women (56,6%), 196 men (43,4%). The age range was between 18-72 and the mean age of participants was 30.14 (Ss = 10.75). Pearson product-moment correlation coefficient was conducted to examine the relations between somatization, emotion regulation difficulty, mindfulness and alexithymia. Stepwise Multiple Linear Regression Analyses were done to investigate the regression level of emotion regulation difficulty, mindfulness and alexithymia on the somatization. In addition to this, T-test and one way ANOVA was applied for the groups were shown the differences demografic variables on the somatization, emotion regulation difficulty, mindfulness and alexithymia.
As a result of the study, significant correlation coefficients were determined between somatization, emotion regulation difficulty, mindfulness and alexithymia. In addition, difficulty in emotion regulation scores and alexithymia significantly predicted somatization.