95 numaralı Amasya şer'iyye sicilinin transkripsiyon ve değerlendirmesi (Sayfa: 154-230 h. 1283-1290/m. 1866-1874)
Transcription and evaluation of Amasya sharia court register number 95 (Pages: 154-230 h. 1283-1290/ad. 1866-1874)
Yazar: NİLGÜN ERSOY
Danışman: PROF. DR. EFKAN UZUN
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
ÖZET

 YÜKSEK LİSANS TEZİ
95 NUMARALI AMASYA ŞER'İ YYE SİCİLİNİN TRANSKRİPSİYON VE DEĞERLENDİRMESİ 
(Sayfa: 154-230 H. 1283-1290/M. 1866-1874) 

ERSOY, Nilgün
TARİH ANABİLİM DALI
TEZ DANIŞMANI: Prof. Dr. Efkan UZUN
2024

Şer'iyye sicilleri taşra teşkilatının vazgeçilmez kaynakları olarak kazalarda meydana gelen hukuki meseleleri, kaza bölgesini etkileyen olayları, bölgenin iktisadi ve içtimai yapısını, siyasi ve dini gelişmelerini anlamamıza ve açıklamamıza yardımcı olan birinci elden kaynak konumundadırlar. 
Siciller, tutuldukları döneme ait bölgenin nüfus yapısı ve nüfusun dağılımı, bölge halkının gelir kaynakları ve ekonomik durumu, şehrin profili, şehirdeki eşkıyalık hareketleri, bölgeye ait geleneksel değerler ile aile yapısı gibi konularda da bizlere bilgiler vermektedir.
''95 Numaralı Amasya Şer'iyye Sicili'' tarihi itibariyle M. 1866-1874 yıllarına ait hukuki belgeleri içeren 19. yüzyıla ait bir defterdir. 19. Yüzyıl, devlet kurumlarının hemen her alanında reformlara gidildiği bir dönemdir ve mahkemelerde de yeniliğe gidilmiştir fakat bu yenilik mevcut mahkemelerin yanında modern yeni mahkemelerin kurulmasıyla gerçekleşmiştir. Yeni kurulan mahkemelerin varlığının şer'i mahkemeleri ne ölçüde etkilediğini incelemek de döneme ait şer'iyye sicillerini incelemekle mümkün olacaktır. 95 Numaralı Amasya Şer'iyye Sicili de bu değişim ve etkilere ışık tutacaktır. 
Anahtar Kelimeler: Amasya, Şer'iyye Sicili, Kadı, Taşra Teşkilatı, 19. Yüzyıl.

Abstract:
ABSTRACT

MASTER THESIS
TRANSCRIPTION AND EVALUATION OF AMASYA SHARIA COURT REGISTER NUMBER 95 
(Pages: 154-230 H. 1283-1290/AD. 1866-1874)

ERSOY, Nilgün
History Administration
Supervisor: Prof. Dr. Efkan UZUN
2024

The Sharia court records, as indispensable sources of the provincial administration, are primary documents that help us understand and explain the legal matters occurring in districts, the events affecting the region, the economic and social structure of the area, and its political and religious developments. In light of these documents, it is also possible to make interpretations on topics such as the demographic structure and distribution of the population in the region during the period in which these records were kept, the sources of income and economic situation of the local population, the city's profile, banditry activities in the area, as well as traditional values and family structure specific to the region. 
The ''Amasya Sharia Court Record No. 95'' is a notebook from the 19th century containing legal documents from the years 1866-1874 CE. The 19th century was a period when the state institutions underwent reforms in almost every area, and innovations were also introduced in the courts. However, these innovations took place alongside the existing courts with the establishment of modern new courts. Examining how the existence of these new courts affected the Sharia courts can be achieved by studying the Sharia court records of the period. The Amasya Sharia Court Record No. 95 will shed light on these changes and their impacts.
Keywords: Amasya, Sharia Court Record, Judge, Provincial Organization, 19th Century.