İstanbul Acıbadem'de 19. yüzyılda inşa edilen Ahmed Celaleddin Paşa Köşkü'nün koruma ve restorasyon projesi önerisi
Preservation and restoration proposals of Ahmed Celaleddin Pasha Mansion built in 19th century in Acıbadem, İstanbul
Yazar: MÜGE HALİLOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR ÇİFCİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İstanbul'un Anadolu yakasında bulunan Acıbadem Semti'nde, 19. yüzyılın son çeyreğinde inşa edildiği tahmin edilen Ahmed Celaleddin Paşa Köşkü döneminin özgün mimari üslup ve yapım tekniğini yansıtan nitelikli bir konut yapısıdır. Teze konu olan köşk, kâgir yarım bodrum kat üzerine ahşap karkas sistem ile iki katlı olarak inşa edilmiştir. Günümüze kadar geçen süreçte özellikle bakımsızlık ve işlevsizlik nedeniyle dış etkilere maruz kalan yapının taşıyıcı sistemi ve malzemelerinde önemli bozulmalar meydana gelmiştir. Çeşitli koruma sorunlarına karşın özgünlüğünü büyük ölçüde koruyan köşkün yüksek lisans tez çalışması kapsamında mimari açıdan ayrıntılı olarak belgelenmesine ve bozulmalarının belirlenmesine, özgün haline ilişkin tespitlerle birlikte sürdürülebilir koruma ve onarım önerileri geliştirilmesine çalışılmıştır.
Dört bölümden oluşan tezin ilk bölümünde, konu ile ilgili literatür özeti, çalışmanın amacı ve yöntemi açıklanmıştır. İkinci bölümde, Ahmed Celaleddin Paşa Köşkü'nün konumlandığı Acıbadem Semti'nin tarihi ve mimari dokusu hakkında bilgiler verilerek, Acıbadem bölgesinde yer alan günümüze ulaşan ve ulaşamayan ahşap karkas sistemle inşa edilmiş köşklerin dökümü yapılmıştır. Üçüncü bölümde, Ahmed Celaleddin Paşa'nın hayatı, köşkün tarihçesi, geleneksel yöntemler ve modern aletler kullanılarak belgelenen yapının plan ve cephe özellikleri, yapım sistemi ve malzemeleri, mimari elemaları, koruma sorunları ve nedenleri, restitüsyon projesi ve dayanakları, evrensel koruma yaklaşım ilkeleri doğrultusunda gelişen restorasyon projesi ve yeniden işlevlendirme önerisi ayrı başlıklar halinde incelenmiştir. Dördüncü ve son bölüm ise tez çalışmasına ilişkin genel değerlendirme ile tamamlanmıştır.
Tez çalışması ile korunması gerekli kültür varlığı olarak tescilli Ahmed Celaleddin Paşa Köşkü'nün taşıdığı tüm değerleri ile geleceğe aktarılması hedeflenirken, çağdaş koruma yöntemleri, ilgili uluslararası tüzükler ve ulusal mevzuat doğrultusunda hazırlanan restorasyon ve yeni işlev önerisinin, ahşap yapının özgün mimari özelliklerini kaybetmeden korunabilmesine katkı sağlaması amaçlanmaktadır. Ayrıca İstanbul'da özellikle de Acıbadem Semti'nde gün geçtikçe azalarak yok olma tehdidiyle karşı karşıya kalan ahşap yapı stoğunun da bu çalışma önerisi bağlamında korunması ve kullanılarak yaşatılmasının gerektiği vurgulanmıştır.

Abstract:
Ahmed Celaleddin Pasha Mansion, is supposed to be built in the last quarter of the 19th century, is located at the Anatolian side of Istanbul, in Acibadem district. The mansion is one of the best and most qualified dwellings to reflect the architectural features and timber construction techniques of its era. It was constructed as two-storied with timber framed system on a half-masonry basement storey. There are considerable structural failures and material deteriorations observed in the building that has been exposed to the environmantal effects up to now due to the lack of maintenance and any function. Within the scope of the thesis, sustainable conservation and intervention proposals are aimed to be developed with the documentation, determination of materials, deteriorations and authentic characteristics of the Mansion that has sustained its authenticity despite of its various conservation problems.
The study is composed of four sections. In the first section, the literature review, aim and method is presented. In the second section, the timber framed mansions have reached today or have not been in the Acibadem district are determined and evaluated by examining historical and architectural contect of Acıbadem district. In the third part, the life of Ahmed Celaleddin Paşa, the history, plan and facade characteristics, construction techniques and materials, architectural elements of the Mansion documented by traditional and modern techniques. In addition to this, conservation problems and reasons, restitution project with its sources, restoration and refunctioning project develeoped with the principals of the conservartion discipline are studied seperately. The fourth and last part includes the general evaluation of the study.
The study aims to contribute sustainability of Ahmed Celaleddin Pasa Mansion for future generations with its historical and aesthetic values. With respect to this it is intended for conservation of the timber building without losing its authentic architectural characteristics by considering contemporary conservation methods and conservation and re-functioning proposal prepared regarding the related international and national charters. Also, with the help of this propasal, conservation and revitalization by use of the timber buildings which is faced with dissappearing each day in Istanbul, especially in Acibadem, is expected.