Agaricus brasiliensis (Syn. A. blazei Murrill.) mantarının yetiştirme teknikleri üzerine araştırmalar
Researches on the cultivation techniques of agaricus brasiliensis (Syn. A. blazei Murrill.) mushroom
Yazar: NEŞE ADANACIOĞLU
Danışman: PROF. DR. KAYA BOZTOK
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez projesinde bağışıklık sistemini güçlendirici, antitümör, antiviral gibi birçok tıbbi özellikleri olması yanında badem aromalı tadıyla yemeklik olarak da değerlendirilen Brezilya mantarı Agaricus brasiliensis (Agaricus blazei Murrill.)'nın üretim teknikleri üzerine çalışmalar yapılmıştır. Ülkemizde A. brasiliensis (A. blazei Murrill.) ile ilgili ilk bilimsel araştırma olan bu projede A. brasiliensis üretiminde kullanılabilecek uygun yetiştirme ortamının, örtü toprağı materyalinin, örtü toprağı serim şekli ve kalınlığının ve çevre faktörlerinden ışığın şiddetinin belirlenmesine yönelik çalışmalar yürütülmüştür. Projenin ilk aşamasında Agaricus brasiliensis üretiminde yaygın olarak kullanıldığı belirtilen dört ortam formülasyonuna göre hazırlanan besin ortamları verim ve kalite açısından kıyaslanmıştır. İkinci aşamada ışık şiddeti, örtü toprağı materyali, örtü toprağı serim şekli ve kalınlığının belirlenmesine yönelik çalışma yapılmıştır. Bu çalışmada; tesadüf bloklarında bölünen bölünmüş parseller deneme deseni kurulmuştur. Ana parsellerde, 3 farklı ışık şiddeti;, I1: 350, I2: 450 ve I3: 750 lüks ışık yer almıştır. Alt parsellerde T: Torf, TP:Torf-Perlit (%75-25) TK: Torf-Klinoptilolit (%75-%25) TPK: Torf-Perlit-Klinoptilolit (%60-%20-%20) olmak üzere 4 farklı toprak materyali karışımı; küçük parsellerde ise; S1: 3 cm kalınlık ve düz bir şekil, S2: 5 cm kalınlık ve düz bir şekil, S3: 1 cm kalınlıkta örtüldükten sonra 10 cm genişliğinde, 4 cm yüksekliğinde, 10-15 cm aralıklarla sırtların oluşturulduğu 3 farklı serim şekli uygulanmıştır. Çalışmaların sonucunda, A. bisprorus üretiminde kullanılan fermentasyon, pastörizasyon ve olgunlaştırma işlemlerinden geçmiş kompostun A. brasiliensis yetiştiriciliği için uygun olduğu ve I2 X TPK X S2 interaksiyonunun verimlilik ve biyolojik etkinlik açısından ön plana çıktığı saptanmıştır.

Abstract:
In this thesis, cultivation techniques of Brazilian Mushroom-Agaricus brasiliensis (Syn. Agaricus blazei Murrill.) which has many medicinal properties like modulation of immune system, antitumor and antiviral effects and which is also valued for preparation of gourmet food because of its nice almond aroma was investigated. At this project which was the first scientific research on A.brasiliensis in our country, studies on growing media and its preparation technique, casing material, style of casing layer and its thickness and density of light as environmental parameter were carried out. Researches were established as two stages. At the first stage four different growing media which are commonly used worldwide were compared in terms of yield and quality.. At the second stage of the research density of light, casing material, application of casing were searched. This research was designed in split-split plots in randomized blocks. Three different light intensity ; I1: 350, I2: 450 ve I3: 750 lux were used as main plot, mixture of four different casing materials T: peat, TP:peat-perlite (%75-25) TK: peat-clinoptilolite (%75-%25) and TPK: peat-perlite-clinoptilolite (%60-%20-%20 were used at split plots and at split split plots S1: flat-3 cm casing layer, S2: flat-5 cm casing layer, S3: casing soil ridges of 10 cm wide x 4 cm high, 10 cm apart, were deposited on top of 1 cm overall soil casing covering were applied. The result of the studies showed that fermented, pasteurized and conditioned compost which is used for A.bisporus cultivation is suitable for the production of A. brasiliensis and in terms of yield and biological efficiency interaction of I2 X TPK X S2 was determined in the forefront.