Çocuklar için işitsel ve konuşma performans testi (çikop testi)'nin geliştirilmesi, geçerlilik ve güvenilirliği
Development, validity and reliability of auditory and speech performance test for children
Yazar: HALE HANÇER
Danışman: DOÇ. DR. SUNA TOKGÖZ YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Biçimbilimsel işlemleme = Morphological processing ; Konuşma = Speech ; Konuşma algısı = Speech perception ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Çocuklar = Children ; İşitme = Hearing ; İşitme algısı = Auditory perception ; İşitsel işlemleme = Auditory processing

Özet:
Çocuklarda işitsel işlemleme ve konuşma ayırt etme becerilerinin değerlendirilmesinde altın bir standart olmaması nedeniyle bu bozukluğa sahip çocukların taranması ve tanılanması güçtür. Bu çalışma ile amacımız 7,0-10,12 yaş aralığındaki çocukların işitsel ve konuşma performans değerlendirmesini arka planda gürültü varlığı ve yokluğunda, anlamlı ve anlamsız kafiyeli kelime çiftlerine verilen tepkilerin doğru/yanlış ve ms hızında tepkilerinin kaydedilmesi parametreleri ile değerlendirilmesi ve literatürümüze bu konu ile ilgili bir tarama testi kazandırılmasıdır. 
Bu amaç doğrultusunda işitsel işlemleme ve konuşmayı ayırt etmeye yönelik anlamlı ve anlamsız konuşma uyaranları ve restoran gürültüsünün kullanıldığı bilgisayar ortamında uygulanan ÇİKOP testi geliştirilmiştir. Testin geliştirilmesi sırasında literatürde bahsi geçen ilkelere uyulmuştur. Ön uygulama ile son değişiklikler yapıldıktan sonra geliştirilen test; 307 normal gelişim gösteren, 80 özgül öğrenme güçlüğü olan katılımcıya uygulanmış ve elde edilen veriler geçerlilik, güvenirlilik, madde ayırt ediciliği parametreleri ile analiz edilmiştir.
Bulgular incelendiğinde kapsam geçerliliğinin yüksek, yapı geçerliliğinin tek faktörlü olduğu, gruplar ve yaşlara göre ayırt edici skorlarının istatistiksel olarak anlamlı; orta düzeyde güvenilir, madde ayırt ediciliği olduğu bulunmuş ve yaşlara göre ortalama skorlar belirlenmiştir.
Çalışmamızın sonuçları incelendiğinde geliştirdiğimiz ÇİKOP testinin geçerli ve orta düzeyde güvenilir bir tarama testi olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Children
Since there is no gold standard for evaluating auditory processing and speech discrimination skills in children, the screening and diagnosis of children with this disorder is difficult. The aim of this study was to assess the auditory and speech performance of children between the ages of 7,0-10,12 with the parameters of recording the correct/incorrect and ms-rate responses to meaningful and meaningless rhyming word pairs in the presence and absence of background noise, and to introduce a screening test on this subject in the literature.
For this purpose, a computerized test was developed using meaningful and meaningless speech stimuli and restaurant noise to distinguish between auditory processing and speech. The principles mentioned in the literature were followed during the test development. The test developed after the last changes was made with the preliminary application; it was applied to 307 normally developing, 80 participants with specific learning difficulties, and the results were statistically analyzed with the parameters of validity, reliability, and item discrimination.
When the findings were examined, it was found that the content validity was high, construct validity was a single factor, and the discriminant scores according to groups and age were statistically significant. It was reported to be moderately reliable in terms of reliability, item discrimination was high, and average scores were determined according to age.
When the results of our study were examined, it was concluded that the test we developed was valid and moderately reliable.