Sürdürülebilir tüketim için ambalaj tasarımının önemi
The importance of packaging design for sustainable consumption
Yazar: ÜMMÜGÜL ÇİÇEK KÖSE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSAN KORUCU TAŞOVA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı / Grafik Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Ambalaj tasarım = Packaging design ; Atık yönetimi = Waste management ; Sosyal sorumluluk = Social responsibility ; Sürdürülebilir tüketim = Sustainable consumption ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Tüketim = Consumption ; Çevre bilinci = Environmental consciousness

Özet:
İnsanoğlunun sanayileşme ve teknolojiyi kullanmasıyla birlikte birçok çevre sorunu ortaya çıkmıştır. Sanayileşme aşırı üretimin yanında tüketimi de getirmiştir. Artan tüketimle beraber ihtiyaç fazlası üretimin de artması, atıkların fazlalaşmasına sebep olmuştur. Büyük çoğunluğunu ambalaj atıklarının oluşturduğu bu atıkların, birçoğu doğaya zarar vermekte ve yok olması yüzyıllar sürmektedir. Günümüzde bu atık probleminin önüne geçmek ve aynı zamanda çevre sağlığını en iyi duruma getirebilmek için sürdürülebilirlik kavramı ortaya atılmıştır. Bu araştırmanın konusu olarak seçilen sürdürülebilir tüketim, doğal kaynakları tasarruflu ve bilinçli bir şekilde kullanarak gelecek nesillere daha iyi bir çevre bırakmak ve atık ambalajların tekrar tekrar kullanımını sağlamaktadır. Bu dönüşümün en verimli halde kullanılması, sürdürülebilir ambalaj tasarımı ile gerçekleşir. Sürdürülebilir ambalaj tasarımı, çevre bilinci için etkili bir yöntem olmuştur. 
Bu çalışmada sürdürülebilirlik, tüketim, geri dönüşüm, yeniden kullanım ve çevre bilinci konuları üzerine araştırma yapmak çalışmanın hedefini oluşturmaktadır.
Araştırmanın amacı; sürdürülebilir ambalaj tasarımlarını analiz ederek atıkların azaltılmasını sağlayıp, sağlamadığını incelemektir.
Bu çalışma; çevreye duyarlı ambalajların üretilmesi konusunda farkındalığı artırması yönünden önemlidir. 
Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden literatür taraması ve görsel analiz yöntemlerinden çalışma boyunca yararlanılmıştır. Günümüzde üretilen çevre dostu ambalajlar ve uygulamalar analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularında, yenilenebilir bitkisel kaynaklı malzemelerden üretim yapılmasının sürdürülebilir gelişimi sağladığı, ambalaj tasarımlarına kazandırılan işlevsellik ile ambalajın geri dönüştürülmesine gerek duyulmadan, başka bir şekilde de kullanılması imkanı ile sürdürülebilirliğin devam ettiği; yeniden kullanımı mümkün olan ambalajların uzun bir süre boyunca atığa dönüşmediği için, atıklarda azalma sağladığı bulgularına ulaşılmıştır. Bu geri kazanımlar ile çevre bilincine büyük bir katkı sağladığı düşünülen sürdürülebilir ambalaj tasarımları, toplumlarda çevreye karşı edinmesi gereken hassasiyet dürtüsünü de uyandırır. 
Yapılan sürdürülebilir ambalaj tasarımı analizleri sonucunda; araştırmacı tarafından sürdürülebilir tüketime katkı sağlayabilmesi için organik ham maddelerden üretilmiş bir sürdürülebilir ambalaj tasarımı ve ürün koruma görevini yerine getirdikten sonra fotoğraf çerçevesi olarak kullanımına devam edilebilen bir sürdürülebilir ambalaj tasarımı da hazırlanmıştır.
Sonuç olarak tez kapsamında yapılan literatür taramaları ve sürdürülebilir ambalaj analizleri doğrultusunda yeniden kullanılabilen ambalajların enerji ve hammadde tasarrufu sağladığı görülmüştür. Konumuz ile ilgili genel ve kapsayıcı bir yaklaşım ortaya konarak; çevreyi ve doğal kaynaklarımızı korumak adına ambalajların, hem hammaddesel hem de işlevsel olarak sürdürülebilir şekilde tasarlanması ve ambalaj atıklarının yüksek oranda dönüşümünü sağlamak için tüketicilerin bilinçlendirilmesinin önemli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Many environmental problems have emerged with the industrialization and use of technology by human beings. Industrialization has brought consumption as well as overproduction. The increase in surplus production together with the increasing consumption has caused the increase of waste. Most of these wastes, consisting mostly of packaging wastes, harm the nature and take centuries to disappear. Today, the concept of sustainability has been introduced in order to prevent this waste problem and to optimize environmental health at the same time. Sustainable consumption, chosen as the subject of this research, enables the future generations to leave a better environment by using natural resources economically and consciously and to ensure the repeated use of waste packaging. The most efficient use of this transformation is achieved through sustainable packaging design. Sustainable packaging design has been an effective method for environmental awareness.
The aim of this study is to conduct research on sustainability, consumption, recycling, reuse and environmental awareness. Purpose of the research; analyzing sustainable packaging designs and examining whether it reduces waste or not.
This work; It is important in terms of raising awareness about the production of environmentally friendly packaging.
Qualitative research method was used in this study. Qualitative research methods, literature review and visual analysis methods were used throughout the study. Environmentally friendly packaging and applications produced today have been analyzed. In the findings of the research, it is stated that production from renewable plant-based materials provides sustainable development, and the functionality added to packaging designs and sustainability continues with the possibility of using the packaging in another way without recycling; It has been concluded that the packages that are possible to be reused do not turn into waste for a long time, thus reducing the waste. Sustainable packaging designs, which are thought to make a great contribution to environmental awareness with these recycling, also arouse the impulse of sensitivity to the environment in societies.
As a result of the sustainable packaging design analysis; In order to contribute to sustainable consumption, the researcher also prepared a sustainable packaging design made of organic raw materials and a sustainable packaging design that can be used as a photo frame after fulfilling the product protection task.
As a result, it has been observed that reusable packages provide energy and raw material savings in line with the literature reviews and sustainable packaging analyzes conducted within the scope of the thesis. By putting forward a general and comprehensive approach regarding our subject; In order to protect the environment and our natural resources, it was concluded that it is important to design packaging in a sustainable way both in terms of raw material and function, and to raise the awareness of consumers in order to ensure the high rate of recycling of packaging waste.