Dindarlık, bilişsel esneklik ve öfke kontrolü ilişkisi üzerine bir araştırma
A research on the relationship of religiosity, cognitive flexibility and anger control
Yazar: AYŞE ÜZÜM
Danışman: PROF. DR. ADEM ŞAHİN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, bireylerin hayatında önemli bir yeri olan dindarlık,
bilişsel esneklik ve öfke kontrolü arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Araştırmanın
örneklem grubunu, 2022- 2023 eğitim öğretim yılında Karamanoğlu Mehmetbey
Üniversitesi'nin farklı fakültelerinde öğrenim gören 339 öğrenci oluşturmaktadır.
Araştırmamızda dindarlık ile ilgili verilerin toplanmasında "Dini Hayat Ölçeği"
(DHÖ), bilişsel esneklik ile ilgili bilgilerin toplanmasında Bilişsel Esneklik
Envanteri (BEE), öfke kontrolü ile ilgili verilerin toplanmasında ise "Çok Boyutlu
Öfke Ölçeği"(ÇBÖÖ) kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS yardımıyla analiz
edilmiştir. Araştırmamızda dindarlık ile bilişsel esneklik arasında pozitif yönlü,
anlamlı ve düşük derecede bir ilişki olduğu, katılıcıların dindarlık puanları arttıkça
bilişsel esneklik puanlarının arttığı tespit edilmiştir. Dindarlık ile kişiler arası öfke
ölçeği ve intikam alt boyutu arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişkinin olduğu;
dindarlık puanları yükseldikçe örneklemin kişiler arası öfke puanlarının düştüğü,
yani öfke kontrollerinin yükseldiği tespit edilmiştir. Dindarlığın ve boyutlarının
bağımsız değişken, bilişsel esneklik ve kişiler arası öfke boyutlarının bağımlı
değişken olarak girdiği regresyon analizde ise dindarlığın bilişsel esnekliği anlamlı
düzeyde yordadığı, fakat kişiler arası öfke kontrolünü yordamadığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Dindarlık, Bilişsel Esneklik, Öfke Kontrolü.

Abstract:
The aim of this research is to determine the relationship between religiosity,
cognitive flexibility and anger control, which have an important place in individuals'
lives. The sample group of the research consists of 339 students studying in different
faculties of Karamanoğlu Mehmetbey University in the 2022-2023 academic year. In
our research, the "Religious Life Scale" (RCS) was used to collect data on religiosity,
the Cognitive Flexibility Inventory (CEE) was used to collect information on
cognitive flexibility, and the "Multidimensional Anger Scale" (MDSS) was used to
collect data on anger management. The collected data were analyzed with the help of
SPSS. In our research, it was determined that there was a positive, significant and
low-level relationship between religiosity and cognitive flexibility, and as the
participants' religiosity scores increased, their cognitive flexibility scores increased.
There is a negative and significant relationship between religiosity and the
interpersonal anger scale and revenge subscale; It was determined that as religiosity
scores increased, the sample's interpersonal anger scores decreased, meaning their
anger control increased. In the regression analysis, in which religiosity and its
dimensions were entered as independent variables, and cognitive flexibility and
interpersonal anger dimensions were entered as dependent variables, it was
determined that religiosity significantly predicted cognitive flexibility, but did not
predict interpersonal anger control.
Key Words: Religiosity, Cognitive Flexibility, Anger Control.