Türkiye'de öğrenim gören yabancı uyruklu öğrencilerin hak, görev ve sorumluluklara yönelik görüşleri (Kastamonu ili örneği)
Opinions of foreign students education in Turkey on the rights, duties and responsibilities
Yazar: HACER YALABAÇOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE KARASU AVCI
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Görev = Duty ; Görevler = Tasks ; Hak = Right ; Kastamonu = Kastamonu ; Sorumluluk = Responsibility ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Vatandaşlık eğitimi = Citizenship education ; Yabancı uyruklu = Foreign domectic ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students

Özet:
Dünya üzerinde siyasal, sosyal ve ekonomik nedenlerle göçler gerçekleşmektedir. Ancak bu göçler toplumlardaki etnik çeşitliliği de artmaktadır. Bu çeşitlilik toplumdaki insanların bir arada yaşamasını zorlaştırmaktadır. Bu durum hem toplum olarak bir arada yaşayabilmek hem de toplumsal ve küresel sorunlarla başa çıkabilecek etkili ve demokratik vatandaşlar yetiştirmeyi gerekli kılmaktadır. Toplumların sağlıklı bir şekilde sürdürülebilirliğinin sağlanması için tüm bireylerinin vatandaşlık eğitiminden yararlanması gerekmektedir. Irk, din, dil, cinsiyet fark etmeksizin tüm bireyler iyi ve etkili vatandaşlığa ilişkin gerekli bilinci kazanmalıdır. Birçok ülke gibi Türkiye Cumhuriyeti de göç alan ülkeler konumundadır. Ülkemizde vatandaşlık eğitimi ilkokul ve ortaokul düzeyinde sosyal bilgiler dersi ile verilmektedir. Bu ders ile öğrencilere iyi ve etkili bir vatandaşın taşıması gereken bilgi, beceri ve değerlerin kazandırılması hedeflenmektedir. Bu doğrultuda bu araştırmada, yabancı uyruklu öğrencilerin sosyal bilgiler dersinde vatandaşlık algılarının geliştirilmesine yönelik görüşlerinin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden birisi olan olgubilim modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2020-2021 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılında Kastamonu İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı ortaokullarda 8.sınıf düzeyinde öğrenim gören 30 yabancı uyruklu öğrenciden oluşmaktadır.  Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış mülakat formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler ise betimsel analiz yoluyla çözümlenmiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre yabancı uyruklu öğrencilerin çoğunluğu vatandaşlık kavramını değerler ile ilişkilendirerek açıklamışlardır. Öğrenciler Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nde haklarının ihlali konusunda bir engel ile karşılaşmadıklarını belirtmektedirler. Öğrencilerin iyi ve etkili vatandaş olma yönünde pozitif bir algıya sahip oldukları ve bu konuya ilişkin kazanımları sosyal bilgiler dersi aracılığıyla edindikleri görülmektedir. Ayrıca hem ülkemize hem de insanlarına karşı olumlu yaklaşım içinde oldukları da anlaşılmaktadır. Öğrenciler Türkiye'yi kişisel hak ve hürriyetler bakımından kendi ülkelerine göre daha gelişmiş bulmaktadırlar. Ayrıca ülkemizde kız öğrencilere yönelik eğitim hakkının daha özgürce gerçekleştiğini vurgulamaktadırlar. 
ANAHTAR KELİMELER: Sosyal Bilgiler Eğitimi, Vatandaşlık Eğitimi, Yabancı Öğrenci

Abstract:
Migration takes place worldwide for political, social, and economic reasons. However, these migrations increase the ethnic diversity in societies. This diversity makes it difficult for people in the society to live together. This situation necessitates raising effective and democratic citizens who can live together as a society and cope with social and global problems. In order to ensure the sustainability of societies in a healthy way, all individuals should benefit from citizenship education. All individuals, regardless of race, religion, language, or gender, should acquire the necessary awareness of good and effective citizenship. Like many countries, the Republic of Turkey is also one of the countries that receive immigration. In our country, citizenship education is offered with social studies courses at the primary and secondary school levels. With this course, it is aimed to provide students with the knowledge, skills and values that a good and effective citizen should have. In this sense, this study aims to reveal the views of international students on the development of citizenship perceptions in the social studies course. The research was designed in the phenomenology model, which is one of the qualitative research methods. The research study group consists of 30 international students studying at the 8th grade in secondary schools affiliated to Kastamonu Provincial Directorate of National Education in the spring semester of the 2020-2021 academic year. A semi-structured interview form was used as a data collection tool in the research. The data were analyzed through descriptive analysis. According to the results obtained in the research, the majority of international students explained the concept of citizenship by associating it with values. Students state that they have not encountered any obstacles regarding the violation of their rights in the Republic of Turkey. It is found that the students have a positive perception of being good and effective citizens, and they acquire this understanding related to this issue through the social studies course. It is also revealed that they have a positive approach towards both our country and its people. Students find Turkey more developed than their own country in terms of personal right and freedom. They also emphasize that education right of female students is actualized more freely in our country. 
KEYWORDS: Social Studies Education, Citizenship Education, International Student