Davranış-mekân uyumu: Bilişsel esneklik düzeyleri farklı öğrencilere göre, okul ortamında olanaklılıkların (affordances) incelenmesi
Behavior-space adaptation: The analysis of the affordances in the school environment in terms of the students' different cognitive flexibility levels
Yazar: GÜLSEMİN ALPARSLAN KARDEŞ
Danışman: PROF. DR. SELAHİDDİN ÖĞÜLMÜŞ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Eğitim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Davranış = Behavior ; Mekan = Space ; Okullar = Schools ; Olanaklılık = Affordance ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Öğrenme ortamı = Learning environment

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, ortaokul öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeylerini saptamak ve bilişsel esneklik düzeyi düşük ya da yüksek öğrencilerin okul ortamında ders dışı saatlerde algıladıkları olanaklılıklar (affordances) arasında fark olup olmadığını incelemektir. Bilişsel esneklik düzeyinin, öğrencilerin yaşlarına, sınıf düzeylerine ve cinsiyetlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı ise alt amaçlarındandır. 
Araştırma 2015-2016 eğitim öğretim yılında Ankara'da Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir ortaokulda öğrenim görmekte olan 17'si kız, 14'ü erkek olmak üzere toplam 31 öğrencinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler, Bilişsel Esneklik Ölçeği, Okulun Öğrencilere Sunduğu Olanaklılıklar Formu ve Kişisel Bilgi Formu ile elde edilmiştir. Çalışma grubunu oluşturan ortaokul öğrencilerinin Bilişsel Esneklik Ölçeği'nden almış oldukları toplam puanlarının, yaş, sınıf düzeyi ve cinsiyet açısından anlamlı bir farklılığın olup olmadığını parametrik olmayan testlerden ilişkisiz ölçümler için Mann Whitney U- Testi ve Kruskal Wallis H- Testi ile incelenmiştir. Öğrencilerin okul ortamlarında algıladıkları olanaklılıkların bilişsel esneklik düzeylerine göre fark gösterip göstermediği ise Mann Whitney U- Testi ile analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda; ortaokul öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeylerinin yaşa, sınıf düzeyine ya da cinsiyete göre anlamlı düzeyde fark göstermediği bulgusuna ulaşılmıştır. Ancak Öğrencilerin okul ortamlarında algıladıkları olanaklılıkların bilişsel esneklik düzeylerine göre anlamlı düzeyde fark gösterdiği tespit edilmiştir. Bilişsel esneklik düzeyi yüksek olan öğrencilerin okul ortamlarının ders dışı saatlerde onlara sağladığı olanaklılıkları bilişsel esneklik düzeyi düşük olan öğrencilere göre daha fazla algıladıkları sonucuna ulaşılmıştır. 
Anahtar sözcüler: Bilişsel esneklik, Olanaklılık (Affordance) kuramı, Olanaklılık algısı

Abstract:
The main objective of this research is to determine the secondary school students' cognitive flexibility levels and examine whether there are significant differences of the students' perception of affordances offered by the school places in terms of their cognitive flexibility levels. Another sub-objective is to examine whether there are significant differences in the level of the secondary school students' cognitive flexibility levels in terms of age, grade and gender. 
The study was carried out with 17 girls and 14 boys totally 31 students who were studying in a secondary school affiliated to the Ministry of National Education in Ankara in academic year 2015-2016. The date used in this research was adopted from Cognitive Flexibility Scale, Affordances Form (The School Offers to The Students) and Personal Information Form. Nonparametric tests, two independent samples; Mann Whitney U-Test and Kruskal Wallis H-Test were used for the purpose of determining whether there were differences on Cognitive Flexibility Scale total scores in terms of age, grade and gender. Mann Whitney U-Test was also used to examine whether there were differences on the students' perception of affordances that school places offered them in terms of the students' cognitive flexibility levels. 
The results suggest that there are no meaningful differences in cognitive flexibility levels of the students in terms of their age, grade and gender. It is found that there is meaningful difference in the students' perception of the affordances that the school places offered them in terms of the students' cognitive flexibility levels. The students with high level of cognitive flexibility perceive more affordances which the school offered them than the students with low level of cognitive flexibility. 
Key words: Cognitive flexibility, Theory of Affordance, Perception of affordances