Pediatri yoğun bakım ünitesinde çalışan hemşirelerde tükenmişlik, ruhsal bozukluklar ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between burnout, mental disorders and psychological resilience in nurses working in the pediatric intensive care unit
Yazar: HÜSEYİN EMRE TOSUN
Danışman: PROF. DR. FATMA TAŞ ARSLAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Pediatri yoğun bakım ünitesi hemşireleri kritik çocuk hasta takibi ve yoğun bakım şartlarının zorlu olması gibi birçok faktörden dolayı fiziksel ve psikolojik olarak etkilenmektedir.  Pediatri yoğun bakım hemşirelerinde psikolojik dayanıklılığın yüksek olması ruhsal bozuklukların ve tükenmişliğin daha az görülmesine neden olabilir. Araştırma, pediatri yoğun bakım ünitesinde çalışan hemşirelerin tükenmişlik, psikolojik dayanıklılık ve ruhsal bozukluk riski arasındaki ilişkiyi saptamak amacıyla planlanmıştır.
	Çalışma tanımlayıcı ve ilişkisel türde olup 2023 Temmuz ve 2024 Şubat ayları arasında 167 pediatri yoğun bakım hemşiresinin katılımı ile yürütülmüştür. Veriler online olarak kişisel bilgi formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ), Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (PDÖ) ve Genel Sağlık Anketi-28 (GSA-28) kullanılarak elde edilmiştir. Veriler IBM SPSS V23 ve R programı ve MASS paketi ile analiz edildi.  Tek yönlü varyans analizi ve Kruskal Wallis testi, çoklu karşılaştırmalar Duncan testi, Bağımsız iki örnek t testi ve Mann-Whitney U testi, Spearman's rho korelasyon ve Robust regresyon analizi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi.  
	Çalışmada MTÖ, PDÖ ve GSA-28 puan ortalamaları sırasıyla (41,49±13,16, 118,49±17, 10,59±7,53) olarak bulunmuştur. Hemşirelerin tükenmişlik düzeylerinin ve ruhsal bozukluk riski düzeylerinin yüksek olduğu bulunmuştur. Kurulan regresyon modeli ile genel sağlık puanı %79,81 oranında açıklanmaktadır. Psikolojik dayanıklık genel puanının bir puan artması genel sağlık puanını 0,048 puan azaltmaktadır (p=0,034). Tükenmişlik puanının bir puan artması genel sağlık puanını 0,314 puan artırmaktadır (p<0,001). Pediatri yoğun bakım hemşirelerinde psikolojik dayanıklılık artıkça ruhsal bozukluklar riski azalırken, tükenmişlik düzeyi arttıkça hemşirelerde ruhsal bozukluklar riskinin arttığı tespit edilmiştir.
	Pediatri yoğun bakımda çalışan hemşirelerin psikolojik dayanıklılığının arttırılmasına yönelik yapılacak çalışmalarla hemşirelerin dayanıklılığının arttırılması, Pediatri yoğun bakım hemşirelerinde ruhsal bozukluk riskinin ve tükenmişliğin daha az görülmesine neden olabilir.

Abstract:
Pediatric intensive care unit nurses are physically and psychologically affected by many factors such as critical pediatric patient follow-up and harsh intensive care conditions.   High psychological resilience in pediatric intensive care nurses may cause mental disorders and burnout to be less common. The research was planned to determine the relationship between burnout, psychological resilience and mental disorders of nurses working in the pediatric intensive care unit. 
	The study was descriptive and relational in type and was conducted with the participation of 167 pediatric intensive care nurses between July 2023 and February 2024. Data were obtained using an online personal information form, Maslach Burnout Inventory (MBI), Adult Resilience Scale (PDS) and General Health Questionnaire-28 (GHQ-28). Data were analyzed with IBM SPSS V23 and R programs and MASS package. One-way variance analysis and Kruskal Wallis test, multiple comparison Duncan test, Independent two-sample t test and Mann-Whitney U test, Spearman's rho correlation and Robust regression analysis were used. Statistical significance was accepted as p<0.05. 
	In the study, the mean scores of MBI, PBS and GHQ-28 were found to be (41.49±13.16, 118.49±17.00, 10.59±7.53), respectively. It was found that the burnout levels and mental disorder risk levels of nurses were high. The general health score is explained by 79.81% with the established regression model. A one-point increase in the general resilience score decreases the general health score by 0.048 points (p=0.034). A one-point increase in the burnout score increases the general health score by 0.314 points (p<0.001). It has been found that as psychological resilience increases in pediatric intensive care nurses, the risk of mental disorders decreases, while as the level of burnout increases, the risk of mental disorders increases in nurses.
	Increasing the resilience of nurses working in pediatric intensive care units through studies to be conducted to increase the psychological resilience of nurses may lead to a lower risk of mental disorders and burnout in pediatric intensive care nurses.