Civanperçemi türlerinden ?Achillea Biebersteinii?nin içerdiği flavonoidlerin ekstraksiyonu ve HPLC ile yanyana analizi için yöntem geliştirme ve elyaf boyamadaki davranışının incelenmesi
Development of an HPLC method for flavonoids in Achillea Biebersteinii afan. and investigation of wool dyeing
Yazar: DUYGU SUSUZ
Danışman: PROF. DR. EMRE DÖLEN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry
Dizin: Achillea = Achillea ; Boyama = Dyeing ; Boyama işlemleri = Dyeing process ; Böl ve yönet = Divide and administer ; Flavonlar = Flavones ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Pigmentler = Pigments

Özet:
Bu çalışmada sarı civanperçemi (Achillea biebersteinii Afan.) bitkisinin başta çiçeği olmak üzere yaprakları ve gövdesinin içerdiği doğal boyarmaddeler ters fazlı yüksek performanslı sıvı kromatografisi (RP-HPLC) ile kalitatif olarak analiz edildi. Bitkinin çiçek, yaprak ve gövdesinde bulunan bu boyarmaddeler metanolün farklı oranları ile hızlandırılmış solvent ekstraksiyonu (ASE) cihazında ekstrakte edildi. Yapılan analizler sonucunda Achillea biebersteinii Afan. bitkisinin içerdiği boyarmaddeler birer flavonoid olan, quercetagetin-3,6-dimetil eter, luteolin-7-galaktosit, patulitrin, quercetin, kamferol-3-O-galaktosit, 4'6-dihidroksi-3'-metoksi flavon-7-O-glikoz ve apigenin olarak saptandı. Bu bileşenlerden quercetagetin-3,6-dimetil eter, luteolin-7-galaktosit, kamferol-3-O-galaktosit, 4'6-dihidroksi-3'-metoksi flavon-7-O-glikoz ve apigenin maddeleri bu bitki üzerinde daha önce yapılan çalışmalarda saptanmamıştır. Ayrıca Achillea biebersteinii Afan. bitkisi ile mordanlı yün boyama yapıldı. Bunun için alüminyum, kalay ve demir ile mordanlanmış yünler Achillea biebersteinii Afan. ile boyanıp, daha sonra yün üzerinden çözünerek boyarmadde analizleri yapıldı ve bitkinin içerdiği boyarmaddeler ile karşılaştırıldı. Bu çalışmada Achillea biebersteinii Afan.'nın içerdiği flavonoidlerin potansiyometrik titrasyonlara dayanılarak belirli pH'larda alüminyum(III) ve kalay(II) ile oluşturduğu kompleksler pigment olarak elde edildi. Oluşan pigmentlerin ters fazlı yüksek performanslı sıvı kromatografisi (RP-HPLC) ile analizleri yapıldı. Bitkideki hangi boyarmaddelerin metallerle pigment oluşturduğu standartlarla karşılaştırılarak tayin edildi. Son olarak; CIEL*a*b* renk ölçüm sistemi kullanılarak farklı mordanlar ile kompleksleştirilip, sarı civanperçemi bitkisi ile boyanan yünün renk ve açıklık-koyuluk değerleri tayin edildi.Anahtar sözcükler: Achillea biebersteinii Afan., boyarmadde, pigment, flavonoidler, HPLC.

Abstract:
In this study, Achillea biebersteinii Afan. plant?s flower, leaf and stem were analyzed qualitatively by reverse phase high performance liquid chromatography because of include flavonoids. First of all it was extracted with different rates of methanol with Accelerated Solvent Extractor. As a result of the analysis of RP-HPLC, Achillea biebersteinii Afan. plant consist of quercetin, kaempferol-3-O-galactoside, 4?6-dihydroxy-3?-methoxy-flavon-7-O-glycoside, quercetagetin-3,6-dimethyl ether, luteolin-7-galactoside, patulitrin and apigenin. In previous studies with this plant, kaempferol-3-O-galactoside, quercetagetin-3,6-dimethyl ether, 4?6-dihydroxy-3?-methoxy-flavon-7-O-glycoside, luteolin-7-galactoside and apigenin are not found. Also, the dried Achillea biebersteinii Afan. was used for dyeing wool yarns. The wool yarns were mordanted using Fe, Sn, Al salts and then dyed with different amounts of dried plant?s flower and whole plant. The mordanting wools are dyeing with Achillea biebersteinii Afan. After that, dyed wools were analyzed by RP-HPLC. Besides this, Al- Achillea biebersteinii Afan. and Sn- Achillea biebersteinii Afan. pigments were obtained with different pHs towards to potentiometric titration. These pigments were analyzed qualitatively by reversed phase high performance liquid chromatography (RP-HPLC) and it was determined by comparing standards. Finally L* (brigtness), a*(red/green rate) and b* (yellow/blue rate) values which constitute the CIEL*a*b* colour space of dyeing wool yarns were measured.Key words: Achillea biebersteinii Afan., dyestuff, pigment, flavonoids, HPLC.