KoAH tanılı ve steroid kullanan hastaların enfeksiyon kaynaklı acil servis başvurularının prospektif değerlendirilmesi
Prospective evaluation of infection-induced emergency department applications in patients diagnosed with copd and using steroids
Yazar: TALHA KARAHAN
Danışman: DOÇ. DR. NEZİHAT RANA DİŞEL
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Adrenokortikotropik hormon = Adrenocorticotropic hormone ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Hidrokortizon = Hydrocortisone ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Steroidler = Steroids

Özet:
KOAH Tanılı ve Steroid Kullanan Hastaların Enfeksiyon Kaynaklı Acil Servis Başvurularının Prospektif Değerlendirilmesi
Giriş ve amaç: Steroidler KOAH hastalarında atak sıklığı, hastanede yatış süresi ve mortaliteyi azalttığı bilinen ve kılavuzlarda kullanımı açıklanmış ilaçlardır. Klinik gözlemimiz ülkemizde KOAH hastalarının steroid kullanımlarının kılavuz önerisinin çok üstünde olduğu şeklindedir. Çalışma amacımız steroid kullanımının yaygın olduğu KOAH tanılı hastalarda steroide bağlı sürrenal baskılanma var mı ve steroid kullanımı ile sık acil servis başvuru arasında ilişki var mı sorularına yanıt aramaktır. Hastaların enfeksiyon ile sepsis sıklığında artış olup olmadığını ve mortalitelerine etkilerini de araştırmayı amaçladık.

	Metod: Prospektif kesitsel klinik araştırma olan çalışmamız, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde (ÇÜTF) tek merkezli olarak Etik Kurulu onayı ve Bilimsel Araştırmalar Proje biriminin desteği ile yapıldı. Çalışmaya 1 Mayıs 2018-1 Ekim 2019 tarihleri arasında nefes darlığı şikayeti ile ÇÜTF Acil Tıp Anabilim Dalı Erişkin Acil Servisine başvuran 18 yaş üstü çalışmaya dahil edilme kriterlerine sahip KOAH hastaları dahil edildi. Hastalara ait demografik, klinik ve rutin laboratuvar verileri ile laktat klirensi, CRP, prokalsitonin, ACTH, kortizol seviyeleri, acil servise başvuru sayıları, yatış durumları ve süreleri, 1 aylık mortaliteleri incelendi. Hastalar son 3 ayda steroid kullanıp kullanmama ve indeks acil servis başvurularında steroid alıp almama durumlarına göre değerlendirildi.

	Bulgular: Çalışmaya dahil edilip verileri tam olan 50 hastanın 41'i (% 82,0) erkekti. Hastaların yaş ortalamaları 66,72 yıl (49-85 yaş aralığı) idi. Hastaların şikayet, fizik muayene bulguları, ek hastalıkları, yatış ve mortalite verileri, ACTH, prokalsitonin, laktat ortalamaları acil serviste steroid alan ve almayan hastaları içeren gruplar arasında benzerdi. Hastalardan acil serviste steroid tedavisi alanların balgam şikayeti (p=0,005), KY ek hastalığı oranı (p=0,007), analjezik kullanmama durumu (p=0,033), solunum sayıları (p=0,049), ral (p=0,049), ronküs (p=0,00), nötrofil yüzdesi (p=0,028), Hb (p=0,011) ve HCT (p=0,018) ortalamaları, almayanların oranından istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek bulundu. İndeks başvuruda acil serviste steroid tedavisi almamış hastalardan, son 3 ayda steroid kullananların lenfosit yüzdelerinin ortalaması istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p=0,041). İndeks başvuruda acil serviste steroid tedavisi almış hastaların hemoglobin ve hematokrit değer ortalamaları incelendiğinde, son 3 ayda steroid kullanmayanlara göre, kullananlarda istatistiksel olarak daha yüksek olduğu görüldü (Hb için p=0,010 ve HCT için p=0,004). İndeks başvuruda acil serviste steroid tedavisi almış hastaların, son üç ayda steroid kullanmayanların kortizol seviyelerinin kullananlardan istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde düşük olduğu bulundu (p=0,013). Ancak indeks başvuruda steroid alan hastaların ortalama kortizol değerleri almayanlardan ve son 3 ayda steroid kullananlarda da düşük bulundu (p>0,05).

	Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda indeks başvuruda acil serviste steroid tedavisi alanlarda balgam şikayeti, KY varlığı, solunum sayısı, ral ve ronküs sıklığı, nötrofil yüzdeleri, hemoglobin ve hematokrit değerleri steroid almayan hastalara kıyasla istatiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Kortizol ve ACTH değerleri steroid kullananlarda düşüktü ancak istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmasa da KOAH hastalarında steroid kullanımına bağlı sürrenal baskılanma gelişebileceğini ve hastaların bu açıdan takip edilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Ancak daha fazla sayıda hasta ve kortizol ve ACTH için mükerrer örnekleme yapılabilen ileri çalışmaların bu durumun daha net ortaya koyabileceğini düşünmekteyiz. 

Anahtar kelimeler: KOAH, steroid, sürrenal baskılanma, ACTH, kortizol

Abstract:
Objective: Steroids, as described in guidelines, reduces incidence of attacks, duration of hospitalization and  mortality in COPD patients. Our clinical observations show that steroid usage of the COPD patients is above the recommendation of the guidelines. The goal of our study is in COPD patients whom steroid usage is common whether there is a link between surrenal gland supression and frequent emergenceny medicine application due to steroid usage. We also aimed to investigate whether there is an increase in the frequency of infection and sepsis of patients and their effects on mortality.

	Materials and methods: Our study, which is a prospective cross-sectional clinical research, was conducted in Çukurova University Faculty of Medicine (ÇÜTF) with the approval of the Ethics Committee and the support of the Scientific Research Project unit. COPD patients who were admitted to the ÇÜTF Department of Emergency Medicine Adult Emergency Department with the complaint of shortness of breath were included in the study over 18 years of age between May 1, 2018 and October 1, 2019. Demographic, clinical and routine laboratory results, lactate clearance, CRP, procalcitonin, ACTH, cortisol levels, the number of admissions to the emergency service, hospitalization and duration, 1 month mortality of patiends were examined. Patients were evaluated whether they were on steroid treatment or whether they were given steroids in Emergecy room.

	Results: 41 (82.0%) of the 50 patients who were included in the study and whose data were complete were male. The mean age of the patients was 66.72 years (49-85 years old). Patients' complaints, physical examination findings, comorbidities, hospitalization and mortality data, ACTH, procalcitonin, lactate averages were similar among the groups who received and did not receive steroids in the emergency room. Sputum complaint (p = 0.005), HF comorbidity rate (p = 0.007), non-analgesic use (p = 0.033), respiratory rate (p = 0.049), ral (p = 0.049), roncus (p = 0.00), percent of neutrophils (p = 0.028), Hb (p = 0.011) and HCT (p = 0.018) averages were found to be statistically significantly higher in the patients who received steroid treatments in emergency room than those who did not. In the index application, the mean lymphocyte percentages of the patients who received steroid treatment in the last 3 month in the emergency room were found to be statistically significantly higher than the patients who did not receive steroid treatments.When the average of hemoglobin and hematocrit values of the patients who received steroid treatment in the emergency room was examined in the index application, it was observed that the users who used the steroids in the last 3 months were statistically higher than those who did not use steroids (p = 0.04 for Hb and p = 0.004 for HCT). When the average cortisol levels of the patients who received steroid treatment in the emergency department was examined in the index application, it was found that those who did not use steroids in the last three months were significantly higher cortizol values than those who used steroid in last 3 months. (p = 0.013). However, the average cortizol valuse of patients who received steroids on index application were lower than in those who did not take steroid treatments and who used steroids in the last 3 months. (p >0,05).

	Discussion and Conclusion: In our study, the incidence of sputum complaints, ral and rhoncus incidence, neutrophil percentages, hemoglobin and hematocrit values of steroid users were found to be statistically significantly higher than compared to non-steroid users. Cortisol and ACTH levels were low in steroid users, but there was no statistically significant difference. We think that surrenal supression related to steroid use in COPD patients may develep and patients should be followed in this respect. However, we think that further studies, which can be repeatedly sampled for cortisol and ACTH with more patients may reveal this situation more clearly.

Keywords: ACTH, COPD, Cortisol, Steroid, Surrenal supression