Güzellik algısının nörobiyolojisi ve kültürün etkileri
Neurobiology of beauty perception  and the effects of culture
Yazar: UĞUR POLAT
Danışman: PROF. DR. LÜTFÜ HANOĞLU
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Bilişsel Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Estetik algı = Aesthetic perception ; Estetik beğeni = Aesthetic inclination ; Estetik varoluş = Aesthetics existence ; Estetik zevk = Aesthetic pleasure ; Güzellik = Beauty ; Kültürel değerler = Cultural values ; Nörobilim = Neuroscience ; Nöroestetik = Neuroaesthetics ; Sanat kuramları = Art theories

Özet:
Estetik algıda kültürün etkilerini değerlendirmek amacıyla yapılan bu çalışmada, iki farklı etnik/dini gruptan sağlıklı katılımcılarda, kendi kültürel yapılarına ait olan ve olmayan görseller ile temasta oluşan estetik algı esnasında, beyin elektrofizyolojik olarak incelenmiştir. Çalışmaya; gönüllülük esasına dayanılarak 5 Hristiyan Siyahi (HS) ve 5 Müslüman Beyaz (MB) katılımcı dahil edilmiştir. Görsel    beğeni süreçlerinin değerlendirilmesinde 4 tip görsel uyaran sunulmuştur.4  tip görsel uyaran (HS için güzel, MB için güzel ile, ortak güzel ve ortak güzel değil) olarak, toplam 40 adet görsel gösterilmiş ve uyaranlara verilen elektrofizyolojik yanıtlar skalp EEG ile kaydedilmiştir. Task bitiminde katılımcılara gösterilen resimler beğeni derecesine göre, katılımcılar tarafından skorlandırılmıştır. EEG analizleri, Delta ve Teta frekansları için Olaya İlişkin Salınımlar (OİS) yaklaşımı kullanılarak yapılmıştır. EEG bulguları neticesinde; HS bireylerin delta ve teta frekansında daha güçlü yanıt verdiği görülmüştür. Delta yanıtı için iki grup arasındaki farklılık, MB için güzel ve HS için güzel kategorilerinde ortaya çıkmazken, ortak güzel kategorisinde farklılaşma olduğu görülmüştür. Teta yanıtı için yapılan değerlendirmede, MB grup için güzel kategorisinde HS grup katılımcılarda daha güçlü teta yanıtı ortaya çıkmıştır. Delta gücünün sağ santral ve sol frontal (C4 ve  F3 elektotlarında) bölgelerde farklı olduğu, teta gücünün ise sağ parietal bölgede (P4 elektodunda) farklı olduğu görülmüştür. Elde ettiğimiz sonuçlar, beynin çok boyutlu dinamik yapısına vurgu yaparak, estetik beğeni söz konusu olduğunda, beynin farklı kültürel ve sosyal bağlamda duyusal süreçler için farklı plastisite geliştirdiği yönünde yorumlanabilir.

Abstract:
In this study, in order to evaluate the effects of culture on aesthetic perception, the brain was electrophysiologically examined in healthy participants from two different ethnic/religious groups during the aesthetic perception that occurs in contact with images that belong to and do not belong to their own cultural structures. The study included 5 Black Christian (HS) and 5 White Muslim (MB) participants on a voluntary basis. In the evaluation of visual appreciation processes, 4 types of visual stimuli were presented. A total of 40 images were shown as 4 types of visual stimuli (beautiful for HS, beautiful with, common beautiful and not common beautiful for MB) and electrophysiological responses to the stimuli were recorded with scalp EEG. At the end of the task, the pictures shown to the participants were scored by the participants according to the degree of liking. EEG analyses were performed using the Event Related Oscillations (ERO) approach for Delta and Theta frequencies. As a result of the EEG findings, it was observed that HS individuals responded more strongly at delta and theta frequencies. For the delta response, the difference between the two groups did not emerge in the categories of beautiful for MB and beautiful for HS, while there was a difference in the common beautiful category. In the evaluation for the theta response, a stronger theta response emerged in the HS group participants in the beautiful category for the MB group. Delta power was different in the right central and left frontal regions (C4 and F3 electrodes), while theta power was different in the right parietal region (P4 electrode). Our results emphasize the multidimensional dynamic structure of the brain and can be interpreted that the brain develops different plasticity for sensory processes in different cultural and social contexts when it comes to aesthetic appreciation.