Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri'nde takip edilen melanom hastalarının klinik özellikleri, uygulanan tedavi modaliteleri ve sağ kalımlarının incelenmesi
Clinical characteristics, treatment modalities and survival of melanoma patients followed-up in Hacettepe University Hospital
Yazar: MUSTAFA SOLAK
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ÇELİK
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Onkoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Hacettepe Üniversitesi = Hacettepe University ; Melanom = Melanoma ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Sağkalım = Survival ; Sağkalım analizi = Survival analysis ; Tedavi = Treatment

Özet:
Melanom nadir görülen bir kanser tipidir. Ülkemizdeki melanom tanısı olan hastalar ile ilgili yeterli veri bulunmamaktadır. Bu nedenle Türkiye'deki önemli kanser merkezlerinden olan Hacettepe Üniversitesi Hastanelerinde tanı konan ve takip edilen melanomlu hastaların klinik, patolojik ve demografik verilerini değerlendirmesi amaçlandı. Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Kanser Kayıt Birimi verilerine göre Ocak 2005-Aralık 2013 tarihleri arasında, melanom tanısı ile izleme giren 338 erişkin hastanın arşiv dosyaları geriye dönük olarak incelendi.
Hastaların %57'si erkek %43'ü kadındı. Hastaların yaş ortalaması 55,2±15,2 olarak bulundu. Her iki cinsiyette yaş ortalaması benzerdi (p=0.652).). Ortanca yaş, her iki cinsiyette benzer olup (p=0.652), melanom alt tiplerine göre ise, istatistiksel olarak anlamlı derecede farklı idi (p=0.001). Hastaların 169'u (%50,0) cilt kökenli melanom, 18'i (%5,3) mukozal ve 145'i (%42.9) oküler melanom hastası idi. Altı hastada (%1,8) melanomun primer köken aldığı lokalizasyon belirlenmemişti.
Cilt melanomları lokalizasyonlarına göre incelendiğinde ekstremite kökenli melanom en sık görülen alt grup idi (%46,2). Histolojik tipine göre cilt melanomları incelendiğinde en sık görülen histolojik tip yüzeyel melanom idi (%34,3). Cilt kökenli melanom hastalarında alt tiplere göre sağkalım incelendiğinde en iyi grup olarak lentigo melanom (ortalama 86,1 ay) olduğu görüldü. Cilt kökenli melanom hastalarında patolojik alt tip sağ kalım açısından prognostik bir faktör olarak bulundu (p<0.001). Olguların %82,8'unda evreleme sağlıklı olarak yapılabildi. Bu olgularda en sık izlenen evre %39,3 ile evre 2 iken, en az gözlenen %17,1 ile evre 4 idi. Cilt kökenli melanom hastalarında evre sağkalım açısından prognostik bir faktör olarak bulundu (p<0.001). Oküler melanomlu 145 hastada en sık uygulanan cerrahi tedavi enükleasyon olduğu gözlendi. Kırk iki hasta ise (%29) radyoterapi yöntemlerinden biri ile tedavi edildi. Toplam %35.5 hastada adjuvan IFN kullanılmış idi. Metastatik melanomu olan ve kemoterapi ile tedavi edilen 102 hastada birinci sırada en sık tercih edilen kemoterapi protokolü 78 hasta (n=%75,7) ile temozolomid idi. Tüm tedavi basamakları göz önünde bulundurulduğunda 17 hastaya ipilimumab verildiği ve 16 hastada ise vemurafenib kullanıldığı gözlendi.
Bu çalışma Türkiye'de tüm melanom alt tiplerini inceleyen en geniş kapsamlı çalışmalardan biridir.

Abstract:
Melanoma is a rare type of cancer. There is not enough data about the melanoma patients in our country. Therefore, we wanted to evaluate the clinical, pathological and demographic data of the  melanoma patients who were diagnosed and followed-up at Hacettepe University Hospital which was one of the major cancer centers in Turkey. According to the data from Hacettepe University Hospital Cancer Registry Unit, there were 338 adult melanoma patients between January 2005-December 2013; and data was retrospectively analyzed.
Of patients 57% was male and 43% was female. The mean age of patients was 55.2±15.2. The mean age was similar in both gender (p=0.652). The median age was similar in both gender (p=0.652), while it was statistically significantly different according to the melanoma subtypes (p=0.001). Skin melanoma, mucosal melanoma and ocular melanoma was found in 169 (50%), 18 (5.3%) and 145 (42.9%) patients, respectively. Primary origin of the melanoma was not found in 6 patients (1.8%). 
When skin melanoma lesions analyzed in terms of localization, extremity origin was the most common type (46.2%). The most common histologic type of skin melanoma was superficial (34.3%). Among the patients with skin melanoma, best survival was observed in lentigo malignant melanoma (average 86.1 months). Pathological subtype was found to be a prognostic factor for survival in melanoma patients originated from the skin (p<0.001). Accurate and reliable staging can be made in 82.8% of the cases. Stage 2 was the most common (39.3%) and the least one was stage 4 patients. Stage was a prognostic factor in terms of survival in melanoma patients originated from the skin (p<0.001). The most common surgical treatment modality applied to 145 ocular melanoma patients was enucleation. Forty-two patients (29%) were treated with one of the radiotherapy methods. Adjuvant IFN was used in 35.5% of the patients. In 102 metastatic patients treated with chemotherapy, the most commonly used protocol was temozolamide (78 patients, 75.7%). Among all the cases ipilimumab and vemurafenib was applied to 17 and 16 patients, respectively.
This study is one of the most comprehensive studies examining all subtypes of melanoma in Turkey.