Türkiye'de tarımı desteklemede doğrudan gelir desteği uygulamasının etkinliği
The effectiveness of direct income support on farming to support in Turkey
Yazar: SÜLEYMAN KARAKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KAMİL USLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Destekleme politikaları = Support policies ; Doğrudan gelir desteği = Direct income support ; Doğrudan gelir ödeme sistemi = Direct income payment system ; Tarımsal destekleme = Agricultural support ; Tarımsal destekleme politikaları = Agricultural support policies

Özet:
Ekonominin temel sektöründen biri olan tarım sektörü, insanların en temel ihtiyacı olan beslenme ihtiyacını karşılamaktadır. Üretimin doğal koşullara bağımlı olarak yapıldığı tarım sektöründe devletler; üreticilerinin gelirleri arttırmak ve gelirlerinde istikrarı sağlamak, gelir dağılımı adaletini sağlamak, üretimin devamlığı sağlamak ve üretimi arttırmak, fiyat istikrarı sağlamak gibi amaçlarla tarım sektörünü desteklerler. Tarım sektöründe farklı destekleme politikası araçları olsa da üç temel destekleme politikası aracı vardır. Bunlar; destekleme fiyatı politikası, girdi destek ve sübvansiyonları politikası ve doğrudan gelir desteği politikasıdır. 
Türkiye?de tarım sektörü, 2001 yıllına kadar destekleme fiyatı politikası, girdi destek ve sübvansiyonları politikası araçları ile desteklenmiş ancak bu politikalar etkin olmamıştır. IMF, WTO gibi uluslararası kurumlarla yapılan antlaşmalarda verilen taahhütler gereği Türkiye?de 2000 yılından 2008 yılına kadar tarımı desteklemede alan bazlı doğrudan gelir desteği politikası uygulanmıştır. Bu çalışmada Türkiye?de tarımı desteklemede doğrudan gelir desteğinin etkin olup olmadığı araştırılmıştır. Türkiye?de tarım sektörü destekleme politikasında uygulanan doğrudan gelir desteği politikasıyla istenilen amaçlara ulaşılamamıştır. Desteklerin üretimden bağımsız birim alana göre verilmesi, üretim yapmayan toprak sahiplerine haksız destek verilmesine neden olmuştur. Üreticilere destekler gecikmeli ödenmiş, destekler tarım dışı alanlara gitmiş, üreticiler desteklerden etkin faydalanamamıştır. Verilen destekler, tarımda kullanılan girdilerinden alınan vergiler ile geri alınmıştır. Desteklerin finansman yükü tamamen vergi mükelleflerine yüklenmiştir. Etkinsiz olan doğrudan gelir desteği, 2008 yılında 2007 yılına ait desteklerin ödenmesiyle uygulamadan kaldırılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Tarım Destekleme Politikaları, Doğrudan Gelir Desteği, Türkiye?de Tarım Destekleme Politikaları, Türkiye?de Doğrudan Gelir Desteği

Abstract:
One of the main sectors of the economy of the agricultural sector produces the basic nutritional needs of people. Governments, supports, such purposes as to increase the revenues of the manufacturers and ensure the stability of income, ensure fair income distrubition, provide the continuity of production and to increase production, ensure price stability, the agricultural sector production is dependent on natural conditions.  There are the three basic subsidy policy, despite the different policy instruments the agricultural sector. That supporting policies; price policy, input support and subsidies policy, direct income support policy.
Price policy and input support and subsidy policy was used until 2001 in the Turkey agriculture sector, but these policies was not enabled.  Area based direct income support was used between the years of 2000 and 2008 in the Turkey agriculture sector, according to the commitments made with the international institutions as IMF, WTO.  This study investigated whether or not to support the enabled of direct income support implementation in the Turkey agriculture. Direct income support did not achieve the objectives of the agricultural sector in Turkey. Nonproducing landowners has received support from unfair indirect independent from production area based agricultural support.  Supports delayed paid to producers, supports were transferred to non-agricultural areas, producers did not take advantage of effıcıently from direct income support.  Support payments withdrew indirect taxes from the agricultural inputs. Taxpayers were financed area based direct income support. Not enabled direct income support uninstalled from Turkey agriculture support in 2008 with the payment of 2007 support



Keywords: Agricultural Support Policies, Direct Income Support, Agricultural Support Policies in Turkey, Direct Income Support in Turkey