Muhasebe verilerinden yararlanarak iktisadiliğin ölçümü ve denetimi
Measuring and controlling of economic yield by using accounting data
Yazar: AHMET CEMKUT BADEM
Danışman: PROF. DR. VASFİ HAFTACI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
İktisadilik, işletmenin belirli bir dönemdeki giderleri ile gelirleri arasındaki ilişkiyi gösteren bir orandır. Başka bir deyişle iktisadilik, bir işletmede giderleri azaltarak ve gelirleri arttırarak en uygun kazancı elde etmeye denir. İşletmeler iktisadi faaliyetlerinin ana amacına ulaşabilmek için kendilerine tahsis edilmiş olan kaynakları asgari seviyede kullanmak, bu asgari kaynaklarla azamileştirdikleri üretim miktarını gelire çevirmek zorundadırlar. Böylece işletmelerin ana amacı olan uzun dönemde kazanç ya da kâr ençoklaması sağlanmış olur. Yani düşük kaynak kullanımı ile yüksek gelire ulaşılmış ve iktisadilik amacı gerçekleştirilmiş olur.İşletmelerde iktisadi çalışmanın belirlenebilmesi için bir ölçme işleminin yapılması gerekir. Ölçme, iktisadilik oranını hesaplama işlemidir. İktisadilik oranının hesaplanabilmesi için gerekli veriler muhasebeden, özellikle işlem muhasebesinden elde edilebilir. İktisadilik oranının hatasız ölçümü, iyi bir muhasebe örgütlenmesini, Tekdüzen Hesap Çerçevesi ve Genel Hesap Planından türetilmiş işletmeye özgü hatasız bir hesap planını ve gelir ve giderlerin dönemsellik ilkesine uygun belirlenmesini gerektirir.Bir işletmede gelirleri arttırıp giderleri azaltarak en uygun kazancı elde etmek olan iktisadilik ilkesinin gerçekleştirilebilmesi için işletme faaliyetlerinin gelirler ve giderler yönünden denetlenmesi de gerekir. Dolayısıyla az giderle çok gelir elde etme amacı güden iktisadiliği denetleme, gelir yönünden gelir denetimi, gider yönünden gider denetimi şeklinde bölümlendirilebilir.Anahtar Kelimeler: Muhasebe Verileri, İktisadilik, İktisadiliği Ölçme, İktisadiliği Denetleme

Abstract:
Economic yield is a ratio which shows the relation between a firm?s revenues and expenses within a certain period of time. In other words, economic yield means gaining the most appropriate profit though reducing the expenses while increasing revenues at the same time. In order to achieve the main goals of economic activities, firms have to make maximum use of the resources that are allocated to them and with the possible minimum resource they have to turn the maximum amount of production to revenue. By doing so, the main goal of firms to maximize profit in the long run is attained. Namely, through using minimum resource, the profit is maximized and the purpose of economic yield is realized.Within the firms, in order to determine the economical operation, it is required to make a measurement. Measurement is a process of calculating economic yield ratio. The data necessary to calculate the economic yield ratio is gathered from accounting, especially from financial accounting. A precise measurement of economic yield requires an organized accounting, a chart of accounts specific to the firm which is derived from Uniform System of Account and Chart of General Account, and determination of expenses and revenues according to matching principle.In firms, in order to realize being economical which means gaining the most appropriate profit though reducing the expenses while increasing revenues at the same time, it is needed to control operating activities in terms of revenues and expenses. Accordingly, economic yield with a purpose of maximizing profit by using minimum resource can be controlled by in two different divisions; expense control with respect to expense items and revenue control with respect to revenue items.Keywords: Accounting Data, Economic Yield, Measuring Economic Yield, Controlling Economic Yield