Adrenal kitlelerin kontrastsız ve kontrastlı bilgisayarlı tomografi ile karakterizasyonu
Characterization with combined unenhanced and enhanced CT of adrenal masses
Yazar: EMEL CENGİZ
Danışman: DOÇ. DR. L. OKTAY ERDEM
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Adrenal bez neoplazmları = Adrenal gland neoplasms ; Adrenal bezler = Adrenal glands ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Adrenal kitleler abdominal görüntüleme ile uğraşan radyologların sık karşılaştığı problemlerdir. Bezin kendi primer ve metastatik lezyonları mevcut olup, en sık metastaz saptanan dördüncü organ durumundadır. Adrenal bezde kitle saptandığında hem klinisyen hem de radyolog için problem oluşturmaktadır. Özellikle primer malignitesi olan hastalarda saptanan adrenal lezyonun primer hastalığın tedavisi açısından karakterize edilmesi gerekmektedir.Adrenal kitle karakterizasyonunda önceki yıllarda kontrastsız BT'de kitle dansitesi ölçülerek lezyonlar karakterize edilmeye çalışılmıştır. Adenomların yüksek oranda lipit içerdiği ve bu nedenle kontrastsız incelemelerde düşük dansite değerlerine sahip olduğu yıllardır bilinmektedir. Her ne kadar bu bulgu kitle karakterizasyonu açısından yararlı bir bulgu ise de lipitten fakir adenomlarda yanıltıcı olabilir ve ayırıcı tanı açısından invaziv islemler yapılmasına neden olabilmektedir. Bir de nekrotik alanlara sahip adenom dışı lezyonların da aynı lipitten zengin adenomlar gibi düşük dansite değerlerine sahip olduğu düşünüldüğünde adrenal kitlelerin karekterizasyonunda kontrastsız BT değerlerine ilave başka parametrelerin gerekliliği ortaya çıkmaktadır.Amaç; Çalışmamızda adrenal kitlelerin primer olarak BT ile adenom ? nonadenom ayrımı yapılmaya çalışılmıştır.Metod: İlk aşamada adrenal BT protokolü ile kontrastsız BT de kitlelerin dansiteleri ölçüldü. 10 HU ve aşağısındaki attenüasyon değerine sahip kitleler benign (Lipitten zengin adenom) olarak sınıflandırıldı. Başka görüntüleme yapılmadı. İkinci aşamada 10 HU'den fazla attenüasyona kitlelere İV. Kontrast madde verilip 60.sn de kontrastlı tetkik ve 15.dk da geç faz kontrastlı tetkik yapılmıştır. Sonraki aşamada, kontrastsız ve kontrastlı BT deki attenüasyon değerleri, geç faz attenüasyon değeri, kitlelerin boyutu, ortalama kontrast yıkanma yüzdesini, ortalama rölatif kontrast yıkanma yüzdesini bulundu. Kontrast yıkanma yüzdeleri hesaplandı. Elde edilen parametrelerle lipitten fakir adenom ve nonadenom ayrımı yapıldı.Bulgular: 10 HU ve aşağısındaki attenüasyon değerine sahip kitleler benign Lipitten zengin adenomdur. Lipitten fakir adenomların mutlak ve rölatif kontrastlanma yüzdeleri nonadenomlardan yüksek bulunmuştur. Kitle grubunun çap ortalamaları değerlendirildiğinde lipitten fakir adenomlar, lipitten zengin adenomlardan daha büyüktür. Nonadenomlar ise iki gruptanda büyüktür.Sonuç: Kontrastsız incelemelere ilave olarak yapılan kontrastlı incelemeler ve kontrasttan yıkanma oranları sürrenal kitlelerin karekterizasyonunda (adenom ?nonadenom ayrımında ) oldukça yararlı bir tekniktir.

Abstract:
Adrenal bulks are a common problem that radiologists who deal with abdominal screening meet. Gland has its own primary and metastatic lesions and it is the fourthly organ that mostly determined metastasis. When bulk determined on gland that is problem both for clinician and for radiologist. Especially adrenal lesions determined for primary malignancy owning patients needs to be characterized in terms of treatment of primary disease. For adrenal bulk characterizing, in past years lesions tried to be characterized at unenhanced CT (Computerized Tomography) by measuring bulk density. Adenomas are known to have high level lipid and therefore there are low density values in researches. Although that finding is useful in terms of bulk characterizing it may be deceptive for lipid poor adenomas and may cause invasive operation for differential diagnosis. Considering that non-adenoma lesions that have necrotic areas have low density levels alike adenomas that have high lipid levels; in addition to unenhanced CT some other parameters are needed for characterizing.Aim: In our study it?s aimed to differentiate adrenal bulks primarily as adenoma- nonadenoma by CT.Method: In the first phase with adrenal CT protocol densities of bulks were measured in unenhanced CT. Bulks that have 10 HU or lower attenuation values were classified as benign (lipid rich adenomas). No other screening was performed. In the second phase bulks that have more than 10 HU attenuation were given IV enhanced material and at 60th second contrast-enhanced examination and at 15th minute late phase contrast-enhanced examination performed. In the next phase attenuation values of unenhanced and contrast-enhanced CT, late phase attenuation value, size of the bulks, average contrast bathing percentage, average relative contrast bathing percentage were calculated.Findings: Bulks that have 10 HU or lower attenuation values are benign (lipid rich adenoma). Lipid poor adenomas? absolute and relative contrast percentages found higher than nonadenomas?. When mean diameter of bulks evaluated lipid poor adenomas are bigger than lipid rich adenomas. And non-adenomas are bigger than both that groups.Conclusion: Contrast-enhanced examination done additional to unenhanced examinations and contrast bathing ratios are considerably useful techniques for adrenal bulks characterizing.