Görsel ve işitsel bilgilendirmenin diyabetik hasta yönetimine etkileri
Effects of video and audio based education on diabetes management
Yazar: FIRAT KARADENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDÜLKADİR AYDIN
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabet komplikasyonları = Diabetes complications ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diabetik anjiopatiler = Diabetic angiopathies ; Diabetik ayak = Diabetic foot ; Diabetik ketoasidoz = Diabetic ketoacidosis ; Diabetik nefropatiler = Diabetic nephropathies ; Diabetik nöropatiler = Diabetic neuropathies ; Diabetik retinopati = Diabetic retinopathy ; Şeker hastalığı =

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Diyabetin artan hastalık yüküne karşılık gelişen mobil sağlık (mSağlık) teknolojileri hastalığın yönetimi ve kontrolünde etkili olabilecek araçlardır. Bu çalışmada görsel ve işitsel eğitimlerin diyabet hastalarında bazı metabolik parametreler ve öz yönetim üzerine etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. 
YÖNTEM: Çalışma 01.01.2022 ile 30.06.2022 tarihleri arasında Sakarya Akyazı 1 No'lu Aile Sağlığı Merkezi 5402005 No'lu aile hekimliği birimine kayıtlı veya başvuran DM'li hasta popülasyonunda yürütülen randomize kontrollü bir araştırmadır. Çalışma grubu tip 2 diyabet tanısı olan 150 hastadan oluşmaktadır. Çalışmaya dahil edilen hastaların başlangıç antropometrik ölçümleri ile bazı laboratuvar parametreleri kaydedilmiştir. Beraberinde hastalara "çok boyutlu diyabet anketi" uygulanmıştır. Müdahale gruplarında yer alan hastalara 3 hafta süreyle 3 günde bir düzenli olarak akıllı telefon aracılığıyla görsel ve işitsel bilgilendirmeler yapılmıştır. 3 ay sonunda ölçümler ve anket tekrarlanmıştır. Veriler müdahale öncesi-sonrası ve gruplar arası olmak üzere karşılaştırılmıştır. 
 BULGULAR: Çalışmada müdahale gruplarının kilo, BKİ, kalça çevresi ölçümlerinde; sistolik ve diyastolik kan basınçları, açlık kan glukozları, HbA1C ve lipit profilinde; diyet ve ilaç uyumu ile evde kan şekeri kontrolünde; diyabetle ilgili engel, ciddiyet, öz yeterlilik ve sonuç beklentisi algılarında anlamlı şekilde iyileşme tespit edilmiştir. Görsel müdahale grubunda diyete uyum ve evde kan şekeri kontrolündeki iyileşmeler; işitsel müdahale grubunda ciddiyet algısındaki iyileşme daha fazladır. Diğer sonuçlarda müdahale grupları arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır.
SONUÇ: Tip 2 diyabet hastalarında video ve işitsel tabanlı mSağlık eğitim mesajlarının hastalığın öz yönetimine katkısı bulunmaktadır. Bu uygulamaların geliştirilmesi, tanıtılması ve birinci basamakta kullanımının teşvik edilmesi hastalığın kontrolünde etki sağlayacaktır.

Anahtar kelimeler: Tip 2 DM, mSağlık, öz yönetim, hastalık yönetim platformu, birinci basamak sağlık hizmetleri

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: To address the growing burden of diabetes and improve patient care, mobile health technologies have emerged as powerful tools for diabetes management and support. The aim of this study is to assess the effectiveness of video and audio based education materials on certain metabolic parameters and self management of type 2 diabetes.

METHOD: The study is a randomized controlled study conducted between 01.01.2022 and 30.06.2022 in the population of DM patients registered or admitted to Sakarya Akyazı Family Health Center No:1 5402005 family medicine unit. The study group consists of 150 patients diagnosed with type 2 diabetes. The initial anthropometric measurements and some laboratory parameters of the included patients were recorded. Additionally, "multidimensional diabetes questionnaire" was administered to the patients. Patients in the intervention groups received regular video and audio based education messages through smartphones every three days for three weeks. Measurements and the questionnaire were repeated after three months. Pre- and post- intervention outcomes were compared between groups. 

RESULTS: For both intervention groups, there were significant improvements in weight, BMI, hip circumference measurements; blood pressure, fasting plasma glucose, HbA1C levels and lipid profile; diet and medication adherence, as well as plasma glucose monitoring. Significant improvements were also observed in the perception of inference, severity, self-efficacy and outcome expectations. The video based education intervention group showed greater improvements in diet adherence and plasma glucose monitoring at home, while the audio based education intervention group showed greater improvement in the perception of severity. No significant differences were found between the intervention groups in other outcomes.

CONCLUSION: Video and auditory-based mHealth educational messages contribute to the self-management of type 2 diabetes patients. The development, promotion, and utilization of these applications in primary healthcare settings will have an impact on disease control.

Keywords: Type 2 DM, mHealth, self-management, disease management platform, primary healthcare services.