Beden eğitimi öğretmenlerinin öğretmen yeterliği ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between physical education teachers' teacher efficacy and problem solving skills
Yazar: ASLIHAN AYGÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. AYŞE DİLŞAD MİRZEOĞLU
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı beden eğitimi öğretmenlerinin öğretmen yeterliği ve problem çözme becerilerini çeşitli değişkenlere göre karşılaştırmak ve aralarındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırma örneklemini 2021-2022 bahar ve 2022-2023 güz dönemlerinde Sakarya, Aydın, Kahramanmaraş, Eskişehir, Trabzon, Van ve Mardin illerinde görev yapan 374 beden eğitimi ve spor öğretmeni oluşturmuştur. Çalışmada öğretmenlerin demografik bilgilerini elde etmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Öğretmenlerin öğretmen yeterliğini ölçmek amacıyla Ünlü, Sünbül ve Aydos (2008)'un geliştirdiği 81 maddelik 5'likert tipi "Beden Eğitimi Öğretmenleri Yeterlik Ölçeği" (BEÖYÖ), problem çözme becerilerini ölçmek amacıyla ise Heppner ve Petersen (1982) tarafından geliştirilen, Şahin, Şahin ve Heppner (1993) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Problem Çözme Becerileri Envanteri" (PÇE) kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen verilerin çözümünde t testi, tek yönlü varyans analizi ve ilişki testi istatiksel tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğretmenlerin kendilerini mesleklerinde
yeterli algıladığı (𝑋=341.37) belirlenmiştir. Problem çözme beceri düzeylerinde; erkek
öğretmenlerin orta (𝑋=90.72), kadın öğretmenlerin ise yüksek (𝑋=81.74) düzeyde algıları olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucu beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin öğretmen yeterliği algılarının cinsiyet, eğitim seviyesi, mezun olunan bölüm ve okul takımı çalıştırma durumu değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Kadın öğretmenlerin, lisansüstü eğitim seviyesine sahip öğretmenlerin, beden eğitimi ve spor bölümü mezunu öğretmenlerin ve okul takımı çalıştıran öğretmenlerin yeterlik algılarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bununla beraber yaş, medeni durum, görev yapılan okul düzeyi ve mesleki deneyim değişkenlerine göre yeterlik algılarının benzer düzeyde olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin problem çözme becerilerinin cinsiyet ve okul takımı çalıştırma durumu değişkenlerine göre kadın öğretmenlerin ve okul takımı çalıştıran öğretmenlerin lehine farklılaştığı; yaş, medeni durum, eğitim seviyesi, mezun olunan bölüm, görev yapılan okul düzeyi ve mesleki deneyim değişkenlerine göre benzer düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin beden eğitimi öğretmenliği yeterlik algı düzeyleri ile problem çözme beceri algı düzeyleri arasında orta düzeyde ve pozitif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin problem çözme becerilerinin artmasının, mesleki yeterlik algılarının da artmasına orta düzeyde bir kanıt oluşturduğu söylenebilir.

Abstract:
The aim of this study is to compare physical education teachers' self-efficacy and problem-solving abilities by several variables and to analyse the relationship between them. This research is designed by correlational survey model. The research sample consists of 374 physical education teachers working in the provinces of Sakarya, Aydın, Kahramanmaraş, Eskişehir, Trabzon, Van and Mardin in the 2021-2022 spring term and 2022-2023 fall term. In this study, Personal Information Form developed by the researcher has been used on the purpose of obtaining the demographic information of teachers. "Physical Education Teachers' Self-Efficacy Scale" (PETES) consisting of 81 items with the type of 5-Point Likert Scale developed by Ünlü, Sünbül, Aydos (2008) has been used with the purpose of scaling the teachers' efficacy; and "Problem Solving Inventory" (PSI) developed by Heppner and Petersen (1982) and transcribed into Turkish by Şahin, Şahin and Heppner (1993) has been used with the purpose of scaling problem solving abilities. It has been benefitted from statistical techniques such as t test, one-way analysis of variance, and correlation test while analysing of the data obtained in the study. According to findings of the research, it has been determined that teachers perceived
themselves as efficacious (𝑋=341.37). In their problem-solving ability levels; it has been detected that the level of men teachers perception level is medium (𝑋=90.72), women
teachers perception level is high (𝑋=81.74). As a result of the research, it has been concluded that physical education teachers' self efficacy perceptions meaningfully differentiate in accordance with the variables of gender, level of education, the department which is graduated from, and status of managing school team. It has been also found that the efficacy perceptions of women teachers, teachers having the level of postgraduate education, teachers graduated from the department of physical education and sport, and teachers managing school team are meaningfully high. In addition to this, it has been determined that their self efficacy perceptions are at similar level in accordance with the variables of gender, marital status, the level of school at which they work, and occupational experience. It has been detected that teachers' problem-solving abilities differentiate in favour of women teachers and teachers managing school team by the variables of gender and the status of managing school team; and it is at similar level by the variables of age, marital status, level of education, the department from which they graduated, the level of school at which they work, and occupational experience. Also, it has been determined that there is a meaningful correlation in positive direction and at medium level between teachers' physical education teacher efficacy perception level and their problem-solving ability perception level. In conclusion, it can be said that the increase of problem solving skills of physical education teachers is a proof in medium level for the increase in their professional efficacy perception, as well.