Psikolojik dayanıklılık ve alternatiflerin yetersizliğinin kariyer tatmini ve kariyer değiştirme niyetleri üzerindeki etkisi
The impacts of psychological resilience and  lack of alternatives on career satisfaction and career change intentions
Yazar: SILA CAN DEMİR
Danışman: PROF. DR. PINAR BAYHAN KARAPINAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim Organizasyon ve Örgütsel Davranış Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kariyer değiştirme = Career change ; Kariyer tatmini = Career satisfaction ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Yetersizlik = Inefficiency

Özet:
Bu çalışmanın amacı psikolojik dayanıklılık ile kariyer değiştirme niyeti arasındaki ilişkide kariyer tatmini ve alternatiflerin yetersizliğinin aracı ve düzenleyici rollerinin incelenmesidir. Bu kapsamda çalışmada önerilen ilişkileri test etmek için iki model oluşturulmuştur. İlk modelde psikolojik dayanıklılık ile kariyer değiştirme niyeti arasındaki ilişkide kariyer tatmininin aracılık rolü incelenmiştir. İkinci modelde ise, psikolojik dayanıklılık ile kariyer değiştirme niyeti arasındaki ilişkide alternatiflerin yetersizliğinin düzenleyicilik rolünün açıklanması hedeflenmiştir. Çalışmanın verisi farklı sektörlerde ve meslek gruplarında çalışan 218 beyaz yakalı çalışandan toplanmıştır. Çalışmada verileri toplamak amacıyla Kariyer Değiştirme Niyeti (Başkurt, 2017), Connor-Davidson Psikolojik Dayanıklılık 10 (Karaırmak, 2010), Kariyer Tatmini (Greenhaus, 1990) ve Alternatiflerin Yetersizliği (Wasti, 2003) ölçekleri kullanılmıştır. Elde edilen veri IBM SPSS 23, AMOS 23 ve Process Makro (Hayes, 2018) programları ile analiz edilmiştir. İlk olarak gerçekleştirilen doğrusal regresyon analizinde, psikolojik dayanıklılığın kariyer değiştirme niyetini arttırdığı ortaya çıkmıştır. Aracılık analizine göre ise, psikolojik dayanıklılığın kariyer tatminini arttırdığı, artan kariyer tatmininin kariyer değiştirme niyetini azalttığı sonucu bulunmuştur. Bu sonuçla birlikte, psikolojik dayanıklılık ile kariyer değiştirme niyeti arasındaki ilişkide kariyer tatmininin kısmi aracı rolde olduğu ortaya çıkmıştır. Son olarak ikinci modelde, alternatiflerin yetersizliğinin psikolojik dayanıklılık ile kariyer değiştirme niyeti arasındaki pozitif ilişkiyi zayıflattığı öne sürülmüştür. Ancak, alternatiflerin yetersizliğinin, psikolojik dayanıklılık ile kariyer değiştirme niyeti arasındaki ilişkide düzenleyici rolünün istatistiki olarak anlamlı olmadığı bulunmuştur. Çalışmanın sonunda ise elde edilen bulgular ışığında gelecek çalışmalara önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the mediating and moderating roles of career satisfaction and the lack of alternatives on the relationship between resilience and career change intention.  To examine these relationships, two models were proposed. In the first model, the mediating role of career satisfaction on  the relationship between psychological resilience and career change intention was examined. The second model aims to explore the moderating role of the lack of alternatives on the relationship between psychological resilience and career change intention. The data of the study has been collected from 218 white-collar workers working in different sectors and different occupational groups. In order to collect data, Career Change Intention Scale (Başkurt, 2017), Connor-Davidson Psychological Resilience 10 Scale (Karaırmak, 2010), Career Satisfaction Scale (Greenhaus, 1990), and The Lack of Alternatives Scale (Wasti, 2003) were utilized. Data analysis was performed using IBM SPSS 23 and AMOS 23 and Process Macro (Hayes, 2018) programs. According to linear regression analysis, psychological resilience was found to increase the career change intention. According to mediation analysis, it has been found that psychological resilience increases career satisfaction, and increased career satisfaction decreases career change intention. With this result, it has been revealed that career satisfaction has a partial mediator role in the relationship between resilience and career change intention. Finally, in the second model, it was suggested  that lack of alternatives weaken the positive relationship between resilience and career change intention. However, it was found that lack of alternatives did not have a moderating role on the relationship between resilience and career change intention. In the light of the findings obtained from the study, suggestions were made for future studies.