Doğumda kadın merkezli bakım eğitiminin ebelerin hasta merkezli bakım yetkinliği ve iş doyumu düzeyine etkisi
The effect of woman-centred midwifery childbirth care training on the level of woman-centred care competency and job satisfaction levels of midwives
Yazar: TUBA KIZILKAYA
Danışman: PROF. DR. GÜLÜMSER DOLGUN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ebelik = Midwifery ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Doğum = Delivery ; Ebelik = Midwifery ; Eş zamanlı çevrimiçi eğitim = Synchronous online education ; Hasta bakımı = Patient care ; Kadınlar = Women ; Perinatal bakım = Perinatal care ; Sağlık eğitimi = Health education ; Çevrimiçi eğitim = Online education ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Amaç: Araştırmanın birinci amacı, DKMBM'nin Türkçe çevirisinin yapılmasıdır. İkinci amacı ise DKMBM ile ilgili verilen çevrimiçi eğitimin; ebelerin hasta merkezli bakım yetkinlik düzeyi ve iş doyumuna etkisini belirlemektir.
Yöntem: Araştırma iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada Doğumda Kadın Merkezli Ebelik Bakımı modelinin çevirisi yapılarak eğitim programı oluşturulmuş, ikinci aşamada ise ön test – son test kontrol gruplu yarı deneysel bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Mayıs 2019 – Aralık 2021 arasında gerçekleştirilmiştir. Eğitim grubunda 32 ve kontrol grubunda 36 ebenin yer aldığı araştırmada Hasta Merkezli Bakım Yetkinliği Ölçeği ve Minessota İş Doyumu Ölçeği kullanılmıştır.
Bulgular: İlk aşamada modelin çevirisi yapılmış olup uzman görüşleri doğrultusunda modelin temel kavramları Türkçe'ye uyarlanmıştır. Yapılan yarı deneysel araştırmada, Hasta Merkezli Bakım Yetkinliği Ölçeği alt boyut puanlarının tek değişkenli ve çok değişkenli analizlerde eğitim grubundaki ebelerde kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Eğitim grubunun eğitim sonrası ikinci değerlendirmede elde edilen içsel doyum puanlarının kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu gözlenmiş olup gruplar arasında dışsal doyum ve iş doyumu toplam puanı açısından farklılık saptanmamıştır.
Sonuç ve Öneriler: Doğumda Kadın Merkezli Ebelik Bakımı eğitimi, ebelerin kadın merkezli bakım yetkinlik düzeylerini arttırmada etkili olurken iş doyumu düzeyini etkilememiştir. Kadın merkezli bakım uygulamalarının geliştirilmesinde Türkiye'de nitel ve nicel araştırmaların yapılması önerilir.
Anahtar Kelimeler: ebelik, doğum, kadın, kadın merkezli bakım, model

Abstract:
Aim: The primary aim of the research is to make the Turkish translation of the Midwifery Model of Woman-Centred Childbirth Care (MiMo). The second purpose of the online education about Woman-Centred Childbirth Care Competency Training (WOCAT) to determine the effect of midwives on patient-centered care competency and job satisfaction levels.
Method: The research consists of two stages. In the first stage, the training program was created by translating the MiMo, and in the second stage, quasi-experimental research was carried out with a pretest-posttest control group. The research was carried out between May 2019 and December 2021. The Patient-Centred Care Competency Scale and the Minnesota Job Satisfaction Scale were used in the study, which included 32 midwives in the training group and 36 midwives in the control group.
Results: In the first stage, the model was translated and the basic concepts of the model were adapted to Turkish in line with expert opinions. In the quasi-experimental study, it was determined that the sub-dimension scores of the Patient-Centred Care Competency Scale were higher in the midwives in the training group than in the control group in univariate and multivariate analyzes. It was observed that the internal satisfaction scores of the education group obtained in the second evaluation after the education were higher than the control group, and no difference was found between the groups in terms of external satisfaction and job satisfaction total scores.
Conclusion and Suggestions: While WOCAT was effective in increasing the female-centered care competence levels of midwives, it did not affect the level of job satisfaction. It is recommended to conduct qualitative and quantitative research in Turkey in the development of woman-centered care practices.
Keywords: midwifery, childbirth, woman, woman-centred care, model