1960-1980 darbeleri arasında Türkiye'de ortaöğretimde tarih eğitimi
Education of history in secondary education between 1960-1980 military coups
Yazar: NESLİHAN DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. HİKMET ZEKİ KAPCI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Askeri müdahale = Military intervention ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Ders programları = Curriculum ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Eğitim programları = Education programs ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Tarih = History ; Tarih eğitimi = History education

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de 1960-1980 askeri darbeleri arasındaki dönemde ortaöğretimde tarih eğitimi alanındaki faaliyetler, dönem hükümet programları, ders müfredatları ve ders kitapları ışığında ele alınmıştır. Dört bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümü 1960-1980 yılları arasındaki dönemde de tarih eğitimi üzerinde etkisi devam eden Türk Tarih Tezi ve tarih eğitiminde hümanist yaklaşım anlayışlarının ortaya çıktığı Atatürk ve İnönü dönemlerinden 1960 Askeri Darbesi'ne kadarki dönemde tarih eğitimi alanında yapılan çalışmalara yer verilmiştir. Diğer üç bölümde ise 1960-1980 yılları arası ortaöğretimde tarih eğitimine yer verilmiştir. Bu dönemde sık sık değişen hükümetler ve yaşanan siyasi bunalımlarla oluşan istikrarsız ortamdan tarih eğitimi de etkilenmiş ve iktidarın görüşüne göre tarih eğitimi anlayışı da değişiklikler göstermiştir.
İktidarların eğitim politikalarını uygulamakta vasıta olarak kullandıkları kurum okul, ders ise tarih dersleridir. Okutulan tarih ders kitapları ise aktarılmak istenen ideolojinin yazılı araçları olmuştur. Bu nedenle çoğu zaman tarih dersleri iktidara gelen siyasi partilere politikalarını uygulamak ve kolay kabulünü sağlamak için zemin hazırlamış ya da her iktidara gelen siyasi parti tarih derslerini etkin bir şekilde kullanmıştır.
Ülkede yaşanan siyasi karışıklıklar sonucu ordunun 27 Mayıs 1960 tarihinde yönetime el koymasıyla yeni bir döneme girilmiştir. Bu dönemde darbeye meşruiyet kazandırmak için çalışmalar yapılmıştır. Milli eğitim bakanları darbenin sebeplerini öğrencilere anlatmak için öğretmenlerden yardım istemiş ve okullarda bu konu ile ilgili çalışmalar yapılması için kararlar almıştır. Başlayan bu yeni döneme rağmen okutulan tarih ders kitaplarında değişikliğe gidilmemiş ve içeriklerinde de herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. 1970 yılında Üçüncü Adalet Partisi iktidarı döneminde, tarih ders kitaplarında da etkisini gösterecek olan Türk-İslam sentezi adı verilen ideoloji hükümet programına girmiştir. 1971 Muhtırası'ndan sonra 1973 yılında Milli Eğitim Temel Kanunu oluşturulmuştur. Türkiye'de milli eğitimin temelini oluşturan bu kanun milliyetçi bir yapıya sahiptir.  Bu milliyetçi yapının tarih eğitimi üzerinde de etkisi görülmüştür. Türk-İslam sentezinin tarih eğitimi üzerindeki etkisinin somutlaşması ise 1976 yılında okutulmaya başlanan ders kitaplarıyla olmuştur. Araştırmaya konu olan bu yirmi yıllık dönemde iktidar değişiklileriyle ve iktidarın görüşüne göre, tarih eğitimi alanında da farklılaşma gözlemlenmiştir
Anahtar Kelimeler: Tarih Eğitimi, Ortaöğretim, Türk Tarih Tezi, Türk-İslam Sentezi

Abstract:
In this research the developments in the field of history education in secondary education over the period between 1960 Military Coup and 1980 Military Coup are concerned in the lights of goverment programs, course cirruculums and school books in Turkey. Of the research consisted of four chapters in the first chapter the actions in the field of history education from Atatürk and Inönü times when the hümanistic approach was arised and Turkish History Thesis that had effects on history education between 1960-1980 are included. In the other three chapters history education in secondary education between 1960-1980 is included. In this period frequently changing goverment and unsteady atmosphere because of political crisis influenced history education and the history education view chanced depend on goverment opinion. The institutions that the governments in power use as a means of implementing education policies are schools and the lessons are history lessons. History textbooks in these lessons have been the written means of the ideology to be conveyed. For that reason, mostly, history lessons form a basis to political parties in power to implement their policies and to ensure easy acceptance or political party in power used history lessons effectively.
Because of political mass the army seized power in 27 May 1960 and a new period for Turkey started. In this. In this period many study were carried out to legitimate military coups. Natiomal Education Ministers asked teachers for help to make understand the reasons of coups and many decisions were taken about this issue. Despite this new stage there was no change about history school books and contexts. In 1970, the third AP goverment period, the ideology called Turkish-Islam Synthesis which would influence the history schook books was involved in goverment politics. After 1971 memorandum, National Education Basic Law was constituted. This law which constituted the base of national education had a nationalistic structure. This nationalistic structure influenced the history education as well. The concrete proofs of the effects of Turkish-Islamic Synthesis on history education were seen in history school books in 1976.
 Consequently, changes in the field of history education were observed depends on the goverment changes and current goverment political opinion in 20 years period which is subject to this research. 

Keyword:, Turkish History Thesis, Turkish-Islamic Synthesis