Üniversite öğrencilerinin karanlık üçlü ve dürüstlük-alçakgönüllülük kişilik özellikleri ile başkalarının duygularını yönetme davranışları arasındaki ilişkide sosyal ödüllendirmenin aracı rolü
The mediating role of social reward in the relationship between the dark triad and the honesty-humility personality traits and managing the emotions of others among university students
Yazar: ZEYNEP DEMİRÖZ ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. CEM ALİ GİZİR
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu yönetimi = Emotion management ; Dürtüsellik = Impulsivity ; Karanlık üçlü = Dark triple ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sosyal ödül = Social reward ; Tevazu = Humility ; Ödüllendirme = Rewarding ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin Karanlık Üçlü (Makyavelizm, narsisizm ve psikopati) ve HEXACO dürüstlük-alçakgönüllülük kişilik özelliklerinin başkalarının duygularını yönetme (olumlu sosyal duygu yönetimi ve olumsuz sosyal duygu yönetimi) ile ilişkilerinde sosyal ödüllendirmenin (olumsuz sosyal potansiyel, cinsel ilişkiler, beğenilme ve olumlu sosyal etkileşimler) aracı rolünün incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Mersin Üniversitesi'nde öğrenim gören 1012 (472 kadın ve 540 erkek) üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada "Kişisel Bilgi Formu"nun yanı sıra "HEXACO Kişilik Ölçeği Kısa Formu", "Karanlık Üçlü Ölçeği", "Başkalarının Duygularını Yönetme Ölçeği" ve "Sosyal Ödüllendirme Ölçeği" kullanılmıştır. "Başkalarının Duygularını Yönetme Ölçeği" ve "Sosyal Ödüllendirme Ölçeği", bu araştırma kapsamında Türkçeye uyarlanmıştır. Verilerin analizinde bootstrapping temelli çoklu aracılık testi kullanılmış ve elde edilen tüm verilerin anlamlılığı .05 düzeyinde test edilmiştir.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre üniversite öğrencilerinin Karanlık Üçlü kişilik özellikleri (Makyavelizm, narsisizm ve psikopati) ile olumsuz sosyal duygu yönetimi arasındaki ilişkide olumsuz sosyal potansiyel ve cinsel ilişkilerin aracı rolü bulunmaktadır. Ayrıca, üniversite öğrencilerinin dürüstlük-alçakgönüllülük kişilik özelliği ile olumlu sosyal duygu yönetimi arasındaki ilişkide beğenilme ve olumlu sosyal etkileşimlerin aracı rolü bulunmaktadır. Araştırma bulguları kuramsal çerçeve ve ilgili araştırmalar ışığında tartışılmış, uygulamalara ve gelecek araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study was to examine the mediating role of social reward (negative social potency, sexual relationships, admiration and prosocial interactions) in the relationships between the Dark Triad (Machiavellianism, narcissism, and psychopathy) and the HEXACO dimension of honesty-humility personality traits, and managing the emotion of others (prosocial emotion management and nonprosocial emotion management) among university students. The study group consisted of 1012 (472 female and 540 male) undergraduate students enrolled at Mersin University in 2021-2022 academic year. In addition to "Personal Data Form", "HEXACO Personality Inventory Revised-60", "The Short Dark Triad Scale", "The Managing the Emotions of Others Scale" and "The Social Reward Questionnaire" were used in the study. "The Managing the Emotions of Others Scale" and "The Social Reward Questionnaire" were also adapted into Turkish as part of this study. Bootstrapping based on multiple mediation test was used to analyze the data and all tests were analyzed at a .05 level of significance.
The findings revealed that negative social potency and sexual relationships had mediator roles in the relationships between the Dark Triad personality traits (Machiavellianism, narcissism, and psychopathy) and nonprosocial emotion management among university students. Furthermore, admiration and prosocial interactions had mediator roles in the relationship between the honesty-humility personality trait and prosocial emotion management among university students. The findings were discussed in the light of theoretical framework and the results of previous research, and also suggestions were provided for implications and future research.