Nanoteknolojik ürünlerin tüketimine yönelik toplumsal farkındalık yaratma sürecinde halkla ilişkilerin rolü
The role of public relations in creating societal awareness on consuming nanotech products
Yazar: EBRU BELKIS GÜZELOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYLİN GÖZTAŞ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Bilim ve teknoloji politikaları = Science and technology policies ; Farkındalık = Awareness ; Halkla ilişkiler = Public relations ; Nanoteknoloji = Nanotechnology ; Toplumsal farkındalık = Social awareness ; Yeni teknolojiler = New technologies ; Yenilikçi = Innovative

Özet:
20. YY'ın biliminin, kuraklık ve susuzluk sorunları, tedavisi olmayan hastalıklar, kirlilik ve atık sorunları, enerji kaynaklarının azalması gibi küresel sorunlara odaklandığı görülmektedir. Yöndeş teknolojilerden biri olarak nanoteknoloji ise, küresel sorunların çözüme kavuşturulmasıyla birlikte yaşam kalitesi ve toplumsal refah konularında ciddi potansiyel sunmaktadır. Nanoteknoloji farklı yapısı ve sınırsız gelişim olanaklarıyla son dönemde hükümetlerin teknoloji politikalarında dev yatırımlarla öne çıkmaktadır. Bu ilgiye rağmen toplumlarda nanoteknolojiye yönelik farkındalığın teknoloji gelişimine paralel bir hızda ilerlemediği görülmektedir. Nanobilimdeki gelişmelerin hızı ve risklere yönelik belirsizlikler, kamusal alanda önceki olumsuz deneyimleri çağrıştırma ihtimallerini gündeme getirmiştir. Dahası, yakın dönemde gelişen teknoloji karşıtı eğilimlerin nanoteknolojiye de yönelmesi tehditi bulunmaktadır. Son yıllarda hükümetler, dev yatırımları riske atmamak için bilim ve teknolojik gelişmeleri kamuya halkla ilişkiler yoluyla anlatmak zorunda kalmıştır.Türk tüketicisinin gelecek vizyonları paralelinde bu teknolojiye yönelik ilgisinin de gelişme göstereceği açıktır. Ancak Türk toplumunda nanoteknoloji farkındalığı ve algıların gelişim yönüne dair çalışmaya rastlanamamıştır. Öncü bir çalışma olarak bu tezde, Türkiye'de nanoteknoloji farkındalığı ve kamusal algıların durumuna yönelik profil ortaya çıkarılmıştır. Kamusal profil, potansiyel tüketici konumundaki kitleleri hedefleyen halkla ilişkiler uygulamalarının, nanoteknolojik ürünlerin tüketimi boyutunda nasıl kurgulanacağının temelini oluşturmuştur. Nanoteknoloji toplum entegrasyonu konusunda yararlanılan Yeniliğin Yayılımı Modeli, halkla ilişkiler stratejileri odağında geliştirilmiştir.

Abstract:
20. Century science has focused on global issues such as drought, incurable diseases, pollution and waste problems, reduction of energy resources. Nanotechnology as one of the converging technologies, has a serious potential solving global problems and rising the quality of life and social welfare. Nanotechnology is also coming forward to unlimited possibilities of development policies, huge government investments recently. Despite this interest in nanotechnology awareness of societies at a rate parallel to the development of technology is not seen. Risks and uncertainties for the speed of developments in nano science, previous negative experiences had become visible in public area caused concerns have raised. More, anti responses about emerging technologies may lead to nanotechnology. In recent years governments had to introduce emerging science and technology with public relation for huge investments do not put at risk. Despite the growing understanding of science communication in developed countries, developing countries such as Turkey, this type of investments that endanger their ability to cope with anti trends is limited. In this thesis, awareness and public perceptions of nanotechnology to address the situation in Turkey's profile was uncovered. Diffusion on Innovation Model has been modified for nanotechnology diffusion in Turkey focusing on public relations strategies developed.