Lütfi Ömer Akad sinemasında gerçekçilik
Reality in Lütfi Ömer Akad cinema
Yazar: OYA TONG
Danışman: PROF. DR. SERDAR ÖZTÜRK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Akad, Ömer Lütfi = Akad, Ömer Lütfi ; Realizm = Realism ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Türk sinemasının öncü yönetmenlerinden biri olan Lütfi Ömer Akad, Vurun Kahpeye filmi ile sinemaya başladığı yıllarda tiyatrocuların egemenliğinde olan Türk sinemasında Sinemacılar Dönemini başlatarak, Türk sinemasının en önemli kilometre taşlarından biri olmuştur. Ülkemizde sinema dilinin oluşmasına önemli katkılar sağlayan öncü çalışmaları ile gerçek sinema yapıtlarının nasıl yapılması gerektiğinin yolunu göstermiş ustasız bir ustadır. Bu çalışma, sinemada gerçekçi film kuramının temel sinematografik kodlarının, Türk sinemasında Lütfi Akad filmlerindeki benzerliklerinin tespiti için tasarlanmıştır. Çalışmada Lütfi Ömer Akad filmlerine sinemada gerçekçilik kuramı bağlamında odaklanılmasının sebebi ise yönetmenin gerçekçilik bağlamında Türk sinemasındaki yerini ve önemini belirlemektir. Sinemada gerçekçiliğin temel biçimsel ve içeriksel kodları; André Bazin, Siegfried Kracauer ve Gilles Deleuze gibi kuramcıların analizlerinin yanında İtalyan Yeni Gerçekçiliği gibi sinema kuramlarının özellikleri esas alınarak belirlenmiştir. Gerçekçi filmlerinin tespiti için "anlatı", "sinematografi", "mizansen", "kurgu" ve "ses" temel ölçüt olarak belirlenmiş ve film çözümlemelerinde kullanılmak üzere sinemada gerçekçi film kuramının temel sinematografik kodları çerçevesinde hazırlanan sorulara yanıt aranmıştır. Çalışmanın evreni Lütfi Akad filmleri, örneklemi ise her biri tezin ikinci bölümünde yer alan kuramsal kısma uygun olarak Lütfi Akad filmlerinin tarihsel gelişimini kapsayacak şekilde seçilen Kanun Namına (1952), Vesikalı Yarim (1968) ve Gelin (1973) isimli üç adet filmden oluşmaktadır. Seçilen filmler üzerinden sinemada gerçekçi film kuramının temel sinematografik kodları ışığında yöntem olarak belirlenen biçimsel çözümleme yöntemiyle detaylı çözümlenmeleri yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda ise Lütfi Akad sinemasının, gerçekçi film özelliği taşıdığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Lütfi Ömer Akad, Sinemada Gerçekçilik Kuramı, André Bazin, Siegfried Kracauer, Gilles Deleuze, Biçimsel Film Çözümlemesi

Abstract:
One of the leading directors of Turkish cinema Lütfi Ömer Akad, has become one of the most important milestones of Turkish cinema by launching the Period of Film-makers in the Turkish cinema that was under the dominance of thespians during the years when began to make his film Vurun Kahpeye. With his pioneering works that made a significant contribution to the formation of the language of cinema in our country, he is a masterless master who has shown the way of how to make real cinema works. This study is designed to determine the similarities of the basic cinematographic codes of realistic film theory in cinema with Turkish cinema in Lütfi Akad films. The reason for focusing on Lütfi Ömer Akad films in the context of realism theory in cinema, in this study,  is to determine the place and importance of the director in Turkish cinema in the context of realism. Basic formal and contextual codes of realism in cinema is based on the characteristics of cinema theories such as Italian New Realism together with analysis of theoreticians such as André Bazin, Siegfried Kracauer and Gilles Deleuze. In order to determine realistic films "narrative", "cinematography", "mise-en-scene", "fiction" and "sound" are determined as basic criterias and the answers to questions prepared within the framework of the basic cinematographic codes of realistic film theory in cinema to be used in film analysis were sought, Scope of the study consists of Lütfi Akad films and the sample consists of three films named Kanun Namına (1952), Vesikalı Yarim (1968) and Gelin (1973), selected to cover the historical development of Lütfi Akad films in accordance with the theoretical part in the second chapter of the thesis. In the light of basic cinematographic codes of realistic film theory, detailed analysis was made over selected movies by means of formal analysis method which has been determined as method. In the conclusion of the research, it was determined that Lütfi Akad cinema has a realistic film feature.

Key Words: Lütfi Ömer Akad, Realism Theory in Cinema, André Bazin, Siegfried Kracauer, Gilles Deleuze, Formal Film Analysis