Emzirme tutumu ve emzirme öz-yeterlilik algısının annenin doğum sonu yaşam kalitesine etkisi
The effect of breastfeeding attitude and breastfeeding self-efficacy perception on maternal postpartum quality of life
Yazar: GÜLSEN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. DAĞISTAN TOLGA ARIÖZ
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algı = Perception ; Anneler = Mothers ; Emzirme = Breast feeding ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Tutumlar = Attitudes ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırmanın amacı emzirme tutumu ve emzirme öz- yeterlilik algısının doğum sonu yaşam kalitesine etkisini belirlemektir. Tanımlayıcı olarak planlanan araştırmaya Ocak- Haziran 2019 tarihleri arasında Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı poliklinik başvurmuş 125 anne dahil edilmiştir. 
Veriler anne Kişisel Bilgi Formu, Emzirme Tutumunu Değerlendirme Ölçeği (ETDÖ), Postpartum Emzirme Öz-yeterlilik Algısı Ölçeği (EÖYÖ), Doğum Sonu Yaşam Kalitesi Ölçeği (DSYKÖ) kullanılarak anket tekniğiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 18.0 windows paket programı, sayı, yüzde dağılımı ve aritmetik ortalama kullanılmıştır. Ölçekler arasındaki ilişki normal dağılıp dağılmadığı Shapiro- Wilk testiyle analiz edilmiştir, p˂0,05 olduğu için non parametrik test kullanılmıştır. Bir değişkene ilişkin iki grubun karşılaştırılmasında Mann- Whitney U Testi kullanılmıştır. Bir değişkene ilişkin iki ya da daha fazla grubun karşılaştırılmasında Kruskal- Wallis H Testi kullanılmıştır.
Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği (EÖYÖ) puan ortalaması 60,02± 8,8 bulunmuştur. Annelerin Doğum Sonu Yaşam Kalitesi Ölçeği (DSYKÖ) memnuniyet boyutu Cronbach's Alpha değeri 0,94; DSYKÖ önem boyutu Cronbach's Alpha değeri 0,95 olarak bulunmuştur. Çalışmamıza katılan annelerin emzirme öz-yeterliliği yüksek olduğu bulunmuştur. Çalışmamıza katılan annelerin emzirme tutumlarının olumlu olduğunu söyleyebiliriz. Çalışmamızda doğum öncesi bakım alan ve almayan anneler ile emzirme tutumları puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur(p<0,05). Annelerin son doğum şekli, doğum öncesi bakım alma durumları, algılanan gelir durumları gibi sosyo demografik özellikler ile doğum sonu yaşam kalitesi arasında istatistiksel olarak bir ilişki bulunmuştur(p<0,05).  Annelerin emzirme tutumu ve emzirme öz-yeterlilik algısı ile doğum sonu yaşam kalitesi arasında orta kuvvette pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Doğum sonu yaşam kalitesi ile alt boyutları arasında pozitif yönde kuvvetli bir ilişki bulunmuştur. Emzirme girişimlerinin uygulanması ve izlemi ile annenin ve bebeğin sağlığının korunması sağlanmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Anne Sütü, Emzirme Tutumu, Emzirme Öz yeterlilik Algısı, Doğum Sonu Yaşam Kalitesi

Abstract:
The objective of this study is to analyze the effect of breastfeeding attitude and breastfeeding self-efficacy perception on maternal postpartum quality of life. Between January and June 2019,125 mothers who gave birth that applied to the Afyonkarahisar University of Health Sciences  Gynecology and Obstetrics policlinic were included. 
The data were collected using the questionnaire technique using mothers' Personal Information Form, the Breastfeeding Attitude Rating Scale (BARS), the Postpartum Breastfeeding Self-Efficacy Perception Scale (PBSEPS), the Postpartum Quality of Life Scale (PQLS). SPSS 18.0 windows package program, number, percentage distribution and arithmetic average were used in the analysis of the data. The relationship between the scales was analyzed with Shapiro-Wilk test whether it was normally distributed or not, since p˂0.05 was used, non-parametric test was used. Mann-Whitney U Test was used to compare two groups for a variable. Kruskal-Wallis H Test was used to compare two or more groups related to a variable.
Breastfeeding Self-Efficacy Scale (PBSEPS) score average was found to be 60.02 ± 8.8. Mothers' Postpartum Quality of Life Scale satisfaction dimension Cronbach's Alpha value 0,94; Cronbach's Alpha value of PQLS importance dimension was found to be 0,95. The breastfeeding self-efficacy of the mothers participating in our study was found to be high. We can say that the breastfeeding attitudes of the mothers participating in our study are positive. There was no statistically significant difference between socio demographic characteristics such as education level of mothers, profession of the spouse and quality of life after birth(p<0,05). A statistically significant relationship was found between socio-demographic characteristics such as mothers' last delivery, prenatal care, perceived income, and post-natal quality of life(p<0,05). A moderate positive relationship was found between the mothers' breastfeeding attitude and breastfeeding self-efficacy perception and postpartum quality of life. A positive correlation was found between postpartum quality of life and its sub-dimensions. And breastfeeding interventions should be monitored to protect the health of the mother and baby.
Key words: Breast milk, Breast-Feeding Attitude, Breastfeeding Self-Efficacy Perception, Postpartum Quality of Life.