Amerikan caydırıcılık politikasının İran üzerindeki etkisi
The impact of the us deterrence policy over Iran
Yazar: AYŞE BETÜL AKSOY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. PINAR BAL
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Caydırıcılık = Deterrence ; Nükleer silahlar = Nuclear weapons ; Tehdit = Threat ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İran = Iran

Özet:
20. Yüzyılın en etkili dış politika araçlarından biri olan caydırıcılık, nükleer silahların gelişimiyle devletlerin önemli bir dış politika stratejisi haline gelmiştir. Caydırıcılık, olası bir eyleme geçilmeden önce, karşı devleti durdurmak, vazgeçirmek için devletler tarafından bir taktik olarak kullanılmaktadır. Soğuk Savaş'ın en etkili dış politika aracı olan caydırıcılık, iki kutbun birbirleriyle sıcak bir çatışmaya girmesini önlemiş, istikrarın korunmasını sağlamıştır. Bu istikrarı, nükleer silahların kullanılması durumunda oluşabilecek tahribatın dehşet verici boyutlarından duyulan korkunun yarattığı söylenebilir.
 Bu çalışmada, Amerikan caydırıcılık politikasını ana hatlarıyla ele alıp, İran'a karşı uyguladığı caydırıcılık politikasını incelenmektedir. 
Bu çalışmanın amacı, Amerika Birleşik Devletleri (ABD)'in dönemsel olarak tehdit algılamalarını ve Amerikan caydırıcılık politikasının dinamiklerini incelemek, spesifik olarak İran ile aralarındaki sorun alanlarını ele alıp, İran'a uygulanan yaptırımları ele almaktır. Bu çalışma, Soğuk Savaş'tan sonra süper güç olan ABD'nin tehdit algılamaları karşısında, caydırıcılık politikasını nasıl kullandığını anlayabilmek için önem arz etmektedir. 
Bu çalışmaya, ilk önce caydırıcılığı kavramsal olarak inceleyerek başlanılmış, sonrasında Amerikan caydırıcılık politikası, "Soğuk Savaş Süresi", "Soğuk Savaş Sonrası" ve "11 Eylül Saldırısı Sonrası" olmak üzere üç dönemde incelenmiştir. Tarafların stratejik konumunu daha iyi anlayabilmek için İran'ın bölgede ve dünyadaki konumu incelenmiş, bu bilgiler ışığında İran dış politikasına yön veren dinamikler ele alınmıştır. Çalışmada, ABD-İran arasındaki başlıca sorunları "Nükleer, Petrol ve Terörizm" başlıkları altında incelenmiştir. Bu sorunlar her iki taraf açısından ele alınmış ve İran'a karşı uygulanan yaptırımların etkili olup olmadığına bakılmıştır.
Konunun güncel olması ve sürekli yeni gelişmeler yaşanması sebebiyle konu 2014 sonu itibariyle sınırlandırılmıştır.
Bu çalışmada literatür taraması yapılarak, başta konuyla alakalı akademik kitaplardan faydalanılmış, yazılan makalelere yer verilmiş, güncel gelişmeler internet kaynaklarından takip edilerek incelenmiştir. Bu konuda yayınlanmış olan tezlerden ve Amerika'da University of California, Los Angeles (UCLA)`da profesör olan İran'li bir akademisyenle yapılan görüşmelerden yararlanılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Caydırıcılık politikası, Nükleer Caydırıcılık, Amerika-İran Sorunları, Petrol, Terörizm, ABD, İran, Yaptırım.

Abstract:
Deterence as one of the 20th century's most influential foreign policy tools became an important foreign policy strategy of countires by the development of nuclear weapons. Deterrence, before being passed to a possible action, is used as a tactic by the countries to stop or to discourage the opposite country. Deterrence, as the most effective foreign policy tool of the Cold War, prevented the interference of opposite two poles into a hot conflict and ensured that the stability is maintained. We can say that this stability is created by the fear of the terrifying dimensions of the damage which could happen in the case of using the nuclear weapons.
In this study, the US deterrence policy is outlined and examined its deterrence policy applied against Iran. 
The aim of this study is to investigate the dynamics of the periodic threat of American and American deterrence policy, specifically addressing the issue with Iran, and is to handle the sanctions imposed on Iran. In this study, it is important to understand how the US, which became a super power after the Cold War, uses its deterrence policy against threat perceptions. 
This work started first to examine the deterrence as a concept and then the American deterrence policy is explored in three period as of "Cold War Time," "After the Cold War," and "after the September 11". To better understand the strategic position of parties, the position of Iran in the region and the world was examined and under the guidance of this information the dynamics shaping Iran's foreign policy were discussed. In this study, problematic issues between the US and Iran were  
Examined under the headings of "Nuclear, Oil and Terrorism". Problematic issues were discussed and analyzed in terms of both sides and the sanctions imposed against Iran.
The subject limited as end of 2014 due to the fact that is current and has been constantly updating dated according to the recent events.
In this work literature review has been made and primarily the relevant academic books are scrutinized and the recent ongoing has been examined by following Internet sources. The thesis that has been published concerning the issue and interviews with an Iranian Professor at UCLA, in the USA has been also utilized.
Keywords: Deterrence policy, Nuclear Deterrence, the America-Iran Issues, oil, terrorism, United States, Iran, Sanctions.