Aspalathus linearis ile biyosentezlenen gümüş nanopartiküllerin antioksidan, antidiyabetik ve sitotoksik etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of antioxidant, antidiabetic and cytotoxic effects of silver nanoparticles biosynthesized by aspalathus linearis
Yazar: SENEM DARICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞÜKRİYE YEŞİLOT
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık ve Biyomedikal Bilimler (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Güney Afrika bitkisi olan Rooibos (Aspalathus linearis),  içeriğindeki flavonoidler ve fenolik bileşikler sayesinde çok farklı alanlarda geleneksel tıbbi kullanım imkanına sahiptir. Son yıllarda adını sıkça duyuran gümüş nanopartiküller (AgNP), fiziksel ve kimyasal birtakım özelliklerinden dolayı sağlık alanı başta olmak üzere pek çok alanda kullanılabilmektedir. Bu çalışmada rooibos (Aspalathus linearis) bitkisi ile hazırlanan gümüş nanopartiküllerin in vitro olarak antioksidan, antidiyabetik ve sitotoksik etki potansiyellerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda flavonoidler ve fenolik asitler bakımından zengin son dönemin popüler bir diyet takviyesi ve çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanım özelliklerine sahip olduğu rapor edilen Rooibos (Aspalathus linearis) bitkisini kullanarak hazırlanan yeşil sentez gümüş nanopartikülleri sentezleyerek UV, SEM ve EDX gibi yöntemlerle karakterizasyonu değerlendirilmiştir. Çalışmada gümüş nanopartiküller, rooibos (Aspalathus linearis) sulu ekstraktı kullanılarak gümüş nitrat solüsyonunda gözlenen sarıdan kahverengine renk değişimi, gümüş nanopartiküllerinin oluştuğunu göstermiştir. UV-vis spektrofotometre ile rooibos AgNP'ler (R-AgNP) için λ=432 nm'de güçlü bir absorbans piki yaptığı belirlenmiştir. R-AgNP'lerin genellikle küresel bir morfolojiye sahip ve 100 nm'den daha küçük boyutlarda olduğu; SK-MEL 30 hücrelerinde doza bağımlı olarak hücre canlılığında azalma ve daha yüksek konsantrasyonlarının yaklaşık % 90 sitotoksik olduğu (IC50 değeri ise 17,32 μg/mL) görülmüştür. DPPH serbest radikal süpürme aktiviteleri en düşük % 25,87, en yüksek % 65,91 olarak tespit edilmiştir. α-glukozidaz aktivitesi % inhibisyon değerleri en düşük % 31,86, en yüksek % 100 olarak belirlenmiştir. Bu çalışma, Aspalathus linearis ektraktının gümüş nanopartiküllerin sentezinde kullanılabileceğini ve biyolojik olarak sentezlenmiş gümüş nanopartiküllerin antioksidan, antidiyabetik ve sitotoksik etki profili sayesinde tedavi yaklaşımlarında potansiyel bir ajan olarak kullanılabileceğini göstermiştir.

Abstract:
Rooibos (Aspalathus linearis), a South African plant, has traditional medicinal uses in various fields due to its flavonoids and phenolic compounds. In recent years, silver nanoparticles (AgNP) have gained attention for their physical and chemical properties, making them versatile in healthcare and many other fields. This study aims to determine the in vitro antioxidant, antidiabetic, and cytotoxic potential of silver nanoparticles prepared using Rooibos (Aspalathus linearis) plant. For this purpose, green synthesis of silver nanoparticles was performed using Rooibos (Aspalathus linearis), which is reported to be rich in flavonoids and phenolic acids with properties for use as a popular dietary supplement and in the treatment of various diseases. The synthesized silver nanoparticles were characterized using techniques such as UV, SEM, and EDX. The color change from yellow to brown observed in the silver nitrate solution with Rooibos (Aspalathus linearis) aqueous extract indicated the formation of silver nanoparticles. UV-vis spectroscopy confirmed a strong absorption peak at λ=432 nm for Rooibos AgNPs (R-AgNPs). R-AgNPs exhibited mostly spherical morphology and were smaller than 100 nm in size. They showed a dose-dependent decrease in cell viability and approximately 90% cytotoxicity at higher concentrations in SK-MEL 30 cells (with an IC50 value of 17.32 μg/mL). The DPPH radical scavenging activity ranged from 25.87% to 65.91%. α-glucosidase activity inhibition ranged from 31.86% to 100%. This study demonstrates that Aspalathus linearis extract can be used for the synthesis of silver nanoparticles and biologically synthesized silver nanoparticles can be potentially used as an agent in treatment approaches due to their antioxidant, antidiabetic, and cytotoxic effects.