Kocaeli üniversitesi hastanesi cinsiyet disforisibirimine başvuran trans bireylerin nöropsikolojik profili /
Yazar: HANİFE YILMAZ ABAYLI
Danışman: PROF. DR. ASLIHAN ÖZLEM POLAT IŞIK
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı, trans bireylerin kognitif işlevlerini değerlendirerek cinsiyet kimliği ile beyin yapısı ve işlevselliği arasındaki karmaşık ilişkiye ışık tutmaktır. Bu kapsamda elde edilecek bulgular, uzun süredir araştırılan ve tanı yöntemlerinin standardizasyonu için çaba gösterilen cinsiyet disforisinin nörobiyolojik temellerine katkılar sunacak, daha standart ve objektif tanı yöntemlerinin geliştirilmesine zemin hazırlayacak ve bu bireyler için daha etkili, kişiselleştirilmiş sağlık hizmetlerinin oluşturulmasına olanak tanıyacaktır. Bildiğimiz kadarıyla daha önce ülkemizde bu alanda bir çalışma yapılmamış olması sebebiyle; ilk kez Türkiye'den bir transgender örneklemin nöropsikolojik profili değerlendirilmiş olacaktır.
Yöntem: 2020-2024 yılları arasında Kocaeli Üniversitesi Hastanesi Cinsiyet Disforisi Birimi'ne başvuran transgender ve cisgender bireylerden oluşan bir örneklem üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada, kognitif fonksiyonları değerlendirmek amacıyla Benton Çizgi Yönü Belirleme Testi, Rey Osterrieth Karmaşık Figür Testi, İz Sürme Testi, Sayı Menzili Testi ve Sözel Akıcılık Testi gibi nöropsikolojik değerlendirme araçları kullanılmıştır. Elde edilen veriler, analiz edilerek gruplar arasındaki nöropsikolojik performans farkları incelenmiştir.
Bulgular: Trans bireylerin nöropsikolojik test performansları testlerin çoğunda cis bireylerden daha düşük sonuçlanmış, bu durumun trans bireylerin yaşadığı azınlık stresiyle ilişkili olabileceği düşünülmüştür. Hormon kullanan ve kullanmayan trans erkeklerin test sonuçları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. 
Sonuç: Trans bireylerin beyin yapı ve fonksiyonlarına dair daha güvenilir veriler elde edilebilmesi için; nöropsikolojik değerlendirme ve nörogörüntüleme bulgularının bir arada değerlendirildiği, kişilerin hormon kullanımı öncesi ve sonrasında takip ve değerlendirilmesinin sürdürülerek analiz edildiği çalışmaların yapılması, cinsiyet disforisinin etiyolojisi ile ilgili literatüre önemli katkılar sağlayacaktır.
Anahtar kelimeler: Cinsiyet kimliği, cinsiyet disforisi, kognitif fonksiyonlar, nöropsikolojik test, görsel uzamsal beceriler

Abstract:
Introduction and Objective: This study aims to shed light on the complex relationship between gender identity, brain structure, and functionality by evaluating the cognitive functions of transgender individuals. The findings to be obtained in this scope are expected to contribute to the neurobiological foundations of gender dysphoria, a subject extensively researched for the standardization of diagnostic methods. This research will pave the way for more standardized and objective diagnostic methods and support the development of more effective, personalized healthcare services for these individuals. As far as we know, no similar study has been conducted in Turkey, thus this research represents the first assessment of the neuropsychological profile of a transgender sample from Turkey.
Method: Conducted on a sample of transgender and cisgender individuals who applied to the Gender Dysphoria Unit at Kocaeli University Hospital between 2020 and 2024, this study utilized neuropsychological assessment tools such as the Benton Judgment of Line Orientation Test, Rey-Osterrieth Complex Figure Test, Digit Span Test,Trail Making Test and Verbal Fluency Test to evaluate cognitive functions. The data collected were analyzed to examine neuropsychological performance differences between the groups.
Results: Transgender individuals showed lower performance than cisgender individuals on most neuropsychological tests, a finding that may be related to the minority stress experienced by transgender individuals. No significant difference was found between the test results of transgender men who used hormones and those who did not.
Conclusion: To obtain more reliable data on brain structure and function in transgender individuals, studies incorporating both neuropsychological assessments and neuroimaging findings are recommended. Longitudinal studies assessing individuals before and after hormone use would make significant contributions to the literature regarding the etiology of gender dysphoria.
Keywords: Gender identity, gender dysphoria, cognitive functions, neuropsychological test, visual-spatial skills