İyi ve zayıf okuyucuların okuduğunu anlama becerilerinin okumanın bileşenleri boyutunda incelenmesi
Examination of reading comprehension skills of good an poor readers in dimension of components of reading
Yazar: REŞAT ALATLI
Danışman: DOÇ. DR. İSA BİRKAN GÜLDENOĞLU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okuma = Reading ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Okuyucular = Readers ; Performans = Performance ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu çalışmanın amacı farklı sınıf düzeylerine devam eden iyi ve zayıf okuyucuların okuduğunu anlama becerilerinin okuma bileşenleri boyutunda incelenmesidir. Çalışmada öncelikle iyi ve zayıf okuyucuların belirlenmesine yönelik bir araç geliştirilmiştir. Geliştirilen araç Okuma Becerileri Değerlendirme Aracı (OBDA) olarak isimlendirilmiş ve aracın geçerlik güvenirlik analizleri yapılmıştır. Sonuç olarak 2. sınıf düzeyi için hece okuma, sözcük okuma, akıcı okuma ve okuduğunu anlama, 4. sınıf düzeyi için sözcük okuma, akıcı okuma ve okuduğunu anlama ve 6 ve 8. sınıf düzeyleri için de akıcı okuma ve okuduğunu anlama boyutlarını içeren ve geçerliği ve güvenirliği sağlanmış OBDA elde edilmiştir. OBDA'nın geliştirilmesi sürecinde hece okuma, sözcük okuma ve akıcı okuma boyutlarının geçerlik ve güvenirlik çalışmaları için her sınıf düzeyinden 150, okuduğunu anlama boyutu geçerlik-güvenirlik çalışmaları için de her sınıf düzeyinden 210 katılımcıdan veri toplanmıştır.
OBDA'nın elde edilmesinden sonra her sınıf düzeyinde yer alan 150 katılımcı okuduğunu anlama puanları özelinde alt ve üst %27'lik gruplara ayrılmış ve üst grupta yer alan katılımcılar iyi ve alt grupta yer alan katılımcılar zayıf okuyucular olarak belirlenmiştir. Buna göre her sınıf düzeyinden 40 iyi ve 40 zayıf olmak üzere toplamda 80 katılımıcıdan elde edilen veriler analiz edilmiştir. İyi ve zayıf okuyucular olarak belirlenen grubun okumanın bileşenleri boyutundaki performansları OBDA'da sınıf düzeylerinde yer alan boyutlar özelinde karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma çalışmalarının analizlerinde verilerin normal dağılım özellikleri göz önünde bulundurularak İlişkisiz Örneklemler için T-Testi veya Mann Whitney-U Testi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara bakıldığında, 2. sınıflarda iyi okuyucuların hece okuma süresi, anlamlı sözcük okuma süresi, anlamsız sözcük okuma doğruluğu ve akıcı okuma boyutlarından zayıf okuyuculardan anlamlı şekilde daha iyi performans sergiledikleri görülmüştür. 4. sınıf düzeyinde iyi okuyucuların anlamlı sözcük okuma süresi, anlamsız sözcük okuma doğruluğu ve akıcı okuma boyutlarında anlamlı şekilde daha iyi performans sergiledikleri sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak da 6 ve 8. Sınıf düzeyindeki iyi okuyucuların akıcı okuma boyutunda zayıf okuyuculara göre gösterdikleri performansların anlamlı şekilde daha iyi olduğu görülmüştür.
Elde edilen bulgular alanyazında temelinde tartışılmış ve çözümleme ve akıcı okuma becerilerinin hem ilkokul hem de ortaokulda okuduğunu anlama becerisi için önemli değişkenler olduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak bakıldığında, okuduğunu anlama performanslarına göre belirlenmiş iyi ve zayıf okuyucu grubunda iyi okuyucuların okumanın bileşenleri boyutunda zayıf okuyuculardan daha etkili performans sergiledikleri görülmüş ve alana iyi ve zayıf okuyucuların okuma becerilerini değerlendirmek amacıyla geçerliği ve güvenirliği sağlanmış bir araç kazandırılmıştır.

Abstract:
This study aims to examine the reading comprehension skills of good and poor readers who attend different grade levels in terms of reading components. Primarly, a tool was developed to identify good and poor readers. The tool developed was named as Reading Skills Assessment Tool (RSAT) and validity and reliability analysis of the tool were performed. As a result RSAT, which validity and reliability was ensured, was obtained and it includes the dimensions of syllable reading, word reading, fluent reading and reading comprehension for the 2nd grade, word reading, fluent reading and reading comprehension for the 4th grade level, and fluent reading and reading comprehension for the 6th and 8th grade levels. During the development of RSAT, data were collected from 150 participants from each grade level for the validity and reliability studies of syllable reading, word reading, and fluent reading dimensions, and 210 participants from each grade level for the validity-reliability studies of the reading comprehension dimension.
After obtaining the RSAT, 150 participants at each grade level were divided into lower and upper groups of 27% specifically for their reading comprehension scores, and the participants in the upper group were determined as good readers and the participants in the lower group as poor readers. According to that, the data obtained from a total of 80 participants, 40 good and 40 poor readers at each grade level, were analyzed. The performances of the group identified as good and poor readers in terms of components of reading were compared in terms of the dimensions included in class levels in RSAT. Considering the normal distribution characteristics of the data, T-Test or Mann Whitney-U Test for Unrelated Samples were used in the analysis of comparative studies. Considering the results, it was seen that good readers in 2nd grade performed significantly better than poor readers in terms of syllable reading span, word reading span, pseudo word reading accuracy, and fluent reading dimensions. It was concluded that good readers at the 4th-grade level performed significantly better in word reading span, pseudo word reading accuracy, and fluent reading dimensions. As a final result, it was seen that the performance of good readers at 6th and 8th grades in the fluent reading dimension was significantly better than poor readers.
The findings were discussed on the basis of the literature, and it was stated that decoding and fluent reading skills were important variables for reading comprehension skills in both primary and secondary school. As a result, it was seen that good readers in the good and poor readers group determined according to their reading comprehension performances performed more effectively than poor readers in terms of the components of reading, and a valid and reliable tool was provided to the field in order to evaluate the reading skills of good and poor readers.