Sınıf öğretmenlerinin özel öğrenme güçlüğü ve otizm spektrum bozukluğuna ilişkin bilgi düzeyleri ile özel öğrenme güçlüğü ve otizmli çocukların kaynaştırılmasına yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination by class teachers of the relationship between the levels of knowledge of learning disabilities and the autism spectrum disorder and the attitudes towards including children with learning disabilities and autism
Yazar: AKİF MARAKLI
Danışman: PROF. DR. SALİH ÇAKMAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada; sınıf öğretmenlerinin özel öğrenme güçlüğü ve otizm spektrum bozukluğuna ilişkin bilgi düzeyleri ile özel öğrenme güçlüğü ve otizimli çocukların kaynaştırılmasına yönelik tutumları arasındaki ilişkisi incelenmiştir. Bu araştırma mevcut durumu incelemeyi amaçlayan betimsel bir çalışmadır. Araştırma kapsamında Ankara ili Etimesgut ilçesinde bulunan MEB'na bağlı okullardan random olarak seçilen 20 resmi ve 10 özel ilkokulundan rasgele belirlenen 250 resmi, 100 özel ilkokul sınıf öğretmeninden veri toplanmıştır. Araştırmanın veri toplama araçlarını "Öğretmen Bilgi Anketi",  "Özel Öğrenme Güçlüğüne İlişkin Soru Listesi", "Otizm Spektrum Bozukluğuna İlişkin Soru Listesi" ve "Kaynaştırmaya İlşikin  Görüşler Ölçeği" oluşturmaktadır. Verilerin analizinde 'SPSS 21.0 For Windows' paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Aynı zamanda Bağımsız Örneklem T testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis H testi, Korelasyon Analizi ve Tukey HSD kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; hem özel öğrenme güçlüğüne sahip öğrencisi bulunan öğretmenlerin hem de otizm spektrum bozukluğuna sahip öğrencisi olan öğretmenlerin çoğunluğunun kaynaştırma eğitimi konusunda bilgisi olduğu görülmüştür. Hem özel öğrenme güçlüğüne sahip öğrencisi bulunan öğretmenlerin hem de otizm spektrum bozukluğu öğrencisi olan öğretmenlerin çoğunluğunun kaynaştırma eğitimi konusunda bilgisi olma durumuna göre kaynaştırmaya yönelik tutumların daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırma sonucunda, hem özel öğrenme güçlüğüne sahip öğrencisi bulunan öğretmenlerin hem de otizm spektrumu olan öğrencisi olan öğretmenlerin çoğunluğunun kaynaştırma eğitimi konusunda bilgisi olduğu belirlenmiştir. Otizm spektrum bozukluğu testinde kadın öğretmenlerin erkek öğretmenleren daha başarılı olduğu söylenebilir. Otizm spektrum bozukluğu testinden 40 yaş ve altı grubun, 41 yaş ve üstü gruptan daha başarılı bir sonuç ortaya koyduğu ifade edilebilir. Öğretmenlerin cinsiyeti fark etmeksizin Kaynaştırma Tutum Ölçeği alt boyut puanları ve toplam puanları benzerdir. Sınıfında otizm spektrum bozukluğu olan öğretmenlerin otizm spektrum bozukluğu konusunda bilgisi olma durumuna göre Otizm Spektrum Bozukluğu testinden aldıkları puanlarının birbirine yakın olduğu görülmektedir. Kaynaştırma eğitimi konusunda bilgisi olma durumuna göre otizm spektrum bozukluğu testinden alınan puanların kaynaştırma eğitimi konusunda bilgisi olan öğretmenler lehine sonuçlandığı yorumu yapılabilir. Sınıfında otizm spektrum bozukluğu olan öğretmenlerin sınıftaki öğrenci sayısına göre Otizm Spektrum Bozukluğu testinden aldıkları puanlarının birbirine yakın olduğu söylenebilir. Öğretmenlerin yaşlarına göre kaynaştırma tutum ölçeği alt boyutlarından ve toplamından aldıkları puanlar değişkenlik göstermemiştir. Bu sonuç, sınıfında otizm spektrum bozukluğu olan öğretmenlerin yaşlarına göre Kaynaştırma Tutum Ölçeği alt boyutlarından ve toplamından aldıkları puanların da benzer olduğunu göstermektedir. Öğretmenlerin özel öğrenme güçlüğü konusunda bilgisi olma durumuna göre kaynaştırma tutum ölçeği aldıkları puanlar değişkenlik göstermemektedir. Kaynaştırma Tutum Ölçeği toplam puanlarında otizm spektrum bozukluğu konusunda bilgisi olan öğretmenlerin ortalamasının olmayanlardan daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin otizm spektrum bozukluğu konusunda bilgisi olma durumuna göre kaynaştırma tutum ölçeği alt boyutlarından ve toplamından aldıkları puanlar benzerdir. Sınıftaki öğrenci sayısına göre öğretmenlerin kaynaştırma tutum ölçeği alt boyutlarından ve toplamından aldıkları puanlar değişkenlik göstermemiştir. Öğretmenlerin eğitim verdikleri sınıf düzeyine göre kaynaştırma tutum ölçeği alt boyutlarından ve toplamından aldıkları puanlar benzerdir. Sınıfında özel öğrenme güçlüğü olan öğrencisi bulunan öğretmenlerin cinsiyeti fark etmeksizin Özel Öğrenme Güçlüğü testinden aldıkları puanlar benzerdir. Özel öğrenme güçlüğü testinden 40 yaş ve altı grubun, 41 yaş ve üstü gruptan daha başarılı bir sonuç ortaya koymuştur. Sınıfında özel öğrenme güçlüğü olan öğrencisi bulunan öğretmenlerin branşlarına göre Özel Öğrenme Güçlüğü testinden aldıkları puanları arasındaki ilişkide istatistiksel olarak anlamlı bir değişme görülmemiştir. Sınıfındaki öğrenci sayısı 30 ve altı olanların Özel Öğrenme Güçlüğü testinden aldıkları puanların sınıfındaki öğrenci sayısı 31 ve üstü olanlardan daha yüksek olduğu görülmektedir.

Abstract:
In this study; The relationship between classroom teachers' knowledge levels on special learning disabilities and autism spectrum disorders and their attitudes towards inclusion of children with special learning disabilities and autism was examined. This research is a descriptive study aiming to examine the current situation. Within the scope of the research, data were collected from 250 public and 100 private primary school teachers randomly selected from 20 public and 10 private primary schools randomly selected from the schools affiliated to the Ministry of Education in the Etimesgut District of Ankara. The data collection tools of the research are "Teacher Information Questionnaire", "Question List Regarding Special Learning Disability", "Question List Regarding Autism Spectrum Disorder" and "Opinions Regarding Inclusion Scale". In the analysis of the data, it was evaluated using the 'SPSS 21.0 For Windows' package computer program. Also, Independent Sample T test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis H test, Correlation Analysis and Tukey HSD were used. The results of the analysis; it has been observed that the majority of teachers with students with special learning disabilities and students with autism spectrum disorders have knowledge about inclusive education. It has been observed that the attitudes towards inclusion are higher than the fact that the majority of teachers with students with special learning disabilities and students with autism spectrum have knowledge about inclusive education. As a result of the research, it was determined that both the teachers with students with special learning disabilities and the majority of teachers with students on the autism spectrum had knowledge about inclusive education. It can be said that female teachers are more successful than male teachers in the autism spectrum disorder test. In the autism spectrum disorder test, it can be stated that the group aged 40 and under performed better than the group aged 41 and older. Regardless of the gender of the teachers, Integration Attitude Scale sub-dimension scores and total scores are similar. It is seen that the scores they get from the Autism Spectrum Disorder test are close to each other according to the knowledge of the teachers with autism spectrum disorder in their class. It can be interpreted that the scores obtained from the autism spectrum disorder test result in favor of teachers who have knowledge about inclusive education, depending on their knowledge of inclusive education. It can be said that the scores of the teachers with autism spectrum disorder in their class from the Autism Spectrum Disorder test are close to each other according to the number of students in the class. The scores that the teachers got from the sub-dimensions and total of the inclusion attitude scale did not vary according to their age. This result shows that the scores of the teachers with autism spectrum disorder in their class from the sub-dimensions and total of the Inclusion Attitude Scale are similar according to their ages. The scores of the inclusion attitude scale do not vary according to the teachers' knowledge about special learning disabilities. In the total scores of the Inclusion Attitude Scale, it was determined that the average of teachers who had knowledge about autism spectrum disorder was higher than those who did not. According to the teachers' knowledge about autism spectrum disorder, the scores they get from the sub-dimensions of the inclusion attitude scale and its total are similar. According to the number of students in the class, the scores of the teachers in the sub-dimensions of the inclusion attitude scale and the total did not vary. The scores that the teachers got from the sub-dimensions of the inclusion attitude scale and the total are similar according to the grade level they teach. The scores of the teachers who have students with special learning disabilities in their class are similar regardless of their gender. In the special learning disability test, the group aged 40 and below showed a more successful result than the group aged 41 and above. There was no statistically significant change in the relationship between the scores of the teachers who have students with special learning disabilities in their class according to their branches from the Special Learning Disability test. It is seen that the scores of students with 30 or less students in their class on the Special Learning Disability test are higher than those with 31 and above students in their class.