Muhammed İkbal düşüncesinde insanın özgürlüğü problemi
The problem of human freedom in Muhammad Iqbal's thought
Yazar: BEDİRHAN GÜVEN
Danışman: PROF. DR. KEMAL SÖZEN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Benlik kavramı = Self concept ; Kişi özgürlüğü = Person freedom ; Özgürlük = Freedom ; İkbal, Allama Muhammed = İkbal, Allama Muhammed ; İnsan = Human ; İrade = Will

Özet:
İnsan iradesinin özgürlüğü problemi, düşünce tarihinde pek çok kimse tarafından farklı perspektiflerden irdelenmiş ve modern dönemde hala çözüme kavuşturulamamış bir problemdir. XX. Yüzyılın yetiştirmiş olduğu bir düşünür olan Muhammed İkbal'in bahsedilen probleme dair bakış açısı ve düşünce tarzını inceleyip ortaya koymak bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Dolayısıyla çalışmanın ilkesi, Muhammed İkbal'in insan iradesinin özgürlüğü problemini modern dönemin gerek ve şartlarına göre nasıl yorumlayıp değerlendirdiği hususudur. Bu bağlamda çalışmada, deskriptif ve karşılaştırmalı metot kullanılarak elde edilen veriler üzerinden analizlerde bulunup konuyla ilişkili değerlendirmelerin yapılması amaçlanmıştır.
Yapılan araştırmada Muhammed İkbal'in iradenin özgürlüğü problemine dair düşüncelerinin anlaşılması için ilk olarak giriş mahiyetinde, antik dönemlerden modern döneme kadar bahsedilen meseleyle ilişkili olarak ortaya konulan görüşler ele alınmıştır. Ardından iradenin özgürlüğü problemi ile yakından ilişkili olan benlik, irade ve özgürlük kavramlarının gerek etimolojik gerekse de terim anlamları, düşünürümüzün benlik anlayışı ile birlikte ele alınıp incelenmiştir. Ayrıca Muhammed İkbal'in insan anlayışı ve irade-özgürlük bağlamında Tanrı-insan ilişkisine dair görüşleri ve düşünürümüzün benlik kavramı üzerinden geliştirdiği eylem felsefesi bağlamında insanın özgürlüğü problemi irdelenmiştir. Son olarak ise İkbal'in insan iradesinin özgürlüğü problemi üzerinden kötülük problemine dair yaptığı mülahazaları analiz edilip değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Muhammed İkbal, Benlik, İrade, İnsan, Özgürlük

Abstract:
The problem of the freedom of human will is a problem that has been studied by many in the history of thought from different perspectives and has yet to be solved in the modern era. The aim of this study is to examine and reveal the viewpoint and way of thinking of Muhammed Iqbal, a thinker of the 20th century. Therefore, the principle of the study is how Muhammad Iqbal interprets and evaluates the problem of the freedom of human will according to the requirements and conditions of the modern era. In this context, in this study, it is aimed to make analyses on the data obtained by using descriptive and comparative methods and to make related evaluations on the subject.
In this study, in order to understand Muhammad Iqbal's ideas about the freedom of will, first of all, by way of introduction, the views put forward in relation to the mentioned issue from the antiquity to the modern period are discussed. Then, both the etymological and terminological meanings of the concepts of self, will and freedom, which are closely related to the problem of freedom of will, are discussed and examined together with the self-concept of our thinker. In addition, Muhammad Iqbal's views on human beings and God-human relations in the context of will-freedom are mentioned. Besides, in the context of the philosophy of action developed by our thinker through the concept of self, the problem of human freedom has been examined. Finally, Iqbal's views on the problem of evil through the problem of freedom of human will have been analysed and evaluated.
Keywords: Muhammad Iqbal, Self, Will, Human, Freedom