Aile içi çocuk istismarı: Annelerin bazı risk faktörleri açısından incelenmesi
Child abuse in family: An investigation of mothers about some risk factors
Yazar: SEMA TUNA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. A. ESRA İŞMEN GAZİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Aile içi şiddet = Domestic violence ; Aile tutumu = Family attitude ; Anneler = Mothers ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Risk faktörleri = Risk factors ; Stres = Stress ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Öfke = Anger ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İstismar = Abuse

Özet:
Araştırma, ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinde aile içi çocuk istismarı ile annelerin stresle başa çıkma tarzı, sürekli öfke düzeyi ve öfke ifade tarzı arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Aile içi çocuk istismarı ile annelerin stresle başa çıkma tarzı, sürekli öfke düzeyi ve öfke ifade tarzı; annenin yaşı, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, çocuk sayısı, medeni durumu, iş durumu, çocukluğunda anne ve/veya babası tarafından fiziksel ve sözel şiddet görmesi, eşi tarafından fiziksel ve sözel şiddet görmesi ve psikiyatrik tedavi görmesi değişkenleri açısından incelenmiştir. Ayrıca aile içi çocuk istismarı; öğrencinin cinsiyeti, yaşı, doğum sırası ve babanın sağ olup olmaması değişkenleri açısından da ele alınmıştır.Araştırma, İstanbul ilinde 8 farklı ilköğretim okulunun 6, 7 ve 8. sınıflarında öğrenim gören 350 öğrenci ve anneleri (n=350) olmak üzere toplam 700 kişilik bir örneklem grubu üzerinde gerçekleştirilmiştir. Öğrencilere Bekçi (2006) tarafından geliştirilen ?Aile İçi Çocuk İstismarı Ölçeği-B Formu?, annelere ise Şahin ve Durak (1995) tarafından geliştirilen ?Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği? ve Özer (1994) tarafından geliştirilen ?Sürekli Öfke-Öfke İfade Tarzı Ölçeği? uygulanmıştır. Bunlara ek olarak araştırmaya katılan öğrencilerin ve annelerinin bazı demografik özelliklerini tespit etmek için araştırmacı tarafından hazırlanan ?Kişisel Bilgi Formu? kullanılmıştır.Verilerin çözümlenmesinde Pearson Korelasyon Matriksi, Bağımsız Grup ?t? Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Çoklu Regresyon Analizi, LSD ve Tamhane Testi kullanılmıştır.Araştırma sonucunda Aile İçi Çocuk İstismarı Ölçeği Fiziksel İstismar, Gelişimi Destekleme, Eğitim İstismarı, Suça Yöneltme ve Cinsel İstismar alt boyutlarının annelerin stresle başa çıkma tarzı, sürekli öfke düzeyi ve öfke ifade tarzı ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Etkisiz Başa Çıkma, Sürekli Öfke ve Öfke Dışa alt boyutlarının birlikte; Gelişimi Destekleme, Fiziksel İstismar, Suça Yöneltme ve Cinsel İstismar alt boyutlarını yordadığı saptanmıştır.

Abstract:
The study was conducted to evaluate the relationship between the child abuse in the family and coping style, trait anger level and anger expression style of mothers? of the secondary school students. The child abuse in the family and coping style, trait anger level and anger expression style of the mothers were examined in terms of their age, level of education, level of income, number of children, marital status, occupational status, if she had been physically or verbally violated by her mother and/or father when she was a child, if she has been physically or verbally violated by her husband and if she has had a psychiatric treatment. In addition, the child abuse in the family has been examined in terms of the student?s gender, age, birth order and whether the father of the student was alive or not.The research was conducted with a sample of 350 students and mothers (n=350) of those students in eight different elementary schools? 6th, 7th and 8th grade in Istanbul. While ?The Scale of Child Abuse in the Family-B Form? was administered to the students which was developed by Bekçi (2006), mothers were administered ?Coping Styles Scale? developed by Şahin and Durak (1995) and ?Trait Anger-Anger Expression Scale? developed by Özer (1994). Additionally, to define demographical characteristics of students and their mothers ?Personal Questionnaire? which was developed by the researcher was also used.Pearson Correlation Matrix, Independent Samples t-Test, One Way ANOVA, Multiple Regression Analysis, post-hoc LSD and Tamhane Test were used to analyze the data.The results of the research indicated that The Scale of Child Abuse in the Family-B Form?s subscales which are Physical Abuse, Developmental Support, Educational Abuse, Corrupting and Sexual Abuse are related to mothers? coping style, trait anger level and anger expression. It is also found that Ineffective Coping, Trait Anger and Anger-Out subscales together can explain Physical Abuse, Developmental Support, Corrupting and Sexual Abuse.