Altıncı sınıf sosyal bilgiler dersi 3 ve 4. ünitesinde bulunan kavramların bazı değişkenlere göre öğrenilme düzeyi
Learning levels of concepts which are included in the 3rd and 4th units of the social sciences course of 6th grade depending on several variables
Yazar: FATMA ÖZKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURETTİN BİROL ; YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN HÜSNÜ BAHAR
Erzincan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kavram öğrenme = Concept learning ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğrenme düzeyi = Learning level ; Öğretim = Teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Araştırmanın amacı altıncı sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı'nın 3 ve 4'ncü ünitesinde bulunan Tarih, Coğrafya ve Vatandaşlık Bilgisi alanları ile ilgili kavramların öğrenilme düzeylerini tespit etmek, bu kavramları öğrenme düzeylerinin ikamet yerine, anne-baba mesleğine ve eğitim durumuna, cinsiyete ve sınıf mevcuduna göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. Araştırmaya konu olan programın ilgili bölümlerinde Tarih alanı ile ilgili 18, Coğrafya alını ile ilgili 28 ve Vatandaşlık Bilgisi alanı ile ilgili 14 olmak üzere toplam 60 kavram bulunmaktadır. Ölçme aracı olarak ?Kişisel Bilgi Formu? ve ?Başarı Testi? uygulanmıştır. 60 sorudan oluşan başarı testinde, her bir soru bir kavramı ölçmek üzere hazırlanmıştır. Başarı testinin geliştirilmesi sürecinde uzman görüşü alınmış ve her madde için madde analizi yapılmıştır. Başarı testinde yer alan kavramlara ait soruların madde analiz sonuçları dikkate alınarak dört pilot uygulama yapılmış, madde ayırt edicilik indeksi düşük olan maddelerle yeterince işlemeyen seçenekler yeniden düzenlenerek başarı testi oluşturulmuştur. Veriler 2008-2009 öğretim yılında, Erzincan il merkezinde, merkeze bağlı belde ile ilçelerde bulunan 18 ilköğretim okulunun altıncı sınıflarında öğrenim gören 778 öğrenciden elde edilmiştir. Kavramlara ulaşma düzeyleri hazırlanan sorularda yer alan tüm seçeneklerin yüzdeleri ve frekansları hesaplanarak belirlenmiştir. Veri analiz sürecinde betimleyici istatistiklerin yanı sıra bağımsız örnek t-testi, tek yönlü ANOVA, LSD testleri uygulanmıştır. Parametrik test koşulunun sağlanamadığı durumlarda bağımsız örnek t-testi yerine alternatif test olan Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Kavramlara ulaşma oranı ortalama olarak % 49.56'dır. Bu oranlar Coğrafya ile ilgili kavramlarında % 51.62, Tarih ile ilgili kavramlarda % 51.49 ve Vatandaşlık Bilgisi ile ilgili kavramlarda % 47.21'dir. Çalışma konusunu oluşturan 60 kavram içerisinden en çok kazanılan kavramın %76.7 ulaşılma oranı ile `vergi' kavramı, en az ulaşılan kavramın ise %22.9 oranı ile `uygarlık' kavramı olduğu belirlenmiştir. Aile ikamet yerine göre yapılan analizlerde, ailesi ilçe merkezinde ikamet eden öğrencilerin kavramlara ulaşma düzeylerinin genel olarak ailesi il merkezi, belde ve köy yerleşim birimlerinde ikamet eden öğrencilerden daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Ebeveyn çalışma durumuna göre ise, annesi çalışan ve babası memur olan öğrencilerin kavramlara ulaşma düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Anne ve baba eğitim durumu yükseldikçe öğrencilerin kavramlara ulaşma düzeylerinin yükseldiği belirlenmiştir. Kız öğrencilerin kavramlara ulaşma düzeylerinin erkek öğrencilerden daha yüksek olduğu tespit edilen diğer bulgulardan birisidir. Öğrencilerin öğrenim gördükleri sınıf mevcutlarının kavramlara ulaşma düzeylerini etkilemediği saptanıştır. Yeterince öğrenilemeyen ve önkoşul olan öğrenmelerin tespit edilerek giderilmesi, aile desteğinin yetersiz kaldığı yerlerde kurs, etüt vb desteklerin verilmesi program amaçlarının gerçekleşmesine katkı sağlayabilir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the learning levels of the concepts related to History, Geography, and Civics which are included in the 3rd and 4th units in the curriculum of the Social Sciences Course of 6th grade, and to determine whether the learning levels of these concepts vary depending on place of residence, parents? occupations and education levels, sex, and class size. In the related parts of the curriculum, which are the subjects of this research, there are totally 60 concepts; 18 related to History, 28 related to Geography, and 14 related to Civics. ?Personal Information Form? and ?Achievement Test? were implemented as assessment instruments. In the Achievement Test, consisting of 60 questions, each question was designed to assess a concept. During the development of the Achievement Test, experts were consulted and item analysis was carried out for each question. Four pilot schemes were carried out by taking into account the item analysis results of the questions related to the concepts in the Achievement Test, and the Achievement Test was developed by rearranging the choices which weren?t good enough and the items which had low item discriminant validity index. The data were obtained from the 778 6th grade students in the 18 secondary schools located in the towns and provinces of Erzincan in 2008-2009 school year. Concept attainment levels were designated by estimating the percentages and frequencies of all the choices involved in the questions designed. In the process of data analysis, independent samples t-test, one-way ANOVA, and LSD tests were implemented in addition to the descriptive statistics. Mann Whitney U Test, an alternative test, was used instead of independent samples t-test in circumstances where parametric test condition couldn?t be ensured. Concept attainment rate was % 49.56 in average. These rates were % 51.62 with the concepts related to Geography, % 51.49 with the concepts related to History, and % 47.21 with the concepts related to Civics. It has been found out that the concept of ?tax? was the most attained concept with the attainment rate of %76.7, and that the concept of ?civilization? was the least attained concept with the attainment rate of %22.9 out of 60 concepts which made up the study subject. In the analysis depending on the family place of residence, it has been found out that the students whose families resided in the provinces had lower concept attainment levels than the students whose families resided in the city center, towns, and villages. Depending on the parents? employment conditions, students, having a working mother and officer father, had higher concept attainment levels. It has also been found out that the students? concept attainment levels increased as the education levels of their parents? increased. The fact that the concept attainment levels of girls? were higher than the boys? was another finding of this research. It has been found out that the class size didn?t affect the students? concept attainment levels. It might be useful if subjects that were learned insufficiently or were pre-requisite are identified and made up for, and it would be help the curriculum to attain its goal by providing extra courses when family support is insufficient