Cinsiyetinden yakınma (hoşnut olmama) tanısı olan bireyler ve partnerlerinde bağlanma tipi, çift uyumu ve toplumsal cinsiyet rolleri tutumunun araştırılması
Investigating the attachment style, dyadic adjustment and gender roles attitudes in individuals with gender dysphoria and  their partners
Yazar: MEHTAP AZ GENÇ
Danışman: PROF. DR. BEHİCE ELİF ONUR AYSEVENER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsel yönelimler = Sexual orientations ; Cinsiyet = Gender ; Evli çiftler = Married couples ; Romantizm = Romanticism ; Ruh sağlığı = Mental health ; Çift uyumu = Appropriateness of couples

Özet:
Amaç: Psikososyal uyum ve iyilik hali için romantik ilişki varlığı ve kalitesinin önemli olduğu
düşünülmektedir. CY'si olan bireylerin romantik ilişkileri hakkında çok az şey bilinmektedir. Son
30 yılda, yetişkin romantik ilişkilerinin incelenmesinde bağlanma kuramı ana referanslardan biri
haline gelmiştir. Yetişkin ilişkilerinin kalitesi ve genel ruh sağlığı için bağlanma sistemine atfedilen öneme rağmen şu ana kadar az sayıda çalışma CY'si olan bireylerin bağlanmasına odaklanmıştır. Bu çalışmada CY'si olan birey ve partnerlerinin bağlanma özelliklerinin belirlenmesi ve bağlanma stilleriyle, çift uyumu ve toplumsal cinsiyet rolleri tutumları ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Yöntem: Çalışmaya romantik ilişkisi olan (n=60) ve olmayan (n=50) toplam 101 trans erkek ve
romantik ilişkisi olan trans erkeklerin partnerleri (n=50) dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara Yakın
İlişkiler Yaşantılar Envanteri –II (YİYE-II), Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği (TCRÖ),
Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği
(BAÖ) uygulanmıştır. Ayrıca, romantik ilişki yaşayan trans erkek ve partnerlerine ek olarak Çift
Uyum Ölçeği (ÇUÖ) uygulanmıştır. Ayrıca, romantik ilişki yaşayan trans erkek ve partnerlerine
ek olarak Çift Uyum Ölçeği (ÇUÖ) ve tüm katılımcılara sosyodemografik özellikler ve aile
özelliklerinin değerlendirildiği veri formu uygulanmıştır. Elde edilen veriler üç grup için de
değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Çalışmamızdaki tüm gruplarda güvensiz bağlanma stili oranı yüksek bulunmuştur.
Bağlanma stilleri ile çift uyumunun ilişkisine bakıldığında güvenli bağlanan romantik ilişki
yaşayan trans erkeklerde çift uyum puanı güvensiz bağlananlara göre anlamlı olarak yüksek
bulunmuştur. Güvenli bağlanan bireylerin ilişki süreleri ortalamaları güvensiz bağlananlardan
yüksek saptanmıştır. Katılımcıların genel anlamda eşitlikçi tutuma sahip olduğu bulunmuştur.
Romantik ilişkisi olan trans erkeklerin TCRÖ'nün "geleneksel cinsiyet rolü" alt ölçek puanlarının
partnerlerinin puanından anlamlı olarak yüksek olduğu saptanmıştır. 
Sonuç: Bu çalışma bildiğimiz kadarıyla CY'si olan bireyler ve partnerlerinin romantik ilişkilerini
ve bağlanma stili yaygınlığını inceleyen Türkiye'de yapılan ilk çalışmadır. Bu çalışmada tüm
gruplarda güvensiz bağlanma oranları yüksek bulunmuştur. İnsan yaşamında bağlanma stilleri ve
romantik ilişkiler, psikososyal uyum ve iyilik hali için önemli bir yer tutmaktadır. Bu nedenle
özellikle CY'si olan bireylerin klinik değerlendirmesinde bağlanma stilleri, değerlendirmenin bir
parçası haline getirilmeli, kişinin güvenlik hissinin artırılması amaçlanmalıdır. Bireysel ve grup
psikoterapilerinde bireylerin içsel çalışan modellerinin yeniden şekillendirilmesinin
amaçlanmasının; bireylerin sosyal destek gruplarına erişimini kolaylaştırması, "olumlu
kendiliğini" geliştirmesi beklenmektedir. 
Anahtar kelimeler: Cinsiyetinden yakınma, romantik ilişki, bağlanma tipi, çift uyumu, partner,
toplumsal cinsiyet rolleri tutumu

Abstract:
Aim & Scope: It is being thought that the presence and quality of relationships to psychosocial
adjustment and well-being is important. Little is known about the romantic relationships of
individuals with gender dysphoria. In the last thirty years, attachment theory has become one of
the main references for adult romantic relationship studies. Despite the importance of attributed to
the attachment system for overall psychological well-being and the quality of adult relationships,
little research has focused on the attachment of individuals with gender dysphoria. The present
study focuses on researching the attachment style, dyadic adjustment and gender roles attitudes in
individuals with gender dysphoria and their partners. 
Method: 101 transmen whom 60 of them have romantic relationships and their 50 partners are
included in this study. "Experiences in Close Relationships-Revised", "Gender Roles Attitude
Scale", "Childhood Trauma Questionnaire", "Beck Depression Inventory" and "Beck Anxiety
Inventory" are conducted to all attendees. "Dyadic Adjustment Scale" is also conducted to the
individuals with gender dysphoria who has romantic relationships and their partners and we used
data form which is included sociodemographic and family features for all participants. 
Results: Prevalence of insecure attachment style is found high in all groups. Regarding the
correlation between attachment style and dyadic adjustment, the dyadic adjustment points in
individuals with gender dysphoria who have romantic relationship with secure attachment style is
found significantly higher than who have romantic relationship with insecure attachment style. The
average relationship duration of the participants who have romantic relationship with secure
attachment style is higher than the participants who have romantic relationship with insecure
attachment style. It is found that all participants have egalitarian attitudes in general terms. The
egalitarian attitudes subscale points of gender role attitude scale in individuals with gender
dysphoria who have romantic relationship is found significantly higher than the egalitarian attitudes subscale points of gender role attitude scale in partners. The obtained data are also evaluated for
three groups. 
Conclusion: To the best of our knowledge, the present thesis constitutes the first study in Turkey,
which researching the attachment style, dyadic adjustment and gender roles attitudes in individuals
with gender dysphoria and their partners, is analyzed. In this study, prevalence of insecure
attachment style is elevated high in all groups. Attachment styles and romantic relationships are
fundamental components for psychosocial adjustment and well-being. Thus, clinical work should
assess attachment styles as a standard part of evaluation, and increasing a person's sense of security should be primarily intended. Therefore, individual and group psychotherapeutic work aimed at reshaping IWMs could directly or indirectly facilitate access to support groups, reinforce a more
positive self-image. 
Keywords: Gender dysphoria, romantic relationship, attachment style, dyadic adjustment, partner,
gender role attitude