Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında retinopati ve serum magnezyum düzeyi ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of retinopathy and serum magnesium level in patients with type 2 diabetes mellitus
Yazar: İSMAİL SEFA ASLAN
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diabetik retinopati = Diabetic retinopathy ; Magnezyum = Magnesium ; Retina hastalıkları = Retinal diseases ; Serum = Serum ; Serum magnezyum = Serum magnesium

Özet:
Amaç: Diyabetik retinopati Tip 2 DM hastalarında gelişen ciddi bir mikrovasküler 
komplikasyon olup görme kaybı ve körlüğe sebep olabilir. Magnezyum vücutta önemli 
bir role sahip olan bir hücre içi katyon olup kan şekeri regülasyonunda önemli bir role 
sahiptir. Bu çalışmada amaç Tip 2 DM hastalarında serum magnezyum düzeyi ile 
diyabetik retinopati arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır.
Yöntem: Çalışmamıza 30 Ekim 2021-30 Aralık 2021 tarihleri arasında 
Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 
118 hasta dahil edilmiştir. Katılımcılara diyabet takibine yönelik rutin muayeneler ve 
labaratuar tetkikleri (tansiyon ölçümü, tam kan sayımı, kan biyokimyası, elektrolitler, 
HbA1c, kolesterol paneli, TİT, idrar protein/kreatinin oranı) uygulanmış olup 
retinopati varlığı için göz hekimine danışılarak, aynı göz hekimi tarafından ploriferatif 
ve non ploriferatif diyabetik retinopati varlığı araştırılmıştır. Çalışmada elde edilen 
bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for 
Social Sciences for Windows) 22.0 programı kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların ortalama yaşları (57,14±10,31),diyabet 
süresi (5,8±4,22) olmuştur. Hastaların %80,51'inde Mg durumu normalken 
%19,49'unun Mg durumu eksik olduğu görülmüştür. Hastaların %7,63'ünde 
proliferatif retinopati ve %15,25'inin non proliferatif retinopati görülmüştür. 
Katılımcıların regülasyon durumları 70'i (%59,32) iyi, 33'ü (%27,97) orta ve 15'i 
(%12,71) kötü olarak dağılım göstermiştir. Katılımcıların Mg değeri normal 
olanlar (7,59±1,57) ile eksik olanların (8,73±1,69) HbA1c değerleri arasında 
anlamlı fark saptandı. Hastalarının retinopati durumu ile regülasyon durumu 
arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (X2
=13,591, p=0,009).
Retinopatisi olmayan %7.69'unun regülasyon durumu kötü regüle , proliferatif 
retinopatisi olan hastaların %33.33'ünün kötü regüle ve non proliferatif retinopati 
olan hastaların %27,78'inin kötü regüle olduğu görülmüştür. Hastalarının Mg 
eksikliği durumu ile retinopati durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki 
bulundu. (X2
=21,272, p<0,001). Mg eksikliği bulunmayan hastaların 
vi
%85,26'sında (n:81) retinopati yokken Mg eksikliği bulunan hastaların 
%43'48'inde (n:10) retinopati yoktu. Proliferatif retinopatinin magnezyum 
eksikliği durumunda 6,286, non ploriferatif retinopati gelişimi riskinde 5,788 kat 
arttığı görülmüştür. 
Sonuç: Bu çalışmada Tip 2 DM hastalarında retinopati gelişimi riski ile 
hipomagnezemi arasında ciddi bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca kötü glisemik 
kontrolün hem magnezyum eksikliği hem de retinopati varlığı ile ilişkili olduğu 
saptanmıştır. Hipomagnezemik DM hastalarında magnezyum takviyesinin 
retinopati gelişimi riskini azaltabileceği kanısına varıldı

Abstract:
Objective: Diabetic retinopathy is a serious microvascular complication that 
develops in Type 2 DM patients and can cause vision loss and blindness. 
Magnesium is an intracellular cation that has an important role in the body and 
has an important role in blood sugar regulation. The aim of this study is to research 
the relationship between serum magnesium level and diabetic retinopathy in Type 
2 DM patients.
Method: 118 patients who applied to Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma 
Hastanesi Family Medicine Clinic between October 30, 2021 and December 30, 
2021 were included in our study. Routine examinations and laboratory tests(Blood 
pressure measurement, complete blood count, blood biochemistry, electrolytes, 
HbA1c, Cholesterol panel, TIT, Urine protein/creatinine ratio) for diabetes 
follow-up were applied to the participants. The presence of pleuriferative and nonpleuriferative diabetic retinopathy was investigated by the same ophthalmologist 
by consulting the ophthalmologist for the presence of retinopathy. While 
evaluating the findings obtained in the study, SPSS (Statistical Package for Social 
Sciences for Windows) 22.0 program was used for statistical analysis.
Findings: The mean age of the patients participating in the study was 
(57.14±10.31), and the duration of diabetes was (5.8±4.22). While Mg status was 
normal in 80.51% of the patients, Mg status was found to be deficient in 19.49% 
of them. Proliferative retinopathy was observed in 7.63% and non-proliferative 
retinopathy in 15.25% of the patients. The regulation status of the participants 
was distributed as 70 (59.32%) good, 33 (27.97%) moderate and 15 (12.71%) bad. 
A significant difference was found between the HbA1c values of the participants 
with normal Mg values (7.59±1.57) and those with deficient (8.73±1.69). A 
statistically significant correlation was found between the patients' retinopathy 
status and their regulation status (X2=13.591, p=0.009). It was observed that the 
regulation status of 7.69% without retinopathy was poorly regulated, 33.33% of 
patients with proliferative retinopathy were poorly regulated and 27.78% of 
viii 
patients with non-proliferative retinopathy were poorly regulated. A statistically 
significant correlation was found between the Mg deficiency status of the patients 
and their retinopathy status. (X2=21,272, p<0.001). While 85.26% (n:81) of the 
patients without Mg deficiency did not have retinopathy, there was no retinopathy 
in 43% (n:10) of the patients with Mg deficiency. It was observed that proliferative 
retinopathy increased 6,286 times in case of magnesium deficiency and 5,788 
times increased risk of developing non-pleuriferative retinopathy.
Conclusion: In this study, a significant relationship was found between the risk 
of retinopathy development and hypomagnesemia in Type 2 DM patients. It was 
also found that poor glycemic control was associated with both magnesium 
deficiency and presence of retinopathy. It was concluded that magnesium 
supplementation could reduce the risk of retinopathy development in 
hypomagnesemic DM patients.