Hipotiroidi ve hipertiroidi hastalarında dental panoramik radyografi üzerinde radyomorfometrik indeksler ve fraktal analiz kullanılarak kemik değişikliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of bone changes in hypothyroidia and hyperthyroidia patients using radiomorphometric indexes and fractal analysis on dental panoramic radiography
Yazar: OSMAN YALÇIN
Danışman: PROF. DR. KAHRAMAN GÜNGÖR
Gazi Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Hipertiroidi, tiroid bezinin aşırı hormon üretimi ve sentezi ile karakterize edilirken, tirotoksikoz, aşırı tiroid hormonu yapımının kaynak gözetmeksizin yol açtığı klinik semptomlar ile tanımlanır. Hipertiroidi hastalarında gözlenen yüksek serum interlökin-6 (IL-6) seviyeleri, kemik kaybını etkileyen bir faktördür. Hipotiroidi genellikle hipertiroidinin zıt belirtileri ve bulguları ile tanımlanır. Ancak, kemik metabolizmasında bu durumun tam bir karşıtı olarak gözlemlenmez. Bu çalışmanın amacı panoramik radyografiler üzerinden Fraktal Boyut Analizi (FBA) ve radyomorfometrik indeks ölçümleri yapılarak elde edilen değerlerin hipertiroidi ve hipotiroidi hastalığı olan bireylerde trabeküler kemikte meydana gelen değişiklikleri ayırt edip edemeyeceğini belirlemektir. Çalışmamız, radyomorfometrik indeksler ve FBAparametrelerinin hesaplanması amacıyla Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi arşivinde bulunan panoramik radyografilerin kullanıldığı ve klinik anamnez kayıtlarında hipertirodidi/hipotiroidi hastalığı bulunan bireylerin dahil edildiği retrospektif bir çalışmadır. Çalışmada mandibular kortikal indeks (MKİ), mental indeks (MI) ve panoramik mandibular indeks (PMİ) gibi radyomorfometrik indekslerden ve fraktal boyut analizinden yararlanıldı. MKİ'ya göre incelendiğinde katılımcıların %55,6'sının C1, %40,6'sının C2, %3,9'unun C3 korktikal indeks grubunda olduğu tespit edildi. MKİ sınıflamaları incelendiğinde C1 grubunu oluşturan katılımcılar arasında sağlıklı kişilerin oranı anlamlı şekilde diğer gruplara göre yüksekti. Hipertroid grubunun Mİ ve PMİ değerinin Hipotroid ve Kontrol grubuna göre anlamlı şekilde daha azdı. Kondil, angulus ve premolar fraktal değerleri için Hipertroidi hastalarının değerleri diğer gruplara göre daha düşüktü.

Abstract:
Hyperthyroidism is characterized by excessive hormone production and synthesis by the thyroid gland, while thyrotoxicosis is defined by clinical symptoms caused by excessive thyroid hormone production regardless of source. High serum interleukin-6 (IL-6) levels observed in hyperthyroid patients are a factor affecting bone loss. Hypothyroidism is usually defined by the opposite symptoms and findings of hyperthyroidism. However, it is not observed as the exact opposite of this condition in bone metabolism. The aim of this study was to determine whether the values obtained by Fractal Dimension Analysis (FDA) and radiomorphometric index measurements on panoramic radiographs can distinguish between changes in trabecular bone in individuals with hyperthyroidism and hypothyroidism. Our study is a retrospective study in which panoramic radiographs in the archives of Gazi University, Faculty of Dentistry were used for the calculation of radiomorphometric indices and FDA parameters and individuals with hyperthyroidism/hypothyroidism in their clinical history records were included. In the study, radiomorphometric indices such as mandibular cortical index (MCI), mental index (MI) and panoramic mandibular index (PMI) and fractal dimension analysis were used. When examined according to MCI, it was determined that 55.6% of the participants were in the C1, 40.6% in the C2 and 3.9% in the C3 cortical index group. When MCI classifications were examined, the proportion of healthy individuals among the participants in the C1 group was significantly higher than the other groups. The MI and PMİ values of the Hyperthyroid group were significantly lower than the Hypothyroid and Control groups. The values of the Hyperthyroid patients were lower than the other groups for the condyle, angulus and premolar fractal values.