Bazı yıllık lignoselülozik artıklardan fenol-formaldehid tipi tutkalların üretimi ve uygulanması
Production and application of phenol-formaldehyde type resins from some lignocelulosic waste
Yazar: MUHAMMED SAİD FİDAN
Danışman: DOÇ.DR. İBRAHİM BEKTAŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ MAM ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜORMAN ENDÜSTR MÜHEND SL Ğ ANAB L M DALIYÜKSEK L SANS TEZÖZETBAZI YILLIK L GNOSELÜLOZ K ARTIKLARDAN FENOL-FORMALDEH TT P TUTKALLARIN ÜRET M VE UYGULANMASIMUHAMMED SA D F DANDanışman : Doç. Dr. brahim BEKTAŞYıl : 2005, Sayfa: 98Jüri : Doç. Dr. brahim BEKTAŞ: Doç. Dr. Ahmet TUTUŞ: Doç. Dr. Mehmet TÜMERSon yıllarda orman ürünleri sanayisinde önemli bir yer işgal eden yongalevha(sunta) ve kontrplak gibi tabakalı ağaç malzemelerin üretiminde kullanılan fenolformaldehit tutkalı ve fenol kimyasalı yerine yeni alternatifler aranmaktadır. Buçalışmada, ülkemizde büyük bir potansiyele sahip ve sadece yakılarak yok edilenlignoselülozik artıkları asidik ortamda fenol kimyasalıyla sıvılaştırıp bazik ortamdaformaldehit ilavesi ile lignoselülozik artıklardan fenol formaldehit tipi tutkallarüretilmiştir.Elde edilen tutkallar üç tabakalı kontrplaklar kullanılarak bu malzemeler üzerinde çekme direnci değerleri TS 46, 47 ve 314-1'egöre deneyleri yapılarak ölçülmüştür.Pamuk saplarından elde ettiğimiz tutkallarda zaman arttıkça sıcaklıklara bağlıolarak reaksiyona girmeyen pamuk sapı miktarlarında azalma, reaksiyona girenpamuk sapı miktarlarında artma, serbest fenol miktarlarında azalma ve bağlı fenolmiktarlarında ise bir artma olduğu bulunmuştur. Asit konsantrasyonu arttıkçasıcaklıklara bağlı olarak reaksiyona girmeyen pamuk sapı miktarlarında azalma,reaksiyona giren pamuk sapı miktarlarında artma, serbest fenol miktarlarındaazalma ve bağlı fenol miktarlarında ise artmalar görüldüğü tespit edilmiştir. Pamuktelef tozlarından elde ettiğimiz tutkallarda fenol/odun oranı arttıkça sıcaklığa bağlıolarak reaksiyona girmeyen pamuk telef tozu miktarlarında azalma ve bağlı fenolmiktarlarında ise bir artma olduğu bulunmuştur.1Pamuk saplarından elde edilen tutkallardan üretilerek elde ettiğimizkontrplakların çekme mukavemet değeri 38,48 kgf/cm2, pamuk telef tozlarının çekmemukavemet değeri ise 22,08 kgf/cm2 olarak elde edilmiştir.Sonuç olarak, yıllık lignoselülozik artık bitkilerden olan pamuk sapı ve pamuktelef tozlarından tutkal üretilerek ağaç malzemede kullanılmasının uygun olduğukanaatine varılmıştır.Anahtar Sözcükler : Pamuk sapı, fenol-formaldehit, sülfürik asit, kontrplak, tutkal2

Abstract:
DEPARTMENT OF FORESTRY INDUSTRIAL ENGINEERINGINSTITUTE OF NATURAL APPLIED SCIENCESKAHRAMANMARAS SUTCU IMAM UNIVERSITYMSc THESISABSTRACTPRODUCTION AND APPLICATION OF PHENOL FORMALDEHYDE TYPERESINS FROM SOME LIGNOCELULOSIC WASTEMUHAMMED SA D F DANSupervisor: Assoc. Doç. Dr. brahim BEKTAŞYear: 2005 Pages: 98Jury : Doç. Dr. brahim BEKTAŞ: Doç. Dr. Ahmet TUTUŞ: Doç. Dr. Mehmet TÜMERABSTRACTRecently, many investigations have been done on the finding out thealternatives for phenol commonly used in the production of phenol-formaldehyde adhesives and dependent upon petroleum intensively employed inthe production of plywood and particleboard, having an important place in theforest products industry.Therefore, in this study we aimed at liquefying the lignocellulosic residue,which is of a large potential and has been used for only fuel so far, with phenolin the presence of acidic catalyst (H2SO4) and the condensing the resultingproduct with formaldehyde by using NAOH as a catalyst. The obtained newadhesive was applied to produce 3-layer-plywood composite.The internal bound of the adhesive was determined by following EN. TurkishStandard (TS EN 46, 47, 314-1).In resins which were obtained from cotton stalks, it was detected thatamounts of cotton stalk which is methanol insoluble part decrease, amounts of itIwhich is methanol soluble part increase, amounts of free phenol decrease, andamounts of combined phenol increase with increasing of reaction time dependingon temperature. It was determined that amounts of cotton stalk which is methanolinsoluble part decrease, amounts of it which is methanol soluble part increase,amounts of free phenol decrease, and amounts of combined phenol increase withincreasing of concentration of acid depending on temperature. In resins whichwere produced from cotton powders (telef), it was determined that amounts ofcotton powder which is methanol insoluble part decrease and amounts ofcombined phenol increase with increasing of ratio of phenol/wood depending ontemperature.It was determined that shear strengths of plywood which was producedfrom resins obtained cotton stalks and cotton powders were 38,48 kgf/cm2 and22,08 kgf/cm2 respectively.Finally, it was convinced that application in wood composite materials ofresins which were produced from annual lignocellulosic materials such as cottonstalk and cotton powder was suitable.Keywords : Cotton stalk, phenol-formaldehyde, plywood, adhesive, sulfuric acidII