Parasetamol zehirlenmesi ile tam kan sayımı'ndaki parametreler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Assessment of the relationship between paracetamol intoxication and parameters in the complete blood count
Yazar: NURULLAH TARHAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKİF KARAMERCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Asetaminofen = Acetaminophen ; Kan sayımı = Blood cell count ; Toksisite = Toxicity ; Zehirlenmeler = Poisonings

Özet:
Tarhan N. Parasetamol zehirlenmesi ile tam kan sayımı'ndaki parametreler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği Uzmanlık Tezi, 2018. Parasetamol intoksikasyonu acil servise başvuran aşırı ilaç alımları arasında ilk sırayı alır. Çalışmamızda başvuru esnasında alınan hemogram parametreleri ile 4. saatte parasetamol düzeyini kıyaslayarak, hemogram parametrelerinin parasetamol intoksikasyonunda kullanılabilirliğini göstermeyi amaçladık. Çalışmada Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisine Nisan 2013 – Aralık 2015 tarihleri arasında parasetamol zehirlenmeli hasta grubunda retrospektif olarak yapıldı. Hastalar yaş, cinsiyet, başvuru esnasındaki hemogram parametrelerinin 4. saat parasetamol düzeyi arasındaki ilişki değerlendirildi. Çalışmamızda olguların %41,9'unda toksikasyon geliştiği saptandı. Hastaların yaş ortancasının 32 yıl (IQR:13), toksikasyon gelişen hastaların yaşları düşüktü (p<0,05). Yaş ve parasetamol düzeyi arasında negatif yönlü korelasyon saptandı (p<0,05). Toksikasyon gelişen hastaların %59,9'u kadındı. Toksikasyon gelişimi ve cinsiyet arasında ilişki saptanmadı (p>0,05). WBC, lenfosit, bazofil, HCT, RBC, HGB, MCH, MCHC, PLT, PDW ile pozitif yönlü (p<0,05); MPV, PCT, PDW ve RDW negatif yönlü (p<0,05); nötrofil, monosit, eozinofil ve MCV arasında korelasyon saptanmadı (p>0,05). Çalışmamızdaki EAA 0,501-0, 682 cm2 arasında, uygun kesim değerinde sensitivitenin %37,4-77,9 arasında, spesifitenin %37,4- 75,6 arasında olduğu saptandı. En yüksek sensitivitenin RDW'ye ve en yüksek spesifitenin ise MPV'ye ait olduğu saptandı. Sonuç olarak; parasetamol toksikasyonu gelişen grupta bazı hemogram parametrelerinin değiştiği ve bazı parametrelerin parasetamol düzeyi ile korelasyon verdiği saptandı. Sensitive ve spesifitenin yüksek olmaması ve olguların izole parasetamol alımı olmaması sebebiyle bu parametrelerin tanısal olmadığı, ancak toksikasyon durumlarında değişen değerlerin toksikasyon lehine olabileceği kanısına varılmıştır. Bununla birlikte ek çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Acil tıp, hemogram, parasetamol intoksikasyonu.

Abstract:
Tarhan N. Assessment of the relationship between paracetamol intoxication and parameters in the complete blood count. Health Sciences University Ankara Numune Training and Research Hospital Emergency Medicine Clinic. Specialty Thesis, 2018. Paracetamol intoxication takes the first place among the over-the-counter drug purchases that the emergency service calls. We aimed to show the usefulness of hemogram parameters in paracetamol intoxication by comparing the paracetamol level with the hemogram parameters during the 4th hour administration. The study was carried out retrospectively in Ankara Numune Training and Research Hospital Emergency Department between April 2013 and December 2015 in paracetamol intoxicated patient group. The relationship between age, sex, and 4-hour paracetamol level of hemogram parameters during admission was evaluated. In our study, 41.9% of the cases were found to develop toxic. The mean age of the patients was 32 years (IQR: 13) and the age of the patients who developed toxicities was low (p<0,05). There was negative correlation between age and paracetamol level (p<0,05). 59.9% of the patients who developed toxicities were female. There was no relationship between toxic development and gender (p>0.05). Positive correlations were found with WBC, lymphocyte, basophil, HCT, RBC, HGB, MCH, MCHC, PLT, PDW (p<0.05); MPV, PCT, PDW and RDW negative correlations were detected (p<0.05); there was no correlation between neutrophil, monocyte, eosonophil and MCV (p>0.05). The area of our study was found to be between 0,501-0, 682 cm2, with appropriate cut-off values between 37,4-77,9% and specificity 37,4- 75,6%. The highest sensitivity was found to belong to RDW and the highest specificity to MPV. As a result; it was determined that some hemogram parameters changed and some parameters correlated with paracetamol level in the paracetamol toxic group. Because of the lack of sensitivity and specificity and the fact that the cases did not have isolated paracetamol intake, it was concluded that these parameters are not diagnostic, but that the values changing in toxicities may be in favor of toxicity. However, additional work is needed.
Keywords: Emergency medicine, hemogram, paracetamol intoxication.