Zihinsel yetersizliği olan bireylere çevrimiçi güvenlik becerilerinin öğretiminde sosyal öykü yönteminin etkililiği
The effectiveness of social stories on online safety skills to individuals with intellectual disabilities
Yazar: NİHAL HİVDA KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FÜSUN ÜNAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Güvenlik = Security ; Güvenlik becerileri = Safety skills ; Siber güvenlik = Cyber security ; Veri güvenliği = Data security ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Çevrimiçi = Online ; Çevrimiçi eğitim = Online education ; Çevrimiçi iletişim = Online communication ; Öykü tabanlı öğrenme yöntemi = Storyline method ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu araştırmada, sosyal öykülerin zihinsel yetersizliği olan bireylerin çevrimiçi güvenlik becerilerini edinmeleri, edindikleri çevrimiçi güvenlik becerilerini uygulama sona erdikten bir, üç ve dört hafta sonra korumaları ve farklı kişi, ortam ve araç-gereçlere genellemeleri üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada zihinsel yetersizliği olan bireylerin sınıf öğretmenlerinden ve ebeveynlerinden öznel değerlendirme yoluyla sosyal geçerlik verisi toplanmıştır. Araştırma yaşları 10-15 arasında değişen zihinsel yetersizliğe sahip üç erkek, bir kız katılımcıyla yürütülmüştür. Araştırma tek denekli araştırma yöntemlerinden yoklama evreli çoklu yoklama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bulguları, çevrimiçi güvenlik becerilerinin öğretiminde sosyal öykülerin etkili olduğunu, öğretimin sona ermesinin ardından zihinsel yetersizliği olan bireylerin edindikleri becerileri bir, üç ve dört hafta sonra koruduklarını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte zihinsel yetersizliği olan bireylerin edindikleri çevrimiçi güvenlik becerilerini farklı ortam, kişi ve araç-gereçlere genelleyebildikleri belirlenmiştir. Sosyal geçerlilik verileri, çalışmaya katılan zihinsel yetersizliği olan bireylerin sınıf öğretmenlerinin ve ebeveynlerinin çalışmaya ilişkin olumlu görüşler bildirdiklerini göstermektedir.

Abstract:
The present study aimed to determine the effects of social stories on the acquisition of individuals online safety skills, maintenance of these skills one, three and four weeks after the instruction, and generalization of these skills to other persons, settings, and tools in individuals with intellectual disabilities. In the study, social validity data were collected from the classroom teachers and parents of individuals with intellectual disabilities with subjective analysis. The study was conducted with three male and one female 10-15 years old participants with intellectual disabilities. The study was carried out with a multiple probe model across participants design, a single-subject research method. The study findings demonstrated that social stories were effective in the instruction of online safety skills, and individuals with intellectual disabilities maintained the acquired skills one, three and four weeks after the instruction. Furthermore, it was determined that individuals with intellectual disabilities could generalize the acquired online safety skills to different setting, persons and tools. Social validity data revealed that participating classroom teachers and parents of individuals with intellectual disabilities reported positive views on the study.