Okul müdürlerinin etik liderlik davranışı ile öğretmenlerin örgütsel sessizlikleri arasındaki ilişki
The relationship between the ethical leadership behavior of school principals and the organizational silence of teachers
Yazar: ORHAN KARAYEL
Danışman: PROF. DR. İDRİS ŞAHİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Yönetimi ve Denetçiliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, resmi ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin etik liderlik davranışlarını ve öğretmenlerin örgütsel sessizlik düzeylerini belirlemektir. Ayrıca okul müdürlerinin etik liderlik algıları ile öğretmenlerin örgütsel sessizlikleri arasında nasıl bir ilişki olduğunu ortaya koymaktır. Bu nicel araştırma,  İzmir ili Gaziemir ve Menderes ilçelerinde görev yapan ilkokul, ortaokul ve lise müdürleri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak Demirtaş ve Kahveci (2013) tarafından geliştirilen "Örgütsel Sessizlik Ölçeği" ile Taş (2022) tarafından geliştirilen "Etik Liderlik Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin, okul müdürlerinin etik liderlik davranışlarına ilişkin algıları ile örgütsel sessizlik düzeylerine ilişkin algıları arasında anlamlı ve orta düzeyde negatif bir ilişki saptanmıştır. Öğretmenlerin, okul müdürlerinin etik liderlik davranışlarına yönelik algılarının  "çoğunlukla katılıyorum" düzeyinde olduğu; cinsiyet, kıdem, branş, okul kademesi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği, buna karşın okulundaki çalışma süresi değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği saptanmıştır. Araştırmada öğretmenlerin örgütsel sessizliğe ilişkin algılarının  "orta düzeyde katılıyorum" şeklinde algılandığı, öğretmenlerin örgütsel sessizliğe ilişkin algılarının, cinsiyet, kıdem, branş, okulundaki çalışma süresi değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermediği, buna karşın öğrenim durumu ve okul kademsi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği saptanmıştır. Özetle, okul müdürlerinin etik liderlik davranışı arttığında öğretmenlerin örgütsel sessizliklerinin azaldığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this research is to determine the ethical leadership behaviors of school principals and the level of organizational silence of teachers according to the perceptions of teachers working in public primary, secondary and high schools. It also aims to reveal what kind of relationship there is between school principals' ethical leadership perceptions and teachers' organizational silence. This research is quantitative as it aims to reveal, through a scale, teachers' opinions regarding the ethical leadership behaviors of primary, secondary and high school principals working in Gaziemir and Menderes districts of Izmir. The "Organizational Silence Scale" developed by Demirtaş and Kahveci (2013) and the "Ethical Leadership Scale" developed by Taş (2022) were used as data collection tools in the study. In addition to these scales, participants were also asked to fill out a "Personal Information Form" in order to reveal whether there was a common evaluation of their opinions based on their personal characteristics.
Within the framework of this thesis study, "What is the level of teachers' perceptions of school principals' ethical leadership behaviors and organizational silence?" Within the framework of the research conducted on the basic problem of "as teachers' positive perceptions of ethical leadership behavior increase, their positive perceptions of organizational silence behavior decrease, and as their negative perceptions of ethical leadership behavior increase, their negative perceptions of organizational silence decrease.
In this thesis, "What is the perception of teachers and school principals regarding ethical leadership behaviors?" within the framework of the research conducted address the basic problem of the following, a significant and moderate negative relationship was found between teachers' and school principals' perceptions of ethical leadership behaviors and their perceptions of organizational silence levels. Teachers' opinions regarding the ethical leadership behaviors of school principals didn't show a significant difference according to the gender variable, seniority variable, education level and branch difference but it showed a significant difference according to the variable of working time in school. It was concluded that teachers whose working period was 1-3 years perceived their education at a higher level than teachers whose working period was 7-10 years. Teachers' opinions regarding the ethical