Engelli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşam deneyimlerinin betty neuman'ın sistemler modeli ile değerlendirilmesi
Evaluation of life experiences of parents of disabled children with betty neuman's sytems model
Yazar: ÇİĞDEM TATAR YÜKSEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FAHRİYE OFLAZ
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ebeveynler = Parents ; Engelli çocuklar = Disabled children

Özet:
Bu araştırma, Neuman'ın sistemler modelinin kavramlarını kullanarak, engelli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşantılarını ve güçlüklerini tanımlamak ve engelli çocuğa sahip ebeveynlerin sorunları ile baş etmelerini güçlendirmede kavramsal çerçevesi Neuman'ın modeline göre şekillendirilen Ebeveyn Destek Grubu (EDG) çalışmasının etkinliğini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, araştırmaya ve EDG'ye katılmayı kabul eden, haftada bir yapılacak toplantılara katılma engeli olmayan ve TSK Sağlık Vakfı Özel Eğitim Okulunun çeşitli sınıflarında eğitim alan öğrencilerin ebeveynleri (n:40) oluşturmuştur. Eylem araştırması olarak yapılan araştırmada veriler, bireysel görüşmelerde engelli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşam deneyimlerini belirlemek için Neuman tarafından geliştirilen altı soruluk değerlendirme formu ile sosyodemografik özelliklerini içeren veri toplama formu kullanılarak toplanmıştır. Ayrıca grup çalışmasının etkinliğini değerlendirmek amacı ile Aile Desteği Ölçeği (ADÖ) ve Spielberger Sürekli Kaygı Envanteri (STAI) ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBTÖ) uygulanmıştır.Bu çalışmada, EDG'na katılan ebeveynlerin algıladıkları aile desteği artmış, sürekli kaygı düzeyleri azalmış ve stresle başa çıkma tarzları gelişmiştir. Sonuç olarak, ebeveyn destek grubu engelli çocuğu olan ebeveynlerin iyilik durumuna katkıda bulunmuştur ve Neuman Sistemler Modeli bu ailelerle çalışmak için iyi bir araçtır. Uzman psikiyatri hemşireleri tarafından yürütülen, ebeveynlere yönelik grupla danışmanlık çalışmalarının yaygınlaştırılması ve uzman psikiyatri hemşirelerinin rol tanımı içinde yer alması önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Engelli çocuk ebeveynleri, Neuman sistemler modeli, destekgrubu

Abstract:
This research was conducted to identify the experiences and difficulties of parents of disabled children by using concepts of Neuman?s systems model and to evaluate the effectiveness of Parent Support Group (PSG), conceptual framework of which was configured in accordance with Neuman?s model, in reinforcing parents coping with their problems. The sample of the research comprised of those parents whom accepted to participate in research and do not have any obstacle against participating PSG weekly meetings and whose children attend to TSK SAGVAK Special Education School (n=40). In this research, which is conducted as an action research, six-question evaluation form which was designed by Neuman and data collection form containing sociodemographic characteristics was used in individual interviews to determine life experiences of parents with disabled children. Furthermore, to evaluate the effectiveness of group counselling (PSG), Family Support Scale, Spielberger Trait Anxiety Inventory (STAI) and Coping with Stress Questionnaire was applied.It was determined that, parents? family support perceptions were increased, trait anxiety levels were decreased and coping styles with stress was improved. Consequently, support groups were contributed to the wellness of parents of disabled children and Neuman Systems Model was a useful tool.It was suggested that, parent counseling programmes with groups performed by psychiatric nurse specialists should become prevalent and should be included in the role definition of psychiatric nurse specialists.Keywords: Parents with Disabled Children, Neuman Systems Model, supportgroup