Endüstriyel futbol ve taraftarlık: Kayseri ili örneği
Industrial football and advocacy: The example of Kayseri province
Yazar: AYHAN DEVER
Danışman: PROF. DR. ALİ ERKUL
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Kurumlar Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports
Dizin: Kültür sosyolojisi = Cultural sociology ; Sosyal kimlik = Social identity ; Spor kültürü = Sport culture ; Spor sosyolojisi = Sport sociology ; Tüketim kültürü = Consumption culture

Özet:
Futbolun endüstrileşmesinin taraftarlık üzerine etkileri konulu bu araştırmanın amacı, meta haline gelerek büyük bir pazara dönüştürülen futbola karşı, taraftarların bakış açısını ortaya koymaktadır. Günümüzde futbol bir tüketim aracı haline gelirken, futbol kulüpleri kâr peşinde koşan kurumlar, futbol taraftarları da birer müşteri haline gelmiştir.  
Araştırma iki aşamalı olup, ilk aşama araştırmanın kuramsal çerçevesine yönelik anahtar kavramlar ve konulardan oluşmaktadır. Araştırmanın ikinci aşaması olan saha çalışması aşamasında ise taraftarların futbola ilişkin düşünceleri ve ticarileşen futbola ilişkin düşüncelerini ortaya koyan faktörler ışığında oluşturulan temel ve alt hipotezlerin test edilmesini içermektedir.
Bulgular, Kayseri ili Kayserispor ve Erciyesspor taraftar gruplarına / derneklerine üye olan taraftarların %60?ının sürekli veya ara sıra da olsa kendilerini takımları için para harcamak zorunda hissettiklerini, %39?unun ise böyle bir mecburiyeti hissetmediğini ortaya koymuştur. Taraftarların, kendilerini böyle bir mecburiyet içerisinde görmelerinin nedeni, futbolun ekonomik bir unsur haline getirilmesi, kulüplerin lisanslı ürünleri ve buna bağlı olarak değişen taraftarlık algısıdır. 
Çalışmanın yaklaşımı olan kültür endüstrisi kuramı, futbola uyarlanmaya çalışılmış ve kültür endüstrisinin genel düşüncelerinin futbolla örtüştüğü; diğer bir ifade ile futbolunda metalaşarak satışa sunulan kültürel bir öğe haline geldiği anlaşılmıştır. Bu şekilde futbol kültürel bir unsur olma özelliğini bir kenara bırakmış ve bir tüketim aracı haline gelmiştir. 
Sonuç olarak bu araştırmadan elde edilen veriler, futbolun bir meta haline gelmesiyle birlikte, taraftarlık algısının da değiştiğini ve taraftarların, takımları için alış veriş yapan birer müşteri haline dönüştüğünü göstermektedir. 



ANAHTAR KELİMELER: Futbol Taraftarlığı, Kültür Endüstrisi, Sosyal Kimlik, Ticarileşen Futbol, Grup 38, Kapalı Kale.

Abstract:
The main purpose of this research themed with the effect of industrialization of football on partisanship is to reveal the views of fans against football which was turned into a huge market by becoming a meta. Nowadays football become a means of consumption, while the profit-seeking organizations, football clubs, football fans have become a customer.
The research is two phased and the first one is composed of key concepts and subjects regarding conceptual framework of the study. Implementation phase, the second section of the study, includes determining the main and sub-hypothesis developed in the light of opinions of fans regarding football and factors revealing the views of fans about industrialized football. 
Findings show that %60 of football fans being a member of Kayserispor and Erciyesspor's partizanships / associations feel themselves obliged to spend money continuously or occasionally for their teams while %39 of them does not feel an obligation like this. The reason why the fans feel themselves obliged to do this is the industrialization of football, licensed products of clubs and accordingly, changed perceptions of fans. 
Theory approach to the study of cultural industry, cultural industry, and general ideas to play football overlap tried to adapt, in other words, understood that football has become a cultural element offered for sale. In this way, the distinction of being a cultural thing left aside football, and has become a means of consumption.
Consequently, findings acquired from this research show that perception of partizanship has changed with the football's becoming of meta and fans has turned into customers doing shopping for their teams. 




KEY WORDS: Football Partisanship, Cultural Industry, Social Identity, Industrialized Football, Group 38, Kapali Kale