Lisans öğrencilerinin olumsuz çocukluk çağı deneyimleri ve duygu düzenleme becerilerinin yürütücü işlevleri yordama düzeyinin incelenmesi
An investigation of the predictive level of executive functions by undergraduate students' adverse childhood experiences and emotion regulation skills
Yazar: ZEYNEP BEYZA YAZICI
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ALTINSOY ; DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜBRA KARAKAYA ÖZYER
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Türkiye'deki bir devlet üniversitesindeki lisans öğrencilerinin Olumsuz Çocukluk Çağı Deneyimlerinin (OÇÇD) ve duygu düzenleme derecelerinin, yürütücü işlevlerini yordayıp yordamadığını ortaya çıkarmaktır.
Yöntem: Araştırma deseni olarak nicel bir araştırma deseni olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Bu çalışmaya Eskişehir'de bir devlet üniversitesinde lisans öğrenimi gören 271 (%73) kadın, 100 (%27) erkek olmak üzere toplam (N=371) kişi dâhil edilmiştir. Verilerin toplanması için araştırmacı tarafından hazırlanan demografik bilgi formu,  çocukluk çağı olumsuz yaşantılar ölçeği, duygu düzenleme ölçeği ve yürütücü işlevler ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verileri belirtilen ölçeklerin, yüz yüze gözlem altında doldurulmasıyla elde edilmiştir. Elde edilen veriler Jamovi 2.4.11 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, doğrusal korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi kullanılmış ve sonuçlar tablolar halinde sunulmuştur.
Bulgular:  Araştırma bulguları, OÇÇD ile yürütücü işlevler arasında negatif yönde düşük düzeyde bir ilişki olduğunu göstermektedir (p < 0,001). Yürütücü işlevler ile duygu düzenlemenin alt boyutu olan bilişsel yeniden değerlendirme arasında pozitif orta düzeyde, duygu düzenlemenin iki alt boyutu olan bastırma ile bilişsel yeniden değerlendirme becerileri arasında düşük düzeyde pozitif bir ilişkinin olduğu görülmüştür (p < 0,001). OÇÇD ile bilişsel yeniden değerlendirme ve bastırma arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığını göstermektedir (p > 0,05). Yürütücü işlevler ile bastırma arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p > 0,05). Çoklu regresyon analizi bulguları, OÇÇD'nin yürütücü işlev becerilerini olumsuz yönde, bilişsel yeniden değerlendirmenin ise olumlu yönde anlamlı bir şekilde yordadığını ortaya koymaktadır.
   Sonuç ve Öneriler: Bu araştırma, Olumsuz Çocukluk Deneyimlerinin (OÇÇD) üniversite öğrencilerinin yürütücü işlev becerileri üzerindeki önemli etkisini vurgularken, aynı zamanda bilişsel yeniden değerlendirmeyi bu bilişsel becerilerin kritik bir yordayıcısı olarak tanımlamaktadır. Bu sonuçlar, bilişsel gelişimi desteklemek için bilişsel yeniden değerlendirme gibi duygu düzenleme stratejilerini geliştirmeye odaklanan hedefli müdahalelerin uygulanmasını önermektedir.

Abstract:
Objective: To investigate whether Adverse Childhood Experiences (ACEs) and the level of emotion regulation can predict the executive functioning of undergraduate students at a state university in Türkiye.
Method: A relational survey model, which is a quantitative research design, was used in this study. The research included, 271 (73%) female (N=371) and 100 (27%) male (N = 371) undergraduate students from a state university in Eskişehir. The researcher utilized a demographic information form, the childhood adverse experiences scale, the emotion regulation scale, and the executive functions scale to gather data. Data collection involved filling out the scales through face-to-face observation. The research data were analyzed using Jamovi 2.4.11 software. Descriptive statistics, linear correlation analysis, and multiple regression analysis were employed for data analysis, and the findings were presented in tables.
Findings: The study's findings indicate a low-level negative correlation between ACEs and executive functions (p < 0.001). There was a moderate positive relationship between executive functions and cognitive reappraisal, a sub-dimension of emotion regulation, and a low positive relationship between two sub-dimensions of emotion regulation, suppression, and cognitive reappraisal skills (p < 0.001). The results suggest no significant correlation between ACEs and cognitive reappraisal and suppression (p > 0.05). Additionally, there was no significant relationship between executive functions and suppression (p > 0.05). Multiple regression analyses revealed that ACEs negatively predicted executive functioning skills, while cognitive reappraisal positively predicted executive functioning skills.
Conclusion and Suggestions: This study emphasizes the significant impact of adverse childhood experiences (ACEs) on university students' executive functioning skills, while also identifying cognitive reappraisal as a crucial predictor of these cognitive skills. These findings indicate the need for targeted interventions that concentrate on enhancing emotion regulation strategies like cognitive reappraisal to bolster cognitive development.