Türkiye'de finansal kiralama şirketlerinin veri zarflama analizine (VZA) göre etkinliklerinin ölçülmesi
Efficiency measurement of financial leasing companies operating in Turkey by data envelope analysis (DEA)
Yazar: ELİF BÜŞRA ÖZKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SULHİ ESKİ
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Etkinlik = Efficiency ; Etkinlik tahmin modeli = Efficiency prediction model ; Finansal kiralama = Financial leasing ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Veri zarflama yöntemi = Data envelopment method ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Alternatif bir finansman kaynağı olan finansal kiralama şirketleri, işletmelerin ihtiyaç duyduğu finansal desteğini sağlamaktadırlar. Uygun maliyet avantajı ile finansal kiralama çoğu işletme tarafından tercih edilmektedir. İşletmelere finansman desteği sağlayan finansal kiralama şirketleri, sektör içinde artan rekabet ortamında devamlılıklarını sürdürebilmesi için performanslarını etkileyecek verimlilik ve etkinlik değerlerinin güvenilir bir şekilde analizi gerekmektedir. Analiz sonuçları finansal kiralama şirketlerinin alması gereken tedbirleri de içinde barındırmaktadır.
Çalışmanın amacı; Türkiye'de faaliyette olan finansal kiralama şirketlerinin finansal yapıda verimliliğinin ve etkinliğinin ölçümlenerek hangi alanlarda performans iyileştirmeleri yapılması gerektiğinin tespit edilmesidir. Çalışmada literatür taraması, etkinlik ve verimliliğin ölçümlenmesi için Veri Zarflama Analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda; Finansal Kurumlar Birliği (FKB) bünyesinde yer alan 23 tane finansal kiralama şirketinden 2015-2018 yıllarına ait anlamlı veriye sahip 13 tane finansal kiralama şirketinin etkinliğinin ölçümü için veri zarflama analizi uygulanmıştır. Analiz 2 çıktı (kira geliri ve net kar) ve 3 girdi (özkaynak, toplam aktif ve personel sayısı) değişkenleri olmak üzere toplamda 5 adet değişken kullanılmıştır. İşletmeler veri zarflama analizinin sabit değişkenli girdi yönelimli Charnes, Cooper ve Rhodes (CCR) modeli ile çözümlenmiştir.
Çalışmanın sonucunda; 13 finansal kiralama şirketinden 2015-2018 yılları arasında         4 şirketin etkin olduğu tespit edilmiştir. Etkin olmayan şirketler için referans kümeleri belirlenerek, referans olan şirketlerin yoğunluk değerleri baz alınarak performans iyileştirmeleri yapılarak etkin hale gelmeleri sağlanmıştır. Etkin olmayan şirketlerin personel sayısının ve özkaynaklarının hedeflenen değerden fazla olduklarını, buna paralel olarak kira gelirinin ve net karın daha az olduğu saptanmıştır. Girdi yönelimli Charnes, Cooper ve Rhodes (CCR) modeli baz alınıp kira gelirini ve net karı sabit tutarak, girdi değişkenlerinde değişikliğe gidilmiştir.

Abstract:
Financial leasing companies, which serve as an alternative source of finance, offer the funding with favorable cost advantages to enterprises. To maintain their continuity in an increasingly competitive environment within the sector, these companies need to measure productivity and efficiency values that will affect their performance.The 
measurement results include the steps to be taken by leasing companies.

Purpose of the study; by fixing the financial structure of the leasing companies operating in Turkey to determine areas of performance improvements. In this study, data envelopment analysis method was used to measure efficiency and productivity and the literature search. Therefore data envelopment analysis was applied for the measurement of the efficiency of 13 financial leasing companies that have significant data for the years 2015-2018 from 23 leasing companies under the Financial Institutions Association (FKB). Analysis a total of 5 variables were used: 2 outputs (rental income and net profit) and 3 inputs (equity, total assets and number of personnel). The companies were analyzed with the data input of Charnes, Cooper and Rhodes (CCR) with fixed variables.
As a result of the study; It was determined that 4 companies were effective among 13 financial leasing companies in 2015-2018. For the ineffective companies, reference sets were determined and the companies that are the reference were made effective by making performance improvements based on the density values. It was determined that the number of employees and their shareholders' equity of inactive companies were higher than the target value, and that the rental income and net profit were less. Input variables were modified by keeping the rental income and net profit constant based on the input-oriented Charnes, Cooper and Rhodes (CCR) model.