Preoperatif dönemdeki kanser hastalarında lavanta yağı ile yapılan sırt masajının uykuya etkisi
The effect of back massage with lavender oil on the sleep quality of preoperative cancer patients
Yazar: SEDA SÜMER DALKIRAN
Danışman: PROF. DR. ŞULE ALPAR
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aromaterapi = Aromatherapy ; Hemşirelik = Nursing ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Lavanta yağı = Lavender oil ; Masaj = Massage ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; Sırt ve bel = Back

Özet:
Amaç: Bu araştırma, kanser hastalarında preoperatif dönemde lavanta yağı ile uygulanan sırt masajının uyku kalitesine etkisini incelemek amacıyla, ön test – son test deneme modeli ile yarı deneysel olarak planlanmış deneysel bir çalışmadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma kapsamına, İstanbul ili istanbul üniversitesi cerrahpaşa tıp fakültesi genel cerrahi servisinde yatan, uyku kalitesi "kötü" olan (Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi puanı 5‟in üzerinde olan) ve araştırmaya alınma ölçütlerine uyan 80 hasta alınmıştır. Araştırmanın verileri, "Hasta Bilgi Formu", "Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksinin 3 günlük versiyonu (PUKİ-3)" kullanılarak toplanmıştır.
Araştırmaya alınan hastalar sırayla, ilk hasta deney grubuna ikinci hasta kontrol grubuna dahil edilmek üzere 40 ar kişiden oluşan iki gruba ayrılmıştır. Gruplardan birine hiçbir uygulama yapılmazken, diğerine lavanta yağıyla sırt masajı (aromaterapi masaj grubu) yapılmıştır. Yatmadan önce 10 dakika süreyle yapılan masaj 3 gün devam etmiştir. Üç gün sonunda her hastaya tekrar PUKİ-3 testi uygulanmıştır.Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik hesaplamalar, normal dağılım testi, Fisher‟in Kesin testi, Wilcoxon testi ve Mann Whitney-U testi uygulanmıştır.
Bulgular: Hastaların % 61,25'i kadın (n=49), % 38.75 'i erkektir (n=31). Araştırmada hastaların %28.75' inde metastaz durumunun olduğu, % 71.25' inde metastaz olmadığı bulunmaktadır. Öntest deney grubunda uyku kalitesinin kontrol grubuna göre daha düşük olduğu görülmektedir. Uygulanan lavanta yağı girişimi sonrasında deney grubunda uyku kalitesinin önemsenecek düzeyde arttığı, kontrol grubunda ise uyku kalitesinin arada geçen zamanda azaldığı saptanmıştır. Deney grubunun uyku kalitesinin başlangıçta kontrol grubuna göre düşük olmasına rağmen girişim sonrasında kontrol grubundan daha iyi bir uyku kalitesine ulaştığı belirlenmiştir.
Sonuç: Çalışmada yatmadan önce uygulanan sırt masajının kanser hastalarında uyku kalitesini yükselttiği ve iyi bir uyku kalitesine ulaştırdığı söylenebilir.

Abstract:
Aim: This research is a quasi- experimental which was carried out with a preliminary test – proof positive model, with the aim to examine the effect of back massage with lavender oil on the sleep quality of cancer patients.
Materials and Methods: 80 cancer patients with "bad" sleep quality ( whose Pittsburgh Sleep Quality Index points were over 5) who hospitalized at general surgery clinics in the Istanbul University Cerrahpaşa Medical Fakulty, and who were in accord with the acceptance standards of the research, were object to the research. Output of this research was gathered by using the "Patient Information Form" and "the 3- day-version of Pittsburgh Sleep Quality Index Points ( PSQI- 3)".The cancer patients who were accepted to the research, were divided in to two groups of 40 patients with similar PUKI points. Back massage with lavender oil( massage group) was applied on one group, and anything wasn't applied on the other group ( control group). The massage which was applied for 10 minutes before sleep, continued for three days. PSQI- 3 was applied one day after each cancer patient had finished his/ her massage implementation.Percentage calculations, the chi square significance test, Fischer‟s exact test, normal distribution test, Wilcoxon test ve Mann Whitney-U test have been used for evaluating the data.
Results: 61.2 % (n=49) of patients were female and 38.75 % (n=31) were male. 
In the study, 28.75% of the patients had metastatic disease and 71.25% had no metastasis.It was determined that the PSQI point averages after the massage of trial group of the research, displayed a meaningful decline.  The PSQI point averages of the groups were compared after the massage, and it was determined that the progress in the aromatherapy group was much more and that the difference was statistically meaningful.
Conclusion:  It's sayable  that  the  backside  massage  which  is  implemented before sleep increases the sleep quality of cancer patients, though aromatherapy backside massage is more impressive on the sleep of cancer patients.