Okul çağı çocuklarında ekran bağımlılığı ile beslenme davranışları arasındaki ilişki
The relationship between screen addiction and nutritional behaviors in school-age children
Yazar: HACER MERVE ÜNÜVAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER SÖNMEZER ÖCAL
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Ekran bağımlılığı = Screen addiction ; Ekran kullanımı = Screen use

Özet:
Ekran kullanım süresi arttıkça fazla miktarda atıştırmalık türü gıdaların tüketilmesi, beslenme dengesinin bozulması, fiziksel aktivitenin azalması, metabolizma hızının düşmesi ve gıda ürünü reklamlarına maruz kalma ile obezite riski artmaktadır. Bu çalışma okul çağı çocuklarında ekran bağımlılığı ile beslenme davranışları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte tasarlanan bu çalışmaya Karaman ili Merkez ilçesinde bulunan devlet ya da özel ilkokul ve ortaokullarında eğitim görmekte olan 9-11 yaş arası 468 öğrenci ve ebeveynleri katılmıştır. Veri toplama araçlarından ebeveynlere Problemli Medya Kullanım Ölçeği,  çocuklara Kişisel Bilgi Formu, Beslenme Davranış Ölçeği uygulanmıştır. Mayıs-Haziran 2022 tarihleri arasında toplanan verilerin istatistiksel analizler için NCSS programı, tanımlayıcı istatistiksel metodlar, Shapiro-Wilk testi, Bağımsız gruplar t testi, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test ve Dunn-Bonferroni test, Spearman korelasyon analizi kullanıldı. 
Çalışmaya katılan okul çağı çocukların %41'i kız, %59'u erkek, %98,1'i normal kilosunda, %0,6'sının ise obez olduğu saptanmıştır. Çocukların 'Beslenme Davranış Ölçeği' ortalama puan değeri -0,21±5,08 ve ebeveynlerin 'Problemli Medya Kullanım Ölçeği' ortalama puanı 2,10±0,88 olarak belirlendi. Bu puan ortalamalarına göre çocukların sağlıksız yönde beslendiği ve ekran bağımlılığı eğiliminde olmadıklarını görüldü. Görsel medya araçları kullanırken yiyecek tüketen çocukların olumsuz beslenme davranışı gösterdiği saptandı. Aynı zamanda televizyon izlerken yiyecek/içecek tüketen çocukların ekran bağımlılığı eğiliminde olduğu gözlemlendi. Fakat Beslenme Davranış Ölçeği ile Problemli Medya Kullanım Ölçeği arasında ilişki saptanmadı.
Çocukların ekran karşısında yiyecek tüketim miktarının fazla olması ve yiyecek seçiminin kalitesinin yetersizliğinin farkında olmadığı görülmüştür. Çocuk sağlığı hemşirelerinin koruyucu sağlık bakımında etkin rol alarak; aile ve toplum içinde çocukların ekran karşısında geçirdikleri süre ve beslenme davranışlarına bağlı hastalıkların önlenmesini sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
As the screen usage time increases, the risk of obesity increases with the consumption of large amounts of snack type foods, deterioration of nutritional balance, decrease in physical activity, decrease in metabolic rate and exposure to food product advertisements. This study was conducted to determine the relationship between screen addiction and eating behaviors in school-age children.
This descriptive and cross-sectional study included 468 students between the ages of 9-11 and their parents studying at public or private primary and secondary schools in the central district of Karaman province. Among the data collection tools, the Problematic Media Use Scale was applied to the parents, the Personal Information Form and the Nutrition Behavior Scale were applied to the children. NCSS program, descriptive statistical methods, Shapiro-Wilk test, Independent groups t test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test and Dunn-Bonferroni test, Spearman correlation analysis were used for statistical analysis of the data collected between May-June 2022.
It was determined that 41% of the school-age children participating in the study were girls, 59% were boys, 98.1% were of normal weight, and 0.6% were obese. The mean score of the children's 'Food Behavior Scale' was -0.21±5.08 and the average score of the parents' 'Problematic Media Use Scale' was 2.10±0.88. According to these mean scores, it was seen that the children had an unhealthy diet and did not tend to be screen addicted. It was determined that children who consumed food while using visual media tools showed negative eating behaviors. At the same time, it was observed that children who consume food/drink while watching TV tend to be screen addicted. However, no relationship was found between the Food Behavior Scale and the Problematic Media Use Scale.
It has been observed that children are not aware of the high amount of food consumption in front of the screen and the inadequate quality of food selection. By taking an active role in preventive health care of child health nurses; it is thought that the time spent by children in the family and society in front of the screen and nutritional behaviors will prevent diseases.