Akromegali hastalarında kolon polip prevalansı ve demografik özelliklerle ilişkisi
Colonic polyp prevalence in acromegaly patients and relation to demographic characteristics
Yazar: AYŞEGÜL ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ORHAN ÖZGÜR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Akromegali = Acromegaly ; Demografi = Demography ; Kolon = Colon ; Kolon hastalıkları = Colonic diseases ; Polipler = Polyps ; Prevalans = Prevalence

Özet:
Akromegali Hastalarında Kolon Polip Prevalansı ve Demografik Özelliklerle İlişkisi

Amaç: Akromegali nadir görülen, ilerleyici dış görünüş değişiklikleri ve sistemik komplikasyonlara yol açan bir hastalıktır. Bu çalışmamızda polikliniğimizde takip edilen akromegali tanılı hastaların kolonoskopi bulgularını inceleyerek kolon polip görülme sıklığını ve hastaların demografik özelliklerini incelemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, 70 hastada, retrospektif olarak kolonoskopik bulgularına göre, kolon polipi olan ve olmayan akromegalik hastalar arasındaki demografik özellikleri, endokrinolojik ve klinik parametreleri karşılaştırdık. Kontrol grubumuz olmadığından akromegali hastalarında kolon polip prevalansını çeşitli literatürlerde belirtilen, genel popülasyonda beklenen polip prevalansıyla kıyasladık. 
Bulgular: Bu çalışmaya akromegali tanısı ile izlenen 33'ü kadın (%47,1), 37'si erkek (%52,9) olmak üzere toplam 70 hasta (ortalama yaş; 52 ± 12 SD yıl) alındı. Akromegali hastalarının 48'i (%68,6) çeşitli tedavilerle remisyondaydı, 22'si (%31,4) aktif hasta idi.
Kolonoskopi ile taranan 70 akromegali olgusunun 18'inde (%25,7) kolonda polip saptandı. Çalışmamızda kolon polip prevalansı %25,7 olarak bulundu. Bu oran literatür ile uyumlu idi. 9 hastada tek bir kolon polipi ve diğer 9 hastada birden fazla kolon polipi saptandı. Toplamda 35 adet kolonik polip mevcuttu. Kolon poliplerinin %77,2'si adenomatoz, %20'si hiperplastik polip ve %2,8'i adenokanser olarak raporlandı. Tüm poliplerin ortalama çapı 6,8 mm idi. Kolonik poliplerin %37'si sağ kolonda, %63'ü sol kolonda yerleşimliydi. Çalışmamızda 1/3 akromegali hastasının kolonoskopik incelemesi çeşitli nedenlerden dolayı (kolon redundansı, yetersiz temizlik) tam değildi.
Hastalarda yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi, hastalık süresi, bazal büyüme hormonu (GH), kolonoskopi anındaki GH ve İnsülin benzeri growth faktör-1 (IGF-1) değerleri, HbA1c (%) düzeyi, insülin direnci (Homa-IR), hipofiz adenom boyutu, hastalık aktivitesi, postoperatif kür, tiroid nodülü, interventriküler septum (IVS) kalınlığı, somatostatin analog kullanımı değerlendirildi. Bu değerlendirmeler ile kolon polipi arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı. 
Kolon polipleri ile sigara, hemoglobin düzeyi, MCV düzeyi ve bazal IGF-1 düzeyi arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı. Sigara içenlerde poliplerin daha sık görüldüğü saptandı (p=0.046). Polipi olan hastalarda hemoglobin değerleri daha düşüktü (p=0.02). Aynı şekilde, MCV düzeyi polipi olanlarda daha düşüktü (p=0.049). Bazal (tedavi öncesi) IGF-1 düzeyi, kolon polipi olan hastalarda düşük bulundu (p= 0.045). Kolon polipi olan ve olmayan akromegali olgularında kolonoskopi anındaki IGF-1 değerleri birbirine yakın bulundu. Kolonoskopi sırasındaki GH değerleri karşılaştırıldığında, kolon polipi olan hastalarda GH değerleri daha yüksek bulundu (p=0.067).
Somatostatin analoğu kullanan akromegali hastaları ile safra kesesi patolojisi (taş, polip, çamur) arasında ciddi bir ilişki saptandı (p=0.007). Somatostatin analoglarını kullanan hastalarda, safra kesesi taşı sıklığının artmış olduğu gözlendi (p=0.012).
Toplam 7 hastada (%10) kanser saptandı. 3 hastada 2 kanser bir arada mevcuttu. Görülen kanserler; 2 kolon kanseri, 2 mide kanseri, 3 tiroid papiller kanseri, 1 akciğer kanseri, 1 endometrium kanseri, 1 mesane kanseri.
Akromegaliye eşlik eden diğer hastalıkların prevalansı sırasıyla diyabet %42,9, hipertansiyon %61,4, hiperlipidemi %35,7, depresyon %28,6, OSAS (obstruktif uyku apne sendromu) %17, KTS (karpal tünel sendromu) %27, surrenal adenom %7, paratiroid adenom %4,2 idi. 
Sonuç: Akromegali hastalarında polip prevalansı %25,7 olarak saptandı. Literatürdeki çalışmalarla kıyaslandığında akromegali hastalarında polip prevalansının normal popülasyona göre artmış olduğu gözlendi.

Anahtar Sözcükler:  Akromegali, Kolon Polip

Abstract:
SUMMARY

Colonic Polyp Prevalence in Acromegaly Patients And Relation to Demographic Characteristics

Aim: Acromegaly is a rare disease which causes progressive outer apperience changes and systemic complications. In this study, we aimed to investigate the frequency of colon polyps and the demographic characteristics of patients by reviewing the colonoscopy findings of patients who were followed up in our polyclinic.
Material and Method: In this study, we retrospectively compared the demographic characteristics, endocrinological and clinical parameters of acromegalic patients with and without colon polyps according to their colonoscopic findings. Since we did not have a control group, we compared the prevalence of colon polyps in acromegaly patients with the expected prevalence of polyps in the general population, as reported in various literature.
Results: A total of 70 patients (mean age: 52 ± 12 SD years) were included in this study, including 33 women (47.1%) and 37 men (52.9%) who were followed up with acromegaly diagnosis in our clinic. 48 of the acromegaly patients (68.6%) were in remission with various treatments, and 22 patients (31.4%) were active patients. 
Colonic polyps were detected in 18 (25.7%) of 70 acromegaly cases scanned by colonoscopy. The prevalence of colon polyps in our study was found to be 25.7%. This rate was found to be consistent with the literature. Nine patients had a single colon polyp and nine other patients had multiple colon polyps. There were 35 colonic polyps in total. 77,2% of colon polyps were reported as adenomatous, 20% as hyperplastic polyp and 2,8% as adenocancer. The average diameter of all polys was 6.8 mm. 37% of the colonic polyps were located in the right colon and 63% were located in the left colon. In our study, colonoscopy of 1/3 patients with acromegaly was not complete due to various reasons (colon redundancy, insufficient colon cleansing).
Patients were evaluated for age, sex, body mass index, disease duration, basal GH, GH and IGF-1 values at colonoscopy, HbA1c (%) level, HOMA-IR index, pituitary adenoma size, disease activity, postoperative cure, thyroid nodule, IVS thickness, the use of somatostatin analogue was evaluated. No significant correlation was found between these evaluations and colon polyps.
There was a statistically significant correlation between colon polyps and smoking, hemoglobin level, MCV level, basal IGF-1 level. Polyps were found more frequently in smokers (p=0.046). Hemoglobin values were lower in patients with polyp (p=0.02). Likewise, MCV levels were lower in patients with polyps (p=0.049). Basal (pretreatment) IGF-1 levels were found to be low in patients with colon polyps (p=0.045).
In acromegaly cases with and without colon polyps, IGF-1 values at colonoscopy were close to each other. When GH values at colonoscopy were compared, GH values were higher in patients with colon polyps (p=0.067).
We found a significant association between acromegalic patients using the somatostatin analogues and bile-duct pathology (bile duct stone, bile duct polyp, gallbladder) (p=0.007). In patients using somatostatin analogues, bile duct stones were found to be increased (p=0.012).
A total of seven patients (10%) had cancer. There were 2 cancers in 3 patients. Two colon cancer, 2 stomach cancer, 3 thyroid papillary cancer, 1 lung cancer, 1 endometrium cancer, 1 bladder cancer were seen in our patients.
The prevalence of other diseases with acromegaly was found to be 42,9% in diabetes, 61,4% in hypertension, 35,7% in hyperlipidemia, 28.6% in depression, 17% in OSAS, 27% in CTS, 7% surrenal adenoma and parathyroid adenoma was 4,2%.
Conclusion: We found the prevalence of polyps in acromegaly to be 25,7%. When compared to the literature and some studies, we determined the increased prevalence of polyps according to the normal population.

Key Words: Acromegaly, Colon Polyp