21. yüzyılda Bölgesel Güvenlik Kompleksi Teorisi kapsamında Türkiye'nin İsrail'e yönelik dış politikası
Turkey's foreign policy toward Israel in 21st century in the context of Regional Security Complex Theory
Yazar: BERNA ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. YAVUZ ÇİLLİLER
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
1948 yılında İsrail'in bir devlet olarak kurulması, Levant alt kompleksi ve 
bölgenin genelinde günümüze kadar süregelen çeşitli dini, etnik ve siyasi çatışmalara 
neden olmuştur. Ortadoğu bölgesindeki güvenlik mimarisinin şekillenmesinde önemli 
bir aktör olan Türkiye'nin İsrail'e yönelik dış politikası, iki ülkenin etki ve güvenlik 
alanlarının çakışmasından dolayı bölgesel ve küresel düzeyde bazı sorunlar 
yaşamalarına ve ilişkilerinde ciddi kırılmalar meydana gelmesine neden olmuştur.
Ortadoğu bölgesel güvenlik kompleksine komşu Türkiye ile kompleksin bir üyesi olan 
İsrail'in birbirleriyle yaşamış oldukları siyasi anlaşmazlıklar da bölgenin kaderini çoğu 
kez olumsuz yönde etkilemiştir.
2002 yılında tek başına iktidara gelen Adalet ve Kalkınma Partisi tarafından 
ortaya konan yeni Türk dış politikası BGKT tarafından Türkiye'ye atfedilen yalıtıcı 
rolüne meydan okuyan bir dizi ilkeye dayandırılmıştır. Bu bağlamda, Türkiye-İsrail 
ilişkilerinin konu edinildiği bu çalışmanın amacı, 21. yüzyılda Türkiye'nin İsrail'e 
yönelik dış politikasını, iki devlet arası ilişkilerdeki süreklilik ve kopuşları, genelde 
inşacı yaklaşımın, özelde Kopenhag Okulu'nun geliştirdiği Bölgesel Güvenlik 
Kompleksi Teorisi çerçevesinde anlamak ve açıklamaktır. Bu teori kapsamında, 21. 
yüzyılda Türkiye'nin İsrail'e yönelik dış politikasındaki değişimler; 
güvenlikleştirme/güvenlik-dışılaştırma söylemleri ve sektörel güvenlik yaklaşımı 
çerçevesinde, Türk-İsrail ilişkilerinin tarihsel arka planı da dikkate alınarak, bölgesel 
ve küresel gelişmeler ışığında analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Türk-İsrail İlişkileri, Türk Dış Politikası, BGKT.

Abstract:
The establishment of Israel as a state in 1948 has led to various religious, ethnic, 
and political conflicts that persist in the Levant sub-complex and the broader region to 
this day.
Türkiye, a significant actor in shaping the security architecture of the Middle 
East, has experienced regional and global challenges and significant ruptures in its 
relations with Israel due to overlapping spheres of influence and security concerns. 
The political disagreements between Türkiye, a neighboring state to the Middle 
Eastern regional security complex, and Israel, a member of this complex, have often 
adversely affected the region's fate.
The new Turkish foreign policy introduced by the Justice and Development 
Party, which came to power alone in 2002, was based on a series of principles that 
challenge the isolating role attributed to Türkiye by the Regional Security Complex 
Theory. In this context, the aim of this study, which focuses on Turkey-Israel relations, 
is to understand and explain Turkey's foreign policy towards Israel in the 21st century, 
as well as the continuities and ruptures in the relations between the two states, within 
the framework of the constructivist approach in general and the Regional Security 
Complex Theory developed by the Copenhagen School in particular. 
Within the scope of this theory, the changes in Turkey's foreign policy towards 
Israel in the 21st century have been analyzed in light of regional and global 
developments, considering the historical background of Turkish-Israeli relations, 
within the framework of securitization/desecuritization discourses and the sectoral 
security approach.

Keywords: Turkish-Israeli Relations, Turkish Foreign Policy, Regional Security Complex Theory