Okul çağı kekeme çocuklarda Akıcılık Şekillendirme Tekniği ve Bilişsel Davranışçı Terapi etkinliğinin belirlenmesi
Determination of the effectiveness of Fluency Shaping Technique and Cognitive Behavioral Therapy in school age stuttering children
Yazar: EMEL ARSLAN SARIMEHMETOĞLU
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER KIRIŞ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Akıcılık = Fluidity ; Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Kekemelik = Stuttering ; Kekemelik = Stuttering ; Konuşma akıcılığı = Speech fluency ; Okul çağı dönemi = Latency period ; Tedavi = Treatment ; Çocuk hastalıkları = Child diseases

Özet:
Akıcılık Şekillendirme Tekniği ve Bilişsel Davranışçı Terapi yöntemlerinin okul çağındaki kekeme çocuklara tek tek ve birlikte uygulanmasının kekemelik şiddet seviyesi, anksiyete ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisini tespit etmek amacıyla planlanmıştır. Çalışmaya yaşları 7 - 12 arasında kekemelik tanısı olan 45 çocuk dâhil edilmiş olup üç grupta incelenmiştir. Grup-1 Akıcılık Şekillendirme Tekniği (AŞT), Grup-2 Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), Grup-3 her iki tekniğin birlikte uygulanması yöntemiyle bireysel terapi almışlardır. Katılımcılar kişisel bilgi formu, kekemelik şiddet değerlendirmesi, kekemelik şiddet puanlama tablosu, Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği-Yenilenmiş (ÇADÖ-Y), KidKINDL Çocuklar İçin Genel Amaçlı Sağlıkla İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği (KidKINDL) araçları ile değerlendirilmiştir. Değerlendirme; ön test, son test ve izleme testi olacak şekilde gerçekleştirilmiştir. 
Katılımcıların % 60'ında aile veya aile yakınlarında dil ve/veya konuşma sorunu varken %40'ında olmadığı saptanmıştır. Anne ile baba eğitim seviyeleri ÇADÖ-Y ve KidKINDL ölçeklerinin ön test ile son test sonuçlarında istatistiksel farklılık yaratmamıştır (p>0.05). Grup-1 ile Grup-3'ün ön test, son test ve izleme testi  kekemelik şiddet yüzdesi sonuçlarında anlamlı farklılık saptanmış,(p<0.05) Grup-2 de anlamlı farklılık saptanmamıştır. (p>0.05). Her üç grupta da ÇADÖ-Y ölçeğinin çocuk ve aile formunda ön test, son test ve izleme testi sonuçlarında anlamlı düzeyde farklılık elde edilmiştir (p<0.05). Grup-2 ile Grup-3 KidKINDL çocuk formunda ön test, son test ve izleme testinde anlamlı farklılık elde edilmiş (p<0.05), Grup-1'de farklılık elde edilmemiştir (p>0.05).  Her üç grupta KidKINDL aile formunda ön test, son test ve izleme testinde anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0.05). AŞT kekemelik şiddet seviyesinde, BDT kekemelikte ortaya çıkan psikolojik belirtilerde, iki tekniğin birlikte uygulanması anksiyete, yaşam kalitesi ve kekemelik şiddet seviyesi parametrelerinde düzelme sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler: Akıcılık şekillendirme tekniği, bilişsel davranışçı terapi, kekemelik, kekemelik terapisi

Abstract:
It was planned to determine the effect of applying the Fluency Shaping Technique and Cognitive Behavioral Therapy methods; individually and together on school-age stuttering children on the level of stuttering violence, anxiety and quality of life. 45 children diagnosed with stuttering between the ages of 7 and 12 were included in our study and examined in three groups. Group-1 Fluency Shaping Technique, Group-2 Cognitive Behavioral Therapy, Group-3 received individual therapy using both techniques together. Participants were evaluated using the personal information form, stuttering severity assessment, stuttering severity assessment table, The Revised Child Anxiety and Depression Scale (RCADS), KidKINDL General Purpose Health-Related Quality of Life Scale for Children (KidKINDL) tools. Assessment; was carried out with the preliminary test, final test and the follow-up test.
It was found that 60% of participants had language and/or speech problems with their relatives or family, while 40% did not. Maternal and paternal education levels did not significant difference in the preliminary and final test results of the RCADS and KidKINDL scales (p>0.05). In Group-1 and Group-3, there was a significant difference in the percentage of stuttering severity in the results of the preliminary test, final test and follow-up test (p<0.05), while in Group-2 there was no significant difference (p>0.05). In all three groups, significant differences were obtained in the results of pre-test, final test and follow-up test in the child and family form of the RCADS scale (p<0.05). In Group-2 and Group-3, there were significant differences in pre-test, final test and follow-up test in KidKINDL child form (p<0.05), while there were no differences in Group-1 (p>0.05). In all three groups, there were no significant differences in the pre-test, final test, and follow-up test in the KidKINDL family form (p>0.05). The combination of the two techniques contributed positively to the parameters of anxiety, quality of life and the level of stuttering violence.

Keywords: Fluency shaping technique, cognitive behavioral therapy, stuttering, stuttering therapy,