Sağlıklı yaşam modelinde rekreasyon alanlarına erişim
Access to recreational spaces in healthy lifestyle
Yazar: NAZİME KAPLAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN GÜMÜŞ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Rekreasyon = Recreation ; Rekreasyonel aktiviteler = Recreational activities ; Rekreasyonel planlama = Recreational planning ; Sağlıklı yaşam = Healthy life

Özet:
Hükümetlerin öncelikli görevlerinden olan halk sağlığının korunması ve iyileştirilmesinde rekreasyon alanlarının kullanımı birçok bilimsel araştırmaya konu olmuştur. Alan yazın incelendiğinde bu araştırmaların ağırlıklı olarak rekreasyon alanlarının kullanım sıklığı, alanların fonksiyonel planlanması ve katılım engelleri üzerine yoğunlaştığı görülmektedir. Bu çalışmanın amacı halk sağlığı konusunda önemli bir görev üstlenen rekreasyon alanlarına erişim durumunun irdelenmesi ve erişim durumunun sağlıklı yaşam ile ilişkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda katılımcıların sağlıklı yaşam algılarını ölçmek için "Algılanan Esenlik Ölçeği", "İyimserlik Ölçeği" ve "Yaşam Doyumu Ölçeği" kullanıldı. Ayrıca katılımcıların sağlık algısını belirlemek için, sağlık derecelendirme sorusu kullanıldı. Erişim durumuna ilişkin, katılımcıların rekreasyon alanlarına erişimlerini etkileyebileceği düşünülen farklı durumları sorgulayan 6 maddeden oluşan "Erişim durumu anketi" kullanıldı. Araştırma Mersin ilinde yürütüldü. Araştırmada örneklem grubu olarak, Mersin evreninden amaçsal örnekleme yöntemiyle seçilen yaşları 18-64 aralığında değişen ortalama 560 katılımcı yer aldı. 
Araştırmada; dağılım analizi, tanımlayıcı analiz ve parametrik hipotez testlerinden Bağımsız Örneklem T Testi ve One-Way ANOVA analizleri kullanıldı. Gruplar arası farkın belirlenmesi için ise Post-Hoc Analizi olarak LSD testinden yararlanıldı.  İlişki düzeylerini belirlemek için Pearson Korelasyon Analizi tercih edildi ve rekreasyon alanlarına erişim durumunu sorgulayan anketin sıralama düzeyinde olması nedeniyle ilişkisel durum Spearman Korelasyon Analizi ile test edildi. İstatistiksel anlamlılık düzeyine 0.05 hata payı ile bakıldı.
Yapılan analizlerde yapısal engellerin bireyleri rekreasyon alanlarının uzağında tutan en önemli kısıtlayıcılar olduğu; algılanan esenlik düzeyinin cinsiyet, ve medeni durum değişkenlerinden etkilendiği; iyimserlik ve yaşam doyum düzeyinin ise medeni durum ve yaş değişkenlerinden etkilendiği tespit edilmiştir.
Araştırmada rekreasyon alanlarına erişim engellerinin yaşam doyumu ve iyimserlik düzeylerini negatif yönde ve zayıf düzeyde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Algılanan esenlik, iyimserlik ve yaşam doyumu düzeyleri arasında ise anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir.

Abstract:
The use of recreational spaces in the protection and improvement of public health, which is one of the primary duties of governments, has been the subject of numerous scientific studies. When the literature in the related field is reviewed, it is observed that these studies has mainly focused on the frequency of the use of recreational spaces, functional planning of the spaces and barriers to participating in recreational activities. The purpose of this study is to examine the status of access to recreational spaces, which plays an important role in public health and to examine the relationship between access status and healthy living. For this purpose, the "Perceived Wellness Scale", "Optimism Scale" and "Satisfaction with Life Scale" were used to measure the participants' perceptions of healthy living. In addition, the Self-Rated Health Question was used to determine the health perception of the participants. A 'Status of Access Questionnaire' consisting of 6 items was used to question the different situations that are thought to affect the access of the participants to the recreational spaces. The research has been carried out in Mersin province. In the study, an average of 560 participants -aged between 18-64-, was selected from the Mersin universe to take part in as a sample group using the purposive sampling method.
In the study, Independent Samples T Test and One-Way ANOVA Analyses were used for distribution analysis, descriptive analysis and parametric hypothesis tests. In order to determine the difference between the groups, the LSD Test was used as a post-hoc analysis method. Pearson Correlation Analysis was preferred to determine the relationship levels, and because of the fact that 'Status of Access Questionnaire' questioning the access status to the recreational spaces include Ranking Scale Questions, the relational status was tested by Spearman Correlation Analysis. The statistical significance level was evaluated with a margin of error of 0.05.
In the analyses that have been made, it is determined that structural barriers are the most important constraints that keep individuals away from recreational spaces; perceived wellness level is affected by gender and marital status variables; and it is determined that optimism and satisfaction with life levels were affected by marital status and age variables.
In the research, it has been concluded that the barriers to access to recreational spaces affect satisfaction with life and optimism levels negatively and insignificantly. Significant relationships have been observed between perceived wellness, optimism and satisfaction with life.