Depresyonu olan hastalarda gürültüde konuşmayı anlama becerilerinin değerlendirilmesi
Assessment of speech comprehension in noise in patients with depression
Yazar: GÖKÇE SAYGI UYSAL
Danışman: DOÇ. DR. IŞILAY ÖZ
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Günlük hayattaki iletişim becerilerimiz, işitme ve konuşmanın ayırt edilmesi periferal ve santral düzeyde işitsel işlemleme sistemlerinin bütün olarak işleyişine bağlıdır. İşitme kaybı olan bireylerin, işitme kaybının yanı sıra, eşik üstü ses kaynaklarındaki temporal ipuçlarını da işlemleyemedikleri, bu nedenle gürültülü ya da birden fazla ses kaynağı olan ortamlarda iletişim problemleri yaşadıkları bilinmektedir. Yaşlanma ile beraber işitsel ve bilişsel birçok fonksiyonun etkilendiği ve azalan fonksiyonel becerilerin, iletişim becerilerini olumsuz yönde etkilediği bilinmektedir. İşitsel fonksiyonları ekileyen bir diğer faktör ise santral düzeyde etkileri olan ve günümüz koşullarında toplumda her yaştan bireyi etkileyebilen depresyon ve anksiyete bozukluğu gibi duygu durum bozukluklarıdır.  Bu çalışmada; ileri yaş ve işitme kaybı olmaksızın depresyonun gürültüde konuşmayı anlama ve eşiküstü işitsel işlemleme becerileri üzerine etkilerinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Bu amaç doğrultusunda; çalışma grubunda işitme kaybı olmayan ancak depresyon tanısı almış olan 24-45 yaş aralığındaki 29 birey, kontrol grubunda ise işitme kaybı olmayan ve depresyon tanısı almamış 26-45 yaş aralığındaki 29 birey çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara; gürültüde konuşmayı anlama becerisini değerlendiren Türkçe Matris Test ve eşiküstü işitsel işlemleme becerisini değerlendiren Temporal Fine Structure (TFS) Hassasiyet Testi uygulanılarak sonuçlar karşılaştırılmıştır. Çalışma sonucunda gürültüde konuşmayı anlama testlerinde ve TFS Hassasiyet Testinde çalışma ve kontrol gurubu arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Çalışma grubunda yer alan katılımcılar ile kontrol grubunda yer alan katılımcıların TFS Hassasiyet Testi skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmaktadır (p=0,000). Çalışma grubundan elde edilen TFS Hassasiyet Testi skorlarının kontrol grubuna göre daha düşük olduğu bulunmuştur. Katılımcıların Türkçe Matris Testi skorlarının (dB) çalışma ve kontrol grubu arasında fark olup olmadığı Mann Whitney-U Testi ile incelenmiştir. Çalışma grubunda yer alan katılımcılar ile kontrol grubunda yer alan katılımcıların Türkçe Matris Testi skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmaktadır (p=0,000). Çalışma grubundan elde edilen Türkçe Matris Testi skorlarının kontrol grubuna göre daha düşük olduğu bulunmuştur. 
Çalışma sonucunda; depresyonun da işitsel performansı önemli derecede etkileyebileceği gözlemlenmiş: İşitme kaybı ve yaşlanma gibi depresyonun da işitsel sistemde etkileri olabileceği, dolayısı ile depresyonun daha önce litertürde bahsedildiği gibi sadece konuşmanın akıcılığını değil anlaşılabilirliğini de etkileyebileceği ortaya konmuştur. Bu nedenle işitme kaybına sahip olmasa dahi bireylerin beyin kimyasını etkileyebilecek bir duygu durum bozukluğunda da dinleme becerilerinin ya da işitme fonksiyonların tam olarak değerlendirilmesi ve problemlerin ortaya çıkartılabilmesi için daha bütüncül bir yaklaşımın gerekliliği vurgulanmıştır.

Abstract:
In daily life, our communication skills, distinguishing between hearing and speaking, depend on the functioning of auditory processing systems both at the peripheral and central levels. It is known that individuals with hearing loss may also have difficulty processing temporal cues in supra-threshold sound sources, leading to communication problems in noisy or multisource environments. Aging is associated with the decline of various auditory and cognitive functions, which negatively affect communication skills. Another factor that affects auditory functions at the central level and can impact individuals of all ages in society is mood disorders such as depression and anxiety. This study aims to evaluate the effects of depression on speech-in-noise perception and supra-threshold auditory processing abilities, even in individuals without advanced age and hearing loss. 
 
To achieve this goal, 29 individuals aged between 24-45 years without hearing loss but diagnosed with depression were included in the study group, while 29 individuals aged between 26-45 years without hearing loss and depression diagnosis were included in the control group. All participants underwent Turkish Matrix Test to assess speech-in-noise perception and Temporal Fine Structure (TFS) Sensitivity Test to evaluate supra-threshold auditory processing. The results were then compared between the study and control groups. 
 
The study revealed significant differences between the speech-in-noise perception and TFS Sensitivity Test scores of the study and control groups. The study group's TFS Sensitivity Test scores were significantly lower than those of the control group (p=0.000). Similarly, the Turkish Matrix Test scores (dB) of the study group were significantly lower than those of the control group (p=0.000). 
 
As a result, it was observed that depression can significantly affect auditory performance. This suggests that depression, along with factors like hearing loss and aging, can impact auditory functions and, consequently, not only speech fluency but also speech intelligibility. Therefore, a more holistic approach, considering emotional status, is essential for a comprehensive evaluation of listening skills and auditory functions, even in individuals without hearing loss.