Uluslararası nitelikli spor uyuşmazlıklarının CAS tahkim kuralları yoluyla çözümü
Settlement of international sports disputes through CAS arbitration rules
Yazar: MELİS ULUSOY
Danışman: DOÇ. DR. LALE AYHAN İZMİRLİ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Milletlerarası Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Tarihsel süreçte insanların hayatta kalma mücadelesi sırasında gösterdiği faaliyetlerin değişmesi ve yaygınlaşması suretiyle ortaya çıkan spor faaliyetleri, günümüzde ekonomik değere sahip bir sosyalleşme aracı hâline gelmiştir. Ticari değer kazanmasıyla birlikte birçok farklı disiplinin uygulama kapsamına alınan spor, hukuk disiplini bakımından sporcu, kulüp, federasyon ve spor kuruluşu gibi bu faaliyetlerin özneleri arasındaki uyuşmazlıkların çözümü noktasında incelenmiştir. Gelişen teknolojik koşullar ve küreselleşmenin etkisi ile yaygınlaşan profesyonel spor faaliyetlerinin getirdiği hukuki uyuşmazlıkların çözümü doğrultusundaki ihtiyacın giderilmesi amacıyla, Spor Tahkim Mahkemesi kurulmuştur. Mahkeme, çeşitli düzenlemeler aracılığıyla bağımsız bir spor tahkim merci hâline kavuşmuş ve spor uyuşmazlıklarının çözümünde bağlayıcılığı bulunan kararlar verme yetkisini haiz olmuştur. Çalışmamızda, öncelikle sporun gelişimi, spor kavramı ve sporun örgütlenmesi incelenerek anlatılmıştır. Spor Tahkim Mahkemesi'nin kuruluşu, bağımsız yargı merci olma süreci ifade edilmiş, sportif kuruluşlar tarafından konulan kural ve prensipler kategorize edilerek lex sportiva kavramının çerçevesi ve tanımı doktrindeki farklı görüşler aracılığı ile açıklanmıştır. Çalışmamızın ikinci kısmında ise, Spor Tahkim Mahkemesi'nin yargı yetkisi, tahkim dairelerine ilişkin yetki koşulları mahkeme kararları ışığında, FIFA Statüsü hükümlerini de içerir şekilde incelenmiştir. Bu kapsamda, Spor Tahkim Mahkemesi tahkiminde esasa uygulanacak hukukun belirlenmesi İsviçre Milletlerarası Özel Hukuk Kanunu hükümleri, İsviçre Federal Mahkemesi kararları ve CAS kararları ışığında incelenmiş, tarafların hukuk seçimine dair anlaşma yapması, tarafların hukuk seçimine dair anlaşma yapmamış olması hâlinde uygulanacak hukuk seçiminin tespiti ve bir hukuk seçiminin varlığı ile uygulanacak tüzük hükümleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmamız, uluslararası nitelikli spor uyuşmazlıklarının Spor Tahkim Mahkemesi kuralları çerçevesinde çözümünü açıklamayı amaçlamaktadır. Bu nedenle çalışmamızda, Spor Tahkim Mahkemesi'ne getirilen uyuşmazlıkların büyük çoğunluğunun futbol ile ilgili uyuşmazlıklardan oluşması neticesinde kısmen farklı spor dallarından çeşitli uyuşmazlıklara değinilmiş olsa da, özellikle yargı yetkisi ve uygulanacak hukukun belirlenmesi hususlarında FIFA düzenlemelerine yer verilmiştir.

Abstract:
Sports activities, which emerged as a result of the change and spread of the activities of people during their struggle for survival throughout the historical times, have become a means of socializations with economic value today. Sports, which has been included in the scope of practice of many different disciplines as it has gained commercial value, has been examined in terms of legal discipline, in areas of resolving disputes between the subjects of these activities such as athletes, clubs, federations and sports organizations. The Court of Arbitration for Sports was established in order to meet the need for resolving legal disputes brought about by professional sports activities that have become widespread with the developing technological conditions and the effect of globalization. Through various regulations, the Court has become an independent sports arbitration authority and has the authority to make binding decisions in resolving sports disputes. In our study, first of all, the development of sports, the concept of sports and the organization of sports are examined and explained. The establishment of the Court of Arbitration for Sport and the process of becoming an independent judicial authority are explained, the rules and principles set by sports organizations are categorized and the framework and definition of the concept of lex sportiva are expressed through different views in the doctrine. In the second part of our study, the jurisdiction of the Court of Arbitration for Sport and the terms of jurisdiction of the arbitration panels were examined in the light of the Court's decisions, including the provisions of the FIFA Statute. In this context, the determination of the law to be applied on the merits in the arbitration of the Court of Arbitration for Sport has been examined in the light of the provisions of the Swiss Private International Law Act, the decisions of the Swiss Federal Court and the CAS decisions, and the relationship between the parties' choice of law, the absence of a choice of law, the existence of a choice of law and the provisions of the statute to be applied have also been examined. The aim of our study is to explain the resolution of international sports disputes within the framework of the rules of the Court of Arbitration for Sport. For this reason, in our study, although various disputes from different sports branches have been partially mentioned, as the majority of the disputes brought to the Court of Arbitration for Sport consist of football-related disputes, FIFA regulations are widely included, especially regarding jurisdiction and determination of the applicable law.