Doymuş tuzlu (NACL) su çözeltisinin doku tespit işleminde kullanımının araştırılması
Investigation of the use of saturated saline solution in the tissue fixation
Yazar: ÜMİT ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KEMAL ÇİFTÇİ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Patoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Fiksasyon = Fixation ; Formaldehit = Formaldehyde ; Tuzlu su = Saline water ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Veterinerlik = Veterinary ; Çözeltiler = Solutions

Özet:
Rutin doku tespitlerinde genelde %10'luk formaldehit tercih edilmektedir. Formaldehit etkili bir tespit solüsyonu olmasına karşın, genotoksik mutajenik, teratojenik, embriyotoksik ve karsinojenik  gibi insan sağlığı açısından zararlı yan etkileri de söz konusudur. Bu nedenle formaldehit solüsyonuna alternatif bir tespit solüsyonları arayışları da devam etmektedir. Bu çalışmada doymuş tuzlu su çözeltisinin farklı koşullarda dokuları ne oranda tespit edebileceği incelenerek rutin uygulamalarda kullanılabilirliği araştırılmıştır.
Çalışmada doymuş tuzlu su solüsyonunun dokuların tespitindeki özelliklerini araştırmak için 6 baş ruminant kadavrası materyal olarak kullanılmıştır. Kesilmiş veya yeni ölmüş hayvanlardan karaciğer, akciğer, böbrek, dalak, kalp, sindirim sistemi mukozası (bağırsak), lenf düğümü ve beyinden alınan marazi maddeler çalışmanın materyalini oluşturmuştur. Bu maksatla 7 grup oluşturuldu ve dokuların tespitleri; I.Grup: %10'luk tamponlu formaldehit çözeltisiyle oda ısısında, II. Grup: Doymuş tuzlu  su çözeltisinde 24 saat oda sıcaklığında, III. Grup: Doymuş tuzlu su çözeltisinde 60 °C etüvde 12 saat,  IV. Grup: Doymuş tuzlu su çözeltisinde 70 °C su banyosunda 2 saat, V. Grup: Doymuş tuzlu su çözeltisinde 80 °C su banyosunda 1 saat,  VI. Grup: Doymuş tuzlu su çözeltisinde 90 °C su banyosunda 15 dakika, VII. Grup: Önce doymuş tuzlu su çözeltisinde12 saat, daha sonra %10'luk formaldehit solüsyonunda 24 saat bekletilerek yapıldı. Daha sonra rutin doku takibi yapılarak 5-6 mikronluk kesitler alınıp HE ile boyanıp ışık mikroskobunda incelendi.
Sonuç olarak yapılan bu çalışmada doymuş tuzlu su solüsyonunda 24 saat oda sıcaklığında,  12 saat 60 °C etüvde,  1 saat 80 °C su banyosunda ve 90 °C su banyosunda 15 dakika tespit uygulamalarında genelde yeterli bir tespit elde edilememiştir. Bunun yanında tuzlu su solüsyonunda 70 °C su banyosunda 2 saat tespit uygulamalarında kısmi tespitler yapılabilmiş, önce doymuş tuzlu su solüsyonunda 12 saat, daha sonra %10'luk formaldehit solüsyonunda 24 saat tespit uygulamalarında ise formaldehite yakın düzeyde tespitler gerçekleşmiştir. Buradan doymuş tuzlu su solüsyonunda tespit potansiyeli olduğu, bunun için de bu konudaki çalışmaların devam etmesi gerektiği, olumlu sonuçlar alınabileceği kanısına varılmıştır. Ayrıca formaldehit solüsyonunun bulunamadığı durumlarda doku örneklerinde otolitik değişiklikleri durdurabilmek için geçici olarak doymuş tuzlu suya alınabileceği ve daha sonra formaldehit solüsyonuna aktarılmasının uygun olacağı anlaşılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Doymuş tuzlu su; formaldehit; doku tespiti,

Abstract:
In routine tissue fixation, 10% formaldehyde solution is usually preferred. Although formaldehyde is an effective fixative solution, there are side effects, harmful in terms of human health, such as genotoxic, mutagenic, teratogenic, embryotoxic and carcinogenic.  Therefore, searches for an alternative fixative solution to formaldehyde solution have been progressed. In this study, the usefulness and availability of saturated salt (NaCl) water solution for routine applications of tissue fixation has been investigated in different conditions and tissues.
In the study, six ruminant cadavers were used as a material for detecting the effectiveness of saturated saline solution on tissue fixation. The tissue samples taken from liver, lung, kidneys, spleen, heart, gastrointestinal mucosa (bowel), lymph nodes and brain from slaughtered or newly dead animals were formed the material of the study.
For this purpose, 7 different groups were designed and fixations of the tissues were performed with relevant solutions; Group I: 10% buffered formalin solution at room temperature, Group II: saturated salt (NaCl) water solution at room temperature for 24 hours, Group III: saturated salt (NaCl) water solution in 60 °C oven for 12 hours, Group IV: saturated saline (NaCl) solution in 70 °C water bath for 2 hours, Group V: saturated brine (NaCl) solution in 80 °C water bath for 1 hour, Group VI: saturated brine (NaCl) solution in 90 °C water bath for 15 minutes and Group VII: firstly saturated salt (NaCl) water solution for 12 hours and then tissues were allowed to stand in 10% formaldehyde solution for 24 hours. After fixation trials, the tissues were processed routinely and cut at 5-6 micron sections, stained with Haematoxylin and Eosin, and then examined under light microscope.
In conclusion, in the study, a sufficient fixation has not been obtained with saturated saline solutions at room temperature for 24 hours, in 60 °C oven for 12 hours, in 80 °C water bath for 1 hour and in 90 °C water bath for 15 minutes for tissue fixation. But, a partial fixation could be made with saturated saline solution in 70 °C water bath for 2 hours, and an adequate fixation close to the classical formaldehyde solution was achieved in Group VII, in which the tissues were firstly fixed in saturated saline solution for 12 hours and then transposed to 10% formaldehyde solution for 24 hours. Thus, it has been realized that the saturated brine solutions may have a potential for tissue fixation, and also needs to continue to work on this subject because possible positive results could be taken in the future. Besides, it has been concluded that, in case of absent of formaldehyde solution, a saturated saline solution available at anywhere can be temporarily used to fix and to stop autolytic changes in tissue samples, and then tissues should be transposed to the appropriate formaldehyde solution for fully and sufficient fixation at laboratory or in available.

Key words: saturated saline solution, formaldehyde, tissue fixation.