Endodontide kök kanalı hazırlanmasında kullanılan nikel-titanyum döner hareket ve resiprokasyon hareketi yapan sistemlerin karşılaştırılması
The comparison of nickel-titanium rotary and reciprocating root canal preparation systems in endodontics
Yazar: FATMA YALPI ALTUN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR UZUN ; DOÇ. DR. CUMHUR AYDIN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental aygıtlar = Dental instruments ; Endodonti = Endodontics ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Mikroskopi = Microscopy

Özet:
Kök kanallarının şekillendirilmesinde döner hareketin yanında resiprokasyon hareketini kullanan enstrüman sistemleri de bulunmaktadır. Reciproc ve WaveOne sistemler yakın zamanda farklı firmalar tarafından geliştirilerek piyasaya sürülmüş tek-kullanım ve tek-eğe konseptine sahip resiprokasyon sistemleridir. Bu çalışmada, Reciproc ve WaveOne NiTi tek-eğe resiprokasyon sistemleri ile ProTaper NiTi döner sistemin hazır şeffaf akrilik blokların eğimli yapay kanallarını şekillendirme yetenekleri ve güvenilirliklerinin karşılaştırılması ve akrilik blokların eğimliyapay kanallarında döner hareket ve resiprokasyon hereketiyle kullanılan NiTi enstrümanların kullanım sonrası yüzeylerinde meydana gelen topografik değişikliklerin incelenmesi amaçlanmıştır.Çalışmamızın ilk bölümünü oluşturan şekillendirme yeteneği deneyinde, 90 adet akrilik blok üç gruba ayrıldıktan sonra yapay kanalların şekillendirme öncesi çalışma boyları tespit edilmiş, kanal eğim açıları ölçülmüş ve blokların meziyodistal, bukkolingual ve apikokoronal yönde işlem öncesi dijital görüntüleri alınmıştır. Oluşturulan üç grup, üç farklı enstrüman sistemiyle etkin çalışma süreleri kaydedilerek şekillendirilmiştir(1. grup ProTaper SX-F2 enstrümanlar, 2. grup Reciproc R25 enstrüman,3. grup WaveOne Primary enstrüman ile). Şekillendirme işleminden sonra,yapay kanalların çalışma boyları ve kanal eğim açıları tekrar ölçülmüş ve blokların meziyodistal, bukkolingual ve apikokoronal yönde işlem sonrasıdijital görüntüleri alınmıştır. İşlem öncesi ve sonrasında alınan görüntüler özel bilgisayar programları kullanılarak çakıştırılmış ve elde edilen görüntüler üzerinde ölçümler yapılmıştır. Meziyodistal yön göz önünde bulundurulduğunda, eğimin iç kısmında ProTaper sistem; eğimin dış 187kısmında ise WaveOne sistem, diğer sistemlerle karşılaştırıldığında, daha fazla miktarda madde uzaklaştırmıştır. Bukkolingual yön göz önünde bulundurulduğunda, kanalın bukkal ve lingual kısmında WaveOne sistem, diğer sistemlerle karşılaştırıldığında, daha fazla miktarda madde uzaklaştırmıştır. Meziyodistal yön göz önünde bulundurulduğunda ProTaper sistem; bukkolingual yön göz önünde bulundurulduğunda WaveOne sistem, diğer sistemlerle karşılaştırıldığında, daha fazla miktarda genişletme yapmıştır. Meziyodistal yönde en az miktarda kanal transportasyonu Reciproc sistem ile; bukkolingual yönde en az miktarda kanal transportasyonu ProTaper sistem ile elde edilmiştir. Şekillendirme süresi bakımından Reciproc ve WaveOne sistemler daha etkin; çalışma boyu değişimi açısından ProTaper ve Reciproc sistemler daha güvenilir; kanal eğim açısı değişimi açısından Reciproc sistem daha güvenilir bulunmuştur. Şekillendirme sırasında hiçbir grupta enstrüman kırığı meydana gelmediğinden, tüm sistemler enstrüman kırığı bakımından güvenilir bulunmuştur.Çalışmamızın ikinci bölümünü oluşturan AFM deneyinde,birer adet yeni PoTaper F2, Reciproc R25 ve WaveOne Primary enstrüman ve eğimli yapay kanala sahip 3 adet hazır şeffaf akrilik blok kullanılmıştır. Her bir enstrüman şekillendirme işleminde kullanılmadan önce AFM cihazına yerleştirilmiş ve dinamik modda uç 3 mm?lik kısımları boyunca 5 farklı nokta ve 2 farkli alan taranmıştır. Her bir enstrüman için şekillendirme işlemi öncesi 3-boyutlu AFM görüntüleri ve RMS ve Ra analiz verileri kaydedilmiştir. Her bir enstrüman yapay kanalların şekillendirilmesinde kullanıldıktan sonra AFM cihazına tekrar yerleştirilmiş ve şekillendirmeden önce taranan nokta ve alanlar taranmıştır. Her bir enstrüman için şekillendirme işlemi sonrası 3-boyutlu AFM görüntüleri ve RMS ve Ra analiz verileri kaydedilmiştir. Şekillendirme işleminden sonra tüm enstrümanlarda incelenen tüm alanlarda RMS ve Ra değerleri değişmiş ve yüzey bozukluğu meydana gelmiştir. İncelenen alanlarda en 188fazla yüzey bozulması WaveOne Primary enstrümanda; en az yüzey bozulması ProTaper F2 enstrümanda meydana gelmiştir. İncelenen yüzey alanının boyutu değiştikçe elde edilen bulgular da değiştiğinden, birden fazla alanın incelenmesinin elde edilen bulgu ve sonuçlar üzerinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar kelimeler: Resiprokasyon hareketi, akrilik blok, şekillendirme yeteneği, transportasyon, atomik kuvvet mikroskobu.189

Abstract:
There are also available reciprocating instrumentation systems other than rotary instrumentation systems for root canal shaping. Reciproc and WaveOne are the single-use and single-file reciprocating systems that has been recently developed and introduced by different manufacturers. In this study, it is aimed to compare the shaping ability and reliability of Reciproc and WaveOne NiTi single-file reciprocating systems with ProTaper NiTi rotary system in curved simulated canals of transparent resin blocks and to examine the topographical changes on the surfaces of NiTi instruments after being used with rotary and reciprocating movement in curved simulated canals of resin blocks.In the first part of our study, after ninety resin blocks were separated into three groups, preoperative working lengths of simulated canals were determined, angles of curvature of canals were measured and preoperative digital images of the blocks in the mesiodistal, buccolingual and apicocoronal directions were taken. These three groups were shaped with three different instrumentation systems while active instrumentation times were being recorded (Group 1 with ProTaper SX-F2 instruments; group 2 with Reciproc R25 instrument; group 3 withWaveOne Primary instrument). After the shaping procedure, postoperative working lengths and angles of curvature of canals were measured again and postoperative digital images of the blocks in the mesiodistal, buccolingual and apicocoronal directions were taken. The preoperative and postoperative images were superimposed using special computer software programs and measurements were performed on the obtained images. Considering the mesiodistal direction, ProTaper system removed 190more material at the inner side of the curvature; WaveOne system removed more material at the outer side of the curvature as compared with the other instrumentation systems. Considering the buccolingual direction, WaveOne system removed more material at both the buccal and the lingual sides of the canal as compared with the other instrumentation systems. Considering the mesiodistal direction, ProTaper systemproduced a greater enlargement of the canal; considering the buccolingual direction, WaveOne system produced a greater enlargement of the canalas compared with the other instrumentation systems. The least amount of transportation was obtained with Reciproc system in mesiodistal direction and with ProTaper system in buccolingual direction. With regard to the instrumentation time, Reciproc and WaveOne systems were found faster and more effective; with regard to the working length alteration, ProTaper and Reciproc systems were found safer; with regard to the change of angles of canal curvature, Reciproc system was found safer. All the instrumentation systems were found safe with respect to the instrument fracture, as no instrument fracture was occured during preparation.In the second part of our study, three new ProTaper F2, Reciproc R25 and WaveOne Primary instruments and curved simulated canals of three transparent resin blocks were used. Before theinstrumentation procedure each instrument was placed on the AFM andanalyzed on 5 different points and 2 different areas located along a 3-mm section at the tip of the instrument using the dynamic mode operation.Preoperative three-dimensional AFM images and RMS and Ra values were recorded for each instrument. After the instrumentation procedure each instrument was placed on the AFM again and analyzed on the same points and areas of the instrument. Postoperative three-dimensional AFM images and RMS and Ra values were recorded for each instrument. After the instrumentation procedure all the araes on all the instruments revealed differences in RMS and Ra values and surface deterioration.In the 191analyzed araes the maximum surface deterioration was on WaveOne Primary instrument and minimum surface deterioration was on ProTaper F2 instrument. As obtained results changed as the dimension of the analyzed area changed, it was concluded that analyzing more than one arae was effective on the obtained results. Key words: Reciprocating movement, resin block, shaping ability, transportation, atomic force microscopy