Ebeveyn-adölesan bağlanmasının adölesanın riskli davranışlarına etkisi
The effect of parents-adolescent attachment on adolescent's risky behaviors
Yazar: TUĞBA YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER KOBYA BULUT
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile bağları = Family ties ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Ana-baba = Parents ; Ana-babaya bağlanma = Parental bonding ; Bağlanma = Attachment ; Ergenler = Adolescents ; Riskli davranışlar = Risk behaviours

Özet:
Araştırma ebeveyn-adölesan bağlanmasının adölesanın riskli davranışlarına etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Bu çalışmaya Nisan-Mayıs 2019 tarihleri arasında, Gümüşhane il merkezinde bulunan Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı devlet liselerinde eğitim gören 483 öğrenci katıldı. Araştırma verileri, tanıtıcı bilgi formu, ana-babaya bağlanma ölçeği ve riskli davranışlar ölçeği ile yüz yüze görüşme tekniği ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t testi ve Spearman korelasyon testi kullanıldı. Araştırmaya katılan adölesanların yaş ortalaması 16.78±0.04 yıl bulundu. Adölesanların annelerini çoğunun lise ve üzeri, babalarının yüksek okul ve üzeri mezun olduğu belirlendi. Adölesanların ana-babaya bağlanma puan ortalamaları 119.4±12.6, anneye bağlanma ölçeği puan ortalamaları 58.71±9.65 ve babaya bağlanma ölçeği puan ortalamaları 60.69±9.11 olarak saptandı.
Adölesanların riskli davranışlar ölçeği toplam puan ortalaması 143.8±22.3, alt boyutlardan antisosyal davranışlar puan ortalaması 25.86±6.19, alkol kullanımı puan ortalaması 32.87±5.25, sigara kullanımı puan ortalaması 24.15±7.31, intihar eğilimi puan ortalaması 13.65±3.43, beslenme alışkanlıkları puan ortalaması 15.92±4.63 ve okul terki puan ortalaması 31.41±5.09 olduğu tespit edildi(p>0.05).
Ebeveyn-adölesan bağlanması olumlu gelişen adölesanlarda, riskli davranışların az görüldüğü saptandı. Annenin eğitimi ile adölesanın gelir durumu algısının riskli davranışlar arasındaki farklarının istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (p<0.05). Sonuç olarak hemşireler okullarda ergenlere ve ailelerine yönelik koruyucu ve önleyici kapsamda eğitimler düzenlemelidir. Riskli davranışlar gösteren adölesanların ailelerine olumlu bağlanmanın yeniden gelişmesi için uygulama yapılmalıdır.

Abstract:
The research was carried out to determine the effect of parent-adolescent attachment on the risky behavior of the adolescent. Between April and May 2019, 483 students attending the public high schools affiliated to the Directorate of National Education in Gümüşhane city center participated in this study. The research data were collected by introducing questionnaire form, parent-child attachment scale and risky behavior scales face to face interview technique. Descriptive statistics, t test and Spearman correlation test were used in independent groups. The average age of adolescents participating in the study was 16.78±0.04 years. It was determined that most of the mothers of adolescents graduated from high school and above, and their fathers graduated from high school and above. The mean point of adolescent pareltal bonding was 119.4±12.6, the mean point of attachment to mother was 58.71±9.65 and the mean score of attachment to father was 60.69±9.11.
Adolescents' risk behaviors scale total score average 143.8±22.3, sub-dimensions antisocial behavior score average 25.86±6.19, alcohol use score average 32.87±5.25, smoking score average 24.15±7.31, suicidal tendency mean score was 13.65±3.43, nutritional habits mean score was 15.92±4.63, and school dropout mean score was 31.41±5.09 (p> 0.05).
Parent-adolescent attachment and risky behaviors were found to be less common in adolescents who developed positively. The differences between the mother's education and the income perception of the adolescent were found to be statistically significant (p <0.05). As a result, nurses should organize preventive and preventive trainings for adolescents and their families in schools. Implementation should be done to improve the positive attachment to the families of adolescents who show risky behavior.