İsmail Fenni Ertuğrul'un materyalizme eleştirel yaklaşımı
İsmail Fenni Ertugrul's critical approach to materialism
Yazar: YUSUF DAŞDEMİR
Danışman: DOÇ.DR. NAİM ŞAHİN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Batılılasma süreci ile birlikte, Avrupa kökenli birtakım siyasî ve felsefî fikirlerTürkiye'de yayılmaya ve tartısılmaya baslamıstır. Bu fikirlerden biri de materyalizmdir.Materyalizm, maddeyi yegane hakikat olarak gören ve varlıgın, ruh, bilinç gibikavramlara basvurmaksızın sırf maddî süreçlerle izah edilebilecegini iddia eden felsefîdoktrin ve dünya görüslerinin genel adıdır. Bu felsefî düsünce, ilk Çag'da Demokritos,Epikuros ve Lukretius gibi düsünürlerin ortaya koydugu Atomculuk ile baslamıs ve 17. yüzyılsonrasında doga bilimlerinde saglanan gelismelerden güç alarak özellikle 18. yüzyıldan sonraAvrupa'da etkili bir fikir akımı haline gelmistir. Türkiye'ye ise materyalizm, Besir Fuad,Baha Tevfik, Abdullah Cevdet gibi düsünürlerin, Haeckel ve Büchner gibi batılı materyalistfilozofların eserlerinden yaptıkları çevirilerle girmeye baslamıstır. Bu çevirilerle yayılmayabaslayan materyalist fikirler özellikle Ahmet Mithat, Filibeli Ahmed Hilmi, ismail FenniErtugrul gibi islamcı aydınlar tarafından tepkiyle karsılanmıs ve bunlara karsı çesitlireddiyeler kaleme alınmıstır.Bu çalısmada, materyalizme yöneltilen elestirilere örnek olması bakımından ismailFenni Ertugrul'un eser ve görüsleri ele aldık ve bunların felsefî ve bilimsel açıdan degeriniortaya koymaya çalıstık.ismail Fenni Ertugrul, materyalizmi Büchner'in ?Madde ve Kuvvet? adlı eserindeortaya koydugu fikirleri esas alarak elestirmistir. Bu elestirilerin, özellikle madde ve kuvvetintanımı ve özellikleri, tabiatın olusumu ve yapısı, Tanrı'nın varlıgı ve tabiat ve insanla olaniliskisi, ruhun varlıgı ve mahiyeti ile insanın özellikleri konularında yogunlastıgı tespitedilmistir. Bundan dolayı çalısmamız, bu baslıklar esas alınarak hazırlanmıstır.

Abstract:
With the process of Westernization, some political and philosophical ideas, originatingfrom Europe began to spread and be discussed in Turkey. One of that ideas is materialism.Materialism is a general name of the doctrines and worldviews that regard the matteras an only reality and maintain that existence is explainable solely in material terms, with noaccounting of spirit or consciousness. This philosophical thought arose in Antiquity asAtomism that was presented by some thinkers, such as Democritus, Epicuros and Lucretius.After 18. th cencury, materialism, empowered by some important successes andimprovements in the natural sciences in and after 17. th cencury, became a prevalentphilosophy in Europe. Materialism began to take place in intellectual life of Turkey withsome translations by Besir Fuad, Baha Tevfik and Abdullah Cevdet from works of Westernmaterialist philosophers, like Buchner and Haeckel. That materialistic views were faced withsome reactions by Islamist writers, such as Ahmet Mithat, Filibeli Ahmed Hilmi and IsmailFenni Ertugrul, who compose some works to reject metarialism.In this study, we have dealt with Ismail Fenni Ertugrul?s works and views as anexample for that critiques of materialism and tried to show their value from the viewpoint ofphilosophy and science.When criticizing materialism, Ismail Fenni Ertugrul referred Buchner?s views set forthin his most famous book ?Force and Matter?.He focused his criticises on the definition andattributes of the matter and the force, the creation and form of the nature, existence of Godand His relationship with human and the universe, existence and the nature of the soul andcharacteristics of human being. Therefore, we have prepared this work on these headlines.