TS 498 ve TS en 1991-1-4 standartları kullanılarak çelik bir aydınlatma direğinin karşılaştırmalı yapısal rüzgar yükü analizi
Comparative structural wind load analysis of a steel lighting post using TS 498 and TS en 1991-1-4 standards
Yazar: DENİZ COKLİ
Danışman: DOÇ. DR. ERDEM TÜRKELİ
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yenilenebilir Enerji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Yapılar tasarlanırken, hizmet ve yaşam süreleri boyunca her türlü çevresel faktöre maruz kalacağı düşünülerek inşa edilir. Aydınlatma direkleri de çevresel faktörler düşünülerek uygun kriterler doğrultusunda tasarlanmalıdır. Kendi içlerinde farklı tasarımlara sahip aydınlatma direkleri ise hem görsel hem de yapısal olarak farklı değerlendirilmelidir.
Aydınlatma direkleri, zemin aydınlatması için kullanılan ışıklandırma sistemini taşıyan yapılardır. İnce cidarlı yapıları sebebiyle, oldukça narin ve uzun yapılar sınıfında bulunmaktadırlar. Cidarlarında bulunan boşluklar ise, bu narinliklerini arttırmakta ve rüzgar yükleri altında yapısal davranışlarını etkilemektedir. Tüm mühendislik yapılarına, ekonomik ömürleri boyunca, birçok yük etki etmektedir. Yapılara etki eden ve yıkıcı etkileri bulunan en önemli yüklerden bir tanesi de rüzgar yükleridir. 
Bazı araştırmalar deprem ve rüzgar kuvvetlerini aynı çalışma içerisinde incelerken, bazı çalışmalarda da tek çeşit yük incelenmiştir. Betonarme sanayi bacaları, minareler, stadyum ışıklandırma kuleleri gibi narin ve uzun yapılarda, söz konusu bu yüklerin etkileri ayrı bir şekilde değerlendirilebilir. Bu çalışmada, çelik bir aydınlatma direğinin TS 498 ve TS-EN-1991-1-4 standartları kullanılarak karşılaştırmalı rüzgar yükü analizi, 1. mod frekansı sabit ve 1. mod frekansı rüzgar hızı ile değişen durumlar için yapılmıştır. 
TS 498 standardı Türk Standartları Enstitüsü bünyesinde hazırlanan bir yük standardıdır. TS-EN-1991-1-4 ise, "Eurocode 1-Actions on structures-Part 1-4: General actions-Wind actions" adlı standard esas alınarak, Türk Standartları Enstitüsü'nün 06.12.2007 tarihli toplantısında kabul edilmiş ve kullanıma sunulmuştur. Bir diğer önemli husus ise, TS-EN-1991-1-4 standardından bulunan yapısal analiz sonuçlarının TS 498 standardı kullanılarak bulunanlarla karşılaştırılmasıdır. Yapılan detaylı araştırmalardan, çelik aydınlatma direkleri ile ilgili karşılaştırmalı analiz konusunda, herhangi bir çalışmaya rastlanılamamıştır. Bu husus da, yapılan çalışmanın önemini bir kez daha göstermektedir.
Özetle, bu çalışmada, TS 498 ve TS-EN-1991-1-4 standartları kullanılarak çelik bir aydınlatma direğinin karşılaştırmalı yapısal rüzgar analizi yapılmıştır. Türkiye'de ilk olması bakımından, bu çalışmanın yol gösterici ve aydınlatıcı olması hedeflenmiştir.

Abstract:
While structures are designed, they are built considering that they will be exposed to all kinds of environmental factors throughout their service and life span. Lighting poles should also be designed in line with appropriate criteria, considering environmental factors. Lighting poles with different designs should be evaluated differently both visually and structurally.
Lighting poles are structures that carry the lighting system used for ground lighting. Due to their thin-walled structure, they are in the class of very slender and long structures. The gaps on their walls increase their slenderness and affect their structural behavior under wind loads. Many loads affect all engineering structures throughout their economic life. One of the most important loads that affect structures and have destructive effects is wind loads.
While some studies examined earthquake and wind forces in the same study, some studies examined only one type of load. In slender and tall structures such as reinforced concrete industrial chimneys, minarets, stadium lighting towers, the effects of these loads can be evaluated separately. In this study, comparative wind load analysis of a steel lighting pole using TS 498 and TS-EN-1991-1-4 standards was carried out for cases where the 1st mode frequency is fixed and the 1st mode frequency varies with the wind speed.
	TS 498 standard is a load standard prepared within the Turkish Standards Institute. TS-EN-1991-1-4 was accepted and put into use at the meeting of the Turkish Standards Institute dated 06.12.2007, based on the standard called "Eurocode 1-Actions on structures-Part 1-4: General actions-Wind actions". Another important issue is to compare the structural analysis results found in the TS-EN-1991-1-4 standard with those found using the TS 498 standard. From detailed research, no study could be found on comparative analysis of steel lighting poles. This issue once again shows the importance of the work done.
In summary, in this study, a comparative structural wind analysis of a steel lighting pole was performed using TS 498 and TS-EN-1991-1-4 standards. As it is the first in Turkey, this study is aimed to be guiding and enlightening.