Ticari ve finansal açıklığın ekonomik büyüme üzerine etkisi:seçilmiş OECD ülkeleri üzerine ampirik bir inceleme
The impact of trade and financial openness on economic growth: An empirical investigation on selected OECD countries
Yazar: GÜNEŞ ROHAT SOYSAL
Danışman: DOÇ. DR. YUNUS AÇCI
İskenderun Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ekonomi Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Küreselleşmenin etkisiyle ülke ekonomileri arasında ki ilişki hiç olmadığı kadar artmıştır. Uluslararası ticarette ticari ve finansal engeller kalkmaya başlamıştır. Üretim faktörlerinin dolaşımını sınırlandıran etkenlerin azalması dünyanın küresel bir pazara dönüşmesini sağlamıştır. Küreselleşmenin dünyada her ülke kendi düzeyinde serbestleşme politikaları uygulamıştır.  Serbestleşme hareketlerinde karşılaştırmalı üstünlüklere sahip ürünler üretilerek üstünlük kurulabilmektedir. Bu amaçla firmalar daha kaliteli ürünleri daha ucuza üreterek verimliliği arttırmıştır. Verimlilik artışı ile rekabet ortamında üstünlük elde edilmeye çalışılmaktadır. 
Serbestleşme, ticari ve finansal olmak üzere iki boyutta değerlendirilmektedir. Literatürde ticari serbestleşme ölçülebilir bir kavram olarak ticari açıklık ve finansal serbestleşme de ölçülebilir bir kavram olarak finansal açıklık şeklinde karşımıza çıkmaktadır.
Ülkelerin uyguladıkları serbestleşme politikaların temel motivasyonu hedeflenen büyüme oranlarına ulaşarak, diğer ülkelerle girmiş oldukları rekabet yarışında geride kalmamaktır. Modern iktisadın en başından beri önem verdiği konulardan biri büyümedir. Büyüme gelişmenin ve rekabetin ölçülebilir bir göstergesi olarak görülmektedir. 
Gelinen noktada dışa açıklık ülkelerin uygulamak zorunda olduğu temel politikalardan biri haline gelmiştir. Bu bağlamda ülkelerin tercih ettiği politikalar refahı yükseltebileceği gibi dışa bağımlı hale de getirebilmektedir. İşte bu yüzden ticari ve finansal açıklığın büyümeyi nasıl ve ne yönde etkilediği önemle takip edilmesi gereken bir araştırma konusudur.
Bu çalışmada ticari açıklık (ithalat ve ihracat toplamının GSYH içerisindeki payı) ve finansal açıklık(doğrudan yabancı yatırım net girişlerinin GSYH içerisindeki payı) ile ekonomik büyüme ilişkisi seçilmiş 33 OECD ülkelerinin (Avusturya, Avustralya, Türkiye, ABD, Almanya, Belçika, Çekya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, G.Kore, B.Krallık, İrlanda, Hollanda, İspanya, İsrail, İsviçre, İsveç, İtalya, Japonya, Kanada, Kolombiya, Letonya, Lüksemburg, Meksika, Macaristan, Norveç, Polonya, Portekiz, Slovenya, Slovakya, Yunanistan) verileri kullanılarak ampirik açıdan test edilmesi amaçlanmıştır. Ampirik analiz yöntemi olarak Emirmahmutoğlu-Köse nedensellik analizi yöntemi kullanılmıştır. 
Çalışma sonucunda elde bulgular doğrultusunda, finansal açıklıktan büyümeye doğru İtalya, Norveç, Avustralya ve Letonya için nedensellik ilişkisinin varlığı tespit edilmiştir. Ticari açıklıktan büyümeye doğru ise Finlandiya, Japonya, ABD, Danimarka, Kanada, Norveç ve Estonya için nedensellik ilişkisinin varlığı tespit edilmişitr.

Abstract:
With the impact of globalization, the relationship between the economies of countries has increased more than ever before. Trade and financial barriers to international trade have begun to disappear. The reduction of factors limiting the circulation of factors of production has transformed the world into a global market.  Every country in the world of globalization has implemented liberalization policies at its own level. In liberalization movements, superiority can be established by producing products with comparative advantages. For this purpose, companies increased efficiency by producing better quality products at cheaper prices. Efficiency gains are used to gain superiority in the competitive environment.
Liberalization is evaluated in two dimensions: commercial and financial. In the literature, trade liberalization appears as trade openness as a measurable concept and financial liberalization as financial openness as a measurable concept.
The main motivation behind the liberalization policies implemented by countries is to achieve the targeted growth rates and not to fall behind in the competitive race with other countries. One of the issues that modern economics has emphasized from the very beginning is growth. Growth is seen as a measurable indicator of development and competitiveness.
At this point, openness has become one of the main policies that countries have to implement. In this context, the policies preferred by countries can increase welfare or make them dependent on foreign countries. Therefore, how and in what direction trade and financial openness affect growth is a research topic that needs to be closely monitored.
In this study, the relationship between trade openness (the share of total imports and exports in GDP) and financial openness (the share of foreign direct investment net inflows in GDP) and economic growth was examined in 33 selected OECD countries (Austria, Australia, Turkey, USA, Germany, Belgium, Czechia, Denmark, Estonia, Finland, France, S.Korea, U.K.Kingdom, Ireland, Netherlands, Spain, Israel, Switzerland, Sweden, Italy, Japan, Canada, Colombia , Latvia, Luxembourg, Mexico, Hungary, Norway, Poland, Portugal, Slovenia, Slovakia, Greece) It is aimed to be tested empirically using data. Emirmahmutoğlu-Köse causality analysis method was used as the empirical analysis method.
As a result of the study, in line with the findings, it was determined that there was a causality relationship from financial openness to growth for Italy, Norway, Australia and Latvia. A causal relationship from trade openness to growth has been found for Finland, Japan, the USA, Denmark, Canada, Norway and Estonia.