Okul öncesi eğitime devam eden çocukların ebeveynlerine yönelik hazırlanan çocuk hakları programının ebeveynlerin çocuk hakları tutumuna etkisi
The effect of the children's rights curriculum prepared for the families of preschool children on the attitude of your parents children's rights
Yazar: MEHMET AYHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET NUR TUĞLUK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Ana-baba eğitimi = Parents education ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuk eğitimi = Child education ; Çocuk hakları = Children's rights

Özet:
Çocukluğun hangi sorununu irdelersek irdeliyelim karşımıza sürekli olarak çocuk haklarına dair kavramlar çıkacaktır. Çocuk haklarının toplumda sembolleştirilip, etkinleştirilememesi çocukların geleceği adına oldukça kaygı vericidir. Çocuk haklarının, çocuklara erken yaşlarda öğretilmesi ve toplum tarafından kabul görmesi için yetişkinlerin bu hakları en iyi şekilde biliyor olması gerekir. Yapılan araştırmalar ebeveynlerin çocuk hakları konusunda bilgi sahibi olduklarını fakat yine de programlı bir çocuk hakları eğitimi almaları gerektiğini vurgulanmaktadır. Çocuk hakları konusunda alan yazın tarandığında ebeveynlerin çocuk hakları konusunda bilinçlendirecek programlara ihtiyaç duyulduğu saptanmıştır. Bu ihtiyaç araştırmanın önemini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, okul öncesi eğitime devam eden çocukların ebeveynlerine yönelik oluşturulan çocuk hakları programınına katılan ve katılmayan ailelerin, çocuk hakları konusundaki tutumlarını incelemeyi amaçlamıştır. Bu amaçla araştırmacı tarafından "ebeveynlere yönelik çocuk hakları programı" geliştirilip uygulanmıştır. Bu çalışma 2020-2021 yılında Gaziantep il merkezinde bulunan okul öncesi eğitime devam eden çocukların ebeveynlerine yönelik online olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada desen olarak, tam karma yakınsayan paralel yöntem deseni kullanılmıştır. Karma deseninin nicel boyutunda öntest-sontest kontrol gruplu deneysel yöntem kullanılırken, nitel boyutunda fenemenoloji (olgu bilim) deseni kullanılmıştır. Deneysel yöntemin verileri Yurtsever (2009) tarafından geliştirilen "Ebeveynlere Yönelik Çocuk Hakları Tutum Ölçeği" ile elde edilip, analizi SPPS paket programı ile yapılmıştır. Verilerin normal dağılmadığı sonucuna varıldıktan sonra (Shapiro-Wilk testi, Skewness, Kurtosis değerleri) gruplar arası karşılaştırmalar Mann Whitney U testi yapılırken grup içi karşılaştırmalar ise Friedman Testi ile yapılmıştır. Nitel yöntemin verileri yapılandırılmış iki adet görüşme sorusuna verilen yanıtlarla elde edilirken, analizi ise içerik analizi yöntemiyle yapılmıştır. Bu analizler sonucunda ebeveynlere yönelik çocuk hakları programına katılan deney grubundaki ebeveynlerin çocuk hakları tutum ölçeği ön test- son test puanlarında anlamlı bir farklılık görülürken (p<0,05), müdahalede bulunulmayan kontrol grubundaki ebeveynlerin ön test- son test puanlarında anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır (p<0,05). Son testten bir ay sonra yapılan kalıcılık testi sonucunda her iki gruptaki katılımcıların son testte benzer puanlar aldıkları görülmüştür.

Abstract:
No matter what problem of childhood we examine, we will constantly encounter children's rights. The fact that children's rights are not symbolized and activated in society is very worrying for the future of children. In order for children's rights to be taught to children at an early age and accepted by the society, adults should know these rights in the best way possible. Research shows that parents are knowledgeable about children's rights. Despite this, it is emphasized that every parent should receive a programmed child rights education. When the literature on children's rights was reviewed, it was determined that there was a need for programs to raise awareness of parents about children's rights. This need reveals the importance of research. This study aimed to examine the attitudes of the families who participated and did not participate in the children's rights program created for the parents of children attending pre-school education on children's rights. For this purpose, a "child rights program for parents" was developed and implemented by the researcher. This study was carried out online for the parents of children attending pre-school education in Gaziantep city center in 2020-2021. The fully mixed convergent parallel method design was used as the design in the research. While the experimental method with pretest-posttest control group was used in the quantitative dimension of the mixed design, the phenomenology design was used in the qualitative dimension. The data of the experimental method were obtained with the "Children's Rights Attitude Scale towards Parents" developed by Yurtsever (2009), and the analysis was made with the SPPS package program. After concluding that the data were not normally distributed (Shapiro-Wilk test, Skewness, Kurtosis values), intergroup comparisons were made with Mann Whitney U test, while intragroup comparisons were made with Friedman Test. While the data of the qualitative method was obtained by the answers given to two structured interview questions, the analysis was made by the content analysis method. As a result of these analyzes, while a significant difference was observed in the pretest-posttest scores of the parents in the experimental group participating in the child rights program for parents (p<0.05), there was no significant difference in the pretest-posttest scores of the parents in the uninterrupted control group (p<0.05). p<0.05). As a result of the permanence test performed one month after the posttest, it was observed that the participants in both groups got similar scores in the posttest.