Deniz trafik operatörleri eğitiminde standardizasyon
Standardization in training of vessel traffic services operators
Yazar: BURÇİN ERLEVENT
Danışman: PROF. DR. SERDAR KUM
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Deniz Ulaştırma Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Deniz Ulaştırma Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Denizcilik = Marine
Dizin: Eğitim stratejileri = Training strategies ; Eğitim teknikleri = Educational techniques ; Gemi trafik hizmetleri = Vessel traffic services ; Gemi trafik yönetim sistemi = Vessel traffic management system

Özet:
Mavi gezegenimiz, soluduğumuz hava, yaşadığımız çevre ve denizlerimiz, insan eliyle hızla yok oluşa doğru sürüklenmektedir. Durumun aciliyetini ortaya koyan en belirgin gösterge, hep birlikte içinde bulunduğumuz iklim krizi ve aşırı kirlilik fenomenidir.
Konjonktür gereği yok oluş konusunda konferanslar, tartışmalar ve toplumu bilinçlendirme çalışmaları devam ederken, diğer yandan bu konuda etkin ve radikal uygulamalar sunan topluluklar da bulunmaktadır. Toplum tarafından hiç bilinmeyen ya da haklarında çok az bilgi sahibi olunan Gemi Trafik Hizmetleri Merkezlerinde görev yapan çevre dostu Deniz Trafik Operatörleri (DTO) bunlardan biridir. Çünkü operatörler yetki alanlarındaki denizlerin, fauna ve floranın, kıyı şeridi ve bunun 
bileşenleri olan körfez, delta ve sulak alanların ve kentsel yaşam alanlarının deniz trafiğinin olumsuz etkilerinden korunması için 7/24 görev yapmaktadırlar. Kaza ya da arıza sebebiyle oluşacak deniz kirliliğinin önlenmesi, can ve mal kayıplarının azaltılması da bu görevlere dahildir. Buna en etkin örnek; İzmir Gemi Trafik Hizmetleri Merkezinin hizmete girmesinden bu yana yaklaşık yedi yıllık süreçte, İzmir Körfezi'nde çatışma ve karaya oturma vakasının yaşanmamasıdır. Bu başarıyı 
elde edebilmek için konvansiyonel bir deniz aracından otonom gemiye kadar etkin bir izleme yapabilme, durumsal farkındalık, etkili ve zamanında müdahale zorunludur. Bu olgu, GTH Merkezlerinin iyi eğitim almış, mesleğe uygun, yetenekli personel ile donatılmasını zorunlu kılmaktadır. Diğer bir deyişle DTO'ların, verdikleri hizmetleri, dünya genelinde belirli bir standart, kalite ve sistematik 
içerisinde sunmaları gerekmektedir. Bunun için de DTO eğitimleri, uluslararası standartlara ve çağın gereklerine uygun olmalıdır. 
Ancak, DTO eğitiminde kullanılan uluslararası müfredat ve önerilen ders planı, denizcilik eğitimi ve tecrübesi olanlar ile denizcilikten bihaber olan adaylar için aynı rehber ve tek bir müfredat içinde birlikte sunulmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmada; müfredatın ikiye ayrılması gerekliğinin olup/olmadığının tespitinin yanında denizcilik eğitimi ve tecrübesi olan adaylar için yeni bir müfredat çalışması yapılmıştır. Aynı zamanda eğitimin süresi, kalitesi ve çıktıları bağlamında bu sürece etki eden faktörler tespit edilmiş ve mevcut DTO eğitimindeki yapılması zorunluluk 
arz eden değişiklikler ve düzenlemeler ile çağın gereklilikleri de ortaya konmuştur. 
Çalışma süresince operatörler, başoperatörler, görevbaşı eğitmenleri ve GTH eğitmenleri ile yüz yüze söyleşiler yapılmış; GTH ve Simülasyon Merkezlerinde DTO eğitimlerine iştirak edilmiştir. Elde edilen veriler ile mevcut DTO eğitim düzeni (Denizcilik Fakülteleri ders programları dahil) karşılaştırılmış, dünyadaki örnekleriyle ve uluslararası standartlarla birlikte analiz edilmiştir. Teorik ve simülasyon eğitimi için önerilen yeni düzenlemeler haricinde, operatörlerin eğitim süreçleri, maliyeti ve mesleki başarılarına etki eden faktörler de bu süreçte detaylı şekilde tanımlanmıştır. Bununla birlikte araştırmada DTO'ların işe alım sürecinde yetenek testi, yabancı ve ana dil, önceki öğrenime dair bilginin ve mesleki tecrübenin sınanması gibi eğitimin kalitesine ve mesleki başarıya doğrudan veya dolaylı olarak etki eden faktörler de belirlenmiştir. Bu bağlamda Hava Trafik Operatörleri ile ortak alanlar karşılaştırılmıştır. Çalışmada elde edilen bütün bulgular tartışmaya açılmış ve çalışmanın son bölümünde çözüm önerileriyle birlikte sunulmuştur.
Diğer taraftan araştırma, mevcut DTO eğitimi ve işe alım sürecinde ihtiyaç duyulan değişikliklerin haricinde, özellikle yapay zekanın bir çıktısı olan otonom gemilere geçiş aşamasında, bu gemilerin izlenmesi ve kontrolü açısından gemi trafik kontrol merkezlerinde görev alacak operatörlerin seçim süreci ve eğitimleri açısından da öncül bir değere sahiptir. Dolayısıyla, çalışmanın çıktıları işe uygun operatör seçiminden, DTO eğitiminin başarısına kadar bu alandaki yeni araştırma ihtiyaçlarına özellikle dikkat çekmektedir. Diğer bir deyişle çalışma, mikro düzeyde (bilgisayar tabanlı yetenek testi vb.) yeni çalışmalara olan ihtiyacı ortaya koymakta, DTO eğitiminde önemli değişiklikler ve düzenlemeler yapılması gerekliliğine işaret etmektedir.

Abstract:
Our blue planet, the air we breathe, our environment, and our seas are rapidly deteriorating and being dragged towards extinction by humankind. The most obvious indicators of the situation's urgency are the climate crisis and the severe pollution phenomenon we are all experiencing. Therefore, the United Nations, governments, and non-governmental organizations hold conferences, seminars, and discussions and organize campaigns for public awareness-raising. Moreover, scientists conducted numerous research studies, and the UN invited the parties to implement new solutions into practice according to the latest results of these research. On the contrary, a few societies and units have offered some practical and radical practices since 1948, such as Vessel Traffic Services (VTS) Centres. 
The day-to-day increasing world population and associated customer demands have contributed to the significant growth of shipping in terms of the maritime transportation domain. Consequently, the need to monitor and regulate marine traffic conditions has become more essential than before. Many countries have significantly invested in establishing and operating VTS Centres. The environmentally friendly Vessel Traffic Services Operators (VTSOs) working in these VTS Centres, which are either unknown or little known by society, are one of the marine protecting and conservation societies globally.
VTS operators working in VTS Centres are on duty 24/7 to protect the seas, fauna and flora, coastline, and its components, such as gulfs, deltas, wetlands, and urban habitats, from the adverse effects of marine traffic. The contribution to the prevention of marine pollution caused by accidents/failures, as well as the mitigation of loss of life and property, are also included in these duties. The most compelling evidence is the absence of collisions and groundings in Izmir Bay since the Izmir Vessel Traffic Services Centre was inaugurated in 2017. However, active monitoring, situational awareness, and effective and timely intervention from a conventional vessel to an autonomous vessel are essential to achieve these objectives. This fact also necessitates that VTS Centres be equipped with well-trained, professionally qualified, and skilled personnel. In other words, VTSOs should provide services in a certain standard, quality, and systematic manner 
worldwide. For this purpose, VTSO training should be under international standards and age requirements. In addition, the legal regulations related to VTSO selection criteria and training that will take part in VTS are under the responsibility of the competent authorities. 
Since 1993, relevant local authorities in Türkiye have accredited all operator training. The VTSO training syllabus was modified in 1999 by the International Association of Marine Aids to Navigation and Lighthouse Authorities (IALA) Model Course V-103/1 On Vessel Traffic Services Operator Training for the first time, published in 1999. However, the long-period observations and running debate amongst the trainers on VTSO training during the last two decades must bring out factors affecting VTSO training. Therefore, this research is focused on the most crucial elements of VTSO training in the theoretical and simulation parts. The on-the-job training is kept out of the research due to its nature, type, place, and locality. However, the findings also reveal that the job application criteria and selection techniques directly or indirectly affect the training program and syllabus. Hereof, the selection and recruitment process of VTSOs was included in the scope of the study in 
a later stage and analysed into seven sub-titles, i.e. English and the first/mother language, age, aptitude and skill test, assessment/recognition of prior learning and job interview.
In this context, questionnaires and face-to-face interviews were conducted as observers with operators, supervisors, on-the-job and VTS trainers at VTS and Simulation Centres for further thought. The data obtained were compared with the existing VTS training program (including the syllabus of maritime faculties) and analysed with examples from world and international standards. In addition, apart from the new practices proposed for theoretical and simulation training, the training processes, costs, and factors affecting the professional careers of operators have also 
been defined in detail for this process. The research was divided into nine main titles. The findings obtained were discussed and presented with solution suggestions in the last two parts of the study.
Nevertheless, the international curriculum and the recommended syllabus in the VTSO training are presented in the same guide for candidates with maritime education and experience and non-mariners. Therefore, in this study, whether it is necessary to divide the curriculum into two or not, the appropriate curriculum has been solely proposed for the candidates with maritime education and experience. At the same time, the factors affecting this process in terms of the duration, quality, and output of the training have been identified. A portable VTS simulator project was conducted and produced during the research. The portable simulator was produced, and details are shown in the study. Likewise, novel approaches, methods and recommendations bring forward a proposal for training models, curricula, and techniques, as well as for selecting and recruiting VTSOs. 
The findings and outputs also indicate the need for new and detailed studies. The fact that the study is a pioneer on a global scale and draws attention to the need for research in VTSO training. The study also reveals the need for new studies at the micro level (i.e. computer-based aptitude tests). Moreover, it indicates the need for significant revisions and formations in the VTSO training according to the findings and output of the study. On the other hand, the study's findings clarified difficulties in the standardization and harmonization of VTS training, considering forty-two percent (42%) of the nations did not appoint VTS Authorities (providers) in 2016, according to the IALA questionnaire. Thirty-nine percent (39%) indicated that VTS Training Organisations were not accredited by IALA Guidelines, 6% were uncertain, and 3% did not respond to the question. Some countries do not have VTS training courses and even VTS simulators. The study findings and global current conditions are raising concerns over the lack of standardization in the VTS domain.
This study also pointed out the lack of a novel approach for the selection process of students in maritime training and education, shore-based operators for Maritime Autonomous Surface Vessels. In other words, considering future maritime skills, there is a compelling need to survey, update and revalidate VTSO training apart from traditional training techniques.