47 numaları Develi Şer`iyye sicilinin transkripsiyonu ve değelendirilmesi (H.1315-1317/M. 1897-1899)
The transcrition and of research of 47 Develi Şer`iyye register (H.1315-1317/M. 1897-1899)
Yazar: BİLGİN AYDINAK
Danışman: PROF.DR. AHMET UĞUR
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
Çalıştığımız dönem H. 1315-1317 / M. 1897-1899 yıllarına ait 47 numaralı DeveliŞer'iyye Sicili'dir. Çalışmamızın başında şer'iyye sicillerinin tanımı, ortaya çıkışı,Osmanlı Şer'iyye Sicilleri'nin tarihi gelişimi, şer'iyye sicillerinin önemi; konuylabağlantısı olması nedeniyle Osmanlı Devleti'nin hukukû yapısını, şer'i ve örfû hukukuana hatlarıyla ele alarak izah etmeye çalıştık.Millû Kütüphane'de Develi'ye ait 49 adet şer'iyye sicili bulunmaktadır. Bizden önceyalnızca bir tanesinin incelenmiş olduğunu görmüş olmamız üzerine biz de Develişer'iyye sicili üzerinde çalışmayı istedik. Bu belgelerden Develi'nin kapsadığı yerleşimyerlerinin tarihleri, ekonomik ve ticari faaliyetleri, memur listeleri, nüfusları vetoplumsal yapısı gibi değişik konularda bilgiye ulaşılmaktadır.Çalıştığımız dönemde Develi'de Müslümanlar, gayr-i Müslim tebadan olan Ermenilerve Rumlar bir arada yaşamışlardır. Temelde teokratik temellere oturan OsmanlıDevleti'nde slam hukukunun yanında örfi hukuk kurallarına uyularak gayr-i Müslimleriçin bir asimile politikası uygulanmamış, kendi dinlerini muhafaza etmiş ve asgarimüştereklerde uzlaşarak barış içerisinde yaşamışlardır. ncelediğimiz belgelerden 40adetinin Müslümanların birbirleriyle olan münasebetlerine ait olması, 48 adetinin gayr-iMüslimlerin kendi aralarındaki meselelerine ait olması ve 9 tanesinin ise Müslim-gayr-iMüslim arasındaki anlaşmazlık nedeniyle mahkemeye intikal etmiş olması da bununaçık bir ifadesidir.ncelediğimiz dönemde Müslüman halkın çoğunlukla ziraatla uğraştığını gayr-iMüslimlerin ise stanbul ile canlı bir ticaret ağı içerisinde olduklarını görmekteyiz.Sicilde daha çok alacak-verecek, miras, emlâk ve emvâlin fuzulen zaptı gibi konularınyanı sıra icar, nikah, boşanma, mehir, nafaka ve alım-satım konuları yer almaktadır.Anahtar Kelimeler: Alacak-verecek, miras-tereke, nafaka ve vekil tayini

Abstract:
The period we studied is numbered 47 Develi Şer`iyye Register which is belongs to H.1315 / 1317-M. 1897 / 1899 years. In the beginnig of our studying, as dealing withmain lines. We tried to explain the definition of şer`iyye registers, appearance, historicalprogression of Ottoman Şer?iyye Registers, importance of şer`iyye registers, because ofbeing connected to the topic legal construcation of Ottoman Empire, islamic law andcustomary law.There are 49 şer`iyye register belongs to Develi in National Library. We understood thathave been researched only one of them before us, so we wanted to study on DeveliŞer`iyye Register. By means of these documents, it is possible to reach various topicsabout the history of the place of settlement which is covered by Develi, theireconomical and commercial activities, employee list, populations and social structure.In the period we studied, Muslims, Armenians and Greeks are from non-Muslims hadlived alltogether in Develi. In Ottoman Empire mainly has theocratic permanent, withlaws of Islam as conforming to customary law rules with also laws of Islam, anasimilation policy wasn?t applied for non-Muslims and as keeping their own religion, ascompromising minimum commons, they had lived peacefully. Among the documentswe studied, 40 of them belong to connections of Muslims each others, 48 of thembelong to matters of non-Muslims among themselves, and 9 of them are inherited to lawcourt due to disagreement betwen Muslims and non-Muslims so that proportion clearlyconfirm the life in peace.The period we examined, we understand that Muslim public mostly struggled withagriculture and non-Muslims were in an active trade with stanbul.In the register, there are usually loan, marriage, divorce, giving a dower, maintenanceallowance and trade topic along with claim-debt, heritage-estate, property and grabbing.Keywords: claim-debt, heritage-estate, maintenance allowance and ministry.