İklim değişikliğinin tarihi çevrelere etkisinin yerin ruhu açısından irdelenmesi
Examining the effects of climate change on historical environments in terms of the genius loci
Yazar: MAİDE UĞUR
Danışman: PROF. DR. ESTER ETİ AKYÜZ LEVİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon-Tarihi Çevre Değerlendirilmesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Tarihi çevre = Historical environment ; İklim değişikliği = Climate change ; İzmir-Kemalpaşa = İzmir-Kemalpaşa

Özet:
İklim değişikliği, günümüzde dünyanın en büyük sorunudur. İklimin olağan dışı seyri ile ortaya çıkan aşırı sıcaklar, seller, deniz seviyesinde yükselme gibi etmenler pek çok ekosistem gibi tarihi çevrelerin de sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. 

Tarihi belge niteliği taşıyan tarihi çevreler geçmiş ile gelecek arasında köprü oluşturmaktadır. Dolayısıyla korunmalarının gerekliliği açıktır. Bu çevreler iklim değişikliğinden yalnız fiziksel olarak değil, bunun yanı sıra somut olmayan kültürel ifadeler bağlamında da etkilenme riski taşımaktadır. Tarihi çevrelerin fiziksel korunması ve yerin ruhunun sürdürülebilirliğinin sağlanması bu kültürel miras alanlarının bütüncül olarak gelecek nesillere aktarılması için büyük önem taşımaktadır.

Çalışmanın amacı iklim değişikliğinin tarihi çevrelere etkilerine dikkat çekmek, yerin ruhunun öneminin kavranmasını sağlamak ve şiddetli iklim olaylarından kültürel miras alanlarının korunmasına yönelik öneri geliştirmektir. Bu çalışmada iklim değişikliği ve bunun yerin ruhuna bağlı olarak tarihi çevreleri nasıl etkilediği incelenerek nasıl bir koruma yöntemi izlenmesi gerekliliği araştırılmaktadır. Bu bağlamda İzmir Kemalpaşa ilçesinde bulunan Nazarköy, Armutlu ve Ören yerleşimlerinde iklimin yıkıcı etkileri irdelenmiş, her kültürel miras alanı için yerel halkla derinlemesine görüşme yapılarak yerin ruhunu şekillendiren unsurlar derlenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda iklim değişikliğine karşı iklim eylem planlarının ivedilikle uygulanması gerekliliği vurgulanmıştır.

Abstract:
Climate change is the biggest problem in the world today. Extreme temperatures, floods, sea level rise caused by the unusual course of the climate threaten the sustainability of historical environments like many ecosystems.

The historical environments also reflect the historical document character and form a bridge between the past and the future. Therefore, the necessity of preservation of historical environments is obvious. These environments are at risk of being affected by climate change not only physically, but also in the context of intangible cultural expressions. The physical preservation of historical environments and the sustainability of the genius loci are of great importance for the complete transfer of these cultural heritage sites to future generations.

The aim of the study is to draw attention to the effects of climate change on historical environments, to ensure that the genius loci is understood and to develop proposals for the preservation of cultural heritage sites from severe climate events. In this study, how climate change affects historical environments depending on the genius loci and what kind of preservation method should be followed is investigated. In this context, the destructive effects of the climate in Nazarköy, Armutlu and Oren settlements in İzmir Kemalpaşa district were examined and the elements that shape the genius loci were compiled by conducting an in-depth interview with the local people for each cultural heritage area. As a result of the study, it was emphasized the necessity of implementing climate action plans against climate change urgently.