Yapı kooperatifine ortak olma yolları
How to become a partner in a building cooperative
Yazar: İBRAHİM SALİHOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH AYDOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Konut kooperatifleri = Housing cooperatives

Özet:
Tezin konusu, ''Yapı Kooperatifine Ortak Olma Yolları''nın hukukî olarak belirlenmesidir. Bu kapsamda gerek kuruluş yolu ile gerek kuruluştan sonra kooperatifin tasarrufunda bulunan payları edinme ve gerekse geçerli bir ortaklık bağı olan ortaktan pay edinerek ortak olma ve bunun hangi şekil ve içerikte olabileceği irdelenmiştir. Bunun yanında, miras hakkına dayalı olarak ortaklığın mümkün olup olmayacağı konusu da irdelenmiştir. Ortaklık bağına etki edecek durum olarak, ortaklığın ihyası durumunun ortaklık bağına ne gibi etkileri olacağı da irdelenmiştir. Bölünme ve birleşme TTK ile düzenlenmiş olması ve KoopK düzenlemelerinden farlı anlaşılabilecek tartışmalı normlar ile yeni bir durum yaratılmış olmakla bu konu geniş kapsamı ve doğrudan yapı kooperatifine ortak olma ile bağlantılı olmadığından tez kapsamına alınmamıştır. TTK m. 134/2'de ''Diğer kanunların, bu Kanunun 135 ilâ 193'üncü maddelerine aykırı olmayan hükümleri saklıdır'' düzenlemesi getirilerek öncelikle uygulanması gereken düzenlemelerin TTK m. 135 ila 193 arasındaki hükümler olduğunu açıkça düzenlemiştir. Bu sebeple bu konuda öncelik, TTK hükümlerinindir.
Bu konular çalışılırken, yapı kooperatifinin ayırıcı özellikleri, kooperatifçilik ilkelerinin ortak olmaya ve ortak kalmaya ne gibi etkileri olduğu da gözetilmiştir. Yapı kooperatiflerine ortak olabilmeye ilişkin, hak ve fiil ehliyeti TMK, TBK, TTK ve KoopK'na göre değerlendirilmiştir. Yapı kooperatiflerinin hem kişi hem de sermaye ortaklığına ilişkin melez yapısı gözetilerek pay ve ortaklık bağı hukukî anlamlarının konuya özel durumları belirlenerek bunun ortak olmaya etkileri de değerlendirilmiştir. 
Yapı Kooperatifinin türlerine göre ortağa taşınmaz sağlama borcu gözetilerek, Türk vatandaşı gerçek kişiler, Türk tâbiiyetinde olan tüzel kişiler, yabancı gerçek kişiler, yabancı devlet tâbiiyetinde olan tüzel kişiler ve yabancı sermayeli Türk tâbiiyetinde olan tüzel kişilerin ortak olmaya ilişkin durumları da inceleme konusu yapılmıştır. Ayrıca KoopK m. 2 kapsamında tahsis, kura çekme, ferdileşme, ferdileştirme gibi ortak olmanın sağlayacağı hakların etkileri de öğreti ve uygulamadan örnekler ile çalışılmıştır.

Abstract:
The subject of the thesis is the determination from a legal perspective of how one becomes a partner in a Building Cooperative.  In this context, the thesis examines the manner and context of becoming a partner both by acquiring shares at the disposal of the cooperative either at the time of establishment or after the establishment, as well as by acquiring shares from a partner who already has a valid partnership relationship.  In addition, the thesis also examines whether partnership is possible by inheritance.  Furthermore, circumstances which affect partnership status such as a spin-offs and mergers and the effect of a revival on the partnership status are discussed.
As part of this study, the distinctive features of a building cooperative and the effects of the principles of cooperatives on becoming and remaining as partners were also taken into consideration.  The eligibility and competency to become a partner in a building cooperative was analyzed according to the Turkish Civil Code, the Turkish Code of Obligations, the Turkish Commercial Code and the Law on Cooperatives.  Considering the hybrid nature of building cooperatives as both an individual and a capital partnership, the status of the legal meaning of a share and a partnership was determined and their impact on being a partner was evaluated.
Considering the obligation of different types of building cooperatives to provide real estate to their partners, the status of Turkish individuals and entities, foreign individuals and entities and Turkish entities with foreign equity in becoming partners was also examined.  In addition, the impact of partnership rights pursuant to Article 2 of the Law on Cooperatives such as allocation, drawing lots, individualization and elimination of partnership was studied with reference to examples in doctrine and practice.