İdari dava türlerinde dava dilekçeleri üzerine ilk inceleme
First examination on petitions of administrative cases
Yazar: LEVENT KIZILER
Danışman: DOÇ. DR. HAYRETTİN EREN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Davalar = Cases ; Davanın reddi = Dismissal of action ; Dilekçe = Petition ; İdari davalar = Administrative cases ; İdari yargı = Administrative justice

Özet:
2577 sayılı İdari Yargılama Usûlü Kanunu'nun 14 üncü maddesinde, dava dilekçesinin yargı merciine teslimi sonrasında, yani dava açılmasıyla birlikte dava dilekçesinde idari yargı merciince öncelikle incelenmesi gereken bazı noktalar belirlenmiştir. İlk inceleme konuları aynı zamanda dava şartlarıdır. Dava şartları yargılamanın her aşamasında idari yargı merciince re-sen dikkate alınır. İlk incelemede temel amaç davanın her aşamasında aranan bu şartları davanın başında kontrolünün sağlanıp yargılamanın ilerleyen safhalarında gereksiz uzamalara neden olmamaktır. Bu nedenle ilk inceleme usul ekonomisi yönünden oldukça önemli bir araçtır. 
Kanunun 14. maddesinde düzenlenen ilk inceleme konuları sırasıyla; Görev ve yetki, idari merci tecâvüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husûmet ile dilekçenin 3 ve 5 inci maddelere göre düzenlenmesidir. İlk inceleme konuları yönünden aranan şartlara aykırılığın tespiti halinde Kanunun 15. maddesinde idari yargı merciinin izleyeceği yol belirlenmiştir. Kanunun 15. maddesi uyarınca eğer idari yargı mercii dosya ile bağı kalmayacak şekilde bir karar vermişse bu karar için kanun yoluna gidilebilir. Eğer her hangi bir aykırılık tespit edilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa (davalıya) tebliğ edilir ve Kanunda belirlenen şartlarla dava dosyasının tekemmülü sağlanır. İdari yargı yerince ilk incelemeye ilişkin tüm işlemlerin 15 gün içinde yapılması kanunen zorunludur.
Türk idari yargı sisteminin üst mahkemesi olan Danıştay'ın ilk inceleme ile ilgili olarak vermiş olduğu kararlar daireler arasında değişkenlik gösterse de, temel yaklaşım, davanın; mevzuata aykırılık teşkil etmeden, usul ekonomisine uygun olarak hızlı ve adaletli bir çözümü yönündedir.

Anahtar Kelimeler: 
İlk İnceleme, İdari Yargılama, Danıştay Kararı, İdari Yargı Mercii, Dilekçe Reddi, Dava Reddi

Abstract:
Article 14 of Procedure of Administrative Justice Act No: 2577 lays down the points to be examined by the administrative court after the delivery of the petition to the judicial authority thus with the filing of the case. Subjects of first examination also happen tobe causes of action. The cause of action is taken into consideration in every stage of the trial by the court ex officio. The main objective of first examination is to establish the existence of these causes in the beginning of the case, as they can and will be looked for throughout the trial, in order to avoid unnecessary extensions further along the trial. Consequently, first examination is a fairly important tool in procedure economics. 
According to Article 14 of the Act first examination subjects are,in order; competence and jurisdiction, administrative agency breach, legal competency, existence of executive and definitive actions which are the subject for administrative proceedings, statute of limitations, legal dispute, and petitions issued according to Article 3 and 5. Article 15 of the Act lays down the procedure to be followed in the event of noncompliance with the first examination conditions. According to Article 15 the rulings ofadministrative court stating that the court has no relation to the case can be appealed. If the court detects no contradiction, the bill of claims will be notified to defendant and the trial will proceed in accordance with the Act. All first examination proceedings shall be completed within 15 days by the administrative court. 
Even though the decisions of the Council of State, which is the highest administrative court in Turkish Administrative Justice system, can differ among its chambers, the basic approach is to solve the cases in a fast and just manner in accordance with procedure economics and without being contrary to legislation. 

Key Words: 
First examination, administrative procedure, Council of State decision, administrative justice authority, rejection of petition, dismissal of action.