Anadolu karaçamı [Pinus nigra Arn. subsp. pallasiana (Lamb.) Holmboe] ve kızılçam (Pinus brutia Ten.) doğal karışık meşceresinde yaz kuraklığının ekofizyolojik etkileri
Ecophysiological effects of summer drought in natural mixed stands of Anatolian black pine [Pinus nigra Arn. subsp. pallasiana (Lamb.) Holmboe] and Turkish red pine (Pinus brutia Ten.)
Yazar: FATMA GÖKÇE CANKARA
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE DELİGÖZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışma, Burdur yöresi doğal Anadolu karaçamı ve kızılçam karışık meşceresinde muhtemel yaz kuraklığına karşı türlerin fizyolojik ve biyokimyasal tepkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla bireylerin su ilişkileri, fotosentetik pigment, toplam çözünebilir şeker ve prolin içerikleri 2015 yılı gelişme dönemi süresince değerlendirilmiştir.  Ayrıca, toprak nem içeriği ve toprak sıcaklığı ölçümleri de gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; yaz kuraklığının her iki türün gün ortası ksilem su potansiyeli (Ψmd), bazı su ilişkileri parametreleri, fotosentetik pigment, toplam çözünebilir şeker ve prolin içerikleri üzerinde önemli etkilerinin olduğu belirlenmiştir. Her iki türde Ψmd, haziran ayından itibaren yavaş yavaş azalmış ve en düşük değerini ağustos ayında almıştır, sonrasında ise tekrar yükselişe geçmiştir. Solma noktasındaki osmotik potansiyel (ΨпTLP) her iki tür için ağustos, eylül ve ekim aylarında düşük seviyelerde kalmıştır. Aynı şekilde, gelişme döneminde yüksek olan birim kuru ağırlık başına düşen simplastik su miktarının (Vo/DW) yaz döneminde azaldığı görülmüştür. Genellikle Ψmd, ΨпTLP ve Vo/DW bakımından kızılçam türü Anadolu karaçamı türüne kıyasla daha düşük değerler göstermiştir. Toplam çözünebilir şekerler kızılçam türünde nisan ayından haziran ayına kadar bir düşüş göstermektedir. Sonrasında ise artarak ağustos, eylül ve ekim aylarında nispeten sabit kalmıştır. Benzer değişim Anadolu karaçamı türünde daha düşük değerlerde tespit edilmiştir. Her iki tür, yaz kuraklığı stresine karşı prolin birikimi gerçekleştirmiştir. Genellikle prolin birikimi ve fotosentetik pigmentlerin Anadolu karaçamı türüne kıyasla kızılçam türünde daha yüksek olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, Anadolu karaçamı ve kızılçam doğal karışık meşceresinde Anadolu karaçamı türünün kızılçam türüne kıyasla yaz kuraklığına karşı nispeten daha hassas olduğu söylenebilir.

Abstract:
This study was carried out to determine the physiological and biochemical responses of the species against the possible summer drought in the natural mixed stands of Anatolian black pine and the Turkish red pine of Burdur region. Water relations, photosynthetic pigment, total soluble sugar and proline content were evaluated during the growing season 2015. Soil moisture content and soil temperature were also determined. According to the results; summer drought has important effect on midday xylem water potentials (Ψmd), some water relations traits, photosynthetic pigment, total soluble sugars and proline content of both species. In both species, the Ψmd gradually decreased from June to August and reached its lowest value in August, then increased again. The osmotic potential at turgor loss point (ΨпTLP) was remained at lower values in both species in August, September and October. Likewise, the symplastic water at the saturation point per dry weight (Vo/DW), which was high during the growing season, decreased during the summer. Generally Ψmd, ΨпTLP and Vo/DW of the Turkish red pine species has shown lower values compared to Anatolian black pine. Total soluble sugars decreased from April to June for Turkish red pine species, then increased and were relatively constant in August, September and October. Similar changes were found at lower values in the Anatolian black pine species. Both species accumulated proline in their needles against summer stress. Generally, prolin accumulation and photosynthetic pigments were higher in the Turkish red pine species compared to Anatolian black pine. As a result, it can be said that the Anatolian black pine species is more sensitive to summer drought than Turkish red pine in their natural mixed stands.