36-66 aylık çocukların sosyal yeterlilik ve davranışlarının incelenmesi: Kapadokya örneği
Investigation of social competence and behavior of 36-66 months children: The case of Cappadocia
Yazar: RAZİYE ERKUL
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL SÖNMEZ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Problem davranış = Problem behavior ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal yeterlilik = Social competence

Özet:
Bu araştırmada 36-66 aylık çocukların sosyal becerileri, problem davranışları ile sosyal yeterlilik ve davranışları çeşitli değişkenler açısından incelenerek; sosyal beceri, problem davranış ile sosyal yeterlilik ve davranışları arasındaki ilişkinin ve yordayıcılık düzeylerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Kapadokya Bölgesi sınırları içerisinde yer alan (Nevşehir, Niğde, Aksaray, Kayseri Kırşehir illeri) MEB'e bağlı anaokulları ve anasınıflarındaki gönüllü katılımı sağlanan 44 öğretmen, sınıflarında bulunan her bir çocuk için ölçme araçlarını doldurmuş, toplamda 594 okul öncesi dönem çocuğu çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak; araştırmacı tarafından geliştirilen ve çocukların sosyo-demografik özelliklerini tespit etmek amacıyla kullanılan "Kişisel Bilgi Formu",  Merrell (1994) tarafından geliştirilen, Özbey ve Alisinanoğlu (2009) tarafından geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılan "Sosyal Beceri Ölçeği" ve "Problem Davranış Ölçeği" olmak üzere iki bağımsız ölçekten oluşan "Anaokulu ve Anasınıfı Davranış Ölçeği", LaFreniere ve Dumas tarafından 1996 yılında geliştirilen ve araştırmacı tarafından Türk kültürüne uyarlaması yapılan "Sosyal Yeterlilik ve Davranış Değerlendirme-30" ölçeği kullanılmıştır. SYDD-30 ölçeği için Cronbach Alpha genel güvenilirlik katsayısı α= .889 olarak hesaplanmış olup; "Kızgınlık / Saldırganlık" boyutu için Cronbach Alpha α= .867, "Sosyal Yeterlilik" boyutu için Cronbach Alpha α= .831, "Sosyal Kaygı" Cronbach Alpha α= .648 değerleri elde edilmiştir. Ayrıca SYDD-30 ölçeğinin özgün formunun faktör yapısının Türk çalışma grubunda doğrulanıp doğrulanmayacağını belirlemek üzere doğrulayıcı faktör analizi yapılmış, üç boyut ve toplam 30 maddeden oluşan SYDD-30 ölçeğinin (on maddelik "Kızgınlık / Saldırganlık" boyutu, on maddelik "Sosyal Yeterlilik", on maddelik "Sosyal Kaygı" boyutu) birinci düzey faktöriyel yapısı LISREL 9.1 (Scientific Software International) programı kullanılarak test edilmiştir. Bu geçerlilik ve güvenilirlik analizleri sonucunda araştırmada kullanılan SYDD-30 ölçeğinin geçerli ve güvenilir olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 20 paket programı kullanılmış; frekans ve yüzde dağılımları alınmış, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulguları sonucunda; sosyal beceri, problem davranış, sosyal yeterlilik ve davranış düzeyleri bakımından cinsiyet, yaş, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, aile gelir düzeyi ve kardeş sayısı değişkenlerine göre bazı anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. 36-66 aylık çocukların sosyal beceri ve problem davranışları arasında orta düzeyde, negatif ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sosyal beceri ve SYDD-30 ölçeğinin boyutları olan kızgınlık / saldırganlık, sosyal yeterlilik ve sosyal kaygı puanları arasında anlamlı ilişkiler olduğu görülmektedir. Ayrıca problem davranış ve SYDD-30 ölçeğinin boyutları olan kızgınlık / saldırganlık, sosyal yeterlilik ve sosyal kaygı puanları arasında anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to show the relationship and predictivity levels among social skills, problematic behaviour together with social competence and behaviour by examining social skills, problematic behaviours and social competence and behaviours of 36-66-month-old children according to some parameters. The screening model from the quantitative research methods was used in the research.  44 teachers from the kindergartens attached to MoNE within the boundaries of the Cappadocia Region (Nevşehir, Niğde, Aksaray, Kayseri Kırşehir) who participated in the research voluntarily, filled in the measurement tools for each child in their class and those 594 pre-school children in total were the sampling group of the research. As a means of data collection in research; a "Personal Information Form" which was designed by the researcher herself to determine the socio-demographic characteristics of the children, the "Preschool and Kindergarten Behavior Scales" consisting of two independent scales that are the "Social Skill Scale" and the "Problem Behavior Scale" which was developed by Merrell (1994) and tested by Özbey and Alisinanoğlu (2009) on its reliability and validity and finally the "Social Competence and Behavior Evaluation-30" scale which was developed by LaFreniere and Dumas in 1996 and adapted by the researcher to the Turkish culture were used. For SCBE-30, the Cronbach Alpha general reliability coefficient was calculated as α = .889; Cronbach Alpha α = .867 for the "Anger / Aggression" dimension, Cronbach Alpha α = .831 for the "Social Competence" dimension, and Cronbach Alpha α =. 648 values for the "Anxiety / Withdrawal". In addition, a confirmatory factor analysis was performed to determine whether the factorial structure of the original form of the SCBE-30 scale was confirmed in the Turkish study group or not and the first-level factorial structure of SCBE-30 scale that consists of 3 sub-dimensions and 30 items (10 items for anger / aggression dimension, 10 for social competence and 10 for anxiety / withdrawal) was tested using the LISREL 9.1 (Scientific Software International) program. After these validity and reliability analyses, it was determined that SCBE-30 scale used in the research is valid and reliable. In the analysis of the obtained data, SPSS 20 package program was used; frequency and percentage distributions were taken; independent samples t-tests, one way analysis of variance, Pearson correlation analysis and multiple linear regression analysis were used. As a result of research findings; there were identified to be some significant differences in terms of social skills, problem behaviour, social competence and behaviour levels according to gender, age, mother's education level, father's education level, family income level and number of siblings. There were monitored to be a moderate, negative and significant relationship between social skills and problem behaviours of 36-66-month-old children. It was found that there were meaningful relations between social skill and the score of the subscales of the SCBE-30 scale that are anger / aggression, social competence, and anxiety / withdrawal. It was also found that there were meaningful relations between problematic behaviour and the score of the subscales of the SCBE-30 scale that are anger / aggression, social competence, and anxiety / withdrawal.