Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru kararlarının İngilizce çevirilerinin Skopos Kuramı ışığında incelenmesi
Analysis of the English translations of the individual application judgments of the Constitutional Court in the light of Skopos Theory
Yazar: ÖZGE ELİKALFA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA BÜŞRA SÜVERDEM
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı / Çeviri ve Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Bireysel başvuru = Individual application ; Skopos Kuramı = Skopos Theory ; Yargı kararları = Judicial decisions ; Çeviri = Translation ; Çeviri bilim = Science of translation ; İngilizce = English ; İşlevsel çeviri kuramları = Functional translation theories ; İşlevsellik = Functionality

Özet:
Çeviribilimde 1970'li yıllardan itibaren önem kazanan işlevsel ve iletişimsel yaklaşımlar ile, uzun yıllar boyunca benimsenmiş olan kaynak metin odaklı çeviri alışkanlıkları terkedilirken, hedef kültürün beklentilerine öncelik verilmeye başlanmıştır. Çeviribilimde işlev odaklı yaklaşımın öncü kuramcılarından Hans J. Vermeer, geliştirdiği Skopos kuramıyla, translatumun hedef kültürdeki amaç ve işleve en iyi şekilde hizmet etmesi halinde ideal çevirinin gerçekleşeceğini savunmuştur. Bu çalışmada, hukuk metinleri kategorisindeki Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru kararlarının içtihat notu şeklindeki İngilizce çevirileri işlevsel yaklaşımlar çerçevesinde Skopos kuramının altı temel kuralına göre incelenmiştir. İnceleme neticesinde, hukuk çevirisindeki işlevsel yaklaşımın çeviri eylemindeki etkileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonucunda, çeviri sürecinde çevirmenin nasıl bir yol izleyeceğinde belirleyici olan faktörün hedef metnin kullanım amacı ve hedef kitlenin beklentileri olduğu ve bu amaç doğrultusunda çevirmenin dilbilimsel sınırların ötesinde bir eylem gerçekleştirdiği değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru kararları, hukuk çevirisi, işlevsel yaklaşım, Skopos kuramı.

Abstract:
The source text-oriented translation habits adopted for many years have been abandoned, and the expectations of the target audience have been prioritized, with the functionalist and communicative approaches that have gained importance in translation studies since the 1970s. Hans J. Vermeer, one of the pioneering theorists of the functionalist approaches in translation studies, suggested through his Skopos theory that the ideal translation would be achieved if the translatum best served the intended purpose and function in the target culture. In this study, English translations of the individual application judgments issued by the Constitutional Court to create case-law summaries in the category of legal texts were analysed in accordance with six basic rules of Skopos theory within the framework of functionalist approaches. During the analysis, the effects of the functionalist approach in legal translation were explored. As a result of the study, it was revealed that in the course of the translational action, the translator was guided by the purpose of the target text as well as the expectations of the target audience, and that the translator performed an action beyond linguistic boundaries in line with the given purpose.
Key Words: Constitutional Court, individual application judgments, legal translation, functionalist approach, Skopos theory.