İmamoğlu, Dilekkaya ve Mercimek (Adana) arasında kalan  topraklardaki ağır metal içeriklerinin araştırılması
Between İmamoğlu Investigation of heavy metal contents in the soil, Dilekkaya And Lentils (Adana)
Yazar: FATIMAH SULEIMAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA AKYILDIZ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu Yüksek Lisansçalışmasında  İmamoğlu (Adana) ilçesi ile Dikilitaş ve Mercimek mahalleleri arasında yer alan bölgedeki topraklarda bulunan ağır metal miktarlarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma alanını temsil edecek lokasyonlardan 39 adet örnek alınmış ve  Atomik absorbsiyon spektrometre yöntemi ile analizler yapılmıştır. ArcGis programı ile bölgedeki mekânsal dağılım haritaları hazırlanmıştır.  Analiz sonuçlarına göre  topraklarda Nikel (Ni)  ve Kurşun (Pb) elementine ait değerler Çevre Şehircilik Bakanlığı Toprak yönetmenliği standartların üzerinde saptanmıştır. 
 Zenginleşme faktörü(Ef), Jeo-birikim indeksi  (Igeo) ve Kirlilik faktör (Cf) değerleri hesaplanmıştır.  Jeo-birikim indeks (Igeo) değerlerine göre   Hg elementinde  çok aşırı kirlenme; Zn, Mn, Cu , Ni, Co, Cr, Pb, Al ve As  elementlerinde ise aşırı kirlenme tespit edilmiştir.
Kirlilik faktörü (Cf) değerlerine göre Pb ve Co elementi için orta derecede kirlenme; Ni elementi için (7,45-3,36) önemli derecede kirlenme ve Cd elementi için aşırı derecede kirlenme tespit edilmiştir.
Antropojen kaynaklı ağır metal miktarlarının etkisini değerlendirebilmek için yapılan zenginleşme faktörü (Ef) hesaplamaları sonucunda Ni, Co ve  Pb elementi  için orta zenginleşme gösterirken  Cd elementi için çok yüksek zenginleşme göstermektedir. 
Bölgede yoğun olarak yapılmakta olan tarımsal faliyetlere bağlı olarak kullanılan tarımsal ilaçlar ve fosfatlı gübrelerin etkisi olduğu ayrıca Ni yoğunluğunun jeolojik kaynaklı olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In this Master's study, it was aimed to determine the heavy metal amounts in the soils in the region located between İmamoğlu (Adana) district and Dikilitaş and Mercimek neighborhoods. 39 samples were taken from the locations that would represent the study area and analyzes were made with the Atomic absorption spectrometry method. Spatial distribution maps in the region were prepared with the ArcGis program. According to the results of the analysis, the values of Nickel (Ni) and Lead (Pb) elements in the soils were determined above the standards of the Ministry of Environment and Urbanization Soil Regulatio. Enrichment factor (EF), Geo-accumulation index (Igeo), and Contamination factor (Cf) values were calculated. According to the Geo-accumulation index (Igeo), excessive contamination was observed for the element Hg, while significant contamination was found for the elements Zn, Mn, Cu, Ni, Co, Cr, Pb, Al, and As. Based on the Contamination factor (Cf) values, moderate contamination was determined for the elements Pb and Co, significant contamination was observed for the element Ni (7.45-3.36), and excessive contamination was found for the element Cd. Enrichment factor (EF) calculations were conducted to assess the impact of anthropogenic sources on heavy metal concentrations. The results indicate moderate enrichment for the elements Ni, Co, and Pb, while Cd shows very high enrichment. The high levels of agricultural activities, including the use of agricultural pesticides and phosphate fertilizers, in the region are believed to contribute to the contamination. Additionally, the high concentration of Ni may be of geological origin. Overall, these findings suggest that the heavy metal contamination in the region is influenced by both anthropogenic sources and natural geological factors.