Okul öncesi dönemdeki çocukların sosyal problem çözme becerileri ile oyun davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between social problem solving skills and play behaviors of preschool children
Yazar: HİCRET BAL
Danışman: PROF. DR. EMİNE AHMETOĞLU
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran ilişkileri = Peer relationships ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Oyun davranışı = Play behaviour ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Prososyal davranış = Prosocial behaviour ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Sosyal sorunlar = Social problems

Özet:
Bu araştırmada okul öncesi dönemdeki çocukların sosyal problem çözme becerileri ile akran oyun davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde tasarlanmış olan araştırmanın örneklemini Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı, İstanbul ili ve ilçelerinde bulunan bağımsız anaokullları ve ilkokula bağlı anasınıflarına devam eden 176 (81 kız, 95 erkek) çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Demografik Bilgi Formu, çocukların sosyal problem çözme becerilerini belirlemek amacıyla Yılmaz (2016) tarafından geliştirilmiş olan "Sosyal Problem Çözme Becerileri Ölçeği"  ve çocukların akran oyun davranışlarını değerlendirmek amacıyla Fantuzzo, Mendez ve Tighe (1998) tarafından geliştirilen Ahmetoğlu, Acar ve Aral (2017) tarafından Türkçe uyarlaması yapılmış olan "Penn Etkileşimli Akran Oyun Ölçeği- Öğretmen Formu" kullanılmıştır. Araştırmada toplanan verilerin normalliği test edilmiş, dağılım normalitesi sağlandığı için verilerin analizinde Bağımsız Grup t- testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Tekniği kullanılmıştır. Varyans analizi sonucunda, farkın kaynağını belirlemek için LSD testi yapılmıştır.
Yapılan analizler sonucunda, araştırmaya dahil edilen çocukların sosyal problem çözme becerileri ile akran oyun davranışları arasında ilişki tespit edilememiştir. Ayrıca çocukların sosyal problem çözme becerilerinde çocuğun yaş grubu, cinsiyeti, okul öncesi eğitim kurumuna devam etme süresi ve anne-baba öğrenim durumuna göre anlamlı farklılık saptanmazken; kardeş sayısı ve çocuğun devam etttiği okulun sosyo-ekonomik durumuna göre anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Son olarak çocukların akran oyun davranışlarının yaş grubu, kardeş sayısı, baba öğrenim durumu değişkenlerine göre farklılaşmadığı tespit edilirken; cinsiyete göre oyunun bozulması alt ölçeğinde, okul öncesi eğitim kurumuna devam etme süresi, anne öğrenim durumu ve çocuğun devam ettiği okulun sosyo-ekonomik durumuna göre ise oyun etkileşimi alt ölçeğinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Sosyal problem çözme, akran oyun davranışları, prososyal davranış, saldırgan davranış, okul öncesi eğitim

Abstract:
This study aimed to examine the relationship between social problem-solving skills and peer play behaviours of preschool children. The sample designed in the relational screening model, consisted of 176 children (81 girls, 95 boys) who attend independent kindergartens and kindergartens affiliated to primary school in the province and districts of Istanbul, affiliated to the Ministry of National Education. The data was collected using the Demographic Information Form, the "Social Problem Solving Skills Scale" developed by Yilmaz (2016) and "Penn Interactive Peer Play Scale-Teacher Form" which was developed by Fantuzzo, Mendez and Tighe (1998) and was adapted into Turkish as the by Ahmetoğlu, Acar and Aral (2017). As the data displayed a normal distribution, Independent Group t-test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) and Pearson Product-Moment Correlation Technique were used to compare the LSD test was performed to determine the source of the difference.
The results showed no relationship between the social problem-solving skills of the children and their peer play behaviours. Besides, there was no significant difference in children's social problem-solving skills according to the age, gender, duration of attendance at a preschool education institution, and educational status of parents whereas there were significant differences according to the number of siblings and the socio-economic status of the school the child attends. Finally, the peer play behaviours of the children did not differ according to the age, number of siblings, and father's educational status; significant differences were found in the Disruption of Play subscale according to gender and in the Play Interaction subscale according to the duration of attending the preschool education institution, the mother's education level and the socio-economic status of the school the child attends.
Keywords: social problem solving, peer play behaviours, prosocial behaviour, aggressive behaviour, preschool education