İlkokul öğretmenlerinin başarı yönelimleri ve sınıf yönetimi davranışları arasındaki ilişki
The relationship between the achivement goal orientations and classroom management behaviors of primary school teachers
Yazar: İSMAİL YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. KAMİL ARİF KIRKIÇ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başarı = Success ; Başarı amaç yönelimleri = Achievement goal orientations ; Sınıf yönetimi = Classroom management ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilkokul kademesinde görev yapan öğretmenlerin başarı yönelimleri ile sınıf yönetimi davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Araştırma evrenini 2020-20201 eğitim ve öğretim yılında İstanbul ili Bağcılar ilçesinde MEB'e bağlı ilkokul kademesinde görev yapan 1.689 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma örneklemini ise uygun örnekleme yönetimi ile ulaşılan 391 öğretmen oluşmaktadır. Araştırmada, Kişisel Bilgi Formu, Öğretmenler için 3x2 Başarı Yönelimi Ölçeği ve Sınıf Yönetimi Davranışları Ölçeği kullanılmıştır. Öğretmenlerin ölçeklerden aldıkları puanları, en yüksek, en düşük değer, ağırlıklı ortalama ve standart sapma ile tespit edilmiştir. Araştırmada kullanılan ölçeklere yapılan normallik analizleri ile Kruskal-Wallis H ve Mann-Whitney U testleri uygulanmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman Korelasyon Analizi ve basit doğrusal regresyon analizi ile test edilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin başarı yönelimleri boyutlarından görev yaklaşma, görev kaçınma, öz yaklaşma ve öz kaçınma düzeyleri, diğerleri yaklaşma ve diğerleri kaçınma ve öğretmenlerin başarıya yönelim düzeyleri de çok yüksek olarak tespit edilmiştir. Öğretmenlerin sınıf yönetimi alt boyutları olan derse başlama ve ilgi çekme, etkileşimsel, ilgiyi sürdürme ve sorun çözme, uyarma, demokratik, beklenti ve kurallara uyma davranışları düzeyi çok yüksek olarak belirlenmiştir. Öğretmenlerin cezalandırma davranışları ise çok düşük düzeydedir. Öğretmenlerin sınıf yönetimi davranışları düzeyi de yüksek olarak tespit edilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre, 41 ve üzeri yaş öğretmenlerin öz yaklaşma düzeyleri 22-30 ve 31-40 yaş arası öğretmenlerden düşük olduğu belirlenmiştir. Kadın öğretmenlerin görev yaklaşma, görev kaçınma ve diğerleri kaçınma düzeyleri erkek öğretmenlerden yüksek, sınıf öğretmenlerin Görev yaklaşma düzeyi branş
v
öğretmenlerinden yüksek olarak bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına göre, 16-20 yıl arası görev yapan öğretmenlerin Öz yaklaşma düzeyi 1-5 yıl arası ve 11-15 yıl arası görev yapan öğretmenlerden düşük olarak belirlenmiştir. Mevcut okullarında 1-2 yıl arası görev yapan öğretmenlerin Öz Yaklaşma düzeyinin,5 yıl ve üzeri görev yapan öğretmenlerin düzeyinden yüksek olduğu, 5 yıl ve üzeri görev yapan öğretmenlerin Öz kaçınma düzeyinin 1-2 yıl ve 3-4 yıl arası görev yapan öğretmenlerden düşük olduğu tespit edilmiştir. Mevcut okullarında 3-4 yıl arası görev yapan öğretmenlerin diğerleri yaklaşma düzeyinin ise 1-2 yıl ve 5 yıl ve üzeri görev yapan öğretmenlerin düzeyinden yüksek tespit edilmiştir.
Araştırma sonucuna göre, 22-30 yaş arası görev yapan öğretmenlerin Uyarma Davranışları düzeyinin 31-40 yaş arası görev yapan öğretmenlerden yüksek olduğu belirlenmiştir. Kadın öğretmenlerin, Derse Başlama ve İlgi Çekme Davranışları düzeyinin erkek öğretmenlerden yüksek ve sınıf öğretmenlerinin Demokratik Davranışları düzeyinin branş öğretmenlerinkinden yüksek olduğu bulunmuştur. Okullarında 3-4 yıl arası görev yapan öğretmenlerin Etkileşimsel Uyarma Davranışları boyutları ve Sınıf Yönetimi Davranışları düzeyinin 1-2 yıl arası ve 5 yıl ve üzeri görev yapan öğretmenlerden yüksek olduğu belirlenmiştir.
Araştırma sonucunda, ilköğretim kademesindeki öğretmenlerin başarı yönelimleri ve sınıf yönetimi davranışları arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunduğu ve öğretmenlerin sınıf yönetimi davranışlarının %6 düzeyinde öğretmenlerin başarı yönelimleri tarafından yordandığı belirlenmiştir.

Abstract:
This research aims to examine the relationship between the achievement goal orientations of primary school teachers and their classroom management behaviors. Correlational design, one of the quantitative research designs, was used in the research. The research population consists of 1,689 teachers working in the primary school levels of the Ministry of National Education in the district of Bağcılar in the province of Istanbul in the 2020-20201 academic year. The research sample consists of 391 teachers reached by covinient sampling method. Personal Information Form, 3x2 Achievement Goal Scale for Teachers, and Classroom Management Behaviors Scale were used in the research. The scores of the teachers from the scales were determined by the highest, lowest value, weighted average, and standard deviation. Normality analyzes and Kruskal-Wallis H and Mann-Whitney U tests were applied to the scales used in the research. In addition, the relationships between the variables were tested with Spearman Correlation Analysis and simple linear regression analysis.
According to the research results, teachers' achievement orientation dimensions such as task approach, task avoidance, self-approach, and self-avoidance to be very high, others approach and others avoidance, and teachers' achievement orientation levels were also found to be very high. The level of teachers' behaviors such as starting the lesson and attracting attention, interactive, maintaining interest and problem solving, warning, democratic, and obeying expectations and rules were determined to be very high. Teachers' punishment behaviors are at a deficient level. Teachers' classroom management behaviors were also found to be high.
According to the research results, it was determined that the self-approach levels of the teachers aged 41 and over were lower than the teachers aged 22-30 and 31-40. It was determined that female teachers' task approach, task avoidance, and other
vii
avoidance levels were higher than male teachers, and the task approach level of class teachers was higher than branch teachers. According to the research results, the Self-approach level of the teachers who worked between 16-20 years was determined to be lower than the teachers who worked between 1-5 years and 11-15 years. It was found that the level of Self Approach of the teachers who worked for 1-2 years in their current schools was higher than the level of the teachers who worked for 5 years and more, and the level of Self-Avoidance of the teachers who worked for 5 years or more was lower than the teachers who worked for 1-2 years and 3-4 years. detected. It was determined that the approach level of the teachers who worked in their current schools for 3-4 years was higher than the level of the teachers who worked for 1-2 years and 5 years or more.
According to the research results, it was determined that the Warning Behaviors and level of the teachers working between the ages of 22-30 were higher than the teachers working between the ages of 31-40 in the Classroom Management behaviors scale. It was not determined that female teachers' Initiation and Attention Behavior levels were higher than male teachers, and the Democratic Behaviors level of classroom teachers was higher than branch teachers. It was determined that the Interactive, Stimulating Behavior dimensions and the level of Classroom Management Behaviors of the teachers who worked for 3-4 years in their schools were higher than the teachers who worked for 1-2 years and five years or more.
As a result of the research, it was found that there is a positive and low-level significant relationship between primary school teachers' achievement orientations and classroom management behaviors. Also, teachers' classroom management behaviors are predicted by teachers' success orientations at a level of 6%.