Kronik böbrek yetmezlikli hastalarda serum FGF23 seviyesi ile sol ventrikül kitle indeksi ve karotis intima media kalınlığı arasındaki ilişki
The relationship between carotid intima media thickness and left ventricular mass index with the level of serum FGF23 in chronic renal failure patients
Yazar: BÜLENT KAYA
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN ARCA SEYREK
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2013
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Fibroblast büyüme faktörü = Fibroblast growth factor ; Hipertrofi-sol ventrikül = Hypertrophy-left ventricular ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Ventriküler fonksiyon-sol = Ventricular function-left

Özet:
Giriş ve Amaç: FGF23, fosfat regülasyonu ve D vitamini metabolizmasında rol oynayan esas olarak osteositlerden sentezlenen ve kronik böbrek yetmezliğinde persistan fosfat retansiyonunu kompanse etmek için progresif olarak artan yeni bir hormondur. Kardiyovasküler hastalıklar son dönem böbrek yetmezlikli hastalarda major ölüm nedenidir. Kronik böbrek yetmezlikli hastalarda yüksek FGF23 seviyelerinin kardiak fonksiyonlardaki bozukluklara ve ateroskleroza katkıda bulunup bulunmadığı konusu netlik kazanmamış bir durumdur. Biz bu çalışmada kronik böbrek yetmezlikli hastalarda serum FGF23 seviyesi ile sol ventrikül kitle indeksi ve karotis intima media kalınlığı arasındaki ilişkiyi inceledik.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji polikliniğine 2011-2013 yılları arasında başvuran, evre 2-5  kronik böbrek yetmezliği olan 162 hasta alındı. Hastaların yaş, boy , kilo, vücut kitle indeksi, vücut yüzey alanı ölçümleri, böbrek yetmezliği nedeni ve süresi, kullandıkları ilaçlar, sigara, alkol alışkanlıkları ve fizik muayene bulguları  kaydedildi. Kan örneklerinden FGF23, glukoz, BUN, kreatinin, albumin, kalsiyum, fosfor, PTH, 25(OH)D vitamini, 24 saatlik idrar örneğinde fosfor, protein bakıldı. Serum FGF-23 ölçümü Uscn Life Science Inc. Wuhan, China ELISA kiti kullanılarak, Chromate micro-ELISA cıhazı ile çalışıldı. Görüntüleme yöntemlerinden karotis vertebral dopler USG ve ekokardiografi yapıldı. Hastalar evrelere göre sınıflandırıldıktan sonra, serum FGF23 seviyesi ile sol ventrikül kitle indeksi ve karotis intima media kalınlığı arasındaki ilişki değerlendirildi.
Bulgular:  Kronik böbrek yetmezliğinin ileri evrelerinde (evre 4-5) erken evrelere göre (evre 2-3), serum FGF23 seviyesi (p:0,046) ve karotis intima media kalınlığı (p:0,001)  yüksek saptandı. Sol ventrikül kitle indeksinin kronik böbrek yetmezliğinin ilerlemesiyle birlikte arttığı tespit edildi (p:0,015). Serum FGF23 seviyesi ile sol ventrikül kitle indeksi (p:0,004) ve sol ventrikül konsantrik hipertrofisi (p:0,017) arasında pozitif korelasyon saptandı. Serum FGF23 seviyesi ile karotis intima media kalınlığı ve karotis kalsifikasyonu arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Serum FGF23 seviyesi ile kreatinin (p:0,007), CRP (p:0,051), ferritin (p:0,007) ve PTH (p:0,004) arasında pozitif korelasyon saptandı ancak serum 25(OH)D vitamini, kalsiyum ve fosfor arasında herhangi bir ilişki saptanmadı. Sol ventrikül kitle indeksi ile sol karotis intima media kalınlığı (p <0,001), proteinüri (p<0,001), serum kreatinin (p:0,031) arasında pozitif; albumin (p<0,001), serum 25(OH)D vitamini (p:0,049)  arasında negatif korelasyon saptandı. Karotis intima media kalınlığı, sol ventrikül kitlesi (p<0,001), sol ventrikül kitle indeksi (p:0,005), interventriküler septum kalınlığı (p:0,0011), sol atrium çapı (p:0,023), kalp arka duvar çapı (p:0,002), yaş (p<0001) ve  HbA1C (p:0,023) ile pozitif; kalp ejeksiyon fraksiyonu (p:0,003) değerleri arasında negatif korelasyon saptandı. Karotis kalsifikasyonu ile ilişkili faktörler; serum fosfor (p:0,01), CaxP (p:0,01), yaş (p:0,002), sistolik KB (p:0,027), CRP (p:0,008), ferritin (p:0,027) değerleri olarak saptandı.
Sonuç: Serum FGF23 seviyesi, sol ventrikül kitle indeksi ve karotis intima media kalınlığı kronik böbrek yetmezliğinin ilerlemesiyle birlikte artmaktadır. Serum FGF23 seviyesi ile sol ventrikül kitle indeksi ve sol ventrikül konsantrik hipertrofisi arasındaki pozitif ilişki, FGF23?ün KBY?li hastalardaki kardiyovasküler hastalık riskine katkı sağladığını düşündürmektedir. Serum FGF23 seviyesi ile karotis intima media kalınlığı arasında ilişki saptanmamıştır. Vasküler kalsifikasyonda serum FGF23 değerlerinden daha ziyade serum fosfor düzeyinin önemli olduğu gösterilmiştir. Karotis intima media kalınlığı ile sol ventrikül kitlesi, sol ventrikül kitle indeksi, sol atrium çapı, kalp arka duvar çapı ile pozitif ve ejeksiyon fraksiyonu ile negatif korelasyonu; karotis intima media kalınlığı ölçümünün kardiak fonksiyonları gösteren ucuz, kullanışlı ve invaziv olmayan bir belirteç olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak bizim çalışmamız FGF23 yüksekliğinin özellikle sol ventrikül kitle indeksini değerlendirmede daha değerli bir belirteç olduğunu ortaya çıkarmıştır.

Anahtar Sözcükler: FGF23, karotis intima media kalınlığı, sol ventrikül kitle indeksi, kronik böbrek yetmezliği

Abstract:
Introduction and Objective: FGF23 is, a new hormone that plays a role in regulation of phosphate and vitamin D metabolism, which is mainly synthesized by osteocytes and also progressively increases to compensate for persistent phosphate retention in chronic renal failure. Cardiovascular diseases are the major cause of death in patients with end-stage renal failure. The contribution of high FGF 23 levels to cardiac disorders and atherosclerosis in chronic renal failure patients are uncertain. In this study, we analyzed the relationship between carotid intima media thickness and left ventricular mass index with the level of serum FGF23 in chronic renal failure patients.
Materials and Methods: In this study, 162 patients in stage 2-5 chronic renal failure admitted to Cukurova University Nephrology Department in 2011-2013, were included. The age, height, weight, body mass index, body surface area measurements, the cause and duration of renal failure, drugs, smoking, alcohol habits and physical examination findings of the patients were recorded. Serum FGF23, glucose, BUN, creatinine, albumin, calcium, phosphorus, PTH, 25 (OH) vitamin D were studied. Also 24-hour urine protein and phosphorus were studied. USCN Life Science Inc. Wuhan, China ELISA kit was used for serum FGF-23 measurements. Vertebral carotid doppler ultrasonography and echocardiography imaging modalities were performed. Patients were classified according to stages thereafter evaulated the association between serum FGF23 levels and carotid intima-media thickness and left ventricular mass index.
Results:  In advanced stages of chronic kidney disease (stage 4-5) serum FGF23 levels (p=0.046), and carotid intima-media thickness (p=0.001) were higher when compared to the early stages of disease (stage 2-3). Left ventricular mass index was found increased with the progression of chronic renal failure (p = 0.015). Serum FGF23 levels and left ventricular mass index (p=0.004) and left ventricular concentric hypertrophy (p=0.017) were positively correlated. There wasn?t a significant relationship between Serum FGF23 levels and carotid intima-media thickness and carotid calcification. Serum creatinine (p=0.007), CRP (p=0.051), ferritin (p=0.007) and PTH (P=0.004) levels were positively correlated with serum FGF23 but there was no correlation between serum 25 (OH) vitamin D, calcium, and phosphorus. Left ventricular mass index was positively corelated left common carotid intima-media thickness (p<0.001), proteinuria (p<0.001), serum creatinine (p=0.031). Left ventricular mass index was negatively corelated albumin (p<0.001), serum 25 (OH) vitamin D (p:0.049). Carotid intima-media thickness was positively corelated left ventricular mass (p<0.001), left ventricular mass index (p=0.005), interventricular septum thickness (p=0.0011), left atrial diameter (p=0.023) heart posterior wall diameter (p=0.002), age (p<0,001) and HbA1c (p=0.023). Carotid intima-media thickness was negatively corelated cardiac ejection fraction (p=0.003). Carotid artery calcification was positively corelated serum phosphorus (p=0.01), CaxP (p=0.01), age (p=0.002), systolic BP (p=0.027), CRP (p=0.008), ferritin (p=0.027) values
Conclusion: We found that there was a positively corelation serum FGF23 levels between left ventriculer mass index and concentric left ventricular hypertrophy. The results has been suggested that FGF23 is contributing to the risk of cardiovascular disease in patients with chronic renal failure. Serum FGF23 levels were not associated with carotid intima-media thickness. Carotid intima-media thickness may use as cheap, convenient, non-invasive measurement for cardiac functions. In conclusion our study revealed higher levels of FGF23 are more valuable indicator in evaluation of especially left ventricular mass index.

Key Words: Carotid intima-media thickness, FGF23, left ventricular mass index, chronic renal failure.