Bipolar bozukluğu olan ötimik hastalarda diyet kalitesinin kalıntı belirtiler ve klinik özellikler ile ilişkisinin araştırılması
The relationship of diet quality with residual symptoms and clinical features in euthtmic patient in bipolar disorder
Yazar: RIDVAN MEHMET GÖKTAŞ
Danışman: PROF. DR. MİNE ŞAHİNGÖZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: B􀵴polar bozukluk (BPB) ep􀵴zodlar arasında geç􀵴şler gösteren c􀵴dd􀵴 b􀵴r ruh
sağlığı bozukluğudur. BPB hastalarının yaşam kal􀵴tes􀵴 ve 􀵴şlevsell􀵴ğ􀵴, öt􀵴m􀵴k dönemlerde
b􀵴le olumsuz etk􀵴leneb􀵴l􀵴r. Bu çalışmanın amacı, BPB tanılı öt􀵴m􀵴k dönemdek􀵴 hastaların
d􀵴yet kal􀵴tes􀵴n􀵴n kalıntı (rez􀵴düel) bel􀵴rt􀵴ler ve bazı kl􀵴n􀵴k özell􀵴kler üzer􀵴ndek􀵴 etk􀵴s􀵴n􀵴
􀵴ncelemekt􀵴r. Yüksek d􀵴yet kal􀵴tes􀵴ne sah􀵴p hastaların düşük d􀵴yet kal􀵴tes􀵴ne sah􀵴p olanlara
kıyasla daha az kalıntı bel􀵴rt􀵴 göstereceğ􀵴, daha 􀵴y􀵴 kl􀵴n􀵴k özell􀵴kler serg􀵴leyeceğ􀵴 ve daha
yüksek yaşam kal􀵴tes􀵴ne sah􀵴p olacağı 􀵴dd􀵴asını test etmekt􀵴r.
Yöntem: Bu gözlemsel ve kes􀵴tsel çalışma, Necmett􀵴n Erbakan Ün􀵴vers􀵴tes􀵴 Meram
Tıp Fakültes􀵴 Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Pol􀵴kl􀵴n􀵴ğ􀵴'ne başvuran, DSM-5 kr􀵴terler􀵴ne göre
BPB tanısı konmuş ve en az 3 aydır rem􀵴syon dönem􀵴nde olan 174 öt􀵴m􀵴k hastayı
kapsamaktadır. Araştırmada sosyodemograf􀵴k ver􀵴 formu, Ham􀵴lton Depresyon
Derecelend􀵴rme Ölçeğ􀵴 (HAM-D), Young Man􀵴 Derecelend􀵴rme Ölçeğ􀵴 (YMRS), Akden􀵴z
D􀵴yet􀵴 Uyum Ölçeğ􀵴 (ADUÖ), Ham􀵴lton Anks􀵴yete Değerlend􀵴rme Ölçeğ􀵴 (HAM-A) ve
Kısa İşlevsell􀵴k Derecelend􀵴rme Ölçeğ􀵴 (KİDÖ) kullanılmıştır. Ver􀵴ler, SPSS programı
kullanılarak 􀵴stat􀵴st􀵴ksel olarak anal􀵴z ed􀵴lm􀵴şt􀵴r.
Bulgular: Akden􀵴z d􀵴yet􀵴ne yüksek uyum gösteren hastaların HAM-D skorları,
düşük uyum gösterenlere kıyasla anlamlı derecede düşüktü. Yüksek d􀵴yet kal􀵴tes􀵴ne sah􀵴p
hastaların hastaneye yatış sayısı ve hastanede kalış süres􀵴) anlamlı derecede daha düşüktü.
Akden􀵴z d􀵴yet􀵴ne uyumlu hastalarda anks􀵴yete bel􀵴rt􀵴ler􀵴 anlamlı derecede daha düşüktü.
Akden􀵴z d􀵴yet􀵴ne yüksek uyum gösteren hastaların KİDÖ toplam skoru; alt ölçeklerden
özerkl􀵴k, b􀵴l􀵴şsel 􀵴şlevsell􀵴k ve k􀵴ş􀵴ler arası 􀵴l􀵴şk􀵴ler skorları daha düşük bulunmuştur. D􀵴yet
kal􀵴tes􀵴n􀵴n artması, bağımsız yaşama, b􀵴l􀵴şsel 􀵴şlevler ve k􀵴ş􀵴ler arası 􀵴let􀵴ş􀵴mde 􀵴y􀵴leşme
sağlamıştır.
Sonuç: Çalışmamızın sonuçları Akden􀵴z t􀵴p􀵴 d􀵴yet􀵴n BPB'n􀵴n kl􀵴n􀵴k seyr􀵴 üzer􀵴nde
olumlu etk􀵴ler􀵴 olduğunu göstermekted􀵴r. Yüksek kal􀵴tel􀵴 d􀵴yet􀵴n, BPB hasatlarında öt􀵴m􀵴k
dönemde depres􀵴f ve anks􀵴yete bel􀵴rt􀵴ler􀵴n􀵴 azalttığı, hastaneye yatış sayılarını azalttığı,
sürey􀵴 kısalttığı ve genel 􀵴şlevsell􀵴k, özerkl􀵴k, b􀵴l􀵴şsel 􀵴şlevler􀵴 ve k􀵴ş􀵴ler arası 􀵴let􀵴ş􀵴m􀵴
artırarak hastaların yaşam kal􀵴tes􀵴n􀵴 􀵴y􀵴leşt􀵴rd􀵴ğ􀵴 saptanmıştır. Bu bulgular, d􀵴yet
müdahaleler􀵴n􀵴n b􀵴polar bozukluğun ve bu yaklaşımların kl􀵴n􀵴k uygulamalarda hastaların
yaşam kal􀵴tes􀵴n􀵴 artırmaya yönel􀵴k stratej􀵴ler􀵴n gel􀵴şt􀵴r􀵴lmes􀵴ne ışık tutab􀵴leceğ􀵴n􀵴
göstermekted􀵴r.

Abstract:
Object􀵴ve: B􀵴polar d􀵴sorder (BPD) 􀵴s a ser􀵴ous mental health d􀵴sorder w􀵴th
trans􀵴t􀵴ons between ep􀵴sodes. The qual􀵴ty of l􀵴fe and funct􀵴on􀵴ng of pat􀵴ents w􀵴th BPD may
be negat􀵴vely affected even 􀵴n euthym􀵴c per􀵴ods. The a􀵴m of th􀵴s study was to exam􀵴ne the
effect of d􀵴et qual􀵴ty on res􀵴dual symptoms and some cl􀵴n􀵴cal features 􀵴n euthym􀵴c pat􀵴ents
w􀵴th BPD. To test the cla􀵴m that pat􀵴ents w􀵴th h􀵴gh d􀵴et qual􀵴ty w􀵴ll show less res􀵴dual
symptoms, better cl􀵴n􀵴cal features and have h􀵴gher qual􀵴ty of l􀵴fe compared to those w􀵴th low
d􀵴et qual􀵴ty.
Method: Th􀵴s observat􀵴onal and cross-sect􀵴onal study 􀵴ncluded 174 euthym􀵴c
pat􀵴ents who had been d􀵴agnosed w􀵴th BPD accord􀵴ng to DSM-5 cr􀵴ter􀵴a and had been 􀵴n
rem􀵴ss􀵴on for at least 2 months, who appl􀵴ed to Necmett􀵴n Erbakan Un􀵴vers􀵴ty Meram
Med􀵴cal Faculty Mental Health and D􀵴seases Polycl􀵴n􀵴c. Soc􀵴odemograph􀵴c data form,
Ham􀵴lton Depress􀵴on Rat􀵴ng Scale (HAM-D), Young Man􀵴a Rat􀵴ng Scale (YMRS),
Med􀵴terranean D􀵴et Compl􀵴ance Scale (MDA), Ham􀵴lton Anx􀵴ety Rat􀵴ng Scale (HAM-A)
and Funct􀵴on􀵴ng Assessment Short Test (FAST) were used 􀵴n the study. The data were
stat􀵴st􀵴cally analysed us􀵴ng SPSS software.
Results: Pat􀵴ents w􀵴th h􀵴gh adherence to the Med􀵴terranean d􀵴et demonstrated
s􀵴gn􀵴f􀵴cantly lower HAM-D scores compared to those w􀵴th low adherence. Pat􀵴ents w􀵴th h􀵴gh
d􀵴et qual􀵴ty have s􀵴gn􀵴f􀵴cantly lower number of hosp􀵴tal􀵴sat􀵴ons and length of hosp􀵴tal stay.
Anx􀵴ety symptoms 􀵴s s􀵴gn􀵴f􀵴cantly lower 􀵴n pat􀵴ents adherent to the Med􀵴terranean d􀵴et.
Pat􀵴ents w􀵴th h􀵴gh adherence to the Med􀵴terranean d􀵴et had s􀵴gn􀵴f􀵴cantly lower total scores
on the FAST and lower scores on the subscales of autonomy, cogn􀵴t􀵴ve funct􀵴on􀵴ng and
􀵴nterpersonal relat􀵴onsh􀵴ps. Improvement 􀵴n d􀵴et qual􀵴ty led to 􀵴mprovement 􀵴n 􀵴ndependent
l􀵴v􀵴ng, cogn􀵴t􀵴ve funct􀵴on􀵴ng and 􀵴nterpersonal commun􀵴cat􀵴on.
Conclus􀵴on: The results of our study showed that Med􀵴terranean-type d􀵴et has
favourable effects on the cl􀵴n􀵴cal course of BPD. H􀵴gh-qual􀵴ty d􀵴et was found to reduce
depress􀵴ve and anx􀵴ety symptoms 􀵴n euthym􀵴c BPD pat􀵴ents, reduce the number of
hosp􀵴tal􀵴sat􀵴ons, shorten durat􀵴on and 􀵴mprove pat􀵴ents' qual􀵴ty of l􀵴fe by 􀵴ncreas􀵴ng overall
funct􀵴on􀵴ng, autonomy, cogn􀵴t􀵴ve funct􀵴on􀵴ng and 􀵴nterpersonal commun􀵴cat􀵴on. The
f􀵴nd􀵴ngs suggest that d􀵴etary 􀵴ntervent􀵴ons can prov􀵴de 􀵴ns􀵴ght 􀵴nto b􀵴polar d􀵴sorder and that
these approaches can gu􀵴de the development of strateg􀵴es to 􀵴mprove pat􀵴ents' qual􀵴ty of l􀵴fe
􀵴n cl􀵴n􀵴cal pract􀵴ce.