Kur'ân'da güzellik ve çirkinlik
Beauty and ugliness in the Qur'an
Yazar: RIDVAN SANUR
Danışman: DOÇ. DR. İSKENDER ŞAHİN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Güzellik ve çirkinlik, öznelliği barındıran iki kavramdır. Öznel olmalarından ötürü tanımlanabilmeleri ve evrenselleşebilmeleri güçtür. Bunları tanımlamaya çalışan her ilim ve bilim insanının, kendi alanıyla kayıtlı kalarak kısıtlı bir tanımlamada bulunduğu görülmektedir. Alana hapsolan değerlendirmelerin evrenselleşmesi mümkün değildir. Ama Kur'ân'ın güzellik ve çirkinliğe yaklaşımının bütüncül, tafsilatlı ve hayatın maddî-manevî her yönüne temas eden bir derinlikte olduğu görülmektedir. Kur'ân'ın benimsemiş olduğu güzellik, Allah'tan âleme uzanan bir sürecin yansımasıdır. Güzelliği sadece manevî boyuta indirgemeyen Kur'ân'ın, dünyevî-uhrevî, maddî-manevî ve şer'î-ahlakî boyutlardan yaklaşım gösterdiği görülmektedir. Kur'ân, insana hem nicelik hem de nitelik olarak güzelliğin her türlüsünü amaç olarak göstermektedir. Çirkinlik, kötülük, haramlık ve noksanlık insana özgü olan izafî tanımlamalardır. Kur'ân, Allah'ı bu izafî tanımlamalardan uzak tutmaktadır. Çünkü Allah'ın yarattığı her şey güzeldir. Kur'ân'ın, çirkinliği Allah'ın yarattığı, şeytanın vesvese verdiği ve insanın tercih ettiği şey olarak tanımladığı görülmektedir. Çirkinliği yaratan Allah olsa da onu emretmemektedir. Ama şeytanın insanı çirkinliğe ulaştırmak için güzelliği dahi kullandığı görülmektedir. Kur'ân'ın çirkinliğe bakışı güzelliğe bakışı kadar kapsamlı olmasa da dünyevî-uhrevî, manevî, şer'î, ahlakî boyutlardan açıklamaya çalıştığı görülmektedir.
Tezimiz yöntem açısından ise giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Girişte tezimize katkıda bulunur düşüncesiyle Felsefe, Kitab-ı Mukaddes ve Câhiliye dönemi açısından güzellik-çirkinlik anlayışına temas edilmiştir. Birinci ve ikinci bölümlerde Kur'ân'dan belirlediğimiz kavramların kavramsal çerçevesine temas edilmiştir. Bu kavramların konu ve mahiyet itibariyle Rivâyet, Dirayet ve İşari tefsirler açısından araştırmaları tamamlanmıştır.

Abstract:
Beauty and ugliness are two concepts that contain subjectivity. Because they are subjective, it is difficult for them to be defined and universalized. It is seen that every science and scientist trying to define them makes a limited definition by remaining registered with their own field. Evaluations confined to the field cannot be universalized. But it is seen that the Qur'an's approach to beauty and ugliness is holistic, detailed and has a depth that touches every material and spiritual aspect of life. The beauty adopted by the Qur'an is the reflection of a process extending from Allah to the realm. It is seen that the Qur'an, which does not reduce beauty only to the spiritual dimension, shows an approach from worldly-otherworldly, material-spiritual and shar'i-moral dimensions. The Qur'an shows all kinds of beauty as a goal, both in terms of quantity and quality. Ugliness, evil, unlawfulness and deficiency are relative definitions unique to human beings. The Qur'an keeps Allah away from these relative definitions. Because everything created by Allah is beautiful. It is seen that the Qur'an defines ugliness as something created by Allah, given to the devil by delusions and preferred by man. Even though Allah created ugliness, He does not command it. However, it is seen that the devil even uses beauty to lead people to ugliness. Although the Qur'an's view of ugliness is not as comprehensive as its view of beauty, it is seen that it tries to explain it from worldly-otherworldly, spiritual, shari'a and moral dimensions.
In terms of method, our thesis consists of an introduction and two parts. In the introduction, with the idea that it contributes to our thesis, the understanding of beauty and ugliness in terms of Philosophy, the Bible and the Age of Ignorance has been touched upon. In the first and second chapters, the conceptual framework of the concepts we have determined from the Qur'an has been touched upon. The research of these concepts in terms of Rivayet, Dirayet and Isari commentaries has been completed in terms of subject and nature.