Halka açık ortaklıklarda pay sahiplerinin ortaklıktan ayrılma hakkı
Appraisal right of shareholders in publicly-held corporations
Yazar: BARIŞ KAYA
Danışman: PROF. DR. ARSLAN KAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Halka açık ortaklıklar = Public held companies ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Ortaklıktan çıkma = Withdraw from a partnership ; Pay sahipleri = Shareholders ; Sermaye Piyasası Kanunu = Capital Market Law

Özet:
Tezimizin konusu "Halka Açık Ortaklıklarda Pay Sahiplerinin Ortaklıktan Ayrılma Hakkı" olup, Türk hukukukunda ilk defa 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu düzenlemeleri ile bu hak pay sahiplerine anonim ortaklıklarda pay devrinin alternatifi olarak ortaklıktan ayrılmayı sağlayan bir pay sahipliği hakkı olarak tanınmıştır.  Sermaye Piyasası Kanunu ve ikincil düzenlemelerinde ayrılma hakkı, geniş bir liste halinde ortaklıkların önemli nitelikteki işlemlere ilişkin alacakları genel kurul kararları bağlamında geniş bir uygulama alanı bulacak şekilde tanınmıştır. Söz konusu yenilik bu çalışmayı yapmamızı sağlayan başlıca etken olmuştur. Karşılaştırmalı hukukta 19. yüzyıla uzanan bir geçmişi olan bu hak, özellikle hakka kaynaklık eden ABD hukukunda, anonim ortaklıklarda oy birliği ilkesinden oy çokluğu ilkesine geçilmesi neticesinde azınlık pay sahiplerinin kaybettikleri ortaklık kararlarını engelleme yetkilerine karşılık olarak menfaatlerini koruyucu bir mekanizma olarak ortaya çıkmıştır. Tez içerisinde üç temel bölümde konu incelenmiş olup öncelikle ilk bölümde ayrılma hakkının tarihsel gelişimi, karşılaştırmalı hukuktaki gelişim süreci ve benzer diğer hukuki hak ve mekanizmalarla olan ortak yönleri ve farklılıkları, özellikleri, amaç ve işlevleri bağlamında ele alınmıştır. Bu şekilde okuyucuya hakkın genel kapsamı hakkında bilgi verilmesi amaçlanmıştır. İkinci bölümde ise Sermaye Piyasası Kanunu ve ikincil mevzuattaki düzenlemeler karşılaştırmalı hukuk ile birlikte detaylı olarak ele alınarak incelenmiş, analiz edilmiş ve okuyucuya tezin esas konusunu oluşturan halka açık ortaklıklarda hakkın düzenlenişi konusunda derinlikli bilgi verilmiştir. Son bölümde ise bu sefer hakkın kullanılmasına ilişkin Sermaye Piyasası Kanunu ve ikincil mevzuatın hükümleri, halka açık ortaklıklar bağlamında yine kaynak hukuklar ve karşılaştırmalı hukuktaki benzer düzenlemelerle birlikte ele alınmış ve konumuzu ilgilendiren mevzuatın incelenmesi tamamlanmıştır. Ayrıca inceleme kapsamındaki ilgili mevzuatta tespit edilen eksiklik ve aksaklıklar karşılaştırmalı hukukla mukayese edilerek değerlendirilmiş ve bunlara ilişkin öneriler de gerek ilgili bölümlerde gerek de sonuç bölümünde okuyucunun bilgisine sunulmuştur.

Abstract:
The topic of this thesis is the "Appraisal Right of Shareholders In Publicly-Held Corporations". As an alternative exit right to the sale of shares in joint-stock corporations , such an appraisal right is provided to shareholders for the first time in the history of Turkish Law by the newly regulated provisions of the Capital Markets Law No. 6362. The Capital Markets Law and its related regulations have provided a long list of important decisions of corporations that causes the usage of appraisal right, and as a result, frequent exercise is expected. Thus, the said facts have caused the main motivation for the preparation this thesis. It can be said that the appraisal right, having a history going back to the 19th century especially in the US law as the country of origin of this right, is evolved as a mechanism to prevent the interests of the minority shareholders against the majority as a response to the evolution of unanimity voting rule to majority voting. This thesis is comprasing of three basic chapters. First chapter focuses on the right's; historical background, evolution in the comperative law, common aspects and differencies among the other similar functioning rights and procedures, and characteristics, aims and functions. Thus, the aim of the first chapter is providing a basic knowledge to the reader about the right. The second chapter, as the main text of this thesis, focuses on the new appraisal right regulations of the capital market law, the related provisions in publicly-held corporations with reference to the comparitive law regulations. The last chapter focuses on the provisions of the capital market laws in terms of usage of appraisal right in publicly-held corporations again with reference to the comparative law regulations. Additionally, the loop-holes and the inconsistiences observed in the related regulations are exposed by compairing with the comphrative law and our related suggestions are inserted both in the related chapters and in the conclusion part.