Askeri sosyolojide sivil-asker mesafesi tartışmaları
Debates in military sociology on the civil-military gap
Yazar: MUSTAFA YÜCEHAN AKAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM BAŞPINAR
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Askeri Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Askeri Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Askeri sosyoloji = Military sociology ; Kurumsal mesafe = Institutional distance ; Silahlı kuvvetler = Armed forces ; Sivil-asker ilişkileri = Civil-military relations ; Sosyal mesafe = Social distinction ; Toplum = Society

Özet:
Sivil-asker mesafesi konusu ilk olarak II. Dünya Savaşı sonrası süreçte Amerika Birleşik Devletleri sivil-asker ilişkileri literatüründe gündeme gelmiştir. Konu silahlı kuvvetlerin sivil-demokratik kontrol tartışmaları bağlamında kuramsal girişimlerin ortaya çıktığı bir dönemde sivil-asker ilişkilerinin ayrı bir tartışma başlığı olarak gelişim göstermiştir. İlk çalışmalar sivil ve asker arasındaki kültürel mesafe boyutuyla başlatılmış ve daha sonra kaynağı siyasi veya kuruma özgü birtakım sorun alanları üzerinden diğer boyutlarına doğru ilerlemiştir. Bu çalışma, ilk olarak sivil-asker ilişkilerinin tarihsel kaynaklarını ve kurumsal çerçevesini incelemektedir. Ardından, sivil-asker mesafesi konusunun ortaya çıkışı ve hangi konular üzerinde görünür kılındığı ele alınmıştır. Bu bölümün sonunda, sivil-asker mesafesine yönelik tartışmalar örnek ülkeler üzerinden incelenmiş ve literatürün gelişim gösterdiği özgün dinamikler hakkında bilgi verilmiştir. Çalışma sivil-asker mesafesi tartışmasını, ordu-toplum ilişkisini ve bu tartışma alanına yönelik literatürü belirli sorular etrafında anlama çabasındadır. Bu anlamıyla, Türkiye'deki hâkim sivil-asker ilişkileri tartışmalarında yer bulamayan toplum aktörünün, denklemdeki eksikliğini gidermeye ve alana yönelik yeni bir perspektif kazandırmaya yönelik ilk girişim olarak ortaya çıkmaktadır.

Abstract:
The topic of the civil-military gap first came to the literature on civil-military relations of the United States of America following World War II. The topic developed as a separate discussion thread of civil-military relations at a time when theoretical attempts were emerging in the context of debates on the civil-democratic control of the armed forces. The first studies began with the dimension of the cultural gap between civilians and the military, then the basis progressed on to other dimensions regarding some specific political or institutional problem areas. This study first examines the historical basis and institutional framework of civil-military relations. Then the study observes the emergence of the issue of the civil-military gap and which topics were made visible. The end of this section examines the debates on the civil-military gap over example countries and provides information about the specific dynamics where the literature showed development. The study attempts to understand the debates on the civil-military gap and the literature on this area of debate around specific questions. In this sense, the study appears as the first attempt at filling the gap in the equation of the social actors who could not take part in the debates on the dominant civil-military relations in Turkey and at gaining a new perspective on this field.