Okuma becerilerine yönelik yanıt doğruluğu ve yanıt sürelerinin hiyerarşik modellenmesi
Hierarchical modeling of response accuracy and response times for reading skills
Yazar: İZZETTİN AYDOĞAN
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN GELBAL
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hiyerarşik modelleme = Hierarchical modelling ; Okuma = Reading ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma hızı = Fluent reading ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment ; Yetenek = Ability

Özet:
Bu çalışmayla öğrencilerin okuma becerilerine yönelik yetenek ve hızlarına ilişkin kişi ve madde parametrelerinin kestirilerek yorumlanması ve öğrencilerin sergiledikleri davranışların uyum düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu PISA 2015 uygulamasına katılan 42 farklı ülkeden 5232 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma verileri bilgisayar tabanlı (computer based) olarak uygulanan PISA 2015 uygulamasında yer alan 36. kitapçığın bir formundaki okuma becerileri ile ilgili maddeleri aynı sırada yanıtlayan öğrenci verileri kullanılarak oluşturulmuştur. Bu formu yanıtlayan 9396 öğrenciye ilişkin kullanılan tüm değişkenlerin bir araya getirildiği veri setindeki kayıp veriler liste bazlı veri silme tekniğiyle temizlenmiş ve kalan 5232 öğrenci verisi kullanılarak araştırma verileri sağlanmıştır.  Verilerin çözümlenmesindeki ilk adım doğruluk ve süre düzeylerini yordayan değişkenlerin seçiminin regresyon tekniğine dayalı olarak genetik algoritmalar yöntemiyle gerçekleştirilmesi olmuştur. Genetik algoritmalar yöntemiyle analiz edilen regresyon modelleriyle doğruluk ve süre düzeylerini yordadığı anlaşılan değişkenler yetenek ve hız parametrelerinin açıklayıcı değişkenleri olarak hiyerarşik modele ilave edilmiştir. İkinci adımda yanıt örüntüleri, yanıt süreleri ve açıklayıcı değişkenlere ilişkin veriler düzenlenerek hiyerarşik modelin çözümlenmesi sağlanmıştır. Üçüncü adımda ise bireylerin hız ve yeteneklerini yansıtan davranışların uyum düzeyleri kişi uyum istatistikleri aracılığıyla değerlendirilmiştir. Ulaşılan sonuçlara göre hız ve yetenek parametreleri arasında zayıf düzeyde negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Yanıt örüntülerine ilişkin anormal davranış sergileyen öğrenci sayısı 496 (% 9.48); süre örüntülerine ilişkin anormal davranış sergileyen öğrenci sayısı 99 (% 1.87); yanıt ve süre örüntüleri için ortak anormal davranış sergileyen öğrenci sayısı 14 (% .27) olmuştur.

Abstract:
In the current study, it is aimed to estimate and interpret the person and item parameters related to the abilities and speed of students in reading skills and to evaluate the level of fit of the behaviors exhibited by them. The study group is comprised of 5232 students participating in the PISA 2015 application from 42 different countries. The data of the study were generated by using the data of students who answered items in the same order about reading skills in a form of the 36th booklet in the computer-based PISA 2015 application. The missing data in the data set, in which all the variables to be used for 9396 students who answered this form were brought together, were cleaned with the list-based data deletion technique, and the research data were provided by using the remaining 5232 student data. The first step in the analysis of the data was the selection of the variables that predict the levels of accuracy and time using genetic algorithms based on the regression technique. Variables that were found to predict the levels of accuracy and time with regression models analyzed with genetic algorithms were added to the hierarchical model as explanatory variables of the ability and speed parameters. In the second step, the data on response patterns, response times and explanatory variables were arranged to analyze the hierarchical model. In the third step, the levels of compliance of the behaviours reflecting the speed and abilities of the individuals were evaluated through person fit statistics. According to the results, a low negative correlation was found between speed and ability parameters. The number of students exhibiting aberrant behaviour regarding response patterns was 496 (9.48%), the number of students exhibiting aberrant behaviour regarding time patterns was 99 (1.87%), and the number of students exhibiting aberrant behaviour common to response and time patterns was 14 (.27%).