Cerrahi hemşirelerinde sirkadiyan ritimin bozulması ile sağlık sorunlarının ve tükenmişliğin değerlendirilmesi
Evaluation of health problems and burnout associated with disruption of circadian rhythm in surgical nurses
Yazar: FERİDE SARUHAN AKGÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET AVCI ALPAR
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastalık = Disease ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional

Özet:
Sirkadiyen ritim vücudumuzda 24 saatlik bir döngüyü takip eden fiziksel, zihinsel ve davranışsal değişiklikleri ifade eder. Bu araştırma sirkadiyen ritmin bozulmasının cerrahi hemşirelerinde sağlık sorunlarına ve tükenmişliğe olan etkisini araştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini ise araştırmaya katılmayı onaylayan evrenin tamamı olan toplam 323 cerrahi hemşiresi oluşturmuştur. Araştırmada veriler, araştırmacıların geliştirdiği "Kişisel Bilgi Formu" ile izinleri alınmış olan "Tükenmişlik Ölçeği" ve "Chalder Yorgunluk Ölçeği" kısa formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde frekanslar, yüzdelik, ortalama, Kruskal-Wallis (Mann-Whitney U Test) ve X² Ki-kare testleri (Fischer Test) kullanılmıştır. 
"Tükenmişlik Ölçeği (TÖ)" grup ortalaması 45,1±16,5 bulunmuş olup, grubun "kapana kısılmış" ile "çaresiz" nitelikler arasında olduğu değerlendirilmiştir. "Chalder Yorgunluk Ölçeği (CYÖ)" grup ortalaması 3,0±0,8 bulunmuş olup, grubun puanının düşük çıktığı görülmektedir. Araştırmada 10 yıl altı çalışma süresi olan hemşirelerin Tükenmişlik Ölçeği puanlarının yüksek olduğu görülmüştür. Sonuç olarak hemşirelerin dönen vardiya yerine belli dönemlerde gece ve gündüz vardiyalarında çalışmasının sağlanması, personel eksikliği gibi durumlarda benzer vardiyalardan icap nöbetlerine destek eleman çekilmesi ve gençlerin tükenmişlik açısından desteklenmesi önerilmektedir.

Abstract:
Circadian rhythm refers to the physical, mental, and behavioral changes that follow a 24-hour cycle in our body. This research was carried out to investigate the effect of disruption of circadian rhythm on health problems and burnout in surgical nurses. The sample of the study, on the other hand, consisted of 323 surgical nurses, who were the whole population who approved to participate in the study. In the study, data were collected using the "Personal Information Form", and the short form of the "Burnout Scale" and "Chalder Fatigue Scale", for which permissions were obtained. Frequencies, percentile, mean, Kruskal-Wallis (Mann-Whitney u test) and X² Chi-square tests (Fischer test) were used to evaluate the data. The average of the "Burnout Scale (BS)" group was found to be 45.1±16.5, and the group was evaluated to be between "trapped" and "helpless" qualities. The average of the "Chalder Fatigue Scale (CFS)" group was found to be 3.0±0.8, and the group's score was found to be low. In the study, it was seen that nurses with a working period of less than 10 years had high Burnout Scale scores.
 As a result, it is recommended to ensure that nurses work in day and night shifts in certain periods instead of rotating shifts, to attract support staff from similar shifts to duty shifts in cases such as lack of personnel, and to support young people in terms of burnout.