CHAMPS motor beceriler protokolü'nün (CMBP) Türkçeye uyarlanması ve CATCH programı hareket etkinliklerinin çocukların lokomotor ve nesne kontrolü becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Adaptation of CHAMPS motor skills protocol (CMBP) to Turkish and examining of the effects of movement activities of CATCH program on locomotor and object control skills of children
Yazar: ZEYNEP KILIÇ
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN UYANIK BALAT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Motor beceriler = Motor skills ; Motor gelişim = Motor development ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Çalışmanın temel amacı; çocukların lokomotor ve nesne kontrolü becerilerini değerlendirmede kullanılacak olan CHAMPS Motor Beceriler Protokolü'nün geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılması ve CATCH Programı Hareket Etkinliklerinden Oluşturulan Eğitim Programı'nın düzenli olarak uygulanmasının okul öncesi çocukların lokomotor ve nesne kontrol becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesidir. 
Bu genel amaçlar doğrultusunda araştırma kapsamında aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır: 
1.	CHAMPS Motor Beceriler Protokolü Türkiye'de kullanılabilecek geçerli bir ölçme aracı mıdır?  
2.	CHAMPS Motor Beceriler Protokolü Türkiye'de kullanılabilecek güvenilir bir ölçme aracı mıdır?  
3.	CATCH hareket etkinliklerinden seçilerek oluşturulan hareket eğitimi programının çocukların lokomotor ve nesne kontrolü becerileri üzerinde etkisi var mıdır? 
Araştırmanın birinci basamağı olan CHAMPS Motor Beceriler Protokolü'nün uyarlama çalışmaları kapsamında araştırmanın modeli tarama modellerinden genel tarama modeli olarak belirlenmiştir. Araştırmanın ikinci basamağı olan CATCH Hareket Etkinliklerinden Oluşturulan Eğitim Programı'nın etkililiğinin incelenebilmesi için araştırmanın modeli nicel araştırma yöntemlerinden deneme modeli olarak belirlenmiştir. Deneme modellerinden ise "öntest – sontest kontrol grubu modeli" kullanılmıştır. 
CHAMPS Motor Beceriler Protokolü'nün uyarlama çalışmasında veri toplamak için İstanbul ili Avrupa yakasında Beşiktaş ve Şişli; Anadolu yakasında Kadıköy, Maltepe, Kartal ilçeleri seçilmiştir. Bu ilçelerde, okulların çocukların fiziksel aktivite yapmasına imkan sağlayacak geniş ve boş alanlara sahip olmaları bakımından öncelikle amaçlı örnekleme yöntemi temel alınarak çalışmaların yapılacağı okullar belirlenmiştir. Ardından belirlenen okullardaki 4-5 yaş çocukları rastgele örnekleme yöntemiyle seçilerek araştırmaya dahil edilmiştir. Toplamda 336 çocuk çalışma grubuna dahil edilmiştir.
CATCH Hareket Etkinliklerinden Oluşturulan Eğitim Programı'nın uygulaması İstanbul ilinin Anadolu yakasında, Kadıköy ilçesinde yer alan, oyun salonu haricinde geniş bir çok amaçlı salonu bulunan ve görüşmeler sonrasında bir dönem boyunca kurumlarında hareket programının uygulanmasına izin veren bağımsız bir anaokulunda gerçekleştirilmiştir. Deneysel desenli çalışmanın yapılacağı okulun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Uygulamalara kurumda okul öncesi eğitimine devam eden 4 ve 5 yaş grubu çocuklar dâhil edilmiştir. Uygulama aşamasında 4 ve 5 yaş grupları için ayrı ayrı olmak üzere 1 deney ve 1 kontrol grubu oluşturulmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu 32'si deney grubunda, 32'si kontrol grubunda olmak üzere toplam 64 çocuk oluşturmuştur. 
Araştırma kapsamında veriler, CHAMPS Motor Beceriler Protokolü kullanılarak toplanmıştır. Kriter geçerliği için Test of Gross Motor Development'ın (Ulrich, 1985) Tepeli (2007) tarafından uyarlaması yapılan Büyük Kas Becerilerini Ölçme Testi (BüKBÖT) kullanılmıştır. Hareket programı için ise "Erken Çocukluk CATCH Programı – Sağlıklı Olmak Eğlencelidir" programından temel hareket becerilerinden lokomotor ve nesne kontrolü becerilerini kapsayacak şekilde seçilerek oluşturulan "CATCH Programı Hareket Etkinliklerinden Oluşturulan Eğitim Programı" kullanılmıştır. 
Elde edilen veriler uygun bir istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. CHAMPS Motor Beceriler Protokolü'nün geçerlik çalışmaları kapsamında dil eşdeğerliği, görünüş geçerliği, kapsam geçerliği, kriter geçerliği; güvenirlik çalışmaları kapsamında ise test-tekrar test, iç tutarlık ve değerlendirmeciler arası tutarlığa bakılmıştır. Yapılan analizler sonrasında ise CHAMPS Motor Beceriler Protokolü'nün Türk çocukları için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu görülmüştür. 
"CATCH Programı Hareket Etkinliklerinden Oluşturulan Eğitim Programı"nın etkililiğini belirmek için deney grupları ile 9 hafta boyunca haftada iki gün olacak şekilde eğitim programı uygulanmıştır. Deney ve kontrol gruplarına uygulanan öntest ve sontest ölçümleri sonuçlarına göre çocukların öntest ölçümlerinde ölçme aracının yer değiştirme alt boyutu, nesne kontrolü alt boyutu ve ölçme aracı toplam puanları arasında gruplar arasında anlamlı fark belirlenememiştir (p>.05). Hareket programı uygulamasının ardından yapılan sontest ölçümlerinin analiz sonuçlarına göre ise, hem 4 hem de 5 yaş grubu çocukların ölçme aracının yer değiştirme alt boyutu, nesne kontrolü alt boyutu ve ölçme aracı toplam puanlarında deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir (p<.05). Hem 4 hem de 5 yaş deney grubunda yer alan çocukların motor becerilerinde cinsiyete göre anlamlı bir farklılık belirlenememiştir (p>.05).  kalıcılık testi sonuçlarına bakıldığında ise hem 4 yaş hem de 5 yaş çocuklarının yer değiştirme, nesne kontrolü alt boyutları ile ölçme aracı toplam puanında istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenememiştir (p>.05).

Abstract:
The main objective of the research is to conduct validity and reliability studies of CHAMPS Motor Skills Protocol that will be used in assessing locomotor and object control skills of children and examine the impact of regular implementation of Education Program made of CATCH Program Movement Activities on the locomotor and object control skills of preschool children.
In line with these overall objectives, the research seeks answers for the following questions:
1-	Is CHAMPS Motor Skills Protocol a valid assessment instruments that can be used in Turkey?
2-	Is CHAMPS Motor Skills Protocol a reliable assessment instruments that can be used in Turkey?
3-	Does the movement program composed of CATCH movement activities have an impact on the locomotor and object control skills of preschool children? 
Within the scope of adaptation of CHAMPS Motor Skills Protocol which is the first step of the research, the research model was determined as general survey model which is one of the survey models. For examining the efficiency of Education Program made of CATCH Program Movement Activities which is the second step of the research, the research model was determined as trial model which is one of the quantitative research methods. Among trial models, "pre-test – post-test control group model" was used.
In adaptation study of CHAMPS Motor Skills Protocol, Beşiktaş and Şişli Districts in European Side and Kadıköy, Maltepe and Kartal Districts in Anatolian Side of İstanbul Province were selected for data collection. In these districts, schools where the studies will be conducted were determined based primarily on purposeful sampling with regards to schools' having wide and empty spaces which would allow children do physical activities. Then, 4-5 years old children in the schools determined were selected by random sampling method and included in the research. 336 children in total were included in study group.
Implementation of Education Program made of CATCH Program Movement Activities was carried out in an independent preschool located in Kadıköy District in Anatolian Side of İstanbul Province which has a multipurpose hall other than the playing hall and which allowed the implementation of the movement program in their institution during a semester following the negotiations. Purposeful sampling method was used for determining the school where the experimental designed study will be conducted. Children in 4 and 5 years old primary school children in the institution were included in the implementations. At the implementation phase, 1 experiment and 1 control group were created for 4 and 5 years separately. The study group of the research consists of 64 children, 32 in experiment group and 32 in control group.
Within the scope of the research, data were collected using CHAMPS Motor Skills Protocol. For criteria validity, Gross Muscle Skills Measurement Test (BüKBÖT) adapted by Tepeli (2007) from Test of Gross Motor Development (Ulrich, 1985) was used. For movement program, Education Program made of CATCH Program Movement Activities, which was created as to include locomotor and object control skills among basic movement skills from "Early Childhood CATCH Program – It's Fun to be Healthy" program, was used.
The data obtained was analysed using a suitable statistic program. Language equivalency, face validity, content validity and criteria validity were checked within the validity studies and test-retest, internal consistency and consistency among raters were checked within the scope of reliability studies of CHAMPS Motor Skills Protocol. Following the analyses, it was seen that CHAMPS Motor Skills Protocol is a valid and reliable measurement instrument for Turkish children.
To determine the efficiency of Education Program made of CATCH Program Movement Activities, education program was implemented with experiment groups for two days a week during 9 weeks. According to the results of pre-test and post-test measurements of experiment and control groups, no significant difference was determined between the locomotor subdimension, object control subdimension of the measurement instrument and measurement instrument total scores in pre-test measurements of the children (p>.05). According to the analysis results of post-test measurements following movement program, it was determined that there is a significant difference in locomotor subdimension, object control subdimension of the measurement instrument and measurement instrument total scores of both 4 and 5 years old children in favour of the experiment group (p<.05). No significant difference was found by sex for both 4 and 5 years old children (p>.05). When the results of retention test were examined, it was not found that there was a statistically significant difference in the total points of locomotor subdimension, object control subdimension and measurement instrument total scores for both 4 and 5 years old children (p>.05).