Viyana Satım Anlaşmasının uygulanması ve anlaşma kapsamına dair özellik arz eden çeşitli konulara uygulanacak hukuk
The application of the Vienna Sales Agreement and the applicable law to various matters of a special nature within the scope of the agreement
Yazar: SELEN HÜRBEN
Danışman: PROF. DR. HATİCE SELİN PÜRSELİM ARNİNG
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çalışmamızın temeli olan Viyana Satım Anlaşması, milletlerarası yeknesak satım hukuku oluşturma amacı doğrultusunda oluşturulan ve günümüzde çok sayıda devlet tarafından kabul edilen bir milletlerarası özel hukuk sözleşmesidir. Anlaşma, bünyesinde taşınır mal satımına ilişkin pek çok konuda düzenleme içermekle birlikte çalışmamız kapsamına yalnızca uygulama alanına dair konular ve Anlaşma kapsamına girmeyip özellik arz ettiğini düşündüğümüz bazı konu başlıkları dahil edilmiştir. Sözleşme taraflarına ve uygulayıcılara yol gösterici olma niteliğini kazandırmaya çalıştığımız çalışmamız bir yüksek lisans tezi seviyesine getirilmeye çalışılarak kapsamına dair sınırlar çizilmiştir. 
Anlaşmanın konu bakımından, zaman bakımından ve coğrafi uygulama alanının belirlenmesi milletlerarası özel hukukta Anlaşmanın taraflar arasındaki mal satım sözleşmelerine uygulanıp uygulanmayacağının tespitinde başat rol oynar. Anlaşmanın uygulanması açısından sözleşme taraflarının iş yerlerinin bulunduğu devlet kadar forum devletinin neresi olduğu da önem arz eder. Bu kapsamda forum devleti ülkesinin Anlaşma tarafı devletlerden olup olmaması veya hukuk seçiminin mevcudiyeti halinde forum devletinin bunu ne ölçüde kabul ettiği Anlaşmanın oluşturulmasındaki nihai amaç olan milletlerarası yeknesak satım hukuku oluşturmanın gerçekleşmesinde doğrudan etkilidir. Taraflar, sözleşmeler hukukunda sahip oldukları sözleşme serbestisi ilkesinin bir görünümünün Anlaşmada da mevcut olması sebebiyle Anlaşmanın sözleşmelerine uygulanıp uygulanmayacağını kendileri de belirleyebilirler. Anlaşmada yoruma ilişkin düzenlemeler de mevcut olup taraf iradelerinin ve sözleşme hükümlerinin hangi kriterlere göre yorumlanacağının çerçevesi çizilmiştir. Bu sayede Anlaşma hükümlerinin ve Anlaşmanın uygulanacağı sözleşmelerde taraf iradelerinin Anlaşmanın öngördüğü şekilde ve yöntemlerle yorumlanması sağlanır. 
Çalışmamızda Türkiye'nin forum devleti olması halinde uygulayıcıların nasıl bir yol izleyecekleri ve hukukumuzda tarafların bu türden bir hukuk seçimine hangi şartlarla izin verildiği Türk milletlerarası özel hukukunun ilgili hükümleri kapsamında incelenmiştir. Ağırlıklı olarak doktrindeki görüşlere yer verilmiş olmakla birlikte kendi görüşlerimiz de ifade edilmiştir. Çeşitli kararlardan bahsedilse de kararlar detaylandırılmamış; örnek niteliğinde konuya dahil edilmeye çalışılmıştır. 
Çalışmamızda genel anlamda Anlaşmanın uygulama alanının sınırları belirlenmeye çalışılmış ve bu suretle uygulayıcılara ve konuya dair araştırma yapanlara faydalı olması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: CISG, Viyana Satım Anlaşması, milletlerarası satım hukuku, yeknesak satım hukuku, milletlerarası özel hukuk, uygulama alanı, forum devleti, MÖHUK

Abstract:
The Vienna Convention on the Sale of Goods, which is the basis of our study, is an international private law agreement, which was adopted by a considerable number of states in order to establish a uniform international law of sale. Although the Agreement contains many regulations on the sale of movable goods, only the issues related to the field of application and some topics that are not included in the scope of the Agreement but which we consider to be special are included in the scope of our study. Our study, which we try to provide guidance to the contracting parties and practitioners, has been tried to be brought to the level of a master's thesis and the boundaries of its scope have been drawn.
The determination of the subject-matter, temporal and geographical scope of application of the Agreement plays a major role in determining whether the Agreement applies to contracts for the sale of goods between the parties or not. In terms of the application of the Agreement, the location of the forum state is as important as the state where the contracting parties have their places of business. In this context, whether the forum state is a state party to the Agreement or not, or if there is a choice of law, the extent to which the forum state accepts this choice is directly effective in the realization of the ultimate aim of the Agreement, which is to establish a uniform international law of sale. Parties may also determine whether the Agreement will be applied to their contracts or not, since the Agreement is a manifestation of the principle of freedom of contract that they have in the law of contracts. There are also articles on interpretation in the Agreement and the criteria according to which the will of the parties and the articles of the contract will be interpreted are outlined. In this way, it is ensured that the articles of the Agreement and the will of the parties in the contract to which the Agreement will be applied are interpreted in the manner and methods envisaged by the Agreement. 
In our study, we examine how the practitioners will proceed in the event that Turkey becomes a forum state and the conditions under which such a choice of law is permitted in our law within the scope of the relevant articles of Turkish private international law. The opinions in the doctrine are mainly given, but our own views are also expressed. Although various decisions are mentioned, they are not detailed; they are tried to be included in the subject as example. 
In general, the limits of the area of application of the Agreement have been tried to be determined and thus, it is aimed to be useful for practitioners and those who conduct research on the subject.

Keywords: CISG, Vienna Convention, Agreement, international private law, international law of sale, uniform law of sale, application area, forum state, MÖHUK