Deniz tedarik zinciri yönetiminde gemi acentesinin ve deniz ulaştırma işletmesinin karşılıklı seçimi
Reciprocal selection of ship agency and maritime transportation management in maritime supply chain management
Yazar: MEHMET ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET TANYAŞ
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı / Lojistik ve Tedarik Zinciri Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Denizcilik = Marine ; Ulaşım = Transportation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Analitik ağ süreci = Analytical network process ; Bulanık ANP = Fuzzy ANP ; Deniz işletmeciliği = Maritime business ; Deniz yolu taşımacılığı = Sea transportation ; Gemi acenteleri = Ship agents ; Gemi işletmeciliği = Shipping companies ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management ; Tedarikçi seçim = Supplier selection ; Yük gemileri = Cargo vessels

Özet:
Mal ve hizmetin farklı ülkelerdeki tedarikçilerden sağlanarak ülke sınırlarının ortadan kalktığı günümüzde düşük maliyet ve tedarik süresi önem kazanmıştır. Tedarik zincirinin entegrasyonu ile bu amaçlara ulaşmak mümkün olmaktadır. Deniz taşımacılığının sağladığı düşük maliyet ve ölçek ekonomisi gibi avantajlarının olması da, tedarik zincirinde liman ve gemi faaliyetlerinin entegrasyon süreci olan deniz tedarik zincirinin önemini arttırmaktadır. Bu doğrultuda deniz tedarik zinciri yönetiminde gemi acentesi ve deniz ulaştırma işletmesinin karşılıklı seçimi, tedarik zincirindeki işleyişin güçlenerek zincirdeki paydaşların rekabet avantajı sağlamalarına katkıda bulunacaktır. Bu amaçla söz konusu çalışma, denizcilik işletmeleri yönetimi, gemi yönetimi, lojistik ve tedarik zinciri yönetimi literatürüne bağlı olarak yarı yapılandırılmış mülakat, DEMATEL ve Bulanık ANP yöntemleri ile 12 sektör temsilcisinin katılımının yer aldığı karar modeli oluşturulmuş ve uygulama ile desteklenmiştir.
Çalışmanın seçim kriterleri literatür taraması ile oluşturulmuştur. Seçim kriterleri sektörden 12 uzmanın katılımı ile yapılan yarı yapılandırılmış mülakat ile ana kriterler ve alt kriterler olacak şekilde yapılandırılmıştır. Yapılandırılmış seçim kriterlerine göre DEMATEL yöntemi ile etki haritası oluşturulmuştur.   Son olarak bulanık ANP yöntemi ile etki haritasındaki kriter ilişkilerine göre gemi acentesi ve deniz ulaştırma işletmesi üzerinde uygulama yapılarak sonuç ve önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
Low cost and lead time have gained importance in today's world where country borders are eliminated by providing goods and services from suppliers in different countries. It is possible to achieve these goals with the integration of the supply chain. The advantages of maritime transport such as low cost and economy of scale increase the importance of the maritime supply chain, which is the integration process of port and ship activities in the supply chain. In this direction, reciprocal selection of the shipping agency and maritime transport business in maritime supply chain management will contribute to the competitive advantage of the stakeholders in the chain by strengthening the operation in the supply chain. For this purpose, a decision model is created with the participation of 12 sector representatives with semi-structured interview, DEMATEL and Fuzzy ANP methods based on the study, maritime enterprises management, ship management, logistics and supply chain management literature, and supported by the application.
The selection criteria of the study are established by a literature review. The selection criteria are structured as main criteria and sub-criteria with the semi-structured interview with the participation of 12 experts from the sector. The structured selection criteria for impact map is created accordance with DEMATEL method.  Finally, an application is made on the shipping agency and the maritime transportation company with the fuzzy ANP method according to the criteria relations in the impact map and results and recommendations are given.