İnhalasyon yoluyla kannabimimetik etkiler gösteren bitkisel ürüne maruz kalan ratların biyolojik örneklerinde sentetik kannabinoid tespiti
Detection of synthetic cannabinoid in biological samples of rats exposed to herbal product acting cannabimimetic effects by inhalation
Yazar: PINAR EFEOĞLU ÖZŞEKER
Danışman: PROF. DR. METE KORKUT GÜLMEN
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Bitkisel ilaçlar = Herbal medicine ; Bitkisel ürünler = Vegetable products ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Kanabinoidler = Cannabinoids ; Kanabis = Cannabis ; İlaç veriş-inhalasyon = Administration-inhalation

Özet:
Dünyada ve Türkiye'de yasaklı olan narkotik ve psikotrop maddelerin dışında bu maddelere benzer etkiler gösteren yeni psikoaktif maddelerin kullanım sıklığı giderek artmaktadır. Sentetik kannabinoidler bu psikoaktif maddeler içinde yer almaktadır. Bunlar; fonksiyonel olarak tetrahidrakannobinol (THC)'e benzemektedir ve sigara gibi içildiğinde kannabinoid reseptörlerine (CB1 ve CB2) bağlandığı için esrarın etkisini taklit etmektedir. Ancak, bu ürünlerin çoğu THC'den daha güçlüdür ve daha büyük sağlık riski oluşturur. Yasal görünüm kazandırmak amacıyla çeşitli bitki kırıntılarına emdirilen bu maddeler ülkemizde "Bonzai" olarak bilinmektedir.
Bu çalışmada ilk olarak "Bonzai" bitkisel ürününün içeriğindeki sentetik kannabinoid türü belirlenmiş daha sonra sentetik kannabinoid içeren "Bonzai" bitkisel ürününe inhalasyon yoluyla maruz kalan sıçanların kan, idrar ve organ örneklerinde bitkinin yanan miktarı ile dokuda biriken miktarı arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Yapılan analiz sonucunda bitkisel üründe AB-Fubinaca ve 5F-NPB-22 sentetik maddeleri ile Δ9-THC (Esrar) tespit edilmiştir. Sıçanların kan ve idrar örneklerinde sentetik kannabinoid tespit edilmezken, özellikle akciğer dokusunda bitkisel ürün miktarı ile dokuda görülme sıklığı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur.
Sentetik kannabinoid içeren bitkisel ürünlere inhalasyon ile maruz kalan kişilerin biyolojik örneklerinde yapılan bir çalışma bulunmamaktadır. Deney hayvanları insanlar için iyi bir modeldir.  Elde edilen bulguların sonucunda bitkisel ürünün miktarının artması insanlar içinde risk oluşturabileceğini göstermiştir. Aynı zamanda bu çalışma biyolojik örneklerde yeni çıkan sentetik kannabinoidlerin tespitinde hassas analitik yöntemler oluşturmamızı sağlamıştır.

Abstract:
The incidence of new psychoactive substances which have not any legal disability and show similar effects is getting increased in Turkey and other countries all over the world as well as is known and controlled by laws. Synthetic cannabinoids are found in these psychoactive substances. These are functionally resembles tetrahydracannobinol (THC) and mimic the effects of cannabis because it binds to cannabinoid receptors (CB1 and CB2) when consumed as a cigarette. Synthetic cannabinoids are included in these psychoactive substances. However, most of these products are stronger than THC and create a greater health risk. In our country, these substances are known as "Bonsai" plants are impregnated various plants in order to gain a legal appearance.
In this study, firstly what kinds of the synthetic cannabinoids in the content of the"Bonsai" was first determined and then the relationship between the burning amount of the plant and the amount accumulated in the tissue of blood, urine and organ samples of exposed to rats by inhalation. As a result of the analysis, AB-Fubinaca and 5F-NPB-22 of synthetic materials and Δ9-THC (Cannabis) were detected in herbal extracts. A significant relationship was found between the amount of herbal products in lung tissue and the frequency of appearance in the tissue, while synthetic cannabinoid was not detected in the blood and urine specimens of the rats. 
There are no studies on biological samples of persons exposed to herbal products containing synthetic cannabinoids by inhalation. Experimental animals are a good model for humans. As a result of the findings obtained, it has been shown that the increase in the amount of herbal products can create risks in humans. At the same time, this work has enabled us to create sensitive analytical methods for the detection of novel synthetic cannabinoids in biological samples.