Karaciğer siroz hastalarında aneminin varlığı ile hepatorenal sendroma gidiş arasındaki ilişki
The relationship between presence of anemia and progression to hepatorenal syndrome in patients with liver cirrhosis
Yazar: FURKAN GÖKÇEN
Danışman: DR. RAHİME ÖZGÜR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis

Özet:
Amaç: Hepatorenal sendrom (HRS), sirozlu hastalarda ortaya çıkan tamamen fonksiyonel bir böbrek yetmezliği tipi olarak tanımlanmıştır. Amacımız, siroz hastalarının çoğunda görülen anemi varlığının, HRS ile ilişkisini saptamak ve HRS gelişmesini önceden öngörebilmektir.
Gereç ve Yöntem: SBÜ Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği'nde Ocak 2019–Mart 2023 arasında, 18 yaş üzeri, yatırılarak takip edilen karaciğer sirozu tanılı hastaların laboratuvar sonuçları, radyoloji raporları ve epikrizleri retrospektif taranarak bilgileri kaydedilmiştir. Uluslararası Asit Kulübü (ICA) HRS tanı kriterleri 2015 ve 2019'da yapılan yayınlar ile yenilenmiş, bu yeni kriterlere göre tanı konmuş HRS'li 30, tanıları klinik bulgular ve radyolojik görüntülemeler ile desteklenen karaciğer sirozlu 72, toplam 102 olgu çalışmaya alınmıştır. Bu olguların biyokimyasal parametreleri, HRS ve siroz tanılarıyla ilişkilendirilerek değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler için SPSS-22 paket programı kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 102 hasta, 18-90 yaş aralığında dağılım göstermiş ve HRS olmayan hasta grubu yaş ortalaması 66,75±12,51, HRS-AKI grubunun yaş ortalaması 70,38±10,97, HRS-NAKI grubunun yaş ortalaması 62,00±14,23 olarak belirlenmiştir. Hastaların %61,8'i erkek ve %38,2'si kadındır. Hastaların %76,6'sı HRS olmayan siroz tanılı, %15,7'si HRS-AKI grubunda ve %13,7'si HRS-NAKI grubundadır. HRS-NAKI alt gruplarının %78,6'sı HRS-NAKI-AKD olup kalan %21'4ü HRS-NAKI-CKD grubundadır. Hastaların %81,3'ü taburcu, %18,6'sı ex olmuştur. Hemoglobin ve hematokrit değeri bakımından HRS grubunun ortalaması HRS olmayan gruptan anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05).  Aynı değerler için HRS-AKI grubunun ortalaması HRS olmayan gruptan anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). Aynı değerler, HRS-NAKI grubunda HRS olmayan gruba göre yine daha düşük bulunmuş olup istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0.05). Bu sonuç mortalite açısından incelediğinde, hemoglobin değerinin düşüklüğünün hasta grupları arasında anlamlı farklılık olmadığı saptanmıştır (p>0,05).   
Sonuç: HRS tanı kriterleri son yıllarda değişikliğe uğramıştır. Dışlama tanısı olan bu sendromun erken tespitinin faydaları, HRS'yi erken öngörebilmeyi de önemli kılmıştır. Literatürde aneminin HRS'yi öngörmede kullanılabileceğine dair çalışmalar mevcuttur. Bizim çalışmamız da göstermektedir ki aneminin varlığı HRS'yi öngörmede değerlendirilebilir.

Abstract:
Aim: Hepatorenal syndrome (HRS) has been defined as a fully functional type of renal failure that occurs in patients with cirrhosis. Our aim is to determine the relationship between the presence of anemia, which is seen in most cirrhotic patients, and HRS, and to predict the development of HRS.
Materials and Methods: Laboratory results, radiology reports and epicrisis of patients over 18 years of age, who were hospitalized and followed up in the SBU Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital Internal Medicine Clinic, between January 2019 - March 2023, were retrospectively scanned and recorded. International Acid Club (ICA) HRS diagnostic criteria were renewed in 2015; 30 patients with HRS, 72 patients with liver cirrhosis, and a total of 102 cases were included in the study. The biochemical parameters of these cases were evaluated in association with the diagnosis of HRS and cirrhosis. SPSS-22 package program was used for statistical analysis.
Results: The 102 patients included in our study ranged from 18 to 90 years of age, and the mean age of the non-HRS patient group was 66.75±12.51, and HRS-AKI group was 70.38±10.97, and HRS-NAKI group was 62.00±14.23. 61.8% of the patients were male and 38.2% were female. Of the patients, 76.6% were diagnosed with cirrhosis without HRS, 15.7% were in the HRS-AKI group and 13.7% were in the HRS-NAKI group. Of the HRS-NAKI subgroups, 78.6% were HRS-NAKI-AKD and the remaining 21% were in the HRS-NAKI-CKD group. 81.3% of the patients were discharged and 18.6% died. In terms of hemoglobin and hematocrit values, the mean of the HRS group was found to be significantly lower than the group without HRS (p<0.05). For the same values, the mean of the HRS-AKI group was found to be significantly lower than the group without HRS (p<0.05). The same values were again found to be lower in the HRS-NAKI group than in the non-HRS group and were not statistically significant (p>0.05). When this result was analyzed in terms of mortality, it was found that low hemoglobin value did not differ significantly between the patient groups (p>0.05).
Conclusion: HRS diagnostic criteria have changed in recent years. The benefits of early detection of this syndrome, which is a diagnosis of exclusion, made it important to be able to predict HRS early. There are studies in the literature that anemia can be used to predict HRS. Our study also shows that the presence of anemia can be evaluated in predicting HRS.