Prostat volüm değerlerinin manyetik rezonans ve ultrason ile karşılaştırılması ve korelasyonu
Comparison and correlation of prostate volume values with magnetic resonance and ultrasound
Yazar: ONUR YILMAZ
Danışman: PROF. ŞÜKRÜ MEHMET ERTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Hacim analizi = Volumetric analysis ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Prostat = Prostate ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Giriş ve amaç: Prostat hacmini belirleyen en iyi yöntem kesitsel yöntemler ile birlikte çalışan çeşitli yazılımlardır. Ancak bunlar maliyeti ve kullanımın zaman alması nedeniyle günlük kullanımda nadir kullanılır. Transrektal ultrason(TRUS) prostat volüm belirlemede günlük pratikte kullanılan en iyi metottur ancak işlemin hasta konforu nedeniyle özellikle cerrahi planlanan hastalar için önerilir. Günlük pratikte prostat volümü için en sık kullanılan, en pratik yöntem transabdominal ultrasondur(TAUS). 
Prostat volümü benign prostat hiperplazisinin takibindeki rolünün yanı sıra PSA dansitesinin hesaplanmasında da kullanılmaktadır. PSA dansitesi PSA değerinin prostat volümüne bölünmesi ile hesaplanır ve  prostat manyetik rezonans(MR) raporlanmasında kullanılan önemli bir parametredir. Klinik uygulamada, prostat MR incelemeleri raporlanırken, hastanın prostat volümünün MR görüntülerinden manuel olarak hesaplanmaktadır Prostat volümünün farklı modaliteler ile hesaplanması potansiyel olarak PSA dansitesinde farklılıklara yol açabilecek bir durumdur. Bu nedenle biz çalışmamızda prostat volüm hesabında sık kullanılan TAUS ile MR görüntülerinden hesaplanan  prostat volümlerinin birbirleri ile ne kadar uyumlu olduğunu göstermeyi amaçladık. 

Gereç ve yöntem: Retrospektif çalışmamızda hastanemizde Ağustos 2015 ve Aralık 2018 tarihleri arasında tüm batın MR ve batın US incelemeleri bulunan toplam 173 hasta dahil edildi. Çalışmamızda bulunan 173 erkek hastanın yaşları 38 ile 86 (ortalama 65±10,38) arası değişmektedir. Batın US ve Batın MR incelemeleri hastanemiz sisteminde mevcut olan bu hastaların prostat gland volümleri hesaplandı. Ölçümlerde prolate elipsoid yöntemi kullanıldı. İstatistiksel analiz için SPSS 15,0 for Windows programı kullanıldı. Tanımlayıcı istatistikler sayısal değişkenler için ortalama, standart sapma, minumum, maksimum, kategorik değişkenler için sayı ve yüzde olarak verildi. Ölçümlerin uyumu İntraclass Correlation Coefficient, Bland Altman, Passing and Bablok Regression yöntemi ile incelendi. İstatistiksel alfa anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edildi. 

Bulgular: Çalışma grubunda US ve MR ile gerçekleştirilen prostat volüm ölçümlerinde ortalama değerler sırası ile 44,8±26,8 cc ve 46,7±32,3 cc olarak ölçüldü. MR ile ölçülen prostat volümü ile TAUS ile ölçülen prostat volümü arasında Bland-Altman yöntemi ile uyum olduğu görüldü. Interclass correlation analizinde MR ve TAUS prostat ölçümleri arasında rho katsayısı 0,7 (p<0,001) olarak bulundu. Passing and Bablok regresyon analizinde regresyon eşitliği y=1,09x-3,8 olarak belirlendi.
  
Sonuç: Çalışmamız sonucunda MR ve TAUS ile ölçülen prostat volümleri birbirleri ile uyumlu olarak bulunmuş olup; prostat MR raporlanırken PSA dansitesi hesaplanması sırasında TAUS incelemesi bulunmayan hastalarda US incelemeye gerek kalmadan MR görüntüleri üzerinden manuel ölçümle elde edilen volüm değerleri güvenle kullanılabilir.

Abstract:
İntroduction and Objective: The best method for determining porstate volüme is various software that works in conjuction with cross-sectional methods. Because of these are high cost and the usage take time, they are rarely used in daily life. Transrectal ultrasound (TRUS) is the best method to determine the prostate volume but it is only recommended for the patients scheduled for surgery because of patient comfort. In daily practice, the most common and the most practical approach is transabdominal ultrasound (TAUS).  
The prostate volume do not only play a role in prostate hyperplasia follow-up, but also used for the calculation of PSA density. PSA density is calculated by dividing PSA by prostate volume and it is an essential parameter for reporting prostate magnetic resonance (MR). In clinical practice, when prostate studies arereported, patient's prostate volume is calculated manually from the MR images. The calculation of prostate volume using different modalities may lead to variations in PSA density. Therefore, in this study, we aimed to show how well prostate volumes that are calculated by TAUS and MRI images are compatible with each other. 
 
Materials and method: 173 patients who have whole abdomen MRI and US between August 2015 and December 2018 were enrolled to our retrospective study. The ages of 173 male patients in our study ranged from 38 to 86 years (mean 65 ± 10.38 years). Prostate gland volumes of these patients with abdominal US and abdominal MR examinations present our hospital system were calculated. Prolate ellipsoid method was used in measurements. SPSS 15,0 for Windows program was used for statistical analysis. Descriptive statistics were given as mean, standard deviation, minimum, maximum, and number and percentage for categorical variables. The compatibility betwen the measurements were investigated by Intraclass Correlation Coefficient, Bland Altman, Passing and Bablok Regression method. Statistical alpha significance was accepted as p<0,05. 

Results: The mean values of prostate volume measurements by US and MR of the study group were calculated as 44,8±26,8 cc and 46,7±32,3 cc respectively. Compatibility was found in prostate volume measured by MR and prostate volume measured by TAUS with Bland-Altman method. Rho coefficient was found as 0,7 (p<0,001) in MR and TAUS prostate measurements with interclass correlation analysis. Regression equation was determined as y=1,09x-3,8 in Passing and Bablok regression analysis. 

Conclusion: In conclusion, the prostate volumes measured with MR and TAUS were found compatible with each other. During the calculation of PSA density in the process of reporting prostate MR, in patients without TAUS examination, volume values obtained by manual measurement on MR images can be safely used without the need for further US examination.