Ergenlerde sosyal medya bağımlılığının yalnızlık ve akran ilişkileri açısından incelenmesi: 15-18 yaş ergenler üzerine bir araştırma
An investigation of social media addiction in adolescents in terms of solitude and peer relations: A study on 15-18 years old adolescent
Yazar: BETÜL SEDA SUNĞUR
Danışman: DOÇ. DR. GÜL ERYILMAZ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akran ilişkileri = Peer relationships ; Bağımlılık = Dependency ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sosyal medya = Social media ; Yalnızlık = Loneliness ; Ölçekler = Scales ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Bu araştırma yalnızlık ve akran ilişkilerinin sosyal medya bağımlılığını ne derece yordadığını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkeni sosyal medya bağımlılığı, bağımsız değişkenleri yalnızlık ve akran ilişkileridir. Araştırma kapsamında lise öğrencilerinin sosyal medya bağımlılıklarının, cinsiyet, yaş, devam edilen lise türü, gelir düzeyi, kardeş sayısı, kaçıncı çocuk olunduğu, anne ve baba eğitim düzeyi ve yakın arkadaş sayısı değişkenleri açısından anlamlı derecede farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Araştırma grubu 15-18 yaş aralığındaki ergenlerden oluşmaktadır. Araştırmaya, 159'u (%76,1) kadın ve 50'si (%23,9) erkek olmak üzere toplam 209 lise öğrencisi katılmıştır. Araştırma genel tarama modellerinden, ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir.  Veri toplama aracı olarak lise öğrencilerinin demografik bilgilerine ulaşmak amacıyla "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Ayrıca "UCLA Yalnızlık Ölçeği Kısa Formu (Ergenler için)", "Ergenler İçin Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği" ve "Akran İlişkileri Ölçeği" kullanılmıştır. Yalnızlık ve akran ilişkilerinin sosyal medya bağımlılığını ne derece yordadığını belirlemek amacıyla çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda yalnızlık ve akran ilişkilerinin sosyal medya bağımlılığını anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür (R=0.256; R2=0.065; F=6.788; p<.05). Lise öğrencilerinin sosyal medya bağımlılıklarının, cinsiyet, yaş, devam edilen lise türü, gelir düzeyi, kardeş sayısı, kaçıncı çocuk olunduğu, anne ve baba eğitim düzeyi ve yakın arkadaş sayısı değişkenleri açısından anlamlı derecede farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda sosyal medya bağımlılığı ile cinsiyet, yaş, devam edilen lise türü, gelir düzeyi, kardeş sayısı, kaçıncı çocuk olunduğu, anne eğitim düzeyi ve yakın arkadaş sayısı değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Yalnızca baba eğitim düzeyi değişkeni açısından anlamlı bir fark bulunmuştur. Baba eğitim düzeyi lise olan öğrencilerin, sosyal medya bağımlılık düzeyleri, baba eğitim düzeyi üniversite olan öğrencilere oranla  daha yüksek bulunmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Yalnızlık, Akran İlişkileri, Sosyal Medya Bağımlılığı, Ergenlik

Abstract:
This research was conducted to determine to what extent loneliness and peer relationships predict social media addiction. The dependent variable of the study is social media addiction, and the independent variables are loneliness and peer relationships. Within the scope of the study, it was also examined whether the social media addiction of high school students significantly differentiated in terms of gender, age, geographic area of residence, type of high school attended, income level, number of siblings, number of children, mother and father education level and number of close friends. The research group consists of adolescents between the ages of 15-18. A total of 209 high school students, 159 (76.1%) female and 50 (23.9%) male, participated in the study. The research was carried out with relational scanning model, one of the general scanning models. As a data collection tool, "Personal Information Form" was used to reach demographic information of high school students. In addition, "UCLA Loneliness Scale Short Form (for Adolescents)", "Social Media Addiction Scale for Adolescents" and "Peer Relationship Scale" were used. Multiple regression analysis was conducted to determine to what extent loneliness and peer relationships predict social media addiction. As a result of the analysis, it was seen that loneliness and peer relationships significantly predicted social media addiction (R = 0.256; R2 = 0.065; F = 6.788; p <.05). In order to determine whether the social media addiction of high school students differentiates significantly in terms of gender, age, geographical area of residence, type of high school attended, income level, number of siblings, number of children, education level of parents and number of close friends, independent groups t- test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used. As a result of the study, there was no significant difference between social media addiction and the variables of gender, age, geographic region of residence, type of high school attended, income level, number of siblings, number of children, maternal education level and number of close friends. A significant difference was found only in terms of the father education level variable. Social media addiction levels of students whose father's education level was high school were found to be higher than students whose father's education level was university.
Keywords: Loneliness, Peer Relations, Social Media Addiction, Adolescence