2 yaş üzeri obez çocuklarda plazminojen aktivatör inhibitör-1 ve doku plazminojen aktivatör seviyeleri
Plasminogen activator inhibitor-1 and tissue plasminogenactivator levels in obese children over 2 years old
Yazar: FUAT BAŞTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. FATİH TEMİZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Obezite = Obesity ; Plazminojen aktivatörleri = Plasminogen activators ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Çocuk obezitesi = Pediatric obesity ; Çocuklar = Children

Özet:
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 2017 Ocak ayından itibaren 2018 Ocak ayına kadar
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Uygulama Ve Araştırma Hastanesi
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı'na bağlı polikliniklere başvuran 2 yaş
üstü 60 çocuk dâhil edildi. Vakalar demografik ve antropometrik değerlendirmelerine
göre hasta ve kontrol grubu olarak 2 gruba ayrıldı. 30 obezite tanısı alan çocuk hasta
grubu olarak sınıflandırıldı. Obezite tanısında VKİ persantilinin 95 ve üzeri olması
kıstas olarak alındı. VKİ'i 95 persantilin altında olan 30 hasta kontrol grubu olarak
sınıflandırıldı. Çalışmaya hastalar dâhil edilirken, herhangi bir kronik hastalığı veya
akut enfeksiyonu olmaması açısından değerlendirme yapıldı. Hastalardan insülin, kan
glikozu için alınan kanların yanında biyokimya tüpüne 5 cc kan alınarak PAİ-1 ve tPA
çalışılmak üzere kan numuneleri toplandı. Tetkik almadan önce olguların 10-12 saat
açlıkları olmasına dikkat edildi. HOMA skoru kullanılarak hastaların insülin dirençleri
hesaplandı. PAİ-1 ve tPA serum seviyeleri eliza yöntemi ile çalışıldı. Alınan PAİ-1 ve
tPA sonuçlarının farklılığına yönelik, hasta ve kontrol grupları arasında kıyaslama
yapıldı. Ayrıca İD olan ve İD olmayan gruplar arasında da PAİ-1 ve tPA sonuçları
karşılaştırıldı. Verilerin istatistiksel değerlendirmesinde değişkenlerin normal dağılıma
uygunluğu Shapiro-Wilk testi ile incelenmiştir. Normal dağılım göstermeyen
değişkenlerde iki grup karşılaştırmaları Mann-Whitney U testi ile incelenmiştir.
İstatistik parametreleri Medyan (Q1-Q3) ile ifade edilmiştir. İstatistiksel anlamlılık
p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Amaç: Bu çalışmamızdaki amacımız, vücut kitle indeksi 95 persantil ve üzerinde olan
2 yaş üstü obez çocukların dolaşımındaki PAİ-1 ve t-PA seviyelerini belirlemek,
anormal seviyelere sahip olan çocuklarda trombotik olaylar ve birlikte var olabilecek
birtakım bozukluk ve hastalıklar açısından var olan risk durumuna vurguda
bulunmaktır.
Bulgular: Toplam vakaların %53,3'ü (32 kişi) erkek, %46,7'si (28 kişi) kız cinsiyete
sahipti. Grupların medyan yaş değeri 12 idi. Hasta grubunun tamamının VKİ persantili
95 ve üzerinde (30 hasta), kontrol grubunun tamamının VKİ persantili 95 persantilin
altında idi (30 hasta). Kontrol grubunun VKİ'ne göre sınıflandırılmasında ise 6 hasta
(%10) 85-95 persantil arasında, 2 hasta (%3,3) 75-85 persantil arasında, 4 hasta (%6,7)
50-75 persantil arasında, 8 hasta (%13,3) 25-50 persantil arasında, 1 hasta (%1,7) 15-25
persantil arasında, 5 hasta (%8,3) 5-15 persantil arasında, 4 hasta da (%6,7) 5 persantil
ve altında yer alıyordu.
Hasta ve kontrol gruplarının ortalama insülin düzeyleri karşılaştırıldığında, hasta
grubunun ortalama insülin düzeyi, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı
derecede yüksek bulundu (18,9 vs 7,4, p<0,001). Hasta ve kontrol grupları arasında kan
glikoz (mg/dl) düzeylerinin karşılaştırılmasında ise istatistiksel olarak anlamlı fark
saptanmadı (85 vs 87, p=0,70). Hasta ve kontrol grupları arasında HOMA skorları
karşılaştırıldığında ise hasta grubunun ortalama HOMA skoru, kontrol grubuna göre
istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı (4,14 vs 1,58, p<0,001).
Hasta ve kontrol grupları arasında PAİ-1 (ng/ml) seviyelerinin
karşılaştırılmasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p=0,09). Hasta ve
kontrol grupları arasında tPA (ng/ml) seviyelerinin karşılaştırılmasında da istatistiksel
olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p=0,58).
İD olan ve olmayan gruplarının ortalama insülin düzeyleri karşılaştırıldığında,
İD yüksek olan grubun ortalama insülin düzeyi, İD olmayan gruba göre istatistiksel
olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (20,3 vs 5,3, p<0,001). İD olan ve olmayan
gruplarının ortalama kan glikozu düzeyleri karşılaştırıldığında, İD yüksek olan grubun
ortalama kan glikozu düzeyi, İD olmayan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı
derecede yüksek bulundu (89 vs 84, p=0,019). İD olan ve olmayan gruplarının ortalama
HOMA skorları karşılaştırıldığında, İD yüksek olan grubun ortalama HOMA skoru, İD
olmayan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (4,32 vs 1,04,
p<0,001).
İD olan ve olmayan grupların arasında PAİ-1 (ng/ml) seviyelerinin
karşılaştırılmasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p=0,17). İD olan ve
olmayan grupların arasında tPA (ng/ml) seviyelerinin karşılaştırılmasında istatistiksel
olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p=0,96).
İD olan ve olmayan gruplar arasında VKİ'lerinin kıyaslanmasında İD olan
grubun ortalama VKİ değeri, İD olmayan grubunkine göre istatistiksel olarak anlamlı
derecede yüksekti (27,4 vs 19,0, p<0,001).
Sonuç: Obezitesi olan çocukların VKİ'leri yüksek olup, plazma insülin düzeyleri de
buna paralel yükseklik göstermektedir. Yüksek insülin düzeylerinin sonucu olarak da
hastalarda İD gelişme olasılığı artmaktadır. İD'nin yönetiminde kilo kontrolü önemli
yere sahiptir. Obez ve İD olan çocuklarda plazma PAİ-1 ve tPA seviyelerinde obez
olmayan çocuklara oranla anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Obez ve İD olan çocuklarda
PAİ-1 ve tPA seviyelerinin artışına neden olabilecek, obeziteye eşlik eden ek patolojik
süreçler (örneğin metabolik sendrom, hipertansiyon) hakkında ileri araştırmalara ihtiyaç
vardır. Obez çocuklarda PAİ-1 ve tPA seviyeleri normal olabilmekte, ileriye dönük
olarak gelişebilecek trombotik, aterosklerotik, kardiyovasküler problemlerin
öngörülmesinde tek başına belirleyici bir faktör olarak kullanımları için daha ayrıntılı
araştırmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Obezite, PAİ-1, tPA
Sayfa Adedi: 56
Danışman: Doç. Dr. Fatih TEMİZ

Abstract:
Aim: The aim of this study was to determine the levels of PAI-1 (Plasminogen
activator inhibitor-1) and tPA (Tissue plasminogen activator) in the circulation of obese
children, and to emphasize the risk status for a number of disorders in children with
abnormal levels.
Material and method: From January 2017 to January 2018, 60 children aged over 2
years who were admitted to outpatient clinics of Pediatrics Department of
Kahramanmaraş Sütçü İmam University were included in the study. Cases were divided
into two groups according to their demographic and anthropometric evaluations.
According to BMI (Body Mass Index) values, 30 children were diagnosed as obesity
who were classified as patient group and the others were classified as control group.
While patients were included in the study, any chronic disease or acute infection was
evaluated.
Blood samples were collected from patients to study insulin, blood glucose,
PAI-1 and tPA. It was noted that the patients had fasting for 10-12 hours before taking
blood samples.
Insulin resistance (IR) of patients was calculated by using HOMA
(Homeostasis Model Assessment) score. PAI-1 and tPA serum levels were determined
by elisa method. A comparison was made between the patient and the control groups for
the difference of the PAI-1 and tPA results. In addition, PAI-1 and tPA results were
compared between IR and non-IR groups.
Results: Of the total cases, 53.3% (32 cases) were male, 46.7% (28 cases) had female
gender (Table 1). When the mean insulin levels of the patient and control groups were
compared, the mean insulin level of the patient group was significantly higher than the
control group (18.9 μIU/ml vs 7.4 μIU/ml, p <0.001) (Table 2). When HOMA scores
were compared between patient and control groups, mean HOMA score of the patient
group was found to be significantly higher than the control group (4.14 vs 1.58, p
<0.001) (Table 2, Figure 1). There was no statistically significant difference in PAI-1
(ng/ml) levels between patient and control groups (21,5 ng/ml vs 24,6 ng/ml, p = 0.09)
(Table 2). There was no statistically significant difference between tPA (ng/ml) levels
between patient and control groups (104,1 ng/ml vs 112,7 ng/ml, p = 0.58) (Table 2).
When the mean insulin levels of the IR and non-IR groups were compared, the mean
insulin level of the IR group was found to be significantly higher than the non-IR group
(20.3 μIU/ml vs 5.3 μIU/ml, p<0.001) (Table 3). When the mean blood glucose levels
of the patients with and without IR were compared, the mean blood glucose level of the
IR group was found significantly higher than the non-IR group (89 mg/dl vs 84 mg/dl,
p=0.019) (Table 3). When the mean HOMA scores of the IR and non-IR groups were
compared, the mean HOMA score of the IR group was statistically higher than the non-
IR group (4.32 vs 1.04, p <0.001) (Table 3). No statistically significant difference was
found in the comparison of PAI-1 (ng / ml) levels between IR and non-IR groups (21,7
ng/ml vs 24,8 ng/ml, p = 0.17) (Table 3, Figure 2). Also there was no statistically
significant difference in tPA (ng / ml) levels between IR and non-IR groups (104,7
ng/ml vs 115,2 ng/ml, p = 0.96) (Table 3, Figure 3). Statistically, the mean BMI of the
IR group was significantly higher than that of the non-IR group (27.4 vs. 19.0, p
<0.001) (Table 3).
Conclusion: The BMI of obese children is high and parallel to this, plasma insulin
levels are also elevated. As a result of high insulin levels, the probability of IR
development is increasing in patients. Weight management has an important role in the
management of IR. There was no statistically significant difference in plasma PAI-1 and
tPA levels in obese children compared to non-obese children. In addition, there was no
statistically significant difference in plasma PAI-1 and tPA levels in children with IR
compared to non-IR children. Further research is needed on additional pathological
processes (eg. metabolic syndrome, hypertension) associated with obesity, which may
lead to an increase in PAI-1 and tPA levels in children with obese and IR. PAI-1 and
tPA levels may be normal in obese children and further investigations are needed for
their use as a predictive factor alone in predicting future thrombotic, atherosclerotic and
cardiovascular problems.
Keywords: Obesity, PAI-1, tPA
Page Number: 56
Advisor: Assoc. Prof. Dr. Fatih TEMİZ