Mavi Kelebek Sarmaşığı (Clitoria ternatea) ekstraktından biyosentezlenen çinko oksit nanopartiküllerin İn Vitro antimikrobiyal, antidiyabetik ve antioksidan aktivitelerinin değerlendirilmesi
Zinc biosynthesis from blue butterfly (Clitoria ternatea) extract oxide nonaparticles are antimicrobial, antidiabetic and antioxidant in vitro evaluation of activities
Yazar: SIDIKA YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRİYE YEŞİLOT
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık ve Biyomedikal Bilimler (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Biyomedikal uygulamalar için biyo-fonksiyonel nano boyutlu malzemelerin sentezi,
karakterizasyonu, araştırılması ve uygulanması son derece hayati önem taşımaktadır.
Yeşil sentez yöntemi ile çevre dostu, toksik olmayan ve güvenli reaktifler olarak
adlandırılan biyolojik materyaller kullanılarak farklı şekil ve boyutta nanoyapılar
sentezlenmektedir. Bu çalışmada Clitoria ternatea ekstraktı aracılı sentezlenen çinko
oksit nanopartiküllerin (MK-ZnO NP) biyomedikal uygulamalarda kullanımına
yönelik antimikrobiyal, antioksidan ve antidiyabetik aktivitelerinin değerlendirilmesi
amaçlanmıştır. Clitoria ternatea sulu bitki özütü kullanılarak yeşil sentez yolu ile
sentezlenen çinko oksit nanopartiküller UV-vis 362 nm'de absorpsiyon piki, EDX
analizinde yüzey plazmon rezonansı nedeniyle 1 keV'de karakteristik bir absorbsiyon
zirvesi sergilemiştir. MK-ZnO NP'lere ait elementel kompozisyonda Zn (%48,9)
elementi belirlenmiştir. ZnO NP'nin ortalama kristal boyutu 16,32 nm olarak
hesaplanmıştır. MK-ZnO NP'ler Staphylococcus aureus, Enterococcus faecalis ve
Escherichia coli türlerine karşı kayda değer antibakteriyel aktivite göstermiştir. MKZnO
NP'lerin (50-2000 μg/mL) DPPH radikal süpürme aktiviteleri en düşük %9,4
iken en yüksek %78,1 olarak bulunmuş ve IC50 dozu 623,48 μg/mL olarak
hesasplanmıştır. MK-ZnO NP'lerin (1250-10000 μg/mL) α- amilaz enzim aktivitesini
inhibe etme yüzdesi en düşük %70,6 iken en yüksek %94,3 olarak bulunmuş ve IC50
dozu 502,61 μg/mL olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak Clitoria ternatea kullanılarak
başarılı bir şekilde sentezlenen çinko oksit nanopartiküller antimikrobiyal, antioksidan
ve antidiyabetik etkinliği açısından biyomedikal alanlarda kullanılabilecek bir ajan
olarak umut vaat etmektedir.

Abstract:
The synthesis, characterization, research and application of bio-functional biomedical
nano-sized materials for biomedical applications is of vital importance. With the green
synthesis method, nanostructures of different shapes and sizes are synthesized using
biological materials called environmentally friendly, non-toxic and safe reagents. The
aim of this study was to evaluate the antimicrobial, antioxidant and antidiabetic
activities of Clitoria ternatea extract-mediated synthesized zinc oxide nanoparticles
(MK-ZnO NP) for use in biomedical applications. Zinc oxide nanoparticles
synthesized by green synthesis using Clitoria ternatea aqueous plant extract exhibited
an absorption peak at UV-vis 362 nm and a characteristic absorption peak at 1 keV
due to surface plasmon resonance in EDX analysis. Zn (48.9%) was determined in the
elemental composition of MK-ZnO NPs. The average crystal size of ZnO NP was
calculated as 16.32 nm. MK-ZnO NPs showed significant antibacterial activity against
Staphylococcus aureus, Enterococcus faecalis and Escherichia coli species. DPPH
radical scavenging activities of MK-ZnO NPs (50-2000 μg/mL) were found to be the
lowest 9.4% and the highest 78.1%. The IC50 dose was calculated as 623.48 μg/mL.
The percentage of inhibition of α-amylase enzyme activity by MK-ZnO NPs (1250-
10000 μg/mL) was found to be the lowest 70.6% and the highest 94.3%. The IC50 dose
was calculated as 502.61 μg/mL. In conclusion, zinc oxide nanoparticles successfully
synthesized using Clitoria ternatea are promising as an agent that can be used in
biomedical fields in terms of antimicrobial, antioxidant and antidiabetic activity.