Eğitimde fırsat eşitliği konusunda yapılan çalışmaların sistematik derleme yoluyla incelenmesi: Yurt içi ve yurt dışı çalışmalara ilişkin bir karşılaştırma
A systematic review of studies on equal opportunity in education: A comparison of domestic and international studies
Yazar: HÜSEYİN DEMİR
Danışman: PROF. DR. MAHMUT OĞUZ KUTLU
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Eğitim = Education ; Eğitim sistemi = Education system ; Eşitlik = Equality ; Fırsat eşitliği = Opportunity equality ; Sosyal araştırma = Social research

Özet:
Geçmişte insanlar arasında etnik köken, din, dil ve renk gibi birtakım sınıfsal ayrışmalar söz konusuydu ancak modern dünyada meydana gelen değişimler, sanayileşme, teknolojik gelişmeler ve özellikle insana verilen değerin artması sonucu hak, hukuk, adalet, demokrasi ve eşitlik gibi temel kavramlar önem kazanmaya başlamıştır. Bunlara bağlı olarak bir ülkenin gelişimi için hayati önem taşıyan eğitim alanında da birtakım köklü değişiklikler yapma zorunluluğu hissedilmiştir. Bu önemli değişikler arasında sayılan ve eğitimin en önemli faktörlerinden biri de eğitimde fırsat eşitliği kavramıdır. Eğitimde fırsat eşitliği, bireylerin tamamına kaynak ve imkanların eşit sunulması, bireylerin var olan potansiyellerinin ortaya çıkarılarak eğitimde eşitliğin sağlanmasıdır. Bu araştırmanın amacı eğitimde fırsat eşitliği konusunda yurt içi ve yurt dışında yapılan araştırmaların sistematik olarak incelenmesidir. Bu araştırmada Google Akademik, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi, Proquest Veri Tabanı ve Ulakbim üzerinden eğitim, adalet, eşitlik, eşitlik teorileri ve eğitimde fırsat eşitliği kavramları taranmıştır. Tarama sonucunda bu araştırmaya katkısı olacağı düşünülen eğitimde fırsat eşitliği konusunda yurt içi ve yurt dışı yaklaşık 250 araştırma derinlemesine incelenmiştir.  Bu incelemenin sonucunda amaca daha iyi bir şekilde hizmet edeceği düşünülen yurt içinde yapılan 78 araştırma ve yurt dışında yapılan 60 araştırma olmak üzere toplamda 138 araştırmanın bulgular kısmında içerik yönünden betimsel analizi yapılmasına ve geriye kalanların ise bu araştırmanın farklı bölümlerinde kullanılmasına karar verilmiştir. Bu araştırmanın bulgularına göre eğitimde fırsat eşitliğinin en önemli sorunları sosyo ekonomik durum, cinsiyet eşitsizliği ve bölgeler arası farklılıklardır. Araştırmanın sonucunda bu araştırmanın temel ve alt amaçları kapsamında eğitimde fırsat eşitliği konusundaki yurt içi ve yurt dışı araştırmaların benzerlikleri ve farklılıkları eğitim sistemindeki yürürlükte olan politikalar göz önünde bulundurularak tartışılmış ve elde edilen bulgular ışığında eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanabilmesi için uygulayıcılara ve araştırıcılara önemli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In the past, there were a number of class divisions between people such as ethnicity, religion, language and color, but as a result of the changes in the modern world, industrialization, technological developments and especially increase in the value given to human beings, basic concepts such as rights, law, justice, democracy and equality began to gain importance. Accordingly, it was felt that it was obliged to make some radical changes in the field of education, which is vital for the development of a country. One of the most important factors in education, which is considered among these important changes, is the concept of equal opportunity in education. Equal opportunity in education, equal provision of resources and opportunities to all individuals, equality in education by revealing the existing potentials of individuals. The aim of this research is to systematically examine the researches carried out at home and abroad on equal opportunities in education. In this research, the concepts of education, justice, equality, equality and equal opportunity in education were scanned through Google Academic, Higher Education Board Thesis Center, Proquest Database and Ulakbim. As a result of the scanning approximately 250 studies at home and abroad on equal opportunities in education, which are thought to contribute to this research, have been examined in depth. As a result of this review, it was decided to conduct a descriptive analysis of the content in the findings of 138 studies, including 78 domestic studies and 60 studies conducted abroad, which are thought to serve the purpose better, and the rest to be used in different parts of this research. In the light of the findings of this research, the most important problems of equal opportunity in education are socioeconomic status, gender inequality and differences between regions. As a result of the research, the similarities and differences of domestic and international research on equal opportunities in education were discussed in the basic and sub-objectives of this research, taking into account the policies in force in the education system, and important recommendations were made to practitioners and researchers in order to achieve equal opportunities in education in light of the findings obtained.
 As a result of the research, domestic and international research on equal opportunities in education were discussed within the scope of the sub-problems of this research, their similarities and differences were discussed taking into account the policies in force in the education system and important recommendations were made to practitioners and researchers in order to achieve equal opportunities in education in light of the findings obtained.