Babadağ (Fethiye) yöresinde odun dışı orman ürün özelliğine sahip bazı bitki türlerinin potansiyel dağılım modellemesi ve haritalaması
Modelling and mapping of potential distribution of some plant species with non-wood forest product features in Babadağ (Fethiye) district
Yazar: ALİCAN ÇIVĞA
Danışman: PROF. DR. SERKAN GÜLSOY ; DOÇ. DR. ÖZDEMİR ŞENTÜRK
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Babadağ = Babadağ ; Biyoiklim = Bioclimatic ; Odun dışı orman ürünleri = Non-wood forest products ; Orman ekolojisi = Forest ecology

Özet:
Günümüzde odun dışı orman ürünleri başta tıp ve eczacılık olmak üzere sanayi, gıda, kozmetik ve parfümeri gibi birçok alanda yaygın bir şekilde kullanılmaya başlanmış ve gittikçe önemini arttırmıştır. Buradan yola çıkarak tez çalışmasında Fethiye - Babadağ yöresinde önem arz eden 5 farklı odun dışı orman ürününün tür dağılım modellemesi gerçekleştirilmiş ve potansiyel dağılım haritaları elde edilmiştir. Çalışmada modelleme işlemi için MaxEnt yöntemi kullanılmıştır. Modellemelerde kullanılmak üzere 15 adet topografik değişken üretilmiştir. Modelleme aşamasında kullanılan iklim verileri de CHELSA veri tabanından temin edilmiştir. Türlerin modelleme işlemleri neticesinde sandal ağacı (Arbutus andrachne L.) için elde edilen modelin AUC değeri 0.954, yabani zeytin (Olea europaea L. subsp. europaea) türü için 0.868, bilyalı kekik (Origanum onites L.) türü için 0.822, menengiç (Pistacia terebinthus L.) türü için 0.806 ve son olarak adaçayı (Salvia tomentosa Mill.) türü için 0.875 olarak tespit edilmiştir. Elde edilen AUC değerleri itibariyle beş tür için de modellerin geçerli olduğu görülmüştür. Bu modellere göre her bir türe ait olarak potansiyel dağılım haritaları elde edilmiştir. Bu haritaların ilgili türlere ait olarak yapılacak planlama çalışmalarında etkin ve pratik bir rol oynayabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Presently, non-wood forest products have been widely used in many fields such as medicine and pharmacy, industry, food, cosmetics, and perfumery, and their importance has gradually increased. Based on this study, species distribution modeling of 5 different non-wood forest products, which are important in Fethiye - Babadağ region, was conducted and potential distribution maps were acquired. MaxEnt method was utilized for modeling. 15 topographic variables were created to be exercised in modeling. The climate data were also downloaded from the CHELSA database. According to the models performed the AUC values of the model obtained for Sandalwood (Arbutus andrachne L.) were 0.954, 0.868 for wild olive (Olea europaea L. subsp. europaea), 0.822 for Turkish oregano (Origanum onites L.), 0.806 for turpentine tree (Pistacia terebinthus L.), and 0.875 for balsamic sage (Salvia tomentosa Mill.). It was seen that the models were valid for all five species in terms of the AUC values. Finally, potential distribution maps were obtained for each species. It is thought that these maps may play an effective and practical role in the planning studies to be carried out for the aforementioned species.