Sosyal bilgiler dersinde dünya vatandaşlığı konusu ve sosyal bilgiler öğretmenlerinin dünya vatandaşlığına bakış açılarının incelenmesi
The topic global citizenship in social and the examination of social studies teachers' perspectives on global citizenship
Yazar: SAFİYE AKDAŞ
Danışman: PROF. DR. CEMİL ÖZTÜRK
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı Sosyal Bilgiler dersinde dünya vatandaşlığı konusunu ve Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin dünya vatandaşlığına bakış açılarının incelenmesidir. Dünya vatandaşlığı tarihsel olarak yer alan bir kavram olmakla birlikte son yıllara gerek savaşlar nedeniyle gerekse de ekonomik ve sosyal nedenlerle artan göçlere bağlı olarak önem kazanmaya başlamıştır. Dünya vatandaşlığının önem kazanmasında öne çıkan bir diğer değişkeni ise küreselleşme teşkil etmektedir. Küreselleşmeye bağlı olarak gerek bireysel olarak gerekse de toplumsal olarak etkileşim hızı artmış bununla birlikte eğitim, iş ve seyahat gibi nedenlere bağlı olarak yer değiştirmeler de artmıştır. Farklı kültürlerle yüzleşen insanlar için de dünya vatandaşlığı önemli hale gelmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden olan görüşme metoduna göre yapılan çalışmanın örneklemini 30 Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizine göre analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda katılımcı öğretmenlerden elde edilen veriler üç boyuta ayrılmıştır: Vatandaşlık kavramı ve eğitim ilişkisi boyutu, dünya vatandaşlığı kavramı ve eğitim ilişkisi boyutu ve Sosyal Bilgiler dersi ve dünya vatandaşlığı boyutu. Katılımcı görüşleri bu üç boyut etrafından değerlendirilmiştir. Bu bağlamda katılımcı görüşleri genel olarak değerlendirildiğinde dünya vatandaşlığının önem kazandığı belirlenmiştir. Dünya vatandaşlığı kavramının önem kazanmasında güncel olarak devam eden savaşlar, savaşlara ve ekonomik sorunlara bağlı olarak ortaya çıkan göçler ve iklim krizinin etkili olduğu ifade edilmiştir. Katılımcı öğretmenler dünya vatandaşlığı konusunun bu sorunlar çerçevesinde öneminin arttığını belirterek Sosyal Bilgiler dersinde daha fazla yer alması gerektiğini belirtmişlerdir. 

Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Dünya Vatandaşlığı, Sosyal Bilgiler Öğretmenleri, Dünya Vatandaşlığı Eğitimi.

Abstract:
The aim of this research is to examine the topic of world citizenship in social studies classes and social studies teachers' perspectives on world citizenship. Although world citizenship is a concept that has existed historically, it has begun to gain importance in recent years due to increasing migration due to both wars and economic and social reasons. Another variable that stands out in the importance of world citizenship is globalization. Due to globalization, the speed of interaction, both individually and socially, has increased, and displacement due to reasons such as education, work and travel has also increased. World citizenship has become important for people who encounter different cultures. The sample of the study, which was conducted according to the interview method, which is one of the qualitative research methods, consists of 30 social studies teachers. Data were collected through a semi-structured interview form and analyzed according to content analysis. As a result of the analysis, the data obtained from the participating teachers were divided into three dimensions: the concept of citizenship and the education relationship dimension, the concept of world citizenship and the education relationship dimension, and the social studies course and the world citizenship dimension. Participant opinions were evaluated around these three dimensions. In this context, when the participant opinions were evaluated in general, it was determined that world citizenship had gained importance. It has been stated that the current ongoing wars, migrations due to wars and economic problems, and the climate crisis have been effective in the concept of world citizenship gaining importance. Participating teachers stated that the importance of world citizenship has increased within the framework of these problems and that it should be included more in social studies classes.
Key Words: Social Studies, World Citizenship, Social Studies Teachers, World Citizenship Education.