Bazı Asclepiadoideae ve Periplocoideae (Apocynaceae) taksonlarının biyosistematik özellikleri ve Türkiye'deki yayılışları
Biosystematic characteristics and distribution in Türkiye of some Asclepiadoideae and Periplocoideae (Apocynaceae) taxa
Yazar: EYÜP SARIKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEHER GÜVEN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Bitki sistematiği = Plant systematic ; Biyosistematik = Biosystematic ; Mikroskopi-elektron taramalı = Microscopy-electron scanning ; Morfoloji = Morphology ; Türkiye = Türkiye ; Çiçek biyolojisi = Floral biology

Özet:
Bu çalışma ile Periplocoideae (Periploca gracilis ve P. graeca) ve Asclepiadoideae (Araujia sericifera, Cionura erecta, Cynanchum acutum ve Gomphocarpus fruticosus) alt familyalarının Türkiye'de yayılış gösteren taksonlarının detaylı morfolojik özellikleri ile yaprak, meyve ve tohum mikromorfolojik karakterlerinin belirlenerek taksonların sistematiğine katkı sağlanması amaçlanmıştır. Morfolojik ve mikromorfolojik incelemeler Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Biyoloji Bölümü Herbaryumu ve İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Herbaryumu'nda muhafaza edilen herbaryum örnekleri üzerinden gerçekleştirilmiştir. Morfolojik çalışmalar kapsamında, ülkemiz 
     Periplocoideae ve Asclepiadoideae taksonları için ayrıntılı bir teşhis anahtarı ve ayrıca incelenen her bir taksonun detaylı morfolojik fotoğraflarını içeren genişletilmiş betimleri hazırlanmıştır. Ayrıca, güncel veriler ışığında taksonların Türkiye'deki dağılımı ortaya konulmuştur. Mikromorfolojik incelemelerde herbaryum örneklerinden temin edilen sağlıklı ve olgun yaprak, meyve ve tohum kısımları SEM yardımıyla incelenerek farklı büyütmelerde fotoğraflanmış ve taksonların ayrıntılı yüzey özellikleri belirlenmiştir. Elde edilen veriler, yaprak şekli, tüylenmesi ve yüzey süslemeleri, korolla rengi, şekli ve tüylenmesi, korona ve pistilin şekli ve boyutu, anter şekli ve tüylenmesi, meyve şekli ve tüylenmesi, tohum şekli ve yüzey süslemeleri gibi karakterlerin incelenen taksonlar arasında farklılıklar gösterdiğini ve alt familya, cins ve tür seviyelerde taksonların ayrımına önemli katkılar sağladığını ortaya koymuştur.

Abstract:
In this study; it was aimed to contribute to the systematics of the taxa of the Periplocoideae (Periploca graeca and P. gracilis) and Asclepiadoideae (Araujia sericifera, Cionura erecta, Cynanchum acutum ve Gomphocarpus fruticosus) subfamilies distributed in Türkiye by determining the detailed morphological features and leaf, fruit and seed micromorphological characteristics. Morphological and micromorphological analyzes were carried out on herbarium specimens kept in the Herbarium of Recep Tayyip Erdoğan University, Department of Biology and Herbarium of the Faculty of Pharmacy of Istanbul University. In morphological studies, a comprehensive diagnostic key for Turkish Periplocoideae and Asclepiadoideae taxa and amended descriptions of each examined taxon including detailed morphological photographs were presented. In addition, the distribution of taxa in Türkiye has been revealed in the light of current data. In micromorphological examinations, healthy and mature leaf, fruit and seed parts obtained from herbarium specimens were examined using SEM, photographed at different magnifications, and detailed surface properties of taxa were determined. The data obtained revealed that, characteristics such as shape, pubescence and surface ornamentation of leaf, color, shape and pubescence of corolla, shape and size of corona and pistil, shape and pubescence of anther, shape and pubescence of fruit, shape and surface ornamentation of seed differ among the taxa studied and contributed significantly to the differentiation of taxa at subfamily, genus and species levels.