Sanal gerçeklik sistemleri ile sanatın dijital dönüşümü
Digital transformation of art through virtual reality systems
Yazar: DERYA AYDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. LÜTFÜ KAPLANOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Gerçeklik = Reality ; Sanal gerçeklik = Virtual reality ; Sanat = Art ; Sayısal dönüşüm = Digital transformation ; Sayısal sanat = Digital art

Özet:
Dijitalleşme sanatın dinamiklerini baştan başa değiştiren bir süreçtir. Bu sürecin bir uzantısı olan sanal gerçeklik sistemleri ise sanatta "gerçek" kavramına dair yapı taşlarını yerinden oynatmıştır. Tarihin en eski zamanlarından beri bilim, sanat, felsefe gibi tüm alanlarda tartışma konusu olan "gerçek" kavramı sanal gerçeklik sistemleri ile bir anlamda yapıbozuma uğramıştır. Sanat, öteden beri aradığı, sorguladığı, ulaşmaya çalıştığı gerçekliğin farklı katmanlarına ve alternatif oluşumlara kavuşmuştur. Zamansız, mekânsız, nesnesiz sanat üretimi sınırsız bir uzam içerisine yerleşmiştir. Bu noktada sanatın üretim, tüketim ve sunumunda, sanatçı konumunda, alımlayıcı algısında hem eski sistemlerin de harmanlandığı yapılar olmuş hem sapmalar meydana gelmiş hem de başka perspektifler ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla klasik sanat yapısı ve yeni sanat yapısı arasında karmik bir durum baş göstermiştir. Bu çalışmada kültür, sanat, toplum çerçevesinden eser, sanatçı, alımlayıcı odaklı konular dijitalleşme kapsamında incelenmiş, gerçek kavramının ne olduğu açıklanmaya çalışılmıştır. Teknolojik gerçeklik sistemleri olan sanal, artırılmış, karma ve genişletilmiş gerçeklikler ile birlikte yeni gerçeklik anlayışlarının doğduğu belirtilerek sanatta sanal gerçeklik sistemlerinin etrafındaki döngüler, gelecek varsayımları örnekler üzerinden işlenmiştir. Sanata dair yeni bakış açılarının, estetik anlayışların, teknik, biçim ve sunum konuları başta olmak üzere yeni anlayışların getirilmesi gerekliliği vurgulanmıştır.

Abstract:
Digitalization is a process that changes the dynamics of art "in its entirety. Virtual reality systems, which are an extension of this process, have shifted the building blocks of the concept of "reality" in art. The concept of "reality", which has been a matter of debate in all fields such as science, art and philosophy since the earliest times in history, has been deconstructed in a sense through virtual reality systems. Art has attained different layers of reality and alternative formations that it has sought, questioned and endeavored to reach for a long time. Timeless, spaceless and objectless art production has found its way into an unlimited space. At this point, structures into which former systems were blended have been formed, certain deviations have occured, and, additionally, different perspectives have emerged in relation to the production, consumption and presentation of art, the position of the artist, and the perception of the art viewer. Accordingly, a karmic situation has arisen between the classical art structure and the new art structureIn this study, matters which are focused on artwork, artist, art viewer are examined within the scope of digitalization from the perspective of culture, art and society; and, the study, furthermore, seeks to explain what the concept of reality is. It states that new reality conceptions emerged together with the virtual, augmented, mixed and expanded realities, which are technological reality systems, and discusses the formations around virtual reality systems in art and future assumptions through examples. Furthermore, this study emphasizes that, in relation to art, new perspectives, senses of aesthetics and insights, especially on such matters as technique, form and presentation, should be brought.