İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri uygulamalarına yeni bir yaklaşım modeli
A new approachment model to the occupational health and safety management system implementations
Yazar: HAKAN FARIMAZ
Danışman: PROF. DR. GÖNÜL KANDEMİR
Yeni Yüzyıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; İşletme = Business Administration
Dizin: Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Yönetim sistemleri = Management systems ; İş güvenliği = Work safety ; İş modelleri = Business models ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ UYGULAMALARINA YENİ BİR YAKLAŞIM MODELİ 

Bir işletmede/kurumda işlerin gerçekleşmesi için gereken makine ve malzemeyi rakipler dahil her kuruluş bedeli mukabilinde satın alabilir ancak; farkı yaratan yaptığı işe deneyimini, şevkini ve yaratıcılığını katan insan faktörüdür.

İşte İSG Yönetim Sistemlerinin amacı da işin yapılması sırasında bu asli faktör olan insanı sadece ekonomiye hayat veren kaynaklardan birisi ya da, salt üretimin, sermayenin bir unsuru olarak görmeyip toplumun en önemli bir değeri olarak kabul etmesi ve bu insanın yani çalışanın güvenliğini göz önüne alarak kazaları önlemek ve kalite, karlılık ve verimliliğin artırılmasını sağlamaktır.

İşletmelerde ya da kurumlarda yönetim sistemine ihtiyaç hissedilmesi öncelikle kalite yönetimine olan taleple ortaya çıkmıştır. Özellikle ISO 9000 serisi; Yönetim Sistemleri ile ürünün kalitesinde malzemenin yanısıra tüm çalışanların da etkisinin kalite yönetimi, çevre yönetimi, İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetimi gibi tüm faaliyetlerin yönetim sistemlerinde var olduğunu göstermiştir. 

Bu sistemlerin birçok ortak yönü yanında en önemli ortak yönleri üst yönetimin doğrudan sorumluluk almasıdır. İş Sağlığı ve Güvenliği kurumlarda sadece iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimlerine bırakılmamalı ve kamu otoritesinin zorlaması yanında hem kalite, karlılık ve verimliliğin artırılması; hem de iş kazaları ve meslek hastalıklarının azaltılarak hedef sıfır anlayışının yerleşmesi için yönetim kadrolarının doğrudan sorumluluk almasını gerektirmektedir.
 
Bu bağlamda büyük ölçekli bir yerel yönetim ve OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemlerini de içeren Yerel Yönetimlerde Sürdürebilirlik İş Modeli (SİM) programında iş güvenliği düzenlemelerinin çağdaş, teknolojik gelişmelere uygun; iş kazalarının nedenlerini ve tekrar oluşumunu engelleyecek mekanizmaların da devreye girmesiyle; toplumun hangi kesimlerine ve hangi kuşaklarına kadar ulaşacağı belli olmayan çok yönlü fayda zincirini de kurmuş olacaktır.

Hiç şüphesiz böylesi bir Yönetim Sistemiyle iş kazalarını önlemek için yapılan iş güvenliği harcama ve yatırımı iş kazası meydana geldikten sonraki dolaylı/dolaysız ve dışsal maliyetlerden çok daha ucuz olacaktır.
İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetimi yalnızca üst yönetimin sorumluluğunda olmayıp, yönetimde performansı belirleyici olarak müdürleri, danışmanları İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlarını, hekimleri, çalışanları ve tüm profesyonelleri işin içine almalıdır.

Yani İş Güvenliği kültürü; organizasyonel öncelikleri belirleyen üst yönetimden bir kazayı veya potansiyel tehlikeyi gözlemleyecek çalışana kadar herkesi kapsadığında ve içselleştirerek bir yaşam biçimi haline getirildiğinde, iş kazaları, meslek hastalıkları ve işyeri hastalıkları azalacak, işten memnuniyet ve mesleki tatmin artacak; böylece çalışanların, dolayısıyla toplumun yaşam kalitesi yükselecektir.

Anahtar Kelimeler: İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri, Yerel Yönetimler, İSG, Sürdürülebilirlik İş Modeli (SİM), OHSAS 18001

Abstract:
A NEW APPROACHMENT MODEL TO THE OCCUPATIONAL HEALTH AND SAFETY MANAGEMENT SYSTEM IMPLEMENTATIONS

Although each establishment, including its competitors, can purchase the machinery and materials which are necessary to carry out its activities what makes a difference is the human factor which dedicates its experience, enthusiasm and creativity.

Thus, the purpose of the OHS Management Systems is to ensure that human, the primary factor in realization of works, is deemed not only one of the resources which inspirit the economy or a factor of production or capital but also one the most important factors of the society and to prevent any potential accident/event by taking into account occupational safety as well as to enhance quality, profitability and efficiency.

The need to a management system in an institution or establishment arose with the demand to quality management. In particular, ISO 9000 Management Systems showed that product quality is affected by all personnel and quality management, environmental management, Occupational Health and Safety Management in addition to materials used in the manufacturing phase. 

Among many common characteristics of such systems, the top management with direct responsibilities is the most important one. Occupational Health and Safety must not be handed over only to occupational safety experts or workplace doctors at the institutions/establishments but management personnel must also directly undertake responsibilities in order to enhance quality, profitability and efficiency and to adopt a target limit understanding to reduce occupational accidents and occupational diseases in addition to limitations brought by the public authority.
In this context, a large scale municipal cooperation as part of the process and qualitymanagement, OHSAS 18001 Occupational Health and safety Businesses who will meet their needs, including health and safety management systems local governments for sustainability business model (SBM) program is intended to ensure compliance with contemporary technological developments in job security regulations. The causes of occupational accidents and with the introduction of mechanisms to prevent the formation of back; society in which the generations that will reach up to segments and in which certain benefit versatile chain will be established.

Undoubtedly, such a Management System will ensure that occupational safety expenditure and investments aimed at preventing occupational accidents will be much cheaper than direct/indirect and external costs arisen by actual occupational accidents.

The Occupational Health and Safety Management must not be only under the responsibility of the top management but it must also cover directors, advisors, Occupational Health and Safety Experts, workplace doctors, personnel and all other professionals.

When culture of occupational safety becomes a lifestyle from top managers who determine organizational priorities to employees who observe incidents and potential hazards, occupational diseases and workplace accidents will decrease, job accidents will be reduced; occupational pleasure and vocational satisfaction will increase by the way the quality of society's life will increase.

Keywords: Occupational Health And Safety Management Systems, Municipal Cooperation, Occupational Health And Safety (OHSA), Sustainability Business model (SBM), OHSAS 18001