Madde ve değişim konusundaki kavram yanılgılarının giderilmesinde açıklayıcı hikâye yönteminin etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of the explanatory story method in closing misconceptuals about matter and change
Yazar: GİZEM TULUK
Danışman: DOÇ. DR. EZGİ TAYLAN KOPARAN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Muasır medeniyet seviyesine ulaşmak ancak bilim ve fen ile mümkündür. Bu sebeple ki çağın
gereklerini yerine getiren okuyan, okuduğunu anlayan ve yorumlayan bireylere ihtiyacımız
bulunmaktadır. Ülkemizin fen bilgisi öğretim programları da bunun bir gereği olarak fen
okuryazarı bireyler yetiştirmeyi amaçlar. Tüm bu amaçlar gereği fen bilgisi öğretimini farklı
öğrenme şekillerine sahip öğrenciler için araçlarla çeşitlendirmeliyiz. Bu araştırma ile "madde
ve değişim" ünitesindeki kavram yanılgılarını gidermede açıklayıcı hikâyelerin etkisini
incelemek amaçlanmıştır. Kavram öğretimi oldukça zor ve meşakkatlidir. Kavram yanılgıları
Fen Bilimleri eğitiminde sıklıkla çalışılan bir konudur. Bu çalışma ile fen kavramlarının
öğretimi için deneyle öğretim dışında alternatif yöntemlerden bir tanesi olan açıklayıcı
hikâyeler kullanılmıştır. Bu araştırma Ön Test -Son Test Başarı Testi, Kontrol- Deney Grubu"
modelindedir. Bu araştırmanın örneklemi 2022-2023 öğretim yılında İstanbul ilinde bir devlet
okulunda 5.sınıfta okuyan 59 öğrencidir. Çalışmanın veri toplama araçları; çalışmada 5.sınıf "Madde ve Değişim" ünitesinde yer alan kazanımlara yönelik açıklayıcı hikâyeler yazılmıştır.
Her bir kazanıma yönelik kısa 6 hikâye oluşturulmuştur. Deney grubuna açıklayıcı hikâyelerle
öğretim yapılmıştır. Deney ve kontrol grubuna 20 soruluk başarı testi uygulanmıştır.
Öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik motivasyonlarını ölçmek için ise Fen eğitiminde
motivasyon ölçeği uygulanmıştır. Ölçek 5'li likert tipte olup 25 maddeden oluşmaktadır.
Öğrencilerin Fen Bilimleri dersine yönelik motivasyonlarını ölçmek için ise Tutum Ölçeği
kullanılmıştır. Ölçek 40 madden oluşmuş olup 3 alt boyutu vardır. 5'li likert tiptedir. Elde edilen
bulgulara göre açıklayıcı hikayelerle yürütülen öğretim faaliyetinin öğrencilerin akademik
başarı, motivasyon ve tutumlarını arttırdığı sonucuna varılmıştır. Varılan sonuçlar düzeyinde
gelecekteki araştırmacılara ışık tutması amacıyla önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Reaching the level of contemporary civilization is only possible with science. For this reason,
we need individuals who meet the requirements of the age and read, understand and interpret
what they read. As a requirement of this, our country's science teaching programs aim to raise
scientifically literate individuals. For all these purposes, we must diversify science teaching
with tools for students with different learning styles. This research aimed to examine the effect
of explanatory stories in eliminating 5th grade students' misconceptions in the "matter and
change" unit. Concept teaching is quite difficult and arduous. Misconceptions are a subject
frequently studied in science education. In this study, explanatory stories, which are one of the
alternative methods other than experimental teaching, were used to teach science concepts. This
research is in the "Pretest-Posttest Achievement Test, Control-Experimental Group" model.
The sample of this research is 59 students studying in the 5th grade at a public school in Istanbul
in the 2022-2023 academic year. Data collection tools of the study; In the study, explanatory
stories were written for the achievements in the 5th grade "Matter and Change" unit. 6 short stories were created for each achievement. The experimental group was taught with explanatory
stories. The first 20 questions of the 28 test questions in the achievement test developed by
Saraç (2018) were applied to the experimental and control groups in the research. To measure
students' motivation towards science course, the motivation scale in science education
developed by Işın (2019) was applied. The scale is a 5-point Likert type and consists of 25
items. To measure students' motivation towards science course, Keçeci and Kırbağ Zengin's
(2015) "Science and Technology Attitude Scale for Secondary School Students: Validity and
Reliability Study" was used. The scale consists of 40 items and has 3 subscales. It is a 5-point
Likert type. According to the findings, it was concluded that the teaching activity carried out
with explanatory stories increased the academic success, motivation and attitudes of the
students. At the level of the conclusions reached, suggestions have been made to shed light on
future researchers.