Matematik öğretmen adaylarının geometrik nesneler üzerine matematiksel düşünme süreçleri
Mathematics teacher candidates' mathematical thinking processes on geometric objects
Yazar: GÜLİZAR KUBAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN ÇANAKÇI
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı matematik öğretmen adaylarının geometrik nesneler üzerinde matematiksel düşünme süreçlerinin incelenmesidir. Matematiksel düşünme süreçleri ile ilgili öğretmen ve öğretmen adayları üzerinde yapılan çalışmalar bulunmasına rağmen bu süreçlerin geometrik nesneler bağlamında incelendiği çalışmalara yeterince rastlanılmamıştır. Bu nedenle geometrinin temel kavramlarından olan "Üçgen" kavramı seçilmiş ve matematik öğretmen adaylarının matematiksel düşünme süreçleri bu bağlamda incelenmiştir.
	Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Nitel araştırma yaklaşımı ile çalışmaya katılan öğretmen adaylarının matematiksel düşünme bileşenleri açısından geometrik nesne problemlerine bakış açılarını keşfetmek amaçlanmıştır. Bu durumu araştırmak için ilk olarak bir devlet üniversitesinde öğrenim gören ilköğretim matematik ve matematik öğretmenliği programlarının 1., 3. ve 4. sınıflarında okuyan toplam 180 öğretmen adayına her bir düzeyden bir tane olmak üzere dört soru sorulmuş ve seçilen 8 öğretmen adayı ile de görüşme yapılmıştır. Elde edilen veriler nitel analiz yöntemlerinden olan betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir.
	Araştırmanın bulguları doğrultusunda öğretmen adaylarının özelleştirme aşamasındaki soruları kolaylıkla yapabildikleri görülmüştür. Doğrulama ve ikna etme sürecini ise 3 ve 4. sınıfta okuyan öğretmen adaylarının 1. sınıfta okuyan öğretmen adaylarına göre daha kolay ifade ettikleri sonucuna varılmıştır. Farklı problem durumlarında öğretmen adaylarının genelleme yapabilme ve varsayımda bulunma durumlarının değişkenlik gösterdiği belirlenmiştir. 
	           Araştırmanın sonunda özelleştirme sürecinden doğrulama ve ikna etme sürecine gidildikçe öğretmen adaylarının sorulara doğru cevap verme olasılıklarının azaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca 3. ve 4. sınıf öğretmen adaylarının doğrulama ve ikna etme sürecine ait soruyu kolay bir şekilde cevaplamasının lisans eğitiminde verilen derslerin katkısı olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the mathematical thinking processes of mathematics teacher candidates on geometric objects. Although there are studies on teachers and teacher candidates regarding mathematical thinking processes, there are not enough studies examining these processes in the context of geometric objects. Therefore, the concept of "Triangle", one of the basic concepts of geometry, was chosen and the mathematical thinking processes of  mathematics teachers  candidates were examined in this context.
	In this study, the case study method, one of the qualitative research methods, was used. With the qualitative research approach, it was aimed to explore the perspectives of the teacher candidates who participated in the study on geometric object problems in terms of mathematical thinking components. In order to investigate this situation, firstly, four questions, one from each level, were asked to a total of 180 teacher candidates studying in the 1st, 3rd and 4th grades of the primary mathematics and mathematics teaching programs at a state university, and 8 selected teacher candidates were interviewed. The data obtained was analyzed using the descriptive analysis method, which is one of the qualitative analysis methods.	
In accord with the findings of the research, , it was seen that teacher candidates could easily answer the questions at the specialization stage. It was concluded that the 3rd and 4th grade teacher candidates expressed the justifying and convincing process more easily than the 1st grade teacher candidates. It has been determined that teacher candidates' ability to generalize and conjecture varies in different problem situations.
	At the end of the research, it has been determined that as we move from the level of specialization to the level of justifying, the probability of teacher candidates to answer the questions correctly decreases.  In addition, it is thought that the courses given in undergraduate education contributed to the fact that the 3rd and 4th grade teacher candidates easily answered the question regarding the justification and convincing process.