Su ürünleri yetiştiriciliğinde iş kazalarının değerlendirilmesi
Evaluation of work accidents in aquaculture sector
Yazar: SELEN ÖZÖNEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BARIŞ YILMAZ
Gediz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği ve Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology

Özet:
Su ürünleri sektörü de Türkiye'de de tüm dünyada olduğu gibi büyüyüp gelişmekte olan bir sektördür. Tehlikeli sınıfta yer alan su ürünleri yetiştiriciliğinde de diğer iş kollarında olduğu gibi çok sayıda iş kazası yaşanmakta ve bu kazalar ağır yaralanmalar, uzuv kayıpları ve ölümler ile sonuçlanabilmektedir. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) dünya işgücü piyasasında % 1 den az oranda çalışanı bulunmasına rağmen, ölümlü iş kazalarının % 7 sinin balıkçılık sektöründe olduğunu belirtmektedir. Denizlerdeki rezervlerin azalması sonucu avcılık ile elde edilen su ürünleri miktarı her geçen yıl azalmakta ve dünyanın su ürünlerine olan ihtiyacını karşılayamamaktadır, bu ihtiyacı karşılamanın tek yolu ise azalan rezervlerin yerini yetiştiricilik ile doldurmaktır. Yetiştiricilik yolu ile elde edilen miktarların artması demek daha fazla işçinin bu sektörde istihdam etmesi demektir, istihdam miktarı artarken, üretim alanında yeterli önlem alınmadığı durumda ise iş kazaları artmaktadır. İş kazaları, sadece iş kazası yaşayan çalışanları değil, diğer çalışanları da olumsuz etkileyen çok önemli bir konudur. Bu nedenle bu konunun üstünde hassasiyet ile durulması ve kazaların yaşanmaması için çözümler üretilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada İzmir ve Muğla'da faaliyet gösteren 10 işletmeden alınan toplam 43 adet iş kazası raporu incelenmiştir. İncelemelerde yaşanan kazaların hangi nedenlerle, hangi alanlarda ve ne şekilde meydana geldiği; kaza sonrasında oluşan zararın boyutları araştırılmış, bunun yanı sıra kaza geçiren çalışanlara ait yaş, cinsiyet, eğitim durumu, iş tecrübesi faktörleri analiz edilmiştir. Bunun yanında yaşanan kazaların, birbirini tekrarlama sebebinin, kök nedenlerinin benzer nedenler olmasından kaynaklı olduğu ve bu nedenlerin ortadan kaldırılması için alınması gereken önlemlerin yanında neler yapılması gerektiğine değinilmiştir.

Abstract:
The aquaculture is a day by day growing and developing sector in Turkey as it is the case in the whole world. In aquaculture sector, which is dangerously classified, many work accidents are encountered and some of these accidents may result in loss of some organs or death like it is the case in some other job classes. The International Labour Organization (ILO) and Food and Agriculture Organization (FAO) estimate that 7% of all worker fatalities occur in the fishing industry, despite accounting for less than one percent of the worldwide workforce. Due to the decrease in the reserves in the seas, the amount of the water products that are obtained by hunting is decreasing day by day, and cannot cover the needs of the world. The only way to cover this need is filling in the gap which occurred with the decrease in the reserves with breeding. The increase in the amount of the water products which is obtained via breeding means the employment of more employees in this job branch. While there is an increase in the employment, the work accidents will also increase unless necessary precautions are not taken. Work accidents influence other employees and not only the employees who experience accidents. For this reason, this issue must be emphasized with sensitivity, and solutions must be produced in order to prevent accidents. In this study, the sample accidents with a total of 43 from 10 workplaces in İzmir and Muğla are investigated. Investigations focus on the reasons, the locations and type of occurrence of work accidents as well as age, gender, educational background and work experience of employees having accident. In addition, the issue like the accidents repeating because their root causes are similar and the precautions to prevent these recurrences have been also emphasized.