Yeme davranışında bilişsel kontrol ve esneklik, problem çözme ve duygu düzenleme becerileri ile dürtüselliğin incelenmesi
Investigation of cognitive control and flexibility, problem solving and emotion regulation skills and impulsivity in eating behavior
Yazar: SEMA YÜCEL AKIN
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE KAFADAR
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Genel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada problemli yeme davranışlarında bilişsel kontrol ve esneklik, duygu düzenleme ve problem çözme becerileri ile dürtüselliğin ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmaya 204'ü kadın, 96'sı erkek olmak üzere toplam 300 kişi katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 37'dir. Katılımcıların yeme davranışları Üç Faktörlü Yeme Anketi (TFEQ-TR 21) ve REZZY yeme bozuklukları ölçeği (REZZY), bilişsel kontrol ve esneklik becerileri Bilişsel Kontrol ve Esneklik (BKEÖ), bilişsel duygu düzenleme stratejileri Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği (BDDÖ), dürtüsellikleri Barrat Dürtüsellik Ölçeği Kısa Forumu (BİS-11-KF), problem çözme becerileri Problem Çözme Envanteri (PÇE) ile değerlendirilmiştir.Ayrıca çalışma Covid-19 pandemisi döneminde gerçekleştirildiğinden için Korona Virüs Anksiyete Ölçeği Kısa Formu (KAÖ) ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) de çalışmaya dahil edilmiştir.  
Çalışmada problemli yeme davranışlarının birbirleriyle ve bahsi geçen değişkenlerle nasıl bir ilişkisel yapı içerisinde olduğunu ve yeme bozukluğunun gelişimi ve sürdürülmesinde bilişsel faktörlerin rolünü daha iyi anlayabilmek amacıyla Yapısal Eşitlik Modelleri oluşturulmuştur.
Verilerin analizinde betimsel istatistik, Pearson Korelasyon Analizi, Bağımsız Gruplar t-Testi ve Yapısal Eşitlik Modeli kullanılmıştır. Analizler neticesinde TFEQ-TR 21 alt ölçeklerinin REZZY, BKEÖ, BDDÖ, BİS-11-KF ve PÇE ile ilişkisinde farklılıklar olduğu bulunmuştur. Ayrıca YEM analizi neticesinde duygusal yeme ile yeme bozukluğu arasındaki ilişkide kontrolsüz yemenin aracı etki gösterdiği görülmüştür. Bulgular alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve gelecekteki araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the relationship between cognitive control and flexibility, emotion regulation and problem solving skills and impulsivity in problematic eating behaviors. A total of 283 people, 190 women and 93 men, participated in the study. The average age of the participants is 37. Eating behaviors of the participants Three Factor Eating Questionnaire (TFEQ-TR 21) and REZZY eating disorders scale (SCOFF), cognitive control and flexibility skills Cognitive Control and Flexibility (CCFQ), cognitive emotion regulation strategies Cognitive Emotion Regulation Scale (CERQ), impulsivity Barrat Impulsivity Scale Short Forum (BIS-11-SF), problem solving skills were evaluated with the Problem Solving Inventory (PSI). In addition, since the study was carried out during the Covid-19 pandemic, the Corona Virus Anxiety Scale Short Form (BCS) and Beck Depression Inventory (BDI) were also included in the study.
In the study, Structural Equation Models were created in order to better understand how problematic eating behaviors are related to each other and to the variables mentioned, and to better understand the role of cognitive factors in the development and maintenance of eating disorders.
Descriptive statistics, Pearson Correlation Analysis, Independent Groups t-Test and Structural Equation Model were used in the analysis of the data. As a result of the analyzes, it was found that there were differences in the relationship of the TFEQ-TR 21 subscales with REZZY, BCI, BDI, BIS-11-SF and PSI. In addition, as a result of SEM analysis, it was seen that uncontrolled eating had a mediator effect on the relationship between emotional eating and eating disorder.