Kişilik özelliği riske ilişkin tutum ilişkisinde finansal okuryazarlığın etkisi
The effects of financial literacy on the relationship between personality traits and risk attitude
Yazar: YUNUS KALABALIK
Danışman: PROF. DR. SELİM AREN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnovasyon, Girişimcilik ve Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal okuryazarlık = Financial literacy ; Finansal risk = Financial risk ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Risk = Risk ; Risk alma davranışı = Risk taking behavior ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırmanın amacı, bireylerin duygularını, düşüncelerini ve davranışlarını etkileyen kişilik özelliklerinin ve finansal okuryazarlık seviyelerinin bireylerin finansal risk alma davranışı üzerindeki muhtemel etkisinin araştırılmasıdır. Çalışmada kişilik özellikleri, finansal risk alma ve finansal okuryazarlık seviyesini araştırmak için 231 kişilik örneklemden faydalanılmıştır. Örneklemi elde etmek için basit rastgele örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Her bir katılımcıya Martinez ve John (1998)'un kişilik özellikleri ölçeği, Sjöberg ve Engelberg (2009)'in risk alma ölçeği ve demografik bilgilerden oluşan bir anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler, tanımlayıcı istatistikler ve Pearson's korelasyonu kullanılarak analiz edilmiştir. Veri analizi için SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) yazılımı tercih edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre yüksek eğitim seviyesindekiler, evliler ve erkekler daha fazla ileri finansal okuryazarlığa sahiptir. Uyumluluk, sorumluluk ve deneyime açıklık kişilik özellikleri ile risk alma arasında pozitif ve anlamlı ilişki vardır. Duygusal dengeli bireyler nevrotik bireylerden, uyumlu bireyler ise bencil bireylerden daha fazla risk almaktadır. Sorumluluk, duygusal dengelilik, dışadönüklük ve gelenekçilik özelliklerinde daha yüksek finansal okuryazarlık seviyesi risk alma isteğinde artış meydana getirmektedir. Çalışma, finansal okuryazarlığın kişilik özellikleri ve riske ilişkin tutum arasındaki ilişkide önemli bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Abstract:
The purpose of the study is to investigate the possible effects of personality traits and financial literacy levels on individuals' financial risk-taking behavior. The study subjects include 231 participants in order to investigate the relationship between the big five personality traits and financial risk-taking. Simple random sample method was used to obtain the sample in this study. A questionnaire was asked to each participant, which consist of Martinez and John's (1998) Big Five Inventory, and Sjöberg and Engelberg's (2009) economic risk-taking scale and demographic information. Obtained data were analyzed by using Pearson's correlations, and descriptive statistics. SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) software was preferred for the purpose of data analysis. Findings from the research shows that higher education levels, married individuals and men have more advanced financial literacy. There is a positive and significant relationship between agreeableness, conscientiousness and openness to experience personality traits and risk taking. Emotional stable individuals are taking more risk than neurotics, and aggreable individuals are taking more risk then its reverse.
A higher level of financial literacy in terms of conscientiousness, emotional stableness, extroversion and traditionalism brings about increased risk appetite. 
The study reveals that financial literacy has significant effects in relationship between personality traits and attitude towards risk.