Kütahya ilinin yöresel mutfak kültürüne ait özellikler
Features of the local cuisine culture of Kütahya province
Yazar: NUR SENA KURTULMUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ DEMİRCİ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Kütahya = Kütahya ; Mutfak = Kitchen ; Mutfak sanatları = Culinary arts ; Yemek kültürü = Food culture ; Yöresel mutfak = Local cuisine ; Yöresellik = Localism

Özet:
Kütahya Ege bölgesinin İç Batı Anadolu bölümünde yer alan, köklü tarihi geçmişe ve kültürel değerlere sahip bir kenttir. Ancak Kütahya iline ait yeme içme kültürü üzerine yapılan çalışmaların az sayıda ve kısıtlı olması bu çalışmanın yapılmasını gerekli kılmıştır. Çalışmanın amacı; Kütahya ilinde unutulmaya yüz tutmuş yöresel yemeklerin ve mutfak geleneklerinin gün yüzüne çıkarılarak sürdürülebilirliğinin sağlanması ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır. Çalışmada yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Kütahya'daki bazı köy, ilçe ve merkezlerinde yaşayan 22 kişi ile görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen bulgular kayıt altına alınmıştır.
Kütahya ilinin yöresel mutfak kültürüyle ilgili elde edilen bulgular; yörede kullanılan ocak, soba ve fırınlar, yemek pişirme yöntemleri, Kütahya mutfağında kullanılan bazı araç gereçler, yemek yapan kişiler, sofra düzeni, yeme biçimi, sofra adabı, günlük öğünler, kışlık hazırlıklar, Kütahya yemekleri, özel gün ve tören yemekleri, geçiş dönemlerinde uygulanan yöresel mutfak kültürü, gezekler ve günler olmak üzere on üç grupta incelenmiştir. Bölgedeki beslenme ekonomik yapıya göre değişiklik göstermektedir. Yöredeki yeme içme kültürü ise kış için yapılan hazırlıklara dayanmaktadır. Halkın temel gıda maddesi buğday ve bulgurdur. Yörede en çok tüketilen yiyecekler hamur işi gıdalardan oluşmaktadır. Kütahya gelenek ve göreneklerine bağlı bir toplum iken gelişen teknoloji ve değişen toplumsal yapının etkisiyle birçoğunu bırakmaya başlamıştır. 
Bu çalışma, Kütahya'nın unutulmaya yüz tutmuş yöresel yemeklerinin ve yöre mutfağı etrafında gelişen geleneklerin kaybolmasını önlemek adına gelecek kuşaklara kapsamlı bir kaynak oluşturması ve literatüre katkı sağlaması bakımından önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kütahya, Kütahya mutfak kültürü, Kütahya yemekleri, Kütahya gelenek ve görenekleri, yöresel yemekler.

Abstract:
Kütahya is a city located in the Inner West Anatolian part of the Aegean region and has a deep-rooted historical past and cultural values. However, the limited number of studies on the eating and drinking culture of Kütahya made it necessary to conduct this study. The purpose of this study is to bring to light the local dishes and culinary traditions that have been forgotten in the province of Kütahya, to ensure their sustainability and to transfer them to future generations. Semi-structured interview technique was used in the study. Interviews were conducted with 22 people living in some villages, districts and centers in Kütahya and the findings were recorded.
Findings related to the local cuisine culture of Kütahya province have been examined in thirteen groups: Cookers, stoves and ovens used in the region, cooking methods, some utensils used in Kütahya cuisine, people who cook, table setting, eating style, table manners, daily meals, winter preparations, Kütahya dishes, special days and ceremonial dishes, the local cuisine culture that takes place in transition periods, travellers and days. Nutrition in the region varies according to the economic structure. The food and drink culture in the region is based on the preparations made for the winter. The basic foodstuffs of the people are wheat and bulgur. The most consumed foods in the region are pastries. While Kütahya has been a society that adhered to its traditions and customs, it has also begun to leave many of these traditions and customs behind under the influence of developing technology and changing social structure.
This study is important in terms of creating a comprehensive resource for future generations and contributing to the literature in order to prevent the disappearance of the local dishes of Kütahya and the traditions developed around the local cuisine.

Keywords: Kütahya, Kütahya culinary culture, Kütahya dishes, Kütahya traditions and customs, local dishes.