Rat modelinde kadaverik donörden alınacak böbreklerin fonksiyonlarının dinamik böbrek sintigrafisi ile gösterilmesi
Demonstration of the kidney functions obtained from a cadaveric donor in a rat model by the dynamic renal scintigraphy
Yazar: HÜSEYİN AYDIN MİTİL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEHRA PINAR KOÇ
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Beyin ölümü = Brain death ; Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Kadavra = Cadaver ; Radyonüklid görüntüleme = Radionuclide imaging ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Böbrek nakli, son dönem böbrek yetersizliği hastalarının hayat kalitesinde önemli olumlu değişiklikler sağlayan en seçkin tedavi yöntemidir. Günümüzde gerçekleştirilen renal transplantasyonların yarısı kadavradan yapılmaktadır. Bu donörler, beyin ölümü kriteri gerçekleşmiş ancak organları hayati destek uygulamaları sayesinde perfüze edilen, organ temini organizasyonuna refere edilebilecek yeterli zamanı olan donörlerdir. Dinamik böbrek sintigrafisi böbreklerin fonksiyonlarıyla ilgili önemli bilgiler verebilmesi bakımından nakil böbreklerin değerlendirilmesinde çok önemli katkılar sağlamaktadır. Bu çalışmada deneysel bir modelde ratlarda   beyin ölümü sonrası Tc 99m DTPA böbrek sintigrafisi ile tespit edilen böbrek fonksiyonları ile eş zamanlı olarak böbrekte meydana gelen histopatolojik değişiklikler ve kandaki biyokimyasal değişiklikleri karşılaştırmayı amaçladık. 
Bu çalışma kapsamında 10 ratta deneysel olarak beyin ölümü modeli gerçekleştirilmeden bir gün önce ve beyin ölüm modeli gerçekleştirildikten sonra Tc 99m DTPA ile dinamik böbrek sintigrafisi yapılmış ve görüntü analizleri yapılmıştır. Tc 99m DTPA böbrek sintigrafisi entübasyon ve monitörizasyon altında gerçekleştirildi. Ratlardan beyin ölümü öncesi ve sonrası alınan venöz kan örneklerinden üre ve kreatinin değerleri çalışılmıştır. Beyin ölümü öncesi ve sonrası elde edilen parametreleri karşılaştırmak için Wilcoxon testi kullanıldı (beyin ölümü öncesi ve sonrası sintigrafik kantitatif sonuçlar, üre ve kreatinin değerleri).  Beyin ölümü sonrası GFR, sol böbrek Tmax, serum üre ve kreatinin değerlerinde beyin ölümü öncesine göre anlamlı artış izlendi (p<0,05). Sağ böbrek Tmax değerlerinde beyin ölümü sonrasında artış izlenmesine rağmen bu artış istatistiksel olarak anlamlı değildir (p=0,066). Renogram eğrilerinin vizüel değerlendirmesinde de beyin ölümü sonrası böbreklerin konsantrasyon fonksiyonlarında azalma ve ekskresyon fonksiyonlarında belirgin uzama saptanmıştır.
Tüm olgularda deney sonrası elde edilen böbrek dokularında ortak ana histopatolojik bulgular damarlarda konjesyon, tübül epitellerinde hidropik dejenerasyon ve fokal lenfositik infiltrasyonlar olarak izlendi. Ayrıca tüm ratlarda beyin ölümü histopatolojik olarak doğrulanmıştır. Böbrekteki histopatolojik bulgularımız ise akut tübüler hasarla uyumlu olarak değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak Tc 99m DTPA ile yapılan böbrek sintigrafisinin kantitatif ve vizüel bulguları beyin ölümü olgularında erken dönemde izlenen histopatolojik bulgularla ilişkili bulunmuştur. Tc-99m DTPA böbrek sintigrafisinin graft fonksiyonunun değerlendirilmesinde güvenilir ve etkin bir yöntem olduğu gösterilmiştir. Bu konuda yapılacak kapsamlı deneysel ve hatta insan çalışmaları renal transplantasyonların sayısını ve başarısını arttıracaktır. 

Anahtar Kelimeler: Beyin ölümü, Tc 99m DTPA, böbrek fonksiyonları.

Abstract:
Renal transplantation is the most distinguished treatment method which provides important positive changes for the end stage renal failure patients. Half of the present renal transplantations are carried out through the cadaveric donors. These donors are the ones who have enough time for refering to them for the organ supplyment organisation since their brain death criteria already full filled and their organs are still perfused through the vital support applications. Dynamic renal scintigraphy contributes greatly in the evaluation of transplantable kidneys because it provides important data about the functions of these kidneys. In this study we aimed to determine the role of the changes in the kidney functions detected through the Tc-99m renal scintigraphy and the histopathological changes in the kidney and the biochemical changes in the brain death model in rats.
In this study, dynamic renal scintigraphy and image analysis were carried out by Tc-99m DTPA  one day before and just after the production of brain death model in ten rats. Tc 99m DTPA renal scintigraphy was performed under entubation and monitorization circumstances. Urea and creatinin levels of venous blood samples of the rats were measured before and after the brain death. Wilcoxon test (nonparametric test) was numeric variables for the comparison of the parameters that were obtained before and after the brain death (scintigraphical quantitive results before and after the brain death and urea and creatinin levels). Significant increase in the GFR, left kidney Tmax, urea and creatinin levels after the brain death were observed in comparision with the levels before the brain death (p<0,05). Although an increase in the right kidney Tmax levels after the brain death was also observed, it was not statistically significant (p=0,066). In the visual evaluation of the renogram curves; the increase in the concentration functions and significant delay in the excretion functions were observed after the brain death.
Common principal histopathological changes were the congestion in the veins, hydropic degeneration in the tubule epithelium and focal lymphocytic infiltrations in the kidney graft tissues of the all rats. In addition, all rats brain death were confirmed histopathologically. Histopathological findings were concordant  with acute tubular damage in the kidney.
As a result, the quantitative and visual findings of the Tc-99m DTPA renal scintigraphy were found releated with the histopathological findings observed in the early periods of the brain death. These results showed that Tc-99m DTPA renal scintigraphy is a reliable and effective method for the graft function evaluation. Comprehensive experimental and even human studies on this topic will increase the number and the success of the renal transplantations.

Keywords: Brain death, Tc 99m DTPA, renal functions.