İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin beslenme özellikleri ile okuduğunu anlama başarısı arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between the nutrition-related characteristic of 4th grade students and their reading comprehension achievement
Yazar: ELİF KARAKUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER KUTLU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu çalışmada ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin bireye ilişkin özellikleri, aileye
ilişkin özellikleri ve beslenmeye ilişkin özelliklerinin okuduğunu anlama başarısı ile
ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır.
Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ili Altındağ, Çankaya ve Polatlı ilçelerindeki
ilkokul 4. sınıfa devam eden 397 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı
olarak, Çocuk Beslenme Öz-Yeterlik Ölçeği (ÇBÖYÖ), Beslenme Davranış Ölçeği
(BDÖ), öğrenci bilgi anketi ve okuduğunu anlama testi kullanılmıştır. Veriler SPSS
paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Verilerin çözümlenmesinde tablo ve
grafikler, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), bağımsız örneklemler t-testi ve
hiyerarşik çoklu regresyon kullanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin beslenme
öz-yeterlik algıları ve sağlıklı beslenme durumları ile cinsiyet, annenin eğitim durumu
ve annenin çalışma durumu arasında istatistiksel olarak manidar düzeyde ilişki
bulunmuştur. Öğrencilerin beslenme öz-yeterlik algıları ve sağlıklı beslenme durumları
ile kardeş sayısı arasında manidar bir farklılık bulunmamıştır. Bireye ilişkin
özelliklerden cinsiyet, aileye ilişkin özelliklerden anne eğitim durumu, beslenmeye
ilişkin özelliklerden beslenme öz-yeterlik algısı, sağlıklı beslenme ve beslenmeme
durumu ve kahvaltıda tüketilen besin grubu tercihi, öğrencilerin dört farklı bilişsel
düzeyde yazılmış açık uçlu maddelerden oluşan okuduğunu anlama testinden aldıkları
puanları manidar düzeyde yordamaktadır. Bulgulara bağlı olarak okuduğunu anlama
başarısı ile ilişkisi olan beslenme özellikleri ile ilgili önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, examination of relationship between 4th grade students' personal
characteristics, family-related characteristics, nutrition-related characteristics and their
reading comprehension achievement was aimed. Survey research model was applied in
this research. The sample group consist of 397 students who were attending 4th grade of
elementary schools in Altındağ, Çankaya and Polatlı districts of Ankara. Data collection
tools used in this study were Children's Dietary Self- Efficacy Scale, Food Behavior
Scale, student information survey and reading comprehension achievement. Data was
analyzed via SPSS package program. Analysis process was performed using tables and
graphs, one-way analysis of variance (ANOVA), independent sample t-test and
hierarchical multiple regression.
The research findings revealed that there is a statistically significant relationship
between dietary self-efficacy perception and states of healthy nourishment or
malnourishment of 4th grade students according to gender, educational status and
employment status of mother. There is not any statistically significant relationship
between dietary self-efficacy perception and state of healthy nourishment based on
number of siblings. Gender from personal characteristics, educational status of mother
from family-related characteristics, dietary self-efficacy perception, states of healthy
nourishment or malnourishment and food group preferences in breakfast from nutritionrelated characteristics are found to be statistically significant predictors of students'
scores from reading comprehension achievement test which was composed of openended questions written in four different cognitive processes. Suggestions are made based on the findings about the nutrition related characteristics which are linked to the
reading comprehension achievement.