Heidegger felsefesinde dasein kavramının incelenmesi
An examination of the concept of dasein in Heidegger's philosophy
Yazar: BURCU ŞENUYSAL
Danışman: PROF. DR. ALİYE ÇINAR KÖYSÜREN
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Heidegger'in felsefesi, metafizik eleştirisi ve Dasein kavramına odaklanarak modern düşüncenin temel sorunlarına yönelik geniş bir analiz sunar. Hem erken hem de geç dönem yazılarında, geleneksel metafiziğin temel varsayımlarını sorgulayan Heidegger, modern çağın varlık ve hakikat anlayışını tarihsel bir yapı olarak değerlendirir. Bu yapının değişken olduğuna ve zorunlu bir doğaya sahip olmadığına dikkat çeker. Heidegger'in özellikle metafiziğin yapım ve söküm sürecine yönelik çalışmaları, Batı düşüncesinin kökenlerine inen fenomenolojik bir bakış sunar ve modern metafiziğin insan-merkezli yaklaşımlarını eleştirir. Büyük filozofların bu süreçte rolü, varlığın kendisini gösterme biçimlerini aktarmaktan ibarettir.                                                                                         Bu bağlamda, Heidegger'in Platon, Aristoteles ve Descartes gibi filozoflar üzerinden yaptığı analizler önem kazanır. Platon'un metafiziği ve Descartes'ın özne-nesne ayrımı üzerine eleştiriler getiren Heidegger, modern düşüncenin temel sorunlarını Kartezyen özne anlayışı üzerinden tartışır. Descartes'ın cogito'su, insanı bilincine kapalı, izole bir varlık olarak sunarken, Heidegger bu bakış açısına karşı çıkarak, insanı dünyayla ve diğer varlıklarla sürekli bir ilişki içinde olan bir varlık olarak konumlandırır. Heidegger'in Dasein kavramı, insanın dünya-içinde-varolma durumu üzerinden geliştirilmiştir.  
Dasein, sadece bilme yetisi olan bir varlık değil, aynı zamanda şeylerle ve diğer insanlarla sürekli bir etkileşim halinde olan bir varoluş biçimidir. Bu varoluşsal durum, Heidegger'in Grek düşüncesinden esinlenerek geliştirdiği bir kavram olan pragmata ile açıklanır. Pragmata, şeylerin sadece birer nesne olmadığını, aynı zamanda insanın eylemleri sırasında açığa çıkan varlık biçimlerini de kapsadığını ifade eder. Heidegger, bu kavramı kullanarak modern düşüncenin nesneleştirici bakış açısını eleştir ve insan-şey ilişkisine daha geniş bir ontolojik boyut kazandırır. Heidegger'in düşüncesinde, Descartes'ın kurduğu özne-nesne ayrımının ötesine geçilerek, insanın varlıkla olan ilişkiselliği ön plana çıkarılır. Bu varoluş biçimi, insanın dünyayla olan derin ve ontolojik bağını ifade eder. Heidegger, bu ilişkisel yapıyı modern dünyada kaybedilen bir değer olarak ele alır ve modernliğin insanı tahakküm altına alan düşünme tarzını eleştirir.

Abstract:
Heidegger's philosophy offers a broad analysis of the fundamental problems of modern thought, focusing on his critique of metaphysics and the concept of Dasein. Questioning the fundamental assumptions of traditional metaphysics in both his early and late writings, Heidegger evaluates the understanding of being and truth of the modern age as a historical structure. He draws attention to the fact that this structure is variable and does not have a necessary nature. Heidegger's studies, especially on the deconstruction process of metaphysics, offer a phenomenological perspective that goes back to the roots of Western thought and criticizes the anthropocentric approaches of modern metaphysics. According to Heidegger, the history of being is a process independent of human choices; this process emerges as being conceals and reveals itself. The role of great philosophers in this process is to convey the ways in which being reveals itself.                                                                 In this context, Heidegger's analyses of philosophers such as Plato, Aristotle and Descartes gain importance. Criticizing Plato's metaphysics and Descartes' subject-object distinction, Heidegger discusses the fundamental problems of modern thought through the Cartesian understanding of the subject. While Descartes' cogito presents man as an isolated being who is closed to his consciousness, Heidegger opposes this perspective and positions man as a being who is in constant relationship with the world and other beings. Heidegger's concept of Dasein was developed through man's state of being-in-the-world.  
Dasein  is not only a being who has the ability to know, but also a form of existence that is in constant interaction with things and other people. This existential state is explained with pragmata, a concept that Heidegger developed inspired by Greek thought. Pragmata expresses that things are not only objects, but also encompasses the forms of existence that emerge during human actions. Heidegger uses this concept to criticize the objectifying perspective of modern thought and adds a broader ontological dimension to the human-thing relationship. In Heidegger's thought, the subject-object distinction established by Descartes is moved beyond and the relationality of man with existence is brought to the forefront. Dasein reveals its own possibilities of being through "existents-ready-to-be-used" in its relation with things. This form of existence expresses man's deep and ontological connection with the world. Heidegger considers this relational structure as a value lost in the modern world and criticizes the way of thinking of modernity that dominates man.