Argümantasyon etkinliklerinin bilimin doğası algısı üzerine etkisine yönelik bir eylem araştırması: 5. sınıf elektrik devre elemanları
An action research on the effect of argumentation activities on the nature of science: 5th class electrical circuit components
Yazar: HANDE KIVILCIM
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN ÖZTUNA KAPLAN
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Argümantasyon = Argumentation ; Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme = Argumentation based science learning ; Bilimin doğası = Nature of science ; Eylem araştırması = Action research ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 5. sınıf "Elektrik Devre Elemanları" ünitesine uygun argümantasyon etkinliklerinin geliştirilmesi, uygulanması ve bu etkinliklerin öğrencilerin bilimin doğası algıları üzerinde bir etkisinin olup olmadığının belirlenmesidir.  Bu amaçla hazırlanan eylem planı kapsamında öğrencilerin argümantasyon sürecini nasıl gerçekleştirdikleri açığa çıkarılmaya çalışılmıştır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması ile yürütülmüştür. Araştırma, İstanbul ili merkez ilçelerinden birinde bir özel okulda 2017-2018 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılında gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu 6'sı erkek, 6'sı kız olmak üzere toplam 12 beşinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Problem durumuna bağlı olarak öğrencilerin oluşturdukları argümanların düzeyini belirlemek için araştırmacı tarafından hazırlanan yedi etkinlik kullanılmıştır. Bilimin doğası algılarını tespit etmek ve algılarında bir farklılık olup olmadığını gözlemlemek amacıyla 10 adet açık uçlu sorudan oluşan "Bilimin Doğası Açık Uçlu Soru Formu" ve 15 çoktan seçmeli sorudan oluşan "Bilimin Doğasını Değerlendirme Ölçeği" kullanılmıştır. Argümantasyon etkinlikleri günlüklerle desteklenirken, ölçme araçları da kendi içinde desteklenmiştir. Araştırmacı bu çalışmada katılımcı gözlemci rolündedir. Araştırma sonunda argümantasyon temelli öğretiminin yapıldığı beşinci sınıf öğrencilerin argüman oluşturmalarında gelişim gözlemlenmiştir. Bu bulgu, öğrencilerin argüman düzeylerinde süreç boyunca olumlu bir gelişme olduğu, argüman düzeylerinin ve kalitelerinin arttığı şeklinde yorumlanabilir. Bilimin doğası algıları başta iyi olan öğrencilerin argümantasyon sürecinden sonra da durumunu korudukları görülmüştür. Bu sonuçlardan hareketle fen bilimleri öğretim programında argümantasyon sürecine uygun tasarlanmış etkinliklere ve öğrencilerin daha nitelikli argümanlar oluşturabilmeleri amacıyla öğretmenlerin derslerinde daha fazla argümantasyon uygulamalarına yer vermeleri önerilmektedir. Ayrıca fen okuryazarlığının alt boyutu olan bilimin doğası, sadece programın içinde yer almamalı, uygulanan etkinlikler ile öğrencilerin algıları tespit edilip geliştirilmelidir. Bunun içinde argümantasyonun uygun bir teknik olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to develop and implement argumentation activities appropriate to the 5th grade sınıf Electrical Circuit Components "unit and to determine whether these activities have an effect on the students' perception of the nature of science. Within the scope of the action plan prepared for this purpose, how the students perform the argumentation process is tried to be revealed. The study was conducted with action research, one of the qualitative research methods. The research was carried out in the spring semester of 2017-2018 academic year in a private school in one of the central districts of Istanbul. The study group consisted of 12 fifth grade students, 6 boys and 6 girls. Seven activities prepared by the researcher were used to determine the level of arguments formed by the students depending on the problem situation. In order to determine the perceptions of the nature of science and to observe whether there is a difference in their perceptions, the Açık Nature of Science Open-ended Questionnaire 10 consisting of 10 open-ended questions and the Değerlendirme Assessment of the Nature of Science Scale 15 consisting of 15 multiple-choice questions were used. Argumentation activities are supported by diaries, while measurement tools are supported in-house. The researcher has the role of participant observer in this study. At the end of the research, it was observed that there was an improvement in the formation of arguments of fifth grade students who were taught argumentation based. This finding can be interpreted as a positive improvement in the argument levels of the students and an increase in their argument levels and quality. It was seen that the students whose perceptions of the nature of science were good at first kept their status after the argumentation process. Based on these results, it is suggested that teachers should include more argumentation practices in their courses in order to create more qualified arguments in the science curriculum and activities designed according to the argumentation process. In addition, the nature of science, which is the sub-dimension of science literacy, should not only be included in the program, but also the students' perceptions should be identified and developed. Argumentation is thought to be a suitable technique for this.