Cebel-i Lübnan Mutasarrıflığı'nda Vasa Paşa Dönemi ( 1883-1892)
Vasa Paşa period in The Mount Lebanon Mutasarri̇fate (1883-1892)
Yazar: AYHAN TORAMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSA KILIÇ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Cebel-i Lübnan = Cebel-i Lebanon ; Mutasarrıf = Mutasarrıf ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Vasa Paşa = Vasa Pasha ; Yakın Çağ = Modern Times

Özet:
Cebel-i Lübnan 1516'dan 1917 yılına kadar dört yüz yıl boyunca Osmanlı idaresi altında kalmıştır. Karışık sosyal yapısından dolayı bölgede barış bir türlü sağlanamamıştır. Osmanlı Devleti, zaman zaman bölgeye müdahale etmek zorunda kalmıştır. Cebel-i Lübnan 1516'dan itibaren 320 yıldan fazla yerel beyler tarafından yönetilmiştir. 
	Bölgede yaşanan çatışmalardan dolayı, önce Çifte Kaymakamlık Sistemi'ne geçildi. Ancak karışık bölgelerdeki idari sorunlardan dolayı sistem başarısız oldu. Bu dönemde, Dürzi ve Marunîler arasında gerilim iyice artmıştı. Ve 1859-1860 yıllarında iki mezhep arasında kanlı savaşlar meydan geldi. Nüfusun, din ve etnik çeşitliliği, Avrupa Devletleri'nin bölgeye müdahale etmesine yol açtı. Böylece, Çifte Kaymakamlık Sistemi lağvedildi. Onun yerine, Cebel-i Lübnan Mutasarrıflığı kuruldu. Bundan sonra, 1917 yılına kadar,  Cebel-i Lübnan yarım asırdan fazla Hristiyan mutasarrıflar tarafından yönetildi. 
	Cebel-i Lübnan'ın dördüncü mutasarrıfı Vasa Paşa'dır. 1883'te mutasarrıf olarak tayin edildi ve 1892 yılına kadar yaklaşık on yıl boyunca bölgeyi idare etti. Daha önce, Osmanlı devletine çeşitli mevkilerde hizmet ettiğinden dolayı deneyim kazanmıştı. Toplumu kalkındırmak için önemli çalışmalar yaptı. Adalet teşkilatından vergi sistemine kadar birçok sosyal konuyu iyileştirdi. Daha önemlisi, herkese karşı adil davranarak halkın sevgisini kazandı. Onun uyguladığı siyaset sayesinde,  büyük ölçüde, asayiş ve huzur sağlandı.  Bayındırlık faaliyetleri ile Cebel-i Lübnan'ın refah düzeyini artırdı. Ancak, son yıllarda sağlık sorunları başladı ve uzun süre bu hastalıklarla uğraşmak zorunda kaldı.  Sağlığına kavuşamayan Vasa Paşa, Haziran 1892 tarihinde vefat etti.

Abstract:
Mount Lebanon remained under Ottoman rule for four hundred years from 1516 to 1917. Due to its complex social structure, peace could not be achieved in the region. From time to time, The Ottoman Empire had to intervene in the region. Mount Lebanon had been ruled by local lords, more than 320 years since 1516. The religious and ethnic variety of the population of the region led to interventions by European States concerning the power strugles and sect conflicts. İn 1842, Dual Governorship System was established first. However, the system failed due to administrative problems in the mixed regions. During this period, the tension between Druze and Maronites increased. Additionally, a massive bloodshed began between the two families in 1859-1860.  Thus, The Dual Governorship System was abolished. İnstead, The Mount Lebanon Mutasarrifate was founded. Henceforth, The Mount Lebanon, ruled by Christian governorships for more than half a century.
	The fourth governorship of Mount Lebanon was Vasa Pasha. In 1883, he was appointed as the governorship and, ruled the region for about ten years until 1892. Before that, he had gained experience working in a variety of positions during The Ottoman State. Vasa Pasha made important efforts to develop society. He improved many social issues from the justice system to the tax system. More importantly, he won the public sympathy by being fair to everyone. Thanks to the politics his practised, public order and peace were provided in large part. Vasa Pahsa increased the welfare level of Mount Lebanon with its public works. However, he health problems in his final years. He had to deal with the illness for a long time  and, Vasa Pasha passed away in June 1892.