Farklı ülkelerin ilköğretim ve ortaöğretim fen bilimleri öğretim programlarında çevre eğitiminin karşılaştırmalı incelenmesi
A comparative investigation of environmental attainments in primary and secondary science curriculum in different countries
Yazar: MUSTAFA DERMAN
Danışman: PROF. DR. HASAN GÜRBÜZ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Avustralya = Australia ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Ders programları = Curriculum ; Kanada = Canada ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Çevre = Environment ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Öğretim = Teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İlköğretim = Primary education

Özet:
Bu çalışmada, Avustralya, Singapur, İrlanda, Kanada ve Türkiye'de ilköğretim ve ortaöğretim kademelerinde yer alan fen bilimleri öğretim programlarında çevre eğitiminin karşılaştırmalı olarak araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmanın amacına uygun olarak toplanan veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırma neticesinde ilköğretim kademesinde "Dünya Bilimleri" temasına ilişkin olarak Singapur ve İrlanda'da kazanıma yer verilmemiştir. Ortaöğretim kademesinde ise dünya bilimlerine ilişkin olarak bütün kategorilerde kazanım veren tek ülkenin Avustralya olduğu görülmüştür. İlköğretim biyoloji konularına ilişkin olarak Avustralya'da bütün kategorilerde kazanıma yer verildiği tespit edilmiştir. Ortaöğretim biyoloji konularında "Çeşitlilik, organizasyon, canlıların yapısı" ülkeler bazında en fazla ağırlık verilen kategoriyi oluşturmuştur. İlköğretim KD'ye ilişkin olarak Avustralya ve Singapur'da kazanımlara yer verilmediği tespit edilmiştir. İrlanda, Kanada ve Türkiye "Madde" kategorisinde ortak olarak kazanıma yer verildiği tespit edilmiştir. Ortaöğretim kademesinde bütün kategorilere ilişkin kazanımlara yer verildiği, ancak ülkelere göre farklılık olduğu görülmüştür. En az kazanım verilen kategoriyi "Maddenin yapısı", buna karşın "Madde" ve "Kimyasal dönüşümler" en fazla kazanım verilen kategorileri oluşturdukları görülmüştür. FD'ye ilişkin olarak "Enerji tipleri, kaynakları, korunumu" kategorisi bazında bütün ülkelerin ortak olarak kazanıma yer verdiği, ancak alt kategori düzeyinde dikkate alındığında Avustralya ve Türkiye en fazla ağırlıkta kazanım yer aldığı, en az kazanım ise İrlanda'da yer verildiği söylenebilir. İlköğretim ÇK'ya ilişkin olarak Kanada diğer ülkelere nazaran daha yüksek değer aldığı tespit edilmiştir. Buna karşın Avustralya'nın daha az ve düşük seviyede olduğu söylenebilir.  İlköğretim ÇBS açısından farklılıkların çoğunlukta olduğu görülmüştür. İnsan-Çevre alt kategorisi en yüksek değeri almıştır. FD-ÇK-ÇBS'ye ilişkin olarak en yüksek değeri "Enerji kaynaklarının korunması" olduğu tespit edilmiştir. KD-ÇK-ÇBS'ye ilişkin olarak en yüksek değeri "Ozon tabakası" alt kategorisinin aldığı tespit edilmiştir. BD-ÇK kategorilerinde bir uyumun olduğu görülmüştür. BD-ÇBS'ye ilişkin olarak en yüksek değeri Avustralya'da ve "Biyoçeşitlik" alt kategorisi aldığı görülmüştür. ARE'ye ilişkin sonuçlarda ise bütün ülkelerde ve derslerde düşük düzeyde kazanımın yer verildiği tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate primary and secondary science curriculum in term of environmental attainments in Australia, Singapore, Ireland, Canada and Turkey. The date was analyzed with content analysis. Research findings showed that environmental attainments about earth science are not given in science subjects of Ireland and Singapore. However environmental attainments in earth science for all of the categories are only given in secondary science subjects of Australia. At the same time in biology subjects for all of the categories environmental attainments are only given in Australia. In secondary Biology Subjects (BS) investigated in four categories environmental attainments are mostly given in category of "Diversity, organization, structure of living things". In primary Chemistry Subjects (CS) attainments are not given in Australia and Singapore. In category of "Matter" attainments have been found to be common place given in Ireland, Canada and Turkey. In secondary chemistry subjects attainments are given in all of the categories. At least attainment is given in the category of "Structure of Matter", but attainments are mostly given in "Matter" and "chemical changes". In primary and secondary Physics Subjects (PS) environmental attainments in "Energy types, sources, conversions" are given the most weights in all of the countries. In addition to this the most weights of environmental attainments are given in Australia and Turkey. With regard to Environmental Issues (EI) compared to other countries, Canada has been found that given in higher values. However, it can be said to be less and the low level in Australia. In primary level, it has been found that the differences are in the majority of categories in terms of Environmental Science and Health (ESH). It has been identified that category of "conservation of energy resources" is given in higher values in relation to the PS-ES-ESH. In CS-ES-ESH, it has been identified that sub-category of " Ozon layer " is given in higher values. In BS-ES, it was found that there is a similarity. In addition to this, it has been identified that sub-category of "Biodiversity" is given in higher values.Environmental activities are not given enough in all of countries in both primary and secondary level.