Fazla kilolu ve obez bireylerde trigliserid/glukoz indeksi ve kardiyometabolik indeks ile kardiyovasküler risk düzeyi ve fiziksel aktivite arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between triglyceride/glucose index and cardiometabolic index and cardiovascular risk level and physical activity in overweight and obese individuals
Yazar: ERTUĞRUL ÇORUH
Danışman: PROF. DR. YASEMİN ÇAYIR
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Fazla kiloluk ve obezite, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından sağlığı bozacak ölçüde vücutta anormal veya aşırı yağ birikmesi olarak tanımlanmaktadır. Fazla kilo ve obeziteyi değerlendirmenin en ucuz ve kolay yolu antropometrik ölçümlerdir. Son zamanlarda bu antropometrik ölçüm değerlerini de içeren insülin direnci (İD), diyabet ve kardiyovasküler hastalık (KVH) gelişim riskini değerlendiren yeni parametreler ortaya konmuştur. Trigliserit ve açlık glukozunu kullanarak hesaplama yapan trigliserit glukoz (TyG) indeksi, Trigliserit/HDL ve bel çevresi/boy uzunluğu (BBO) gibi antropometrik bir değeri de formülünde bulunduran kardiyometabolik indeks (KMİ) bu yeni parametrelerden bazılarıdır. Çalışmamızda amacımız İD ve diyabet gelişme riski ön görücüsü olan TyG indeksi ve KMİ ile KVH risk hesaplamasında kullanılan Systematic Coronary Risk Evaluation (SCORE) ölçeği arasında bir ilişki olup olmadığının araştırılmasıdır.
Yöntem: Araştırmamız Ekim 2023-Şubat 2024 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'nde (EASM) yapılmıştır. Çalışmaya EASM'ye başvuran 151 kişi katılmış ve veriler yüz yüze elde edilen sosyodemografik ve klinik bilgiler ile antropometrik ölçümler ve kişilerin laboratuvar sonuçlarından oluşturulmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak kendi oluşturduğumuz veri toplama formu, SCORE Türkiye Kartı ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ Kısa) kullanılmıştır. Ayrıca her katılımcının TyG indeks puanı ve KMİ puanı hesaplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların %74,8'i (n=113) kadındı. Katılımcıların yaş ortalaması ise 50,6±8,2 yıldı. Katılımcıların TyG indeks puan ortalaması 8,8±0,6, KMİ puan ortalaması 2,0±1,2 ve SCORE ölçek puan ortalaması ise 2,0±3,0 idi. TyG indeks puanı ile KMİ puanı arasında, TyG indeks puanı ile SCORE ölçek puanı arasında ve KMİ puanı ile SCORE ölçek puanı arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı korelasyonlar mevcuttu (p<0,05). Fiziksel aktivite düzeyi ile SCORE ölçek puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki mevcutken (p<0,05), TyG indeks ve KMİ puanları ile anlamlı bir ilişki mevcut değildi (p>0,05).
Sonuç: Çalışmamızda İD ve diyabet ön görücüsü iki farklı indeksin hem birbirleri ile hem de KVH risk göstergesi olan SCORE ölçek puanı ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Birinci basamak sağlık hizmetlerini sunan aile hekimleri arasında mevcut indekslerin kullanımının yaygınlaştırılması koruyucu sağlık hizmetleri açısından büyük avantaj sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Obezite, insülin direnci, TyG indeksi, kardiyometabolik indeks, SCORE

Abstract:
Background and Aim: Overweight and obesity are defined by the World Health Organisation (WHO) as the abnormal or excessive accumulation of fat in the body to the extent that it impairs health. The cheapest and easiest way to assess overweight and obesity is through anthropometric measurements. Recently, new parameters have been introduced to assess the risk of developing insulin resistance (IR), diabetes and cardiovascular disease (CVD), including these anthropometric measurements. Some of these new parameters include the triglyceride glucose (TyG) index, which uses triglycerides and fasting glucose, and the cardiometabolic index (CMI), which includes triglycerides/HDL and an anthropometric value such as waist circumference/height (WC) in its formula. The aim of our study was to investigate whether there is a relationship between the TyG index and CMI, which are predictors of the risk of developing IR and diabetes, and the Systematic Coronary Risk Evaluation (SCORE) scale used in CVD risk calculation.
Methods: Our study was conducted between October 2023 and February 2024 at the Education Family Health Centre (EASM), affiliated with the Atatürk University Faculty of Medicine, Department of Family Medicine. A total of 151 EASM applicants participated in the study, and the data consisted of sociodemographic and clinical information, anthopometric measurements, and laboratory results obtained face-to-face. In the study, a self-created data collection form, SCORE Turkey Card and International Physical Activity Questionnaire (IPAQ Short) were used as data collection tools. In addition, the TyG index score and CMI score of each participant were calculated. The SPSS 22 package programme was used for data analysis. The significance level of p<0.05 was accepted.
Results: 74.8% (n = 113) of the participants were women. The mean age of the participants was 50.6 ± 8.2 years. The mean TyG index score was 8.8±0.6, the mean CMI score was 2.0±1.2, and the mean SCORE scale score was 2.0±3.0. There were statistically significant positive correlations between TyG index score and CMI score, between TyG index score and SCORE scale score, and between CMI score and SCORE scale score (p<0.05). While there was a statistically significant relationship between physical activity level and SCORE scale score (p<0.05), there was no significant relationship with TyG index or CMI scores (p>0.05).
Conclusion: In our study, two different indices, IR and diabetes predictor, were found to be associated with each other and with the SCORE scale score, which is a CVD risk indicator. The widespread use of existing indices among family physicians providing primary health care services will provide a great advantage in terms of preventive health services.
Keywords: Obesity, insulin resistance, TyG index, CMI, SCORE