Metal sektöründe yer alan bir işletme için çok kriterli risk analizi
Multiple criteria risk analysis for a plant in metal industry
Yazar: SAFİNAZ ESRA ÇİFTÇİ
Danışman: DOÇ. DR. FEYZAN ARIKAN ÖKTEMER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
İşyerlerinde çalışma koşullarından kaynaklanan fiziksel, kimyasal, ergonomik ve benzeri çok sayıdaki tehlike unsurları iş kazaları ve meslek hastalıklarına neden olmaktadır. Çalışanların çalışma ortamındaki olumsuz şartlardan ve meslek hastalıklarından korunması, üretimin devamlılığının sağlanması ve verimliliğinin arttırılması amacıyla son yıllarda iş sağlığı ve güvenliği kavramı artan bir önem kazanmıştır. Ülkemizde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 2012 yılında yürürlüğe girmesiyle, işyerlerine risk değerlendirmesi yapma zorunluluğu getirilmiştir. Risk değerlendirme süreci tehlikelerin tanımlanması ve risklerin analiz edilmesi ile başlamaktadır. Bu çalışmada, metal sektöründe faaliyet gösteren bir işyerinde iş kazası ve meslek hastalığına neden olabilecek tehlikelerin önceliklendirilmesi ve önlem alma konusunda atölye sırasının belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu hedef doğrultusunda Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden DEMATEL (The Desicion Making Trial and Evaluation Laboratory Technique) ile tehlike etmenleri arasındaki ilişkiler belirlenmiştir. Daha sonra Analitik Ağ Süreci (AAS) ile tehlike etmenlerinin göreli önem dereceleri belirlenmiştir. Elde edilen önem dereceleri TOPSIS (Technique for Order of Preference by Similarity to Ideal Solution) yönteminde kriter ağırlıkları olarak değerlendirilmiş ve risk kontrol önlemleri alınırken işyerindeki atölyelerin hangi sıra ile ele alınması gerektiği konusunda öneride bulunulmuştur. Çalışma iş sağlığı ve güvenliği alanında risk değerlendirme çalışmaları içerisinde, metal sektöründe üç yöntemi bütünleşik kullanarak risk analizi yapan bir çalışma olması bakımından literatüre katkı sağlamaktadır.

Abstract:
Occupational accidents and diseases are caused by physical, chemical, ergonomic and such kind of working conditions at workplaces. Nowadays, to ensure the continuity of production and to increase the business efficiency, the occupational health and safety has gained increasing significance in order to protect the employees from adverse conditions and occupational diseases in the working environment. By the Occupational Health and Safety Law which was enacted in 2012, risk assessment became an obligation for the workplaces in our country. The risk assessment process begins with the hazard identification and the analysis of risks. In this study, it is aimed the hazards prioritization that may cause occupational accidents and occupational diseases and to determine the precedence order of the workshops while taking precautions to minimize the risks in a workplace operating in the metal industry. For this purpose, the relationships between the hazard factors is determined by DEMATEL (The Desicion Making Trial and Evaluation Laboratory Technique) which is one of the Multi Criteria Decision Making (MCDM) methods. After, the relative importance of the hazard factors is determined by the Analytical Network Process (ANP). This relative importance of each factor is utilized as a weight of each criterion in TOPSIS (Technique for Order of Preference by Similarity to Ideal Solution) and it is suggested a precedence order for the workshops in the workplace during the risk control stage.  This study contributes to the literature in terms of occupational health and safety in the field of risk assessment studies, as the a study that performs risk analysis by integrating the three methods mentioned for a plant in the metal industry.