İlköğretim okulu müdürlerinin liderlik rollerinin örgüt iklimi üzerine etkisi (Gaziantep ili örneği)
The effect of leadership roles of primary school principals on organizational climate (a case study in Gaziantep)
Yazar: FİLİZ TAHAOĞLU
Danışman: PROF.DR. TOKAY GEDİKOĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖZETLKÖĞRET M OKULU MÜDÜRLER N N L DERL K ROLLER N N ÖRGÜTKL M ÜZER NE ETK S(Gaziantep li Örneği)TAHAOĞLU, FilizYüksek Lisans Tezi, Eğitim Bilimleri Ana Bilim DalıTez Danışmanı: Prof. Dr. Tokay GED KOĞLUOcak 2007, 185 sayfaBu araştırma okul müdürlerinin liderlik rollerinin örgüt iklimi üzerine etkisini belirlemekamacıyla, 2004-2005 eğitim-öğretim yılı içerisinde, Gaziantep ili Şahinbey ve Şehitkamilmerkez ilçelerinde bulunan, ilköğretim okullarında yapılmıştır. Araştırmanın örnekleminiŞahinbey ve Şehitkamil merkez ilçelerindeki 13 eğitim bölgelerine bağlı 31 ilköğretimokulunda görev yapan 719 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri üç bölümdenoluşan bir ölçekle toplanmıştır. Bu bölümler; (1) betimsel bilgiler, (2) ilköğretim okulumüdürlerinin vizyoner, öğretimsel, kültürel ve dönüşümsel liderlik rollerine ilişkin maddeler,(3) ilköğretim okullarının örgüt iklimine ilişkin maddelerden oluşmaktadır. Araştırma verileri?ortalama?, ?standart sapma?, ?t-testi?, ?tek yönlü varyans analizi?, ?LSD çoklukarşılaştırmalar testi? ve ?pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı? ileçözümlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda müdürlerin sergiledikleri dört ayrı liderlikrolleri ile okulların örgüt iklimi arasında pozitif, doğrusal, yüksek düzeyde ve anlamlı birilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin okul müdürlerinin liderlik rollerine ilişkin algılarındaöğretmenlerin cinsiyet, yaş, mezun oldukları okul, mesleki kıdem, görev yaptıkları okuldakikıdem ve görev betimsel değişkenlerine göre istatistiksel bakımdan anlamlı bir farklılıkbulunmamıştır. Yine araştırma bulgularına göre öğretmenlerin görev yaptıkları okulun örgütiklimine ilişkin algıları cinsiyet ve görev betimsel değişkenlerine göre istatistiksel bakımdananlamlı bir farklılık göstermemiştir. Diğer yandan öğretmenlerin okullarındaki örgüt iklimineilişkin algılarında (1) yaş değişkenine göre engellenme ve moral boyutunda, (2) mezunoldukları okul değişkenine göre çözülme ve moral boyutunda, (3) meslekteki kıdemdeğişkenine göre çözülme ve engellenme boyutunda, (4) okuldaki kıdem değişkenine göre iseçözülme ve yüksekten bakma boyutunda istatistiksel bakımdan anlamlı bir farklılıkbulunmuştur. Aynı değişkenlerle örgüt ikliminin samimiyet, yakından kontrol, kendini işeverme ve anlayış gösterme boyutlarında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.Anahtar kelimeler: Liderlik rolü, Okul müdürü, Örgüt iklimi, Öğretmenlerinalgıları.

Abstract:
ABSTRACTTHE EFFECT OF LEADERSH P ROLES OF PR MARY SCHOOL PR NC PALS ONORGAN ZAT ONAL CL MATE(A case study in Gaziantep)TAHAOĞLU, FilizM.A. Thesis, Department of Educational SciencesSupervisor: Prof. Dr. Tokay GED KOĞLUJanuary 2007, 185 PagesThis study aimed to find out the effect of leadership roles of primary school principals onorganizational climate. The study was conducted in the districts of Şahinbey and Şehitkamilin Gaziantep in the academic year of 2004-2005. The sample consists of 719 teachers from 31primary schools in 13 areas. Data were gathered using a questionnaire which consists of threeparts: (1) demographic information, (2) questions on visionary, educational, cultural, andtransformational leadership roles of primary school principals and (3) questions onorganizational climate. The data were analyzed by using mean, standart deviation, t-test, one-way analysis of variance, LSD multiple comparison test and pearson moments productcorrelation. The study indicated that there was a positive, linear, high level and significantrelationship between four different leadership roles of principals and organizational climate.The results indicated that statistically there was no significant relationship between theperception of teachers about the leadership roles of principals and their gender, age, theschool they graduated from, occupational standing, duration in school, and duty. The studyalso indicated that although there was statistically no significant relationship between theteachers?perception of their schools?organizational climate and their gender, and dutyvariations. On the other hand, there was a significant relationship between (1) gender and thedimensions of interference and morale, (2) the school they graduated from and the dimensionsof dissolution and morale, (3) occupational standing and the dimensions of dissolution andinterference, (4) position in school and the dimensions of dissolution and aloofness ofprincipals. However, there was no significant relationship between these variables and theremaining dimensions of organizational climate such as intimacy, direct control, motivation,and consideration.Key words: Leadership role, Principal, Organizational climate, Teachers? perception.