Okul müdürlerinin destekleyici davranışları ile öğretmen liderliği arasındaki ilişki ve bazı değişkenlere göre incelenmesi
Relationship between supportive behaviours of school principals and teacher leadership and examining according to some variables
Yazar: GÖKHAN SAVAŞ
Danışman: PROF. DR. NECATİ CEMALOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Yönetici davranışı = Manegerial behavior ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin algılarına göre, okul müdürünün destekleyici davranışları ile öğretmen liderliği arasındaki ilişkileri saptamak ve bazı değişkenlere göre incelemektir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırma 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Kastamonu ili merkez ilçe sınırları içinde yer alan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ortaöğretim kurumlarında görev yapan 485 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Beycioğlu ve Aslan (2010) tarafından geliştirilen Öğretmen Liderliği Ölçeği ve Günbayı, Dağlı ve Kalkan (2013) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Müdür Desteği Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesi amacıyla aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız örneklem t-testi, Tek Yönlü ANOVA, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ve basit doğrusal regresyon analizi hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin öğretmen liderliğine ilişkin algılarının yüksek düzeyde olduğu; katılımcıların öğretmen liderliği alt boyutlarına ilişkin davranışları sergileme düzeylerinin en yüksek mesleki gelişim boyutunda gerçekleştiği; katılımcıların okul müdürlerinin desteğine ilişkin algılarının yüksek düzeyde olduğu; okul müdürlerinin destekleyici davranışları gösterme düzeyleri arttıkça öğretmenlerin öğretmen liderliğinin kurumsal gelişme, mesleki gelişim ve meslektaşlarla iş birliği alt boyutlarına ilişkin davranışları sergileme düzeylerinin de arttığı; müdür desteğinin öğretmen liderliğinin tüm boyutlarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu; mesleki kıdemi daha az olan öğretmenlerin kendilerinden daha fazla kıdeme sahip olan öğretmenlerden kurumsal gelişme boyutundaki öğretmen liderliği davranışlarını daha yüksek düzeyde sergiledikleri ve müdür desteğini daha fazla hissettikleri; öğretmen mevcudu az olan okullarda görev yapan öğretmenlerin okul müdürü desteğini daha fazla hissettikleri; öğrenci sayısı daha az olan okullarda görev yapan öğretmenlerin liderlik davranışlarını daha yüksek düzeyde gösterdikleri ve müdür desteğini daha fazla hissettikleri sonuçlarına ulaşılmıştır.



Anahtar Kelimeler: Öğretmen liderliği, müdür desteği, liderlik

Abstract:
The purpose of this study was to determine the relationship between supportive behaviours of school principals and teacher leadership in high schools and examine according to some variables. The research was designed in correlational model. A total of 485 teachers employed in offical high schools in Kastamonu participated in this study. Research data was gathered via "Teacher Leadership Scale" developed by Beycioğlu and Aslan (2010) and "Principal Support Scale" adapted into Turkish by Günbayı, Dağlı and Kalkan (2013). Arithmetic mean, standard deviation, t-test, ANOVA, Pearson Product-Moment Correlation Coefficients and Simple Linear Regression were conducted to analyze the data. Results revealed that teachers' perceptions on teacher leadership is at high level; teachers exhibit teacher leadership behaviours mostly on professional improvement subscale and teachers' perceptions of principal support is high; as school principals' supporting behaviours increase, teachers' levels of showing teachers leadership behaviours also increase; school principal support was a significant predictor of all subscales of teacher leadership; unexperienced teachers shows more leadership behaviours and feel more principal support than experienced teachers; teachers working in schools with less teacher population feel more principal support than teachers working in more crowded schools and teachers working in schools with less student population show more leadership behaviours and feel more principal support than than teachers working in more crowded schools.


Key Words: Teacher leadership, principal support, leadership