Alternatif dondurma ve saklama yöntemlerinin boğa sperması üzerine etkisi
Effect of alternative freezing and cryopreservation procedures on bull semen
Yazar: TUĞBA KORKMAZ YAVAŞ
Danışman: PROF. DR. ALİ DAŞKIN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Doktora, 2009
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Boğalar = Bulls ; Derin dondurucular = Deep freezers ; Dondurarak saklama = Cryopreservation ; Donma = Freezing ; Meni = Semen ; Sperm = Spermatozoa

Özet:
Alternatif Dondurma ve Saklama Yöntemlerinin Boğa Sperması Üzerine EtkisiBu çalışmanın amacı, boğa spermasının -152°C derin dondurucuda dondurulupsaklanmasının sıvı azot buharında dondurma ve sıvı azotta saklamaya çözüm sonu kimispermatolojik parametreler bakımından bir alternatif olup olamayacağının araştırılmasıdır.Bu çalışmada iki adet boğanın birer ejakulatı miks yapılmadan kullanılmıştır. Sperma,spermatolojik analizden sonra sulandırılmış, payetlere çekilmiş, +4oC'de iki saatekilibrasyon işlemi sonrası spermatolojik parametrelerden motilite, ölü ve anormalspermatozoa oranları belirlenmiştir. Araştırmada dört farklı dondurma ve saklama protokolüdenenmiştir. 1) Payetler sıvı azot buharında dondurulup, sıvı azotta saklanmıştır. 2) Payetlersıvı azot buharında dondurulup sıvı azota aktarılıp derin dondurucuda saklanmıştır.3) Payetler derin dondurucuda dondurulup derin dondurucuda saklanmıştır. 4) Payetler derindondurucuda dondurulup sıvı azotta saklanmıştır. Dondurma işleminden bir hafta, iki ve altıaylık periyotlar sonrasında su banyosunda payetler 37°C'de 20 saniyede çözülmüş ve çözümsonu bazı spermatolojik özellikler (motilite, ölü ve anormal spermatozoa oranları)değerlendirilmiştir.Çözüm sonu motilite oranları dondurma işleminden bir hafta sonra I (SA-SA, kontrol),II (SA-DD), III (DD-DD) ve IV (DD-SA) gruplarında 1 numaralı boğa için sırasıyla %54,00,%54,50, %55,50 ve %55,00 olarak; 2 numaralı boğa için sırasıyla %52,00, %51,00, %52,50ve %50,00 olarak bulunmuştur. Dondurma işleminden iki ay sonra 1 numaralı boğa için I(kontrol), II, III ve IV gruplarında sırasıyla; %55,00, %55,50, %56,00 ve %54,00 olarak; 2numaralı boğa için sırasıyla %51,50, %50,50, %51,00 ve %51,50 olarak bulunmuştur.Dondurma işleminden altı ay sonra 1 numaralı boğa için I (kontrol), II, III ve IV gruplarındasırasıyla; %54,50, %55,50, %55,50 ve %55,00 olarak; 2 numaralı boğa için sırasıyla %51,00,%50,00, %51,50 ve %50,50 olarak bulunmuştur. Çalışma sonunda çözüm sonu en düşük ölüspermatozoa oranı %31,20 ve en yüksek ölü spermatozoa oranı %35,10 olarak; en düşükanormal spermatozoa oranı %19,70 ve en yüksek anormal spermatozoa oranı %22,90 olaraksaptanmıştır.Elde edilen verilerin istatistiksel analizi sonucu her iki boğa içinde dört grup arasındaspermatolojik parametreler açısından anlamlı fark bulunamamıştır (p > 0,05). Ayrıca sürebazında grup içi yapılan analizlerde de farka rastlanmamış ve süre arttıkça motilitede azalmave ölü, anormal spermatozoa oranında artış görülmemiştir. Sonuç olarak bu çalışma -152°Cderin dondurucunun boğa spermasının dondurulması ve altı ay süreyle saklanmasında sıvıazota bir alternatif olarak kullanılabilirliğini ve boğa spermasının dondurulması vesaklanmasında ideal bir ortam sağladığını doğrulamaktadır.Anahtar Kelimeler: Boğa, Derin dondurucu, Dondurma, Saklama, Sperma

Abstract:
Effect of Alternative Freezing and Cryopreservation Procedures on Bull SemenThe aim of this study was to assess the use of ? 152°C ultra freezer for freezing and storingbull semen as an alternative to freezing over the liquid nitrogen vapor and storing in liquidnitrogen in terms of certain post-thaw spermatological parameters.In this experiment, one each ejaculate of two bulls was used without mixing. Semenwas diluted before spermatological analysis and moved into straws. Following equilibrationat +4 oC for 2 hours, spermatological parameters, namely the sperm motility and thepercentages of dead and abnormal spermatozoa were determined. Four different freezing andstoring protocols were tested: 1) Straws were frozen over the liquid nitrogen vapor andstored in the liquid nitrogen; 2) Straws were frozen over the liquid nitrogen vapor, movedinto liquid nitrogen and stored in the ultra freezer; 3) Straws were frozen in the ultra freezerand stored in the ultra freezer; 4) Straws were frozen in the ultra freezer and stored in theliquid nitrogen. One week, two and six months after freezing, frozen semen was thawed inwater bath at 37°C in 20 seconds, and the post-thaw spermatological parameters (spermmotility, percentages of dead, and abnormal spermatozoa) were evaluated.Post-thaw sperm motility of the first bull one week after freezing was found 54,00%,54,50%, 55,50% and 55,00% for groups I (LN-LN, control), II (LN-UF), III (UF-UF) andIV (UF-LN), respectively. For the second bull, it was found 52,00%, 51,00%, 52,50% and50,00% for groups I (control), II, III and IV, respectively. 2 months after freezing, the postthawsperm motility of the first bull was found 55,00%, 55,50%, 56,00% and 54,00% forgroups I (control), II, III and IV, respectively while for the second bull, it was 51,50%,50,50%, 51,00% and 51,50% for groups I (control), II, III and IV, respectively. The postthawsperm motility of the first bull 6 months after freezing was found 54,50%, 55,50%,55,50% and 55,00% for groups I (control), II, III and IV, respectively while for the secondbull, it was 51,00%, 50,00%, 51,50% and 50,50% for groups I, II, III (control) and IV,respectively. Post-thaw assessments showed that the lowest percentage of dead spermatozoawas 31,20% while the highest percentage of dead spermatozoa was 35,10%; the lowestpercentage of abnormal spermatozoa was 19,70% while the highest percentage of abnormalspermatozoa was 22,90%.According to the statistical analysis, no significant difference was observed betweenthe four groups in the two bulls in terms of spermatological parameters (p > 0,05). Inaddition, there was also no significant difference within groups between the freezing periods,showing neither a decrease in sperm motility nor an increase in dead and abnormalspermatozoa. As a conclusion, this study has confirmed that the use of -152°C ultra-lowfreezer for freezing and storing bull semen for 6 months is a viable alternative to liquidnitrogen and the ultra freezer provides an ideal environment for the freezing and storing ofbull semen.Keywords: Bull, Cryopreservation, Freezing, Semen, Ultra freezer