Tip 1 diyabetes mellitus hastalarında ozmotik frajilite değerlendirilmesi
Evaluation of osmotic fragility in patients with type 1 diabetes mellitus
Yazar: SEVDA TADİK
Danışman: PROF. DR. BÜLENT ALİOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Hematoloji = Hematology

Özet:
Amaç: Tip 1 diyabetes mellitus hastalarında ozmotik frajilite değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya yaşları 2-18 arası değişen Çocuk Endokrinoloji Polikliniği'nde ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Servisinde takipli Tip 1 diyabetes mellitus tanılı 74 hasta ve sağlıklı kontrol grubu olarak; büyüme gelişme açısından kontrole gelen ve yapılan kontrollerde mevcut hiçbir hematolojik, endokrin veya diğer kronik hastalık saptanmayan 31 çocuk olmak üzere toplam 105 hasta alındı. Hematolojik ek hastalığı olanlar çalışma dışı bırakıldı.
Çalışmaya alınan tüm Tip 1 diyabetes mellitus çocuklar ve sağlıklı kontrol grubu prospektif olarak incelendi. Tüm olguların fizik bakıları, vücut ağırlığı ve vücut boy ölçümleri yapıldı.
Kronolojik yaşları sorgulandı. Her iki grubun açlık kan şekerleri parmak ucu ölçülüp not alındı. Çalışma için tüm hastalardan; kan alındı. Bu kanlardan eritrosit indeksleri, biokimyasal parametreler,demir, demir bağlama kapasitesi, ferritin, B12 vitamini, D vitamini, C-reaktif protein ve ozmotik frajilite çalışıldı
Bulgular: İnsüline bağımlı tip 1 diyabetes mellitus hastalarında ozmotik frajilite değerleri sağlıklı kontrol grubundaki çocuklara göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (P< 0,05). Açlık kan şekeri ile ozmotik frajilite arasında anlamlı fark saptandı (P< 0,05).  Ancak Hemoglobin A1c ile ozmotik frajilite arasında anlamlı fark saptanmadı (P>0,05). 
İnsüline bağımlı tip 1 diyabetes mellitus hastalarında retikülosit değerleri ile sağlıklı kontrol grubundaki çocuklara göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (P< 0,05). Retikülosit değeri diyabet hastalarında kontrol grubuna göre daha yüksek tespit edildi.
İnsüline bağımlı tip 1 diyabetes mellitus hastalarında trigliserid değerleri ile sağlıklı kontrol grubundaki çocuklara göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (P< 0,05). Trigliserid  değeri diyabet hastalarında kontrol grubuna göre daha yüksek tespit edildi.
İnsüline bağımlıtip 1 diyabetes mellitus hastalarında demir değerleri ile sağlıklı kontrol grubundaki çocuklara göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (P< 0,05). Demir değeri diyabet hastalarında kontrol grubuna göre daha yüksek tespit edildi.
İnsüline bağımlıtip 1 diyabetes mellitus hastalarında kalsiyum değerleri ile sağlıklı kontrol grubundaki çocuklara göre anlamlı düzeyde düşük bulundu (P< 0,05). Kalsiyum değeri diyabet hastalarında kontrol grubuna göre daha düşük tespit edildi.
İnsüline bağımlı tip 1 diyabetes mellitus hastalarında D vitamini değerleri ile sağlıklı kontrol grubundaki çocuklara göre anlamlı düzeyde düşük bulundu (P< 0,05). D vitamini  değeri diyabet hastalarında kontrol grubuna göre daha düşük tespit edildi. Ayrıca D vitamini ile hemoliz arasında negatif korelasyon olduğu gösterildi. Yani D vitamini düzeyi arttıkça hemolizin azaldığı gösterilmiş oldu. 
Sonuç: Çalışmamızda tip 1 diyabetes mellitus tanılı çocuklarda ozmotik frajilitenin sağlıklı kontrole göre artmış olduğunu gösterdik. Mevcut sonuçlar her ne kadar diabetik hastalarda artmış eritrosit kırılganlığı ve artmış eritropoez olarak yorumlansa da bunu meydana getiren mekanizmalar tüm ayrıntılarıyla ortaya konamamıştır. Çalışmamızda tip 1 diabetes mellitus hastalarında daha düşük D vitamini ve serum kalsiyum düzeylerinin olduğu, artmış trigliserit seviyeleri gibi birçok sonuç ortaya konmuş ancak tüm bunların arasında nasıl bir ilişki olduğu net açıklanamamıştır. Tüm bu parametrelerin eritrositler üzerindeki etki mekanizması ve birbirleriyle bağlantılarını açıklamak için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Çalışmamızın; tip 1 diabetesmellitus hastalarında sadece ozmotik frajilite artışı tespitiyle kalmayıp bunun etyolojisinde yer alabileceğini düşündüğümüz D vitamini, kalsiyum ve trigliserit gibi birçok parametre ile gelecekte yapılacak çalışmalara da yol gösterici nitelikte olması yönüyle kıymetli olduğunu düşünmekteyiz.   

Anahtar Kelimeler: Çocuklar, tip 1 diyabetes mellitus, Ozmotik frajilite, Hemoglobin A1c

Abstract:
Objective: Evaluation of osmotic fragility in patients with type 1 diyabetes mellitus. 
Materials and Methods: As a healthy control group, 74 patients with a diagnosis of Type 1 diabetes mellitus followed in the Pediatric Endocrinology Polyclinic and Pediatric Health and Diseases Service aged 2-18 years were included in the study; A total of 105 patients, 31 children, who came to the control for growth and development and who did not have any hematological, endocrine or other chronic diseases in the controls, were included. Patients with additional hematological disease were excluded from the study.
All type 1 diabetes mellitus children and healthy control group included in the study were prospectively analyzed. Physical examination, body weight and height measurements of all cases were performed. Their chronological ages were questioned. Fasting blood sugars of both groups were measured with finger tips and noted. From all patients for the study; blood was drawn. From these blood, erythrocyte indices, biochemical parameters, iron, iron binding capacity, ferritin, vitamin B12, vitamin D, C-reactive protein and osmotic fragility were studied.
Results: Osmotic fragility values in the patients with Type 1 diabetes mellitus were found to be significantly higher than the children in the healthy control group (P<0.05). There was a significant difference between fasting blood glucose and osmotic fragility (P<0.05). However, no significant difference was found between hemoglobin A1c and osmotic fragility (P>0.05). 
Reticulocyte levels were found to be significantly higher in patients with insulin-dependent type 1 diabetes mellitus than in the healthy control group (P< 0.05). The reticulocyte value was found to be higher in diabetic patients than in the control group.
Triglyceride values were found to be significantly higher in patients with insulin-dependent type 1 diabetes mellitus than in the healthy control group (P< 0.05). Triglyceride value was found to be higher in diabetic patients than in the control group.
Iron levels were found to be significantly higher in patients with insulin-dependent type 1 diabetes mellitus compared to children in the healthy control group (P<0.05). Iron value was found to be higher in diabetic patients than in the control group.
Calcium values were found to be significantly lower in insulin-dependent type 1 diabetes mellitus patients compared to the children in the healthy control group (P<0.05). Calcium value was found to be lower in diabetic patients compared to the control group.
Vitamin D values were found to be significantly lower in patients with insulin-dependent type 1 diabetes mellitus compared to the children in the healthy control group (P<0.05). Vitamin D value was found to be lower in diabetic patients than in the control group. It was also shown that there is a negative correlation between vitamin D and hemolysis. In other words, it has been shown that as the vitamin D level increases, hemolysis decreases.
Conclusion: In our study, we showed that osmotic fragility was increased in the children with type 1 diabetes mellitus compared to the healthy controls. Although the current results are interpreted as increased erythrocyte fragility and increased erythropoiesis in diabetic patients, the mechanisms that cause this have not been revealed in all details. In our study, many results such as lower vitamin D and serum calcium levels and increased triglyceride levels in patients with type 1 diabetes mellitus were revealed, but the relationship between all these was not clearly explained. More comprehensive studies are needed to explain the mechanism of action of all these parameters on erythrocytes and their connections with each other. Our work; We think that it is valuable in that it not only detects an increase in osmotic fragility in type 1 diabetes mellitus patients, but also guides future studies with many parameters such as vitamin D, calcium and triglyceride, which we think may be involved in its etiology.

Keywords: Children, Type 1 Diabetes Mellitus, Osmotic Fragility, Hemoglobin A1c