Dünya'da ve Türkiye'de savunma sanayi ve savunma harcamalarının makroekonomik etkilerinin ampirik analizi: Türkiye örneği
Empirical analysis of macroeconomic effects of defense industry and defense expenditures in the world and in Turkey: The case of Turkey
Yazar: SEBİLE SEVİNÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENVER GÜNAY
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies
Dizin: Askeri harcamalar = Military expenditures ; Makroekonomik etki = Macroeconomic effects ; Savunma endüstrisi = Defence industry ; Savunma harcamaları = Defense expenditunes ; Türk savunma endüstrisi = Turkish defense industry

Özet:
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra soğuk savaşın dünyayı bloklara ayırması ulus devletlerin güvenlik ihtiyacını artırmıştır. Soğuk savaş, ülkelerin iktisadi ve siyasi amaçlarla kendi savunma sanayilerini oluşturmasına neden olmuştur. Askeri harcamaların bütçe içindeki ağırlığının artması kamu fonları dışında kaynaklara duyulan ihtiyacı artırmıştır. Bu şekilde ortaya çıkan savunma harcamaları çeşitlenerek 20.yy'ın savunma ihtiyacını karşılamıştır. Büyüyen savunma harcamaları savunma ihtiyacının karşılamasının yanı sıra ekonomik büyüme, enflasyon ve istihdam gibi makroekonomik etkiler yaratmaya başlamıştır. Türkiye, NATO ülkeleri içinde kendini güvende hissetmesinden dolayı savunma sanayi bakımından sanayileşmiş ülkelerin gerisinde kalmıştır.

Bu çalışmada, Dünya'da savunma sanayi, savunma sanayinin gelişimi ve organizasyonu ile Türkiye'de savunma sanayi ve savunma sanayinin tarihsel süreçleri incelenmiştir. Ayrıca, Türkiye'nin savunma sanayi organizasyonu ile savunma harcamalarının makroekonomik değişkenleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çalışmanın uygulama kısmında Türkiye ekonomisindeki savunma harcamalarının ekonomide yer alan bazı iktisadi değişkenler üzerindeki etkisi ampirik olarak analiz edilmiştir. Analiz için kurulan modelde, 1988-2018 dönemini kapsayan, savunma harcamalarının kişi başına düşen gelir, enflasyon ve istihdam oranı ile ilişkisi (ADF) Birim kök testi, Var analizi ve Johansen eş bütünleşme testleri ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında, savunma amaçlı yapılan yatırımların büyümeyi temsil eden, kişi başına düşen geliri azalttığı sonucuna ulaşılırken; değişkenler arasında uzun dönemli ve negatif bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Savunma harcamaları ile enflasyon değişkeni arasında ise uzun önemli ve pozitif bir ilişki mevcuttur. Analizde yer alan son model için, savunma harcamaları ile istihdam değişkenleri arasında uzun dönemde bir ilişki bulunamamıştır. Dolayısıyla savunma harcamalarının istihdam üzerinde doğrudan bir etkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Türkiye, savunma sanayi, savunma harcamaları, makroekonomik etkiler

Abstract:
After the Second World War, the cold war's separation of the world into blocks increased the security need of the nation states. The Cold War caused countries to create their own defense industries for economic and political purposes. The increase in the weight of military expenditures in the budget increased the need for resources other than public funds. Defense spending that emerged in this way has diversified and met the defense needs of the 20th century. Growing defense spending has started to create macroeconomic effects such as economic growth, inflation and employment, as well as meeting the need for defense. Turkey has to feel safe in NATO countries, therefore, it has lagged behind industrialized countries in terms of defense industry.

In this study, the world defense industry, defense industry with the development and organization of the historical process of the defense industry and defense industry in Turkey were examined. Moreover, Turkey's impact on defense spending with macroeconomic variables of Turkey's defense industry organizations have been investigated. In the practical part of the study, impact on some economic variables in the economy of defense spending in Turkey's economy has been analyzed empirically. In the model established for analysis, the relationship between defense spending per capita income, inflation and employment (ADF) covering the period of 1988-2018 was analyzed by unit root test, Var analysis and Johansen cointegration tests. In the light of the findings, it is concluded that investments made for defense purposes decrease the income per capita representing growth; It was observed that there was a long-term and negative relationship between the variables. There is a long-term and positive relationship between defense spending and the inflation variable. For the final model in the analysis, there was no long-term relationship between defense spending and employment variables. Therefore, it is concluded that defense spending does not have a direct impact on employment.

Keywords: Turkey, defense industry , defense spending, the macroeconomic effects