Yerel halkın UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan somut kültürel miras değerlerine yönelik algı ve tutumlarının belirlenmesi: Mersin örneği
Determining local people's perceptions and attitudes towards tangible cultural heritage values in the UNESCO Tentative List of World Heritage: Case of Mersin
Yazar: CEMİLE YÜCEL
Danışman: DOÇ. DR. SEVDA BİRDİR
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Dünya Miras Listesi = World Heritage List ; Kültürel değerler = Cultural values ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Kültürel turizm = Cultural tourism ; Mersin = Mersin ; Somut olmayan kültürel miras = Intangible cultural heritage ; UNESCO = United Nation Educational Scientific and Cultural Organization ; Yerel halk = Local people ; Çekicilik = Attractiveness

Özet:
Uluslararası çapta hala geçerliliğini sürdüren 1972 tarihinde UNESCO tarafından Paris'te gerçekleştirilen genel konferansta kabul edilen Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme ile üstün evrensel değere sahip kültürel mirasın sadece bulunduğu topluma değil tüm dünyaya ait olduğu fikri benimsenmiştir. Dünya Miras Listesi'nde yer alan miras varlıklarının sayısı ile ülkelerin kültür ve turizm alanındaki prestijleri arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu düşünülmekte ve bu nedenle bu durum ülkeler arasında Dünya Mirası Listesi'ne dahil olmak adına ciddi bir rekabet görülmektedir. Dünya mirası statüsü, ait olduğu toplum için aidiyet, güven ve güvenilirlik duygusu yaratma avantajına sahiptir. Bu nedenle Dünya Mirası Listesi'ne alınan kültürel miras değerlerinin gelecek nesillere aktarımında yerel halkın katılımı ve desteği çok önemli bir konudur. Buradan hareketle, tez çalışmasının amacı, Mersin'de yaşayan yerel halkın UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan Somut Kültürel Miras Değerlerine yönelik algı ve tutumlarının belirlenmesidir. Bu çerçevede, yerel halkın UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan kültürel miras değerleri hakkında ne kadar bilgi sahibi olduklarının ve söz konusu miras değerlerine yönelik eğilim, duyuş ve düşünüşlerinin ne olduğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma konusuna ilişkin ulusal ve yabancı literatürde belirli sayıda çalışma yapıldığı görülmüş ancak, yerel halk, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi ve Somut Kültürel Miras Değerleri değişkenlerini kapsayan ve Mersin ili özelinde bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu durum yapılan bu çalışmayı ve gelecekte yapılacak çalışmaları önemli kılmaktadır. Çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin her ikisinden de yararlanılmıştır. Anket, kolayda örnekleme yöntemi ile araştırmacı tarafından yüz yüze ve internet aracılığıyla 27 Kasım 2021 ile 11 Aralık 2021 tarihleri arasında, Mersin'de yaşayan 21 yaş üzeri yerel halka uygulanmıştır. Toplamda, 417 anket değerlendirmeye alınmış ve veriler istatistik paket programına aktarılarak analiz edilmiştir. Nicel verilerin çözümlenmesinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, gibi tanımlayıcı istatistiklerden, analizlerde ise, parametrik testlerden faydalanılmıştır. Çalışmanın nitel verilerinin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda yerel halkın somut kültürel miraslara yönelik algıları ile cinsiyetleri, medeni durumları, yaşları, eğitim durumları ve meslekleri arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Bununla birlikte, yerel halkın UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan Somut Kültürel Miraslara yönelik olumlu tutuma sahip oldukları belirlenmiştir. Yerel halkın somut kültürel miraslara yönelik tutumları ile medeni durumları, yaşları, eğitim durumları, meslekleri ve Mersin'de yaşadıkları süre arasında anlamlı farklılıklara sahip oldukları tespit edilmiştir. Öte yandan, çalışmada katılımcıların kültürel miras kavramına yönelik metafor üretmeleri istenmiştir. İçerik analizi sonucunda, 263 metafor elde edilmiş ve katılımcıların ürettiği metaforlar 6 kategori altında sınıflandırılmıştır. Bu kategoriler önem, toplumsal değerler, yaşamsal değerler, çekicilik, tarihi ve aydınlatıcı unsur olarak adlandırılmıştır.

Abstract:
With the Convention on the Protection of the World Cultural and Natural Heritage adopted by UNESCO in the general conference held in Paris in 1972, which is still valid internationally, the idea that cultural heritage with outstanding universal value belongs not only to the society in which it is located, but to the whole world has been adopted. It is thought that there is a positive relationship between the number of heritage properties in the World Heritage List and the prestige of the countries in the field of culture and tourism, and for this reason, there is a serious competition between countries to be included in the World Heritage List. World heritage status has the advantage of creating a sense of belonging, trust and reliability for the community to which it belongs. For this reason, the participation and support of the local people is a very important issue in the transfer of the cultural heritage values included in the World Heritage List to future generations. From this point of view, the aim of the thesis study is to determine the perceptions and attitudes of the local people living in Mersin towards the Tangible Cultural Heritage Values in the UNESCO World Heritage Tentative List. In this context, it is aimed to determine how much the local people know about the cultural heritage values included in the UNESCO World Heritage Tentative List and what their tendencies, perceptions and thoughts are towards these heritage values. It has been found that a certain number of studies have been carried out in the national and foreign literature on the subject of the study, but there has been no study specific to Mersin province that covers the variables of local people, UNESCO World Heritage Tentative List and Tangible Cultural Heritage Values. This fact makes this study and future studies important. Both quantitative and qualitative research methods were used in the study. The survey was applied to the local people over the age of 21 living in Mersin between 27 November 2021 and 11 December 2021 by the researcher face-to-face and via the internet, using the convenience sampling method. In total, 417 questionnaires were evaluated and the data were analyzed by a statistical package program. Descriptive statistics such as frequency, percentage, arithmetic mean, and standard deviation were used in the analysis of quantitative data, and parametric tests were used in the analyses. Content analysis method was used in the analysis of the qualitative data of the study. As a result of the study, a significant difference was determined between the perceptions of the local people towards tangible cultural heritage and their gender, marital status, age, educational status and occupation. However, it has been determined that the local people have a positive attitude towards Tangible Cultural Heritage in the UNESCO World Heritage Tentative List. It has been determined that there are significant differences between the attitudes of the local people towards the tangible cultural heritage, their marital status, age, education level, occupation and the time they have lived in Mersin. On the other hand, in the study, participants were asked to produce metaphors for the concept of cultural heritage. As a result of the content analysis, 263 metaphors were obtained and the metaphors produced by the participants were classified under 6 categories. These categories were named as importance, social values, vital values, attractiveness, historical and illuminating element.