Eski hükümlü bireylerin sosyal hayata katılımı sürecinde işgücü piyasası politikaları: Isparta ilindeki işverenler ve eski hükümlü bireyler üzerine bir araştırma
Labour market policies in the process of participation to the social life of former sentenced persons: A research on employers and former sentenced persons in isparta province
Yazar: ZAHİDE GENÇTÜRK
Danışman: PROF. DR. ADEM KORKMAZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğü = Convicted previously employment liability ; Hükümlüler = Convicts ; Isparta = Isparta ; Sosyal katılma = Social participation ; İş gücü = Manpower ; İş gücü piyasası = Labour market ; İş gücü politikaları = Labour policies ; İş hayatı = Work life ; İşveren = Employer ; İşveren tutumu = Employer attitude

Özet:
Bu araştırma eski hükümlü bireylerin sosyal hayata katılımında işgücü piyasası
politikaları ile ilgili işverenlerin ve eski hükümlü bireylerin tutumlarını ölçmek
amacıyla hazırlanmıştır. Araştırmada işverenlerin ölçek türü ve yer aldığı sektördeki
faaliyet alanı ile eski hükümlü bireylerin demografik, istihdam durumu ve mesleki
eğitim programlarına katılma durumlarına göre işgücü piyasası politikalarına yönelik
tutumları arasında anlamlı bir farklılığın olup olmadığı araştırılmıştır.
Araştırmada karma yöntemden faydalanılarak nicel ve nitel araştırma
gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma kapsamında; Isparta ilinde faaliyet gösteren
işverenlerin eski hükümlü bireylerin sosyal hayata katılımında işgücü piyasası
politikalarına yönelik tutumlarını ölçen üç ayrı ölçekle, yine Isparta ilinde yaşayan eski
hükümlü bireylerin işgücü piyasası politikalarına yönelik tutumlarını ölçen iki ayrı
ölçekle araştırma gerçekleştirilmiştir. Ölçeklere ek olarak demografik sorular da
katılımcılara yöneltilmiştir. Analizler toplamda Isparta Ticaret ve Sanayi Odası'na
kayıtlı 301 işletme ile Isparta ilinde yaşayan 135 eski hükümlü bireye yapılan anket ile
gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma kapsamında ise; belirlenen örneklem içerisinden 10
işveren ve 10 eski hükümlü bireye yönelik yarı yapılandırılmış görüşme formları ile
araştırma gerçekleştirilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre işverenlerin eski hükümlü bireylerin sosyal hayata
katılımında işgücü piyasası politikalarına yönelik tutumları ile ölçek türü arasında
sadece 'Suçlulara Yönelik Tutum' ve 'Sosyal, Eğitim, Denetim, Proje İçerikli Destek'
faktörleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmuş olup, diğer faktörlerde anlamlı bir
farklılık bulunmamıştır. İşverenlerin eski hükümlü bireylerin sosyal hayata katılımında
işgücü piyasası politikalarına yönelik tutumları ile sektörde yer aldığı faaliyet alanı
arasında sadece 'Çevrenin Olumsuz Yargısı' ve 'Önyargılı Bakış' faktörleri arasında
anlamlı bir farklılık bulunmuş olup, diğer faktörlerde anlamlı bir farklılık
bulunmamıştır. Eski hükümlü bireylerin sosyal hayata katılımında işgücü piyasası
politikalarına yönelik tutumları ile demografik, çalışma durumu ve mesleki eğitim
programları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.
Nicel araştırma sonucu elde edilen istatistiki verilerin daha detaylı
açıklanabilmesi amacıyla gerçekleştirilen nitel araştırma sonuçlarına göre ise;
işverenlerin eski hükümlü bireylere yönelik işgücü piyasası politikaları ile ilgili olarak
istihdam etme davranışları, eski hükümlü bireylerin mesleki bilgi, beceri ve deneyim,
toplumsal uyum düzeyleri, suç türü ve suç tekrarı etrafında şekillendiği tespit edilmiştir.
Sosyal hayata katılımın sağlanmasında eski hükümlü bireylerin istihdamla ilgili
genellikle 'yeni iş arama' yerine 'kendi işlerini kurma' ya da 'eski işlerine geri dönme'
tercihinde bulundukları, istihdamın toplumsal katılımı sağlamada olumlu etkisinin
olduğu ve cezaevi sonrasında istihdamla birlikte özgüven duygusunun arttığı, suça
eğilimin azaldığı ve aile kurumunun sürdürülebilirliğinin sağlandığı tespit edilmiştir

Abstract:
This study has been prepared in order to measure the attitudes of employers and
former sentenced persons related to the labour market policies on participation of
former sentenced persons to the social life. It has been investigated whether there is a
significant difference between the empoyer's measurement type and activity area they
participate in, and former sentenced person's attitudes towards labour market policies
according to their demographic, employment situations and participation status to the
vocational training programs.
In the study, quantitive and qualitative research was conducted by benefiting
from mixed method. Within the scope of the quantitive research; The research was
conducted with three different scales in order to measure the attitudes of employers who
were in service in Isparta province, towards labor market policies on participation of
former sentenced persons to the social life, and two different scales were used to
measure the attitudes of former sentenced persons living in Isparta province towards
labor market policies. In addition to the measurements, demographic questions were
directed to the perticipants. The analyses were conducted with the surveys directed to
the 301 operations registered to the Isparta Chamber of Commerce and Industry and 135
former sentenced persons living in Isparta province in total. Within the scope of the
qualitative research; The research was conducted with semi-structured interview forms
towards 10 employers and 10 former sentenced persons from determinated sample.
According to the results of research, a significant difference was found between
the employers' attitudes towards the labor market policies on participation of former
sentence persons to the social life and measurement type, only between in the "Attitudes
Towards Criminals" and "Social, Education, Supervision, Project Thematic Support"
factors, and no significant difference on other factors was found. A significant
difference was found between the employers' attitudes towards the labor market
policies on participation of former sentence persons to the social life and activity area
they participate in, only between in the "Negative Prejudice of Neighborhood" and
"Prejudiced Sight" factors, and no significant difference on other factors was found. No
significant difference was found between former sentenced person's attitudes towards
labour market policies and their demographic, employment situations and the vocational
training programs.
According to the results of qualitative research which was conducted in order to
describe the statistics data acquired as a result of quantitive research, it has been
determinated that the employers' employment behaviours in terms of labour market
policies towards former sentenced persons take shape around the former sentenced
persons' occupational knowledges, abilities and experiences; social harmony levels,
type of crime and repetition of crime. It has also been determined that former sentenced
persons prefer to "establish their own businesses" or "returning to their former
businesses" instead of "looking for a job" and employment has a positive impact on
ensuring the community involvement and the self-confidence increases along with the
employment, tentation decreases and sustainability of family is ensured.