Hâfız 'Ulvî Dîvânı (inceleme- metin- dizin)
Hâfız 'Ulvî's Dîvân (analysis- text- index)
Yazar: MELEK CANLI
Danışman: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Gazeller = Ghazals ; Hafız Seyyid Ali Bedreddin Ulvi = Hafız Seyyid Ali Bedreddin Ulvi ; Şiir = Poem

Özet:
Ulvî XIX. Yüzyılda yaşamış bir divan şairidir. Babasının adı, doğum ve ölüm tarihi ile görevi hakkında bir kaydın olmadığı şairin asıl adı Hâfız Ali Bedreddin'dir. Kaynaklarda hayatına ve edebi kişiliğine dair bir bilgiye rastlayamadık. Ulvî'nin bugün için bilinen tek eseri çalışmamıza konu olan divanıdır. Divan, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi'nde T.2922'de kayıtlıdır. Ayrıca divan H.1290 senesinde basılmıştır. Basılı divan 168 sayfa, yazma nüsha ise 48 varaktan oluşmaktadır.Tezimiz, Ulvî'nin hayatı, edebî kişiliği ve eseri, Ulvî Dîvânı'nın şekil ve muhteva özellikleri, dîvânın metni ve dizin olmak üzere 3 bölümden oluşmaktadır.Birinci bölümde, Ulvî'nin hayatı, şahsiyeti ve edebi şahsiyeti ile eserleri tarihi kaynaklardan ve kendi şiirlerinden hareketle ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.İkinci bölümde, divanda yer alan şiirlerin nazım şekilleri, vezin, kafiye ve redifleri ele alınıp, divanın muhtevasında öne çıkan unsurlar tespit edilerek tek tek değerlendirilmeye çalışılmıştır.Üçüncü bölümde ise, divanın metni transkripsiyon alfabesi ile yazılıp, klâsik divan tertibine göre dizilmiştir.Hâfız Ulvî Dîvânı'nda kasideler başlığı altında 43 şiir bulunmaktadır. Ayrıca divanda 233 gazel, 6 rübâi, 2 terkib-bend, 7 mütekerrir murabba, 6 müfret, ve Salâhî ile söyleştikleri 5 tanesi Salâhî'ye ait olmak üzere toplam 10 adet güfte bulunmaktadır. Ulvî şiirlerinin genelinde din dışı konuları işlemiştir. Şairin şiirlerini sade bir söyleyişle yazdığını söylemek mümkündür. Terkiplere fazla yer vermeyen şairin terkipsiz manzumeleri de mevcuttur. İkilemeler ve deyimlerden faydalanarak anlatımı kuvvetlendirmeye çalışmıştır. Özellikle XVIII. Yüzyıl şairlerinden olan Nedîm'in şiir söyleme kabiliyetinden etkilenmiştir.Anahtar Sözcükler:1.Hâfız Ulvî Dîvânı,2.Dîvân Edebiyatı,3.Gazel,4.Dîvân Şiiri,5.Metin

Abstract:
Ulvî is a divan poet (Ottoman Literature Poet), who lived in the 19th century. The poet?s real name is Hâfız Ali Bedreddin. There is no record about his father?s name, the dates of his birth and death, and his jop. There is no information about his life and literary personality in records. Ulvî?s only work known today is his Divan, which is the subject of his study. His divan is recorded in the library of Istanbul University. Its record number is T.2922. In addition, the divan was printed in 1290 (according to Hegira calendar). The printed divan consist of 168 papers and monuscript consists of 48 leaves.This theis consists of three parts: 1. Ulvî?s life, literary personality and his work. 2. The features about form and content of Ulvî?s divan. 3. The text of the divan and the index.In the first part, Ulvî?s life, personality, literary personality and his works are derived from historical sources and his poems.In the second part, poetic forms, meter, rhyme and redifs of the poems in the divan are studied. Furthermore the prominent elements in the concent of the divan are presented and they are examined one by one.In Hâfız Ulvî?s divan there are 43 poems in the title of ?Kasideler?. In addition, in the divan there are 231 gazels, 6 rübais, 2 terkib-bends, 7 mütekerrir murabbas, 6 müfrets and 10 güftes. The güftes appear to be told mutually. Five of them belong to Salâhî, one of Ulvî?s friends.Most of his poems are about secular subjects. It is possible to say that the language of his poems in clear. In his poems he doesn?t use compound nouns and compound adjectives much. There are some poems written with no compounds. He uses reduplications and idioms to strengthen the Iyricism. Seemingly he is under the influence of Nedim, one of the most famous poets who lived in the 18th century.Key words:1.Hâfız Ulvî?s Dîvân2.Classical Ottoman Poetry3.Lyric Poem4.Classical Ottoman Poem5.Text.