Şahinali (Aydın) neojen havzasındaki kömürlerle ara tabakalı killerin mineralojisi, oluşumu ve ekonomisi
Mineralogy, geochemistry and technological properties of the claystones in Şahinali coal basin (Aydın, Western Turkey)
Yazar: ELÇİN EVCEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALEV BAYKAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ekonomik Jeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Şahinali (Aydın) Neojen kömür havzasındaki kayaçların kil mineralojisi, dağılımı veekonomik önemi incelenmiştir.Şahinali (Aydın) Neojen havzasındaki kömürlerle ardalanmalı olarak çökelmiş kayaçlar(kiltaşı, silttaşı-kiltaşı, killi kireçtaşı); x-ray difraktometre yöntemi (XRD)(tüm kaya-kilboyutu) ve elektron mikroskop (SEM-EDS) teknikleri kullanılarak illit, kaolinit ve nadirolarak montmorillonit, halloysit; kil dışı mineraller ise kuvars, muskovit, albit, hematitolarak saptandı. Muskovit 2M1-1M-2M2-3T, İllit 2M1-3T, Kaolinit ise 1Md politipinesahiptir.Jeokimyasal analiz çalışmalarında kiltaşı örneklerinin SiO2 miktarı % 55?75; Al2O3miktarının % 11?21; Na2O miktarı % 0,2-1,8; K2O mikrarı % 2,2-4,2; ?Fe2O miktarı %2-4,2 arasında değiştiği gözlenmektedir. K2O yüzdesi illit ve muskovit minerallerininkimyasal yapısını, Na2O yüzdesi ise Albit mineralinin kimyasal yapısınıdesteklemektedir. Aydın (Şahinali) Linyit havzasındaki killerin Al2O3 yüzdelerininorta değerde; CaO yüzdelerinin düşük olması ve çok az oranda simektit türü kilminerali içermesi, bu killerin alternatif seramik hammaddesi olarak kullanılabileceğinigöstermektedir. K2O ve Na2O içerikleri düşük sıcaklıkta sinterleşme sağlamasıyönünden olumlu bir katkıda bulunurken, Fe2O3 yüzdelerinin fazla olması pişme rengiaçısından olumsuzluk yaratmaktadır. Örneklerin kızdırma kayıplarının %3-9 olmasıpişme küçülmesini olumlu olarak etkilemektedir.

Abstract:
In this study, the content and mineralogical properties, and the economic importance ofclay minerals in coal-bearing rocks in Şahinali (Aydın) coal basin were investigated.The clay minerals as illite, kaolinite and scarce montmorillonite, halloysite aredetermined using x-ray diffraction analyses (XRD) and scanning electron microscopy(SEM) techniquies. The assocciated non-clay minerals mainly comprise at quartz,muscovite, albite, hematite. Polytypes have 2M1-1M-2M2-3T for muscovite, 2M1-3Tfor illite, 1Md for kaolinite.The geochemical analysis of the claystone samples have given SiO2 55?75%; Al2O311?21%; Na2O 0.2-1.8%; K2O 2.2-4.2% and Fe2O3 2-4.2%. Distribution of themajor elements is mainly controlled by the relative contents of clay minerals. HigherK2O contents are clearly related to kaolinite and illite abundances and Na2O contentssupport chemical structure of the albite mineral. The clays of the Şahinali (Aydın) coalbasin have moderate ratio of Al2O3, less ratio of CaO and least ratio of simectiteminerals that these clays are to be used an alternative ceramic raw materials. While K2Oand Na2O content make positive contribution on the sinterization at low temperatures.High Fe2O3 ratio have negative influence on the fired colour. The lost of ignition 3-9%is positive contribution on the fired shrink.