BİLSEM lise matematik yardımcı ders materyali etkinliklerinin Purdue Modeli ve etkinlik tasarım prensiplerine göre incelenmesi
Investigation of BİLSEM high school mathematics supplementary course material activities with respect to Purdue Model and task design principles
Yazar: CEMİLE CAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ RIZA KÜPCÜ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ÇEZİKTÜRK
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışmada 'Bilim ve Sanat Merkezleri Lise Matematik Yardımcı Ders Materyali 
Analiz Modülü'nde yer alan etkinliklerin Üç Aşamalı Purdue Modeli ve etkinlik tasarım 
prensiplerine göre incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden 
doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Dünya çapında üstün yetenekli öğrencilerin 
eğitiminde kullanılan bir model olan Purdue Modeli'nin birinci aşaması bilimsel süreç 
becerileri, ikinci aşaması problem çözme, üçüncü aşaması ise bağımsız proje çalışmasından 
oluşmaktadır. Bu bağlamda araştırmanın dokümanlarını oluşturan 6 etkinliğin her biri
Purdue Modeli'nin üç aşaması için ayrı ayrı analiz edilmiştir. Etkinlik tasarım prensipleri 
kapsamında yapılan incelemede ise her bir etkinlik amaç, zaman kullanımı, öğrenci 
grubunun organizasyonu, araçlar, öğretmen ve öğrenci rolleri, öğrenci ön bilgileri, öğrenci 
zorluk ve yanılgıları, ölçme ve değerlendirme prensipleri bağlamında analiz edilmiştir.
Purdue Modeli bağlamında elde edilen sonuçlara göre etkinliklerde en fazla yer alan 
beceriler temel süreç becerilerinden gözlem yapma becerisi ve bütünleyici süreç 
becerilerinden model oluşturma becerisidir. En fazla yer verilen diğer beceriler ise bilimsel 
iletişim kurma, işe vuruk tanım yapma ve sonuç çıkarma becerileridir. Bununla birlikte bazı 
bütünleyici süreç becerilerinin etkinliklerde çok az yer aldığı görülmüştür. Purdue Modeli 
ikinci aşama bağlamında etkinliklerde yer alan problemler incelenmiş ve problemlerin 
özelliklerine ilişkin birtakım bulgular elde edilmiştir. Problem çözmeye verilen ağırlığın
etkinliklere göre değişkenlik gösterdiği, bazı etkinliklerde bu aşamaya çok az yer verildiği 
belirlenmiştir. Ayrıca etkinliklerin hiçbirinin grup çalışması içermediği tespit edilmiştir.
Purdue Modeli üçüncü aşama kapsamında etkinliklerin tamamında bağımsız proje çalışması 
önerilerine yer verildiği belirlenmiştir. Etkinlik tasarım prensipleri bağlamında elde edilen 
sonuçlara göre ise öğrenci zorluk ve yanılgılarını aşmaya yönelik alt etkinliklerin çok az 
olduğu, araçların etkinlik amaçlarına uygun ve kolay ulaşılabilir olduğu ancak bazı araçlar 
için yönergelerin yeterli olmadığı tespit edilmiştir. Üstün yetenekli öğrencilere hazırlanan 
etkinliklerde hipotez kurma ve test etme gibi becerilere daha fazla yer verilebileceği,
etkinliklerde problem çözme aşamasına daha fazla ağırlık verilebileceği, etkinliklerin 
tasarımında öğrenci zorluk ve yanılgılarının giderilmesine yönelik alt etkinliklerin 
artırılabileceği, ileride yapılacak çalışmalar için Purdue Modeli'nin etkinlik 
değerlendirmede çerçeve olarak kullanılabileceği gibi öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the activities in the 'Science and Art Centers High 
School Mathematics Supplementary Course Material Analysis Module' according to the 
Three Stage Purdue Model and activity design principles. Document analysis method, one 
of the qualitative research methods, was used in the study. The first stage of the Purdue 
Model, which is a model used worldwide in the education of gifted students, consists of 
science process skills, the second stage consists of problem solving, and the third stage 
consists of independent project work. In this context, each of the six activities that constitute 
the documents of the study was analyzed separately for the three stages of the Purdue Model.
Each activity was analyzed in terms of purpose, use of time, organization of the student 
group, tools, teacher and student roles, student prior knowledge, student difficulties and 
misconceptions, measurement and evaluation principles. According to the results obtained 
in the context of the Purdue Model, the skills most frequently included in the activities were 
observation skills from basic process skills and modeling skills from integrative process 
skills. The other skills most frequently included were scientific communication, making 
useful definitions and drawing conclusions. However, it was observed that some of the 
integrative process skills were included very little in the activities. In the context of the 
second stage of the Purdue Model, the problems in the activities were analyzed and some 
findings were obtained regarding the characteristics of the problems. It was determined that
the weight given to problem solving varied according to the activities, and some activities 
gave very little space to this stage. It was also found that none of the activities involved 
group work. In the context of the third stage, it was determined that independent project 
study proposals were included in all of the activities. According to the results obtained in the 
context of activity design principles, it was determined that there were very few subactivities to overcome student difficulties and misconceptions, the tools were appropriate 
and easily accessible for the purposes of the activity, but the instructions for some tools were 
not sufficient. Suggestions were made such as the skills such as hypothesizing and testing 
could be included more in the activities prepared for gifted students, more emphasis could 
be placed on the problem solving stage in the activities, sub-activities to overcome student 
difficulties and misconceptions could be increased in the design of the activities, and the 
Purdue Model could be used as a framework for activity evaluation for future studies.