Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan erkek çocuklarda bazı biyokimyasal parametrelerin seviye farklılıklarının ve hastalığın patogenezindeki rolünün değerlendirilmesi
Evaluation of the level differences of some biochemical parameters and their role in the pathogenesis of attention deficit and hyperactivity disorder in male children
Yazar: HATİCE SARAÇOĞLU
Danışman: PROF. DR. ESER KILIÇ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olan hastalarda; total Tau, fosforile Tau (pTau), mikrotübül ilişkili protein-2 (MAP-2), doublecortin (DCX), solubl myeloid hücrelerde eksprese olan tetikleyici reseptör-2 (sTREM-2), solubl Toll benzeri reseptör-4 (sTLR-4) ve sessiz çiftleşme tipi bilgi düzenleme 2 homolog 1 (SIRT1)'in serum düzeyindeki değişikliklerin ortaya konulması ile birlikte bu hastalığın tanısı, prognozu ve tedavi yanıtının daha iyi değerlendirilebilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Hasta grubu olarak, Psikiyatride Hastalıkların Tanımlanması ve Sınıflandırılması Elkitabı-5 ( DSM-5) tanı ölçütlerine göre DEHB tanısı alan tedavi  öncesi 7-12 yaş arası 26 erkek çocuk; kontrol grubu olarak Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran, herhangi bir psikiyatrik veya kronik hastalığı bulunmayan 7-12 yaş arası 26 erkek çocuk çalışmaya dahil edildi. 12 saat açlığı takiben antikoagülan içermeyen tüplere venöz kan örneği alınarak serumları ayrıldı. Serum örneklerinde total Tau, pTau, MAP-2, DCX, sTREM-2, sTLR-4 ve SIRT1 seviyeleri ticari ELISA kitleriyle; SIRT-1 protein seviyeleri, ek olarak Western blotting yöntemi ile değerlendirildi.
Bulgular: Hasta grubunun pTau değerleri, kontrol grubunun pTau seviyelerinden anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.05). Total Tau, MAP-2, DCX, sTREM-2, sTLR-4 ve SIRT1 seviyelerindeki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0.05). Hasta grubunda, parametreler arasında herhangi bir korelasyon tespit edilemezken, kontrol grubunda, total Tau ile pTau, TREM-2 ile MAP-2 ve pTau ile TREM-2 arasında negatif yönde; total Tau ile sTREM-2, pTau ile MAP-2 ve pTau ile TLR-4 arasında pozitif yönde korelasyon tespit edildi. Western blotting analizinde de, hasta ve kontrol serum SIRT1 protein düzeyleri arasında bir fark gözlenmedi.
Sonuç: DEHB patogenezinde, Tau'nun fosforilasyon düzeyi ve fosforilasyon paternlerindeki değişiklikler ile mikrotübül disfonksiyonu rol oynuyor olabilir. İlaveten MAP-2, DCX, sTREM-2, sTLR-4 ve SIRT1'de tespit edilen sayısal farklılıklar, bu proteinlerin de DEHB etiyopatogenezinden sorumlu olabileceği ihtimalini düşündürmektedir. Elde edilen bu bulguların, tanı ve tedavideki öneminin ortaya konabilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: DEHB, Tau, pTau, MAP-2, DCX, sTREM-2, sTLR-4, SIRT1, Western blotting

Abstract:
Aim: It was aimed to evaluate changes in the serum levels of the total Tau, phosphorylated Tau (pTau), MAP-2, DCX, sTREM-2, sTLR-4, SIRT1 and better assess the diagnosis, prognosis and treatment response of the disease in patients with attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD).
Material and Method: The population, taking part in the study was comprised of 26 male children who were between the ages of 7-12 and diagnosed with ADHD prior to treatment. The diagnosis of ADHD was performed in line with the DSM-V. 26 male children having no psychiatric disorders and medical illnesses, were selected as healthy control group. Blood samples were drawn by the venipuncture technique into tubes without anticoagulant. This sample collection was conducted for both the control and patient group after an overnight (12 h) fast.  Serum total Tau, pTau, MAP-2, DCX, sTREM-2, sTLR-4 and SIRT1 concentration were determined by ELISA test kits. SIRT-1 protein levels were evaluated by Western blotting.
Results: pTau levels were significantly higher in the ADHD group than the control group (p<0.05). The difference in total Tau, MAP-2, DCX, sTREM-2, sTLR-4 and SIRT1 levels were not statistically significant. In the ADHD group, no correlation detected between the parameters. In the control group, a negative correlation was found between total Tau and pTau, sTREM-2 and MAP-2, and pTau and sTREM-2, and a positive correlation was found between total Tau and sTREM-2, pTau and MAP-2, and pTau and sTLR-4. In the Western blotting analysis, no difference was observed between patient and control group regarding serum SIRT1 protein levels.
Conclusion: Tau phosphorylation level and changes in phosphorylation patterns and microtubule dysfunction may play a role in ADHD pathogenesis. In addition, numerical differences detected in MAP-2, DCX, sTREM-2, sTLR-4, and SIRT1 suggest the possibility that these proteins may also be responsible for ADHD etiopathogenesis. More studies are needed to reveal the importance of these findings in diagnosis and treatment. 
Key words: ADHD, Tau, pTau, MAP-2, DCX, sTREM-2, sTLR-4, SIRT1, Western blotting