Atış artıklarında iyon belirleme çalışması
Ion detection work in shot residue
Yazar: ÖZGE ÖZEN EROL
Danışman: PROF. DR. ATİYE NUR ONAR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
Bir ateşli silah ile atış yapıldığında ortaya çıkan ve şüphelinin eliyle ilişkilendirilebilen, yanmamış veya kısmen yanmış barut artıkları ile genel olarak antimon, baryum ve kurşun gibi partiküllerin ve inorganik bileşenlerin oluşturduğu toz bulutuna, ateşli silah atış artıkları denir.
Bu çalışmada kapiler elektroforez tekniklerinden faydalanılanarak atış artıklarının en önemli inorganik bileşenlerinden olan nitrit, nitrat, tiyosiyanür ve bromür anyonlarının kantitatif analizi planlanmıştır.
Kapiler elektroforez tekniğinin, geniş bir yelpazedeki madde türlerinin analizinde, etkin ve ekonomik bir yaklaşım getirdiği ve güvenilir bir teknik olduğu kanıtlanmıştır. Basitlik ve hız açısından mükemmel sonuç veren bu yöntem, hassasiyetten ve ayırt etme gücünden taviz vermeden analiz yapma imkanı sunmaktadır.
Daha önce geliştirilen, atış artıklarındaki nitrit ve nitratın belirlenmesi için kullanılan kapiler elektroforetik yöntemlerinin bir çoğunda benzer elektroforetik mobiliteye sahip bazik pH ayırma tamponları kullanılmıştır.  Bizim yapmış olduğumuz bu tez çalışmasında kullanılan tampon çözeltinin pH'ı 3,5'tir. Herhangi bir madde ilave etmeden, düşük pH tampon kullanılarak elektroosmotik akış tersine çevrilmiştir ve nitrat, nitrit, bromür ve tiyosiyanür anyonlarının ayırımı için en iyi koşullar saptanmıştır. Duyarlığı artırmak için büyük hacim numune sıkıştırması uygulanmıştır. En iyi kapiler elektroforetik koşullar; 0,050 mol/L,  pH 3,5 fosfat tamponunda 25 santigrat sıcaklık, -20 kV ayırma potansiyeli, 50 mbar basınç ve 50 s enjeksiyon olarak belirlenmiştir. Nitrat, nitrit ve bromürün, sırasıyla LOD değerleri 6,7 µM, 4,3 µM ve 1,67 µM olarak hesaplanmıştır. Tiyosiyanür iyonu için elde edilen piklerin kararsız ve atış artıklarında miktarın önemsiz olması nedeniyle tayin etmekten vazgeçilmiştir.
Geliştirilen kapiler elektroforetik yöntem, gerçek svap numunelerine başarılı bir şekilde uygulanmıştır. Uygulanmakta olan svap işlemlerinde; ekstraksiyon için, 1saat mekanik çalkalama yöntemi kullanılırken, bu çalışmada, 30 dakika ultrasonik karıştırıcı ile karıştırmanın yeterli olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Gunshot Residue (GSR) is residual material produced during the discharge of a firearm, generally composed of the burnt and unburnt ingredients of gun powder, particles of antimony, barium and lead and dust powder cloud formed by inorganic components. 
In this study, it was planned to perform simultaneous quantitative analysis of nitrate, nitrite, thiocyanate and bromide ions, those are the most important inorganic constituents of gunshot residue. 
As a high-speed separation method, capillary electrophoresis (CE) has been demonstrated to offer promising, effective and economic approaches for the separation of a large variety of substances, without compromising sensitivity and resolution.
Previously developed capillary electrophoretic methods for the nitrate and nitrite determination in GSR,   alkaline pH separation buffers were used where both nitrite and nitrate possess high, but similar electrophoretic mobility. In this work, the pH of the run buffer is 3.5. The electroosmotic flow is reversed by using low pH running buffer without using any additives. In order to improve the limit of detection, large volume sample stacking was employed.  Optimum experimental conditions were found as; 50 mM phosphate buffer solution (pH 3.5), -20kV applied potential; 25 C° capillary and the background electrolyte temperature, the hydrodynamic sample injection (50s, 50mbar). Due to the unstable peaks and negligible amount of thiocyanate in GSR, the thiocyanate ion analysis was terminated.
The proposed method was successfully applied to real gunshot residue samples. In traditional gunshot residue procedure mechanical agitation was employed for extraction, here in this work ultrasound mixing for 30 minutes was found sufficient.