Eğitimde yapay zekâ tabanlı uygulamaların benimsenmesini etkileyen faktörler:  Teknoloji kabul modeli kullanılarak öğretmenlerin bakış açılarının incelenmesi
Factors influencing the adoption of artificial intelligence-based applications in education: Investigating teachers' perspectives using the technology acceptance model
Yazar: ERHAN AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KARAMAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fizik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Dijital eğitim = Digital education

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin eğitimde yapay zekâ destekli teknolojileri benimseme nedenlerinin Teknoloji Kabul Modeli (TKM) kullanılarak ortaya konmasıdır Yöntem: Bu çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi Ağrı ilinde görev yapan, toplamda 256 öğretmenden oluşmaktadır. Ölçme aracının geliştirilmesi amacıyla yapılan pilot uygulamada 112 öğretmenin 60 soruya vermiş oldukları cevaplardan yararlanılarak, bu soruların ölçmeyi hedeflediği değişkenlerin kendi aralarında sınıflandırması ile temel bileşenlerin SPPS ve SPSS Amos yazılımları kullanılarak doğrulayıcı ve açıklayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Açıklayıcı ve doğrulayıcı Faktör analizleri sonucunda şartları sağlamayan sorular ölçekten çıkartılarak elde edilen 18 maddeden oluşan ölçek 256 öğretmene uygulanmış ve verdikleri yanıtlar analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırma sonucuna göre, öğretmenlerin eğitimde yapay zekâ uygulamalarının kullanımına yönelik görev, yaş ve kıdem değişkenleri boyutlarında anlamlı bir ilişkiye rastlanılmış; Cinsiyet, eğitim düzeyi ve okul türü değişkenleri arasında ise istatistikî açıdan anlamlı bir ilişkiye rastlanılmamıştır. Öğretmenlerin eğitimde yapay zekâ uygulamaları kullanımı davranışına yönelik niyetin gerçekleşen davranışı olumlu şekilde; Eğitimde yapay zekâ uygulamalarının kullanımına yönelik niyet, tutum ve algılanan faydayı olumlu şekilde; Eğitimde yapay zekâ uygulamalarının kullanımına yönelik tutumun, algılanan fayda ve kullanım kolaylığını olumlu etkilemektedir. 
Sonuç: Teknoloji kabul modelindeki değişkenlerin eğitimde yapay zekâ uygulamalarının kullanımına yönelik davranışa etki ettiği görülmüştür.

Abstract:
Purpose: The aim of this research is to identify the reasons teachers adopt artificial intelligence-supported technologies in education using the Technology Acceptance Model (TAM). 
Method: A quantitative research method was employed in this study. The sample of the research consists of 256 teachers working in Ağrı province. A pilot study conducted for the development of the measurement tool utilized responses from 112 teachers to 60 questions. Through the classification of the variables targeted by these questions, confirmatory and exploratory factor analyses were performed using SPSS and SPSS Amos software. As a result of the exploratory and confirmatory factor analyses, items that did not meet the criteria were removed from the scale, resulting in a final scale consisting of 18 items, which was then administered to the 256 teachers, and their responses were analyzed. 
Findings: According to the results of the study, a significant relationship was found between teachers' use of artificial intelligence applications in education and the variables of duty, age, and seniority; however, no statistically significant relationship was found among the variables of gender, educational level, and type of school. Teachers' intention to use artificial intelligence applications positively influences their actual behavior; intentions regarding the use of AI applications in education positively affect attitudes and perceived benefits; and attitudes towards the use of AI applications in education positively influence perceived benefit and ease of use. 
Result: It has been observed that the variables in the technology acceptance model affect the behavior towards the use of artificial intelligence applications in education.
Keywords: artificial intelligence in education, education, artificial intelligence applications