Obsesif inançların yordayıcıları olarak otomatik düşünceler ve mükemmeliyetçilik düzeyinin incelenmesi
Examining automatic thoughts and perfectionism as predictors of obsessive beliefs
Yazar: GAMZE BOZDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ARTIRAN
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Obsesif inanışlar = Obsessive beliefs ; Otomatik düşünce = Automatic thoughts

Özet:
Bu araştırmanın amacı, bilişsel davranışçı terapi yaklaşımının temel kavramlarından olan otomatik düşünceler ve çeşitli araştırmalarla obsesif kompulsif bozuklukla ilişkili olduğu tespit edilen mükemmeliyetçiliğin, obsesif inançlarla ilişkisini test etmektir. Araştırmanın örneklemini yaşları 18-65 arasında değişen, cinsiyetleri 135'i kadın, 83'ü erkek, 1'i diğer olmak üzere, kolayda örnekleme yoluyla seçilen 219 kişi oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında Demografik Bilgi Formu, Obsesif İnanışlar Ölçeği-44, Otomatik Düşünceler Ölçeği, Frost Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği'nden faydalanılmıştır. Veriler çevrimiçi ortamda toplanmıştır. SPSS 22.0 programı ölçeklerden elde edilen verilerin analizinde kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre ayrı ayrı hem otomatik düşünceler hem de mükemmeliyetçiliğin, obsesif inançlarla arasında anlamlı düzeyde pozitif ilişki olduğu ve bu ilişkinin aynı şekilde otomatik düşüncelerle mükemmeliyetçilik arasında da var olduğu bulunmuştur. Ayrıca aynı ilişkinin, artmış sorumluluk/abartılı tehdit algısı ve önem verme/düşünceleri kontrol obsesif inançları ile düzen mükemmeliyetçilik boyutu hariç, diğer obsesif inanç alanları ile otomatik düşünce ve mükemmeliyetçilik boyutları arasında da geçerli olduğu tespit edilmiştir. Bir başka analiz sonucuna göre de en az bir otomatik düşünce ya da mükemmeliyetçilik boyutunun obsesif inançları yordamada öne çıktığı ortaya koyulmuştur. İlgili literatürün sağlamış olduğu teorik yapı, bulguların yorumlanmasında ve tartışılmasında etkili olmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to test the relationship between automatic thoughts, which is one of the basic concepts of cognitive behavioral therapy approach and perfectionism, which has been found to be associated with obsessive compulsive disorder in various studies, with obsessive beliefs. The sample of the study consists of 219 people who were between 18-65 years, 135 female, 83 male, 1 other selected by easy sampling. The Demographic Questionnaire, Obsessive Beliefs Scale-44, Automatic Thoughts Scale and Frost Multidimensional Perfectionism Scale were used for research analysis. Data were collected online. SPSS 22.0 program was used in the analysis of the data obtained from the scales. According to the findings of the study, it was found that there is a significant positive relationship between both automatic thoughts and perfectionism and obsessive beliefs separately that this relationship also exists between automatic thoughts and perfectionism. Besides, it was found that the parallel relationship is valid between all obsessive belief domains and automatic thought, perfectionism dimensions except the relation between over responsibility/threat estimation, importance/control of thoughts obsessive belief areas and order perfectionism dimension. According to another analysis, at least one automatic thought or perfectionism sub-dimension was found to be prominent in predicting obsessive beliefs. The theoretical strength of the relevant literature has been instrumental in planning and discussing it.