İnmeli hastalarda yaşam kalitesi ve ilişkili faktörler
Quality of life and related factors in stroke patients
Yazar: ALİME EMRE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN KORKUT KURTOĞLU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÇETİNER
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Depresyon = Depression ; Engellilik = Disability ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İnme = Stroke

Özet:
Amaç: Yaşam süresinin uzaması ile birlikte kronik hastalıkların görülme sıklığının artması sonucunda yaşam kalitesi kavramı gündeme gelmiş ve kronik hastalığı olan bireyler için kaliteli yaşamanın önemi vurgulanmaya başlamıştır. Bu çalışmamızın amacı, inmeli hastalarda inmeye özgü yaşam kalitesi ölçeği aracılığıyla, sosyo-demografik özelliklerin yanı sıra inme tipi, alınan tedavi şekli gibi inme özellikleri, depresyon ve beslenme durumunun yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini belirlemektir.
Yöntem: Çalışmamız Nisan-Ekim 2018 tarihleri arasında Nöroloji Polikliniğine başvuran 75 inmeli hasta ile yüz yüze görüşülerek gerçekleştirildi. Görüntüleme yöntemleri ile inme tanısı konulmuş, tıbbi durumu stabil, inme sonrası en az 6 ay geçmiş olan ve 18 yaşından büyük hastalar çalışmaya dahil edildi. Afazisi olan, görme ve işitme bozukluğu olan ve antidepresan tedavi alan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Hastalara bilgilendirilmiş gönüllü olur formu ile birlikte sosyo-demografik ve klinik özelliklerini sorgulayan form, dizabilite düzeyini belirlemek için modifiye Rankin skalası, depresyon semptomlarını sorgulamak için Beck depresyon ölçeği, beslenme durumu için mini nütrisyonel test ve yaşam kalitesini değerlendirmek için inmeye özgü yaşam kalitesi ölçeği kullanıldı.
Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşam kalitesi puanı 3,62±1,06, modifiye Rankin skala ortalaması 2,04±1,42, Beck depresyon ölçeği puan ortalaması 14,78±7,96, mini nutrisyonel test puanı ortalaması 23,08±4,19 idi. Kadın cinsiyet, ileri yaş, okuryazar olmamak, evli olmamak, bir işte çalışmamak, gelir durumunun düşük olması ve inme sonrası geçen sürenin uzun olması yaşam kalitesini azaltan faktörler olarak belirlendi. Hemorajik ve iskemik inme geçiren hastalar arasında yaşam kalitesi bakımından anlamlı fark saptanmadı. İskemik inme alt tiplerine göre, trombolitik tedavi alma durumlarına göre ve yerleşim yerlerine göre yapılan gruplandırmalarda da yaşam kalitesi bakımından anlamlı fark bulunmadı.
Sonuç: Bazı sosyo-demografik ve klinik özellikler inme sonrası bireyin yaşam kalitesini etkiler. Bu faktörlerin belirlenmesi inme sonrası takipte klinisyene yol gösterici olacaktır.

Anahtar kelimeler: Yaşam kalitesi, inme, depresyon, malnütrisyon, özürlülük

Abstract:
Purpose: Increased incidence of chronic diseases along with the prolongation of life expectancy have contributed to the emergence of quality of life as an agenda, and the importance of quality living has begun to be emphasized for individuals with chronic diseases. This study aimed to determine the effects of socio-demographic characteristics, stroke type, stroke characteristics, depression, and nutritional status on quality of life by utilizing the stroke specific quality of life scale.
Method: Our study was performed by face-to-face interviews with 75 patients who admitted to Neurology Department between April and October 2018. The patients who were diagnosed with stroke by medical imaging, whose medical condition was stable, at least 6 months after stroke and older than 18 years were included in the study. Patients with aphasia, visual and hearing impairment, and antidepressant treatment were excluded from the study. The patients were informed about the socio-demographic and clinical features with the informed consent form, the modified Rankin scale to determine the level of disability, the Beck depression scale to question the symptoms of depression, the mini-nutritional test for nutritional status, and the stroke-specific quality of life scale.
Results: The average quality of life score of the participants was 3,62 ± 1,06, the average of the modified Rankin scale was 2,04 ± 1,42, the mean Beck depression scale was 14,78 ± 7,96, and the average mini nutritional test score was 23,08 ± 4,19. Female gender, older age, not being literate, not being married, not working, having low income level and having a long time after stroke were the factors reducing the quality of life. There was no significant difference in quality of life between patients with hemorrhagic and ischemic stroke. Also, there was no significant difference in the quality of life between groups concerning ischemic stroke subtypes, groups of patients with thrombolytic therapy and groups according to the living area.
Conclusion: Some socio-demographic and clinical characteristics affect the quality of life of the individuals after stroke. Determination of these factors may guide the clinicians in the follow-up after stroke.

Key Words: Quality of Life, stroke, depression, malnutrition, disability evaluation