CPR sırasında USP ile ölçülen optik sinir kılıf çapı değişimi mortalite öngördürücüsü müdür?
Is optic nerve sheath diameter change as mesured by ultrasonography during cardiopulmonary resusitation a predictor of morbidity?
Yazar: GÖKER ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. UMUT PAYZA ; DR. MEHMET GÖKTUĞ EFGAN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: C reaktif protein = C reactive protein ; Mortalite = Mortality ; Optik sinir = Optic nerve ; Optik sinir kılıf çapı = Optical neural coating diameter ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Giriş ve amaç: Ultrasonografik optik sinir kılıfı çapının (OSKÇ) kafa içi basınç artışını 
indirekt olarak gösterdiği daha önceki çalışmalarda gösterilmiştir. Ancak bu güne kadar 
ultrasonografik olarak OSKÇ ölçümünün ani kardiyak ölüm gelişen hastaların prognozu 
üzerine etkisi hakkında yeterli çalışma yoktur. Bu çalışmanın birincil amacı ultrasonografik 
olarak ölçülen OSKÇ'nın ani kardiyak ölüm gelişen hastaların tedaviye yanıtını izlemede 
prognozunu göstermedeki değerliliğini araştırmaktır. Çalışmanın ikincil amacı ise 
kardiyopulmoner resüsitasyon sırasında 5. ve 10. dakika ultrasonografik olarak ölçülen 
OSKÇ'nın hastanın prognozunu belirlemede bir belirteç olarak kullanılabilirliğini test 
etmektir.
Materyal-Metot: Prospektif gözlemsel olarak dizayn edilen bu çalışma 3. Basamak 
Eğitim Araştırma hastanesi acil tıp kliniğinde 6 ay süre ile yürütülmüştür. Bu çalışmaya acil 
serviste ani kardiyak ölüm gelişen gebe olmayan ve kafa travması öyküsü bulunmayan erişkin 
hastalar ve benzeri yaş grubu ve sayıda sağlıklı gönüllüler dahil edilmiştir. Arrest gelişip ileri 
kardiyak yaşam desteği başlanan hastaların 5. dakikada bilateral optik sinir kılıf çapı ölçümü 
ve 10. Dakikada bilateral optik sinir kılıf çapı ölçümü yapılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişki 
katsayıları belirlenirken veriler normal dağılmadığından Spearman Rho katsayısından 
yararlanıldı. p<0.05 ve p<0.01 değerleri istatistiksel olarak önemli kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya 25'i kadın toplan 42 hasta dahil edildi. Toplam 42 hastanın, 21'i 
ani kardiyak ölüm gelişen hastalardan oluşan deney grubunu oluştururken, 21'i benzer 
demografik özelliklere sahip sağlıklı erişkinden oluşan kontrol grubu olarak belirlendi. Dahil 
edilen hastalar arasında ortalama yaş 74 olarak görüldü. Tüm grupta sol ve sağ OSK 1.ölçüm 
değeri deney grubunda (x ̅=0,45) kontrol grubundan (x ̅=0,40) yüksek görülmüş, aradaki fark 
istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur(p=0,001). Tüm grupta sol ve sağ OSK 2.ölçüm değeri 
vi
deney grubunda (x ̅=0,51) kontrol grubundan (x ̅=0,39) yüksek görülmüş, aradaki fark 
istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur(p=0,001). Deney grubunda hastaların 28.gün sonunda 
mortalite durumları arasında yaş, OSK 1.ölçüm ve OSK 2.ölçüm değerleri bakımından 
istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur. Optik sinir kılıfı çapındaki değişimin 28 günlük 
mortaliteyi tahmin edebilme gücü için çizilen ROC eğrisinde mortalite olan ve olmayan 2 
grubu birbirinden ayırmada bu ölçüm sonuçlarının arasında istatistiksel olarak anlamlı fark 
bulunmamıştır.
Sonuç: Bu çalışmada acil serviste kardiyak arrets olan hastalarda 0. Dk ve 5 dk OSKÇ 
ölçümlerinin ve bu ölçümler arası farkın mortalite tahmininde kullanılıp kullanılamayacağı 
değerlendirildi. Çalışmanın sonuçlarına göre kardiyak arrest olan hastalarda 1. Dakika , 5. 
Dakika OSKÇ ölçümleri ve OSKÇ değişimi rosc sağlanan hastalar ile sağlanmayan hastalar 
arasında ve 28günlük mortalite sonucunu tahmin etmede istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı.
Anahtar kelimeler: Kardiyopulmoner resüsitasyon, Oküler USG, Optik sinir kılıfı çap 
ölçümü

Abstract:
Introduction and purpose: It has been shown in previous studies that ultrasonographic 
optic nerve sheath diameter (ONSD) indirectly shows the increase in intracranial pressure. 
However, until now, there are not enough studies on the effect of ultrasonographic ONSD 
measurement on the prognosis of patients with sudden cardiac death. The primary aim of this 
study is to investigate the value of ultrasonographically measured OND in monitoring the 
response to treatment of patients with sudden cardiac death and in demonstrating the 
prognosis. The secondary aim of the study is to test the usability of the OND, which is 
measured ultrasonographically at the 5th and 10th minutes during cardiopulmonary 
resuscitation, as a marker in determining the prognosis of the patient. 
Material-Method: This study, which was designed as a prospective observational 
study, was carried out in the 3rd Stage Training and Research Hospital emergency medicine 
clinic for 6 months. Non-pregnant adult patients who developed sudden cardiac death in the 
emergency department and who did not have a history of head trauma, and healthy volunteers 
in similar age groups and numbers were included in this study. Bilateral optic nerve sheath 
diameter measurement at the 5th minute and bilateral optic nerve sheath diameter measurement 
at the 10th minute were performed in the patients who developed arrest and started advanced 
cardiac life support. While determining the correlation coefficients between the variables, the 
Spearman Rho coefficient was used because the data were not normally distributed. P<0.05 
and p<0.01 values were considered statistically significant.
viii
Results: A total of 42 patients, 25 of whom were women, were included in the study. 
While the experimental group consisted of 42 patients, 21 of whom developed sudden cardiac 
death, 21 of them were determined as the control group, which consisted of healthy adults with 
similar demographic characteristics. The mean age among the included patients was 74 years. 
In the whole group, the left and right ONSD 1st measurement values were higher in the 
experimental group (x ̅=0.45) than in the control group (x ̅=0.40), the difference was 
statistically significant (p=0.001). In the whole group, left and right ASC 2nd measurement 
values were found to be higher in the experimental group (x ̅=0.51) than in the control group 
(x ̅=0.39), the difference was statistically significant (p=0.001). There was no statistically 
significant difference between the mortality status of the patients in the experimental group at 
the end of the 28th day in terms of age, ONSD 1st measurement and ONSD 2nd measurement 
values. In the ROC curve drawn for the power of the change in optic nerve sheath diameter to 
predict 28-day mortality, there was no statistically significant difference between these 
measurement results in separating the 2 groups with and without mortality. 
Conclusion: In this study, it was evaluated whether 0. min and 5 min ONDM 
measurements and the difference between these measurements could be used in the estimation 
of mortality in patients with cardiac arrest in the emergency department. According to the 
results of the study, 1st minute, 5th minute ONSDM and changes in ONSDM in patients with 
cardiac arrest were not statistically significant in predicting the 28-day mortality outcome 
between patients with rosc and those without.
Key words: Cardiopulmonary resuscitation, Ocular USG, Optic nerve sheath diameter 
measurement