Ergenlerde anne baba tutumları ile sınav kaygısı ve anksiyete düzeylerinin incelenmesi
Analyzing of parental attitudes with test anxiety and anxiety levels in adolescents
Yazar: BÜŞRA ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT AKCANBAŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Sınav Kaygısı Envanteri = Test Anxiety Inventory

Özet:
Ergenlik, bir kişinin hem fiziksel hem de psikolojik olarak hızlı yaşam değişiklikleri yaşadığı bir dönemdir. Bireyin yaşamında önemli bir geçiş dönemidir. Genellikle 10-12 yaşlarında başlayıp, 18-20 yaşlarına kadar devam eder.  Buna ek olarak bireyin hayata bakış açısı değişmekte, fakat değişen fiziksel ve sosyal statüsüne rağmen yeni korku ve kaygılar yaratmaktadır. Ebeveynlerin tutumları da çocuğun korkularını ve kaygılarını etkileyebilir. Sınava olan bakış açısını bile etkiler. Bu araştırmanın temel amacı, ergenlerde anne baba tutumları ile sınav kaygısı ve anksiyete ilişkisini anlamaktır. Çalışmanın amacı doğrultusunda ergenlik döneminin genel özellikleri, anne baba tutumları, sınav kaygısı ve anksiyete hakkında literatür çalışması yapılmıştır.
Araştırmaya katılan 200 denekten 96 kız ve 104 erkek olmak üzere toplam 89'u 7. Sınıf öğrencilerinden ve 111'i 8. Sınıf öğrencilerinden oluşmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu", "Anne-Baba Tutum Ölçeği" (ABTÖ) ve "Çocuklar İçin Anksiyete Duyarlılık İndeksi Ölçeğinden (ÇADİ) yararlanılmıştır.
Araştırmanın amacı doğrultusunda ilk olarak katılımcıların demografik özelliklerinin Sınav Kaygısı, Anksiyete Duyarlılık İndeksi ve Anne-Baba Tutumu arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla T- testi kullanılmıştır. 7. Sınıf ve 8. Sınıf öğrencilerin cinsiyet değişkeninde Sınav Kaygısı Ölçeği ve ÇADİ'den aldıkları puanlar anlamlı bulunmuştur. Çalışmaya katılan öğrencilerin sınav kaygısı ve anksiyete duyarlılık ölçeklerinde cinsiyeti "erkek" olanların sınav kaygı ve anksiyete duyarlılık puan ortalamaları, cinsiyeti kadın olan öğrencilerin puan ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek bulunmuştur. Sınıf değişkenine göre ise ÇADİ' den aldıkları puanlar anlamlı bulunmuştur. Çalışmaya katılan öğrencilerin anksiyete duyarlılık ölçeklerinde sınıf değişkenine göre "8. sınıf" olanların anksiyete duyarlılık puan ortalamaları, 7. sınıf olan öğrencilerin puan ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek bulunmuştur.  
Araştırmanın amacı doğrultusunda ikinci olarak katılımcıların Sınav Kaygısı, Anksiyete Duyarlılık İndeksi ve Anne-Baba Tutumu arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Tekniği kullanılmıştır. Çalışmaya katılan öğrencilerin sınav kaygı durumları ile ÇADİ'den aldıkları puanlar anlamlı bulunmuştur. Bulgulara göre öğrencilerin sınav kaygı durumları yükseldikçe anksiyete durumları da bu kaygı durumuna göre etkilenmekte ve bu oranda artış yaşanmaktadır. Her bir alt boyuta göre incelendiğinde ise fiziksel boyut ve bilişsel boyutlarında aldıkları puanlar arasındaki korelasyon anlamlı bulunmuştur. Sosyal boyutunda ise korelasyon anlamlı bulunmamıştır. Çalışmaya katılan öğrencilerin sınav kaygı durumları ile ABTÖ' nün psikolojik özerklik alt boyutundan aldıkları puanlar arasındaki korelasyon anlamlı bulunmuştur. Yani diyebiliriz ki sınav kaygısının arttığı durumlarda, ebeveynlerin çocuklarına yönelik tutumlarında psikolojik özerkliği artırmaları olumlu sonuçlar doğurabilir. Ebeveynler, çocuklarına daha fazla özerklik tanıyarak, onların kendi kararlarını vermelerine ve sorumluluklarını üstlenmelerine olanak sağlayabilir. Bu yaklaşım, çocukların özgüvenini artırabilir ve sınav kaygısıyla daha etkili bir şekilde başa çıkmalarına yardımcı olabilir. Psikolojik özerklik, öğrencilerin kendilerini daha bağımsız ve yetkin hissetmelerini sağladığı için, sınav kaygısının olumsuz etkilerini azaltmada önemli bir rol oynayabilir. 
Araştırmanın sonuçları incelendiğinde, öğrencilerin sınav kaygısı ve anksiyete düzeylerinde anne-baba tutumlarının önemli bir etken olduğu belirlenmiştir. Bu çerçevede, okullarda yapılan rehberlik faaliyetleri ile ailelere yönelik danışmanlık hizmetlerinde, ebeveynlerin bu konularda bilinçlendirilmesi faydalı olacaktır.

Abstract:
Adolescence is a period in which a person experiences rapid life changes both physically and psychologically.It is an important transitional period in an individual's life. It usually begins at the age of 10-12 and continues until the age of 18-20.Individual's perspective on life changes within this period, but it creates new anxieties despite its changing physical and social status.Parents' attitudes can also affect a child's fears and anxieties.It even affects perspective on the exam.The main purpose of this study is to understand the relationship parental attitudes and exam anxiety in adolescents.In line with the purpose of the study,a literature review was conducted on the general characteristics of adolescence,parental attitudes and exam anxiety.
  Participants in this study, 96 girls and 104 boys, 89 of them were 7th grade students and 111 of them were 8th grade students. There are a total of 200 students in this study.Personal Information Form, Parent Attitude Scale (PAS) and Anxiety Sensitivity Index Scale for Children (ASCI) were used in this study.
 In accordance with the purpose of the study, a T-test was first used to examine the relationships between the demographic characteristics of the participants and test anxiety, anxiety sensitivity index and parental attitude. The scores of the 7th and 8th grade students on the Test Anxiety Scale and ESAI were found to be significant in the gender variable.  In the test anxiety and anxiety sensitivity scales of the students participating in the study, the mean test anxiety and anxiety sensitivity scores of the students whose gender was "male" were found to be statistically significantly higher than the mean scores of the students whose gender was "female".  According to the grade variable in the anxiety sensitivity scales of the students participating in the study, the mean anxiety sensitivity scores of the "8th grade" students were found to be statistically significantly higher than the mean scores of the "7th grade" students.
Secondly, in line with the purpose of the study, Pearson Product Moment Correlation Technique was used to examine the relationships between Test Anxiety, Anxiety Sensitivity Index and Parental Attitude. The test anxiety levels of the students who participated in the study and the scores they obtained from the ASCI were found to be significant. According to the findings, as the students exam anxiety levels increase, their anxiety levels are also affected according to this anxiety level and there is an increase in this rate. When analyzed according to each sub-dimension, the correlation between the scores in the physical and cognitive dimensions was found to be significant. In the social dimension, the correlation was not significant. The correlation between the test anxiety levels of the students participating in the study and the scores they received from the psychological autonomy sub-dimension of the PAS was found to be significant. In other words, we can say that in situations where test anxiety increases, parents' increasing psychological autonomy in their attitudes towards their children may have positive results. By giving more autonomy to their children, parents can enable them to make their own decisions and assume their own responsibilities. This approach can boost children's self-confidence and help them cope more effectively with test anxiety. Psychological autonomy can play an important role in reducing the negative effects of test anxiety, as it makes students feel more independent and competent.
When the results of the study were analyzed, it was determined that parental attitudes were an important factor in students' test anxiety and anxiety levels. In this framework, it would be useful to raise awareness of parents on these issues in guidance activities in schools and counseling services for families.