Osmanlı Devleti'nde Rişvan Aşireti (Hâlikan Oymağı)'nın sosyal ve kültürel hayatı
Social and culturel life of the Risvan Tribe (Halikan Carving) in the Ottoman Empire
Yazar: ELİF GEÇGİN
Danışman: PROF. DR. AHMET OCAK
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Aşiretler = Tribes ; Kültür = Culture ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Rışvan Aşireti = Rışvan Tribe ; Sosyal hayat = Social life ; Sosyokültürel yaşam = Socio-cultural life ; Türkmenler = Turkomans

Özet:
Anadolu'ya 1071 yılından önce başlayan Türk akınları Malazgirt Zaferinden sonra artmış ve Türkmen aşiretlerinin Anadolu'yu yurt edinmelerine olmuştur. Anadolu'ya gelen aşiretler buraya Orta Asya kültürleriyle beraber gelmiş ve konar- göçer yaşam tarzını benimsemişlerdir. Kışın kışlakta yazın yaylaklarda geçen bu yaşamları süresince birçok zorluk ile baş etmek zorunda kalmışlardır. Bunların içerisinde yerel bir yönetim olan Osmanlı Devleti tarafından yönetilmeleri, yerleşik halk ile münasebetleri ve aralarında çıkan eşkıyalarla baş etmeleri yer almaktadır. Büyük aşiretlerden birisi olan Rişvan Aşireti'nin tarihi sürecini anlattığımız bu çalışmada Rişvan Aşireti'nin Anadoluya yerleşmesi ve Rişvan Aşireti'nin bir oymağı olan Halikân Oymağı'nın yerleştiği alanlar ve sosyo-kültürel tarihi ele alınmıştır. Etrak ve Ekrad terimlerinin belgelerde kullanış şekillerinden hareketle etnik bir kimliği tanımalamak için kullanılmadığı anlaşılmıştır. Anadolu'nun hemen hemen her yerine yayılan büyük bir aşiret olan Rişvan Aşireti'nin Osmanlı Devleti ile iyi ilişkiler içerisinde olduğu, devlete karşı sorumluluklarını yerine getirdiği görülmektedir. Vermiş olduğu vergiler, yaşamış olduğu sancaklar ve yaşam şekilleri belgeler desteğiyle sunulmuştur. Halikân Oymağı'nın sosyal ve kültürel hayatı, sahada yapılan çalışmalar ve belgelerde elde edinilen bilgiler ile sunulurken eski ve şimdiki Türk topluluklarından da örneklerle sunulmuştur. Bütün bu bilgiler neticesinde Halikân Oymağı ve Rişvan Aşireti'nin bir Türkmen aşireti olduğu görülmektedir. Çalışmanın Türk kimlik ve kültür tarihine katkı sağlaması amaçlanmıştır.

Abstract:
The Turkish invasions that started in Anatolia before 1071 became more frequent after the Malazgirt Victory and caused the Turkmen tribes to migrate here. The tribes who came to Anatolia came here together with the Central Asian cultures and adopted the semi-nomadic lifestyle. They had to cope with many difficulties during their life, which was spent in winter in winter and in summer in highlands. These include being ruled by the Ottoman Empire, a local government, their relations with the inhabitants, and their coping with the bandits between them. n this study, in which we describe the historical process of one of the great tribes, the Rishvan Tribe, the settlement of the Rishvan Tribe in Anatolia and the process of their homeland is explained, the areas where the Halikan Carving, a tribe of the Rishvan Tribe, settled and its socio-cultural history are also explained. It is understood that the terms Etrak and Ekrad are not used to define an ethnic identity based on the way they are used in documents. While the social and cultural life of Halikân Carving is presented with the information obtained, it is also given with examples from the old and current Turkish communities. As a result of all this information, it is seen that the Halikan Tribe and the Rishvan Tribe are a Turkmen tribe. The aim of the study is to contribute to the history of Turkish identity and culture.