Ekonomik yapısal reformların gelir eşitsizliğine etkisi
The effect of structural reforms to income inequality
Yazar: ELİFNUR TIĞTEPE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ Ş. MUSTAFA ERSUNGUR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik reform = Economic reform ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Türkiye = Türkiye

Özet:
1990'lı yıllar itibariyle Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası (WB) gibi kuruluşlar tarafından "yapısal uyum" politikaları adı altında uygulamaya konulan ekonomik yapısal reformlar (EYR'ler), piyasaların sorunsuz ve verimli işleyişinin önündeki engelleri kaldırarak büyümenin çevresel ve ekonomik sürdürülebilirliğinin sağlanmasına katkıda bulunan reformları ifade etmektedir. EYR'lerin önemi, özellikle kriz dönemlerinde içsel ve dışsal şokların etkilerinden kurtulmak, durgunluk dönemlerini zarar almadan atlatabilmek ve sürdürülebilir bir gelişim için makroekonomik faktörlerde iyileşme yaratmak amacıyla kullanılabilecek en güçlü araçlardan olması nedeniyle her fırsatta vurgulanmaktadır.
Çalışmanın amacı, EYR'lerin gelir dağılımı eşitsizliğine etkisini araştırmaktır. Çalışmada EYR ve gelir dağılımı eşitsizliği arasındaki ilişki ilk olarak Türkiye özelinde sonrasında yükselen piyasa ekonomileri için ayrı ayrı incelenmiştir. Değişkenler arasındaki ilişki, Türkiye'de 1990-2021 dönemi için FA-ARDL yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Analiz sonuçları Türkiye'de kısa vadede EYR'lerin, kişi başına düşen gelirin ve gayri safi sabit sermaye oluşumunun gelir dağılımı eşitsizliğini arttırdığını ve ekolojik ayak izinin gelir dağılımı eşitsizliğini azalttığını göstermiştir. Uzun vadede ise EYR'lerin, işgücüne katılım oranının ve gayri safi sabit sermaye oluşumunun gelir dağılımı eşitsizliğini arttırdığını ve kişi başına düşen gelir ile ekolojik ayak izinin gelir dağılımı eşitsizliğini azalttığını ortaya koymuştur. Değişkenler arasındaki ilişki ayrıca 24 yükselen piyasa ekonomisinde 2002-2021 dönemi için CS-ARDL yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Analiz sonuçları panelde kısa vadede işgücüne katılım oranının ve gayri safi sabit sermaye oluşumunun gelir dağılımı eşitsizliğini azalttığını; uzun vadede EYR'lerin gelir dağılımı eşitsizliğini arttırdığını ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler: Ekonomik Yapısal Reformlar, Gelir Dağılımı Eşitsizliği, Türkiye, Yükselen Piyasa Ekonomileri

Abstract:
Economic structural reforms (ESRs), implemented under the name of "structural adjustment" policies by organizations such as the International Monetary Fund (IMF) and the World Bank (WB) since the 1990s, refer to reforms that contribute to the environmental and economic sustainability of growth by removing obstacles to the smooth and efficient functioning of markets. The importance of ESRs is emphasized at every opportunity, as they are one of the most powerful tools that can be used to recover from the effects of internal and external shocks, especially in times of crisis, to overcome recession periods without any damage, and to create improvements in macroeconomic factors for sustainable development.
The study was conducted to investigate the effects of ESRs on income distribution inequality. In the study, the relationship between ESR and income distribution inequality was first examined specifically for Türkiye and then separately for emerging market economies. The relationship between the variables was examined using the FA-ARDL method for the period 1990-2021 in Türkiye. The analysis results show that in the short term, ESRs, per capita income and gross fixed capital formation increase income distribution inequality, while the ecological footprint decreases income distribution inequality in Türkiye. In the long run, it showed that ESRs, labor force participation rate and gross fixed capital formation increase income distribution inequality, while per capita income and ecological footprint reduce income distribution inequality. The relationship between the variables was then examined using the CS-ARDL method for the period 2002-2021 in 24 emerging market economies. The analysis results revealed that in the panel, the labor force participation rate and gross fixed capital formation reduce income distribution inequality in the short term; while in the long term, ESRs increase income distribution inequality.
Keywords: Economic Structural Reforms, Income Distribution Inequality, Türkiye, Emerging Market Economies