Hüseyin Sadettin Arel'in çokseslilik üzerine olan düşünceleri ve Prelude isimli eserinin incelenmesi
Hüseyin Sadettin Arel?s ideas on polyphony and an analysis of his piece Prelude
Yazar: ÖNDER ÖZKOÇ
Danışman: YRD. DOÇ. TURGAY ERDENER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kompozisyon, Koro ve Orkestra Şefliği Ana Sanat Dalı / Kompozisyon Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Müzik = Music
Dizin: Arel, Hüseyin Sadeddin = Arel, Hüseyin Sadeddin ; Makamlar = Modes ; Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Osmanlı müziği = Ottoman music ; Prelude = Prelude ; Türk müziği = Turkish music ; Çokseslilik = Polyphony

Özet:
Osmanlı/Türk Müziği ve Türk Halk Müziği'nin çağdaşlaşma yolunda çoksesli bir yapıya büründürülmesi gerektiği ya da Klasik Batı Müziği sahasına 20.yüzyılın başlarında adım atan Türkiye Cumhuriyeti bestecilerinin bu sahada eserler verirken kendi topraklarının müzikleri olan Osmanlı/Türk Müziği ve Türk Halk Müziği'nden yararlanmaları gerektiği fikri kökleri Tanzimat'a kadar giden bir düşünce olup bu düşünceyi savunanlar içerisinde hem verdiği eserler hem de kurguladığı teorik sistem ile diğerlerinden ayrılan en önemli kişilerden biri olan Hüseyin Sadettin Arel, çokseslilik konusundaki farklı düşünceleri ile 20.yüzyıl Türkiye'sinin en önemli besteci, teorisyen ve düşün adamlarından birisi olmuştur. Onu farklı kılan yönler bestelerinde, teorik sisteminde ve kaleme aldığı fikirlerinde rahatlıkla gözlemlenebilmektedir.Bu çalışmada 2.Bölüm'de Arel'in hayatı, şahsiyeti, müzik hayatı ve yapmış olduğu bestelerinden bahsedildikten sonra 3.Bölüm'de çokseslilik üzerine olan düşünceleri Türk Ocağı'nda vermiş olduğu iki konferans aracılığı ile aktarılmıştır. Ardından 4.Bölüm'de Arel'in Yaylı Dörtlü için bestelemiş olduğu Prelüde isimli eserin form, tematik, dizisel, armonik ve müzikal örgü(texture) analizi yapılırken makam kavramına, 5.Bölüm'de de Arel'in çokseslilik üzerine olan düşünceleri incelenmeye çalışılırken Arel'in fikirlerini hazırlayan düşüncelere, Arel'in teorik sistemine, bu bağlamda makam kavramı ve Çargâh makamının geçmişteki kullanımlarına ve Antik Yunan Müziği'ne değinilmiştir. Sonuç Bölümü'nde ise tüm bu değinilen konular ışığında Arel'in önemi ve farklı yeri vurgulanmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The inspiration that Ottoman/Turkish Music and Turkish Folk Music is required to be transformed into a polyphonic structure on the way to modernism or the idea that composers of Turkish Republic stepping into Classical Western Music in the early 20th century, should make use of Ottoman/Turkish and Turkish Folk Music, born on their own land, while composing in Western Music, can be traced back to the Tanzimat Reform Era. Hüseyin Sadettin Arel, one of the most distinctive figures among the adherents of this innovative approach not only with his compositions but also with the theoretical system he designed, proved to be one of the most significant composers, theoreticians and thinkers of 20th century Turkey with his exceptional ideas on polyphony. His distinctive perspective can easily be observed in his compositions, theoretical system and conception.In this study, Chapter 2 discusses some biographical aspects of Arel?s life, personality, music career and compositions. Chapter 3 presents his conception on polyphony through the two conferences he gave for ?Türk Ocağı?. In Chapter 4, his compostition ?Prelude? for String Quartet is analysed in terms of form, theme, mode, harmony, and texture, while Chapter 5 focuses on the analysis of Arel?s ideas on polyphony. Chapter 5 also dwells on different schools of thought that formed the basis of Arel?s inspirations, Arel?s theoretical system, and in this context, the concept of maqam and the use of Çargâh maqam in the past and Ancient Greek Music are discussed. Final Chapter aims to emphasise the importance and distinctiveness of Arel in the light of above mentioned aspects.