Necmeddin el-Kâtibî'nin Aynü'l-Kavâid adlı eserinin tahlil ve tahkiki
The analysis and critical edition of Najm al-Dīn al-Kātibī's 'Ayn al-Qawā'id
Yazar: SELMAN SUCU
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAKİM ARICI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Necmettin el-Katibi = Necmettin el-Katibi ; Türk-İslam felsefesi = Turkish-Islamic philosophy ; İslam felsefesi = Islamic philosophy ; İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
Bu çalışmada İslam düşünce geleneğini derinden etkileyen, yazdığı eserleri son döneme kadar ilim çevrelerinde ilgi gören Necmeddin Kâtibî'nin Aynü'l-kavâid adlı eseri tahkik edilip bu eser bağlamında Kâtibî'nin mantık görüşleri incelenmiştir. Kâtibî yazmış olduğu Şemsiyye isimli mantık eseri ve Hikmetü'l-ayn isimli felsefe eseriyle oldukça büyük bir şöhrete kavuşmuş ve eserleri medreselerde son döneme kadar ilgi görmüş bir düşünürdür. Mantık alanında oldukça üretken bir isim olan Kâtibî Aynü'l-kavâid, Bahru'l-fevaid, Câmiü'd-dekâik, Şerhu Keşfi'l-esrâr ve Münassas gibi birçok eser kaleme almış olmakla birlikte mantık alanındaki şöhretini Şemsiyye isimli eserine borçludur. Bu eser neredeyse İslam coğrafyasının tamamına yayılmış ve yirminci yüzyıla gelinceye kadar mantık eğitimindeki yerini korumuştur. Kâtibî eserlerinde kullandığı üslup ve muhakkik tavrı ile Râzî sonrası İslam düşünce geleneğinin karakteristik özelliklerini yansıtmaktadır.
	Çalışmamızın ilk bölümünde Kâtibî'nin mantık eserlerini farklı açılardan ele alınıp tanıttık. İkinci bölümde Kâtibî'nin Aynü'l-kavâid isimli eseri bağlamında mantık görüşlerini dokuz mesele üzerinden ortaya koymaya çalıştık. Son bölümde ise Aynü'l-kavâid'in tahkikte esas alınan nüshaları ve tahkik esnasında kullandığımız yöntem hakkında bilgi verip metni araştırmacılara sunduk.

Abstract:
This dissertation examines logical views of Kātibī regarding to ʿAyn al-qawāʿid, who had a huge impact on the Islamic thought and compiled books which have attracted a great deal of attention of the scholarly circles. He is such an important figure that he gained great reputation thanks to his logical work, al-Shamsiyya, and his philosopical work, Ḥikmat al-ʿayn, and his works have received attention in madrasas until the final period. As a very productive scholar in the field of logic, he compiled lots of books such as ʿAyn al-qawāʿid, Baḥr al-fawāʾid, Jāmiʿ al-daqāʾiq, Sharkh Kashf al-ʾasrār, al-Munaṣṣaṣ, yet his being prominent in the field of logic is thanks to al-Shamsiyya. It spread through almost all of the Islamic lands and maintained its importance until the twentieth century. He presented features of the post-Rāzian Islamic thought due to his style and critical attitude used in his works.
	In the first part of our study, we considered Kātibī's logical works from a different angle and introduced them. In the second part, we evdeavored to present his views on logic through nine matters in terms of ʿAyn al-qawāʿid. In the final part, having informed about the manuscripts of ʿAyn al-qawāʿid relied upon in the edition and the method followed when editing, we released the text to researchers.