1940-2010 yılları arasında lise tarih ders kitaplarının şekil ve içerik açısından incelenmesi
Between 1940-2010 investigation of high school history textbooks in form and contect
Yazar: NALAN BULDUM
Danışman: DOÇ. DR. ABDULVAHAP KARA
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Tarih dersi = History lesson ; Tarih öğretimi = History teaching

Özet:
Tüm teknolojik yeniliklere rağmen Türk eğitim sistemi içerisinde ders kitapları hala en önemli eğitim gereci olma özelliğini korumaktadır. Eğitim programlarının hedefleri doğrultusunda hazırlanır, içerikleri ona göre belirlenir. Tarih öğretiminin, istediği siyasal bilinci vermede ne kadar önemli olduğunun farkında olan siyasal iktidarlar, çoğu zaman tarih ders kitaplarının içeriklerini kendi politikalarına göre belirlemişlerdir. Ancak hükümetlerin, tarih eğitimi konusunda tek kaygılarının `'gelecek kuşaklara bizim anlayışımızı işleyelim'' olması bu kitapların pedagojik açıdan zayıf kalmasına yol açmıştır.1940'dan 1990'a kadar sınırlandırabileceğimiz bu süreçte ders kitaplarının şu açılardan ihmal edildiğini görüyoruz.-Görsel açıdan zayıflık-Öğrenciyi sorgulamaya araştırmaya sevk etmeyen adeta ezberci ezberci eğitimin sembolü haline gelmiş olmaları-Dilde kullandığı üslupla çağdaş değerlerden uzak oluşu-Öğrenciye ihtiyacı olduğundan çok bilgi yüklemeye çalışması-Olaylara sadece dar bir perspektifle yaklaşıp evrenselliği yakalayamaması-Tarihi konuları sadece savaşlar, zaferler ve yenilgiler boyutuyla işleyip sosyal ekonomik ve kültürel konuları görmezden gelmesi-Ötekileştirmeyi çok sık yapması, hoşgörüden uzak kalması-II. Dünya savaşı ile sınırlanan bir müfredat gereği günümüzdeki yurt ve dünya meselelerini anlamlandıramayan kuşakların yetişmesine yol açmak şeklinde sıralanabilir.Ders kitaplarımızda özellikle 1990 sonrası başlayıp 2000'lerde belirginleşen ümit verici bir değişim görülmektedir. Kredili sistemle beraber sosyal, kültürel ve ekonomik konular ağırlık kazanmış, Lise eğitiminin dört yıla çıkmasından sonra lise 3 tarih derslerinin müfredatını başlı başına kültür tarihi konuları oluşturmuştur.2006 basımı Tarih 9 ders kitapları ile beraber görsel zenginlik açısından oldukça zengin çok renkli bulmaca şeklinde sorularla öğrencinin ne öğrendiği ölçmeyi zevkli hale getiren kitaplar dönemi başlamıştır. 2008'de uygulamaya geçen Lise 4 Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi ders kitabıyla tarih konuları 2010'lara kadar uzanmış, Türk gencinin 20.yüzyılın en önemli olaylarını öğrenmeden mezun olmasının önüne geçilmiştir.Ders kitaplarındaki bu olumlu değişim, ezberlemek yerine araştıran, direk kabul etmek yerine sorgulayan, özgür düşünebilen, hoşgörülü kuşakların yetişmesine yardımcı olacaktır.ANAHTAR KELİMELER: Görsellik, Hoşgörülü, Politik, Evrensel, Araştırmacı

Abstract:
In spıte of all the ınnovations in Turkish education system,textboks are stil the most important education materials.They are prepared acording to aims of the education programs and their contents are determined according to it.Political goverments that are aware of the importance of history teaching,prepares contents of the history lesson boks according to their politics.But politicial goverments only concern that about emposing their ideas to the next generations resulted weakness of the textbooks in pedagogic aspect.We can see that textbooks are neglected in these aspects between 1940?s -1990?s-Weakness on visual aspect-Being a symbol of rote learning and neglecting students in searching and thinking-Being distant from language used in modern style-Trying to load information to students much more than they needed-Approaching to events in a narrow view and being distant from universal values-Discusing historical events only as wars,losses and victories,ignoring social economics and cultural subjects .-Using othering very often and being distant from tolerance-Growing generations that cannot understands the situations in their own country and in the world, with a curriculm which is resticrtes with world war II.İn our textbooks a hopeful change which started after 1990?s and distunct in 2000?s have been seen with credit system, social, economic and cultural issues gain importance. Afterİncreasing of hıgh school education to 4 years ,historie textbooks of 3.class totally composed of cultural topics.A new period of course boks which are visually rich,evoluating students knowlage with colorful puzzles ,started by publishing `?history 9?? By the publishing of hıgh school 4 `?modern Turkish and world history?? textbooks ,history subjects started to include 2010?s.Graduation of Turkish youth without learning 20.century was presented.These positive changes in textbooks will help next generarions to search in stead of rote learning ,to think freely and to be tolerantKEY WORDS : Visual, Tolerance, Politicial, Universal, Searcher,