Falih Rıfkı Atay (1893-1950)
Falih Rıfkı Atay (1893-1950)
Yazar: FUNDA SELÇUK ŞİRİN
Danışman: PROF. DR. İZZET ÖZTOPRAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Biyografi = Biography ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Atay, Falih Rıfkı = Atay, Falih Rıfkı ; Biyografi = Biography ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Osmanlı İmparatorluğu'nun son yılları ile Cumhuriyet Tarihi'nin çok önemli gelişmelerine yakından tanıklık etmiş olan Falih Rıfkı Atay, hem siyasetçi ve fikir adamı hem de gazeteci ve edebiyatçı kimliği ile özellikle ulus devlet inşasında etkin bir role sahip oldu.Falih Rıfkı, Şinasi ile birlikte başlayan halkın kendini ilgilendiren konularda bilgi sahibi olmasını sağlayarak, onu aydınlatmak amacıyla başlatılan kamuoyu oluşturma geleneğinin de bir temsilcisidir. Genç bir İttihatçı olduğu günden itibaren Falih Rıfkı, halkın belli konularda hassasiyetinin artması ve aydınlatılması amacıyla yazılarını etkili bir araç olarak kullandı. Ziya Gökalp, Falih Rıfkı'nın düşünsel yapısı üzerinde en etkili olan fikir adamıdır. Gökalp'ın kültür ve medeniyet ayrımı gerekse de Halka doğru görüşlerinin izdüşümlerini Falih Rıfkı'nın yazılarında görmek mümkündür.Milli Mücadele yıllarında Anadolu hareketini destekleyen Falih Rıfkı, ilk günlerden itibaren Mustafa Kemal Atatürk'ün en yakınındaki isimlerden biri oldu. Atatürk'ün liderliğinde başlatılan ulus devlet inşasında Falih Rıfkı da sistemin kendini yeniden üretmesini sağlayan en önemli araçlardan biri olan basın üzerinden sürece etkin bir şekilde katıldı. Kemalizm'in prensipleri doğrultusunda halkın modernleşmesini sağlamak için yazılarını etkili birer propaganda aracı olarak kullandı.Türk toplumunun bilgili ve tecrübeli bir kadro tarafından yönetilmesi gerektiğini düşünen Falih Rıfkı, toplumun her yönden yeniden inşasını zorunlu gördü. Bu inşa sürecinin sağılık bir şekilde yürütülebilmesi için de tek parti yönetimini savundu. Türk demokrasisinin gelişmesi için de bir öncü kadronun zorunlu olduğunu düşünen Falih Rıfkı, o güne kadar tek partili rejimin devam etme gerekçesi olarak ortamın demokrasiye geçiş için uygun olmadığını vurguladı.

Abstract:
Falih Rıfkı Atay, who had been witness to the last years of the Ottoman Empire and the most important Historical Developments of the Turkish Republic, partook actively in the act of building a nation state with his political, intellectual, journalist and literary identity.Making it possible for people to be informed on matters concerning them with Şinasi, Falih Rıfkı was also a representative of the tradition to manufacture public opinion which had initially aimed to enlighten the public itself. From the very day he became a young Ittihadist, Falih Rıfkı used his pen as an effective instrument in order to enlighten the public and increase awareness on certain matters. Ziya Gökalp was an intellectual who had the most influence over the way Falih Rıfkı thought. Although Gökalp?s distinction between culture and civilization is required, it is possible to see a projection of the correct perspective over the Public in Falih Rıfkı?s writings.Supporting the movements in Anatolia during the years of the National Struggle, Falih Rıfkı, from the very first days, was one amongst those closest to Mustafa Kemal Atatürk. He was effectively involved in establishing a nation state under Atatürk?s leadership by making use of the press, a significant tool which enabled the re-production of the system itself. He also used his writings as an effective propaganda tool in order to modernize the people in accordance with the Kemalist principles.Falih Rıfkı believed that the Turkish society should be governed by a well informed and experienced group of people and felt the act of re-organization necessary in every aspect society. He supported a one-party government for the process of development to be a healthy one. Feeling the necessity of a sophisticated, leading team for the advancement of the Turkish Democracy, Falih Rıfkı emphasized that environmental circumstances had not been appropriate for a transition to democracy as grounds for supporting the continuance of a one-party regime.