Sağlık kamu hizmetinde idarenin tazminat sorumluluğu
The compensation liability of the administration in health public service
Yazar: MUHAMMET TOKALI
Danışman: PROF. DR. NUSRET İLKER ÇOLAK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hizmet kusuru = Service fault ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Kamu hizmetleri = Public services ; Nedensellik = Causality ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Tazminat = Compensation ; İdari sorumluluk = Administrative responsibility

Özet:
Sağlık ve sağlık sorunları herkesi yakından ilgilendiren hususlardır. Uygulama hatasından kaynaklanan sonuçların telafi zorluğu sebebiyle, tıbbi uygulama hatası kavramı hukuki ve sosyal olarak güncelliğini yitirmemektedir. Uygulama hatasından kaynaklanan tazminat davaları ve doktorların kişisel kusurları sebebiyle açılan adli davalarda hızlı bir artış gözlemlenmektedir.
Konu sadece ulusal değil, uluslararası alanda da yakından izlenmektedir. Hasta haklarının temel insan haklarından birisi olması ve hastaların kırılgan ve savunmasız durumda bulunmaları sebebiyle, 1981 yılından itibaren hasta haklarına yönelik Lizbon, Amsterdam, Bali ve Roma (Hasta Haklarına İlişkin Avrupa Statüsü) olmak üzere dört uluslararası bildirge yayınlanmıştır. 
İdare hukukunda tazminat usulüne ilişkin yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Borçlar Kanunu'nda maddi ve manevi tazminata yönelik bazı düzenlemeler var ise de, Danıştay idarenin tazminat sorumluluğuna ilişkin Borçlar Kanunu'nun uygulanamayacağına hükmetmektedir. Bu sebeple, İdare Hukukunda tazminat usulü sadece yargı kararlarıyla şekillendiğinden, çalışmamızda başta Danıştay olmak üzere AYİM, Yargıtay, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ilgili bölümlerde yer verilerek çalışma zenginleştirilmiştir.
Ancak, mahkemeler arası içtihat farklılıkları, tazminat hesaplama yönteminin karmaşık oluşu ve komplikasyon kavramına yönelik Danıştay ve Adli Tıp Kurumu'nun farklı yaklaşımları idarenin sağlık hizmetlerinden kaynaklanan tazminat sorumluluğunu belirsiz hale getirmektedir. Bu nedenle, tazminat hukukunda mahkemelerin bilirkişi incelemesine ihtiyaç duymayacakları yalın bir yasal düzenleme getirilmesine ihtiyaç vardır.
Çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde sağlık hakkı ve sağlık hizmeti kavramları açıklandıktan sonra, uluslararası metinlerde geçen sağlık hakkı ve hasta hakları, sağlık hizmeti türleri ve son olarak da sağlık çalışanları ayrıntılı olarak açıklanmıştır. İkinci bölümde sağlık hizmetinde kusur kavramı, kusur tespitine yönelik resmi bilirkişi olan kurum ve kuruluşlar ile sağlık hizmetinde kusursuz sorumluluğun olabilirliği üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde, bedensel sakatlık ve ölüm halinde meydana gelecek maddi ve manevi zararların nelerden ibaret olduğu ortaya konulmuş, son olarak ise, tazminata hükmedilebilmesi için gerekli olan illiyet bağı ve tazminat sorumluluğunu etkileyen diğer hususlar açıklanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sağlık hakkı, sağlık hizmeti, hizmet kusuru, Komplikasyon, illiyet bağı.

Abstract:
The health and health problems interest everybody closely. The term of medical malpractice is still current issues legally and socially because of compensation difficulties come from medical malpractice. Compensation cases based on medical malpractice and the other cases related to doctors' personal mistakes have increased rapidly.
This issue has been follewed closely not only national scope but also international scope. The four international declaration (Lizbon, Amsterdam, Bali and Roma Declarations) intended for the rights of patients has been declared since 1981 because the rights of patients are human rights and patients are fragile and vulnerable. 
There isn't any regulation about the procedure of compensation at the administrative law. Even though there is some regulations for the pecuniary and non-pecuniary damages in Turkish Obligations Act, The Council of State does not apply Obligations Act for damages liability of government. Therefore, this study was enriched by putting the judgments of the Council of State, the Military Administrative High Court, the Court Cassation, Constitutional Court and European Court of Human Rights because compensation procedures at the administrative law are formed by the judgments.
However, the differences between courts judgments, complexity of compensation calculation method and different aspects of complication term between the Council of State and  the Institution of Forensic Medicine make liability of the administration result from health services unclear. Thus, it is needed to have a simple legal regulation so that the courts must not to get the experts opinion at compensation law.
This study consists of four part. In the first part, after the right of healtcare and the term of health service are defined,  the right of healtcare, the rights of patients, the kinds of health services and finally health workers at the international documents are explained in detail. The malpractices at the health services, the institutions which are official experts to determine malpractice and whether there is a liability without any malpractice at the health services are dwelled on in the second part of this study. In the third part, what the pecuniary and non-pecuniary damages result from physical disability and dead are presented. In the final part, casual connection and the other elements of damages liability to compensate are explained.
Key words; right of healtcare, health service, service defect, complication, casual connection.