Alopesi Areatalı hastalarda "Alopesi Areata-Yaşam Kalite İndeksi Anketi" nin Türkçe versiyonun güvenilirliği ve geçerliliğinin araştırılması
Investigation of the reliability and validity of the Turkish version of the "Alopecia Areata Quality of Life Index Questionnaire" in patients with Alopecia Areata
Yazar: SİMGE SÜEL EROĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜLDEHAN ATIŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Dermatoloji = Dermatology

Özet:
Amaç: Alopesi Areata (AA) toplumda %2 sıklıkla gözlenen ve fiziksel görünüm üzerindeki etkileriyle yaşam kalitesi üzerine olumsuz etkileri olan bir hastalıktır. Yaşam kalitesi değerlendirmesinin klinik çalışmalarda ve rutin klinik uygulamalarda kullanımının önemi gün geçtikçe artmaktadır. Günümüzde hastalığa özgü anketlerin yaşam kalitesini daha iyi yansıttığı düşünülmektedir. Bu çalışmada AA'nın yaşam kalitesi üzerine etkisini ölçmek amacıyla   hastalığa özgü bir anket olan Alopesi Areata Yaşam Kalite İndeksi Anketi (AAYKİ)'nin Türkçe'ye uyarlanması ve geçerlilik güvenirliğinin araştırılması hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hamidiye Tıp Fakültesi, Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dermatoloji Kliniği'ne Kasım 2021-Ocak 2022 tarihleri arasında AA nedeniyle başvuran 18 yaş ve üzeri okuma yazma bilen 20 hasta ön uygulama amacıyla alınmıştır. Ardından Ocak 2024-Mayıs 2024 tarihleri arasında ise çalışmaya hastalar dahil edilmiştir. Hastaların yaş, cinsiyet, medeni hal ve eğitim durumlarını içeren sosyodemografik verileri ve hastalık şiddetini belirlemek için SALT skoru, lezyonların anatomik lokalizasyonları, hastalık süresi ve tedavi süreleri, tırnak tutulumu varlığı, alışkanlıkları ve eşlik eden hastalıkları kaydedilmiştir. AAYKI ölçeği çeviri aşamalarına uyarak Türkçe'ye çevrilmiştir. Ölçeğin benzer ölçek geçerliliğinin araştırılması için DYKI ölçeği kullanılmıştır. DYKİ ve AAYKİ ölçeği aynı gün içinde ve aynı koşullarda iki ayrı durumda korelasyon hesaplanması için ertesi gün tekrar uygulanmıştır. İstatistiksel analizler için NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 Statistical Software (Utah, USA) paket programı kullanılmıştır. Elde edilen bulgular için anlamlılık düzeyi "p<0,05" kabul edilmiş ve literatürler eşliğinde tartışılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan 78 hastanın % 57,7'si (n=45) erkek, %42,3'ü (n=33) kadın olarak saptanmıştır. Hastaların yaş ortalaması 32,85±10,43 olarak bulunmuştur. Geçerlilik analizleri incelendiğinde ölçeğin uygun bir geçerliliğe (R=0,934 p=0,0001), güvenilirliğe (iç tutarlılık R=0,89 p=0,0001 α = 0,941) sahip olduğu faktör analizi ile saptanmıştır. Faktör analizinde üç faktörlü yapıya uygun olduğu hesaplanmış ve faktör yüklerinin 0,4'ün üzerinde olduğu saptanmıştır. Dışsal geçerlilik değerlendirilmesinde DYKI ile korelasyonu incelenmiş pozitif korelasyon gözlenmiştir. Ölçeğin iç tutarlılığı değerlendirildiğinde tüm ölçek için Cronbach alfa değeri 0,941; alt kategoriler değerlendirildiğinde subjektif semptomlar için 0,857, ilişkiler için 0,891 ve objektif semptomlar için 0,924 olarak saptanmıştır. Test-yeniden test güvenirliği sınıfiçi korelasyon katsayıları ile değerlendirilmiştir. Ölçeğin sorularının sınıfiçi korelasyon katsayısı en düşük 0,773 (0,716-0,846), en yüksek 0,922 (0,885-0,947) olarak saptanmıştır. Ölçeğin Cronbach alfa sayıları ve sınıf içi korelasyon katsayıları istenilen sınır değer olan 0,7'nin üzerinde bulunmuştur. Kadın hastalarda ve SALT skoru yüksek olan hastalarda, anket puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Yaş, hastalık süresi, medeni durum ve tırnak tutulumu varlığının ölçeğe istatistiğe anlamlı etki sağlamadığı saptanmıştır(p>0,05).
Sonuç: Alopesi Areata'da yaşam kalitesini değerlendirmek için kullanılan AAYKI anketi Türkçe'ye uyarlanmış, ölçek Türk toplumu için uygun bulunmuş, güvenirlik ve geçerlilik çalışmaları tamamlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Alopesi Areata, Yaşam Kalitesi, Sağlıkla İlişkili Yaşam Kalitesi, Saç Dökülmesi

Abstract:
Aim: Alopecia Areata (AA) is a disease observed with a frequency of 2% in the population, which negatively affects the quality of life due to its impact on physical appearance. The importance of using quality of life assessments in clinical studies and routine clinical practice is increasing. Specific questionnaires tailored to the disease are believed to better reflect quality of life. This study aims to adapt the Alopecia Areata Quality of Life Index (AA-QLI) questionnaire, a disease-specific questionnaire designed to measure the impact of AA on quality of life, into Turkish and to investigate its validity and reliability.
Materials and Methods: The study was conducted at Department of dermatology of Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital, University of Health Sciences. Initially, a pilot study was conducted with 20 AA patients aged 18 and above who were volunteer, between November 2021 and January 2022. Subsequently, patients were included in the study between January 2024 and May 2024. Sociodemographic data, including patients' age, gender, marital status, and education level, as well as data to determine disease severity, including SALT score, anatomical localization of lesions, disease duration, and treatment durations, presence of nail involvement, smoking using habit, and accompanying diseases, were recorded. The AA-QLI scale was translated into Turkish following the standard translation procedures. For assessing convergent validity, the Dermatology Life Quality Index (DLQI) was used. The DYKI and AAQLI scales were reapplied the next day under the same conditions for correlation calculation. NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 Statistical Software (Utah, USA) package program was used for statistical analyses. The significance level for the obtained findings was accepted as "p<0,05," and findings were discussed in light of the literature.
Results: Of the 78 patients participating in the study, 57,7% (n=45) were male, and 42,3% (n=33) were female. The average age of the patients was found to be 32,85±10,43 years. Validity analyses revealed that the scale had appropriate validity (R=0,934 p=0,0001) and reliability (internal consistency R=0,89 p=0,0001 α = 0,941) as determined by factor analysis. The factor analysis calculated that the scale was suitable for a three-factor structure, and factor loads were found to be above 0,4. In the external validity evaluation, a positive correlation was observed with the DYKI. When the internal consistency of the scale was evaluated, the Cronbach alpha value for the entire scale was 0,941; for subcategories, it was 0,857 for subjective symptoms, 0,891 for relationships, and 0,924 for objective symptoms. Test-retest reliability was evaluated with intraclass correlation coefficients. The intraclass correlation coefficient of the scale questions ranged from 0,773 (0,716-0,846) to 0,922 (0,885-0,947). The Cronbach alpha values and intraclass correlation coefficients of the scale were found to be above the desired threshold value of 0,7. In female patients and patients with a high SALT score, the mean questionnaire scores were found to be statistically significantly higher (p<0,05). Age, disease duration, marital status, and nail involvement did not significantly affect the scale scores (p>0,05)
Conclusion: The AA-QLI questionnaire used to evaluate the quality of life in Alopecia Areata was adapted into Turkish, found suitable for the Turkish population, and its reliability and validity studies were completed.
Key Words: Alopecia Areata, Quality of Life, Health-Related Quality Of Life, Hair Loss