Anne-babaların iyi oluşlarını yordamada psikolojik esneklik, şefkat korkusu ve anne-baba davranışlarının rolü
The role of psychological flexibility, fear of compassion and parental behaviors in predicting parents' well-being
Yazar: MERVE NUR EROĞLU KILIÇPARLAR
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇEN AYDIN DALARSLAN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Çocukların büyüme ve gelişme döneminde anne-babaların göstermiş oldukları davranışlar çocuğun kişilik yapısını, benlik algısını ve çevresi ile ilişkisini etkiler. Bu araştırma anne-babaların davranışları ile psikolojik esneklik ve şefkat korkusu düzeylerinin iyi oluşlarını yordamadaki rolünü anlamak amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya 239 anne ve 151 baba olmak üzere 390 anne-baba katılmıştır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Genel Ebeveynlik Anketi - Kısa Form, Ebeveyn Psikolojik Esnekliği Ölçeği, Şefkat Korkusu Ölçeği ve Ruh Sağlığı Sürekliliği Formu kullanılmıştır. Araştırmada ikili grupların karşılaştırılmasında bağımsız gruplar için t testi kullanılmıştır. Araştırmada bulunan anne-baba davranışları, psikolojik esneklik, şefkat korkusu ve iyi oluş arasındaki ilişkiyi anlamak amacıyla Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırmanın asıl amacına uygun olarak anne-baba davranışları, psikolojik esneklikleri ve şefkat korkularının anne-babaların iyi oluşunu yordamadaki rolü Hiyerarşik Regresyon Analizi ile test edilmiştir. Elde edilen bulgular, anne-babaların çocuk yetiştirirken göstermiş olduğu davranışlardan sıcaklık ve psikolojik esnekliğin iyi oluşu anlamlı bir şekilde yordadığını göstermiştir. Bu iki değişken toplam varyansın %26'sını açıklamaktadır. Bununla birlikte şefkat korkusunun alt boyutlarından başkalarına şefkat gösterme ve başkalarından gelen şefkate karşılık vermenin iyi oluşu yordamada istatistiksel olarak anlamlı bir katkısı bulunmamaktadır. Ayrıca iyi oluşu yordamada genel ebeveynlik alt faktörlerinden sıcaklığın psikolojik esnekliğe göre daha güçlü bir yordayıcı olduğu bulunmuştur. Araştırma sonuçları tartışılarak daha sonra yapılacak olan araştırmalar ve uygulamalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The parental behaviors during the growth and development period of children affect the child's personality structure, self-perception, and relationship with the environment. This study was conducted to understand the role of parents' behaviors and their levels of psychological flexibility and fear of compassion in predicting their well-being. Participants included 390 parents - 239 mothers and 151 fathers. Demographic Information Form, General Parenting Questionnaire - Short Form, Parental Psychological Flexibility Scale, Fear of Compassion Scale, and Mental Health Continuity Form were used as data collection tools. In the study, t-test for independent groups was used to compare the paired groups, Pearson correlation analysis was used to examine the relationship between parental behaviors, psychological flexibility, fear of compassion, and well-being. In accordance with the main purpose of the study, the role of parental behaviors, psychological flexibility, and fear of compassion in predicting parents' well-being was tested with hierarchical regression analysis. The findings showed that among the sub-dimension of parental behaviors - warmth and psychological flexibility significantly predicted parent's well-being. These two variables explained 26% of the total variance. However, showing compassion to others and responding to compassion from others, which were sub-dimensions of fear of compassion, did not have a statistically significant contribution in predicting well-being. In addition, warmth was found to be a stronger predictor of well-being than psychological flexibility. The results of the study were discussed, and suggestions were made for future research and applications.