Yuva ve Hasanbey kavunlarında ışınlanmış polenle farklı tozlama dönemlerinin meyve tutumuna etkisi ile farklı hasat tarihleri ve depolama sıcaklıklarının embriyo verimi ve bitkiye dönüşüme etkileri
The effect of different pollination periods with irradiated pollen on fruit set, and the effect of different harvest dates and storage temperatures on embryo yield and on transformation to plant of Yuva-Hasanbey melons
Yazar: IRMAK GÜRSOY
Danışman: PROF. DR. NEBAHAT SARI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Bölümü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Birçok sebze türünde olduğu gibi kavun türünde de Fusarium solgunluğu büyük zararlara neden olmaktadır. Bu da yurdumuzun bazı bölgelerinde kavun üretimini sınırlandırmaktadır. Bu ıslah çalışmasında, klasik ıslaha göre daha kısa sürede sonuç veren ve daha yüksek oranda saf hatların elde edilmesini sağlayan dihaploidizasyon yöntemi tercih edilmiştir. Bu çalışmada Yuva-Hasanbey grubuna ait kavunlarda, haploid bitkiler elde edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada 4 farklı tarihte (10-17 Nisan, 18-25 Nisan, 26 Nisan-03 Mayıs, 4-11 Mayıs) tozlamalar yapılarak en iyi tozlama dönemi belirlenmeye çalışılmıştır. Buna göre en iyi tozlama dönemi, 4. tozlama dönemidir (04-11 Mayıs). Oluşan meyvelerden elde edilen embriyoların bitkiye dönüşüm oranları hesaplanmıştır. 4. haftada (04-11 Mayıs) oluşan meyvelerin embriyolarının bitkiye dönüşüm oranları en fazla olduğu bulunmuştur. Ayrıca, bu çalışmada, tutan meyvelerin ağırlıkları, tohum sayısı, her bir meyveden elde edilen toplam haploid embriyo sayıları, farklı şekillerdeki haploid embriyo sayılarının yanında bitkiye dönüşen embriyo sayısı ve bitkiye dönüşüm oranları incelenmiştir.Üç farklı tarihte (22, 26 ve 30. günlerde) hasat yapılmış ve bu kavunlar 0, 1, 2, 3 hafta +13 ºC'de depolanmıştır. Çalışma sonunda, en iyi sonuç 22. gün hasatlarından ve en fazla 2 hafta süreyle depolanan meyvelerden alınmıştır.Tozlamalar sonucu fazla sayıda meyve elde edilmesi ve laboratuvar çalışmalarının zaman alması meyvelerin birikmesine neden olmakta ve bu da embriyo kalitesini düşürmektedir. Bunu önlemek için, bu meyveler hasat sonu ekstraksiyon, oda sıcaklığında, +4ºC ve +13ºC'de depolanmıştır. Çalışmada uygulanan depolama koşullarında en iyi sonuç hasattan hemen sonra yapılan ekstraksiyondan alınmıştır.Anahtar Kelimeler: Haploidi, Kavun, Co60, Embriyo kurtarma

Abstract:
As in several vegetable species, Fusarium wilt also cause to serious damages in melon species. This situation limits the melon production in some areas of the our country. In this breeding study, haploidization method was prefered which results faster than classic breeding and more pure lines are obtained. In this study, in melons which belong to Yuva-Hasanbey Group, haploid plants were tried to produce. In the study, by pollinating at 4 different pollination dates (10-17 April, 18-25 April, 26 April-03 May, 04-11 May), the best pollination date was tried to determine. Accoring to this, the best term was 4th pollination time (04-11 May). The highest transformation rate of embriyos to plant was obtained from fruits set in 4th week of pollination. Besides, in this study weight of fruits, seed number, number of haploid embryos found in each fruit, number of different shaped haploid embryos (heart, torpedo, globular) of haploid embryos which tranformed to plant and transformation ratio were investigated.Melons were harvested in three different dates (22, 26 and 30 days after pollination) and these melons were stored at +13 ºC, for 0, 1, 2, 3 weeks. In the study the best results were obtained from the 22nd day harvesting, the best result for storage was for maximum 2 weeks period.After the pollinations most of fruit can be grown. These fruits can cause to build up because the laboratory studies are time consuming. This situation decreases, the embryos? quality. To prevent this, fruits extracted directly after harvest and fruits were stored at room temperature, +4 ºC and +13 ºC. In this study, the best results among the storage conditions applied was obtained from the direct extraction after harvest.Key words: Haploidy, Melon, Co60, Embryo rescue