Lojistik sektörü ile ilgili akıllı ulaşım sistemleri uygulamaları üzerine bir araştırma
A search study on logistic related intelligent transportation systems
Yazar: EVRİM MUAZZEZ ÇAĞLAYANIRMAK
Danışman: PROF. DR. AHMET AKBAŞ
Bahçeşehir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kentsel Sistemler ve Ulaştırma Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Ulaşım = Transportation

Özet:
Lojistik, Akıllı Ulaşım Sistemlerinin (AUS) temel uygulama alanlarından birisidir. Bu
kapsamda üretilen ve genellikle ticari taşıma, yük ve filo yönetimi gibi konuları
kapsayan hizmetler; devlete ya da özel sektöre ait yönetim merkezlerinde, sahada ve
taşıtlar üzerinde dağıtık olarak konumlandırılan çeşitli ekipman paketleri ile, kişisel
bilgi erişim araçlarının koordineli çalışması suretiyle gerçekleştirilir. Buna göre; her
hizmet, esasen AUS Sistemi olarak anılan dağıtık yapıdaki AUS bileşenlerinin
oluşturduğu bir sistemler sistemi (SoS) vasıtasıyla yerine getirilir. Lojistik sektörünün
yanı sıra AUS uygulamaları ile ilgili diğer sektörleri de ilgilendiren bu çalışma şekli,
her AUS hizmeti için çok sayıda etmenden (alt sistem ve/veya sonlandırıcı) oluşan ayrı
bir AUS Sisteminin tanımlanmasını gerektirir. Bu durumda; farklı AUS uygulamaları
arasında uyumlu ve birlikte çalışma şartlarını sağlamak üzere, bütün AUS hizmetlerini
kapsayan bir Mimari Çerçevenin hazırlanması önem arz eder. Gerekli bütün standart
tanımlamalarını da kapsayan böyle bir mimari, bütün sistem paydaşlarının katıldığı
kapsamlı ve uzun süreli çalışmalar sonunda hazırlanır. Ülkemizde Ulaştırma, Denizcilik
ve Haberleşme Bakanlığı (UDHB) tarafından 2014 yılında yayımlanan AUS strateji
planı, Ulusal AUS Sistem Mimarisinin geliştirilmesi için bu anlamda çalışmalar
yapılmasını öngörmektedir. Bu husus, konunun teknik açıdan taşıdığı önem ile birlikte
dikkate alındığında; Mimari Çerçeve ile ilgili çalışmalar yapmayı, akademi ve yönetim
çevreleri için bir sorumluluk alanı haline getirmiştir. Bu çalışmada; Lojistik sektörü ile
ilgili AUS uygulamaları için bir araştırma yapılarak; bu uygulamalarla ilgili bir Mimari
Çerçeve önerisi sunulmuştur. Bunun için, Malezya başta olmak üzere, bir kısım
gelişmiş ülkelerin yayınlanmış AUS Sistem Mimarileri incelenmiş ve bu mimarilerde
yer alan lojistik ile ilgili fiziksel akışlar, bağlantı diyagramları ve işlem akış
diyagramlarından yararlanılmıştır.

Abstract:
Logistics is one of the basic fields of application of Intelligent Transportation Systems
(ITS). Services provided in this context include the commercial transport, freight and
fleet managements. These services can be carried out in the central offices of the public
or private sector, with various equipment packages that are distributed in the field or
on the vehicles, and correspondingly with the personal information retrieval
instruments. According to this, each service is fulfilled through the system of systems
(SoS) that is formed by all distributed components of ITS. ITS's mode of operation
there forenecessitates for each service an ITS system that is formed by numbers of
components (sub-systems and/or terminator). Under the circumstances, preparation of
an Architectural Framework that is comprising all ITS services is necessary to
ensureinteroperable and compatible operating conditions among different ITS
applications. Such an Architectural Framework, that involves all standard
specifications, is prepared as a result of long term comprehensive studies in which all
systems shareholders participates. In Turkey, the ITS Strategy Plan of the Ministry Of
Transport, Maritime Affairs and Communication published in 2014, prescribes studies
in this field for developing the National ITS System Architecture. This matter, together
with the technical significance of the issue, revitalizes making studies in this field for
the academy and administrative circles. In this study, a research made for one of the service areas of ITS, called Logistics Management, and the Architectural Framework of
its applications is presented. For this study ITS System architectures of Malaysia and
other developed countries are examined and in addition during this study, physical
flows, connection diagrams, and flow-process diagrams of logistic that are related with
these architectures are used.