Deliryumlu hastalara bakım veren yoğunbakım hemşirelerinde deliryumu tanıma, duygusal emek ve tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi
Determination of delirium recognition, emotional labor and burnout levels in intensive care nurses providing care to patients with delirium
Yazar: YEŞİM TAŞDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH KÖRPE
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing

Özet:
Bu araştırma deliryumlu hastaya bakım veren hemşirelerin deliryum tablosunu tanıma, bu
tabloda olan hastalara bakım ve tedavi uygulamalarında hangi yönteme başvurdukları ve bu
süreçte yaşadıkları tükenmişlik ile duygusal emek yoğunluğunu ölçmek için yapılmıştır.
Araştırmanın örneklemini İstanbul ilindeki Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesinin
yoğun bakım ünitelerinde mesleklerini icra eden hemşireler(N=100) oluşturmaktadır. Veriler
hemşirelerin sosyo-demografik özelliklerini, deliryumu tanıma kriterlerini ölçecek Anket
Formu, Duyusal Emek Ölçeği ve Maslach'ın Tükenmişlik Envanteri kullanarak 1 Eylül – 30
Aralık 2022 tarihlerinde birebir görüşme yapılarak toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen
verilerin değerlendirilmesi amacıyla SPSS versiyon 22.0 kullanılmıştır. Araştırmada elde
edilen veriler normal dağılım gösterdiği için değerlendirmelerde parametrik testlerden
yararlanılmıştır. Nicel değişkenlerin karşılaştırılmasında parametrik olmayan testlerden iki
grup karşılaştırmalarında Bağımsız Gruplarda t testi, ikiden çok grup karşılaştırmalarında ise
ANOVA testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki korelasyonlara ise Pearson korelasyon
testi ile bakılmıştır. Bütün istatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 değeri
kabul edilmiştir. Analizler sonucunda hemşirelerin %52'si en sık karşılaştığı deliryum tipini
"hiperaktif deliryum" olarak belirtirken, hemşirelerin %56'sı deliryumu rutin olarak
değerlendirmekte olup, %94'ü deliryumlu hastsaya bakım verirken zorlandıklarını
belirtmişlerdir. Deliryumlu hastaya bakım verirken zorlanan hemşirelerin %45,7'si zorlanma
sürecinde deliryumu fark ederek tedavisi için ekip iş birliği yapmayı seçtiklerini
belirtmişlerdir. Hemşirelerin %87'si deliryumlu hastaya bakım verirken tükenmişlik
hissettiklerini belirtmişlerdir. Araştırmaya katılan hemşirelerin DEDÖ puan ortalaması 71,92
± 13,46, rol yapma alt ölçek puan ortalaması 20,25 ± 4,18, bastırma alt ölçek puan
ortalaması 13,74 ± 3,92, derinlemesine davranma alt ölçek puan ortalaması 19,08 ± 4,35
olarak bulunurken, hemşirelerin MTE puan ortalaması 71,77 ± 9,24, duygusal tükenme alt
ölçek puan ortalaması 32,80 ± 5,58, duyarsızlaşma alt ölçek puan ortalaması 15,67 ± 3,56,
kişisel başarıda düşme alt ölçek puan ortalaması 23,30 ± 3,63 olarak bulunmuştur. Bu
durumda hemşirelerin duygu ve düşüncelerini rahat şekilde ifade edecekleri zaman
yaratarak, yaşadıkları güçlüklerin farkına vararak, farklı yoğun bakımda görev alan
hemşireleri de kapsayacak şekilde gerekli düzenlenmeyle çalışmanın daha kapsamlı
yürütülmesi önerilmektedir.
Anahtar sözcükler: deliryum, duygusal emek, hemşire, tükenmişlik, yoğun bakım

Abstract:
The present study was conducted to determine the recognition of delirium by nurses
providing care to patients with delirium, the methods they use in caring for and treating
patients with this condition, and the burnout and emotional labor intensity they experience in
this process. The study sample consisted of nurses (N=100) working in the intensive care
units of Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu City Hospital in Istanbul province. Data were collected by
conducting one-on-one interviews between September 1 and December 30, 2022, using a
Questionnaire Form to measure the socio-demographic characteristics of nurses and delirium
recognition criteria, the Emotional Labor Scale and Maslach Burnout Inventory. SPSS
version 22.0 was used to evaluate the data obtained from the study. Since the data obtained
in the study were normally distributed, parametric tests were used in the evaluations. In the
comparison of quantitative variables, among non-parametric tests, the independent samples
t-test was used to compare two groups, and the ANOVA test was used to compare more than
two groups. Correlations between the variables were examined with Pearson's correlation
test. The value of p<0.05 was accepted as the significance level in all statistical analyses. As
a result of the analyses, 52% of the nurses stated that the most common type of delirium they
encountered was "hyperactive delirium," 56% of the nurses evaluated delirium routinely, and
94% reported that they experienced difficulties caring for patients with delirium. Of the
nurses who had difficulties caring for patients with delirium, 45.7% stated that they
recognized delirium during the process of experiencing difficulties and chose to cooperate
with the team for its treatment. Of the nurses, 87% said that they felt burnout while caring
for patients with delirium. The mean ELS score of the midwives who took part in the study
was 71.92 ± 13.46, the faking subscale mean score was 20.25 ± 4.18, the suppression
subscale mean score was 13.74 ± 3.92, and the genuine expression subscale mean score was
19.08 ± 4.35, whereas the mean MBI score of nurses was 71.77 ± 9.24, the emotional
exhaustion subscale mean score was 32.80 ± 5.58, the depersonalization subscale mean score
was 15.67 ± 3.56, and the personal accomplishment subscale mean score was 23.30 ± 3.63.
In this case, it is recommended that the study be conducted more comprehensively by
creating time for nurses to express their feelings and thoughts more comfortably, by
recognizing the difficulties they experience, and by making the necessary arrangements to
include nurses working in different intensive care units.
Keywords: burnout, delirium, emotional labor, intensive care, nurse