İlköğretim okulları sekizinci sınıf öğrencilerinin sözcük türlerini öğrenme ve kullanma düzeyleri ile kavram edinimleri
Learning and using level of word types and acquiring concepts of elementary schools 8 th class students
Yazar: EDNAN KARADÜZ
Danışman: PROF. DR. MUKİM SAĞIR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil bilgisi-sözcük türleri = Grammar-word types ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Kavramsal öğrenme = Conceptual learning ; Kelime öğretimi = Vocabulary teaching ; Kelimeler = Words ; Sözcük kullanımı = Word usage ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
ÖZET DOKTORA TEZİ İLKÖĞRETİM OKULLARI SEKİZİNCİ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN SÖZCÜK TÜRLERİNİ ÖĞRENME VE KULLANMA DÜZEYLERİ İLE KAVRAM EDİNİMLERİ Ednan Karadüz Danışman: Prof. Dr. Mukim Sağır 2004-SAYFA: 324 JÜRİ: Prof. Dr. Mustafa Cemiloğlu Prof. Dr. Ahmet Kırkkılıç Prof. Dr. Mukim Sağır Yard. Doç. Dr. Cengiz Alyılmaz Yard. Doç. Dr. Muhsine Börekçi Sözcükler ve kavramlar, bireyin bilgi birikimini yansıtan dil öğeleridir. Bireyler, varlıkları sözcüklerle tanıyıp kavramlarla belleklerinde bilgiye dönüştürürler. Sözcüklerle birlikte kavramların varlığı, toplumsal bir varlık olan insana anlama, anlatma, düşünme ve öğrenme ortamına katılma fırsatı verir. Bu yüzden eğitim etkinliklerinde bireylerin sahip olduğu sözcük sayısının artırılarak kavram edinimlerinin geliştirilmesi gerekir. Bu araştırmayla ilköğretim okulları sekizinci sınıf öğrencilerinin sözcük türlerini öğrenme düzeyleri ve kavram edinimleri araştırılmıştır. Araştırma, Erzurum ve Ağrıdaki merkez ilköğretim okullarında gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan 543 öğrenci çoktan seçmeli test sınavı ile yazılı anlatım sınavına alınmıştır. Çoktan seçmeli test sınavıyla öğrencilerin sözcük türleri bilgisi ölçülürken, yazılı anlatım sınavıyla sahip oldukları kavramların sayısı ve sıklığı tespit edilmiştir. Bu araştırmaya veri toplamak için ayrıca 187 uzman kişinin konuyla ilgili görüşlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen verilere göre öğrencilerin sözcük türlerini öğrenme düzeylerinin düşük olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca öğrencilerin yazılı anlatımlarında birkaç kavram üzerinde yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Denekler genellikle yazılı anlatımlarında belirli birkaç kavramı kullanmakta, bu da onların kavram edinimlerinin yetersiz olduğunu göstermektedir. Öğrencilerin yazılı anlatım becerilerini geliştirmek ve düşünme kapasitelerini artırmak için söz varlıklarının zenginleştirilmesi, kavram gelişimlerinin desteklenmesi gerekir. Bunun için onlara sunulan öğrenme ortamlarında zengin uyarıcılar kullanılarak öğrencilerin aktif olduğu etkin öğrenme yöntemlerine yer verilmesi gerekir.

Abstract:
ABSTRACT PH.D. THESIS LEARNING AND USING LEVEL OF WORD TYPES AND ACQUIRING concepts of elementary schools 8th class students Ednan Karadüz Supervisor: Prof. Dr. Mukim Sağır 2004-PAGE: 324 JURY: Prof. Dr. Mustafa Cemiloğlu Prof. Dr. Ahmet Kırkkılıç Prof. Dr. Mukim Sağır Associate Prof. Dr.Cengiz Alyilmaz Associate Prof. Dr. Muhsine Börekçi Words and conceptions are the elements of language that reflect the accumulation of a person's knowledge. They know objects by words and convert into knowledge in their memories. The existence of words together with the conceptions give opportunity to a social creature of human being, to take part in the area of understanding, explaining thinking and learning. For this reason, in the educational activities the number of words which persons have, should be increased and concept acquiring should be developed. With this research it has been investigated the level of learning word types and concept acquiring at the 8n class of elementary school students. The investigation has been made at the central elementary schools of Agri and Erzurum. It has been made 543 students joining to this research submit into multiple choice test and essay examination. As it was evaluated the word types knowledge of students by the multiple choice tests, it was determined the frequency and the number of concepts which students have by the essay exams. To collect data for this investigation it has been benefited from 187 master opinions related to this subject. According to the data obtained, it has been concluded that the level of learning of word types are low. However at the writing explanation of students it has been determined that they have concentrated on a few concepts. Subjects usually use some determined concepts at their writing explanation, and this shows that they have lack of acquiring concept. To develop the writing explanation of students and to increase their thinking capacity, it is necessary to get rich their word existence and to support their concept developing. Therefore using rich stimulation at the learning environment presented to the students, it is necessary to allow for teaching methods which make them active.