Alternatif medyaya genel bir bakış: Çevre olayları bağlamında Akkuyu Nükleer Santrali'ne yönelik ele alınan haberlerin alternatif ve ana akım medyadaki sunumu üzerine bir analiz
A general overview of alternative media: An analysis on the presentation of the news about Akkuyu Nuclear Power Plant in the context of environmental events in the alternative and mainstream media
Yazar: CAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN HAKAN YILMAZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Sanayi Devrimi'nden sonra endüstrileşmeyle birlikte çevre sorunları ortaya çıkmaya başlamıştır. Kapitalizm yükselişi ve liberalizmin özgürlük anlayışı büyük sermayelerin çevreyi sınırsız bir şekilde kullanmasının önünü açmıştır. Medya çevre sorunlarını gündeme getirmesi, farkındalık yaratması, karar alıcıları etkileyerek çevre lehine karar aldırması açısından önemli bir rol oynamaktadır. Ancak medyanın sermaye ve siyasal iktidarlarla olan ilişkilerinden dolayı çevre sorunlarına mesafeli olması, çevre olaylarını gündeme ya az ya da hiç getirmemesi çevre sorunlarının büyümesine neden olmaktadır. Bu tez çalışması çevre olaylarının ana akım medya ve alternatif medyada nasıl sunulduğunu sermayeden bağımsız hareket edip etmediğini deşifre etmek, arka planını ortaya çıkarmak amacıyla Teun A. van Dijk'in eleştirel söylem analizi kullanılarak hazırlanmıştır. Örnek olay olarak Türkiye ve Rusya arasında 2010 yılında imzalanan Mersin Akkuyu nükleer santrali seçilmiştir. Alternatif medya olan Yeşil Gazete ve ana akım medya olan Yeni Şafak gazetesi incelemede ele alının gazetelerdir. Yeşil Gazete'den 130 haber incelenmiş haber içeriklerinin benzerliği nedeniyle 15 haber seçilmiş, Yeni Şafak gazetesinden 143 haber incelenmiş çevreyle ilgili sayılı haber olduğundan dolayı yine 15 haber seçilmiştir. Araştırma tarih aralığı ÇED onay sürecinin başladığı 2011 yılı ve nükleer santrale ilk yakıtın getirildiği 2023 yılları arasında çıkan haberleri kapsamaktadır. Haberlerin makro ve mikro yapı analizi sonucu alternatif medyanın çevre haberlerini siyasal iktidardan, sermayeden bağımsız ve çevreci bakış açısıyla yaptığı ana akım medyanın ise haberlerini egemen söylem ve bakış açısıyla yaptığı görülmüştür.

Abstract:
After the industrial revolution, environmental problems began to emerge with industrialization. The rise of capitalism and liberalism's understanding of freedom have paved the way for big capitals to use the environment in an unlimited way. Media plays an important role in bringing environmental problems to the agenda, raising awareness, and influencing decision makers to make decisions in favor of the environment. However, the media's distance from environmental problems due to its relations with capital and political powers and the fact that it rarely or does not bring environmental events to the agenda causes environmental problems to grow. This thesis study was prepared using  Tuen A. van Dijk's critical discourse analysis in order to decipher how environmental events are presented in the mainstream and alternative media, whether they act independently of capital, and to reveal their background. Mersin Akkuyu nuclear power plant, signed between Türkiye and Russia in 2010, was chosen as a case study. Yeşil Gazete, an alternative media, and Yeni Şafak newspaper, a mainstream media, are the newspapers considered in the analysis. 130 news from Yeşil Newspaper were examined, 15 news were selected due to the similarity of their news content, 143 news from Yeni Şafak newspaper were examined and 15 news were selected again because they were the few news about the environment. The research date range covers the news between 2011, when the EIA approval process started, and 2023, when the first fuel was brought to the nuclear power plant. As a result of the macro and micro structure analysis of the news, it was seen that the alternative media reported environmental news independently of the political power and capital and from an environmentalist perspective, while the mainstream media reported their news from the dominant discourse and perspective.