I. Dünya Savaşı'nda Çanakkale Boğazı ve Marmara'da denizaltı muharebeleri
Submarine operations at Çanakkale Strait and at the Sea of Marmara during the First World War
Yazar: KEMAL KOÇ
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN KIZILTOPRAK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Tarih = History
Dizin: Deniz savaşları = Naval warfares ; Denizaltı = Submarine ; Dünya Savaşı I = World War I ; Marmara = Marmara ; Çanakkale Boğazı = Dardanelles

Özet:
Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması ve Çanakkale Cephesi'nin açılması ile birlikte Çanakkale Boğazı'nı geçmeye çalışan müttefik kuvvetleri, 18 Mart 1915'te Boğazı geçmeye çalışırken ağır kayıplar vermiş, daha sonra Gelibolu'ya karadan çıkarma yaparak donanmanın geçişini engelleyen bataryaları etkisiz bir hale getirme amacıyla kara savaşlarını başlatmıştır. Müttefik denizaltıları kara savaşlarından önce Çanakkale Boğazı methalinde devriye görevi sürdürmüşler, bundan sonra su üstünden geçemedikleri Çanakkale Boğazı'nı su altından geçerek İstanbul ve diğer limanlardan cepheye yapılan nakliyatı engellemek, rastladıkları Osmanlı harp gemilerini tahrip etmek ve hatta İstanbul dahil olmak üzere müsait gördükleri fabrika, tren istasyonu ve karadan sevk edilen askeri kıt'alar gibi kıyı hedeflerini vurmayı amaçlamışlardır. Böylece cepheye asker ve mühimmat sevk edemeyen Osmanlı Devleti, Gelibolu'da zor durumda kalacak, bunu gören halk üzerinde bir tedirginlik ortaya çıkacaktı.Bu amaçla başlayan müttefik denizaltılarının Çanakkale Boğazı ve Marmara Denizi'ndeki harekâtı, 13 Aralık 1914 ile 2 Ocak 1916 tarihleri arasında devam etmiş, bu süre zarfında faaliyet gösteren 15 denizaltılardan 9'u Marmara Denizi'ne girebilmiş ve Osmanlı savaş gemilerine saldırıp, nakliyatı engellemeye çalışmıştır. Bunun üzerine, denizaltılara karşı bir takım tedbirler alınmasının ardından gerek deniz yoluyla gerekse kara yoluyla Çanakkale'ye yapılması gereken nakliyat sürdürülmüştür. Böylece Gelibolu Yarımadası'ndan son müttefik kuvveti ayrılıncaya kadar Türk kuvvetlerinin mühimmat ve iaşe bakımından desteklenmesine çalışılmıştır. Osmanlı Devleti'nin hizmetine gönderilen 13 Alman denizaltısından bir kısmı belli bir süre Marmara Denizi'nde mücadele etmiş daha sonra Karadeniz'e geçip Birinci Dünya Savaşı süresince bu sularda faaliyet göstermişlerdir.

Abstract:
After opening of the Çanakkale Front during the First World War, the allied forces who tried to pass through the Çanakkale Strait suffered heavy loses. Then the allied forces conducted landing operation at Gelibolu and started the war in order to defuse the batteries which prevented the navy from passing the Strait. Before the war, the allied submarines continued their patrolling service at the entrance of Çanakkale Strait. Then these submarines passed through the Strait sailing underwater. Their goal was to stop the transportation from İstanbul and other ports to the front and to destroy the Ottoman battleships and also the coastal targets such as factories, stations and landing troops. Thus, the Ottoman Empire could not transfer soldiers and ammunition and would be stuck in a difficult situation. So, the public would become anxious.The naval operation of allied submarines in the Çanakkale Strait and the Sea of Marmara continued between 13 December 1914 and 2 January 1916, 9 of 15 submarines entered into the Sea of Marmara, attacked the Ottoman battleships and tried to prevent the transport here. Thereupon, some measures were taken against these submarines and the transport to Çanakkale was sustained both by sea and by land. Until the last allies left Gelibolu Peninsula, Turkish forces were tried to be supported in terms of ammunition and subsistence. A number of 13 German submarines, which were dispatched to the service of the Ottoman Empire, struggled in the Sea of Marmara for a while and then moved to the Black Sea and operated here throughout the First World War.