91 Numaralı Adana Şer'iyye Sicili (H. 1286-1289/m. 1869-1873)
The Adana Court Registry Number 91 (H.1286-1289/ m.1869-1873)
Yazar: İDRİS SABAZ
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN KARLANGIÇ
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Adana = Adana ; Kadı sicilleri =   ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Şer'iyye sicilleri Osmanlı Devleti'nin hüküm sürdüğü coğrafyalarda yaşayan halkın sosyal, kültürel ve iktisadi hayatı hakkında bize en net bilgiler veren kaynaklardır. Bu kayıtlarda, kadı veya ilgili görevliler tarafından mahallinde tutulan kaynaklar olduğundan dolayı, ilgili vilayet, kasaba veya köy gibi bölgelerin yöresel özellikleri ön plana çıkmaktadır. Aynı şekilde kaydedildiği bölge hakkında birinci elden gelen bilgiler barındırdığından günümüz tarihçileri açısından paha biçilemez belgeler konumundadırlar. Bu değer, sadece günümüz Türkiye'si için değil, Osmanlı sınırlarının ulaştığı tüm coğrafya için geçerlidir. 
Hicri 1286-1289 / Miladi 1869-1873 yıllarını kapsayan 91 Numaralı sicilde, Adana'nın idari, sosyal ve ekonomik yapısına değinilmiştir. Bu çalışmada belgelerin transkripsiyonu yapılmış; kayıtların özetleri hazırlanarak Adana vilayetinin belirtilen tarihlerde, içerisinde bulunduğu idarî, sosyal ve ekonomik durum gözler önüne serilmeye çalışılmıştır. İncelediğimiz sicilde genel itibari ile yer alan davalar şunlardır: Alacak-verecek meseleleri, tereke kayıtlarına dayalı veraset davaları, nikâh kıyma, boşanma, aile içi anlaşmazlıklar, taşınmaz malların satışı, icâreye verilmesi veya aile içi paylaşımlardan doğan anlaşmazlıklar, yaralanma, darp ve gasp gibi konuları ihtiva etmekle beraber büyük çoğunluğu alacak-verecek davaları. 
Şeri'iye sicilleri, özellikle Osmanlı Devleti'nin idarî, sosyal, kültürel ve iktisadi hayatı hakkında araştırma yapmak isteyen yerli ve yabancı araştırmacıların vazgeçilmez ana kaynakları durumundadır. Transkripsiyonunu yapmış olduğumuz 91 Numaralı Adana Şer'iyye sicili (Hicri 1286-1289 / Miladi 1869-1873) ile literatüre katkıda bulunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The court documents of Ottoman are the the clearest sources that give us information about the social, cultural and economic life of the people living in the geographies ruled by the Ottoman Empire. In these records, the local characteristics of the regions such as the relevant province, town or village come to the fore, since there are sources kept in place by the judge or the relevant officials. Likewise they are invaluable documents for today's historians, as they contain first-hand information about the region where they were registered. This importance is valid not only for today's Turkey, but also for the entire geography within Ottoman borders.
It has been mentioned that the administrative, social and economic structure of Adana in the registry numbered 91, covering the years 1286-1289 Hijri / 1869-1873 Gregorian. In this study the documents were transcribed and by preparing summaries of the records the administrative, social and economic situation of the Adana province was tried to be revealed on the specified dates. The cases that they are generally included in the registry we examined are as follows: Issues of debt and inheritance, inheritance cases based on inheritance records, marriage, divorce, family disputes, sale of immovable property and leasing, disputes arising from family sharing, injury, assault and extortion, debt and claim litigations.
The Court of Sharia registers are the indispensable main sources of domestic and foreign researchers who want to do research on the administrative, social, cultural and economic life of the Ottoman Empire. It has been tried to contribute to the literature with the Adana Court Registers (Hijri 1286-1289 / Gregorian 1869-1873) which we have transcribed.