Bilişsel becerilerin travma sonrası gelişen savunma mekanizmaları üzerindeki etkisi
The effect of cognitive skills on the post trauma defense mechanisms
Yazar: ALPARSLAN GÜNAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ATİLLA TEKİN
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bellek = Memory ; Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Dikkat = Attention ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Savunma mekanizmaları = Defense mechanisms ; Testler = Tests ; Travma = Trauma ; Travma sonrası gelişim = Post-traumatic development ; Zeka = Intelligence

Özet:
Travmatik yaşam olaylarına maruz kalan kişiler, ortaya çıkan olumsuz
psikolojik sonuçlarla başa çıkabilmek için savunma mekanizmaları geliştirirler.
Ancak farklı türlerde ortaya çıkan bu savunma mekanizmalarının türünde hangi
süreçlerin etkili olduğu net olarak bilinememektedir. Bu çalışmada, travma sonrası
gelişen savunma mekanizmalarının türünün belirlenmesinde bilişsel becerilerin rolü,
işlevi ve etkililiği araştırılmıştır.
Çalışmanın örneklemini basit rastgele seçkisiz örneklem yöntemi ile yaşam
boyu en az bir travmatik yaşam olayına maruz kalmış üniversite mezunu 20 yetişkin
gönüllü ile yaşamboyu hiç travmatik yaşam olayına maruz kalmamış üniversite
mezunu 20 yetişkin gönüllü oluşturmuştur. İlk aşamada, çalışmaya gönüllü olarak
dahil olmak isteyen her bir katılımcıya sosyodemografik veri formu ile beraber
travma değerlendirme formu verilmiştir. İkinci aşamada zeka, dikkat ve bellek gibi
bilişsel becerileri ölçmek amacıyla Cattell Zeka Testi (3A Formu), d2 Dikkat Testi
ve Benton Görsel Bellek Testi uygulanmıştır.
Yaşanan travmanın şiddeti, sahip olunan travma sayısı, ego tarafından
geliştirilen matür, immatür ve nevrotik savunma mekanizmaları ve dikkat
dağınıklığı, psikomotor performans, sürdürülebilir dikkat problemi, dikkat salınımı,
görsel bellek, soyut düşünme becerisi arasındaki ilişki incelenmiştir.
Veri analizi için SPSS for Windows 22,0 programı kullanılmıştır.
Araştırmanın sonucunda bilişsel becerilerinin travma sonrası gelişen savunma
mekanizmaları üzerindeki etkisine yönelik anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.

Anahtar Kelimeler: Travma, Bilişsel Beceriler, Savunma Mekanizmaları

Abstract:
People who are exposed to traumatic life events develop defense mechanisms
to deal with negative psychological consequences. However, it is not known exactly
which processes are effective in the type of defense mechanisms that occur in
different types. In this study, the role, function and effectiveness of cognitive skills
were investigated in determining the type of defense mechanisms developed after
trauma.
The sample of the study was made up of 20 adult volunteers who were
exposed to at least one traumatic life event for life with simple random random
sampling method and 20 adult volunteers who were not exposed to any traumatic life
event for life. At the first stage, each participant who wanted to participate
voluntarily in the study was given a sociodemographic data form and trauma
evaluation form. In the second stage, Cattell Intelligence Test (3A Form), d2
Attention Test and Benton Visual Memory Test were applied to measure cognitive
skills such as intelligence, attention and memory.
The relationship between the severity of the trauma experienced, the number
of traumas owned, the mature, immature and neurotic defense mechanisms
developed by ego, and distraction, psychomotor performance, sustainable attention
problem, oscillation of attention, visual memory, abstract thinking skills were
examined.
SPSS for Windows 22.0 program was used for data analysis.
As a result of the study, no significant relationship was found regarding the
effect of cognitive skills on defense mechanisms developed after trauma.

Keywords: Trauma, Cognitive Skills, Defense Mechanisms