Erken çocukluk eğitimi çağındaki çocuklar için yayınlanmış resimli öykü kitaplarının dil oyunları yönünden incelenmesi
Examination of picture books published for children in early childhood education age in terms of language play
Yazar: KÜBRA ERGÜDER
Danışman: DOÇ. DR. NİLAY DEREOBALI
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil eğitimi = Language education ; Dil gelişimi = Language development ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Hikaye kitapları = Story books ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Resimli kitaplar = Illustrated books ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Bu çalışma, Türkçe yayınlanmış resimli öykü kitaplarında yer alan dil
oyunlarını; dil oyunlarının türleri bakımından dağılımını, sıklığını incelemeyi
amaçlamaktadır. Bununla birlikte, kitaplarında dil oyunlarına yer vermiş yazarların
dil anlayışlarının, kitabın dilini oluştururken öncelikli amacının ve odak noktasının
ve kitapların dilini oluştururken dikkat ettiği önemli noktaların neler olduğunun
incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu 1987- 2022 yılları
arası yayınlanmış, dil oyunu içerikli 50 adet resimli öykü kitabı oluşturmaktadır.
Yapılan çalışmada veri toplama aracı olarak, Corbett ve Prelock (2006)'un
çalışmaları ışığında araştırmacı tarafından geliştirilen, İngilizce ve Türkçeye hâkim
bir dilbilimci ve dil gelişimi alanında yetkin bununla birlikte İngilizceye hâkim bir
uzman tarafından değerlendirilen 'Dil Oyunu Kategorileri/ Metin İnceleme Formu'
kullanılmıştır. Bu form, resimli öykü kitaplarında yer alan dil oyunlarını fonolojik,
morfolojik, sentaktik, semantik ve pragmatik olmak üzere beş açıdan
değerlendirmeye fırsat veren 21 unsurdan oluşmaktadır. Araştırma sonucunda,
incelenen resimli öykü kitaplarında en çok morfolojik oyuna yer verildiği, bunu
sırasıyla fonolojik oyun, semantik oyun, sentaktik oyun ve pragmatik oyunun takip
ettiği görülmüştür. Buna ek olarak, kitaplarında dil oyunlarına yer veren üç yazarla
görüşme yapılmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanmış yarı yapılandırılmış
görüşme formundaki sorular yazarlara yöneltilmiş ve yazarlardan yanıtları alınarak
veriler toplanmıştır. Araştırma sonucunda, yazarların dil oyunları türleri arasında
morfolojik oyun kullanımına dikkat ettiklerini belirttikleri görülmüştür.

Abstract:
In this study, language plays in picture story books published in Turkish; It
aims to examine the distribution and frequency of language play in terms of types. In
addition, it aims to examine the language understanding of the authors who have
included language play in their books, the primary purpose and focus of the book
while creating the language, and the important points that they pay attention to while
creating the language of the books. The study group of the research consists of 50
picture story books with language play content published between 1987-2022. In the
study, 'Language Play Categories/Text Analysis Form', which was developed by the
researcher in the light of the studies of Corbett and Prelock (2006) and evaluated by a
linguist who is fluent in English and Turkish, and an expert in the field of language
development, as well as English, was used as a data collection tool in the study. This
form consists of 21 criteries that allow evaluating the language play in picture story
books from five aspects: phonological, morphological, syntactic, semantic and
pragmatic. As a result of the research, it was seen that the most morphological play
was included in the picture story books examined, followed by phonological play,
semantic play, syntactic play and pragmatic play, respectively. In addition,
interviews were conducted with three authors who included language play in their
books. The questions in the semi-structured interview form prepared by the
researcher were directed to the authors and the data were collected by taking the
answers from the authors. As a result of the research, it was seen that the authors
stated that they paid attention to the use of morphological play among the types of
language play.