Çay fabrikalarında ISO 22000 gıda güvenliği yönetim sisteminin uygulanabilirliği
The applicability of ISO 22000 food safety management system in tea factories
Yazar: CEMAL DİLEK
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN ÜÇÜNCÜ
Gümüşhane Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Gıda kalitesi = Food quality ; HACCP =   ; ISO 22000 = ISO 22000

Özet:
Çay fabrikaları, arasındaki rekabetin artmasıyla birlikte çay üretiminin daha kaliteli ve güvenli yapılması için verdikleri hizmetleri bir sisteme ve standarda göre yapmaya başlamışlardır. Fabrika sahiplerinin günümüz tüketicilerinin bilinçli ve seçici olan isteklerini karşılamak amacıyla, çay alımı aşamasından işlenip paketleme aşamasına kadar kalite, hijyen ve gıda güvenliğini daha da ön plana çıkardığı görülmektedir. Bu süreçte fabrikanın kalite ve hijyen sorumlularına önemli görevler düşmektedir.  Bu çalışmada Trabzon, Giresun ve Rize'de faaliyet gösteren, ISO 22000 Gıda Güvenliği Sistemi belgesine sahip çay fabrikalarına yönelik, ISO standartlarının uygulanabilirliği analiz edilmiştir.
Nitel araştırma modeline sahip bu çalışmada, ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi belgesine sahip üç fabrikanın kalite ve hijyen sorumluları ile önceden belirlenmiş yarı-yapılandırılmış araştırma soruları ile mülakatlar yürütülmüştür. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analize dilerek, çalışmanın örneklemine ait kategoriler ve kodlar oluşturulmuştur.
Çalışma sonucunda, çay fabrikalarının gıda güvenliği konusunda bazı sorunlarının olduğu, problemlerin çözümü için ise, işletme yönetiminin ilk olarak ISO 22000 yararına inanması gerektiği düşünülmektir. Ayrıca katılımcı fabrikaların ISO 22000 standartlarının uygulanması konusunda ne tür sorunlar yaşadıkları ortaya çıkarılmıştır. Yapılan araştırma ile gereken kaynakları sağlayarak eğitim, personel, mutfak alanı, depolar gibi ihtiyaç duyulan yapı kurulduğu zaman ISO 22000 sistemlerinin uygulanabilir olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
With the increase in competition among them, tea factories began to give the services they provide to make the production of higher quality and more secure tea according to a system and standard. It is observed that factory owners have increased the quality, hygiene and food safety of tea from procurement to packaging stages in order to meet the conscious and selective demands of today's consumers. In this process, the quality and hygiene personnel of the factory have important duties. In this study the applicability of ISO standards were analyzed in tea factories which have ISO 22000 Food Safety Management System certificate in Trabzon, Giresun and Rize. 
In this study, which has qualitative research model, interviews were conducted with the personnel responsible for the quality and hygiene in three factories having ISO 22000 Food Safety Management System certificate and pre-determined semi-structured research questions were asked. The data obtained were analyzed through content analysis method, and the categories and codes related to the sample of the study were formed.
As a result of the study, it is thought that tea factories have some problems about food safety, and to solve those problems, business management should first believe in the benefits of ISO 22000. In addition, the kinds of problems that the participant factories have in the implementation of ISO 22000 standards were revealed. With the study it was concluded that ISO 22000 systems can be applied if basic facilities such as education, personnel, warehouses, and kitchen area are established by providing the necessary resources.