Çocuklarda görsel sıralı bellek ve yaş gruplarındaki gelişimi
Development of visual and auditory sequential memory
Yazar: NUR İNAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1992
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bellek = Memory ; Görsel sıralı bellek = Visual sequential memory ; Sıralı bellek = Sequential memory ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırmada 3-1 1 yaşları arasında toplam 210 çocukta sıra belleğinin gelişimi incelenmektedir. Uyaran olarak, görsel ve sözel maddelerden oluşan diziler kullanılmıştır.Bu diziler arasında da, çocukların tanışıklık dereceleri farklı olan uyaranlar bulunmaktadır. Ayrıca her çocuğa WISC-R testinin "sayı dizisi" alt testindeki sayı dizileri, düz ve tersine tekrar testleri uygulanmıştır. Sayı dizilerini tekrarlama başarılarıyla sözel ve görsel uyaranları doğru sırada hatır lama başarılan arasındaki ilişkiler incelenmiştir. İşlem belleğinin kapasitesini tahmin olarak da WISC-R tersine doğru sayı dizilerini tekrarlamak başarısı ele alınmıştır. Görsel malzeme, çizim olarak verilen ve günlük yaşamda anlam ı olmayan, çocukların tanışık olmadıkları çizimlerden seçilmiştir. Bu amaçla Illinois Test of Psycholinguistic Abilities" (ITPA) bataryasının alt testlerinden biri olan "görsel sıralı bellek (Visual sequential Memory) bölümü kullanılmıştır. Resimler ise, yine çizim halinde fakat günlük yaşamda karşılaşılan sahneleri betimlemektedir. Okul malzemesi veya çocukların kullandıkları resimli kitaplardan seçilmişlerdir. Sözcükler ise isim, sıfat ve eylem bildiren 5'er maddeden oluşan, sık kullanılan sözcüklerden oluşan diziler biçimindedir. Çocuklara sözel olarak söylenmiş ve aynı sırada tekrarlamaları istenmiştir. Bulgular, doğru sırada hatırlanan her madde için bir puan verilerek, kategori puanları ve kullanılan tüm uyaranlar içinde toplam puanlar oluşturularak, yaşlara, cinsiyetlere ve uyaran türlerine göre analiz edilmiştir. Çocukların hatırlayabildikleri toplam madde sayısı, ilk ve son konumda hatırlayabildikleri madde sayıları ayrı ayrı hesaplanarak yaşlarına göre analiz edilmiştir. Bulgular, yaşa bağlı değişmelerin özellikle tanışıklık düzeyi düşük bulunan malzemede daha düzenli artışlar olarak gözlenebildiğini ortaya çıkarmaktadır. İşlem belleği kapasitesinin tahminleriyle, sıralı hatırlama arasında da anlamlı korelasyonlar bulunmaktadır.

Abstract:
The development of the visual and auditory sequential memory was studied in 210 children between ages 3 to 1 1. The visual material consisted of pictures of familiar everyday objects and scenes and a set of unfamiliar abstract geometric shapes taken from subtest of the Illinois Test of Psycholinguistic Abilities. The auditory material was selected from among lists of unconnected familliar words. Children were also given the forward and backword digit-span tests of the WISC-R. The results indicated regular age-related development in sequential recall. The primacy effect was obtained for all types of material employed in this study. The recency effect, however, was obtained only for familiar pictures. The findings were discussed in relation to children's strategy utilization in sequential recall tasks. Yükseköğretim Ktiiulxi n^ijncntasyon Merkezi