Kadın basketbolcuların antrenman ve müsabaka yük takiplerinin değerlendirilmesi
Assessment of training and competition load monitoring of female basketball players
Yazar: ADEM ÇEVİK
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR BOSTANCI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmada kadın basketbolcuların 21 haftalık sezon öncesi-içi antrenman ve müsabaka döneminde sporcuların maruz kaldıkları yüklerin bazı subjektif (içsel) yöntemler aracılığıyla belirlenmesi ve takip edilmesi amaçlandı. Araştırmaya antrenman yaşı:15,64±3,7 yıl olan 11 (yaş:26±3,87 yıl, boy:179,18±9,89 cm, VKİ:22,1±1,69 kg/m²) profesyonel kadın basketbolcu katıldı. Katılımcıların içsel yüklerini belirlemek amacıyla algılanan zorluk derecesi (AZD) ölçeği kullanılarak haftalık yükleri hesaplandı. Haftalık yük sonuçları ile akut-kronik iş yükü oranı (AKİYO)  belirlendi. AKİYO hesaplaması; akut iş yükünün kronik iş yüküne (dört haftalık ortalama) bölünmesiyle hesaplandı. Elde edilen AZD verileri ile antrenman monotonluğu; 1 haftalık antrenmanın, günlük antrenman yükü ortalamasının, günlük antrenman yükü standart sapmasına bölünmesiyle hesaplanırken antrenmanın zorluğu ise haftalık yük ile antrenman monotonluğunun çarpımıyla elde edildi. Antrenman ve müsabakalar sırasında ise kalp atım hızı (KAH) verileri Bluetooth® Polar H10 marka KAH sensör bandı kullanılarak tespit edildi. Antrenman yükleri geçerliliği ve güvenirliği olan TRIMP (training impulse) Edward's yöntemi ile hesaplandı. Sporcuların zindelik durumlarını belirlemek için haftanın ilk antrenmanı ile son antrenmanı öncesi zindelik durum anketi uygulaması yapıldı.Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; sporcuların müsabakalardaki TRIMP değeri ile AZD arasında yüksek ilişkinin olduğu (ρ =0,611), (ρ=0,865); sezon öncesi ve içinde ki maçlarda KAH'larında geçirilen sürelerde 2. bölgede bir artışın (%19,6) 5. bölge de ise düşüşün (%-22,3), kazanılan ve kaybedilen maçlar arasında ki karşılaştırmada TRIMP değerinin kaybedilen maçlarda daha fazla olduğu tespit edildi. Sonuç olarak AZD ile TRIMP arasındaki yüksek ilişkinin sporcuların içsel yükünü hesaplamada etkili yöntemler olduğunu göstermektedir. Bu nedenle antrenör ve spor bilimcilere sporcuların antrenman yükünü belirleme ve takip etme konusunda bu yöntemlerin kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
This study aimed to determine and monitoring the loads that female basketball players were exposed to during the 21-week pre-season training and competition period by using some subjective (internal) methods. Eleven professional female basketball players with a training age of 15.64±3.7 years (age: 26±3.87 years, height: 179.18±9.89 cm, BMI: 22.1±1.69 kg/m²) participated in the study. Weekly loads were calculated using the rate of perceived exertion (RPE) scale to determine the participants' internal loads. The acute-to-chronic workload ratio (ACWR) was determined based on weekly load results. ACWR was calculated by dividing the acute workload by the chronic workload (four-week average). Training monotony was calculated by dividing the average daily training load by the standard deviation of the daily training load for one week of training, while training difficulty was calculated by multiplying the weekly load by the training monotony. Heart rate (HR) data were detected during training and competitions using a Bluetooth® Polar H10 HR sensor band. Training loads were calculated using the valid and reliable TRIMP (training impulse) Edward's method. To determine the fitness status of the athletes, a fitness status questionnaire was applied before the first and last training of the week. According to the findings obtained as a result of the research, it was determined that there was a high correlation between the TRIMP value of the athletes in the competitions and RPE (ρ =0,611), (ρ =0,865); an increase in the second region (19,6%) and a decrease in the fifth region (22,3%) in the time spent in the HR in the matches before and during the season, and the TRIMP value was higher in the lost matches in the comparison between the won and lost matches. In conclusion, the high correlation between RPE and TRIMP shows that they are effective methods to calculate the internal load of athletes. Therefore, it is recommended that coaches and sports scientists use these methods to determine and monitor the training load of athletes.