Görsel dikkat ve görsel hafıza egzersizlerinin sporcuların imgeleme becerisi üzerine etkisi
The effect of visual attention and visual memory exercises on the imagery skills of athletes
Yazar: EDA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ERDİNÇ ŞIKTAR ; DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ BEDİR
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Bellek = Memory ; Görsel bellek = Visual memory ; Görsel dikkat = Visual attention ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; İmgeleme = Imagery

Özet:
Amaç: İmgeleme, uygulamalı bir zihinsel antrenman türü olarak spor psikolojisi alanında giderek popüler olmaya başlamış psikolojik antrenman yöntemlerinden biridir. Alanında başarılı olan birçok olimpik ve elit sporcunun imgeleme antrenmanı yaparak performans seviyelerini artırdıkları bilinmektedir. Her ne kadar sportif performansa önemli katkıları bilimsel olarak kanıtlanmış olsa da imgeleme antrenmanlarının verimliliği ve etkililiğini artıracak araştırmalara ihtiyaç vardır. Bu bağlamda yapılan bu çalışmanın amacı, sporculara uygulanan görsel dikkat ve görsel hafıza egzersizlerinin imgeleme becerisi üzerindeki etkilerini incelemektir.
Yöntem: Araştırmaya toplamda 30 sporcu katılmıştır (15 = deney 15 = kontrol). Araştırmanın katılımcılarını üniversite takımlarında oynayan (basketbol, futbol, voleybol) sporcular oluşturmaktadır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden olan yarı deneysel yöntem kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Hareketi İmgeleme Ölçeği, d2 Dikkat Testi ve Görsel n-Back Testi kullanılmıştır. Elde edilen veriler, deney ve kontrol gruplarının zamana göre farklılıklarını ortaya çıkarmak için Tekrarlı Ölçümlerde İki Yönlü ANOVA kullanılmıştır.
Bulgular:  Araştırma bulguları, sporculara uygulanan 6 haftalık görsel dikkat ve görsel hafıza egzersizlerinin sporcuların görsel dikkat becerileri üzerinde herhangi bir etkisi bulunmazken, görsel hafıza becerilerini ise olumlu yönde geliştirdiğini göstermektedir. Araştırmanın ikinci aşamasında yapılan analizlerde ise sporcuların gelişen görsel hafıza düzeylerine paralel olarak imgeleme becerilerinin de gelişmiş olması araştırmanın bir diğer önemli bulgusudur.
Sonuç: Yapılan bu çalışma sonucunda; sporculara uygulanan görsel hafıza egzersizlerinin, sporcuların imgeleme becerilerini artırmada görsel dikkat egzersizlerine göre daha etkili sonuçlar verdiği söylenebilir. Ayrıca spor ortamlarında kullanılan imgeleme antrenmanlarının verimliliği ve etkililiğini artıracak en etkili yollardan birisinin sporcuların görsel dikkat becerilerinin geliştirilmesi olduğu söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Görsel Dikkat, Görsel Hafıza, İmgeleme, n-back, Spor Psikolojisi

Abstract:
Purpose: Imagery is one of the psychological training methods that has become increasingly popular in the field of sports psychology as a type of applied mental training. It is known that many olympic and elite athletes who are successful in their field increase their performance levels by doing imagery training. Although its important contributions to sportive performance have been scientifically proven, there is a need for research that will increase the efficiency and effectiveness of imagery training. In this context, the aim of this study is to examine the effects of visual attention and visual memory exercises applied to athletes on imagery skills.
Method: A total of 30 athletes participated in the study (15 = experiment 15 = control). The participants of the research are athletes who play in university teams (basketball, football, volleyball). In the study, the quasi-experimental method, which is one of the quantitative research methods, was used. Movement Imagination Scale, d2 Attention Test and Visual n-Back Test were used as data collection tools. Two-way ANOVA was used in repeated measurements to reveal the differences between the obtained data, the experimental and control groups over time.
Findings: The results of the research show that 6-week visual attention and visual memory training applied to the athletes did not have any effect on the visual attention skills of the athletes, but they improved their visual memory skills in a positive way. Another important finding of the research is that in the analyzes made in the second stage of the research, the visual memory skills of the athletes developed in parallel with the developing visual memory levels.
Result: Consequently; It can be said that visual memory exercises applied to athletes give more effective results than visual attention exercises in increasing the imagery skills of athletes. In addition, it can be said that one of the most effective ways to increase the efficiency and effectiveness of imagery training used in sports environments is to improve the visual attention skills of athletes.
Keywords: Visual Attention, Visual Memory, Imagery, n-back, Sports Psychology