Kırsal bölgelerde sosyal kalkınma ve sosyal hizmet
Social development and social work in rural areas
Yazar: NECATİ BUĞRA KUDDAŞ
Danışman: PROF. DR. VELİ DUYAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Karaman = Karaman ; Kırsal kalkınma = Rural development ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; İç göçler = Internal migrations

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, kırsal bölgelerde gerçekleştirilen kalkınma programlarıyla birlikte gelişen sosyal hizmet ihtiyacını belirlemektedir. Bu anlamda araştırma kapsamında, Karaman ilindeki kırsal yerleşimler toprak yapılarına göre 'çayır ve mera alanı', 'orman ve fundalık alan' ve 'ova tarımı' yoğunluklu köyler olmak üzere üç tabakaya ayrılmıştır. Belirlenen tabakalardan seçkisiz olarak örnekleme dahil edilen yerleşimlerin toprak yapıları, demografik koşulları, yaşam alanlarının durumu, gündelik hayat deneyimleri, kır ve kent arasındaki yaşam deneyimi farklılıkları, sosyal ve insani kalkınma programlarının kırsal yaşamdaki etkileri ve sağlık ve sosyal hizmetlere erişim imkanları incelenmiştir. 
Nitel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilen bu çalışmada çoklu durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırma kapsamında Karaman İli'nde 15 yerleşimde 22 görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşmeciler Karaman İli doğumlu ya da en az 20 yıldır Karaman'da yaşayan, yaşları 40 ile 65 arasında olan en az ilkokul mezunu kişiler arasından seçilmiştir. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilmiştir. Araştırma verileri MAXQDA 18.2 nitel veri analiz programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Yapılan araştırma sonucu elde edilen bulgular, sosyal kalkınma süreci teması altında coğrafi koşullar, köylerin demografik özellikleri, ekonomi, bayındırlık, köyde yaşamsal ihtiyaçların karşılanması, sosyal ilişkiler sistemi ile aile ve akrabalık sistemi olmak üzere 7 kategori altında analiz edilmiştir. 
Araştırma bulgularına göre kırsal bölgelerde yaşanan değişim, özellikle kırsaldaki nüfus ve üretim kaybının, kırsal yerleşimlerdeki bayındırlık ve altyapı eksiklikleri ile mevcut iktisadi faaliyetlere katılma imkanlarında toplumsal cinsiyet farklılıkları nedeniyle kaynaklandığı görülmüştür. 	Araştırmanın sonuçlarına göre kırsal bölgelerdeki kalkınma faaliyetlerine tüm yerleşiklerin birlikte katılmasını sağlayacak toplumsal yaklaşımların önemi ortaya çıkmıştır. Kırsal bölgelerde yaşanan sorunların çözümü için öncelikle sosyal hizmet ve sağlık hizmetlerine erişimde, kentlere kıyasla yaşanan sorunların ivedilikle telafi edilmesi, kırsal üretim ve üretilen ürünlerin satışında toplumcu yaklaşımların benimsenmesi ve kırsal üretici ve sakinlerin sosyal güvenlik sistemine dahli için çeşitli teşviklerin kullanılması gerektiği görülmüştür.

Abstract:
The main purpose of this research is to identify the need for social services that arises from the development programs carried out in rural areas. In this sense, within the scope of the research, rural settlements in Karaman province were divided into three strata according to their soil structure: 'meadow and pasture area', 'forest and heathland' and 'lowland agriculture' intensive villages. Soil structures, demographic conditions, living space conditions, daily life experiences, differences in life experiences between rural and urban areas, the effects of social and human development programs on rural life, and access to health and social services were examined. 
In this qualitative research study, a multiple case study design was used. Within the scope of the research, 22 interviews were conducted in 15 settlements in Karaman Province. The interviewees were selected among people who were born in Karaman Province or who have lived in Karaman for at least 20 years, aged between 40 and 65, and who have at least a primary school education. The data were obtained through a semi-structured interview form. The research data were analyzed using MAXQDA 18.2 qualitative data analysis software. The findings obtained as a result of the research were analyzed under the theme of social development process under 7 categories: geographical conditions, demographic characteristics of villages, economy, public works, meeting vital needs in the village, social relations system and family and kinship system. 
According to the findings of the research, it is seen that the change in rural areas, especially the loss of population and production in rural areas, is due to the lack of public works and infrastructure in rural settlements and gender differences in the opportunities to participate in existing economic activities. 	According to the results of the research, the importance of social approaches that will enable all residents to participate together in development activities in rural areas has emerged. In order to solve the problems in rural areas, it has been observed that the problems in access to social services and health services compared to urban areas should be urgently compensated, communitarian approaches should be adopted in rural production and sales of the rural products, and various incentives should be used to include rural producers and residents in the social security system.