Hypericum (kantaron) türlerinden elde edilen uçucu yağların herbisidal etkilerinin belirlenmesi
Determination of herbicidal effects of essential oils obtained from species of Hypericum
Yazar: GÜLBAHAR EROL
Danışman: PROF. DR. ŞABAN KORDALİ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Fitopatoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada farklı yabancı ot türlerinin tohum çimlenmesi, kök gelişimi ve yeşil aksamlarında, bitkisel kökenli uçucu yağların bio-herbisidal etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla Erzurum yöresinden toplanan Hypericum lydium Boiss., Hypericum microcalycinum (Boiss. Et Helder.) Robson,  Hypericum perforatum L. ve Hypericum scabrum L.'ye ait yaprak, çiçek ve sap materyallerinden elde edilmiş olan uçucu yağlar kullanılmıştır. İzole edilen uçucu yağların GC-MS yöntemiyle analizleri yapılmıştır. Bu uçucu yağların ana bileşenleri sırasıyla Caryophyllene oxide (%38,51), β-Caryophyllene (%48,37), β-Caryophyllene (%27,86) ve α-Pinene (%18,88) olarak tespit edilmiştir. Elde edilen uçucu yağlar Chenepodium album L., Amaranthus retroflexus L., Cichorium intybus L. ve Convolvulus arvensis L., yabancı ot tohumlarına karşı uygulanmıştır. Uygulanan doz arttıkça laboratuvar şartlarında tohum çimlenmesi, kök ve sürgün uzunluğu üzerine herbisidal etkinin arttığı gözlemlenmiştir. Kullanılan yağlar yabancı ot tohumlarının çimlenmesi üzerinde %68,08 ile %100 arasında engelleyici etki yapmıştır. Sera denemeleri türlere göre farklılıklar göstermekle birlikte bitkilerde 48. saatin sonunda %14,42 ile %80 arasında ölümler tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Hypericum türlerinden elde edilen uçucu yağların ülkemiz tarım alanlarında ciddi sorun oluşturan C. album, A. retroflexus, C. intybus ve C. arvensis yabancı ot türlerine karşı alternatif biyo-herbisit olarak uygulanabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, bio-hebisidal effects of herbal orginated essential oils on seed germination, root and stem developments. For this purpose; leaf, flower and stem belong to Hypericum lydium Boiss., Hypericum microcalycinum (Boiss. Et Helder.) Robson,  Hypericum perforatum L. ve Hypericum scabrum L. were collected from Erzurum region and essential oils of these materials were used. The essential oils isolated from H. perforatum, H. scabrum, H. microcalycinum ve H. lydium were analyzed by GS-MS method. Main essential oil component were found to be in order to Caryophyllene oxide (%38,51), β-Caryophyllene (%48,37), β-Caryophyllene (%27,86) ve α-Pinene (%18,88). Derived essential oils were applied to weed seeds of Chenepodium album L., Amaranthus retroflexus L., Cichorium intybus L. and Convolvulus arvensis L. Increasing the application dose derived from areal parts of H. perforatum, H. scabrum, H. microcalycinum ve H. lydium decreased the length of roots and stems and seeds germination. It was determined that essantial oil inhibited the germination of weed seeds of the rote of %68,08 - %100. In greenhouse experiments deaths of plants were found to be rate of %14,42 - %80 at the end of 48 hours. As a result, it was determined that the essential oil from Hypericum species could be applied as alternative bio-herbicide to C. album, A. retroflexus, C. intybus ve C. arvensis seeds caused serious problems on culture areas of our country