Dünya müzelerinde Osmanlı kumaş ve halıları
Ottoman fabrics and carpets in world museums
Yazar: ECEM USTA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞÖHRET AKTEPE
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: El Sanatları = Crafts ; Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Müzecilik = Museology
Dizin: 16. yüzyıl = 16. century ; El sanatları = Handicrafts ; Halılar = Carpets ; Kumaşlar = Fabrics ; Müzeler = Museums ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı sanatı = Ottoman art ; Türk sanatı = Turkish art

Özet:
Asırlar süren Osmanlı İmparatorluğu'nun, sosyo-politik gücü ve görkeminin yanı sıra,
sanata karşı duruşları ve sanat zevki göz ardı edilemeyecek kadar ihtişamlıdır. Ancak Türk
sanatının Osmanlı'ya gelene kadarki, tarihi sürecini de göz ardı etmemek gerekir. Kökeni
ilkel devirlere kadar dayanan bu sanatın, İslamiyet öncesi devirde başlayan oluşumu,
İslamiyet'ten sonra şekillenmeye başlamıştır. Türk Sanatı'nın gelişimi Osmanlı İmparatorluğu
döneminde, 16.yüzyılda en nihai şeklini şeklini almıştır.
Osmanlı İmparatorluğu'nda verilen eserlere Batı her zaman büyük hayranlık
beslemiştir. Özellikle kumaşlarının ve halıların kalitesi, özgünlüğü ve gösterişi her zaman
dikkat çekmiştir. Şu an dünya müzelerinde ve özel koleksiyonlarda bu kadar çok kumaş ve
halının olması, o ihtişamlı zamanlarda, yurt dışına çok fazla eşyanın çıkarıldığı sonucuna
ulaşmamızı sağlamaktadır. Çoğunluğu 16. yüzyıla ait olan bu eserler, Türk sanatının o dönem
ki görkemli halini de sergilemektedir.
Bu araştırmada, dünya müzelerindeki kumaş ve halıları incelemeden önce, Türk
süsleme sanatının gelişimi üzerine inceleme yapılmış, dönemsel gelişimi kronolojik olarak
irdelenmiştir. Türk süsleme sanatının kökenine kadar inilerek başlangıcından, en görkemli
zamanına kadar, hangi eserlerde ne şekilde kullanıldığını da araştırmaya dahil edilerek dünya
müzelerinde yer alan Osmanlı dönemi kumaş ve halılarını da incelenerek,araştırma görsel ve
yazılı kaynaklarla desteklenmiştir.

Anahtar Kelime: Osmanlı Devleti, Türk sanatı, İslamiyet, Müze, Kumaş ve Halı

Abstract:
The Ottoman Empire which lasted for centuries,  besides the its socio-political power and splendor characteristics , its stance against the art itself and the art pleasure are also too grand to be ignored. However, the historical process of Turkish art until its arrival to the Ottoman Empire should not be ignored. The origin of this art, which dates back to the primitive period, began in the pre-Islamic period, it has been shaped with Islam. The development of Turkish art took its shape in the Ottoman Empire era during the 16th century.
The artworks that were given always been envied by western states. In particular, the quality, authenticity and flair of fabrics and carpets have always attracted attention. The fact that there are so many fabrics and carpets in Word museums and private collections now enables us to reach the conclusion that too many items were exported abroad in those magnificent state of Turkish Art. These works, most of which belong to the 16th century, exhibit the magnificent Turkish art at that time. 
In this research, before examining the fabrics and carpets in world museums, the development of Turkish ornament art was examined and its periodic development was examined chronologically. From the beginning the origin of the Turkish decorative art to the most glorious time, in which works the Turkish ornament art was used and the Ottoman period fabrics and carpets in the world museums were examined and the research was supported with visual and written sources.

Key Words: Ottoman Empire, Turkish Art, Islam, Museum, Fabric and Carpet