Deneysel rat kolit modelinin kolon doku histopatolojisi ve oksidatif değişiklikleri ile fekal mikrobiyota üzerine etkilerinin araştırılması: Alfa lipoik asitin terapötik değeri
Investigation of the effects of experimental rat colitis model on histopathological and oxidative changes in colon tissue, and fecal microbiota: The therapeutic value of alpha lipoic acid
Yazar: İREM TANER
Danışman: PROF. DR. MÜRŞİDE AYŞE DEMİREL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Analizleri ve Beslenme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Bağırsak mikrobiyotası =   ; Enterokolit = Enterocolitis ; Hayvanlar-laboratuar = Animals-laboratory

Özet:
Ülseratif kolit, gastrointestinal sistemin kronik bir inflamasyonudur. İnflamasyon ve doku hasarını iyileştirmek amacıyla yapılan tedavilerin yanı sıra bağırsak mikrobiyotasındaki dengesizliğin giderilmesi önemlidir. Bu tez konusunda, rat ülseratif kolit modelinde alfa lipoik asitin tek başına veya mesalamin kombinasyonuyla antioksidan, anti-inflamatuvar, propitoz ve bağırsak mikrobiyotası üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırmamızda, ratlar kontrol, kolit, mesalamin, alfa lipoik asit ve mesalamin+alfa lipoik asit gruplarına ayrıldı. Kontrol grubuna kolit modeli uygulanmadı. Diğer gruplarda, kolit asetik asitin intrarektal uygulanmasıyla indüklendi. Hastalık aktivite indeksinin en yüksek kolit grubunda, tedavi grupları arasında ise en düşük mesalamin+alfa lipoik asit grubunda olduğu saptandı. Kolit, mesalamin ve alfa lipoik asit gruplarındaki makroskobik skorun kontrol grubuna göre anlamlı olarak artış gösterdiği belirlendi. OSI değeri en yüksek kolit grubunda belirlenirken, kontrol, alfa lipoik asit ve mesalamin+alfa lipoik asit gruplarına göre yüksek seviyede olması anlamlı bulundu. Nitrotrozin seviyesi en yüksek kolit grubunda belirlenirken, kontrol, mesalamin, alfa lipoik asit ve mesalamin+alfa lipoik asit gruplarına göre yüksek seviyede olması anlamlı bulundu. NLRP3 inflamazomu ve GSDMD düzeyi kolit grubunda kontrol grubuna göre anlamlı artış gösterdi. GSDMD protein düzeyi, mesalamin+alfa lipoik asit grubunda kolit grubuna göre anlamlı olarak azaldı. Kolit grubunda histopatolojik skorun arttığı; sıkı bağlantı proteinlerinin ise azaldığı, alfa lipoik asit uygulamasının bu parametreler üzerinde iyileştirici etkilerinin anlamlı olduğu görüldü. Kolitin bağırsak disbiyozisine neden olduğu, alfa lipoik asitin mikrobiyota düzenlenmesine katkıda bulunduğu belirlendi. Sonuçlarımız, alfa lipoik asitin kolite bağlı kolon dokusunda artan inflamasyon, oksidasyon ve inflamazom parametreleri ile birlikte mikroskobik skora; azalan sıkı bağlantı proteinlerine; bağırsak mikrobiyotasındaki disbiyozise karşı olumlu etkileri olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Ulcerative colitis is a chronic inflammation of the gastrointestinal system. In addition to treatments aimed at healing inflammation and tissue damage, addressing the imbalance in the intestinal microbiota is crucial. The aim of the thesis is to investigate the effects of alpha-lipoic acid, either alone or in combination with mesalamine, on antioxidant activity, anti-inflammatory responses, proptosis, and gut microbiota in a rat model of ulcerative colitis. In our study, rats were divided into control, colitis, mesalamine, alpha-lipoic acid, and mesalamine+alpha-lipoic acid groups. The control group did not undergo colitis induction, while colitis was induced in other groups by intrarectal administration of acetic acid. The disease activity index was the highest in the colitis group and the lowest in the mesalamine+alpha-lipoic acid group among the treatment groups. Macroscopic scores in the colitis, mesalamine, and alpha-lipoic acid groups were significantly elevated compared to the control group. The OSI was the highest in the colitis group, with significantly elevated levels compared to the control, alpha-lipoic acid, and mesalamine+alpha-lipoic acid groups. The nitrotyrosine level was also highest in the colitis group, and significantly elevated compared to the control, mesalamine, alpha-lipoic acid, and mesalamine+alpha-lipoic acid groups. NLRP3 inflammasome and GSDMD levels showed significant increases in the colitis group compared to the control group, while GSDMD protein levels were significantly reduced in the mesalamine+alpha-lipoic acid group compared to the colitis group.  Histopathological scoring in the colitis group increased, while tight junction proteins decreased; alpha-lipoic acid administration significantly ameliorated these parameters. It was determined that colitis caused intestinal dysbiosis and that alpha-lipoic acid contributed to the regulation of microbiota. Our results indicate that alpha-lipoic acid has beneficial effects on increased inflammation, oxidative stress, inflammasome parameters, and microscopic scores, as well as on the reduction of tight junction proteins and dysbiosis of the intestinal microbiota associated with colitis