Doğal ve ıslah kapsamındaki meralarda bazı toprak kalite değişkenlerinin değişiminin belirlenmesi
Assessment of changes in some soil quality variables of native pastures and pasteres under a remediation programme
Yazar: MEMİŞ MEMİŞ
Danışman: PROF. DR. HİKMET GÜNAL
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Tarım toprakları = Agricultural soils

Özet:
Meralar, işlemeli tarımın yapılması ve sürekli bitki örtüsü ile kaplı olmalarından dolayı eskosistem için oldukca öenmli görevler yerine getirmektedir.Özellikle karbon depolama gibi bir görevi yerine getiren meraların bu işlevleri yoğun ve zamansız otlatma ve amaç dışı kullanımlar tarafından tehdit edilmektedir. Bu çalışmanın amaçları; ıslah kapsamına alınan bir merada gübreleme ve tohumlama gibi tarımsal uygulamalar ile toprak kalitesinin nasıl değiştiğinin belirlenmesi, merada yer alan toprak özelliklerinin mesafeye bağlı değişkenliklerinin modellenmesi ve haritalanmasıdır. Toprak kalitesindeki değişim, aynı özelliklere sahip bitişik konumda bulunan ancak ıslah kapsamında olmayan meranın özellikleri ile karşılaştırılması ile belirlenmiştir. Toplam 651 da olan mera alanı 200m*200m'lik gridlere ayrılmış ve gridlerin köşe noktalarında yüzey (0-20 cm) derinlikten toprak örnekleri alınmıştır. Meranın ıslah edilen bölümünde 73 ve ıslah dışında kalan alandan 43 olmak üzere toplam 120 toprak örneği alınmıştır. Toprakların tekstür, pH, elektriksel iletkenlik, kireç, organik madde, değişebilir potasyum, değişebilir sodyum, bitkiye yarayışlı fosfor ve agregat stabilitesi analizleri yapılmıştır. Tüm alanın toprak kalitesi indeksi %87.01 iken bu değer ıslah kapsamına alınan kısımda %86.74 ve alınmayan kısımda ise %87.41'dir. Çalışma sonuçları, kısa bir süre içerisinde dahi ıslah kapsamına alınan meralarda, uygulanan gübreleme ve tohumlama faaliyeti ile toprağın kalitesinin değişim gösterebileceğini göstermiştir. Meraların sürdürülebilir olarak ekosistem servislerini yerine getirebilmeleri, toprak kalitelerinin korunması ve iyileştirilmesi ile mümkündür.

Abstract:
Pastures provide quite important ecosystem services due to not having tillage practices and permanent vegetation. Soil functions particularly carbon sequestration provided by the pastures are being threatened by intensive and inappropriate grazing along with unintended use.  The purposes of this study were to demonstrate the changes of soil quality in a pasture that was under the reclamation coverage with application of the fertilization and seeding practices and to model and map the soil charecteristics of the pasture. The change in soil quality was determined by the comparison of quality scores obtained by the scores of adjacent pasture which was not under reclamation coverage. Total area of pasture is 651 da and the area was divided into 200*200 m square grids. Surface (0-20 cm) soil samples were collected from the nodes of each grid points. Total of 120 soil samples, 73 from reclaimed and 47 from non-reclaimed part of pasture were collected. Soils were analyzed for texture, pH, electrical conductivity, calcium carbonate, organic matter, exchangeable potassium, exchangeable sodium, plant available phosphorus and aggregate stability. Average soil quality score of whole pasture was 87.01% while it was 86.74% in non-reclaimed and 87.41% in reclaimed part of the pasture. The results showed that short term fertilization and irrigation practices even may induce changes in quality of pasture soils. In order to perform ecosystem services in a sustainable way, soil qualities of pastures should be maintained and improved.