Diş çürüklerine karşı probiyotiklerin kullanılma olanakları
The use of probiotics against dental cavities
Yazar: ÖZLEM ERTEN
Danışman: PROF.DR. AYNUR GÜL KARAHAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
iiiÖZETDİŞ ÇÜRÜMELERİNE KARŞI PROBİYOTİKLERİN KULLANILMAOLANAKLARIBu çalışmada çürük ve sağlıklı dişlerden izole edilen laktik asit bakterilerinin diş sağlığıüzerine etkileri araştırılmış ve diş sağlığının korunmasına katkı sağlayacak probiyotikbakterilerinin seçimi yapılmıştır.Bu amaçla 10 adedi çürük diş yüzeyinden, 2 adedi çürük diş plağından ve 7 adedi sağlıklı dişplağından olmak üzere toplam 19 adet örnek izolasyon materyali olarak kullanılmıştır. Buörneklerden izole edilen laktobasil ve streptokokların biyokimyasal testlerle tanısıyapılmıştır. Bu test sonuçlarına göre toplam 48 adet laktobasil suşundan 7 adedininLactobacillus casei subsp. rhamnosus (%14.5), 9 adedinin Lactobacillus fermentum(%18.75) ,3 adedinin Lactobacillus reuteri (%6.25) ve 1 adedinin de Lactobacillus salivarius(%2.08) olduğu tespit edilmiştir. Kalan 29 adet izolatın tür düzeyinde tanısı yapılamamaklabirlikte, bu bakterilerin Lactobacillus sp. (%60.41) olarak tanısı konmuştur. Streptokokizolatlarından ise 4 adedinin oral streptokoklardan Streptococcus mutans grubuna ait olduğutespit edilmiştir. Bu izolatların tür düzeyinde identifikasyonları ancak genetik tanıyöntemiyle yapılabilmektedir. Kalan 16 adet izolattan 13 adedinin enterokok, 3 adedinin isemaya olduğu tespit edilmiştir. Enterokokların biyokimyasal test sonuçlarına göreStreptococcus avium veya Streptococcus gallinarum olabileceği sonucuna varılmıştır.Tanının kesinleştirilmesi genetik yöntemlerle mümkündür.Tanı testlerinden sonra laktobasillerin streptokoklar üzerine antagonistik etkileribelirlenmiştir. Daha sonra hidroksiapatit kaplı yüzeylerde laktobasil ve streptokoklarıntutunma özellikleri tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar antagonistik etki sonuçları ilebirlikte değerlendirilmiştir. Tutunma yüzeyleri için rekabet yoluyla diş çürümelerininönlenmesi açısından en iyi özellik gösteren laktobasil suşları yapay diş yüzeyi ortamınınsağlandığı hidroksiapatit ile kaplı yüzeylerde streptokoklara karşı denenmiştir. Denemelersonucunda Lactobacillus casei subsp. rhamnosus 1955 ve Lactobacillus salivarius 1970suşlarının Streptococcus mutans suşlarının bu yüzeylere tutunmasını önemli ölçüdeengelledikleri tespit edilmiştir.Tutunma denemesi çürüksüz ve sağlıklı diş örnekleri kullanılarak tekrarlanmıştır. Budenemeler sonucunda laktobasil ve streptokokların yüzeye tutunma miktarları arasındasayıca çok fazla fark olmadığı tespit edilmiştir.Tutunma denemelerinden sonra Lactobacillus casei subsp. rhamnosus 1955 ve Lactobacillussalivarius 1970'in plazmid profilleri belirlenmeye çalışılmıştır. Laktobasillerin asitüretimlerinin düşürülmesi amacıyla etidyum bromid (50 Âµg/ml ve 100 Âµg /ml) uygulamasıyapılmıştır. CaCO3 içeren MRS agar besiyerinde asit üretimi azaltılmış mutantlarınbelirlenmesi yoluna gidilmiştir.Antagonistik etki ve spektrofotometrik tutunma denemelerinin sonuçları bir aradadeğerlendirildiğinde Lactobacillus casei subsp. rhamnosus 1955 ve Lactobacillus salivarius1970'in ağız probiyotiği olarak kullanılması önerilebilir.Anahtar Kelimeler: Probiyotikler, Laktik asit bakterileri , Lactobacillus casei subsp.rhamnosus, Streptococcus mutans, Diş çürüğü, Plazmid mutasyonu

Abstract:
ABSTRACTTHE USE OF PROBİOTİCS AGAİNST DENTAL CAVİTİESIn this study the effect of lactic aid bacteria isolated from healthy and the teeth wth cavityonteeth health was investigated. In addition, the selection of probiotic bacteria which willhelp to keep teeth healthy was also done.Total of 19 plaque samples from 12 persons having dental cavity and 7 from healthy personsteeth. Biochemical tests were done for the identification of isolated lactobacilli andstreptococci. According to the results, of the 48 lactobacili, 7 were identified as adedininLactobacillus casei subsp. rhamnosus (%14.5), 9 were Lactobacillus fermentum (%18.75), 3were Lactobacillus reuteri (%6.25) and 1 were Lactobacillus salivarius (%2.08). 29 of theisolate were identified as Lactobacilus sp.(60.41), however they were not identified atspecies level. Four of oral streptococci isolateswere identified as Streptococcus mutans.The identification of these strains at species level can only be done by using moleculartechniques. 13 strains were identified as enterococci and 3 were identified as yeasts.Acording to the biochemical test results it was thought that the strains were Streptococcusavium or Streptococcus gallinarum.After identification tests, the antagonistic effec of Lactobacillus strains on streptococci weredetermined. After that, adhesion properties of Lactobacilus and Streptococcus strains onhydroxyapatite coated surfaces wereinvestigated. The results were evaluated together withantagonistic study results. Then Lactobacillus strains which were found most promisingwere tested for their competetiveness against streptococci on hydroxyapatite coated surfaces.The experiments showed that, the strains Lactobacillus casei subsp. rhamnosus 1955 andLactobacillus salivarius 1970 prevented the adhesion of Streptococcus mutans strains on thesurfaces significantly.Adhesion experiments were reported by using healthy teeth also. The results showed thatthere was no significant difference between the colonization ağabeylity of lactobacilli andstreptococci.Following the adhesion experiments plasmid profiles of strains Lactobacillus casei subsp.rhamnosus 1955 and Lactobacillus salivarius 1970 were investigated. In order to decreasethe acid production of Lactobacillus strains ethidium bromide (50 Âµg/ml ve 100 Âµg /ml) wasapplied. The mutant strains then chosen from the MRS agar plates containing CaCO3When antagonistic effects and adhesion properties of Lactobacillus casei subsp. rhamnosus1955 and Lactobacillus salivarius 1970 were evaluated, these strains were potentially foundto be used as mouth probiotics.Key Words: Probiotics, Lactic Acid Bacteria, Lactobacillus casei subsp. rhamnosus,Streptococcus mutans, Dental cavity, Plasmid Mutation