Hazînî'nin Tesellâu'l-Kulûb'u: Metin ve inceleme
Tesellau'l-Kulub of Hazini
Yazar: AHMET KARA
Danışman: PROF. DR. ADNAN KARAİSMAİLOĞLU
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Fars Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Hazini = Hazini ; Menkıbe = Menkıbe ; Tesellau'l-Kulub = Tesellau'l-Kulub ; İmla = Spelling

Özet:
Yazma nüshalar gerek edebî ve gerekse tarihi açıdan büyük öneme sahiptir. Bu eserler müelliflerinin yaşadığı çağa ait birçok bilgileri kapsamakta ve bazı önemli noktaların aydınlanmasına vesile olmaktadır. Bu eserler yazıldığı dönemlerle ilgili bilgiler içermekte ve çeşitli meseleler hakkında bazı ipuçları taşımaktadır.
Bu çalışmada 16. yüzyılda yaşamış Yesevi tarikatine mensup mutasavvıf Hazînî'nin Tesellâ'u'l-Kulûb adlı eseri incelenmiştir. Eser, Mevlânâ'nın hayatı, onun Mesnevî'sinin ilk üç beytinin şerhiyle birlikte Mevlânâ'nın Şems-i Tebrizî ile arasında geçen menkıbelerini içermektedir.
Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Hazînî'nin yaşadığı dönemdeki İran, Osmanlı ve Batı Türkistan coğrafyasındaki siyasi ve edebî durum hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Hazînî'nin hayatı, ailesi, eğitim durumu, şeyhi, bağlı olduğu silsileleri, edebî şahsiyeti ve eserlerinden bahsedilmiştir.
İkinci bölümde çalışmamıza konu olan Tesellâ'u'l-Kulûb adlı eser incelenmiş eserin muhtevası, imlâ özellikleri, hazırlanan metnin imlâ özellikleri ve eserdeki edebî sanatlar hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise eserin tenkidli metni bulunmaktadır.
Hazînî Mâverâünnehir bölgesinde doğup büyümesi, Yesevî tarikatına mensup olması bakımından, Hazînî'nin eserleri Tasavvuf tarihi ve yaşadığı coğrafya için büyük önem taşımaktadır ve bu eserler Yesevî tarikatının en önemli kaynaklarındandır.

Abstract:
Writing copies have very important place both literary and historical view. These works iclude many information about the era when their writers lived and help to the enlighten of some points. These works include different informations about the era when they written, they have some clues about the different subjects.
In this study Tesellâ'u'l Kulûb of Hazînî who was a sufi related to tariqat of Yesevi lived at XVIth century is presented. This literature includes information about the Mavlana's life, the tales which are happened between Mevlana and Şems and the explanation of first three couplet of Mevlana's Mathnavi.
This literature get together from three parts. At the introduction part include information about the literary and political situation at the geographies where Hazînî lived, like Iran, Ottoman Empire and West Turkestan. At the first part mentioned about the Hazînî's life, family, education, his skeikh, his lines which he connect, his personality of literature and his books.
At the second part Tesellâ'u'l Kulûb which is the subject of our work get studied and we give information about the contents of manuscript, especiality to spelling of manuscript, especiality to spelling of the text which is get ready and the arts of literature on the manuscript. At the third part have the text of manuscript which is get criticized.
Hazînî's works who was important for history of sufism and the geography he lived, have valuable place becuase he get borned and raised at the area of Transoxiana beside he also member of the tariqat of Yesevi. His works are one of the most important sources about the tariqat of Yesevi.