Yerel yiyecek deneyiminin destinasyon sadakatine etkisinde mental iyi oluşun aracılık rolü
The mediating role of mental well-being in the effect of local food experience on destination loyalty
Yazar: SELDA KARAHAN
Danışman: PROF. DR. SELDA UCA
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism

Özet:
Bir destinasyonun sahip olduğu mutfak kültürü, turistlerin seyahatleri için önemli bir çekicilik unsuru olarak görülmekte ve destinasyona yönelik sadakat duygusu oluşturmaktadır. Bununla birlikte, turizm deneyimlerinin insan psikolojisi üzerinde genellikle olumlu etkiler yaratarak davranışsal niyetlere etki edebildiği bilinmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, turizmde önemli bir motivasyon kaynağı olan yerel yiyecek deneyiminin destinasyon sadakatine etkisinde bireylerin mental iyi oluş halinin rolünü incelemek ve anlamaktır. Araştırma sıralı açımlayıcı karma yöntemle tasarlanmıştır. Nicel araştırma kapsamında, Türkiye'deki seyahatlerinde yerel yemek deneyimi yaşamış yerli turistler arasından amaçlı örneklem tekniğiyle seçilmiş 420 kişi ile yapılan anket çalışmasından elde edilen veriler kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler, Smart PLS 4 yazılım programında Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (KEKK-YEM) yardımıyla test edilmiştir. Fenomenoloji deseniyle tasarlanmış nitel araştırma kapsamında ise, 7 kişi ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilerek, deneyiminin fenomenolojik yapısı ortaya koyulmuş ve deneyimi yaşayan kişinin perspektifinden nicel araştırmadan elde edilen bulgulara yönelik çıkarımlar yapılmıştır. Nicel araştırmada ortaya koyulan bulgulara göre; unutulmaz yerel yiyecek deneyiminin mental iyi oluş ve destinasyon sadakati üzerinde doğrudan anlamlı etkisi bulunmaktadır. Bununla birlikte, mental iyi oluş kavramının destinasyon sadakati üzerinde doğrudan etkili olduğu ve yerel yiyecek deneyiminin destinasyon sadakatine etkisinde mental iyi oluşun kısmi aracılık rolü olduğu sonucu ortaya koyulmuştur. Nitel araştırmadan elde edilen bulgular nicel araştırmadan elde edilen bulguları destekler niteliktedir. Ayrıca, yerel yiyecek deneyiminin farklı boyutlarının, kişiye ve farklı zamanlardaki farklı ihtiyaçlara göre mental iyi oluşu ve davranışsal niyetleri etkileyebileceği görülmektedir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgular, literatürde yapılmış önceki araştırmalar ışığında tartışılmış; akademiye ve uygulamaya yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The culinary culture of a destination is seen as an important element of attraction for tourists' travels and creates a sense of loyalty towards the destination. However, it is known that tourism experiences can generally have positive effects on human psychology and influence behavioral intentions. The main purpose of this research is to examine and understand the role of individuals' mental well-being in the effect of local food experience, which is an important source of motivation in tourism, on destination loyalty. The research was designed with a sequential exploratory mixed method. Within the scope of the quantitative research, data obtained from the survey conducted with 420 people selected by purposeful sampling technique among domestic tourists who had experienced local food during their travels in Turkey were used. The relationships between the variables were tested with the help of Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) in the Smart PLS 4 software program. Within the scope of the qualitative research designed with the phenomenology pattern, in-depth interviews were conducted with 7 people, the phenomenological structure of the experience was revealed and inferences were made regarding the findings obtained from the quantitative research from the perspective of the person who had the experience. According to the findings of the quantitative research; A memorable local food experience has a direct significant impact on mental well-being and destination loyalty. However, it has been revealed that the concept of mental well-being has a direct effect on destination loyalty and that mental well-being has a partial mediating role in the effect of local food experience on destination loyalty. The findings obtained from the qualitative research support the findings obtained from the quantitative research. Additionally, it appears that different aspects of local food experience can influence mental well-being and behavioral intentions according to the individual and different needs at different times. The findings obtained as a result of the study were discussed in the light of previous research in the literature; suggestions for academia and practice were made.