Anti-sosyal eğilimlerin yordayıcısı olarak sosyal destek ve sosyo demografik değişkenler
Social support and sosyo-demographic factors as predicting anti-social tendencies
Yazar: ADEM MENTEŞ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM YILDIRIM
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Antisosyal davranışlar = Antisocial behaviours ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sosyal destek = Social support ; Sosyodemografik değişkenler = Sociodemographic variables ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı, lise birinci sınıf öğrencilerinin antisosyal eğilimlerinin yordayıcısı olarak sosyal desteği ve sosyo demografik değişkenleri incelemektir.
Çalışma, iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada "Antisosyal Eğilimler Ölçeği" (AEÖ) adında geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmiş, ikinci aşamada antisosyal eğilimlerin yordayıcısı olarak sosyal destek ve bazı sosyo-demografik değişkenler incelenmiştir.
Birinci aşamayı gerçekleştirmek için, öncelikle literatüre dayalı olarak madde havuzu oluşturulmuştur. Sonrasında madde havuzundan Antisosyal Eğilimler Ölçeği'nin "Deneme Formu" oluşturulmuştur. Deneme formu 43 kişilik öğrenci grubuna araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Deneme uygulaması sonrası 63 maddeden oluşan "Antisosyal Eğilimler Ölçeği Uygulama Formu" oluşturulmuştur. Uygulama formunun uygulanması İç Anadolu'da bir ilde lise türleri gözetilerek, tabakalı örneklem yöntemi ile seçilen Fen Lisesi'nde 123, Kız Meslek Lisesi 145, Tarım Meslek Lisesi 142, Endüstri Meslek Lisesi 145 ve Anadolu Lisesi'nde 123 olmak üzere toplamda 160 kız ve 314 erkek öğrenciden oluşan  474 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Uygulamada elde edilen veriler SPSS programına girilmiştir. Bu aşamada Antisosyal Eğilimler Ölçeği'nin geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.
AEÖ' nün geçerlik çalışması iki yolla yapılmıştır. Birinci aşamada ölçeğin kapsam geçerliliği incelenmiştir. Kapsam geçerliliği için uzman görüşüne başvurulmuş ve de okul psikolojik danışmanlarının da görüşleri alınarak 63 maddelik deneme formu oluşturulmuştur. İkinci olarak AEÖ' nün yapı-kavram geçerliliği incelenmiştir. Açıklayıcı faktör analizi için 474 öğrenciden veri toplanmıştır. Ölçeğin KMO değeri 0,90 ve Barlett Sphericity Testi= 4782,020, sd=325, p=.000 olarak bulunmuştur.
AEÖ'nün güvenilirliğinin test edilmesinde, Cronbach Alfa yöntemi ve test tekrar test yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında uygulanan AEÖ'nün Cronbach Alfa değeri   =0.90 bulunmuş ve ölçeğin test-tekrar test (rxx) güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır (r^ = .93). Tüm veriler ışığında Antisosyal Eğilimler Ölçeği'nin 5 faktör ve 26 maddeden oluşan geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu sonucuna varılmıştır.
Çalışmanın ikinci aşaması için araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" (KBF), "Antisosyal Eğilimler Ölçeği" (AEÖ) ve Yıldırım (2004) tarafından geliştirilen "Algılanan Sosyal Destek Ölçeği" (ASDÖ-R) takım halinde araştırmacı tarafından sınıf ortamında 474 öğrenciye uygulanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında antisosyal eğilimlerin yordayıcısı olarak sosyal destek ve bazı sosyo demografik değişkenler "Aşamalı Regresyon Tekniği" ile incelenmiştir. Araştırmada hata payı .05 olarak alınmıştır. Bu aşamada lise birinci sınıf öğrencilerinin antisosyal eğilimlerini yordayan değişkenler, önem derecesine göre, sırasıyla, öğrencinin algıladığı öğretmen desteği, okuldan memnuniyet,  öğrencinin algıladığı aile desteği, öğrencinin kolluk kuvvetleri ile yaşadığı durum, arkadaş şiddetine maruz kalma, internette geçirilen süre, anne çalışma durumu, öğrencinin öğretmenlerinden memnuniyeti ve öğrencinin arkadaşları ile ilişkileri olarak bulunmuştur. Buna karşın, araştırmada antisosyal eğilimlerin yordayıcısı olarak ele alınan "cinsiyet", öğrencinin "algıladığı başarı durumu", "aile ekonomik durumu", "öğrencinin yaşadığı yer", "anne eğitim durumu", "kardeş sayısı", "düzenli spor yapıp yapmama", "okul değiştirmek isteyip istememe", " anne  baba öz-üvey durumu", "anne babanın sağ-ölü olma durumu", "babanın çalışma durumu", "ailenin ekonomik durumu", "okula ulaşım" değişkenleri öğrencilerin anti-sosyal eğilimlerinin manidar olarak yordayıcısı çıkmamıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmış ve bazı öneriler sunulmuştur.


Anahtar sözcükler: Antisosyal Eğilimler, lise birinci sınıf, sosyal destek, sosyodemografik.

Abstract:
The aim of this study is to analyse social support and socio demographic factors as the predictor of anti-social tendencies of freshman at high schools.
The study carried out in two parts. In the first step, named Anti-social Tendencies Scale, valid and reliable test was developed. In the second stage, social support and socio demographıc factors as predictors of antisocial tendencies were examined.
Primarily, to perform the first stage, based on the literature, item pool was created.Then, from the item pool, Antisocial Tendencies Scale Trial Form was created. The Trial Form was applied to 43 students by researcher in the classroom. After trial application, Antisocial Tendencies Application Form consisting of 63 items was formed. Afterward the study is performed with 474 students (160 Female, 314 Male)  chosen by means of stratified sampling method: 123 students studying at Science High School, 145 students studying at Vocational High School For Girls, 142 students studying at Farming Vocational High School, 145 students studying  at Technical Vocational High School and 123 students studying  at Nevzat Ayaz Social Science  High School. The data is loaded into SPSS programme. Then, Antisocial Tendencies Scale's validity and reliability study was conducted.
Antisocial Tendencies Scale's validity study was done in two ways. Content validity of the scale was examined in the first phase. Experts have been consulted for their views on the scope and taking views to school counselors in 63-point trial form was created. Secondly Antisocial Tendencies Scale's structure-concept validation was examined. Data were collected from 474 students for exploratory factor analysis. KMO value of the scale was found as .90, Bartlett's test was determined as 4782,020, sd=325, p=.000.
In testing the reliability, Cronbach Alpha and test-retest method were used. Cronbach Alpha reliability coefficient of the scale was found as  .90 and test-retest method was found as r^ = .928. After the analysis, the "Antisocial Tendencies Scale" is fount to be consisting of 26 items, 5 factors. As a result, Antisocial Tendencies Scale was found as valid and reliable scale.
In the second level The Personal Information Form and The Scale of Anti-Social Tendencies, both developed by the researcher and Percepted Social Support Scale, developed by Yıldırım (2004) are applied to students by the researcher in the classroom environment. Social support as the estimater of anti-social tendencies and some socio-demographic variables are analysed by means of "Stepwise  Regression Analysis" and the error rate is defined as .05 
The data appears in the second step of the research is as follows: 
The variables which estimate the antisocial tendencies of the 9th grade students are as follows in the importance order: the teacher support percepted by the student, his schol satisfaction, the family support percepted by him, the frequency of his being taken to the police station, his exposition to his friends' violence, his time spent on the internet, his mother's employment or unemployment, his teacher satisfation and his relationship with friends. Despite that, The variables which don't estimate the antisocial tendencies of the 9th grade students are as follows: Gender, perceived the status of the student success, family economic situation, number of siblings, student housing, mother's education level, do sports regularly,  wishing change school, student's adoptive status, parents living situation, father working status, family economic situation, the student's school transport.
The findings obtained from research were discussed with literature and some suggestions were offered.


Keywords: Antisocial Tendencies, High School 1st Class, Social Support, SocioDemographics