Restorasyonların yapılma ve yenilenme nedenlerinin üniversite ve ağız diş sağlığı merkezlerine başvuran hastalarda değerlendirilmesi
Evaulation reasons for placement and replacement of restorations in patients attending to university and oral and dental helath centers
Yazar: HAKAN ÇOLAK
Danışman: PROF. DR. ÇORUH TÜRKSEL DÜLGERGİL
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız = Mouth ; Dental restorasyon = Dental restoration ; Dental restorasyon-sürekli = Dental restoration-permanent ; Diş çürükleri = Dental caries ; Oral hijyen = Oral hygiene

Özet:
Pratik temelli bu çalışmada; direkt restorasyonların yapılma ve yenilenme nedenlerinin, tercih edilen restoratif materyallerin ve kavite tiplerinin belirlenmesi amaçlandı. Ağız diş sağlığı merkezlerinde çalışmakta olan bir grup diş hekiminden, 4 haftalık süre içerisinde yaptıkları ilk 100 restorasyonu kaydetmeleri istendi. Ayrıca, Kırıkkale Üniversitesi Diş Hekimliği fakültesinde Restoratif  Diş Hekimliği Anabilim Dalında yerleştirilen belirli sayıda restorasyon da kaydedildi. Restorasyon yapılma ve yenilenme nedenleri, hastanın yaşı/cinsiyeti ve restore edilen diş numarası gibi parametrelerin toplanmasında özel olarak dizayn edilmiş bir form kullanıldı. Yaşları 15-80 arasında değişen hastalardan, 5000 (%55) tanesi KÜDHF ve 4096?sı (%45) ağız diş sağlığı merkezlerinden olmak üzere toplamda 9096 restorasyonun verisi toplandı. 9096 restorasyonun 7183?si (%78.2) ilk yerleştirmeler, 1983 (%21.8)?ü restorasyon yenilemeleri idi. Diğer kavite tiplerine kıyasla en çok sınıf II kavitelere restorasyon yerleştirildiği tespit edildi (p=0.000).  Rezin kompozitler en sık tercih edilen (%76,4) restoratif materyaller olarak belirlendi ve bunu amalgamın (%20,5) takip ettiği görüldü. Amalgamların çoğunlukla sınıf II kompozitlerin ise sınıf I kavitelerde tercih edildiği izlendi. Erkek hastalara kıyasla bayanlara daha düşük oranda amalgam yerleştirildiği bulundu (p=0.000). Genel anlamda, restorasyonların çoğunlukla sekonder çürükler nedeniyle yenilendiği ve bu oranın yenilenen amalgamlarda %40,6, kompozitlerde ise %58 olduğu belirlendi. Sıklıkla restore edilen dişlerin sıralanması ise; alt birinci molarlar (%14,9) üst birinci molarlar (%12,9) ve alt ikinci molarlar (%12,8) şeklinde bulundu. Genç diş hekimlerinin, daha tecrübelilere kıyasla restorasyon yenilenmelerinde daha fazla oranda sekonder çürük teşhis ettikleri tespit edildi (p=0.000). Hasta yaşı ve cinsiyeti ile restorasyon yenilemeleri arasında belirgin ilişki tespit edildi (p=0.000). Erkek hekimlere kıyasla, bayan hekimlerin restorasyon yenilenmelerinde sekonder çürüklere daha fazla oranda atıfta bulundukları tespit edildi (p=0.000). Başta birincil çürükler olmak üzere, ilk restorasyonlarda genç hekimlerin amalgamı daha fazla tercih ettikleri bulundu (p<0.001).

Abstract:
In this practice based study, we aimed to investigate the reasons and replacement of direct restorations, the materials preferred and the types of cavities. A group of dentist in the Public Dental Health Service was asked to record information regarding 100 consecutive direct restorations placed by themselves in a 4-week period. Moreover, certain number of restorations placed in Restorative Dentistry Department at the University of Kırıkkale was also collected. Specially designed proformas were used to provide the information including the name, age, gender of the patient, and the teeth needing placement and replacement for restorations. Information was collected on 9096 restorations from patients aged 15-80, 5000 (55%) of which were collected from KUDHF and 4096 (45%) from PDHS. Of the 9096 restorations, 7183 (78.2%) were initial placements and 1983 (21.8%) were replacements. The major reason for first time placement of restorations was primary caries (91%) followed by noncarious tooth defects (6%).  Class II cavities are more common than those of the other cavity types. The most frequently used material was resin composite (76.4%) followed by amalgam (20.5%). With respect to restorative materials preferred, amalgam was commonly seen in Class II cavities, while composite was for class I counterparts. Female patient?s received fewer amalgam restorations than male patients (p=0.000).  Overall, secondary caries occurrence was the most common reason for replacement of restorations, accounting for 40.6 and 58 % the replaced amalgam and composite restorations, respectively. Commonly restored teeth types were lower first molar (14.9 %) and lower second molar (12.8 %), respectively).  With respect to diagnose secondary caries occurrence, young dentists were more applicant that those of the experienced ones. With respect to reasons for restoration replacement, significant association was found between patient gender and age (p=0.000). Secondary caries was quoted as a reason for replacement of restorations relatively more often by female than male clinicians (p=0.000). Young dentists used amalgam restorations more frequently than those of the old ones, especially for restoring of primary caries.