Türkçe öğretiminde sözlü kültür ürünlerinin öğrenci tutumları ve yazma becerileri üzerindeki etkisi
The effect of oral cultural products in Turkish teaching on student attitudes and writing skills
Yazar: ZÜLEYHA ER
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN KARAKUŞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Gelişen teknoloji ile birlikte değişen dünya düzeni toplumları birbirine yaklaştırırken insanları kendi kültürlerinden uzaklaştırmaktadır. Kendi kültüründen haberdar olarak büyüyen nesil bunu sonraki nesillere aktarmaktadır. Son yıllarda daha da önem kazanan miras yoluyla öğrenme kültür aktarımı bakımından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma miras yoluyla öğrenme temeline dayalı olarak sözlü kültür ürünleri ile öğrencilerin yazma becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma grubu için İstanbul Esenyurt'ta bir ortaokulda öğrenim gören 7. sınıf öğrencileri seçilmiştir. Çalışma 30 öğrenci ile 10 haftalık sürede gerçekleştirilmiştir. Araştırmada karma araştırma yönteminin açıklayıcı ardışık deseni kullanılmıştır. Çalışmanın nicel boyutunda tek grup ön test son test deseni   seçilmiştir. Nicel bölümde veriler araştırmacı tarafından geliştirilen Sözlü Gelenek ve Anlatımlar Tutum Ölçeği ile toplanmıştır. Nitel boyutunda durum çalışması deseni  seçilmiştir. Nitel bölümde veriler açık uçlu görüşme formu ile toplanmıştır. Çalışma grubuna ön test ve son test olarak masal, halk hikâyesi, efsane, fıkra ve destan türlerinde öyküleyici metinler yazdırılmıştır. Öğrencilerin yazıları araştırmacı tarafından geliştirilen Öyküleyici Metin Yazma Becerileri Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilmiştir. Nicel verilerin analizinde SPSS 26.0 ve AMOS 24.0 programları kullanılmıştır. Nitel veriler içerik analizi yoluyla analiz edilmiştir. Ortaya çıkan bulgulara göre çalışma grubundaki öğrencilerin ön test son test tutum ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmaktadır (Z = -4.784, p = .000) ve farkın etki büyüklüğü 0.873'tür. Öğrencilerin yazma başarısında tüm türlerde ön test ve son test arasında son test lehine anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Nitel sonuçlara bakıldığında öğrencilerin sözlü kültür ürünlerini özgün, eğlenceli ve faydalı buldukları tespit edilmiştir. Sonuç olarak nitel verilerin nicel verileri desteklediği görülmüştür. Sözlü kültür ürünlerinin yazma becerilerinin gelişimi bakımından özgün ve eğlenceli bir ders malzemesi olarak kullanılabileceği sonucu ortaya çıkmıştır. Sözlü kültüre dayalı bu tür etkinliklere yer verilmesi önerilmiştir.

Abstract:
With the advancing technology, the changing world order brings societies closer to each other while distancing people from their own cultures. The generation growing up aware of their own culture passes this on to the next generations. In recent years, heritage-based learning has become even more important in terms of cultural transmission. This study aims to enhance students' writing skills through oral cultural products based on heritage learning.7th grade students studying at a middle school in Istanbul Esenyurt were selected for the study group. The study was conducted with 30 students over a period of 10 weeks. The explanatory sequential design of mixed research method was used in the research. In the quantitative dimension of the study, a single group pretest-posttest design was selected. In the quantitative part, data was collected with the Attitude Scale for Oral Traditions and Narratives developed by the researcher.In the qualitative dimension, a case study design was selected. Data in the qualitative part was collected through open-ended interview forms. Students in the study group were asked to write narrative texts in the genres of fairy tale, folk tale, myth, joke, and epic as pretest and posttest. The students' writings were evaluated with the Narrative Text Writing Skills Grading Key developed by the researcher. SPSS 26.0 and AMOS 24.0 programs were used to analyze quantitative data. Qualitative data was analyzed through content analysis. According to the findings, there is a statistically significant difference between the attitude scale scores of the students in the pretest and posttest (Z = -4.784, p = .000), with an effect size of 0.873. It was found that there was a significant difference in favor of the posttest in all genres in terms of students' writing success. Looking at the qualitative results, it was found that students found oral cultural products original, fun, and useful. In conclusion, it was observed that qualitative data supported the quantitative data. It was concluded that oral cultural products can be used as an original and fun teaching material for the development of writing skills. It is recommended to include activities based on oral culture in the curriculum.