Avrupa güvenlik yönetişimi çerçevesinde Bosna, Kosova ve Makedonya krizleri ve Türk dış politikası
The Bosnian, Kosovon and Macedonian crises in the framework of European security governance and the Turkish foreign policy
Yazar: BURAK TANGÖR
Danışman: DOÇ.DR. ÇINAR ÖZEN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, Soğuk Savaş döneminin ardındanAvrupa'da güvenliğin nasıl idame ettirildiğini araştırmaktır. Yönetişim de tıpkıgüvenlik gibi tanım, anlam ve uygulama hususlarında tartışmalarınyapılmakta olduğu bir kavramdır. Bu çalışmada ?güvenlik yönetişimi?, SoğukSavaş döneminde merkezileşmiş güvenlik sisteminden giderek parçalananve karmaşıklaşan güvenlik yapılarının gelişmesini betimlemektedir. Güvenlikyönetişimi üç unsur içermektedir. Öncelikle, çok sayıda aktör arasında yataybir ilişki ağının varlığı söz konusudur. İkincisi, resmi düzenlemelerin yanındanormları ve anlayışları da içerecek şekilde düşünsel bir boyuta da sahipkurumsallaşmanın gerçekleşmiş olmasıdır. Son olarak, aktörler arasındahedef birlikteliğinin sağlanmış olması gerekmektedir.Bosna, Kosova ve Makedonya krizlerinde güvenlik yönetişimi, en çokgüvenlik temin eden uluslararası örgütler arasında işlemiştir. BirleşmişMilletler, NATO, Avrupa Birliği ve AGİT birbirini tamamlayacak biçimdeişbirliği ve eşgüdüm içinde beraber hareket etmişlerdir. Bu tamamlayıcılıközelliği, güvenlik yönetişimi uygulamalarında (çatışmanın önlenmesi, barışyapma, barışa zorlama, barışı koruma) gerektiğinde üye olmayanlarıniçersenmesinde de kendini göstermiştir. Her bir uluslararası örgüt kendindenbeklenen görevleri yerine getirirken hem materyal kapasiteleri hem dedüşünsel rolleri bu uluslararası örgütlere rehberlik etmiştir. Son olarak, buuluslararası örgütler ülke içi şiddetten kaynaklanan güvenlik tehditleriylemücadele ederlerken belli bir hedefe yönelik olarak hareket etmişlerdir.Türkiye'nin Avrupa güvenlik yönetişimindeki yeri, içerseme-dışarsamasorunsalı bağlamında irdelenmiştir. Türkiye, genel olarak, içersenmiştir;ancak, Avrupa Birliği'nin aktif olarak yürüttüğü güvenlik yönetişimiuygulamalarında bu birliğin tam üyesi olmaması sebebiyle dışarsanmaolasılığı ile karşılaşmıştır.Güvenlik yönetişimi, çok sayıda aktörün yer aldığı Avrupa güvenliksisteminin anlamlı bir şekilde kavranmasında yararlı bir çerçeve sunmuştur.Yönetişim yaklaşımı, Avrupa güvenliğinde eşgüdümün, idarenin vedüzenlemenin ne şekilde gerçekleştiğinin açıklanmasında pek çok unsuruortaya çıkarmıştır. Güvenlik yönetişimi, Avrupa'da ortaya çıkan güvenlikilişkilerindeki yenilikleri kavramlaştırmak amacına kısmen ulaşmış, ?niçin?sorusuna verilecek yanıtı ise açıkta bırakmıştır.

Abstract:
The central aim of this study is to explore how maintenance ofEuropean security has achieved after the Cold War. ?Security governance?,in this study, describes the development from the centralized security systemof the Cold War era to the increasingly fragmented and complex securitystructures of today. Security governance comprises three features. First, thatthose relations take place between a large number of actors. Second,governance involves institutionalisation that relations under governance areideational in character; they are structured by norms and understandings asmuch as by formal regulations. Finally, there is purpose to governance.In the cases of the crises in Bosnia, Kosovo and Macedonia, the UN,NATO, the EU and the OSCE spontaneously cooperated and coordinated interms of complementary. This complementary also showed up in acceptingthe non-members for conducting security governance where necessary.Each organisation attended to accomplish the missions they were expectedto do so. In this manner, both material capabilities and ideational roles gavedirections to the organisations. Finally, the organisations moved purposefullyin the face with security threats emanated from intra-state violence.In the third part of this study Turkey?s statute in European securitygovernance is examined. Turkey is generally included; however, when theEU actively manages the security governance functions Turkey maypotentially be excluded due to lack of full-membership of this institution.The validity of a security governance approach lies in its ability tolocate some of the distinctive ways in which European security has beencoordinated, managed and regulated. What security governance currentlylacks, however, is a core ?why? question.