Bazı makroalg türlerinin çeşitli kumaş türlerinde boyar özelliklerin araştırılması
Investigation of dyeing properties of some macroalgae species in various types of fabrics
Yazar: NEDİM ERMAN BİLİŞİK
Danışman: PROF. DR. YAŞAR DURMAZ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışmada Ulva rigida, Cystoseira spp., Jania rubens ve Gracilaria gracilis mak-roalg türlerinin pamuklu, yünlü ve polyester kumaşlar üzerinde mordanlı ve mor-dansız olarak boyanması amaçlanmıştır. Makroalg türleri üzerine pigment analizi ve makroalg türleri kullanılarak boyanmış tekstil kumaşlarda renk verimliliği ve boya-ma haslık testleri yapılarak makroalg pigment-kumaş boyama karakteristikleri belir-lenmiştir. Bu çalışmada kullanılan makroalg türleri Ege Denizi İzmir Körfezi' nde farklı istasyonlardan toplanmış ve temizleme-kurutma-öğütme işlemlerinden geçiri-lerek toz haline getirilmiştir. Bu türlere pigment analizi testi yapılmıştır. Pigment maddesi (mg/g) analizi sonucu Ulva rigida' da klorofil-a 2,193658 ± 0,06 (mg/g) ve toplam karotenoid miktarı 0,565179 ± 0,08 (mg/g) ile diğer alglere göre en yüksek değeri vermiştir. Mordansız boyamalarda en iyi renk verimliliği (K/S) yünlü kumaş-larda Ulva rigida 2,48 ve Cystoseira spp. 2,70 elde edilirken, mordanlı boyamalarda ise en iyi renk verimliliği bakır sülfat (CuSO4.5H2O)' la Cystoseira spp. (K/S) 4,37 ve Jania rubens (K/S) 4,04 ile yine yünlü kumaşların boyamasında elde edilmiştir. Makroalg türlerinin yıkama ve sürtme haslıkları gri skalada '4-5' (iyi-çok iyi) sonuç-larını vermiştir. Regrasyon analizi ile yapılan ölçümlerde mordansız boyanan yünlü kumaşlarda klorofil-a miktarı (mg/g) ile renk verimliliği (K/S) arasında yapılan reg-resyon değeri R² = 0,8713 değeri ölçülmüştür.

Abstract:
In this study, it was aimed to dye macro algae species, Ulva rigida, Cystoseira spp., Jania rubens and Gracilaria gracilis on cotton, woolen and polyester fabrics with and without mordant. The Color efficiency and the dyeing fastness tests we-re performed on textile fabrics dyed using macroalgae species and the pigment analysis on macroalgae species, and the macroalgae pigment-fabric dyeing charac-teristics were also determined. The macroalgae species used in this study were collected from different stations in the Izmir Bay, Aegean sea and were powdered by cleaning-drying-grinding processes. The pigment analysis tests were performed on these species. As a result of the pigment substance (mg/g) analysis, Ulva rigida had the highest chlorophyll-a 2,193658 ± 0,06 (mg/g) and the total carotenoid content 0,565179 ± 0,08 (mg/g) compared to other algaes. The best color effici-ency (K/S) in dyeing without mordant were achieved by 2,48 and 2,70 for Ulva rigida and Cystoseira spp. respectively. Altough the best color efficiency was ob-tained 4,37 for Cystoseira spp. (K/S) in mordant dyeing with copper sulfate (Cu-SO4.5H2O) and it was also got 4,04 for Jania rubens (K/S) in dyeing woolen fab-rics. The washing and rubbing fastnesses determined in macroalgae species recor-ded '4-5' (good - very good) results on gray scale. Furtermore, in the measure-ments made with the regression analysis, the regression value R² = 0.8713 was measured between chlorophyll- a  (mg/g) and color strength (K/S) in wool fabrics dyed without mordant.