Matematik öğretmenlerinin ortaokul geometri konularında yaşadıkları hata ve kavram yanılgıları
Mistakes and misconceptions of mathematics teachers in secondary school geometry
Yazar: SELİN UYGUN
Danışman: DOÇ. DR. ESRA ALTINTAŞ
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Geometri = Geometry ; Hata = Error ; Kavram yanılgısı = Misconception ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Matematiksel kavramlar = Mathematical concepts ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ortaokul geometri konularında ilköğretim matematik öğretmenlerine yönelik hazırlanan hata ve kavram yanılgısı belirleme testinde öğretmenlerin geometri konularındaki tanımlamaları ve örneklerinden yola çıkarak yaşadıkları hata ve kavram yanılgılarının belirlenmesidir. Bu araştırma da ilköğretim matematik öğretmenlerine temel geometrik kavramları tanımlama, verilen bir geometrik kavramın öğretiminin nasıl yapıldığı, geometrik şekillerin çizimi, geometrik boyut algısı ile ilgili sorular sorulmakta ve oluşan hata ve kavram yanılgılarının tespiti yapılmaktadır. Öğretmenlerin yaşadıkları hata ve kavram yanılgıları ders esnasında öğrencilerin de yaşayacakları hata ve kavram yanılgılarının kapısını açacaktır. Bu nedenle ilköğretim matematik öğretmenlerinin geometri konularında yaşadıkları hata ve kavram yanılgılarını belirleyerek çözümler üretmek kavram yanılgılarının önlenmesini sağlayacaktır. Geometri konularında ilköğretim matematik öğretmenlerinin yaptıkları hata ve kavram yanılgılarının belirlenmesi matematik dersleri kapsamında öğrencilerin kavramları doğru bir şekilde öğrenmeleri açısından önemlidir.
 Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Kars merkezde bulunan ortaokullarda görev yapan 20 ilköğretim matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma grubu oluşturulurken ulaşılabilen öğretmenler araştırmaya dahil edildiğinden örnekleme yöntemlerinden uygun örneklem kullanılmıştır. Araştırmada araştırmacı tarafından geliştirilen ve uzman görüşü alınarak son hali belirlenen "Hata ve Kavram Yanılgısı Belirleme Testi" uygulanmıştır. İlköğretim matematik öğretmenlerinin geometri konularında yaşadıkları hata ve kavram yanılgılarını belirlemek, kategorize etmek, sebepleri ile açıklamak ve önerilerde bulunmak için yapılan bu çalışma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması modeli için bir örnek teşkil etmektedir. İlköğretim matematik öğretmenlerinin ortaokul geometri konularında yaşadıkları hata ve kavram yanılgılarını ortaya çıkarmak için veri toplama aracı olarak gerekli olan literatür taraması yapılarak ve alanında uzman görüşü alınarak hata ve kavram yanılgısı belirleme testi hazırlanmıştır. Hazırlanan bu test öncelikle pilot uygulama ile 8 yüksek lisans yapan ilköğretim matematik öğretmenine uygulanmıştır. Pilot uygulama sonrası test için gerekli süre belirlenmiş ve düzenlemeler yapılmıştır. Pilot uygulama sonrası asıl uygulama gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmanın sonuçlarında, ilköğretim matematik öğretmenlerinin en fazla temel geometrik kavramlar, dörtgenler ve prizmalar konularında hata ve kavram yanılgısı yaşadığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin bazı sorularda sadece hata yaptığı kavram yanılgısı yaşamadığı belirlenmiştir. İlköğretim matematik öğretmenlerinin temel geometrik kavramlarda yaşadığı kavram yanılgılarının sonraki konulara etki ettiği ve diğer geometri konularında kavram yanılgısı yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre ilköğretim matematik öğretmenleri ile temel geometrik kavramlar konusunda kapsamlı olarak çalışma yapılması önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the mistakes and misconceptions experienced by the teachers on the basis of the definitions and examples of geometry subjects in the error and misconception detection test prepared for elementary school mathematics teachers in secondary school geometry subjects. In this research, primary school mathematics teachers are asked questions about defining basic geometric concepts, how a given geometric concept is taught, drawing geometric shapes, geometric dimension perception, and identifying errors and misconceptions. Errors and misconceptions experienced by teachers will open the door to mistakes and misconceptions that students will experience during the lesson. For this reason, by identifying the errors and misconceptions experienced by primary school mathematics teachers in geometry subjects, producing solutions will ensure the prevention of misconceptions. Determining the mistakes and misconceptions made by primary school mathematics teachers in geometry subjects is important for students to learn concepts correctly within the scope of mathematics lessons.
The study group of the research consists of 20 primary school mathematics teachers working in secondary schools in the center of Kars in the 2021-2022 academic year. Since the teachers who could be reached while forming the study group were included in the research, the appropriate sampling method was used. In the research, the "Error and Misconception Identification Test", which was developed by the researcher and determined by taking expert opinion, was applied. This study, which was conducted to identify, categorize, explain and make suggestions about the mistakes and misconceptions experienced by primary school mathematics teachers in geometry subjects, constitutes an example for the case study model, which is one of the qualitative research methods. In order to reveal the mistakes and misconceptions experienced by primary school mathematics teachers in secondary school geometry subjects, the necessary literature review was conducted as a data collection tool and the error and misconception detection test was prepared by taking the opinion of an expert in the field. This test, which was prepared, was first applied to 8 primary school mathematics teachers with a pilot application. After the pilot application, the required time for the test was determined and arrangements were made. After the pilot application, the actual application was carried out.
In the results of the research, it was determined that primary school mathematics teachers mostly experienced errors and misconceptions about basic geometric concepts, quadrilaterals and prisms. It was determined that the teachers did not experience the misconception that they only made mistakes in some questions. It has been concluded that the misconceptions experienced by primary school mathematics teachers in basic geometric concepts affect the next subjects and they have misconceptions in other geometry subjects. According to the results obtained, it is recommended to conduct a comprehensive study on basic geometric concepts with primary school mathematics teachers.