Kâdî Abdülcebbâr'da Hz. Muhammed'in peygamberliğinin ispatı
Qadı Abd al-Jabbar's proof of Muhammad's prophethood
Yazar: KAMURAN YUR
Danışman: DOÇ. DR. MURAT MEMİŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Hz. Muhammed Dönemi = Hz. Muhammed Dönemi ; Kadı Abdülcebbar = Qadı Abdulcabbar ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mucizeler = Miracles ; Peygamberlik = Prophethood ; İslamiyet = Islam ; İspat = Proof

Özet:
Bu çalışmada hicri dördüncü yüzyılda yaşayan ve İslâm'ın akılcı ekolü
Mu'tezile'ye mensup Kâdî Abdülcebbâr'da Hz. Muhammed'in 
peygamberliğinin ispatı incelenmiştir. Müellifin görüşleri tespit edilirken kendi 
eserleri olan el-Muğnî fî Ebvâbi't-Tevhîd ve'l-Adl, Şerhu'l-Usûli'l-Hamse ve 
Tesbîtü Delâili'n-Nübüvve en çok yararlanılan kaynaklar olmuştur.
Çalışmamız giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde 
çalışmanın konusu, amacı, yöntemi ve kaynakları açıklanıp, Kâdî 
Abdülcebbâr'ın Kelâm ilmi açısından yeri ve önemine kısaca değinilmiştir.
Birinci bölümünde nübüvvet kurumuyla doğrudan ilgili olan bazı 
kavramların analizi yapılmış ve müellifin söz konusu kavramlarla ilgili 
düşünceleri değerlendirilmiştir. Ayrıca Kâdî Abdülcebbâr'ın hem nübüvvet 
kurumunu temellendirmede hem de Hz. Muhammed'in peygamberliğini 
ispatlamada yararlandığı haber konusuna değinilmiştir.
Çalışmanın ikinci bölümünde Kâdî Abdülcebbâr'ın Hz. Muhammed'in 
peygamberliğinin ispatlanmasına dair düşüncelerine yer verilmiştir.
Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise başta Bâtıniyye olmak üzere 
bazı grupların Ehl-i beyt ve sâhabe hakkındaki tenkitleri ve Müellifin nübüvvete 
olan güveni sarsmaya yönelik bu eleştirilere verdiği cevaplar değerlendirilmiştir. 
Ayrıca Kâdî Abdülcebbâr'ın tıbb-ı nebeviye dair düşünceleri analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kâdî Abdülcebbâr, Hz. Muhammed, Peygamberliğin İspatı, Mucize.

Abstract:
In this study, Qadı Abd al-Jabbar's Proof of Muhammad's Prophethood 
examined who lived in hijri fourth century and represent rational thought of 
Islam, member of Mu'tazila. While establishing his views we benefited mostly 
from these sources, El-Muğnî fî Ebvâbi't-Tevhîd ve'l-Adl, Şerhu'l-Usûli'l-Hamse 
ve Tesbîtü Delâili'n-Nübüvve.
Our study consists of three chapter. In the introduction subject of the 
study, purpose, method and sources explained and Qadı Abd al-Jabbar's 
importance in terms of theology were briefly mentioned.
In the first chapter, some notions directly related to institution of 
prophethood analysed and writer's views on these notions evaluated. 
Furthermore, Qadı Abd al-Jabbar's proof of institution of prophethood and 
while proving of prophethood of Muhammad subject of khabar he benefited from 
were mentioned. 
In the second chapter regarding proof of prophethood of Muhammad 
included. 
In the third and last chapter, some groups critics about family of prophet 
and his companions particularly batiniyya and Responses of the author to these 
criticisms aimed at undermining the trust in prophethood were evaluated. 
Furthermore, Qadı Abd al-Jabbar's thoughts regarding medicine of prophet analysed.

Keywords: Qadı Abd al-Jabbar, Muhammed, Proof of Prophethood, Miracle.