Travma yaşantısı olan bireylerde öz-tiksinme, suçluluk, yeme tutumu ve travma sonrası stres belirtileri arasındaki ilişkiler
The relationships between self-disgust, guilt, eating attitude and symptoms of posttrauma stress in individuals with trauma experience
Yazar: DUYGU ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN KOÇ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Travma yaşantısı ile yeme tutumunda bozulma arasında bir ilişkinin olduğu görülmektedir. Mevcut çalışma kapsamında travma yaşantısı olan bireylerde öz-tiksinme, suçluluk, yeme tutumu ve travma sonrası stres belirtileri arasındaki ilişkiler incelenmiş ve travma yaşantısı ile yeme tutumu arasındaki ilişkinin doğası anlaşılmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu ilişkinin daha iyi anlaşılması için travma yaşantısı olan bireyler travma yaşantısı bildirmeyen bireylerle öz-tiksinme, suçluluk ve yeme tutumu açısından karşılaştırılmıştır. Çalışma örneklemini travmatik yaşantı deneyimlediğini bildiren 12-18 yaş arasındaki ihmal ve istismar mağduru çocuk ve ergenler (travma grubu) ile travmatik yaşantı deneyimi bildirmeyen 12-18 yaş arasındaki çocuk ve ergenler (karşılaştırma grubu) oluşturmaktadır. İki grup yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiştir ve her bir grupta 56 kadın ve 20 erkek katılımcı olmak üzere toplam 152 kişi yer almaktadır. Çalışma kapsamında her iki gruptaki katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Öz-Tiksinme Ölçeği Gözden Geçirilmiş Form, Suçluluk Ölçeği ve Yeme Tutum Testi uygulanmış, Çocuklar için Travma Sonrası Stres Tepki Ölçeği yalnızca travma grubunda kullanılmıştır. İki grubun öz-tiksinme, suçluluk ve yeme tutumu açısından farklılaşıp farklılaşmadığına t-testi, değişkenler arası ilişkilere Pearson korelasyon analizi ve yeme tutumunun yordanma düzeyine hiyerarşik regresyon analizi ile bakılmıştır. Yapılan analizler neticesinde travmatik yaşantı deneyimlediğini bildiren grubun karşılaştırma grubuna göre öz-tiksinme ve yeme tutumunda bozulma düzeyinin yüksek olduğu, suçluluk düzeyinde ise istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılaşmanın olmadığı saptanmıştır. Değişkenler arası ilişkiler incelendiğinde öz tiksinme, suçluluk, yeme tutumu ve travma sonrası stres belirtilerinin ilişkili olduğu ve travmatik yaşantı deneyimlediğini bildiren grupta yeme tutumundaki bozulma düzeyini öz-tiksinme, suçluluk ve travma sonrası stres belirtilerinin birlikte yordadığı ve yeme tutumundaki varyansın %27'sini açıkladıkları görülmüştür. Regresyon analizi sonucu diğer sonuçlarla birlikte değerlendirildiğinde travma yaşantısının özellikle öz-tiksinme üzerinden yeme tutumunda bir bozulmaya yol açıyor olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
It is seen that there is a relationship between trauma experience and deterioration in eating attitude. Within the scope of the present study, the relationships between self-disgust, guilt, eating attitude and post-traumatic stress symptoms in individuals with trauma were examined and the nature of the relationship between trauma experience and eating attitude was tried to be understood. In addition, in order to better understand this relationship, individuals with a trauma experience were compared with individuals who did not report a trauma experience in terms of self-disgust, guilt, and eating attitudes. The sample of the study consists of children and adolescents aged 12-18 who were victims of neglect and abuse (trauma group) who reported having experienced a traumatic experience, and children and adolescents between the ages of 12-18 who did not report any traumatic experience (comparison group). The two groups were matched for age and gender, and each group included a total of 152 people, 56 female and 20 male participants. Within the scope of the study, the Demographic Information Form, the Self-Disgust Scale Revised Form, the Guilt Scale and the Eating Attitude Test were administered to the participants in both groups, and the Post Traumatic Stress Response Scale for Children was used only in the trauma group. Whether the two groups differed in terms of self-disgust, guilt, and eating attitudes were examined using the t-test, the relations between variables were analyzed by Pearson correlation analysis, and the prediction level of eating attitudes was analyzed using hierarchical regression analysis. As a result of the analysis, it was determined that the group who reported that they had experienced a traumatic experience had a higher level of deterioration in self-disgust and eating attitude compared to the comparison group, and there was no statistically significant difference in the level of guilt. When the relations between the variables were examined, it was seen that the symptoms of self-disgust, guilt, eating attitude and post-traumatic stress were related and in the group who reported experiencing a traumatic experience, self-disgust, guilt and post-traumatic stress symptoms predicted the level of deterioration in eating attitude together, and they explained 27% of the variance in the eating attitude. When the results of the regression analysis were evaluated together with the other results, it was concluded that the trauma experience might lead to a deterioration in the eating attitude, especially through self-disgust.