Knidos Kap Krio Kazı alanı
Knidos Kap Krio excavation area
Yazar: ERTEKİN MUSTAFA DOKSANALTI
Danışman: PROF. DR. CHRİSTİNE ÖZGAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Anadolu'nun güney-batı ucunda yer alan Knidos, antik dönem boyunca önemli birkültür, sanat ve ticaret merkezidir. Günümüze dek ulaşan görkemli kalıntılar ile bşrçokmüzede yer alan Knidos orijinli eserler bunu destekler. Bulunduğu yarımadanın coğrafiyapısına bağlı olarak Knidos, anakara ve hemen önündeki küçük adadan (Kap Krio) oluşankayalık bir alana kurulmuştur. Bu coğrafi özelliği ile kent, M.S. 1.yüzyılda, Strabontarafından çifte şehir olarak tanımlanmıştır. Kent içinde ayrı bir birim olarak değerlendirilenve antik çağ şehir planlamacılığı açısından başlı başına örnek oluşturan ada, kuzeyden vedoğudan bakıldığında yamaçlarının ve zirvesinin hörgüç benzeri formundan dolayıgünümüzde, Kap Krio- Deveboynu Burnu adını almıştır. Yine Strabon'a göre Knidos halkınınikametlerinin büyük çoğunluğu kentin ada bölümünde yer almaktaydı. Kap Krio'da yapılançalışmalarda bu yerleşim alanları açığa çıkartılmıştır.Teras yerleşmeleri incelemeleri sonuçlarına göre; 2.terasta bulunan yapı dükkan sırasıolarak ilk kez M.Ö. 4.yüzyılda inşa edilmiş, uzun yıllar bu fonksiyonu ile hizmet görmüş, sonkullanım aşamasında ise M.S. 5.yüzyılın ortalarında basit bir konuta dönüştürülmüştür. 3.terasta yan yana, çıkışları doğu ve batıda bulunan iki ayrı tarımsal işlik belirlenmiştir. Her ikiişlik düşük kapasitelidir ve sadece yerel ihtiyaca cevap vermektedir. 4. teras ise yine M.Ö.4.yüzyılda planlanmış, M.S. 5.yüzyılın ilk yarısına dek dükkan sırası olarak hizmetgörmüştür.Kap Krio kazı alanında belirlenen teraslar ve üzerlerindeki yapı kompleksleri M.Ö.4.yüzyılda hippodamik (ızgara) plana göre düzenlenmiş, çeşitli dönemlerde planözelliklerinde bazı değişiklikler olmakla birlikte fonksiyonlarında büyük farklılıklarolmaksızın M.S. 5.yüzyılın ilk yarısına dek kullanılmışlardır. M.S 5.yüzyılın ortaları ilebirlikte Kap Krio'daki yerleşim yavaş yavaş terk edilmeye başlanmış ve Knidos yerleşim alanıM.S. 6.yüzyıldan itibaren anakara ile sınırlanmıştır.Kap Krio buluntularına göre Knidos önemli bir seramik kap kacak üretim merkezidir.Helenistik dönemle birlikte seramik atölyeleri, yerel ihtiyacın dışında ürünlerini AkdenizKıyısındaki birçok merkeze ihraç etmeye başlamışlardır. Erken Roma mparatorlukzamanında bu endüstri zirveye ulaşmış ve kent kap kacak pazarında önemli bir paya sahipolmuştur. M.S. 3.yüzyıla birlikte pazar payını kaybetmeye başlamış ve M.S. 6yüzyıla deksadece yerel ihtiyaca yönelik imalat devam etmiştir.

Abstract:
KnidKnidos,which is settled in the south-west of Anatolia, was an important culture, art and tradecenter during the antic age. This fact is supported by splendid residues which still remain, andmany Knidos originated works in many museums. It was settled on a rocky place, whichconsists of a mainland and a small island right in the front (Kap Krio), depending on thegeographical structure of the semi-island. Because of this geographical structure, it wasnamed ?double city? by Strabon in the 1st century A.D. The island which was considered as aseperate unit and was a good example for antic city planning, is today called Kap Krio Capebecause of the hump shape of its top when looked from the North and the east. According toStrabon, the settling of people was mostly on the island part of the city. These settling placeswere brought out during the studies in Kap Krio.According to the examination results of terrace settlements; the structure in the 2nd terracewas first built in the 4th century as a shop chain, and was used for this function for a longtime. In the last step, it was converted into a simple domicile. In the 3rd terrace, there weretwo seperate agricultural work places next to each other, whose exits were in the east and thewest. Both work places had low capacities and they only provided local needs. The 4th terracewas planned in the 4th century B.C. It was used as a shop chain until early 5th century A.D.The terraces and the building complexes on them, which were found in Kap Krio excavationarea, were organized according to hippodamic (grill) plan in the 4th century B.C., and theywere used until the first half of the 5th century A.D. without big differences in functionalthough there were some small changes in the plans from time to time. By the middle of the5th century A.D., people started to leave Kap Krio, and from the 6th century A.D., Knidossettling places were limited with the mainland.According to the findings in Kap Krio, Knidos was an important production center forceramic pots and pans. With the Hellenistic Age, ceramic workshops started to export theirproductions to many centers on the mediterranean coast. During the early Roman Empire,this industry was at its best, and the city was quite important in the market of pots and pans.By the 3rd century A.D., it started to lose its importance in the market, and went onproduction only to provide public needs.