Tekstil materyallerine fonksiyonel özellik kazandıran çeşitli kapsüllerin elde edilmesi ve karakterizasyonu
Production and characterization of various capsules which are gained functional properties to textile material
Yazar: GİZEM CEYLAN TÜRKOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYŞE MERİH SARIIŞIK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Tekstil endüstrisi, ülkemize önemli ihracat getirisi olan, istihdam gücü yüksek bir iş koludur. Ancak son yıllarda özellikle Uzakdoğu ülkelerinde ucuz işgücü ile üretilen düşük fiyatlı ürünler bu ülkeler ile rekabeti zorlaştırmış, Türk tekstil endüstrisinin dünya pazarındaki payı ister istemez azalmıştır. Bu durum firmaları katma değeri yüksek yeni ürünlerin tasarımı ve üretimine yönlendirmiş, güç tutuşur, antibakteriyal, anti statik, yüksek mukavemetli, kir ve su itici özellikte fonksiyonel özelliklere sahip tekstil ürünlerine ilgi artmıştır. Bu tür teknik ürünlerin geliştirilebilmesi için kapsülasyon, kaplama, laminasyon, sol jel, plazma gibi ileri terbiye uygulamaları önem kazanmıştır. Ancak ülkemiz bu yenilikçi ürünlerin üretiminde atik davranamayıp pazarda yerini alamamış ve dış ülkelere bağımlı kalmıştır. 

Tekstil ürünlerine yalnızca istenen özelliği kazandırmak yeterli değildir. Bunun yanı sıra özelliklerin kalıcı olması da beklenmektedir. Kapsülasyon, çevresel etkilere dayanıksız fonksiyonel maddelerin korunması istendiğinde akla gelen önemli bir yöntemdir. Tekstil bitim işlemlerinde kapsülasyon teknolojisinin kullanımı ile yıkamaya dayanıksız maddelerin etkilerini uzun süre sürdürmeleri mümkün olmaktadır.

Bu çalışmanın amacı, antioksidan, antibakteriyal, böcek kovucu ve güç tutuşur özelliğe sahip farklı kapsüllerin elde edilmesi ve bitim işlemlerinde bu kapsüllerin kullanımı ile uzun ömürlü fonksiyonel tekstil ürünleri üretilmesidir. Bu ürünlerin ticarileşmesi ile Türk tekstil endüstrisinin dışa bağımlılığının azaltılması uzun vadeli hedefler arasındadır. 

Fonksiyonel etken maddeler, etil selüloz, siklodekstrin ve kitosan kullanılarak kapsüllenmiştir. Elde edilen ürünler FT-IR (Fouier Transform Kızılötesi Spektroskopisi), partikül boyutu analizi, X ışını difraktometresi, SEM (Taramalı Elektron Mikroskobu), DSC (Diferansiyel Taramalı Kalorimetre), TGA (Termo Gravimetrik Analiz) ile karakterize edilmiştir. Elde edilen her kapsül ayrı ayrı pamuklu kumaşa aktarılmıştır. Kapsül içeren kumaşların yıkama ve sürtmeye karşı dayanımları antioksidan, antibakteriyal, böcek kovucu ve güç tutuşur etkinlik testleri ve taramalı elektron mikroskobu kullanılarak incelenmiştir.

Abstract:
Textile industry is a business segment with high employment capacity that ensure significant export profit to our country. However recently, low price goods produced with cheap labor, especially in countries of Far East, have made it difficult to compete with these countries. Inevitably, Turkish textile industry's share in the world market has decreased. This situation led the companies to design and manufacture new products with high added value. Thus, the textiles has such functional properties as flame retardant, anti-bacterial, anti-static, high strength, dirt and water repellent have attracted more attention. Advanced finishing applications like encapsulating, coating, laminating, sol-gel and plasma have gained importance in order to develop this kind of technical products. Nevertheless Turkey could not behave agile in the manufacture of these innovative products and failed in market debut, so remained dependent to foreign countries. 

It is not sufficient only to give textiles the desired features. The features expected to be permanent as well. Encapsulation is an essential technique that comes to mind when it is required to protect the functional substances susceptible to environmental influences. With the usage of encapsulation technology in textile finishing, it is possible of materials non-durable against washing to sustain their characteristics.

The purpose of this study is obtaining different capsules with the properties of antioxidant, antibacterial, insect repellent and flame retardant and producing long lasting functional textiles with the use of these capsules in finishing processes. Reducing economic dependence of Turkish textile industry with the commercialization of these products is among the long-term goals.

Functional substances are encapsulating using ethyl cellulose, cyclodextrin and chitosan. The products are characterized by FT-IR (Fouier Transform Infrared Spectroscopy), particle size analysis, X-ray diffractometer, SEM (Scanning Electron Microscope), DSC (Differential Scanning Calorimeter) and TGA (Termo Gravimetric Analysis). The capsules are applied to the cotton fabric separately. The resistance against washing and rubbing-of the fabrics containing capsules are examined by antioxidant, antimicrobial, insect repellant and flame retardant activity tests and scanning electron microscopy.