İş yerinde mobbingin iş tatmini üzerindeki etkisi: İstanbul devlet üniversitelerinde çalışan akademisyenlere ilişkin bir araştırma
The impact of mobbing in the workplace on job satisfaction: A study on academicians employed at Istanbul state universities
Yazar: MERVE SENCER
Danışman: PROF. DR. MELTEM DELEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Endüstri İlişkiler ve İnsan Kaynakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Mobbing = Mobbing ; İş tatmini =

Özet:
Mobbing, uzun yıllardır çalışma hayatının önemli bir sorun alanı olmuştur ve son yıllarda akademik çevrelerde de dikkat çekmeye başlamış, farklı boyutlarıyla araştırma konusu olmuştur. Yüksek eğitim seviyesine sahip olan akademik ortamlarda, mobbingin daha az yaşanması gerektiği beklentisi vardır. Ancak, üniversiteler gibi kurumlar işyerinde mobbingin en yaygın görüldüğü yerlerdir. Özellikle araştırma görevlileri gibi çalışan bazı akademisyenler, çeşitli nedenlerle işyerinde mobbinge maruz kalabilmektedir. Mobbing, hem çalışanlar hem de kuruluşlar için ciddi bir risk teşkil eder ve kuruluş iklimini ve iç süreçleri olumsuz etkileyebilir. Mobbing, bir kişinin iş yapma yeteneği üzerinde olumsuz bir etkiye sahiptir ve çalışanların işlerinden tatmin olmamalarına neden olabilir. İş tatmini ise, bir çalışanın işine karşı duyduğu genel memnuniyet ve mutluluk düzeyini ifade eder. Bu kavram, bir çalışanın işinden ne kadar memnun olduğunu, iş yerindeki beklentilerinin ne ölçüde karşılandığını ve iş yerinde kendisini ne kadar değerli ve motive hissettiğini gösterir. İş tatmini, hem çalışanların bireysel mutluluğu hem de iş yerinin genel verimliliği ve başarısı açısından büyük öneme sahiptir. Yüksek iş tatmini, çalışanların motivasyonunu artırır, iş yerinde daha iyi performans göstermelerine ve işlerine daha bağlı olmalarına katkıda bulunur. Bu çalışmada, İstanbul'daki devlet üniversitelerinde çalışan akademisyenlerin mobbing olgusunun, iş tatmini düzeylerini hangi koşullarda ve nasıl etkilediğini analiz etmek amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul'da yer alan 11 devlet üniversitesinde çalışan akademisyenler oluşturmuştur. Nicel araştırma kapsamında gerçekleştirilen anketler, SPSS 26.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Ayrıca, katılımcıların mobbing ve iş tatmini düzeylerinin sosyo-demografik değişkenlere göre değişip değişmediğini ölçmek amacıyla; Levene's Testi, Bağımsız Gruplar için t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Çok Değişkenli Doğrusal Regresyon Analizi ve Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. 
Elde edilen sonuçlara göre; mobbing ve iş tatmini arasındaki ilişki incelenirken, Mobbing Ölçeği'nin farklı alt ölçekleri ile Minnesota İş Tatmini Ölçeği'nin genel puanları arasında negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon olduğu belirlenmiştir. Bu durum, akademisyenlerin maruz kaldıkları mobbing düzeyleri arttıkça iş tatminlerinin azaldığını göstermektedir. Ayrıca, çalışmada mobbing ve iş tatmini faktörlerinin demografik değişkenler açısından anlamlı farklılıklar gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla analizler yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, maddeler ayrı ayrı değerlendirildiğinde demografik değişkenler açısından anlamlı farklar olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Mobbing has been a significant problem in work life for many years and has recently begun to attract attention in academic circles, becoming a subject of research in various dimensions. There is an expectation that mobbing should occur less in academic environments with high education levels. However, institutions like universities are among the places where workplace mobbing is most prevalent. Some academics, especially research assistants, may be subject to mobbing in the workplace for various reasons. Mobbing poses a serious risk for both employees and organizations and can negatively affect the organizational climate and internal processes. Mobbing has a negative impact on a person's ability to perform their job and can cause employees to be dissatisfied with their work. Job satisfaction refers to an employee's overall level of contentment and happiness with their job. This concept shows how satisfied an employee is with their job, to what extent their expectations in the workplace are met, and how valued and motivated they feel at work. Job satisfaction is of great importance both for the individual happiness of employees and for the overall productivity and success of the workplace. High job satisfaction increases employees' motivation, contributes to better performance at work, and leads to greater job commitment.
This study aims to analyze how and under what conditions the phenomenon of mobbing affects the job satisfaction levels of academics working in state universities in Istanbul. The sample of the research consisted of academics working in 11 state universities in Istanbul. Surveys conducted within the scope of quantitative research were analyzed using SPSS 26.0 program. Additionally, to measure whether participants' mobbing and job satisfaction levels vary according to socio-demographic variables, Levene's Test, Independent Samples t-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Multiple Linear Regression Analysis, and Pearson Correlation Analysis were used.
According to the results obtained; when examining the relationship between mobbing and job satisfaction, a negative and statistically significant correlation was found between different subscales of the Mobbing Scale and the overall scores of the Minnesota Job Satisfaction Scale. This indicates that as the levels of mobbing experienced by academics increase, their job satisfaction decreases. Furthermore, analyses were conducted to determine whether mobbing and job satisfaction factors show significant differences in terms of demographic variables. As a result of the analyses, when the items were evaluated separately, significant differences were found in terms of demographic variables.