Öğretmen adaylarının çevre sorunlarına yönelik algılarında biyolojik çeşitlilik kavramının etkisi
The effect of concept of biological diversity on pre-service teacher perceptions about environmental problems
Yazar: NEVİN KOÇAK
Danışman: PROF. DR. ALİ GÜL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Biyolojik çeşitlilik = Biological diversity ; Çevre algılama = Environment identification ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırma kapsamında öğretmen adaylarının çevre sorunlarına yönelik algılarında ve farkındalıklarında biyolojik çeşitlilik temelli çevre eğitiminin etkisini ortaya koymak ayrıca bu eğitimin cinsiyet, akademik başarı, çevre ile ilgili bir sivil toplum kuruluşuna üye olma durumu ve Biyoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı'nı tercih etme isteği değişkenlerine ait etkisini ölçmek amaçlanmıştır. Araştırma 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Gazi Üniversitesi, Biyoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı 3. sınıfında okuyan 21 öğrenci ile yapılmıştır. Araştırma verilerini toplamak amacıyla, Güven ve Aydoğdu (2012) tarafından geliştirilen "Çevre Sorunlarına Yönelik Farkındalık Ölçeği", öntest-sontest olarak kullanılmış, demografik özelliklerin belirlenmesinde ise kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Çalışmanın uygulama kısmında biyolojik çeşitlilik kavramı ve bu kavramın içeriği ile sınırlandırılmış eğitim materyali hazırlanmış ve dört haftalık bir öğretim sürecinde öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Çalışmada SPSS veri analizi kullanılarak öğretmen adaylarına ait betimsel istatistikler elde edilmiştir. Çevre sorunlarına yönelik öntest ve sontestte elde edilen veriler Wilcoxen İşaretli Sıralar Testi ile analiz edilmiştir. Biyolojik çeşitlilik temelli çevre eğitiminin cinsiyet, çevre ile ilgili bir sivil toplum kuruluşuna üye olma durumu ve Biyoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı'nı tercih isteği değişkenlerine ait etkisini ölçmek için araştırmada Mann Whitney U-Testi kullanılmıştır. Uygulamanın Akademik başarı değişkenine ait etkisini ölçmek için Kruskal-Wallis Testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda biyoloji öğretmen adaylarının çevre sorunlarına yönelik farkındalıklarında uygulanan biyolojik çeşitlilik temelli çevre eğitimi uygulaması öntest ve sontest puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür (z = -4,019, p<0,05). Cinsiyet, akademik başarı, çevre ile ilgili herhangi bir sivil toplum kuruluşuna üye olma durumu ve Biyoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı'nı tercih etme isteği değişkenlerine ait anlamlı bir farlılık gözlenmemiştir. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının biyolojik çeşitlilik kavramı ve içeriğine yönelik öğretim etkinliklerine katılımının çevre sorunlarına yönelik farkındalık ve algılarını olumlu yönde arttırdığı anlaşılmıştır.

Abstract:
Within the scope of the research, to reveal the effect of biodiversity based environmental education on pre-service teachers' awareness and perception about environmental problems. It also aimsto measure the impact of this training on gender, academic achieve ment, membership in a nongovernmental organization related to the environment and the willingness to choose the Deparment of Biology Education. The research was carried out with 21 students in 3rd year of Gazi Universty, Biology Education Deparment in the academic year of 2018-2019. In order to collect research data "Awareness Scale for Environmental Problems" developed by Güven and Aydoğdu (2012) was used as pre test and post test a personel information form was used to determine demografic characteristics.  In the application part of the study, the concept of biodiversty an the training material limited by the content of this concept were prepared and applied to teacher candidates in a four-week teaching process. In this study, descriptive statistics of prospective teachers were obtained by using SPSS data analysis. Data obtained from pre-test and post- test for environmental problems were analyzed by Wilcoxen Signed Rank Test. Mann Whitney U-Test was used to measure the effect of biodiversity-based enviromental education on gender, membership of a non-governmental organization and preference desire of Biology Education deparment. Kruskal-Wallis test was used to meansure the effect of the application on the academic success variable. As a result of the research, it was seen that there was a statistically significant difference between pre-test and post-test scores of biodiversty based environmental education practices applied to awareness of biology teachers candidates abaut environmental problems (Z= -4,019, p<0,05). There is no significant difference between gender, academic achievement, membership in any non-governmental organization related to the environment and desire to choose Biology Education Deparment. As a result of the research, it was understood that the pre-service teachers participation in teaching activities regarding the consept and content of biodiversty increased their awareness and perceptions about environmental problems positively.