Spastik serebral palsili çocuklarda selektif motor kontrolün değerlendirilmesi ve aktivite, katılım ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesi üzerine etkisinin incelenmesi
The assessment of selective motor control and investigation of the effect on activity, participation and health-related quality of life in children with spastic cerebral palsy
Yazar: MERVE TUNÇDEMİR
Danışman: PROF. DR. MİNTAZE KEREM GÜNEL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Fizyoterapi Ve Rehablitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Alt ekstremite = Lower extremity ; Fonksiyonel lateralite = Functional laterality ; Geçerlik = Validity ; Katılım = Participation ; Serebral palsi = Cerebral palsy ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Üst ekstremite = Upper extremity

Özet:
Bu çalışmanın amacı, spastik Serebral Palsili (SP) çocuklarda selektif motor kontrolün değerlendirilmesi ve selektif motor kontrolün aktivite, katılım ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesi üzerine etkisini araştırmaktı. Ayrıca çalışma kapsamında Alt Ekstremite Selektif Kontrol Değerlendirme Skalası'nın (SCALE) ve Üst Ekstremite Selektif Kontrol Skalası'nın (SCUES) Türkçe versiyon, geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılması da planlandı. Çalışmaya yaşları 4-18 yıl arasında değişen 52 spastik SP'li çocuk dahil edildi.  Çalışmaya dahil edilen çocukların selektif motor kontrol becerileri, fonksiyonel seviyeleri, kas tonusları, üst ekstremite fonksiyonları, kaba motor fonksiyon seviyeleri, aktivite-katılım düzeyleri ve yaşam kaliteleri değerlendirildi. İlk değerlendirmeler sırasında video çekildi. Aradan 2 hafta geçtikten sonra SCALE ve SCUES video üzerinden tekrar skorlandı. SCALE ölçüm aracının gözlemci içi güvenirliği yüksek bulundu (ICC=0,996). SCALE'in Kaba Motor Fonksiyon Sınıflandırma Sistemi (GMFCS), Modifiye Ashworth Skalası (MAS),  Modifiye Hekim Değerlendirme Skalası (PRS) ve Kaba Motor Fonksiyon Ölçütü (GMFM) ile yüksek derecede ilişkili olduğu bulundu (r= - 0,786/- 0,743/0,761/0,863, p<0,001). SCUES ölçüm aracının gözlemci içi güvenirliği yüksek bulundu (ICC=0,982). SCUES'in El Becerileri Sınıflandırma Sistemi (MACS), Üst Ekstremite Hekim Değerlendirme Skalası (ULPRS), MAS ve Üst Ekstremite Becerileri Kalite Testi (QUEST) ile yüksek derece korelasyona sahip olduğu bulundu (r= - 0,672/0,879/- 0,937/0,813, p<0,001). Selektif motor kontrol becerisinin aktivite-katılım ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesi üzerine etkili olduğu bulundu (p<0,001-0,05). Spastik SP'li çocuklarda selektif motor kontrol becerisinin değerlendirilmesi çok önemlidir. Selektif motor kontrol becerisinde sağlanacak gelişme aktivite-katılım ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesinde de gelişme sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: serebral palsi, alt ekstremite, üst ekstremite, selektif motor
kontrol, yaşam kalitesi

Abstract:
The aim of this study was to assess the selective motor control and investigate the effect of selective motor control on activity, participation and health related quality of life in children with spastic cerebral palsy (CP). In addition, the Turkish version, validity and reliability studies of the Selective Control Assessment of the Lower Extremity (SCALE) and Selective Control of the Upper Extremity Scale (SCUES) were also planned. 52 children with spastic CP with aged between 4-18 years were included into the study. Selective motor control, functional levels, muscle tone, upper extremity functions, gross motor function, activity-participation and quality of life were evaluated. First evaluations were recorded on video. After 2 weeks, SCALE and SCUES tools were scored again via same video. SCALE tool was found to have high intrarater reliability (ICC=0.996). SCALE tool was highly correlated with Gross Motor Function Classification System (GMFCS), Modified Ashworth Scale (MAS), Physician Rating Scale (PRS) and Gross Motor Function Measurement (GMFM) (r= -0.786/- 0.743/0.761/0.863, p<0.001). SCUES tool was found to have high intrarater reliability (ICC=0.982). SCUES tool was highly correlated with Manual Ability Classification System (MACS), Upper Limb Physician's Rating Scale (ULPRS), MAS and Quality of Upper Extremity Skills Test (QUEST) (r= -0.672/0.879/- 0.937/0.813, p<0.001). Selective motor control ability was found effective on activity-participation and health-related quality of life (p<0.001-0.05). Assessment of selective motor control skills is very important in children with spastic CP. Improvement in selective motor control skills will also improve activity-participation and health-related quality of life.

Anahtar Kelimeler: serebral palsi, alt ekstremite, üst ekstremite, selektif motor
kontrol, yaşam kalitesi