Hipertansiyon hastalarında tedaviye uyum ve sağlık okuryazarlık düzeyinin belirlenmesi
Assessing medication adherence and health literacy in  hypertension patients
Yazar: NURİYE DOĞRUCAN KATRANCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NAZAN KILIÇ AKÇA
Yozgat Bozok Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Hipertansiyon = Hypertension ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance

Özet:
Bu araştırma hipertansiyon hastalarında tedaviye uyum ve sağlık okuryazarlığının belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır.
Araştırmanın evrenini iki ayrı merkezde  Ocak-Haziran 2018 tarihleri arasında en az 6 aydır hipertansiyon tanısı almış 500 hasta, örneklemi ise dahil edilme kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 348 hasta oluşturmuştur. Araştırmanın verilerinin toplanmasında hasta tanıtım bilgi formu, Hill-Bone tedaviye uyum ve sağlık okuryazarlığı ölçeği kullanılmıştır. Kurumlardan yazılı izin ve etik kurul  izni alınmıştır. Veriler araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, bağımsız gruplarda t testi, One-way Anova ve Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır.
Hastaların Hill-Bone Hipertansiyon Tedavisine Uyum Ölçeği toplam ve medical, beslenme, görüşme alt boyutundan aldıkları puan ortalamaları sırayla;  7.15±3.95, 2.89±2.64, 1.76±1.60 ve 2.49±1.51'dir. Sağlık okuryazarlığı ölçeği toplam, bilgiye erişim, bilgileri anlama, değer biçme/değerlendirme ve uygulama/kullanma alt boyutundan aldıkları puan ortalamaları sırayla; 51.86±15.17, 10.14±3.78, 18.44±5.77, 14.58±6.11ve 8.68±2.95'dir. Sağlık Okur Yazar Ölçeği toplam puanları ile Hill-Bone Hipertansiyon Tedavisine Uyum toplam ölçek puanları  (r=-0.396) arasında orta düzeyde negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur (p<0.05). 
Sonuç olarak hastaların tedaviye uyum düzeylerinin ve sağlık okur yazarlık düzeylerinin düşük olduğu saptanmıştır. Hastaların sağlık okur yazarlık düzeyleri arttıkça tedaviye uyumlarının da arttığı belirlenmiştir. Hemşirelerin yeni tanı konulan hastalara belli aralıklarla eğitim planlamaları ve bu hastaları takip etmeleri önemlidir.

Abstract:
This study was conducted as a descriptive study in order to assessing medication adherence and health literacy in hypertensive patients. 
The population of the study consisted of 500 patients who had been diagnosed with hypertension for at least 6 months between January and June 2018 in two different centers, and the sample consisted of 348 patients who met the inclusion criteria and agreed to participate in the study. Data were collected using patient information form, Hill-Bone compliance and health literacy scale. Written permission and ethics committee permission was obtained from the institutions. Data were collected by the researcher using face to face interview technique. Data were analyzed by independent samples t test, One-way Anova Pearson correlation and multiple regression analysis. 
The mean scores of the patients from the total score of the Hill-Bone Compliance Scale and medical, nutrition and interview sub-dimensions were as follows; 7.15 ± 3.95, 2.89 ± 2.64, 1.76 ± 1.60 and 2.49 ± 1.51. Health literacy scale, the total score averages obtained from the sub-dimension of access to information, understanding information, appraisal / evaluation and application / use are as follows; 51.86 ± 15.17, 10.14 ± 3.78, 18.44 ± 5.77, 14.58 ± 6.11 and 8.68 ± 2.95. There was a statistically significant negative correlation between Health Literacy Scale total scores and Hill-Bone Compliance scale scores (r = -0.396) (p <0.05). 
As a result, patients' medication adherence and health literacy levels were found to be low. As the health literacy levels of the patients increased, their medication adherence also increased. It is important for the nurses to train and monitör the newly diagnosed patients at regular intervals.