0-12 yaş çocuğu olan annelerin akılcı ilaç kullanımlarının incelenmesi
Rational medicine usage for mothers with children of age 0-12
Yazar: ESRA TUTUK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞENAY ÇETİNKAYA
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-çocuk hemşireliği = Maternal child nursing ; Anneler = Mothers ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Çocuklar = Children ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Çalışma, 0-12 yaş çocuğu olan annelerin çocuğuyla ilgili sağlık davranışları, annelerin akılcı ilaç kullanımı ve kullanımını etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapıldı. 
Araştırma, Aralık 2012-Mart 2013'de, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi çocuk polikliniklerinde, 450 anne ile yüz yüze görüşülerek yapıldı.
Annelerin %30.4'ü hastaneye başvurmadan önce evde ilaç kullandıgını belirtti. Annelerin %40.3'ü hastalık durumunda ilk başvuru merkezi olarak Devlet Hastanelerini tercih etmektedir. Annelerin %32'si antibiyotikleri bitirmeden bırakmamakta, %65.4'ü her zaman prospektüs okumakta, %77.3'ü son kullanma tarihine her zaman bakmakta ve %48.8'i her zaman süspansiyon halindeki ilaçlarda kullanılan ölçek hakkında bilgi almaktadır. Süspansiyon halindeki ilacı hazırlama bilgim var diyen annelerin sadece %46'sı hazırlamayı doğru olarak anlatabildi. Annelerin %6.4'ü ilaçları üzerinde yazan dereceye göre saklamakta ve %42.9'u kullanmadığı ilaçları çöpe atmaktadır. İlacı kullanırken annelerin %74.3'ü saat aralığına her zaman dikkat etmektedir. Annelerin süspansiyon halindeki ilacı doğru hazırlama ve ölçeği hakkında bilgi alma, ilacı sakladığı yer, prospektüs okuma, son kullanma tarihine bakma ile annelerin eğitimi arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0.05).
Halkın akılcı ilaç kullanımı hakkında bilgi düzeyinin görsel videolar kullanılarak, yazılı broşür dağıtılarak artırılması, sağlık çalışanlarına düzenli hizmet içi eğitimler verilerek bilgilerinin güncel tutulması ve bu konuda halkı bilgilendirmesi, prospektüslerin daha anlaşılır bir dille yazılması, kullanılmayan ve son kullanma tarihi geçmiş ilaçların uygun şekilde imha edilmesi için gerekli yasal prosedür oluşturulup uygulanmaya konması önemlidir.
Anahtar Sözcükler: Anne, akılcı ilaç kullanımı, çocuk, hemşire.

Abstract:
This study was conducted to determine the medical behavior of mothers with children of age 0-12, rational medicine usage and the causes affecting medicine usage.
The study was conducted at University of Cukurova Medical Faculty Balcalı Hospital pediatry policlinics between December 2012 and March 2013 by face to face interviews.
30.4% of mothers stated they used medicine prior to admissiont to the hospital. In case of sickness 40.3% of mothers prefer visiting state hospitals first. 32% of mothers do not stop administering antibiotics until suggested dose is completed. 65.4% of them always read the prospectus, 77.3% always check the expiry date and 48.8% always get informed about the dosage of medicine in suspension form. Among mothers who stated that they have knowledge about preparing medicine in suspension form, only 46% correctly described the preparation process. 6.4% of mothers keep the medicine according to the specified temperature and 42.9% dispose the medicine they do not use. While administering the medicine 74.3% of mothers are always mindful of the intervals. There's a direct correlation found between mothers' level of education and, knowledge of preparing medicine in suspension form and likelihood of inquiring about the dosage, how they keep the medicine, reading the prospectus and checking the expiry date (p<0.05).
Increase the people's overall level of knowledge about rational medicine usage through videos and by distributing brochures, keeping the knowledge of medical personel up to date and fresh by regular training sessions and having them inform the masses, rewriting the prospectuses more clearly and in a comprehensible manner, and creating legal procedure for disposing unused and expired medicine properly are crucial steps that should be taken.

Key Words: Mother, rational medicine usage, child, nursing.