BİST petrol endeksinde yer alan sanayi işletmelerinde finansal performans analizi ve TOPSIS Yöntemi ile bir uygulama
Financial performance analysis in industrial enterprises included in BIST petrol index and an application with TOPSIS Method
Yazar: TAMER BUDAK
Danışman: PROF. DR. ERHAN DEMİRELİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Finansal performans = Financial performance ; Performans analizi = Performance analysis ; Petrol endüstrisi = Petroleum industry ; TOPSIS = TOPSIS

Özet:
Günümüz rekabet koşullarında işletmelerin başarılı olabilmeleri için ve devamlılıklarını sürdürebilmeleri açısından performans ölçümü çok büyük önem taşımaktadır. Petrole dayalı sanayi işletmeleri de tıpkı diğer işletmeler gibi rekabet koşullarına ayak uydurmak ve kârlılıklarını artırması açısında finansal performanslarını değerlendirme yoluna giderler. 
Çalışmada Borsa İstanbul (BİST)'da işlem gören, petrol endeksinde yer alan petrole dayalı 3 işletmenin 2011-2015 yılları arasındaki finansal tabloları kullanılarak bu işletmelerin finansal performansları TOPSIS yöntemi ile analiz edilmiştir.
Bu çalışmada işletmelerin finansal performansları incelenirken likidite, kârlılık, faaliyet ve kaldıraç oranları kullanılmıştır. Bu oranlar yardımıyla işletmelerin finansal performans düzeyleri belirlenmiştir.
Çalışmanın ilerleyen aşamalarında hesaplanan finansal performans puanlarıyla işletmelerin en iyi pozitif değere yakınlık ve negatif değere uzaklık (ideal değerler) bakımından değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışmanın sonunda TOPSIS sonucuna göre en iyi performansa sahip olan işletmelerin sıralamaları ile işletmelerin brüt kar sıralaması arasında bir ilişkinin olup olmadığı araştırılmış ve işletme brüt karlılığının ise nafta ve etilen fiyatları arasındaki dalgalanmadan ne derece etkilendiği incelenmiştir.
İşletmelerin finansal performanslarının belirlenmesi ve değerlendirilmesi işletme sahipleri ve yöneticilerinin yanında işletme hissedarları, vergi kurumları, kredi verenler, yatırımcılar ve kamu kuruluşları içinde önem arz etmektedir. Bu açıklamalar neticesinde teorik verilerin yanında işletmelerin finansal performans düzeyleri ile ilgili sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. 

Anahtar kelimeler: Petrole Dayalı Sanayi İşletmeleri, BİST Petrol Endeksi, Finansal Performans, TOPSIS Yöntemi.

Abstract:
In today's conditions of competition, performance measurement is very important so that enterprises can be successful and maintain their continuties. The oil-based industry enterprises also like the other enterprises assess their financial performance to keep up with conditions of competition and increase their profitabilities.
In the study, Financial Statements of oil-based three enterprises which were processed in BIST 30, appeared in the oil index between 2011-2015 years were used. Financial performances of these enterprises were analysed by being used TOPSIS method.
In this study, while financial performances of the Enterprises were being examined, liquidity, profitability, activity and leverage ratios were used. Financial performance levels of enterprises were determined through these ratios.
In the proceeding stages of study, the best positive valence proximity and negative valence distance (ideal values) were evaluated by the calculated financial performance points. By the end of study, according to TOPSIS result whether there was a relationship between the gradation of enterprises which owned the best performance and the gross profit gradation of enterprises or not was researched and to what extent the gross profitability of the enterprise is influenced by the fluctuation between the Naphtha and ethylene prices was examined.
Determination and evaluation of financial performances of enterprises are important among business owners and managers in addition to business shareholders, tax institutions, lenders, investors and public institutions.
As a result of these explanations, the result about performance levels of enterprises along with theoretical data has been tried to be reached.

Keywords: The Oil-Based Industry Enterprises, The Petrol Index of BIST, Financial Performance, TOPSIS Method