Doğu Marmara bölgesi bazı göllerindeki (Sapanca Gölü, Poyrazlar Gölü, Taşkısığı Gölü, Küçük Akgöl) Ardeidae türlerinin biyoekolojisi ve dağılım haritaları
Determination of bioecology and distribution maps of ardeidae species in some lakes (Sapanca, Poyrazlar, Taskısıgı and Kucuk Akgol) in the Eastern Marmara region
Yazar: ZEHRA TOZLU
Danışman: PROF. ALİ UZUN
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Biyoekoloji = Bioecology ; Sakarya = Sakarya ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bu çalışma da 2013-2014 yılları arasında Doğu Marmara Bölgesi'nde Sakarya ilindeki Sapanca Gölü, Poyrazlar Gölü, Taşkısığı Gölü ve Küçük Akgöl'de Ardeidae familyasına ait türlerin biyoekolojisi incelenmiştir. Çalışma bölgesinde 9 türün 7 tanesine rastlanmış, Egretta garzetta, Nycticorax nycticorax, Bulbulcus ibis ve Ardeola ralloides'in Poyrazlar Gölü'nü üreme bölgesi olarak kullandığı tespit edilmiştir. Sakarya Poyrazlar Gölü'nde N. nycticorax'a ait 11 yuvaya ulaşılmış, yumurta sayısı 2-5 olarak tespit edilmiştir. Çalışmada N. nycticorax'a ait yuvalardaki ortalama yumurta sayısı 3,45, ortalama kuluçka süresi 20,3 gün, yumurtadan yavru çıkma başarısı % 84,21, yuva başına yavru çıkma başarısı % 88,64, yavruların uçacak büyüklüğe kadar büyüyebilme başarısı % 100, üreme başarısı % 84,21'dir. Yapılan korelasyon analizleri sonucunda yuva ağırlığı ile; yumurtaların ağırlığı (r=,99; p<,01), yumurtaların çapı (r=,88; p<,01), yuva çapı (r=-,15; p<,01) arasında, yuva çapı ile; yumurtaların ağırlığı (r=-,13; p<,01), yumurtaların çapı (r=,16; p<,01) arasında, yumurtaların ağırlığı ile; yumurtaların boyu (r=,56; p<,01), yumurtaların çapı (r=,88; p<,01) arasında, yumurtaların boyu ile yumurtaların çapı (r=,42; p<,01) arasında, yuvaların kıyıya olan mesafesi ile yuvaların sudan yüksekliği (r=-,63; p<,05) arasında anlamlı ilişkilerin olduğu bulunmuştur. Çalışılan göllerde Ardeidae familyasına ait atlas dağılım haritaları çıkarılmıştır. Atlas dağılım haritaları değerlendirildiğinde nisbi gözlem bolluğu en fazla olan türün (%73,59) N. nycticorax olduğu tespit edilmiştir. Çalışılan göllerde Ardeidae türlerinin sıklık (F), baskınlık (B), benzerlik (Q) ve çeşitlilik (D) değerleri bulunmuştur. Çalışılan dört gölde ortalama yüzdelerine göre en fazla bulunan tür (F) E. garzetta (% 60,20), baskın tür (B)  E. garzetta (% 45,13)'dır. Sapanca Gölü ve Taşkısığı Gölü'nün Ardeidae tür kompozisyonu birbiriyle (Q= % 100) aynıdır. Ardeidae türleri açısından tür çeşitliliği en yüksek (D= 0,78) göl Küçük Akgöl'dür.

Abstract:
This study examines the bioecology of species belonging to the Sapanca Lake, Poyrazlar Lake, Taşkısığı Lake and Küçük Akgöl family of Ardeidae in Sakarya province in East Marmara Region between in the years 2013-2014. 7 of the 9 species belonging to the Ardeidae family in the study site were observed and it was determined that Egretta garzetta, Nycticorax nycticorax, Bulbulcus ibis and Ardeola ralloides used Poyrazlar Lake as a breeding area. 11 N. nycticorax nests were found in Sakarya Poyrazlar Lake and the number of eggs was found to be 2-5. In the study, the average number of eggs in nests of N. nycticorax was found to be 3,45, average incubation period was found to be 20,3 days, hatching success was found to be 84,21%, nesting success was found to be 88.64%, fledgling success was found to be 100%  and breeding success is 84,21%. As a result of correlation analysis done, the correlation between the nest weight and the weight of the eggs (r=,99; p<,01), between the nest weight and the diameter of the eggs (r=,88; p<,01), between the nest weight and the diameter of the nest (r=-,15; p<,01), between the diameter of the nest and the weight of the eggs (r=-,13; p<,01), between the diameter of the nest and the diameter of the eggs (r=,16; p<,01), between the weight and the height of the eggs (r=,56; p<,01), the weight and the diameter of the eggs (r=,88; p<,01), between the height and the diameter of the eggs (r=,42; p<,01), the distance of the nests to the shore and the height of the nest from the water (r=-,63; p<,05) were found to be significant relationships. Distribution maps of the Ardeidae species were extracted, when the atlas distribution maps belonging to the family of Ardeidae were evaluated, the most abundant species with the highest abundance of observation (73,59%) was N. nycticorax. The frequency (F), dominance (B), similarity (Q) and diversity (D) values of Ardeidae species were found. According to the average percentage in the four lakes studied the most frequently found species is the (F) E. garzetta (60,20%), and the dominant species is the  (B) E. garzetta (45,13%). The Ardeidae species composition of Sapanca Lake and Taşkısığı Lake is the same with each other (Q = 100%). In terms of Ardeidae species, the species with the highest diversity (D = 0,78) is the Küçük Akgöl Lake.