Hafız olmanın arapça öğrenimine katkılarının değerlendirilmesi
The evaluation of the contributions of memorizing the quran (hafız) to learn Arabic
Yazar: RIDVAN AYDIN
Danışman: PROF. DR. MUSA YILDIZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı / Arap Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Arap dili =   ; Arapça = Arabic

Özet:
Hafız, sözcük manası olarak muhafaza eden, koruyan ve hafızaya alan anlamına gelmektedir. Literatürde hafız; Kur'an-ı Kerim'i tamamen ezberleyen kişiye denilmektedir.  Bu araştırmada, hafızlığını tamamlamış ve hafızlık belgesi almış olan öğrencilerin Arapça hazırlık sınıfında ve daha sonrasında Arapça öğrenme aşmasında, hafız olmalarının Arapça öğrenmelerine katkıda bulunup bulunmadığı araştırılmıştır. Bu doğrultuda hafızlık ve Arapça eğitimi hususunda hazırlanmış olan anket, internet aracılığıyla öğrencilere uygulanarak her bir soru için cevap frekansları incelenmiştir. Anket öğrenim gören toplam 93 öğrenciye uygulanmıştır. Araştırmada beşli likert tipi anket kullanılmıştır. Tarama modeli niteliğinde icra edilen bu araştırmada anketlerin incelemeleri neticesinde ulaşılmış olan bulgular yer almıştır. Araştırma 2023-2024 öğretim yılı yaz tatili döneminde Muhammet Hamdi Yazır Anadolu İmam Hatip Lisesinde kayıtlı hafız öğrenciler çoğunluk olmak üzere Arapça Öğretimi veren imam hatip liselerindeki hafız öğrenciler yürütülmüştür. Çalışmada kişisel bilgilerin yanı sıra 43 sorudan oluşan beşli likert tipinde anket uygulanarak hafızlığa, Arapçaya ve hatta Arapça öğretmenine bakışları ve değerlendirmeleri elde edilerek analizler gerçekleştirilmiştir. Veriler Google Form aracılığı ile gerekli bilgilendirmeler ve izinler alındıktan sonra toplanmıştır. Öğrencilerin hafız olmalarının Arapça öğrenmelerine katkısını belirlemek amacıyla öncelikle anket sonuçlarının normal dağılım sınaması ve güvenilirliği için Cronbach-alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Kişisel veriler bağlamında frekans analizleri yapılıp grafiklerle gösterilmiştir. Çalışmanın asıl amacı için hafız olmanın Arapça öğrenme üzerinde etkisini görebilmek amacıyla madde-toplam kolerasyonları ve madde ayırt edicilikleri saptanmaya çalışılmıştır. İlgili incelemeler SPSS aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulguların sonuçlarına bakıldığında hafız olmanın Arapça öğrenimine anlamlı katkılar sağladığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Hafiz literally means the one who preserves, protects and memorizes. Hafiz in literature; It is called the person who memorizes the Holy Quran completely.  In this research, it was investigated whether being hafiz contributed to the learning of Arabic by the students who completed their memorization and received their memorization certificate, in the Arabic preparatory class and later in the Arabic learning phase. In this regard, the survey prepared on memorization and Arabic education was applied to students via the internet and the answer frequencies for each question were examined. The survey was applied to a total of 93 students. A five-point Likert type survey was used in the research. This research, which was conducted as a survey model, included the findings obtained as a result of the examination of the surveys. The research was conducted with students enrolled mostly at Muhammet Hamdi Yazır Anatolian Imam Hatip High School and some other schools during the summer vacation period of the 2023-2024 academic year. In the study, in addition to personal information, analyses were carried out by applying a five-point Likert type survey consisting of 43 questions to obtain their views and evaluations of memorization, Arabic and even the Arabic teacher. The data was collected via Google Form after obtaining the necessary information and permissions. In order to determine the contribution of students' memorization to their learning Arabic, the Cronbach-alpha internal consistency coefficient was first calculated to test the normal distribution and reliability of the survey results. Frequency analyses were made in the context of personal data and shown with graphs. For the main purpose of the study, item-total correlations and item discriminations were examined in order to see the effect of being hafiz on learning Arabic. Relevant analyses were carried out via SPSS. Considering the results of the findings, it has been determined that being hafiz makes significant contributions to the learning of Arabic.