Aromataz inhibitörü kullanan meme kanserli hastalarda osteoporoz farkındalık, bilgi düzeyi ve düşme korkusunun değerlendirilmesi
Evaluation of osteoporosis awareness, knowledge level and fear of falling in patients with breast cancer using aromatase inhibitors
Yazar: ALİ KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. KORHAN BARIŞ BAYRAM ; DOÇ. DR. AYHAN AŞKIN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
AMAÇ: Kliniğimizde osteopeni-osteoporoz tanısı ile takipli aromataz inhibitörü kullanan meme kanserli kadın hastalarla ve osteopeni-osteoporoz tanısı ile ilk kez kliniğimize yönlendirilen aromataz inhibitörü kullanan meme kanserli kadın hastalar arasında osteoporoz farkındalığı, bilgi düzeyleri, düşme korkusu yönünden bir farklılık olup olmadığını ortaya koymak amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya iki grupta 60'ar kişi olmak üzere toplam 120 hasta dahil edilmiştir. Her iki grupta yer alan hastalara ait sosyodemografik özelliklerin kaydedilmesinin yanısıra osteoporoz farkındalık, inanç, bilgi düzeyi ve düşme korkusu için oluşturulmuş ilgili ölçek ve anketlerle değerlendirilmeleri yapılmıştır.
 Çalışmamızda hastaların osteoporoz farkındalığını tespit etmek için 'Osteoporoz Sağlık İnanç Ölçeği (Osteoporosis Health Belief Scale, OSİÖ)' kullanılmıştır. Hastaların osteoporoz bilgi düzeylerini tespit etmek için Osteoporoz Bilgi Testi (Osteoporosis Knowledge Test, OBT) kullanılmıştır. Osteoporoz Bilgi Testi; Egzersiz Alt Ölçeği (EAÖ) ve Kalsiyum Alt Ölçeği (KAÖ) olmak üzere iki alt ölçekten oluşmaktadır. Hastaların düşme korkusu(kinezyofobi) Tampa Kinezyofobi Ölçeği ile değerlendirilmiştir.
BULGULAR: Gruplar arası yapılan değerlendirmede Osteoporoz Sağlık İnanç Ölçeği (OSİÖ), Osteoporoz Bilgi Testi (OBT), Egzersiz Alt Ölçeği (EAÖ), Kalsiyum Alt Ölçeği (KAÖ), Tampa Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ) ve kinezyofobi durumu açısından farklılık tespit edilmedi.
Ölçeklerin diğer paremetreler ile karşılaştırılmasına bakıldığında eğitim düzeyi ile ölçekler karşılaştırıldığında eğitim düzeyi yüksek olanlarda OBT puanını istatistiksel anlamlı olarak yüksek tespit edildi. Yapılan başka değerlendirmede ailede OP öyküsü ile ölçeklerin karşılaştırılmasında ailesinde OP öyküsü olan hastalarda OBT, EAÖ, KAÖ puanları istatistiksel anlamlı olarak yüksek tespit edildi. Ailesinde OP'a bağlı kırık öyküsü ile ölçeklerin karşılaştırılmasında ailesinde OP'a bağlı krık öyküsü olanlarda OSİÖ, OBT, KAÖ ölçek puanları istatistiksel anlamlı olarak yüksek tespit edildi.
SONUÇ: Çalışmamızda meme kanseri nedeniyle aromataz inhibitörü kullanan ve buna bağlı osteopeni-osteoporoz nedeniyle kliniğimizde takipli olan hastaların osteoporoz farkındalık, bilgi düzeyleri, kinezyofobi düzeyleri ilk defa polikliniğimize başvuran hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı tespit edildi. Hastaların eğitim düzeylerinin yüksek olması veya ailede OP öyküsü ve OP'a bağlı kırık öyküsünün olması osteoporoz farkındalık ve bilgi düzeylerinin yüksek olmasına neden olduğu tespit edilmiştir.
ANAHTAR KELİMELER: Osteoporoz, Kinezyofobi, Aromataz inhibitörü, Meme kanseri

Abstract:
PURPOSE: It was aimed to reveal whether there is a difference in osteoporosis awareness, knowledge levels, fear of falling between monitored female patients with breast cancer using aromatase inhibitor with a diagnosis of osteopenia-osteoporosis in our clinic and female patients with breast cancer using an aromatase inhibitor who were referred to our clinic for the first time with a diagnosis of osteopenia-osteoporosis.
MATERIAL AND METHOD: Patients enrolled in the study in the form of two groups with 60 people for each group, a total of 120 volunteers were included in the study. In addition to recording the sociodemographic characteristics of the volunteers in both groups, they were evaluated with the relevant scales and questionnaires created for osteoporosis awareness, belief, knowledge level and fear of falling.
 In our study, 'Osteoporosis Health Belief Scale' (OHBS) was used to determine the awareness of osteoporosis in patients. In order to determine the osteoporosis knowledge levels of patients, the Osteoporosis Knowledge Test (OKT) was used. This test also has an Exercise Subscale (ES) and a Calcium Subscale (CS). The fear of falling (kinesiophobia) in patients was evaluated with the Tampa Kinesiophobia Scale (TKS).
FINDINGS: In the evaluation conducted between the groups, no differences were found in terms of OHBS, OKT, ES, CS, TKO and kinesiophobia status.
When comparing the scales with other parameters, it was found that the OKT score was statistically significantly higher in those with a high level of education compared to the scales with educational attainment. In another evaluation, when comparing the scales with the family history of OP, OKT, ES, CS scores were found to be statistically significantly higher in patients with a family history of OP. In the comparison of the scales with the family history of OP-related fractures, the scores of the OHBS, OKT, CS scale were found to be statistically significantly higher in those with a family history of OP-related fractures.
RESULT: In our study, it was found that there was no statistically significant difference in osteoporosis awareness, knowledge levels, kinesiophobia levels of patients who used an aromatase inhibitor due to breast cancer and were followed up in our clinic due to osteopenia-osteoporosis, compared to patients who applied to our outpatient clinic for the first time. It has been found that high educational levels of patients or a family history of OP and a history of OP-related fractures cause high levels of osteoporosis awareness and knowledge.
KEYWORDS: Osteoporosis, Kinesiophobia, Aromatase inhibitor, Breast cancer