LGBTİ bireylerde ebeveyn red-kabulünün Ekar Kuramına göre kişilik algısına etkisi
The effect of parent's red acceptance on the perception of personality in LGBTI individuals
Yazar: FULYA UZUN
Danışman: DOÇ. DR. AZİZE NİLGÜN CANEL
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsel yönelimler = Sexual orientations ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; LGBTİ = Lesbian, Gay, Bisexsuel, Trans, İntersex ; Ölçekler = Scales

Özet:
Biyolojik temelli anlayışa göre insanoğlu iki cinsiyetten biri ile dünyaya gelir. Bunlar, genel kabule göre kadın ve erkekten oluşmaktadır. İçine doğduğu dünyanın yazılı ve sözlü kurallarını öğrenen birey, toplum tarafından ödevlerini yerine getireceği bir sürece tabii tutulur. Süreç içerisinde bireylerden beklenilen davranışlar bütünü, toplumsal cinsiyet rollerini oluşturur. Üretilen bu "kadınlık" ve "erkeklik" kavramları toplumsal cinsiyetin devamlılığını sağlar. Bu iki rolün dışında kalan cinsel azınlıklar toplum tarafından kabul görmekte dirençle karşılaşırlar.

İnsan yaşamı boyunca çeşitli şeyler yaşamakta, gözlemlemekte ve hissetmektedir. Bunların neticesinde hem kendileri hem diğer insanlar hem de dış dünya hakkında çeşitli fikirler geliştirerek algılarını oluşturmaktadırlar. Bu düşüncelerin bazıları kemikleşmiş ve değiştirilemez hale gelmektedir. Kimi düşünceler ise kişinin o andaki psikolojik durumuna göre şekillenerek genellenmektedir. Bu çalışma, farklı cinsel yönelime sahip kişilerin erken çocuklukta ebeveynleri ile etkileşimlerinde oluşturdukları algıların, yetişkinlikteki kişilik yapılarına olan yansımalarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırma örneklemi, İstanbul'da ikamet eden, 92 farklı cinsel yönelime sahip bireyden oluşmaktadır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları, kişisel bilgi formu, ebeveyn kabul-red ölçeği anne formu/baba formu, kişilik değerlendirme ölçeğidir. Araştırmada farklı cinsel yönelimi olan bireyler ile ebeveyn red kabulü kapsamında ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Ölçeklerin analizinde doğrusal regresyon analizi, bağımsız örneklemler için T_Testi, normal dağılım gösteren araştırma soruları için ANOVA analizinormal dağılım göstermeyen araştırma soruları için Mann-Whitney U analizi ve Kruskal-Wallis analizi yapılmıştır. Araştırmada literatürden ve uygulanan anketlerin sonuçlarından yararlanılarak, yorumlanmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin vermiş oldukları yanıtlarda doğru ve samimi cevaplar olduğu kabul edilmiştir ve bu durum çalışmanın sınırlılığı olarak kabul edilmektedir.

Yapılan çalışma sonucunda, kişilerin erken dönem yaşantılarında oluşturdukları ebeveyn red-kabul algılarının, yetişkinlikteki kişilik gelişimini etkilediği sonucuna varılmıştır. Özellikle baba ebeveynin, çocuk gelişimindeki önemine ilişkin ciddi sonuçlar bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: cinsel yönelim, ebeveyn red-kabulü, kimlik

Abstract:
According to biological understanding, human beings are born with one of two sexes. These consist of men and women according to the general acceptance. The individual who learns the written and oral rules of the world in which he was born is subjected to a process by the society in which he will fulfill his duties. The behaviors expected from individuals in the process constitute gender roles. These produced concepts of "femininity" and "masculinity ensure the continuity of gender. Sexual minorities outside these two roles face resistance to acceptance by the community.

People experience, observe and feel various things throughout their lives. As a result, they form their perceptions by developing various ideas about themselves and other people as well as the outside world. Some of these ideas become ossified and unchangeable. Some thoughts are shaped and generalized according to the psychological state of the person. The aim of this study is to reveal the reflections of perceptions of people with different sexual orientations in their interactions with their parents in early childhood on personality structures in adulthood. The research sample consisted of 92 individuals with different sexual orientations residing in Istanbul. Data collection tools, personal information form, parental acceptance-rejection scale, mother form / father form, personality assessment scale used in the research. In the study, relational screening model was used within the scope of parental rejection with individuals with different sexual orientations. In the analysis of the scales, linear regression analysis, T_Test for independent samples, ANOVA analysis for normal distribution, Mann-Whitney U analysis and Kruskal-Wallis analysis for non-normal distribution were applied. In the research, it was interpreted by making use of the literature and the results of the questionnaires applied. It was accepted that the answers given by the participants in the study were correct and sincere answers and this was accepted as the limitation of the study.

As a result of the study, it was concluded that the perception of parental rejection created by people in their early life affects personality development in adulthood. Particularly significant results have been found regarding the importance of father-parent in child development.

Keywords: sexual orientation, parental rejection, identity