Altıncı sınıf fen ve teknoloji dersi ışık ve ses ünitesinde 5E öğrenme modeline dayalı etkinliklerin öğrenme ürünlerine etkisi
The effect of activities based on 5E learning model in the unit titled light and sound at the sixth grade science and technology lesson on learning outcomes
Yazar: NURHAN ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. İLBİLGE DÖKME
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 5E Modeli = 5E Model ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Işık = Light ; Ses = Voice ; Sınıf içi çalışmalar = In-class works ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 6. sınıf fen ve teknoloji dersi ışık ve ses ünitesinde 5E öğrenme modeline dayalı etkinliklerin öğrenme ürünleri üzerindeki etkisini belirlemek ve bu etkinliklerin derste kullanımına yönelik öğrenci görüşlerini tespit etmektir. Bu amaca hizmet etmesi açısından 5E öğrenme modeline dayalı olarak rehber etkinlik seti geliştirilmiş ve setin süreçte etkililiği değerlendirilmiştir. 
2011-2012 eğitim-öğretim yılında Sinop ili merkez ilçesinde bir ilköğretim okulunda altıncı sınıfa devam eden 25 deney grubu öğrencisi ve 17 kontrol grubu öğrencisi ile gerçekleştirilen bu araştırmada karma yöntemler araştırma yöntemi kullanılmıştır. İlköğretim okulundaki bir sınıf deney bir sınıf kontrol grubu olarak seçilmiştir. Deney grubu öğrencilerinde ?Işık ve Ses? ünitesi kapsamında 5E öğrenme modeline uygun geliştirilen rehber ders etkinlikleri uygulanırken, kontrol grubunda ise sadece ders kitabında yer alan etkinlikler uygulanmıştır. 
Araştırmanın nicel verilerini, bilimsel süreç becerileri, akademik başarı, fen öğrenmeye yönelik motivasyon, fen ve teknoloji dersine yönelik özyeterlik ve tutum puanları oluştururken, öğrencilerin uygulanan 5E öğrenme modeline uygun etkinlikler ve bu etkinliklerin kullanılması ile ilgili görüşler ise araştırmanın nitel verilerini oluşturmaktadır. Araştırmada elde edilen veriler hem nitel hem de nicel analiz yöntemleri ile analiz edilmiştir. Araştırmanın nicel bölümünde, ön test son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın deney grubu öğrencileri ile gerçekleştirilen nitel bölümünde ise durum çalışması (case study) yöntemi kullanılmış ve veriler, yarı yapılandırılmış görüşmeler, odak grup görüşmeler, fen günlükleri ve yazışma tekniği ile toplanmıştır.
Araştırma süresince elde edilen nicel verilerin analizleri SPSS 15.0 istatistik paket programı ile nitel verilerin analizi ise içerik analizi ve sürekli karşılaştırılmalı veri analizi yöntemleri birlikte kullanılarak NVivo 8.0 Nitel Veri Analizi Programı ile gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada 5E öğrenme modeline uygun hazırlanan rehber etkinlikleri ile desteklenen fen ve teknoloji derslerinin, öğrencilerin bilimsel süreç becerileri, akademik başarıları, fen öğrenmeye yönelik motivasyon, fen ve teknoloji dersine yönelik özyeterlik ve tutum üzerinde anlamlı etkisi olmuştur. Sınıf içi gözlemler, fen ve teknoloji dersi öğretmeni ve öğrencilerle yapılan görüşmeler doğrultusunda 5E öğrenme modeline göre hazırlanan etkinliklerin benimsendiği ve uygulama sürecine yönelik olumlu görüş bildirildiği tespit edilmiştir. 
Araştırmadan elde edilen sonuçlar ışığında, araştırmanın alanda yapılan yeni çalışmalara kaynak olabileceği, program geliştirme bağlamında yol gösterici olarak katkı sağlayabileceği beklenmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Işık ve Ses, 5E Öğrenme Modeli, Rehber Etkinlik Seti

Abstract:
The purpose of this study is to determine the effects of activities suited to 5E learning model aimed at ?light and sound? unit in primary level 6th grade science and technology lesson on the students? learning outcomes, and to determine students? opinions related to the use of these activities during the lesson. To serve this purpose, a set of guiding activities based on the 5E learning model was developed and its effectiveness during the process was evaluated.  
This study was carried out with the participation of 25 experimental group and 17 control group students who receive education in the 6th grade of a primary school in a central district in Sinop Province during the 2011-2012 academic year and a mixed-methods design was used. One class in this primary school was assigned to the experimental group while another one was assigned to the control group. The experimental group students were taught by using the guiding activities suited to 5E learning model within the context of ?light and sound? unit while the control group was taught through only the activities in the course book. 
The quantitative data of the study comprised the students? scientific process skills, their academic success, their motivation towards learning science, and their scores related to their self-efficacy and attitudes towards science and technology lesson while the qualitative data consisted of the students? opinions regarding the use of the activities suited to the 5E learning model when these activities were being formed. The data gathered through the study were analyzed by using both quantitative and qualitative analysis methods. In the quantitative part of the study, pretest-posttest control group experimental design was used. In the qualitative part which was carried out with the experimental group students, case study was employed and the data regarding the experimental group students were collected through semi-structured interviews, focus group interviews and science diaries.  
The quantitative data collected throughout the study were analyzed by using SPSS 15.0 Statistical Package while the qualitative data were analyzed through content analysis and continuous comparative data analysis used together with the help of NVivo 8.0 Qualitative Data Analysis Program.   
In this study, no statistically significant difference was identified between the pretest-posttest score averages related to the scientific process skills of experimental group students who were implemented the activities prepared in accordance with 5E learning model and the control group students who received a traditional learning approach. Yet, it was concluded that the increase between the pretest and posttest scores of students in the experimental group who received the 5E model was higher than that of the students in the control group. The implementation of the activities that were prepared according to 5E learning model to the experimental group students improved the students? academic success, their motivation towards learning science, their self-efficacy and attitudes towards science and technology lesson at a higher level when compared to the control group. In line with the in-class observations and the interviews carried out with the science and technology teachers and the experimental group students, it was concluded that the activities prepared in parallel with 5E learning model were well adopted and that positive opinions were presented regarding the implementation process.
In the light of the information obtained from the study, it is hoped that this study will constitute a source for further research to be performed in the field, and provide contributions as a guide in the context of program development. 

Key Words:Light and Sound, 5E Learning Model, Guiding Activities Set