Kistik fibrozis olan ve olmayan bronşektazi hastalarında inflamatuar ve oksidatif stres belirteçlerinin araştırılması
Investigation of inflammatory and oxidative stress markers in bronchiectasis patients with and wi̇thout cystic fibrosis
Yazar: ŞERİFE NUR ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZHAN SEZGİ
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Bronşektazi = Bronchiectasis ; Kistik fibroz = Cystic fibrosis ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; İnflamatuar belirteçler = Inflammatory markers

Özet:
Bronşektazi bronşların anormal ve geri dönüşümsüz genişlemesiyle karakterize ilerleyici bir solunum yolu hastalığıdır. Bronşektazi nedenlerinden biri olan kistik fibrozis (KF); akciğer, pankreas, bağırsak, ter bezlerinde görülen, otozomal resesif kalıtımlı bir gen hastalığıdır. KF tanısı için yenidoğan tarama testleri yapılmasına rağmen yetişkin hastalarda tanı almamış KF hastaları olabilmektedir. 
KF ve KF dışı bronşektazide genellikle enfeksiyonun neden olduğu kronik enflamasyon ve oksidatif stres bulunur. KF hastalarında enfeksiyon dışında bu iki durumu tetikleyen farklı yolaklar da vardır. Bu nedenle enfeksiyon olmayan dönemlerde KF dışı bronşektaziye göre KF hastalarında daha fazla inflamasyon olması beklenir. Çalışmanın amacı, enfeksiyon olmayan dönemindeki KF ve KF dışı bronşektazi ayrımında, inflamatuar ve oksidatif stres belirteçlerinin tanısal değerini araştırmaktı. Böylece kandan bakılan, hızlı sonuç veren, pahalı olmayan ve tanısal değeri olan bir test araştırılmıştır.
Çalışmamıza kliniğimizde takipli 21 KF ve 29 KF dışı bronşektazi hastası ile 31 sağlıklı gönüllü dahil edildi. KF ve KF dışı bronşektazi hastalarından örnekler, enfeksiyon olmayan ve semptomlarının stabil olduğu dönemde alındı. Çalışmaya alınan hastaların cinsiyet, yaş, vücut kitle indeksi (VKİ), sigara ve kronik hastalık öyküsü, kullandığı ilaçlar, kolonizasyon durumu, son 1 yılda hastane yatış sayısı, son 1 yılda atak sayısı kaydedildi. Her üç grup için tam kan sayımı, eritrosit sedimantasyon hızı (ESH), C- reaktif protein (CRP), Prostaglandin F2 alfa (PGF2 alfa), malondialdehit (MDA), glutatyon (GSH), nükleer faktör eritroid 2 ile ilişkili faktör 2 (Nrf 2), interlökin (IL) 17 ve IL 22 ve fekal elastaz sonuçları değerlendirildi. 
Lökosit, nötrofil ve CRP'yi, KF hastalarında sağlıklı gönüllülerden ve KF dışı bronşektazi hastalarından yüksek bulduk. ESH ise hem KF hem KF dışı bronşektazi hastalarında sağlıklı gönüllülere göre daha yüksekti. PGF2 alfa için KF dışı bronşektazi ile KF arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p:0,513). MDA KF ve KF dışı bronşektazi hastaları arasından KF grubunda daha yüksek saptanmıştır (p:0,01). GSH KF hastalarında KF dışı bronşektaziye göre istatistiksel olarak anlamlı olarak daha düşük saptanmıştır (p:0,045). IL 17, IL 22 ve fekal elastaz KF hastalarında KF dışı bronşektaziye göre yüksek saptanmış olmasına ragmen bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı değildi (p:0,869, p:0,859, p:0,545).
MDA ve GSH'ın, KF ve KF dışı bronşektazilerde belirgin farklılığının olması, ayırıcı tanıda kullanılabilineceklerini düşündürmektedir. Ancak yine de ayırıcı tanıda kullanılabilecek bu ve buna benzer inflamatuar-oksidatif stres belirteçlerinin araştırılacağı, daha çok katılımcı içeren çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Bronchiectasis is a progressive respiratory disease characterized by abnormal and irreversible enlargement of the bronchi. Cystic fibrosis (CF), one of the causes of bronchiectasis; is an autosomal recessive gene disease that affects in the lungs, pancreas, intestines and sweat glands. Although newborn screening tests are performed for the diagnosis of CF, there may be undiagnosed CF patients among adult bronchiectasis patients.
CF and non-CF bronchiectasis often include chronic inflammation and oxidative stress caused by infection. Apart from infection, there are different pathways that trigger these two conditions in CF patients. Therefore, more inflammation is expected in CF patients than in non-CF bronchiectasis during infection-free periods. The aim of the study was to investigate the diagnostic value of inflammatory and oxidative stress markers in the differentiation of CF and non-CF bronchiectasis in the non-infectious period. Thus, a blood test that gives fast results, is inexpensive, and has diagnostic value has been investigated.
Our study included 21 CF and 29 non-CF bronchiectasis patients followed in our clinic and 31 healthy volunteers. Samples from CF and non-CF bronchiectasis patients were taken during the period when there was no infection and their symptoms were stable. Gender, age, body mass index (VKİ), smoking and chronic disease history, drugs used, colonization status, number of hospitalizations in the last 1 year, and number of attacks in the last 1 year were recorded in the patients included in the study. Blood count, erythrocyte sedimentation rate (ESH), C-reactive protein (CRP), Prostaglandin F2 alpha (PGF2 alpha), malondialdehyde (MDA), glutathione (GSH), Nuclear factor E2-related factor 2 (Nrf 2), interlokın (IL) 17 and IL 22 and fecal elastase results were evaluated for all three groups.
We found leukocytes, neutrophils and CRP higher in CF patients than in healthy volunteers and non-CF bronchiectasis patients. The sedimentation rate was higher in both CF and non-CF bronchiectasis patients compared to healthy volunteers. No significant difference was found between non-CF bronchiectasis and CF for PGF2 alpha (p:0,513). Malondialdehyde was found to be higher in the CF group among CF and non-CF bronchiectasis patients (p:0.01). Glutathione was found to be statistically significantly lower in CF patients compared to non-CF bronchiectasis (p:0.045). Although IL 17, IL 22 and fecal elastase were found to be higher in CF patients than non-CF bronchiectasis, this difference was not statistically significant (p:0.869, p:0.859, p:0.545).
The significant difference between MDA and GSH in CF and non-CF bronchiectasis suggests that they can be used in the differential diagnosis. However, there is a need for studies with more participants to investigate these and similar inflammatory-oxidative stress markers that can be used in differential diagnosis.