Lise öğretmenlerinin okul yöneticilerinin sosyal adalet liderliği davranışlarına dair algıları ile örgütsel mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationsip between high school teachers' perceptions on school administrators' social justice leadership behaviors and organizational happiness levels
Yazar: NERİMAN YASEMİN ÖZDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN SERİN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada öğretmenlerin okul yöneticilerinin sosyal adalet liderliği davranışlarına dair algıları ile örgütsel mutlulukları arasındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Öğretmenlerin okul yöneticilerinin sosyal adalet liderliği davranışlarına dair algılarının ve örgütsel mutluluklarının cinsiyet, medeni durum, kıdem, mevcut okullarındaki hizmet süresi, branş, öğrenim durumu ve çalıştıkları okul türü değişkenleri bakımından anlamlı farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Bu amaçlar doğrultusunda araştırma ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiş ve örneklemi İstanbul ili Avrupa yakası Avcılar, Bağcılar, Beylikdüzü, Büyükçekmece, Esenyurt, Küçükçekmece ilçelerinde görev yapan ve oransız küme örnekleme yöntemi ile belirlenen 575 resmi lise öğretmeninden oluşmuştur.
Araştırma verileri kişisel bilgi formu, Özdemir ve Pektaş'ın (2017a) geliştirdiği Sosyal Adalet Liderliği Ölçeği- Öğretmen Formu ve Korkut'un (2019) geliştirdiği Öğretmen Örgütsel Mutluluğu Ölçeği'ni içeren bir veri toplama aracı ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler kullanılmış; alt boyutlu değişkenlerin demografik özelliklere göre anlamlı bir şekilde farklılaşıp farklılaşmadığı MANOVA ile, sosyal adalet liderliği ve örgütsel mutluluk arasındaki ilişki Pearson korelasyon analizi ile, sosyal adalet liderliğinin örgütsel mutluluğu yordama düzeyi basit doğrusal regresyon analizi sınanmıştır.  
Araştırma bulgularına göre öğretmenlerin okul yöneticilerinin sosyal adalet liderlik davranışlarına ve örgütsel mutluluklarına dair algı düzeyleri yüksektir. Öğretmenlerin okul yöneticilerinin sosyal adalet liderlik davranışlarına dair algı düzeyleri bağlamında; lisans mezunu öğretmenlerin lisansüstü eğitim almış öğretmenlerden, Bağcılar'da çalışan öğretmenlerin Avcılar'da çalışan öğretmenlerden, Beylikdüzü'nde çalışan öğretmenlerin Büyükçekmece'de çalışan öğretmenlerden ve Anadolu İmam Hatip Lisesi öğretmenlerinin diğer okullarda çalışan öğretmenlerden daha yüksek algı düzeylerine sahip olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin örgütsel mutluluk düzeyleri bağlamında ise; kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlerden, 1-5 yıl kıdeme sahip öğretmenlerin 11-15 yıl ve 21 yıl ve üzeri kıdeme sahip öğretmenlerden, Anadolu Lisesi ve Anadolu İmam Hatip Lisesi öğretmenlerinin Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğretmenlerinden daha mutlu olduğu görülmüştür. Ayrıca Bağcılar ve Beylikdüzü'nde çalışan öğretmenlerin örgütlerinde daha mutlu olduğu saptanırken Avcılar'da çalışan öğretmenlerin genel olarak daha mutsuz olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin okul yöneticilerinin sosyal adalet liderliği davranışlarına dair algıları ile örgütsel mutluluk düzeyleri arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki olduğu ve öğretmenlerin okul yöneticilerinin sosyal adalet liderliği davranışlarına dair algılarının örgütsel mutluluklarını anlamlı bir şekilde yordadığı da araştırmanın önemli bir bulgusudur.

Abstract:
This research aims to reveal the relationship between teachers' perceptions of school administrators' social justice leadership behaviors and their organizational happiness In addition, this study also examined whether school administrators' social justice leadership behaviors according to teachers' perceptions and teachers' organizational happiness differ significantly in terms of gender, marital status, professional seniority, working period at their current school, branch, educational background, the district, and the type of school they work at. For these purposes, correlational survey model was used in this study and the sample, which has been determined by the disproportionate cluster sampling method, consisted of 575 public high school teachers working in Avcılar, Bağcılar, Beylikdüzü, Büyükçekmece, Esenyurt, Küçükçekmece districts on the European side of Istanbul.
The research data were obtained with a data collection tool including a personal information form, the Social Justice Leadership Scale-Teacher Form developed by Özdemir and Pektaş (2017a) and the Teacher Organizational Happiness Scale developed by Korkut (2019). Descriptive statistics were used while analysing the data. Whether sub-dimensional variables differ significantly according to demographic characteristics was tested through MANOVA, the relationship between social justice leadership and organizational happiness was examined through Pearson correlation analysis, and simple linear regression analysis was performed to investigate the level of prediction of social justice leadership in organizational happiness.
According to the research findings, levels of school administrators' social justice leadership behaviors according to teachers' perception and teachers' organizational happiness are high. In the context of teachers' perception levels of school administrators' social justice leadership behaviors; it was determined that teachers with a bachelor's degree have higher perception levels than teachers with a graduate degree, teachers working in Bağcılar than teachers working in Avcılar, teachers working in Beylikdüzü than teachers working in Büyükçekmece, and teachers of Anatolian Imam Hatip High School than teachers working in other schools. In the context of teachers' organizational happiness levels; It has been observed that female teachers are happier than male teachers, teachers with 1-5 years of seniority are happier than teachers with 11-15 years of seniority and 21 years or more of seniority, and Anatolian High School and Anatolian Imam Hatip High School teachers are happier than Vocational and Technical Anatolian High School teachers. In addition, it was determined that teachers working in Bağcılar and Beylikdüzü are happier in their organizations, while teachers working in Avcılar are generally more unhappy. Additionally, a moderate positive relationship has been found between school administrators' social justice leadership behaviors according to teachers' perceptions and teachers' levels of organizational happiness. An important finding of the study is that school administrators' social justice leadership behaviors according to teachers' perceptions significantly predict their organizational happiness.