Kişiliğin karanlık yönünün tükenmişlik üzerindeki etkisi
Effects of the dark side of personality on burnout
Yazar: EMRAH ÖZSOY
Danışman: PROF. DR. KADİR ARDIÇ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kişilik = Personality ; Kişilik bozuklukları = Personality disorders ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Narsisizm = Narcissism ; Psikopati = Psychopathy ; Tükenmişlik = Burnout ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu çalışmanın odağı, kişiliğin karanlık yönünün örgütsel bağlamda incelenmesidir. Bu doğrultuda kişiliğin karanlık yönünün tükenmişlikle ilişkisi ve bu ilişkide genel öz-yeterliliğin düzenleyici rolü incelenmiştir. Bu kapsamda; (a) algılanan yönetici karanlık kişilik özelliklerinin astların tükenmişlikleri ile ilişkisi, (b) çalışanların kendi karanlık kişilik özelliklerinin tükenmişlikle ilişkisi, (c) yönetici ve çalışanların karanlık kişilik özelliklerinin tükenmişlikle ilişkisinde genel öz-yeterliliğin düzenleyici etkisi incelenmiştir. 

Çalışmada öncelikle iki ayrı kısaltılmış Karanlık Üçlü ölçeği Türkçe'ye uyarlanmış ve psikometrik özelliklerinin daha iyi olduğu tespit edilen Dirty Dozen ölçeği, tez çalışmasında kişiliğin karanlık yönünü ölçmek için kullanılmıştır. Çalışmaya Türkiye'de faaliyet gösteren çeşitli sektörlerden toplamda 926 çalışan katılmıştır. Katılımcılar kendi karanlık kişilik özelliklerini, tükenmişliklerini, genel öz-yeterliliklerini ve yöneticilerinin karanlık kişilik özelliklerini değerlendirmiştir. 

Araştırma bulgularına göre algılanan yönetici karanlık kişilik özellikleri ve çalışanların kendi karanlık kişilik özellikleri ile tükenmişlik arasında pozitif ilişki elde edilmiştir. Genel öz-yeterlilik, sadece çalışanların karanlık kişilik özellikleri ile tükenmişlik arasındaki ilişkide kısmi bir düzenleyici etki yapmıştır. Hem çalışanların hem de yöneticilerin Makyavelizm ve psikopati düzeylerinin tükenmişliği daha şiddetli etkilediği, çalışanların ve yöneticilerin narsisizm düzeylerinin ise tükenmişliği daha düşük kuvvette etkilediği tespit edilmiştir. Bulgular tartışma bölümünde detaylıca ele alınmıştır.

Abstract:
The focus of this study is to examine the dark side of personality in organizational context. In this direction, the relationship of dark side of personality with burnout and the moderating role of general self-efficacy on the relationship has been examined.  Within this scope; (a) the relationship between perceived dark personality traits of managaers with subordinates' burnout, (b) the relationship between employees' their own dark personality traits with burnout,  (c) the moderating effect of general self-efficacy on the relationship of dark personality traits of managers and employees with burnout, were all examined.  
In the study, firstly two shortened Dark Triad scale were adapted into Turkish and the Dirty Dozen scale which was determined as having a better psychometric properties was used to measure the dark side of personality in thesis. A total of 926 employees from various sectors operating in Turkey participated in study. Employees rated their own; dark personality traits, burnout, general self-efficacy and the dark personality traits of their managers. 
According to research findings, positive relationship obtained between perceived dark personality traits of managers and employees' own dark personality traits and burnout. General self-efficacy had only a partial moderating effect on the relationship between employees' own dark personality traits and burnout. It has been found that the levels of Machiavellianism and psychopathy of both employees and managers affected burnout stronger, while narcissism level of employees and managers affected burnout weaker. Findings are discussed in detail in the discussion section.