Kısa kolon etkisindeki betonarme çerçevelerin sıfcon panellerle güçlendirilmesi
Retrofitting of short columns in RC frames with sifcon panels
Yazar: FATİH KAYACIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPTUĞ ÜNAL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE DOĞAN
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Mekaniği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Bant yapısı = Band structure ; Döşeme = Slab ; Kirişler = Beams ; Kolon = Colon ; Paneller = Panels

Özet:
Ülkemizde yaşanan büyük depremler neticesinde binalarda oluşan hasarlar tahlil edilmekte ve hasar türlerinin
benzer nitelikte olduğu görülmektedir. Bunlardan biri de kısa kolon etkilerinin oluşturduğu hasarlardır. Kısa
kolon oluşturabileceği tahmin edilen kolon boylarında üretim aşamasında önlem almak mümkündür. Fakat
yapımı tamamlanmış binalarda özellikle zemin ve bodrum katlarda açılan bant pencereler, proje aşamasında
öngörülmeyen asma katlar, kolona mesnetlenen merdiven sahanlıkları, rijit döşeme ve kirişler ile kolon
boylarının proje tasarımından farklı olmasına, azalan kolon boyuna gelen kesme gerilmelerinin artış
göstermesine sebep olmaktadır. Kolonlarda artan bu kesme gerilmelerinin olduğu bölgelerde tasarımda yeterli
detaylandırma yapılmadığı durumda ise kesme hasarları gibi ciddi hasarlar görülmektedir.
Yapılan bu çalışma ile kolonlarda olası kısa kolon kesme hasarlarına karşı yeni bir güçlendirme yöntemi
denenmiştir. Bu amaç doğrultusunda ülkemizdeki yapı stokunu temsilen zemin kat yüksekliği normal kata göre
daha fazla olan ve zemin kat dolgu duvar boyları birbirinden farklı olan 1/3 geometrik ölçekli 14 adet
betonarme çerçeve üretilmiştir. Bu çerçevelerin 5 tanesi referans numune olarak üretilmiş, 9 numunede ise
ultra performanslı özel bir beton olan SIFCON (Slurry Infiltrated Fiber Concrete-Çimento Şerbeti Emdirilmiş
Lifli Beton) kullanılarak elde edilen çeşitli panel tipleri ile betonarme çerçevedeki kısa kolonlar
güçlendirilmiştir. Tüm deney elemanları laboratuvarda deprem yüklerini benzeştirilen tersinir tekrarlanır yatay
yüklemeye maruz bırakılmıştır. Elde edilen verilere göre alt katta tuğla dolgu duvar örülmeyen çerçeve
bölgesinin tüm yüzeylerine bir bütün olarak yerleştirilmiş S3 tipi panellerin diğer panel türlerine göre kısa
kolon davranışına bağlı hasarları daha çok engellediği görülmüştür.

Abstract:
Damages in buildings as a result of major earthquakes in our country are analyzed and damage types are
similar. One of them is the damage caused by the short column effects. It is possible to take precautions during
the production phase for column lengths that are expected to form short columns. However, band windows
opened especially in the ground and basement floors in completed buildings, clerestory that were not foreseen
during the project phase, stair landings supported on the column, rigid flooring and beams, and the column
lengths are different from the project design, causing shear stresses on the decreasing column length to
increase. In the areas where these increased shear stresses are present in the columns, serious damages such as
shear damages can be seen in the case of insufficient detailing in the design.
With this study, a new retrofitting method has been tried against possible short column shear damages in
columns. For this purpose, 14 reinforced concrete frames with 1/3 geometric scale, whose ground floor height
is higher than the normal floor and whose ground floor infill wall lengths are different from each other, were
produced to represent the building stock in our country. 5 of these frames were produced as reference samples,
and in 9 samples, reinforced concrete frame short columns were retrofitted with various panel types obtained
by using a special ultra-performance concrete SIFCON (Slurry Infiltrated Fiber Concrete). All test elements
were subjected to reversible and repeated horizontal loading, which is simulated to earthquake load in the
laboratory. According to the data obtained, it was observed that S3 type panels placed as a whole on all
surfaces of the frame area where brick infill walls were not built on the lower floor prevented the damages due
to the short column behaviour.