Kız meslek lisesi el sanatları bölümü son sınıf öğrencilerinin okul-sanayi işbirliği kapsamında işletmelerde beceri eğitiminde karşılaştıkları sorunlar, nedenleri ve çözüm önerileri
Study is to define the problems, causes of this problems and suggestions for problem managing related with skills training in the business on school-industry cooperation for senior students
Yazar: GÜLÇİN EROĞLU
Danışman: DOÇ.DR. AYTEN ULUSOY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: El Sanatları = Crafts ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri kazandırma = Skill acquiring ; El sanatları = Handicrafts ; Eğitim = Education ; Kız meslek liseleri = Girl vocational high schools ; Okul-endüstri iş birliği = School-industry cooperation ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Kız Meslek Lisesi El Sanatları bölümü son sınıf öğrencilerinin okul-sanayi işbirliği kapsamında işletmelerde beceri eğitiminde karşılaştıkları sorunları, nedenlerini ve çözüm önerilerini belirlemektir. Bu amacı gerçekleştirebilmek için aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır. 1. Araştırma kapsamına giren Kız Meslek Lisesi El Sanatları Bölümü koordinatör öğretmenleri ve son sınıf öğrencilerine ilişkin kişisel nitelikler nelerdir? 2. Kız Meslek Lisesi El Sanatları bölümü öğrencilerinin işletmelerde beceri eğitiminde karşılaştıkları sorunlara ilişkin El Sanatları bölümü koordinatör öğretmenleri ve son sınıf öğrencilerinin görüşleri nelerdir? 3. El Sanatları bölümü koordinatör öğretmenleri ve son sınıf öğrencilerinin görüşlerine göre öğrencilerin işletmelerde beceri eğitiminde karşılaştıkları sorunlara ilişkin görüşleri arasında anlamlı bir fark var mıdır? 4. Kız Meslek Lisesi El Sanatları bölümü öğrencilerinin işletmeler de beceri eğitiminde karşılaştıkları sorunların nedenlerine ilişkin El Sanatları bölümü koordinatör öğretmenleri ve son sınıf öğrencilerinin görüşleri nelerdir? 5. Kız Meslek Lisesi El Sanatları bölümü öğrencilerinin işletmelerde beceri eğitiminde karşılaştıkları sorunların çözüm yollarına ilişkin El Sanatları bölümü koordinatör öğretmenleri ve son sınıf öğrencilerinin görüşleri nelerdir? Araştırmanın çalışma evrenini Ankara il merkezinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Kız Meslek Liselerinde görevli El Sanatları koordinatör öğretmenleri ve 1997-1998 öğretim yılında bu okullarda öğrenim görmekte olan El Sanatları bölümü son sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Milli Eğitim Bakanlığı, Kız Teknik öğretim Genel Müdürlüğünden alınan bilgilere göre; Ankara il merkezinde bulunan KML. El Sanatları Bölümünden90 işletmeye öğrenci gönderen 6 okul olduğu anlaşılmıştır. Bu eğitim kurumlarında görevli El Sanatları bölümü koordinatör öğretmenlerinin sayısının yaklaşık 50 olduğu, işletmede beceri eğitimine katılan öğrenci sayısının tamamının ise 87 olduğu saptanmıştır. Bu durumda okul, koordinatör öğretmen ve öğrencilerin tümü araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Anket formları (form I koordinatör öğretmenlere) (Form II beceri eğitimine katılan öğrencilere) araştırmacı tarafından uygulanarak denenmiş ve daha sonra üzerinde güvenirlik çalışması kapsamında öğrencilerin işletmede karşılaştıkları sorunlara ilişkin, dereceleme ölçeği halinde hazırlanan 39 soru üzerinde analiz yapılmış ve anketin tümü için Cronbh Alpha katsayısı.8559 olarak bulunmuştur. Anket formları 50 El Sanatları bölümü koordinatör öğretmenleri ve El Sanatları bölümü son sınıf öğrencilerinden beceri eğitimine katılan 87 öğrenciye uygulanmıştır. Verilerin analizi bilgisayar ortamında SPSS paket programı ile yapılmıştır. Araştırma sonuçlarının yorumlanmasında; aritmetik ortalama, standart sapma, frekans dağılımları, yüzde oranlan ve Mestinden yararlanılmıştır, /-testi anlamlılık düzeyi.05 olarak benimsenmiştir. Araştırmada aşağıdaki bulgular elde edilmiştir; Araştırma kapsamına giren koordinatör öğretmenlerin yansından çoğu 8-1 1 yıl ve 16 ve daha fazla yıl öğretmenlik görevini sürdürdükleri görülmektedir. Bu öğretmenlerin 2/3 'e yakın çoğunluğunun ise 4 yıllık fakülte mezunu olduklan anlaşılmaktadır. Koordinatör öğretmenlerin %50'sinin Dekoratif Eşyalar ve Çiçek Öğretmenliği bölümünden mezun olduklan ve bu öğretmenlerin %74'ünün geçmiş yıllarda koordinatör öğretmenlik görevini yaptıkları, %26'sının ise halen bu görevi yürüttüğü belirlenmiştir. Koordinatör öğretmenlerin yarıdan fazlasının bu görevleri ile ilgili olarak her hangi bir hizmet içi eğitim kursu almadıkları ve sırasıyla; işyerindeki eğitimin planlanması, okul, işyeri ve öğrenci arasındaki koordinasyonun sağlanması, işyerinin belirlenmesinde dikkate alınacak ölçütlerin açıklanması, öğrencilerin değerlendirmesi konusunda hizmet içi eğitime ihtiyaç duyduklan anlaşılmıştır.91 Öğrencilerin yarrya yakın bir kısmının trikotaj atölyesinde, %31'inin ise deri atölyesinde beceri eğitimi yaptıkları belirlenmiştir. İşletmeyi seçme konusunda, koordinatör öğretmenlerin yönlendirmesi sonucunda daha Az sorunla karşılaştıklar, okul yönetiminin yönlendirdiği durumlarda Orta derecede sorunla karşılaşıldığı anlaşılmıştır. İletişim konusunda, işyeri yöneticisine ve usta öğreticiye sorunlarım götürülmede ve dolayısıyla gerekli yardımı alınmada Orta derecede sorunla karşılaşıldığı belirlenmiştir. Alanla ilgili becerilerin işyerinde pekiştirilmesi, eksik bilgilerin tamamlanması konusunda Orta derecede sorunla karşılaşıldığı anlaşılmıştır. İşyerinin bulunduğu çevrede öğrencilerin rahatlıkla hareket edebilmeleri ile ilgili Orta derecede sorun olduğu ve giysi konusunda da Orta derecede sorun yaşandığı belirlenmiştir. İşyerlerinde temizlik ve bakıma yeterince önem verilmesi konusunda Orta derecesinde, havalandırma, aydınlatma ve ısıtma konularında da Orta derecede sorun yaşandığı belirlenmiştir. İş kazalarına ve işyeri çalışanlarının sağlığı ile ilgili olarak Orta derecede sorun olduğu saptanmıştır. İşyeri ortamından memnun olma ve bu işyerinde çalışmayı düşünme konusunda da Orta derecede sorun olduğu belirlenmiştir. Beceri eğitiminde karşılaşılan sorunların nedenleri olarak koordinatör öğretmenler, her bir program alanına hitap eden işyerinin olmaması (48), alanda yetersiz öğrencilerin işletmeye gönderilmesi (31), işyeri sahiplerinin makinelere zarar verileceği kaygısıyla makineleri kullandırmak istememeleri beceri eğitiminin amacına ulaşmasında soruna neden olmaktadır (48). Okuldaki araç-gereçlerle işyerindekiler arasında fark olması (37), işyerinin çalışma saatleri kurallarına uymaması (33), ödenen ücretlerin yetersiz olması (37), şeklinde sıralanırken, öğrenciler ise; sorunların nedenlerine ilişkin öğrenci görüşleri ise; işyeri yöneticilerinin üretimin aksayacağı kaygısı taşıması (32), alanla ilgili makine, araç ve gereçlerin bozulabileceği düşüncesi (42), işyerinin uzak olması (33), ücretlerin yetersiz olması veya bazen hiç ödenmemesi ya da eksik ödenmemesi(47) olarak sıralamışlardır. Çözüm yollarına ilişkin koordinatör öğretmenler; öğrencilerin işletmelerde alan dışı işlerde çalıştınlmamalannın sağlanmasını (32), işyerlerindeki makine, araç ve92 gerecin kullanılmasına izin verilmesini (37) ve ücretlerin artırılmasını (43) önerirken, öğrenciler ise; beceri eğitimi ile ilgili olarak gereken bilgilerin önceden verilmesi (37), işyerinde yapılacak uygulamalar tanıtılması, bu konuda gerekli rehberliğin yapılması (33), makine araç ve gereçlerin kullanımına izin verilmesi (32), Cumartesi ve Pazar günleri çalışma olmaması (36) ve ücretlerin iyileştirilmesini (41) önerilmişlerdir. Araştırmanın sonucunda, elde edilen bulgular doğrultusunda; işletmenin seçiminde koordinatör öğretmen ve öğrencinin ortak karar vermesi, koordinatör öğretmenlere izleyebilecekleri kadar öğrencinin verilmesi, öğrencilere yeterli düzeyde rehberlik edilmesi, usta öğreticilerin eğitimden geçirilmesi, modern işyerlerinin beceri eğitimi için tercih edilmesi, öğrencilere ödenen ücretin artırılması gibi öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to define the problems, causes of this problems and suggestions for problem managing related with skills training in the business on school-industry cooperation for senior students who are enrolled at the department of Hand Crafts in Girl Vocational High School (GVHS). Below questions were searched: 1. What are the personal qualifications of GVHS Hand Crafts Department's students and coordinator teachers? 2. What are the opinions of the GVHS Hand Crafts Department's coordinator teachers and senior students about the problem? 3. What are the opinions of the GVHS Hand Crafts Department's coordinator teachers and senior students causes of these problems ? 4. What are the opinions of the GVHS Hand Crafts Department's coordinator teachers and senior students solutions ways related with skills training of the students in the business? 5. Is the any significant relationship between the opinions of coordinator teachers and senior students about the problem which are encountered by the students on skills training in the business? The population of this study was consist of GVHS Hand Crafts coordinator teachers and the senior students who are enrolled at the departments of Hand Crafts in GVHS of Ministry of National Education in Ankara during 1997-1998 school year. All coordinator teachers (n=50) and all senior students (n=87) who have been attending to the business for skills training were included to this study.124 Questionnaire was used to gather information. Questionnaire was consist of Form I for coordinator teachers and Form II for senior students. This questionnaire was applied to this sample by the researcher and reliability study was done for 39 questions. Cronbh Alpha was found.86. Questionnaire forms was applied 50 Hand Crafts coordinator teachers and 87 senior students. Finding were analyzed by SPSS Computer Program. Depending on the variable type, mean, standard deviation, frequencies, percentiles and / Test were used to analyze findings. Significant level was established at.05. The results of this research indicated that more than half of the coordinator teachers were working as a teacher during 8-11 years and 16 and more years. 2 on 3 of these teachers were graduated form University. 50 percent of the coordinator teachers were graduated from Decorative Furnishing and Flowers Department. 74% of these teachers were worked as a coordinator teacher in the part, 26% of there are still working as coordinator teacher. More than half of the coordinator teachers did not attend any courses about their task and it was seen that,they need to in working education about in order, educational planning in business, providire, coordinating among school, working place and students, explaining needing criteria's on determining working place and evaluating students. About choosing the business, it was observed that coordinator teachers encountered less problems if they were directed and they encountered with problems in moderate degree when they were directed by the school administrators. On the communication, it was determined that in moderate degree problems were encountered on getting required help when presenting the problems to manager or expert trainer. Moderate degree problems were obtained on reinforcing the skills which are related the job in the business and providing incomplete information. Moderate degree problems were determined about free behaving for the students in business milieu, on clothing, on paying attention cleaning and maintains in working place, on aspiration, lighting and heating, on healthiest of workers and job accident, and on job satisfaction and staying to work in the same business.125 According to the coordinator teachers, causes of the problems on skills training are lacking working place on each program (n=48), sending insufficient students to the business (n=31), not permitting to operate the machines by the students because owners of the business hesitate that working machines would be damaged (n=48), being differences between school instruments and work instruments (n=37), not suitable working hours in business (n=33), and insufficient payments. Causes of the problems, according to the students are anxiety of the managers on that production would be delayed (n=32), thought on that machine, instruments would be out of order (n=42), long distance of work place (n=33), and sometimes nothing or insufficient payment (n=47). About solution ways, coordinator teachers were advised that students were not being worked except their job in the business (n=32), machines, instruments in the business were allowed to be used by the students (n=37), and payments should be increased (n=43). On solution ways, the students were suggested that the information of skills training should be gives before (n=37), applications in the working place should be introduced and required guidance would be given (n=33), operating of machines and instruments should be allowed (n=32), as a students, nobody has to work on weekends (n=36), and payments should be better (n=41). With respect to results of this research, following suggestions would be given. Coordinator teacher and students should decide together about choosing business. Not much students should be given to coordinator teachers. Good enough guidance should be given to students. Expert trainer should be trained. For skills training modern business should be preferred. Student payments should be increased.