Manganez I ve skandiyum I elementlerinin ince yapı ve aşırı ince yapılarının incelenmesi
Investigation of fine structures and hyperfine structures of manganese I and scandium I elements
Yazar: İPEK KANAT ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. GÖNÜL BAŞAR
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı / Nükleer Fizik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Manganez = Manganese ; Skandiyum = Scandium ; Spektroskopi = Spectroscopy ; İnce yapı = Ultrastructure

Özet:
Bu çalışmada, Manganez I (Mn I) ve Skandiyum I (Sc T) elementlerinin ince yapı (fe) ve aşın ince yapısının (hfs) deneysel ve teorik olarak incelenmesi amaçlandı. Mn I ve Sc I elementlerinin aşın ince yapılan, silindir katod lamba içerisindeki boşalım (discharge) ortamında, Laser Optogalvanik Spekroskopisi yöntemi kullanılarak incelendi. Bu elementlere ait daha önce ölçülmemiş atomik spektral çizgilerin alt ve üst enerji seviyelerinin manyetik dipol ve elektrik kuadrapol aşın ince yapı sabitleri elde edildi. Mn I elementinin çift pariteye sahip ScrHs2, 3d64s ve 3d7 konfigürasyonlan ile Sc I elementinin. 3d3, 3d4s5s, 3d5s2, 3d4s4d ve 3d25s konfigürasyonlarann ince yapı hesaplan çok-konfigürasyonlu fit metodu ile yapıldı. Aynca Sc I elementinin 3d24s konfigürasyonunun ince yapısı tek-konfigürasyon fit metodu ile hesaplandı. Mn Fin Sd^s2, 3d64s ve 3d7 konfigûrasyonlanmn ve Sc Fin 3d24s, 3d4s2 ve 3d4s5s konfigûrasyonlarımn aşın ince yapısımn parametrik analizi gerçekleştirildi. Çift ve tek parkeli enerji seviyelerinin her ikisi için sırası ile Mn I elementine ait yedi ve ahi, Sc I elementine ait üç ve üç olmak üzere toplam 19 enerji seviyesinin deneysel manyetik dipol aşın ince yapı sabiti A bu çalışmada ilk defa elde edildi. Ayrıca aşın ince yapının parametrik analizinin yapıldığı konfigürasyonlann enerji değerlerinin teorik A değerleri verildi ve mevcut olan deneysel A değerleri ile karşılaştırıldığında bunların uyum içinde olduğu görüldü. XIV

Abstract:
Theoretical and experimental investigation of fine (is) and hyperfine structures (hfs) of Manganese I (Mn I) and Scandium I (Sc I) elements were aimed in this work. Fine and hyperfine structures of Mn I and Sc I elements have been investigated by using the Optogalvanic Laser Spectroscopy Method into the hollow-cathode discharge. Magnetic dipole and electric quadrapole hyperfine structure constants of lower and upper energy levels of atomic spectral lines which had not been measured before belonging to these elements were derived. Fine structure calculations of Mn I element with even parity Sd^s2, 3d64s and 3d7 configurations and of Sc I element 3d3, 3d4s5s, 3d5^, 3d4s4d and 3d25s configurations have been done by using multi-configuration fit method. Fine structure of 3d24s configuration of Sc I element has also been calculated by using mono-configuration fit method. Parametric analysis of the hyperfine structure of Sd^s2, 3d64s and 3d7 configurations belonging to Mn I and 3d24s, 3d4s2 and 3d4s5s configurations belonging to Sc I have been performed. For both of the energy levels of even and odd parity belonging to Mn I element respectively seven and six, belonging to Sc I element three and three overall 19 energy levels' magnetic dipole his constants A have been obtained for the first time in this work. Theoretical A values of energies of configurations which was done for parametric analysis of hyperfine structure has also been given and when theoretical and experimental A values were compared they were seen in agreement. XV