Kışlık buğdayın (Triticum sp.) in vitro koşullarda vernalizasyonu
In vitro vernalization of winter wheat (Triticum sp.)
Yazar: HALİDE ACAR
Danışman: PROF.DR. MURAT ÖZGEN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZETDoktora TeziKIŞ LIK BUĞDAYIN (Triticum sp.) IN VITRO KOŞULLARDAVERNAL ZASYONUHalide ACARAnkara ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüTarla Bitkileri Anabilim DalıDanışman: Prof. Dr. A. Murat ÖZGENBu çalışmada, Türkiye florasında genetik materyal olarak ve yetiştiricilik açısındanönem taşıyan makarnalık Çakmak-79 (Triticum durum Desf.) ve ekmeklik Gerek-79(Triticum aestivum L.) buğday çeşitleri kullanılmıştır. Ankara Üniversitesi Ziraat FakültesiTarla Bitkileri Bölümü biyoteknoloji laboratuvarı, seraları ve deneme parsellerindegerçekleştirilen bu araştırmada, kullanılan çeşitlerde kallus ve rejenere bitkicikaşamasında in vitro vernalizasyonun sağlanma potansiyelleri belirlenmeye çalışılmıştır.8 farklı vernalizasyon aralığının (K, 2, 4, 6, 10, 12 ve 15 hafta), 2 farklı gelişimaşamasında (kallus ve rejenere bitkicik) uygulamasından elde edilen sonuçlardan, her ikiçeşidin de incelenen kültür özelliklerine farklı tepkiler verdiğini; ancak, her ikiuygulama ve çeşit için de 6 ve 8 haftalık vernalizasyonun, en uygun venalizasyon süresiolduğu belirlenmiştir. Başaklı bitkiler ve tohumlar elde edilmesi, çalışmanın en önemlisonuçlarından biridir. Bu sonuç, aynı konuda yapılan benzer çalışmalara kıyasla,kullanılan genotiplerin biyoteknolojik çalışmalara uygunluğunu ve uygulanan yönteminbaşarısını ortaya koymaktadır. Böylelikle, özellikle serin iklim tahıllarında in vitroçalışmalarda transgenik bitkilerin elde edilmesinde karşılaşılan vernalizasyon sorunununbu çalışmada uygulanan yöntem ile giderilebileceği belirlenmiştir.2006, 76 sayfaAnahtar Kelimeler: Buğday, vernalizasyon, in vitro, olgun embriyo, kallus oluşumu, bitkirejenerasyonu

Abstract:
ABSTRACTPh.D. ThesisIN VITRO VERNALIZATION OF WINTER WHEAT (Triticum sp.)Halide ACARAnkara Universit yGraduate School of Natural and Applied SciencesDepartment of Field CropsSupervisor: Prof. Dr. A. Murat ÖZGENIn this study, durum wheat genotype Çakmak-79 (Triticum durum Desf.) and commonwheat genotype Gerek-79 (Triticum aestivum L.), which are highly important as geneticmaterial and for the production in the flora of Turkey, are used. In the study carried outat the University of Ankara, Graduate School of Natural and Applied Sciences,Department of Field Crops, biotechnology laboratories, greenhouses and experimentalfields, in vitro vernalization potentials of the fore-mentioned genotypes in the callus andregenerated plant phases are tried to be determined.The results obtained from the application of 8 different vernalization intervals in 2different development stages, it is concluded that both genotypes have reacteddifferently to the examined culture features; but it is also determined that the mostproper vernalization duration for both of the applications and genotypes are 6 and 8weeks. One of the most important results of the study is the production of the plantswith spikes and grains. Compared with similar studies, this results shows the genotypesused are suitable for biotechnological studies and the success of the method used.Therefore, with the method applied in this study, it?s determined that getting rid of thevernalization problem faced during the production process of transgenic plants in invitro studies of the winter cereals is possible.2006, 76 pagesKeywords: Wheat, vernalization, in vitro, mature embryo, callus induction, plantregeneration.