Pediatri kliniklerinden istenen kadın hastalıkları ve doğumkonsültasyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of consultations for obstetrics and gynecological conditions requested from pediatric clinics
Yazar: EMİNE YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM TEZOL
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Jinekolojik sorunlar her yaşta ortaya çıkabilen sağlık problemleridir.
Adölesan dönemde sık görülen jinekolojik sorunlar dismenore, premenstrüel
sendrom, menstruasyon düzensizlikleri, disfonksiyonel uterus kanamaları,
polikistik over sendromu, puberte bozuklukları, genital organ anomalileri,
cinsellik ve üreme sağlığı sorunları başlıkları altında ele alınmaktadır. Çocukluk
çağında da erken puberte, genital inflamasyon, genital travma, çocukluk çağı
masturbasyonu jinekolojik sorunlar arasında yer alır. Bu sorunlar nedeniyle
pediatri kliniklerinden kadın hastalıkları ve doğum konsültasyonları
istenebilmektedir. Literatürde 18 yaş altı popülasyonda jinekolojik problemlerin
incelendiği çalışmalar mevcuttur, ancak ülkemizde bu konuda yapılmış yeterli
sayıda çalışma bulunmamaktadır.
Çalışma için Mersin Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan
23/11/2022 tarihli ve 2022/767 sayılı kararla onay alınmıştır. Tanımlayıcı türdeki
çalışmanın verileri, Mersin Üniversitesi Hastanesi'nin pediatri kliniklerine 1 Ocak
2015-31 Aralık 2022 tarihleri arasında başvuran ve Kadın Hastalıkları ve
Doğum konsültasyonu istemi olan 0-18 yaş arası hastaların, hastane
otomasyon sistemindeki dosya kayıtlarının geriye dönük incelenmesiyle elde
edildi. Anamnez, konsültasyon istem ve jinekoloji cevap notları incelendi.
Konsültasyon tarihleri ve konsültasyon istemi yapan birimler kaydedildi.
Hastaların yaşı, kronik hastalık varlığı, başvuru yakınması, konsültasyon
istenme nedenleri, tanımlanan jinekolojik problemler ile tedavi ve izlem planları
tanımlayıcı veri olarak toplandı.
Bu çalışmada 943 konsültasyon değerlendirildi. Konsültasyon isteyen
birimlere bakıldığında, polikliniklerden 622 (%66), çocuk acil servisinden 279
(%29,5), yataklı servislerden 38 (%4,1) ve çocuk yoğun bakım ünitesinden 4
(%0,4) konsültasyon istemi yapıldığı görüldü.
Konsülte edilen preadölesan dönemdeki hastaların (n=14) yaş ortancası
8 (7 – 9) yıl idi ve bu hastaların persistan vajinal akıntı, vajinal kanama veya
perine travması nedeniyle konsülte edildiği görüldü. Vajinal akıntısı olanlarda
(n=8), akıntının lökore olarak değerlendirildiği ve tedavisiz izlendiği; vajinal
6
kanama nedeniyle başvuran 4 çocuktan 2'sinde kazaya bağlı genital travma,
1'inde idrar yolu enfeksiyonu, 1'inde kanama bozukluğu tanımlandığı; perine
travması nedeniyle başvuranlara (n=2) cilt yaralanma bulgularına yönelik
medikal tedavi düzenlendiği saptandı.
Konsülte edilen adölesan dönemdeki 929 hastanın yaş ortancası 16 (14
– 17) yıl idi ve bu hastaların 208'inde (%22,4) adölesan gebeliği mevcuttu.
Gebe olan adölesanların ortanca (ÇAA) yaşı 17 (16 – 18) yıl saptandı. Erken
adölesan gebeliği iki (%1), orta adölesan gebeliği 53 (%25,5) ve geç adölesan
gebeliği 153 (%73,6) adölesanda görüldü. Gebe adölesanların en sık başvuru
ve konsültasyon nedeni karın ağrısıydı (93/208, %44,7). On dört adölesan
(14/208, %6,7) rutin gebelik izlemi için konsülte edilmiş idi. Gebe adölesanların
diğer başvuru ve konsültasyon nedenleri sıklık sırasında göre vajinal kanama,
erken membran rüptürü, travma, intihar girişimi, vajinal akıntı, bulantı-kusma,
nöbet geçirme, şiddete maruz kalma, göğüs ağrısı ve nefes darlığı, döküntülü
hastalık, fetal hareketlerde azalma, ekstremitelerde ödem ve doğum eylemi idi.
Beş adölesanın konsülte edilme nedeni doğum sonrası kanamaydı.
Gebelik dışı nedenlerle konsülte edilen 721 adölesan mevcuttu.
Menstrüel bozukluklar (n=608) sıklık sırasına göre düzensiz mensler (%56,5),
dismenore (%14,8) ve amenore (%13,1) şeklindeydi. Düzensiz mensler içinde
en sık menoraji veya menometroraji (%22,3) gözlendi. Düzensiz mensler içinde
paterni olmayan düzensiz sikluslar ikinci sıklıkta (%15,6), oligomenore üçüncü
sıklıkta (%14,8) ve polimenore dördüncü sıklıkta (%3,8) görüldü. Dismenoreli
107 adölesanın tamamı primer dismenore olarak değerlendirildi. Amenoreli 94
adölesanın 29'u (%30,9) primer amenore ve 65'i (%69,1) sekonder amenore
tanısı aldı. Primer amenorede en sık etyoloji hipogonadotropik hipogondizm
iken sekonder amenorede en sık etyoloji polikistik over sendromu (PKOS) idi.
Hipogonadotropik hipogondizme bağlı primer amenoreli adölesanların çoğu
kronik hastalığı olan adölesanlardı.
Erken kadın doğum konsültasyonları, jinekolojik sağlığa odaklanarak,
adölesan dönemde ortaya çıkabilecek sorunların erken tanısını ve tedavisini
mümkün kılar. Bu konsültasyonlar, menstrüel sağlık, cinsel yolla bulaşan
enfeksiyonlar, doğum kontrol yöntemleri, adet düzensizlikleri gibi konularda
gençlerin bilgi sahibi olmalarını ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları geliştirmelerini
destekler. Ayrıca, erken dönemde yapılan kadın doğum konsültasyonları,
7
gençlerin jinekolojik sağlıklarıyla ilgili olası endişelerini paylaşma ve profesyonel
bir sağlık uzmanından destek alma konusunda güven oluşturabilir. Bu süreç,
genç kadınların sağlıklı bir cinsel gelişim ve yaşam sürmelerine katkıda
bulunabilir.
Anahtar kelimeler: adölesan, adölesan gebeliği, jinekolojik problemler,
menstrüel bozukluk

Abstract:
Gynecological issues are health problems that can arise at any age.
Common gynecological problems during adolescence include dysmenorrhea,
premenstrual syndrome, menstrual irregularities, dysfunctional uterine bleeding,
polycystic ovary syndrome, puberty disorders, genital anomalies, and issues
related to sexuality and reproductive health. In childhood, early puberty, genital
inflammation, genital trauma, and childhood masturbation are among the
gynecological problems. Due to these issues, consultations from pediatric
clinics to obstetrics and gynecology services may be requested. While there are
studies examining gynecological problems in the population under 18 in the
literature, there are not enough studies conducted on this topic in our country.
Approval was obtained from the Mersin University Clinical Research
Ethics Committee on 23/11/2022 with decision number 2022/767 for the study.
The data of the descriptive study were obtained by retrospectively examining
the medical records of patients aged 0-18 who applied to the pediatric clinics of
Mersin University Hospital and requested Obstetrics and Gynecology
consultation between January 1, 2015, and December 31, 2022, from the
hospital automation system. Anamnesis, consultation request, and gynecology
response notes were reviewed. Consultation dates and units requesting
consultation were recorded. Descriptive data such as patients' age, presence of
chronic disease, presenting complaint, reasons for consultation, identified
gynecological problems, and treatment and follow-up plans were collected.
In this study, 943 consultations were evaluated. When the units
requesting consultation were examined, it was observed that 622 (66%) were
requested from outpatient clinics, 279 (29.5%) from the pediatric emergency
service, 38 (4.1%) from inpatient services, and 4 (0.4%) from the pediatric
intensive care unit.
The median age of preadolescent patients (n=14) who were consulted
was 8 (7-9) years, and it was observed that these patients were consulted due
to persistent vaginal discharge, vaginal bleeding, or perineal trauma. Among
those with vaginal discharge (n=8), the discharge was evaluated as leukorrhea
and followed without treatment; among those presenting with vaginal bleeding
9
(4 out of 4), genital trauma due to accident was identified in 2 patients, urinary
tract infection in 1 patient, and bleeding disorder in 1 patient; for those
presenting with perineal trauma (n=2), medical treatment was arranged for
cutaneous injury findings.
The median age of adolescent patients (n=929) consulted was 16 (14-
17) years, and 208 (22.4%) of these patients had adolescent pregnancy. The
median age (IQR) of pregnant adolescents was 17 (16-18) years. Early
adolescent pregnancy was observed in two (1%), mid-adolescent pregnancy in
53 (25.5%), and late adolescent pregnancy in 153 (73.6%) adolescents. The
most common reason for consultation among pregnant adolescents was
abdominal pain (93/208, 44.7%). Fourteen adolescents (14/208, 6.7%) were
consulted for routine pregnancy follow-up. The other reasons for consultation
among pregnant adolescents, in order of frequency, were vaginal bleeding,
early membrane rupture, trauma, suicide attempt, vaginal discharge, nauseavomiting, seizure, exposure to violence, chest pain, and dyspnea, rash,
decreased fetal movements, edema in the extremities, and labor. The reason
for consultation for five adolescents was postpartum bleeding.
There were 721 adolescents consulted for reasons other than pregnancy.
The most common menstrual disorders were irregular menstruation (56.5%),
dysmenorrhea (14.8%), and amenorrhea (13.1%). Among irregular
menstruation, menorrhagia or menometrorrhagia (22.3%) was observed most
frequently. The causes of menorrhagia were dysfunctional uterine bleeding or
bleeding disorder, and endometrial hyperplasia was reported in one patient.
Among irregular menstruation, irregular cycles without a pattern were observed
in the second most frequent (15.6%), oligomenorrhea in the third most frequent
(14.8%), and polymenorrhea in the fourth most frequent (3.8%). All 107
adolescents with dysmenorrhea were evaluated as primary dysmenorrhea. Of
the 94 adolescents with amenorrhea, 29 (30.9%) were diagnosed with primary
amenorrhea and 65 (69.1%) with secondary amenorrhea. The most common
etiology in primary amenorrhea was hypogonadotropic hypogonadism, while in
secondary amenorrhea, polycystic ovary syndrome (PCOS) was the most
common etiology. Most of the adolescents with primary amenorrhea due to
hypogonadotropic hypogonadism had chronic illnesses.
10
Early obstetric consultations focusing on gynecological health enable
early diagnosis and treatment of problems that may arise during adolescence.
These consultations support young people in gaining knowledge about
menstrual health, sexually transmitted infections, contraceptive methods, and
menstrual irregularities, and in developing healthy lifestyle habits. Additionally,
early obstetric consultations can build trust in sharing concerns about
gynecological health and seeking support from a professional health expert.
This process can contribute to young women's healthy sexual development and
life.
Keywords: adolescent, adolescent pregnancy, gynecological problems,
menstrual disorders