Ahmet Hamdi Tanpınar'da kent ve mekân poetikası
City and space poetics in Ahmet Hamdi Tanpınar
Yazar: MEHMET HANİFİ YANAR
Danışman: DOÇ. DR. SİNAN TANKUT GÜLHAN
Gaziantep Üniversitesi / Göç Enstitüsü / Kent Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Disiplinlerarası = Interdisciplinary ; Kent sosyolojisi = Urban sociology ; Kentler = Cities ; Mekan = Space ; Poetika = Poetics ; Tanpınar, Ahmet Hamdi = Tanpınar, Ahmet Hamdi

Özet:
Ahmet Hamdi Tanpınar'ı Kent Sosyolojisi zaviyesinden inceleyen bu tez, mekân ve kentin Tanpınar'ın eserlerinde nasıl yer ettiğini soruşturmaktadır. Bu soruşturmada birçok disiplinden faydalanılmıştır. Tez bu anlamda disiplinler arası bir çalışmadır. Kent ve mekân düşünceyi, dili, kültürü, yaşam biçimini belirleyen özgül içerikleri olan iki kavramdır. Mekân toplumsaldır, toplum tarafından belirlenir ve toplumu biçimlendirir. Medeniyetin vuku bulduğu yer olarak adlandırılan kent ise bireyin ve toplumun gündelik hayatını belirleyen ve biçimlendiren bir yapıya sahiptir. Mekânın ve kentin incelenmesi Tanpınar tarafından kent planlaması yahut kentolog zaviyesinde ele alınmamıştır. Muharrir ve şair olarak Tanpınar mekânı ve kenti poetik biçimde ele almıştır. Poetika muhayyile, temaşa, tasavvur etme, mekânı edebi dil üzerinden yeniden üretmekle ilgilidir. Bu incelemeye mekânın poetik biçimde ele alınışının fenomenolojisini gösteren Gaston Bachealard'ın Mekânın Poetikası kitabı kılavuz olmuştur. Bir mekânda yaşamanın ontolojik, toplumsal, poetik boyutu Tanpınar metinleri üzerinden gösterilmeye çalışılmıştır. Yöntem olarak içerik analizi ve eleştirel içli-dışlılık benimsenmiştir. Tezin amacı, insanın ontolojik olarak tecrübe ettiği mekânın elimine edilmesi, izinin silinmesi ve yeni tecrübelere girildiği modern zamanlarda kentte yaşamanın poetik biçimde ne demek olduğunu göstermektir. Özet olarak tezde, disiplinler arası kontekste Tanpınar'ın eserlerinde mekânın toplumsallığı ve ilişkiselliği; kentin gündelik hayat ve medeniyet üzerindeki etkisi gösterilmiştir.

Abstract:
This thesis, which examines Ahmet Hamdi Tanpınar from the perspective of Urban Sociology, investigates how space and the city have a place in Tanpınar's works. Many disciplines were used in this investigation. In this sense, the thesis is an interdisciplinary study. City and space are two concepts with specific contents that determine thought, language, culture and lifestyle. Space is social, determined by society, and shapes society. The city, which is called the place where civilization takes place, has a structure that determines and shapes the daily life of the individual and society. The study of the place and the city was not handled by Tanpınar in terms of urban planning or urbanologist. As a writer and poet, Tanpınar handled the place and the city poetically. Poetics is about reproducing the space of imagination, contemplation, and imagination through literary language. This study was guided by Gaston Bachealard's The Poetics of Space, which shows the phenomenology of the poetic treatment of space. The ontological, social and poetic dimension of living in a place has been tried to be shown through Tanpınar texts. Content analysis and critical intimacy were adopted as a method. The aim of the thesis is to show poetically what it means to live in the city in modern times, when the space that people experience ontologically is eliminated, its traces are erased and new experiences are entered. In summary, in the thesis, the sociality and relationality of space in Tanpınar's works in an interdisciplinary context; The effect of the city on daily life and civilization is shown.