Aracı kurumlarda operasyonel risk ve güven faktörlerinin yarattığı sorunlar ve çözüm önerileri
Problems of brokerage houses caused by operational risk and suggested solutions
Yazar: MEHMET ZİYA GÖKALP
Danışman: PROF. DR. HÜLYA TALU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Para Sermaye Piyasaları ve Finansal Kurumlar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aracı kurumlar = Intermediary institutions ; Güven = Confidence ; Operasyonel risk = Operational risk ; Risk = Risk

Özet:
Borsalar, sermaye piyasalarının somutlasmıs kurumlarıdır. Aracı kurumlar daborsalarda faaliyet gösteren ve fon arz ve talep eden taraflar arasında aracılık isleviniyerine getiren kurumlardır. Aracı kurumlar, verdikleri hizmetler, raporlar veöngörüleriyle yatırımları yönlendirmekte, tasarruf sahiplerine ve sirketlere önemlihizmetler sunmaktadırlar.Ancak, ülkemizde sermaye piyasalarının altyapısının ve fonksiyonlarınınyeterince gelismemesi aracı kurum faaliyetlerini de etkilemistir. Finans piyasalarınınkurumsal tek aktörü olarak bankaların görülmesi, sermaye piyasasının gelismemisolmasının en önemli nedenleri arasında sayılmaktadır. Bugün gelismis ülkelerde,aracı kurumlar, tahminleri ve raporlarıyla finans piyasalarını yönlendirmektebankalardan daha etkin olabilmektedirler.Aracı kurumlar isleyisleri sırasında önemli iç ve dıs bir çok riskle karsıkarsıya kalırlar. Bu riskleri birçok isim altında incelemek mümkündür. Yenitanımlanmaya baslanan en önemli ve en ciddi risk operasyonel risktir. Operasyonelrisk yeni tanımlanması dolayısıyla, gerek ölçülmesi gerekse yönetimi açısından sonzamanlarda akademik alanda yogun tartısmalara konu olmaktadır. Operasyonel riskyönetimi karsı karsıya olunan risklerin saptanması, risklerin ölçümü, izlenmesi,ortaya çıkmadan önlenmeye çalısılması, kontrolü, riske baglı zararların azaltılması,riskin transferi ve risklere karsı sermaye tahsis edilmesi seklinde özetlenebilecekyöntemlerden olusan bir süreçtir. Öte yandan uluslararası finansal piyasalardaoperasyonel risklere baglı olarak yasanan kayıpların boyutu da operasyonel riskinönemini göstermektedir.stanbul Menkul Kıymetler Borsasında faaliyette bulunan aracı kurumların içisleyisleri dolayısıyla yogun olarak karsılastıkları operasyonel risk çesitleri sunlardır:? Sirket sahipleri ve yönetici riski,? Personel riski,? Teknoloji, alternatif islem kanalları ve artan enstrüman çesitliligi,iv? Kredi riski,? Yatırımcı riski,? Merkez dısı örgütler, sube agı,? Denetim elemanlarının azlıgı ve uygulamaların takibi.Buna göre, aracı kurumların islemeyen iç süreçler insanlar ve sistemlernedeniyle ortaya çıkabilecek zarara ugrama riski operasyonel risk olarakdegerlendirilmektedir.MKB aracı kurumlarının karsılastıkları operasyonel riskin azaltılması,sermaye piyasası altyapısının güçlendirilmesi, güven unsurunun saglanması vepiyasasının arz-talep yapısının güçlendirilmesi ile mümkündür.

Abstract:
Stock markets are the concrete institutions of capital markets. Brokeragehouses are institutions that operate in stock markets and function as intermediariesbetween those who supply and demand funds. Brokerage houses direct investmentsthrough the services, reports, and foresights they offer, and provide importantservices for savers and corporations.However, the insufficient development of the substructure and functions ofcapital markets in our country has also affected the activities of the brokeragehouses. The fact that banks are regarded as the only institutional actor of financialmarkets is considered to be one of the most important reasons of the undevelopedcapital market. Today, brokerage houses in developed countries give direction forfinancial markets with their forecasts and reports and they may be more effectivethen banks.Brokerage houses face a number of internal and external risks whileoperating. It is possible to examine these risks under several names. The mostimportant and serious risk which is newly identified is the operational risk. Due to itsbeing newly identified, operational risk has recently been under intensive discussionin academic field in terms of its measurement and management. Operational riskmanagement is a process that includes the methods which can be summarized asdetecting the risks faced, measuring and observing the risks, trying to prevent thembefore occurrence, controlling, decreasing the damage related to risk, transferring therisk, and allocating capital against risk. Furthermore, the amount of losses ininternational financial markets related to operational risk also reflects the importanceof operational risk.Operational risks faced intensively by the brokerage houses that operate inIstanbul Stock Exchange throughout their internal operations are as follows:? Company owners and manager risk,? Personnel riskvi? Technology, alternative channels of transaction, and increasingvariety of instruments,? Credit risk,? Investor risk,? Organizations out of the center, branches web,? Lack of audit staff and control of the implementations.Accordingly, brokerage houses? risk of experiencing damage because ofmalfunctioning internal processes, people, and systems is regarded as operationalrisk.Decreasing the operational risk faced by the brokerage houses in the ISE ispossible with reinforcing the substructure of the capital market, ensuring confidence,and strengthening the supply-demand structure of the market.