Peyzaj metrikleri kullanılarak Hatay-Samandağ bölgesi peyzaj değişimlerinin değerlendirilmesi
Peyzaj metrikleri kullanilarak Hatay-Samandag bölgesi peyzaj değişimlerinin değerlendirilmesi
Yazar: ŞEYMA YİĞİT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET BENLİAY
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
İnsanoğlu yaradılışından itibaren bulunduğu çevreyi sürekli değiştirmiştir. Gelişen teknoloji bu değişimi hızlandırmaktadır. Kontrollü bir değişim normalize edilirken, kontrolsüz/bilinçsiz değişim geri dönüşü olmayacak sonuçlar ortaya çıkarabilmektedir. Yalnızca kendi yaşam alanını değiştirmeyen insanoğlu, bulunduğu çevrenin ekolojik yapısını da değişime uğratmaktadır. Bu nedenle son yıllarda teknolojinin gelişmesiyle ortaya çıkan peyzaj değişimleri analiz edilmeli ve kontrol altına alınmalıdır. 
Bu çalışma kapsamında, Hatay ili Samandağ bölgesinin 1992/ 2007/ 2017 yıllarına ait peyzaj değişimleri analiz edilmiştir. Çalışmada 30 x 30 m. çözünürlüklü Landsat uydu görüntüleri kullanılmıştır. Corine arazi örtüsü sınıflandırması esas alınan alanda, Envi 5.3 yazılımı yardımıyla alan kullanım / arazi örtüsü (AK / AÖ) için kontrollü sınıflandırma yapılmıştır. Değişimlerin belirlenmesi, sayısallaştırma ve haritaların oluşturulmasında ArcMAP 10.2 yazılımı kullanılmıştır. Alan bazlı değişimlerin yanı sıra, peyzaj metrikleri yardımıyla sınıf ve peyzaj düzeyinde değişimler incelenmiştir. Peyzaj metrikleri için "Patch Analyst" eklentisinden yararlanılmıştır. 
İncelenen değişimler sonucunda çalışma alanında en fazla değişimin artan yönde sahiller, kumullar ve kumsallarda 39,32 ha. olduğu saptanmıştır. En fazla artan değişim 1992 – 2007 – 2017 yılları arasında sırasıyla sahiller, kumsallar ve kumluklarda % 0,38, karışık tarım alanlarında % 0,13 ve su yollarında % 0,08 olarak belirlenmiştir. Ayrıca en fazla azalma sırasıyla % 0,20 sürekli sulanan alanlar, % 0,18 kent içi yeşil alanlar ve % 0,09 meyve bahçelerinde olarak belirlenmiştir. Peyzaj metriklerindeki değişimlerde ise, karışık tarım alanları ve doğal çayırların yama sayılarında son 25 yılda bir artış gözlenirken, diğer kullanımların yama sayılarında azalma meydana gelmiştir. Dolayısıyla karışık tarım alanları ve doğal çayırlarda parçalanma / bölünme meydana gelirken, diğer kullanımlarda büyüme veya yok olma tespit edilmiştir. 
Çalışmada ayrıca QGIS yazılımında "Molusce" eklentisi aracılığıyla projeksiyon oluşturulmuştur. Sürekli şehir yapısının gelecek 25 yılda alanın iç kesimlerinde yoğunlaşabileceği analiz edilmiştir. Karışık ormanların ve karışık tarım alanlarının parçalanabileceği gözlenmiştir. Çalışma sonucunda alan kullanımına ve planlamasına yönelik öneriler sunulmuştur.

ANAHTAR KELİMELER: Alan Kullanımı, Arazi Örtüsü, Peyzaj Değişimi, Peyzaj Metrikleri, Samandağ

Abstract:
Mankind has constantly changed his environment since its creation. The developing technology is accelerating the change. A controlled change can be normalized, but uncontrolled changes can produce results that are irreversible. Human being not only change his own habitat, but also the ecological structure of the surrounding area. Therefore, landscape changes resulting from the development of technology are analyzed and controlled in recent years. 
Within the scope of this study, the landscape changes of the Samandağ coastal area of Hatay province in the period of 1992/ 2007/ 2017 have been analyzed. In this study, 30 x 30 m. resolution Landsat satellite images were used. Supervised area classification for land use / land cover (LU / LC) which based on Corine land cover classification, was created with the help of Envi 5.3 software. ArcMAP 10.2 software was used to identify changes, quantify the data and create maps. In addition to field-based changes, changes in class and landscape levels  in landscape metrics were examined. Landscape metrics have been created with the use of "Patch Analyst" plugin in ArcMAP 10.2. 
As a result, it has been determined that the most change in the study area were in beaches, dunes and sands as 39,32 ha. Most important changes accured in increases are beaches, dunes and sands, complex cultivation patern areas and water courses which are % 0,38, % 0,13 and % 0,08 between 1992 – 2007 – 2017 repectively. Also most important changes accured in decreases are constantly irrigated area, green urban areas and fruit trees and berry platations which are % 0,20, % 0,18 and % 0,09 repectively. There has been an increase in the number of patches in mixed agriculture and natural meadows over the last 25 years, while the number of patches in other uses has decreased in the landscape metrics analysis. Therefore, in the mixed agriculture and natural meadows, fragmentation/splitting occurred, while growth or disappearance was detected in other uses. 
Also in the study, projections were created with the use of "Molusce" plug-in in the QGIS software. It has been analyzed that continuous city structures can be concentrated in the inner parts of the area over the next 25 years. Analysis shows that mixed forests and mixed agricultural areas could be fragmented. As a result of the study, proposals for the utilization and planning of the area were presented.

KEYWORDS: Landscape Change, Land Cover, Landscape Metrics, Land Use, Samandağ