Otizm spektrum bozukluğu almış çocukların annelerinde depresyon, psikolojik yardım alma tutumları ve başa çıkma stratejilerinin incelenmesi
A study on depression, psychological support seeking attitude, and coping strategies in the mothers of children with autism spectrum disorder
Yazar: ECEM CAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AMAN SADO ELEMO
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anneler = Mothers ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Başa çıkma = Coping ; Depresyon = Depression ; Hasta bakımı = Patient care ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Psikolojik yardım = Psychological help

Özet:
Bu çalışmada otizmli çocukların annelerinde depresyon, psikolojik yardım alma tutumları ve başa çıkma stratejilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yaşı 25-57 yaş arasında olan 250 kişiye, İstanbul ilinde özel bir otizm merkezinde özel eğitim gören çocukların annelerinden kesitsel araştırma deseni kullanarak veri toplanmıştır. Veri toplama işlemi Beck depresyon ölçeği, Stresle başa çıkma ölçeği, Psikolojik yardım almaya ilişkin tutum ölçeği ve araştırmacının hazırlamış olduğu Demografik Bilgi Formu kullanılarak gerçekleşmiştir. Tüm katılımcılar gönüllülük esasında çalışma katılmış, her bireyden gönüllü onam formu alınmıştır. Ölçeklerden elde edilen veriler doğrultusunda depresyon toplam puanı, psikolojik yardım almaya ilişkin tutum toplam puanı ve stresle başa çıkma alt ölçeklerinin (kaçınma, problem odaklı başa çıkma, sosyal destek) arasındaki ilişkiyi test etmek için Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Buna göre, katılımcıların depresyon puanları arttıkça psikolojik yardım alma tutumları olumsuz yönde ilerlemektedir. Katılımcıların depresyon puanları arttıkça problem odaklı başa çıkma tarzı daha çok kullanılmaktadır, katılımcıların psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları olumlu yönde ilerledikçe başa çıkma tarzları arasından kaçınmayı daha çok kullanmakta, problem odaklı başa çıkmayı ise daha az kullanılmaktadır.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine depression, psychological help-seeking attitudes and coping strategies in mothers of children with autism. Data was collected using the cross-sectional research design from 250 mothers of autistic children aged between 25-57 years and receiving special education in a special autism center in Istanbul. The data collection was carried out using the Beck depression scale, coping with stress scale, Attitude towards psychological help seeking scale and demographic information form prepared by the researcher. All participants participated in the study on a voluntary basis, and an informed consent was obtained from each participant. Pearson correlation analysis was conducted to test the relationship between the depression total score, the attitude total score on seeking psychological help and the subscales of coping with stress (avoidance, problem-focused coping, social support). Accordingly, as the depression scores of the participants' increase, their attitudes towards seeking psychological help progressed negatively. As the participants' depression scores increase, problem-focused coping style is used more. As the participants' attitudes towards seeking psychological help improves, their tendency to use problem-focused coping reduced while avoidance coping increased.