Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının makroekonomik istikrara etkisi: Türkiye örneği
The effects of foreign direct investments on macroeconomic stability: The case of Turkey
Yazar: ÖZGE TUZAK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET HALİS ÖZER
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomik istikrar = Economic stability ; Makroekonomik etki = Macroeconomic effects ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
Hem gelişmiş ülkeler hem de gelişmekte olan ülkeler için Doğrudan yabancı sermaye yatırımları önemli bir finansman kaynağıdır. Çalışmada, Türkiye'de istikrar kavramı ile Doğrudan yabancı sermaye yatırımları arasındaki ilişkiyi ölçmek için VAR analizi yapılmıştır. Analizde, 2003-2017 yılları incelenmiştir ve sonuçta çıkan bulgulara göre DYSY'yi en fazla etkileyen değişken yine kendisi olmuş, kendinden sonra Tüfe Bazlı Efektif Döviz Kuru en etkili olan değişken olmuştur.
İktisat literatüründe, uluslararası sermaye hareketlerinin ülkelerin iç ve dış denge şartlarında ne tür etkiler yarattığı yoğun tartışılan konular arasındadır. Özellikle son 20 yılda kısa vadeli sermaye hareketlerinin yarattığı küresel krizlerin sayısında yaşanan artış ve bu hareketlerin bir ülkedeki krizi diğer ülkelere taşıma kapasitesi literatürdeki çalışmaların artışında en önemli nedenlerden biridir. Bununla beraber uzun vadeli yatırımların doğru kullanıldığı takdirde makroekonomik istikrara avantaj sağladığı araştırılmalarda sıklıkla görülmektedir. 
Bu çalışma, Türkiye'ye gelen doğrudan yabancı sermaye yatırımları ve makroekonomik istikrar arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, birinci bölümde doğrudan yabancı sermaye yatırımı tanımı ve türlerine ilişkin kavramsal çerçeveye yer verilecektir. İkinci bölümde makroekonomik istikrara ilişkin çeşitli sınıflandırmalar ve istikrarın yabancı sermaye yatırımları açısından önemi incelenecektir. Üçüncü bölümde ise Türkiye'de makroekonomik istikrar ve doğrudan yabancı sermaye yatırımlarına ilişkin sayısal verilere yer verilecektir. Son bölümde ise doğrudan yabancı sermaye yatırımları ve makroekonomik istikrar arasındaki ilişkiyi test etmek amacıyla ekonometrik analiz gerçekleştirilmiştir. 
Anahtar Sözcükler
Doğrudan Yabancı Sermeye Yatırımı, Makroekonomik İstikrar, VAR Analizi, Finansman Kaynakları, Etkileşim.

Abstract:
Foreign Direct Investment is a major source of financing for both developed and developing countries. In this study, the concept of stability in Turkey, Foreign Direct VAR analysis was performed to measure the relationship between Capital Investments. In the analysis, the years 2003-2017 were examined and according to the findings, the most influential variable was the one that was the most influential variable, and the CPI-based Effective Exchange Rate was the most influential variable after itself.
In economics literature, it is a matter of intense debate about the effects of international capital movements on the internal and external equilibrium conditions of the countries. In particular, the increase in the number of global crises created by short-term capital movements in the last 20 years and the capacity of these movements to carry the crisis in one country to other countries are one of the most important reasons for the increase in the studies in the literature. However, it is frequently seen in research that long-term investments provide a macroeconomic stability advantage if used correctly.
This study aims at examining the relationship between foreign direct investment and macroeconomic stability in Turkey. In this context, in the first part, a conceptual framework for definition and types of foreign direct investment will be given. In the second part, various classifications and the importance of macroeconomic stability in terms of foreign capital investments will be examined. In the third part, numerical data relating to macroeconomic stability and foreign direct investment in Turkey will be given. In the last part, an econometric analysis was conducted to test the relationship between foreign direct investment and macroeconomic stability. 
Keywords 
Foreign Direct Investment, Macroeconomic Stability, VAR Analysis, Funding Sources, Interaction.