Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Larende
Karaman (1839-1923) / Larende/Karaman from the Tanzimat to the Republic (1839-1923)
Yazar: EMRE KOÇ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN MUŞMAL
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Çalışmada XIX. yüzyılın ilk yarısından XX. yüzyılın ilk çeyreğine uzanan dönemde Karaman'ın geçirdiği süreçler ele alınmıştır. İlk olarak şehrin ekonomik, fiziki ve demografik özellikleri üzerinde durulmuştur. Konular hakkındaki çağdaş gözlemler ile olayları doğrudan aktaran idari yazışmalar aynı zamanda şehrin iç ve genel görünüşü ile insanı hakkında daha net betimlemelere imkân tanımıştır. Tanzimat'ın getirdiği yeni anlayışla Müslim ve Gayrimüslimleri daha çok bir araya getiren kurumların merkezde ilanından hemen sonra Karaman'da kurulmalarına dikkat çekilmiştir. Bundan sonra sosyal ve siyasi konular daha çok halkın ve onların önderlerinin görüşlerini yansıtan olaylardan seçilmiştir. Halk artık doğrudan padişah adaleti yerine kendilerini daha iyi bir hâle getireceğine inandıkları, şehirdeki güç odaklarının konumlanmalarında da yeni bir dönemi getiren Tanzimat'ın şehirlerinde uygulanmasını istemeye başlamıştı. Yine şehrin geleneksel tepkileri ile modern öğeler tarafından tetiklenen reaksiyonları arasındaki ayrımlara dikkat çekilmiştir. Her ne kadar Karaman'da yeniçeri taşlamaya varacak kadar şiddetli olsa da daha önce benzeri birçok şehirde rastlanabilen korumacı tepkiler modern dönemde daha çok "hayırlı işleri şehre çekmek" amacıyla bir modern-ilerlemeci ve kolektif kent bilincine doğru gelişme göstermiştir. Karaman aynı zamanda Akdeniz tarih ve ulaşımı ile merkezin iaşe ihtiyacının daha asli veya önemli bir üyesidir. Akdeniz ile Karaman'ın İçil geçidi üzerinden yaptıkları ulaşım zamanın doğal ve insan kaynaklı tüm engellerine direnmiş ve 1920'de devlet bu yolun hakkını resmen vermiştir. Sadece birkaç on yılda deve-katırdan tren yoluna evrilen ulaşımın vaziyetini anlamak önemlidir. Bunlar dışında ülke merkezinde meydana gelen ve örneğin Ermenileri etkileyen olayların ise Karaman'da da şüpheleri arttırdığına dikkat çekilmiştir. Salgınlar, muhafaza teknikleri ile bunlar karşısındaki halk tepkisi ise Korona salgının ortaya çıkardığı tepkileri andırmaktadır.

Abstract:
The study focuses on the processes Karaman went through from the first half of the nineteenth century to the first quarter of the twentieth century. First its economic, physical, and demographic characteristics were highlighted. Contemporary observations on the subjects, as well as administrative correspondence that directly relayed events, allowed for more accurate descriptions of the inner city, its general appearance, and its people. The institution that made Muslims and non-Muslims more equal in terms of citizenship through the new understanding brought about by the Tanzimat was established in Karaman immediately after their announcement in Istanbul. After that, social and political issues concerning the province were chosen mostly from events that reflected the views of the people and their leaders. It is argued that the Tanzimat led the people to desire this new treatment, which they believed would benefit them more than the sultan's direct justice, and that it marked a new era in the positioning of power centers in the city. The distinction between traditional city reactions and those triggered by modern elements is also emphasized. Although this was as violent as the stoning of janissaries in Karaman, the protective reactions, which could be seen in many similar cities before, developed into a modern-progressive and collective urban consciousness in the modern period to "attract good deeds to the city". Karaman is also a more essential/important member of the center's food supply with its Mediterranean history and transportation. The transportation between the Mediterranean and Karaman via the İçil passage overcame all natural and man-made obstacles of the time, and the state officially granted the right to this road in 1920. It is crucial to understand the state of transportation, which has evolved from camel/mules to railways in just a few decades. He also noted that incidents in the country's center, such as those affecting Armenians, raised suspicions in Karaman as well.  And epidemics, preservation techniques and the public reaction to them remind of the reactions caused by the Corona epidemic.