OECD ülkeleri çerçevesinde eğitim harcamalarının ekonomik büyüme ve gelir dağılımı ile ilişkisinin panel veri analiziyle incelenmesi
Examination of the relationship of education expenditures witheconomic growth and income distribution within the framework of OECD countries with panel data analysis
Yazar: HAVVANUR KARA
Danışman: PROF. DR. SELÇUK KENDİRLİ
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Eğitim = Education ; Eğitim harcamaları = Education expenditures ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Gelir dağılımı politikaları = Income distribution policies ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Panel veri modelleri = Panel data models

Özet:
Günümüzde çağdaş ve gelişmiş toplumların belli bir seviyeye gelmelerindeki temel faktörlerin başında eğitim yer almaktadır. Eğitim hizmetleri ve bu alana yapılan harcamalar sayesinde kıt olan kamusal kaynaklar daha etkin ve mantıklı şekilde israf edilmeden kullanılmaktadır. Bunun yanısıra eğitim, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için gelir dağılımında adaletin sağlanmasında ve sürdürülebilir bir ekonomik büyümenin gerçekleşmesinde en önemli unsurlardan biridir. Özellikle toplumlar daha adil bir gelir dağılımı için nitelikli insan gücüne ihtiyaç duymaktadırlar. Nitelikli insan gücü de denilen beşerî sermaye ise kaliteli bir eğitim hizmeti ile meydana gelmektedir. Bu nedenle eğitime yapılan harcamalar ayrılan bütçeler önem teşkil etmektedir.

Devletin eğitim hizmetleri ve bu alana yaptığı harcamalar ile ekonomik ve sosyal olarak gerçekleştirmek istediği politikalar vardır. Örneğin ekonomik alanda sürdürülebilir bir büyümenin sağlanması, üretimde verimlilik artışının gerçekleştirilmesi; sosyal alanda ise işsizlik ve yoksulluğu önlemek için çözümler bulmak ve gelir dağılımını iyileştirebilmek bu amaçlardan bazılarıdır. Eğitim harcamalarının ekonomik büyüme ile gelir dağılımı üzerinde oluşturduğu etkilerle bu üçlü arasında nasıl ve ne yönde bir ilişki bulunduğu, ülkeler için bu ilişkinin önemi çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Kısaca çalışmanın temel amacı, eğitim harcamalarının ekonomik büyüme ve gelir dağılımı ile olan ilişkisinin belirlenmesidir. 

Çalışmada öncelikle teorik çerçeve oluşturulmuş Türkiye dahil 35 OECD üyesi ülkelerindeki gelişim 2000-2020 dönemlerine ait aylık veriler halinde incelenmiş ve son olarak eğitim harcamaları ile ekonomik büyüme ve gelir dağılımı arasında olan ilişki Panel Veri Analizi yöntemlerinden Havuzlanmış Regresyon Modeli veya Havuzlanmış En Küçük Kareler Modeli (POLS) ile analiz edilmiştir. Analizde belirtilen 35 OECD ülkesine (İsviçre, Kolombiya ve Kosta Rika hariç) ait 2000-2020 dönemleri aylık verileri OECD.stat sitesinden elde edilmiş ve analiz SPSS ve Eviews 10 programı ile gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucuna göre gelir dağılımını etkileyen değişkenin çalışan başına düşen GSYİH olduğu görülmektedir. Çalışan başına düşen GSYİH payına doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.

Abstract:
Today, education is one of the main factors for modern and developed societies to reach a certain level. Thanks to education services and the expenditures made in this field, scarce public resources are used more effectively and sensibly without wasting them. In addition, education is one of the most important elements in ensuring fairness in income distribution and realizing a sustainable economic growth for developed and developing countries. In particular, societies need qualified manpower for a more equitable distribution of income. Human capital, also called qualified manpower, occurs with a quality education service. For this reason, the budgets allocated for the expenditures made on education are important.
There are policies that the state wants to realize economically and socially with education services and expenditures made in this field. For example, ensuring a sustainable growth in the economic field, realizing an increase in productivity in production; In the social field, finding solutions to prevent unemployment and poverty and improving income distribution are some of these purposes. The purpose of the study is how and in what direction there is a relationship between the effects of education expenditures on economic growth and income distribution, and the importance of this relationship for countries. Briefly, the main purpose of the study is to determine the relationship between education expenditures and economic growth and income distribution.
In the study, first of all, a theoretical framework was created, and the development in 35 OECD member countries, including Turkey, was examined in monthly data for the 2000-2020 periods, and finally, the relationship between education expenditures, economic growth and income distribution, Pooled Regression Model or Pooled Least Squares Model (POLS) from Panel Data Analysis methods. ) were analyzed with The monthly data of the 35 OECD countries (excluding Switzerland, Colombia and Costa Rica) specified in the analysis for the 2000-2020 periods were obtained from the OECD.stat website and the analysis was carried out with SPSS and Eviews 10 program. According to the results of the analysis, it is seen that the variable affecting the income distribution is the GDP per employee. A one-way causality relationship has been determined towards the GDP share per employee.