Türk resminde sürrealistler (1960 sonrası)
Surrealists in the Turk paint (after 1960)
Yazar: SİBEL KILIÇ
Danışman: PROF. DR. AYLA ERSOY
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Sanatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
1960'lar düşünce katmanlarında yeni oluşumların ortaya çıktığı dönemdir. GüzelSanatlar Akademisi'nde bir grup sanatçı kendi kişiliğini ve estetiğini sonuna dek ifadeedebilme arzusunda olmuşlardır. Ayrıca dünyanın yeni anlamları üzerinde yorumlaryapmışlardır.Bu grup Türk resminde bilinçaltı ve bilinç ötesi verileri değerlendirerek hemkendi olanaklarını ve sınırlarını hem de kâinatın sınırlarını, insanın yeryüzündekiduruşunu idea olarak seçip estetiklerini bu yönde geliştirmeye başlamıştır.İnsanın iç dünyasının inceliklerini fantezi eşliğinde kalıcı kılmaya çalışansanatçılar , duyum, duygu ve sezgilerinin yönlendirmeleri ile her biri diğerinden farklıolarak dünya gerçeklerini, insan ve çevre ilişkilerini, doğayı, çarpıtarak özgünyaratılara dönüştürmüşlerdir. Biçimleri, renk kullanışları kişiliklerine göre değişmiştir.İnanç temasından ayrılmayarak iç dünyalarının tutku ve beğenilerini ortaya serençoğulcu eğilimler göstermişlerdir.Bu sanatçılarda doğa tutkusu ve figür hep ön planda olmuştur. Doğa,sanatçıların resimlerinde fanteziler çevresinde biçimlenen somut belgelere dönüşmüştür.Sanatçıların yapıtlarında yer alan, tanımadığımız ama bir geçmişleri olduğunusezdiğimiz kişiler, aşkları hüzünleri keder ve korkularıyla seyirciye sunulmuştur. Çoğuzaman ince bir toplumsal hiciv düşlemin ve duyarlılığın dünyasını canlandırmıştır.Toplumsal sorunlara, geleneğe tepki, özeleştiri, cinsellik, çocukluğa dönüş, ölüm gibitemalar eleştirel bir yaklaşımla ilk kez bu sanatçılarda belirgin biçimde izlenmiştir.Tüm bunlar biçimsel bir çizgide gelişen Türk resmi için önemli yeniliklerdir. Türksanatçısı için Sürrealizm tüm değerleri alt üst eden yıkıcı, kışkırtıcı bir faaliyet değilyalnıza anlatım aracı olmuştur. Türk Sürrealist yorumcuları, kendi kültürünün tarihimiraslarına sahip çıkan ve Batı resmini de iyi bilen sanatçılardır. Çalıştıkları konulardikkate alındığında sanki günümüz Türk resmini sorgulayan tarihi bir görevi üstlenerekTürk resminin Doğu-Batı sentezi içindeki gerçek yerini vurgulama çabası içindeolmuşlardır.

Abstract:
1960 is the period when new formations are suggested in terms of idea. A group ofartists in fine arts academy wanted to express their own personality and their ownesthetic until the end. In addition, they made comments over the new meanings of theworld. That group put the datum of subconscious and beyond conscious into use inTurkish picture. So that they began to develop their esthetic by using both their ownopportunities, possibilities and the frontiers of the universe also the meaning of the manin the cosmos as idea.The artists who tried to make the subtleties of human psychology with fantasiaever lasting, changed the realities of the universe, the relationship of human and theenvironment, nature into original creations with their sensations, emotions, intuitions bydistorting them. The use of the shapes and the colours changed according to theirpersonality. They exhibited plural tendencies without leaving their beliefs, which showedtheir internal or psychological passions and likes.The passion of nature and figures had always been in the foreground for theseartists. Nature, in the pictures of these artists, changed into concrete items after beingshaped around fantasia. The people take place in the works of the artists who we don'tknow but we intuit that they have a past have been presented to us with their passions,worries, fears and griefs. Most of the time social satire enlived the world of vision andsensitiveness. The problems of the society, reaction to the tradition, self-criticism,sexuality, return to the childhood have been the subject of these artists and they workedon these subject with criticism. All these developments have been very important forTurkish picture which was developing in a form before. Surrealism was not adestructive or provoking trend that turned all the values upside down. It was a mean ofexpression. Turkish commentators were the ones who protected the inheritance of theirhistorical culture who also knew Western picture very well. When the subjects theyworked on taken into account it is understood that they examined Turkish picture witha historical duty and emphasized the place of Turkish picture in East-West synthesis