Fazla kilolu ve obez hipertansif bireylerde yaşam şekli davranışlarının uyku kalitesine etkisi
The effect of lifestyle behaviors on SLEEP quality in overweight and obese hypertensive individuals
Yazar: HANIM BÜŞRA ORUÇOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL UYSAL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beyaz önlük hipertansiyonu = White coat hypertension ; Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index

Özet:
Bu araştırma, fazla kilolu ve obez hipertansif bireylerde yaşam şekli davranışlarının uyku kalitesine etkisinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı tipte planlandı ve uygulandı. Araştırma, 1 Kasım 2021-15 Temmuz 2022 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Kardiyoloji Enstitüsü kardiyoloji polikliniklerine başvuran ve servislerde yatan ve araştırmanın dahil edilme kriterlerine uyan aynı zamanda araştırmaya katılmayı kabul eden yazılı ve sözlü onamı alınan 237 hasta ile gerçekleştirildi. Araştırmanın verilerini toplamak için "Sosyodemografik Veri Formu", "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II (SYBDÖ-II)", "Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi" kullanıldı. 
Veriler bilgisayar ortamında SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 22.0 istatistik programı aracılığıyla değerlendirildi. Araştırmaya katılan hastaların tanımlayıcı özelliklerinin belirlenmesinde frekans ve yüzde analizlerinden, ölçeğin incelenmesinde ortalama ve standart sapma istatistiklerinden faydalanıldı. Araştırma değişkenlerinin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek üzere Kurtosis (Basıklık) ve Skewness (Çarpıklık) değerleri incelendi. Hastaların tanımlayıcı özelliklerine göre ölçek düzeylerindeki farklılaşmaların incelenmesinde t-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova), ki-kare, Fisher exact ve post hoc (Tukey, LSD) analizlerinden faydalanıldı. 
Araştırmada; uyku kalitesi ile hipertansiyon tanı süresi arasında r=0.204 pozitif çok zayıf (p=0.002<0.05), sağlıklı yaşam biçimi davranışları toplam ile hipertansiyon tanı süresi arasında r=0.197 pozitif çok zayıf (p=0.002<0.05), sağlık sorumluluğu ile hipertansiyon tanı süresi arasında r=0.198 pozitif çok zayıf (p=0.002<0.05), fiziksel aktivite ile bel çevresi arasında r=-0.15 negatif çok zayıf (p=0.021<0.05), fiziksel aktivite ile hipertansiyon tanı süresi arasında r=0.212 pozitif çok zayıf (p=0.001<0.05), manevi gelişim ile hipertansiyon tanı süresi arasında r=0.157 pozitif çok zayıf (p=0.015<0.05), kişilerarası ilişkiler ile hipertansiyon tanı süresi arasında r=0.249 pozitif çok zayıf (p=0.000<0.05) düzeyde korelasyon bulundu. Diğer değişkenler arasındaki korelasyon ilişkileri istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0.05).
Araştırmada, fazla kilolu ve obez hipertansif bireylerin yaşam şekli davranışlarının HT tanı süresinin artması ile azaldığı, bu bireylerin PUKİ puan değerlerinin yüksek çıkıp uyku kalitelerinin kötü olduğu bulundu. Fazla kilolu ve obez hipertansif bireylerde yaşam kalitesi davranışlarının uyku kalitesine etkisinin olmadığı sonucuna ulaşıldı. Fazla kilolu ve obez hipertansif bireylerin yaşam şekli davranışlarının ve bu davranışların uyku kalitelerine etkisini daha yüksek ölçekli ve çok merkezli araştırmalarla desteklemek önerilmektedir.

Abstract:
This research was planned and applied in a descriptive type to determine the effect of lifestyle behaviors on sleep quality in overweight and obese hypertensive individuals. The study was carried out with 237 patients who applied to the cardiology outpatient clinics of Istanbul University-Cerrahpaşa Institute of Cardiology between November 1, 2021 and July 15, 2022 and were hospitalized in the wards and met the inclusion criteria of the study and accepted to participate in the study at the same time, whose written and verbal consents were obtained. "Sociodemographic Data Form", "Healthy Lifestyle Behaviors Scale-II (SYBDS-II)", "Pittsburgh Sleep Quality Index" were used to collect the data of the study.
Data were evaluated in computer environment using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 22.0 statistical program. Frequency and percentage analyzes were used to determine the descriptive characteristics of the patients participating in the study, and mean and standard deviation statistics were used to analyze the scale. Kurtosis (Kurtosis) and Skewness (Skewness) values were examined to determine whether the research variables showed a normal distribution. T-test, one-way analysis of variance (Anova), chi-square, Fisher's exact and post hoc (Tukey, LSD) analyzes were used to examine the differences in scale levels according to the descriptive characteristics of the patients.
According to the research; between sleep quality and hypertension diagnosis time r=0.204 positive very weak (p=0.002<0.05), between healthy lifestyle behaviors total and hypertension diagnosis time r=0.197 positive very weak (p=0.002<0.05), health responsibility and hypertension diagnosis time between r=0.198 positive very thin (p=0.002<0.05), between physical activity and waist circumference r=-0.15 negative very thin (p=0.021<0.05), between physical activity and hypertension diagnosis r=0.212 positive very weak (p=0.001<0.05), r=0.157 positive very weak (p=0.015<0.05) between spiritual development and hypertension diagnosis period, r=0.249 positive very weak (p=0.000<0.05) level between interpersonal relationships and hypertension diagnosis period. correlation found. Correlation relationships between other variables were not statistically significant (p>0.05).In the study, it was found that the lifestyle behaviors of overweight and obese hypertensive individuals decreased with the increase in the duration of HT diagnosis, and the PUKI score values of these individuals were high and their sleep quality was poor. It was concluded that quality of life behaviors had no effect on sleep quality in overweight and obese hypertensive individuals. It is necessary to support the lifestyle behaviors of overweight and obese hypertensive individuals and the effects of these behaviors on their sleep quality with higher scale and multicenter studies.