Alkilamino yan zincirli fenotiazin türevlerinin protonasyon sabitlerinin ters faz sıvı kromatografik, potansiyometrik ve spektroskopik yöntemlerle tayini
Determination of protonation constants of phenothiazi̇ne derivatives having amino alkyl side chain by using reversed phase liquid chromatographic, potentiometric and spectroscopic methods
Yazar: ELİF SEKMEN
Danışman: PROF. DR. A. GÜLEREN ALSANCAK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Potansiyometrik tayin = Potentiometric determination ; Protonasyon sabitleri = Protonation constants ; Spektrofotometrik tayin = Spectrophotometric determination

Özet:
Antipsikotikler, psikiyatristler tarafından psikotik semptomlarla nitelenen çok farklı klinik bozuklukların tedavisinde sıklıkla kullanılırlar. Fenotiazin bileşikler klinik kimyada antipsikotik ve sakinleştirici olarak yaygın şekilde kullanılan ilaçlardır. Fenotiazinler, azot ve kükürt atomları üzerinden trisiklik sisteme dönüşen iki benzen halkası içeren heterosiklik moleküllerdir. Fenotiazin türevleri, amino alkil yan zinciri içerir ve heterosiklik yapının azot atomuna bağlanarak klinik kimyada tedavi edici olarak önemli rol oynar. Kimyasal yapının fizikokimyasal parametreleri içinde, protonasyon sabiti en önemlilerinden biridir. Protonasyon sabitleri bileşiklerin kromatografik davranışının açıklanması ve tahmini için dağılma katsayıları kadar önemlidir. Bu çalışmada dört fenotiazinin (promazin, klorpromazin, triflupromazin ve prometazin) pKa değerleri, ACN-su karışımında bu bileşiklerin asit baz denkliklerine ilişkin bilgi eksikliğini gidermek için UV/pH titrasyon metoduyla ve sıvı kromatografik metotla tayin edilmiştir. Su organik çözücü karışımlarında pKa değerlerinin tayini için çeşitli teknikler vardır. Sıklıkla, bu ilaçlarda temel zorluk suda çözünmemeleridir ve bu durum spektrofotometrik yöntemlerin kullanımını gerektirir.  Bu çalışmada izokratik ters faz sıvı kromatografi metodu pKa değerlerinin tayini için ikinci yöntem olarak seçilmiştir. Fenotiazinlerin protonasyon sabitleri, kapasite faktörünün mobil fazın pH'sına bağlılığı kullanılarak belirlenmiştir.

Abstract:
Antipsychotics are frequently used by pyschiatrists to treat a wide range of very different clinical disorders characterized by psychotic symptoms. Phenothiazine compounds are commonly used in clinical medicine as antipyschotic and tranquilizer drugs. Phenothiazines are heterocyclic molecules containing two benzene rings linked in a tricyclic system through nitrogen and sulfur atoms. Phenothiazine derivates having amino alkyl side chain and these are connected to the nitrogen atom of heterocyclic unit playing crucial role in medicinal chemistry.  Among all of the pyhsicochemical parameters of a chemical entity, the protonation constant is one of the most important values. The protonation constants are just as important as distribution coefficients for predicting and explaining the chromatographic behaviour of the compounds. In this study, pKa values of four phenothiazines (promazine, chlorpromazine, triflupromazine ve promethazine)  was determined in ACN - water mixtures, in order to overcome the lack of information regarding the acid base equilibria of this compounds by means of a UV/pH titration method and liquid chromatographic method. There are a wide range of techniques for determining pKa values in water organic modifier mixtures. The main diffuculty of drugs is their aqueous insolubility and that forces the use of spectrophotometric techniques. In this study isocratic reversed phase liquid chromatographic method was selected as a second method to determine pKa values. Protonation constants of phenotiazines was determined by using the dependence of the capacity factor on the pH of the mobile phase.