Demir eksikliği anemisinde eksudatif enteropatinin araştırılması
A research on exudative enteropathy in iron deficiency anemia
Yazar: YELDA ESENCAN TÜRKMENOĞLU
Danışman: DR. FÜGEN PEKÜN
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Okmeydanı Eğitim. ve Araştırma. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1999
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Demir eksikliği anemisinde barsaklardan protein kaybını tanımlayan eksudatif enteropati gelişip gelişmediğini, aneminin şiddeti ile ilişkili olup olmadığını, eksudatif enteropatinin göstergesi olan FA1-AT değerlerinin barsaklardaki protein kaybının belirlenmesinde anlamlı olup olmadığını araştırmak amacıyla bu çalışmayı planladık.
            Eylül 1998 ile temmuz 1999 tarihleri arasında, Okmeydanı Eğitim hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran ve demir eksikliği anemisi tanısı konmuş 27 olgu ile kontrol amaçlı 22 olgu çalışmaya alınarak FA1-AT değerleri karşılaştırıldı.   
            Demir eksikliği anemisi tanısı almış 27 olguda ortalama FA1-AT değeri 0.41±0.38 mg/g gaita iken kontrol grubunda ortalama FA1-AT değeri ise 0.41±0.77 mg/g gaita idi (p>0.05).
           Çalışmamızda ayrıca demir eksikliği anemisinde eksudatif enteropatiye ait FA1-AT ile tespit edebildiğimiz bir olgu saptayabildik, kontrol grubu ile karşılaştırdığımızda anlamlı olmayabileceğini düşünüyoruz. Olguları yaş ve cinsiyetlerine göre ve hemoglobin değerlerine göre gruplandırdığımızda anlamlı bir sonuç elde edemedik. Bu durum olgu sayımızın az olmasından, hastalarımızın daha önceki FA1-AT değerlerini ve demir eksikliği anemisinin süresini bilmememizden veya serum proteinlerine yansıyacak kadar protein, özellikle albümin kaybının henüz oluşmamasından kaynaklanıyor olabilir. Ayrıca literatürde FA1-AT'nin kronik barsak hastalıklarında izlem testi olarak değerli olduğundan bahsedilirken, tarama testi olarak spesifitesinin yeterliliği tartışmalıdır. Eksudatif enteropati varlığı, ksiloz testi, gastrik asiditede azalma, gaita ile atılan yağ miktarında artma gibi özel nedenlere yönelik testlerle beraber yapılmıştır. Ancak Lanzkowski'nin sızıntılı barsak sendromu tanımlamasına göre belki de gerek hemoglobin seviyelerinde düşmenin yetersizliği, gerekse mukozal hasar oluşması için gereken süre bizim hastalarımızda oluşmamış ve morfolojik değişiklikler de görülmemiş olabilir.                                  
         Sonuç olarak demir eksikliği anemisinin en önemli etkilerinden biri santral sinir sistemi üzerinde olup nörogelişimsel gelişim bozukluğu yapmasıdır. Ek olarak barsaklarda oluşan eksudatif enteropati ve malabsorbsiyon bozukluğu da nadir de olsa görülebilmektedir. Bu nedenle demir eksikliği anemisi gelişmeden önlenmesi tavsiye edilmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate whether exudative enteropathy which indicates protein loss from intestines develops in the iron deficiency anemia, whether it is associated with the severity of anemia, and whether FA1-AT levels were significant for determination of the protein loss from intestines.
         Twenty seven patients who have referred to Pediatrics Polyclinic of Okmeydanı Hospital between September, 1998 and July, 1999, and were diagnosed by iron deficiency anemia as well as 22 cases as the control group were enrolled into the study; FA1-AT levels were compared.   
          Average FA1-AT level in 27 cases diagnosed with iron deficiency anemia was 0.41±0.38 mg/g stool whereas average FA1-AT level of the control group was 0.41±0.77 mg/g stool (p>0.05).
         We could detect a case through FA1-AT belonging to exudative enteropathy in iron deficiency anemia; we believe that this may not be significant when compared with the control group. We could not obtain a significant result when we group the cases depending on the age, gender and hemoglobin values. This may be caused by limited number of the cases, lack of the knowledge about previous FA1-AT levels and duration of iron deficiency anemia or absence of significant loss of protein, especially albumin that may be detected in serum proteins. Furthermore, FA1-AT is mentioned as a valuable test for monitoring of chronic intestinal diseases; however, sufficiency of the specificity as a screening test is conflicting. Presence of exudative enteropathy was tested along with specific tests such as xylose test, decrease in the gastric acidity, and increase of fat content discharged with the stool.  However, both insufficient reduction in hemoglobin levels and the period required for mucosa damage may not appear in our patients and morphological changes may not be detected according to leaky gut syndrome identified by Lanzkowski.
       Consequently, the most important effects of iron deficiency anemia include growth retardation, cardiovascular system effects and neurodevelopmental disorder.  Furthermore, exudative enteropathy and malabsorption disorder are rare. Therefore, prevention of iron deficiency anemia is recommended before appearance of this condition.