Türkiye'deki dinler tarihi çalışmalarında Mehmet Aydın'ın yeri ve önemi
Mehmet Aydin's place and importance to the studies of the history of religions in Turkey
Yazar: FERYA ELÇİ EKMEKÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN TURĞUT
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Aydın, Mehmet = Aydın, Mehmet ; Dinler tarihi = History of religions ; Yöntemler = Methods

Özet:
Ülkesini ulusal ve uluslararası alanlarda temsil eden, yaptığı çalışmalarla adından söz ettiren ilim insanlarını tanımak, tanıtmak; başkalarına ilham olması açısından önemli ve gerekli bir çabadır. Her ülkede olduğu gibi Türkiye'de de böylesi önemli şahsiyetler olmuş ve bu şahsiyetlerinde yetiştirdiği kuşaklar var olmaya devam etmektedir. Dinler Tarihi sahasına bakıldığında ilk Türk dinler tarihçisi ünvanına sahip olan Hikmet Tanyu'nun, Dinler Tarihi alanının günümüzdeki halini almasında rolü çok büyüktür. Onun danışmanlığında birçok akademisyen yetişmiştir ve bunlardan biri de bu çalışma konusunu oluşturan Mehmet Aydın'dır.
Tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; konular arasında bütünlük olması açısından, öncelikle Türkiye'deki Dinler Tarihi çalışmalarının tarihsel seyrine yer verilmiştir. İkinci bölümde ise Mehmet Aydın'ın kısaca hayatına değinilmiş ve yaptığı çalışmalar hakkında ayrıntılı bilgi verilmiştir. Yaptığı çalışmalardan kasıt, yazdığı ve çevirilerini yapıp okurlarına sunduğu kitaplar, kendi yazdığı yahut çevirisini yaptığı makaleleri, ulusal ve uluslararası bildirileri, yurt dışı yayınları, ansiklopedik madde yazarlığı gibi başlıklandırmalar bulunmaktadır. Üçüncü bölümde onun çalışmaları dışında ayrıca Dinler Tarihi çalışmalarına katkısı ve düşüncesinin ana hatlarına da yer verilmiştir. Asıl olarak hangi konuları çalıştığı, hangileri üzerinde daha çok durduğu ya da neden bunları çalışmayı gerekli gördüğü hususlarına değinilmiştir. Dinler Tarihinde birçok metot kullanılmaktadır fakat bu bölümde Aydın'ın çalışmalarında özellikle belirgin olan metotlar ele alınmıştır. Bunlar sırasıyla; filolojik, deskriptif, karşılaştırmalı ve fenomenolojik metotlardır.
Bu konunun ele alınmasındaki asıl neden, geniş çapta çalışmaları olan Mehmet Aydın'ın, bir iki makale dışında Dinler Tarihi sahasına yeterince tanıtılmamış olmasıdır. Bu yüzden Mehmet Aydın'ın hayatı, eserleri, yetiştirdiği öğrencileri; Dinler Tarihine katkıları, düşüncesinin ana hatları ve çalışmalarında kullandığı metodlar, doğrudan onun eserleri esas alınarak hazırlanmıştır.

Abstract:
To get to know and introduce people of knowledge who represent their country in national and international fields and make a name for themselves through their work; it is an important and necessary effort to inspire others. As in every country, there have been such important figures in Turkey, and the generations that he has raised in these personalities continue to exist. Hikmet Tanyu, who has the title of first Turkish historian when looking at the History of Religions field, has a role to play in becoming the present field of History of Religions. Many academicians were trained under his consultancy, and one of them was Mehmet Aydin, who created the subject of this study.
The thesis study consists of three parts. In chapter one; In order to be a integrity among the subjects, the historical course of the History of Religions studies in Turkey has been included first. In the second part, detailed information about the work of Mehmet Aydin was briefly touched and his work was given. From his studies, there are writing, writing and translation and writing books to his readers, articles written or translated by his own, national and international papers, publications abroad, encyclopedic article writing. In addition to his work, the third chapter also outlines his contribution and thought to the history of religions studies. It is mainly mentioned what issues he is working on, which he stands on more, or why he considers it necessary to work with them. Many methods are used in the History of Religions, but in this section, the methods that are particularly prominent in Aydin's work are discussed. These are, respectively; filological, deskriptif, comparative and phenophoreological methods.
The main reason for addressing this issue is that Mehmet Aydin, who has extensive work, has not been adequately introduced to the History of Religions field except for one or two articles. Therefore, Mehmet Aydin's life, works, students he raised; His contributions to the History of Religions, the outlines of his thought and the methods he uses in his work were prepared directly on the basis of his works.