Işıklı kaynağında (Çivril-Denizli) ağ kafeslerde yetiştiriciliği yapılan gökkuşağı alabalığı Oncorhynchus mykiss (Walbaum, 1792)'nın parazit faunası /
Yazar: DİLARA SÖZEREN
Danışman: PROF. DR. ERHAN SOYLU
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Parazitoloji = Parasitology ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Alabalıklar = Trouts ; Denizli = Denizli ; Denizli-Çivril = Denizli-Çivril ; Denizli-Çivril-Işıklı = Denizli-Çivril-Işıklı ; Ektoparazitler =   ; Endoparazitler = Endoparasites ; Gammarus = Gammarus ; Işıklı Baraj Gölü = Işıklı Dam Lake ; Işıklı Gölü = Işıklı Lake

Özet:
Işıklı Kaynağı (Çivril)'nda ağ kafeslerde yetiştiriciliği yapılan Gökkuşağı alabalığı Oncorhynchus mykiss (Walbaum, 1792)'nın parazit topluluğu temmuz ve kasım 2014 tarihleri arasında çalışıldı. Toplam olarak 221 O. mykiss örneği incelendi. Konak balığın üzerinde veya içinde dört parazit türü kaydedildi; Trichodina sp., Ichthyophthirius multifiliis Fouquet, 1876, Diplostomum sp. ve Pomphorhynchus tereticollis (Rudolphi, 1809). En yüksek yaygınlık %77.8, ortalama yoğunluk 6.74 ve ortalama çokluk 5.24 değerleriyle P. tereticollis sayısal olarak baskın tür olarak bulundu, toplam 1160 P. tereticollis örneği toplandı. Maksimum (max.) enfeksiyon yoğunluğu bir balıkta bulunan 63 adet P. tereticollis örneği oldu. Konak balıktaki P. tereticollis ortalama çokluğu ağustosta 2.5 parazit bireyinden ilerleyen aylarla birlikte kasımda 7.1 miktarına yükseldi. P. tereticollis'in ortalama yoğunluğu 5.0-6.9 cm boy sınıfında 0.5 den 25.0-26.9 cm boy sınıfında 22.5 miktarına konak boyunun artışıyla fazlalaştı. O. mykiss sindirim kanalı boyunca P. tereticollis'in uzamsal dağılımı çalışıldı. Sindirim kanalı içinde P. tereticollis'in dağılımında belirgin bir farklılık görülmedi (p>0.05), fakat pylorik çekum %47.9 ile P. tereticollis için tercih edilen yer olarak belirlendi. Bu acanthosefalin larval dönemi, Işıklı kaynağında yaygın bir amfipod olan Gammarus obnixus'un vücut boşluğunda teşhis edildi. P. tereticollis cystacanth'ları, kasım ayında çalışılan 617 G. obnixus örneğinin 119'unu enfekte ettiği görüldü. Cystacanth'ların ortalama yoğunluğu 2.05 ve ortalama çokluğu 0.36 olarak bulundu, incelenen G. obnixus örneklerinin 1-9 adet cystacanth'la enfekte oldukları görüldü. O. mykiss'in boy-ağırlık ilişkisinden elde edilen Fulton kondisyon faktörü değeri 0.84 ile 1.66 arasında değiştiği görüldü ve O. mykiss'in toplam ort. kondisyon faktörü 1.22 olarak hesaplandı. Balık boy sınıfları arasında kondisyon faktörlerinde istatistiki olarak belirgin farklılık bulundu (F=3.101; p=0.002). P. tereticollis'in konak balık sindirim kanalında yaptığı hasar, histopatolojik çalışma yapılarak belirlendi.

Anahtar Kelimeler: Işıklı gölü, Oncorhynchus mykiss, metazoan parazit, ara konak Gammarus obnixus.

Abstract:
Parasite community of cage-reared rainbow trout Oncorhynchus mykiss (Walbaum, 1792) in Işıklı Spring (Çivril) were studied between July and November 2014. A total of 221 O. mykiss specimens were examined. Four parasite species were recorded in or on the fish host; Trichodina sp., Ichthyophthirius multifiliis Fouquet, 1876, Diplostomum sp. and Pomphorhynchus tereticollis (Rudolphi, 1809). P. tereticollis was the numerically predominant species with highest prevalence 77,8% , mean intensity 6.74 and mean abundance 5.24, in total 1160 P. tereticollis specimens were collected. The maximum intensity of the infection was 63 specimens of P. tereticollis in a single fish. Mean abundance of P. tereticollis in the fish host increased by the monhts from 2,5 individual parasites in August to 7,1 in November. Mean intensity of P. tereticollis increased with increasing host total lenght from 0,5 in 5.0-6.9 cm lenght class to 22.5 in 25.0-26.9 cm lenght class. Even though no significant difference in spatial distribution of P. tereticollis within the gut (p>0.05), the pyloric caeca was the preferred site for P. tereticollis with 47.9%. Some P. tereticollis specimens were found in extra-intestinal position. Larval stages of this acanthocephalan were identified in haemocoel of Gammarus obnixus a prevalent amphipods in the spring. P. tereticollis cystacanths infected 119 of the 617 G. obnixus specimens examined in November. The mean intensity and mean abundance of cystacanth was found 2.05 and 0.36 respectively, individual crustaceans were infected by 1-9 cystacanths. The value of Fulton's condition factor from length-weight relationship of O. mykiss was ranged from 0.84 to 1.66 and overall mean condition  factor of O. mykiss was calculated as (1.22). Statistically significant differences were found in condition factors Between fish size classes (F=3.101; p=0.002). Damages of P. tereticollis in the digestive tract of the fish host determined by histopathological studies.

Keywords: Işıklı spring, Oncorhynchus mykiss, metazoan parasite, intermediate host Gammarus obnixus.