Madde kullanım bozukluğu olan bireylerde öz-etkililik, algılanan sosyal destek ve psikopatinin incelenmesi
Investigation of self-effectiveness, perceped social support and psychopathy in individuals with substance use
Yazar: SERAY TUĞÇE ALTINDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. OYA GÜÇLÜ
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Denetimli serbestlik sistemi = Probation system ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Psikopatoloji = Psychopathology ; Sosyal destek = Social support ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırma, Madde Kullanım Bozukluğu olan, kendi isteği ile yatarak tedavi gören ve denetimli serbestlik nedeni ile takip edilmekte olan bireylerin; öz yeterlilik, algılanan sosyal destek ve psikopati açısından karşılaştırılmasını amaçlayan tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte bir araştırmadır. Araştırma, Ağustos-Kasım 2019 arasında, Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nde AMATEM biriminde ve denetimli serbestliğe tedavi tedbiri ile yönlendirilen 94 bireyle yapılmıştır. Araştırmanın verileri ''Sosyodemografik ve Klinik Özellikleri Veri Formu'', ''Öz Etkililik/Yeterlik Ölçeği'', ''Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği'', ''Levenson Psikopati Ölçeği'' ve ''BECK Depresyon Ölçeği'' kullanılarak toplanmıştır. Veriler SPSS' de sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Pearson ki-kare, Kolmogorov Smirnov, t testi, Mann Whitney U, Pearson ve Spearman korelasyon analizleri yapılarak değerlendirilmiştir.
Çalışmanın sonucunda, tercih edilen madde ve kullanım sıklığı karşılaştırmasında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardır (p<0,05). DS nedeni ile takip edilmekte olan grubunda esrar (%76,6), kendi isteği ile yatarak tedavi gören grupta ise eroin (%59,5) en çok tercih edilen maddedir. Madde kullanım sıklığında her gün kullandığını belirtenler DS nedeni ile takip edilmekte olan grupta %12,8 iken, kendi isteği ile yatarak tedavi gören grupta %80,9' dur. Gruplar arasında adli olay öyküsü karşılaştırılmasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık vardır (p<0,001). "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği" alt boyut ve toplam puanları karşılaştırıldığında; sadece "Aile" alt boyutu puanında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). "Levenson Psikopati Ölçeği" alt boyut ve toplam puanları karşılaştırıldığında; "İkincil Psikopati" alt boyutu ve "Toplam Ölçek" puanı ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. 
Anahtar kelimeler: Madde Kullanımı, Öz-Etkililik, Algılanan Sosyal Destek, Psikopati, Denetimli Serbestlik, Psikiyatri hemşireliği.

Abstract:
This research, who have substance use disorder, receive inpatient treatment at their own decision and being followed up due to probation; it is a descriptive and cross-sectional research that aims to compare in terms of self-sufficiency, perceived social support and psychopathy. Research, between August and November 2019, in Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Mental and Neurological Diseases Hospital. It was performed in the AMATEM unit and 94 individuals who were directed to probation with a treatment. Data were collected using  ''Sociodemographic and Clinical Characteristics Data Form'', ''Self-Efficacy/ Competence Scale '', '' Multidimensional Perceived Social Support Scale'', '' Levenson Psychopathy Scale '' and ' It was collected using the ''BECK Depression Scale''. The data were evaluated by SPSS with number, percentage, average, standard deviation, Pearson chi-square, Kolmogorov Smirnov, t test, Mann Whitney U, Pearson and Spearman correlation analysis.
As a result of the study, there is a statistically significant difference between the groups in the comparison of preferred substance and usage frequency (p <0.05). Cannabis (76.6%) is the most preferred substance in the group being followed up due to DS, and heroin (59.5%) in the inpatient group. While those who state that they use the drug every day are 12.8% in the group being followed up due to DS, it is 80.9% in the inpatient group. There is a statistically significant difference in comparing forensic case history between groups (p <0.001). When the "Multidimensional Perceived Social Support Scale" subscale and total scores are compared; there was no statistically significant difference between groups only in the "Family" sub-dimension score (p> 0.05). When the "Levenson Psychopathy Scale" subscale and total scores are compared; A statistically significant difference was found in the mean of "Secondary Psychopathy" subscale and "Total Scale" score.

Keywords: Substance Use, Self-Effectiveness, Perceived Social Support, Psychopathy, Supervised Freedom, Psychiatric Nursing.