İşitme kayıplı çocuk ve ailesine rehberlik ve araştırma merkezinde sunulan hizmetlerin incelenmesi
Examining of the services provided at counseling and research center for children with hearing loss and their families
Yazar: NAGİHAN BAŞ
Danışman: PROF. DR. ZERRİN TURAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / İşitme Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile = Family ; Aile eğitimi = Family education ; Aile rehberliği = Parental guidance ; Erken müdahale eğitim programı = Early intervention educational program ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Rehberlik = Guidance ; Rehberlik hizmetleri = Guidance services ; Rehberlik ve Araştırma Merkezi = Centres of Educational Guidance and Research ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children ; İşitme kaybı = Hearing loss

Özet:
Bu araştırmada, 0-6 yaş arasındaki işitme kayıplı çocuk ve ailesine Rehberlik ve Araştırma Merkezi'nde (RAM) sunulan hizmetlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, karşılaştırılmalı durum araştırması olarak desenlenmiştir. Araştırmaya iki farklı RAM'dan 23 personel, üç farklı RAM'a başvuran toplam 14 işitme kayıplı çocuk ebeveyni katılmıştır. Veriler; yarı yapılandırılmış görüşmeler, fiziksel ve sosyal gözlemler, araştırmacı günlüğü, belgeler ve süreç ürünleriyle toplanmıştır. Veriler, gerektiğinde betimsel, gerektiğinde tümevarımsal olarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda; üç farklı RAM'da sunulan hizmetler, karşılaşılan zorluklar ve sunulan öneriler ile araştırmacının süreçte karşılaştığı zorluklar ve zorlukların üstesinden gelme gayretleri olmak üzere dört tema oluşturulmuştur. Her bir tema içerisinde hizmetler, zorluklar, öneriler RAM'lar arasında karşılaştırılmış, benzerlikler ve farklılıklar ortaya çıkarılmış, işitme kayıplı çocuk ve ailesinin RAM'da aldığı hizmetlerde ortaya çıkan ortak zorluklar belirlenmiştir. Bu zorluklar; işitme kayıplı çocuk ailelerinin RAM'la daha az temasta bulunması, RAM'ın 0-36 aylık çocukları rehabilitasyon merkezinde takip edememesi, eğitsel tanı ve değerlendirme raporlarının farklı kurumlarda dikkate alınmaması ve işitme kayıplı çocukların değerlendirilmesinde kullanılan formların yetersizliğidir. Bununla birlikte her RAM'da hizmetleri sunmayı yetecek kadar personelin bulunmaması, var olan personelin de hizmetleri sunarken yetki problemi yaşaması önemli bir sorun olarak dile getirilmiştir. RAM'da işitme kayıplı çocuklar için değerlendirme araçlarının çeşitlendirilmesi, aileleri için bilgilendirme programlarının oluşturulması ve personelin yetki ve sorumluluk uyuşmazlığının yasal olarak yeniden düzenlenmesi öne çıkan öneriler olmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to examine the services provided at the Counseling and Research Center (GRC) for children with hearing loss and their families in the age range of 0-6. In order to achieve this goal, the research has been designed as a comparative case study. A total of 23 staff from two different GRC's and 14 parents of children with hearing loss who applied to three different GRC's participated in the research. The data was collected from semi-structured interviews, physical and social observations, researcher's diary, documents and artifacts. The data was analyzed both descriptively and inductively as needed. As a result of the data analysis, four themes were identified: the services provided in three different types of GRC, the challenges encountered, and the suggestions provided. In each theme, services, challenges, and recommendations are compared with the data collected from GRC, similarities and differences are revealed. As a result, common challenges in GRC have been identified. These challenges include: families of children with hearing loss having less contact with GRC, children aged 0-36 months not being followed up at rehabilitation centers, recommendations in the educational diagnosis and evaluation report prepared by GRC not being taken into account in educational institutions, inadequacy of the forms used in evaluating children with hearing loss. In addition to these, there are also different problems in the structure and operation of GRC. The lack of authority of GRC staff to fulfill all responsibilities and the large number of districts, and children. It is suggested that different assessment tools specific to different age groups that allow for the evaluation of the development of children with hearing loss in GRC are used, information programs for families of children with hearing loss are created and the authority and responsibilities of staff working in GRC are clarified in regulations.