Marmara denizi orta sırt üzerindeki sismik yansıma verilerinin işlenmesi ve yorumlanması
Processing and interpreting multi channel seismic data on central high at Marmara sea
Yazar: DUYGU TİMUR POYRAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CANER İMREN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering
Dizin: Marmara Denizi = Marmara Sea ; Sismik veri işleme = Seismic data processing

Özet:
Türkiye'nin en önemli aktif fay alanlarından biri olan Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun (KAFZ), Marmara Denizi içersindeki devamlılığının araştırılması, özellikle 19 Ağustos 1999, Gölcük ve 12 Kasım 1999 Düzce depremlerinin ardından, oldukça önem kazanmıştır. Farklı araştırmacılar tarafından, farklı veri gruplarının değerlendirilmesinin ardından, elde edilen sonuçlarda, bölgenin tektoniğini açıklamaya yönelik olarak, farklı model yapıları geliştirilmiştir. Kuzey Anadolu Fayı'nın (KAF) kuzey kolunun, hem sanayi hem de nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu İstanbul'a yakın bir alandan geçiyor olması bölgede yapılacak çalışmaların önemini arttırmaktadır.Colombia Üniversitesi, Lamont-Doherty Earth Observatory (LDEO), California University of Santa Barbara, Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) ve İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ortak çalışması olan TAMAM projesi kapsamında, 2008 yılında Marmara Denizi'nde R./V. K. Piri Reis gemisi ile, toplam hat uzunluğu yaklaşık olarak 2650 km olan, yüksek frekans band aralığına sahip, 1 ms örnekleme aralığı ile çok kanallı yansıma verileri ile birlikte, 3,5 kHz frekansında chirp verileri toplanmıştır. Yüksek frekans bandına sahip veri grubu, bölgedeki yüksek çözünürlüklü veri boşluğunu doldurmakta ve aktif tektonizma sorunlarının çözülmesinde önemli bir açığın kapanmasını sağlamaktadır.Bu tez kapsamında, TAMAM projesi verilerinin çalışma bölgesi olan Orta Sırt üzerinde kalan kısımları kullanılmıştır. Bu bağlamda bölge içersinde bulunan hatlar; İ.T.Ü. Nezihi Canıtez veri işlem laboratuvarında, Disco/Focus veri işlem programında ve LDEO veri işlem labaratuvarında PROMAX veri işlem programında işlenmiştir. Veri işlem sırasında standart veri işlem basamaklarının yanında özel yaklaşımlar; verinin Sinyal/Gürültü oranını arttırma, hem de deniz tabanı tekrarlı yansımalarının giderilmesi amacı ile kesitlere uygulanmıştır. Elde edilen sismik kesitlerle birlikte chirp verileri kullanılarak, Orta Sırt üzerindeki, aktif deformasyon alanlarının ortaya konulması ve sonuç olarak da aktif fay haritasının oluşturulması amaçlanmıştır.Marmara Denizi'nin Orta Sırt bölümü sağ yanal doğrultu atımlı geniş bir makaslama alanının hakimiyetindedir. Ana fay bu alanın kuzeyinden sırt ve havza (Kumburgaz Havzası) gibi tüm morfolojik unsurları keserek ve denetleyerek geçmektedir. Sırtın güneybatısında izlenen fay serisinin düşey bileşen atımına sahip olduğu sismik yansıma ve chirp kesitlerinde görülmektedir. Ayrıca Sırtın güneydoğusunda D-B uzanımlı izlenen fay çok içerilere doğru takip edilememkte; ancak deniztabanına çok fazla yansımamış olsada, derinlerdeki sıkışma deformasyonu belirgindir. Bu fayın Çınarcık Havzası'nda güneyinden gelen fayın devamı olabileceğinin delili net değildir.

Abstract:
After the 19th August, Gölcük and November the 12 th 1999, Düzce earthquakes, the research of the continuity of The North Anatolian Fault Zone in the Sea of Marmara which is one of the most important active fault zone in Turkey became more important. Different scientific groups develop different tectonical models related to the diffrenet data sets. Due to the northern branch of the NAF is close to the large urban and industrial center, Istanbul, the importance of the investigations on the area becomes more improtant.TAMAM project with the cooperetion of the Colombia University, Lamont-Doherty Earth Observatory (LDEO), California University of Santa Barbara, Dokuz Eylül University (DEU) and Istanbul Technical Univesity (ITU). The 2650 km long, high resolution TAMAM multi channel seismic reflection and 3.5 KHz chirp data set was collected by, R./V. K. Piri Reis in July 2008 in the Sea of Marmara. In the scope of the sampling interval of the MCs data set is 1 ms. The the wide frequency interval, is filling the gap of the high resolution data set in the Marmara Sea that is providing us a new look for the active tectonism of the area.Within this thesis, the part of the Central High of the TAMAM data set has been used. The lines are processed, on the Disco/Focus processing program, in the Nezihi Canıtez processing laboratory, in ITU and on PROMAX in the processing laboratory in LDEO. Despite the standard processing steps some special approaches has been tried, to increase the Signal/Noise ratio of the data set and also to eliminate the effects of the sea bottom multiples on the data. The purpos is to determine the active deformation zones defined on the seismic sections and also correlating with the chirp data and to form faulting the active faulting map on the Central High.The Central High of the Sea of Marmara controlled by the wide rigth lateral strike slip shear zone. The main fault pass this area on the northern part cutting and controlling all the morphologic structures like high and basin (Kumburgaz Basin). The series of faults seen on the southwest part of the high have a limited vertical offset related to seismic reflection and chirp sections. Besides the fault seen on the southerneast of the high which has E-W direction is not able to follow to the west of the High, the compressional pattern is clear in depth. But the evidence is not very clear that this fault is the extension of the fault that comes southern if the Çınarcık Basin.