Hammadde fiyatlarının dünya ekonomisinin istikrarı üzerine etkisi
The effect of commodity prices on world economic stability
Yazar: CANER EKİZCELEROĞLU
Danışman: PROF. DR. SUAT OKTAR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik istikrar = Economic stability ; Emtia fiyatları = Commodity prices ; Fiyat hareketi = Price movement ; Hammadde = Raw material ; Hammadde maliyetleri = Raw material cost ; İstikrar = Stability ; İstikrar tedbirleri = Stabilization measures ; İstikrarsızlık = Instability

Özet:
Bu çalışmada dünya ekonomisindeki istikrarsızlıkların hammadde fiyatları ile olan ilişkisi ortaya konmaya çalışılmıştır. Karşılıklı olarak birbirini etkileyen ve besleyen süreçler olan küresel büyüme ve hammadde fiyatlarının geçirdiği evrimsel aşamalar analiz edilmiştir. Emtia fiyatlarının gelişmişlik seviyesine göre farklı oynaklık düzeylerine sahip olduğu gözlenmiştir. Emtia piyasalarında artan finansallaşma oranının fiyatlardaki dalgalanmaları arttırdığı ortaya konmuştur. Ekonomik istikrarın sağlamasına yönelik teorik yaklaşımların aşamalardan geçerek değişmesine rağmen, hammadde fiyatlarının bu görüşler içerisinde her daim yer aldığı ancak yüklenen rollerin farklılaştığı gözlemlenmiştir. 
Çalışmada farklı hammadde gruplarının fiyatlarının küresel büyümenin değişimi üzerindeki etkisi VAR analizi ile test edilmiştir. Elde edilen bulgular büyümedeki oynaklığı kısa vadede enerji fiyatlarının, orta uzun vadede ise metal fiyatlarının etkilediği yönünde olmuştur. Ancak en etkili hammaddeler metal grubu olmuştur. Küresel ekonomideki istikrarsızlıkları öngörmek ve daha iyi analiz edebilmek adına metal fiyatlarının hem öncü hem artçı gösterge olarak izlenmesi gerekmektedir.


Anahtar Kelimeler: Konjonktür, İş Çevrimleri, Emtia, Hammadde

Abstract:
This study evaluates the relationship between the instability of the world economy and the raw material prices. It analyses the evolutionary stages of global growth and raw material prices, which are mutually interact and feed each other. It has been observed that commodity prices have different levels of volatility according to the level of development. The study also revealed that the ascending rate of financialization in commodity markets raises fluctuations in prices. Although theoretical approaches aimed at the economic stability have gradually changed over the years, raw material prices have always stayed within them, but it has been noticed the given roles attached to these prices have differed markedly. 
In the study, the effect of the prices of different raw material groups on the change of global growth was tested by VAR analysis. The findings have shown that the volatility of growth is affected by energy prices in short term and metal prices in the mid to long term. Yet, the most effective raw materials are metal material group. In order to predict the instability of the global economy and to be able to analyze it better, metal prices need to be monitored both as a pioneer and a posterior indicator.


Keywords: Conjuncture, Business Cycles, Commodity, Raw Material