Çekirdeksiz kuru üzüm dış ticaretinde avrupa birliği gıda ve kalite güvenlik sistemine uyum olanakları üzerine bir araştırma
A research on the possibilities of adaptation of raisin foreign trade to the eu food and quality safety system
Yazar: KEREM UMUT CİNSOY
Danışman: PROF.DR. CANAN FİSUN ABAY
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture ; İşletme = Business Administration

Özet:
IVÖZETÇEK RDEKS Z KURU ÜZÜM DIŞ T CARET NDEAVRUPA B RL Ğ GIDA VE KAL TE GÜVENL KS STEM NE UYUM OLANAKLARI ÜZER NE B RARAŞTIRMAC NSOY, Kerem UmutYüksek Lisans Tezi Tarım Ekonomisi BölümüTez Yöneticisi: Prof. Dr. Canan Fisun AbayEylül 2006, 183 sayfaSon yıllarda AB ülkelerinde yaş meyve ve sebze gibi tazetüketilen ürünlerde tüketici taleplerinde köklü değişiklikler yaşanmıştır.Bu bağlamda, tüketiciler çevre ve doğaya daha duyarlı olup,kimyasalların yoğun olarak kullanıldığı klasik üretim tekniğiyle üretilmişürünler yerine, çevreyle barışık üretim teknikleri ile doğal ortamlar dayetiştirilmiş ürünleri tercih etmektedirler. Avrupalı bazı GıdaPerakendecileri de değişen tüketici tercihlerini göz önünde bulundurarakasıl amacı tarımsal kimyasalların azaltılması olan EUREPGAPprotokolünü hazırlamışlardır. EUREPGAP, tüketilen yaş meyve vesebzede belirli bir standardı tutturmak, insan ve çevre sağlığı için temizürünler üretilmesini sağlamak, ayrıca bu ürünlerin üreticisi çiftçilerinyaşam standartlarını yükseltmek amacıyla ortaya konmuş bir uygulamaolup uluslararası ticaret kapsamında tarife dışı bir engel özelliğitaşımaktadır. Gelecekte çekirdeksiz kuru üzüm alanında dayaygınlaşması beklenen EUREPGAP Uygulaması dışında, üreticilerin veihracatçı firmaların uyabilecekleri uluslararası kabul görmüş HACCP,VBRC ve IFS gibi standartlar da olup bunlar da çalışma kapsamındainceleme konusu yapılmıştır.Bu çalışmada araştırma alanı olarak belirlenen zmir ve Manisaillerindeki çekirdeksiz kuru üzüm üreticilerinin ve ihracatçı firmalarınAB'de uygulanan EUREPGAP düzenlemelerine yönelik uyumaşamasının neresinde olunduğunun ayrıntılı olarak incelenmesi, uyumdayaşanan zorlukların belirlenmesi ve sorunlara çözüm getirilmesiamaçlanmıştır. Bu amaç çerçevesinde birincil kaynaklı veri toplamak içinüreticilere ve dış satım yapan firmalara yönelik ayrı ayrı soru formlarıhazırlanmıştır. Anket çalışmasından elde edilen veriler tanımlayıcıistatistikler, Ki-Kare testi ve Kolmogorov-Smirnov testi yardımıylaincelenmiştir.Çalışma sonucunda, üreticilerin çekirdeksiz kuru üzümyetiştirmede gıda ve kalite güvenlik sistemlerinin şartlarını tam olarakyerine getiremedikleri, dış satımcı firmaların ise üretimden sofraya kadarolan süreçte önemli sorunlarla karşılaştıkları tespit edilmiştir. Üreticilerinbu konudaki bilgi eksikliği göz önüne alınarak gıda ve kalite, güvenliksistemlerinin önemine yönelik ve bu sistemlere uygun üretim yapmalarıkonusunda yayım çalışması yapılmalıdır. Ayrıca, en önemli sorun, dışsatımcı firmaların ve üreticilerin sertifika maliyeti ve standart şartlarınıyerine getirme sürecinde finansman zorluğu yaşamaları olarakbelirlenmiştir. Bu sorunun giderilmesi için, uzun vadeli-düşük faizlikredilerin ilgili kurumlar tarafından firmalar ile üreticilere tahsis edilmesive yatırım teşviklerinin arttırılması gerekmektedir.Anahtar Sözcükler: Çekirdeksiz Kuru Üzüm, Gıda ve KaliteGüvenlik Sistemleri, EUREPGAP, HACCP, BRC, IFS

Abstract:
VIABSTRACTA RESEARCH ON THE POSSIBILITIES OF ADAPTATION OFRAISIN FOREIGN TRADE TO THE EU FOOD AND QUALITYSAFETY SYSTEMC NSOY, Kerem UmutMSc in Agricultural EconomicsSupervisor: Prof. Dr. Canan Fisun AbayThere had been radical changes in recent years EU countries inthe consumer demands of freshly consumed goods such as fruit orvegetable. In this respect, consumers become more sensible to the natureand the environment and prefer production techniques that are friendlywith the nature and products that are produced in natural environmentsrather than the classical production techniques which involves chemicalsin high amounts.The European Food (Nutrition) Retails prepared EUREPGAPprotocol that aims to decrease the agricultural chemicals, by payingattention to the change in the consumer preferences. EUREPGAP is anapplication that was put forward to get a certain standard in theconsumed fruits or vegetables, to produce clean products for the humanand environmental health and to increase the standards of the farmersproducing. EUREPGAP is also a ?non-tariff bariers? impediment in theVIIcontext of international trade. Except the EUREPGAP regulation whichis expected to expand also in the dried raisin area, there are otherstandards such as HACCP, BRC and IFS to which producers andexporter companies? obedience is internationally accepted, thesestandards are also involved in the researches.In this research, the degree of concordance of dried raisinproducers and exporter companies in Izmir and Manisa, which aredetermined as the research areas, to EUREPGAP regulations areexamined. The other research issues were examining the degree reachedin this concordance in a detailed version, finding the difficultiesexperienced in the concordance and creating solutions for theseproblems. In order to create solutions, different questionaire forms wereprepared for the producers and companies dealing with foreign sales inorder to collect primary data. Datas received at the end of the surveyswere compared with help to desciriptive analyses, Khi-Square andKolmogorov-Smirnov tests.At the end of these researches, the facts that producers cannotfulfil the food and quality safety systems fully and that foreign salescompanies has important problems in the process from field to the fork.It must be taken into consideration, information deficency of producersabout this subject and it must prepared agricaltural tarining devote toimportant of food and quality safety systems about suitable productionfor these systems. In addition, the most important problem is that, incertificate cost and appllied standard condition period, exporting firmsVIIIand producers to were faced with financing problems. For solving thisproblem, to give having long fixed time-low interest credit to producersby interesting associations with firm?s helping and to required increasinginvestment?s encouragement.Keywords:Raisin, Food and Quality Safety Systems, EUREPGAP,HACCP, BRC, IFS