Sosyal bilgiler dersinde bir eğitim ve öğretim materyali olarak çocuk dergilerinin kullanımı
Using of children's periodicals as a educational and learning material in social studies course
Yazar: FUNDA MAMIK
Danışman: DOÇ. DR. GÜL TUNCEL
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dergiler = Magazines ; Eylem araştırması = Action research ; Eğitim araçları = Educational tools ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Çocuk dergileri = Child magazines ; Öğretim araçları = Teaching aids

Özet:
Bu araştırma Sosyal Bilgiler dersinde bir eğitim ve öğretim materyali olarak çocuk dergilerinin kullanımına ilişkin etkileri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Eylem araştırması modeline uygun olarak yürütülen araştırmada aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır:
1. Öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersi Gerçekleşen Düşler ünite kavramlarına ilişkin algıları araştırma öncesi ve sonrası nasıldır?
2. Sosyal Bilgiler dersi öğrenme ortamlarında çocuk dergilerinin kullanımına ilişkin öğrenme süreci ile ilgili etkinliklerin nitelikleri nasıldır?
3. Sosyal Bilgiler derslerinde çocuk dergilerinin kullanım sürecine ilişkin öğrenci görüşleri nasıldır?
Araştırmanın örneklemini 2016-2017 Eğitim-Öğretim yılı İstanbul ili Anadolu yakasında bulunan bir özel okulun 5. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır.
Bu araştırmada, Gerçekleşen Düşler ünitesinin işleniş süreci, çocuk dergilerinden yararlanılarak planlanmıştır. Ünite öncesinde ne biliyordum formu ve ünite sonrasında öğrencilere ne öğrendim formu uygulanarak ünite kavramlarına yönelik öğrenci algı düzeylerinin ve varsa algı değişim düzeylerinin ne durumda olduğu öğrenilmek istenmiştir. Ünite kazanımlarının gerçekleştirilme düzeyini tespit etmek amacıyla etkinlikler ve çalışma yaprakları araştırmacı tarafından hazırlanıp uygulanılmıştır. Araştırma sürecine ilişkin öğrenci görüşlerini ortaya çıkarmak amacıyla öğrencilere yarı yapılandırılmış görüşme formları uygulanmış ve öğrencilerin günlük tutmaları sağlanmıştır. Ayrıca araştırma süreci video kamera ile kayıt altına alınmıştır.
Araştırmada elde edilen veriler eylem araştırma yöntemine uygun olarak içerik analizine göre analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda şu bulgulara ulaşılmıştır:
Ünite kavramlarına yönelik ne biliyordum formunda verilen öğrenci cevaplarının ne öğrendim formunda olumlu yönde bir değişme gösterdiği görülmektedir.
Öğrencilerin çocuk dergilerinin bir öğretim materyali olarak kullanıldığı Sosyal Bilgiler dersinde keyif aldıkları bunun yanı sıra bilgi birikimlerinde de olumlu yönde gelişme gösterdiğini ifade ettikleri görülmüştür. Öğrencilerin bir öğretim materyali olarak çocuk dergilerinden sadece Sosyal Bilgiler dersinde değil, farklı alan derslerinde de yararlanılabileceğini ifade ettikleri görülmüştür.
MEB müfredatında da, öğretmenler ilgili ünitenin işlenme sürecinde yardımcı materyal olarak çocuk dergilerine yönlendirilmektedir. Araştırma sonucunda öğrencilerin bir öğretim materyali olarak kullanılan çocuk dergileri ile işlenen ders sürecine yönelik algıları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Çocuk dergilerinin eğitim ve öğretim materyali olarak kullanılabilirlik durumu tespit edilmeye çalışılmıştır.
Bu çalışmanın eğitim ve öğretim sürecinde ek bir öğretim materyali olarak çocuk dergilerinin aktif kullanılıp kullanılamayacağına dair bir öngörü oluşturacağı düşünülmektedir.
Bu çalışmada bir eğitim ve öğretim materyali olarak çocuk dergilerinin Sosyal Bilgiler dersinde kullanımının etkililik durumu araştırılmıştır.

Anahtar kelimeler: Sosyal Bilgiler öğretimi, çocuk dergileri, eylem araştırması

Abstract:
This study was conducted to determine the effects of using children's periodicals as an educational and teaching material in the Social Studies course. In this study which was conducted with 5th grade students, the process of realizing Dreams unit was planned by using children's periodicals. Before and after the unit, the students were asked to determine the level of perception and the level of change of perception for the concepts of the unit by applying the pre and post perception questionnaire. In order to determine the level of realization of unit gains, the activities were prepared and implemented by the researcher during the course process prepared and applied on the basis of children's periodicals.
In the ministry of national education syllabus, it is expected that children's periodicals will be used one-to-one during the processing of the unit. As a result of the research, it was tried to reveal the perceptions of the students about the course process which was covered with children's periodicals. The usability status of children's periodicals as educational and teaching material was tried to be determined.
It is thought that this study will provide an insight as to whether children's periodicals can be used actively as an additional material in the education and training process.
In this study, the effectiveness of the use of children's periodicals in social studies course as an educational and teaching material was investigated.
As a result of the research, the following findings were obtained:
It shows that  the student responses given in the pre-perception questionnaire to the unit concepts showed a positive change in the last perception questionnaire form.
It shows that students enjoyed social studies course where children's periodicals were used as an instructional material, in addtion to this showed positive development in their knowledge. As a teaching material, it was seen that children's periodicals can be used not only in social studies course but also in different branch courses.

Keywords: Social Studies Education, Children's Periodicals, An Action Research