Zile ilçesinin beşeri ve ekonomik coğrafyası
Human and economic geography of the county of Zile
Yazar: AYŞE AKKURT
Danışman: PROF. DR. HALİL KOCA
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Beşeri coğrafya = Human geography ; Ekonomik coğrafya = Economic geography ; Fiziki coğrafya = Physical geography ; Kırsal turizm = Rural tourism ; Tokat-Zile = Tokat-Zile

Özet:
Zile İlçesinin beşeri ve ekonomik açıdan değerlendiği bu çalışma, bir doktora tez çalışmasıdır. Yönetim bakımından Tokat iline bağlı olan ilçe, Karadeniz Bölgesi'nin Orta Karadeniz Bölümü'nde bulunmaktadır. Yüzölçümü yaklaşık 1511 km2 olan Zile, Merkez ilçeden sonra Tokat'ın en geniş yüzölçümüne sahip ilçesidir.
	Antik çağlardan itibaren yerleşmeye sahne olan Zile ilçesi Hitit devrinden itibaren yerleşim alanı olmuştur. 1872 yılında kaza merkezi, 1923'te Tokat iline bağlı ilçe durumuna gelen Zile, 1970'li yıllara kadar tam bir kasaba özelliği taşırken 1970 yılından sonra hizmet sektöründe meydana gelen gelişmelerle şehirsel karakter kazanmıştır.
2012 yılı itibariyle 1 şehir, 4 belediye yerleşmesi, 105 köy yerleşmesi bulunan Zile ilçesi sahip olduğu köy sayısıyla Tokat'ın ilçeleri arasında en fazla köy yerleşmesinin bulunduğu ilçedir. 
Araştırma sahasının 2012 yılında nüfusu 61765 kişidir. 1960'lı yılardan itibaren sahada artan göç hareketleri Zile ilçesi nüfusunun giderek azalmasına sebep olmuştur. Son 32 (1980-2012) yıl içinde ilçe nüfusu % 33 oranında azalmıştır. 
Tarımsal üretim Zile ilçesi için en temel ve en yaygın ekonomik faaliyettir. İklim koşullarına bağlı olarak tahıl tarımının yaygın olduğu ilçe, Tokat'ın tahıl ambarı olarak nitelendirilmektedir. Hayvancılık ise sahada ekme dikme ile birlikte yürütülen ikincil ekonomik faaliyettir. Ancak hayvan sayısı, hayvansal ürünler üretimi yıllar itibariyle azalış göstermektedir.
Zile ilçesi turizm kaynakları açısından da zengin bir potansiyele sahiptir. Özellikle son yıllarda yapılan çalışmalar Zile'de turizmin önemine dikkat çekmiştir. İlçede öncelikli olarak ulaşım, konaklama tesisleri ve tanıtımlarla ilgili sorunların çözülmesi gerekmektedir. Kırsal turizmle ilgili çalışmalarında gündeme alınıp sahada gerekli yatırımların yapılmasıda Zile'nin turizm öncelikleri arasındadır. Turizme yönelik gerçekleştirilecek çalışmaların ekonomisine olumlu katkılar sağlayacağı Zile, Tarihi Kentler Birliği üyesidir.

Abstract:
This study which has evaluated the district of Zile in terms of humanities and economy is a doctoral thesis study. The district which has been affiliated to the province of Tokat in terms local administration takes place in the Middle Black Sea part of the Black Sea Region. Zile which has 1511 km2 surface area is a district of Tokat that has the largest acreage after the central district.  
	The district of Zile which has had settlement since the ancient ages has become a residential area as of the Hittite period. Whereas Zile, which became county seat in 1872 and district affiliated to the province of Tokat in 1923, had the feature of a town until 1970s, it has had an urban character with developments at service sector after 1970. 
As of 2012, Zile, which has 1 province, 4 municipality and 105 village residential areas, is the district that has the most number of villages among the districts of Tokat with the number of villages. 
2012 population of the research area is 61765. Since 1960s, increasing migration movement in the area has caused decrease of the Zile population gradually. Within the last 32 years (1980-2012), the population of the district has decreased at the rate of 30%. 
Agricultural production has been the most fundamental and common economic activity for Zile. Depending upon the climatic conditions, the district where grain cultivation is common has been described as the grain silo of Tokat. Stockbreeding is secondary economic activity that has been run together with cultivation in the area. However, the number of animals and animal products have shown decrease as of the years. 
          The district of Zile has also had a rich potential in terms of tourism resources. Studies that has especially been carried out in recent years has pointed the importance of tourism in Zile. Problems related to the transportation, resting areas and advertisement should be resolved primarily in the district. Making necessary investments in the area putting studies about rural tourism on the agenda has also been among the tourism priorities of Zile. Zile where studies that will be carried out oriented to tourism will make positive contributions to the economy is an Association of Historical Towns member.