Kayseri yöresinde Spermophilus Xanthoprymnus'larda (Rodentia, Mammalia) Echinococcus multilocularis ve diğer bazı parazitlerin araştırılması
Investigation of Echinococcus multilocularis and some other parasites in Spermophilus xanthoprymnus (Rodentia, Mammalia) around kayseri
Yazar: ZEYNEP AYVALI
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN YAZAR
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Kayseri = Kayseri ; Paraziter hastalıklar = Parasitic diseases ; Parazitler = Parasites ; Spermophilus = Spermophilus ; Spermophilus xanthoprymnus = Spermophilus xanthoprymnus

Özet:
Kesin konağı köpekgiller olan ve larvası memelilerde hastalık oluşturan Echinococcus multilocularis (E.multilocularis) hemen hemen tüm dünyada görülmekle birlikte ülkemizde de nispeten yaygın olarak bulunmakta ve halk sağlığı sorunu olarak önemini korumaktadır.Çalışmamızda, Kayseri yöresinde yaşayan Spermophilus xanthoprymnus'ların karaciğerinde yerleşen E.multilocularis yanında intestinal sisteme ve ayrıca kan ve dokulara yerleşen diğer bazı parazitlerin (Trypanosoma sp., Leishmania sp., Toxoplasma gondii vb.) yaygınlığının araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, Kayseri yöresinden yakalanan 100 Spermophilus xanthoprymnus (Anadolu Tarla Sincabı = Anadolu yer sincabı = Anadolu gelengisi) kullanılmıştır. Yakalanan S.xanthoprymnus'ların karaciğer, dalak, barsak içeriği ve kan örnekleri alınmıştır. Karaciğer ve dalakların bir kısmı alınıp ezme preparatlar hazırlanıp Giemsa boyama yöntemi ile boyanarak kan ve dokulara yerleşen parazitler araştırılmıştır. Karaciğer ve dalakların kalan kısımlarından parafin bloklar hazırlanıp hematoksilen-eosin boyama yöntemi ile boyanarak E.multilocularis araştırılmıştır. Alınan barsak içerikleri nativ-lugol yöntemiyle incelenerek şüpheli dışkı örnekleri acid-fast boyama yöntemiyle boyanarak incelenmiştir. Toplanan kan örneklerinden ince yayma ve kalın damla kan preparatları hazırlanıp Giemsa boyama yöntemi ile boyanarak kanda yerleşen parazitler araştırılmıştır. Kanların kalan kısmının serumları ayrıştırılmış ve IHA yöntemi ile Toxoplasma gondii ve Echinococcus granulosus antikorları araştırılmıştır. Çalışmada kullanılan karaciğer, dalak ve kan örnekleri parazit varlığı açısından negatif olarak değerlendirilmiştir. Hayvanların barsak içeriklerinin incelenmesinde ise; 63'ünde Coccidia sp., 61'inde Trichomonas sp., 15'inde Schilomastix sp., 24'ünde Giardia sp., 47'sinde farklı amip kistlerine rastlanmıştır.Kayseri yöresinde Spermophilus xanthoprymnus'larda yaptığımız araştırmada E.multilocularis ile kan ve dokulara yerleşen parazitlere rastlanmamış ancak intestinal sisteme yerleşen çeşitli protozoonlar tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler: Echinococcus multilocularis, Kan ve barsak parazitleri, Spermophilus xanthoprymnus, Kayseri.

Abstract:
Echinococcus multilocularis (E.multilocularis) whose certain host is canine and its larvae causes illness in mammalia is seen almost all over the world and relatively seen in our country as a widespread and conserve its important for public health.In our study, it was aimed that detection of frequency of E.multilocularis, intestinal parasites and blood and tissue parasites (Trypanosoma sp. Leismania sp. Toxoplasma gondii etc.) in Spermophilus xanthoprymnus living around the Kayseri. For this reason, 100 Spermophilus xanthoprymnus (Anatolian ground squirrel) catched around Kayseri were used. Liver, spleen, intestinal content and blood sample of Spermophilus xanthoprymnus were taken. The crashed liver and spleen sample preparations were prepared from liver and spleen tissues and stained with Giemsa stain method and investigated for tissue parasites. Rest of the liver and spleen were embedded in paraphin blocks and stained with hematoxilen-eosin method and for investigated E.multilocularis. The intestinal contents were examined with native-lugol methods and suspicious samples were re-examined with acide-fast staining method. Thin and thick blood preparations were prepared from blood samples and stained with Giemsa staining method and investigated for blood parasites. The sera were obtained from rest of the serum samples and anti-Toxoplasma gondii and anti-Echinococcus granulosus antibody were investigated with IHA methods. The liver, spleen and blood samples were evaluated as negative for parasites. In the investigation of animals? intestinal content; 63 Coccidia sp., 61 Trichomonas sp., 15 Schilomastix sp., 24 Giardia sp. and 47 different ameba cysts were found.In this study, E.multilocularis and blood and tissues parasites were not found but intestinal protozoa were found in Spermophilus xanthoprymnus living around the Kayseri.Key words: Echinococcus multilocularis, Blood and intestinal parasites, Spermophilus xanthoprymnus, Kayseri.