Okul öncesi dönem otizm spektrum bozukluğu'nda yaşam kalitesini belirleyici olarak hastalık şiddeti, komorbid ruhsal sorunlar ve annenin ruhsal sorunlarının rolü
The role of disease severity, comorbid psychologic problems and mother's psychologic problems on quality of life in preschool aged children with autism spectrum disorder
Yazar: FATİH ÖZBEK
Danışman: UZMAN CANER MUTLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anneler = Mothers ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Komorbidite = Comorbidity ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Okul dönemi ve ergenlik dönemindeki otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanılı çocuklarda yaşam kalitesi ile ilişkili faktörler bilinmektedir. Yazında okul öncesi dönem OSB tanılı çocuklarda yaşam kalitesi ile ilişkili faktörlerin belirlendiği çalışma sayısı oldukça azdır. Bununla beraber çalışmaların çoğunda yaşam kalitesi ile ilişkili olabilecek seçici yeme, uyku sorunları ve annenin ruhsal sorunları gibi faktörler araştırılmamıştır. Bu çalışma Türkiye'de bir çocuk ve ergen psikiyatri kliniğinde okul öncesi dönem OSB tanısı alan çocukların yaşam kalitesi ile hastalık şiddeti, komorbid ruhsal sorunlar ve annenin ruhsal sorunlarının ilişkisini araştırmayı amaçlamaktadır. 
YÖNTEM: Çalışmaya Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatri Polikliniği'nde takip edilen, Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı, 5. Baskısı (DSM-V) tanı ölçütlerine göre otizm spektrum bozukluğu tanısı alan, kronik fiziksel bir rahatsızlığı bulunmayan, herhangi bir psikotrop ilaç kullanmayan, 2-6 yaşları arasındaki ardışık 70 çocuk alındı. Kontrol grubu olarak da herhangi bir fiziksel ve psikiyatrik bir rahatsızlığı olmayan, gelişimi normal olan 2-6 yaş arasındaki sağlıklı 61 çocuk alındı. Psikiyatrik değerlendirme klinik görüşme ve Çocukluk Otizmi Derecelendirme Ölçeği ile yapılmıştır ve çocukların annelerinin, çocukları ve kendileri için dolduracağı ölçekler ile gerekli bilgiler toplandı.
BULGULAR: Otizm spektrum bozukluğu OSB tanılı çocuklarda, kontrol grubuna göre yaşam kalitesi ölçek toplam puanı, sosyal işlevsellik ve okul işlevselliği düşük bulundu (p<0.05). Hastalık şiddeti ve seçici yemenin OSB tanılı çocukların yaşam kalitesi ile ilişkili olmadığı saptandı (p>0.05). Komorbid ruhsal sorunlardan olan duygusal, davranışsal sorunlar ve uyku sorunlarının ayrıca annenin ruhsal sorunlarının çocuğun yaşam kalitesi ile ilişkili olduğu bulundu (p<0.05).
SONUÇ: Bu çalışmada OSB tanılı okul öncesi dönem çocuklarda yaşam kalitesi ile ilişkili olan faktörler belirlenmiştir. Özellikle OSB tanılı çocukların hastalık şiddeti ve seçici yeme özelliklerinden ziyade duygusal, davranışsal, uyku problemlerine müdahalenin ve kendi ruhsal sorunları için ebeveynlere yardım sağlanmasının OSB tanılı çocuklarda yaşam kalitesini arttıracağı öne sürülebilir. Bu nedenle OSB tanılı olguların klinik değerlendirmesi, yaşam kalitesini etkileyebilecek faktörlerin de değerlendirmesini içermelidir. 

Anahtar Kelimeler: Otizm Spektrum Bozukluğu, Yaşam Kalitesi, Seçici Yeme, Uyku Bozukluğu

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: Factors affecting quality of life are known in school aged children and adolescents with autism spectrum disorder (ASD). In literature, there are few studies that examined factors affecting quality of life in preschool aged children with ASD. However, factors such as selective eating, sleeping problems and psychiatric problems of the mother, which may be related to the quality of life, have not been investigated in most of the studies. The present study aimed to investigate the relationship between quality of life, autism severity, comorbid psychiatric problems and mother's psychological problems of children with preschool aged with ASD at a child and adolescent psychiatric clinic in Turkey.
METHOD: Seventy consecutive children aged 2-6 years who were followed up at the Bakirkoy Research and Training Hospital of Psychiatry, Neurology and Neurosurgery, Department of Child and Adolescent Psychiatry, who were diagnosed with autism spectrum disorder according to Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition (DSM-V) diagnostic criteria, who did not have any chronic psychological disorder and did not use any psychotropic drugs, were taken to tnhe study. As a control group, 61 healthy children between the ages of 2 and 6 who had no physical and psychiatric disturbance and whose development was normal were taken. Psychiatric evaluation was carried out by clinical interview and the Childhood Autism Rating Scale, and necessary information was gathered with the scales that the mothers would fill for their children and themselves.
RESULTS: In this study, the total score of the quality of life scale, social functioning and school functioning were lower in the children group with ASD than the control group (p<0.05). Autism severity and selective eating of children with ASD were not associated with quality of life (p>0.05). Emotional, behavioral and sleep problems and mothers psychological problems have also been found to be related to the quality of life (p<0.05).

CONCLUSION: In this study, the factors related to quality of life in preschool children with ASD diagnosed were determined. In particular, it can be argued that intervention in emotional, behavioral, sleeping problems, especially from the severity of the disease and selective eating characteristics of the child with ASD, and providing parents' support for their own mental problems will increase the quality of life in children with ASD. For this reason, the clinical evaluation of ASD-diagnosed cases should include assessment of the factors that may affect the quality of life.

Keywords: Autism Spectrum Disorders, Quality of Life, Selective Eating, Sleep Disorders