Duygusal zekânın stres algısıyla ilişkisini inceleme: Üniversite öğrencilerinde kişisel değişkenler odaklı bir araştırma
Examining the relationship of emotional intelligence with perception of stress: A research focusing on personal variables in university students
Yazar: CEYLAN ALPHAN
Danışman: DOÇ. DR. ESMA ÜLKÜ KAYA
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Kişisel bilişsel değişkenler = Personel cognitive factors ; Stres = Stress ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmanın amacı; duygusal zekânın algılanan stres üzerindeki etkisini ve bu değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca çalışmada kişisel bilgi değişkenlerine göre (cinsiyet, yaş, sınıf, bölüm, aile gelir düzeyi ve genel not ortalaması) algılanan stres ve duygusal zekânın farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amaçlandı. Bu çalışmanın örneklemi 2019/2020 güz dönemi itibariyle Fırat Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesinin İşletme ve Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümlerinde okuyan ve çalışmaya gönüllü katılan toplam 138 öğrenciden oluşur.
Çalışmada veriler, katılımcılarla yapılan yüz yüze görüşmeler yoluyla anket yöntemi kullanılarak toplandı. Anket formu iki bölümden oluşmakta olup, ilk bölüm katılımcıların genel bilgilerine dair (cinsiyet, yaş, bölüm, sınıf,  aile gelir düzeyi ve genel not ortalaması)sorulardan oluşmaktadır. İkinci bölümde yer alan ölçekler ise; algılanan stres ile duygusal zekâyı ölçer.
Araştırma sonucunda duygusal zekâ alt boyutu olan duyguların değerlendirilmesi ile algılanan stresin negatif ilişki gösterdiği belirlendi. İlave olarak duygusal zekâ boyutlarının algılanan stres üzerindeki etkisinin anlamlı olduğu bulundu. Ancak duygusal zekâ ve algılanan stresin katılımcıların kişisel bilgi değişkenlerine göre(yaş, cinsiyet, bölüm, genel not ortalaması, sınıf ve aile gelir düzeyi) farklılık göstermediği tespit edildi.
Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde stres kavramı, stres kavramının tarihçesi, stresle ilgili temel kavramlar, stres türleri, stres kaynakları, stresin yarattığı sonuçlar, stresle başa çıkma yöntemleri, stres yönetimiyle ile ilgili bireysel stratejiler, stresin çalışma hayatı ve performans üzerindeki etkisi, stres alanları ve stres kaynaklı hastalıklardan bahsedilmiştir. Duygusal zekâ başlıklı ikinci bölümde ise duygusal zekâ kavramının tanımı ve tarihçesi ele alınmış ve duygusal zekâ modelleri açıklanmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu bölümde duygusal zekânın ölçülmesi, iş hayatında duygusal zekâ, bilişsel zekâ-duygusal zekâ ilişkisi ve duygusal zekâyı geliştirme yolları başlıkları yer almaktadır. Son olarak üçüncü bölümde; araştırma metodu ile araştırma sonuçlarına yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Algılanan Stres, Duygusal Zekâ, Kişisel Bilgi Değişkenleri ve Üniversite Öğrencileri

Abstract:
The purpose of this study; to examine the effect of emotional intelligence on perceived stress and the relationship between variables. In addition, it was aimed to determine whether the perceived stress and emotional intelligence differ according to personal information variables (gender, age, grade, department, family income level and grade point average). The sample of this study consists of 138 students who voluntarily participated in the study and studied in the departments of Business and Political Science and Public Administration of Fırat University Faculty of Economic and Administrative Sciences as of 2019/2020 fall semester.
In the study, data were collected using a questionnaire method through face-to-face interviews with the participants. The questionnaire form consists of two parts, and the first part consists of questions about the general information of the participants (gender, age, department, grade, family income level and grade point avarage) The scales in the second part are  measures perceived stress and emotional intelligence.
As a result of the study, it was determined that the perceived stress showed a negative relationship with the appraisal of emotions, which is the sub-dimension of emotional intelligence. Additionally, it was found that the emotional intelligence dimensions had a significant effect on perceived stress. However, it was found that emotional intelligence and perceived stress did not differ according to personal knowledge variables (age, gender, department, grade point average, grade and family income level) of the participants.
The study consists of three main sections. In the first part, the concept of stress, the history of the concept of stress, basic concepts of stress, types of stress, sources of stress, the consequences of stress, methods of coping with stress, individual strategies related to stress management, the effect of stress on work life and performance, stress areas and stress related illnesses are mentioned. In the second part titled emotional Intelligence, the definition and history of the concept of emotional intelligence are discussed and models of emotional intelligence are tried to be explained. In addition, this section covers the measurement of emotional intelligence, emotional intelligence in business life, the relationship between cognitive intelligence and emotional intelligence and ways to develop emotional intelligence. Finally, in the third section; research method and research results are included.

Keywords: Perceived Stress, Emotional Intelligence, Personal Information Variables and University Students