Ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin okul yönetimine katılma ile örgütsel sessizlik algıları arasındaki ilişki (Tekirdağ ili örneği)
The relationship between participation to the school administration and organizational silence perceptions of the teachers working at secondary schools (Sample for Teki̇rdağ province)
Yazar: GİZEM ÇAKAL
Danışman: PROF. DR. SALİH PAŞA MEMİŞOĞLU
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Okul yönetimi = School administration ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Yönetime katılma = Participation management ; Örgütsel sessizlik = Organizational silence ; Öğretmen algısı = Teacher perception

Özet:
Yönetime katılma, yönetsel kararların alınması sürecinde ilgilileri söz sahibi kılarak, alınacak kararları etkilemelerinin sağlanmasıdır. Örgütsel sessizlik ise iş görenlerin örgütsel sorunlar hakkındaki görüşlerini ve endişelerini esirgemesidir. Bu araştırmanın amacı; 2014-2015 öğretim yılında Tekirdağ il ve ilçe merkezlerindeki resmi ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin yönetime katılma ve örgütsel sessizlik hakkındaki algılarına ilişkin elde edilen veriler kullanılarak öğretmenlerin okul yönetimine katılma hakkındaki algıları ile örgütsel sessizlik algıları arasındaki ilişki durumunu ortaya koymaktır. Bu amaca yönelik Tekirdağ il ve ilçe merkezlerindeki resmi ortaöğretim kurumlarında görev yapan toplam 501 öğretmenden veri toplanmıştır. Var olan durumu ortaya koymayı amaçladığından bu betimsel araştırmada veriler toplanırken nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veriler, öğretmenlerin cevap verdikleri kişisel bilgi formu, Öğretmenlerin Okul Yönetimine Katılma Ölçeği ve Örgütsel Sessizlik Ölçeğinden oluşmakta olup, betimsel istatistik yoluyla analiz edilmiştir. Analiz sürecinde Bağımsız İki Örneklem t Testi ile Tek Yönlü Varyans Analizi (One Way ANOVA) testi uygulanmıştır. ANOVA testinde gruplar arasında anlamlı farklılık görüldüğünde farkın hangi iki grup arasında olduğunu belirlemek amacıyla LSD Post Hoc testinden yararlanılmıştır. Ölçek ve alt boyut puanları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla Pearson Korelasyonu kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre, araştırmaya katılan öğretmenlerin, okul yönetimine katılıma yüksek düzeyde olumlu görüş belirttikleri (Okul Yönetimine Katılım Ölçeği puan ortalaması 3,71±0,39) görülmüş, örgütsel sessizlik davranışı algılarının da orta düzeyde olduğu (Örgütsel Sessizlik Ölçeği puan ortalaması 3,38±0,75) bulunmuştur. Okul Yönetimine Katılım ile Örgütsel Sessizlik arasındaki ilişkinin incelenmesine ait bulgular, genel olarak öğretmenlerin okul yönetimine katılması ile örgütsel sessizlik davranışları arasında negatif yönlü ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca genel olarak Okul Yönetimine Katılım ile Okul Ortamı, Duygu ve Sessizliğin Kaynağı alt boyutları arasında ve Yönetime Katılma Durumu alt boyutu ile Yönetici ve İzolasyon alt boyutları arasında da negatif yönlü ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu; Yönetime Katılma Durumu alt boyutu ile Okul Ortamı, Duygu, Sessizliğin Kaynağı alt boyutları ve genel olarak Örgütsel Sessizlik arasında negatif yönlü ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Bununla birlikte Yönetime Katılmanın Yararları alt boyutu ile Yönetici alt boyutu arasında ve Katılımı Arttırıcı Öneriler alt boyutu ile Duygu, Yönetici ve
xii
İzolasyon alt boyutları arasında pozitif yönlü ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu, Katılımı Azaltan Etkenler alt boyutu ile Okul Ortamı, Duygu, Sessizliğin Kaynağı, Yönetici, İzolasyon alt boyutları ve genel olarak Örgütsel Sessizlik arasında ise pozitif yönlü ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Öğretmen, Yönetime Katılma, Örgütsel Sessizlik

Abstract:
Codetermination is a provision of influencing decisions by involving those concerned in the process of taking managerial decisions. Organizational quietness is personnels' withholding their views and concerns on organizational issues. The purpose of this research is to reveal relationship status between perceptions of teachers about participation in school administration and organizational quietness using the data on perceptions of teachers about participation in school administration and organizational quietness obtained from teachers, who work at secondary level schools in Tekirdağ province and its town centers in school year 2014-2015. For this purpose, the data has been gathered from 501 teachers, who are working at secondary education institutions in country towns and city center of Tekirdağ. As it aims to reveal the existing situation, quantitative research method is used while gathering the data of this descriptive research. The data contains personal information sheet filled by the teachers, The Scale of Teachers' Participation in the School Administration and The Scale of Organizational Quietness. On the process of analysis, Independent Two Samples t-Test and One Way Variance Analysis (One Way ANOVA) Test have been applied. In ANOVA test it has seen that there is a significant difference between samples. To determine which two samples have the difference, LSD Post Hoc Test has been applied. Pearson Correlation is used to determine the correlation between the scores of the scales and sub dimensions.
According to the results of this research, it has been seen that teachers have high level of positive views on participation to the school administration (average score of The Scale of Teachers' Participation in the School Administration is 3,71±0,39), and also it has been found that their perceptions on organizational silence behaviour are at mid level (average score of The Scale of Organizational Silence is 3,38±0,75). Correlational findings between Teachers' Participation in the School Administration and Organizational Silence reveal that there is a significant and a weak negative relationship between teachers' participation to the school administration and their organizational silence behaviours. Besides, it is determined that there is also a significant and a weak negative relationship between Teachers' Participation to the School Administration and School Environment, Emotion and Source of Silence sub dimensions, and also between Codetermination Status sub dimension and Administrator and Isolation sub dimensions while there is a significant and moderate negative relationship between Codetermination Status sub dimension and School Environment,
xiv
Emotion, Source of Silence sub dimensions and Organizational Silence in general. However, it is found that there is a significant and positive weak relationship between Benefits of Codetermination sub dimension and Administrator sub dimension, and also between Suggestions Improving Codetermination sub dimension and Emotion, Administrator and Isolation sub dimentions. But the findings show that there is a significant and positive moderate relationship between Factors Reducing Participation sub dimension and School Environment, Emotion, Source of Silence, Administrator, Isolation sub dimensions and Organizational Silence in general.

Keywords: Teacher, Codetermination, Organisational Silence