Peyami Safa'nın Fatih Harbiye romanının ilk seksen sayfasının söz dizimi incelemesi
The word syntagm of the novel Fatih- Harbiye
Yazar: GÜLÇİN AYDIN
Danışman: Y.DOÇ.DR. BİLAL AKTAN
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalısma, Peyami SAFA'nın ?Fatih-Harbiye? adlı romanının ilk seksensayfasının söz dizimi açısından incelenmesinden olusmaktadır. Hem klâsik dilbilgisi,hem de modern dilbilim anlayısıyla romanın incelenmesine farklı bir yorumgetirebilmek, Türkçenin ifade gücünü ve sınırlarını bu roman aracılıgıyla tespitedebilmek, aynı zamanda yazarın duygu, düsünce ve gözlemlerinin yüzeysel yapıyanasıl dönüstügünü belirlemek, ulasmak istenen amaçlardan bazılarıdır. Bunun için deroman 10 ayrı bölümde incelenmistir:?Giris? bölümünde, sözdizimi ve sözdiziminin tarihçesi hakkındaki bilgilerden,1. bölümde, yazarın hayatından, dil ve üslûp anlayısından, edebî kisiliginden veeserlerinden,2. bölümde, romanı olusturan kavramlarla ilgili özelliklerden,3. bölümde, kavramlar arasındaki iliskileri kuran isim çekimleri, geçici kavramisimleri ?belirtili isim? ve ?sıfat? tamlamaları biçiminde gösterilmistir.4. bölüm, tümleç- yüklem iliskilerinin ele alındıgı bölümdür. Çalısmanıntemelini olusturan bu bölümde, tümleçler, islevlerine göre sınıflandırılmıstır.Ad ve eylem öbeklerinin birlikte tümledigi ?cümle tümleçleri?nindegerlendirilmesi ise 5. bölümü olusturmustur.6. bölüm, 1444 cümle yapısının ayrıntılı olarak incelendigi bölümdür.Cümle yapılarının sıralanıs özellikleri ise; ?Sıralı Cümleler? baslıgı altında 6.bölüm içerisinde yer almıstır.7. bölümde; ?Ögelerinin Dizilisine Göre Cümleler? yer almaktadır.8. bölümde; ?Yükleminin Türüne Göre Cümleler? yer almaktadır.9. bölümde; ?Anlamına Göre Cümleler? istatiksel olarak verilmistir.10. bölüm, incelemenin genelinden çıkarılan toplu sonuçları içermektedir.Okuyucunun/ arastırıcının, bu çalısmadan azami ölçüde faydalanabilmesinisaglamak için de, 11. bölümde bütünce (sözceler bütünü/ corpüs) verilmistir.Son olarak, çalısmada kullanılan biçimbirimler ?Sekil Bilgisi Dizini?nde,çalısmanın olusturulmasında yararlanılan eserlerde ?Kaynaklar? bütünündegösterilmistir.

Abstract:
This study consists of an observation of the first eighty pages of Peyami Safa?s?Fatih-Harbiye? novel according to the word syntagm. Some of the aims which aredesired to be achieved are to bring out a different comment on observing a novel withthe understandings of both classical grammar and modern philology, to fix the powerand limits of Turkish by this novel and besides to identify how the author?s emotions,thoughts and observations turn into broad structures. As a result of this the novel issurveyed in 10 different parts.In the introduction part, information about syntax and historical backround ofsyntax,In the first part, the life of the author, his understanding of language and genre,his personality of literary and his works are referred.In the second part, features about concepts which form the novel are mentioned.In the third part, inflection of nouns which sets the relations among the conceptsand temporary concept nouns are pointed out as `defined noun? and `adjective?subordinatives.In the fourth part, the relations between sentence and verb are mentioned. Thispart is also the basic part of the study and sentences are classified according to theirfunctions.The assessment of `sentence complements? which were complemented by nounand verb phrases formed the fifth part.In the sixth part 1444 structure of sentences are observed in details. The arraycharacteristics of the structures of the sentences take place under the title of `serialsentences? in the sixth part.`Sentences according to their elements? array? take place in the seventh part.`Sentences according to their kind of verb? take place in the eighth part.In the ninth part `sentences according to their meanings? are given as statistical.The tenth part includes the total results which are referred from the general ofthe observation.In order to provide the reader?s/observer?s making maximum use of this study itis given a corpus in the eleventh part.Finally the morphemes which are used in the study are given in `concordance ofform info? and the works which are used to form this study are given in `resources?aggregate.