Dört farklı adeziv materyalin antibakteriyel etkilerinin farklı zaman periyotlarında karşılaştırılarak değerlendirilmesi
Evaluation of the antibacterial effects of four different adhesive materials in different time periods
Yazar: SAMİCAN ÜNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEYHMUS BAKIR
Dicle Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Restoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Adezyonlar = Adhesions ; Antibakteriyel ajanlar = Anti-bacterial agents ; Dental materyaller = Dental materials ; Dental çimentolar = Dental cements

Özet:
Amaç: Çürüğün geleneksel mekanik yöntemlerle temizlenmesi, prepare edilen 
kavite yüzeylerindeki mikroorganizmaların tamamen elimine edilmesini 
sağlayamamaktadır. Zaman içerisinde sekonder çürük oluşumuna yol açan bu 
mikroorganizmaların eliminasyonu için, birtakım antibakteriyel ajanlara ihtiyaç 
duyulmaktadır. Bu çalışmanın amacı, antibakteriyel içerikli dört farklı adeziv 
materyal, antibakteriyel içeriğe sahip olmayan bir adeziv ajan ve antibakteriyel etkili
vankomisin emdirilmiş antibiyogram diskinin farklı zaman periyotlarındaki 
antimikrobiyal etkinliklerinin disk difüzyon yöntemiyle karşılaştırmasının 
yapılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda; standart, liyofilize, Streptococcus mutans 
(ATCC 25175), Lactobacillus acidophilus (RSKK 03037) ve Enterococcus faecalis 
(ATCC 29212) bakteri suşları kullanıldı. Araştırmamızın ilk aşamasında; S.mutans 
ve E.faecalis suşlarının Brain-Heart Infusion sıvı besiyerine, L.acidophilus suşunun
ise MRS Broth besiyerine ekimi yapılarak 37 oC'de CO2'li etüvde 24-48 saat 
inkübasyona bırakıldı. Katı besiyerlerine pasajları yapılan bakteri kolonileri steril 
eküvyon ile alınarak, 3ml FTS ve 0.5 McFarland bulanıklığında (1,5x108 CFU/ml) 
bakteri süspansiyonları hazırlandı. Bu çözeltilerden yine steril eküvyonlarla alınan 
bakteriler, katı agar plaklarının tüm yüzeylerine yayıldı. 
İkinci aşamada ise; standart, 5mm çapında, steril ve boş antibiyogram disklerine
sırasıyla 30 mikrolitre miktarlarında Clearfil SE Protect Bond Primer, Gluma 2 
Bond, Peak Universal Bond, FL Bond II ve Clearfil SE Bond adeziv ajanları 
2
emdirildi. Kontrol grubu olarak 30mg Vankomisin emdirilmiş antibiyogram diskleri 
kullanıldı. Hazırlanan diskler, her bir petri kabına 4 farklı adeziv ajanı ve iki adet 
kontrol grubu olacak şekilde, 2.5-3cm aralıklarla agar plakların üzerine yerleştirildi. 
Her mikroorganizma için 10 ayrı petri kabında aynı işlemler tekrarlandı. Kullanılan 
adeziv ajanların 24 ve 48. saatteki antibakteriyel etkileri değerlendirilip, bakteriyel 
inhibisyon zon çapları ölçüldü.
Tanımlayıcı istatistik olarak ortalama ve standart sapmanın verildiği bu 
çalışmada; sürekli değişkenlerin normallik dağılım varsayımına uygunluğu 
Kolmogorov-Smirnow Testi, homojenliği ise Levene Testi ile değerlendirildi.
Bağımsız gruplara ait ortalamalar arası farklılıkların karşılaştırılmasında Tek Yönlü 
Varyans Analizi (One Way ANOVA), gruplar arası çoklu karşılaştırmalarda ise 
Bonferroni Testi kullanıldı.
Bulgular: Clearfil SE Protect Bond Primer'in en yüksek antibakteriyel etkinliğe 
sahip adeziv olduğu ve kontrol grubuyla birlikte en çok Streptococcus mutans
mikroorganizmasına karşı etkili olduğu belirlendi. Clearfil SE Bond materyali 
kullanılan mikroorganizmalara karşı hiçbir antibakteriyel etki göstermezken, diğer 
materyallerin en yüksek antibakteriyel etkiyi her iki ölçüm periyodunda da 
Enterococcus faecalis mikroorganizmasına karşı sergilediği tespit edildi. Kullanılan 
tüm adeziv ajanların 48. saatteki antibakteriyel etkilerinin istatistiksel açıdan anlamlı 
olmamakla birlikte 24. saattekine oranla daha fazla olduğu görüldü.
Sonuç: Bu çalışmanın bulgularına göre; Clearfil SE Protect Bond'un her üç 
bakteri üzerine en güçlü antibakteriyel etki göstermesi, kavitasyon oluşmuş mine ve 
dentin çürüklerinde adeziv ajan olarak kullanımını ön plana çıkarmıştır. Bununla 
birlikte çalışmanın negatif kontrol grubunu oluşturan Clearfil SE Bond adezivinin, 
Streptococcus mutans, Lactobacillus acidophilus ve Enterococcus faecalis bakterileri 
üzerine antibakteriyel etki göstermemesi diş çürüğü tedavisinde antibakteriyel 
içerikli adeziv kullanmanın önemli olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Adeziv ajanlar, Antibakteriyel etki, Disk difüzyon yöntemi

Abstract:
ABSTRACT
Aim: Cleaning of decay by traditional mechanical methods cannot ensure the 
complete elimination of microorganisms on the prepared cavity surfaces. In order to 
eliminate these microorganisms that cause secondary caries formation in time, some 
antibacterial agents are required. The aim of this study is to compare the 
antimicrobial activities of four different adhesive materials with antibacterial content, 
an adhesive agent without antibacterial content, and antibiogram disc impregnated 
with antibacterial effective vancomycin with disc diffusion method in different time 
periods.
Material and Method: In our study, standard, lyophilized, Enterococcus 
faecalis (ATCC 29212), Streptococcus mutans (ATCC 25175), Lactobacillus 
acidophilus (RSKK 03037) strains were used. First stage; for Enterococcus faecalis 
and Streptococcus mutans strains, they were cultivated in Brain-Heart Infusion broth, 
and Lactobacillus acidophilus strain in MRS Broth broth and incubated at 37 °C for 
24-48 hours in CO2 oven. Bacterial colonies passaged on solid media were taken 
with sterile swabs and bacterial suspensions in 3 ml FTS and 0.5 McFarland turbidity 
(1.5x108 CFU/ml) were prepared. Bacteria from sterile swabs from these solutions 
spread to all surfaces of agar solid plates.
In the second stage of our study; Clearfil SE Protect Bond Primer, Gluma 2 
Bond, Peak Universal Bond, FL Bond II and Clearfil SE Bond adhesive agents were 
impregnated on standard, 5mm diameter, sterile and empty antibiogram discs, 
respectively, in 30 microliter amounts. Antibiogram discs impregnated with 30mg 
Vancomycin were used as the control group. The prepared discs were placed on agar 
plates at 2.5-3cm intervals, with 4 different adhesive agents and two control groups 
in each petri dish. The same procedures were repeated in 10 separate petri dishes for 
each microorganism. The antibacterial effects of the adhesive agents used at 24 and 
48 hours were evaluated, and bacterial inhibition zone diameters were measured.
4
In this study, where the mean and standard deviation are given as descriptive 
statistics; conformity of continuous variables to normality distribution assumption 
was evaluated by Kolmogorov-Smirnow Test, and homogeneity was evaluated by 
Levene Test. One-Way Analysis of Variance (One Way ANOVA) was used for 
comparing the differences between means of independent groups, and Bonferroni 
Test was used for multiple comparisons between groups.
Results: It was determined that Clearfil SE Protect Bond Primer was the 
adhesive with the highest antibacterial activity and was most effective against 
Streptococcus mutans microorganism together with the control group. While Clearfil 
SE Bond material did not show any antibacterial effect against the microorganisms 
used, it was determined that other materials exhibited the highest antibacterial effect 
against E.faecalis microorganisms in both measurement periods. Although not 
statistically significant, the antibacterial effects of all adhesive agents used at the 
48th hour were found to be higher than at the 24th hour.
Conclusion: According to the findings of this study; the strongest antibacterial 
effect of Clearfil SE Protect Bond on all three bacteria has highlighted its use as an 
adhesive agent in cavitated enamel and dentin caries. Also, it was concluded that it is 
important to use antibacterial adhesives in the treatment of tooth decay because the 
Clearfil SE Bond adhesive, which constitutes the negative control group of the study, 
did not show antibacterial effect on Streptococcus mutans, Lactobacillus acidophilus
and Enterococcus faecalis bacteria.
Key words: Adhesive agents, Antibacterial effect, Disc diffusion method