Kentsel dönüşüm ve kentsel yenileme süreçlerinin ulaşım planı kapsamında değerlendirilmesi ve etkilerinin araştırılması
Evaluation of urban transformation and urban renewal processes in the scope of the transportation plan and investigation of effects
Yazar: BAHADIR YENİÇERİ
Danışman: DR. MUAMMER KANTARCI
Bahçeşehir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kentsel Sistemler ve Ulaştırma Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry ; Ulaşım = Transportation

Özet:
Yaşlanan ve yıpranan kentlerin günümüz gereklerine uygun olarak yeniden düzenlenmesi bir zorunluluk halini almıştır. Bu yeniden düzenlenmenin en gerçekçi uygulama şekli kentsel dönüşüm ve kentsel yenileme çalışmalarıdır. Tez kapsamında ele alınan 6306 Sayılı Kanun özellikle doğal afetler sonrasında önlem alınabilmesi ve kentlerin bu dönüşümünün teşvik edebilmesi amacıyla yürürlüğe konulmuştur. Bu kanuna göre kentsel dönüşüm ile amaçlanan sadece fiziksel bir dönüşüm olmayıp, dönüşümün yanında gerekli sosyal donatıların, alt ve üst yapı elemanlarının, fonksiyonelliğin, en önemlisi sürdürülebilir ve erişilebilir bir ulaşımın planlanması amaçlanmalıdır. Fakat 6306 Sayılı Kanun ile gerçekleştirilmesi amaçlanan dönüşümlerin sadece fiziksel bir dönüşümden daha öte olmadığı ve kanunda noksanlıklar olduğu görülmüştür.

Ulaşım ağının genişleyip ve ulaştırma hizmetlerinin artması ile kentsel yayılmanın hızlı bir şekilde arttığı ortadadır. Ulaşım ve arazi kullanımı arasında tamamlayıcı bir ilişki bulunmaktadır ve birbirlerinden ayrı düşünülemezler. Bundan dolayı başarılı bir kentsel dönüşüm ve kentsel yenileme için yapılan planlarda ulaşım ve arazi kullanım ilişkisi birlikte ele alınmalıdır. Tarif edilen bu doğru planlama da tek başına yeterli değildir. Dönüşümden yakından ve uzaktan etkilenen bireylerin algı ve düşünceleri de planlama aşamasında dikkate alınması gereken unsurlardır. 

Tez içerisinde kentsel dönüşüm kavramı özellikle 6306 Sayılı Kanun kapsamında irdelenirken, yeniden yapılanma sürecinde olan bölgelerde arazi kullanım planlaması ve ulaşım faktörünün ne şekilde ele alınması gerektiği ve başarılı bir kentsel dönüşüm için olması gereken etkenler ele alınmıştır. Literatür araştırmasının devamında Kâğıthane İlçesi Hamidiye Dönüşüm Alanı ve Pendik ilçesi Şeyhli Dönüşüm Alanı örnek bölge olarak seçilmiştir. Seçilen bölgeler ulaşım, arazi kullanımı ve mekansal planlar başlıkları odağında ele alınarak, yapılan anket çalışmaları ile toplumsal algı ve dönüşüme maruz kalan vatandaşların görüşleri doğrultusunda dönüşümün başarılı olmaya ne ölçüde yaklaştığı değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirme ile örnek bölgelerin mevcut yapısını ve gerçekleştirilen dönüşümü irdeleyerek, sürdürülebilir ve erişilebilir bir ulaşım planlaması için öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Kentsel Dönüşüm, Toplumsal Algı, Ulaşım, Sürdürülebilirlik, 6306 Sayılı Kanun

Abstract:
It has become a necessity to rearrange the aging and weary cities in accordance with today's requirements. Urban transformation and urban renewal studies are the most realistic applications of this reformation. The Law No. 6306 which is considered in the scope of the thesis was put into effect in order to take measures particularly after natural disasters and encourage this transformation of cities. According to the law it is not only a physical transformation aimed at urban transformation, but also the planning of the necessary social facilities, infrastructure and superstructure elements, functionality, and above all sustainable and accessible transportation. However, it has been seen that the transformations intented to be performed by Law No. 6306 is not more than just a physical transformation and that there are deficiencies in this Law.
It is clear that urban expansion is rapidly growing with the expansion of transportation network and the increase of transportation services. There is a complementary relationship between transportation and land use and they can not be considered separately.Therefore, in plans made for a successful urban transformation and urban renewal, transport and land use relations should be considered together. Yet this described proper planning is not enough by itself. The perceptions and thoughts of the individuals who are closely and remotely influenced by the transformation are also factors to be considered in the planning stage.
While the concept of urban transformation in the thesis is analyzed within the scope of the Law No. 6306, how land use planning and transportation factor should be considered in the restructuring regions and the factors that should be considered for a successful urban transformation are discussed. In the continuation of the literature research, Kağıthane District Hamidiye Transformation Area and Pendik District Şeyhli Transformation Area were selected as sample regions. The selected regions have been evaluated under the headings of transportation, land use and spatial plans, and it has been evaluated how much the transformation has succeeded in the direction of the opinions of the citizens who are exposed to the social perception and transformation by the survey studies. Suggestions for sustainable and accessible transportation planning were presented by examining the current structure of the sample sites and the transformation that has taken place.