Basınç yarası bakımında topikal hemoglobin etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of topical hemoglobin in pressure wound care
Yazar: ÖZGE UÇAR
Danışman: PROF. DR. ARZU ÖZCAN İLÇE
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Basınç ülserleri = Pressure ulcer ; Cerrahi hemşirelik =   ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Yatak yaraları =   ; Yoğun bakım = Intensive care

Özet:
Bu çalışma; sakrum bölgesinde evre 2 basınç yarası bulunan hastalarda basit ıslak pansuman ile topikal hemoglobin spreyle yapılan pansumanın yara iyileşmesine ve maliyete etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel araştırma tasarımında gerçekleştirildi.
Çalışma, Kasım 2023-Haziran 2024 tarihleri arasında bir Devlet Hastanesi Palyatif Bakım Kliniğinde, 10 kontrol (basit ıslak pansuman) grubu, 10 olgu (topikal hemoglobin sprey) grubu olmak üzere 20 hasta ile yürütüldü. Çalışmada Basınç Yarası İyileşme Ölçeği (PUSH), Sayısal Ağrı Skalası, Image J ve Maliyet Çizelgesi kullanıldı. Çalışmada uygulama öncesi 1. gözlem, birinci ayın sonu 8. gözlem ve ikinci ayın sonu 16. gözlem karşılaştırıldı.
Elde edilen veriler istatistik programında kodlanarak; sayı, yüzde, ortalama, Ki-kare, Mann Whitney U testi, Wilcoxon testi, Friedman testi, Spearman korelasyon ve  Sınıf içi korelasyon analizi ile değerlendirildi.
Çalışmada kontrol grubunda uygulama öncesi ve uygulama sonrası PUSH puan ortalamalarında toplam puan ve alan alt boyutunun anlamlı şekilde arttığı (p<0.05) görülürken, eksuda ve doku tipi alt boyutlarında anlamlı farklılık görülmedi (p>0.05). Olgu grubundaki yaraların toplam, alan, eksuda tipi ve doku tipi açısından PUSH puan ortalamaları karşılaştırıldığında, ileri düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptandı (p<0,001). Yara alanlarının 1. gözlem ve 16.gözlem ölçümlerinde manuel yara cetveli ölçümü ve Image J programı analizi arasında yüksek düzeyde anlamlı tutarlılık olduğu görüldü (p<0,001). Pansuman anındaki ağrı değerlendirmesinde olgu grubu (1,30±0,67), ile kontrol grubu (6,20±2,14)  arasında istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı fark saptandı (p<0,001). Maliyet analizi sonucunda basit ıslak pansuman grubunda toplam maliyetin 21.680,24 TL, topikal hemoglobin grubunda 58.551,21 TL olduğu belirlendi.
Sonuç olarak, topikal hemoglobin spreyin yaraları iyileştirmede etkili olduğu, basınç yaralarını iyileştirmeyi hızlandırdığı göz önünde bulundurularak basınç yaralarında hemşireler tarafından kullanımının yaygınlaştırılması önerilir.

Abstract:
This study was carried out in a randomized controlled experimental research design to determine the effect of simple wet dressing and topical hemoglobin spray dressing on wound healing and cost in patients with stage 2 pressure sores in the sacrum region.
The study was conducted in the Palliative Care Clinic of a State Hospital between November 2023 and June 2024 with 20 patients, 10 control (simple wet dressing) group and 10 experimental (topical hemoglobin spray) group. Pressure Ulcer Healing Scale (PUSH), Numerical Pain Scale, Image J and Cost Schedule were used in the study. In the study, the 1st observation before the application, the 8th observation at the end of the first month and the 16th observation at the end of the second month were compared. 
The data obtained were coded in the statistical program and evaluated with number, percentage, mean, Chi-square, Mann Whitney U test, Wilcoxon test, Friedman test, Spearman correlation and intraclass correlation analysis. 
In the study, it was observed that the total score and area sub-dimension significantly increased (p<0.05) in the PUSH score averages before and after the application in the control group, while no significant difference was observed in the exudate and tissue type sub-dimensions (p>0.05). When the mean PUSH scores of the wounds in the experimental group were compared in terms of total, area, exudate type and tissue type, a highly statistically significant difference was found (p<0.001). There was a highly significant consistency between manual wound ruler measurement and Image J program analysis in the 1st observation and 16th observation measurements of wound areas (p<0.001). There was a highly statistically significant difference between the experimental group (1.30±0.67) and the control group (6.20±2.14) in the pain assessment at the time of dressing (p<0.001). As a result of the cost analysis, it was determined that the total cost was 21,680.24 TL in the simple wet dressing group and 58,551.21 TL in the topical hemoglobin group.