Algılanan aşırı nitelikliliğin yenilikçi iş davranışı üzerindeki etkisinde dönüşümcü liderliğin ve işten ayrılma niyetinin rolü
The role of transformational leadership and turnover intention on the relationship between perceived overqualification and innovative work behaviors
Yazar: RUMEYSA KAYMAKCI
Danışman: PROF. DR. ALİ GÖRENER
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Liderlik = Leadership ; Yenilikçi iş davranışı = Innovative work behavior ; Üstün niteliklilik = Overqualification ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Artan rekabet, hızla değişen çevre koşulları, farklılaşan bireysel ihtiyaçlar, örgüt ve organizasyon yapılarındaki değişimler, çalışanların kendilerini gerçekleştirme ve örgütte istekli çalışmalarını güçleştiren unsurlar olarak ortaya çıkmaktadır. Günümüz işletmelerinin çalışanlarından beklentilerinin artması yanında çalışanların da işletmelerden talepleri artmaktadır. Çalışan taleplerini oluşturan faktörler arasında kişisel farkındalık düzeyleri ve kişilerin niteliklilik algıları önemli bir yere sahiptir. Algıları yönetirken yöneticilerin üzerinde önemle durduğu konular arasında çalışanı elde tutma ve yenilikçi iş davranışı gelmektedir. 
Varlığını sağlam bir temel üzerine oturtmuş ve başarılı bir şekilde devam ettiren örgütler incelendiğinde doğru işe doğru kişiyi yerleştiren, çalışanlarının yenilikçi iş davranışı gösterme yönünde eğilimi olan ve liderin davranış biçimleri ile örgüt ortamının desteklendiği gözlemlenmektedir.  Çalışanlar tarafından algılanan işin niteliği ile çalışanları değerlendiren yöneticiler tarafından algılanan işin niteliği arasında farklılıklar oluşabilmektedir. Bu durum örgütte bireylerin davranış biçimini ve örgüt başarısını etkilemektedir. 
Çalışma, Türkiye'de telekomünikasyon sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin genel merkez çalışanları üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya 420 beyaz yakalı çalışan anket doldurarak katılmıştır. Araştırmaya katılanların 302'sinin anketleri geçerli sayılmıştır. Araştırma sonucuna göre algılanan aşırı niteliklilik yenilikçi iş davranışını pozitif yönde etkilemektedir. Dönüşümcü liderliğin bu ilişkide algılanan aşırı nitelikliliğin etkisini arttıran düzenleyici rolü bulunmaktadır. Algılanan aşırı niteliklilik arttıkça işten ayrılma niyeti de artmaktadır. Algılanan aşırı niteliklilik ile yenilikçi iş davranışı arasında işten ayrılma niyetinin aracılık etkisi bulunmaktadır.

Abstract:
Increasing competition, rapid environmental changes, differentiating individual needs, changes of the organization and the organizational structures, emergers as difficulties of the employee's self actualizations and their willingness in the organization. Meanwhile expectations of current companies on their employee increase, employee's demands on companies also increase. Personal awareness level and perception of the overqualification play a crucial role amongs the factors which constitute the demands of the employee. Employee retention and innovative work behavior issues are foremost issues while leaders manage to perception of overqualification.
Examined with the organizations which built their existence on a solid foundation and maintaines their existence sucessfully, hiring of the right individual for the right position, tendency of employee's to show innovative work behavior and organizational environment support by leaders can be observed. Differences between employee's perception of work qualifications and leader's perception of work qualifications may occur. Thus, this issue may affect organizational sucess and individual's behaviours. 

This research is applied on employees who work for telecommunication company's headquarters in Turkey.  420 white collar employees participated in the research by filling in the questionnaire. The surveys of 302 respondents were considered as valid. Research results demonstrated that perceived overqualification effects employees work behavior positively. It is concluded that transformational leadership has a full moderating role in the relationship between perception of overqualification and innovative work behaviour. Findings of the research also showed that, As a result of the analyzes made, it was determined that there is a positive correlation between the increase of overqualification and turnover intention. Besides, obtained findings demonstrated that turnover intention has a mediating affect.