Resim yöntemi ile ev kazaları risklerinin ve alınan önlemlerin belirlenmesi
Using illustrations to identify home accident risks and avoidance measures
Yazar: BURCU SELVİ ÇALIŞKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERAP BALCI
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ev kazaları = Home accidents ; Güvenlik = Security ; Kazalar = Accidents ; Resimler = Pictures ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Araştırma, resim yöntemi ile ev kazaları risklerinin ve alınan önlemlerin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak planlandı. Araştırmanın evrenini Eylül 2013 ve Mayıs 2015 tarihleri arasında, İstanbul Üsküdar Ferah Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı olan anneler, örneklemini ise evreni bilinen grupta örneklem yöntemiyle seçilen, araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden toplam 282 anne oluşturdu. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından literatür incelenerek hazırlanan Bilgi Formu ve evin dört bölümündeki kaza risklerini gösteren Resimler kullanıldı. Veriler ortalama, standart sapma, frekans ve yüzdelik dağılımlar alınarak Pearson Ki-Kare testi, Fisher Freeman Halton testi ve Yates Continuity Correction testi kullanılarak değerlendirildi. Araştırmadan elde edilen verilere göre; araştırma kapsamındaki annelerin yaş ortalamalarının 31 ± 5,41 yıl olduğu, bu annelerin %48,2'sinin eğitim düzeyinin ilköğretim mezunu olduğu ve annelerin %84'ünün aktif olarak çalışmadığı belirlendi. Araştırmadaki çocukların yaş ortalamalarının 24 ± 1,69 ay olduğu, bu çocukların %55,3'ünün erkek olduğu saptandı. Araştırmadaki çocukların %69,9'unun en az bir kez ev kazasına maruz kaldığı belirlendi. Çocukların ev kaza sıklığı ile annenin yaşı, eğitimi, çalışma durumu, çocuğun cinsiyeti, aile tipi ve ev tipi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı (p>0,05). Ev kazası geçiren çocukların çoğunlukla 1,5-3 yaş grubu çocuklar olduğu görüldü. Meydana gelen ev kazası türlerinin çoğunlukla %95,9'unun düşme olduğu ve genellikle kazanın %68'inin salonda gerçekleştiği saptandı. Annelerin resimler üzerinde gördükleri kaza risk puan ortalamaları ile önlem alma puan ortalamaları arasında istatistiksel düzeyde anlamlı fark olduğu bulundu (p<0,001). Yani anneler kaza risklerini bilmelerine rağmen uygulamaya yansıtma konusunda yetersiz idi. Ebeveynlere kaza risklerini önlemeye yönelik girişimler konusunda eğitimler sık sık verilerek, farkındalıkları arttırılmalıdır. 

Anahtar Kelimeler: ev kazaları, yaralanma, güvenlik önlemleri, resimler

Abstract:
The study was planned as descriptive research, aimed at using illustrations to identify home accident risks and avoidance measures. The study population comprised the mothers registered at the Istanbul Üsküdar Ferah Family Health Center over the period September 2013 - May 2015; the study sampling consisted of a total of 282 mothers selected from a finite population who had agreed to voluntarily participate in the research. An Information Form drawn up by the researchers based on the literature and Illustrations depicting home accident risks in four parts of the house were used as data collection instruments. The data were evaluated using means, standard deviation, frequencies and percentage distributions, Pearson's chi-squared test, the Fisher-Freeman-Halton statistic and the Yates Continuity Correction test. According to the data collected in the research, it was found that the mean age of the mothers in the study was 31 ± 5,41 years; %48,2 of these mothers were elementary school graduates and %84 were not actively employed. It was seen that the mean age of the children in the study was 24 ± 1,69 months and that %55,3 of these children were boys.  Of the children in the study, %69,9 had experienced at least one home accident. No significant the difference was detected between the frequency of the children's home accidents and their mothers' ages, education, employment status, the child's gender, the family type and the type of home (p>0,05). It was observed that most of the children experiencing accidents at home were in the 1,5 - 3-year-old age group. It was found that of the accidents at home, %95,9 were falls and %68 occurred in the living room. A significant statistical the difference was found between the accident risk mean scores spotted by the mothers on the illustrations and the measure-taking mean scores (p<0,001). This meant that the mothers were inadequate in taking precautions even though they were aware of accident risks. Parents should be offered frequent educational programs on initiating measures to avoid and become aware of accident risks. 

Keywords: home accidents, injuries, safety measures, illustrations