Dişsizliğin temporomandibular eklem yapısı üzerindeki etkilerinin radyolojik olarak incelenmesi
Radiological investigation of the effects of dentation on temporomandibular joint structure
Yazar: ZERRİN ÜNAL ERZURUMLU
Danışman: PROF. DR. PERUZE ÇELENK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Radyografi-panoramik = Radiography-panoramic ; Çene-dişsiz = Jaw-edentulous

Özet:
Amaç: Dişsizliğin TME'nin kemik komponentleri olan kondil, fossa ve artiküler eminens üzerindeki etkilerini panoramik radyografi ile incelemektir.
Materyal ve Metot: Bu klinik prospektif çalışmada 50 dişsiz (deney grubu) ve 50 dişli (kontrol grubu) hastada her bir TME ayrı ayrı değerlendirildi. Deney ve kontrol grubunda artiküler eminens inklinasyonu (Eİ) değerleri ölçülerek birbirleriyle karşılaştırıldı. Deney grubunda dişsizlik süresi kaydedildi ve hastalar Helkimo anamnestik indekse (Ai) göre 2, diagnostik indekse (Di) göre 3 alt gruba ayrıldı. Kondil şekli değerlendirmeleri yapıldı.
Bulgular: Deney ve kontrol grubunda ortalama Eİ değerleri ile yaş ve cinsiyete göre farklılık göstermedi. Ancak deney grubunda ortalama Eİ değeri cinsiyetlere göre anlamlı farklılık gösterdi. Deney grubunda dişsizlik süresi ile ortalama Eİ arasında istatiksel olarak önemli bir ilişki bulunamadı. Eİ ortalama değeri ile Ai arasındaki ilişki ve Eİ ortalama değeri ile Di/1ve Di/3 arasındaki ilişki istatistiksel olarak önemli bulundu. Kondil şekli değerlendirmelerinde cinsiyet ile kondil şekli arasındaki ilişki önemli bulundu. Kadınlarda dışbükey tip daha fazla görülürken, açılı ve düz kondilin erkeklerde daha fazla olduğu görüldü. Olguların % 82'sinde sağ ve sol kondil simetrik, %18'inde asimetrik olarak bulundu. Kondiler simetri bakımından cinsiyetler arasında fark bulunamadı. Kondil şekli bakımından deney ve kontrol grubu arasında fark bulunamadı.
Sonuç: Dişsizlik Eİ'nin belirgin şekilde azalmasına neden olmaktadır. Azalma kadınlarda erkeklere göre daha belirgindir. Eİ değerinin yaş ve cinsiyet ile ilişkisi yoktur. Eİ ile Ai ve Di lişkili bulunmuştur. Dişsizlikle kondil şekli arasında ilişki yoktur. Kondil şekli ile cinsiyet arasında ilişki bulunmuştur.

Abstract:
Objective: To investigate the effects of edentulousness on condyle, fossa and articular eminence via panoramic radiographs.
Materials and Methods: In this prospective clinical study, each TMJ was evaluated in 50 edentulous (experimental group) and 50 dentate patients (control group) separately. Articular eminence inclination (EI) values in experimental and control groups were measured and compared. Edentulousness period in experimental group was recorded and the patients were divided into two and three subgroups according to Helkimo anamnestic index (Ai) and diagnostic index (Di), respectively. Condylar shape was also evaluated.
Results: There was no significant difference between the mean angle values (EI) of male and female. Comparative analysis indicated that mean angle values of EI according to age, was not have statistically significant differences. However, EI and gender showed significant differences in experimental group. No statistically significant relationship was observed between the duration of edentulousness and EI in experimental group. On the other hand, the relationship between the mean EI value and Ai and mean EI value and Di/1and Di/3 were found to be statistically significant. The association between condylar shape and gender was also significant. While convex type is more frequent in females, angled and flat condyles were more common in males. The right and left condyles were symmetrical in eighty percent of the cases whereas they were asymmetric in 18%. There were no differences between genders in terms of condyle symmetry. In addition, no difference was observed between experimental and control groups in terms of condylar shape.
Conclusion: Edentulousness leads to significant reduction in posterior slope of the articular eminence. Reduction is more pronounced in women than in men. There is no relationship between EI value and age and sex. Ai and Di were found to be associated with EI. There is no relationship between condyle shape and edentulousness but gender.