Kaygılı-kaçıngan kapanı: Bağlanma stilleri kapsamında romantik ilişkilerin ele alınması
Anxious-avoidant trap: Examination of romantic relationships in the context of attachment styles
Yazar: ÖMER BİLGİÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER EVRENSEL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, romantik ilişkilerde güvensiz bağlanma stillerinin etkilerini ortaya koymaktır. Bağlanma stillerinin romantik ilişkiler üzerindeki etkisi değerlendirilirken, ilişki doyumu değişkeni çerçevesinde analiz gerçekleştirilmiştir. Kaygılı ve kaçıngan bağlanma stilleri ele alınarak, Levine ve Heller'in (2018) çalışmasında ifade edilen "kaygılı-kaçıngan kapanı" adı verilen ilişki tarzının açıklanması amaçlanmıştır. Bu araştırmanın literatürde sözü edilen kavramla ilgili ilk araştırma olması bakımından önemli olduğu düşünülmektedir. Araştırmanın evrenini İstanbul ilinde ikamet eden ve romantik bir ilişki içerisinde olan çiftler oluşturmaktadır. Araştırma verileri, Covid-19 pandemisi nedeniyle çevrim içi ortamda toplanmıştır. Çevrim içi bir anket yönetimi uygulaması olan "Google Forms" aracılığıyla oluşturulan anket formu; çiftlere çeşitli sosyal ağlar, sosyal medya kanalları, interaktif sözlükler ve çevrim içi mesajlaşma uygulamalarında bulunan gruplar üzerinden dağıtılmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul'da ikamet eden 145 çift (145 kadın, 145 erkek, toplam 290 kişi) oluşturmaktadır. Çalışmada çiftlerden toplanan veriler Sosyodemografik Form, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II ve İlişki Doyumu Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Toplanan verilere yönelik olarak yapılan tüm istatistiksel analizler IBM SPSS 25.0 programı ile yapılmıştır. Araştırmanın modeli, ilişkisel tarama modelidir. Araştırma değişkenleri arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile incelenmiştir. Araştırma değişkenlerinin kişisel bilgilere yönelik olarak farklılaşma durumlarına bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi ile bakılmıştır. Tek yönlü varyans analizinde anlamlı sonuç bulunması durumunda gruplar arasındaki farklılıkları tespit edebilmek için Bonferroni Post-hoc testi uygulanmıştır. Araştırma değişkenlerinin ilişki doyumuna etkisini karşılaştırırken Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Sonrasında ise ilişki doyumunun değişkenler tarafından yordayıcılığını cinsiyete göre karşılaştırmak amacıyla çoklu regresyon analizine başvurulmuştur. 
Araştırmamızda, katılımcıların ilişki doyumu düzeylerinin; yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, tanışma/evlenme biçimleri, ilişki türleri ve ilişki sürelerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırma bulgularımıza göre, erkeklerde partnerin yaşı, her iki cinsiyette de kendilerinin ve partnerlerinin eğitim durumu ve tanışma/evlenme biçimlerinde ilişki doyumunu etkileyen anlamlı bir farklılaşma gözlemlenmiştir. 
Kaygılı ve kaçıngan bağlanma stillerinin ilişki doyumunu yordayıcı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kaygılı-kaçıngan ilişki modelinde güvensiz bağlanma stillerinin ilişki doyumunu negatif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Bağlanma, ilişki doyumu, kaygılı-kaçıngan kapanı, romantik ilişkiler

Abstract:
The aim of this study is to reveal the effects of insecure attachment styles in romantic relationships. While evaluating the effect of attachment styles on romantic relationships, the analysis was carried out within the framework of the relationship satisfaction variable. Examining the anxious and avoidant attachment styles based on the concept of "anxious-avoidant trap" mentioned in detail in Levine and Heller's (2018) study, it is aimed to explain this relationship style further, thus contributing to the literature due to it being the first in-depth research on this concept. The universe of this research consists of couples who reside in Istanbul and are in a romantic relationship. Research data were collected online due to the Covid-19 pandemic. The questionnaire, created through Google Forms, was distributed to the couples through various social networks, social media channels, interactive dictionaries and groups in online messaging applications. The sample of the study consists of 145 couples (145 women, 145 men, 290 people in total) residing in Istanbul. The data collected from the couples in the study were obtained by using the Sociodemographic Form, the Experiences in Close Relationships Inventory-II, and the Relationship Satisfaction Scale. All statistical analyzes of the collected data were obtained with the IBM SPSS 25.0 program. The model of the research is the relational screening model. Relationships between research variables were examined by Pearson correlation analysis. The differentiation status of the research variables regarding personal information was examined with the independent sample t-test and one-way analysis of variance. In case of significant results in one-way analysis of variance, Bonferroni Post-hoc test was applied to determine the differences between the groups. Pearson correlation analysis was applied for comparing the effect of research variables on relationship satisfaction. Afterwards, multiple regression analysis was applied to compare how the relation satisfaction is predicted by the variables according to gender.
In our research, it was investigated that whether the relationship satisfaction of the participants differs according to age, gender, education level, meeting/marriage styles, relationship types and relationship durations. According to our research findings a significant difference which affects relationship satisfaction was observed in terms of the age of the partner in men, the educational status of themselves and their partners, and the way they met/married in both genders.
It was concluded that anxious and avoidant attachment styles had a predictive effect on relationship satisfaction. In the anxious-avoidant relationship model, it was concluded that insecure attachment styles negatively affect relationship satisfaction.
Keywords: Attachment, relationship satisfaction, anxious-avoidant trap, romantic relationships