Mekansal ruhun yazılım aracılığıyla incelenmesi: Therme Vals biçimsel analizi
Examining spatial spirit through software: Formal analysis of Therme Vals
Yazar: GÜLNİSA ŞENOL
Danışman: PROF. DR. PINAR DİNÇ KALAYCI
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Mimari planlama ve tasarım süreçleri boyunca her ne kadar yeni teknolojik imkanlarla
çeşitlenerek farklı işlevsel niteliklerle donatılan mimari programlar, kullanıcılar için
modelleme, sunum ve görselleştirmede kolaylıklar sağlasa da geçmişten günümüze aktarılan
biçimlenme analizinin temelini sorgulamak gereklidir. Bu sorgulamada mevcut analiz
başlıklarının seçilen bir mimari programın araç olarak kullanılabilirliği üzerinden test etmek
amaçlanmıştır. Hangi türde bir programın seçileceği ve seçilen programın araç olarak
kullanılarak analizlere ne şekilde yorumlama desteğinde bulunabileceği konuları
irdelenmiştir. Yapı Bilgi Modellemesi (BIM) programının aracı olan Revit yazılımı tez
çalışması çerçevesinde biçimlenme analizinin oluşturulması için kullanılmıştır. Revit,
modelleme üzerine kurulu olduğu için görselleştirme aşamasında tek başına yetersiz
kalmıştır ve onu desteklemek için uyumlu olarak çalışan Enscape eklentisi kullanılmıştır.
Örnek yapı olarak insanların ruhsal-zihinsel-fiziksel sağlığına yönelik tedavi edici,
iyileştirici ve duyusal deneyime odaklanan Therme Vals (P. Zumthor) seçilmiştir. Soyut
kavramlara ve bu kavramların duyusal deneyimine önem verilen yapıda, biçimlenme analizi
başlıklarının izi sürülmüştür. Bu kapsamda Franscis D. K. Ching' in "Mimarlık: Biçim,
Mekân ve Düzen" kitabı temel altlık olarak kullanılmıştır. Biçimlenme analizi uygulanırken
günümüzde yaygın, kolay, etkin ve hızlı kullanıma sahip Revit yazılımından yararlanarak
Ching' in çalışmasında ilerlediği başlıklar üzerinden Therme Vals yapısının analizi
gerçekleştirilmiştir. Geçmişte başlıca tasarım kriterleri doğrultusunda ortaya konulan bir
yapıya, biçimlenme analizi üzerine oluşturulmuş kapsamlı bir kaynak ve günümüz tasarım
araçlarında ön planda olan Revit yazılımının bütünleşmesi ile yaklaşıldığında; en küçük
eleman olan noktadan biçime doğru yapılan yolculuk, aslında mevcut yapıdaki planlamanın
arka planında neler olduğuna yeniden yoğunlaşılması anlamı taşımaktadır. Çalışmanın ana
bulgusu, benimsenen yöntemin günümüz araçlarıyla biçimlenme analizine nasıl
uyarlanabileceğinin peşine düşerek ilerlendiğinde Revit yazılımının benzer ve farklı türdeki
yapılarda biçimlenme analizi örneklemesinde kullanılabilirliğidir. Dünyanın farklı
yerlerinde merak edilen yapılara gidilmeden de günümüzde yaygınlaşan deneyim imkânı
sunabilecek araçlar (sanal gerçeklik gözlüğü vb.) için mevcut yapıların modellenmesi ve bu
sürecin analiz edilmesi gelecekteki çalışmalara fikir olabilmesi bakımından önemlidir.

Abstract:
Although architectural programs, which have been diversified with new technological
opportunities and equipped with different functional qualities throughout the architectural
planning and design processes, provide ease of modeling, presentation and visualization for
users, it is necessary to question the basis of the form analysis transferred from the past to
the present. In this inquiry, it is aimed to test the existing analysis topics through the usability
of a selected architectural program as a tool. The issues of which type of program to choose
and how the selected program can be used as a tool to provide interpretive support to the
analyses were discussed. Revit software, which is a tool of Building Information Modeling
(BIM) program, was used to create the form analysis within the framework of the thesis
study. Since Revit is based on modeling, it was insufficient on its own in the visualization
phase and Enscape plugin was used to support it. Therme Vals (P. Zumthor), which focuses
on therapeutic, healing and sensory experience for people's spiritual-mental-physical health,
was chosen as a model building. Emphasis is placed on abstract concepts and the sensory
experience of these concepts, and the titles of formative analysis are traced. In this context,
Franscis D. K. Ching's book "Architecture: Form, Space and Order" was used as a basic
base. While applying the styling analysis, Revit software, which is widely, easily, effectively
and quickly used today, was used to analyze the Therme Vals structure through the headings
that Ching progressed in his study. When a building that has been designed in line with the
main design criteria in the past is approached with the integration of a comprehensive
resource on form analysis and Revit software, which is at the forefront of today's design
tools; the journey from the smallest element, the point, to the form, actually means refocusing on what is in the background of the planning in the existing building. The main
finding of the study is the usability of Revit software in the sampling of form analysis in
similar and different types of buildings when proceeding by pursuing how the adopted
method can be adapted to form analysis with today's tools. It is important to model existing
structures and analyze this process for tools (virtual reality goggles, etc.) that can offer
experience opportunities that are becoming widespread today without going to curious
structures in different parts of the world, in order to provide ideas for future studies.