Evli bireylerde ebeveyn kabul-reddi ve cinsel doyum arasındaki ilişkide erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolü
The intermediate role of early early maladaptive schema domains in the relationship between parental acceptance-rejection and sexual satisfaction in married individuals
Yazar: MELİKE EMİNE PARLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM ATEŞ
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsel doyum = Orgasm ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada, ebeveyn reddi ile cinsel doyum arasındaki ilişki ve erken dönem uyumsuz şema alanlarının bu ilişkideki aracı rolü araştırılmaktadır. Araştırmanın örneklemi yaşları 23 ve 67 arasında değişen toplam 240 katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcılara demografik bilgi formu, Yetişkin Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği, Golombok-Rust Cinsel Doyum Ölçeği ve Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla korelasyon analizleri ve Bootsrappting yöntemi ile aracılık analizleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, ebeveyn reddi arttıkça cinsel doyumun azaldığı belirlenmiştir. Ayrıca, zedelenmiş otonomi, kopukluk ve rededilme, diğeri yönelimlilik ve yüksek standartlar ve bastırılmışlık şema alanlarının işaret ettiği sorunlar arttıkça cinsel doyumun azaldığı, zedelenmiş sınırlar şema alanının işaret ettiği özellikler arttıkça cinsel doyumun arttığı tespit edilmiştir. Ayrıca, zedelenmiş otonomi, kopukluk, diğeri yönelimlilik ve yüksek standartlar ve bastırılmışlık şema alanlarının işaret ettiği sorunlar arttıkça ebeveyn reddinin arttığı, zedelenmiş sınırlar şema alanının işaret ettiği özellikler arttıkça ebeveyn reddinin azaldığı tespit edilmiştir. Erken dönem uyumsuz şema alanlarının ebeveyn reddi ve cinsel doyum arasındaki ilişkideki aracılık etkisi incelendiğinde ise, zedelenmiş otonomi ve kopukluk ve reddedilme şema alanlarının tam aracılık etkisine sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, ebeveyn reddi ve cinsel doyum arasında diğeri yönelimlilik ve yüksek standartlar ve bastırılmışlık şema alanlarının ise kısmi aracılık etkisine sahip olduğu belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, the relationship between parental rejection and sexual satisfaction and the mediating role of early maladaptive schema domains in this relationship were investigated. The sample of the study consists of a total of 240 participants, aged between 23 and 67. Demographic information form, Adult Parental Acceptance-Rejection Scale, Golombok-Rust Inventory of Sexual Satisfaction Scale, and Young Schema Questionnare Short Form Version 3 were administered to the participants. While correlation analyzes were used to determine the relationships between the variables, mediation analyzes were carried out with the Bootstrapping method. According to the results, it was found that as the parental rejection increase, sexual satisfaction decrease.  It was found that as the problems indicated by the impaired autonomy and performance, disconnection and rejection, other-directedness, and over-vigilance and inhibition schema domains increase, sexual satisfaction decrease, and as the characteristics indicated by the impaired limits schema domain increase, sexual satisfaction increase. It was found that as the problems indicated by the impaired autonomy and performance, disconnection and rejection, other-directedness, and over-vigilance and inhibition schema domains increase, parental rejection increase, and as the characteristics indicated by the impaired limits schema domain, parental rejection decrease. When the mediating effect of early maladaptive schema domains in the relationship between parental rejection and sexual satisfaction was examined, it was determined that impaired autonomy and performance and disconnection and rejection and rejection schema domains had full mediation effects. It was determined that the other-directedness and over-vigilance and inhibition schema domains had a partial mediation effect between parental rejection and sexual satisfaction. The findings of this study were discussed in the light of the related literature.