Al:ZnO anot elektrot uygulamalı hibrit perovskit güneş hücresi ve polimer ışık yayan diyot fabrikasyonu
Fabrication of hybrid perovskite solar cell and polymer light emitting diode with application of Al:ZnO anode electrode
Yazar: ALİ BALTAKESMEZ
Danışman: PROF. DR. SEBAHATTİN TÜZEMEN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı / Genel Fizik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Doktora tezi olarak sunulan bu çalışmada Al katkılı ZnO ince filmler (AZO) RF saçtırma yöntemi kullanılarak büyütüldü. Elde edilen en uygun büyütme parametreleri; Ar gaz basıncı 1,85 mTorr, altlık sıcaklığı 300°C, RF gücü 120 W, ince film kalınlığı ~200 nm, altlık-hedef mesafesi 6 cm ve altlık dönme hızı 5 rpm olarak belirlendi. En uygun büyütme parametrelerinde elde edilen AZO ince filmler, 0,4 mΩcm özdirenç ve %86 optik geçirgenlik özelliğiyle ticari ITO altlıklarla karşılaştırılabilir elektriksel ve optik özelliklere sahiptir. Ayrıca, tek çözeltiden spin kaplama yöntemi ile statik ve dinamik kaplama yaklaşımlarının bir birleşimi (ikili kaplama yaklaşımı) kullanılarak kaliteli CH3NH3PbI3-xClx ince filmler hazırlandı ve bu ince filmler kullanılarak %15 enerji dönüşüm verimine sahip hibrit perovskit güneş hücreleri üretildi. İkili kaplama yaklaşımı kullanılarak üretilmiş güneş hücrelerinden en iyi verimle birlikte en iyi performans parametreleri elde edildi. Üretilmiş en iyi hücre SC-FB için %14,68 PCE ve FB-SC için %15,32 PCE değerine sahiptir. Bu çalışmaya ek olarak, kırmızı, yeşil ve mavi renkli ışımaya sahip spiro-kopolimer aktif tabakalı polimer ışık yayan diyot (PLED) üretimi gerçekleştirildi. Aygıtların maksimum EL dalga boyları sırasıyla 482 nm, 519 nm ve 625 nm ve açılma gerilimleri 2,9 V, 3,2 V ve 4,2 V olduğu belirlendi. Hibrit perovskit güneş hücreleri ve PLED'ler spin kaplama yöntemi ile AZO anot elektrot altlıklar kullanılarak başarılı bir şekilde üretildi. Elde edilen sonuçlar daha ucuz perovskit güneş hücresi ve PLED teknolojisi için AZO anot elektrotların ideal bir aday olduğunu gösterdi.

Abstract:
In this Ph.D. thesis, Al doped ZnO thin films (AZO) were grown on glass substrates by RF magnetron sputtering with the different growth parameters in order to find out the optimal configuration of the growth conditions. We have found the optimal growth parameters as follows; the Ar pressure is 1,85 mTorr, the substrate temperature greater than 300°C, the RF power 120 W, the film thickness ~200 nm, the distance between target-substrate 6 cm and the substrate holder rotation speed 5 rpm. The material produced with the optimal growth parameters is resulted in close optical and electrical properties in comparison to the commercial ITO material with low resistivity of around 0,4 mΩ-cm and high optical transparency of around 86%. Besides, good quality perovskite CH3NH3PbI3-xClx thin films were prepared by the combination of static and dynamic coating approaches from a single solution and highly efficient solar cells with a power conversion efficiency of around 15% were produced by these films. The perovskite solar cells prepared by dual coating approach have best efficiency and also best values of all the performance parameters. The best device has a power conversion efficiency of 14,68% from short-circuit to forward bias (SC-FB) and 15,32% for the vice-versa, respectively. Additionally, polymer light-emitting diodes (PLEDs) were fabricated with red, green and blue poly spiro-copolymer emitting layers. The EL spectra of the devices exhibited maximum EL emission wavelengths at 482, 519, and 625 nm and turn-on voltage of 2,9 V, 3,2 V and 4,2V, respectively. Perovskite solar cells and PLEDs were successfully fabricated on the optimized AZO anode electrode substrates by one-step spin coating. The results shown that RF sputtered AZO substrates are an ideal candidate as a transparent conductive electrode for the cost-effective technology of the perovskite solar cells and PLEDs.