Kentsel ve kırsal alanda yaşayan kırılgan yaşlılarda uyku kalitesi, ağrı, fiziksel uygunluk, denge ve yaşam kalitesinin karşılaştırılması
Comparison of sleep quality, pain, physical fitness, balance and quality of life in frail elderly people living in urban and rural areas
Yazar: DERYA KILIÇMAN
Danışman: PROF. DR. SELDA BAŞAR
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Denge = Equilibrium ; Fiziksel uygunluk = Physical fitness ; Kırılganlık = Frailty ; Postural denge = Postural balance ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age

Özet:
Bu çalışmada kentte ve kırsalda yaşayan kırılgan yaşlı bireylerde uyku kalitesi, ağrı, fiziksel uygunluk, denge ve yaşam kalitesini karşılaştırmayı amaçlandı. 53' ü kırsal alanda yaşayan 53' ü kentte yaşayan 65-85 yaş arası 106 birey ile çalışma tamamlandı. Çalışmaya katılan bireylerin uyku kalitesi Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi, uyku değerlendirmesi Epworth Uykululuk Ölçeği, yorgunluk Yorgunluk Şiddet Ölçeği, ağrı şiddeti değerlendirmesi Geriatrik Ağrı Ölçeği ve McGill Melzack Ağrı Ölçeği, fiziksel uygunluk düzeyi Senior Fitness Test Bataryası, denge Berg Denge Ölçeği, yaşam kalitesi ise WHOQOL-OLD ile değerlendirildi. Çalışmamızda uyku kalitesi gruplar arasında benzer iken (p>0,05),  gündüz uykululuk halinin kentteki bireylerde daha yüksek seviyede olduğu belirlendi (p<0,05). Ağrı şiddetinde gruplar arasında farka rastlanmadı (p>0,05). Fiziksel uygunluk parametrelerinden olan sandalyede otur kalk testi ve 2 dk adım testinde kırsal alanda yaşayan bireylerin daha iyi sonuçlar aldığı bulundu (p<0,05). Ancak fiziksel uygunluk değerlendirmesinin diğer testlerinde ve denge skorlarında kentte veya kırsalda yaşıyor olmanın farklılık yaratmadığı tespit edildi (p>0,05). WHOQOL-OLD yaşam kalitesi ölçeği genel skoru, özerklik ve yakınlık parametreleri gruplar arası benzer olurken (p>0,05),  duyusal işlevler, sosyal katılım, geçmiş-gelecek ve ölüm alt parametreleri yönünden farklılık olduğu görüldü (p<0,05). Bu bilgiler ışığında çalışmamızda kente ve kırsal alanda yaşıyor olmanın bireylerin uykululuk halleri, fiziksel uygunluğunun bazı parametreleri ve yaşam kalitesinin bazı yönleri olmak üzere kırsal alanda yaşayan kırılgan yaşlılar lehine farklılık oluşturduğu tespit edildi. Sonuç olarak kentteki kırılgan bireylerin fiziksel uygunluklarının ve yaşam kalitelerinin arttırılmasına yönelik girişimlerin yapılması gerekmektedir.

Abstract:
This study aimed to compare sleep quality, pain, physical fitness, balance and quality of life in frail elderly individuals living in the city and rural areas. The study was completed with 106 individuals aged 65-85, 53 of whom live in rural areas and 53 live in urban areas. Sleep quality of individuals participating in the study is Pittsburg Sleep Quality Index, sleepiness assessment Epworth Sleepiness Scale, Fatigue Severity Scale for assessment of fatigue, pain assessment Geriatric Pain Scale and McGill Melzack Pain Scale, physical fitness level Senior Fitness Test Battery, balance assessment Berg Balance Scale, quality of life evaluated with WHOQOL-OLD. In our study, while sleep quality was similar between the groups (p>0,05), it was determined that daytime sleepiness was higher in urban individuals (p<0,05). There was no difference in pain intensity between the groups (p>0,05). It was found that individuals living in rural areas had better results in the sit and stand test, which are among the physical fitness parameters and the 2 minute step test was done (p>0,05). WHOQOL-OLD quality of life scale general score, personality and proximity parameters were similar between the groups (p>0,05), while there was a difference in terms of sensory functions, social participation, past-future and death sub-parameters (p<0,05). In the light of this information, in our study, it was determined that living in the city and rural areas made a difference in favor of the frail elderly living in the rural areas, including the sleepiness of the individuals, some parameters of their physical fitness and some aspects of their quality of life. As a result, attempts should be made to increase the physical fitness and quality of life of vulnerable individuals in the city.