Total diz protezi ameliyatı uygulanan hastalarda preoperatifeğitimin kinezyofobi üzerine etkisi: Randomize kontrollü bir çalışma
The effect of preoperative education on kinesiophobia in patients undergoing totalknee replacement surgery: A Randomized controlled study
Yazar: NURDAN REİS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR CANDAŞ ALTINBAŞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, total diz protezi uygulanan hastalarda preoperatif dönemde verilen
eğitimin kinezyofobi üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü olarak
gerçekleştirildi. Çalışmanın örneklemini güç analizi ile belirlenen 60 deney ve 60 kontrol
grubu olmak üzere toplam 120 kişi oluşturdu. Çalışmada, deney grubundaki hastalara
preoperatif dönemde görsel materyal destekli sözel eğitim verilirken, kontrol grubunda
bulunan hastalara standart hastane protokolü uygulandı. Veriler, Tanıtıcı Özellikler Formu,
STAI Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği, Kinezyofobi Nedenleri Ölçeği ve Görsel Analog
Skala araçları kullanılarak, ilk karşılaşma, ameliyat sabahı, ameliyattan bir gün sonra,
mobilizasyondan 24 saat sonra ve taburculuk sırası olmak üzere beş aşamada toplandı.
Araştırma bulgularına göre, uygulama öncesi deney ve kontrol grubu arasında yaş,
cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, anksiyete, kinezyofobi, ağrı düzeyi, önceki
deneyimler gibi birçok tanıtıcı özellik açısından anlamlı bir fark görülmedi (p>0.05).
Preoperatif kinezyofobi ile durumluk anksiyete düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki
saptanmadı (r=0.109, p=0.235). Bunun yanı sıra, ameliyat sabahı deney grubu hastalarının
anksiyete düzeylerinin kontrol grubu hastalarına oranla anlamlı şekilde daha düşük olduğu
belirlendi (p<0.001). Ameliyat sonrası her iki grupta da kinezyofobi düzeylerinde
preoperatif döneme kıyasla yükselme olduğu (p<0.001); ancak deney grubu hastalarının
kinezyofobi düzeylerinin kontrol grubuna göre anlamlı şekilde daha düşük olduğu saptandı
(p<0.001). Gruplar arasında bulantı varlığı ve düzeyi, kusma durumu ve sayısı,
komplikasyon gelişme durumu ve beslenmeye başlama süresi açısından anlamlı bir fark
görülmedi (p>0.05). Deney grubu hastalarının ameliyat sonrası dönemde kontrol grubu
hastalarına göre daha erken yürümeye başladıkları (p=0.001), daha fazla adım attıkları
(p=0.001) ve daha az nonopioid kullandıkları (p<0.001) görüldü. Sonuç olarak, preoperatif
dönemde verilen eğitimin kinezyofobinin azalmasına ve postoperatif mobilizasyon
bağlamında erken iyileşmeye katkı sağladığı görülmektedir. Bu doğrultuda, ameliyat
sürecinde kinezyofobi yönetimine ilişkin eğitim programlarının bakım sürecine dahil
edilmesini önerilmektedir.
Anahtar Sözcükler: Diz protezi, Hemşirelik eğitimi, Kinezyofobi, Preoperatif bakım

Abstract:
The study was conducted as a randomized controlled trial to evaluate the effect of
preoperative education on kinesiophobia in patients undergoing total knee arthroplasty. The
sample of the study consisted of a total of 120 individuals, with 60 in the experimental group
and 60 in the control group, determined by power analysis. In the study, patients in the
experimental group were provided with verbal education supported by visual materials
during the preoperative period, while those in the control group were subjected to standard
hospital protocols. Data were collected using the Demographic Information Form, the StateTrait Anxiety Inventory, the Kinesiophobia Causes Scale, and the Visual Analog Scale in five
stages: at the first encounter, on the morning of surgery, one day after surgery, 24 hours after
mobilization, and at discharge. According to the study findings, there was no significant
difference between the experimental and control groups in terms of demographic
characteristics such as age, gender, marital status, education level, anxiety, kinesiophobia,
pain levels, and previous experiences before the intervention (p>0.05). There was no
significant relationship between preoperative kinesiophobia and state anxiety levels
(r=0.109, p=0.235). Additionally, it was found that the anxiety levels of patients in the
experimental group were significantly lower than those in the control group on the morning
of surgery (p<0.001). Postoperatively, kinesiophobia levels increased in both groups
compared to the preoperative period (p<0.001); however, the kinesiophobia levels of patients
in the experimental group were significantly lower than those in the control group (p<0.001).
There was no significant difference between the groups in terms of the presence and severity
of nausea, vomiting status and frequency, complication development, and time to start
feeding (p>0.05). It was observed that patients in the experimental group started walking
earlier (p=0.001), took more steps (p=0.001), and used fewer non-opioid medications
(p<0.001) compared to patients in the control group. In conclusion, preoperative education
was found to contribute to the reduction of kinesiophobia and early recovery in the context
of postoperative mobilization. In this regard, it is recommended to include educational
programs related to the management of kinesiophobia during the surgery process into the
care process.
Keywords: Kinesiophobia, Knee replacement, Nursing education, Preoperative care