Yetişkin bireylerde benliğin ayrımlaşması, başa çıkma esnekliği ve yaşamda anlam düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
An investigation of differentiation of self, coping flexibility and levels of meaning in life in adult individuals, regarding various variables
Yazar: SEVDE ÜÇÜNCÜOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN BALCI
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, yetişkin bireylerin benlik ayrımlaşması, başa çıkma esnekliği ve yaşamda anlam düzeylerini çeşitli demografik değişkenler ve psikolojik etkenler açısından incelemektir. Araştırma, yaşları 18-75 arasında değişen yetişkin bireylerin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Benliğin Ayrımlaşması Ölçeği (BAÖ), Başa Çıkma Esnekliği Ölçeği (BÇEÖ) ve Yaşamda Anlam Ölçeği (YAÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde normal dağılım göstermeyen iki kategorili bağımsız değişkenlerde Mann-Whitney U, ikiden fazla kategorilerde Kruskal Wallis testi, yordama durumu için regresyon analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, cinsiyet, medeni durum, büyüdüğü yer, yaş ve eğitim durumunun benlik ayrımlaşma düzeyleri üzerinde anlamlı bir ilişkisi bulunmamıştır. Ancak, baba tutumunun benlik ayrımlaşması üzerinde anlamlı olduğu görülmüştür. Başa çıkma esnekliği düzeylerinin yaş grupları arasında anlamlı bir farklılık gösterdiği, yaş ilerledikçe bu esnekliğin arttığı tespit edilmiştir. Ayrıca, serbest zaman etkinliklerinin hem başa çıkma esnekliği hem de yaşamda anlam düzeylerini artırmada anlamlı olduğu belirlenmiştir. Yaşamda anlam düzeyleri açısından cinsiyet, yaş, büyüdüğü yer ve gelir durumu gibi demografik değişkenler anlamlılık yaratmamış; ancak baba tutumunun anlamlı olduğu saptanmıştır. Bulgular, bireylerin psikolojik gelişim süreçlerinde ebeveyn tutumlarının ve sosyal destek kaynaklarının önemini ortaya koymaktadır. Bulgular, benliğin ayrımlaşmasının bireylerin yaşamda anlam arayışını ve tatminini artırabileceğini, ayrıca başa çıkma esnekliği ile de doğru orantılı olduğunu göstermektedir. Benliğin ayrımlaşmasının bu iki değişken tarafından anlamlı bir şekilde yordandığı, ancak başa çıkma esnekliğinin yaşamda anlam üzerindeki etkisinin daha güçlü olduğu sonucuna varılmıştır. Son olarak, başa çıkma esnekliğini artırmanın yaşamda anlam düzeylerini olumlu etkileyebileceği vurgulanmaktadır. Sonuçlar, ilgili alan yazın çerçevesinde tartışılmış ve değerlendirilmiştir. Çalışmanın bulguları doğrultusunda, araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The principal objective of this study is to investigate the relationship between adult individuals' levels of self-differentiation, coping flexibility, and meaning in life, and the influence of various demographic variables and psychological factors. The study was conducted with the participation of adult individuals aged between 18 and 75 years. In this study, the relational screening model was employed. The Personal Information Form, Self-Differentiation Scale (SDS), Coping Flexibility Scale (CFS), and Meaning in Life Scale (MELS) were employed as data collection instruments. In the analysis of the data, the Mann-Whitney U test was employed for two-category independent variables that did not demonstrate a normal distribution, the Kruskal-Wallis test was used for variables comprising more than two categories, and regression analysis was conducted for the purpose of prediction. The findings of the study indicate that gender, marital status, place of upbringing, age, and educational status do not exert a significant influence on self-differentiation levels. Nevertheless, the father's attitude was identified as a significant predictor of self-differentiation. The study revealed a significant correlation between age and coping flexibility, with older individuals exhibiting greater flexibility than their younger counterparts. Furthermore, it was determined that leisure time activities were an effective method for enhancing both coping flexibility and meaning in life levels. The demographic variables of gender, age, place of upbringing, and income status were found to have no significant effect on levels of meaning in life. However, the father's attitude was identified as a significant factor. The findings indicate the significance of parental attitudes and social support resources in the psychological development of individuals. The findings indicate that the differentiation of the self can enhance individuals' search for meaning in life and satisfaction. Furthermore, this process is directly proportional to coping flexibility. The findings indicated that self-differentiation was significantly predicted by these two variables, but that the effect of coping flexibility on meaning in life was stronger. It was also emphasized that increasing coping flexibility may have a positive effect on meaning in life levels. The results were discussed and evaluated in the context of the existing literature. In alignment with the study's findings, several recommendations were proposed for researchers and practitioners.