Endotokseminin neden olduğu over hasarı üzerine borik asitin koruyucu etkisi
Protective effect of boric acid on endotoxemia-induced ovarian damage
Yazar: MELEK AYDIN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KARA
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Sepsis, vücutta bakteri ya da toksin varlığında geliĢen enfeksiyona karĢı tüm vücudun
vermiĢ olduğu ciddi bir reaksiyondur. Vücut; immun sistemi tarafından kandaki, idrardaki,
akciğerlerdeki, ciltteki ya da baĢka bir dokudaki mikroplara tepki olarak bu enflamatuar
cevabı verebilir. Sepsis, destek tedavileri, antibiyotikler, immünoterapi ajanları ve yeni
geliĢen tedavi alternatiflerine karĢın, yaklaĢık %90 civarında yüksek düzeyde mortalite
oranı göstermektedir ve yoğun bakım ünitelerinde ölüme en fazla sebebiyet veren bir
sağlık problemi Ģeklinde karĢı karĢıya kalınmaktadır. Bundan dolayı sepsis insanlarda en
fazla araĢtırılan hastalıklardan olup aynı zamanda deneysel hayvanlarda en fazla çalıĢma
yapılan modellerden bir tanesi olarak bilinmektedir.
Endotoksemi; kandaki endotoksin bakteri varlığını ifade etmektedir. Kandaki biriken bu
bakteriler endotoksin sepsisini meydana getirmektedir.
Borik asit; bor bileĢiklerinin içerisinde en yaygın olan mineral asittir ve suda kolaylıkla
çözünebilmektedir. Borik asit antioksidan ve antienflamatuar özelliklere sahiptir. Tıbbi
ürünlerde ve tıbbi tedavi yöntemlerinde sıkça kullanılmaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda,
çalıĢmamızda; bakteriyel endotoksin olan lipopolisakkaritle (LPS) sepsis oluĢturup, bir
doğal maden olan ve birçok alanda kullanılan bordan elde edilen borik asitin koruyucu
etkisi incelenmiĢtir.
AraĢtırmamızda 32 adet Wistor Albino cinsi diĢi sıçan kullanılmıĢ olup 4 gruba ayrılmıĢtır.
Borik asit ve borik asit+LPS grubundaki sıçanlara 14 gün boyunca sabah aynı saatte
intraperitoneal yolla 20 mg/kg borik asit enjekte edildi. 14. gün akĢam borik asit+LPS ve
LPS grubundaki sıçanlara 7,5 mg/kg LPS intraperitoneal yolla verilerek sepsis oluĢturuldu.
Sepsis oluĢumu gözlemlendikten sonra sıçanlara uygun dozlarda 10 mg/kg intraperitoneal
yolla ksilazin ve 60 mg/kg ketamin hidraklorür uygulanarak anestezi oluĢturuldu. Anestezi
uygulanan sıçandan ovaryum dokuları cerrahi yöntemle alınarak servikal dislokasyon ile
sakrifiye edildi. Alınan doku örnekleri ıĢık mikroskobik incelemeleri için doku hazırlama
yöntemlerine uygun bir Ģekilde hazırlandı. Ayrıca her gruptan alınan ovaryum dokuları
alimünyum folyaya sarılarak biyokimyasal incelemler için saklandı. OluĢan endotoksemi
sonucunda borik asitin ovaryum histopatolojisi ve ovaryum fonksiyonları üzerinde
oluĢturduğu koruyucu etkisi incelendi. Ġncelemeler sonucunda follikül sayımı yapılan
gruplar değerlendirildi. Primer follikül düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir değiĢiklik
gözlemlenmedi. LPS grubunda primordiyal follikül sayılarında azalma anlamlı
seviyedeydi. LPS grubu diğer gruplarla karĢılaĢtırıldığında kontrol, borik asit, borik
asit+LPS gruplarına göre sekonder follikül sayılarında azalma gözlenirken aynı zamanda
atretik folikül sayılarında ise artıĢ olduğu gözlemlendi. BA+LPS grubunda sekonder ve
graaf follikül miktarlarının kontrol ve BA grubu ile birbirine benzer olduğu aynı zamanda
atretik follikül miktarlarının ise LPS grubuna kıyasla anlamlı seviyede arttığı gözlemlendi.
LPS grubunda bulunan tüm folliküllerde ve bağ dokusu alanlarda dejenerasyon
gözlemlendi.
Sonuç olarak, LPS verilen sıçanların ovaryumunda korteks damarlarında fibrozis meydana
geldiği, follikül kaybı meydana geldiği aynı zamanda ovaryum doku skarlaĢmasının
primordiyal folliküller üzerinde toksisiteye sebebiyet verdiği saptandı.
Yaptığımız bu çalıĢmada LPS ile oluĢturulan endotokseminin sıçan ovaryum hasarında
Borik asitin koruyucu etkisinin olduğu kanısına varıldı.
Ağustos 2024, 71 sayfa
Anahtar kelimeler: Borik Asit, Over, Sepsis, Enfeksiyon, Endotoksemi

Abstract:
Sepsis is a serious reaction of the whole body to an infection that develops in the presence
of bacteria or toxins in the body. The body can give this inflammatory response by the
immune system in response to microbes in the blood, urine, lungs, skin or other tissue.
Despite supportive therapies, antibiotics, immunotherapy agents and new treatment
alternatives, sepsis has a high mortality rate of around 90% and is the most common cause
of death in intensive care units. Therefore, sepsis is one of the most researched diseases in
humans and is also known as one of the most studied models in experimental animals.
Endotoxaemia refers to the presence of endotoxin bacteria in the blood. These bacteria
accumulating in the blood cause endotoxin sepsis.
Boric acid is the most common mineral acid among boron compounds and is easily soluble
in water. Boric acid has antioxidant and anti-inflammatory properties. It is frequently used
in medical products and medical treatment methods. In line with this information, in our
study, the protective effect of boric acid obtained from boron, which is a natural mineral
and used in many fields, was examined in sepsis with lipopolysaccharide (LPS), a bacterial
endotoxin.
In our study, 32 Wistor Albino female rats were used and divided into 4 groups. Rats in
boric acid and boric acid + LPS groups were injected intraperitoneally with 20 mg/kg boric
acid at the same time in the morning for 14 days. On the 14th day, 7.5 mg/kg LPS was
injected intraperitoneally into the rats in the boric acid+LPS and LPS groups in the evening
and sepsis was induced. After sepsis formation was observed, anaesthesia was induced by
administering xylazine 10 mg/kg intraperitoneally and ketamine hydrochloride 60 mg/kg at
appropriate doses. The ovarian tissues were surgically removed from the anaesthetised rats
and sacrificed by cervical dislocation. The tissue samples were prepared for light
microscopic examination in accordance with tissue preparation methods. In addition,
ovarian tissues taken from each group were wrapped in aluminium foil and stored for
biochemical investigations. The protective effect of boric acid on ovarian histopathology
and ovarian functions as a result of endotoxaemia was investigated. As a result of the
examinations, follicle counts were evaluated in the groups. No statistically significant
change was observed in primary follicle level. The decrease in the number of primordial
follicles in the LPS group was significant. When the LPS group was compared with the
other groups, it was observed that there was a decrease in the number of secondary follicles
and an increase in the number of atretic follicles compared to the control, boric acid and
boric acid+LPS groups. In the BA+LPS group, it was observed that the amount of
secondary and graaf follicles were similar to the control and BA groups, and the amount of
atretic follicles increased significantly compared to the LPS group. Degeneration was
observed in all follicles and connective tissue areas in the LPS group.
In conclusion, it was determined that fibrosis occurred in the cortex vessels, follicle loss
occurred, and ovarian tissue scarring caused toxicity on primordial follicles in the ovary of
rats given LPS.
In this study, we concluded that Boric acid has a protective effect on LPS-induced
endotoxaemia induced ovarian damage in rats.
August 2024, 71 Pages
Key words: Boric Acid, Ovary, Sepsis, Infection, Endotoxaemia.