Siyah alaca süt sığırlarında doğrusal tip karakterleri ile süt verim özellikleri arasındaki ilişkilerin belirlenmesi
Determination of the relationship between linear type characteristics and milk yield traits in holstein dairy cattle
Yazar: HAKAN TEKECİ
Danışman: PROF. DR. ESER KEMAL GÜRCAN
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Biyometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Puanlama = Scoring ; Seleksiyon = Selection ; Siyah alaca sığırlar = Holstein friesian cattles ; Süt verimi = Milk yield

Özet:
Çalışma Kırklareli ilinde özel bir işletmede yetiştirilen 73 baş Siyah Alaca süt sığırında yürütülmüştür. Sığırların doğrusal tip karakterleri belirlenerek süt verimi ile olan ilişkileri araştırılmıştır. Hayvanmateryali ilk laktasyon ve laktasyonuna erken döneminde (30-150 gün) olanlardan seçilmiştir. Doğrusal tip karakterleri olarak sağrı yüksekliği (SY)6.87±0.16, süt karakteri (SK)7.27±0.16, beden derinliği (BD)8.35±0.07, göğüs genişliği (GG)5.89±0.16, sağrı genişliği (SG)6.83±0.11, sağrı eğimi (SE)4.28±0.14, ayak bacak açısı (ABA)6.50±0.15, tırnak taban yüksekliği (TTY)6.69±0.12, diz yapısı (DY)7.13±0.08, arka bacak duruşu (ABD)7.60±0.15, ön meme bağlantısı (ÖMB)7.12±0.14, arka meme yüksekliği (AMY)7.31±0.11, meme merkez bağı (MMB)6.67±0.12, meme taban yüksekliği (MTY)4.56±0.14, ön meme başı yerleşimi (ÖMBY)6.00±0.12, ön meme başı uzunluğu (ÖMBU)5.60±0.11,arka meme başı yerleşimi (AMBY)7.04±0.13olarak puanlanmıştır.Bu şekilde sürü mevcut standartlara göre (80-84) puan aralığına yakın olup genel değerlendirmede damızlık olarak uygun bulunmuştur. Çalışmada incelenen özelliklere ait korelasyon katsayıları değerlendirildiğinde özellikle aralarında çok yüksek ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca ikinci kontrol süt verimi (KSV2) ile ortalama kontrol süt verimi (KSVORT) arasında (r=0.94); birinci kontrol süt verimi (KSV1) ile ortalama kontrol süt verimi (KSVORT) arasında (r=0.90); doğrusal tip indeks puanı (İTİP) ile toplam puan (TP) arasında (r=0.89); 100P indeks puanı (İ100P) ile toplam puan(TP) arasında (r=0.86) olarak bulunmuştur. Hayvanlardan alınan iki farklı kontrol süt verimi ve kontrol süt verim ortalamaları ise sırasıyla 32.99±0.45; 36.46±0.62; 34.73±0.50 olarak yüksek seviyede bulunmuştur. Doğrusal tip indeks puanı (İTİP), 100 puan indeks puanı (İ100P) ve bu ikisinden elde edilen toplam puan (TP) değerleri ortalamaları sırasıyla 55.44±0.22, 79.54±0.60 ve 61.47±0.28 olarak bulunmuştur. Toplam puan bakımından ortalama altı ve yüksek gruplar arasında birinci ve ikinci kontrol süt verim ortalamaları önemli bulunmuştur (P<0.01). Toplam puan bakımından ortalama altı ve yüksek gruplar arasında kontrol süt verim ortalamalarıda önemli bulunmuştur (P<0.01). 

Anahtar Kelimeler:Doğrusal Tip Puanı, Doğrusal Tip Karakterleri, Doğrusal Olmayan Puanlama, Siyah Alaca, Seleksiyon, Süt Verimi

Abstract:
The study was carried out on 73 Holstein dairy cattle raised in a private farm in Kırklareli. The linear type characters of the cattle were determined and their relations with milk yield were investigated.The animal material was selected from the first lactation and early lactation period (30-150 days).As linear type characteristics, the average for rump height (SY) 6.87±0.16, dairy form (SK)7.27±0.16, body depth (BD) 8.35±0.07, chest width (GG) 5.89±0.16, rump width (SG) 6.83±0.11, rump angle (SE) 4.28±0.14, rear leg angle (ABA) 6.50±0.15, nail base height (TTY) 6.69±0.12, knee structure (DY) 7.13±0.08, rear leg placement (ABD) 7.60±0.15, fore udder attachment (ÖMB) 7.12±0.14, rear udder height (AMY) (AMY) 7.31±0.11, central ligament (MMB) 6.67±0.12, udder base height (MTY) 4.56±0.14, fore teat placement (ÖMBY) 6.00±0.12, fore teat length (ÖMBU) 5.60±0.11, rear teat placement (AMBY) 7.04±0.13were scored.In the way, the herd is close to the score range (80-84) according to the current standards and is suitable as a kept for breeding in the general evaluation. When the correlation coefficients of the traits examined in the study were evaluated very high and significant relationships were found. In addition, between the second control milk yield (KSV2) and the average control milk yield (KSVORT) (r=0.94); between first control milk yield (KSV1) and mean control milk yield (KSVORT) (r=0.90); between linear type index score (İTİP) and total score (TP) (r=0.89); it was found to be between the 100P index score (İ100P) and the total score (TP) (r=0.86). Two different control milk yield and control milk yield averages taken from animal as 32.99±0.45; 36.46±0.62 and 34.73±0.50, respectively. These values were accepted as high level for animal. The mean of linear type index score (İTİP), 100 Point index score (İ100P)and total score (TP) obtained from it were found to be as55.44±0.22; 79.54±0.60 and 61.47±0.28, respectively. In terms of total score, the mean yield of the first and second control was significant between the low and high groups (P<0.01).Similarly, the mean control milk yields were significant between the low and high groups (P<0.01).  


Keywords:Linear Type Score, Linear Type Characters,Nonlinear Scoring, Holstein, Selection, Milk Yield