İktisat bilimi ve metodolojik bir sınama: nitel ve nicel teknikler üzerine bir değerlendirme
Economics and a methodological questioning: an evaluation of qualitative and quantitative techniques
Yazar: AVNİ ÖNDER HANEDAR
Danışman: PROF.DR. RECEP KÖK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Kıt kaynak ve sonsuz ihtiyaç ön kabulleri çerçevesinde, günümüzde hâkimiktisadın ilkelerine bağlı olarak ortaya çıkan eleştirel ve destek yönlü çabalar giderekanlam kazanmaktadır. Tüm insan faaliyetlerinin, özellikle de günümüzde toplumsaleylemin çekirdeği haline gelmiş iktisadî faaliyetlerin, tekçi (pozitivist) bir yaklaşımtarafından ele alınması iktisat biliminin üstüne gölge düşürmektedir. Nitekim hâkimiktisadi yaklaşım ile iktisadî faaliyetin, sadece bireyin bakış açısına indirgenerekaçıklanması; değer yargısı ve sübjektivite gibi unsurların iktisadın incelediği nesneninbir özelliği olmaktan çıkarılmasına neden olmaktadır.İktisadi analizde yaşanan birçok metodolojik gelişme -doğrulamacılık,yanlışlamacılık, araçsal rasyonalizm- ve özellikle iktisat metodolojisinde araçsalrasyonalizmin egemen olması, teorilerin oluşturulmasında kullanılan varsayımlarınsorgulanmasının bırakılmasını, sadece önceden kurulmuş denklemlerin öngörülerininteoriler hakkında belirleyici olmasını sağlamaktadır. Bununla birlikte, iktisadi gerçeğinsentetik (yani değer yargısı taşıyan) önermeleri hatırlanırsa; matematiğin analitikönermeleri (aksiyomatik-başlangıç kabulleri olan), iktisadi analize gittikçe hâkimolmaktadır. Kısaca, araçsal bağlamda ekonometri ile bir değerlendirme yapıldığında,başlangıç varsayımlarının ve değer yargılarının tekrar üretildiği bir yapıyaratılmaktadır.Bu çalışmada ilk olarak, hâkim iktisat paradigmasının temel özellikleriaçıklanmakta ve iktisatta yaşanan metodolojik dönüşümler dikkate alınarak, iktisadınbilimsel zemini hakkında değerlendirme yapılmaktadır. İkinci bölümde ise, tarihselsüreç içerisinde ortaya çıkan ekonometrik yaklaşımlara yer verilmektedir. Bu şekilde,hâkim iktisadın ekonometri ile sahip olduğu ortak varsayımlar ve ampirik yönteminsosyal bilimlerdeki eksiklikleri dikkate alınarak, bu durumun kapalı bir sistemoluşturarak hâkim toplumsal sistemin sürekliliğine ve alternatifsizliğine nasıl katkısağladığı üzerinde durulmaktadır. Sonuç kısmında da, genel bir değerlendirmeyapılmaktadır.Anahtar Kelimeler: İktisat Felsefesi, Ampirizm, Totoloji, Ekonometri, İş Çevrimleri Teorisi

Abstract:
The general laws of mainstream economics, with the presumptions of scarceresources and unlimited wants, are being questioned. Handling all human activities,especially economic activities that are the core of the all social activities are investigatedwith a positivist science approach is an important problem. Because ignoring valuejudgments and subjectivity, and being evaluated simpler as biological feature of humanbeings the economic activity is only being explained by individual perspective.Many methodological developments experienced in economic analysis likeinstrumentalism caused ignorance of the questioning of the presumptions of mainstreameconomics. It is well known that the success of theories is evaluated by means of theirpredictions in the instrumentalism. However, there is no doubt that economic conceptsfall into analytical and tautological propositions whose are based on a priori imaginationor convention. Therefore, the assumptions of theories are ignored and not tested, andthis approach serves the hardening of mainstream hard core.In the first part of the study the main characteristics of the mainstreameconomics? paradigm, is explained and an evaluation of the scientific background ofeconomics is given by considering the methodological transformations in economics. Thesecond part is dedicated to the historical development of the econometric approaches.By this way, it is tried to explain reasons of the predominance of one method andparadigm of economics theory. Shortly, a general evaluation of the study is given in thelast part of the study.Key Words: Philosophy of Economics, Empiricism, Tautology, Econometrics, BusinessCycle Theory