İş kazası nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumunun rücu hakkı
Right of recourse of Social Security Institution due to work accident
Yazar: EMİNE ERSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA CİN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İş kazası nedeniyle Kurum, iş kazası geçiren sigortalıya parasal nitelikte yardımlar ve sağlık yardımları yapmaktadır. Sigortalının ölümü durumunda ise sigortalının hak sahiplerine parasal nitelikte yardımlar yapılmaktadır. 5510 S. Kanunun çeşitli hükümlerinde, yapılan yardımlar nedeniyle Kuruma rücu hakkı tanınmıştır.
5510 S. Kanun m.13'te iş kazası sayılan durumlar, 16.maddede ise iş kazası nedeniyle sigortalıya ve hak sahiplerine yapılacak parasal nitelikte yardımlar düzenlenmiştir. 5510 S. Kanun m.17, m.18, m.19 ve m.20'de, bu yardımlara ilişkin detaylar düzenlenmiştir. 5510 S. Kanun m.63 ve devamında ise iş kazası nedeniyle yapılacak sağlık yardımları düzenlenmiştir. 
Sosyal Güvenlik Kurumunun rücu hakkının hukuki niteliği, geçmişten günümüze tartışmalara konu olmuştur. Tartışmaların büyük çoğunluğu ise Kurumun kusurlu işverene rücu hakkının hukuki niteliğinin belirlenmesiyle ilgilidir. Kurumun rücu hakkının hukuki niteliğine yönelik olarak doktrinde ve yargı kararlarında farklı görüşler ileri sürülmüştür. Bunlar; Kurumun rücu hakkını halefiyet ilkesine, basit rücu hakkına ve kendine özgü halefiyet esasına dayandıran görüşler olarak sıralanabilir. 
İş kazası neticesinde yapılan parasal nitelikte yardımlar nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumunun işverene rücu hakkı, 5510 S. Kanun m.21/1, m.21/2 ile m.23/2'de düzenlenmiştir. Sağlık yardımları nedeniyle Kurumun işverene rücu hakkı ise 5510 S. Kanun m.76/2 ve m.76/4'te düzenlenmiştir.
Kurumun iş kazası neticesinde sigortalı ve hak sahiplerine yapılan parasal nitelikte yardımlar nedeniyle üçüncü kişilere rücu hakkı, 5510 S. Kanun m.21/4 ve m.21/5'te düzenlenmiştir. 5510 S. Kanun m.76/6'da ise sağlık yardımları nedeniyle Kurumun üçüncü kişilere rücu hakkı düzenlenmiştir. 
Bu çalışmada, iş kazası nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumunun, 5510 S. Kanunda düzenlenen rücu hakkı incelenmiştir. Bu inceleme ise 5510 S. Kanun hükümlerine göre iş kazası nedeniyle Kurumun sigortalı ve hak sahiplerine yaptığı yardımlar, Kurumun işverene ve üçüncü kişilere rücu hakkının hukuki niteliği, hakkın koşulları ve kapsamı, doktrindeki görüşler ve yargı kararları çerçevesinde yapılmıştır.

Abstract:
The Institution provides monetary and health benefits to the insured person who has a work accident due to a work accident. In the event of the death of the insured, monetary benefits are provided to the beneficiaries of the insured. In various provisions of the Law No. 5510, the right of recourse has been granted to the persons concerned about the aid given to the Institution due to work accident.
In the 13th article of the Law No. 5510, the situations considered as work accidents, in the 16th article the monetary aids to be made to the insured and the beneficiaries due to the work accident, the details of these aids in the 17th, 18th, 19th and 20th articles are regulated. Health benefits to be made due to work accidents are regulated in Article 63 of the Law No. 5510 and its continuation.
The legal nature of the Social Security Institution's right of recourse has been the subject of debates from past to present. The majority of the discussions are about the determination of the legal nature of the Institution's right of recourse to the faulty employer. Different opinions have been put forward in the doctrine and judicial decisions regarding the legal nature of the institution's right of recourse. These; it can be listed as the opinions that base the institution's right of recourse on the principle of succession, the right of simple recourse and the principle of unique succession.
The right of recourse of the Social Security Institution to the employer due to monetary benefits made as a result of a work accident; it is regulated in the 1st and 2nd paragraphs of the 21st article of the Law No. 5510 and the 2nd paragraph of the 23rd article. In Articles 76/2 and 76/4 of Law No. 5510, the right of recourse to the employer is regulated due to the health benefits of the Institution.
The right of recourse to third parties due to monetary assistance made to the insured and beneficiaries as a result of work accident of the Institution is regulated in paragraphs 4 and 5 of Article 21 of Law No. 5510. The right of recourse to third parties due to health benefits is regulated in the 6th paragraph of Article 76 of the Law No. 5510.
In this study, the right of recourse of the Social Security Institution, which is regulated in the Law No. 5510, due to a work accident has been examined. This examination is based on the assistance provided by the Institution to the insured and beneficiaries due to work accidents in accordance with the provisions of the Law No. 5510, the legal nature of the Institution's right of 

recourse to the employer and third parties, conditions and scope, opinions in the doctrine and judicial decisions.