Kuru dönem beslemesinde rasyona ilave edilen protein katkılı anyonik tuzların verim ve metabolik hastalıklar üzerine etkisi
Impacts of feeding anionic salts added protein in dry period on yield and metabolic diseases
Yazar: ABDULLAH TURHAN
Danışman: PROF. DR. FATMA İNAL
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Anyonlar = Anions ; Hayvan besleme = Animal feeding ; Hayvan yemleri = Animal feeds ; Hipokalsemi = Hypocalcemia ; Metabolik hastalıklar = Metabolic diseases ; Proteinler = Proteins ; Rasyonlar = Rations ; Tuz = Salt ; Verim = Yield ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışma doğuma yakın kuru dönemde rasyona ilave edilen bir anyonik tuz ve protein katkılı bir anyonik tuzun ineklerde hipokalsemi, bazı metabolik hastalıklar ve dölverimi üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Toplam 310 baş iki ve üzeri doğum yapan Siyah Alaca inek kullanılmıştır. Tahmini doğurma tarihi ve bir önceki laktasyon süt verimleri birbirine benzer 3 grup oluşturulmuştur. 
Kontrol grubuna katyon-anyon dengesi (KAD) pozitif olan rasyon yedirilmiştir. İkinci grubun konsantre yemine %3 amonyum klorür (Anyonik tuz) ilave edilmiştir. Üçüncü grubun rasyonuna 630 g/hayvan/gün protein katkılı anyonik tuz (Animate) katılmıştır. Anyonik tuz ilave edilen grupların rasyonlarında KAD -4,0 ve -12,2 mEq/100 g KM hesaplanmıştır. Doğumdan önce 21 gün bu rasyonlarla beslenen ineklere, doğumdan sonra bileşimi aynı olan laktasyon rasyonu yedirilmiştir. Doğum sonrası inekler fertilite performansları ve metabolik hastalıklar yönünden 200 gün takip edilmiştir.
Kuru dönem boyunca alınan idrar örneklerinde idrar pH'ları Kontrol, Anyonik tuz ve Animate gruplarında sırasıyla 7,28; 6,46 ve 6,69 olarak ölçülmüştür (P<0,05). Anyonik tuzlar kuru dönem yem tüketimlerini arttırmıştır. Doğum yapan ineklerden kan örnekleri alınmış, serum kalsiyum, fosfor ve magnezyum düzeyleri belirlenmiştir. En yüksek serum kalsiyum ve magnezyum düzeyi anyonik tuz grubunda tespit edilmiştir (P<0,05). Anyonik tuzlar serum fosfor düzeyini yükseltmiştir (P<0,05). Doğum sonrası ikinci günde alınan kan örneklerinde benzer keton düzeyleri belirlenmiştir. Anyonik tuz grubunda hipokalsemi belirgin olarak azalmış, Animate etkili olmamıştır. 
Anyonik tuz ve Animate verilen gruplarda retensiyo sekundinarum oranı daha yüksek çıkmıştır (P<0,05). Metritis, mastitis, abomazum deplasmanı, ketozis oranları etkilenmemiştir. Anyonik tuzlar süt verimi, sürüden çıkarma ve gebe kalma oranlarını değiştirmemiştir.
Bu çalışmada, amonyum klorür hipokalsemiyi azaltmada Animate'e göre daha etkili bulunmuştur. Dölverimi ve metabolik hastalıklar üzerindeki muhtemel olumlu etkilerini görmek için, her iki anyonik tuzun miktarlarının biraz daha artırılması ve ekonomik açıdan da değerlendirilmesi önerilebilir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the effects of an anionic salt and a protein-added anionic salt added to the close-up diet on hypocalcemia, some metabolic diseases and fertility in cows. A total of 310 Holstein cows with two or more parturition were used. Three groups were formed based on estimated parturition date and previous lactation milk yields similar to each other.
A diet with positive cation-anion balance (CAD) was fed to the control group. Ammonium chloride 3% (Anionic salt) was added to the concentrate feed of the second group. Anionic salt (630 g/animal/day protein supplemented) was added to the diet of the third group. CAD -4,0 and -12,2 mEq/100 g DM were calculated in the diets of the groups in which anionic salt was added. The cows fed these diets for 21 days before parturition. The same lactation diet were fed after parturition. Postpartum cows were followed for 200 days in terms of fertility performances, and metabolic diseases.
Urine pH values of urine samples taken during the dry period were found to be 7,28; 6,46 and 6,69 (P<0,05) in control, Anionic salt, and Animate groups, respectively. Anionic salts increased dry feed intake. Blood samples were taken from the cows in parturition and serum calcium, phosphorus and magnesium levels were determined. The highest serum calcium and magnesium levels were detected in the Anionic salt group (P<0,05). Anionic salts increased serum phosphorus level (P<0,05). Similar ketone levels were determined in blood samples taken on the second postpartum day. In the Anionic salt group, hypocalcemia was significantly reduced and Animate was not effective.
The rate of retentio secundinarum was higher in the Anionic salt and Animate groups (P<0,05). Metritis, mastitis, abomasal displacement, ketosis rates were not affected. Anionic salts did not change the milk yield, culling and conception rates.
In this study, ammonium chloride was found to be more effective in reducing hypocalcemia than Animate. To see the possible positive effects on fertility and metabolic diseases, it may be advisable to consider both anionic salts economically and consider increasing their amounts slightly.