1990 sonrası Türk sineması ve endüstri ilişkileri
Turkish cinema and industrial relations after 1990
Yazar: SERDAR ÖZKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CEM GÜZEL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Avrupa ülkeleri = European countries ; Ekonomi = Economy ; Endüstri = Industry ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; İş ilişkileri = Labour relations

Özet:
ÖZET Üretim ve tüketim koşullan açısından diğer sanat eserlerinden farklı bir yere sahip olan sinemanın bu üretim aşamalarının endüstriyel açıdan nasıl gerçekleştiğim ve bu üretim sürecinin Türk Sinemasında tarihsel bağlamda ve yakın dönemde ne ölçüde sağlıklı bir şekilde gözlemlenebildiğini ortaya koymayı amaçlayan bu çalışmada, sinemamızın batılı sinemalara göre endüstriyel yapısının kurumlar ve bireysel anlayışlar anlamında akılcı bir işletmeci anlayışla faaliyet göstermediği görülmüştür. Gerek sektör çalışanlarının mesleki kuruluşlarının faaliyetleri ve oluşundan gerekse yapımcıların ticari anlayışları sinema sektörüne yeterli kazancı sağlayamamıştır. Gösterim yönüyle başlayan ticari faaliyetlerin yapımcı olarak film yapımına para aktarmaları sinemadan kazanılan paraların zaman zaman sektör dışına çıkması nedeniyle sinema endüstrisinde yeterli sermaye birikimi sağlanamamıştır. Devlet bank ülkelerde görülebildiği gibi sinemaya finansal kaynak aktarmamış ve sinema yapımcılığına işlerlik kazandırabilecek yasal düzenlemeleri yapmak konusunda eksik kalmıştır. Yapımcılar finansal kaynak yaratabilmek amacıyla özel sektörden sponsorluklar, Kültür Bakanlığının sağladığı sınırlı fonlar ve Euroimages desteği gibi yollar izlemişlerdir. Dönemsel olarak sinema sektörünün televizyon ve video gibi sinema dışı faktörlerin olumsuz etkilerinde kaldığı ve bunların film yapım sayılan ve izleyici sayılarını önemli ölçüde düşürdüğü görülmüştür. Zaten yeterli sermaye birikimine sahip olmayan Türk Sineması bu tür etkilerin de nedeniyle günümüze değin yapım ve gişe anlamında üretken bir düzeye ulaşamamıştır. 8u olumsuz durumun temel nedeni olarak da sinema sektörünün özellikle yapımcılık anlamında rasyonel işletmeci bir anlayışa sahip kurumlarım oluşturamamış olması görülmektedir.

Abstract:
SUMMARY In the study which aims to reveal the realization of production stages of a film, which has a different place from other artworks according to ways of production and consumption, by means of industrial point of view, and how healthy has these stages was observed over Turkish film industry in near past by historical manner, it is resulted that the industrial structure of our movie industry had not a rational managerial understanding compared to western industries, bom in industrial and individual way of thinking. Neither activities of workers and professional institutions in the industry nor the trade logic of producers could not make the industry have enough profit Capital resources could not reach desired level in the industry, because of not transferring incomes back to production from appearance, which is the start point of trade activities, plus even sometimes the escape of these incomes out of sector. In addition, state authorities did not transfer funds into industry as it has samples in western countries, and failed to make legal regulations which would add functionality to film production. It caused the producers search for sponsorships from private sector, and led them through limited funds of The Ministry of Culture and financial support of Eurolmages in order to create funds. In periodical basis, movie industry has been affected adversely from non-cinema factors like TV and video, and it observed that these factors has dramatically dropped the numbers of production and audience. Already having not enough capital resources, affected by such factors, the Turkish film industry could not achieve a productive level by means of production and ticket sales until today. As a fundamental cause of this disappointing situation, it seems that our film industry could not set up institutions that has rational managerial understanding especially in manner of production