Güneybatı Libya'daki genel nüfus arasında tüberküloza ilişkin bilginin değerlendirilmesi
Assessment of knowledge towards tuberculosis among general population in Southwest Libya
Yazar: MOHAMMED HUSSIN MOHAMMED HUSSIN HASHEMI
Danışman: DOÇ. DR. NEJDET GÜLTEPE
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Genetik ve Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics ; Halk Sağlığı = Public Health ; Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Bu çalışmada, Libya'nın güney batısındaki genel nüfus arasında tüberküloz hakkındaki bilgi düzeyinin değerlendirmesi amaçlamış ve bu amaçla ziyaretçi merkezlerine gelen kişiler üzerinde yapılan anket ile değerlendirme yapılmıştır. Çalışmada toplam populasyon olarak 2.750 kişiye ulaşılmış, bunların arasından populasyonun % 10'unu temsil eden 275 kişi seçilmiştir. Tüberküloz ve ziyaretçi bilgisi verileri; cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim düzeyi, ikametgah, aylık gelir, genel bilgi, tüberküloz hakkında bilgi kaynakları, tüberkülozun neden ve semptomlarının değerlendirilmesi, tüberküloz bulaşması ve tüberküloz için risk faktörleri hakkında tedaviler ve bilgilerin değerlendirilmesini içeren sosyodemografik verilerden oluşmaktadır. Tüberküloz ölçekleri ile ilgili bilgiler, (1) Evet, "bilgisi var" ve (3) hayır "bilgisi yoktu" arasında değişen üç Likert ölçeğinde sınıflandırılmıştır. Ardından, anket verilerini analiz etmek için Sosyal Bilimler İstatistik Paketini (SPSS 25) kullanarak veri analizleri yapılmıştır. Sosyodemografik verileri analiz etmek için yüzdeler ve frekanslar kullanılmıştır. Oluşturulan veri setinin dağılımını test etmek için Kolmogorov-Simirnov testi kullanılmıştır. Tüberküloza ilişkin bilgi düzeylerini bulmak için bir t-testi, kategorik değişkenler arasındaki fark ise ꭓ2 tetsti kullanılarak incelenmiştir. Tüberküloz hakkındaki bilgileri değerlendirmek için üç veya daha fazla grubun bilgi derecelerindeki farklılıkları karşılaştırmak için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Çalışma sonucunda t(256) = -22,880 ve p = 0,000 olarak bulunmuştur. Bu sonuç çalışma esnasında ziyaretçi merkezine gelen kişilerin tüberküloz hakkında bilgiye sahip olmadığı ve/veya bilgilerinin zayıf olduğunu göstermektedir. Elde edilen verilere göre; genle nüfus içerisinde çeşitli eğitim programları oluşturarak tüberküloz hakkında bilgi düzeyinin artırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumun bertaraf edilmesi için bu uzmanlık alanında çalışan kurum ve kişilerin vereceği eğitimler ve programlar yardımıyla toplumun tüberküloz hakkındaki bilgisinin geliştiştirileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to evaluate the level of knowledge about tuberculosis among the general population in the southwest of Libya and an evaluation was made with a questionnaire on people visiting visitor centers for this purpose. In the study, 2,750 people were reached as a total population, among them 275 people representing 10% of the population were selected. Tuberculosis and visitor information data; It consists of sociodemographic data including gender, marital status, age, education level, residence, monthly income, general information, sources of information about tuberculosis, evaluation of the causes and symptoms of tuberculosis, treatments and information about tuberculosis transmission and risk factors for tuberculosis. Information on tuberculosis scales was classified into three Likert scales ranging from (1) yes, "have knowledge" to (3) "no knowledge". Then, data analysis was conducted using the Social Sciences Statistics Package (SPSS 25) to analyze the survey data. Percentages and frequencies were used to analyze sociodemographic data. Kolmogorov-Simirnov test was used to test the distribution of the created data set. A t-test was used to find the level of knowledge on tuberculosis, and the difference between categorical variables was examined using the ꭓ2 test. One-way analysis of variance (ANOVA) was performed to compare the differences in knowledge of three or more groups to evaluate knowledge about tuberculosis. As a result of the study, it was found that t (256) = -22,880 and p = 0,000. This result shows that the people who came to the visitor center during the study did not have information about tuberculosis and/or their knowledge was weak. According to the data obtained; It was concluded that the level of knowledge about tuberculosis should be increased by creating various training programs within the population. In order to eliminate this situation, it is thought that the knowledge of the society about tuberculosis will be improved with the help of the trainings and programs provided by the institutions and individuals working in this area of expertise.