Web servisleri için ontoloji tabanlı model dönüşümü
Ontology based model transformation for web services
Yazar: ALPAY DORUK
Danışman: PROF. DR. N. YASEMİN TOPALOĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Bu tezde, Web Servis modelleri ile Anlamsal Web Servis modelleri arasında ontoloji tabanlı model dönüşümü konusu incelenmiştir.Tezde ilk olarak model kavramı, model güdümlü mimari ve model dönüşümü kavramları incelenmiş ve Anlamsal Web, ontolojiler, ontoloji tabanlı model dönüşümü ve bu konuda kullanılan teknolojiler ile literatürde yer alan çalışmalar incelenmiştir. Servis tabanlı yapıların Anlamsal Web Servisi yapılarına dönüştürülmesi için bu konuda daha önce yapılan çalışmalar açıklanmıştır. Tezin sonraki bölümünde ise ontoloji tabanlı model dönüşümü işlemini gerçekleştirmek için geliştirilecek olan aracın sahip olması gereken mimari, aracın bileşenleri ve geliştirilen bir örnek uygulama hakkında bilgi verilmiştir.Web servisleri için gerçekleştirilen ontoloji tabanlı model dönüşümü ile Web üzerinde şu anda kullanılmakta olan servislerin Anlamsal Web Servislerine dönüştürülebileceği, şu andaki servis geliştiricilerin Anlamsal Web Servisi konusunda bilgi sahibi olmamaları durumunda da ontoloji tabanlı dönüşüm sayesinde Anlamsal Web Servisi geliştirebileceği ortaya konmuştur.Tez kapsamında geliştirilen Ontoloji Tabanlı Model Dönüşüm Aracı sayesinde UML ile modellenen web servisi bilgi modellerinin OWL ontolojileri ve Anlamsal Web Servis bilgi modellerine ontoloji tabanlı olarak dönüştürülmesi sağlanmıştır. Ayrıca mevcut OWL ontoloji belgelerinin de geliştirilen araç kullanılarak WSMO ontolojilerine dönüştürülebilmesi sağlanmıştır. Servis tabanlı olarak modellenen yapıların model dönüşümü sonucunda dönüşeceği yapılar da tez kapsamında örnekler ile gösterilmiştir.Anahtar sözcükler: Model güdümlü mimari, MGM, model dönüşümü, ontoloji, ontoloji tabanlı model dönüşümü, Web Servisi, Anlamsal Web Servisi, UML, SoaML, OWL, WSMO.

Abstract:
In this thesis, the topic of ontology based model transformation form Web Service models to Semantic Web Service models has been studied.Firstly, in the thesis model concept, model driven architecture and model tranformations have been studied. Further Semantic Web, ontologies, ontology based model transformations, technologies used in these domains, and studies, done in the literature, have been studied. In the progressing parts of the thesis model transformation from service oriented structures to Semantic Web Services has been studied and studies about this concept in the literature has been explained. In the progressing parts of the thesis, information about the architecture of the Ontology Based Model Transformation Tool, parts of the tool, and a sample application have been given.By using Ontology Based Model Transformation, the services existing on the current web, may also be transformed to Semantic Web Services. By using Ontology Based Model Transformation Tool, current Web Service Developers may also develop Semantic Web Services even though they don?t have knowledge about them.By means of Ontology Based Model Transformation Tool, developped in the thesis work, web service knowledge models, expressed in UML, may be transformed to OWL ontologies and after that to Semantic Web Service models, expressed in WSML. Also existing OWL ontology documents can also be transformed to WSMO ontologies by using the tool. Service based constructs after model transformation are also shown by using examples.Keywords: Model driven architecture, MDA, model transformation, ontology, ontology based model transformation, Web Services, Sermantic Web Services, UML, SoaML, OWL, WSMO.