İskenderun ilçesi (Hatay) atmosferik polenlerinin mevsimsel dağılımı
Seasonal distribution of atmospheric polens of i̇skenderun district
Yazar: MELİKE ETÖZ
Danışman: DOÇ. DR. MENDERES ÇENET
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu araştırma Ekim 2019 / Eylül 2020 tarihleri arasında Hatay'ın İskenderun ilçesinin atmosferik polen, spor sayıları ve çeşitleri gravimetrik yöntem ile Durham aracı kullanılarak belirlenmiştir. Durham aracına preperatlar yerleştirilmiştir ve her hafta aynı saatte toplanmıştır. İskenderun ilçesinin atmosferik polen ve spor miktarları Durham aracına yerleştirilen preperatlar ile cm² alan birimi olarak, haftalık, aylık periyod şeklinde belirlenmiş, veriler grafik ve tablo haline getirilmiştir. Bir yıllık çalışma boyunca, 24'ü ağaç/ağaçsı, 1'i Poaceae ve 28'i diğer otsu bitkilere ait olmak üzere 53 farklı taksona ait toplam 22810 adet (polen/m³ ) polen tanımlanmıştır. Toplam polen miktarının %62,27'si ağaç/ağaçsı, %15,7'si Poaceae, %22,03'ü diğer otsu taksonlara ait olduğu görülmüştür. Bir yıllık çalışma sonunda bir metre küp havada 14,209 adet (polen/m³ ) odunsu, 3576 adet (polen/m³) poaceae ve 5025 adet (polen/m³) otsu polen tespit edilmiştir. Polen yoğunluğunun Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında en yüksek seviyeye ulaştığı görülmüştür. Atmosferde yoğun olarak sırasıyla Poaceae (%  15,69), Pinaceae (%13), Cupressaceaea (% 10,35), Rutaceae (% 6,19), Rosaceae (% 5,69), Salicaceaea (% 4,84), Asteraceaea (% 4,28), Rhamnaceae (%3,51), Oleaceae (% 3,29), Fabaceae (% 2,68), Moraceaea (% 2,54), Aceraceae (% 2,53), Boraginaceae (% 2,24) familyalarına ait polenlerin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yöre atmosferinde %22,78'si Alternaria, %17,91'i Cladosporium, %15,30'u Drechslera, %11.08'i Ustilago taksonuna ait olmak üzere toplam 5417 adet (spor/m³ ) teşhis edilmiştir. Tespit edilen mantar sporu polen ve spor toplamına göre %19,19'unu oluşturmaktadır. İstatistik inceleme sonucunda ortalama sıcaklık, nisbi nem, rüzgâr hızı ve güneşlenme süresinin, toplam polen ve spor sayısına genellikle pozitif etkisi, yağışın ise negatif etkisi olduğu belirlenmiştir. İskenderun ilçesinde yapılan bu aeropalinolojik çalışma ile çevredeki bitkilerin polinizasyon periyodlarında polenlerden kaynaklı alerjik hastalıkların teşhisinde ve buna bağlı tedavilerde yardımcı olmak amaçlanmıştır.

Abstract:
In this research, atmospheric pollen, spore numbers and varieties of Iskenderun district of Hatay between October 2019 / September 2020 were determined using the gravimetric method and the Durham tool. The preparations were placed in the Durham vehicle and collected at the same time each week. Atmospheric pollen and spore amounts of the Iskenderun district were determined with the preparations placed in the Durham vehicle as cm² area unit, weekly, monthly period, and the data were presented in graphs and tables. During the one-year study, a total of 22810 pollens (pollen/m³) were identified from 53 different taxa, 24 of which are tree/woody, 1 Poaceae and 28 other herbaceous plants. It was seen that 62.27% of the total pollen amount belonged to tree/woody taxa, 15.7% to Poaceae, 22.03% to other herbaceous taxa. At the end of a one-year study, 14,209 (pollen/m³) woody pollen, 3576 (pollen/m³) poaceae and 5025 (pollen/m³) herbaceous pollen were detected in one cubic meter of air. It was observed that the pollen density reached the highest level in March, April, May and June. In the atmosphere, respectively, Poaceae (15.69%), Pinaceae (13%), Cupressaceaea (10.35%), Rutaceae (6.19%), Rosaceae (5.69%), Salicaceaea (4.84%), Asteraceaea (4.28%), Rhamnaceae (3.51%), Oleaceae (3.29%), Fabaceae (2.68%), Moraceaea (2.54%), Aceraceae (2.53%), Boraginaceae. It has been determined that there are pollens belonging to their families (2.24%). In addition, a total of 5417 species (spores/m³) were identified in the local atmosphere, of which 22.78% were Alternaria, 17.91% Cladosporium, 15.30% Drechslera, 11.08% Ustilago taxon. The detected fungal spores constitute 19.19% of the total pollen and spores. As a result of the statistical analysis, it was determined that average temperature, relative humidity, wind speed and sunshine duration generally had a positive effect on the total pollen and spore count, while precipitation had a negative effect. With this aeropalynological study carried out in Iskenderun district, it is aimed to help in the diagnosis of allergic diseases caused by pollen in the pollination periods of the surrounding plants and in the related treatments.