Obsesif kompulsif bozukluk hastalarında otistik özelliklerin göz izleme görevleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of authistic features in obsessive compulsive disorder patients with eye monitoring tasks
Yazar: YUNUS AKKEÇİLİ
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM PIRILDAR ; DOÇ. DR. ÖZLEM KUMAN TUNÇEL ; UZMAN CENAN HEPDURGUN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Fenotip = Phenotype ; Göz izleme = Eye tracking ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder

Özet:
GİRİŞ:  Otizm Spektrum Bozukluğu olan kişilerin akrabalarında klinik eşiğin altında da olsa daha yüksek bulunan ve genel popülasyonda da normal olarak dağılan sosyal, iletişimsel ve davranışsal otistik özelliklerin sürekliliği ortaya konmuştur. (Geniş Otizm Fenotipi, BAP, GOF). Daha önce yapılan çalışmalarda Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) hastalarında otistik özelliklerin sıklığının fazla olduğu saptanmıştır. Bu özelliklerin OKB'de; semptom şiddeti ve niteliği, tedavi cevabı, sosyodemografik özellikleri üzerindeki etkileri de önceki çalışmalarda incelenmiş, araştırmacılar konu hakkında daha fazla çalışma yapılmasının önemine vurgu yapmışlardır. Ayrıca OKB bulgularıyla otistik bulguların klinik görünümü sıklıkla karışan durumlardır. 
 
YÖNTEM: Bu çalışmada yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve zeka düzeyleri açısından benzer özelliklere sahip üç katılımcı gurubuna (OSB hastaları, OKB hastaları ve sağlıklı kontroller) Otizm Spektrum Anketi (OSA), Brown İnançların Değerlendirilmesi Ölçeği (BİDÖ), Tikler için Uyarıcı Dürtüler Ölçeği (TİUDÖ) ölçekleri ile birlikte iki ayrı nitelikte göz izleme görevleri (sosyal ve fiziksel normların ihlal edildiği resimler ve etkileşimli sosyal uyaranlardan oluşan videolar) uygulanmıştır.  Katılımcıların otistik özelliklerinin şiddeti, içgörü düzeyleri, tik şiddetleri ve göz izleme görevlerinin sonuçları belirlenmiş; gruplar arasında karışık desen varyans analizleri ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlarla OKB katılımcılarına uygulanan Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği sonuçları arasındaki ilişkiye Spearman korelasyon analizleriyle bakılmıştır.   

BULGULAR:  Çalışmaya kabul edilen 48 (OSB:14, OKB:18, Kontrol:16) katılımcının verileri analizlere dahil edilmiştir. Her parametre için normallik ve homojenlik varsayımlarını sağlamayan katılımcıların verileri ilgili parametre için analiz dışında bırakılmıştır. OSB ve OKB gruplarının; OSA, BİDÖ, TİUDÖ sonuçlarında sağlıklı kontrollerden anlamlı derecede farklılaştığı saptanmıştır (p's<0.001). Resimlerle ilgili göz izleme görevlerinde; katılımcılar arasında doğru cevaplarda anlamlı bir farklılık olmadığı ve tüm katılımcıların tuhaf resimleri ayırt edebildiği saptanmıştır. OSB ve OKB gruplarının reaksiyon süresinin tüm resimler için kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha uzun olduğu görülmüştür (p's<0.049). Resimlerdeki ilgi alanlarında OSB grubunun ilk fiksasyon sürelerinin hem OKB (p=0.005) hem Kontrol (p=0.024) grubundan uzun olduğu saptanmıştır. OSB grubunda sosyal tuhaf resimlerdeki ilgi alanlarında ilk fiksasyona dek geçen sürenin ise OKB grubundan (p=0.012) anlamlı olarak uzun olduğu saptanmıştır.  OKB grubu için ilgi alanına ilk fiksasyona dek geçen zamanın, algısal tuhaflıklarda sosyal tuhaflıklara göre anlamlı derecede uzun olduğu görülmüştür (p=0.011). Video uyaranlardan oluşan göz izleme görevlerinde; OSB grubunun "Fransızca Öğreniyoruz!" videosunda yüzlere kontrollerden anlamlı derecede daha az odaklandıkları (p=0.022) ve daha geç fikse (p=0.012) oldukları; ön nesnelere (p=0.009) kontrollerden daha fazla odaklandıkları saptanmıştır. "Heykeltraş Olmanız İçin Buyrun İlk Ders: Heykele Giriş" videosunda OSB grubunun yüzlere kontrollerden daha az odaklandıkları saptanmıştır (p=0.023). "Örgü Örmeyi Öğreniyoruz!" videosunda ise ilgi alanlarına odaklanma süreleri açısından anlamlı farklılık görülmemiştir. OKB katılımcılarına uygulanan Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği sonuçları ile ölçek ve göz izleme görevlerinden elde edilen verilerin korelasyon analizlerinde anlamlı sonuçlara rastlanmamıştır. 

TARTIŞMA: OKB grubunun yapılan ölçek değerlendirmelerinde; OSA ölçek puanlarının (Toplam puan, Hayal Gücü alt ölçeği, İletişim alt ölçeği, Sosyal Beceri alt ölçeği) sağlıklı kontrollerden anlamlı olarak daha fazla olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar, OKB hastalarında otistik özelliklerin sıklığının sağlıklı kontrollerden fazla olduğunu göstermektedir. Resimlerdeki göz izleme görevleri sonuçları değerlendirildiğinde; OSB grubunun kontrol katılımcılarından farklılaştığı, saptanan ince farklılıkların OSB hastalarının sosyal dikkat ve sosyal biliş eksikliklerini yansıtabileceği düşünülebilir. Resimlerdeki göz izleme parametrelerinde, OSB ile Kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı saptanan parametrelerin OKB grubunda anlamlı farklılığa ulaşmadığı saptanmıştır. Video göz izleme görevi sonuçları; OSB grubu ile kontrolleri yüze odaklanma süreleri açısından anlamlı oranda ayırmıştır. OKB grubunun yüze odaklanma sürelerinin; OSB grubundan fazla ve kontrol grubundan az olması, gruplar arasında anlamlı fark olmasa da ilgi alanı analizlerinde grup etkisinin ve gruplar arasındaki lineer ilişkinin olması dikkat çekmiştir. İstatistiksel sonuçlarda anlamlı farklılık olmaması; OKB grubunun katılımcı sayısının az olmasından kaynaklanan kısıtlılığımızın bir sonucu olarak değerlendirilebilir.

SONUÇ: OKB grubunun yapılan ölçek değerlendirmelerinde; OSA ölçek puanlarında sağlıklı kontrollerden daha fazla otistik özelliklerinin olduğu görülmüştür. 
Göz izleme görevlerinin sonuçlarının OSB hastaları ile sağlıklı kontroller arasında anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Etkileşimli video içerikten oluşan uyaranların, resimlerden oluşan uyaranlara göre OSB grupta sosyal dikkat bozukluğunu daha iyi ayırt edebildiği görülmüştür. OKB grubunda saptanan otistik özelliklerle ilgili göz izleme verilerinde anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Video uyarandan oluşan görevlerde OKB grubu için de yüzlerdeki odaklanma süreleri için grup etkisinin görülmesi ve kontrollerden ayrılmaya yaklaşan sonuçların görülmesi dikkat çekmiştir. İleride yapılacak çalışmalarda; örneklem grubu daha fazla sayıda katılımcıya sahip olabilecek, etkileşimli sosyal uyaranlarla yapılacak olan göz izleme çalışmalarının, OKB hastalarında otistik özellikleri göz izleme görevleriyle saptayabilmesi mümkün olabilecektir.

Abstract:
INTRODUCTION: The persistence of social, communicative and behavioral autistic traits, which are found to be higher, albeit below the clinical threshold, in the relatives of people with autism spectrum disorder and normally distributed in the general population has been demonstrated (Broad Autism Phenotype, BAP). In previous studies, it was determined that the frequency of autistic features is high in patients with obsessive compulsive disorder (OCD). These features in OCD; The effects on symptom severity and quality, treatment response, and sociodemographic characteristics were also examined in previous studies, and researchers emphasized the importance of conducting more studies on the subject. In addition, the clinical appearance of OCD findings and autistic findings are often confused.
 
METHODS: Three participant groups (ASD patients, OCD patients and healthy controls) with similar characteristics in terms of age, gender, education level and intelligence levels were accepted into this study. Two separate eye-tracking tasks (pictures in which social and physical norms are violated and videos consisting of interactive social stimuli) were administered to all participants, along with the Autism Spectrum Questionnaire (AQ), Brown's Assessment of Beliefs Scale (BABS), and Premonitory Urge for Tics Scale (PUTS) scales. The severity of the autistic characteristics of the participants, their level of insight, the severity of tic and the results of the eye tracking tasks were determined; mixed pattern analysis of variance was compared between groups. The relationship between the results obtained and the Yale-Brown Obsession Compulsion Scale applied to OCD participants was examined by Spearman correlation analysis.

RESULTS: The data of 48 (OSD:14, OCD:18, Control:16) participants who were accepted into the study were included in the analyses. The data of the participants who did not provide the normality and homogeneity assumptions for each parameter were excluded from the analysis for the relevant parameter. ASD and OCD groups; It was found that the AQ, BABS and PUTS scores differed significantly from healthy controls (p's<0.001). In eye tracking tasks related to pictures; It was determined that there was no significant difference in correct answers among the participants and that all participants were able to distinguish strange pictures. It was observed that the reaction time of the ASD and OCD groups was significantly longer for all pictures than the control group (p's<0.049). It was determined that the first fixation durations of the ASD group in the areas of interest in the pictures were longer than both the OCD (p=0.005) and Control (p=0.024) groups. In the ASD group, the first fixation in the areas of interest in socially weird pictures was found to be significantly longer than that of the OCD group (p=0.012). For the OCD group, the time from first fixation to the area of interest was found to be significantly longer in perceptual quirks than in social quirks (p=0.011). In eye tracking tasks consisting of video stimuli; OSB group's "Fransızca Öğreniyoruz!" they focused on the faces significantly less (p=0.022) and fixed later (p=0.012) in the video; It was determined that they focused more on anterior objects (p=0.009) than controls. It was determined that the ASD group focused on faces less than the controls in the video "Heykeltraş Olmanız İçin Buyrun İlk Ders: Heykele Giriş" (p=0.023). "Örgü Örmeyi Öğreniyoruz!" In the video, there was no significant difference in terms of focusing on areas of interest. No significant results were found in the correlation analyzes of the Yale-Brown Obsession Compulsion Scale applied to OCD participants and the data obtained from the scale and eye tracking tasks.

DISCUSSION: In the scale evaluations of the OCD group; AQ scale scores (Total score, Imagination subscale, Communication subscale, Social Skills subscale) were found to be significantly higher than healthy controls. These results show that the frequency of autistic features is higher in OCD patients than in healthy controls. When the results of eye tracking tasks in pictures are evaluated; It can be thought that the ASD group differed from the control participants, and the subtle differences detected may reflect the social attention and social cognition deficiencies of ASD patients. In the eye tracking parameters in the pictures, it was determined that the parameters that were found to be statistically significant between the ASD and Control groups did not reach a significant difference in the OCD group. Video eye tracking task results: A significant difference was made between the ASD group and the controls in terms of focusing time on the face. The duration of focusing on the face of the OCD group; Although it was more than the ASD group and less than the control group, there was no significant difference between the groups, the group effect in the interest analysis and the linear relationship between the groups drew attention. No significant difference in statistical results; It can be considered because of our limitation due to the small number of participants in the OCD group.

CONCLUSION: In the scale evaluations of the OCD group; AQ scale scores were found to have more autistic features than healthy controls.
It was observed that the results of eye tracking tasks differed significantly between ASD patients and healthy controls. It was observed that stimuli consisting of interactive video content were able to distinguish social attention disorder better in the ASD group than stimuli consisting of pictures. No significant difference was found in eye tracking data related to autistic features detected in the OCD group. In the tasks consisting of video stimuli, the group effect for the focusing times on the faces and the results approaching the separation from the controls were observed for the OCD group. In future studies, The sample group may have a larger number of participants, and eye tracking studies with interactive social stimuli will be able to detect autistic features in OCD patients with eye tracking tasks.