Meslek liselerinin fiziksel koşullarıyla meslek öğretmenlerinin iş tatmin düzeyleri arasındaki ilişki
Relationship between physical conditions of vocational high schols and job satisfaction leves of vocational teachers
Yazar: MERVE ÖZEK
Danışman: PROF. DR. BİRSEN GÜZEL
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fiziksel değişkenler = Physical varrants ; Liseler = High schools ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Çalışma koşulları = Working conditions ; Çevre koşulları = Environmental conditions ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Mesleki Eğitim, Toplumumuzda her meslek alanında kalifiye eleman ihtiyacını karşılayabilmek için mümkün olan tüm bilgi ve becerilerin öğretildiği eğitim şeklidir. Mesleki eğitimin amacı, her toplumun ve işverenlerin istekleri yönünde kişilere belli bir iş dalının gerektirdiği bilgi, yetenek ve uygulama yeterliliklerinin kazandırılmasıdır. Ülkemizde mesleki teknik eğitimle ilgili bazı sorunlar ortaya çıkmaktadır. Örneğin, gelişen teknolojiye uyum sağlanamaması, nitelik sorunu; öğrencilerin mesleki yeterlilikleri kazanamaması, atölyelerin eksiklerinin giderilmeme, mesleki eğitim veren okul binalarının tek tip proje halinde yapılması vs. Bu sorunların en önemlilerinden biri ise, öğretmenlerin iş doyumudur. İş doyumu, eğitim üzerinde etkin bir rol oynamaktadır. İş doyumunun içeriğini etkileyen çeşitli faktörler ve bunların sonuçlarından doğan denge, eşitlik, iyilik kavramları iş doyumunu oluşturmaktadır. Öğretmenlerin meslek doyumunu etkileyen bireysel sorunlar; yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, meslekte çalışma yılı örgüt olarak iş ve işin niteliği, işyeri sosyal ortamı, ücret vb. olarak ele almak mümkündür. Bu çalışmada ise okulların örgütsel faktörlerden biri olan fiziksel koşulların, hem bina özellikleri (büyüklük, kullanılabilirlik, işlevsellik) hem atölye varlığı ve mekân büyüklüğü (öğrenci sayısına ve donanıma göre) hem de meslek dallarına uygun makine teçhizat yeterliliği bakımından uygun olup olmamasının meslek öğretmenlerinin iş doyumuyla ilişkisini incelemek amaçlanmaktadır. İstanbul İli Silivri, Çatalca, Esenyurt, Büyükçekmece, Şişli, Avcılar, Bahçelievler, Küçükçekmece, Bağcılar İlçelerinde bulunan endüstri meslek liselerinde görev yapmakta olan rastgele olarak seçilen 149 meslek öğretmeni dâhil edilmiştir. Çalışmada öğretmenlerin iş-tatmin düzeylerinin belirlenmesi için "Minnesota İş Tatmin Ölçeği (Weiss, David,England & Lofquist, 1967)'' ve kurumların genel olarak ve atölyelerinin fiziki şartlarına ilişkin memnuniyet düzeylerinin tespiti için "Fiziki Ortam Formları 1-2-3" ve demografik özelliklerinin belirlenmesi için de "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Gerçekleştirilen analizler ışığında öğretmenlerin iş-tatmin düzeylerinin bulundukları kurumun ve atölyelerinin fizikler şartları ile istatistiksel olarak anlamlı biçimde ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin iş-tatmin düzeyleri ve fizik ortam memnuniyet düzeyleri çeşitli demografik özelliklere göre karşılaştırılmış ve sonuçlar mesleki eğitimin niteliğini artırabilecek unsurlar bağlamında tartışılmıştır.  

Anahtar Kelimeler: Meslek Lisesi, Fiziksel Koşullar, Meslek Öğretmeni, İş Tatmini(Doyumu)

Abstract:
Vocational education focuses on teaching various related skills and knowledge possible in order to fulfill qualified personnel (staff) needs in many kinds of jobs and occupations in society. The purpose of vocational education is to teach persons the information, skills and practical related knowledge regarding the applications needed in a particular field according to the necessities (wishes) of every society and employers. In Turkey we have some challenging concerning issues on vocational and technical education. For instance we have some problems in catching the newest technological developments; students have important problems to acquire vocational skills enough; the problem of hardware in workshops and the school buildings are built in one- type not according to the needs of the vocation etc. One of the most important of all these problems is the job satisfaction level of vocational teachers. This has an effective role in teaching. There are many factors that affect the job satisfaction of teachers and also the concepts such as balance, equality, goodness from the vocational satisfaction are age, gender, education level, the number of years he/she Works, the qualification of work, the atmosphere of work place and fare. The purpose of this work is to investigate the relation between the job satisfaction level of teachers and the physical conditions of school buildings, (how big, utility, functionality) having workshops, having large workplace in the terms of student numbers and school equipment, having the necessary technical equipment according to the fields of vocations. 149 randomly-selected vocational teachers from Şişli, Silivri, Çatalca, Esenyurt, Büyükçekmece, Avcılar, Bahçelievler, Küçükçekmece ve Bağcılar districts in İstanbul have been participated to the study. In this thesis "Minnesota Job Satisfaction Scale" has been utilized to determine the jop satisfaction level of teachers. I order to determine the general satisfaction of institutions and the satisfaction of physical conditions of workshops "Physical Condition Forms I,II,III. In addition, "Demographic Information Form" has been implemented to determine the demographic information of the participated teachers. The results realized that there is meaningful relations between the level of job satisfaction of teachers and the physical conditions of institutions and their workshops. Also, the level of job satisfaction of teachers and satisfaction of their physical condition have been compared according to their demographical features and the results have been discussed in terms of the factors having important roles in improvement of vocational education quality. 
Key Words:  Vocational High School, Physical Condition, Vocational Teachers, Job Satisfactio