Sosyolojik açıdan hafızlık eğitimi alan öğrenciler (Elazığ örneği)
Students having hafız training in a sociologial perspective: Elazığ simple
Yazar: SEYHAN YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. BEYZADE NADİR ÇETİN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Hafızlık = Memorization ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kur`an kursları = Koran schools ; Sosyoekonomik analiz = Socio-economic analysis ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis

Özet:
Bu çalışma ile hafızlık müessesinin tarihsel olarak ortaya çıkışı, geçirdiği aşamalar, Türkiye'deki serüveni, hafızlık eğitimi alan öğrencilerin hayata bakışları ve sosyo ekonomik durumlarının ortaya konması amaçlanmaktadır.
İslam dünyasında hafızlık müessesesinin ortaya çıkması Peygamber (s.a.s) efendimize ilk vahiy inmesiyle birlikte başlamıştır. Çünkü yazılı edebiyatın pek yaygın olmadığı Arap toplumunda Kur'an-ı Kerim'in unutulma kaygısından dolayı ezberleme mecburiyeti ortaya çıkmıştır. Bu sebeple hafızlık olgusu 7. Yüzyıla kadar dayanmaktadır. 7. Yüzyılla birlikte başlayan hafızlık çalışmaları hicretle birlikte zirve yapmıştır. Peygamber efendimizin vefatının ardından Halifelik dönemlerinde ve sonraki Abbasî ve Emeviler dönemlerinde hafızlığı birer müessese haline getirmek için ciddi çabalar ortaya konmuştur. Bu çabalar sonucu hafızlık olgusu İslam Toplumlarında önemli bir müessese haline gelmiştir. Diğer İslam Toplumlarında olduğu gibi Türk Toplumunda da hafızlık müessesesinin kurumlaşması için çeşitli adımlar atılmıştır. Selçuklu, Osmanlı ve son olarak Cumhuriyet Döneminde atılan adımlarla hafızlık müessesi günümüze kadar ulaşmıştır. Günümüzde ise hafızlık eğitimi Türkiye Cumhuriyeti yasa ve yönetmelikleri ışığında devam etmektedir. Bu çalışma ile hafızlık müessesesinin ortaya çıkışı, İslam dünyasında geçirdiği tarihsel aşamalar ve günümüz Türkiye'sine nasıl bir kurumsallaşmayla ulaştığı teorik olarak belirtilmiş, uygulamalı kısmında ise Elazığ ilinde hafızlık eğitimi veren Yatılı Kur'an Kurslarındaki öğrencilere nicel anket tekniğine uygun sorular sorulup cevaplar alınmıştır. Öğrencilerin anket sorularına verdiği yanıtlardan bu kurslara nasıl baktıkları, hayat şartlarının nasıl olduğu ve sosyo ekonomik durumlarının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.
Bu çalışma tamamlandığında hedeflenen Yatılı Hafızlık Kur'an Kurslarında kalan öğrencilerin sosyo ekonomik durumları ortaya konulmuş ve bu kurumlara gelmelerindeki temel sebebin ne olduğunu kendi ifadeleriyle ortaya çıkarılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Hafız, Yatılı Kur'an Kursları, Tarihsel Boyut, Sosyolojik Boyut

Abstract:
This study hafızlık historical emergence of the institution, the stages are adventures in Turkey, the driver currently training the students are intended to reveal the socio-economic situation and outlook on life.
The emergence of hafiz institution in the Islamic world started with the first revelation to our master the Prophet. Because in the Arab society, where the written literature is not very common, the obligation to memorize the Qur'an has emerged due to the concern of being forgotten. For this reason, the phenomenon of hafiz dates back to the 7th century. Hafiz studies, which started with the 7th century, peaked with the migration. After the death of the Prophet, serious efforts were made to make hafizlik an institution during the Caliphate and later Abbasid and Umayyad periods. As a result of these efforts, the phenomenon of hafiz has become an important institution in Islamic societies. As in other Islamic societies, various steps have been taken to institutionalize the hafiz institution in Turkish society. With the steps taken in the Seljuk, Ottoman and finally the Republic Period, the hafiz establishment has reached today. Today continues the driver currently training in the laws and regulations of the Republic of Turkey lights. This emergence of working with hafiz institution, the Islamic world through the historical stage and present-day Turkey to how to be described theoretically by an institutionalized by contact, while the practical part of the student to the quantitative survey techniques to appropriate questions in Elazig province hafızlık providing education Boarding Koran courses asked and answers were received. It was aimed to reveal how the students looked at these courses, how their living conditions were and their socio-economic status from the answers they gave to the questionnaire questions.
When this study is completed, it is aimed to reveal the socio-economic status of the students who stay in the Boarding Hafiz Koran Courses and to reveal the main reason for their coming to these institutions with their own expressions.

Keywords: Hafiz, Boarding of the Koran Courses, Historical of Dimension, Sociological of Dimension