Solucan gübresi ve bitki gelişimini uyarıcı rizobakteri (PGPR) uygulamalarının domateste (Solanum lycopersicum L.) bitki gelişimi, verim ve meyve kalite özellikleri üzerine etkileri
Effects of vermicompost and plant growth stimulatingrhisobacteria (PGPR) applications on plant development,yield and fruit quality characteristics in tomato(Solanum lycopersicum L.).
Yazar: ŞENEL GÖKÇEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN ALTUNLU
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, tarımda sürdürülebilirlik bakımından aşırı kimyasal gübrelemeyi, farklı vermikompost seviyeleri ve bitki gelişimini teşvik edebilme yeteneğine sahip iki yerel kök bakterisi (Bacillus megaferium WSH-002 ve Pseudomonas putida strain GN04) kullanılarak, azaltmak amacıyla domates bitkisinde çiftçi koşullarında yapılmıştır. Deneme konuları 2 farklı kimyasal gübreleme seviyesi (%100 ve %50), 3 farklı vermikompost seviyesi (0, 200 ve 400 kg/da) ve iki yerel kök bakterisinin 4 farklı uygulamaları (bakteri uygulanmayan, her iki bakteri ayrı ayrı ve ikisi birlikte) olarak belirlenmiştir. Çalışmanın yapılacağı alandan alınan toprak örneğinin analizi yapıldıktan sonra uygulamalara başlanmıştır. Uygulamaların bitki gelişimine (bitki boyu, bitki gövde çapı, yaprak klorofil miktarı, gövde yaş ve kuru ağırlığı, kök yaş ve kuru ağırlığı), verime (toplam ve pazarlanabilir bitki başına meyve ağırlığı, toplam ve pazarlanabilir bitki başına meyve sayısı, ortalama meyve ağırlığı ve çapı) ve meyve kalitesine (meyve kuru ağırlığı, meyve suyu EC ve pH değeri, toplam suda çözünebilir kuru madde miktarı, titre edilebilir asit miktarı, vitamin C ve meyve sertliği) etkileri incelenmiştir. 
Kimyasal gübrelemenin % 50 oranında azaltılması bitki gelişimini azaltmıştır. Azaltılmış kimyasal gübrelemeye vermikompost ilavesi bitki gelişimini olumlu yönde etkilemiştir. Tüm bitki gelişim parametrelerinde yüksek dozda (400 kg/da) vermikompost ilavesi % 100 kimyasal gübrelemeye eşit oranda bitki gelişimi sağlamıştır. Tüm gübreleme uygulamalarında kök bakterisi uygulanan bitkiler bakteri uygulanmamışlara göre daha fazla bitki boyu, bitki gövde çapı, klorofil içeriği, gövde ve kök yaş ile kuru ağırlığı oluşturmuşlardır. Azaltılmış kimyasal gübreleme uygulamasına ilave vermikompost ve bitki gelişimini teşvik eden kök bakterisi kullanımı ürün verimini %100 kimyasal gübrelemeye yakın ve üstü olacak şekilde arttırmıştır. Her iki kök bakterisinin birlikte ve tek başlarına domates bitkisinde kullanımı, yüksek miktarda vermikompost uygulaması ile azaltılmış kimyasal gübre uygulamasına kıyasla meyve kalitesini olumlu yönde etkilemiştir. En iyi bitki gelişimi, verim ve meyve kalitesi %50 azaltılmış kimyasal gübreleme uygulamasına 400 kg vermikompost uygulamsına ilave her iki bakterinin beraber kulalanıldığı uygulamada izlenmiştir.
Monokültür üretimi yapılan örtü altı yetiştiriciliğinde, aşırı kimyasal gübre kullanımı toprakta aşırı bitki besin elementlerinin birikimine ve toprak tuzluğuna sebep olan önemli bir problemdir. Çalışmamız toprağa yüksek organik madde katkısı vermek için ilave edilen vermikompost ve kök bakterilerinin %50 varan oranlarda kimyasal gübrelemenin azaltılmasında önemili olduğunu göstermiştir.
Anahtar Kelimeler: 	Domates, Vermikompost, Bacillus megaferium WSH-002, Pseudomonas putida strain GN04, Mikrobiyal Gübre

Abstract:
This study was conducted under farmer conditions on tomato plants in order to reduce excessive chemical fertilization in terms of sustainability in agriculture by using different vermicompost levels and two local root bacteria (Bacillus megaferium WSH-002 and Pseudomonas putida strain GN04) that have the ability to promote plant growth. The trial subjects were determined as 2 different chemical fertilization levels (100% and 50%), 3 different vermicompost levels (0, 200 and 400 kg/da) and 4 different applications of two local root bacteria (none, alone and together).  Applications were started after the analysis of the soil sample taken from the area where the study woul be carried out. The effects of the applications on plant growth (plant height, plant stem diameter, leaf chlorophyll amount, stem fresh and dry weight, root fresh and dry weight), yield (total and marketable furit-weight of plant, total and marketable fruits number of plant, average fruit weight and diameter) and fruit quality (Furit dry weight of fruit, EC and pH value, of fruit juice, total amount of water-soluble solids, amount of titratable acid, vitamin C and fruit hardness) were examined.
Plant growth decreased with a 50% reduction in chemical fertilization. The addition of vermicompost to reduced chemical fertilization positively affected plant growth. In all plant growth parameters, the addition of high doses of vermicompost (400 kg/da) provided plant growth equal to 100% chemical fertilization. In all fertilization applications, plants treated with root bacteria produced more plant height, plant stem diameter, chlorophyll content, stem and root fresh weight, and stem and root dry weight than those without bacteria application. The use of vermicompost and plant growth-promoting root bacteria in addition to reduced chemical fertilization increased crop yield to levels close to or above 100% chemical fertilization. The use of root bacteria (alone or together) and the high amount of vermicompost affected fruit quality positively compared to reduced chemical fertilizer application. The best plant growth, yield and fruit quality were observed in addition to the application of 50% reduced chemical fertilization and 400 kg vermicompost.

In monoculture greenhouse cultivation, excessive use of chemical fertilizers is an important problem that causes excessive accumulation of plant nutrients in the soil and soil salinity. Our study has shown that vermicompost that added to high organic matter to the soil and root bacteria in reducing chemical fertilization by up to 50%.
Key Words: 	Tomato, Vermicompost, Bacillus megaferium WSH-002, Pseudomonas putida strain GN04, Microbial Fertilizer