Gram negatif bakteri kaynaklı kan dolaşımı enfeksiyonlarında klinik eczacılık hizmetlerinin değerlendirilmesi
Development and evaluation of clinical pharmacy services in gram-negative bloodstream infections
Yazar: RUMEYSA ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. MESUT YILMAZ
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Gram negatif bakterilerin (GNB) neden olduğu kan dolaşımı enfeksiyonları (KDE) yüksek morbidite ve mortalite oranlarıyla ciddi bir halk sağlığı sorunu oluşturmaktadır. Çalışmamızda, KDE tedavi sürecinde ilaçla ilgili sorunların (İLİS) Avrupa Farmasötik Bakım Ağı (Pharmaceutical Care Network Europe Association-PCNE) v9.1 kriterlerine göre tespit edilmesi ve klinik eczacı tarafından yapılan girişimlerin etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamız, Nisan 2023-Nisan 2024 tarihleri arasında İstanbul'da üçüncü basamak bir hastanede yürütülmüştür. GNB tespit edilen 18 yaş ve üstü ilk 75 hasta kontrol grubuna, sonraki 75 hasta ise müdahale grubuna dahil edilmiştir. Kontrol grubunda hastalar sadece takip edilirken, müdahale grubunda klinik eczacılar tarafından önerilerde bulunulmuştur. Kontrol grubunda hasta başına düşen İLİS sayısı 2,61 iken, müdahale grubunda bu oran 1,41olarak tespit edilmiştir. Müdahale grubunda tespit edilen İLİS'lerin %88,7'si çözülmüş ve klinik eczacılar tarafından yapılan girişimlerin %82,25'i kabul edilmiştir. Kontrol grubunda ilk 24 saat içinde uygun antibiyotik başlama oranı %72 iken, müdahale grubunda bu oran %97,34 olarak tespit edilmiştir (p<0,05). Taburculuk sonrası 30 gün içerisinde hastaneye yeniden başvuru oranları kontrol grubunda %42,67 iken, müdahale grubunda bu oran %18,67'dir (p<0,05). Çalışmamızın verilerine göre, klinik eczacının antimikrobiyal tedavi yönetiminde uygun antibiyotik tedavisine erken başlanmasına ve taburculuk sonrası hastaneye yeniden başvuru oranının azaltılmasına katkı sağlayabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Bloodstream infections (BSI) caused by gram-negative bacteria (GNB) constitute a serious public health problem with high morbidity and mortality rates. Our study aimed to identify drug-related problems (DRPs) during the BSI treatment process according to the Pharmaceutical Care Network Europe Association (PCNE) v9.1 criteria and to evaluate the effects of interventions performed by the clinical pharmacist. Our study was conducted in a tertiary hospital in Istanbul between April 2023 and April 2024. The first 75 patients aged 18 years and over with GNB were included in the control group, and the following 75 patients were included in the intervention group. While patients in the control group were only followed up, recommendations were made by clinical pharmacists in the intervention group. While the number of DRPs per patient in the control group was 2.61, this rate was determined as 1.41 in the intervention group. In the intervention group, 88.7% of the detected DRPs were resolved and 82.25% of the interventions made by the clinical pharmacists were accepted. While the rate of appropriate antibiotic initiation within the first 24 hours in the control group was 72%, this rate was found to be 97.34% in the intervention group (p<0.05). While the hospital readmission rate within 30 days after discharge was 42.67% in the control group, this rate was 18.67% in the intervention group (p<0.05). According to the data of our study, we think that the clinical pharmacist can contribute to the early initiation of appropriate antibiotic therapy in antimicrobial treatment management and to reduce the rate of readmission to the hospital after discharge.