Yaşlı COVID-19 hastalarında hematolojik parametreler, kırılganlık ve mortalite ilişkisi
The relationship between frailty, hematological parameters and mortality in older adults with COVID-19
Yazar: SAMET ADA
Danışman: DOÇ. DR. BİRKAN İLHAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Geriatri = Geriatrics ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: COVID-19, 2 yıldan uzun süredir dünyada milyonlarca insanı etkileyen ve ciddi morbidite ve mortaliteye neden olan bir enfeksiyöz hastalıktır.  Kırılganlık; çeşitli sistemlerde yaşa bağlı fizyolojik düşüşün olduğu, biyolojik rezerv kaybıyla karakterize, dış stresörlere karşı daha fazla savunmasızlıkla ve yatkınlıkla karakterize bir geriatrik sendromdur ve ciddi morbidite ve mortaliteyle ilişkilidir. Bu çalışmada hastanede COVID-19 nedeniyle yatan yaşlı hastalarda hematolojik parametreler ve kırılganlık arasında mortalite açısından ilişki incelenmiştir.
Gereç ve yöntem: Prospektif olarak yapılan çalışmaya 10.11.2020-03.12.2020 tarihleri arasında Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi COVID kliniklerinde yatan 60 yaş ve üzeri hastalar alındı. Kırılganlığı değerlendirmek için FRAIL kırılganlık anketi kullanıldı. Laboratuvar parametrelerinden lökosit sayısı, nötrofil sayısı, lenfosit sayısı, hemoglobin değeri, platelet sayısı, ferritin düzeyi, D-Dimer düzeyi, troponin T düzeyleri ile CRP düzeyleri kullanıldı. Hastaların 1.ay ve 3.ay mortaliteleri değerlendirildi.

Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 154 hastanın % 26,62 (n=41)'si kırılgan olarak saptandı. Hastaların ortanca WBC sayısı 6560 x106/L (min: 480, max: 116270) , ortanca lenfosit sayısı 930 x106/L (min: 240, max: 100590) , ortanca nötrofil sayısı 4870 x106/L (min: 20, max: 28150) , ortanca hemoglobin değeri 12,2 g/dL (min: 5,4, max: 17,2) , ortanca D-Dimer değeri 904 µg/L (min: 155, max: 10003) , ortanca CRP değeri 93 mg/L (min: 0,4, max: 706) , ortanca ferritin 502 µg/L (min: 15, max: 25130) , ortanca troponin T ise 0,02 ng/L (min: 0, max: 2,75) olarak görüldü. 
Hastalarda 1.ay mortalite %19,61 (n=30), 3.ayda bakılan mortalite ise %24,03 (n=37) olarak saptandı. Kırılgan olan ve olmayan popülasyonda 1.ay mortalite sırasıyla %33,3 (n=10) ve %23,3 (n=7) , 3.ay mortalite ise sırasıyla %37,84 (n=14) ve %18,92 (n=7) olarak görüldü (p>0,05). Kırılgan hastalarda troponin değeri anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p< 0,001). Mortalite ile troponin yüksekliği arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki bulundu (1.ay için p: 0,015, 3.ay için p: 0,011).

Sonuç: Çalışmamızda COVID-19 nedeniyle hastanede yatan yaşlı hastalarda 1.ay ve 3.ay mortalite ve kırılganlık arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmazken, artmış troponin düzeyleri ile mortalite arasında ve artmış troponin düzeyleri ile kırılganlık arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, kırılganlık, laboratuvar, mortalite

Abstract:
Aim: COVID-19 is a infectious disease that affects millions of people in the world and is an important cause of the morbidity and mortality. Frailty is a geriatric syndrome characterized by a decrease in physical and physiological reserve and increased vulnerability and susceptibility to external stressors. It is an important cause of morbidity and mortality in older adults. In this study, we aimed to investigate the relationship between mortality, hematological parameters and frailty in hospitalized older adults with COVID-19.
Materials and Methods: In this prospective study, 154 patients were included those were hospitalized between 01.11.2020-31.12.2020 at Şişli Hamidiye Etfal Health Practice and Research Center COVID-19 inpatient clinics. Frailty was evaluated with FRAIL scale. Complete blood count, CRP, ferritin, D-dimer and troponin levels were included as hematological parameters.

Results: Forty-one of the 154 patients (%26,6) were categorized as frail. In the study population, median WBC count was 6560 x106/L (min: 480, max: 116270) , median lymphocyte 930 x106/L (min: 240, max: 100590) , median neutrophil 4870 x106/L (min: 20, max: 28150) , median hemoglobin 12,2 g/dL (min: 5,4, max: 17,2) , median D-Dimer 904 µg/L (min: 155, max: 10003) , median CRP 93 mg/L (min: 0,4, max: 706) , median ferritin 502 µg/L (min: 15, max: 25130) , median troponin T was 0,02 ng/L (min: 0, max: 2,75).  One month mortality rate was %19,61 (n=30), 3rd month mortality rate was %24,3 (n=37). In the frail and non-frail population, 1 month mortality rate was respectively %33,3 (n=10) and %23,3 (n=7), 3rd month mortality rate was respectively %37,84 (n=14) and %18,92 (n=7) (p>0,05). Troponin T levels were significantly higher in the frail patients compared to the non-frail patients (p<0,001) . There was a statistically significant relationship between elevated troponin levels and mortality (1 month  p: 0,015, 3 month p: 0,011) .
Conclusion: In this study, there was no significant relationship between mortality and frailty status. A statistically significant relationship between elevated troponin levels and frailty was observed. There was also significant relationship between elevated troponin levels and mortality in our study.
Key words: COVID-19, frailty, laboratory, mortality