Türkiye'de sporcuların stresle başa çıkma davranışlarını belirlenmesi
Determine the athletes ways of coping with stress in turkey.
Yazar: NİHAN ARSAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. ZİYA KORUÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu arastırmanın amacı,Türkiye'de sporcuların kullandıkları basa çıkma yollarını belirlemektir. Arastırmayatakım sporları (futbol, basketbol, voleybol, hentbol) ve bireysel sporlar (atletizm,tenis, atıcılık, okçuluk, yüzme, eskrim, cimnastik) yapan sporcular katılmıstır.Arastırma grubu 531 kisiden olusmaktadır. 201 kadın (yas ortalaması 20.6±4.3, sporyasları 8.1±4.1) ve 330 erkek (yas ortalaması 21.7±5.9, spor yasları 8.1± 4.8) sporcubulunmaktadır. Arastırmaya bireysel spor yapan 253 (yas ortalaması 21.6±5.9, sporyasları 6.9 ±4.5) ve takım sporu yapan 278 (yas ortalaması 20.9±4.8, spor yasları9.1±4.4) sporcu katılmıstır. Sporcuların 251'i genç, (yas ortalaması 17.1±1.5, sporyasları 5.2±2.4) 280'i ise büyük (yas ortalaması 24.9±4.8, spor yasları 10.2±4.4)takımlarda oynamaktadır. Sporcuların stresle basa çıkma stratejilerini belirlemek içinSporda Stresle Basa Çıkma Stratejileri Envanteri (SSBÇSE) kullanılmıstır. Ölçekarastırmacı tarafından Türkçe'ye uyarlanmıstır. Arastırmada; bireysel ve takımsporlarına katılan sporcular arasında stresle basa çıkmada kullanılan bilissel vefiziksel çaba sarf etme [F(7, 523)=6.520;p<.05], gevseme [F(7, 523)=22.189;p<.05],kaçınma [F(7, 523)=10.081;p<.05] ve sosyal geri çekilme [F(7, 523)=40.968;p<.05]stratejilerinde anlamlı fark vardır. Diger alt ölçeklerde ise bireysel ve takım sporlarıyapan sporcular arasında fark bulunmamıstır (p>.05). Kadın ve erkek sporculararasında stresle basa çıkmada kullanılan destek arama [F(7,523)=6.373;p<.05] vekaçınma [F(7, 523) =4.491;p<.05] stratejilerinde anlamlı fark bulunmustur. Digerstratejilerde ise cinsiyet açısından anlamlı bir fark bulunmamıstır (p>.05). Genç vebüyük sporcular arasında stresle basa çıkmada kullanılan stratejiler açısından hiç biralt ölçekte anlamlı bir fark bulunmamıstır (p>.05). Sonuçta Türk sporcular takım vebireysel spor yapmaya baglı olarak ve cinsiyet etmenleri açısından farklı basa çıkmastratejileri kullanmaktadırlar.Anahtar Kelimeler: Cinsiyet, Stresle Basa Çıkma, Bireysel Spor, Takım Sporu.

Abstract:
The aim of this study was to examine howcompetitive athletes cope with sport related stress in Turkey. Participants of studywere 531 athletes who participated in team (handball, volleyball, basketball, andfootball) and individual (fencing, swimming, tennis, shooting, archery andgymnastic) sports in Turkey. 201 female (aged 20.6±4.3 years with 8.1±4.1 trainingage) and 330 male athletes (aged 21.7±5.9 years with 8.1±4.8 training age) formedthe research group. 253 athletes who attended individual sports (aged 21.6±5.9 yearswith 6.9 ±4.5 training age) and 278 of them attended team sports (aged 20.9±4.8years with 9.1±4.4 training age). 251 of athletes play in youth teams (aged 17.1±1.5years with 5.2±2.4 training age) and 280 of them play in adult teams (aged 24.9±4.8years with 10.2±4.4 training age). Coping Strategies in Sport Competition Inventorywas used to determine the athletes? coping strategies. Inventory was adapted by theresearcher. Results showed that there is a significant difference in the logical andphysical effort expenditure [F (7, 523) =6.520, p<.05], relaxation [F (7, 523)=22.189, p<.05], avoidance behavior [F (7, 523) =10.081, p<.05] and distancing [F(7,523) =40.968, p<.05] strategies of athletes who participating in individual andteam sports cope with stress. A significant difference was not found in the use ofother subscales (p>.05). Also there is a significant difference between male andfemale athletes in the use of seeking support [F (7,523) =6.373, p<.05] andavoidance behavior strategies [F (7, 523) =4.491, p<.05] which are used in copingwith stress. A significant difference was not found in the use of other subscales(p>.05). Strategies which are being used for coping with sport related stress do notshow any significant difference between youth and adult teams. Consequently, thefindings indicate that there is a remarkable difference in the ways male and femaleTurk athletes and athletes participating in individual and team sports cope withstress.Key Words: Gender, coping with stress, individual sport, team sport.