İlkokul öğrenci velilerinin dijital ebeveynlik öz yeterlilik düzeylerinin incelenmesi
Investigation of digital parenting self-efficacy levels of primary school students' parents
Yazar: ONUR SEZGİN
Danışman: DOÇ. DR. ALPER KAŞKAYA
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Ekran kullanımının çocuklar üzerindeki etkisi giderek daha korkutucu bir hal almaktadır. Ebeveynlerin bilinçli ve kararlı bir tutum sergilemesi, çocukların sağlıklı bir gelişim göstermesi için hayati önem taşımaktadır. Dijital çağda ebeveyn olmak her zamankinden daha zor ve bir o kadar da önemli hale gelmiştir. Bu araştırmada ilkokul öğrenci ebeveynlerinin dijital ebeveynlik öz yeterlilikleri incelenmiştir. Aynı zamanda ebeveynlerin dijital ebeveynlik öz yeterlilik düzeyleri; yaş, ebeveyn rolü, eğitim durumu, meslek, gelir durumu ve çocuk sayısı değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlenmeye çalışılmıştır.
Bu araştırmanın evrenini Doğu Anadolu Bölgesi'nde ilkokulda öğrencisi bulunan ebeveynler oluşturmaktadır. Örneklemini ise Van ili, Erciş ilçe ilkokullarında öğrencisi bulunan 301 ebeveyn oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında Yaman (2017) tarafından geliştirilen ve ebeveynlerin dijital teknolojilerle ilgili yeterliliklerini belirleyen "Dijital Ebeveynlik Öz Yeterlik Ölçeği" kullanılmıştır. Aynı zamanda verilerin değerlendirilmesi için "Dijital Ebeveynlik Öz Yeterlik Ölçeğinden" elde edilen veriler kontrol edilmiştir. Nicel Araştırma yöntemlerinden tarama modeli araştırma modeli olarak tercih edilmiştir. Verilerin analizinde Bağımsız Örneklem t-Testi, Mann-Whitney U testi, Tek yönlü varyans analizi, Kruskal Wallis Testi gibi istatistikler tercih edilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre ebeveynler kendilerini dijital iletişim, dijital okuryazarlık ve dijital ebeveynlik öz yeterlikleri yönünden orta düzeyde yeterli görürken dijital güvenlik öz yeterliliği açısından kendilerini yeterli düzeyde gördükleri belirlenmiştir. Aynı zamanda araştırma sonuçlarına göre dijital ebeveynlik özyeterlilikleri çeşitli değişkenlere göre incelendiğinde bazı değişkenlerde anlamlı farklılık bulunmaktayken bazı değişkenlerde ise anlamlı farklılık bulunmamıştır. Ebeveynlerin dijital ebeveynlik öz yeterlilik inançları yaş, gelir durumu, eğitim seviyesi değişkenlerine göre farklılaştığı bunun yanında ebeveyn rolü, çocuk sayısı ve meslek değişkenlerine göre farklılaşmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
The impact of screen use on children is becoming increasingly frightening. It is 
vital for parents to have a conscious and determined attitude for the healthy development 
of children. Being a parent in the digital age has become more difficult and important 
than ever. In this study, the digital parenting self-efficacy of primary school students' 
parents was examined. At the same time, parents' digital parenting self-efficacy levels; It 
was tried to determine whether the data differed according to the variables of age, parental 
role, educational status, occupation, income level and number of children.
The population of this research consists of parents who have primary school 
students in the Eastern Anatolia Region. The sample consists of 301 parents who have 
students in primary schools in Erciş district of Van province. The "Digital Parenting SelfEfficacy Scale", developed by Yaman (2017) and determining parents' competencies 
regarding digital technologies, was used to collect data. At the same time, the data 
obtained from the "Digital Parenting Self-Efficacy Scale" was checked to evaluate the 
data. Among the quantitative research methods, the survey model was preferred as the 
research model. Statistics such as Independent Sample t-Test, Mann-Whitney U test, Oneway analysis of variance, Kruskal Wallis Test were preferred in the analysis of the data.
According to the results of the research, it was determined that parents saw 
themselves as moderately competent in terms of digital communication, digital literacy 
and digital parenting self-efficacy, while they saw themselves as sufficient in terms of 
digital security self-efficacy. At the same time, according to the research results, when 
digital parenting self-efficacy was examined according to various variables, there was a 
significant difference in some variables, while no significant difference was found in 
some variables. It was determined that parents' digital parenting self-efficacy beliefs 
differ according to age, income level and education level variables, but do not differ 
according to parental role, number of children and profession variables.