Etkileşim odaklı tasarım modelinde kullanıcı deneyimi tasarımının ambalaj tasarım çalıştayı üzerinden incelenmesi: Bir tasarım metodu olarak tasarımda vizyon
Investigation of user experience design in the interaction oriented design model through packaging design workshop: Vision in design as a design method
Yazar: ZEYNEP OĞRAK
Danışman: PROF. DR. AYDIN ŞIK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design

Özet:
Satın alma öncesinde kendiliğinden başlayıp sonrasında da gelişerek devam eden nihai tüketici ve ürün arasındaki duygusal bağların, tasarım disiplini içerisinde dikkate alınmasını sağlayan 'kullanıcı deneyimi' kavramının önemi giderek artmaktadır. 'Kullanıcı deneyiminin' anlaşılması için yapılan çalışmaların; 'ürün odaklı tasarım', 'kullanıcı odaklı tasarım' ve 'etkileşim odaklı tasarım' olmak üzere bu üç model çerçevesinde oluştuğu görülmektedir. Etkileşim olmadan deneyimin olmayacağı ve etkileşim anlaşılmadan kullanıcı deneyiminin anlaşılamayacağı öngörüsü ile bu çalışmada kullanıcı deneyimini, 'etkileşim odaklı tasarım' modeli kullanarak incelemenin uygun olabileceği düşünülmüştür. Literatürde kullanıcı deneyiminin anlaşılması için pek çok teorik çalışma bulunmakla beraber, uygulamada tasarımcılara yol gösterecek bir metodun eksikliği hissedilmektedir. Bu çalışmanın amacı da teorik olarak ele alınan 'kullanıcı deneyimi tasarımı' kavramının uygulamada da incelenmesidir. Literatür taramasından sonra modeli pratize etmek amacıyla bir ambalaj tasarımı çalıştayı düzenlenmiş, tasarım sürecinde temel tasarım metodu olarak da Hekkert ve Van Dijk'in 'Vision in Desin' Türkçe karşılığı ile 'Tasarımda Vizyon' metodu uygulanmıştır. Böylelikle ilk defa olarak metot tarafımızdan, bir ambalaj tasarım çalıştayında pratize edilmeye çalışılmıştır. Kendi içinde büyük rekabete sahip olan ambalaj sektörü alanında kullanıcı deneyimi üzerine yapılan çalışmaların fark yaratacağı düşünülmüştür. Etkileşim odaklı bir metot olan 'tasarımda vizyon' ile ambalajın önce anlamı daha sonra formu tasarlanmış, böylelikle ambalajın kullanıcı ile kuracağı 'zihinsel' ve 'fiziksel' iletişim tutarlı şekilde ele alınarak anlamlı bir tasarım ortaya konmaya çalışılmıştır. Ardından metodun uygulanabilirliği, çalışmada ele alınan kuramsal kullanıcı deneyimi tasarım modeli perspektifinde ele alınarak incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
As it is known, the importance of the "user experience" concept which ensures that the emotional ties between the final consumer and the product which starts spontaneously before the purchase and continues to develop afterward are taken into account within the design discipline is increasing. In the literature, the studies made to understand the "user experience"; seems to be formed within the framework of these three models: 'product oriented design', 'user oriented design' and 'interaction oriented design' With the foresight that there will be no experience without interaction and the user experience cannot be understood without understanding the interaction, it is thought that it may be appropriate to examine the user experience using the "interaction-oriented design" model. Although there are many theoretical studies in the literature to understand user experience, there is a lack of a method to guide designers in practice. For this reason, the aim of the study is to examine the concept of 'user experience', which is theoretically discussed in the study, in practice. After the literature review conducted within this framework, a packaging design workshop was organized in order to practice the model, and "Vision in Design" interaction-orianted method of Hekkert and Van Dijk was applied as the basic design method in the design process. Thus, for the first time, the method was tried to be practiced by us in a packaging design workshop. It is thought that studies on user experience in the field of packaging industry, which has a great competition in itself, will make a difference. In the method, first the meaning then the form of the packaging has been designed, so that the "mental" and "physical" communication of the packaging with the user was handled in a consistent manner and a meaningful design was tried to be presented. Finally, the applicability of the method was tried to be examined by considering the theoretical user experience design model perspective discussed in the study.