Di-2-etilhekzilfitalat ve bisfenol A 'nın zebra balığı embriyosu gelişimi ve bazı WNT-β katenin sinyal yolu proteinlerinin ekspresyonu üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of di-2-ethyhexylfitalate and bisphenole A on development and expression of some WNT-β catenin signal proteins in zebrafish embryo
Yazar: ÜNSAL VELİ ÜSTÜNDAĞ
Danışman: PROF. DR. EBRU IŞIK ALTURFAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Apoptozis = Apoptosis ; Beta katenin = Beta catenin ; Bisfenol A = Bisphenol A ; Embriyo = Embryo ; Katenin = Catenin ; Oksidanlar = Oxidants ; Zebra balığı = Zebrafish ; Zebra balığı = Zebrafish

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı Di-2-etilhekzilfitalat (DEHP) ve Bisfenol A'nın (BFA) etkilerinin son yılların popular bir omurgalı modeli haline gelen Zebra balığı embriyosunda incelenmesidir.  Plastik ambalaj ürünlerinde yaygın olarak kullanılan DEHP ve BFA'nın gıdalara geçişiyle ilgili tartışmalar devam etmektedir. Bu çalışmada DEHP ve BFA'nin zebra balığı embriyoları üzerindeki teratojenik etkileri ile  apoptoz, wnt/β-katenin sinyal yolu proteinleri ve oksidan-antioksidan sistem üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Letal doz konsantrasyonun altındaki dozda DEHP ve BFA'ya maruz bırakılan zebra balığı embriyolarının gelişimleri ve bazı wnt/β-katenin sinyal yolu proteinlerinin ekspresyonu üzerine etkileri immunohistokimya ve RT-PCR yöntemleri ile belirlenmiştir. Vitellogenin analizi, ELISA yöntemiyle ve apoptotik hücreler akridin turuncusu boyaması ile belirlenmiştir. Oksidan, antioksidan sistem elemanlarının düzeyleri spektrofotometrik yöntemlerle belirlenmiştir.
Bulgular: BFA ve DEHP maruz kalan zebra balığı embriyolarında morfolojik olarak gelişim geriliği, malformasyonlar ve ödem gözlendi. Her iki grupta koryondan çıkış sürelerinde gecikme, PCNA ve β-katenin expresyonlarında artış BFA grubunda nitrik oksit miktarında, glutatyon-S-transferaz ve süperoksit dismutaz aktivesinde azalış gözlenirken, DEHP grubunda lipid peroksidasyon miktarında artış ve Glutatyon-S-transferaz aktivetinde azalış gözlenmiştir.
Sonuç: Çalışmamız endokrin bozucu kimyasallara düşük dozda maruziyetin embryionel dönemde gelişim bozuklarına neden olacabilceğini göstermiştir. 

Anahtar Sözcükler: Zebra balığı, bisfenol A,  Di-2-etilhekzilfitalat,  wnt/β-katenin, apoptoz,  oksidan-antioksidan sistem

Abstract:
Objective: The aim of our study was to investigate the effects of Di-2-ethylhexylphthalate (DEHP) and bisphenol A (BFA) on zebrafish embryos, which have become a popular vertebrate model in recent years. Discussions about the penetration of DEHP and BFA to food that are widely used in plastic packaging products continue. In this study, it was aimed to investigate the teratogenic effects of DEHP and BFA on zebrafish embryos and also their effects on apoptosis, wnt / β-catenin signaling pathway proteins and oxidant-antioxidant system were aimed to be investigated.
Materials and Methods: Development of zebrafish embryos exposed to DEHP and BFA at doses below the lethal dose and effects on expression of some wnt / β-catenin signaling pathway proteins were assessed by immunohistochemical and RT-PCR methods, vitellogenin analysis was made by using ELISA method and apoptosis was evaluated by acridine orange staining. The levels of oxidant and antioxidant system components were determined by spectrophotometric methods.
Results: Morphologic developmental retardation, malformations and edema were observed in zebrafish embryos exposed to BFA and DEHP. Delay in hatching, increase in PCNA and β-catenin expression were observed in both groups. Increase in nitric oxide, decreases in glutathione-S-transferase activity and superoxide dismutase activities were observed in the BFA group and increased lipid peroxidation and decreased Glutation-S- transferase activity were found in the DEHP group.
Conclusion: Our study showed that low-dose exposure to endocrine disrupting chemicals could lead to developmental disturbances in the embryonic period.
Keywords: Zebrafish, bisphenol A, Di-2-ethylhexylphthalate, wnt / b-catenin, apoptosis, oxidant-antioxidant system