Lisans düzeyinde güzel sanatlar eğitimi alan öğrencilerin estetik beğeni düzeylerinin araştırılması
A survey on the aesthetic taste of the bachelor of fine arts students
Yazar: HAYDAR BALSEÇEN
Danışman: PROF. DR. HAKİME NUR GÖKBULUT
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Estetik = Aesthetics ; Güzel sanatlar = Fine arts ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat eğitimi = Art education ; Sosyal beğeni düzeyi = Social appreciation level ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada "Lisans Düzeyinde Güzel Sanatlar Eğitimi Alan Öğrencilerin Estetik Beğeni Düzeylerinin Araştırılması" amaçlanmıştır. Örneklemde yer alan öğrencilerin sosyo-demografik özelliklerine ilişkin veriler ışığında, estetik beğeni düzeylerinin ölçülmesiyle birlikte, istatistik yorumlamalar yapılmıştır. Tezin birinci bölümünde konuyla ilgili kavramsal çerçeve belirlenerek literatür taramasına gidilmiştir. Sanatın Düşünsel Alt Yapısı ve Beğeni Ölçütleri ana başlığıyla, sanatın insanın düşünsel ve hayal dünyasıyla nasıl şekillendiğini, önemli sanat ve bilim insanlarının görüşleriyle temellendirilerek araştırmanın biçimsel şekli ortaya konulmuştur. Sanatın evrensel boyutunun insanla ne derecede etkileşime girdiği konusu üzerinde durularak, sanatsal yorumlamalara gidilmiş ve bu değerlendirmeler ışığında önemli bilgilere ulaşılmıştır. Tuval resminin henüz yaygınlaşmadığı erken dönem sanat hareketlerinde iktidar, sanat ve din diyalogu üzerinde durularak önemli veriler ortaya konulmuştur. Sanat eğitimindeki önemli noktalar kronolojik olarak belirtilerek, siyasi, felsefi ve sosyolojik gelişmelerden bağımsız ele alınamayacağı üzerinde durulmuştur. Görsel sanatlar eğitiminin rolü ve ilk uygulama alanları ve açılan ilk akademik kurumlar ve atölyelerin işlevleri karşımıza çıkmaktadır. "Sanatsal Beğeni ve Estetik" başlığı altında beğeni kavramı, estetik beğeni ve estetik süje ilişkisi, beğeni oluşumu, nitelikli ve niteliksiz beğeni ayrımı, sanat eseri ve niteliksiz resimler ve son olarak kiç ve nitelikli beğeni başlıklarından oluşmaktadır. Beğeni kavramının estetik düşünce biçimiyle nasıl bir arada geliştiği konusu üzerinde durularak, çeşitli önermelerde bulunulmuştur. Nitelikli beğeni ve niteliksiz beğeni ayrımı kiç olgusuyla ele alınarak, biçim-içerik özelikleriyle birlikte plastik sanatlar alanında ne gibi değişimler ve gelişmelere yol açtığı konusunda önemli bilgiler verilmiştir. Tezin Yöntem kısmında ise; araştırmanın modeli, evren örneklem, veri toplama araçları,  verilerin toplanması,  verilerin analizi ve ilgili araştırmalar kısmından oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu ve Beğeni Ölçeği anketinden oluşmaktadır. Son olarak bulgular ve yorumlamalar kısmında ise; anketler vasıtasıyla elde edilmiş olan bilgiler SPSS 12 programı kullanılarak manova, t-testi, standart sapma ve ortalama değerler kullanılarak tablolar şeklinde verilmiş ve analizler yapılmıştır. Toplanmış olan veriler uzman hocalar tarafından ve veri analizi kitaplarından destek alınarak en doğru şekilde yorumlama yoluna gidilmiştir. Araştırmanın son bölümü ise bulgular ve yorumlar kısmından oluşmaktadır. Öğrencilerin anketlerde yer alan resimlere verdikleri puanların, mezun oldukları lise türlerine ve öğrenim gördükleri üniversiteye göre anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği sonucuna ulaşıldığı görülmektedir.

Abstract:
In this study "A Survey on the Aesthetic Taste of the Bachelor of Fine Arts Students", intended. Beside evaluating the aesthetic taste of chosen students, statistical analysis is made in light of demographic data preferences. In the first part of the dissertation, theoretical framework is designated in accordance with literature review. Under the heading of The Intellectual Basis of Art and The Criterions of Aesthetic Taste, the question of how artistic thought has blossomed in intellectual and imaginary world is grounded on the essential thinkers' philosophical and artistic perspectives and therefore the stylistic form of the research is established. Examining the interaction between the universal dimension of art and persons, artistic interpretations are made which helps provide significant information. By elaborating on the dialogue between sovereignty, art and religion within early art movements in which canvas painting was not widespread, important data is presented. In a scholarly manner, the fundamental points of art education that cannot be taken into account without the political, philosophical and sociological developments are indicated chronologically. Under the main heading of Artistic Taste and Aesthetics, the notion of taste consists of such subheadings as the relation between aesthetic taste and aesthetics subject, the constitution of taste, the distinction between sufficient and insufficient taste, the work of art and insufficient paintings and lastly kitsch and sufficient taste. Some suggestions are offered regarding how the notion of taste has flourished parallel to the mode of aesthetic thought. Methodology, the second part, consists of research design, sampling universe, data gathering tools, data collection, data analysis and related studies. By means of using screening as a model of research design, qualitative method is chosen. As tools for data collection, Personal Information Form and Taste Scale are used. In the last part which includes final results and interpretations, employing SPSS programme, Manova, t-test, standard deviation and average value, the data acquired by the survey is both represented analyzed in charts. The collected is interpreted with the help of specialists as well as books on data analysis. The last part of the research consists of finding and comments section. The pictures of te scores given by the students in the survey, according to the university and they see the kind of education they graduated from high school were foun to varying.