Web CBS tabanlı kültürel miras envanteri oluşturulması: Trabzonörneği
Creation of a web CBS-based cultural heritage inventory: The case of Trabzon
Yazar: SİBEL DEĞİRMENCİ
Danışman: PROF. DR. FATİH DÖNER
Gümüşhane Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Sayısal haritalar = Digital maps ; Üç boyutlu haritalar = Three dimensional maps ; Şehir turizmi = City tourism

Özet:
İnternet kullanımının yaygınlaşması ve coğrafi bilgi teknolojisinin ilerlemesi birleşerek web tabanlı Coğrafi Bilgi Sistemleri (Web CBS)'nin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Web CBS, hem CBS'nin hem de internetin imkânlarını biraraya getirerek internet ortamında haritaların üretilmesi ve sunulması işlemlerini daha kolay ve hızlı bir şekilde mümkün kılmaktadır. Web tabanlı harita uygulamalarının önemli bir kullanım potansiyeline sahip olduğu alanlardan biri de turizmdir. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), web ortamında kullanıldığında sürdürülebilir turizm uygulamalarının geliştirilmesi, kültürel mirasın ortaya çıkarılması, korunması ve turizm envanterinin sınıflandırılması gibi konularda önemli olanaklar sunmaktadır. Trabzon şehrinin ekonomisinde turizm önemli bir potansiyele sahiptir. Ancak turizmle ilgili coğrafi bilgilerinin yönetiminde eksiklikler bulunmaktadır. Bu noktada, web CBS tabanlı bir turizm envanterin oluşturulması turizm potansiyelinin daha iyi tanınması ve tanıtılması yanında turizm varlık/faaliyetlerindeki değişimin izlenmesi ve yeni turizm çeşitlerinin belirlenmesinde güncel ve güvenilir veri ile karar vericilere destek olacaktır. Bu çalışmada, Trabzon ili kültürel miras envanterinin web tabanlı bir coğrafi veri tabanı üzerinde kullanıcılara temel tasarım ilkelerine uygun olarak sunulacaktır. Bu sayede farklı kurum ve kuruluşlar tarafından yönetilen turizm bilgilerinin ortak bir platformda toplanması ve kullanıcıların ekleyecekleri verilerle güncel tutulması hedeflenmektedir. Bunun yanında, son yıllarda oldukça yaygınlaşan sanal tur uygulaması seçilen örnek kültür nesneleri için tasarıma entegre edilmiştir. Trabzon ili özelinde gerçekleştirilen kültürel miras verilerine yönelik uygulama ihtiyaç duyulması halinde başka illeri ve farklı turizm verilerini de kapsayacak şekilde genişletilebilir. Gerçek kullanıcılarla yapılan test çalışması gerçekleştirilen uygulamanın (www.kulturelmirasenvanteri.com.tr) kullanılabilirliğinin yüksek olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, sürekli gelişen teknoloji ve kullanıcı talepleri takip edilerek ihtiyaç duyulacak güncellemeler gelecekte yapılmalıdır.

Abstract:
The widespread use of the Internet and the advancement of geographic information technology have combined to lead to the emergence of web-based Geographic Information Systems (Web GIS). Web GIS combines the capabilities of both GIS and the Internet, making it easier and faster to produce and present maps on the Internet. One of the areas where web-based map applications have an important use potential is tourism. Geographical Information Systems (GIS), when used in the web environment, offer important opportunities for the development of sustainable tourism practices, the discovery and protection of cultural heritage and the classification of the tourism inventory. Tourism has an important potential in the economy of Trabzon city. However, there are shortcomings in the management of geographical information about tourism. At this point, the creation of a web-based tourism inventory will support decision makers with up-to-date and reliable data in order to better recognize and promote the tourism potential, as well as monitor the change in tourism assets/activities and identify new types of tourism. In this study, it is aimed to present the cultural heritage inventory of Trabzon to the users on a Web-based geographical database with the basic design principles. In this way, it is aimed to collect tourism information managed by different institutions and organizations on a common platform and keep it up to date with the data that users will add. In addition, the virtual tour application, which has become quite widespread in recent years, is integrated into the design for a selected sample cultural object. The application for cultural heritage data carried out specifically for the province of Trabzon can be expanded to include other provinces and different tourism data if necessary. A test run conducted with real users has shown that the usability of the application performed is high. Along with this, constantly developing technology and user requests should be followed up and the updates that will be needed should be made in the future.