Çalışma hayatında başörtüsü: Özel sektörde başörtülü mimar kadınlar
Headscarf in professional life: Architect woman with headscarf in private sector
Yazar: CEMİLE KOCAMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEDA KALEM BERK
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Baş örtüsü = Head covering ; Feminizm = Feminism ; Kadınlar = Women ; Mimarlar = Architects ; Muhafazakarlık = Conservatism ; Yasaklar = Prohibitions ; Özel sektör = Private sector ; İş hayatı = Work life

Özet:
Bu çalışma, Türkiye'de hem hukuken hem de siyaseten kamusal alanda sorun olmaktan çıkan başörtüsünü, özel sektörde çalışan başörtülü mimar kadınların tecrübelerine dayanarak feminist bir bakış açısıyla yeniden sorgulamayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda araştırmanın odak noktası özel sektörde çalışan başörtülü mimar kadınların yaşadıkları sorunlardır. Fiilen başörtüsü yasağının kalktığı 2013 yılından bugüne yaşadıkları deneyimlerin ne yönde değiştiği araştırılmıştır. Araştırmamızda, kamusal alanda sorun olmaktan çıkan başörtüsünün durumu, özel sektörde mimarlık mesleği özelinde başörtülü kadın görüşmeciler ile yapılan mülakatlar sonucunda yeniden değerlendirmektedir. Tez bir giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin konusunun ve temel kavramlarının dokunduğu sınırlar çizildikten sonra, ilk bölümde, başörtüsü yasağının temellerinin Osmanlı Devleti'nin son dönemlerine tekabül ettiği belirtilerek, Tanzimat Dönemi ve sonrasında kadın bedeni ve kıyafeti üzerinden siyasetin ne şekilde etkili olduğu tartışılmıştır. İkinci bölümde, başörtüsünün önce engellemelerle başlayan sonrasında hukuki yasaklara dönüşen arka planına yer verilmiştir. 1980'ler sonrasında siyasal İslam'ın Türkiye'yi nasıl etkilediği ve İslami Feminizm ile başörtülü kadınların kamusal alanda görünürlüklerinin artması irdelenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar ise Türkiye'de başörtüsü noktasında bir süredir fiili bir serbestlik olması ve başörtülü kadınların kamusal alanda bunun avantajlarını yaşamaya başladığı söylenmesine karşılık, konunun özel sektörde irdelendiğinde sanıldığının aksine başörtülü kadınların başından sonuna birtakım problemler yaşamaya devam ettiğini göstermektedir. En nihayetinde araştırmanın aynı anda hem feminizm araştırmalarının hem de çalışma hayatı ve mimarlık boyutundaki araştırmaların erişim alanını güçlendireceği düşünülmektedir.

Abstract:
This study, both politically and legally no longer a problem of the headscarf in the public sphere in Turkey, aims to requery based on the experience of working women architects wearing a headscarf in private sector. The focus of this research is the problems faced by women wearing headscarves in the private sector. In the first part, it is stated that the basis of the headscarf ban corresponds to the last periods of the Ottoman Empire and the effect of politics on women's body and clothes during the Tanzimat Period and later was discussed. In addition, by emphasizing the role of the motherhood in the republic, women were instrumentalized in the process of modernization. In the second section, the background of the headscarf issue, which began with obstacles and later became legal prohibitions, is given and how political Islam affected Turkey after the 1980s and Islamic feminism and the increase of the visibility of women in headscarves in the public sphere are examined. In the third part of the thesis, it has been tried to understand the codes of the newly formed conservative bourgeoisie by explaining how conservatism has increased in the last twenty years. In the last part of this section, the transformation of the construction sector in the architecture profession is given. In the last part of the study, it is explained that the foundations of the architectural profession date back to the years when the Republic of Turkey was founded and with which methodology the thesis was studied. In addition, the experiences of architect women in headscarves have been taken from a feminist perspective.  Face-to-face interviews were conducted with 12 headscarf-wearing architect women working in the private sector. It has been investigated how the experiences of headscarf-wearing architect women have changed since 2013, when the ban on headscarves was actually lifted.