Bilgisayar kullanıcılarında el bilek bölgesi antropometrik ölçümleri ve sinir ileti hızlarının değerlendirilmesi ve buna bağlı olarak bir bilgisayar programı oluşturulması
Evaluation of nerve conduction velocities and anthropometric measurements of wrist in computer users and the creation of computer program based on it
Yazar: SERAP ÇOLAK
Danışman: PROF. DR. YAVUZ TAŞKIRAN ; DOÇ. DR. BELGİN BAMAÇ
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Spor = Sports
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Bilek = Wrist ; Bilek eklemi = Wrist joint ; Bilgisayar kullanımı = Computer usage ; Bilgisayar yazılımları = Computer softwares ; El = Hand ; Sinir lifleri = Nerve fibers ; Sinir sistemi = Nervous system

Özet:
Çalışmamıza 20 bilgisayar kullanıcısı ve 20 kontrol grubunu oluşturan toplam 40 erkek denek katılmıştır. Çalışmaya katılan bilgisayar kullanıcılarının yaş ortalaması 28,25(±7,70 yıl), kontrol grubunu oluşturan kişilerin yaş ortalaması ise 23,80(±4,34 yıl) olarak belirlenmiştir. Bilgisayar kullanıcıları, işleri gereği haftada beş gün, günde en az dört saat bilgisayar başında zaman geçiren kişilerden seçilmiştir. Kontrol grubunu oluşturan kişiler ise regüle ya da organize bilgisayar kullanımı olmayan kişilerden seçilmiştir.Bu araştırmanın amacı uzun süre bilgisayar kullanan kişilerde, standart bilgisayar kullanımı pozisyonuna bağlı olarak gelişen el bileği, dirsek ve omuz eklemlerine ait antropometrik farklılıklarını ve el bileğinden geçen sinirlerin ileti hızlarını, normal bireylerle karşılaştırmaktır.Çalışmada öncelikle kişinin yaşı, boyu, ağırlığı ve antropometrik ölçümleri (Üst ekstremite uzunluğu, kol çevresi, önkol çevresi, el bilek çapı, tenar kısım kalınlığı, hipotenar kısım kalınlığı, medius parmağının uzunluğu) alınmıştır. Daha sonra bilgisayar kullanıcılarının üst ekstremitelerini ve özellikle el ve el bileklerini aşırı kullanmalarından dolayı, üst ekstremitenin hemen hemen tamamının kaslarını innerve eden n.radialis, n.medianus ve n.ulnaris sinirlerinin motor sinir ileti hızları EMG aleti ile ölçülmüştür. Motor sinir ileti hızları ölçülüp, sinir ileti hızının azalmasına bağlı olarak motor kayıplar değerlendirilmiştir. Çalışmamızın ikinci bölümünde elde ettiğimiz veriler doğrultusunda, özellikle antropometrik ölçümler kullanılarak kişilerde sinir ileti hızlarını tahmin etmeye çalışan bir bilgisayar programı oluşturulmuştur.Bütün ölçümler hem bilgisayar kullanıcılarına hem de kontrol grubuna yapılmış ve birbirleriyle karşılaştırılmıştır. İstatistik uygulamaları SPSS 15.0 Windows programında yapılmıştır. Sonuç olarak, bilgisayar kullanıcılarında dominant üst ekstremite n.medianus ve n.ulnaris'inin sinir ileti hızında kontrol grubuna göre azalma yönünde bir anlamlılık tespit edilmiştir(p<0.05). Ayrıca antropometrik ölçümlerden orta parmak uzunluğu ile dominant ve nondominanat n.ulnaris sinir ileti hızı, üst ekstremite uzunluğu ile nondominant n.ulnaris sinir ileti hızı ve kol çevresi, önkol çevresi ve el bilek çapı ile nondominant n.medianus sinir ileti hızları arasında korelasyon bulunmuştur(p<0.05). Ayrıca antropometrik ölçümlerin kendi içinde de korelasyonlar tespit edilmiştir.Bu korelasyonlar doğrultusunda, n.ulnaris'in sinir ileti hızının tahmin edilebilmesi için, MATLAB programına input olarak antropometrik ölçümlerden korele olan üst extremite uzunluğu, medius parmak uzunluğu ve korele olmayan el bilek çapı değerleri kullanılmıştır. Bu değerler programa öğretildikten sonra yapılan tahminlerde ortalama %10'luk bir hata payı ile sinir ileti hızları tahmin edilebilmiştir.Bu sonuçlar doğrultusunda, bilgisayar kullanıcılarında diğer anatomik yapılar gibi aşırı kullanmaya(overuse) bağlı olarak burada seyreden sinirlerin etkilenebileceği tespit edilmiştir. Bu tür hasarların önlenebilmesi için aşırı bilgisayar kullanan kişilerin ergonomik kullanıma dikkat etmeleri ve anatomik yapıları rahatlatacak egzersizler yapmaları gerekmektedir. İleriki dönemlerde dikkat edilmez ise bilgisayar kullanıcılarında subklinik bir sonuç olarak görülen bu sinir ileti hızı azalmaları klinik rahatsızlıklara neden olabilecektir.

Abstract:
To our study totally 40 male reagent consisted of 20 computer users and 20 control group participated. The average age of those computer users who participated in this study were 28,25(±7,70 years),and the individuals of control group?s was 23,80(±4,34 years). Computer users were chosen from people who have to spend time at the computer five days a week and at least four hours a day. On the other hand the control group was selected from the people who were not regular or organized computer users.The purpose of this research is to compare the anthropometric differences of wrist, elbow and shoulder joint, which were consisted of standard user positioning of long time computer users, and nerve conduction velocity during typical movements of the wrist, with normal individuals.In this study primarily we took the person?s age ,length, weight and antrhopometric measurements(upper limb length, arm circumference, forearm circumference, wrist diameter, thenar part thickness, hypothenar part thickness, the length of medius finger). Then due to computer users? excessive use of upper limb and especially hand and wrist, by measuring motor nerve conduction velocity, the loss of motor conduction depending on the decrease of nerve conduction velocity was evaluated ; according to the data we obtained in the second part of our work, a computer programme which tries to predict the nerve conduction velocity was created.All measurements were applied to both the computer users and the control group, and were compared with each other. Statistical applications were done in SPSS 15.0 Windows programme. Finally, compared with the control group we detected a significant result in the direction of reduction of nerve conduction velocity of unlar and median nerve belonging to computer users? dominant upper extremity(p<0.05).Also by anthropometric measurements we found correlation between middle finger length and ulnar nerve conduction velocity, upper extremity length dominant and non dominant n.ulnaris nerve conduction velocity, and arm circumference, forearm circumference, wrist diameter and non dominant median nerve conduction velocity (p<0.05). We have also identified correlations within anthropometric measurements.In line with this correlation; to estimate the ulnar nerve conduction velocity, upper limb length, medius finger length correlated from anthropometric measurements and non correlated wrist diameter values were used as input to the MATLAB programme. In the estimates done after these values were given to the programme, the nerve conduction velocities could be estimated with average %10 margin of error.In line with these results; we have detected that in computer users, depending on excessive use, the nerves being there might be affected, like the other anatomical structures. To prevent these type of damages, excessive computer users have to pay attention to ergonomic utilization and do the exercises which relieve the anatomical structures. If it is not considered, these reductions of nerve conduction velocities seen as a sub clinic results in computer users will be able to cause clinical disease, in future periods.