Pedagojik içerik bilgisine dayalı sorgulayıcı-araştırma temelli fen eğitim programı'nın okul öncesi öğretmenleri ve 60-72 aylık çocuklar üzerindeki etkilerinin incelenmesi
An investigation of the effectiveness of inquiry-based science education program based on pedagogial content knowledge on preschool teacher and 60-72 months children
Yazar: GÜLŞAH GÜNŞEN
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN UYANIK
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Problem çözme = Problem solving ; Sorgulama = Inquiry ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırmanın okul öncesi öğretmenleri üzerinde ve 60-72 aylık çocuklar üzerinde olmak üzere iki temel amacı bulunmaktadır. Araştırmanın okul öncesi öğretmenleri üzerindeki amacı; Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın okul öncesi öğretmenlerinin fen eğitimi öz-yeterlik inançlarına ve fen kavram gelişimlerine olan etkisinin incelenmesidir. Araştırmanın 60-72 aylık çocuklar üzerindeki amacı ise; Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın 60-72 aylık çocukların fen eğitiminde problem çözme becerisine olan etkisinin incelenmesidir. Karma araştırma yöntemi kullanılarak yapılan bu araştırmada nicel ve nitel veriler elde edebilecek veri toplama teknikleri kullanılmıştır. Araştırma kapsamında ayrıca Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı ve Okul Öncesi Öğretmenlerinin Fen Eğitimi Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği geliştirilmiş olup, Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın geliştirilmesinde eğitimde program geliştirme tasarım ve modellerinden ve yetişkin eğitim ilkelerinden destek alınmıştır. Okul Öncesi Öğretmenlerinin Fen Eğitimi Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği'nin geliştirilmesi sürecinde ise ölçek geliştirme süreçleri baz alınmıştır. Bu noktada araştırmanın üç farklı çalışma grubu bulunmaktadır. Birinci çalışma grubu; Okul Öncesi Öğretmenlerinin Fen Eğitimi Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği'nin geliştirilmesine destek sunan 382 okul öncesi öğretmenidir. İkinci çalışma grubu; Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın uygulama çalışmalarının yapıldığı deney (n=5) ve kontrol (n=5) grubunda bulunan 10 okul öncesi öğretmenidir. Üçüncü çalışma grubu ise; Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın uygulama çalışmalarının yapıldığı deney (n=92) ve kontrol (n=93) grubunda bulunan 60-72 aylık toplam 185 çocuktur. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak okul öncesi öğretmenlerinin fen eğitimi öz-yeterlik inançlarını belirleyebilmek amacıyla araştırma kapsamında geliştirilen "Okul Öncesi Öğretmenlerinin Fen Eğitimi Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği" ve 60-72 aylık çocukların fen eğitiminde problem çözme becerilerini belirleyebilmek amacıyla Ünal ve Aral (2014) tarafından geliştirilen "Fen Eğitiminde Problem Çözme Ölçeği" ön test ve son test olarak kullanılmıştır. Araştırmada nitel veri toplama aracı olarak ise okul öncesi öğretmenlerinin fen kavram gelişimlerini belirleyebilmek amacıyla araştırma kapsamında geliştirilen ve uzman görüşü alınarak son hali verilen "Okul Öncesi Öğretmenlerinin Fen Kavram Gelişimlerini Belirleyici Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ön test ve son test olarak kullanılmıştır. Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı 7 içerik standart alanı ve 13 alt alandan oluşan bir içeriğe sahip olup toplamda 10 eğitim modülünden oluşmaktadır. Her eğitim modülü ise "Okul Öncesi Öğretmenine Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitimi Atölyesi" ve "Öğretmen-Çocuk Fen Uygulama Atölyesi" adı altından 2 farklı alt bölümden oluşmaktadır. Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın her bir modülü deney grubunda bulunan okul öncesi öğretmenlerine haftada bir gün uygulanmış ve ertesi gün okul öncesi öğretmenlerinin program dahilinde araştırmacı kontrolünde kendi geliştirmiş oldukları sorgulayıcı-araştırma temelli fen etkinliklerini kendi sınıflarındaki 60-72 aylık çocuklara uygulama yapmaları ve günün sonunda uygulamalarını değerlendirmeleri sağlanarak Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın bir modülünün uygulanması tamamlanmıştır. Programın diğer modülleri için de aynı şekilde uygulama yapılarak süreç tamamlanmıştır. Böylelikle, Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın her bir eğitim modülünün uygulanması haftada 2 gün ve 8 saat süre ile toplamda 10 hafta sürmüştür. Araştırmada Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın okul öncesi öğretmenlerine uygulanması sonucunda hem okul öncesi öğretmenlerinin fen eğitimi öz-yeterlik inançları ve fen kavram gelişimleri olumlu yönde etkilenmiş hem de program 60-72 aylık çocukların fen eğitiminde problem çözme becerilerine olumlu yönde etki etmiştir. Bu sonuçlar da Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın etkililiğini ortaya koymuştur. Araştırma sonucunda programın yaygınlaştırılmasına ve konu ile ilgili olabilecek yeni araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The research was carried out on preschool teachers and 60-72 months children. The purpose of the research on pre-school teachers; Investigation of the effect of Inquiry Based Science Education Program Based on Pedagogical Content Knowledge on pre-school teachers' science education self-efficacy beliefs and science concept development. The aim of the study on 60-72 months old children is; Investigation of the effect of Inquiry-Based Science Education Program Based on Pedagogical Content Knowledge on the problem solving ability of 60-72 months old children in science education. In this research, which is carried out using a mixed research method, data collection techniques that can obtain quantitative and qualitative data are used. In the scope of the research, the Inquiry-Based Science Education Program Based on Pedagogical Content Knowledge and the Preschool Teachers' Science Education Self Efficacy Beliefs Scale were developed. Support has been received from program development designs and models and adult education principles in the development of the Inquiry-Based Science Education Program Based on Pedagogical Content Knowledge. Preschool Teachers' Science Education Self Efficacy Beliefs Scale development processes were taken as basis in the development processes of the scale. At this point, the research has three different study groups. The first working group; 382 preschool teachers who support the development of the Preschool Teachers' Science Education Self Efficacy Beliefs Scale. The second working group; 10 pre-school teachers who are in the experimental (n = 5) and control (n = 5) groups, where the application studies of the program are carried out. The third study group was 185 children in the 60-72 month old group in the experimental (n = 92) and control (n = 93) groups. In the research, quantitative data collection tool was used as a pre-test and post-test for Preschool Teachers' Science Education Self-Efficacy Belief Scale and Problem Solving Scale in Science Education. As qualitative data collection tool, the structured interview form was used as pre-test and post-test.
The Inquiry-Based Science Education Program Based on Pedagogical Content Knowledge has 7 content standard fields and 13 sub-fields and consists of 10 training modules in total. Each module of the Inquiry-Based Science Education Program Based on Pedagogical Content Knowledge was applied to preschool teachers in the experimental group once a week. The next day, preschool teachers applied their inquiry-based science activities that they developed to 60-72 months old children in their classrooms. The implementation of each training module of the Inquiry-Based Science Education Program Based on Pedagogical Content Knowledge was carried out 2 days a week. It took 10 weeks in total.
As a result of the research, both pre-school teachers' science education self-efficacy beliefs and science concept developments have been positively affected, and the program has positively affected problem solving skills in science education of 60-72 months old children. These results revealed the effectiveness of the Inquiry-Based Science Education Program Based on Pedagogical Content Knowledge. As a result of the research, suggestions were made to spread the program.