Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerde inovasyona yönelik tutumlar ve inovasyon engelleri: Çanakkale ilinde KOBİ'ler üzerine bir araştırma
The inovation barriers and attitudes towards inovation at SMSS: A study on SMSs in Çanakkale
Yazar: AHMET ŞAHBAZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TANYERİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Yenilik stratejileri = Innovation strategies ; Çanakkale = Çanakkale ; İnovasyon = Innovation ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Günümüzde küreselleşmeyle birlikte, tüm sektörlerdeki üretici ve hizmet sağlayıcıların sayısı artmaktadır. Bu nedenle işletmeler arasında var olan rekabet daha da hızlanmıştır. Büyük ölçekli işletmelerin rekabet gücünü, küresel rekabet koşulları olumlu yönde etkilemektedir. Bu işletmeler ölçek ekonomilerinden faydalanarak maliyet tasarrufu ve avantajı sağlamaktadır. Ancak bu durum Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler (KOBİ) için geçerli değildir ve olumsuzluklara neden olmaktadır. KOBİ'ler küçük ve esnek yapıları ile ekonomilerde önemli bir yere sahiptirler. KOBİ'lerin ülke ekonomilerine; işletme sayısı ve oluşturdukları istihdam ve de katma değer ile önemli katkıları olduğunu söylemek mümkündür. KOBİ'lerin etkilendikleri olumsuzluklardan korunabilmeleri için de inovasyon ve teknoloji tabanlı yönetim sistemlerini kullanabiliyor olmaları gerekmektedir. İşletmelerin rekabet gücünün ve verimliliklerinin artırılmasında, inovasyon çok önemli bir araçtır. İnovasyon sayesinde maliyetlerini düşürebilen işletmeler; fiyat avantajı, rakipleri karşısında farkındalık ve üstün kalite gibi avantajlar elde edebilmektedir. Büyük ölçekli işletmelerin rakibi durumunda olan KOBİ'ler; ürünlerinde, süreçlerinde, pazarlama yöntem ve tekniklerinde, organizasyon yapılarında inovasyondan faydalanmak zorundadırlar.
Çalışmanın amacı; KOBİ'lerin inovasyona yönelik tutumlarının belirlenmesi, inovasyon uygulamalarını engelleyen işletme içi ve dışı faktörlerin tespit edilmesine yöneliktir. Belirtilen bu faktörler arasındaki ilişki ve ilişki boyutları incelenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla Çanakkale ili ve çevresinde faaliyet gösteren 132 KOBİ'nin sahipleri ve çeşitli kademelerdeki yöneticilerinin görüşleri anket uygulaması yöntemiyle alınmış ve analiz edilmiştir. Analiz sonucunda Çanakkale'de faaliyet gösteren KOBİ'lerin büyük bir kısmının her hangi bir kuruluştan Ar-Ge desteği almadığı görülmüştür. Ayrıca pazarda olmayan yeni ürün ve hizmetler oluşturma stratejisini izleyen işletmelerin sayısının, daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. KOBİ'lerin büyük bir kısmının yalnız ulusal pazara yönelik faaliyette bulunduğu belirlenmiştir. KOBİ'lerdeki işletme büyüklüğünün işletmelerin inovasyon düzeyleri üzerindeki etkisi incelendiğinde, işletmelerin çalışan sayısına bağlı olarak pazarlama ve süreç inovasyonu düzeylerinin değiştiği tespit edilmiştir. KOBİ'lerin inovasyon uygulamalarında hem işletme içi hem de işletme dışı engellerle karşılaştığı belirlenmiştir. İçsel ve dışsal engellerin ürün ve pazarlama inovasyonu düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür. 
AnahtarKelimeler: Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler, İnovasyon, İnovasyon Stratejileri, İnovasyon Engelleri.

Abstract:
Nowadays, with the globalisation the number of producer and service supplier increases in every sector. As a result of this the competition between the companies accelerate. The global competititon conditions positively effects the competitiveness of big companies. These companies, by benefiting from the economy of scales, has the advantage of cost and cost saving. But this situation causes negativeness from the SMEs' side. SMEs have significant addition on economics by their number, employement and added value. In order to be protecred from the negativeness that effect them SMEs should be using inovation and technology based management systems. 
Inovation is a very important tool in increasing companies'  competitiveness and efficiency. The companies – who decrease their costs through inovation- gain advantage such as; prise advantage, awareness and higher quality, against their rivals. SMEs who are the rivals of big companies, must benefit from inovation at their products, processes, marketingmethods and techniques and organisation structures. 
The aim of this study is to determine the SMEs attitudes towards inovation and internal and external factors that prevent/block the inovation applications. The dimensions of the relationship and the relationship between the given factors are tried to be investigated. Forthis, 132 SMEs owners and up level managers' opinions operating in Çanakkale are collected and analyzed through a questionnaire. As a result of the analysis its seen that most of the SMEs in Çanakkale don'ttake R&D support from any institution. Also its seen that the number of the companies that follow the producing new product and services that doesn't exist in the market strategy, is higher than others. Its determined that most of the SMEs only work for national market. When welook at the effect of the size of the companies on their inovation levels its found that depending on the employee number companies' marketing and process inovation levels change.  Its found that SMEs face with internal and external barriers at inovation applications. Thei nternal and external barriers has no significant affect on product and marketing inovations. 
Keywords: Small and Medium Sized Firms, Inovation, Inovation Strategies, Inovation Barriers.