Akut inme tanısıyla yoğun bakıma kabul edilen diyabetik olmayan hastalarda başvuru anındaki hipergliseminin akut böbrek hasarı gelişimi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of admission hyperglycemia on acute kidney injury in non-diabetic patients with the ICU admi̇ssi̇on of diagnosis of acute stroke
Yazar: MELİKE ELİF ÇELİK
Danışman: PROF. DR. ALİ KEMAL KADİROĞLU
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-akut = Kidney failure-acute ; Hiperglisemi = Hyperglycemia ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç:Akut böbrek hasarı (ABH) yoğun bakımdaki hasta populasyonunda %5-%30 oranında görülmekte ve yoğun bakımda ABH gelişen olgularda mortalite %40-90'a ulaşmaktadır. Yoğun bakımda ABH gelişmi mortaliteyi ciddi biçimde arttıran, yoğun bakımda kalış süresini uzatan, diyaliz ve diğer pahalı tedavi yöntemlerini gerekli kılarak maliyeti artıran önemli bir problemdir.Yoğun bakımda sıklıkla karşılaşılan bir faktör olan hipergliseminin diyabetik olmayan hastalarda da çeşitli kritik durumlarda mortalite ve morbiditeyi  arttırdığı  yapılan  çalışmalarla  vurgulanmış  ancak,  hipergliseminin  ABH gelişimi üzerine etkisini inceleyen çalışmalar sınırlı sayıdadır. Bu çalışmamızda yaşamı tehtid eden kritik durumlardan biri olan akut inme ile yoğun bakıma kabul edilen diyabetik olmayan hastalarda başvuru anındaki hipergliseminin ciddi bir organ yetmezliği olan ABH insidansını arttırıp arttırmadığını değerlendirdik.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya 2010- 2014 yılları arasında Dicle Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesi ya da Nöroloji Yoğun Bakım Ünitesine iskemik/ hemorajik inme ayırımı yapılmaksızın akut inme tanısıyla kabul edilen, diyabetes mellitus ve kronik böbrek hastalığı olmayan 520 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, komorbid hastalıkları, yoğun bakımda kalış süresi,klinik sonuçları, akut dönemde çalışılan CRP değeri, hastaneye başvuru anında çalışılan kan örneklerinden serum glukoz değeri ve kreatinin değeri kaydedildi. ABH gelişimini takip etmek  için  yatış  süresince  günlük  çalışılan  kreatinin  değerleri  incelendi.  ABH  tanısı KDIGO kriterleri doğrultusunda koyuldu. Başvuru anındaki hiperglisemi serum glukoz değerinin ≥126 mg/dl olmasına göre belirlendi. Hastalar Hiperglisemi ve ABH gelişimine göre  4  gruba  ayrıldı. Veriler  regresyon  analizi  ve  ROC  analizi  ile  istatistiksel  olarak incelendi.
Bulgular: Hastaların 249'u (%47.9) erkek 271'i (%52.1) kadındı. Çalışma populasyonunda yaş ortalaması 68.6 ± 17.0 yıldı. ABH gelişen grupta başvuru anındaki ortalama serum glukozu 156 mg/dl ± 55.1 iken ABH gelişmeyen grupta 132 mg/dl ± 46,1 olup başvuru anındaki serum glukoz düzeyi ABH gelişen grupta istatistiksel olarak anlamlı düzeyde  yüksek  bulundu  (p<0.001).  Başvuru  anında  serum  glukozu  ≥126  mg/dl  olan hastaların  %35.2 ' sinde  ABH  gelişirken,  başvuru  anında  serum  glukozu  <126  mg/dl olan hastaların %16.6'sında ABH gelişti. (OR=2.7 CI=1.8-4.1, p<0.001) Başvuru anındaki hipergliseminin  ABH  gelişimini  2.7  kat  arttırdığı  ve  ABH  gelişimi  için  bağımsız  bir belirteç olduğu saptandı. ROC eğrisi analizi ile başvuru anında serum glukozu 142 mg/dl eşik değerde ABH gelişimini belirleme bakımından anlamlı bulundu. (AUC=0.667 p<0.001) Bu eşik değerde başvuru  anındaki serum glukozunun en yüksek duyarlılık (%50.7) ve özgüllüğe (%74.2) sahip olduğu belirlendi. Mortalite, başvuru anında hiperglisemi gelişen hastalarda, başvuru anında hiperglisemi gelişmeyenlere göre (%40.4 vs %20.9) istatistiksel anlamlı oranda daha yüksek saptandı. (OR=2,5 CI=1.7-3.7,p<0.001).
Sonuç: Akut inme tanısıyla yoğun bakımda tedavi gören diyabetik olmayan hasta populasyonunda başvuru  anındaki hipergliseminin ABH  gelişimini ve mortalitede artışı öngören bir belirteç olduğu saptandı. Bu bulgu, ABH 'nın daha erken tanınmasında, prognozun  belirlenmesinde  ve  diğer  koruyucu  klinik  yaklaşımların  benimsenmesinde faydalı olabilir.

Abstract:
Aim: Acute kidney injury (AKI) affects upto 30% of patients admitted to the ICU. When AKI develops mortality increases to 40-90 % during a critical illness. AKI increases mortality, prolongs in-hospital stays and augments costs by requiring expensive treatment modalities  like  dialysis.  Hyperglycemia  is  one  of  the  frequently  encountered  problem among ICU population. Previous studies have shown hyperglycemia is associated with poor prognosis  even  in  non-diabetic  patients  with  critical  conditions.  However  its  not  well known the relationship  between hyperglycemia and development of AKI in criticly  ill patients. In ligth of these data we investigated the association between admission hyperglycemia and incidence of AKI in non-diabetic patients diagnosed with acute stroke which is a life threatining condition.
Methods: This study included 520 patients without diabetes and chronic kidney disease admitted in the acute phase of stroke to the medical or neurology ICU of Dicle University Education and Training Hospital between the dates of 2010-2014. Patient data were analyzed retrospectively. Demographic features, comorbid illness, length of stay in the ICU, clinical outcome, serum glucose and creatinine levels obtained at the admission were recorded. Daily serum creatinine levels were assessed for detection of AKI on follow up. CPR levels obtained in the acute phase of stroke were recorded. AKI diagnosis based on KDIGO guideline and admission hyperglycemia assumed to be serum glucose of ≥ 126 mg/dl, Patients were divided into 4 groups according to development of admission hyperglycemia and/or AKI. Regression analysis and ROC analysis was applied on data set.
Results: 249 (% 47.9) of patients were male and 271 (%52.1) were women. Mean age was 68.6 ± 17.0 years. Mean admission serum glucose in AKI group was 156 mg/dl±55.1 whereas in non-AKI group was 132 mg/dl ± 46,1. Compared to non-AKI group mean  admission  serum  glucose  level  was  found  significantly  higher  in  AKI  group (p<0.001). %35.2 of patients with admission hyperglycemia and % 16.6 of patients without admission hyperglycemia developed AKI on follow up.(OR=2.7 CI=1.8-4.1, p<0.001).  Admission  serum  glucose at the threshold  level  of 142  mg/dl  maximized  the  combined sensitivity (%50.7) and specificity (%74.2) in predicting development of AKI . According to these data admission  hyperglycemia  is  associated  with  2.7  fold  increase  in  development  of  AKI  and  is  determined  as  an  early  independent  predictor  of  AKI  in non-diabetic patients with acute stroke. Mortality was estimated %40.4 in patients with admission hyperglycemia whereas %20.9 in patients without admission hyperglycemia (OR=2,5 CI=1.7-3.7, p<0.001) That suggests admission hyperglycemia is a contributing factor and a marker of increased mortality.
Conclusion: Admission hyperglycemia is an early independent predictor of AKI and mortality in non-diabetic patients admitted to the ICU with acute stroke.This may be helpful for early diagnosis of AKI, actuation of preventive and therapeutic measures and prediction of prognosis.