Erken dönemde koklear implant uygulanan çocuklarda oyun davranışı, kelime hazinesi ve dil gelişimi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between play behavior, vocabulary and language development in children with EARLY cochlear implants
Yazar: ELİF BANU KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. ESRA YÜCEL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ ASLAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Dil gelişimi = Language development ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Oyun davranışı = Play behaviour ; Söz varlığı = Vocabulary ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmada, erken dönemde koklear implant kullanmaya başlayan çocukların oyun davranışları ve kelime hazineleri ve dil gelişimleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi ve normal işiten kontrol grubundaki çocuklar ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışma grubunda 4;00 ile 6;11 yaşları arasındaki koklear implant kullanıcısı 21 çocuk; kontrol grubunda normal işiten ve yaşları eşleştirilen 21 çocuk olmak üzere toplam 42 çocuk, gönüllülük esasına bağlı olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmada katılımcıların dil becerilerinin değerlendirilmesi için TODİL testi, kelime hazinesini değerlendirebilmek için Türkçe ifade edici ve alıcı dil testi (TİFALDİ), oyun davranış becerilerini değerlendirebilmek için katılımcıların öğretmenleri tarafından değerlendirilen 36-71 aylık Çocuklar için Oyun Davranışı Ölçeği ve sadece koklear implant kullanıcısı çocukların ailelerinin doldurması için Pediatrik Koklear İmplantasyon Sonrası İletişim Becerilerinin Değerlendirilmesi (FAPCI) formu kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgular analiz edildiğinde TODİL ölçek puanlarının tüm alt boyutlar bazında kontrol grubunda daha yüksek düzeylerde olduğu görülmüştür (p=0,01, p>0,05).  TODİL Dinleme, organize etme, konuşma, dil bilgisi, anlam bilgisi ve sözlü dil bileşke performans düzeylerinin çalışma grubunda daha düşük düzeylerde olduğu saptanmıştır (p=0,01, p<0,05). TİFALDİ Alıcı ve ifade edici dil kelime kazanım düzeylerinin ise çalışma grubunda daha düşük düzeylerde olduğu tespit edilmiştir (p=0,01, p<0,05). Oyun davranış ölçeği genel puanlarının, sessiz davranış, tek başına oyun, paralel oyun ve itiş kakışlı oyun düzeylerinin her iki grup arasında benzer düzeylerde olduğu görülmüştür (p>0,05). Farklı olarak sosyal oyun düzeyleri açısından çalışma grubundaki öğrencilerin sosyal oyun düzeylerinin kontrol grubuna göre daha düşük olduğu görülmüştür (p=0,02, p<0,05). Bu analizler doğrultusunda çalışma grubu ile kontrol grubu arasında kelime hazinesi ve dil becerileri arasında anlamlı derecede farklılık tespit edilirken, iki grup arasında oyun davranış ölçeği düzeyleri için anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. Sonuç olarak çalışmaya katılan her iki gruba dahil çocukların oyun ortamındaki davranışları benzerlik göstermekle birlikte sosyal oyun düzeylerinin çalışma grubundaki çocuklarda daha düşük düzeylerde olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte çalışma grubu çocuklarının erken dönemde koklear implant uygulanmasına rağmen kelime hazinesi ve dil gelişimi yönünden normal işitmeye sahip akranlarından daha düşük skorlar elde ettikleri görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Koklear   İmplant, Oyun Davranışı, Kelime Hazinesi,
                                   TODİL, TİFALDİ, FAPCI, Dil Gelişimi

Abstract:
In this study, the aim is children who started to use cochlear implants in the early period were investigated to evaluate the relationship between play behaviors, vocabulary and language development and to compare it with the children in the normal hearing control group. In the study group, 21 children with cochlear implants between the ages of 4;00 and 6;11 a total of 42 children, including 21 children with normal hearing and age matched in the control group, were included in the study on a voluntary basis. In the study, the TODİL test to evaluate the language skills of the participants, the Turkish expressive and receptive language test (TİFALDİ) to evaluate the vocabulary, f or evaluate the play behavior skills, evaluated by the teachers of the participants the 36-71-month-old Children's Play behavior scale and Functioning After Pediatric Cochlear Implantation (FAPCI) form was used for only using the cochlear implant childrens the families to be filled. When the findings obtained at the end of the study were analyzed, it was observed that TODİL scale scores were higher in the control group on the basis of all sub-dimensions (p=0.01, p>0.05). TODİL it was determined that the resultant performance levels of listening, organizing, speaking, grammar, semantics and oral language were lower in the study group (p=0.01, p<0.05). TIFALDI Receptive and expressive language vocabulary acquisition levels were found to be lower in the study group (p=0.01, p<0.05). It was observed that the general scores of the game behavior scale, quiet behavior, alone play, parallel play and rough play were at similar levels between the two groups (p>0.05). Differently, in terms of social play levels, it was seen that the social play levels of the students in the study group were lower than the control group (p=0.02, p<0.05). In line with these analyzes, while a significant difference was found between the study group and the control group in terms of vocabulary and language skills, no significant difference was found between the two groups for game behavior scale levels. As a result, although the behaviors of the children in both groups participating in the study in the play environment were similar, it was found that the social play levels of the children in the study group were lower. However, it was observed that the children of the study group achieved lower scores in terms of vocabulary and language development than their peers with normal hearing despite the early cochlear implant application.

Keywords: Cochlear Implant, Play Behavior, Vocabulary,
                  TODİL, TIFALDİ, FAPCI, Language Development