Çocuk ve ergenler için psikolojik sağlamlık programı'nın baba kaybı yaşamış çocukların psikolojik sağlamlık düzeyine etkisi
The impact of the psychological resilience programme for children and adolescents on the psychological level of children who have experienced father loss
Yazar: ZEYNEP TATARER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU UYSAL
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Baba-çocuk etkileşimi = Father-child interaction ; Ebeveyn kaybı = Parental loss ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Ebeveyn kaybı bir çocuğun hayat boyu deneyimleyebileceği en zorlu yaşam
olaylarından biridir. Bu bağlamda baba kaybı yaşayan çocukların hayatına olumlu
çıktılar üreterek devam etmesine yardımcı olacak psikolojik sağlamlık programlarının
geliştirilmesi, uygulanması ve etkililiğinin test edilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu
araştırma, Psikolojik Sağlamlık Programı'nın baba kaybı yaşamış 12-14 yaş
aralığındaki çocuklar üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma 16
müdahale, 16 kontrol grubu olmak üzere toplamda 32 kişiyle yürütülmüştür.
Psikolojik Sağlamlık Programı psikolojik sağlamlıkla ilişkilendirilen belirli koruyucu
faktörleri desteklemek üzere geliştirilmiş bir programdır. Bu program 5 hafta boyunca,
haftada 1 gün olmak üzere müdahale grubuna uygulanmıştır. Her oturum yaklaşık
olarak 120-150 dakika sürmüştür. Psikolojik Sağlamlık Tutum ve Beceri Ölçeği
(PSTBÖ), Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) ve Çocuklarda Umut Ölçeği (ÇUÖ)
katılımcıların psikolojik sağlamlık, güçler-güçlükler ve umut düzeyini ölçmek üzere
kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre Psikolojik Sağlamlık Programı'nın baba
kaybı yaşamış ergenlerin psikolojik sağlamlık düzeyini arttırmada etkili bir müdahale
yöntemi olduğu görülmüştür. Buna ek olarak, program sonunda müdahale grubunun
Toplam Güçlük Puanı'nda anlamlı bir düşüş tespit edilmiştir. Son olarak, müdahale
grubunun Çocuklarda Umut Ölçeği (ÇUÖ) sontest puanlarının kontrol grubunun
sontest puanlarından anlamlı bir şekilde yüksek olduğu, Toplam Güçlük Puanı sontest
puanlarının ise kontrol grubunun sontest puanlarından anlamlı bir şekilde daha düşük
olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Psikolojik Sağlamlık Programı, psikolojik sağlamlık, ergenlik,
baba kaybı

Abstract:
Parental loss is one of the most challenging life events that a child can experience
throughout his/her life. In this context, it is very important to develop, implement and
test the effectiveness of psychological resilience programs that will help children who
lost their fathers to continue their lives by producing positive outcomes.
This study aims to examine the impact of the Psychological Resilience Programme on
children between the ages of 12-14 who have experienced father loss. The study was
carried out with a total of 32 participants, 16 intervention and 16 control groups. The
Resilience Programme was designed to promote some protective factors related to
psychological resilience and it was applied to participants in the intervention group
throughout five weeks, one session in every week. Each session took 120-150 minutes.
Resiliency Attitude and Skills Profile (RASP), Strength and Difficulties Questionnaire
(SDQ) and Children Hope Scale (CHS) were used in measuring psychological
reslience, strength-difficulties and hope levels of the participants. The results of the
study indicated that the Resilience Programme is effective on improving the
psychological resilience level of adolescents who have parental loss. In addition to
this, at the end of the program, a significant decrease was detected in the total
difficulties score of the intervention group. Finally, it was observed that the
intervention group's posttest scores of Children Hope Scale (CHS) were significantly
higher than the posttest scores of the control group, while posttest scores of the total
difficulties score were significantly lower than the posttest scores of the control group.

Key words: Psychological Resilience Programme, resilience, father loss