LEED sertifikasyon sisteminde temel eğitim binası değerlendirilmesi: Konya örneği
Evaluation of basic education building in LEED certification system: Konya case
Yazar: ESİN GÜLŞEKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE DERYA ARSLAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Hızlı nüfus artışı, kontrolsüz kentleşme beraberinde doğal kaynakların hızla tüketilmesine yol açmaktadır. Küresel ısınma ile birlikte iklim değişikliği sonucunda çevresel sorunlar gündeme gelmektedir. Hemen hemen tüm disiplinleri ilgilendiren küresel ısınmanın önlenebilmesi için binaların ve kentlerin tasarımında daha az enerji tüketen atık gaz salımını az olan binalar üretmek önemli bir parametre haline gelmiştir. Bu açıdan bina tasarımı ile ilgilenen mimarlık bilimi gelecek nesillere iklim ve doğal döngüsü bozulmamış sağlıklı ve sürdürülebilir çevreler bırakmakta birinci derecede öneme sahiptir. Küresel ısınmanın azaltılabilmesi için daha az enerji tüketen yapıların tasarımı bunun içinde sürdürülebilir mimarlık ve sürdürülebilir yapı kavramları önem kazanmaktadır. Sürdürülebilir mimarlık; çevresi ile uyumlu, doğal kaynakların ve enerjinin tutumlu kullanımını amaçlayan, disiplinler arası bir çalışma sisteminin bütünleşmesi ile gerçekleştirilen çağdaş mimarlık anlayışıdır. Sürdürülebilir bir yapı tasarımı için; çevresel, ekonomik ve toplumsal sürdürülebilirlik bileşenlerinin tasarım sürecine olabildiğince dengeli biçimde bütünleşmesi gerekmektedir. 
Sürdürülebilirlik ve enerji birbirleri ile ilişkili kavramlardır. Enerjinin en fazla kullanıldığı yapı sektöründe, sürdürülebilir bina tasarımını arttırmak için, sürdürülebilir binaların derecelendirilmesini sağlayan çeşitli sertifika sistemleri oluşturulmuştur. Bu sertifikalandırma sistemlerinden dünya genelinde en yaygın kullanılanı "Enerji ve Çevre Dostu Tasarımda Liderlik (LEED)" değerlendirme (sertifika) sistemidir. Her ne kadar LEED sertifikasyon sistemi sürdürülebilir tasarım kriterlerinin tamamını kapsamasa da yapıların enerji ve atmosfer ile olan ilişkisi, yapı malzemeleri ve bu malzemelerin edinildiği kaynaklar, yapılarda iç hava kalitesi, yapının konumlandığı arazinin sürdürülebilirliği, yapılarda su kullanımında etkinlik gibi sürdürülebilir tasarım kriterlerini içermesinden dolayı günümüzde tercih edilen bir sertifika sistemidir. 
LEED değerlendirme sistemleri 9 ana başlık altında toplanan bina türleri için uygulanabilmektedir. Bu ana başlıklardan bir tanesi okullardır. Eğitim yapılarında yaya-bisikletli ulaşımı ve geliştirilmiş toplu taşıma standartları öğrencilerin eğitim ortamları için akustik, günışığından faydalanma, sağlıklı malzemeden üretilen molbiya-tefrişat seçimi ve bunu ile ilgili farklı standartlar ''Okullar'' sertifikasyonu ile sağlanmaktadır. Bu kriterlerin sağlanmasında temel amaç sağlıklı ve verimli eğitim ortamalarını oluşturabilmektir. Bu kriterlerin sağlanabilmesi ülkenin gelişmişlik düzeyi ile de birebir ilintilidir. Türkiye gibi gelişmekte olan ve nüfusu oldukça genç ülkelerde oldukça fazla eğitim binası ihtiyacı olduğu açıktır. Bu ihtiyacın hızlı birşekilde giderilebilmesi için devlet kanalıyla hazır tip okul projeleri üretilmiş ve bu tip projeler ülkenin coğrafi koşullarına bakılmaksızın uygulanmış ve uygulanmaktadır. Bu durum düşünüldüğü zaman aynı bina türü için iklim ve arazi koşulları oldukça değişken olan her bölgede sürdürülebilirlik kriterlerinin sağlanmasının zorlaştıracağı ise açıktır. 
Bu yüksek lisans tez çalışmasında ilk olarak sürdürülebilirlik kavramı, sürdürülebilir temel eğitim yapıları ve sürdülebilir bina tasarımını derecelendiren sistemlerden biri olan LEED sertifikasyon sistemi anlatılmıştır. Devamında Konya Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından en çok uygulanan 24 derslikli tip proje okullarından biri olan Ali İhsan Dayıoğlugil temel eğitim binası, LEED sertifikasyon sistemine göre incelenmiştir. Elde edilen değerlendirme ile sürdürülebilirlik kavramı ve temel eğitim yapılarınının sürdürülebilir bina olarak tasarlanmasının önemi irdelenmiş olup, sürdürülebilir bina tasarımında proje aşamasının önemi belirtilmiştir.  

Anahtar kelimeler: Çevresel Sürdürülebilirlik, Eğitim Yapıları, LEED, Sürdürülebilirlik.

Abstract:
Rapid population growth and uncontrolled urbanization cause rapid depletion of natural resources. Along with global warming, environmental problems are on the rise as a result of climate change. In order to prevent global warming, which deals with almost all disciplines, it has become an important parameter to produce buildings with low emissions of waste gas that consume less energy in the design of buildings and cities. In this respect, architectural knowledge, which deals with building design, has healthy and sustainable environments that are not disturbed by the climate and natural cycle of future generations. Sustainable architecture and sustainable building concepts gain importance in the design of buildings that consume less energy in order to reduce global warming. Sustainable architecture; is an understanding of contemporary architecture that is integrated with an interdisciplinary working system based on conscious and conservative use of energy and natural resources in harmony with environmental systems. For a sustainable building design; environmental, economic and social / cultural sustainability components should be integrated as balanced as possible in the design process.
Sustainability and energy are interrelated concepts. In the building sector where energy is heavily used, various certification systems have been developed to promote sustainable building design and to enable sustainable buildings to be graded. The most widely used of these certification systems worldwide is the "Leadership in Energy and Environment Friendly Design (LEED)" assessment (certification) system. Although the LEED certification system is currently preferred because sustainable design criteria include sustainable design criteria such as the relevance of the sustainable design to the energy and atmosphere, the building materials and the resources they make, the sustainability of indoor air quality, is a certification system.
LEED evaluation systems can be applied to building types collected under 9 main headings. One of these main titles is the school. Pedestrian transport, bicycling and improved public transport standards in educational institutions are provided through the use of acoustics, daylight for educational environments for students, the selection of certified school furniture and equipment, and a number of different standard 'Schools' certifications. The main objective in achieving these criteria is to create a healthy and productive environment. The availability of these criteria is also correlated with the level of development of the country. Such as Turkey and quite a lot of training in building the young country it is clear that the population needs. In order to meet this need quickly, state-of-the-art school projects have been produced, and such projects have been implemented and implemented regardless of the geographical conditions of the country. If this is the case, it is obvious that for each type of building, climate and land conditions will be difficult to achieve in all regions where the sustainability criteria are very variable.
In this master's thesis, the LEED certification system, which is one of the systems that rated sustainability, sustainable basic education structures and sustainable building design, was first described. Next, Ali İhsan Dayıoğlugil basic education building, which is one of the most applied 24 classrooms projected by Konya National Education Directorate, was examined according to LEED certification system. The importance of designing sustainability as a sustainable building and the importance of the project phase in sustainable building design are emphasized.

Keywords: Educational Buildings, LEED Sustainability, Sustainable Design Criteria