Yıldız spektrumlarının incelenmesinde kullanılan yöntemler
The methods used in the study of the stellar spectra
Yazar: GÖKHAN YÜCEL
Danışman: PROF. DR. NURİ ÖZEK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences ; Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Bu tezin amacı yıldız spektrumunu incelemekte kullanılan yöntemleri araştırmak ve
incelemektir.
Bu tez çalışmasında yıldız atmosferlerinin genel yapısı tanıtıldı ve bu yapı hakkında
genel bilgiler verildi. Yıldız spektrumunun incelenmesinde kullanılan ATLAS9,
WIDTH9, SYNTHE, SPECTRUM, ABUNDANCE isimli bilgisayar programları
incelendi ve bu programların çalışma şekli hakkında bilgiler verildi. 
HD 12846, HD 54371 ve HD 59747 yıldızlarına ait yüksek ayırma güçlü spektrumlar
ELODIE veri arşivinden alınmıştır. Spektrumların λ5000-λ6000 Å dalga boyu
arasındaki Fe, Ni ve Ti çizgilerinin tanısı yapıldı ve eşdeğer genişlikleri ölçüldü.
Yıldızlara ait atmosfer modelleri oluşturmak için gerekli olan atmosferik
parametreler fotometrik olarak belirlenmiştir. Yıldızların atmosferleri Kurucz'un
(1995) ATLAS9 programı ile oluşturuldu ve gözlemsel spektrumdan elde edilen
eşdeğer genişlikler kullanılarak Kurucz'un (1995) WIDTH9 ve Gray'in (2007)
ABUNDANCE programlarıyla [Fe/H], [Ni/H] ve [Ti/H] değerleri hesaplandı. 
Yıldızlara ait sentetik spektrumlar, oluşturulan model atmosferler kullanılarak
Kurucz'un (1995) SYNTHE ve Gray'in (2007) SPECTRUM programları ile elde
edildi ve bu sentetik spektrumlar kullanılarak yıldızlara ait ikincil eş değer genişlik
değerleri hesaplandı. Bu ikinci eşdeğer genişlikler kullanılarak yıldızlara ait ikincil
bolluk değerleri WIDTH9 ve ABUNDANCE programları ile hesaplandı. Elde edilen
yıldızlara ait [Fe/H], [Ni/H] ve [Ti/H] değerleri, literatür değerleri ile karşılaştırıldı.
Bu çalışmada optik spektrum ve sentetik spektrum ile elde edilen eşdeğer genişlikler
birbirine yakın bulunmuştur. ABUNDANCE programı ile elde edilen metalisite
değerlerinin WIDTH9 ile elde edilen değerlere karşılık +0,10 ile +0,20 dex kadar
fazla çıkmıştır. Bunun nedeninin de SPECTRUM kodunun Helyumca zengin
yıldızlar için daha uygun bir program olmasındandır. 

Anahtar Kelimeler: Yıldız atmosferleri, yıldız spektrumu, ATLAS9, WIDTH,
SYNTHE, SPECTRUM, ABUNDANCE, metalisite.

Abstract:
The aim of this study is to investigate and research of the ways that are used by study
stellar spectra.
In this study, general structure of a stellar atmosphere has been presented, and
general information about it is given. The software that is used in the study of stellar
spectra, which are ATLAS9, WIDTH, SYNTHE, SPECTRUM and ABUNDANCE,
were studied and information about how they work is given. 
The high resolution echelle spectra of stars HD 12846, HD 54371 and HD 59747
have taken from ELODIE archive. Fe, Ni and Ti lines that are between λ5000-λ6000
Å wavelengths were indentified, and their equivalent widths were measured.
Atmospheric parameters of stars that were used to obtain atmosphere models of stars
were determined from photometry. Model atmospheres of stars have been built by
Kurucz's (1995) ATLAS9 software. By using these models and equivalent widths,
which are determined from stellar spectra, [Fe/H], [Ni/H] and [Ti/H] values of stars
has been carried out by Kurucz's (1995) WIDTH9 and Gray's (2007)
ABUNDANCE software. 
Synthetic spectrums of these stars were obtained by Kurucz's (1995) SYNTHE and
Gray's (2007) SPECTRUM software via atmosphere models. By using these
synthetic spectrums, secondary equivalent widths were measured. Secondary [Fe/H],
[Ni/H] and [Ti/H] values of stars have carried out by WIDTH9 and ABUNDANCE
software via using secondary equivalent widths, and have crosschecked with values
of various articles. 
In this study, we have obtained by equivalent widths of stars that measured from the
optical and synthetic spectra are harmonious. The values of metallicity obtained with
ABUNDANCE are different from our measurements by +0,10 to +0,20 dex. We
believe that this is because SPECTRUM code is more reliable for studying Helium
rich stars.

Keywords: Stellar atmospheres, stellar spectrum, ATLAS9, WIDTH, SYNTHE,
SPECTRUM, ABUNDANCE, metallicity.