Fen bilgisi öğretmen adaylarının kamu personel seçme sınavı kaygı düzeylerinin incelenmesi
Examination of exam anxiety levels of science teacher candidates in the public personnel selection exam
Yazar: FATMA ÖZÇOBAN
Danışman: PROF. DR. MURAT SADIKOĞLU
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Alanında formasyonu olan öğretmen adayları Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarında meslek hayatlarına başlayabilmek için Genel Yetenek-Genel Kültür, Eğitim Bilimleri ve Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi olmak üzere üç oturumdan oluşan sınavlara girmektedirler. Atamalarının gerçekleşmesi için her yıl binlerce öğretmen adayının girdiği bu sınavlar atanma süreci boyunca KPSS kaygısı yaşamasına sebep olmaktadır. Bu araştırmanın amacı ise fen bilgisi öğretmen adaylarının KPSS kaygı düzeylerini çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Bu amaçla, nicel araştırma yöntemlerinden biri olan kesitsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi bir devlet üniversitesinde öğrenim gören Eğitim Fakültesi birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıfta bulunan toplam 73 (60 kadın, 13 erkek) fen bilgisi öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" ve Karaçanta (2009) tarafından geliştirilen "Kamu Personeli Seçme Sınavı Kaygı Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçek beşli Likert tipi bir derecelemeye sahip 19 maddeden oluşmaktadır. Dört alt boyuttan oluşan ölçeğin tamamı için Cronbach alfa değeri .80 olarak hesaplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde ilk olarak fen bilgisi öğretmen adaylarının KPSS kaygı düzeylerini belirlemek amacıyla betimsel istatistikler (aritmetik ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değer) hesaplanmıştır. Adayların KPSS kaygıları orta düzeyde bulunmuştur. Fen bilgisi öğretmen adaylarının KPSS kaygılarının cinsiyet ve öğrenim görülen programa yerleşme isteği değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğini anlamak için bağımsız örneklemler t-testi yapılmıştır. Ardından incelenen değişkenlerden fen bilgisi öğretmen adaylarının KPSS kaygılarının sınıf düzeyi, mezun olunan lise türü, öğrenim görülen programa yerleşme tercih sırası, öğrenim görülen programda alınan eğitimin KPSS içeriği ile uyumu, aile gelir düzeyi, mezuniyet sonrasında özel bir kurumda çalışmayı düşünme ve barınma durumu değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği tespit edilmiştir. Bunun için varyansların homojenliği varsayımı sağlandığı durumlarda Tek Boyutlu Varyans Analizi (One Way ANOVA) ve gruplar arasındaki anlamlı farklılığı belirlemek için LSD analizi yapılmıştır. Ayrıca varyansların homojenliği varsayımı sağlanmadığı durumlarda ise Brown-Forsythe testi ve gruplar arasındaki anlamlı farklılığı belirlemek için Games-Howell analizi yapılmıştır. İncelenen değişkenlerden fen bilgisi öğretmen adaylarının KPSS kaygı düzeyleri cinsiyet değişkeni açısından kadın öğretmen adaylar lehine anlamlı farklılık gösterirken, mezun olunan lise türü değişkenine göre Anadolu Lisesi ile İmam Hatip Lisesi ve Anadolu Lisesi ile diğer liseler arasında anlamlı farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma KPSS'nin fen bilgisi öğretmen adayları için önemli ve süreçte kaygılarını arttıran bir sınav olduğunu ortaya çıkarmıştır. Dolayısıyla bu sorunları incelemek adına yapılan araştırma büyük bir önem arz etmektedir. Varılan sonuçlara göre fen bilgisi öğretmen adaylarının KPSS'ye yönelik yaşadıkları kaygı düzeylerini azaltmaya yardımcı olacak şekilde rehberlik hizmetleri sunulabilir. Aynı zamanda eğitim fakültesindeki verilen derslerin içeriği ile KPSS içeriği uyumlu hale getirilebilir. Atanmayı umutla bekleyen fen bilgisi öğretmen adaylarının branş bazında kontenjan dağılımının az olmasından dolayı yaşadıkları kaygıyı azaltmak için daha fazla atama yapılması sağlanabilir. Ayrıca atama takviminin geç açıklanmasından dolayı yaşanılan belirsizliğin giderilmesi için atama takviminin sınavdan önce belirlenmesi gibi KPSS kaygısını azaltıcı tedbirler önerilebilir.

Abstract:
Prospective teachers who have pedagogical formation in their own field take three exams to begin their professional careers in educational institutions affiliated with the Ministry of National Education. These exams include the General Aptitude-General Culture, Educational Sciences, and Teaching Area Knowledge Tests. These exams, which thousands of teacher candidates take every year for their appointments, cause candidates to experience anxiety about the Public Personnel Selection Exam (KPSS) throughout the appointment process. The purpose of this research is to examine the levels of anxiety in the KPSS among prospective Science Teachers from various perspectives. For this purpose, a cross-sectional survey model, which is one of the quantitative research methods, has been used. The sample of the study consisted of a total of 73 (60 female, 13 male) prospective science teachers enrolled in the first, second, third, and fourth grades of the Faculty of Education at a state university. In the research, data was collected using the "Personal Information Form" developed by the researcher and also the "Public Personnel Selection Exam Anxiety Scale" developed by Karaçanta (2009). The scale consists of 19 items and is rated on a five-point Likert-type scale. For the entire scale consisting of four subscales, the Cronbach's alpha value was calculated as .80. In the initial stage of analyzing the research data, descriptive statistics were calculated to determine the levels of anxiety among prospective science teachers for the Public Personnel Selection Exam (KPSS). These descriptive statistics included mean, standard deviation, minimum and maximum value. The candidates' anxiety levels for the KPSS were found to be at a moderate level. In order to understand whether there is a difference in the anxiety levels of prospective science teachers towards the KPSS based on the variables of gender and desire for placement in the educational program, independent samples t-tests were conducted. The study concluded that there was a significant difference in the anxiety levels of candidates for KPSS based on their gender. Subsequently, the study examined whether there were differences in the anxiety levels of prospective science teachers for KPSS based on variables such as class level, type of high school graduated from, preference order for placement in the educational program, alignment of the education received in the program with the content of the KPSS, family income level, the intention to work in a private institution after graduation, and housing situation. Therefore, in cases where the assumption of homogeneity of variances is met, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) and LSD analysis were condected to determine significant differences between groups. Additionally, in cases where the assumption of homogeneity of variances is not met, the Brown-Forsythe test was conducted, and Games-Howell analysis was performed to determine significant differences between groups as well. It has been concluded that, in the KPSS, the anxiety levels of prospective science teachers vary significantly based on the type of high school they graduated from. Based on the findings obtained, it is possible to conduct studies that will reduce the anxiety levels of teacher candidates in the KPSS. Furthermore, it may be recommended to make adjustments to the appointment process for teacher candidates eagerly awaiting their appointments. In the study, it has been found that there is a significant difference in the anxiety levels of prospective science teachers in terms of gender variable, with female teacher candidates showing higher levels of anxiety. Additionally, it was concluded that there is a significant differentiation between Anatolian High School and Imam Hatip High School graduates, as well as between Anatolian High School and graduates of other types of high schools, based on the variable of type of high school attended. This study has revealed that the KPSS is significant for prospective science teachers and serves as a process that increases their anxiety levels. Therefore, the research conducted to investigate these issues holds great significance. Based on the results obtained, guidance services can be provided to reduce the anxiety levels experienced by prospective science teachers towards the KPSS. Moreover, the content of the courses offered in the education faculty can be aligned with the content of the KPSS in order to ensure compatibility. Due to the limited distribution of vacancies by subject area, steps can be taken to increase the number of appointments so as to alleviate the anxiety experienced by prospective science teachers who eagerly await their appointments. Additionally, measures can be proposed to alleviate the uncertainty caused by the delayed announcement of the appointment schedule. For instance, scheduling the appointment calendar before the examination can help mitigate the anxiety associated with the KPSS.