Edebi sanatı ve kadın kimliğiyle Yelena Gan
Yelena Gan with literary art and female identity
Yazar: AYSEL SARIKAYA
Danışman: DOÇ. DR. SEVİNÇ ÜÇGÜL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Rus Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Edebi inceleme = Literary analysis ; Edebi sanatlar = Literary arts ; Gan, Yelena = Gan, Yelena ; Kadın yazarlar = Female writers ; Romantizm = Romanticism ; Rus edebiyatı = Russian literature

Özet:
Yelena Gan (1814-1842) 19. yy. Rus edebiyatında ilk kadın yazarlar arasında yer almaktadır. Kadın yazarların azınlıkta olduğu ve genellikle çevirmen olarak anıldığı bir ortamda Gan, yazdıklarıyla bir kadın yazar olarak ilgi çekmeyi ve öykülerini dönemin tanınmış edebiyat dergilerinde yayınlatmayı başarmıştır. Zeneida R-va takma adı ile edebî yaşamını sürdüren Gan, gerçek ismini kullanmamış olsa da, otobiyografik kabul edilen öykülerinde aslında kendini yazmıştır.Rus Romantizmi ile Realizm'ini beraber ele alan Gan, kadın kimliğiyle o yıllardaki aşkı, evliliği ve sosyete yaşamını gözler önüne sermiştir. Bunların yanı sıra Rus edebiyatında ilk defa kadın sorunlarına değinen Yelena Gan bu sorunları aşk ve evlilik bağlamında ele almıştır. Öyküleri ilk başta sıradan aşk öyküleri gibi görünse de, aslında toplumsal konuları ve farklı kültürel ve sosyal çevreleri işlenmesi nedeniyle dönemin Rus kültürü hakkında bilgi verici niteliktedirler.?Rus George Sand'ı? olarak da bilinen Gan, ?Kadın Sorunları? (Jenski vopros, ??????? ??????) olgusunun gelişimini ve sosyal hayatta dışlanan kadınları kaleme almasıyla ilk Rus feminist yazar olarak kabul edilmektedir. Çünkü Rus edebiyatında ilk kez Gan'ın eserlerinde, kadının toplum ve aile içindeki aşağılanan durumuna karşı protest bir tavır açık bir şekilde ifade edilmiştir.Ölümünden sonra Rusya'da yıllarca isminden söz edilmeyen Yelena Gan, son yıllarda kadın yazarlara olan ilginin artması nedeniyle gündeme gelmiş, edebî sanatı ve kadın kimliği ile araştırmaların odağı olmuştur.Anahtar Kelimeler: 19. yy. Rus edebiyatı, Kadın yazarlar, Romantizm, Yelena Gan.

Abstract:
Yelena Gan (1814-1842) is one of the first women writers in 19th century Russian literature. In a circumstance where women writers were in limited numbers and usually mentioned as translators, Gan, as a women writer, has attracted attention and succeeded her stories to be published in literary reviews of the period. Even Gan has used Zeneida R-va as pen name for hiding her real name, she has written actually herself in her stories acknowledged as autobiographical.Gan, combining Russian Romanticism and Realism, has revealed love, marriage and high society of those years with her female identity. Besides, Gan has addressed women issues for the first time in Russian literature and dealt with these issues in the context of love and marriage. Although her stories seem as ordinary love stories at first glance, they are, in fact, informative about Russian culture of the period due to subjecting social issues and different cultural and social environs.Also known as ?Russian George Sand?, Gan, mentioned the development of ?Women Issues? (Jenski vopros, ??????? ??????) and exclusion of women from social life, has been considered as the first Russian feminist author. For the first time in Russian literature, Gan?s stories have expressed clearly protest attitude against humiliated situation of women in family and society.Due to increasing interest in women writers in recent years, Yelena Gan, whose name has not been mentioned in Russia for years after her death, attracted attention and became focus of different studies with her literary art and female identity.Keywords: 19th century Russian literature, Women writers, Romanticism, Yelena Gan.