Culpa in contrahendo sorumluluğu
Culpa in contrahendo liability
Yazar: HURİYE REYHAN DEMİRCİOĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÜNAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Medeni Hukuk) Ana Bilim Dalı / Medeni Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Culpa in contrahendo sorumluluğu, ana hatlarıyla, ?sözleşmenin kurulmasından önce, henüz görüşmeler safhasında tarafların, kusurlu davranışlarıyla birbirlerine verdikleri zararlardan sorumluluğu? olarak tanımlanabilir. Burada, culpa in contrahendo sorumluluğunu sözleşme sorumluluğundan ayıran nokta, taraflar arasında henüz bir sözleşme ilişkisinin kurulmamış olması; haksız fiil sorumluluğundan ayıran nokta ise, taraflar arasında sözleşme görüşmelerine girişmekle somutlaşan bir işlem temasının başlamış bulunmasıdır. Bu bakımdan culpa in contrahendo sorumluluğu, borçlar hukuku sistemimizin klasik sorumluluk türlerinin dışında kalan bir sorumluluk hali olarak belirmekte ve bu durum, sözkonusu sorumluluğun kaynağının, farklı kurum ve esaslar çerçevesinde araştırılmasını kaçınılmaz kılmaktadır. Nitekim bugün yerli ve yabancı hukuk doktrinlerinde, karşılıklı irade beyanlarından veya hukuka aykırı bir müdahaleden bağımsız olarak, sadece sözleşme görüşmelerine başlamakla kurulan ve temelini MK. m. 2'de bulan bir hukuki ilişkiden bahsedilmeye başlanmıştır. Bu ilişki çerçevesinde tarafların, her bakımdan dürüstlük kuralına uygun davranmaları, örneğin, görüşmeleri ciddiyet ve özenle sürdürmeleri, kurmak istedikleri sözleşmeyi geçersiz kılacak davranışlardan kaçınmaları, sözleşmenin içerik ve şartları hakkında birbirlerini aydınlatmaları, birbirlerinin kişiliğine ve malvarlığına zarar vermemek için gerekli özeni göstermeleri gerekmektedir. Taraflar, bu yükümlülüklere kusurlu olarak aykırı davranıp, sözleşme görüşmelerinden doğan güven ilişkisini ihlal ettikleri takdirde, bundan doğan zararlardan culpa in contrahendo esasınca sorumludurlar.

Abstract:
Culpa in contrahendo liability can be briefly identified as "liabilities of parties for the loss they cause mutually due to faulty actions at pre-contractual negotiations phase". The point differing culpa in contrahendo liability from contractual liability is that in culpa in contrahendo there is no contractual relation between the parties yet; and the point differing it from tort is that there is a proceeding contact, which had become concrete, initiated with contractual negotiations between the parties. Because of this culpa in contrahendo liability appears as a liability out of the classical liability types in Law of Obligations system and this situation makes inevitable to research the source of this liability in the frame of different institutions and principals. As a matter of fact today local and foreign judicial doctrines started to discuss a legal judicial relation on the basis of Civil Code Article 2 and just started with negotiations on agreement independent of unlawful act or mutual declarations of intention. In the frame of this relation parties should act as in principle of good faith and should pay the necessary attention, for example, to avoid from any type of behavior that will render the intended contract invalid, to clarify each other about the terms and conditions of the contract, and to respect each other's personalities and assets. In case parties violate the trust relation arising from contractual negotiations by acting in fault contrary to these obligations, they are liable for the damages, which arose from that, on the basis of principles of culpa in contrahendo.