Yatan hastalarda clostridium difficile kaynaklı diyare ile gastrik asit supresyonunun ilişkisi ve gastrik asit supresör ajanların kullanımı
Association between clostridium difficile induced diarrhea and gastric acid suppression in hospitalized patients and usage of gastric acid suppressors
Yazar: CANSU UYSAL
Danışman: DOÇ. DR. SALİH KUTAY DEMİRKAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Clostridium difficile = Clostridium difficile ; Diyare = Diarrhea ; Gastrik asit = Gastric acid ; Histamin H2 antagonistleri = Histamine H2 antagonists ; Histamin antagonistleri = Histamine antagonists ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Yatan hastalar = Inpatients

Özet:
Gastrik asit supresörlerinin C. difficile kaynaklı diyare gelişmesinde bir risk faktörü olduğu konusu tartışmalı olduğundan, bu retrospektif vaka-kontrol çalışmasında, gastrik asit supresörleri ile C. difficile kaynaklı diyare gelişimi arasındaki ilişki ve kullanılan bu ilaçların uygunluğunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 1 Ocak 2010 ile 31 Aralık 2016 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Erişkin ve Onkoloji Hastaneleri'nde yatmış ve C. difficile toksin testi pozitif olan 122 hasta vaka grubunu ve test sonucu negatif çıkan hastalar 1:1 eşleştirilerek kontrol grubu (n=122) oluşturulmuştur. Hastalarda gastrik asit supresör kullanımı yüksek (%91) bulunmasına rağmen, bu ilaçların C. difficile kaynaklı diyare gelişimi için bir risk faktörü olduğunu gösteren bir sonuca ulaşılmamıştır (p=0,655). Proton pompası inhibitörlerinin, hastaların %42,9'unda endikasyon dahilinde kullanıldığı ve bunların da %53,4'ünde ilaç hatası görülmüştür. Histamin-2 reseptör antagonistlerinin ise hastaların %42,0'sinde endikasyon dahilinde kullanıldığı ve bunların da %79,3'ünde ilaç hatası saptanmıştır. Ayrıca enteral beslenme, oral nütrisyonel destek ürünleri, karbapenem, glikopeptid, penisilin ve antifungallerin kullanımının, gastrik asit supresörü + antibiyotik + non-steroidal antiinflamatuar ilaçların birlikte kullanımının, artmış lökosit ve azalmış albümin değerlerinin C. difficile kaynaklı diyare gelişimine etkisi değerlendirildiğinde gruplar arasında fark saptanmış ve bu parametreler birer risk faktörü olarak belirlenmiştir (p<0,05). C. difficile kaynaklı diyare gelişimi riskine yol açabilen tüm bu faktörlere karşı dikkatli olunması ve riski azaltma yönünde müdahaleler yapılması açısından klinisyenlere önemli rol düşmektedir.

Abstract:
The use of gastric acid suppressor is a risk factor for developing C. difficile induced diarrhea is still controversial. In this retrospective case-control study, the association between these agents and C. difficile induced diarrhea, also appropriate use of gastric acid suppressors are evaluated.  Hospitalized patients in Hacettepe University Adult and Oncology Hospitals with positive C. difficile toxin test results between 1 January 2010 – 31 December 2016 were included as case group (n=122). Control goup patients (n=122) were mached with case group based on type of inpatient service with a ratio of 1:1. Due to the high rate of gastric acid suppressor usage (91%) in these patients, an assocation between these agents and C. difficile induced diarrhea was not detected (p=0,655) in this study. Only 42,9% of the proton pump inhibitors were used with proper indication; however, medication errors were detected in 53,4% of those. Only 42,0% of histamine-2 receptor antagonists were used with proper indication; however, medication errors were detected in 79,3% of those. Moreover, usage of enteral feeding, oral nutritional supplements, carbapenems, glycopeptides, penicillins and antifungals, the concomitant use of any antibiotics, gastric acid suppressors and non-steroidal antiinflammatory drugs, increased leukocyte and decreased albumin levels were identified as a risk factor for C. difficile induced diarrhea development in this study (p<0,05). Clinicians should be aware of these risk factors for C. difficile induced diarrhea and they need to take an active role to minimize these risks as possible.