Yoğun bakım hemşirelerinin yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışları ile engelleyen ve destekleyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of attitudes and behaviors of intensive care nurses towards end-of-life care and factors that prevent and support
Yazar: SONGÜL ÖZMEN
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN AKSOY
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Davranış = Behavior ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Terminal bakım = Terminal care ; Tutumlar = Attitudes ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Bu araştırma yoğun bakım hemşirelerinin yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve
davranışları ile bu tutum ve davranışları engelleyen ve destekleyen faktörlerin
belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Kesitsel, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı metod kullanılarak yapılan araştırmanın
örneklemini, 267 yoğun bakım hemşiresi oluşturdu. Araştırmanın verileri "Tanıtıcı
Özellikler Formu", "Yoğun Bakım Hemşirelerinin Yaşam Sonu Bakıma Yönelik Tutum
ve Davranışları Ölçeği", "Yoğun Bakım Hemşirelerinin Yaşam Sonu Bakımda
Algılanan Engeller ve Destekleyici Davranışlar Ölçeği" ile toplandı.
Bulgular: Yoğun bakım hemşirelerinin "Yaşam Sonu Bakıma Yönelik Tutum ve
Davranışları" ölçeği puan ortalamaları Tutum alt boyutu için 35.42±4.6, Davranış için
18.17±4.66 ve toplam ölçek için 53.59±7.81 olarak belirlendi. Güvenirlik katsayıları
Tutum için 0.62, Davranış için 0.70 ve toplam ölçek için 0.74'dür. Tutum puan
ortalamaları ile yaş, toplam çalışma süresi, yoğun bakımda çalışma süresi, mevcut yoğun
bakımda çalışma süresi, eğitim düzeyi ve yaşam sonu bakım bilgi düzeyini yeterli bulma
seviyeleri arasında; davranış puan ortalamaları ile gelir düzeyi arasında çok zayıf pozitif
yönde bir ilişki belirlendi. "Yaşam Sonu Bakıma Yönelik Algıladıkları Engeller ve
Destekleyici Davranışlar" ölçeğine göre en yüksek puana sahip maddeler; Engeller alt
boyutu için "Aileler hastanın kötü prognozunu kabullenmek istemez"; Destekleyici
davranışlar alt boyutu için "Hekimler hastanın ölümünden sonra aile üyeleri ile
görüşürler" olarak belirlendi. Güvenirlik katsayıları Engeller alt boyutu için 0.88,
Destekleyici Davranışlar için 0.89 olarak belirlendi.
Sonuç: Yoğun bakım hemşirelerinin yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve
davranışlarının tanıtıcı ve mesleki özelliklerine göre anlamlı farklılık gösterdiği; en
yoğun algılanan engellin aile kaynaklı, destekleyici davranışın ise ölüme ilişkin
bilgilendirmenin hekim tarafından yapılması olduğu belirlendi.
Anahtar Kelimeler: yoğun bakım hemşireliği, yaşam sonu bakım, tutum ve davranış,
etkileyen faktörler

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the attitudes and behaviors of intensive
care nurses toward end-of-life care and the factors that prevent and support these
attitudes and behaviors.
Method: The sample of this study, using cross-sectional descriptive and correlational
methods, was determined as 267 intensive care nurses. The data were collected with the
"Descriptive Characteristics Form," the "Attitudes and Behaviors of Intensive Care
Nurses towards End-of-Life Care Scale," and the "Perceived Barriers and Supportive
Behaviors Scale in End-of-Life Care of Intensive Care Nurses."
Results: The "Attitudes and Behaviors of Intensive Care Nurses towards End-of-Life
Care Scale" mean scores of intensive care nurses were 35.42±4.6 for the Attitude
subdimension, 18.17±4.66 for the Behavior subdimension and 53.59±7.81 for the total
scale. Reliability coefficients were 0.62 for Attitude, 0.70 for Behavior, and 0.74 for the
total scale. A very weak positive relationship was determined between the mean attitude
scores and age, total working time, working time in intensive care, working time in the
current intensive care unit, and adequate levels of education and end-of-life care
knowledge. A very weak positive relationship was found between the mean behavior
score and income level. The item with the highest barriers score in the Obstacles
subdimension of the "Perceived Barriers and Supportive Behaviors towards End-of-Life
Care" scale was "Families do not want to accept the patient's poor prognosis." The item
with the highest supportive behaviors score in the supportive behaviors subdimension
was determined as "Physicians meet with family members after the patient's death."
Reliability coefficients were determined as 0.88 for the Barriers subdimension and 0.89
for Supportive Behaviors.
Conclusion: It was determined that the attitudes and behaviors of intensive care nurses
toward end-of-life care differ significantly according to their introductory and
professional characteristics. The most intensely perceived obstacle was family-based,
and the most intensively perceived supportive behavior was the physician informing the
family about the patient's death.
Key words: intensive care nursing, end-of-life care, attitude and behavior, influencing
factors