Genç yetişkin bireylerde siber zorbalık ve siber mağduriyetin yordanmasında sosyo- demografik faktörler, aile uyumu, ailede koruyucu faktörler ve ebeveynin duygusal erişilebilirliği
Socio-demographic factors, family harmony, protective factors in the family and emotional accessibility of parents in the prediction of cyber bullying and cyber victimisation in young adults
Yazar: ZEYNEP KÖKSAL
Danışman: PROF. DR. NURSEL TOPKAYA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı genç yetişkin bireylerin siber zorbalık yapma ve siber mağduriyet yaşama düzeyleri ile sosyo-demografik faktörler, aile uyumu, ailedeki koruyucu faktörler, anne ve babanın duygusal erişilebilirliği arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu araştırma korelasyonel desenli nicel bir araştırmadır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'nin farklı şehirlerinden çevrim içi olarak araştırmaya katılan yaşları 19 ve 29 arasında değişmekte olan 622 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcıların seçiminde uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri kişisel bilgi formu, Üniversite Öğrencileri İçin Yenilenmiş Siber Zorbalık Envanteri, Aile Uyum Ölçeği, Ailedeki Koruyucu Etmenler Ölçeği ve Ebeveynin Duygusal Erişilebilirliği Ölçeği ile elde edilmiştir. Tüm istatistiksel analizler IBM SPSS 22 programında gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi için Mann Whitney U testi, Spearman korelasyon analizi ve Bootstrap regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, cinsiyete göre erkeklerin siber zorbalık ve siber mağduriyet düzeylerinin kadınların siber zorbalık ve siber mağduriyet düzeylerinden anlamlı bir şekilde yüksek olduğu görülmüştür. Genç yetişkin bireylerin yaşı arttıkça siber zorbalık yapma ve siber mağduriyet yaşama düzeylerinin azaldığı tespit edilmiştir. Siber zorbalık yapma ve siber mağduriyet yaşama ile yaş arasında düşük düzeyde negatif yönde bir ilişki bulunmuştur. Aile uyumu, ailedeki koruyucu faktörler, anne ve babanın duygusal erişilebilirliğine göre siber zorbalık düzeyleri toplam puanları arasında düşük düzeyde negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Anne ve babanın duygusal erişilebilirliği, aile uyumu ve ailedeki koruyucu faktörler ile siber mağduriyet düzeyleri  arasında düşük düzeyde negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Annenin duygusal erişilebilirliği genç yetişkin bireylerin siber zorbalık düzeylerini negatif yönde anlamlı bir yordayıcısıdır.  Aile uyumu ve annenin duygusal erişilebilirliğinin genç yetişkin bireylerin siber mağduriyet düzeylerinin negatif yönde yordayıcısıdır. Elde edilen bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmış ve yorumlanmıştır.

Abstract:
This research aims to examine the relationship between the levels of cyberbullying and cyber victimization of young adults and socio demographic factors, family harmony, protective factors in the family, and parental-emotional availability. This research is quantitative with a correlational design. The study group of the research consists of 622 participants aged between 19 and 29 who participated in the online research from different cities of Turkey. The selection of participants was determined using a sampling method that best suited the research. The study data was collected using personal information forms, the Revised Cyberbullying Inventory for University Students, the Family Adjustment Scale, Protective Factors in the Family Scale, and the Parental Emotional Availability Scale. All statistical analyses were performed in IBM SPSS 22. Mann Whitney U test, Spearman correlation analysis, and Bootstrap regression analysis were implemented to analyze the data. Consequently, the anaylsis showed that the cyberbullying and cyber victimization levels of males were significantly higher than the cyberbullying and cyber victimization levels of females. It was determined that as the age of young adults increases, the levels of cyberbullying and cyber victimization decrease. The study also showed a low-level negative relationship between cyberbullying and cyber victimization and age. Additionally, there was a low-level negative significant relationship between the total scores of cyberbullying levels according to family harmony, protective factors in the family, and parental-emotional availability. There was also a low-level negative significant relationship between the emotional parental-emotional availability, family harmony, and protective factors in the family and cyber victimization levels. Mother's emotional availability is a significant negative predictor of cyberbullying levels in young adults. Family harmony and the mother's emotional availability are negative predictors of young adults' cyber victimization levels. The findings were discussed and interpreted in the light of the relevant literature.