İslam hat sanatının modern sanata etkileri
The effects modern art of Islamic calligraphy
Yazar: ÖZLEM YİĞİT
Danışman: Y.DOÇ.DR. MEHMET KAVUKÇU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Sanat = Art ; İslam sanatı = Islamic art

Özet:
?slam hat sanatının resim sanatıyla olan yakın iliskisi ele alınarak, ?slam hat sanatınınnokta, çizgi, leke, renk, denge v.b. bakımdan incelenmesi ve Uzak-Doğu kaligrafisiyleiliskisini ortaya koyarak Doğu-Batı ikileminde, ulusal, evrensel niteliklerin değinilmistir.Ayrıca çağdas resim sanatının bugün ulastığı plastik asamasına ?slam hat sanatının çok dahaönce ulasmıs olduğu da vurgulanmaktadır.Modern resim doğduğu Batı toplumunda resim sanatı, 19. yüzyıla kadar egemen olanakademizm ile izlenimciliğin ikileminden, teknolojinin gelisimi, fotoğraf makinesi vesinemanın fonksiyonlarının ortaya çıkmasıyla yeni akımlar biçiminde bir çıkıs aramıstır. Buarayıs kısmen ?slam ve Uzak-Doğu geleneksel ve yerel sanat motiflerinde sonuçlandırılmıstır.Bu arastırmada çağdas resim sanatının ?slam hat sanatına dönük yakınlıklarına dikkatçekilmektedir.Tezin birinci bölümünde ?slam hat sanatının ve kaligrafinin tanımı ve gelisimsüreçlerine dikkat çekilerek bu bağlamda ?slam hat sanatının karakteristliğinin önemivurgulanmıstır. Özellikle yazının resimsel yönden incelenmesi yapılmıstır.Tezin ikinci bölümünde çağdas resimsel değerlere göre hat sanatının ve plastik sanatınunsurları olan nokta, çizgi, leke, renk v.b. bakımdan incelenmesi ve özellikle talik yazınınresim sanatıyla olan yakın iliskisine değinilmistir.Son bölümde ise çağdas resim tarihsel süreç ve ?slam hat sanatının etkileri üzerindedurularak, batılı ressamların eserlerindeki soyut benzerliklere dikkat çekilmistir. ?slam hatsanatının ulusal ve evrensel bakımdan etkileri üzerine vurgu yapılarak Türk sanatçılarınıneserlerine yer verilmistir.

Abstract:
In this study, pitch, line, stain, colour, etc, in the Islam calligraphy art were examinedby dealing with the close relationship between the Islam calligraphy art and pictorial art. Therelation of acceptance and rejection of the national and universal qualities in the Eastern andWestern dilemma was discussed by focusing on its relation with the Middle East calligraphy.In addition, it was also stressed that the Islam calligraphy art reached the plastic stage earlierthan the contemporary pictorial art.Pictorial art in Western societies, where the modern picture originated, sought toappear in new movements after the development of photo machines, cinemas, and thetechnology. The results have been partly seen in Islam and Middle East traditional and localart motifs. This study attracts attention to the closeness of the contemporary pictorial art to theIslam calligraphy art.In the first part of the thesis, the description and developmental progress of the Islamcalligraphy art and calligraphy was focused on and the importance of the characteristic of theIslam calligraphy art was stressed within this context. Especially, writing was examined inpictorial aspects.In the second part, the basic elements of the calligraphy and plastic art, pitch, line,stain and colour, etc, were studied in terms of contemporary pictorial values and in particular,the close relationship of calligraphic style to the pictorial art was dealt with.In the last part, the historical process of the contemporary picture and the effects of theIslam calligraphy art were dwelt upon and the abstract similarities in the works of Westernpainters were drawn attention to. Turkish painters? works were also treated and it was focusedon the national and universal effects of the Islam calligraphy art.