Rejyonal anestezi altında elektif sezaryen cerrahisi geçiren gebelerde bilateral erektör spina plan bloğunun postoperatif analjezi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
The effect of bilateral erector spina plane block on postoperative analgesia in cesarean section under spinal anaesthesia
Yazar: BENGİ ŞAFAK
Danışman: PROF. DR. HANİFE ASUMAN UYSALEL
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Gebelik = Pregnancy ; Obstetrik = Obstetrics ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section ; Sinir blokajı = Nerve block

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın primer amacı, spinal anestezi altında sezaryen cerrahisi ile doğum yapan hastalarda, bilateral erektör spina plan bloğunun (ESPB) postoperatif ağrı üzerine etkilerini vizüel ağrı skalası (VAS) ile değerlendirmektir. Çalışmanın sekonder amaçları ise ESPB' nin, postoperatif dönemde analjezik ilaç kullanımı ve hasta memnuniyeti üzerine etkilerini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı'nda spinal anestezi altında elektif sezaryen cerrahisi geçiren hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Rutin monitörizasyon sonrası spinal anestezi %0.5 bupivakain ve 12.5 mcg fentanil ile L4-5 aralığından uygulandı. Operasyon bitiminde ESPB grubundaki hastalara 10 ml bupivakain + 10 ml salin solüsyonu sağ ve sol T12 vertebra transvers prosesi seviyesinden ultrasonografi (USG) eşliğinde ESPB uygulandı. Popstoperatif 2, 4, 6, 12 ve 24. saatlerde, hastaların dinlenim, öksürük, hareket, bel ve baş ağrısı VAS değerleri, analjezik ilaç kullanımları, ilk analjezik kullanım zamanı ve hasta memnuniyeti değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışmaya toplam 116 hasta dahil edildi, postoperatif dönem verilerinde eksiklik olan 17 hasta istatistiksel analize dahil edilmedi. ESPB grubunda 49, kontrol grubunda 50 hasta değerlendirildi. Gruplar demografik özellikler bakımında benzerdi. ESPB grubunda 2, 4, 6 ve 12. saatlerde dinlenim, hareket ve öksürük VAS değerleri istatistiksel anlamlı olarak kontrol grubundan düşük bulunmuştur (p<0.05). ESPB grubunda ilk analjezik kullanım zamanına kadar geçen süre daha uzun bulundu (p<0.001). Kontrol grubunda ilk 24 saatte analjezik kullanım miktarı ve sayısı daha yüksek bulundu (p<0.05). ESPB'ye ait duyusal blok seviyesinin aralığı ile VAS değerleri arasında negatif korelasyon bulundu.
Sonuç: ESPB ile, akut ağrının somatik ve visseral komponentleri eş zamanlı bloke edilebilir. Etkili analjezi ile hastaların yeni doğan bebekleri ile ilgilenebilmeleri ve emzirecek kadar hareket edebilmeleri, memnuniyeti artırır. USG eşliğinde ESPB, sezaryen cerrahisi sonrası multimodal analzejinin bir parçası olarak başarıyla uygulanabilir.

Abstract:
Aim: The primary aim of this study was to evaluate the effects of bilateral erector spina plan block (ESPB) on postoperative pain, using the visual analog scale (VAS) in patients delivered by cesarean section (CS) under spinal anesthesia. The secondary aims of the study are to evaluate the effects of ESPB on analgesic drug use and patient satisfaction in the postoperative period.
Materials and Methods: Patients who underwent elective CS under spinal anesthesia in Ankara University Faculty of Medicine Department of Obstetrics and Gynecology were included. After routine monitorization, spinal anesthesia was administered using 0.5% bupivacaine and 12.5 mcg fentanyl through the L4-5 spinal range. At the end of the surgery, USG-guided ESPB with 10 ml bupivacaine + 10 ml salin was applied in ESPB group at the level of the right and left T12 vertebrae transverse process. At the postoperative 2, 4, 6, 12 and 24th hours, the patients' rest, cough, movement, low back and headache VAS values, analgesic drug use, patient satisfaction snd first analgesic use time were evaluated.
Results: A total of 116 patients were included in the study, 17 patients with missing postoperative data were not included in statistical analysis. 49 patients in ESPB group and 50 patients in control group were evaluated. The groups were similar in terms of demographic characteristics. Rest, movement and cough VAS values at 2, 4, 6 and 12 hours in the ESPB group were found significantly lower than control group (p<0.05). The time to first analgesic use was longer in ESPB group (p<0.001). The amount and number of analgesic use in the first 24 hours higher in the control group (p<0.05). A negative correlation was found between the range of sensory block level of ESPB and VAS values.
Conclusion: With ESPB, somatic and visceral components of acute pain can be blocked together. With effective analgesia, patients' ability to take care of their newborn babies and move enough to breastfeed increases satisfaction. USG-guided ESPB can be successfully applied as part of multimodal analgesia after CS.