Hatay ilinde 2009 yılında ikinci basamak sağlık kurumlarında tanısı konulan a grubu bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıkların bildirim durumunun ve bildirime etki eden faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of report level and the factors effecting on reporting of mandatory notification of communicable diseases ?group a diagnosed at public and private hospitals in Hatay in 2009.
Yazar: SELMUR TOPAL
Danışman: PROF. DR. REMZİ AYGÜN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bulaşıcı hastalık kontrolü = Communicable diseases control ; Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; Hatay = Hatay ; Çapraz enfeksiyon = Cross infection

Özet:
Bulaşıcı hastalıkların sürveyansı; epidemiyolojik yöntem olup bulaşıcı hastalıkların önlen¬mesi ve kontrolü için, düzenli ve sü¬rekli veri toplan¬ması, verilerin ana¬lizi, yorumlanması ve bu bilgilerin ilgili birimlere dağıtıl¬masıdır.Surveyansın ilk basamağı verilerin toplanması olup, her ülkenin kendine özgü bildirim sistemi aracılığı ile yapılmaktadır.Araştırmamızın amacı ikinci basamak sağlık kurumlarında tanısı konulan bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıkların bildirimlerini değerlendirmek, bildirimler sırasında veri kayıplarının olduğu birimleri ve düzeylerini tespit etmek ve nedenlerini belirleyerek çözüm için önerilerde bulunmaktır.Araştırmanın birinci aşamasında Hatay'da 2009 yılında hastanelerde A grubu bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalık tanısı konulan 3418 kişinin bildirim durumları kayıtlar üzerinden incelenmiştir. İkinci aşamasında ise hastanelerde çalışan hekimlerin bildirim sistemi konusunda bilgi ve tutumlarının belirlenmesi için 385 hekime anket uygulanmıştır. Hastane bildirim sorumluları ile bildirimler sırasında yaşanan sorunlar ve çözüm önerilerinin değerlendirilmesi için odak grup görüşmesi yapılmıştır.Çalışmamızda, hastanelerde bulaşıcı hastalık tanısı alan 3418 kişinin tüm hastalıklar üzerinden bildirimlerinin yetersiz olduğu ve bildirim sıklığı %15.4 (Olası/kesin için %14.0 kesin tanı için %63) saptanmıştır. En fazla bildirimin tüberküloz hastalığında olduğu belirlenmiştir(%41.8). Bildirim sisteminde, Form-014 hastanelerde tam doldurulmadığı saptanmıştır. Hastalık tanısı konulan kişilerin %82.9'unun bildirimlerinin zamanında yapıldığı belirlenmiştir.Veri kayıplarının en fazla hastanelerde olduğu gözlenmiştir. Kamu hastanelerinde tanısı konulan hastalıkların bildirimlerinin özel hastanelere göre daha yüksek olduğu belirlenmiş ve istatistiksel olarak anlamlılığı ortaya konulmuştur.Hekimlerin hastalıkların bildirimlerini yaptıklarını belirtme durumlarının ve bildirim sistemi konusundaki bilgi düzeylerinin bu konuda eğitim almaları ile ilişkili olduğu belirlenmiştir.Sağlık personelinin düzenli ve sürekli eğitiminin sağlanması ve insan faktörünü en düşük seviyede tutabilen bir yazılım programı geliştirilmesi bildirim sisteminde belirlenen bu veri kayıplarının engellenmesinde ki en büyük destek olarak düşünülmektedir.

Abstract:
The surveillance of communicable diseases is an epidemilogical practice including collection of uniform and continuous data, analysis of the data, interpretation and distribution of this information to the related departments to prevent and control the comminicable diseases.First step of surveillance is collection of the data which is done with a reporting system specific for each country.The purpose of this research is to evaluate the reporting system of mandatory notification of communicable diseases diagnosed at the public and private hospitals, to locate the data loss, to determine the rate and reason of data loss and to propose solutions.At the first step of this study, hospital records of 3418 patients diagnosed with mandatory notification of communicable diseases-grup A, were investigated. Secondly, 385 physician were enrolled a survey to assess their knowledge and manner of reporting system of communicable diseases. Focus group discussion was conducted between reporting system responsibles to evaluate the problems and solutions in reporting system.In this study, when hospital records of 3418 patients were analyzed, the reporting system was found inadequate in all mandatory notification of communicable diseases and reporting rate was 15.4% (For probable/definite diagnosis 14% and for definite diagnosis 63%). Tuberculosis was the most reported diseases (41.8%). Form-014 were underfilled at the hospitals. Only 82.9% of patients were reported on time.At most, data loss was observed at the hospitals. The reporting system of mandatory notification of communicable diseases was found out to be better at the public hospitals than private hospitals and a statistically significant association was observed.It is observed that the level of knowledge in reporting system and the physician?s expressing status of reporting diseases are related with the education on this issue they have got.Providing regular and continuous training program for the health professionals and developing a software which will reduce human factors will be the most important support to prevent data loss in reporting system.