Yerel yönetimlerin mali krizi ve Türkiye
Fiscal crisis of the local governments and Turkey
Yazar: BİRSEN NACAR
Danışman: PROF. DR. NİHAT FALAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Belediyeler = Municipalities ; Finansal kriz = Financial crisis ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Yerel yönetimler = Local administrations

Özet:
oz Bu tezde, Türkiye'de yerel yönetimlerin (belediyelerin) mali krizinin varlığı ve nedenleri irdelenmeye çalışılmaktadır. Tezin amacı ise, temelde, mali krizin oluşmasında çıkarları birbiriyle çatışan grup ve sınıfların etkisini sorgulamaktır. Bunun için, belediyelerin harcamalarına ve gelirlerine karar veren belediye meclislerinin yapısı; yerel yöneticinin yapısı ve çıkarları; yerel yönetim ile merkezi yönetim ilişkileri ve 1980 sonrası dönemde ağırlık kazanan küreselleşme, yerelleşme ve özelleştirme politikalarının etkileri vs. ele alınmaktadır. Türkiye'de yerel yönetimlerin özellikle 1980'li yıllardan itibaren giderek artan biçimde özel sermayenin istek ve arzularına duyarlı hale geldiği söylenebilir. Bu anlamda belediyeler, özel sermayenin üretilmesini istediği mal ve hizmetleri üretmektedir. Bu durum, belediyelerin hem daha fazla harcama yapmasını zorunlu kılmakta hem de bütçe açığı ve mali kriz tehdidi altında kalmalarına yol açmaktadır. 1980 sonrası dönemde, yerel kamusal hizmetlerin yeni kâr alanları olarak özel sektöre devri; belediyelerin ucuz kamusal borçlanma İmkanlarının daraltılarak (hatta İller Bankası'nın tasfiye süreciyle ortadan kaldırılarak) yüksek faizli ve döviz kuru artışları ile birlikte özel mali piyasalara bağlanması; kentsel rantların ve kentsel toprak rantlarının etkin bir biçimde vergüendirilmemesi; vs. bir yandan yerel yönetimlerin sermayenin istek ve çıkarlarına karşı savunmasız hale gelmesine ve giderek yetki ve güç alanını yitirmesine yol açarken, diğer yandan sermayenin krizlerine maruz bırakmaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Mali kriz, Yerel Yönetimlerin Mali Krizi, Yerelleşme, Küreselleşme, Özelleştirme. in

Abstract:
ABSTRACT In this thesis, it is considered the existence and the causes of the local governments' (municipalities') fiscal crisis in Turkey. The thesis is fundamentally aimed at investigating the roles and the effects of the groups and classes, whose interests are contradictory to each other, in arising fiscal crisis. So, some components are examined carefully that are the structures of the municipalities' councils that make decisions on local expenditures and revenues; the structure, interests and behaviours of the mayor; the relations of local governments and central government; the effects of globalization, decentralization and privatization that have become rather influential and widespread since 1980; etc. İt can be said that the municipalities increasingly have become sensitive for private sector's desires and demands in Turkey. In this sense, basically the municipalities produce a great many substantial goods and services which the private sector needs. This situation both obligates municipalities to spend more money and causes municipalities to confront to the threat of budget deficits and fiscal crisis. While a great number of implements in fact especially belong to New Liberal politics becoming significant and valid since 1980 have lead the municipalities to become defenseless against demands and interests of the private capital sector and to lost increasingly their authorities and powers, besides they expose the municipalities to capital's crisis. Some of those implements can be counted like following those: leaving the local public goods and services to private sector as the new profit and benefits fields; unabling to tax effectively urban land rents and urban rents; becoming the municipalities dependent to private fiscal markets by making narrow (and moreover completely abolishing) the opportunities of borrowing from public sources which are cheaper than the private sector. KEYWORDS: The Fiscal Crisis, The Fiscal Crises of Local Governments, Decentralization, Globalization, Privatization. IV