Tutarlılık sorunu bağlamında sanatın dilsel yapısı
The linguistic structure of art within the context of the problem of consistency
Yazar: YAĞIZ ÖZGEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜRTEZA FİDAN
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Dil = Language ; Kavramsal sanat = Conceptual art ; Resim dili = Painting language ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat = Art ; Simge = Symbol ; Tutarlılık = Consistency

Özet:
Bu tez, sanatın dilsel yapısını, tutarlılık sorunu bağlamında soruşturmaktadır. Tutarlılık, dilsel işaret dizileri veya simgelerin, dil dışı karşılıklarını gösterebilmeleri için bunların sahip olmaları gereken mantıksal formdur. Dil, insanı çevreleyen dış dünyanın tasarımını, dil ile dünyanın ortaklaşa sahip oldukları mantıksal tutarlılık yoluyla kurar. Ana hatları doğrultusunda Analitik Felsefe'nin ortaya koyduğu bilgi kuramını kendisine dayanak alarak bu çalışma, bir düşünsel etkinlik için mantıksal tutarlılığın, doğruluktan daha temel bir ölçüt olduğunu savunmaktadır. Bu bakımdan bu tez, insanın sanat türünden düşünsel etkinliğinin de en temel dayanağının mantıksal tutarlılık olması gerektiğini ileri sürerek, bunu tarihsel örnekleriyle gerekçelendirmektedir. Bu tez, bir dil eleştrisi olarak sanatın, insana dış dünyanın dolaylı bilgisini sağlayan düşünsel bir etkinlik olduğunu ortaya koymaktadır. Sanatın, özünde bir dil eleştirisi olduğu görüşünü gerekçelendirmek için bu tezde, G. Frege, B. Russell, L. Wittgenstein ve A. J. Ayer'in simgeleme kuramlarından faydalanılmıştır.  Bu düşünürler çalışmalarında, dil ile dünyanın; önermeler ile olguların; sözcükler ile nesnelerin mantıksal konumlarının aynı olduğunu göstererek, dilin mantıksal çözümlemesi yoluyla, dilin resmettiği dış dünya hakkında dolaylı bir biçimde de olsa konuşabileceğini ortaya koymuşlardır. Dil eleştirisi insana, yalnızca dil hakkında değil, dilin betimlediği, temsil ettiği, değişim ve dönüşüm içindeki dış dünya hakkında da bilgi sağlar. Böylece sanat bir dil eleştirisi olduğu ölçüde, insana, kendisini çevreleyen dış dünya hakkında dolaylı da olsa bilgi sağlayan düşünsel bir etkinliktir. Bu çalışma, sanatın da bu türden bir dil eleştirisi olduğu önermesini, Analitik Felsefe'nin yaklaşımını takip ederek, sanatı, sanat yoluyla çözümleyen Kavramsal Sanat olanağında gerekçelendirmiştir.

Abstract:
This thesis investigates the linguistic structure of art within the context of the problem of consistency. Consistency is the logical form that sequences of linguistic signs or symbols must have in order to signify their non-linguistic counterparts. Language establishes the design of the external world surrounding humans by means of the logical consistency shared by language and the world. By using the language theory put forward by Analytical Philosophy in line with its framework, this work argues that logical consistency is a more fundamental criterion than accuracy in activities of the intellect. In this respect, this thesis asserts that the most basic foundation of human thought with regard to art should be logical consistency and justifies this with historical examples. This thesis proposes art as a criticism of language and suggests that as an activity of thinking it provides one with the indirect knowledge of the external world. In order to justify that art is in essence a criticism of language, this thesis makes use of the theories of semiotics by G. Frege, B. Russell, L. Wittgenstein and A. J. Ayer. These thinkers asserted that the external world can be portrayed -even if indirectly- by language through its logical analysis, by showing that the logical positions of language and the world, of propositions and facts, of words and objects are the same. The criticism of language provides one not only with knowledge about language but also about the external world which is in a state of change and transformation; depicted and represented by language. Thus, art is a criticism of language as much as it is an activity of thinking providing one, although indirectly, with the knowledge of the surrounding external world. By adopting the approach of Analytical Philosophy and particularly focusing on the realm of Conceptual Art which analyzes art through the means of art, this thesis argues that art is also a criticism of language of a similar kind.