Metabolik sendromlu bireylerde hedonik açlık durumunun  sirkadiyen ritim ve kan parametreleriyle ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between hedonic hunger state and circadian rhythm and blood parameters in individuals with metabolic syndrome​
Yazar: BÜŞRA MERDE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERKİN ÖZYILMAZ KIRCALİ
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm

Özet:
ÖZET
İstanbul Kent Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü 
Metabolik Sendromlu Bireylerde Hedonik Açlık Durumunun Sirkadiyen Ritim Ve Kan Parametreleriyle İlişkisinin İncelenmesi
Büşra MERDE  
Yüksek Lisans Tezi 
Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı/ Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
 Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Berkin ÖZYILMAZ KIRCALİ 
ARALIK,2024-78
Metabolik sendrom, küresel çapta artış gösteren değiştirilebilir bir risk faktörüdür. Son yıllarda artan obezite endemisinin önemli nedenlerinden birinin de hedonik açlık olduğu, sirkadiyen disritminin ise hem insanlarda hem de kemirgenlerde metabolik işlev bozukluğuna neden olabildiği bilinmektedir. Bu çalışmada; 18-65 yaş arası metabolik sendrom tanısını almış olan bireylerin hedonik açlık durumunun sirkadiyen ritim ve kan parametreleriyle ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemi 18-65 yaş arası metabolik sendrom tanısı alan toplam 55 bireyden oluşmaktadır.  Bireylerin demografik özellikleri, sağlık ile ilişkili bilgileri, biyokimyasal bulguları, antropometrik ölçümleri ile hedonik açlık skorlarını tespit etmek için "Besin Gücü Ölçeği", sirkadiyen ritimlerini tespit etmek için "Sabahçıl-Akşamcıl Anketi" yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerde, bireylerde %92,7 oranında hedonik açlık hissedildiği, %7,3 oranında ise Hedonik yeme hissi olmadığı tespit edilmiştir. BGÖ toplam skor ve alt faktörlerin demografik özelliklere göre karşılaştırılmasında, medeni duruma göre besine ulaşabilirlik skoru ortalama değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p=0,007). Sabahçıl-akşamcıl tipe göre antropometrik özelliklerin karşılaştırılması yapıldığında, akşamcıl tip olanların bel/kalça oranı ortalama değerleri ile diğer tipler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p=0, 011).  Kan parametreleri açısından incelendiğinde; AST ile Besine ulaşabilirlik skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü zayıf ilişki (p=0,04); HbA1c ile Besin mevcudiyet skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü zayıf ilişki (p=0,013); Hba1c ile Besin tadına bakılması skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü zayıf ilişki (p=0,018) saptanmıştır.Metabolik sendromun nedenleri ve sonuçlarıyla mücadele etmek ve etkili stratejiler geliştirebilmek için patolojik mekanizmalar konusunda anlayışın geliştirilmesi gereklidir.
Anahtar Kelimeler: Metabolik Sendrom, Hedonik Açlık, Sirkadiyen Ritim

Abstract:
ABSTRACT
Istanbul Kent University Postgraduate Education Institute
 
Examination of the Relationship of Hedonic Hunger State with Circadian Rhythm and Blood Parameters in Individuals with Metabolic Syndrome
Büşra MERDE
Master Thesis 
Department of Nutrition and Dietetics
Advisor: Assistant Professor Berkin ÖZYILMAZ KIRCALİ
December, 2024-78
Metabolic syndrome is a preventable risk factor that is increasing globally. It is known that hedonic hunger is one of the important causes of increasing obesity endemicity in recent years, and circadian dysrhythmia can cause metabolic dysfunction in both humans and rodents. The study aimed to investigate the relationship of hedonic hunger state with circadian rhythm and blood parameters in individuals aged 18-65 years who were diagnosed with metabolic syndrome. The sample of the study consisted of a total of 55 individuals between the ages of 18-65 who were diagnosed with metabolic syndrome. The Power of Food Scale to determine the demographic characteristics, health-related information, biochemical findings, anthropometric measurements and hedonic hunger scores of the individuals, and Morningness-Eveningness Questionnaire to determine their circadian rhythms were applied by face-to-face interview method. According to the data obtained from the study, it was determined that 92.7% of the individuals experienced hedonic hunger and 7.3% did not experience hedonic eating. In the comparison of the total score and sub-factors of The Power of Food Scale according to demographic characteristics, a statistically significant difference was found between the mean values of the food accessibility score depending on marital status (p=0.007). When anthropometric characteristics were compared according to morning-evening type, a statistically significant difference was found between the mean values of waist/hip ratio of the evening type and the other types (p=0, 011). In terms of blood parameters, there was a statistically significant positive weak correlation between AST and food available score (p=0.04), a statistically significant negative weak correlation between HbA1c and food present score (p=0.013), and a statistically significant negative weak correlation between Hba1c and food tasted score (p=0.018). In order to overcome the causes and consequences of metabolic syndrome and to develop effective strategies, it is necessary to improve the understanding of pathological mechanisms.
Keywords: Metabolic Syndrome, Hedonic Hunger, Circadian Rhythm