Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde iletişimsel yaklaşımın yazma becerisine etkisi
The effect of communicative approach for writing skill  
in the teaching of Turkish as a foreign language
Yazar: NAZİFE BURCU TAKIL
Danışman: DOÇ. DR. GIYASETTİN AYTAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğrenimi = Study of languages ; Dil öğretimi = Language teaching ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language learning ; Yazma becerisi = Writing skills ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; İletişimsel dil öğretimi = Communicative language teaching ; İletişimsel yöntem = Communicative method

Özet:
Bu çalışmada Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde iletişimsel yaklaşımın uygulamalı olarak daha önce hiç kullanılmamış olmasından hareketle, Avrupa Konseyi'nin oluşturduğu ve yabancı dil öğretim sürecinde kılavuz kitap mahiyeti taşıyan "Diller için Avrupa Ortak Öğretim Çerçevesi" ndeki dil amaçları incelenerek B seviyesindeki amaçlar Türkçeye kazanım olarak uyarlanmış ve bu temelde bir dil öğretim modeli geliştirilmiştir.  
Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin iletişimsel yaklaşıma uyarlanmış dil öğretim modeli sonrasında Türkçe eğitimine yönelik yazma becerileri ile tercih ve tutum düzeylerindeki değişimin incelenmesi ve buna bağlı olarak öğrencilerin belli özelliklerine göre (cinsiyet, Türkiye'de bulunma süresi vs) yazma beceri düzeyleri ve Türkçe ile Türkçeyi öğrenmeye ilişkin tutum düzeylerinin farklılık gösterip göstermediğini belirlenmesi amaçlanmaktadır. Modelin etkisini tespit etmek amacıyla uygulama sonrasında deney grubundaki öğrencilerin görüşleri de tespit edilerek raporlaştırılmıştır. Buna bağlı olarak "Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerden iletişimsel yaklaşıma uyarlanmış dil öğretim modeli ile eğitim gören deney grubu öğrencileri ve geleneksel eğitime devam eden kontrol grubu öğrencilerinin yazma becerileri, Türkçe öğrenmeye ilişkin tercih ve tutumları ne düzeydedir ve bu değişkenler gruplar bazında anlamlı bir farklılık göstermekte midir?" sorusuna cevap aranmıştır.  Bu soruya bağlı olarak araştırmamız, 2013-2014 eğitim-öğretim yılında Gazi Üniversitesi TÖMER'de eğitim gören öğrencilerle ve İletişimsel yaklaşıma uyarlanmış dil öğretim modelinin üç aylık uygulaması ile sınırlıdır.
Araştırmada, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin iletişimsel yaklaşıma uyarlanmış dil öğretim modeli sonrasında Türkçe eğitimine yönelik yazma becerileri ile tercih ve tutum düzeylerindeki değişimin incelenmesi amaçlandığından araştırma nitel ve nicel araştırma desenlerinin birlikte kullanıldığı karma desene örnektir.
Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin Türkçe yazma beceri düzeyleri, "Türkçe Yazma Envanteri" ile; Türkçe öğrenmeye yönelik tercih ve tutum düzeyleri,"Türkçe ve Türkçe Öğrenim Süreci Hakkındaki Tercih ve Tutum Ölçeği" ile; kişisel özellikleri de "Kişisel Bilgi Formu" ile; deney grubundaki öğrencilerin iletişimsel yaklaşıma uyarlanmış dil öğretim modeline yönelik görüşleri "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ile toplanmış ve veri toplama araçları araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. 
Verilerin analizinde nitel araştırma sonuçlarında içerik analizi kullanılmıştır. Türkçe Yazma Envanteri doğrultusunda öğrencilerin gerçekleştirmiş oldukları görevler öğrenci değerlendirme formu doğrultusunda üç uzman tarafından puanlanmış ve puanlayıcılar arasında tutarlık incelemesi, Pearson korelasyon katsayısı ile gerçekleştirilmiştir. Değişkenlere ilişkin betimsel istatistikler hesaplanmıştır. Ardından karşılaştırmalar amacıyla Mann Whitney U, Wilcoxon İşaretler Testi ile Kruskall Wallis testi hesaplanmış, sonuçlar tablolaştırılarak yorumlanmıştır. Elde edilen sonuçlar neticesinde iletişimsel yaklaşımın Türkçenin yabancı dil olarak kullanımımdaki önemi ortaya çıkmış ve buradan hareketle eğitim yöneticilerine, ders kitabı yazarlarına, eğitmenlere, eğitmen yetiştirenlere ve sınav sunucularına önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, with reference to no practical use of communicative approach in the teaching of Turkish as a foreign language before, B-level objectives have been adapted to Turkish as an acquisition by examining the language objectives in "Common European Framework of Reference for Languages" which is in the nature of guide-book in the process of foreign language teaching and is created by the Council of Europe; and on this basis, a language teaching model has been developed.
Examining the change of the levels of attitude and preference with the Turkish education oriented writing skills of students who learn Turkish as a foreign language after the language teaching model adapted to communicative approach; and in parallel with this, determining whether there is a difference in the levels of students' writing skill according to certain features (gender, residence time in Turkey, etc.) and in the attitude levels about learning Turkish with using Turkish are aimed in this research. After implementation, opinions of the students in the experimental group have also been identified and reported in order to determine the effect of the model. Correspondingly, this study has searched for an answer to the question: "Among the students who learn Turkish as a foreign language, what is the level of writing skills of the experimental group students studying with the language teaching model adapted to communicative approach and control group students continuing the traditional education model; what is the level of preferences and attitudes of these students about learning Turkish; and does these variables show a significant difference on the basis of group?". Depending on this question, our research is limited to students studying at Gazi University TOMER in the 2013-2014 academic year and three-month implementation of the language teaching model adapted to communicative approach.
Since it is aimed to examine the change of the levels of attitude and preference with the Turkish education oriented writing skills of students who learn Turkish as a foreign language after the language teaching model adapted to communicative approach, this research is an example of a mixed pattern which includes qualitative and quantitative research patterns together. 
Turkish writing skill levels of students who learn Turkish as a foreign language have been collected by "Turkish Writing Inventory"; the levels of preference and attitude about learning Turkish have been collected by "Preference and Attitude Scale about Turkish and Turkish Learning Process"; the personal characteristics have been collected by "Personal Information Form" as well; the experimental group's students' opinions about the language teaching model adapted to communicative approach have been collected by "Semi-Structured Interview Form"; and data collection tools have been developed by the researcher.
In qualitative research results, content analysis has been used to analyze the data. Tasks, performed by the students in line with the Turkish Writing Inventory, have been scored by three experts in accordance with the student evaluation form; and the consistency review between the scorers has been carried out with Pearson's correlation coefficient. Descriptive statistics related to the variables have been calculated. Then, for the purpose of comparison, Mann-Whitney U Test, Wilcoxon's Singed-Rank Test and Kruskal-Wallis Test have been calculated and the results have been interpreted in tables. In consequence of the obtained results, the significance of communicative approach in the use of Turkish as a foreign language has emerged, and by this means, suggestions have been made to the training managers, the course book writers, those who train instructors and the examination vendors.