Sigara bıraktırma polikliniğine başvuran kişilerde anksiyete düzeyi ve bu durumun sosyodemografik özellikler ve bağımlılık düzeyi ile ilişkisi
Anxiety level and its relationship with socio-demographic features and dependency level of the individuals who applied to smoking cessation clinics
Yazar: SİBEL TUNÇ KARAMAN
Danışman: PROF. DR. DİLEK TOPRAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
GİRİŞ-AMAÇ: Çalışmamızda, sigara bırakmak için tedavi arayışında olan kişilerde anksiyete düzeylerini belirlemeyi, varolan anksiyetenin bağımlılık düzeyleri ve sosyodemografik faktörlerle ilişkisini incelemeyi amaçladık. 
GEREÇ-YÖNTEM: Çalışma iki merkezli, prospektif, kesitsel bir çalışma olarak planlandı. 01.06.2015–30.07.2015 tarihleri arasında Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği, Nişantaşı Aile Hekimliği Semt Polikliniği ve Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aliya İzzet Begoviç Semt Polikliniği Sigara Bıraktırma Polikliniklerine başvuran 18 yaş ve üstü bireylerde yapıldı. Sosyodemografik verileri, sağlık durumları ve sigara içme öyküleri yüzyüze görüşme tekniği ile sorgulandı. Fagerström Nikotin Bağımlılık Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçekleri uygulandı ve skorları analiz edildi.
BULGULAR: Çalışmaya katılan 214 olgunun çoğu erkekti (%68,2; n=146). Katılımcıların yaş ortalaması 39,9±11,6 olup %71,5'i evliydi (n=153). Çoğunlukla yüksekokul mezunuydu (% 29,9;n=64).
Sigara içme miktarı ortalama 23±11,5 adet/gün olarak bulundu. Katılımcıların %90,2'si (n=193) sağlık nedeniyle bırakmak istediğini belirtti. Sadece %7,9'u (n=17) doktor önerisiyle polikliniğimize gelmişti. %70,6'sı (n=151) daha önceden sigarayı bırakmayı denemişti. 
FBNÖ'ne göre katılımcıların %58,4'ünde (n=125) orta, %29,0'unda (n=62) yüksek, %12,6'sında (n=27) düşük düzeyde nikotin bağımlılığı saptandı. BAÖ'nden alınan puan ortalaması 11,4±10,3 idi. BAÖ'ne göre olguların %46,7'si (n=100) anksiyete açısından normaldi. %29,0'ı (n=62) hafif, %13,6 (n=29) orta, %10,7 (n=23) şiddetli düzeyde anksiyete ile uyumlu saptandı. DKÖ' nden alınan puan ortalama 37,1±10,3 iken SKÖ' nden alınan puan ortalama 43,1±8,5 idi.
Cinsiyete göre, FNBÖ, DKO ve SKO skorlarının dağılımında anlamlı fark yoktu (p˃0.05). Kadınlarda anksiyete erkeklerden anlamlı olarak daha yüksekti(p=0,000).  Evlilerde,  ilkokul mezunlarında, sigara içme süresi uzun olanlarda sürekli kaygı düzeyi anlamlı (p=0.033,p= 0,000, p=0.026)  olarak daha yüksekti.
Sigara başlamaya yaşıyla FNBÖ skoru arasında anlamlı (p=0,010) negatif, günlük sigara tüketim sayısıyla anlamlı (p=0,000) pozitif korelasyon mevcuttu. Sigaraya başlama yaşı, günlük sigara tüketimi ve sigarayı bırakmayı deneme sayısıyla BAÖ, DKÖ, SKÖ skorları arasında anlamlı korelasyon yoktu. Bağımlılık ile BAÖ, DKÖ ve SKÖ skorları arasında anlamlı korelasyon yoktu. 
SONUÇ: Bu çalışma, sigara bırakma polikliniğine başvuranların yaklaşık yarısında anksiyetenin olduğu göstermiştir. Kadın cinsiyet, düşük eğitim düzeyi, bekar olma sigara içenlerde anksiyete açısından risk faktörleridir. Bu durum, sigara bırakma ve sigara bırakmanın sürdürülmesi, başlanacak tedavilerin yarar ve risk dengesinin göz önünde bulundurulması açısından önemlidir. Anksiyete ile sigara içme ve sigara bırakma ilişkisine dair yapılacak daha geniş kapsamlı çalışmalar bu ilişkinin tedavi seçiminde önemini vurgulayacaktır.

Abstract:
AIM: In this study, we aimed to determine the level of anxiety in people who seek treatment for smoking cessation; to investigate the relationship between the existing anxiety with addiction levels and socio-demographic factors.
MATERIALS AND METHOD: This study was planned as a two centered, prospective and cross-sectional research. It was conducted between 01.06.2015–30.07.2015 in Smoking Cessation Polyclinics of Sisli Hamidiye Etfal Training & Research Hospital Family Medicine Clinic, Nisantasi Family Medicine Polyclinic, Gaziosmanpasa Taksim Training & Research Hospital Aliya Izzet Begovic Polyclinic among the individuals over the age of 18. Socio-demographic data, health status and their smoking history were questioned via face to face interview technic. Fagerstrom Test for Nicotine Dependence (FTND), Beck Anxiety Scale (BAS), State and Trait Anxiety Scales (SAS, TAS) were performed and analyzed.
RESULTS: Most of the participants of 214 people in the study, were male (68,2%; n=146). The mean age of the total participants were 39,9±11,6 and 71,5% of them were married (n=153). Most of them were graduated from university (% 29,9;n=64).
The average amount of smoking was found to be 23±11,5 cigarette/day. The average age to start smoking was 17,3±4,0. 90,2% of participants (n=193) wanted to quit smoking for their health. Only 7,9% (n=17) of them applied our policlinics with their doctors' advises. 70,6 % (n=151) had previously tried to quit smoking.
According to the FTND, nicotine dependence level was found "medium" in 58.4 % of respondents (n=125), "high" in 29.0 % (n=62) participants and "low" in 12.6% (n=27) of them. The mean score of BAO was 11.4±10.3. According to BAO, 46.7 % of subjects (n=100) were normal in terms of anxiety. Levels of anxiety were "low" in 29.0% (n=62), "medium" in 13.6 % (n=29) and "high" in 10.7% (n=23). While the average score received from SAS was 37.1±10.3, the mean score received from TAS was 43.1±8.5. 
Regarding the gender, FTND, SAS and TAS scores distributions did not differ (p˃0.05). Women had significantly higher anxiety (p=0.000) than men.
State Anxiety scores were higher in people who were married, who had low education level and who had long smoking period (p=0.033,p= 0,000, p=0.026).
While there was significant positive relation between smoking beginning age and FTND (p=0,010), there was a positive correlation with number of cigarettes/day (p=0,000)  No relations were found between smoking beginning age, cigarettes/day and number of cessesions and BAS, SAS, TAS. Nicotine dependence was not correlated with nicotine addiction BAS, SAS and TAS.  
CONCLUSION: This study showed that nearly half percent of individuals who applied to smoking cessation clinics to quit smoking, had anxiety. Female gender, low level of education and being single are the risk factors for the presence of anxiety in smokers. This is important for the success ofattemps and maintenance of smoking cessation, the management of potential benefits and risks of the treatment which is considered to begin. A wider range of new studies for the relationship of smoking with anxiety and smoking cessation will emphasize the importance of the treatment choice.