Döviz kurundaki değişimin bankacılık sektörü karlılığına etkisi
The effects of exchange rate change on banking sector profitability
Yazar: AHMET ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ŞAHBAZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru oynaklığı = Exchange rate volatility ; Döviz kuru politikaları = Exchange rate policies ; Fiyat hareketi = Price movement ; Karlılık = Profitability

Özet:
Günümüzde bankacılık sektörü her geçen gün kendisini yenileyen, değişimlere açık bir biçimde faaliyetlerini sürdürmektedir. Özel birer işletme niteliğinde olan bankaların ana hedefi pazar payları ile birlikte karlılıklarını arttırmaktır. Karlılık sadece bankanın iç dinamiklerine bağlı olmayıp bununla birlikte ülkenin makroekonomik değişkenlerine de bağlıdır. Bu çalışmada Türkiye'de yer alan bankaların karlılıklarının döviz kuru değişimlerinden nasıl etkilendiği araştırılmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada, döviz kuru ve bankacılık ile ilgili kavramların tanımı ile birlikte, bankacılık sektöründeki karlılık ve en önemlisi döviz pozisyon yönetimi ve döviz kuru riskinin açıklanmasına ağırlık verilerek döviz kuru değişiminin bankacılık sektörü üzerinde olan etkisi açıklanmaya çalışılmaktadır. Bu çerçevede banka karlılığı (lnkarlılık), döviz kurları (lnkur), enflasyon (lntüfe) ve faiz (lnfaiz) değişkenleri analize dâhil edilecektir.
Döviz kuru değişiminin bankacılık sektörü üzerindeki karlılığa etkisi, temel bankacılık sistemi sağlamlık göstergeleri ile yine bankacılık sistemi ile ilgili bazı parametrelerin bileşiminden oluşan bankacılık sistemi karlılığı endeksi üzerinden incelenmiştir. Bunu yaparken bir dizi zaman serisi analiz metodu kullanılmıştır. Bu amaçla gözlem sayısı ve model spesifikasyonu dikkate alınarak VAR (Vektör Otoregresif Model), CF (Correction Factor) ile birlikte, ADF (Augmented Dickey-Fuller) ve PP (Phillips- Perron) Birim kök testleri kullanılmıştır. 
Analizlerden elde edilen sonuçlar incelendiğinde çalışmanın uygulama kısmında etki-tepki analizlerinde kurlardaki bir artışın bankaların kur riskini artırdığından dolayı karlılıklarını olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Granger Nedensellik analizlerinde ise, faiz ve TÜFE değişkenlerinden karlılık oranına doğru bir nedensellik görülmektedir. Ancak döviz kurundan karlılığa doğru bir nedensellik ilişkisi tespit edilememiştir. Sonuç olarak Granger Nedensellik analizleri haricinde diğer testlerde kurlardaki bir yükselmenin bankacılık karlılığını olumsuz etkilediği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Döviz Kuru, Banka Karlılığı, VAR Model, Granger Nedensellik Analizi, Markov Switching Regresyon Analizi

Abstract:
Today, the banking sector renews itself day by day, open to changes continues its activities. The main target of banks, which are private businesses, is market share to increase their profitability. Profitability is not only dependent on the internal dynamics of the bank but also depends on the macroeconomic variables of the country 
This study aimed to investigate how it is affected by exchange rate changes on profitability of banks located in Turkey. In this study, the definition of exchange rate and banking related concepts, banking profitability, and most importantly, foreign exchange position management and exchange rate risk. The effect of exchange rate change on banking sector is explained. This bank profitability (lnkarlılık), exchange rates (lnkur), inflation (lntufe) and interest (lnfaiz) variables will be included in the analysis.
The effect of exchange rate change on profitability in banking sector, basic banking system robustness indicators and a combination of some parameters related to the banking system. The profitability index of the banking system was analyzed. Doing a series of time series analysis method was used. For this purpose, considering the number of observations and the model specification, VAR (Vector Autoregressive Model), with CF (Correction Factor), ADF (Augmented Dickey-Fuller) and PP (Phillips- Perron) Unit root tests were used.
When the results obtained from the analyzes are examined, the effect-response in the application part of the study a negative increase in the exchange rate risk of the banks due to an increase in the analysis of profitability has been found to affect. In the Granger Causality analysis, the profitability of interest and rifle variables a causality is observed. But causality from exchange rate to profitability relationship could not be determined. As a result, in other tests except Granger Causality analysis, It is determined that an increase in exchange rates had a negative impact on banking profitability.
Keywords: Exchange Rates, Bank Profitability, VAR Model, Granger Causality, Markov Switching Regressions