Kur'an-ı Kerîm'deki bazı deyimlerin çeviri stratejileri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of some idioms in the Qur'an in terms of translation strategies
Yazar: MUHAMMED ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET HAKKI SUÇİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı / Arap Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature ; Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Arapça = Arabic ; Arapça kelimeler = Arabic words ; Deyimler = Idioms ; Erek odaklı çeviri yaklaşımı = Target oriented approach to translation ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Çeviri bilim = Science of translation ; Çeviri yöntemleri = Translation methods

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Kur'an-ı Kerim'in Türkçe çevirilerinde deyimlerin aktarılmasında kullanılan çeviri stratejilerini saptamak, çevirmenlerin verdikleri eşdeğerliklerin nedenlerini ortaya koymaktır.  
Bu araştırmada mevcut durum analizi için betimsel metot izlenmiş ve ayrıntılı literatür taraması yapılmıştır. Çalışmanın evrenini Kur'an ve İncil çevirileri çevirileri oluştururken, örneklemini on farklı meal çerçevesinde incelenecek olan Kur?an?daki deyimler oluşturmaktadır. Eşsüremli yaklaşım uygulanmış olan bu çalışma, kaynak taraması yöntemine dayanmaktadır. Bu çerçevede, analiz edilecek on Kur'an meali ışığında daha önce belirlenen Kur'an'daki deyimler yapısal ve anlamsal yönden incelenmiştir. Araştırma sonunda elde edilen bulgular, Kur'an çevirmenlerinin Kur'an'daki deyimleri çevirirken genel bir yöntem benimsemediklerini, benzer deyimlerde çok farklı stratejiler kullandıklarını ortaya koymuştur. Ayrıca meallerin kullandıkları yöntemler içeresinde en çok biçim aktarımının bulunması, çevirmenlerde kaynak dili erek dile aktarama endişesinin ön plana çıktığını ifade etmektedir. Ekleme ifadelerin yoğun bir şekilde verilen eşdeğerliklerde yer alması çevirmenlerin anlamsal alandan kopmak istemediklerini ifade etmesinin yanı sıra doğrudan anlamı temel alan stratejileri tercih etmelerindeki düşük yüzdelik oran, çevirmenlerin,  mümkün olduğunca, erek dilin tüm imkânlarını kullanmadıklarının göstergesi olmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to determine the strategies used within the framework of a Turkish translation of the Qur'an phrases and to analyze the backgrounds of equivalences proposed by the translators. In this study, descriptive method was monitored for the analysis of the current situation and carried out a detailed review of the literature. The translation of Quran and Bible which are creating the population of the study, the study sample is the Qur'an phrases, which will be examined within the framework of ten different meal. 
In this study, which is applied diachronic approach, is based on the method of literature review. In this context, the previously determined idioms in the Holy Qur?an will be examined structural and semantic aspects in the light of the ten Qur'an translations to be analyzed. The findings obtained at the end of the research has revealed that the Qur?an translators not pursuing a particular method and making use of different strategies in very similar idioms during process of translating. In addition, formal correspondence with the largest percentage among strategies states that the translators of Qur'an have an anxiety to be successful in the translation process. Taking places an intensive way the addition strategy emphasize that the translators do not want to break away from semantic field. On the other hand, the low percentage rate in strategies directly based on message have become an indicator of the translators haven?t used - as far as possible - all the facilities of the target language.