Anadolu kültüründe sünnet'in etkisi
The impact of the sunnah on Anatolian culture
Yazar: KADİR ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. SİNAN YILMAZ
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
"Anadolu Kültüründe Sünnet'in Etkisi" başlıklı bu araştırmada, Türklerin
Anadolu coğrafyasına yerleşmesi ile başlayan ve günümüze kadar gelen tarihî süreçte
ortaya çıkan maddî ve mânevî değerler ile örf, adet ve gelenekler üzerinde Hz.
Peygamber'in sünnetinin yeri ve etkisi tespit edilmektedir.
Araştırma, giriş ve dört bölüm ile bu bölümlerdeki toplam 175 başlıktan
oluşmaktadır. Giriş bölümünde tez başlığını oluşturan Anadolu, kültür ve sünnet
kavramlarının anlamları ile ilişkileri açıklanmıştır. İnsanın, en genel tasnife göre maddî
ve mânevî olmak üzere iki yönü vardır. İlk iki bölümde, mânevî yönüne karşılık gelen
inanç ve ibadetlerin örf, âdet ve gelenekler üzerindeki tezahürleri, diğer iki bölümde ise
adâlet, doğruluk, cesâret, yardımseverlik gibi bireysel ve toplumsal değerler ile hayatın
geçiş evreleri olarak ifade edilmekte olan doğum, evlilik ve ölüm süreçleriyle ilgili örf,
âdet ve gelenekler ele alınmıştır. Bahsi geçen hususlarda Hz. Peygamber'in hadisleri,
Buhârî ve Müslim'in Sahih'leri başta olmak üzere öncelikle Kütüb-i Sitte
kaynaklarından araştırılmış, buralarda bulunamayan hadisler için araştırmanın
sonundaki Kaynakça'da yer alan diğer hadis eserlerine müracaat edilmiştir. Araştırmada
orijinal metin ve tercümesi ile 356 rivayete yer verilmiştir. Bazı rivayetler sadece
tercüme olarak bir kısmı ise konuyla ilgisi bakımından atıfta bulunulmak suretiyle
toplam 608 rivayete atıf yapılmıştır.
Bu rivayetlerin %90'a yakın bir oranının hadis alimlerince "Sahih" ve "Hasen"
olarak nitelenen hadislerden, az bir kısmının ise "Zayıf" kabul edilen rivayetlerden
oluştuğu ve sonuç olarak Anadolu kültürünün genel itibariyle, Hz. Peygamber'den
nakledilen sahih rivayetlerle şekillendiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Anadolu; Kültür; Hadis; Sünnet; Örf; Adet; Gelenek

Abstract:
This study, titled "The Impact of Sunnah in Anatolian Culture," aims to identify
the place and impact of the Sunnah (traditions) of Prophet Muhammad (peace be upon
him) on the material and spiritual values, customs, traditions, and practices that have
emerged throughout the historical process from the settlement of Turks in the Anatolian
region to the present day.
The research consists of an introduction and four sections, comprising a total of
175 headings. In the introduction section, the meanings and relationships of the terms
Anatolia, culture, and Sunnah, which constitute the thesis title, are elucidated. According
to the broadest classification, human beings have two dimensions: material and spiritual.
In the first two sections, the manifestations of beliefs and worship corresponding to the
spiritual aspect on customs, traditions, and practices are discussed, while the other two
sections address customs, traditions, and practices related to individual and societal
values such as justice, truthfulness, courage, and generosity, as well as life's transitional
stages of birth, marriage, and death. In these matters, the sayings of Prophet Muhammad
(hadiths), primarily sourced from the Kutub al-Sittah, including the Sahih collections of
Bukhari and Muslim, are researched. For hadiths not found in these collections,
reference is made to other hadith works listed in the Bibliography at the end of the
research. The original texts and translations of 356 narrations are presented in the study.
While some narrations are solely presented as translations, others are referenced in
relation to their relevance, resulting in a total of 608 citations.
It has been determined that nearly 90% of these narrations are from hadiths
classified as "Sahih" (authentic) and "Hasan" (good) by hadith scholars, with a small
portion being from narrations considered "Da'if" (weak). As a result, it has been
concluded that Anatolian culture, in general, has been shaped by authentic narrations
transmitted from Prophet Muhammad.

Keywords: Anatolia; Culture; Hadith; Sunnah; Custom; Traditions