Vâsıf'ın "Mecmûa-i Medâyih-i Hazret-i Mevlânâ" adlı eserinin matbu nüshasındaki Mevlevi şairler
Mevlevi poets in the printed copy of Vâsıf's work named "Mecmua-i Medâyih-i Hazret-i Mevlânâ"
Yazar: HABİB TÜRKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN YAMAN
Selçuk Üniversitesi / Mevlana Araştırmaları Enstitüsü / Mevlâna ve Mevlevîlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Mevlâna ve Mevlevilik Araştırmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Hz. Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî, Türk kültürü ve edebiyatı tarihinde önemli bir yere sahip mümtaz şahsiyetlerden biridir. Çağlar ötesinden günümüze seslenen Hz. Mevlânâ; İslâm dininin bünyesinde bir inanç sistemi halinde insanı düşünceye sevk eden tasavvufu, kendi dünyasında insanî düşünceyi temel alarak yeniden yorumlamıştır.
Mevlevî olsun olmasın birçok şâir ilhamını Mesnevî'den almış, Hz. Mevlânâ'yı aşk yolunun önderi kabul etmiştir. Hz. Mevlânâ ile ilgili bugüne kadar sayısız eser yazılmış, şairler tarafından medhiyeler dizilmiş ve çeşitli mecmualarda eserleri ve o anılmıştır.
Bu çalışmada biz de Hz. Mevlânâ ve Mevlevîlik ilgili şairlerin bu övgülerini merak ederek yola çıktık. Ve Vâsıf Efendi'nin MECMÛA-İ MEDÂYİH-İ HAZRET-İ MEVLÂNÂ adlı eseriyle yola koyulduk. Bu eserin ilk nüshasından başlamanın doğru olacağına kanaat getirdik. Ardından ilk nüshasını yeni yazıya çevirmeye başladık. Bu işlemler sırasında mecmûada adı geçen şairlerin biyografileri üzerinde araştırmaya gittik. Özellikle Hz. Mevlânâ ve Mevlevîlik ilgili tezkireler, hâl tercümeleri, divanlar, makaleler, tezler… bütün eserleri inceledik. Giriş kısmına Mecmûa-ı Medâyih-i Hazret-İ Mevlânâ ve Vâsıf Efendi hakkında kısa bilgi verdik. Daha sonra mecmûada geçen sanatçıların biyografileri akabinde Mecmûa-ı Medâyih-i Hazret-i Mevlânâ'nın karşılıklı eski ve yeni yazılı metinlenleri, şiirlerin vezinleri başkısma yazılmak suretiyle verdik. Ayrıca mecmûada geçen dipnotları verdik. Ardından çalışmamızda yararlandığımız kaynakların toplu bir listesini kaynakça kısmında verdik.
Bizim çalışmamız, özellikle bugüne kadar hiç çalışılmamış Vâsıf Efendi'nin Mecmûa-ı Medâyih-i Hazret-i Mevlânâ'nın ilk nüshasına dikkat çekmek için hem de her seviyede insanın istifade edebileceği, çoğu on dokuzuncu yüzyılda yaşamış şairlerin şiirlerinde gönlü Hz. Mevlânâ sevgisi dolu muhibbanların sanat ve estetik alanındaki bu zenginliği, güzelliği günümüz insanının dikkatine sunmaktır.

Abstract:
Hz. Mevlana Celaleddin-i Rumi is one of the distinguished personalities who have an important place in the history of Turkish culture and literature. Addressing the present from beyond the ages, Hz. Mevlana; He reinterpreted Sufism, which leads people to thought as a belief system within the religion of Islam, based on human thought in his own world.
Many poets, whether they are Mevlevi or not, took their inspiration from Mesnevi, Hz. He accepted Mevlana as the leader of the path of love. Hz. Numerous works have been written about Mevlânâ, medhiyes have been arranged by poets, and his works and he have been mentioned in various magazines.
In this study, we also We started out by wondering about these praises of the poets related to Mevlânâ and Mevlevî. And we set off with Vâsıf Efendi's work called MECMÛA-İ MEDÂYİH-İ HAZRET-İ MEVLANÂ. We thought that it would be right to start with the first copy of this work. Then we started to translate the first copy into a new article. During these processes, we went to research on the biographies of the poets mentioned in the journal. Especially Hz. We examined all the works related to Mevlânâ and Mevlevîlik, biographies, translations of the state, divans, articles, theses. In the introduction part, we gave brief information about Mecmua-ı Medâyih-i Hazret-i Mevlana and Vâsıf Efendi. Then, after the biographies of the artists mentioned in the journal, we gave the old and new written texts of Mecmua-ı Medâyih-i Hazret-i Mevlânâ, and the meters of the poems by writing them in the prologue. We also gave the footnotes in the journal. Then, we gave a list of the sources we used in our study in the bibliography section.
Our study aims to draw attention to the first copy of Vâsıf Efendi's Mecmûa-ı Medâyih-i Hazret-i Mevlânâ, which has never been studied before, as well as to draw attention to the poems of poets, most of whom lived in the nineteenth century, which can be used by people at all levels. It is to present this richness and beauty in the field of art and aesthetics of the devotees full of love for Mevlana to the attention of today's people.