Banka kredilerinin dış ticaret üzerindeki etkileri: Konvansiyonel ve katılım bankaları açısından değerledirilmesi
The effects of bank loans on foreign trade: Evaluation for conventional and participation banks
Yazar: ELİF ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. BURCU GEDİZ ORAL
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Banka kredileri = Bank credits ; Dış finansman = International financing ; Faizsiz finans kurumları = Interest-free finance institution ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Konvansiyonel bankacılık = Conventional banking ; Krediler = Credits ; Uluslararası ticaret = International trade ; İslami bankacılık = Islamic banking ; İslami bankacılık sistemi = Islamic banking system

Özet:
Katılım bankacılığı hem dünyada hem de Türkiye'de hızlı bir şekilde
gelişmektedir. Sermaye katılımı esasına dayalı olarak faaliyetlerini gerçekleştirilen
katılım bankacılığı, dini inançlar nedeniyle atıl duran fonları finansal sisteme
aktarılmasına imkân sağlamaktadır. Tahsis edilen fonlar üretim ve ticaret için
kullanılmakta, bu durum verimliliği ve yatırımları arttırmaktadır. Literatürde katılım
bankacılığı ve ekonomik büyüme düzlemindeki ilişkiyi inceleyen çok fazla çalışma
bulunmasına rağmen, katılım bankacılığının ekonomik büyümenin önemli bir itici
gücünü oluşturan ihracat üzerindeki etkisine odaklanan kısıtlı sayıda çalışma
bulunmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, 2005:12-2020:09 dönemi için
Türkiye'de katılım bankacılığının dış ticaret üzerindeki etkisinin incelenmesidir.
Bu çalışmada katılım bankacılığının dış ticaret üzerindeki etkisinin
incelenmesinde, kısa ve uzun dönem katsayı tahmin sonuçlarının elde edilmesine
imkân sağlayan dağıtılmış gecikmeli otoregresif model (ARDL) kullanılmıştır.
Analizden elde edilen sonuçlar, uzun dönemde mevduat ve katılım bankaları kredi
hacminin dış ticaret hacimlerinde pozitif yönlü bir etki olduğunu belirtmektedir.
Aynı zamanda, mevduat bankalarının ihracata sağladığı katkının katılım bankalarına
göre daha yüksektir. Kısa dönemde ise, mevduat ve katılım bankalarının dış ticaretin
gelişiminde oynadıkları rolü birbirine benzerdir ve ihracata pozitif katkı
sağlamaktadır.
Elde edilen bulgular, katılım bankalarının İslami fonları finans piyasasına
çektiğini ve reel sektöre olumlu katkılar sağladığını göstermektedir. Dolayısıyla
katılım bankacılığının gelişimini sağlayacak politikaların uygulanması, genel
ekonominin sürdürülebilirlik ilkesi doğrultusunda oldukça fazla öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler: Katılım bankacılığı, Dış ticaret, İhracat, Finansal sektör, ARDL yöntemi

Abstract:
Participation banking is developing rapidly both in the world and in
Turkey. Participation banking, which operates based on equity capital, enables to
transfer idle funds due to religious beliefs to the financial system. The allocated
funds are used for production and trade, which increases productivity and
investments. Although there are many studies in the literature examining the
relationship between participation banking and economic growth, there are limited
studies focusing on the effect of participation banking on exports, which is an
important driver factor of economic growth. In this direction, the purpose of the
thesis is to investigate the impact of participation banking on foreign trade in Turkey
for the period 2005:12-2020:09.
In the thesis, the autoregressive lag-distributed model (ARDL) to enable
short-run and long-run estimation results is used to analyze the role of participation
banking on foreign trade. The results indicate that deposit and participation banks'
loan volume have a positive effect on foreign trade in the long-run. However, the
contribution of deposit banks to export is higher than the participation banks. In the
short-run, the role of deposit and participation banks in the development of foreign
trade is similar and they contribute positively to exports.
The findings imply that participation banks attract Islamic funds to the
financial market and make positive contributions to the real sector. Therefore, the
implementation of policies that will ensure the development of participation banking
is important in terms of economic sustainability.

Key Words: Participation banking, Foreign trade, Export, Financial sector, ARDL methods