Kuzu enteritislerinde cryptosporidiosis hastalığının patolojik yöntemlerle araştırılması
The pathologic investigations of cryptosporidiosis in lamb enteritis
Yazar: YUSUF AKPINAR
Danışman: DOÇ. DR. DOÇ. DR. ERTAN ORUÇ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Cryptosporidium = Cryptosporidium ; Enterit = Enteritis ; Histopatoloji = Histopathology ; Koyunlar = Sheep ; Kriptosporidiyozis = Cryptosporidiosis ; Kuzular = Lambs ; Patoloji = Pathology ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Amaç: Kuzu ishallerinde önemli patojenlerinden birisi olan C. parvum etkenlerinin, bağırsak smearı ve parafin kesitlerden MZN, immunohistokimyasal ve immunfloresan boyama yöntemleri ile kesin teşhisini yapmak, makroskobik ve histopatolojik bulgularını değerlendirmek ve bir aylığa kadar olan kuzulardaki yaygınlığını ortaya koymaktır. 
Materyal ve Metot: Konya Veteriner Kontrol Enstitüsü Patoloji Laboratuarına bir yıl boyunca,  ishal şikayeti ile ölmüş (85 adet) ve agoni halde getirilerek nekropsileri yapılmış (60 adet), 0-30 günlük, 145 adet kuzudan alınan bağırsak örneklerinden hazırlanan parafin kesitler histopatolojik, immunfloresan ve immunohistokimyasal yöntemlerle; taze elde edilmiş 60 bağırsakdan hazırlanan mukoza kazıntı örneklerinin MZN boyamaları da sitopatolojik olarak incelendi. 
Bulgular: Bağırsak smearları elde edilen 60 örneğin MZN boyamalarında %13.3 oranında (8 örnek) kırmızı renkte boyanmış, 3-4 μ büyüklükte oval-yuvarlak şekilli etkenler tespit edildi. Parafin blokları hazırlanan 145 örnekten alınan kesitlerin immunfloresan ve immunohistokimyasal boyamalarında ise %13.8 oranında (20 örnekte) pozitif reaksiyon gözlendi. immunfloresan ve immunohistokimyasal boyamalarda, C. parvum antijenik yapılarının tipik olarak bağırsak epiteli boyunca sıralandığı tespit edildi. Etken tespit edilen bağırsak kesitlerinin histopatolojik incelemelerinde  ise; epitel hücre dejenerasyonu, nekroz ve deskuomasyonu, propriada hiperemi, mononükleer hücre ve eozinofil lökosit infiltrasyonları ile epitel yüzyinde parazite ait yapılar sıkça görülen histopatolojik değişiklikler olarak belirlendi.
Sonuç: Araştırma sonunda, ishal şikayeti ile nekropsisi yapılmış 0-30 günlük kuzularda  %13.8 oranında C. parvum tespit edilmiş ve erken dönem kuzu kayıplarında önemli bir faktör olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmada immunfloresan, imunohistokimya ve MZN boyamaları ile etkili sonuçlar alınmştır.

Anahtar Kelimeler: C. parvum, enteritis, histopatoloji, immunohistokimya, immunfloresan.

Abstract:
Aim: Cytologic, histopathologic, immunofluorescence and immunohistochemical detection of C. parvum, an important pathogen of lamb enteritis, from intestinal smears and tissue sections, evaluation of histopathology and to determine the prevalence in 0-30 days aged lambs with enteritis.
Material and Method: For this aim, intestinal smears and tissue sections obtained from 0-30 days aged 145 lambs, dead  (85 lambs) or in agony (45) because of enteritis during 1 years. Smear samples were stained by MZN. For histopathology, immunofluorescence and immunohistochemistry, tissue section were routinely processed according to histopathology procedures and prepared paraffin sections. Slides were stained according to hematoxylin-eosine, immunohistochemistry and immunofluorescence procedures. 
Results: 13.3% of smear samples were found positive in MZN stainings. Antibody positivity was detected in the rate of 13.8% immunofluorescence and immunohistochemistry. C. parvum antibodies were observed eptihelial surface of intestinal sections. In histopathologic examination desquamative, degenerative and necrotic changes of epithelium, cellulary infiltration of propria and parasitic structures on the surface of epithelium were observed.
Conclusion: At the end of the study, Cryptosporidium parvum antibodies were detected as 13.3%, and 13.8% in smear samples and immunostainings, respectively.

Keywords: Cryptosporidium parvum, enteritis, histopathology, immunofluorescence, immunohistochemistry.