Program geliştirme sürecinde ihtiyaç analizinin yeri ve nasıl yapıldığına ilişkin program geliştirme uzmanlarının görüşleri
Curriculum develpment specialists views about the place of needs analysis in curriculum development process and how it is done
Yazar: ZEKİ ARSAL
Danışman: PROF. DR. MÜRÜVVET BİLEN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Program Geliştirme ve Öğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Program geliştirme = Program development ; İhtiyaç analizi = Needs analysis

Özet:
V! ÖZET PROGRAM GELİŞTİRME SÜRECİNDE İHTİYAÇ ANALİZİNİN YERİ VE NASIL YAPILDI?INA İLİŞKİN PROGRAM GELİŞTİRME UZMANLARININ GÖRÜŞLERİ Arsal, Zeki Yüksek Lisans, Program Geliştirme Tez Danışmanı: Prof. Dr. Mürüvvet BİLEN Eylül, 1998 XIII+1 00 Sayfa Bu araştırmanın amacı, program geliştirme sürecinde öncelikle ele alınması gereken ihtiyaç analizinin yeri ve nasıl yapıldığına ilişkin program geliştirme uzmanlarının görüşlerinin alınarak, literatürden toplanan bilgilerle değerlendirilmesi sonucunda ihtiyaç analizi için işlem süreci önerebilmektir. Araştırmanın evrenini, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Çukurova Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Anadolu Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Yıldız Üniversitesi, Erciyes Üniversitesi ve Milli Eğitim Bakanlığında 1997 - 1998 öğretim yılında görev yapan 69 programVII geliştirme uzmanı oluşturmuştur. Ayrı bir ömeklem seçilmemiş, evren üzerinde çalışılmıştır. Verilerin toplanmasında ilgili literatürden yararlanılmıştır. Araştırmada, araştırıcı tarafından geliştirilen "program geliştirme sürecinde yer alan ihtiyaç analizinin yeri ve nasıl yapıldığına ilişkin görüşlerin değerlendirilmesi" anketi kullanılmıştır. Araştırmada edinilen bulgulara göre; 1. Program geliştirme uzmanları; ihtiyaç analizinin gerçek ihtiyaçları ortaya çıkarması, bilimsel ve teknolojik gelişmelerin eğitim programlarına yansımasını sağlaması ve varolan programların değerlendirilmesine olanak sağlaması açısından önemli olduğunu belirtmişlerdir. 2. Program geliştirme uzmanları; ihtiyaç analizi araştırmasında kullanılan ihtiyaç analizi yaklaşımlarından daha çok Betimsel ve Analitik yaklaşımın kullanılması gerektiği görüşündedirler. 3. İhtiyaçların belirlendiği hedef kaynaklardan toplumun sosyal, ekonomik sorunları, kalkınma ihtiyacı, kültürel yapısı, nüfusu, işgücü ihtiyacı ve toplumsal kurumların yeterlilik derecesinin dikkate alınması önemli görülmektedir. 4. İhtiyaçların belirlendiği hedef kaynaklarından bireyin incelenmesi ile psikolojik, sosyal, eğitim ihtiyaçlarının ilgi ve yeteneklerinin araştırılması önemli görülmektedir.VIII 5. İhtiyaçların belirlendiği hedef kaynaklarından konu alanının incelenerek, bireyin temel öğrenme ihtiyaçlarına yapacağı katkının, bilimsel ve teknolojik gelişmelerin konu alanında yaptığı değişikliklerin, hedefler ile tutarlılığının araştırılması gerektiği görülmektedir. 6. İhtiyaç analizinde kullanılacak teknikler; araştırmanın amacına uygun olmalı, bireylerin bağımsız düşünmelerine olanak sağlamalı ve daha çok görüşme tekniğinin kullanılması görüşündedirler. 7. Uzmanlar, araştırmada elde edilen verilerin değerlendirilmesinde ihtiyaç belirleme kaynaklarından elde edilen ihtiyaçlar ile tutarlılığına uygun istatistiki analizler yapılması gerektiği görüşündedirler. 8. Uzmanlar -günümüze kadar hazırlanan programlarda gerçek anlamda ihtiyaç analizi araştırmasının yapılmadığı, programların uzmanların görüşlerine göre geliştirildiği kanısındadırlar. Anahtar Kelimeler: İhtiyaç Değerlendirme, İhtiyaç Analizi

Abstract:
II! SUMMARY CURRICULUM DEVELOPMENT SPECIALISTS' VIEWS ABOUT THE PLACE OF NEEDS ANALYSIS IN CURRICULUM DEVELOPMENT PROCESS AND HOW IT IS DONE Arsal, Zeki Master, Curriculum Development Supervisor: Prof. Dr. Mürüvvet BİLEN September 1998 XIII+1 00 Pages The purpose of this study is to suggest an operational needs analysis process after a collective assessment of both the literature's informations and curriculum development specialists' views about the place of needs analysis in curriculum development process and how it is done. The population of the study is 69 curriculum development specialists who work at Abant İzzet Baysal University, Ankara University, Gazi University, Hacettepe University, Marmara University, Yıldız University, Middle East Technical University, Çukurova University, Anadolu University, Erciyes University and Ministry of Education in theIV 1997-1998 semesters. In data gathering, the related literature was used. In the study, the questionnaire, "Evaluating views related to place of heeds analysis in curriculum development process and how it is done" was used, which was developed by the researcher. According to the findings in the study: 1. Curriculum development specialists point out that needs analysis is important for realising real needs, for reflecting scientific and technologic developments to curricula, and for evaluating existing curricula. 2. Curriculum development specialists assess that descriptive and analytical approach among the needs analysis approaches used in needs analysis studies should be used. 3. It was found important to take care of social and economic problems, need of progress, cultural structure, population, need of labor power and capacity of public institutions of society of which needs are to be determined as a target source. 4. As another target source of which needs are to be determined, individual's psychologic, social, educational needs, interests and abilities should be examined. 5. As one another target source where needs are determined, the subject area should be studied and its prospective contributions toindividuals' basic learning needs, and the changes caused by scientific and technologic developments in the subject area, and goals and consistency should be examined. 6. Curriculum development specialists think that the techniques to be used in needs analysis are to be suitable to the purpose of research and useful and to enable individuals in thinking independently. They also think that interviewing technique is better to use. 7. Curriculum development specialists think that statistical analysis which is appropriate to needs obtained from need determining sources and their consistency should be carried out in evaluating the data obtained in the study. 8. The specialists are of the opinion that, with the curricula up to date, a real need analysis study hasn't been carried out, and they haven't been developed by taking any care of the specialists. Keywords: Needs Assessment, Needs Analyse