Alkol veya madde bağımlısı bir grupta kendini yaralama davranışının incelenmesi: Çocukluk dönemi istismarı ve ihmali ile duygu düzenleme güçlüğü faktörleri
The relationship between childhood maltreatment and emotional dysregulation in self mutilation: An investigation among substance dependent patients
Yazar: BAŞAK KARAGÖZ
Danışman: PROF. DR. İHSAN DAĞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Kendine zarar verme davranışı = Self-injurious behavior ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse

Özet:
Araştırmada kendini yaralamaya ilişkin kapsamlı bir çerçeve oluşturulabilmesi amacıyla, kendini yaralamanın bireysel (duygu düzenleme güçlüğü) ve çevresel risk faktörleri (çocukluk örselenme yaşantıları) açısından bir inceleme yürütülmüştür. Bu nedenle, araştırma soruları çerçevesinde kendini yaralamanın duygu düzenleme güçlüğü ve alt boyutları ve de çocukluk örselenme yaşantıları ile ilişkisi incelenmiş, ayrıca duygu düzenleme güçlüğü boyutlarının hangi çocukluk örselenme yaşantıları tarafından yordandığı sorusuna yanıt aranmıştır. Ek olarak, intihar girişimi öyküsüne sahip olmanın kendini yaralama ile ilişkisi ele alınmıştır. Araştırmanın örneklemi, Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Eğitim Merkezi'nde (AMATEM) yatarak tedavi görmekte olan ve bir psikiyatrist tarafından yapılan görüşme sonrası DSM-IV tanı ölçütlerini karşıladığı belirlenen alkol bağımlısı (N=55) ve opiyat bağımlısı (N=24) katılımcılardan oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Çocukluk Örselenme Yaşantıları Ölçeği (ÇÖYÖ) ve Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ) kullanılmıştır. Ayrıca katılımcıların sosyodemografik bilgilerini, madde kullanımına ve kendini yaralama davranışlarına ilişkin bilgileri edinmek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan bir kişisel bilgi toplama formu kullanılmıştır.Araştırma sorularını yanıtlamak amacıyla yürütülen analizlerin sonuçları, kendini sıklıkla yaralayan madde bağımlılarının kendini yaralamayan madde bağımlılarına kıyasla duygu düzenleme alanında daha çok güçlük yaşadığını göstermiştir. Özellikle de olumsuz duygulanım altındayken bu bireylerin uyumsal duygu düzenleme stratejilerine erişimi, amaç odaklı davranışlarda bulunmaları ve davranışlarını kontrol altında tutmalarının güçleştiği gözlenmiştir. Söz konusu bu güçlükler, bu kişilerin çocukluklarındaki duygusal istismar ve ihmal yaşantıları tarafından yordanmıştır. Bu kişilerin, çocukluklarında daha yüksek oranlarda duygusal kötüye kullanıma ve ihmale, fiziksel kötüye kullanıma maruz kaldığı görülmüştür. Araştırma sonuçları ayrıca, bu kişilerin daha çok intihar girişiminde bulunmuş olduklarına da işaret etmiştir. Bu noktadan hareketle, kendini yaralama davranışlarına ilişkin tedavilerin duygu düzenleme güçlüğünü hedef alması gerektiği, bu tedavilerin kabul temelli yaklaşımlara dayanması gerektiği düşünülmektedir.Anahtar Sözcükler:Kendini yaralama, duygu düzenleme güçlüğü, çocukluk dönemi istismarı ve ihmali

Abstract:
The present study aims to examine the role of emotion dysregulation and childhood maltreatment in self mutilation (SM). Specifically, the present study examined whether emotion dysregulation and its dimensions, and childhood maltreatment and its dimensions were associated with SM. The relationship between emotion dysregulation and childhood maltreatment was also investigated. In addition, the difference between individuals with SM and without SM was examined with respect to attempted suicide history. It is also aimed to evaluate the prevalence of SM in the sample. The sample of study consisted of 55 alcohol dependent and 24 opiate dependent patients. Substance dependence was diagnosed by means of the Structured Clinical Interview for DSM-IV (SCID-I), Turkish version. Childhood Trauma Questionnaire (CTQ) and Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS) were used.Findings indicated that substance dependents with SM and without SM were differentiated in terms of overall emotion dysregulation. Results also suggest the relevance of three specific dimensions of emotion dysregulation to SM: Difficulties engaging in goal-directed behaviors when experiencing negative emotions, difficulties controlling impulsive behaviors when experiencing negative emotions, and limited access to effective emotion regulation strategies. These dimensions were predicted from childhood emotional maltreatment and neglect. It is also revealed that substance dependents with SM had higher points than those without SM on emotional childhood maltreatment and neglect, physical childhood maltreatment. Among substance-dependent patients 35.44 % was considered as a group with SM. More than half of them stated that they cut themselves and used more than one way of self mutilation.Overall this study showed that substance dependents with SM had more difficulties in emotion regulation. They couldn?t use adaptive and effective emotional regulation strategies therefore they are predisposed to use self- mutilation as a way of reducing negative affect. Substance dependent patients with SM also had emotional and physical abuse histories, and had more attempted suicide histories. It is also found that specific dimensions of emotion dysregulation were related to childhood maltreatment and neglect. The results were discussed with respect to the related literature.Keywords:Self-mutilation, emotional dysregulation, childhood maltreatment and neglect