Depolanmış farklı buğday çeşitlerinde Sitophilus oryzae (L.) (Coleoptera:Curculionidae) ile savaşımda diyatom toprağının kullanımı üzerine araştırmalar
Investigations on the use of diatomaceous earth for the control of Sitophilus oryzae (L.) (Coleoptera:Curculionidae) in different wheat varieties
Yazar: ÖZGE KIYICI
Danışman: PROF. DR. MEVLÜT EMEKCİ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Sitophilus oryzae = Sitophilus oryzae

Özet:
Bu tezde, altı farklı buğday çeşidine 0, 250, 500, 750 ve 1000 ppm dozlarında uygulanan Antalya ili menşeli doğal diyatom toprağının 25°C sıcaklık ve %55 ve %75 orantılı nem koşullarında 7, 14 ve 21 günlük uygulama sürelerinde Sitophilus oryzae (L.) (Coleoptera:Curculionidae) ergin bireylerinin ölüm oranı ve yeni nesil (F1) ergin gelişimi üzerindeki etkileri araştırılmıştır.
Elde edilen sonuçlara göre; buğday çeşitlerinde S. oryzae erginlerinde diyatom dozu ve uygulama süresi artışı ölüm oranlarını arttırırken; orantılı nem artışı ise ergin ölümlerinde azalışa neden olmuştur. S. oryzae erginlerinde %100 ölüm oranları 25°C sıcaklık ve %55 orantılı nemde 21 günlük uygulamadan sonra, İkizce ve Demir çeşitlerinde; 750 ppm konsantrasyonda, Şanlı ve Kenanbey çeşitlerinde; 500 ppm'de ve Bayraktar çeşidinde ise 1000 ppm'de görülmüştür. Tosunbey çeşidinde mutlak ölüm görülmemekle birlikte en yüksek ölüm oranı %55 orantılı nemde en yüksek doz ve uygulama süresinde (1000 ppm, 21 gün) %48 olarak belirlenmiştir.
F1 baskılanma oranı S. oryzae' de doz artışı ve nemin azalması ile artmıştır. En yüksek baskılanma oranları; İkizce çeşidinde %90,91, Demir çeşidinde %99,47, Şanlı çeşidinde %97,65, Kenanbey çeşidinde %96,52, Bayraktar çeşidinde ise %98,36 olarak görülmüştür.
Elde edilen sonuçlar buğday çeşitlerinin denemelerde kullanılan diyatom toprağının performansını etkilediğini göstermektedir. Ancak bu durumun diğer zararlı türler açısından da değerlendirilmesine yönelik ilave çalışmalara gereksinim duyulmaktadır.

Abstract:
In this thesis, the effects of natural diatomaceous earth (DE) of Antalya (Turkey) origin admixed to six different local wheat varieties at 0, 250, 500, 750 and 1000 ppm doses on the adult mortality of Sitophilus oryzae (L.) (Coleoptera:Curculionidae) for 7, 14 and 21-day exposures were investigated in the laboratory at 25°C temperature, and 55% -75% relative humidity (RH). The F1 progeny development of S. oryzae was also determined.
Mortality rate of S. oryzae adults in wheat varieties increased proportionally with dose rate and exposure time; however, increase in humidity decreased the adult mortality. Complete mortality of S. oryzae adults was observed at 25°C and 55% RH after 21 days of exposure at 750 ppm for İkizce and Demir varieties, at 500 ppm for Şanlı and Kenanbey varieties and 1000 ppm for Bayraktar variety. The highest adult mortality observed in Tosunbey variety was 48% with the highest dose and exposure time (1000 ppm, 21 d) at %55 humidity.
F1 suppression rate of S. oryzae increased with the increase of the dose rate and with the decrease of humidity. The highest suppression rates calculated for the wheat varieties were 90.91% in İkizce variety, 99.47% in Demir variety, 96.52% in Kenanbey variety and 98.36% in Bayraktar variety.
Our results showed that wheat grain varieties affected the performance of the diatomaceous earth used; however, additional studies are needed to confirm this using different insect species.