İşitme kaybı ile otizm spektrum bozukluğunun birlikte görüldüğü 0-6 yaş çocukların tanı, değerlendirme ve müdahale süreçlerinin incelenmesi
Investigating the diagnosis, assessment and intervention process of children 0-6 years of age who have comorbidity of hearing loss and autism spectrum disorders
Yazar: TEZCAN ÇAVUŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MURAT DOĞAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Erken Çocuklukta Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ağır ve çoklu yetersizlik = Severe and multiple disabilities ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Özel eğitim = Special education ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children ; İşitme engelliler = Hearing impaired ; İşitme kaybı = Hearing loss

Özet:
İşitme kaybı (İK) ile Otizm Spektrum Bozukluğunun (OSB) birlikte görüldüğü çocukların özellikle erken çocukluk döneminde tanı, değerlendirme ve müdahale süreçlerinde sorunlar yaşandığı bilinmektedir. Bu çalışmada, İK ile OSB'nin birlikte görüldüğü 0-6 yaş çocukların tanı, değerlendirme ve müdahale süreçlerinin her birinin bir durum olarak ele alındığı çoklu durum çalışması ile incelenmiştir. Çalışmaya, 11 farklı kurumda anılan süreçlerde rol alan 10 uzman, 4 öğretmen ve 4 ebeveyn dahil edilmiştir. Veriler, yarı-yapılandırılmış görüşme, gözlem ve doküman incelemeleri yoluyla toplanmıştır. Elde edilen verilerin durum içi ve durumlar arası analizleri gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda, her üç durum için ortak bulgu sürecin işleyişi ile ilgilidir. Dolayısıyla bu çalışmada her üç durumun bütüncül işleyişi ve işleyişe ilişkin sorun ve öneriler tespit edilmiştir. İK olan çocuklarda gözlemlenen OSB belirtileri, tanı sürecini geciktiren faktörler, işitmeye yardımcı teknolojilerin kullanımı dikkat çeken diğer bulgular arasındadır. Ulaşılan bulgular ışığında, erken çocukluk döneminde İK olan çocuklarda OSB belirtilerinin takibi konusunda uygulamalar yapılması, süreçte rol alan paydaşların her iki yetersizliğin özellikleri ile ilgili bilgilendirilmesi, tanı ve değerlendirme sürecinin gerçekleştiği ortamların fiziki koşullarının iyileştirilmesi önerilebilir.

Abstract:
It is known that children with hearing loss (HL) and Autism Spectrum Disorder (ASD) experience problems in their diagnosis, assessment and intervention processes in early childhood. Therefore, in this study, the processes of diagnosis, assessment and intervention of children with HL comorbided with ASD were examine via multiple case study.  10 Experts, 4 teacher and 4 parent who are involved in the mentioned processes carried out in 11 different institutions are included in the study. Data were obtained via semi-structured interviews, observations and document analysis. Within-case and Cross-case analysis of the obtained data were used. As a result of the analysis, the common finding for all three cases is related to the process. Therefore, in this study, problems and proposals related to the integrative process and process of all three cases have been obtained. The ASD comorbids in HL children, the factors delaying the diagnosis process, and the use of hearing aid technologies are among the other notable findings. It can be suggested that stakeholders participating in the process are informed about the characteristics of both deficiencies and that the physical conditions of the environment in which the diagnosis and evaluation process takes place can be improved.