Farklı ortam sıcaklıklarında uygulanan tüm vücut vibrasyon egzersizinin kas dokusunun histolojik yapısına ve kas dokusundaki irisin hormonu dağılımına etkisi
The effect of whole body vibration exercise applied at different environment temperatures on the histological structure of muscle tissue and distribution of irisin hormone in muscle tissue
Yazar: NADİR TAYFUN ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. ZELİHA BAŞKURT
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Fizik tedavi yöntemleri = Physical therapy modalities ; Histoloji = Histology ; Kaslar = Muscles ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Sıcaklık = Temperature ; Vibrasyon = Vibration ; İrisin = Irisin

Özet:
İrisin hormonunun keşfedilmesinden sonra, bu hormonun obezite ve tip 2 diyabet başta olmak üzere birçok hastalığın tedavisinde kullanılabilecek yeni, potansiyel bir ajan olabileceği umudu doğmuştur. Vibrasyon uygulamalarının endokrin sisteme etkisi son yıllarda tartışılan bir konudur. Yapılan çalışmalarda tekrarlı kas kontraksiyonlarının endokrin sistemde ve metabolizmada bazı cevaplar ortaya çıkardığı gösterilmiştir. Bu çalışmada farklı ortam sıcaklıklarında uygulanan tüm vücut vibrasyon (TVV) egzersizinin kas dokusunun histolojik yapısı üzerine etkileri ile irisin hormonunun kas dokusundaki dağılımının belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Çalışmamızda 30 adet sağlıklı ve erişkin dişi Wistar albino rat kullanılmıştır. Ratlar bir kontrol grubu (n=6) ve üç ayrı deney grubu (n=8) olmak üzere dört gruba ayrılmıştır. 1.deney grubuna 15±0.5 ˚C'lik ortamda, 2.deney grubuna normal oda koşullarında, 3.deney grubuna 35±0.5 ˚C'lik ortamda, 4 hafta süreyle, her seans 20 dk olmak üzere, haftada 5 seans TVV egzersizi yaptırılmıştır. Kontrol grubu ratlar ise normal oda sıcaklığında, seans sayı ve süresi aynı olacak şekilde TVV egzersizi yaptırılmaksızın, vibrasyon kasetleri içerisinde tutulmuştur. Tüm deney prosedürleri tamamlandıktan sonra gruplardaki ratlardan alınmış olan iskelet kası (M. gastroknemius) dokusuna ait örnekler materyal olarak kullanılmıştır.
TVV egzersizinin neden olduğu histolojik değişiklikler kas fibrili, ekstraselüler inflamasyon ve interstisyel kompartman olmak üzere üç farklı histolojik inceleme kriteri belirlenerek semikantitatif olarak değerlendirilmiştir. Merkezi yerleşimli çekirdek varlığına sadece 1. deney grubunda rastlanmış olup, kontrol grubu hariç diğer gruplarda poligonal şeklini kaybetmiş fibriller gözlenmiştir. 1. ve 2. deney gruplarında endomisyal infiltrasyon ve bağ dokusu yoğunluğunda artış gözlenirken, tüm gruplarda interstisyel distansiyon saptanmıştır. İrisin hormonunun iskelet kası dokusundaki yerleşimi ve dağılımı incelendiğinde irisin hormonunun tüm gruplarda hem kas fibrillerinden hem de bağ dokudan salgılandığı, kas fibrilinden sentezlenen irisin hormonu yoğunluğunun en fazla 3. deney grubunda görüldüğü saptanmıştır (p<0,05).
Sonuç olarak bu çalışmada TVV egzersizinin iskelet kası dokusunda patolojik ve ciddi sayılabilecek değişim ve doku hasarlarına yol açmadığı ve sıcak ortamda uygulanan TVV egzersizinin, soğuk ortam ve oda sıcaklığında uygulanan TVV egzersizine kıyasla kas dokusundaki irisin hormonu seviyesini daha fazla artırdığı ispatlanmıştır.
Anahtar kelimeler: Tüm vücut vibrasyon, İskelet kası, Histoloji, İrisin

Abstract:
After the discovery of the irisin hormone, the hope arose that this hormone could be a new potential agent that can be used in the treatment of many diseases, especially obesity and type 2 diabetes. In recent years, the effect of vibration applications on the endocrine system is a subject which has been discussed. Studies have shown that repetitive muscle contractions cause some responses in the endocrine system and metabolism. In this study, it was aimed to determine the effects of whole body vibration (WBV) exercise applied at different enviroment temperatures on the histological structure of muscle tissue and the distribution of irisin hormone in muscle tissue.
In our study, 30 healthy and adult female Wistar albino rats were used. Rats were divided into four groups as a control group (n=6) and three different experimental groups (n=8). 1st experimental group in 15±0.5 ˚C, 2nd experimental group in normal room conditions, 3rd experimental group in 35±0.5 ˚C was applied WBV exercise 5 sessions in a week, 20 minutes in each session, for 4 weeks. The control group rats were kept in vibration cassettes at normal room temperature, with the same number and duration of sessions, without WBV exercise. After all experimental procedures were completed, samples of skeletal muscle (M. gastrocnemius) tissue taken from the rats in the groups were used as material.
Histological changes caused by WBV exercise were evaluated semi-quantitatively by determining three different histological examination criteria: muscle fiber, extracellular inflammation and interstitial compartment. The presence of centrally located nuclei was found only in the 1st experimental group, and fibrils that lost their polygonal shape were observed in all groups except the control group. While the endomysial infiltration and an increase in connective tissue density was observed in the 1st and 2nd experimental groups, interstitial distension was detected in all groups. When the localization and distribution of irisin hormone in the skeletal muscle tissue were examined, it was determined that irisin hormone was secreted from both muscle fibers and connective tissue in all groups, and the concentration of irisin hormone synthesized from muscle fiber was the highest in the 3rd experimental group (p<0,05).
As a result, in this study, it has been proven that WBV exercise does not cause pathological and serious changes and tissue damage in skeletal muscle tissue, and that WBV exercise applied in a hot environment increases the level of irisin hormone in muscle tissue more than WBV exercise applied in cold environment and room temperature.

Keywords: Whole body vibration, Skeletal muscle, Histology, Irisin