Çok barajlı sistemlerde kısa süreli planlama için taşkın kontrol seviyelerinin belirlenmesi
Determination of flood control levels with long and short-term planning in Ceyhan basin
Yazar: MAHMUT ÜYE
Danışman: PROF. DR. MÜCAHİT OPAN
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Ceyhan Havzası, Türkiye'nin önemli akarsu havzalarından biridir ve taşkın kontrolü bu bölgede büyük bir öneme sahiptir. Uzun ve kısa süreli planlama, taşkınların etkilerini minimize etmek ve su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımını sağlamak amacıyla taşkın kontrol seviyelerinin belirlenmesinde kullanılan stratejilerdir.
Uzun süreli planlama, genellikle havza ölçeğinde yapılan bir planlama sürecidir. Bu süreçte, havzanın hidrolojik özellikleri, yağış miktarları, akış debileri, su tutma tesislerinin kapasitesi gibi faktörler dikkate alınarak taşkınlarla ilgili senaryolar ve risk analizleri oluşturulur. Bu analizler sonucunda, havzanın taşkın potansiyeli ve gelecekteki iklim değişikliklerinin etkisi göz önünde bulundurularak taşkın kontrol seviyeleri belirlenir. Bu kontrol seviyeleri, su tutma tesislerinin yapısının, su bırakma politikalarının ve diğer önleyici önlemlerin belirlenmesinde temel bilgileri sağlar.
Kısa süreli planlama ise daha olay odaklı bir yaklaşımdır ve genellikle mevcut hava durumu ve hidrolojik veriler kullanılarak gerçek zamanlı kararlar almayı hedefler. Kısa süreli planlamada, havza içindeki su tutma tesislerinin ve kanalizasyon sistemlerinin mevcut kapasitesi, hava durumu tahminleri, akış debileri ve yerel risk analizleri dikkate alınır. Bu bilgiler doğrultusunda, taşkın kontrol seviyeleri belirlenerek, gerekli önlemler alınır ve acil müdahaleler gerçekleştirilir.
Ceyhan Havzasında uzun ve kısa süreli planlama ile taşkın kontrol seviyelerinin belirlenmesi, havzanın taşkın riskini azaltmak ve su kaynaklarını etkin bir şekilde kullanmak için önemli bir adımdır. Bu planlama süreçleri, havza yönetimi ve altyapı projelerinin geliştirilmesi aşamasında kullanılarak, taşkınların olumsuz etkilerini en aza indirgemeyi hedefler. Böylece, Ceyhan Havzası ve çevresinde yaşayan insanlar, tarım alanları ve diğer önemli altyapıların taşkınlardan kaynaklanan risklere karşı daha güvende olabilir.

Abstract:
Ceyhan Basin is one of the important river basins of Türkiye and flood control is of great importance in this region. long and short term planning are strategies used to determine flood control levels in order to minimize the effects of floods and to ensure sustainable use of water resources.
Long-term planning is a planning process that is generally done at the basin scale. In this process, flood scenarios and risk analyzes are created by considering factors such as the hydrological characteristics of the basin, rainfall amounts, flow rates, and the capacity of water holding facilities. As a result of these analyzes, flood control levels are determined by considering the flood potential of the basin and the impact of future climate changes. These control levels provide essential information in determining the structure of impoundment facilities, water release policies and other preventive measures.
Short-term planning, on the other hand, is a more event-driven approach and generally aims to make real-time decisions using current weather and hydrological data. Short-term planning takes into account the current capacity of water holding facilities and sewage systems in the basin, weather forecasts, flow rates and local risk analysis. In line with this information, flood control levels are determined, necessary measures are taken and emergency interventions are carried out.
Determining flood control levels with long and short-term planning in the Ceyhan Basin is an important step to reduce the flood risk of the basin and to use water resources effectively. These planning processes are used in the development of watershed management and infrastructure projects, aiming to minimize the negative effects of floods. Thus, the people living in and around the Ceyhan Basin can be more secure against the risks of agricultural lands and other important infrastructures arising from floods.