Osmanlı modernleşmesinde yeni bir muhalefet kültürü: Yeni Osmanlılar
A new culture of opposition in Ottoman modernization: The New Ottomans
Yazar: ÜMÜŞ DALGALI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDAL ÇETİNTAŞ
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti sınırları içerisinde modernleşme fikri, devletin Avrupalı devletler 
karşısında aldığı peş peşe yenilgiler sonucunda ortaya çıkmıştır. Eski gücüne 
kavuşmak amacı noktasında modernleşmeyi bir çözüm yolu olarak gören Osmanlı 
Devleti, bu doğrultuda ilk planlı adımı III. Selim döneminde askeri alanda atmıştır. 
Geleneksel toplum yapısında kabul görmeyen bu yeni fikrin tam manasıyla 
uygulanamamasında siyasi, askeri ve ekonomik alanda karşılaşılan sorunlar etkili 
olmuştur. III. Selim'in ardından tahta geçen II. Mahmut, kafasında var olan yeni 
düzeni inşa etmek için ağır ve emin adımlarla ilerleyen bir politika izlese de III. Selim 
döneminde çeşitli alanlarda baş gösteren sorunları ve modernleşmeye karşı duran 
muhalefeti ortadan kaldıramamıştır. Askeri alanda başlayan modernleşme fikri, II. 
Mahmut'tan sonra tahtın yeni sahibi olan Sultan Abdülmecit döneminde ilan edilen,
gayrimüslimlere hak ve ayrıcalıklar tanıyan Tanzimat Fermanı ve Islahat Fermanı ile 
beraber toplumsal alanda da kendini göstermiştir. Osmanlı halkı arasında iki kesim 
tarafından da kabul görmeyen bu iki ferman devleti yeniden ayağa kaldırmayı 
başaramamıştır. Üyelerini aydın kesimin oluşturduğu gençlerden oluşan bir grup Yeni 
Osmanlı Cemiyeti adıyla bir cemiyet kurarak hükümetin devletin yıkılışını önlemek 
adı altında yürüttüğü politikaları ortaya koydukları eserler aracılığıyla tenkit etmişler 
ve düşüncelerini halka ulaştırmışlardır. Muhalefet ettikleri Âli Paşa ve Fuat Paşa'ya 
karşı bir mücadeleye girişen Yeni Osmanlıların öncelikli amacı, halkın yönetime 
katılması esasının temel alındığı meşrutiyet idaresinin kurularak Kanûn-ı Esâsî adını 
taşıyan anayasanın yayımlanması olmuştur. Bu çalışmada Yeni Osmanlıların mevcut 
yönetime karşı başlattıkları hareket, gerçekleştirdikleri faaliyetler çerçevesinde gerek 
siyasi gerekse sosyal açıdan incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
The idea of modernization within the borders of the Ottoman Empire emerged as a 
result of the successive defeats of the state against the European states. The Ottoman 
Empire, which saw modernization as a solution for the purpose of regaining its former 
power, took the first planned step in this direction. He took part in the military field 
during the Selim period. The problems encountered in the political, military and 
economic fields were effective in not being able to fully implement this new idea, 
which was not accepted in the traditional social structure. III. After Selim II, who took 
the throne. Although Mahmut pursued a policy that took slow and sure steps to build 
the new order in his mind, III. It could not eliminate the problems that emerged in 
various fields during the Selim period and the opposition to modernization. The idea 
of modernization that started in the military field, II. It also showed itself in the social 
arena with the Tanzimat Edict and Reform Edict, which was declared during the reign 
of Sultan Abdulmecit, who was the new owner of the throne after Mahmut II, and gave 
rights and privileges to non-Muslims. These two edicts, which were not accepted by 
both parties among the Ottoman people, failed to resurrect the state. A group of young 
people, whose members were made up of intellectuals, formed a society called the 
New Ottoman Society, criticizing the government's policies to prevent the collapse of 
the state, through the works they produced, and conveyed their thoughts to the public. 
The primary aim of the New Ottomans, who started a struggle against their opposition, 
Âli Pasha and Fuat Pasha, was the establishment of the constitutional administration 
based on the participation of the people in the administration and the publication of 
the constitution bearing the name of Kanûn-ı Esâsî. In this study, the movement 
initiated by the New Ottomans against the current administration has been tried to be 
examined both politically and socially within the framework of their activities.