Kanserli çocukların primer bakım vericilerinin yaşadıkları psikososyal güçlükler ile stresle başa çıkma tarzları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between psychosocial difficulties and stress-coping styles of primary caregivers of children with cancer
Yazar: ARZU SAYGI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜLYA BİLGİN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems ; Stres = Stress ; Stres yönetimi = Stress management ; Çocuklar = Children

Özet:
Saygı, A. (2012). Kanserli Çocukların Primer Bakım Vericilerinin Yaşadıkları Psikososyal Güçlükler ile Stresle Başa Çıkma Tarzları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği AD. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.Araştırma, kanserli çocukların primer bakım vericilerinin, bakım sürecinde yaşadıkları psikososyal güçlükler ile stresle başa çıkma tarzları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiş olup, kesitsel ve tanımlayıcı bir araştırma özelliğindedir.Örneklemini, Çocuk Hematoloji-Onkoloji Polikliniği'nde takip edilen çocuğu olan 82 primer bakım vericinin oluşturduğu araştırmada, verilerin toplanmasında, literatür doğrultusunda hazırlanan, primer bakım vericilerin kişisel-mesleki, aile yapısı ve bakımda yaşadıkları güçlükler ile bakım verilen çocuğun hastalık ve tedavi özelliklerini kapsayan 38 soruluk Bilgi Formu ve bakım vericilerin stresle başa çıkma tarzlarını belirlemek amacıyla Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği kullanılmıştır.Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler (aritmetik ortalama, standart sapma, yüzdelik dağılım, aralık, minimum-maksimum değerler) ve Mann Whitney-U, Kruskal Wallis, Pearson ve Spearman Korelasyon testleri uygulanmıştır.Kanserli çocukların primer bakım vericilerinin yaş ortalaması 35,68±6,81 (Aralık: 24-53) olup, %75,6'sı (n:62) kadın, %98,8'i (n:81) evlidir. Primer bakım vericilerin çocuğun bakım sürecinde, gerek ?Kendi/Diğerleriyle İlgili Güçlükler?, gerekse ?Bakım Verilen Çocukla İlgili Güçlükler? olarak çeşitli psikososyal güçlükler yaşadıkları belirlenmiştir.Bakım sürecinde yaşanan psikososyal güçlüklerle, primer bakım vericilerin stresle başa çıkma tarzları arasında, stresle başa çıkma tarzları açısından ?Etkili Yöntemler?den ?Kendine Güvenli? yaklaşım ve ?iyimserlik? ile çocuğun bakım sürecinde yaşanan psikososyal güçlükler arasında negatif yönde; ?Etkisiz Yöntemler?den ?Çaresizlik? ile psikososyal güçlükler arasında ise pozitif yönde bir ilişki belirlenmiştir.Sonuç olarak, kanserli çocukların primer bakım vericilerinin çocuğun bakım sürecinde yaşadıkları çeşitli psikososyal güçlükleri azaltmada stresle başa çıkma tarzları açısından ?Etkili Yöntemler?in daha fazla kullanılmasının gerektiği ve bu konuda çocuk ruh sağlığı ve konsültasyon liyezon psikiyatrisi hemşirelerinin önemli rolü olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Saygı, A. (2012). Examination of the Relationship Between Psychosocial Difficulties and Stress-Coping Styles of Primary Caregivers of Children with Cancer. Istanbul University, Institute of Health Sciences, Department of Mental Health and Psychiatric Nursing, Master Thesis. Istanbul.The aim of the study was to examine the relationship between psychosocial difficulties and stress-coping styles of primary caregivers of children with cancer. The study adopted a descriptive, cross-sectional design. The study sample comprised of 82 primary caregivers of children with cancer treated at Paediatric Haematology Oncology Outpatient Centre. In data collection, Information Form including 38 questions prepared through literature review and Ways of Coping Inventory were used. Information Form gathered an information about personal and professional characteristics of primary caregivers, family-related issues and difficulties encountered by the caregivers, child-illness and treatment-related characteristics.Data were analyzed using descriptive statistics (mean, standard deviation, frequency, and range), Mann-Whitney U Test, Kruskal Wallis test, Pearson?s correlation coefficients and Spearman?s rank correlation tests.The mean age of caregivers of children with cancer was 35.68 ± 6.81 (Range: 24-53), 75.6% (n:62) of sample was female, 98.8% (n:81) was married. The study found that primary caregivers of those children with cancer had experienced various psychosocial difficulties both related to self and others and child caregiven during the care.It was also found that there was the negative relation between self-confident and optimistic coping styles and psychosocial difficulties experienced by the caregivers during the care of the children with cancer. Conversely, it was also found the positive relation between helplessness and psychosocial difficulties of caregivers.In conclusion, the primary caregivers need to use the effective stress coping styles more often to manage psychosocial problems experienced during the care of the children with cancer. It is considered that child mental health nurses and psychiatric consultation-liaison nurses play an important role in helping the primary caregivers to use the effective stress-coping styles in dealing with psychosocial problems.