Modern yurttaşlık ve çokkültürlülük Habermas'ın çözüm önerisi: Anayasal yurtseverlik
Modern citizenship and multiculturalism Habermas's solution proposal: Constitutional patriotism
Yazar: UĞUR AZİZOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÖMER AYKUT ÇELEBİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Yurttaşlık kavramı, tarihsel ve sosyal değişimlere adapte olarak evrim geçirmiştir. Başlangıçta net bir tanımı olmayan bu kavram, zamanla bireylerin haklarını ve sorumluluklarını içeren bir niteliğe dönüşmüştür. Modern yurttaşlık, ulus devletle ilişkilendirilmiş ve hak ve görevlerin toplumsal bir sözleşme çerçevesinde belirlendiği bir yapıya bürünmüştür. Ancak, küreselleşme ve kitle göçleri gibi faktörler, toplumları daha çokkültürlü hale getirerek farklı kimliklerin tanınmasını önemli kılmıştır. Bu durum, çokkültürlülüğü teşvik eden politikaların önemini artırmıştır. Çokkültürlülük, toplumun çeşitliliğini kabul eden ve farklılıkların uyum içinde yaşamasını teşvik eden bir yaklaşımdır. Anayasal yurtseverlik ise, toplumun çeşitliliğini kabul ederek her kesimi bir arada tutmayı amaçlamaktadır. Bu kavram, liberal ve demokratik bir anayasal düzen içinde toplumun birliğini ve taahhüdünü teşvik eder. Jürgen Habermas, anayasal yurtseverliği liberal değerlere olan bağlılık olarak değerlendirir ve çoğulcu bir anayasal sistemin korunmasını savunur. Bu bağlamda bu tezin amacı, "aslında eşit olmayan ve aynı ölçüde özgür olmayan bireyleri, bir ulusun üyeleri olmaları nedeniyle bütünleştiren ve siyasi bir proje olarak ortaya çıkan modern yurttaşlık kurumunun" (Azizoğlu, 2016: 12, Göktürk, 2006: 63) küreselleşme ile birlikte toplumun farklı kesimlerinden gelen hak talepleri karşısında yetersizliğine karşılık üretilen çokkültürlülük kavramına ve çokkültürcülük politikalarına yer vermektir. Ancak asıl amaç, geçerliliği tartışılan modern yurttaşlık kavramına bir çözüm önerisi olarak sunulan anayasal yurtseverlik kavramını Habermasçı bakış açısıyla incelemektir.

Anahtar Kelimeler: Yurttaşlık, Küreselleşme, Çokkültürlülük, Anayasal Yurtseverlik, Jürgen Habermas, Will Kymlicka, Charles Taylor

Abstract:
The concept of citizenship has evolved over time, adapting to historical and social changes. Initially lacking a clear definition, it has gradually become associated with the rights and responsibilities of individuals. Modern citizenship has been linked to the nation-state, structured around a social contract defining rights and duties. However, factors like globalization and mass migration have diversified societies, emphasizing the recognition of different identities. This has underscored the importance of policies promoting multiculturalism, which embraces diversity and encourages harmony among differences. Constitutional patriotism, on the other hand, aims to unite diverse segments of society by acknowledging and accepting their variety within a liberal and democratic constitutional framework. Jürgen Habermas interprets constitutional patriotism as allegiance to liberal values and advocates for the preservation of a pluralistic constitutional system. "In this context, the aim of this thesis is to examine the" concept of multiculturalism and multicultural policies developed in response to the inadequacy of modern citizenship, which originally aimed to integrate individuals who are inherently unequal and not equally free due to being members of a nation-state, in the face of demands for rights from various sectors of society brought about by globalization. However, the primary objective is to explore the concept of constitutional patriotism from a Habermasian perspective as a proposed solution to the contested validity of modern citizenship.

Keywords: Citizenship, Globalization, Multiculturalism, Constitutional Patriotism, Jürgen Habermas, Will Kymlicka, Charles Taylor