Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi ders kitaplarında şarkı kullanımlarının incelenmesi
Examination of song usage cases in teaching Turkish as foreign language textbooks
Yazar: ONUR CAN YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEVDET ŞANLI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Şarkılar günümüz dünyasında eğlence, propaganda ve eğitim aracı olarak 
dinlenen ve kullanılan bir araçtır. Şarkıların kullanımının ve etki alanının genişliği 
eğitim alanında da materyal olarak tercih edilmesini sağlamaktadır. Bu çalışmada 
Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde yaygın olarak kullanılan kitap setlerinin her 
düzeyindeki şarkı kullanımlarının nitelik ve nicelik bakımından incelenmesi, 
şarkılarda kullanılan dil yapılarının düzeylere uygunluğunun ortaya konması ve şarkı 
etkinliklerinin dinleme aşamalarına göre durumunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. 
Araştırmada nitel araştırma yaklaşımlı doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. 
Yediiklim Türkçe Öğretim Seti, İstanbul Türkçe Öğretim Seti, Gazi TÖMER Türkçe 
Öğretim Seti, Yeni Hitit Türkçe Öğretim Seti, Yunus Emre Enstitüsü Türkçe 
Öğreniyorum 1-2-3-4, Yunus Emre Enstitüsü Çocuklar İçin Türkçe 1-2 ders 
kitaplarındaki kullanılan şarkılar incelenmiştir. Şarkıların hangi kitapta ne kadar 
kullanıldığı, şarkılarda geçen dil yapılarının dil düzeyine uygunluğu ve şarkı 
etkinliklerinin dinleme aşamalarına göre durumu hakkında tespitlerde bulunulmuştur. 
Araştırmanın sonucunda Türkçe öğretim setlerindeki bazı ders kitaplarında 
Türkçe şarkıların hiç kullanılmadığı, bazı ders kitaplarında ise şarkıların sık sık 
kullanıldığı görülmüştür. Ders kitaplarında kullanılan birkaç şarkının dil yapıları 
bağlamında hedeflenen dil düzeyine uygun olmadığı, çoğu şarkının ise hedeflenen dil 
düzeyi için kullanılabilir olduğu tespit edilmiştir. Son olarak şarkı etkinliklerinin 
dinleme aşamaları bakımından etkinlik çeşitliliğinin sınırlı olduğu sonucuna 
ulaşılmıştır. Araştırmanın sonunda Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi ders 
kitaplarının niteliğinin geliştirilmesi için önerilerde bulunulmuş; A1, A2, B1, B2 ve 
C1 düzeyine yönelik olarak etkinlik önerileri sunulmuştur.

Abstract:
Songs are educational materials that are listened to and used as a means of 
entertainment, propaganda, and education in today's world. The usage of songs and the 
width of their influence provides them preferred as a material in the field of education.
In this study, it is aimed to examine in terms of quality and quantity of the usage of 
songs at all levels of the book sets that are widely used in teaching Turkish as a foreign 
language to reveal the appropriateness of the language structures used in the songs to 
the levels and to determine the status of the song activities according to the listening 
stages as before listening, while listening and after listening. In the research, the 
document analysis method with a qualitative research approach was used. The songs 
were used in the Yediiklim Turkish Teaching Set, Istanbul Turkish Teaching Set, Gazi 
TÖMER Turkish Teaching Set, Yeni Hitit Turkish Teaching Set, Yunus Emre Institute 
Türkçe Öğreniyorum 1-2-3-4, Yunus Emre Institute Çocuklar İçin Türkçe 1-2
textbooks were examined. Determinations were made about how the songs were used 
in which books and the language structures in the songs in terms of their suitability for 
the language level and the status of song performances according to listening steps. 
As a result of the research, it was seen that Turkish songs were never used in some 
textbooks in Turkish teaching sets, and songs were often used in some textbooks. It 
has been determined that a few songs that used in the textbooks are not suitable for the 
target language level in the context of language structures, and most of the songs can 
be used for the target language level. It has been concluded that the stages of the song 
activities are limited in terms of number and variety and that the activities can be 
improved. At the end of the research, suggestions were made to improve the quality of 
Turkish as a foreign language textbooks and an activity proposal for A1, A2, B1, B2 
and C1 level was presented.