Bilgisayar aracılı iletişim sürecinde güven olgusu: Üniversite lisans öğrencileri üzerinde bir araştırma
Trust issue on computer-mediated communication: A research over university undergraduate students
Yazar: MUSTAFA ERDİ ÇELEBİ
Danışman: PROF. DR. GAYE EREL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / İletişim Araştırmaları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bilgisayar destekli iletişim = Computer aided communication ; Kişiler arası güven = Interpersonal trust ; Çevrimiçi iletişim = Online communication

Özet:
Bilgi ve İletişim Teknolojilerindeki gelişmelerin kişilerarası iletişim süreçlerine kazandırdığı yeni etkileşim teknikleri ''Bilgisayar Aracılı İletişim'' kavramının hayatımıza girmesini sağlamıştır. Teknolojinin gelişmesine paralel olarak çevrimiçi iletişim araçlarının yaygınlaşması neticesinde literatürde bu konuya olan ilgi her geçen gün artmaktadır.
Ancak, bilgisayar aracılı iletişim ve yüz yüze iletişimde güven olgusunun nasıl inşa edildiği arasındaki farklılıklar ve benzerlikler literatürde tartışmalıdır. Literatürde bu tartışmalar bilgisayar aracılı iletişimin teknik özelliklerine odaklanmaktadır. Bu durum güvenen öznenin ''güvenme yatkınlıkları''nın göz ardı edilmesine neden olmaktadır. Bu tezde ise üniversite lisans öğrencilerinin güven eğilimleri ve bilgisayar aracılı iletişim süreçlerine ilişkin tutum ve güven algılarıyla ilişkisi ölçülmüştür. Böylece bilgisayar aracılı iletişimde güven inşa etme sürecinin kişilerin güven eğilimleriyle ilişkisi ortaya çıkarılmıştır. Karma yöntemin benimsendiği araştırmada öncelikle anket tekniği ile güven eğilimi ve bilgisayar aracılı iletişimde güvenin ilişkisi analiz edilmiş, ardından bilgisayar aracılı iletişimde güven olgusu röportaj tekniği ile derinlemesine irdelenmiştir.
Uygulanan anket ve röportajlar neticesinde güvenme eğilimi yüksek olan öğrencilerin bilgisayar aracılı iletişim süreçlerine daha fazla güven atfettikleri sonucuna varılmıştır.

Abstract:
New interaction techniques brought to interpersonal communication processes by the developments in Information and Communication Technologies have enabled the concept of "Computer Mediated Communication" to enter our lives. In parallel with the advancement of technology, as a result of the proliferation of online communication tools interest in this subject in the literature has been increasing day by day.
However, the differences and similarities in how trust is constructed in computer-mediated communication and face-to-face communication are debated in the literature. The discussions in the literature focus on the technical features of computer-mediated communication. This situation leads to the neglect of the trusting subject's "propensity to trust." In this dissertation, the relationship between university undergraduate students' propensity to trust and their attitudes and trust perceptions related to computer-mediated communication processes has been measured. Thus, the relationship between the construction of trust in computer-mediated communication and individuals' propensity to trust has been revealed. In the research where the mixed-method approach was adopted, the relationship between propensity to trust and trust in computer-mediated communication was first analyzed using a survey technique, and then the concept of trust in computer-mediated communication was examined in-depth using the interview technique.
As a result of the surveys and interviews, it was concluded that students with a high tendency to trust attributed more trust to computer-mediated communication processes.