Sembollerin tarihsel süreçte ekslibris sanatına yansıması ve güzel sanatlar fakültelerinde görsel iletişim ve grafik tasarımı bölümlerinde bir modül önerisi
The reflection of symbols to the art of exlibris i?n the historical backgraund and the model proposal in the department of visual communication and graphic design in the faculty of fine arts
Yazar: MERVE YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN ALTINTAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Ekslibris = Exlibris ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Görsel iletişim = Visual communication ; Sanat = Art ; Sanat eğitimi = Art education ; Semboller = Symbols ; Tasarım = Design ; Tipografi = Typography

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı nitel veri toplama yöntemlerinden doküman incelemesine dayanarak Sembollerin tarihsel süreçte ekslibris sanatına yansıması ve Türkiye'de Güzel Sanatlar Fakülteleri, Görsel İletişim ve Grafik Tasarımı bölümleri ve öğretim programlarında ekslibris sanatı, tekniği ve uygulamaları ile ilgili bir modül oluşturmaktır.Araştırma dört bölümden oluşmaktadır.İlk bölümde ekslibris sanatı öncesi sembollerde gelişimi, tarih öncesi dönemden başlayarak yazının ilk evrelerini oluşturan sembollerin çağımız tipografı sanatına kadar uzanan bir dönemi incelenmiştir. İkinci bölümde ekslibris sanatının kaynağını oluşturmuş yazı, kağıt ve kitabın tarihçesine ve aidiyatı belgeleyen arma ve mühürler incelenmiştir. Üçüncü bölümde Ekslibrisin kitaba kattığı değer ve işlevi açıklanmış ekslibrisin kültürel, sanatsal ve sosyolojik boyutları ele alınarak kitabın ikonu olan ekslibrisin, sanatsal boyutta değerli bir iletişim nesnesi olarak koleksiyon parçası olma durumu incelenmiştir. Dördüncü ve son bölümde tezin amacı ve kapsamı çercevesinde ekslibris tasarım problemleri, yazı resim ilişkisi değerlendirilerek ekslibris örnekleri verilmiştir. Ve ekslibris sanatı tekniği ve uygulamaları ile ilgili konular bir modül önerisi olarak yer almıştır. Önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this research is to generate a module based on document analysis, which is one of the quantitative data collection methods, and to reflect the symbols in the exlibris art within the historical progress, as well as the technique and applications of the exlibris art in the education programs, which are thought at the School of Fine Art and Visual Communication and Graphic Design Departments of the Universities in Turkey.The research consists of four parts. The first part covered the development of symbols in the history and the script, which is the product of symbols, and afterwards the creation of  typographic art is examined. In the second part the source of exlibris art and the content of scprit, paper and history of the book together with the emblems and seals which proven the ownership, are examined. In the third part the, by examining the value and function that the exblibris added to the book, cultural, art and sociological dimension of the exlibris and its value as being collection item, is examined. In the forth part, design problems of exlibris and relations between script and symbol is evaluated and some examples are given. Finally, a modul for exlibris art technique and its applications is proposed and suggestions are given.