Siklooksijenaz-2 gen varyantlarının bipolar bozukluk ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of cyclooxygenases gene variants in bipolar disorder
Yazar: ABDULLAH ÖZDEMİRCAN
Danışman: PROF. DR. BEDİA AĞAÇHAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Genetik = Genetics ; İstatistik = Statistics
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Gen sıklığı = Gene frequency ; Genler = Genes ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Prostaglandin-endoperoksit sentazlar = Prostaglandin-endoperoxide synthases

Özet:
Bipolar bozukluk belli bir düzen olmaksizin tekrarlayan depresif, manik ya da her ikisini de kapsayan karma epizodlarla giden ve bu epizodlar arasinda kisinin tamamen saglikli duygudurum haline dönebildigi, kronik seyirli ve epizodlarla seyreden bir duygulanim bozuklugunu tanimlar. Psikiyatrik bozuklukların seyri ve tedavisi üzerinde oksidatif stresin rolü ile ilgili yapılan araştırmalar sonucunda; şizofreni, bipolar bozukluk, depresyon ve panik bozuklukta oksidatif dengenin bozulduğu tespit edilmiştir.
Siklooksigenazlar (COX), membran fosfolipidlerinden fosfolipaz A2 (PLA2) tarafından salınan araşidonik asitin (AA) biyoaktif prostanoidlere dönüşümünü katalizlemesi ile inflamasyon kaskadında merkezi rol oynar. COX-2?nin, çoğu dokuda tipik olarak inflamatuar uyaranlarla indüklenmesinden dolayı, inflamatuar cevabın arttırılmasından sorumlu tek izoform olduğu düşünülmüştür. Bu nedenle, anti- inflamatuar ilaçlar için en uygun hedef olarak değerlendirilmektedir. Bu son bulgular COX-2 türevi ürünlerin beyin doğal immünitesi üzerinde beyinde endotoksin aktivasyonu sonrası, inflamasyon gelişimi ve çözülmesi üzerinde koruyucu bir etkiye aracılık ettiğini ortaya koymaktadır.
Bu çalışmada, COX-2 gen varyantları ve bipolar bozukluk arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışmada COX-2 gen varyantları ile artmış bipolar bozukluk arasında pozitif bir ilişki gösterdik. COX-2-1195A?G genotipleri ve allelleri kontrol ve hasta grubunda istatistiksel olarak önemli derecede farklıdır ( p:0,000; p:0,000). COX-2-1195A?GAA genotipine sahip olanlarda bipolar bozukluk riski üç kat artmıştır (p:0,000). COX-2-1195A?G G+ genotipinin bipolar bozukluğa karşı koruyucu bir rolü olduğu görünmektedir (p:0,000).

Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, COX-2, Polimorfizm.

Abstract:
Bipolar disorder going with non-systematicly repeated depressif, manic or including both epizodes and between these epizodes person could return his healty emotion. It goes with chronic epizodes. It has been shown in the results of studies done about the role of oxidative stress on psychiatric disorders progression and theraphy that oxitadive balance has been disrupted in schizophrenia, bipolar disorder, depression and panic disorder.
Cyclooxygenases (COX) play a central role in the inflammatory cascade by converting arachidonic acid (AA), released from membrane phospholipids by a phospholipase A2 (PLA2), into bioactive prostanoids. Because COX-2 is typically induced by inflammatory stimuli in the majority of tissues, it was thought to be the only isoform responsible for propagating the inflammatory response and thus, considered as the best target for anti-inflammatory drugs.These recent findings suggest that COX-2-derived products canmediate a protective effect in the progression and/or the resolutionof inflammation in the brain after endotoxin activation of braininnate immunity.
In this study, we aim to investigate the association between COX-2 gene variants and the bipolar disorder. We have demonstrated positive association of COX-2 gene variants with an increased risk for development of bipolar disorder. There were statistically significant differences in COX-2-1195A?G genotypes and alleles between the controls and patients ( p:0,000; p:0,000) . The indivuals having COX-2-1195A?G AA genotype had 3 fold increased risk for bipolar disorder (p:0,000). It seems that there is a protective role of COX-2-1195A?G G+ genotype against BD (p:0,000).

Key Words: Bipolar Disorder, COX-2, Polymorphism.