Kişi- iş uyumu bağlamında yöneticilerin mentorluk fonksiyonlarının, çalışanların duygusal emek davranışları ile iş doyumları üzerine etkisi: Sağlık sektörü örneği
The effect of managers' mentoring functions on emotional labor behaviors and job satisfaction of employees within the context of person-job harmony: Health sector example
Yazar: YELİZ LEBLEBİCİ
Danışman: PROF. DR. ÖMER FARUK İŞCAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Çalışmanın temel amacı, kişi-iş uyumu bağlamında yöneticilerin sergilemiş olduğu mentorluk fonksiyonlarının çalışanların duygusal emek davranışları ile iş doyumları üzerindeki etkisini araştırmaktır. 
	Araştırmanın verileri,  İstanbul'da kamuya bağlı sağlık kurumlarında istihdam edilen 711 sağlık çalışanından anket tekniği ile toplanmıştır. Yapılan analizlerde; sağlık yöneticilerinin kariyer geliştirme mentorluk fonksiyonları ile psikososyal mentorluk fonksiyonlarının çalışanların kişi-iş uyumu ve yüzeysel duygusal emek durumu üzerinde etkili olduğu; psikososyal mentorluk fonksiyonlarının, derinlemesine duygusal emek, içsel ve dışsal iş doyumu üzerinde etkili olduğu, kariyer geliştirme mentorluk fonksiyonlarının içsel iş doyumu üzerinde etkili ancak derinlemesine duygusal emek ile dışsal iş doyumu üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sağlık çalışanlarının kişi iş uyumu algılarının yüzeysel duygusal emek, içsel iş doyumu ve dışsal iş doyumu üzerinde etkili, derinlemesine duygusal emek durumu üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Kariyer geliştirme mentorluk fonksiyonu algısı Eğitim ve Araştırma Hastanelerinde çalışanlarda, Devlet Hastanelerinde çalışanlara göre yüksek bulunmuştur. Ayrıca, kariyer geliştirme ve psikososyal mentorluk fonksiyonu algısı hekimlerde diğer çalışanlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Dışsal iş doyumu durumu, Sağlık Müdürlüğü çalışanlarında, sağlık kurumlarında çalışanlara göre yüksek; hekimlerde ise sağlık lisansiyerleri ile hemşire ve ebelere göre anlamlı düzeyde yüksek tespit edilmiştir (p<0,001). 
	Bu doğrultuda sağlık yöneticilerinin mentorluk fonksiyonları ile sağlık çalışanlarının duygusal emek durumları ile iş doyumları arasında kişi iş uyumunun aracılık etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The main purpose of the study is to investigate the effect of mentoring functions exhibited by managers in the context of person-job fit on employees' emotional labor behaviors and job satisfaction.
The data of the research were collected from 711 health workers employed in public health institutions in Istanbul by survey technique. In the analyzes; that the career development mentoring functions and psychosocial mentoring functions of health managers are effective on the person-job harmony and superficial emotional labor status of the employees and it was concluded that psychosocial mentoring functions were effective on in-depth emotional labor, internal and external job satisfaction and also career development mentoring functions had an effect on internal job satisfaction but had no effect on in-depth emotional labor and external job satisfaction. It was concluded that health workers' perceptions of person-job fit were effective on superficial emotional labor, internal job satisfaction and external job satisfaction but had no effect on deep emotional labor. Perception of career development mentoring function was found to be significantly higher in the employees working in Training and Research Hospitals compared to those working in State Hospitals. Also the perception of career development and psychosocial mentoring function in physicians compared to other employees was found to be significantly higher. It was found that extrinsic job satisfaction status is higher in the employees of the Health Directorate compared to those working in health institutions and to be significantly higher in physicians compared to health licensees, nurses and midwives (p<0.001).
In this direction, it has been concluded that there is a mediating effect of person-job fit between the mentoring functions of health managers and the emotional labor status of health workers and their job satisfaction.