Uluslararası petrol şirketlerinin Hazar bölgesindeki konumu
International oil companies in the position of the Caspian region
Yazar: SİBEL ÖZSAVAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ERTAN EFEGİL
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Enerji = Energy ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Enerji sektörü = Energy sector ; Hazar Gölü havzası = Caspian Lake basin ; Uluslararası işletmeler = International enterprises

Özet:
Enerji kaynakları dünya ekonomisinin yapıtaşını oluştururlar. Bu bağlamda, günümüzde enerji elde etmek amacıyla kullanılan kaynaklar arasında, petrol ve doğal gazın tüketim açısından, diğerlerinden daha öncelikli bir konuma yükseldiği görülmektedir. Petrol ve doğalgaz enerji kaynakları içerisinde, vazgeçilmez öncelikte olan, stratejik hammaddelerdir. Ülkelerin dış politika yaklaşımlarında önemli rol oynarlar. Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla bağımsızlıklarını kazanan Kafkas ve Orta Asya Cumhuriyetleri yeni dünya sisteminin güç mücadelesinde yerlerini almışlardır. Bu bağlamda; Hazar Havzası içerdiği zengin petrol ve doğalgaz kaynakları açısından 21.yüzyılın enerji üretiminin odak noktası olarak görülmektedir. Hazar havzası hem devletler hem de devlet dışı örgütlenmeler için önemli bir kilit noktasıdır. Hazar havzasında etkin rol oynayan devlet dışı aktörlerin başında çok uluslu şirketler gelir.Bu bağlamda bu çalışmanın konusu; Hazar Havzası hidrokarbonları üzerinde faaliyet gösteren çok uluslu şirketlerin etkinlik mücadelesidir. Çalışmanın amaçlarını şu şekilde ifade etmek mümkündür;a)İlk olarak, çok uluslu şirketlerin yapısı ve özellikleri nedir? Dünya ekonomisi üzerindeki etkinliği nedir?b)İkinci olarak çok uluslu şirketlerin Hazar Havzası'ndaki etkinlikleri ve önemli anlaşmalardaki hisse oranları nedir?Bu çalışmanın sonucunda; şirketlerin bölgedeki hâkimiyeti ortaya konmakta ve enerji rekabetinin boyutları analiz edilmektedir.

Abstract:
Energy sources are constitutes `?building stone?? of worlds economy. In this sense, today, it seems that in the case of consumption oil and natural gas having priority position among the other sources that can use to product energy. Oil and natural gas are strategical raw materials that have unentbehrlich priority among the other energy sources. They play important role of the countries foreign policies approach. Caucaus?s and Middle-Asia?s republics who are gain their independence after the soviet union seperation, take their position in the new world power competition. In this sense; Hazar Basin seems as a focus point of energy production in 21th century with it?s substantial oil and natural gas reserves. Hazar Basin is important key for both governments and outer organizations. In Hazar Basin, multinational companies are at the head of the outer organizations who have active role.In this sense, the topic of this study; forcefullness confliction of the multinational companies who shows activity on the hidrocarbon sources of Hazar. It is possible to say the aim of this study;a)Firstly, what is the multinational companies contexture and specialities? What kind of activity on the worlds economy?b)Secondly, activity of the multinational companies on the Hazar Basin and what is their portion of share at the important agreements?As a result of this study; As a result of this study; its reveal the companies domination of the region and analize the dimensions of energy competition.