Hatay ili patlıcan (Solanum melongena L.) üretim alanlarında virüs hastalıklarının, doğal konukçularının ve vektörlerinin araştırılması
Investigation on eggplant (Solanum melongena L.) viruses, their natural hosts and vectors in Hatay province of Turkey
Yazar: ŞENAY DEMİRSÖZ
Danışman: PROF. DR. GÜLŞEN SERTKAYA
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Hatay ilinde 2016-2017 yıllarında yapılan çalışmada açık alan ve örtüaltı üretim alanlarında patlıcanlarda hastalık oluşturan virüsler ile bunların doğal konukçuları ve vektörleri araştırılmıştır. Şüpheli patlıcan ve yabancı otlardan alınan toplam 300 adet genç sürgün ve yaprak örneği simptomolojik, biyolojik (özsu inokulasyonu) ve serolojik (DAS-ELISA: Double Antibody Sandwich-Enzym Linked Immunosorbent Assay) yöntemleri ile incelenmiştir. Patlıcan alanlarında en fazla mozaik, kloroz veya sararma gibi simptomlar gözlenmiştir. Şüpheli patlıcan örneklerinde en fazla Cucumber mosaic virus (CMV) enfeksiyonu belirlenmiştir (% 19.0). Bunu sırasıyla Eggplant mottled dwarf virus (EMDV) (% 12.0), Potato virus Y (PVY) (% 4.3), Tomato spotted wilt virus (TSWV) (% 0.6) enfeksiyonu izlemiştir.  Ayrıca, patlıcan bitkilerinde CMV ve PVY ile düşük oranda ikili karışık enfeksiyonlar saptanmıştır. Testlenen patlıcan örneklerinde Alfaalfa mosaic virus (AMV), Andean potato latent virus (APLV), Tobacco mosaic virus (TMV), Tomato chlorotic virus (ToCV) ve Tomato yellow leaf curl virus (TYLCV) enfeksiyonlarına rastlanmamıştır.
Şüpheli Amaranthus retroflexus, A. viridis, Malva sylvestris, Mercurialis annua, Physalis angulata, Solanum nigrum ve Sonchus oleraceus'dan alınan örneklerde en fazla CMV enfeksiyonu belirlenmiş, bunu sırasıyla PVY tekli enfeksiyonu ve CMV+PVY ikili enfeksiyonu izlemiştir.
Hatay ilinde patlıcan bitkilerinde CMV ve EMDV'nin yaygın olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Virus diseases of eggplant in fields and under protected areas were investigated in Hatay province of Turkey in 2016-2017. A total of 300 shoot and leaf samples collected from suspected eggplants and weeds were investigated by symptomological, biological indexing (sap inoculation) and serological (DAS-ELISA: Double Antibody Sandwich-Enzym Linked Immuno sorbent Assay) methods. Mosaics, chlorosis and deformation symptoms were mainly observed in eggplant samples. CMV (Cucumber mosaic virus) infection was determined as the most common agent in eggplant samples in Hatay (19.0 %). This was followed by Eggplant mottled dwarf virus (EMDV), Potato virus Y (PVY) and Tomato spotted wilt virus (TSWV) by the rates of 12.0 %, 4.3 % and 0.6 %, respectively. Alfaalfa mosaic virus (AMV), Andean potato latent virus (APLV), Tobacco mosaic virus (TMV), Tomato chlorotic virus (ToCV) and Tomato yellow leaf curl virus (TYLCV) infections were not detected in eggplant samples.
Symptomatic weed samples Amaranthus retroflexus, A. viridis, Malva sylvestris, Mercurialis annua, Physalis angulata, Solanum nigrum and Sonchus oleraceus were found to be infected with CMV and PVY as single and/or double infections.
CMV and EMDV were found to be main viruses of eggplants in Hatay.