Lise öğrencilerinin internet bağımlılığı, maneviyat ve iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between the levels of internet addiction, spirituality and well-being of high school students
Yazar: AHMET KASIM SEZGİN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ KUŞAT
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Bu araştırmada temel olarak; lise öğrencilerinin internet, akıllı telefon ve sosyal medya bağımlılıkları ile maneviyat ve iyi oluş düzeylerinin, Diyarbakır ili örnekleminde, betimsel ve ilişkisel olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada öncelikle; bağımlılık ve türleri, maneviyat ve iyi oluş kavramları alanyazın çerçevesinde açıklanmış, sonrasında ise elde edilen bulgular ortaya konmuş ve sonuçlar yorumlanarak tartışılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; lise öğrencilerinin internet, sosyal medya ve akıllı telefon bağımlılığı ortalamalarının düşük olduğu görülmüşken, maneviyat ve iyi oluş ortalamalarının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Kız öğrenciler ile erkek öğrencilerin internet, sosyal medya ve akıllı telefon bağımlılığı düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmazken; maneviyatın doğa ile uyum, bağlantı ve aşkınlık boyutlarında kız öğrencilerin; iyi oluş düzeylerinde ise erkek öğrencilerin yüksek olduğu görülmüştür. Öğrencilerin günlük internet kullanım süreleri arttıkça bağımlılık düzeyleri artmakta maneviyat ve iyi oluş düzeyleri azalmaktadır. Sosyal medya hesabına ve akıllı telefona sahip olan öğrencilerin bağımlılık ortalamaları anlamlı derecede yüksek, maneviyat ve iyi oluş düzeyleri ise daha düşüktür. Anne-babasını dindar olarak algılayan gençlerin ve bağımlılık düzeylerinin daha düşük olduğu, anne-baba dindarlık düzeyi yükseldikçe maneviyat ve iyi oluş düzeylerinin de yükseldiği görülmüştür. Öğrencilerinin internet, sosyal medya ve akıllı telefon bağımlılığı düzeyleri ile maneviyat düzeyleri arasında negatif yönde düşük düzeyde, iyi oluş düzeyleri arasında negatif yönde orta düzeyde korelasyon tespit edilmiştir. Bununla birlikte öğrencilerin maneviyat düzeyleri arttıkça iyi oluş düzeylerinin de arttığı görülmüştür.

Abstract:
In this research, basically; It was aimed to examine descriptively and relationally the internet, smartphone and social media addictions and spirituality and well-being levels of high school students in the Diyarbakır province sample. First of all, in the study; The concepts of addiction and its types, spirituality and well-being are explained within the framework of the literature, and then the findings are presented and the results are interpreted and discussed. As a result of the analysis; While it was observed that high school students' internet, social media and smartphone addiction averages were low, their spirituality and well-being averages were found to be high. While there is no significant difference between the internet, social media and smartphone addiction levels of female and male students; female students in the dimensions of spirituality, harmony with nature, connection and transcendence; It was observed that male students had higher levels of well-being. As students' daily internet usage time increases, their addiction levels increase and their spirituality and well-being levels decrease. Students who have social media accounts and smartphones have significantly higher addiction averages and lower spirituality and well-being levels. It has been observed that young people who perceive their parents as religious have lower addiction levels, and as the level of parental religiosity increases, their spirituality and well-being levels also increase. A low negative correlation was found between students' internet, social media and smartphone addiction levels and their spirituality levels, and a negative moderate correlation was found between their well-being levels. However, it has been observed that as students' spirituality levels increase, their well-being levels also increase.