İran ve Türkiye'de e-devlet hizmetlerinin yapı ve kabul faktörlerinin Tebriz ve Erzurum şehirleri üzerinden karşılaştırmalı incelenmesi
A comparative analysis of the structure and acceptance factors of e-government services in İran and Turkey through the cities of Tabriz and Erzurum
Yazar: MOHSEN GHAFFARZADEH KAFEH
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KESKİNKILIÇ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bilişim teknolojisi = Information technology ; Elektronik devlet = Electronic government ; Erzurum = Erzurum ; Teknolojinin Kabulü Modeli = Technology Acceptance Model ; Türkiye = Türkiye ; Yönetim bilişim sistemleri = Management information systems ; İran = Iran ; İran-Tebriz = Iran-Tebriz

Özet:
Bu çalışmanın amacı, elektronik devletin (e-Devlet) vatandaşlar tarafından yeni bir teknoloji olarak kabul edilebilirlik düzeyini incelemektir. Bu amaçla 9 boyuttan oluşan UTAUT2 Teknoloji Kabul Modeli kullanılmıştır. Bu çalışmanın ikinci amacı, incelenen toplumda e-Devletin büyümesini ve gelişimini araştırmaktır. Bu çalışmada e devlet olgunluğu kişisel boyut, organizasyonel boyut, teknolojik boyut ve sunulan hizmetler şeklinde dört boyut olarak tanımlanmıştır. Buna dayanarak çalışmanın değişkenlerindeki farklılıkları araştırmak amacıyla dört grup araştırma hipotezi önerilmiştir. 
Bu çalışma, amaç açısından uygulamalı araştırma, nitelik ve yöntem açısından betimsel-anket araştırmasıdır. Veri toplama aracı olarak anket kullanılmış, iki bağımsız topluluk olarak Tebriz ve Erzurum vatandaşlarına uygulanmıştır. Popülasyonun büyüklüğü ve dağılımı nedeniyle mevcut örnekleme yöntemi  kullanılmış ve 406 kişi Tebriz ve 425 kişi Erzurum'dan olmak üzere toplamda 831 kişi çalışmaya dâhil edilmiştir.
Veri toplama aracının geçerliliği ve güvenilirliği teyit edilirken birleştirilmiş verilerin normal olmaması nedeniyle hipotezleri reddetmek veya kanıtlamak için ki-kare testi  kullanılmıştır. Sonuçlar, iki bağımsız toplumda (Tebriz ve Erzurum) e-Devletin kabulünde anlamlı bir fark olduğunu göstermiştir. Bu bakımdan e-Devletin kabulünde Tebriz şehrinin Erzurum'dan daha iyi durumda olduğu saptanmıştır. E-Devlet olgunluğuna ilişkin hipotezler incelendiğinde, iki şehirdeki farklılıkların varlığı doğrulanırken, sonuçlar e-Devletin büyümesi ve gelişmesi (e-Devletin olgunluğu) açısından, Erzurum'un, Tebriz şehrine göre daha iyi bir konuma sahip olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The first purpose of this study is to examine the level of acceptance and acceptability of electronic government as a new technology by citizens in order to determine the level of acceptance of electronic government by citizens. For this purpose, the UTAUT2 technology acceptance model consisting of 9 dimensions was used. The second aim of this study is to investigate the growth and development of e-Government in the studied society. In this study, e-government maturity is defined as four dimensions: personal dimension, organizational dimension, technological dimension and services provided. Based on this, four groups of research hypotheses were proposed to investigate the differences in the variables of the study. 
This study is applied research in terms of purpose, descriptive-survey research in terms of quality and method. A questionnaire was used as a data collection tool and applied to the citizens of Tabriz and Erzurum as two independent communities. Due to the size and distribution of the population, the current sampling method was used and a total of 831 people, 406 people from Tebriz and 425 from Erzurum, were included in the study.
While confirming the validity and reliability of the data collection tool, the chi-square test (as a non-parametric analytical method) was used to reject or prove the hypotheses due to the non-normality of the combined data. The results showed that there was a significant difference in the acceptance of e-Government in the two independent communities (Tebriz and Erzurum). In this respect, it has been determined that the city of Tebriz is in a better condition than Erzurum. When the hypotheses regarding the maturity of e-Government are examined, the existence of differences in the two cities is confirmed, and the results show that Erzurum has a better position than Tebriz in terms of growth and development of e-Government (e-Government maturity).