Çubuk İlçesi'indeki devlet okullarında 2018-2019 eğitim öğretim yılında  öğrenim gören 4.sınıf öğrencilerinde florürlü vernik uygulama sıklığı ve ebeveynlerinin ağız diş sağlığı  bilgi ve uygulamaları
The prevalence of fluoride varnish aplication among the 4TH graders in public schools in cubuk  during the academic year 2018-2019 and knowledge and practice concerning  oral and dental health of their parents
Yazar: MELİKE KARA
Danışman: DOÇ. DR. CAVİT IŞIK YAVUZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Ankara-Çubuk = Ankara-Çubuk ; Ağız sağlığı = Oral health ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Dental materyaller = Dental materials ; Diş macunları = Toothpaste ; Florürler = Fluorides ; Florürler-topikal = Fluorides-topical ; Halk sağlığı = Public health ; Çocuklar = Children ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Ağız ve diş hastalıkları birçoğu önlenebilir olmasına rağmen görülme sıklığı yüksek hastalıklar olup, hastalık yükünün büyük bir kısmını diş çürüğü ve diş eti hastalıkları oluşturmakta, özellikle diş çürüğü okul çağı çocuklarının büyük çoğunluğunu etkileyen küresel bir halk sağlığı sorunu olmayı sürdürmektedir. Diş çürüğü ile mücadelenin temelini diyet şeker tüketim miktar ve sıklığının azaltılması ve florür kullanımı oluşturmaktadır. Kesitsel tipteki bu araştırma ile Çubuk İlçesi'nde 2018-2019 Eğitim Öğretim yılında devlet okullarında eğitim gören dördüncü sınıf öğrenci ebeveynlerinin, florürlü vernik uygulamasına yaklaşımları, bu uygulamanın çocuklarına yapılma sıklığı ve ebeveynlerin, uygulamayla ilişkili ağız diş sağlığı bilgi ve uygulamalarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Hacettepe Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu ve gerekli diğer Kurum izinlerin alınmasını takiben 13 devlet ilkokulunda araştırmaya katılmayı kabul eden 513 dördüncü sınıf öğrencisinin ebeveyni ile çalışma gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan ebeveynlerin %87,7'sini anneler %12,3'ünü babalar oluşturmaktadır ve yaş ortalaması 35,37± 5,88'tür. Ebeveynlerin %30,2'si günde en az iki kez dişlerini fırçaladığını; yalnızca %5,3'ü yılda en az bir kez kontrol amaçlı diş hekimine gittiğini belirtmektedir. Ebeveynlerin 4. sınıftaki çocuklarının ana sınıfından itibaren 5 yıllık florürlü vernik uygulama kayıtları da incelenmiştir. Ana sınıfında florürlü vernik uygulamasına ebeveynlerin %64,0'ı izin verirken, 4. sınıfın bahar yarıyılında %31,0'inin izin verdiği görülmektedir. İlçe merkezinden katılan ebeveynlerde (p=0,014), çocukların lise ve üstü okul bitiren annelerinde (p=0,013) ve babalarında (p=0,007)  florürlü vernik retlerinin istatistiksel olarak anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmüştür. Florürlü vernik uygulaması ile ilgili sınıf öğretmenine danıştığını (p<0,001) belirten ebeveynlerde anlamlı ölçüde izin verme daha fazla iken, ağız diş sağlığı bilgilerini internetten edindiğini belirten ebeveynlerde (p=0,044) anlamlı olarak retler daha yüksektir. Milli Eğitim Bakanlığı ile işbirliği içinde öğretmenlerin florürlü vernik uygulaması ile ilgili bilgi ve motivasyonlarının arttırılarak programdaki rollerinin güçlendirilmesi önemlidir.

Abstract:
Although most of the oral and dental diseases are preventable, the prevalence is high. Tooth decay and gum diseases constitute a big part of the disease burden, and especially tooth decay maintains to be a global public health problem affecting the vast majority of school-aged children. The basis of the challenge with tooth decay consists of the reduction of the amount and frequency of dietary sugar consumption and the use of fluoride. With this cross-sectional study, it was aimed to determine the approaches of 4th-grade students' parents towards the application of fluoride varnish, the frequency of this application for their children, and the oral and dental health knowledge and practices that are related to the application. Following the Hacettepe University Non-Invasive Clinical Research Ethics Committee Approval and other necessary institutional permissions, the study was conducted with 513 4th-grade student parents, who have agreed to participate in the study, in 13 state primary schools. Of the parents who took part in the study; 87.7% were mothers and 12,3% were fathers and the average age was 35.37 ± 5.88.  Of the parents 30.2% stated that they brush their teeth at least twice a day, only 5.3% of them stated that they visit the dentist for control purposes at least once a year. The five-year fluoride varnish application records of the parents' children in the 4th grade were also examined starting back from kindergarten.  While 64.0% of the parents allow the application of fluoride varnish in the kindergarten, the rate is 31.0% in the spring term of the 4th grade. Fluoride varnish refusals were statistically higher in parents attending from district center (p=0.014), in students' in mothers (p=0.013)  and in fathers (p=0.007) who graduated from high school and above. While the rate of giving permission was significantly higher in the parents who have consulted their childrens' class teachers about the application of fluoride varnish (p<0.001), the rate of refusal was significantly higher in the parents who have obtained oral and dental health information from the internet (p=0.044). It is important to strengthen the role of teachers in the program by increasing the knowledge and motivation of teachers about fluoride varnish application in cooperation with the Ministry of National Education.