Sağlıklı ve tedavi almamış meme kanseri hastası kadınların saç, tırnak ve serum örneklerinde biyolojik açıdan önemli bazı eser element düzeylerinin karşılaştırmalı analizi
A comperative analysis of some trace element levels which have biological importance, in hair, nail and serum samples of breast cancer women who are healthy and treatment-naive
Yazar: DERYA ALTUN KILINÇ
Danışman: YRD. DOÇ. NALAN ÖZDEMİR
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kimya = Chemistry

Özet:
Meme kanseri kadınlar arasında en sık görülen malign hastalıktır. Meme kanserinin teşhisinde kullanılan teknikler (ultrasonografi, mamografi vb) özellikle hastalığın ilerlemiş safhalarında etkin olan tekniklerdir. Ancak hastalığın erken teşhisine ihtiyaç vardır. Bu nedenle meme kanserinin erken teşhis ve tedavisi için yeni stratejilerin benimsenmesine ve yeni biyolojik belirteçlerin tanımlanması gerekmektedir.Bu çalışmada; kontrol grubu (sağlıklı) ve tedavi almamış meme kanserli kadınların saç, tırnak ve serum örneklerinde biyolojik açıdan önemli bazı eser element düzeylerinin karşılaştırılmalı analizi ve bu karşılaştırma sonucu hastalıkla ilişkili eser element düzeyleri ve değişikliklerinin saptanması amaçlanmıştır.Serum eser element düzeyi gün içinde bile değişirken, saç ve tırnaktaki eser element derişimi, insan organizması için uzun dönemli eser element durumu hakkında bilgi vermektedir. Bu amaçla kontrol grubu (n=30) ve meme kanserli grupta (n=26) aynı bireyden olmak üzere üç farklı dokuda biyolojik açıdan önemli bazı element derişimleri incelenmiştir. İncelenen elementler Fe (demir), Cu (bakır), Zn (çinko), Se (selenyum), Mn (mangan) ve Cr (krom) elementleridir. Yapılan analizlerde, saç örnekleri için kontrol ve hasta grupları karşılaştırıldığında; meme kanserli hastalarda kontrollere göre Cr ve Cu düzeyleri anlamlı olarak yüksek (sırasıyla; p<0.05 ve p<0.001), Mn düzeyleri anlamlı olarak düşük (p<0.05) bulunmuştur. Zn, Se düzeylerindeki farklılıklar ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Saçlarda Fe düzeyleri okunamamıştır. Serum örnekleri için kontrol ve hasta grupları karşılaştırıldığında; meme kanserli hastalarda kontrollere göre Cr düzeyleri anlamlı olarak yüksek (p<0.001), Cu ve Zn düzeyleri anlamlı olarak düşük (sırasıyla; p<0.05 ve p<0.001) bulunmuştur. Mn, Fe, Se düzeylerindeki farklılıklar ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Tırnak örnekleri için kontrol ve hasta grupları karşılaştırıldığında; meme kanserli hastalarda kontrollere göre Cr, Mn ve Zn düzeyleri anlamlı olarak düşük (sırasıyla; p<0.05, p<0.001 ve p<0.05), Cu düzeyleri anlamlı olarak yüksek (p<0.01) bulunmuştur. Fe düzeylerindeki farklılıklar ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.Saç, tırnak, serum örneklerinde meme kanserli hastalar evrelerine göre (evre 1, evre 2 ve evre 3) karşılaştırıldığında; saç örneklerinde Cu düzeyleri, 1. evre ile 2. evre karşılaştırıldığında, istatistiksel olarak 1. evrede düşük, 2. evrede yüksek bulunmuştur (p<0.05). 2. evre ile 3. evre karşılaştırıldığında, serum örneklerinde Cr düzeyleri istatistiksel olarak 3. evrede yüksek, 2. evrede düşük (p<0.01) bulunmuştur. 1. evre ile 3. evre karşılaştırıldığında, Mn düzeyleri istatistiksel olarak 1. evrede yüksek, 3. evrede düşük bulunurken, 2. evre ile 3. evre karşılaştırıldığında, 3. evrede düşük, 2. evrede yüksek (p<0.05) olduğu saptanmıştır. Tırnak örneklerinde Cr düzeyleri 1. evre ile 2. evre karşılaştırıldığında, istatistiksel olarak 1. evrede yüksek, 2. Evrede düşük ve 2. evrede ile 3. evrede karşılaştırıldığında, 3. evrede yüksek, 2. evrede düşük bulunmuştur (sırasıyla; p<0.05 ve p<0.001).Hastalık ilişkili eser element düzeylerinin karşılaştırılmalı analizi ile ilgili çalışmalar kapsamında, meme kanseri için biyomarker (biyobelirteç) olarak kullanılabilirliklerinin araştırılması daha ileri çalışmaların konusu olarak düşünülmektedir.

Abstract:
Breast cancer is the commonest malign disease among women. Techniques (ultrasonography, mammography etc.) used in diagnosis of breast cancer are effective particularly in the late phases of the disease. However, this disease needs early diagnosis. Therefore, new strategies and biological markers are needed to achieve early diagnosis and treatment.In the present study, comparative analysis of levels of some biologically important trace elements in hair, nail and serum samples of controls (healthy) and untreated women with breast cancer and determination of trace element levels and changes related with the disease were aimed.While serum trace element level changes during the day, trace element concentrations in nail and hair give us information about long term trace element level for a human being. Therefore, some of the biologically important trace element concentrations were examined in three different tissues of the same individuals both in control group (n=30) and breast cancer group (n=26). Examined trace elements were Fe (iron), Cu (copper), Zn (zinc), Se (selenium), Mn (manganese) and Cr (chromium). It was found that Cr (p<0.05) and Cu (p<0.001) levels of breast cancer group were significantly higher and Mn (p<0.05) levels were significantly lower than control group in hair samples. There was no statistically significant difference in Zn and Se levels between two groups. Fe levels in hair could not be read. Serum Cr (p<0.001) levels were significantly higher while Cu (p<0.05) and Zn (p<0.001) levels were significantly lower in breast cancer group compared with controls. Mn, Fe and Se levels were not significantly different. In breast cancer group, Cr (p<0.05), Mn (p<0.001), Zn (p<0.05) levels were significantly lower and Cu (p<0.01) levels were significantly higher than in control group. Differences in Fe levels were not statistically significant.Hair, nail and serum samples of patients with breast cancer were compared according to the stages (stage 1, stage 2 and stage 3) of the disease and Cu levels in hair samples were significantly low in the stage 1 and high in the stage 2 (p<0.05). Serum Cr levels were significantly high in the stage 3 and low in the stage 2 (p<0.01). Mn levels were statistically high in the stage 1, low in the stage 3 (p<0.05) while lower in stage 3 compared with stage 2 which was high (p<0.05). Cr levels in nail samples in the stage 1 were significantly higher compared with stage 2 (p<0.05) which was low and higher in the stage 3 compared with stage 2 (p<0.001) which was also low.In the scope of comparative analysis studies, trace element levels related to the disease as biomarkers of breast cancer are thought to be the subject of further studies.