Etik değerlerin örgütsel sürdürülebilirliğe etkisinde işbirlikçi davranışların aracılık rolü üzerine bir araştırma
A research on the mediating role of collaborative behaviors in the effect of ethical values on organizational sustainability
Yazar: NEŞE ÖNER ŞEKER
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH KARAKAYA
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
İşletmeler sürekli değişen ihtiyaçları karşılamak, gelişen rekabet koşullarına uyum sağalamak için daha fazla iş gücü ve kaynak kullanmaktadırlar. Bu da çevresel ve toplumsal sorunlara neden olmaktadır. Bunların, etik değerler çerçevesinde, işbirlikçi bir yapı ve sürdürülebilir uygulamalarla çözüleceği düşünülmektedir. Bu kapsamda çalışma, farklı kuşakların dengeli kalkınmasının boyutu olan sürdürülebilirliğin, örgütsel yönünü etik değerler çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, Karadeniz Bölgesi'nin Batı Karadeniz Bölümü'nde faaliyet gösteren üç yıldız ve üzerindeki konaklama işletmelerinin çalışanlarına yönelik araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında hibrit anket yöntemiyle elde edilen veriler; sayı ve yüzde, normal dağılım, geçerlik,  güvenirlik, tanımlayıcı istatistik, korelasyon, regresyon ve aracılık testleriyle analiz edilmiştir. Analiz bulgularına göre; etik değerler ile örgütsel sürdürülebilirlik (r= 0,625; p<0,005) ve işbirlikçi davranışlar (r=0, 535; p<0,005) arasında pozitif anlamlı ilişki söz konusudur. İşbirlikçi davranışlarla örgütsel sürdürülebilirlik arasında pozitif anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Etik değerlerle işbirlikçi davranışların modele birlikte dâhil edilmesiyle, etik değerler örgütsel sürdürülebilirliği 0,480; işbirlikçi davranışları 0,224 oranında etkilediği; yani etkinin yok olmadığı tespit edilmiştir. Etik değerlerin etkisinin yok olmasa da değerinin düşmesiyle işbirlikçi davranışların kısmi aracılık rolünün olduğu anlaşılmaktadır. Konaklama işletmeleri, toplumsal ve doğal çevrenin korunması, sürdürülebilirliğin boyutlarıyla birlikte değerlendirilerek teşvik edilmesi için potansiyel araçtır. Bu işletmelerde örgütsel sürdürebilirlik ilişki faktörlerini anlamak uygulamaları başarılı şekilde yönetebilmek için önemlidir. Bu açıdan literatüre önemli katkılar sağlamakla birlikte, işletmelere sürdürülebilirliğe ilişkin bütünsel bakış açısı sunarak, temelini etik değerlerin oluşturduğu, işbirlikçi davranışlarla desteklenen örgütsel bir yapı oluşturmalarını önermektedir. 

Anahtar Kelimeler: Etik Değerler; İşbirlikçi Davranış; Örgütsel Sürdürülebilirlik; Konaklama İşletmeleri

Abstract:
Businesses use more workforce and resources to meet ever-changing needs and adapt to developing competitive conditions. This causes environmental and social problems. It is thought that these will be solved within the framework of ethical values, a collaborative structure and sustainable practices In this context, the study aims to analyze the organizational aspect of sustainability, which is the dimension of the balanced development of different generations, within the framework of ethical values. For this purpose, a research was conducted on employees of hospitality businesses with three stars and above operating in the Western Black Sea Region of the Black Sea Region. Within the scope of the research, data obtained through hybrid survey method; analyzed with number and percentage, normal distribution, validity, reliability, descriptive statistics, correlation, regression and mediation tests. According to the analysis findings; there is a positive significant relationship between ethical values and organizational sustainability (r = 0.625; p < 0.005) and collaborative behaviors (r = 0.535; p < 0.005). There is a positive significant relationship between collaborative behaviors and organizational sustainability. By including ethical values and collaborative behaviors into the model, ethical values increase organizational sustainability by 0.480; it affected collaborative behaviors by 0.224; That is, it has been determined that the effect does not disappear. Although the effect of ethical values does not disappear, it is understood that collaborative behaviors have a partial mediating role, as their value decreases. Accommodation businesses are a potential tool for the protection of the social and natural environment and the promotion of sustainability by evaluating it together with its dimensions. Understanding organizational sustainability relationship factors in these businesses is important to successfully manage practices. In this respect, it makes significant contributions to the literature and offers businesses a holistic perspective on sustainability, suggesting that they create an organizational structure whose basis is ethical values and supported by collaborative behavior.

Keywords: Ethical Values; Collaborative Behavior; Organizational Sustainability; Hospitality Businesses