Gebe koyunlarda enerji yetersizliğinin serum kortizol ve dışkı metaboliti (11,17-dioksoandrostan) düzeylerine etkisi
The effect of energy restriction on serum cortisol and fecal metabolite (11,17-dioxoandrostan) in pregnant ewes
Yazar: ATİLA ATEŞ
Danışman: DOÇ.DR. AYŞEN ALTINER
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Gebe koyunlarda enerji yetersizliğinin serum kortizol ve dışkı metaboliti (11,17-dioksoandrostan) düzeylerine etkisiAraştırmanın amacı, ileri gebelikte Sakız ırkı koyunlarda enerji kısıtlamasının serumkortizol ve dışkı metaboliti (11,17-dioksoandrostan) üzerine etkisini araştırmaktır.38 adet Sakız ırkı koyun çalışma için rastgele seçilerek senkronize edilmişler ve koçkatımı yöntemiyle tohumlanmışlardır. Gebeliğin 106. gününde koyunlar her birinde 10hayvan olmak üzere 3 gruba ayrılmışlardır: Normal enerjili rasyonla beslenen gebe koyunlar(NE), yetersiz enerjili rasyonla beslenen gebe koyunlar (YE) ve gebe olmayan koyunlar (GO).Kan alımları gebeliğin 90., 104., 117., 130. ve 144. günlerinde sabah saat 07:00'de aç karnınayapılmıştır. Kanlar vakumlu serum tüpleri ile V. jugularis'ten alınmıştır. Dışkı örnekleri,gebeliğin 90. gününden başlanarak doğuma kadar ve haftada iki gün olmak üzere (Salı veCuma) sabah saat 07:00'de aç karnına toplanmıştır. Dışkı örnekleri 0,5 g tartılarak plastikşişelere alınmış ve kan numuneleri ile birlikte -20oC'de derin dondurucuya konulmuştur.Serumlar ve dışkılar ekstrakte edildikten sonra kortizol ve 11,17-dioksoandrostan (11,17-DOA) düzeyleri saptanmıştır.NE ve GO'da 104. günde serum kortizol konsantrasyonunda anlamlı bir düşüşgörülmüş (p<0,05), düzeyler daha sonra önceki seviyelerine kadar yükselmiştir. YE'de isesadece gebeliğin 144. gününde anlamlı bir azalma saptanmıştır (p<0,05). İki gebe gruparasında sadece gebeliğin 144. gününde anlamlı bir fark saptanmış, bu dönemde YE'nin dahadüşük serum kortizol konsantrasyonlarına sahip oldukları belirlenmiştir. NE ve GO arasındaanlamlı bir farklılık saptanamamıştır. Araştırmada YE'da gebeliğin son döneminde NE'denanlamlı ölçüde düşük 11,17-DOA düzeyleri saptanmıştır. Gebe hayvanlarda düzeylergebeliğin ilerlemesi ile birlikte yükselmiştir. GO'nun düzeyler daima gebelerden anlamlıölçüde düşük bulunmuştur.Elde edilen bulgular ışığında, gebe koyunları gebeliğin son döneminde %14,47 HP ve8,82 MJ/kg ME içeren rasyon ile beslemenin gebelik toksemisine neden olmadığı ve dışkıdakortizol metaboliti (11,17-DOA) düzeyini saptamanın, serumda kortizol konsantrasyonunusaptamaktan daha objektif ve doğru sonuç verdiği kanısına varılmıştır.Anahtar kelimeler: Enerji yetersizliği, kortizol, dışkı

Abstract:
The effect of energy restriction on serum cortisol and fecal metabolite (11,17-dioxoandrostan) in pregnant ewesThe objective of the present study was to investigate the effect of energy restriction onserum cortisol and fecal metabolite (11,17-dioxoandrostan) in Sakız ewes in late gestation.38 Sakız ewes were randomly separated, synchronized and mated with ram addingmethod for this study. The ewes were separated into 3 groups of 10 animals each in day 106of pregnancy: Normal energy fed pregnant group (NE), energy restricted fed pregnant group(ER), and the non-pregnant group (NP). Blood samples were taken from Vena jugularis withserum vacutainer tubes at 7.00 a.m. before feeding on day 90, 104, 117, 130 and 144 ofpregnancy. Fecal samples were taken at 7.00 a.m. before feeding starting day 90 of pregnancyand taken twice a week. Fecal samples were weight 0,5 g into plastic tubes and were stored asserum samples at -20Co in the deep freezer. After extraction of serum and fecal samples,concentration of cortisol and 11,17-dioxoandrostan (11,17-DOA) were measured.A significant decrease of serum cortisol concentration was found on day 104 in NEand NP (p<0,05), the concentrations increased subsequently. In ER a significant decrease wasfound only on day 144 of pregnancy (p<0,05). Between two pregnant groups a significantdifference was determined only on day 144 of pregnancy, at this period ER had lower serumconcentrations. There was no significant difference between NE and NP. In this study ER hadsignificantly lower 11,17-DOA concentrations in late pregnancy than NE. In pregnant eweslevels decreases in advanced gestational period. In non pregnant ewes lewels were alwayssignificantly lower than in pregnant ewes.The present data shows that in late pregnancy ewes fed with 14,47 % CP and 8,82MJ/kg ME doesn?t cause pregnancy toxemia. We suggest that determination of cortisolmetabolites in feces is more objective and safety than serum cortisol concentrations.Key words: Energy restriction, cortisol, feces