Kadın hastaların jinekolojik kanserden korunmaya yönelik bilgi düzeyleri ve etkileyen faktörlerin incelenmesi
Examination of the knowledge levels and affecting factors for the prevention of gynecological cancer of female patients
Yazar: NİYAZİ EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Genital hastalıklar = Genital diseases ; Genital hastalıklar-kadın = Genital diseases-female ; Genital neoplazmlar = Genital neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Giriş ve Amaç: Jinekolojik kanser taramalarına yönelik bilgi düzeyleri kadınların tarama yaptırma durumunu etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı; 18-65 yaş arası kadınların jinekolojik kanserlerden korunmaya yönelik bilgi durumlarını ve etkileyen faktörleri incelemektir.
Yöntem: Bu çalışma; tek merkezli, prospektif, kesitsel bir çalışma olarak planlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 20.12.2021-09.09.2022 tarihleri arasında başvuran kadın hastalardan dahil edilme kriterlerine uyan 611 gönüllü ile yapıldı. Katılımcıların sosyodemografik, genel tıbbi, obstetrik ve jinekolojik özellikleri Hasta Bilgi Formu ile sorgulandı. Jinekolojik kanserlerden korunmaya yönelik bilgi düzeylerini ölçmede Jinekolojik Kanserden Korunma Bilgi Ölçeği (JKKBÖ) kullanıldı. p<0,05 istatistikçe anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 611 kadının yaşları ort: 33,92±11,12 yıl (min:18-max:65) olup JKKBÖ toplam puan ortalaması 15,17±7,08 (min:0-max:35) idi. Eğitim, çalışma, gelir durumları arasında JKKBÖ toplam puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmakta idi (p:0.002; p:0.000; p:0.004, sırasıyla). İlk cinsel ilişki yaşı ile JKKBÖ toplam puanı arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmakta idi (p:0.032). Adet kanamaları devam etmeyenlerin, jinekolojik hastalık öyküsü olanların, düzenli jinekolojik muayeneye gidenlerin, daha önce jinekolojik kanserler ve tarama testleri hakkında bilgi alanların ve Pap-smear testi yaptıranların JKKBÖ toplam puanları anlamlı düzeyde yüksekti (p:0.033; p:0.026; p:0.031; p:0.001; p:0.018, sırasıyla). 36-65 yaş arası kişilerin, evlilerin, jinekolojik hastalık öyküsü olanların, cinsel aktif olanların, düzenli jinekolojik muayeneye gidenlerin, Pap-smear testi ve HPV-DNA testi yaptıranların jinekolojik kanserler ve tarama testleri hakkında bilgi alma durumu anlamlı düzeyde yüksekti (p:0.000; p:0.000; p:0.006; p:0.000; p:0.000; p:0.000; p:0.000, sırasıyla).
Sonuç: Bu çalışmada eğitim ve gelir düzeyi, çalışma durumu, ilk cinsel ilişki yaşı jinekolojik kanserlerden korunmaya yönelik bilgi düzeyini etkileyen faktörlerdi. Adet kanamaları devam etmeyenler, jinekolojik hastalık öyküsü olanlar, düzenli jinekolojik muayeneye gidenler, daha önce jinekolojik kanserler ve tarama testleri hakkında bilgi alanların ve Pap-smear testi yaptıranların jinekolojik kanserlerden korunmaya yönelik bilgi düzeyi daha yüksek bulundu.

Abstract:
Introduction and Objective: The level of knowledge about gynecological cancer screenings affects the screening status of women. The aim of this study is examining the knowledge status of women between the ages of 18-65 for protection from gynecological cancers and the factors affecting them.
Method: This study; was planned as a single-center, prospective, cross-sectional study. The study was conducted with 611 volunteers who met the inclusion criteria from the female patients who admitted to the Family Medicine Outpatient Clinic of the Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital between 20.12.2021 and 09.09.2022. The sociodemographic, general medical, obstetric and gynecological characteristics of the participants were questioned with the Patient Information Form. The Gynecological Cancer Prevention Information Scale (GCPIS) was used to measure the level of knowledge about prevention of gynecological cancers. p<0.05 was considered statistically significant.
Results: The mean age of the 611 women included in the study was 33.92±11.12 years (min:18-max:65), and the mean total score of GCPIS was 15.17±7.08 (min:0-max:35). There was a statistically significant difference between education, income levels and employment status, in terms of of GCPIS total scores (p:0.002; p:0.004; p:0.000, respectively). There was a statistically significant positive correlation between the age of first sexual intercourse and the total score of GCPIS (p:0.032). The total scores of GCPIS were significantly higher in those who did not continue their menstrual periods, had a history of gynecological disease, went to regular gynecological examinations, had information about gynecological cancers and screening tests before, and had a Pap-smear test before (p:0.033; p:0.026; p:0.031; p:0.001; p:0.018, respectively). The state of being informed about gynecological cancers and screening tests was significantly higher among those who were aged 36-65 years, were married, had a history of gynecological disease, were sexually active, went regular gynecological examinations, had a Pap-smear test before and had a HPV-DNA test before (p :0.000; p:0.000; p:0.006; p:0.000; p:0.000; p:0.000; p:0.000, respectively).
Conclusion: In this study, education and income level, employment status, age at first sexual intercourse were the factors affecting the level of knowledge about prevention from gynecological cancers. Those who did not continue their menstrual periods, had a history of gynecological disease, went to regular gynecological examinations, received information about gynecological cancers and screening tests before, and had Pap-smear test were found to have a higher level of knowledge about protection from gynecological cancers.