Watergate Skandalı ve Türk dış politikasına etkisi
Watergate Scandal and its effect on Turkish foreign policy
Yazar: HAZEN GÜMÜŞKAYA
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL ŞAHİN
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Barış harekatı = Peace operation ; Kissinger, Henry = Kissinger, Henry ; Kıbrıs sorunu = Cyprus problem ; Nixon, Richard = Nixon, Richard ; Skandallar = Scandals ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-Amerikan ilişkileri = Turkish-American relations ; Uluslararası politika = International policy ; Watergate Skandalı = Watergate Scandal

Özet:
Soğuk Savaş'ın Yumuşama Dönemi'nde, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Richard M. Nixon'ın, etkisi uzun yıllar sürecek olan bir olaya adı karışmıştır. "Watergate Skandalı" olarak anılan ve 1972 yılında gerçekleşen bu olayın perde arkasında Nixon'ın ve ekibinin planladığı birçok illegal operasyonlar ve usulsüzlükler bulunduğu ortaya çıkmıştır. İki yıla yakın bir süre sonra Başkan'ın istifa etmesiyle sonuçlanan Watergate Skandalı, Henry Kissinger'ı dış politikada söz sahibi haline getirmiştir. Bununla birlikte ABD siyasal sisteminde de değişiklikler yaşanmıştır; farklı çıkar grupları ve lobiler faaliyetlerini artırmış, ABD'nin iç ve dış politikası birçok yönden etkilenmiştir.
Watergate Skandalı sonucunda yaşanan gelişmeler, ABD-Türkiye ilişkilerinde de etkisini göstermiştir. Bu çalışmada, o dönemde Türkiye için dış politika konuları arasında bulunan Kıbrıs sorunu başta olmak üzere, Amerikan dış yardımlarında ve haşhaş meselesinde Watergate Skandalı'nın etkileri incelenmiştir. Özellikle Kıbrıs meselesinde Kissinger'ın Acheson Planı kapsamında bir dış politika izlediği ve bu bağlamda Yunanistan cunta yönetimi tarafından adada Rum lider Makarios'a karşı yapılan darbeyi ve hemen ardından gerçekleşen Kıbrıs Barış Harekatı'nı, çift yönlü diplomasi yoluyla kontrol altında tutmaya çalıştığı tespit edilmiştir.
Bunların yanı sıra Watergate Skandalı'nın Kongre'nin ABD yönetimi üzerindeki etkisini artırmasına ve bu doğrultuda Kongre ile Kissinger arasında bir güç çekişmesine yol açtığı görülmüştür. Bu durum, Türkiye'ye yönelik ambargo kararı alınma sürecinde ortaya çıkan Kongre ile Kissinger arasındaki görüş farkından da okunabilmektedir. Sonuç olarak yapılan bu çalışma, Watergate Skandalı'nın etkilerinin Türkiye-ABD ilişkilerine somut bir şekilde yansıdığını ve Türk dış politikasını etkilediğini, eldeki veriler ışığında ortaya koymaktadır.

Abstract:
During the Détente Period of the Cold War, the President of the United States of America, Richard M. Nixon, was involved in an event which would have an impact that would last for many years. It was revealed that there were many illegal operations and irregularities planned by Nixon and his team behind the scenes of this event that took place in 1972 and was known as the "Watergate Scandal". The Watergate Scandal, which resulted in the resignation of the President approximately two years later, made Henry Kissinger a voice in foreign policy. However, there were also changes in the US political system; Different interest groups and lobbies have increased their activities, and the domestic and foreign policy of the USA has been affected in many ways.
The results of the Watergate Scandal also had an impact on the US-Turkey relations. The study is being prepared at that time considered to be among the major foreign policy issues for Turkey, especially the Cyprus issue in the American foreign aid and poppy matters, the effects of the Watergate Scandal was analyzed. Especially in the Cyprus issue, it has been determined that Kissinger followed a foreign policy within the scope of the Acheson Plan and in this context, the Greek junta administration tried to keep the coup d'etat against the Greek Cypriot leader Makarios on the island and the Cyprus Peace Operation that took place right after it, through bilateral diplomacy.
In addition to these, it was seen that the Watergate Scandal increased the influence of the Congress on the US administration and in this direction, it caused a power struggle between the Congress and Kissinger. This situation can also be seen in the difference of opinion between the Congress and Kissinger, which emerged during the embargo decision on Turkey. As a result, this study reveals that the effects of the Watergate Scandal are reflected on Turkey-US relations in a concrete way and that it effects Turkish foreign policy, in the light of the available resources.