Ermeni harfli bir Kıpçak metni: Azizlerin Hayat Hikayeleri: Metin- inceleme -dizin
The Kipchak text with armenian-letter: Life Stories of Saints Text- analysis- index
Yazar: YEŞİM ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. JALE DEMİRCİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Alfabe = Alphabet ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Ermeni harfleri = Armenian letter ; Ermeniler = Armenians ; Kıpçakca = Kıpcaks language ; Metin = Text ; Metin dil bilim = Text linguistics ; Türk lehçeleri = Turkish dialects

Özet:
Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesi, XI. yüzyılda Selçuklu baskısı ve XIII. ve XIV. Yüzyıllarda Moğol İstilası sebebiyle Karadeniz'in Kuzeyine göç eden Ermenilerin, XI. Yüzyıldan itibaren Deşt-i Kıpçak adı verilen bölgede yaşayan Kıpçak boyları ile karşılaşması ve bu karşılaşma sonucu Kıpçaklar ile etkileşime girmesi sonucu ortaya çıkmıştır.    
   
Ermeniler, Kıpçak dilini benimsemiş ve Kıpçak Dilinin bir yazı sistemi bulunmaması sebebiyle dini, sosyal ve hukuki metinleri Ermeni harflerini kullanarak yazıya geçirmişlerdir. Ancak bugüne kadar yapılan çalışmalar, bu dile ait metinlerin Ermeniler tarafından yazılan Kıpçak Türkçesi metinleri mi yoksa Kıpçaklar tarafından Ermeni harfleriyle yazılmış metinler mi olduğu konusunda ortak bir kanıya varamamıştır.

XVI. ve XVII. yüzyılda yazılan bu metinlerin dili XII. yüzyılda yazılmış Codex Cumanicus'un diline çok benzerlik göstermektedir. Deşt-i Kıpçakta bir araya gelen Ermeniler ve Kıpçakların etkileşiminden meydana gelen ve Türkçenin tarihi gelişimini boyutlandıran Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesinin ortaya çıkardığı sonuçlar günümüz Türkçesi, Türk Dünyası ve Türk Dili açısından da çok önemlidir.

Bu çalışmamızda, Kıpçaklar, Kıpçak Türkçesi, Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesiyle ilgili bilgi verilmiştir. "Azizlerin Hayat Hikayeleri"nin Latin harflerine transkripsiyonu ve dizini yapılmıştır. Metnin ses ve şekil özellikleri ile söz dizimi ile ilgili bir inceleme yapılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Kıpçak, Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesi, Ermeni Kıpçakçası, Kıpçak Türkçesi,  Azizlerin Hayat Hikayeleri, Deşt-i Kıpçak.

Abstract:
The Kipchak Turkish with Armenian alphabet was came out because of that, Armenian, who migrated due to invasion of Mongol at the 13th - 14th Century and force of the Seljuk at the 11th century, meet with the Kipchaks,  who have lived in Cumania  and after this meeting, and the interaction of these two different cultures after the meeting.

The Armenian, accepted the Kipchak language and they have used the Armenian alphabet at regional, social and loyal texts because of that the Kipchak language didn't have a writing system. But the studies, which was done up to the present, haven't reach a common belief about the authors of the texts.

The language of the texts, were written in the 16th – 17th century, have similarities with Codex Cumanicus written in the 12th century. The results of the Kipchak Turkish with Armenian Alphabet, which sizes the historical development of Turkish and was came out during life of the Armenian and Kipchaks in Cumania, are very important for present Turkish, Turk World.

At this study, information about Kipchaks, Kipchak Turkish and Kipchak Turkish with Armenian Alphabet was given. "The Life Stories of the Saints" transcription into Latin alphabet and directory study were made. A review about phonetic and structure features and the syntax was conducted. 



Keywords: Kipchaks, Kipchak Turkish with Armenian Alphabet, Armenian Kipchak, Kipchak Turkish,  The Life Stories of the Saints, Cumania.