Güney Ege Bölgesi'ndeki turizm hareketinin tarihsel süreç içindeki değişiminin ilişkisel sosyoloji perspektifinden incelenmesi (Turizmde değişen roller değişen aktörler)
An analysis of the change of tourism movement in South Aegean Region within the historical course from the viewpoint/perspective of relational sociology (Changing roles and actors in tourism)
Yazar: ÇAĞDAŞ AYDIN
Danışman: PROF. DR. NAZMİ KOZAK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Alan kuramı = Field theory ; Ege bölgesi = Aegean region ; Güney Ege bölgesi = South Agean region ; Turizm = Tourism ; Turizm sosyolojisi = Tourism sociology ; Turizm tarihi = Tourism history ; İlişkisel sosyoloji = Relational sociology

Özet:
Güney Ege Bölgesi, geçmişten günümüze kadar birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış bir bölgedir. İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra askeri amaçlarla kullanılan ulaşım olanakları, sivil bireylerin kullanımına sunulmuştur. Bu durum dünya genelinde seyahat etme özgürlüğünü getirmiştir. Bu kapsamda Güney Ege Bölgesi gerek tarihsel, kültürel çekicilikleri gerekse doğal çekicilikleri neticesinde 1960'lı yıllardan itibaren önemli turizm destinasyonlarından bir tanesi haline gelmiştir. 1960'lı yıllara kadar kapalı bir toplumsal yaşam süren bölge halkı, turizm hareketiyle birlikte farklı milletten insanlarla etkileşim kurmaya başlamıştır. Bu durum bölgede sosyal ve kültürel olarak değişime neden olmuştur. 24 Ocak 1980 kararları ile Türkiye'nin dışa açık ekonomik politikaları benimsemesi ve küresel anlamda turizmin gelişimine etki eden faktörler, turizm hareketinin Güney Ege Bölgesi'nde hızlanmasına yol açmıştır. Bu kapsamda araştırmanın amacı; turizmin gelişimine bağlı olarak bölge turizminde aktif rol üstlenen aktörlerin, tarihsel süreç içinde kendilerine nasıl yer bulduklarının ortaya çıkarılmasıdır. Bu çerçevede bölgedeki turizm gelişimine ilişkisel sosyoloji perspektifinden bakılmıştır. Çalışmanın kuramsal temelini Bourdieu'nun "alan teorisi" oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmanın veri kaynağı, Türkiye Turizm Tarihi Projesi sonucunda basılmış olan 10 ciltlik Türkiye Turizmi Sözlü Tarih Araştırması kitaplarının ikinci ve üçüncü cildidir. Araştırmanın sonucunda Güney Ege Bölgesi'ndeki turizmin gelişiminde öncelikle yerlilerin ön planda olduğu, sonrasında yatırımcıların, son perdede ise turistlerin ana role geçtiği bir süreç ortaya çıkarılmıştır. Bölgede kitlesel turizm hareketinin hakimiyet kazanmasıyla birlikte ilişkilerin sürekliliği yerini ilişkilerin geçiciliğine bırakmıştır. Araştırmanın önemli sonuçlarından bir tanesi yerlilerin, zaman içinde yaşadıkları bölgeye yabancılaştığıdır.

Abstract:
South Aegean Region has been home to various civilizations since the ancient times. The means of military transportation became available for civil use after the end of the World War II. This also brought along the freedom of transportation across the globe. Within this context, the South Aegean Region has become one of the most significant tourist attractions since the 1960s because of its both historical, cultural and natural beauties. The local people, who had been living as a closed community until the 1960s, began to communicate with people from various countries and cultures after the blast of tourism. This caused massive cultural and social changes in this region. The fact that Turkey adopted outward-oriented economic policies with the decisions of 24th January 1980, and the factors that had an impact on global growth of tourism geared up the tourism movement in the South Aegean Region. The purpose of this study within this context is to reveal the place and importance of the tourism actors who have played significant roles in regional tourism movements within the historical course. Within this framework, the relational sociology perspective has been adopted when analyzing the development of tourism in the region. Bourdieu's "field theory" constitutes the theoretical base of this study. In the study, the qualitative research method was used. The data source of this study is the second and the third volumes of The Oral History Project on Tourism in Turkey (Türkiye Turizmi Sözlü Tarih Araştırması) books that were published in total of 10 volumes at the end of the Tourism History Project of Turkey This study has revealed that the local people of the South Aegean Region, the investors, and the tourists have respectively become the main actors of tourism development within the process. As the mass tourism movements began to dominate the region's tourism dynamics, the continuum of relations gave their place to temporality of relations. One of the most significant results of this study is the alienation of local communities to their homeland.