Yeniden kanayan anevrizmalarda risk faktörleri
Risk factors for rebleeding aneurysms
Yazar: BARIS CHOUSEIN
Danışman: PROF. DR. OSMAN ŞİMŞEK
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Anevrizma = Aneurysm ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Nüks = Recurrence ; Risk faktörleri = Risk factors ; Subaraknoid kanama = Subarachnoid hemorrhage

Özet:
Anevrizmal SAK mortalite ve morbiditesi yüksek olan bir toplum sağlığı sorunudur. Bu nedenle erken tanısı, sonrası görülebilen komplikasyonlarının önlenmesi ve tedavisi çok önemlidir. Anevrizmal SAK'ın en ciddi erken komplikasyonlarından biri anevrizmanın yeniden kanamasıdır. Bu çalışmada, kliniğimizde aSAK sonrası yeniden kanama görülen hastalarda risk faktörlerinin araştırılması ve literatür ile karşılaştırılması amaçlandı.
Araştırmamızda, 2001-2015 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi, Beyin ve Sinir Cerrahisi kliniğince takip edilen aSAK tanılı 549 hastanın verileri retrospektif olarak tarandı. Toplam 133 hastada yeniden kanama olduğu görüldü. Hastaların yaş, cinsiyet, Glasgow Koma Ölçeği (GKÖ), WFNS ve Fisher derecesi, anevrizma sayısı, tekrardan kanama durumu, radyolojik görüntüleme yöntemleri (MRG, BTA, DSA), LP yapılma durumu incelendi.
Hastaların 281'i (%51,2) kadın, 268'i (%48,8) erkekti. Yaş ortalaması 56,15±13,72 yıl idi. Hastaların 541'ine (%98,5) BT, 99'una (%18) MRG, 14'üne (%2,6) LP yapıldığı, ortalama GKS 12,04±3,76, WFNS 2,53±1,52 ve Fisher derecesi 3,02±0,79 puan olduğu, hastaların 290'ına (%52,8) DSA, 114'üne (%20,8) MRA, 343 hastaya (%62,5) operasyon yapıldığı, hastaların 40'ının (%7,3) endovasküler olarak tedavi edildiği saptandı. 
Araştırmamızda aSAK sonrası yeniden kanayan anevrizmalarda risk faktörleri olarak; yaş, BTA, GKÖ, WFNS, FISHER, DSA ve cerrahi yapılmama durumunun etkili olduğu görüldü. Yapılan lojistik regresyon analizinde ise; GKÖ, WFNS ve operasyon yapılmama durumu risk faktörü olarak saptanırken, BTA, FISHER ve yaş risk faktörü olarak saptanmadı.  

Anevrizmal SAK hastalığı ciddi bir sağlık problemidir. Bu hastalarda yeniden kanama önemli derece mortalite ve morbiditeye yol açar. Bu nedenle, risk faktörlerinin ortaya konması ve risk faktörlerine yönelik tedavi uygulanması mortalite ve morbidite oranının azaltılması için önemlidir.

Abstract:
Aneurysmal SAH is a public health problem with high mortality and morbidity. Therefore, early diagnosis, prevention and treatment of complications that may be seen after is notably crucial. One of the most serious early complications of aneurysmal SAH is re-bleeding of the aneurysm. In the present study, it was aimed to investigate the risk factors in patients who had re-bleeding after aneurysmal subarachnoid hemorrhage (aSAH) in our clinic and to compare them with the literature.
In our study, the data of 549 patients with aSAH diagnosis who were followed up by Trakya University Faculty of Medicine, Neurosurgery Clinic between 2001-2015 were retrospectively scanned. A total of 133 patients were found to have re-bleeding. The data such as age, gender, Glasgow Coma Scale (GCS), WFNS and Fisher degree, aneurysm count, repeated bleeding status, radiological imaging methods (MRI, BTA, DSA), LP status were examined.
281 of the patients (51.2%) were female and 268 (48.8%) were male. The mean age was 56,15±13,72 years. It was found that 541 (98.5%) of the patients underwent CT, 99 (18%) MRI, 14 (2.6%) LP, average GCS was 12.04±3.76, WFNS was 2.53±1.52 and Fisher degree was 3.02±0.79 points, 290 (52.8%) of the patients underwent DSA, 114 (20.8%) underwent MRA, 343 patients (62.5%) underwent surgery and 40 of the patients (7.3%) were treated endovascular.
In our research, age, BTA, GCS, WFNS, FISHER, DSA and non-surgical status were found to be effective as risk factors for aneurysms that bleed again after aSAH. In the logistic regression analysis conducted, GCS, WFNS and non-operation status were determined as risk factors, while BTA, FISHER and age were not determined as risk factors.
Aneurysmal SAH disease is a serious health problem. Re-bleeding in these patients leads to significant mortality and morbidity. Therefore, identifying risk factors and administering treatment for risk factors is substantial for reducing the mortality and morbidity rate.