Potansiyometrik maprotilin-seçici elektrot geliştirilmesi ve farmasötik numunelerinde uygulamaları
Development of potentiometric maprotiline-selective electrode and its applications in pharmaceutical samples
Yazar: İBRAHİM ÇAVUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLŞAH SAYDAN KANBEROĞLU ; YRD. DOÇ. DR. FATİH ÇOLDUR
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu tez çalışmasında, farmasotik bir ilaç etken maddesi olan maprotilini tayin etmek için kullanılan potansiyometrik bir iyon seçici elektrot (İSE) geliştirildi. Maprotilin-Tetrafenilborat, iyon çifti sentezlendi. Elementel analiz sonuçları; Maprotilin-Tetrafenilborat iyon çiftinde Maprotilin-Anyon birleşme oranının 1:1 olduğunu gösterdi. Sentezlenen iyon çifti elektrot membranının yapısında iyonofor madde olarak kullanıldı. Membran optimizasyonu için, sentezlenen iyon çifti kullanılarak değişik kompozisyonlarda PVC membran iyon seçici elektrotlar üretildi ve bu elektrotların potansiyometrik performans özellikleri araştırıldı. En iyi potansiyometrik performans özelliklerini % 3.0 Maprotilin-Tetrafenilborat iyon çifti, % 65.0 Dibutilftalat, % 32.0 Polivinilklorür bileşimine sahip elektrodun sergilediği belirlendi. Bu elektrodun doğrusal çalışma aralığı 1.0x 10-5 M – 1.0x 10-2 M olup,  10 katlık konsantrasyon değişimindeki eğimi, 55.4 mV; tayin limiti, 5.0x10-6 M, pH çalışma aralığı, 3-5.5; cevap zamanı, 5s olarak belirlendi. Elektrot oldukça tekrarlanabilir bir potansiyometrik cevap sergilemiştir. Elektrot kullanılarak depresyon tedavisinde kullanılan iki adet farklı ilaç tabletinin maprotilin içeriği belirlendi. Elde edilen sonuçlar karşılaştırma yöntemi olarak seçilen GC yönteminden elde edilen sonuçlarla karşılaştırıldı. Potansiyometrik teknik kullanılarak elde edilen sonuçların % 95 güven seviyesinde GC yöntemi kullanılarak elde edilen sonuçlarla uyumlu olduğu görüldü.

Abstract:
In this thesis study; a potentiometric ion-selective electrode (ISE) for the determination of Maprotiline, which is a drug active ingredient, was developed. Maprotiline-Tetraphenylborate ion pair were synthesized. Elementel analysis results showed that the stochiometric ratios of maprotiline: Anion in maprotiline-Tetraphenylborate  ion pair were 1:1. The synthesized ion pairs were used as ionophore substances in electrode membrane structures. For the membrane optimization, PVC membrane ion selective electrodes in different compositions were produced by using the synthesized ion pairs and their potentiometric performance characteristics were investigated. It was determined that the electrode membrane at the ratio of 3% maprotiline-tetraphenylborate ion pair, 65% dibutylphtalate and 32% PVC performed the best potentiometric performance characteristics. For this electrode, linear range, slope, detection limit, pH working range and response time were determined as    1.0×10-5 - 1.0×10-2 M, 55.4 mV/decade, 5.0×10-6 M, 3-5.5 and 5 s respectively. The proposedelectrode performed highly reproducible responses. By using the proposed electrode, maprotiline contents of the two different drug tablets, which is used in the treatment of depresion were determined. The obtained results were compared with those of the results obtained by GC method which was chosen as comparison method. It was seen that the results obtained by the potentiometric technique were in good agreement with those of the results obtained by GC method at 95% confidence level.