Birleşik jeofizik yöntemlerle tonya formasyonuna ait kaya kütlelerin (Akoluk mevkii-Trabzon) mühendislik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the engineering properties of rock mass belonging to Tonya formation (Akoluk –Trabzon) with integrated geophysical methods
Yazar: ZEYNEP ÖĞRETMEN AYDIN
Danışman: PROF. DR. AYSEL ŞEREN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında Trabzon ili Akoluk mevkiisinde yapılaşmaya açılması düşünülen bir alandaki Geç Kretase-Paleosen yaşlı Tonya Formasyonuna ait kayaçların mühendislik özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda jeofizik yöntemlerden yer radarı, elektrik özdirenç tomografi, sismik kırılma tomografi ve yüzey dalgalarının çok kanallı analiz yöntemi çalışma sahasında ilk kez uygulanmıştır. Bu sahada seçilen iki farklı alanda toplam 39 hatta ortak ofset yer radarı, 50 noktada ortak orta nokta yer radarı, 11 profilde elektrik 9 profilde sismik kırılma tomografi ölçümleri, 10 profilde çok kanallı yüzey dalgası analizi ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, 2 adet kuyu tomografisi modeli yapılmıştır. Jeofizik verilerin düz ve ters çözümünden elde edilen bir boyutlu ve iki boyutlu görüntüler ile sondaj bilgileri birlikte değerlendirilerek, çalışma alanına ait jeofizik-jeolojik-jeoteknik özellikler belirlenmiştir. Sonuç olarak, yapılan jeofizik çalışmalardan elde edilen yeraltı kesiitleri ve sondaj bilgileri ile 15 m derinliklere kadar tekrarlı değişimler (killi zayıf birim-kalsitli sağlam birim- killi zayıf birim) olduğu görülmüştür. Bu derinliklerden daha derinlerde ise sağlam zeminin varlığı görülmektedir. Ayrıca, ortamın yanal ve düşey devamlılığı değişken olduğu için herhangi bir yapılaşma durumunda yapının kurulacağı zemin üzerindeki lokasyondaki jeofizik sonuçlar dikkate alınmalıdır.

Abstract:
In this thesis, the engineering properties of the rocks belonging to Late Cretaceous-Paleocene Tonya Formation were tried to determine an area in Akoluk Trabzon province which is expected to be opened for construction. In this context, geophysical methods such as ground penetrating radar, electrical resistivity tomography, seismic refraction tomography and multichannel analysis of surface wave methods were applied in the study area for the first time. In total, common offset GPR at 39 line, common midpoint GPR at 50 points, electric resistivity tomography at 11 profile, seismic refraction tomography measurements at 9 profiles, and multichannel surface wave analysis measurements at 10 profile were performed in two different parts in studied field. Moreover, 2 crosshole tomography models were created considering geological information and result of geophysical methods. Geophysical-geological-geotechnical properties belonging to the study area were determined by together evaluating the one dimensional and two dimensional images obtained from the forward and inverse solution of geophysical data and premade drilling studies which done in 3 points. As a result, it was seen the repetitive changes up to 15 m depth (weak unit with clay- weak competent unit with calcite- weak unit with clay) from the geophysical data and drilling information. Deeper than these depths, the presence of component soil was observed. In addition since the horizontal and vertical continuity of the medium is variable, the geophysical results in the location on the soil where the building will be built should be taken into consideration in any construction situation.