Bitki patojenlerine karşı bazı bitki ekstrakt ve uçucu yağlarının antifungal etkileri
Determination of antifungal effects of extracts and essential oils of some plants against phytopathogen fungi
Yazar: RAZİYE KOÇAK AKALIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NUH BOYRAZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Alternaria mali Roberts, Fusarium oxysporum Synder & Hansen, Botrytis cinerea Pers. Sclerotinia sclerotiorum (Libert) de Bary ve Colletotrichum circinans (Berk.) Vogl.' a karşı kekik (Tymus vulgaris L.), kimyon {Cuminum cyminum L.), ardıç (Juniperus communis L.), nane (Mentha piperita L.), zakkum (Nerium oleander L.), sarmaşık (Hedera helix L.), çörtük (Echinophora tenuifolia L.), ısırgan (Urtica dioica L.), okaliptıus (Eucaliptus sp.), yavşan (Artemisia spp.) bitkilerinin ekstraktları, ardıç, çörtük, kekik, kimyon, nane, okaliptüs, yavşan bitkilerinin ise uçucu yağlarının antifungal etkileri araştırılmıştır. Ekstraktlar 0,5 ml,l mi ve 2 ml/100 mi besiyeri dozunda, uçucu yağlar ise 1(0.1, 10 \û ve 50 n,l/petri dozunda uygulanmıştır. Kekik ekstraktı en etkili bulunmuş ve tüm fungusların miseliyal gelişimini tamamen engellemiştir. Kimyon ekstraktı fungusların miseliyal gelişimini yüksek dozlarda tamamen engellerken düşük dozda A. mali ve S. sclerotiorum' un koloni gelişimini engellemede düşük antifungal etki göstermiştir. Çörtük, nane, okaliptüs, ardıç ve zakkum ekstraktları etmenlerin misel gelişimlerini %26-%100 oranlarında engellemişlerdir. Sarmaşık ve ısırgan ekstraktları ise daha düşük oranlarda engelleme göstermişlerdir. Kekik, kimyon, nane, okaliptüs ve yavşan uçucu yağlan yüksek dozlarda tüm fungusların misel gelişimini %100 engellemişlerdir. Düşük dozda kekik uçucu yağı Fusarium oxysporum ' un gelişimini engellemezken, okaliptüs, kimyon ve yavşan' in düşük dozda ki uçucu yağlan F. oxysporum' un misel gelişimini engelledikleri saptanmıştır. Ardıç ve çörtük uçucu yağları ise düşük dozda antifungal etki göstermemişlerdir. Anahtar Kelimeler: Antifungal etki, fungus, ekstrakt, uçucu yağ. ıı

Abstract:
In this study, antifungal effects of thyme ( Thymus vulgaris L.), cumin (Cuminum cyminum L.), juniper (Juniperis communis L.), mint ( Mentha piperita L.) oleander ( Nerium oleander L.), ivy ( Hedera helix L.), picling herb ( Echinophora tenuifolia L.), nettle ( Urtica dioica L.), eucalyptus ( Eucalyptus sp.) and medicinal tea ( Artemisia sp.) extracts and essential oils of thyme, cumin, juniper, mint, pickling herb, eucalyptus and herbal were investigated against Altemaria mali Roberts, Fusarium oxysporum Synder & Hansen, Botrytis chief ea Pers. Sclerotinia sclerotiorum (Libert) de Bary and Colletotrichum circinans (Berk.) Vogl. in vitro conditions. While extracts were used in 0.5 ml, 1ml and 2ml/ 100ml medium dose, essential oils were used in ljjl 10 \û and 50 |il /plates dose. Thyme extract was found the most effect and completely inhibited the mycelial growth of fungi. While m cumin extract inhibited mycelial growth of fungi at high doses, it showed a little antifungal effect at low dose. Extracts of pickling herb, herbal, mint, eucalyptus, juniper and oleander were inhibited colonial growth of fungi at rates 26%- 100%. However, extracts of ivy and nettle were showed more little inhibition against fungi. Essential oils of thyme, cumin, mint, eucalyptus and herbal were prevented mycelial growth of fungi as 100 % at high doses. While Mycelial growth of F.oxysporum was not inhibited by at low dose of thyme essential oil, it was inhibited by at low dose of essential oils eucalyptus, cumin and medicinal tea. Essential oils of juniperis and pickling herb were not showed antifungal effect against fungi at low dose. Key Words: Antifungal effect, fungi, essential oil, extract.