İbn Teymiye'ye göre Selef ve Selefiyye
Salaf and Salafiyya accordi̇ng to ibn Taymiyya
Yazar: SELMA YEŞİLOVA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KESKİN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Mezhepleri Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Ehl-i sünnet = Ehl-i sunna ; Mezhepler = Sects ; Selef = Selef ; Selefiye = Selefiye ; İbn Teymiyye = İbn Teymiyye ; İslamiyet = Islam

Özet:
İslam mezhep ve ekolleri içerisinde ne zaman ve nasıl ortaya çıktığı, bir mezhep mi yoksa bir zihniyet mi olduğu hususlarında tartışmaların yaşandığı Selefiyye son zamanların en çok tartışılan konularından biridir. Selef ve Selefiyye kavramları çerçevesinde ortaya çıkan tartışmalar, farklı tarihsel arka plandan dolayı çeşitlilik arz etmektedir. Selef kavramının neye işaret ettiği hususunda genel bir uzlaşıdan söz etmek mümkünken Selefiyye ile ilgili aynı durumdan bahsetmek zor görünmektedir. Selefiyye tartışmalarında adı en çok gündeme gelen şahsiyet şüphesiz İbn Teymiyyedir (ö. 728/1328). Ahmed b. Hanbel (ö. 241/855) bütün Selefi ekoller için önemli bir figür olmasına rağmen Selef ve Selefiyye ile ilgili çalışmaların merkezinde hep İbn Teymiyye olmuştur. Eserlerinde bu kavramları çok sık kullanan İbn Teymiyye bu kavramların her zaman gündemde kalmasına da katkıda bulunmuştur. İbn Teymiyye'nin bütün eserlerinde Selef ve Selefiyye kavramlarının yoğun bir şekilde kullanıldığı herkesin malumudur. Selefiyye ekolünün oluşmasında büyük etkisi olan İbn Teymiyye eserlerinde bu kavramların anlamlarını, Selef ve Selefiyye'den kasdın ne olduğunu, Selef denilince akla kimlerin geldiğini ve Selef'in hangi döneme dayandırılması gerektiğini açıklamaya çalışmıştır. Kendisi de Selefi prensipler uğruna mücadele etmekten, doğru kabul ettiği görüşleri savunmaktan ve bu görüşlere uygun düşmeyen düşünce ve bid'atlerle savaşmaktan asla vazgeçmemiştir. Bundan dolayı da görüşleri yüzünden birçok sıkıntılara maruz kalmış ve çeşitli işkencelerden geçmiştir. 
Biz de bu çalışmamızda İbn Teymiyye'nin uğrunda bu kadar sıkınıntılara katlandığı Selef ve Selefiyye ile Selef metoduna yakından bakmaya çalışacağız. Selef ve Selefilikle ilgili ya da İbn Teymiyye ile ilgili yapılan çalışmalara baktığımızda genel olarak bu konuların ayrı ayrı ele alındığı tespit edilmiştir. Yani bu konular ayrı ayrı ele alınmış olup birebir İbn Teymiye'nin bu kavramları nasıl kullandığı, bu kavramlara nasıl bir anlam yüklediği, onun Selef'ten kimleri kastettiği, Selefiyye ekolünün görüşlerinin ne olduğu ve bu ekolün diğer mezheplere ve fikirlere bakış açısının ne olduğu gibi konulara değinilmediğini fark ettik. Bu çalışmada öncelikle İbn Teymiye'nin eserleri ve bu konuda yapılan diğer çalışmalar doğrultusunda konu aydınlatılacak ve değerlendirmeler yapılacaktır. Esasında Selef ve Selefiyye kavramlarının ve Selefilik hareketinin kurucusu sayılan İbn Teymiye ile beraber değerlendirilmesi ve araştırılması yerinde olacaktır. Umuyoruz ki çalışmamız bu alandaki boşluğu dolduracak ve bu konuda çalışma yapacak olanlara yardımcı olacaktır.

Abstract:
Salafiyya is one of the most controversial topics of recent times, where there are debates about when and how it emerged within Islamic sects and schools, whether it is a sect or a mentality. The discussions that emerged within the framework of the Salaf and Salafiyya concepts show diversity due to different historical backgrounds. While it is possible to talk about a general consensus about what the concept of Salaf refers to, it seems difficult to talk about the same situation regarding Salafiyya. Undoubtedly, Ibn Taymiyya (d. 728/1328) is the person whose name comes to the fore most in Salafiyya discussions. Although Ahmed b. Hanbal (d. 241/855) was an important figure for all Salafi schools, Ibn Taymiyya has always been at the center of studies on Salaf and Salafiyya. Ibn Taymiyya, who frequently used these concepts in his works, also contributed to keeping these concepts on the agenda at all times. It is well known that the concepts of Salaf and Salafiyya are used extensively in all works of Ibn Taymiyya. Ibn Taymiyya, who had a great influence on the formation of the Salafiyya school, tried to explain the meanings of these concepts, what is the meaning of Salaf and Salafiyya, who comes to mind when Salaf is mentioned, and which period Salaf should be based on. He never ceased to fight for Salafi principles, to defend the views he accepted as correct, and to fight against thoughts and bid'ahs that do not comply with these views. Therefore, he was subjected to many difficulties and various tortures due to his views. 
In this study, we will try to take a closer look at the Salaf and Salafiyya, for which Ibn Taymiyya has endured so many difficulties, and the Salaf method. When we look at the studies related to Salafist and Salafism or Ibn Taymiyya, it is seen that these issues are generally discussed separately. In other words, we have realized that there are no topics such as how Ibn Taymiyya uses these concepts, what kind of meaning he attributes to these concepts, who he refers to from Salaf, what the Salafiyya school's views are, and what this school's point of view is to other sects and ideas. In this study, firstly, the subject will be clarified and evaluations will be made in line with the works of Ibn Taymiyya and other studies on this subject. In fact, it will be appropriate to evaluate and investigate the concepts of Salaf and Salafiyya together with Ibn Taymiyya, who is considered to be the founder of the Salafist movement. We hope that our work will fill the gap in this area and help those who will work on this subject.