Samsun organize sanayi bölgesinde 
hava kalite parametrelerinin izlenmesi ve 
meteorolojik parametrelerle ilişkilerinin incelenmesi
An investigation of the relationshios with 
meteorological parameters and monitoring of air 
quality parameters in organized industrial region of 
samsun
Yazar: ANDAÇ AKDEMİR
Danışman: PROF. DR. OSMAN NURİ ERGUN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmanın amacı, endüstriyel faaliyetlerin % 90' nından fazlasının
bulunduğu Samsun şehir merkezindeki Organize Sanayi Bölgesi' nde (OSB)
meteorolojik faktörler ile bu parametrelerin hava kalite parametreleri arasındaki
ilişkileri incelemektir. Organize sanayi bölgesi ve dolayındaki sanayi tesislerinde
emisyon kaynakları envanterleri yapılmıştır. Bölgede toplam sanayiye ilişkin 372 işyeri
bulunmaktadır.
Yapılan çalışma çerçevesinde bölgede SO2, NOx, CO, O3 ve partikül madde
hava kalite ve kirletici parametreleri ölçülmüştür. Bu araştırmalar için, meteorolojik
sensörler ve hava kalite ölçüm sistemleri ile donatılmış ekipmanlardan oluşan Ondokuz
Mayıs Üniversitesi' nin mobil hava kirliliği sistemi kullanılmıştır.
Ölçümler 1 Nisan 2006 ayında başlayarak 12 aylık süre boyunca 15 dakikada bir
yapılmıştır. Günlük, aylık ve yıllık ortalama değerler hesaplanmış ve elde edilen veriler
grafiğe alınmıştır. Hava kirliliği ve meteorolojik parametreler arasındaki karşılıklı
ilişkiler istatistiksel yöntemler kullanılarak değerlendirilmiştir.
Çalışma sonunda, ölçüm periyodunda Samsun Organize Sanayi Bölgesi' nde
ortalama SO2 konsantrasyonunun çok düşük çıktığı ancak ulusal standartların 6 kez ve
Avrupa Birliği standartlarının ise 18 kez aşıldığı belirlenmiştir. Bölgede partikül madde
düzeyinin ise genel olarak çok düşük olduğu ve ulusal standardın 3 kez, Avrupa Birliği
standardının 43 kez aşıldığı anlaşılmıştır. Ozon konsantrasyonun genel olarak Haziran
ve Temmuz 2006 ayında yüksek olduğu, maksimum ozon değerine (160,1 μg/m3
olarak) Temmuz ayında ulaşıldığı görülmüştür. Ozon düzeylerinin kış aylarında yaz
aylarına göre düşük olduğu, maksimum azot dioksit düzeyinin 1073,2 μg/m3 olarak
Temmuz ayında ölçülmüş ve genel olarak 20 μg/m3 ile 220 μg/m3 arasında yer aldığı
saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate air quality parameters and mutual
relationships of these parameters with meteorological factors in the Organized Industrial
Region (OSB) of the city center of Samsun where more than % 90 of the industrial
activities of the city are present. The inventories of emission sources were also made for
the source OSB and surrounding industrial sites. There are total 372 industrial units in
the region.
The air quality parameters measured in the region are; SO2, NOx, CO, O3 and
particular matters. The mobile air pollution system of Ondokuz Mayıs University is
fully equipped with meteorological and air quality measurement systems were used for
the investigation.
Measurements were made for every 15 minutes for the period of 12 months
starting from 1st of April 2006. Daily, monthly and yearly average values were
calculated automatically and presented as graphics. Mutual relationships between
measured air quality values and meteorological parameters were also investigated by
using statistical methods.
The results of the study clearly showed that the Organized Industrial Region
(OSB) of Samsun has very low average value for SO2 concentration for the research
period, exceed only six times the national standards and eighteen times the EU
standards. The particular matter levels of the region were generally found low
concentrations, exceed three times limits of national standards and forty three times the
maximum values given the EU standards. The ozone concentrations measured are
generally high from June to July 2006. The maximum ozone value measured in July as
160,1 μg/m3. The ozone levels were lower according to the summer months during the
winter season. The maximum nitrogen dioxide level were found high in July as 1073,2
μg/m3, but ranges between is 20 μg/m3 to 220 μg/m3 in general.