Alt ekstremite cerrahisi geçirecek hastalarda, anestezi idamesinde oksijen konsantrasyonunun arteriyel kan gazı değerlerine etkisi
During anesthesia maintenance, the effect of oxygen concentration on arterial blood gas values in patients undergoing lower extremity surgery
Yazar: SERPİL BAYINDIR
Danışman: DOÇ. DR. AZİZE BEŞTAŞ
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-genel = Anesthesia-general ; Bacak = Leg ; Hiperbarik oksijenasyon = Hyperbaric oxygenation ; Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; Oksijen = Oxygen ; Ortopedik cerrahi = Orthopedic surgery

Özet:
Genel anestezi uygulaması sırasında, hem anestezik ajanların neden olduğu hipoventilasyon hem de pulmoner şantlarda artma ve fonksiyonel rezidüel kapasitede azalma nedeniyle atmosfer havasından (%20.8) daha yüksek konsantrasyonda O2 vermek gerekmektedir. Anestezi idamesi sırasında günümüzde genellikle %50 O2 ve %50 kuru hava veya %30 O2 ve %70 N2O karışımları kullanılmaktadır. İnspire edilen gaz bileşimi arteriyel oksijenasyonu değiştirebilmektedir. Çalışmamızda, genel anestezi altında, alt ekstremite cerrahisi geçirecek hastalarda, anestezi idamesinde kullanılan oksijen konsantrasyonunun arteriyel kan gazı değerlerine etkisini incelemeyi amaçladık.Çalışmaya her iki cinsten, 20-65 yaş arasında, normal vücut ağırlığında ve ASA I-II risk grubundan alt ekstremite cerrahisi geçiren 40 hasta alındı. Rastgele iki gruba ayrılan bütün hastaların premedikasyonu operasyondan 30 dk. önce midazolam (0.05 mg/kg, i.m.) ve atropin (0.01 mg/kg, i.m.) ile sağlandı. Anestezi indüksiyonu için 5-7 mg/kg sodyum tiyopental, 2 mcg/kg fentanil ve 0.1 mg/kg veküronyum i.v. uygulandı. Grup 50'deki hastalara %50 O2 ve %50 kuru hava, Grup 30'daki hastalara %30 O2 ve %70 N2O içinde % 5-6 konsantrasyonunda desfluran verilerek anesteziye devam edildi. Hastaların preoperatif, intraoperatif (preoksijenizasyondan sonra, entübasyondan 5 dakika sonra, intraoperatif birer saat arayla, ekstübasyondan önce ve 5 dakika sonra) ve postoperatif (1, 6, 12, 24, 48 ve 72. saattlerde) arteriyel kan gazı analizleri, ortalama arter basıncı (OAB), kalp atım hızı (KAH), bulantı-kusma ve postoperatif ağrı şiddeti (VAS ile) gözlendi; preoperatif ve postoperatif P.A. akciğer grafileri değerlendirildi.Grupların demografik verileri, OAB, KAH, serum elektrolitleri, postoperatif bulantı-kusma ve ağrı şiddetleri farksızdı. Bikarbonat, baz açığı ve PaCO2 parametrelerinde izlenen dönemlerde benzer değişimler saptandı. Grup 50'de Grup 30'a göre PaO2 değerlerinin idame döneminde, SaO2 değerlerinin intraoperatif ve postoperatif ilk bir saat içinde daha yüksek olduğu (p<0.001); pH değerlerinin ise intraoperatif dönemde daha düşük olduğu (p<0.001) saptandı. Bununla birlikte bu parametrelerdeki değişimlerin postoperatif 6. saatte bazal değerlere ulaştığı gözlendi.Sonuç olarak, anestezi idamesi esnasında %30 O2 + %70 N2O yerine %50 O2 +%50 hava verilmesi ile sadece intraoperatif dönem ve postoperatif ilk 6 saat içerisinde daha iyi arteriyel oksijenizasyon sağlanabildiği, bunun yanısıra hem postoperatif ağrı şiddeti ve hem de bulantı kusma insidansı bakımından hasta konforunu anlamlı derecede değiştirmediğini saptadık.Anahtar kelimeler: Genel anestezi, oksijen konsantrasyonu, arteriyel kan gazları.

Abstract:
Due to both hypoventilation caused by anesthetic agents and increase in pulmonary shunts and decrease in functional residual capacity, higher O2 concentration than atmospheric air (%20.8) is required during general anesthesia practice. Nowadays 50% O2, and 50% dry air or 70% N20 mixtures are used in the maintenance of anesthesia. The composition of inspired gas can change arterial oxygenation. In our study, we aimed to investigate the effect of oxygen concentration which was used for the maintenace of anesthesia on values of arterial blood gas in patients who will will be underwent lower extremity surgery under general anesthesia.40 patients between 20 and 65 years old with normal body weight from both sexes and ASA I-II risk groups were studied in this study. 30 min. before operations, all patients randomly divided into two groups and had midazolam (0.05 mg/kg, im) and atropine (0.01mg/kg, im) as a premedication. 5-7 mg/kg sodium tyopental, 2 mcg/kg fentanyl and 0.1 mg/kg vecuronium iv were applied for induction of anesthesia. 50% O2 and 50% dry air for patients in Group 50, and 30% O2 and desflurane with 5-6% concentration in 70% N2O for patients in Group 30 were given to maintain anesthesia. Arterial blood gas analyses, mean arterial pressure (MAP), heart rate (HR), nausea and vomiting, postoperative pain intensity (with VAS) were preoperatively, intraoperatively (after preoxygenation, 5 minutes after intubation, intraoperative every one hour, 5 minutes before and after extubation) and postoperatively (at 1, 6, 12, 24, 48, and 72 hours) observed; preoperative and postoperaitive PA chest radiographs were eveluated.Demographic data, MAP, HR, serum electrolytes, postoperative nausea and vomiting and pain intensity were not different between the groups. Similar changes of bicarbonate, base deficit, and PaCO2 parameters were detected during observation periods. In the intraoperative and the postoperative first hour of SaO2 values in maintenance period of PaO2 values were higher in Group 50 then in Group 30 (p<0.001); lower pH values was detected in the intraoperative period. However, the changes in these parameters were observed to be reached to the basal values in the postoperative at 6 hour.As a result, we detected that instead of 30% O2 + 70% N2O, giving 50%O2 + 50% air in the maintenance of anesthesia provided only better arterial oxygenation within the intraoperative period and the postoperative first six hour, also in terms of patients? comfort it did not effect both the postoperative pain intensity and incidence of nausea and vomiting.Key words: General anesthesia, oxygen concentration, arterial blood gases.