Kent ağaçlarında konfor ve ekonomik değer analizleri: İstanbul Göztepe 60. yıl parkı örneği
Analysis of comfort and economic values in urban trees: Case of study of Göztepe 60. yıl parkı
Yazar: TUĞSEM SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN GIYASETTİN DİRİK
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Silvikültür Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Ağaç değerlerinin belirlenmesi konusu, Dünya çapında geniş bir ilgi görmektedir. Ağaçların faydaları ve bu faydaların çeşitliliği ile ilgili gittikçe artan bir farkındalık, duyarlılık ve merak vardır. Bu doğrultuda, günümüzde farklı ülkelere ait, farklı yöntemler yaygın olarak kullanılmaktadır. Ağaç değerinin belirlenmesi ile ilgili bu yöntemlerin çeşitli kullanım alanları ve amaçları olduğu da bilinmektedir.  
Bu konu ile ilgili ülkemizde daha önce herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışma ilk olup, kent ağaçlarının konfor ve ekonomik değerleri saptanmak istenmiştir.  
Kentlerdeki ağaçların önemine ilişkin değerlendirmeler neticesinde, teorik bilginin aktarılabileceği uygulama tekniklerine yönelik planlı yaklaşımlara ihtiyaç duyulmuştur. Zira kent ekosisteminde varlık gösteren ağaçlar, yetişme ortamı koşulları bakımından diğer ağaçlara göre farklılık göstermektedir. Bu nedenle, kentlerdeki ağaçların varlığı ile ilgili bir değer yargısı oluşturmak ve bu oluşumlara katkı sağlamak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, Göztepe 60. Yıl Parkı'ndaki değişik türlere mensup, tüm ağaçların değerini belirlemek için iki yöntem kullanılmıştır. Yöntemlerin her birinin değerlendirme parametreleri farklıdır. Bu sebeple, ağaçların ekonomik değerini belirlemek için CTLA yöntemi ve konfor değerini belirlemek için Helliwell yöntemi kullanılmıştır. Böylece, kent ağaçlarının önemine ilişkin değerlendirmeler yapılmış olup, bir ağaca parasal ölçütler yardımı ile konfor ve ekonomik değer belirleyebilmek için CTLA yöntemi ve Helliwell yöntemine ait formüller kullanılarak yaklaşımlarda bulunulmuştur. CTLA yöntemine göre parkın toplam parasal değerinin 488.707 $ olduğu hesaplanmıştır. Helliwell yöntemine göre, tüm ağaçların konfor değerinin 233.394 £ olduğu hesaplanmıştır. 
Bir ağacın konfor ve ekonomik değer analizi; bu ağaçların bakım ve onarımının yapılması, mevcut durumunun korunması ya da iyileştirilmesine yönelik çalışmalara da olanak sağlamaktadır. Bu çalışma kapsamında, ilgili örnek alanın genel özellikleri ve yöntemler ile ilgili açıklamalara yer verilmiştir. Tüm ağaçların genel sağlık durumları ve estetik durumları incelenmiştir. Buna göre, parktaki ağaçlar hakkında genel bir fikir oluşturulmak istenmiştir. Pafta üzerinde, alanda tespit edilen bitki varlığına ait değerlendirmeleri, ağaç kusurları ile ilgili gözlemler ve arborikültürel gözlemlere dayalı çözüm önerileri takip etmiştir. Bu doğrultuda, ağaçların değer analizlerine yönelik belli parametreler ile hesaplamalar yapılıp, elde edilen verilerle yöntemler değerlendirilmiştir. Göztepe 60.Yıl Parkı'ndaki her bir ağacın değeri belirlendikten sonra, tüm ağaçların toplam değerleri hesaplanmıştır. Bu değerler ile ilgili olarak sonuçlar irdelenmiş, en çok rastlanan türlere göre, en düşük ve en yüksek ağaç değerleri belirlenmiştir. Hem CTLA yöntemi hem de Helliwel yöntemine göre, en yüksek ağaç değeri Platanus orientalis ve Pinus pinea türlerinde saptanmıştır. 
Böylece, günümüz koşullarında, geliştirilen bir takım yöntemlerin yardımı ile geleceğe odaklı yaklaşımlar için, kentlerdeki ağaçların gerçekte sahip oldukları değerin bilinmesinin önemine yönelik bir yaklaşımda bulunulmuştur.

Abstract:
The issue of determining tree values receives wide interest worldwide. There is an increasing awareness, sensitivity and curiosity about the benefits of trees and the diversity of these benefits. In this case, different methods belonging to different countries are widely used today. It is also known that these methods related to the determination of tree value have various usages and purposes. 
No studies have been done on this subject in our country before. This is the first study to determine the comfort and economic values of urban trees.  
As a result of evaluations of the importance of trees in the city, planned approaches were needed for application techniques in which theoretical information can be transferred. Because the trees that exist in the urban ecosystem differ according to the conditions of the growing environment compared to other trees. Hence, it was aimed to create a value judgment about the existence of the trees in the cities and contribute to these formations.In lights of this, two methods were used to determine the value of all trees belonging to different species in Göztepe 60th Year Park. The evaluation parameters of each of the methods were different. For this reason, the CTLA method was used to determine the economic value of the trees and the Helliwell method was used to determine the comfort value. Thus, evaluations on the importance of urban trees have been made and approaches have been made, using CTLA method and Helliwell method formulas in order to determine comfort and economic value with the aid of monetary criteria. According to the CTLA method, the total monetary value of the park is estimated to be $ 488.707. According to the Helliwell method, the comfort value of all trees is calculated to be 233,394 £. 
Comfort and economic value analysis of a tree provide maintenance and repair of these trees, preservation or improvement of the existing situation. In this study, the general characteristics and methods of the relevant sample area are explained. The general health status and aesthetic conditions of all trees were examined. Therefore, it was desirable to create a general idea of the trees in the park.  On the layout, the following observations were made based on plant site assessments, tree flaws, and arboricultural observations. In this accordingly, some parameters for the value analysis of the trees were calculated and the obtained data are evaluated. After the value of each tree in Göztepe 60th Year Park was determined, the total values of all trees are calculated. The results of these values were examined and the lowest and highest tree values were determined according to the most common species. According to both CTLA method and Helliwel method, the highest tree value was detected in Platanus orientalis and Pinus pinea species. 
Thus, under today's conditions, with the help of a number of developed methods, an approach has been taken to emphasize the importance of knowing the value of trees in cities in order to have future-oriented approaches.