Hypericum perforatum (sarı kantaron) bitkisi toprak üstü özütünün genotoksik/antigenotoksik potansiyelinin sıçanlarda in vivo yöntemlerle araştırılması
Investigation of genotoxic/antigenotoxic potential of Hypericum perforatum (St. John's Wort) extract in rats by in vivo methods
Yazar: SELİNAY TİMOÇİN
Danışman: PROF. DR. HASAN BASRİ İLA
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışma, geçmişten günümüze daha çok ilaç olarak etnobotoniksel kullanıma sahip olan sarı kantaron (Hypericum perforatum) toprak üstü kısımlarından elde edilen metanolik özütün sağlıklı sıçanlarda in vivo koşullarda gösterdiği genotoksik/antigenotoksik, sitotoksik, immünohistokimyasal ve biyokimyasal özelliklerinin ortaya çıkarılması amacıyla planlanmıştır. Hypericum perforatum bitkisinin çiçek, yaprak ve gövdesinin methanol ekstraktı 20, 100, 500 mg/kg olarak 30 gün boyunca tek başına ve karsinojenik etkileri bilinen N-nitrosodiethylamine (Diethylnitrosamine=DEN), triclosan ile birlikte sıçanlara verilmiş olup sarı kantaron bitkisinin genotoksisiteye etkisi sıçan kemik iliğinden kromozom aberasyonu yöntemiyle belirlenmiştir. İmmünohistokimyasal analizler için tümör incelemesi yapılmıştır. Ayrıca muamele edilmiş sıçanlardan alınan kandaki total oksidan ve antioksidan seviyeleri spektrofotometrik yöntemle saptanmıştır. 
Çalışmada elde edilen sonuçlar dikkate alındığında test maddesi sarı kantaronun genotoksik etki göstermediği saptanmıştır. Hypericum perforatum anormal hücre yüzdesi ve hücre başına düşen kromozom aberasyonunu artırmamıştır. Farklı konsantrasyonlardaki kantaron özütüne ilaveten DEN ve triklosan verilen gruplarda belirlenen anomali hücre oranında, muamelesiz kontrole göre yükselme eğilimi göstermekle beraber saptanan bütün anormallikler pozitif kontrole göre önemli düzeyde düşük bulunmuştur. Bu muamele grubunda AH oranının doz artışıyla ters orantılı olduğu belirlenmiş olup en düşük anormallik oranının en yüksek konsantrasyonun (500 mg/kg) uygulandığı grupta olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
This study was planned to elucidate the genotoxic/antigenotoxic, cytotoxic, immunohistochemical and biochemical characteristics of methanolic extract of St John's Wort (Hypericum perforatum) plant, which has more ethnobotonic use as medicines, in healty rats. 20, 100, 500 mg/kg methanol extract of Hypericum perforatum crops of flowers and leaves and stems alone and with N-nitrosodiethylam (Diethylnitrosamine=DEN, known for its carcinogenic effect) were given to rats for 30 days. The effect of St John's Wort on genotoxicity was determined by chromosome aberration method in rat bone marrow. Tumor examination was performed for immunohistochemical analyzes. In addition, total oxidant and antioxidant levels from the treated rats were determined by spectrophotometric method. 
Considering the results obtained in the study, it is understood that the test substance Hypericum perforatum does not show genotoxic effect. Hypericum perforatum did not increase percentage of abnormal cells and chromosome aberration per cell. The percentage of abnormal cells in the groups treated with St John's Wort and positive control together were found to be higher than the negative control group. However, these abnormalities were found to be significantly lower than the positive control.