Muğla ilinde doğal olarak yayılış gösteren sığla (Liquidambar orientalis Mill.) bitkisinin mineral beslenme ve ağır metal kapsamları açısından araştırılması
Determination of mineral nutition and heavy metal content of sweetgum tree (Liquidambar orientalis Mill.) distributed in Muğla province
Yazar: FATMA ALPTEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUT YILDIZTEKİN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Ağır metaller = Heavy metals ; Mineraller = Minerals ; Muğla = Muğla ; Sığla ağacı = Liquidambar ; Toprak = Soil

Özet:
Bu çalışmada Muğla ilinin Marmaris, Köyceğiz ve Fethiye ilçelerinde doğal olarak yayılış gösteren endemik bir tür olan Sığla (Liquidambar orientalis Mill.) bitkisinin beslenme durumu ve ağır metal kapsamlarının araştırılması amaçlanmıştır. Her bir lokasyonda 2 farklı örnekleme noktası (otoyol kenarı ve otoyola 50 m uzaklık) belirlenmiştir. Örnekleme noktalarında hem toprak (0-30 cm) hemde yaprak örnekleri alınmıştır. Her bir örnekleme noktasının GPS ile koordinatları kaydedilmiştir. Toprak örnekleri incelendiğinde, toplam N kapsamı %0.04- %0.32 arasında değişim gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca, toprak makro elementlerden alınabilir P ve yarayışlı Ca değerleri genel anlamda referans aralığı içerisinde yer aldığı tespit edilmiştir. Toprak mikro element düzeylerine bakıldığında ise Fe içeriği tüm örnekleme noktalarında yüksek bulunmuştur. Mn, Zn ve Cu kapsamları incelendiğinde ise belirlenen sınır değerleri içerisinde yer aldığı görülmüştür. Bununla birlikte, toprak ağır metal içeriklerine bakıldığında Köyceğiz ve Marmaris örneklerinde Cr ve Ni değerleri oldukça yüksek olduğu tespit edilmiştir. Analizleri yapılan sığla bitkisi yaprak örneklerinin besin element içerikleri Ca 1.09-2.04 ppm, Mg 0.39-0.87 ppm, K değeri 1.22-1.98 ppm, P değeri ise en düşük 0.14 ppm iken en yüksek 0.37 pmm olduğu tespit edilmiştir. Yaprak mikro element içeriklerine bakıldığında Fe 202.38- 385.52 ppm, Mn ise 31.91- 100.50 ppm, Zn 17.6- 65.19 ppm, Cu değeri 4.18- 19.64 ppm B ise 21.10- 74.35 ppm arasında değerlere ulaşılmıştır. Yapraklardaki Cd, Co, Cr, Ni ve Pb kapsamları sırasıyla; 0.04-0.09 ppm, 0,4-1.80 ppm, 2.85-6.87 ppm, 9.28-40.49 ppm ve 0.52-1.15 ppm aralığında olduğu belirlenmiştir. Her ne kadar bazı mikro ve ağır metallerin sınır değerler üzerinde bulunduğu tespit edilmiş olsa da, araştırma konusu bitkilerin metabolik olarak bu yüksek değerlerden olumsuz etkilendiklerine dair herhangi bir fiziksel bulguya rastlanılmamıştır.

Anahtar Kelimeler: Sığla (Liguidambar Orientalis Mill.), Toprak, Mineral Beslenme, Ağır Metal

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the nutritional status and heavy metal contents of Liquidambar orientalis Mill., an endemic species naturally distributed in Marmaris, Köyceğiz and Fethiye districts of Muğla province. Two different sampling points (highway side and 50 m distance from the highway) were determined at each location. both soil (0-30 cm) and leaf samples were taken at the sampling points. GPS coordinates of each sampling point were recoded. When the soil samples were examined, it was determined that the total N content varied between % 0.04 and % 0.32. In addition, it has been determined that the available P and available Ca values from soil macro elements are generally within the reference range. Considering the soil microelement levels, the Fe content was found to be high at all sampling points. When the Mn, Zn and Cu contents were examined, it was seen that they were within the determined limit values. However, when the soil heavy metal contents are examined, it has been determined that the Cr and Ni values are quite high in the Köyceğiz and Marmaris samples. The nutrient contents of the analyzed sweetgum leaf samples were found to be Ca 1.09-2.04 ppm, Mg 0.39-0.87 ppm, K value 1.22-1.98 ppm, P value was the lowest 0.14 ppm, while the highest was 0.37 ppm. Considering the leaf microelement contents, Fe 202.38-385.52 ppm, Mn 31.91-100.50 ppm, Zn 17.6-65.19 ppm, Cu value 4.18-19.64 ppm, B values between 21.10-74.35 ppm. Cd, Co, Cr, Ni and Pb contents in the leaves, respectively; it was determined to be in the range of 0.04-0.09 ppm, 0.4-1.80 ppm, 2.85-6.87 ppm, 9.28-40.49 ppm and 0.52-2.15 ppm. Although some micro and heavy metals were found to be above the limit values, no physical evidence was found that the plants in the study were adversely affected by these high values metabolically.   

Keywords: Sweetgum (Liguidambar Orientalis Mill.), Soil, Mineral Nutrition, Heavy Metal