Otizm spektrum bozukluğuna sahip bireylerde dikkat ve yürütücüfonksiyonlar ile denge ve postural kontrol arasındaki ilişkininincelenmesi
Attention and executive in individuals with autism spectrum disorder the relationship between functions and balance and postural control examination
Yazar: MEHMET KAMALI
Danışman: PROF. DR. MESUT KARAHAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı / Nörobilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Psikoloji = Psychology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Neurobilişsel işlevler = Neurocognitive functions ; Postural denge = Postural balance ; Prefrontal korteks = Prefrontal cortex

Özet:
OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞUNA SAHİP BİREYLERDE DİKKAT VE YÜRÜTÜCÜ FONKSİYONLAR İLE DENGE VE POSTURAL KONTROL ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
Otizm spektrum bozukluğuna sahip bireylerde nörogelişimsel farklılık sebebiyle yürütücü fonksiyon gelişimi olumsuz etkilenmektedir. Otizm spektrum bozukluğuna sahip bireylerin yürütücü fonksiyonlarında meydana gelen bu gelişim geriliği bireylerin denge-postural kontrol ve dikkat ile ilişkili fonksiyonların gelişimini olumsuz etkilemektedir. Biz bu çalışmada otizm spektrum bozukluğuna sahip bireylerin Yürütücü fonksiyon ve dikkat ile denge ve postural kontrol arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla bu araştırmayı gerçekleştirdik. Çalışmada değerlendirme envanteri olarak Pediatrik denge ölçeği, Oturmada Postural Kontrol Ölçeği, Öz düzenleme ölçeği ve Çocukluk dönemi yürütücü işlev envanterini kullandık. Çalışmanın verileri normallik varsayımları açısından incelendiğinde, Kolmogorov-Smirnov değerleri p<0.05 olarak belirlenmiştir. Ölçek/anket puanları arasındaki ilişkiyi belirlemek için nonparametrik testlerden spearman korelasyon analizi yapılmıştır.
Çalışmanın örneklem grubu 20 OSB ve 20 OSB tanısı almamış bireylerden oluşmaktadır. Pediatrik Denge Ölçeği Toplam puanı ile Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği Toplam puanı (r=0,872 p<0.001) ile Oturmada Postural Kontrol Ölçeği Toplam puanı (r=0,921 p<0.001) arasında pozitif yönlü ve Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlev Envanteri alt boyutlarından "Çalışma Belleği" puanı (r=-0,825 p<0.001) ile "Önleyici Kontrol" puanı (r=-0,884 p<0.001) arasında negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği Toplam puanı ile Oturmada Postural Kontrol Ölçeği Toplam puanı (r=0,655 p=0.002) arasında pozitif yönlü ve Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlev Envanteri alt boyutlarından "Çalışma Belleği" puanı (r=-0,855 p<0.001) ile "Önleyici Kontrol" puanı (r=-0,744 p<0.001) arasında negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Otizmli bireylerde dikkat ve yürütücü fonksiyonlar ile denge ve postural kontrol arasında ilişki vardır. Otizmli bireylere uygulanması gereken terapötik stratejilerde sinir sistemi organizasyonunu destekleyici, beyin ve iletişim temelli terapötik stratejiler kullanılmalıdır.

Abstract:
Executive function development is negatively affected due to neurodevelopmental difference in individuals with autism spectrum disorder. This developmental delay in executive functions of individuals with autism spectrum disorder negatively affects the development of balance-postural control and attention-related functions. In this study, we conducted this research to examine the relationship between executive function and attention, balance and postural control in individuals with autism spectrum disorder. In the study, we used Pediatric balance scale, Sitting Postural Control Scale, Self-regulation scale and Childhood executive function inventory as assessment inventory. When the data of the study were analyzed in terms of normality assumptions, Kolmogorov-Smirnov values were determined as p<0.05. Spearman correlation analysis, one of the nonparametric tests, was performed to determine the relationship between scale/survey scores.
The sample group of the study consisted of 20 ASD and 20 individuals who were not diagnosed with ASD. There is a positive correlation between the Pediatric Balance Scale Total score and the Self-Regulation Skills Scale Total score (r=0.872 p<0.001) and the Sitting Postural Control Scale Total score (r=0.921 p<0.001) and "Working Memory" from the Childhood Executive Function Inventory sub-dimensions. A negative and statistically significant difference was found between the score (r=-0.825 p<0.001) and the "Preventive Control" score (r=-0.884 p<0.001). There was a positive correlation between the Self-Regulation Skills Scale Total score and the Sitting Postural Control Scale Total score (r=0.655 p=0.002), and the Childhood Executive Function Inventory sub-dimensions "Working Memory" score (r=-0.855 p<0.001) and "Preventive Control" There was a negative and statistically significant difference between the" score (r=-0.744 p<0.001). There is a relationship between attention and executive functions with balance and postural control in individuals with autism. In therapeutic strategies that should be applied to individuals with autism, therapeutic strategies that support nervous system organization, brain and communication-based should be used.