Türk İş Hukukunda ibra sözleşmesi
Release agreement in Turkish Labor Law
Yazar: TUBA KABA
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM SUBAŞI
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: İbra sözleşmesi = Remission ; İş sözleşmesi = Employment contract

Özet:
Türk İş hukuku uygulamasında ve öğretisinde "ibraname" olarak anılan ibra sözleşmesi esasen bir Borçlar hukuku kurumudur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girmesiyle ibra sözleşmesi tipik bir sözleşme niteliği kazanmıştır. Kanunun yürürlüğe girmesinden evvel, Yüksek mahkeme tarafından sözleşme özgürlüğü kapsamında değerlendirilerek ibra sözleşmesinin esasları belirlenmekteydi. Fakat Yüksek mahkemenin konu ile ilgili verdiği bazı çelişkili kararlar ve hukuki kurumun sınırlarının tam olarak belirlenememesi hukuki güveni zedeliyordu. Nitekim kanun koyucu ilk kez 6098 sayılı Kanun ile ibra sözleşmesini kanuni düzenleme altına alarak bu sorunları gidermiştir. 
İbra, alacaklının alacak hakkını ancak borçlunun da kabulü ile borçlu lehine sona erdirmesidir. Bu bakımdan ibra, bir sözleşmedir. İbra bir hakkı doğrudan etkileyerek sona erdirdiği yahut değiştirdiği için bir tasarruf işlemidir. İbra sözleşmesi hem genel hükümler kapsamında hem de İş hukuku kapsamında gerçekleştirilebilir. İş hukuku kapsamındaki ibra sözleşmesi yazılı gerçekleştirilmelidir. İşçinin işvereni ibrası iş sözleşmesinin nihayete ermesinden itibaren ancak bir ay geçmekle gerçekleştirilebilir. İbra sözleşmesinin konusu işçilik alacağı ise söz konusu alacağın türü ve miktarı açıkça belirtilmelidir. İbra sözleşmesinin konusunu oluşturan alacak noksansız olarak banka aracılığıyla ödenmelidir. Bahse konu geçerlilik şartları kümülatif niteliktedir. Herhangi bir şartın noksanlığı halinde ibra sözleşmesi hükümsüz olur. Öte yandan genel hükümler kapsamındaki ibra sözleşmesi için kanun koyucu herhangi bir şart öngörmemiştir.
İş hukuku uygulamasında ibraname ile ilgili bazı sorunlar doğmaktadır. İlgili sorunların bir kısmı ibra sözleşmesinin yasal dayanağı olmadığı dönem olan 818 sayılı döneme aittir. 6098 sayılı Kanun ile söz konusu sorunların bazıları ortadan kalkmış bazılarıysa azalmıştır. 
Çalışmada ibra sözleşmesi hem Borçlar hukuku açısından hem de İş hukuku açısından mukayese edilerek ele alınmıştır. Ayrıca ibra sözleşmesi 818 sayılı Kanun dönemi ile 6098 sayılı Kanun dönemi uygulamaları da açıklanmıştır. İbra sözleşmesi mevzuat, öğreti görüşleri ve Yargıtay kararları nazara alınarak izah edilmiştir.

Abstract:
The release agreement, which is referred to as "release" in Turkish Labour Law practice and teaching, is an essential part of the institution of the Code of Obligations. With the entry into force of the Turkish Code of Obligations No. 6098 on 01.07.2012, the release contract has become a typical contract. Prior to the enactment of the law, the principles of the release agreement were determined by the Supreme Court within the scope of freedom of contract. However, some contradictory decisions of the Supreme Court on the subject and the inability to determine the boundaries of the legal institution were damaging the legal trust. As a matter of fact, the legislator for the first time resolved these problems by putting the release agreement under legal regulation with Law No. 6098.
The release is the termination of the creditor's right to claim in favour of the debtor only with the acceptance of the debtor. In this respect, a release is a contract. The release is a disposition process as it directly affects a right and terminates or changes it. The release agreement can be concluded both within the scope of general provisions and within the scope of Labour Law. The release agreement under Labour Law must be made in writing. The release of the employee from the employer can only be made one month after the termination of the employment contract. If the subject of the release agreement is a labour receivable, the type and amount of the receivable should be clearly stated. The receivable, which is the subject of the release agreement, must be fully paid through the bank. The aforementioned validity conditions are cumulative. In case of lack of any condition, the release agreement becomes null and void. On the other hand, the legislator has not stipulated any conditions for the release agreement within the scope of the general provisions.
In the practice of Labour Law, some problems arise regarding the acquittal. Some of the related problems belong to the period numbered 818, which is the period when the release agreement has no legal basis. With Law No. 6098, some of these problems have been eliminated and some have been reduced.
In the study, the release agreement has been discussed in terms of both the Code of Obligations and the Labour Law by comparison. In addition, the applications of the release agreement in the period of Law No. 818 and Law No. 6098 are also explained. The release agreement has been explained by considering the legislation, doctrinal views, and Supreme Court decisions.