Uluslararası hizmet ticareti ve ekonomik büyüme Türkiye üzerine ekonometrik bir analiz: 1974-2011
International service trade and economic growth an econometric analysis on Turkey: 1974-2011
Yazar: ADEM TÜRKMEN
Danışman: DOÇ. DR. SEVDA YAPRAKLI
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Hizmet sektörü = Service sector ; Hizmet ticareti = Service trade ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Bu çalışmada, hizmet ticaretinin ekonomik büyüme sürecindeki yeri ve önemi incelenmektedir. Bu konuyla ilgili olarak literatürde yer alan başlıca teorik ve uygulamalı çalışmalar, hizmet ticaretinin ekonomik büyüme üzerinde pozitif etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır.Türkiye'de hizmet ticaretinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin araştırılmasında, üretim fonksiyonu yöntemine dayalı modeller çerçevesinde genişletilmiş Cobb-Douglas üretim fonksiyonu esas alınmış ve buna uygun olarak 1974-2011 yılları için Türkiye'de geleneksel (turizm) ve modern (sigorta ve finans) hizmet ticareti ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin yönü ve büyüklüğü zaman serisi analizleri kullanılarak incelenmiştir. Bu kısımda çok değişkenli eş-bütünleşme ve vektör hata düzeltme modeli tahminlerinin sisteminin yanı sıra hata düzeltme-geliştirilmiş Granger nedensellik testi yapılmıştır.Eş-bütünleşme testi sonuçlarına göre, uzun dönemde geleneksel ve modern hizmet ticareti, ekonomik büyümeyi pozitif olarak etkilemektedir. Vektör hata düzeltme modeli sonuçları ise, uzun dönemli analiz sonuçlarını destekler niteliktedir. Sonuç olarak, Türkiye açısından hem kısa hem de uzun dönemde geleneksel hizmet ihracatının ekonomik büyüme üzerindeki pozitif etkisinin, modern hizmet ihracatının pozitif etkisinden daha büyük olduğu görülmüştür. Buna göre UHT açısından Türkiye'nin, GOÜ konumunda olduğu söylenebilir.Öte yandan nedensellik testi sonuçları, Türkiye'de ekonomik büyüme ile geleneksel ve modern hizmet ticareti arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğunu göstermektedir.

Abstract:
In this study, the place and importance of service trade in the economic growth process is studied. In literature, major theorical and practical studies related to this topic reveal that service trade has positive effect on economic growth.In Turkey while studying the effect of service trade on economic growth, Cobb- Douglas production function which is extended in the production function framework, has been taken as basis. In Turkey between 1974-2011 the direction and size of the relation between the traditional (tourism) and modern (insurance and finance) service trade and economic growth was studied via time series analysis. In this part, not only multivariate cointegration and vector error correction model prediction but also error correction developed Granger causality tests were also done.According to cointegration test results, in the long term economic growth is affected positively by traditional service trade and modern service trade. The results of vector error correction model support the long term analysis results. It was concluded that in terms of Turkey, the positive effect of traditional service export on economic growth both in the short and long term is greater than the positive effect of modern service export. Accordingly it can be stated that Turkey is in developing countries position in terms of international service trade.On the other hand, results of causality test show that in Turkey, there is a bilateral causality between economic growth and traditional and modern service trade.