Menşe ülke ve tüketici zenosentrizminin Türk markalı ürünler satın alma niyeti üzerindeki etkisi: Kerkük üzerine bir uygulama
The effect of country of origin and consumer xenocentrism on the intention of purchasing Turkish branded products: An implemented study in Kirkuk
Yazar: GULHAN SABAH NAJMALDIN
Danışman: DOÇ. DR. ELİF EROĞLU HALL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ NURDAN SEVİM
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Uluslararası İşletmecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Irak-Kerkük = Iraq-Kirkut ; Marka = Brand ; Marka tercihi = Brand preference ; Menşe ülke = Country of origin ; Satınalma niyeti = Purchase intention ; Tüketici zenosentrizmi = Consumer xenocentrism

Özet:
Küresel pazarların her geçen gün geliştiği, modern ve rekabetçi dönemde, tüketicilerin ürünün ülkesine/menşeine yönelik algıları da değişmektedir. Son yıllarda, dünya çapındaki tüketiciler diğer ülkelerden farklı ürün ve hizmetlere rahatlıkla ulaşabilmektedir. Tüketicilerin ürün ve hizmetleri satın alıma  kararlarında içsel ve dışsal faktörler etkili olmaktadır. Bu faktörler, sosyo-kültürel, psikolojik ve ekonomik olduğu kadar, ürün özellikleri, kalitesi zenosentrik eğilimler ya da ürünün menşe ülkesi gibi faktörlerde olabilmektedir. Menşe ülke (COO), tüketicilerin ürün satın alma ve değerlendirme sürecini etkileyebilecek önemli bir etken olarak görülmektedir. Tüketiciler menşe ülkeden etkilenerek farklı ürün gruplarında yerli ve yabancı ürünlere yönelik farklı tercihlerde bulunmaktadır.

Menşe ülkenin yanı sıra tüketici zenosentrizmi de yabancı ürün değerlendirmesinde diğer bir önemli faktördür. Bu bağlamda, çalışmada Irak Kerkük tüketicilerinin satın alma davranışları üzerindeki menşe ülke ve zenosentrizm etkisi araştırılmıştır. Kerkük tüketicilerin Türk ürünlerini satın alma sürecinde demografik özellikler ile menşe ülke ve zenosentrizm arasındaki ilişkiler incelenmişitr. Çalışma da nicel araştırma yöntemi kullanılarak basit tesadüfi örneklem yöntemi ile örneklem seçilmiş, online anket tekniği ile veriler toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS 25  (Statistical Package For Social Sciences) ile yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre Kerkük'lü tüketicilerin Türk ürünlerini satın alma kararında menşe ülke ve zenosentrizm etkili olmaktadır.

Anahtar kelimler: Tüketici zenosentrizmi, menşe ülke, satın alma niyeti

Abstract:
In a modern and competitive period, which is developing day by day in global markets, the perceptions of consumers towards the country/origin of the product change. In recent years, consumers worldwide have been looking for different products and services from other countries. Internal and external factors affect consumers' purchasing of products and services. These factors are socio-cultural, psychological, and economic factors. On the other hand, product properties, quality may be affected by factors such as the xenocentric trend or the country of origin of the product. The country of origin (COO) is seen as an intangible hint that can affect consumers' product purchase evaluation process. The consumers are affected by these factors and make different choices by dividing different product groups into domestic and foreign products.

Consumer xenocentrism is one of the other important factors to understand the country of origin (COO) effect. In this context, the research explores the effect of origin country, xenocentrism structures on the purchasing behavior of Iraqi Kirkuk consumers in the light of this information. In the process of Kirkuk consumers' purchasing Turkish products, the relations between demographic characteristics and origin country and xenocentrism structures are investigated. In the study, a simple random sample was selected using the quantitative research method, and data were not collected with the online survey technique. Data analysis was done with SPSS 25 (Statistical Package for Social Sciences). As a result of the research, Kirkuk consumers' country of origin and xenocentrism structures affect the purchasing of Turkish products.

Keywords: Consumer xenocentrism, country of origin, purchase intention