Eyelink ile kognisyon değerlendirmesi: Sağlıklı bireylerde görsel tarama ve sakkadik göz hareketleri
Evaluation of cognition with eyelink: Visual search and saccadic eye movements in healthy controls
Yazar: IŞIL YAĞMUR TÜFEKCİ
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN AKDAL HALMAGYI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Klinik Sinirbilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Görsel tarama = Visual scanning ; Göz hareketleri = Eye movements ; Nöroloji = Neurology ; Nöropsikoloji = Neuropsychology ; Nöropsikolojik testler = Neuropsychological tests ; Psikoloji = Psychology ; Sinir bilimleri = Neurosciences

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sağlıklı bireylerin göz hareketleri ve bilişsel işlevlerle olan ilişkisini değerlendirmek ve normatif veri değerleri sağlamaktır.
Çalışmada 18-27, 28-37, 38-47, 58-67 ve 68-77+ yaş aralıklarında 76 sağlıklı katılımcı yer almıştır. Her bir katılımcının bilişsel işlevlerini değerlendirmek için nöropsikolojik test bataryası uygulanmıştır ve göz hareketleri kayıtlanmıştır. Fiksasyon, prosakkad ve antisakkad paradigmaları uygulanarak pupil çapı, göz kırpma sayısı, mikrosakkad, kare dalga, latans, antisakkad hata oranı, düzeltilmiş antisakkad oranı, express sakkad ve beklentisel antisakkad ölçümleri hesaplanarak yaş grupları arasındaki değişimler incelenmiştir. Görsel tarama ve sakkad paradigmaları uygulanarak sakkad sayısı, sakkad sırası, fiksasyon süresi, fiksasyon sayısı, tepki süresi ölçümleri hesaplanmış ve yaş gruplarına göre değişimler incelenmiştir.
Bu çalışmada, yaş gruplarına göre göz hareketleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Antisakkad doğru tepki sayısı (p = 0.00), antisakkad amplitüd (p = 0.04), prosakkad amplitüd (p = 0.09), pupil büyüklüğünün (p = 0.01) artan yaş ile anlamlı düzeyde azaldığı izlenmiştir. Antisakkad düzeltilmiş sakkad (p = 0.00), beklentisel (anticipatory) sakkad sayısı (p = 0.02), antisakkad latansı (p = 0.00), toplam sakkad (p = 0.01), yanlış tepki sayısı (p = 0.008), prosakkad latans (p = 0.00), mikrosakkad fiksasyon sıklığının (p = 0.01) ise yaşın artmasıyla anlamlı düzeyde arttığı bulgulanmıştır. Yürütücü işlevler, dikkat, lisan, bellek, görsel mekânsal işlevler ile göz hareketlerinde yaş grupları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Görsel taramada genel bilişsel durum ve lisan işlevlerinde anlamlılık gözlenmiştir. Fakat, yaş gruplarına göre yapılan görsel tarama analizleri sonucunda ilk fiksasyon süresi, fiksasyon süresi, fiksasyon sayısı ve sakkad sayısında istatistiksel olarak anlamlılık bulunamamıştır 
Sonuç olarak, bilişsel işlevlerdeki değişimlerin göz hareketleriyle ilişkili olduğu gözlenmiştir. Yaş faktörünün bilişsel işlevler ve göz hareketlerini etkilediği bulgulanmıştır. Görsel tarama ve göz hareketlerindeki bazı ölçümlerin anlamlı çıkmaması daha büyük örneklemli çalışmaların yapılmasının gerekliliğini göstermiştir.

Anahtar Sözcükler: bilişsel işlevler, görsel tarama, göz hareketleri, sakkad, yaş
Tezin Sayfa Adedi: 109
Danışman: Prof. Dr. Gülden AKDAL HALMÁGYI

Abstract:
The aim of the study is to evaluate the relation eye movements and cognitive functions of healthy subjects and to provide normative data.
The study is included 76 healthy subjects between the age of 18-27, 28-37, 38-47, 58-67 and 68-77+. The neuropsychological test batery and eye movements applied to evaluate cognition of each participant. Pupil diameter, eye blinks, microsaccade, macrosaccade, squarewave, latency, antisaccade error rate, express antisaccade rate and anticipatory antisaccade rate were measured by applying fixation, prosaccade and antisaccade paradigms differences in age groups. Number of saccade, saccade sequence, fixation duration, number of fixation, reaction time are measured by applying visual search paradigms to analyze differences based on age groups.
 The findings of this study, there were significant differences between the age groups and eye movements. It was showed that antisaccade correct response (p = 0.00), antisaccade amplitude (p = 0.04), prosaccade amplitude (p = 0.09), pupil diameter (p = 0.01) are significantly decreases with increasing age. It was observed that antisaccade corrected saccade (p = 0.00), anticipatory saccade (p = 0.02), saccade latency (p = 0.00), total saccade  (p = 0.01), uncorrect response (p = 0.008), prosaccade latency (p = 0.00), microsaccade fixation frequency (p = 0.01) significantly increases with increasing age. Significant differences were detected between the executive functions, attention, language, memory, visuospatial memory and  eye movements in age groups. On the other hand, first fixation duration, fixation duration, fixation count and saccade count were not statistically significant in the analysis of visual search based on age groups
As a result of the study, it has been observed that cognitive functions are related with the eye movements. The impact of age factor in the eye movement has been found. Some of the measurements in visual search and eye movements were not significant showed the neccesisty of conducting studies with larger samples.

Keywords: age, cognitive functions, eye movements, saccade, visual search
Page number of the thesis: 109
Advisor: Prof. Dr. Gülden AKDAL HALMÁGYI