Ortaokul öğrencilerinin zihnin geometrik alışkanlıklarının kazanımına yönelik dinamik geometri yazılımındaki öğrenme süreçleri
Learning processes of middle school students in dynamic geometry software regarding achievement of geometric habits of mind
Yazar: CANDAŞ UYGAN
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER YAVUZSOY KÖSE
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli yazılım = Computer aided software ; Bilgisayar destekli öğretim = Computer assisted instruction ; Ders yazılımı = Course software ; Enstrümantal oluşum = Instrumental genesis ; Enstrümantal orkestrasyon = Instrumental orchestration ; Geometri öğretimi = Geometry teaching ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı 7. sınıf öğrencilerinin dinamik geometri yazılımında (DGY'de) zihnin geometrik alışkanlıkları (ZGA) kapsamındaki akıl yürütme süreçlerinin gelişimini araştırmaktır. Nitel türdeki bu çalışmada öğretim deneyi modeli kullanılmıştır. Araştırma Eskişehir ilinde sosyo-ekonomik durumu orta-düşük seviyedeki bölgede yer alan bir devlet ortaokulundaki 21 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Bu öğrenciler arasından, altı öğrenci araştırmanın odak katılımcıları olarak seçilmiştir. Öğretim deneyinin ilk haftalarında katılımcıların DGY araçlarını tanımalarını sağlayan orkestrasyon tiplerine ağırlık verilmiştir. Sürecin sonraki bölümlerinde ise katılımcıların ZGA süreçlerini destekleyen matematiksel tartışmalar yapmalarını ve işbirlikli çalışmalarını sağlayan yeni orkestrasyon tipleri kullanılmıştır. Öğretim deneyi sürecinde katılımcıların DGY'de çalışırken, bir göreve uygun araç seçme, seçilen aracın prosedürünü uygulama ve geometrik temsil biçimlerini anlamaya ilişkin enstrümantal zorluklarla karşılaştıkları görülmüştür. Öğretim sürecinin sonraki bölümlerinde bu zorluklara ilişkin önlemler geliştiririlirken, odak katılımcıların ZGA temelli problemlerin çözümünde DGY'ye yönelik farklı kullanım şemaları inşa ettikleri ve DGY araçları yardımıyla "ilişkilendirme", "genelleme", "değişmezleri araştırma" ve "keşif ve yansıtma" süreçlerinde ilerleme kaydettikleri ortaya çıkmıştır. 


Anahtar Sözcükler: Ortaokul matematik öğrenimi, Zihnin geometrik alışkanlıkları,   Dinamik geometri yazılımı, Enstrümantal oluşum, Enstrümantal orkestrasyon.

Abstract:
The general purpose of this study was to investigate the development of 7th grade students' reasoning processes within the scope of the geometric habits of mind (GHoM) in the dynamic geometry software (DGS). In this qualitative study, the teaching experiment model was considered. The study was carried out with 21 students attending a middle school in the city of Eskişehir in a region with a middle-low socio-economic level. Among these students, six students were selected as the focus group of the study. In the initial weeks of the teaching experiment, the focus was on the types of orchestration that allowed the students to recognize the DGS tools. In the next parts of the process, new orchestration types which allowed the participants to make mathematical discussions supporting GHoM processes and to study cooperatively were used. During the teaching experiment, it was seen that the participants faced various instrumental difficulties in relation to selecting an appropriate tool for a mathematical task, applying the procedure of the selected tool and understanding the geometric representation forms. In the following parts of the teaching process in which various precautions were taken against these difficulties, it was seen that the focus group constructed various utilisation schemes regarding DGS tools while solving GHoM based problems and made progress in terms of the processes regarding "reasoning with relationships", "generalizing geometric ideas", "investigating invariants" and "balancing exploration and reflection" by means of the DGS tools. 


Keywords: Middle school mathematics learning, Geometric habits of mind, Dynamic geometry software, Instrumental genesis, Instrumental orchestration.