Posthümanist öznellik anlayışının dil ve anlam meselesindeki yankısı
The echo of posthumanist understanding of subjectivity on the issue of language and meaning
Yazar: ARİF VOLKAN AYDIN
Danışman: PROF. DR. NAZİLE KALAYCI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Rosi Braidotti, hümanizm geleneğinin merkezindeki otonom akıl varlığı olarak insan kavrayışının, günümüz insanını tanımlamak için kullanılamayacağını iddia eder. İnsan sonrası tutum, etkin özne ile edilgen nesne arasındaki düalist ontolojik ayrımın ve öznenin diğerlerine olan hiyerarşik üstünlüğünün yerine; yaşayan, kendi kendini düzenleyen canlı bir madde ve kendi öznelliğini diğerleri ile kurduğu ilişkilerin dolanıklığında bulan bir özne anlayışı koymayı hedeflemektedir. Bu tutum, Spinozacı monist bir ontolojik anlayışla, insan ve insan olmayan-ötekileri dikey değil yatay bir ontolojik düzlemde ele almakla mümkün olur. Ben-olmayan-ötekine duyulan nefretin ve uygulanan şiddetin dünyayı politik, jeolojik, ekolojik olarak sürüklediği problemlerin kritiğini yapan posthümanizm, bizlere "fark"ın olumlandığı yeni bir bakış açısı sunmaktadır.
Eleştirel posthümanizmin karşısında durduğu düalist ontolojinin ikili doğası, dil felsefesinde de anlamın sabit özü ve onun kullanımdaki fenomenal farklılıkları meselesinde kendini göstermektedir. Anlamın sabit doğasını reddederek onun kullanımda ortaya çıkışını, "dil oyunu"nun kurallarına bağlılığını, bir anlamda "göçebeliğini" ve "ilişkiselliğini" vurgulayan Wittgenstein'ın ikinci dönem felsefesi ile insan sonrası çoğulcu özne anlayışı arasında paralellikler olduğu görülebilir. Bu çalışmada, posthümanizmin alternatif ontolojisi ve öznellik temsili irdelenmiş; bu temsilin "anlam" meselesiyle ilgisi gösterilerek, çok katmanlı insan sonrası özne anlayışına dil felsefesi perspektifinden teorik bir katkı sunmak amaçlanmıştır.

Anahtar sözcükler:
İnsan Sonrası, İnsan Sonrası Öznellik, İlişkisellik, Felsefi Soruşturmalar, Dil Oyunları

Abstract:
Rosi Braidotti argues that the humanism tradition's conception of the human being as an autonomous mind cannot be used to describe today's humanity. The posthuman attitude replaces the dualist ontological distinction between the agent subject and the passive object and the hierarchical superiority of the subject over the others; it aims to put an understanding of a living, self-regulating vital matter and a subject that finds its own subjectivity in the entanglement of its relations with others. This attitude, with a Spinozist monistic approach, considers human and non-human-others on a horizontal ontological scheme, rather than vertical one. Posthumanism, which criticizes the problems that the hatred and the violence towards the non-self drags the world politically, geologically and ecologically, offers us a new perspective in which "difference" is affirmed.
The dual nature of dualist ontology, which critical posthumanism stands against, also manifests itself in the philosophy of language in the issue of the fixed essence of meaning and its phenomenal differences in usage. I think that there are parallels between the second period philosophy of Wittgenstein, which rejects the fixed nature of meaning and emphasizes its construction in use, its dependence on local conditions, its "nomadism" and "relationality" in a sense, and post-human pluralist understanding of the subject. In this thesis, we aim to examine the alternative ontology of posthumanism and its representation of subjectivity. By showing the relevance of this representation to the issue of "meaning" and certain problems of the philosophy of language, we hope to make a theoretical contribution to the multi-layered understanding of the posthuman subject from the perspective of philosophy of language.

Keywords:
İnsan Sonrası, İnsan Sonrası Öznellik, İlişkisellik, Felsefi Soruşturmalar, Dil Oyunları