Vertebral numaralandırma ve  lumbosakral transizyonel vertebra saptanmasında anatomik belirteç olarak çölyak arter ve süperior mezenterik arterin kullanılabilirliğinin saptanması
Evaluating the feasibility of using coeliac artery and superior mesenteric artery as an indicator for vertebral enumeration and detection of lumbosacral transitional vertebrae
Yazar: ERHAN BIYIKLI
Danışman: PROF. DR. FEYYAZ BALTACIOĞLU
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Arterler = Arteries ; Lumbosakral bölge = Lumbosacral region ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Mezenterik arterler = Mesenteric arteries ; Omurga = Spine ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Spinal hastalıklar = Spinal diseases ; Çölyak arter = Celiac artery

Özet:
ÖZET																				          Lumbosakra transizyonel vertebra (LSTV) sık görülen konjenital spinal anomalilerdendir. Çalışmamızda vertebral numaralandırma ve LSTV saptanmasında çölyak ve süperior mezenterik arterin anomik belirteç olarak kullanılabilirliği değerlendirildi. Ayrıca LSTV ile disk yükseklik kaybı ilişkisi de araştırıldı.											1 Ekim- 30 Kasım 2015 tarihleri arasında gerçekleştirilen 972 olgunun lomber MR (manyetik rezonans) incelemeleri retrospektif olarak değerlendirildi. Ciddi spinal ya da pelvik travma öyküsü, evre 2 ve üzeri spondilolistezis, geçirilmiş enfeksiyon veya geçirilmiş lomber spinal cerrahi öyküsü bulunan, spinal malformasyonu ve ciddi derecede tortüoz abdominal aortası bulunan olgular ile çocuk olgular çalışmaya dahil edilmedi. Tüm olgularda 3.0 Tesla MR cihazı ile rutin lomber MR protokolü ve sagital servikotorasik sayıcı görüntüler elde edildi. Vertebral numaralandırmada sagital servikotorasik sayıcı görüntüler altın standart yöntem olarak kabul edildi. Sagital T1 ve T2, aksiyel T2 ağırlıklı görüntüler çölyak ve süperior mezenterik arterin saptanmasında kullanıldı. Bu yapılar PACS (görüntü arşivleme ve iletişim) programının cross-link fonksiyonu ile komşuluk gösterdikleri vertebral segmente göre sınıflandırıldı. Ayrıca her olguda lomber intervertebral disk yükseklik kaybı varlığı değerlendirildi.Olguların %18.3'ünde LSTV saptandı. Tüm olguların %12.9'unda sakralizasyon ve %5.5'inde lumbalizasyon gözlendi. Çölyak arter en sık (%50.6) T12 vertebra korpusu ortasından ve T12-L1 intervertebral disk mesafesi ortasından geçen çizgiler arasında kalan 2. bölge düzeyinde izlendi. Süperior mezenterik arter ise en sık  ( %52.5)  T12-L1 intervertebral disk mesafesi ile L1 vertebra korpusu ortasından geçen çizgiler arasında kalan 3. bölgede izlendi. Bu belirteçlerin, LSTV olmayan olgularla karşılaştırıldığında; lumbalize S1 olgularında daha kaudalde ve sakralize, L5 olgularında daha kranialde yer aldığı gözlendi. Disk yükseklik kaybı ile LSTV varlığı- tipi arasında anlamlı ilişki saptanmadı.			
Çölyak arter ve süperior mezenterik arter, LSTV tipi ve varlığına göre farklı seviyelerde dağılım göstermeleri nedeniyle vertebral numaralandıma ve LSTV belirlenmesinde güvenilir belirteçler olarak kullanılamazlar. Vertebral operasyonlar veya girişimsel işlemler öncesinde tüm spinal grafiler veya sagital sayıcı görüntüler alınarak vertebral numaralandırma yapılması önerilmelidir.																			             
ANAHTAR SÖZCÜKLER:çölyak arter, süperior mezenterik arter, vertebral numaralandırma, lumbosakral transizyonel vertebra

Abstract:
Lumbosacral transitional vertebra (LSTV) is one of the most common vertebral anomalies. We evaluated the utilization of Coeliac and Superior mesenteric artery as an anotomic indicator of vertebral enumeration and LSTV in this study. The relationship between intervertebral disc height loss and LSTV has also been studied.								Lumbosacral MRI examination of 972 cases which had been performed between October and November 2015 were evaluated retrospectively. Patients with previous history of serious spinal or pelvic trauma, vertebral infection, vertebral surgery, cases with spondylolisthesis of grade 2 or higher, serious tortous abdominal aorta, significant spinal deformity  and pediatric cases were excluded. MR images were acquired with a 3.0 T scanner including a servicothoracic sagittal scout and institutional rutine protocol for lumbosacral MRI examination. Sagittal servicothoracic images were accepted as golden standard in vertebral numbering. Coeliac and superior mesenteric artery were determined by using sagittal T1, T2 and axial T2 images. These structures were cathegorized according to neighbor vertebral segment by means of cross-link function of PACS system. All cases were evaluated for presence of interverterbral disc height loss.			LSTV was present in 18.3% of cases. Sacralization and lumbalization was observed in %12.9 and %5.5 of all cases respectively. Coeliac artery was mostly found to be at the 2nd level; which is defined as the gap between two linings, one centering T12 vertebral body and the latter centering intervertebral disc space between T12-L1 (%50.6). SMA was mostly observed at the 3rd level; which is defined as the gap between two linings, one centering L1 vertebral body and the latter centering intervertebral disc space between T12-L1 (%52.5). While compared with cases without LSTV, these indicators were located caudally in lumbalized S1 and crannialy in sacralized L5 cases. There was no significant relationship between disc height loss and LSTV type.						
Because of diversity in distribution levels of coeliac artery and superior mesenteric artery in LSTV patients, these indicators could not be used safely to recognize presense of transitional vertebrae and enumeration. Total spinal radiologic studies or sagittal scout examination are suggested for vertebral enumeration prior to any surgical or interventional procedure.											       

KEYWORDS: coeliac artery, superior mesenteric artery, vertebral enumeration, lumbosacral transitional vertebra