Gebelik sürecinin uyku kalitesine etkisi
Effects of pregnancy process on the quali̇ty of sleep
Yazar: ESRA ŞAHİN KÖYBAŞI
Danışman: DOÇ. DR. ÜMRAN YEŞİLTEPE OSKAY
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bölümü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Gebelik komplikasyonları = Pregnancy complications ; Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index ; Uyku = Sleep ; Ölçekler = Scales

Özet:
Şahin Köybaşı, E. (2013) Gebelik Sürecinin Uyku Kalitesine Etkisi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doğum ve Kadın Hastalıkları ABD. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.
Araştırma, gebeliğin uyku kalitesi üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmış kesitsel ve tanımlayıcı nitelikte bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini, Ocak 2010-Haziran 2010 tarihleri arasında GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Gebe Polikliniğine başvuran ve araştırmaya katılım kriterlerine uyan 200 gebe oluşturdu. Araştırmada veriler; "Tanıtıcı Bilgi Formu" ve "Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ)" kullanılarak toplandı.
Çalışmaya katılan gebelerin, %53'ü üniversite mezunu, %65'i ev hanımı idi. Gebelerin yaş ortalaması 28,9±4,45, evlilik süresi ortalaması 5,37±4,20, gebelik sayısı ortalaması 1,78±0,74, doğum sayısı ortalaması 0,59±0,63 ve gebelik öncesi BKİ ortalaması 23±3,82 olarak bulundu. %72'sinin gebeliği boyunca 16 ve ya daha az kilo aldığı ve %71,5'inin gebelik süresince egzersiz yapmadığı belirlendi. Gebelerin %11,5'inin gebelikten önce %64'ünün gebelikte uyku problemi %69,5'inin de gün içi uykululuk yaşadığı saptandı.
Gebelerin; gebelikten önce toplam PUKİ puan ortalaması 1,92±1,68, I. Trimester PUKİ puan ortalaması 2,50±2,15, II. Trimester PUKİ puan ortalaması 3,07±2,50 ve III. Trimester PUKİ puan ortalaması 7,11±3,55 bulundu. Gebelik öncesi PUKİ puan ortalamalarıyla gebeliğin sırasıyla I., II. ve III. trimester PUKİ puan ortalamaları karşılaştırıldığında, puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı.
Gebelikten önce uyku problemi yaşayan gebelerin PUKİ puan ortalamaları gebelikten önce uyku problemi yaşamayan gebelere göre anlamlı derecede yüksek bulundu. I. trimesterde görülen mide yanması, baş ağrısı, baş dönmesi, yorgunluk, sık idrara çıkma, bacak krampları, bel ağrısı, nefes darlığı, varis ve hemoroid şikayetleri olan gebelerin PUKİ puanlarının yüksek olduğu, II. trimesterde görülen sık idrara çıkma, bel ağrısı, sırt ağrısı, ödem ve hemoroid şikayetleri olan gebelerin PUKİ puanlarının yüksek olduğu, III. trimesterde görülen reflü, iştahta artma, yorgunluk, sık idrara çıkma, stria, ciltte kaşıntı ve varis şikayetleri olan gebelerin PUKİ puanlarının yüksek olduğu saptandı.
Bu çalışmanın sonucunda gebelik sürecinin uyku kalitesini olumsuz etkilediği, gebelik haftası ilerledikçe uyku kalitesinin bozulduğu ve gebelikte görülen bazı olağan yakınmaların gebelikte kötü uyku kalitesine neden olduğu belirlendi.

Anahtar Kelimeler: Gebelik, Uyku, Pittsburg uyku kalitesi ölçeği

Abstract:
Sahin Koybasi, E. (2013) Effects of Pregnancy Process on the Quality of Sleep. Istanbul University Institute of Health Sciences, Obstetrics and Gynecology Department Master's Thesis. Istanbul.

This study is a cross-sectional and descriptive study carried out to determine the effects of pregnancy on sleep quality. The sample of the study consisted of 200 pregnant women, who had admitted to GATA Haydarpasa Training Hospital, Obstetrics and Gynecology Department, Pregnant Outpatient Clinic and who had been eligible for participation in the study. The data in the study have been collected by making use of the "Introductory Information Form" and "Pittsburg Sleep Quality Index (PSQI)".

53% of the pregnant women participated in the study was university graduates, and 65% of them were housewives. The average age of pregnant women was 28.9±4.45, the average length of marriage was 5.37±4.20, the average number of pregnancies was 1.78±0.74, the average number of births was 0.59±0.63 and the average pre-pregnancy BMI was 23±3.82. It was found that 72% of them gained 16 kg or less weight and 71.5% of them failed to exercise during pregnancy. It was also found that 11.5% of pregnant women had sleep problem before pregnancy and 64% had sleep problem during the pregnancy, and 69.5% of them had daytime sleepiness.

The total pre-pregnancy PSQI score average was 1.92±1.68, first trimester PSQI score average was 2.50±2.15, second PSQI score average was 3.07±2.50 and third-trimester PSQI score average was 7.11±3.55 of the pregnant women. In the comparison of the average PSQI scores before pregnancy and the average PSQI scores in the first- second and third-trimester of the pregnancy, a statistically significant difference was found between these average scores.

PSQI scores of the pregnant women who had suffered from sleep problems before pregnancy was found significantly higher than the pregnant women who had not suffered any pre-pregnancy sleep problems. PSQI scores of the pregnant women with heartburn, headache, dizziness, fatigue, frequent urination, leg cramps, lower back pain, shortness of breath, varicose veins and hemorrhoids complaints, which are common in the first-trimester, were higher; PSQI scores of the pregnant women with frequent urination, lower back pain, back pain, edema and hemorrhoids complaints, which are common in the second-trimester, were also higher; and the PSQI scores of the pregnant women with reflux, increased appetite, fatigue, frequent urination, striae, skin itching and varicose veins, which are common in the third-trimester, were also found higher.

As a result of this study, it was determined that the pregnancy process has a negative impact on the quality of sleep, the sleep quality is impaired as the gestation period advances, and some of the usual symptoms seen in pregnancy lead to poor sleep quality during pregnancy.

Keywords: Pregnancy, Sleep, Pittsburg Sleep Quality Index