Acil servise başvuran hastalarda, bt'de saptanan terminal ileum duvar kalınlaşmasının radyolojik değerlendirmesi
Radiological evaluation of wall thickness of terminal ileum detected on ct in the patients presenting to emergency service
Yazar: ÖZKAN HATEM
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SEÇİL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Apandisit = Appendicitis ; Crohn hastalığı = Crohn disease ; İleit = İleitis ; İleum = Ileum

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, acil servise sağ alt kadran ağrısı ile başvuran ve Bilgisa-yarlı Tomografi (BT)'de terminal ileumda duvar kalınlaşması saptanan hastaların, görüntüleme bulgularının, klinik ve/veya patolojik sonuçlar ile karşılaştırılması amaç-lanmıştır.Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda, Aralık 2008 ile Ağustos 2011 tarihleri ara-sında, akut sağ alt kadran ağrısıyla acil servise başvuran ve Dokuz Eylül Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı görüntü arşivleme ve iletişim sisteminde (PACS) bulunan BT'sinde, terminal ileumda duvar kalınlaşması olduğu raporlanmış hastalar retros-pektif olarak tarandı. Dosya bilgilerine ulaşılarak operasyon veya kolonoskopi sonu-cunda patolojik tanıya ulaşılmış ya da klinik gözlem/uzun dönem takip sonucunda kesin klinik tanısına karar verilmiş olan 18 yaş ve üzerindeki toplam 84 hasta saptan-dı. Tüm görüntüler aynı deneyimde iki son yıl radyoloji asistanı tarafından, olguların klinik-patolojik sonuçları bilinmeden ve birbirinden bağımsız olarak değerlendirildi.Tüm hastalarda; terminal ileum duvar kalınlaşmasının uzunluğu, simetrisitesi, başka bağırsak segmenti tutulumu olup-olmadığı, terminal ileumda mural kontrast-lanma ve hedef bulgusu varlığı, çevre mezenterik yağlı dokuda enflamasyon bulgula-rı ve batında sıvı varlığı, apendiks enflamasyonu, herhangi bir bağırsak segmentinde kitlesel lezyon, ileoçekal divertikülit ve apse varlığı ile kadın hastalarda jinekolojik pa-toloji varlığı değerlendirildi. Ayrıca terminal ileum duvar kalınlığı miktarı, lokal lenf no-du sayısı ve lokal en büyük lenf nodu çapı değerlendirildi. Son olarak mevcut bulgular değerlendirilerek radyolojik tanı belirlendi. İki gözlemciden elde edilen ölçülebilir veri-lerin (terminal ileum duvar kalınlığı, lokal lenf nodu sayısı ve lokal en büyük lenf nodu boyutu) ortalamaları alındı. Skaler veriler ve radyolojik tanı ortak karar oluşturacak şekilde tekrar değerlendirildi.Bulgular: Çalışmaya alınan toplam 84 hastanın klinik/patolojik tanıları, 25'i (%29,8) akut apendisit (AP), 32'si (%38,1) nonspesifik ileit (NSI) ve 27'si (%32,1) Crohn hastalığı (CH) olarak belirlendi. Çalışmamızda ÇKBT'nin, belirlenen tanılar için duyarlılık, özgüllük, pozitif öngörü ve negatif öngörü değeri (sırasıyla), AP tanısı için % 92, % 94, % 100, % 96; NSI tanısı için % 53, % 90, % 77,% 75 ve CH tanısı için % 77, % 73, % 58,% 87 bulundu. Ölçülebilir veriler olan terminal ileum duvar kalınlığı, lokal lenf nodu sayısı ve lokal en büyük lenf nodu çapı, her üç grup arasında, AP-CH grubu arasında ve özellikle NSİ-CH grupları arasında anlamlı olarak farklı bulundu.Sonuç: Çalışmamızda, sağ alt kadran ağrısı ile acil servise başvuran ve BT in-celemesinde terminal ileumda duvar kalınlaşması saptanan hastalarda akut apendisi-te bağlı reaktif kalınlaşma büyük bir doğrulukla tanınabilmektedir. Nonspesifik ileit ile Crohn hastalığının birbirinden ayrımı için kalınlaşmanın miktarı, eşlik eden lenf nodla-rının sayısı ve çapları geçerli ölçütler olabilme potansiyeli taşımaktadır. Ancak bu bulguyu güçlendirecek prospektif planlanmış, geniş serilere gereksinim vardır.Anahtar Kelimeler: Terminal ileumda duvar kalınlaşması, akut apendisit, nonspesifik ileit, Crohn hastalığı

Abstract:
Radiological evaluation of wall thickness of terminal ileum detected on CT in the patients presenting to emergency serviceObjective: The present study aimed at comparing clinical and/or pathological results with imaging studies of the patients presenting to emergency service with right lower quadrant pain and in whom thickening of wall of terminal ileum was detec-ted on computerized tomography (CT).Materials and Methods: In the present study, the patients who presented to emergency service with acute right lower quadrant pain between December 2008 and August 2011 and in whom wall thickening of terminal ileum was detected on CT scanning extracted from image archiving and communicating system (PACS) of Ra-diology Department of Dokuz Eylul University were reviewed retrospectively. After obtaining information from medical files of the patients, a total of 84 patients above 18 years old were found with pathological diagnosis made through operative or colo-noscopy findings or for whom definitive diagnosis was made following clinical obser-vation or long-term follow-up. All images were evaluated independently by 2 radio-logy residents who were in their last training-year and at the same level of expertise, and who didn?t know clinical and pathological results of the patients.For all patients length and symmetry of thickening of wall of terminal ileum, in-volvement of other intestinal segments, mural enhancement and presence of target sign, inflammatory findings on the surrounding mesenteric fatty tissue and presence of fluid in the abdominal cavity, mass lesion in any intestinal segment, presence of ileo-cecal diverticulitis and abscess, and presence of gynecological pathology in fe-male patients were evaluated. Additionally amount of wall thickness of terminal ileum, number of local lymph nodes involved and biggest diameter of the local lymph nodes were evaluated radiologically. Finally, radiological diagnosis was made considering the available findings. Data from two independent observers (wall thickness of the terminal ileum, number of local lymph nodes and size of the biggest lymph node) we-re averaged. Scalar data and radiological diagnosis were re-considered to make a consensus.Results: Clinical/pathological diagnoses of 84 patients included in the present study were acute appendicitis in 25 patients (29,8%), non-specific ileitis in 32 (38,1%) and Crohn?s disease (CD) in 27 (32,1%). Sensitivity and specificity rates and positive predictive value and negative predictive value of MDCT were 92%, 94%, 100%, and 96% respectively for acute appendicitis; 53%, 90%, 77%, and 75% respectively for non-specific ileitis; and 77%, 73%, 58% and 87% respectively for CD. Of the measu-rable data, wall thickness of terminal ileum, number of the local lymph nodes and the biggest diameter of the local lymph nodes were found to be significantly different among all three groups, between the acute appendicitis and CD groups and particu-larly between the non-specific ileitis and CD groups.Conclusion: In the present study, reactive thickening due to acute appendicitis could be diagnosed with a high level of accuracy in the patients presenting to emer-gency service with right lower quadrant pain and in whom thickening of wall of termi-nal ileum was detected on CT. Amount of thickening, number and diameter of the lymph nodes involved had potential to be accurate measurements in distinguishing non-specific ileitis from Crohn?s disease. Prospectively planned, wide case-series, however, are needed to support this conclusion.Key words: Wall thickening on the terminal ileum, acute appendicitis, non-specific ileitis, Crohn?s disease.