Okul öncesi dönem çocuklarının dijital oyun bağımlılığı eğilimleri ile akran oyun davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between digital game addiction tendencies of preschool children and peer play behaviors
Yazar: DUYGU KARA
Danışman: DOÇ. DR. MERAL TANER DERMAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran etkileşimi = Peer interactions ; Akran ilişkileri = Peer relationships ; Etkileşimli oyun = Interactive play ; Oyun bağımlılığı = Game addiction ; Sayısal bağımlılık = Digital addiction ; Çevrimiçi oyunlar = Online gaming ; Çocuk-okul öncesi =

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul öncesi dönem çocuklarının dijital oyun bağımlılığı eğilimleri ile akran oyun davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama modeli ile yürütülmüştür. Araştırmaya Mersin ilinin merkez ilçelerinde bulunan 4-5 yaş aralığındaki çocuklardan basit seçkisiz yöntem ile belirlenen 301 çocuk dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Penn Etkileşimli Akran Oyun Ölçeği, Dijital Oyun Bağımlılık Eğilimi Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin düzenlenmesinde ve analizinde IBM SPSS 28.0 programı tercih edilmiştir. Verilerin analizinde Kruskal Wallis H testi ile Mann-Whitney U testi ve Spearman Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Toplanan verilere göre yapılan incelemelerde okul öncesi dönem çocukların dijital oyun bağımlılığı düzeylerinin "az" olduğu belirlenmiştir. Ayrıca çocukların yaşı, kardeş sayısı, anne eğitim durumu ve ailenin sosyoekonomik düzeyi ile dijital oyun bağımlılıkları arasında ilişki görülürken çocukların cinsiyeti, baba eğitim düzeyi, anne ve baba çalışma süresinde bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Çocukların akran oyun etkileşimleri incelendiğinde araştırmaya dahil edilen grubun olumlu davranışlarının fazla, olumsuz davranışların ise az olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çocukların yaşı, kardeş sayısı, anne ve babanın eğitim düzeyi, annenin çalışma süresi ile akran oyun davranışları arasında ilişki görülürken ailenin sosyoekonomik düzeyi, çocukların cinsiyeti ve babanın çalışma süresinde bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Son olarak çocukların olumlu oyun davranışları ile dijital oyun bağımlılık düzeyleri arasında negatif, olumsuz oyun davranışlarıyla ise pozitif yönde ilişki olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between preschool children's digital game addiction tendencies and their peer play behaviors. The research was carried out with the screening model, which is one of the quantitative research methods. 301 children selected from those aged 4-5 in the central districts of Mersin province by using simple random method were included in the study. "Penn Interactive Peer Game Scale, Digital Game Addiction Tendency Scale and Personal Information Form" were used as data collection tools in the study. IBM SPSS 28.0 program was preferred in the organization and analysis of the data. In the analysis of the data, Kruskal Wallis H test, Mann-Whitney U test and Spearman Correlation Analysis were used. In the investigation made according to the collected data, it was determined that the digital game addiction levels of preschool children were "low". In addition, it was determined that while there was a relationship between the age of the children, the number of siblings, the educational status of the mother and the socio-economic level of the family and their digital game addictions, no relationship was found when the gender of the children, the education level of the father and the working time of the mother and father were investigated.  When the peer play interactions of the children were examined, it was determined that the group included in the study had more positive behaviors and less negative behaviors. Moreover, while there was a relationship between the age of the children, the number of siblings, the education level of the parents, the working time of the mother and the peer play behaviors, it was determined that there was no difference in the socio-economic level of the family, the gender of the children and the working time of the father. Finally, it was observed that there was a negative relationship between children's positive play behaviors and digital game addiction levels, and a positive relationship with negative play behaviors.