Türk eğitim sistemi açısından birey özelliklerinin incelenmesi
Examining characteristics of individuals in terms of Turkish education system
Yazar: SAİT ÇAKAN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ÇOBAN
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bireysellik = Individualism ; Eğitim sistemi = Education system ; Karakter = Character ; Karakteristik özellikler = Characteristic properties ; Kişisel özellikler = Personal specifications ; Türk eğitim sistemi = Turkish education system ; Çocuk yetiştirme = Child rearing ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu araştırmanın amacı Türk eğitim sisteminin yetiştirmek istediği birey özelliklerini incelemek, bu süreçte yaşanan sorunları ortaya çıkarmak ve gerekli değerlendirmeleri yapmaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada iç içe geçmiş tek durum deseni kullanılmıştır. Araştırma verileri nitel araştırmalarda veri toplama tekniklerinden doküman incelemesi tekniği ile toplanmıştır. Doküman olarak, "milli eğitim genel amaçları", "okul öncesi eğitim ve ilköğretim kurumları yönetmeliği", "ortaöğretim kurumları yönetmeliği", "yükseköğretim kanunu", "2018 yılında revize edilen öğretim programları genel amaçları", "2018 yılında revize edilen öğretim programları kazanımları", "2019-2020 eğitim öğretim yılında uygulamada olan ders kitapları" incelenmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda milli eğitim genel amaçlarında yetiştirilmek istenen birey özelliklerinin öğretim programlarına ve ders kitaplarına yansıtılmadığı belirlenmiştir. Türk eğitim sisteminde yetiştirilmek istenen birey özellikleri açısından genel amaçlar, yönetmelikler, öğretim programları, ders kitaplarının benzer nitelikler taşımadığı belirlenmiştir. Öğretim programları genel amaçlarında yetiştirilmek istenen birey özelliklerinin öğretim programlarında yer alan kazanımlara yansıtılmadığı tespit edilmiştir. Öte yandan en çok kazandırılmak istenen özelliklerin "kişilik ve karakter", "bölücü ve yıkıcı amaçlar taşıyan davranışlarda bulunmama", "dengeli ve sağlıklı gelişmiş olma", "temel düzeyde beceriler", "yaşadığı yer ve çevre özellikleri", "Türkiye", "yemek", "tasarruf", "temizlik", "Allah (c.c.)", "dostluk", "iyilik", "Atatürk" ve "Osmanlı Devleti" temaları ile ilgili olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the characteristics of individuals that the Turkish education system wants to raise, to reveal the problems experienced in this process and to carry out the necessary evaluations. In accordance with this purpose, the embedded single case study design was used in the research. Research data were collected by document analysis technique, which is one of the data collection techniques in qualitative research. As document, "general objectives in national education", "regulation on pre-school education and primary education institutions", " regulation on secondary education institutions", "higher education law", "general objectives of the curriculums revised in 2018", " acquisitions in curriculums revised in 2018", "textbooks in practice in the 2019-2020 academic year" were examined. Content analysis was used in the analysis of the data. As a result of this research, it has been set forth that the characteristics of individuals that are desired to be educated within the scope of general objectives of national education are not reflected in the curriculum and textbooks. It also has been observed that general purposes, regulations, curriculums, and textbooks do not have similar qualifications in terms of the characteristics of individuals desired to be raised within the Turkish education system. It has been detected in the general purposes of the curriculum, that the characteristics of individuals that are desired to be brought in are not reflected in the acquisitions in the curriculum. On the other hand, it has been detected that the characteristics which are most desired to be given are related to "personality and character", "not behaving with divisive and destructive purposes", "balanced and healthy development", "basic skills", "residence and environment characteristics", "Turkey", "food", "savings", "cleanliness", "Allah", "friendship", "goodness", "Atatürk" and "Ottoman State".