Erken dönem uyum bozucu şemalar ile beliren yetişkinlikte bireyleşme düzeyi ve ayrılma anksiyetesi ilişkisinin incelenmesi
The relationship between early maladaptive schemas and emerging adulthood individuation and seperation anxiety
Yazar: ZEHRA DİLARA ÖZEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYDEH FARAJI
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ayrılma anksiyete bozukluğu = Separation anxiety disorder ; Ayrışma-bireyleşme = Separation-individuation ; Bireyselleştirme = Individualization ; Bireysellik = Individualism ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Genç yetişkinler = Young adult ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu araştırma erken dönem uyum bozucu şemalar ile beliren yetişkinlikte bireyleşme düzeyi ve ayrılma anksiyetesi arasındaki ilişkinin incelenmesini amaçlamaktadır. Erken dönem uyum bozucu şemalar, kişinin kendisine ve çevresine dair algılarını içeren, yaşam boyu tekrarlayan değiştirilmesi zor duygusal ve bilişsel örüntüleri içermektedir. Beliren yetişkinlik, ergenlik ile yetişkinlik arasındaki (18-25 yaş) gelişimsel dönemi kapsamaktadır. Şemalar, çevresel koşullar ve olaylarla tetiklenebilmektedirler. Beliren yetişkinlik döneminde, kişilerin önemli ötekiler ile ayrışamamaları ve değişen çevresel koşullarla birlikte dünyayı tutarsız olarak algılamaları sonucunda şemalar uyumsuz hale gelebilmekte ve bunun sonucunda da psikopatoloji meydana gelebilmektedir. Bu bağlamda, beliren yetişkinlik döneminde bnireyleşmede problem yaşayan kişilerde ayrılma anksiyetesi meydana gelebilmektedir. Ayrılma anksiyetesi, kişinin temel bağlanma figüründen ayrı kaldığında yoğun kaygı yaşaması durumudur. Karşılaştırmalı ilişkisel tarama yöntemi kullanılarak uygulanan bu araştırmanın basit seçkisiz örnekleme modeliyle seçilen örneklemini, İstanbul ilinde yaşayan 18-25 yaş arası 400 göünüllü katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları; Kişisel Bilgi Formu, Young Şema Ölçeği, Ayrılma Anksiyetesi Belirti Envanteri, Beliren Yetişkinler için Bireyleşme Ölçeği-kısa form, Yetişkin Ayrılma Anksiyetesi Anketi'dir. Bu araştırma için toplanan veriler SPSS 25 programıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına bakıldığında Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar ile Ayrılma Anksiyetesi arasında anlamlı bir ilişki olduğu ve Beliren Yetişkinlikte Bireyleşme Düzeyinin bu ilişkide kısmi aracı rolü olduğu görülmektedir. Çalışmada elde edilen bulgular literatürdeki diğer çalışmalar eşliğinde tartışılmıştır.

Abstract:
This study aims to examine the relationship between early maladaptive schemas and the level of individuation in emerging adulthood and separation anxiety. Early maladaptive schemas include our emotional and cognitive patterns, and perceptins about ourself and our enviroment which are lifelong repitetive and difficult to change. Emerging adulthood implies the developmental period between adolescence and adulthood (18-25 years). Schemas can be triggered by environmental conditions and events. In the emerging adulthood, schemas may become incompatible as a result of individuals' inability to differentiate with significant others and inconsistent perception of the world with changing environmental conditions. As a result, psychopathology may occur. That's why, separation anxiety may occur in people who have problems in individuation in the emerging adulthood. Separation anxiety is defined as intense anxiety when one is separated from the primary attachment figure. 400 volunteers between the ages of 18-25 from the province of Istanbul participated in the present study. These volunteers were selected by using a simple random sampling model. Comparative relational screening method was used in the study. Personal Information Form, Young Schema Scale, Separation Anxiety Symptom Inventory, Emerging Adult Individuation Scale-short form, Adult Separation Anxiety Questionnaire were used to collect data. The collected data were analyzed with the SPSS 25. Results show that there is a correlation between Early Maladaptive Schemas and Separation Anxiety; and Level of Indivudation in Emerging Adulthood is a partial moderator variable in this correlation. The findings obtained in this study were discussed in conjunction with other studies in the literature.