Abdurrahmân B. Abdurrahîm El-Mübârekfûrî'nin hadis ilmindeki yeri ve Tuhfetü'l-Ahvezî adlı eseri
The place of Abdurrahmân B. Abdurrahîm El-Mübârekfûrîin the science of hadith and his work Tuhfetü'l-Ahvezî
Yazar: YUSUF HACABAS
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH YILDIZ
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Abdurrahman Mübarekfuri = Abdurrahman Mübarekfuri ; Hadis = Hadith ; Tuhfetü'l-Ahvezi = Tuhfetü'l-Ahvezi ; İslamiyet = Islam ; Şerh = Commentary

Özet:
Mübârekfûrî'nin yaşadığı dönemde hadis ilmi başta olmak üzere din ilimleri,
sömürge güçleri tarafından işgal edilen İslâm topraklarında oldukça zayıflamış ve
Müslüman halk, dinî bilgilerden yoksun bırakılmıştı. İslâm topraklarının tamamı için
söz konusu olan bu durum, Hindistan'da da vukû bulmuştu. Sömürge güçlerinin baskısı
neticesinde zayıflayan dinî ilimlerin ihyâsı ve gelişmesi için İslâm âlimleri, büyük çaba
sarf etmişlerdir. Hint Bölgesinde de bu ilimlerin gelişmesi ve sistemleşmesi için gayret
sarf eden çok sayıda âlimin bulunduğu nakledilmektedir.
      Bu âlimler arasında Mübârekfûrî'nin yaptığı çalışmalar, açtığı medreseler ve
kaleme aldığı eserler bu konuda önemli bir açığı kapatan dikkat çekici bir öneme
sahiptir. İngilizler tarafından işgal edilen Hindistan Bölgesinde, işgal sırasında dinî
alanda faaliyet gösteren eğitim kurumları kapatılmış ve açılması yasaklanmıştı.
 Mübârekfûrî, bu baskılara rağmen Müslümanların çocuklarını okutabilmeleri
için birçok medrese açmıştır. Bizzat kendisi bu medreselerde ders vermiştir. Ayrıca O,
buralarda değişik hocaların ders vermesini sağlamıştır. Bu süreçte Mübârekfûrî,
sömürge ve işgalden dolayı çeşitli sıkıntılar çekmiş, karşılaştığı birçok engelle
mücâdele etmek zorunda kalmıştır.
 Karşısına çıkan bütün engellere rağmen çalışmalarından geri durmayan
Mübârekfûrî, Ehl-i Sünnet görüşü üzereydi. Bu doğrultudaki görüşlerini birçok yerde
Allah'ın sıfatları, tevessül, şefâat gibi konulardan bahseden hadisleri şerh ederken
belirtmiştir. Kitap ve Sünnet'e tabîi olan Mübârekfûrî, körü körüne yapılan taklitlerle 
mücâdele ederdi. Onun prensibi ve yöntemi, olduğu gibi herhangi bir mezhebe
bağnazca bağlanma yerine konuları araştırarak delilleriyle öğrenmeyi yeğlemektir.
     Mübârekfûrî, kendisine özgü üslup ve yöntemiyle sapkın fikirli fırkaların
düşüncelerini açıkladığı gibi bu fikirlerden sakınılması gerektiğini de ifade etmektedir.
Mübârekfûrî, medrese derslerinin yanı sıra ilmî çalışmalarda da bulunarak çok sayıda
eser kaleme almıştır. Kapsam ve şöhret bakımından Tuhfetu'l-Ahvezî bi-Şerhi Camii'tTirmizî adlı eseri, onun diğer kitaplarından daha öndedir. Mübârekfûrî'nin şerhinin
belirgin özelliklerinden en önemlisi, kaynaklardan çok fazla bahsetmesi ve bunlardan
istifâde etmesidir. Mübârekfûrî, hadis ilimleri, itikat, fıkıh, tarih ve tıp gibi çeşitli
alanlardan kaynaklara mürâcaat ederek bunlardan aldığı bilgileri şerhine dâhil etmiştir.
     Konumuz olan Tuhfetü‟l-Ahvezî adlı eseri, onun eserlerin başında yer
almaktadır. Bu mütevâzî tez çalışmamızda Mübârekfûrî ve Tuhfetü‟l-Ahvezî adlı eseri,
Müslümanları din konusunda bilinçlendirmeye yönelik sarf ettiği gayretleri ve hadis
ilminde geride bıraktığı eserleri dikkat çekici kılmasından dolayı incelenmiştir

Abstract:
During the years, Mübârekfûrî lived, religious sciences particularly the science
of hadith became very weak in the lands of Islam occupied by colonist forces and
Muslims were deprived of religious knowledge. This situation which was an issue for
the whole lands of Islam also arose in India. Islamic scholars spent great efforts for
recovery and improvement of religious sciences which became weak in consequence
of the oppression by colonist forces. It is indicated that there were several Islamic
scholars in the Indian Region who spent utmost efforts for improving and systemization
of Islamic sciences.
   Among these Islamic scholars, the studies of Mübârekfûrî, the madrasahs
opened by him and the works he has written have a remarkable significance which
closes a significant gap within this respect. In the Indian Region, occupied by the
British, the educational institutions acting in religious fields were closed and it was
forbidden to open them.
    Despite all suppression, Mübârekfûrî opened several madrasahs for Muslims to
send their children for education. He personally lectured in these madrasahs.
Furthermore, he provided that various instructors lectured there. During this term,
Mübârekfûrî experienced various difficulties due to colonial suppression and
occupation and had to struggle with several obstacles he experienced.
    Mübârekfûrî, who did not abstain from his activities and studies despite all
obstacles he experienced, focused on the approach of followers of Sunnah. He indicated
his opinions within this respect at several places while annotating the titles of Allah, 
resorting, intercession, and similar subjects. Mübârekfûrî, subjected to the Koran and
Sunnah, was up against blind replications. His principle and method prefer to learn
issues by studying them rather than holding on to any sect.
   Mübârekfûrî explains the stances of sects with deviant thoughts through his
distinctive style and method; he also indicates that people should abstain from them. In
addition to his madrassah lectures, Mübârekfûrî wrote several works by contributing to
scientific studies. With regards to its context and popularity, his work, Tuhfetu'l-Ahvezî
bi-Şerhi Camii't-Tirmizî, is more beyond than his other books. One of the most
important annotations of Mübârekfûrî is frequently referencing and using resources and
other references. Mübârekfûrî applied in references from various resources such as
hadith sciences, theology, fikh, history, medicine, etc. and included the information he
took from them in his annotation.
   The subject of this study, his work, Tuhfetü‟l-Ahvezî is one of the major works
of him. In this thesis, Mübârekfûrî and his work, Tuhfetü‟l-Ahvezî have been studied
for his efforts in raising awareness of Muslims in religion and making his works in the
science of hadith left behind by him interesting.