Stratejik seçimlerde değerlerin rolünün belirlenmesi: Libya sağlık bakanlığına bağlı hastanelerde bir inceleme
Determining the role of values on strategic choices: An examination in Libyan health ministry hospitals
Yazar: ALI MOHAMMED HASSAN ALQADRE
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN KANBUR
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Değerler = Values ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-devlet = Hospitals-public ; Libya = Libya ; Strateji belirleme = Strateji definition ; Stratejik karar = Strategic decision ; Stratejik yetenek = Strategic talent ; Yönetici davranışı = Manegerial behavior ; Yöneticiler = Managers ; Örgütsel değerler = Organizational values

Özet:
Stratejik seçim, örgütün hedeflerine ulaşması için olası seçeneklerin belirlenmesi sürecinin bir sonucu olarak tanımlanılabilir. Stratejik seçim, yönetimsel bir faaliyettir ve literatürde, değerlerin insanların yaptıkları seçimleri etkilediği ve verdikleri kararlarda ortaya çıkabileceği kabul edilmektedir. Değerler, eylemin en güçlü ilham kaynaklarıdır. Sonuçta, stratejik seçim süreci bir değerler aynası olarak düşünülebilir. Kar amacı güden örgütler için, strateji kavramı yaygın bir kullanıma sahiptir ve stratejik seçim işlemi araştırmacıların dikkatini çekmektedir, ancak kamu örgütlerinde strateji ile ilgili sınırlı araştırmalar bulunmaktadır. Dahası, araştırmaya uygun niş bir alan olarak, devlet hastanelerinin stratejik seçim süreçleri açısından incelenmesi gerekmektedir. Hastaneler, sadece hastalığın teşhis ve tedavi edildiği yerler değil aynı zamanda yönetilmesi gereken örgütlerdir.

Bu açıklamalardan hareketle, çalışmanın ana amacı, Libya'daki kamu hastanelerinde stratejik seçimi belirleyen faktörlerle ilgili olarak yöneticilerin algıları üzerinde bireysel değerlerin ve örgütsel değerlerin rolünü açıklamaktır. Literatüre uygun biçimde, amaçsal değerler ve araçsal değerler bireysel değerler olarak kabul edilmiş ve örgütsel değerler de değerlerin farklı bir yönü olarak dikkate alınmıştır. Ayrıca, literatürde stratejik seçimle ilgili olarak açıklandığı üzere, yöneticilerin dışsal kontrol, örgütsel kaynaklar, kamu örgütünün doğası, örgütsel amaçlar, zaman yönelimi ve liderlik ile ilgili algılarının stratejik seçimin belirleyici faktörleri olduğu kabul edilmiştir. Çalışmanın temel amacına dayanarak Libya Sağlık Bakanlığı'na bağlı kamu hastanelerinin üst düzey yöneticileri ile ampirik bir araştırma yürütülmüştür. Çalışmanın verileri anket tekniği ile toplanmıştır. Araştırmanın değişkenleri arasındaki ilişkileri araştırmak için korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Böylece, çalışmanın hipotezleri istatistiksel analizler ile test edilmiştir. Bu bağlamda, bu çalışmanın bulguları, Libya kamu hastanelerinin üst düzey yöneticilerinin, değerlerin stratejik seçim sürecindeki rolüyle ilgili farkındalıklarını artırmalarına yardımcı olacaktır.

Abstract:
Strategic choice can be defined as an outcome of the process of determining the set of possible choices for the organization to achieve its goals. It is an administrative activity and it is accepted in the literature that values affect the choices people make and they can appear in decisions. Values are the most powerful inspirations of activity. Ultimately, strategic choice process can be thought as a mirror of values. For profit organizations, the concept of strategy has a widespread usage and strategic choice process takes attention of researchers but there are limited researches in public organizations related to strategy. Moreover, being in a niche field, public hospitals need to be examined in terms of their strategic choice process. Hospitals are not only the place where the disease is diagnosed and treated, as well as they are the organizations need to be managed. 

Through of the foregoing the main purpose of this study is to explain the role of personal values and organizational values on managers' perceptions related to the factors that determine strategic choice in the public hospitals of Libya. In accordance with the literature terminal vales and instrumental values were accepted as personal values and organizational values take into consideration as a different aspect values. Besides, as it was explained in the literature about strategic choice, managers' perceptions related to external control, organizational resources, nature of public organization, organizational goals, time orientation and leadership accepted as deterministic factors of strategic choice. Based on the main purpose of the study an empirical research was conducted with executive managers of the public hospitals affiliated to Libyan Health Ministry. Data of the study was collected by means of questionnaire technique. In order to explore the relationships between variables of the study correlation analysis and regression analysis were utilized. Thus, hypotheses of the study were tested in terms of statistical analysis. In this context, findings of this study will help executive managers of Libyan public hospitals to broaden their awareness about the role of values on strategic choice process.