Bilişsel çıraklık yönteminin görsel sanatlar dersinde 6. sınıf öğrencilerinin seramik eğitimine yönelik özyeterlik inançlarına, tutumlarına ve algılarına etkisinin incelenmesi
Study on the effect of cognitive apprenticeship method at the visual art lesson at6th grade students' belief in self-efficacy, attitudes and perception aimed at ceramics training
Yazar: MEHMET ALİ GÖKDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FATMA EVREN DAŞDAĞ
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Bilişsel çıraklık = Cognitive apprenticeship ; Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Çıraklık = Apprenticeship ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Araştırmanın genel amacı, seramik eğitiminde bilişsel çıraklık yönteminin öğrencilerin seramik eğitimine yönelik öz yeterlik inançlarına ve tutumuna etkisi ile öğrencilerin seramik eğitimine yönelik algılarını belirlemektir. Araştırmada karma model kullanılmıştır. Araştırmada deneysel desenlerden öntest-sontest kontrol gruplu model ile nitel araştırma modellerinden fenomenolojik desen kullanılmıştır. Araştırma, 2016-2017 öğretim yılı Mardin ili Nusaybin ilçesinde bulunan ortaokulda öğrenim gören toplam 46 öğrenci üzerinde, bir haftası hazırlık olmak üzere sekiz hafta süreyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, bilişsel çıraklık yöntemine göre hazırlanmış ders planı deney grubuna, geleneksel yöntemlere (anlatım ve soru-cevap) göre hazırlanmış ders planı kontrol grubuna uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgiler formu, seramik eğitimine yönelik özyeterlik ve tutum ölçekleri ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada, nicel ve nitel verilerin analizi olmak üzere iki şekilde veriler çözümlenmiştir.
	Araştırmanın nitel ve nicel sonuçlarına bakıldığında,
1.	Bilişsel çıraklık yöntemi uygulanan deney grubuna ait seramik eğitimine yönelik özyeterlik inancı öntest-sontest puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak da anlamlı olup olmadığını test etmek için yapılan t-testi analizi sonucunda öntest-sontest puanları arasında sontest lehine anlamlı bir fark saptanmıştır.
2.	Geleneksel öğretim yöntemi kullanılan kontrol grubuna ait seramik eğitimine yönelik özyeterlik inancı öntest-sontest puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak da anlamlı olup olmadığını test etmek için yapılan t-testi analizi sonucunda öntest-sontest puanları arasında sontest lehine anlamlı bir fark saptanmıştır.
3.	Deney grubuna ait seramik eğitimine yönelik tutum öntest-sontest puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak da anlamlı olup olmadığını test etmek için yapılan t-testi analizi sonucunda öntest-sontest puanları arasında sontest lehine anlamlı bir fark saptanmıştır.
4.	Kontrol grubuna ait seramik eğitimine yönelik tutum öntest-sontest puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak da anlamlı olup olmadığını test etmek için yapılan t-testi analizi sonucunda öntest-sontest puanları arasında sontest lehine anlamlı bir fark saptanmıştır.
5.	Deney ve kontrol gruplarına ait seramik eğitimine yönelik özyeterlik inancı sontest puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak da anlamlı olup olmadığını test etmek için yapılan t-testi analizi sonucunda sontest puanları arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır.
6.	Deney ve kontrol gruplarına ait seramik eğitimine yönelik tutum sontest puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak da anlamlı olup olmadığını test etmek için yapılan t-testi analizi sonucunda sontest puanları arasında deney grubunun lehine anlamlı bir fark saptanmıştır.
7.	Öğrencilerin çoğu, seramik eğitiminin yaratıcılığı geliştirdiğini belirtmişlerdir. Ayrıca öğrenciler tarafından seramik eğitiminin çamura şekil verme olduğu, üç boyutlu çalışmalar yapıldığı, zevk alındığı, eğlenceli olduğu, el becerisini geliştirdiği, görsel sanatlara ilgilerini arttırdığı, mutlu olmalarını sağladığı, sabırlı olmalarını öğrettiği ve stresi yok ettiği belirtilmiştir.
8.	Öğrencilerin çoğu seramik uygulamalarının iyi vakit geçirmelerini sağladığı ve seramik eğitimine yönelik özyeterliklerini geliştirdiğini belirtmişlerdir. Ayrıca öğrenciler tarafından seramik çalışmalarının aşamalarını bilmelerini sağladığı, boş vakitlerini değerlendirmelerini sağladığı, el becerilerini geliştirdiği, huzur ve mutluluk verdiği, derse yönelik olumlu tutum geliştirdiği, üç boyutlu çalışmaların nasıl yapıldığını öğrettiği ve yaratıcılıklarını geliştirdiği belirtilmiştir.
9.	Öğrencilerin çoğu oyma yaparken ve araç gereç eksikliğinden dolayı sorunlarla karşılaştıklarını belirtmişlerdir. Ayrıca öğrenciler tarafından aplike yaparken, çamur eklerken, çamur yoğururken, çamuru açarken, çimdikleme yaparken, kalıba sararken, kıyafetlerinin kirlendiği ve zamanın yetmediği ( ders süresinin az geldiği)  belirtilmiştir.
10.	Öğrencilerin çoğu görsel sanatlar dersinde seramik çalışması yapılmalı önerisini geliştirmiştir. Ayrıca öğrenciler tarafından araç-gereç olmalı, ders saati arttırılmalı, farklı çalışmalar yapılmalı, resim atölyesi olmalı ve okullara seramik dersi konmalı önerileri geliştirilmiştir.

Abstract:
The general purpose of the study is to determine the effect of the cognitive apprenticeship method on the perception of students in ceramics training and its effect on their self-efficacy beliefs and attitudes aimed at ceramics training. A mixed model was used in the study. From the experimental designs, the pretest-posttest model with control group and phenomenological design from the qualitative research models have been used in the study. The study was realized during 8 weeks one week being preparation in the 2016-2017 school year on 46 students in total at a secondary school in the administrative district of Nusaybin at the province of Mardin. In the study, a lesson plan prepared according to the cognitive apprenticeship method was implemented to the experimental group; the lesson plan prepared according to the traditional methods (lecture and questions-answers) was applied to the control group. In the study, personal information form, self-efficiency related to ceramics education and attitude scales as well as semi-structured interview forms were used as data collection tool. In the study, data were resolved by two approaches which are analysis of quantitative and qualitative data.

	When the qualitative and quantitative results of the study are considered,
1.	Following the t-test analysis made to test whether the difference between pretest-posttest score averages in self-efficacy belief for ceramics training in the experiment group was significant or not, a significant difference in favor of posttest was found between the pretest-posttest scores.
2.	Following the t-test analysis made to test whether the difference between pretest-posttest score averages in self-efficacy belief for ceramics training in the control group was significant or not, a significant difference in favor of posttest was found between the pretest-posttest scores.
3.	Following the t-test analysis made to test whether the difference between pretest-posttest score averages in attitudes for ceramics training in the experiment group was significant or not, a significant difference in favor of posttest was found between the pretest-posttest scores.
4.	Following the t-test analysis made to test whether the difference between pretest-posttest score averages in attitudes for ceramics training in the control group was significant or not, a significant difference in favor of posttest was found between the pretest-posttest scores.  
5.	Following the t-test analysis made to test whether the difference between posttest score averages in self-efficiency belief in the experiment and control groups was also statistically significant or not, a significant difference could not be found between the posttest scores.
6.	Following the t-test analysis made to test whether the difference between  posttest score averages in attitude towards ceramics training, in the experiment and control groups was significant or not, a significant difference was found in the posttest scores in favor of the experiment group.
7.	Most of the students have indicated that ceramics training has developed their creativity. Furthermore, students have indicated that ceramics training was shaping the mud, that three-dimensional studies were made, that they enjoyed it, that it was fun, that it helped to develop manual skills, that it increased their interest in visual arts, that it made them happy, that it taught them to be patient and dissipated their stress.
8.	Most of the students have indicated that ceramics helped them to have a good time and that it developed their self-efficiency for ceramics training. Furthermore, it was stated that it helped students to learn the phases of ceramic works, that it provided them  recreational activities, made them develop their manual skills, gave them happiness and peace, that it made them develop a positive attitude towards the lesson, taught them how three dimensional studies are mentioned  and that it developed their  creativity.
9.	Most of the students have indicated that they encountered problems when they made engravings due to lack of tools and equipment. In addition, students have indicated that their habits were soiled during application, when they added mud, kneaded the mud and rolled out the mud, when they were pinching; rolling out to the mould and that time was not enough (the time length of the lesson was not enough).
10.	Most of the students have proposed that ceramics studies should be performed during the visual arts lesson. Furthermore, students have proposed that tools and equipment should be available, that the number of courses should be increased, different works should be performed, a painting atelier should be available and ceramic courses should be introduced to schools.