Akut büyük damar oklüzyonu olan ve mekanik trombektomi uygulanmış hastalarda optik sinir kılıfı çapının malign serebral ödem ve hemorajik transformasyon gelişiminde öngörü değeri
Signs of malignant cerebral edema and hemorrhagic transformation of the regenerative optic nerve gap in patients with acute large vessel occlusion and mechanical thrombectomy
Yazar: MERVE YELKEN
Danışman: DOÇ. DR. GAMZE TÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Şehir Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Çalışmamızdaki amacımız akut büyük damar oklüzyonu olan ve mekanik trombektomi uygulanmış hastalardan kötü prognozlu (malign serebral ödem ve hemorajik transformasyon gibi) hastaları önceden tahmin edebilmek ve tedavinin zamanlamasında yol gösterici olarak kullanmak için optik sinir kılıfı çapının (OSKÇ) ve optik sinir kılıfı çapı/ göz küresi transvers çapı oranının (OSKÇ/GTÇ) öngörüsel değerini araştırmaktır.

Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Ocak 2022-Aralık 2023 tarihleri arasında hastanemize başvurmuş inme hastaları arasından, internal karotis arter (İKA) ve orta serebral arter (OSA) oklüzyonu saptanan ve revaskülarizasyon amacıyla mekanik trombektomi yapılan hastalar dahil edilmiştir.  Bu hastaların başvuru sırasında çekilen beyin bilgisayarlı tomografi (BT) görüntüleri PACS sistemi üzerinden retrospektif olarak incelendi. Glob posteriorundan üç farklı seviye (3, 7 ve 10 mm) belirlendi. Bu üç seviyeden de OSKÇ değerleri manuel ölçüldü. Aynı zamanda GTÇ değerleri analiz edildi. Hastalar takiplerinde malign ödem, hemorajik transformasyon ve ilk 10 gün içerisinde exitus olma açısından ayrı ayrı gruplandırıldı ve her bir olay için OSKÇ ile OSKÇ/GTÇ değerleri karşılaştırıldı. Buna ek olarak hastalar Alberta Stroke Programme Early CT (ASPECT) skoruna göre iki gruba ayrıldı ve bu iki grup arasında prognoz açısından fark olup olmadığı analiz edildi.

Bulgular: Malign ödem gelişen ve gelişmeyen grup karşılaştırıldığında globun 10 mm posteriorundan yapılan OSKÇ (5,7 ± 0,54 vs 5,32 ± 0,57; p=0,006) ve OSKÇ/GTÇ (0,24 (0,23-0,26) vs 0,23 (0,21-0,25), p=0,01) ölçümleri anlamlı şekilde daha yüksek saptandı. Yapılan Receiver Operating Characteric (ROC) analizinin sonucunda malign ödem gelişen hasta grubunda globun 10 mm posteriorundan ölçülen OSKÇ ortalaması için cut-off değeri 5,37 mm olarak saptandı (duyarlılık %78, özgüllük %58, p=0,004; AUC=0,697).  10 mm OSKÇ/GTÇ oranı için cut-off değer 0,228 olarak saptandı (duyarlılık %82, özgüllük %42, p=0,013; AUC=0,671). Hemorajik transformasyon gelişen ve gelişmeyen grup karşılaştırıldığında globun 3 mm (6,7 ± 0,75 vs 6,28 ± 0,70,; p=0,01) ve 7 mm (5,9 (5,52-6,28) ve 5,55 (5,28-5,8); p=0,01) posteriorundan yapılan ölçümler anlamlı şekilde daha yüksekti. İlk 10 gün içerisinde mortal seyreden hastalar ile hayatta kalanlar karşılaştırıldığında her üç seviyeden (3 mm, 7 mm, 10 mm) ölçülen OSKÇ değerleri anlamlı şekilde daha yüksekti (sırasıyla p=0,006,; p=0,01,; p=0,02). ASPECT skoru düşük olan grupta prognozun daha kötü seyrettiği saptandı (p=0,006).

Sonuç: Çalışmamızda OSKÇ ve OSKÇ/GTÇ oranları malign ödem ve hemorajik transformasyon gelişen hastalarda anlamlı olarak yüksek saptanmış olup bu parametrelerin inme hastalarının takibinde prognostik bir belirteç olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Malign ödem ve hemorajik transformasyon gelişecek hastalar önceden belirlenerek erken tedavi ile mortalite azaltılabilir. Ayrıca ilk tanı esnasında ASPECT skoru düşük olan hastalarda prognozun daha kötü olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Akut inme, mekanik trombektomi, optik sinir kılıf genişliği, Bilgisayarlı Tomografi

Abstract:
Introduction and Objective: The aim of our study was to evaluate the optic nerve sheath diameter (ONSD) and optic nerve sheath diameter/eyeball transverse diameter ratio (ONSD/ETD) in patients with acute large vessel occlusion who underwent mechanical thrombectomy to predict patients with poor prognosis (such as malignant cerebral edema and hemorrhagic transformation) and to guide the timing of treatment.

Materials and Methods: Our study included stroke patients admitted to our hospital between January 2022 and December 2023 who were found to have internal carotid artery (ICA) and middle cerebral artery (MCA) occlusion and underwent mechanical thrombectomy for revascularization.  Brain CT images of these patients at admission were retrospectively analyzed through the PACS system. Three different levels (3, 7 and 10 mm) were determined from the posterior of globe. ONSD values were measured manually from these three levels. ETD values were also analyzed. Patients were grouped separately in terms of malignant edema, hemorrhagic transformation and death within the first 10 days and ONSD and ONSD/ETD values were compared for each event. In addition, patients were divided into two groups according to ASPECT score and the difference in prognosis between these two groups was analyzed.

Results: ONSD (5.7 ± 0.54 vs. 5.32 ± 0.57 p=0.006) and ONSD/ETD (0.24 (0.23-0.26) vs. 0.23 (0.21-0.25) p=0.01) measured 10 mm posterior of the globe were significantly higher in patients with and without malignant edema. As a result of the ROC analysis, the cut-off value for the mean ONSD measured 10 mm posterior of the globe in the group of patients with malignant edema was 5.37 mm (sensitivity 78%, specificity 58%, p=0.004; AUC=0.697).  The cut-off value for 10 mm ONSD/ETD ratio was 0.228 (sensitivity 82%, specificity 42%, p=0.013; AUC=0.671). When comparing the group with and without hemorrhagic transformation, measurements made 3 mm (6.7 ± 0.75 vs. 6.28 ± 0.70; p=0.01) and 7 mm (5.9 (5.52-6.28) vs. 5.55 (5.28-5.8); p=0.01) posterior of the globe were significantly higher. When patients who died within the first 10 days were compared with survivors, ONSD values measured from all three levels were significantly higher (p=0.006; p=0.01; p=0.02). The prognosis was worse in the group with lower ASPECT score (p=0.006).

Conclusion: In our study, ONSD and ONSD/ETD ratios were compared with malignant edema and hemorrhagic transformation were significantly higher in patients with malignant edema and hemorrhagic transformation, indicating that these parameters can be used as a prognostic marker in the follow-up of stroke patients. Patients who will develop malignant edema and hemorrhagic transformation can be identified in advance and mortality can be reduced with early treatment. In addition, it was found that the prognosis was worse in patients with a low ASPECT score at the time of initial diagnosis.

Keywords: Acute stroke, mechanical thrombectomy, optic nerve sheath diameter, Computed Tomography