Hemşirelik öğrencilerinin COVID-19 pandemisinde kendi kendine ilaç kullanım özellikleri
Characteristics of nursing students' self-medication in the COVID-19 pandemic
Yazar: AYŞE ÇİĞDEM ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇE DEMİR
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review

Özet:
Kendi kendine ilaç kullanımı dünya çapında yaygın bir uygulamadır ve bunun sonucu maddi,
manevi ve sağlık kayıpları olmaktadır. AraĢtırma COVID-19 pandemi sürecinde hemĢirelik
bölümü öğrencilerinin kendi kendine ilaç kullanım yaygınlığını ve etkileyen faktörleri
değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı nitelikte yapılmıĢtır. ÇalıĢma KırĢehir Ahi Evran
Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi hemĢirelik bölümünde 2020-2021 eğitim-öğretim
yılında, araĢtırmaya katılmayı kabul eden 560 öğrenci ile yürütülmüĢtür. AraĢtırmada evrenin
%61.40'ına ulaĢılmıĢtır. Veriler, araĢtırmacılar tarafından ilgili literatür incelenerek
oluĢturulan "Veri Toplama Formu" kullanılarak toplanmıĢtır. Verilerin analizinde, sayı,
yüzde, ortalama ve Ki-Kare testi kullanılmıĢtır. AraĢtırmaya katılan hemĢirelik öğrencilerinin
yarıdan fazlasının (%63,6) kendi kendine ilaç kullandığı, en sık oranda baĢ ağrısı, nezle/grip
ve menstruasyon ağrısı nedeniyle ilaç kullandıkları ve en sık kullanılan ilacın ağrı
kesici/analjezik (% 69,8) olduğu belirlenmiĢtir. HemĢirelik öğrencileri en çok kendi kendine
ilaç kullanma nedenleri önceden aynı ilacı kullanma (%56,2), ilaca iliĢkin tıbbi bilgiye sahip
olma (%26,8), ilacın evde mevcut olması (%26,8), önemsiz gibi görülen sağlık sorunu
(%16,8), sorunun acil olması (%14,6) ve pandemi süreci (COVID-19) nedeni ile (%13,4)
Ģeklinde belirlenmiĢtir. Öğrencilerin kendi kendine ilaç kullanma durumları ile
sosyodemografik özellikleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıĢtır
(p>0,05). Anne eğitim durumu ortaokul ve üstü olan öğrencilerin, evde eczane dolabında,
buzdolabında ya da dolapta ilaç bulunduran öğrencilerin kendi kendine ilaç kullanım oranının
daha fazla olduğu bulunmuĢtur. HemĢirelik öğrencilerin, kendi kendine ilaç kullanma oranı
oldukça yüksektir. HemĢirelik lisans eğitimi ders müfredatlarında kendi kendine ilaç 
kullanımı konusuna yer verilmelidir. Ayrıca, öğrenciler kendi kendine ilaç uygulamalarının
sonuçları konusunda eğitilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Kendi kendine ilaç kullanımı, hemĢirelik öğrencisi, ilaçlar.

Abstract:
Self-medication is a common application worldwide, resulting in financial, spiritual and
health losses. This descriptive study was conducted to assess self-medication prevalence in
nursing students in the COVID-19 pandemic and the influencing factors. The study was carried
out with 560 students who were receiving education in KırĢehir Ahi Evran University Faculty of
Health Sciences nursing department during the 2020-2021 academic year and agreeing to
participate in the study. In the study, 61.40% of the population was reached. The data were
collected using the "Data Collection Form" which was prepared by the researchers upon the
relevant literature review. In the data analysis, number, percentage, mean, and Chi-square test
were used. It was determined that more than half of the nursing students who participated in
the study (63.6%) applied to self-medication, they used medication mostly due to headache,
cold/flu and period pain and the most frequently used medication was analgesic (69.8%). The
most frequent self-medication reasons of the nursing students were taking the same drug
before (56.2%), having medical knowledge about the drug (26.8%), having the drug available
at home (26.8%), considering health problem unimportant (16.8%), having an emergency
situation (14.6%) and the pandemic (COVID-19) (13.4%). It was determined that there was
no statistically significant difference between the self-medication and sociodemographic
characteristics of the students (p>0.05). The students, whose mother's educational
background was secondary education and above and those who kept drugs in a medicine
chest, fridge or cupboard at home, had a higher rate of self-medication. The nursing students
had a very high rate of self-medication. It is recommended that nursing undergraduate
curricula include the subject of self-medication. In addition, it is recommended to train
students on the outcomes of self-medication. 
Keywords: Self-medication, nursing student, drugs.