Avrupa ülkelerinin rüzgar ve güneş enerjisi sektörlerinin enerji üretimi ve inovasyon ekonomik etkinliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the energy production and innovation economic activities of the wind and solar energy sectors of European countries
Yazar: GAYE DEMİRHAN BAŞBİLEN
Danışman: PROF. DR. FAZIL GÖKGÖZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Enerji = Energy ; İşletme = Business Administration
Dizin: Güneş enerjisi = Solar energy ; Rüzgar enerjisi = Wind energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources

Özet:
Birçok Avrupa ülkesinin 2050'ye kadar sıfır emisyonlu ülke hedefi
bulunmaktadır. Elektrik sektöründeki emisyonların azaltılması bu hedefe ulaşmada
önemli rol oynayacaktır. En gelişmiş iki yenilenebilir enerji kaynağı olan rüzgar ve güneş
için, Avrupa ülkeleri özelinde Süper Etkin Çıktı Odaklı Veri Zarflama Analizi ile yapılan
bu çalışmanın sonuçlarına göre Slovenya, İspanya, Hırvatistan ve Bulgaristan mevcut
kaynaklarını güneş enerjisinden elektrik üretiminde daha verimli kullanmaktadırlar bu
nedenle güneşe öncelik vermelidirler. Kuzey Avrupa ülkelerinde ise güneş enerjisi yatırım
ve işletme maliyetlerine dikkat edilmelidir. Dış ticaret dengesi özellikle güneş sektöründe
2021 ve 2022 boyunca ciddi şekilde negatife dönmüştür. Güneş enerjisinde, AR-GE
etkinliği açısından en etkin ülkeler Polonya, Slovakya, İsveç ve İspanya iken, rüzgar
enerjisinde ise, Polonya ve Türkiye'dir. Güneş enerjisinde inovasyon ekonomik
etkinliğinde lider ülke Hollanda rüzgar da ise rüzgar türbinleri üreticisi lideri
Danimarka'dır. Çalışmaya göre Avrupa'nın gelişmiş güneş ve rüzgar enerjisi pazarlarına
sahip büyük ülkeleri dışında da, yeni büyümekte olan sektörlere sahip daha küçük bütçe
ve insan kaynakları ile daha çok patent başvurusu yapmayı başaran ülkeler de AR-GE ve
inovasyon konusunda etkin olabilmektedirler.

Abstract:
Many European countries have a zero-emission country target by 2050. Reducing
emissions in the electricity sector will play an important role in achieving this goal. This
study was conducted with Super Efficient Output-Oriented Data Envelopment Analysis.
Two most developed renewable energy sources namely wind and solar in European
countries were studied with regards to generation efficiencies for European countries'
wind and solar sectors. The results show that Slovenia, Spain, Croatia and Bulgaria use their
existing resources more efficiently in generating electricity from solar. Therefore, it can
be suggested that for these countries, priority should be given to solar energy
development. In Northern European countries, solar energy investment and operating
costs should be kept under control. The foreign trade balance has turned seriously negative
throughout 2021 and 2022, especially in the solar sector. In solar energy, the most
effective countries in terms of R&D efficiency are Poland, Slovakia, Sweden and Spain,
while in wind energy, Poland and Turkey were the most efficient ones. The leading
country in innovation economic activity in solar energy is Netherlands while in wind the
leader is Denmark, the world leader in wind turbine manufacturing. According to the
study, apart from the large European countries with mature solar and wind energy markets, countries with newly emerging markets which manage to apply for more patents with smaller budgets and limited human resources can also be efficient in R&D and innovation.