Gluten hassasiyeti yatkınlığına neden olan polimorfizmlerin ağız sağlığı üzerindeki etkisi
Effect of polymorhisms caused by gluten sensitivity on oral health
Yazar: ÇİSEM ŞILAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BESTE TACAL ASLAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Tıp Bilimleri Ana Bilim Dalı / Oral Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Genetik = Genetics

Özet:
Tezin başlığı : Gluten Hassasiyeti Yatkınlığına Neden  Olan Polimorfizmlerin Ağız Sağlığı Üzerindeki Etkisi 
Öğrencinin Adı Soyadı : Çisem ŞILAR
Danışmanın Adı Soyadı : Dr. Öğr. Üyesi Beste Tacal ASLAN
Programın Adı :  Oral Biyoloji Yüksek Lisans Programı

Amaç: Araştırmamızın amacı vücudumuzun immün sisteminde görev alan proteinleri kodlayan genlerden; HLA-DQA1 rs2187668 ve HLA-DQ8 rs7454108 gen polimorfizm analizlerini Real-Time PCR tekniği ile analiz etmektir. Gluten hassasiyeti gibi durumlarla ilişkisi olduğu saptanan bu iki gende bulunan iki farklı polimorfik bölgenin ağız sağlığının önemli bir alanını kapsayan diş çürüğü ile ilişkisinin bulunup bulunmadığını incelemeyi hedeflemekteyiz. Çalışmamızda verilerin anlamlılığı durumunda hastalık için erken tanı ve önlem alınabilmesi için genetik testlerin ve çalışmaların öneminin vurgulanması hedeflenmiştir. 
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya katılan gönüllü bireyler arasındaki genotip dağılım ve allel frekanslarının analiz ve kontrolleri Ki-kare testi ile karşılaştırılacaktır. İstatiksel analizler için SPSS yazılımını kullanarak (Windows, SPSS, Chicago için sürüm 25.0,IL, ABD)  p< 0.05 değeri anlamlı kabul edilecektir. Araştırma sonuçları istatiksel olarak değerlendirilip, analiz edilecektir.
Bulgular: HLA-DQA1 rs2187668 polimorfizminin düşük ve yüksek risk grupları arasındaki genotip dağılımı ve allelik frekansı anlam olarak en az p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Düşük ve yüksek risk grupları arasında genotip (p=0,5859) ve allelik frekanslar (p=0,4692) açısından istatistikçe anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. HLA-DQ8 rs7454108 polimorfizminin düşük ve yüksek risk grupları arasındaki genotip dağılımı ve allelik frekansı anlam olarak en az p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Düşük ve yüksek risk grupları arasında genotip (p=0,4147) ve allelik frekanslar (p=0,1819) açısından istatistikçe anlamlı bir farklılık saptanmamıştır.
Sonuç: Çalışmamız gen-çevre etkileşimine bağlı çürük risk modellemesine dair yapılan çalışmalar arasında, HLA-DQA1 ve HLA-DQ8 gen polimorfizmlerini incelemesi açısından ilk çalışma olma özelliğine sahiptir. Elde edilen sonuçlar neticesinde düşük ve yüksek risk grupları  arasında  anlamlı farklılık saptanmamıştır. yapılan değerlendirme sonucunda bir 'çürük risk modeli' geliştirilmiş̧ ve erişkin bireylerdeki geçmiş çürük deneyimi (DMFT) gen-çevre etkileşimi ile açıklanmaya çalışılmıştır. Bulgular, daha önce yapılan araştırmalarla uyumlu olup, diş çürüğü ile diğer HLA alelleri arasında bir ilişki bulunmadığını desteklemektedir.

Abstract:
Title of Thesis : Effect of Polymorhisms Caused By Gluten Sensitivity on Oral Health 
Student Name, Surname: Çisem ŞILAR
Supervisor Name : Dr. Öğr. Üyesi Beste Tacal ASLAN
Program Name : Oral Biology Master's Program
Objective: The aim of our study is to analyze the HLA-DQA1 rs2187668 and HLA-DQ8 rs7454108 gene polymorphisms, which encode proteins involved in our immune system, using Real-Time PCR technique. We intend to investigate the relationship between these two different polymorphic regions found in these genes, which have been shown to be associated with immune-related conditions such as gluten sensitivity, and tooth decay, an important aspect of oral health. The aim of our study is to emphasize the importance of genetic testing and research for early diagnosis and prevention of diseases if the data proves to be significant. 
Materials and Methods: The genotype distribution and allele frequencies among the participating volunteer individuals will be compared and analyzed using the chi-square test. A significance level of p < 0.05 will be considered statistically significant for the statistical analysis. The research findings will be evaluated and analyzed accordingly. The statistical analysis will be performed using the SPSS software (Version 25.0 for Windows, SPSS, Chicago,IL,USA).
Results: The genotype distribution and allele frequencies of HLA-DQA1 rs2187668 polymorphism among low and high-risk groups were evaluated with a significance level of at least p < 0.05. No statistically significant difference was found in terms of genotype (p=0.5859) and allele frequencies (p=0.4692) between the low and high-risk groups. The genotype distribution and allele frequencies of HLA-DQ8 rs7454108 polymorphism were evaluated among low and high-risk groups with a significance level of at least p < 0.05. No statistically significant difference was found in terms of genotype (p=0.4147) and allele frequencies (p=0.1819) between the low and high-risk groups.
Conclusion: Our study is the first to examine HLA-DQA1 and HLA-DQ8 gene polymorphisms in the context of modeling caries risk based on gene-environment interaction. The results obtained show no significant difference between low and high-risk groups. In the evaluation conducted, a "caries risk model" has been developed, aiming to explain the past caries experience (DMFT) in adult individuals through gene-environment interaction.