Aterosklerozis obliterans ve tromboanjitis obliterans (TAO) hastalarının yaşam kalitelerinin karşılaştırılması
Comparison of wuality of life between patients with ASO and TAO from chronic obstructive arterial diseases
Yazar: ZEYNEP ŞENER
Danışman: PROF. DR. SEMİH BASKAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
VII. ÖZET Kronik tıkayıcı arter hastalıklarından Aterosklerozis obliterans (ASO) ve Tromboanjitis obliterans (TAO) Hastalarının Yaşam Kalitelerinin Karşılaştırılması Amaç: Buerger hastalığı ülkemizde sık karşılaşılan ve önemli oranda ekstremite kaybına neden olan bir periferik arter hastalığıdır. Genel olarak, patolojik özellikleri iyi tanımlanmış olmakla beraber, hastaların günlük yaşamlarına ve genel sağlık düzeylerine olan etkisi ve diğer bir periferik arter hastalığı nedeni olan aterosklerozla arasındaki, yaşam kalitesi açısından farkı konusunda yeterli bilgi bulunmamaktadır. Bu çalışmada sık karşılaşılan periferik arter hastalıkları etyoloj ilerinin lokal ve sistemik etkileri yarımda, yaşam kalitesi üzerine olan etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Hastalar ve yöntem: Alt ekstremitesinde Aterosklerotik yada Buerger hastalığına bağlı lezyonlar nedeni ile hastaneye başvuran hastalar risk faktörleri, semptomlar, fizik muayene bulguları kaydedilmiş ve kronik ekstremite iskemisi yönünden evrelendirildikten sonra yaşam kalite değerlendirmesi jenerik SF-36 testi ve damar hastalığına spesifik VASCUQOL testi yapıldıktan sonra gereken tedavi uygulanmıştır. Hastaların bu yandan vasküler yönden tedavileri devam ederken ve bu tedavilere vermiş oldukları yanıt ve komplikasyonlar kaydedilmiş ve yaşam kalitesi değerlendirmesi 6 ve 12. aylarda tekrarlanmıştır. 90Bulgular: Çalışmaya 47'si Aterosklerotik, 39' u ise Buerger hastalığı olan toplam 86 hasta dahil edilmiştir. Buerger hastaları daha genç, çoğu erkek ve tamama yakım sigara kullanan, daha az oranda diyabet ve hipertansiyon gibi ateroskleroz risk faktörlerine sahip ve temel olarak kritik ekstremite iskemisi belirti ve bulguları ile başvuran hastalardı. Buerger hastalarının yansından fazlasmda major yada minor geçirilmiş amputasyon vardı. Uygulanan tedaviler değerlendirildiğinde Aterosklerotik hastalarının çoğunda en sık uygulanan tedavi seçeneği ameliyat iken, Buerger hastalarında bu oran düşük olup prostaglandin tedavisinin ön planda olduğu gözlenmiştir. Yine Buerger grubunda hastaların yarıya yakınına küçük yada büyük amputasyon gerekmiştir. Başlangıçta yapılan yaşam kalitesi değerlendirmesinde gerek SF-36 gerekse vascuqol ölçeğinde ağrı parametresi Buerger hastalığı aleyhine çıkmış ve bu durum 6. aydaki kontrolde de devam etmiştir. Yaşam kalitesinde bozulma kronik ekstremite iskemisi evresi ile orantılıdır. Buna karşın sadece kritik ekstremite iskemisi olan hastalar değerlendirildiğinde, ki Buerger hastalarının tama yakım böyledir, yaşam kalitesi yönünden Ateroskleroz ve Buerger hastalığı arasında fark olmadığı belirlenmiştir. Öte yandan yapılan amputasyonlar yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Sonuçlar: Bu bulgulara göre genel olarak Buerger hastalığı yaşam kalitesini özellikle ağrı ölçeği açısından çok daha olumsuz etkilemekle beraber, kritik ekstremite iskemisi göz önüne alındığında gerek Ateroskleroz, gerekse Buerge hastalığı hastaların yaşam kalitelerini aynı oranda bozmaktadırlar. 91

Abstract:
VIII. ABSTRACT Comparison of wuailty of life between patients with ASO and TAO from chronic Obtructive arterial diseases. Objective: Buerger's disease, which causes a significant rate of limb loss, is a frequently encountered peripheric arterial pathology in our country. Although its pathologic features are well defined in general terms, there is no sufficient information about its effects on the daily life and general health status of the patients and its comparison with atherosclerosis (another common cause of peripheric arterial disease) in terms of quality of life. In addition to the local and systemic effects of the common peripheric arterial disease aetiologies, we aimed to study their impact on quality of life. Patients and Method: Risk factors, symptoms and physical examination findings of the patients who were admitted to our clinic with lesions on their lower extremities due to atherosclerosis or Buerger's disease, were recorded and after staging the chronic extremity ischameia, SF-36 generic test and VASCUQOL (specific to vascular pathologies) were applied and these patients were given appropriate treatment. While the treatment regimens were continuing, clinical response and complications were also recorded and the quality of life assesment was repeated in the 6th and 12th months. Results: A total of 86 patients, of whom 47 had atherosclerosis and 39 had Buerger's disease, were included in this study. Patients with Buerger's disease were younger and had a higher male/female ratio. Nearly all of them were smokers while the risk 92factors for atherosclerosis like diabetes and hypertension were less common among them. Their admittance were due mainly to the findings of critical ischaemia. More than a half of them had a history of previous minor and/or major amputations. When the treatment modalities were compared, operative approach was the most common treatment of choice in the atherosclerotic group. In the Buerger's disease group, operative treatment approaches were less common and medical intervention with prostaglandin was more prominent. Throughout the treatment and follow-up period, nearly half of the Buerger's disease cases underwent at least one minor and/or major amputation. In the baseline assesment, the patients in the Buerger's disease group had a worse score in both SF-36 and VASCUQOL scales and this difference was also significant in the 6th month assesment. Worsening in the quality of life was found to be correlated with the stage of chronic ischaemia. However, when solely the critical ischaemia cases were taken into account (almost all of the Buerger's disease cases had this), no significant difference between atherosclerosis and Buerger's disease groups was found in terms of quality of life. Furthermore, the amputations did significantly affect this parameter. Conclusions: Although Buerger's disease does worsen the quality of life more significantly, especially regarding the pain scales; these results show that both atherosclerosis and Buerger's disease affect the quality of life negatively in almost same rates when solely critical ischaemia is taken into account. 93