Mobil artırılmış gerçeklik uygulamalarının sosyal bilgiler öğretmen adaylarının coğrafya derslerindeki akademik başarıları ile bilişsel yüklerine etkisi
The effects of the mobile augmented reality implementations on social studies teacher candidates' academic achievements and cognitive loads in geography courses
Yazar: İBRAHİM EMRAH ÖZGÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. METE ALIM
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Coğrafya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Akademik başarı = Academic achievement ; Artırılmış gerçeklik = Augmented reality ; Bilişsel yüklenme = Cognitive load ; Coğrafya eğitimi = Geography education ; Mobil uygulama = Mobile application ; Mobil öğrenme = Mobile learning ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Ölçekler = Scales ; Öğretim teknolojileri = Instructional technologies

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, mobil artırılmış gerçeklik (MAG) uygulamalarının, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının; coğrafya derslerindeki akademik başarıları ile bilişsel yüklerine etkisini belirlemek ve MAG uygulamalarının coğrafya derslerinde kullanımına yönelik görüşlerini ortaya koymaktır.
Yöntem: Bu araştırmada, karma araştırma desenlerinden biri olan gömülü desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 güz yarıyılında, Atatürk Üniversitesi Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği lisans programının 2. sınıfında öğrenim gören toplam 74 (DG=39, KG=35) öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, öğretmen adaylarının akademik başarılarını belirlemek için Türkiye'de Yer Şekilleri Akademik Başarı Testi (TYABT), bilişsel yüklerini belirlemek için Bilişsel Yük Ölçeği (BYÖ), MAG uygulamalarının coğrafya derslerinde kullanımına yönelik görüşlerini belirlemek için ise MAG (Mobil Artırılmış Gerçeklik) Uygulamaları Görüş Anketi (MUGA) ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Araştırma sürecinde TYABT'den elde edilen verilerin analizinde bağımsız örneklemler t-testi ve bağımlı örneklemler t-testi, BYÖ'den elde edilen verilerin analizinde Mann-Whitney U testi, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının akademik başarıları ile bilişsel yükleri arasındaki ilişki düzeyini belirlemek amacıyla korelasyon analizi, MUGA verilerinin analizinde betimsel istatistikler ve yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. 
Bulgular:  Araştırmadan elde edilen bulgulara göre akademik başarı açısından deney grubu ve kontrol grubu ön test puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı, son test puanlarında ise deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte deney grubunun bilişsel yük düzeyinin kontrol grubunun bilişsel yük düzeyinden oldukça düşük olduğu ortaya çıkmıştır. Deney grubu ve kontrol grubunun akademik başarıları ile bilişsel yükleri arasında ortaya çıkan negatif yönlü ilişkinin anlamlı düzeyde olmadığı belirlenirken sosyal bilgiler öğretmen adaylarının MAG uygulamalarının coğrafya derslerinde kullanımı ile ilgili olumlu görüşlere sahip olduğu ortaya çıkmıştır. 
Sonuçlar: Araştırma sonucunda MAG uygulamalarının sosyal bilgiler öğretmen adaylarının coğrafya dersindeki akademik başarısını artırdığı ve bilişsel yüklerini düşük seviyede tutmada etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların coğrafya derslerinde MAG kullanımına yönelik görüşlerinin olumlu yönde olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Artırılmış gerçeklik, coğrafya öğretimi, öğretim teknolojisi, çoklu ortamla öğrenme, mobil öğrenme, bilişsel yük

Abstract:
Purpose: The purpose of this research is to determine the effects of Mobile Augmented Reality (MAR) applications on the academic achievements and cognitive loads of social studies teacher candidates in geography courses and to reveal their views on the use of MAR applications in geography courses.
Method: In this research, the embedded design, one of the mixed research designs, was used. The research study group consists of 74 (EG=39, CG=35) teacher candidates studying in the second year of Atatürk University Kazım Karabekir Education Faculty social studies teaching undergraduate program in the 2019-2020 fall semester. As the data collection tools, the Turkish Landforms Academic Achievement Test (TLAAT) was used to determine the academic achievements of pre-service teachers, the Cognitive Load Scale (CLS) was used to determine their cognitive load, and the MAR (Mobile Augmented Reality) Applications Opinion Questionnaire (MAOQ) and Semi-Structured Interview Form were used to determine their views on the use of MAR applications in geography courses. Independent samples t-test and dependent samples t-test were used to analyze the data obtained from TLAAT during the research process, the Mann-Whitney U test was used to analyze the data obtained from the CLS, Correlation Analysis was used to determine the relationship level between academic achievements and cognitive loads of social studies teacher candidates. Finally, descriptive statistics were used to analyze MAOQ data, and content analysis was used to analyze the data obtained from the semi-structured interview form.
Findings: According to the findings obtained from the research, there is no significant difference between the pre-test scores of the experimental group and the control group in terms of their academic achievement, on the other hand there is a significant difference in the post-test scores in favor of the experimental group. However, it was revealed that the cognitive load level of the experimental group was considerably lower than the control group. While it was determined that the negative relationship between the academic achievements of the experimental group and the control group and their cognitive load was not at a significant level, it was revealed that the social studies teacher candidates had positive opinions about the use of MAR applications in geography lessons.
Conclusions: As a result of the research, it was determined that MAR applications increased the academic achievements of social studies teacher candidates in geography lessons and were effective in keeping their cognitive load at a low level. In addition, it was determined that the participants' views on the use of MAR in geography lessons were positive.

Keywords: Augmented reality, geography education, instructional technology, multimedia learning, mobile learning, cognitive load