65 yaş üstü hastalarda abdominal ultrasonografi rutin taramada olmalı mı? /
Yazar: MURAT AYBERK AYTEMİZ
Danışman: DOÇ. DR. VOLKAN ATMIŞ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Geriatri = Geriatrics

Özet:
Amaç: Dünya genelinde artan yaşlı nüfus ile kronik hastalıkların sıklığı da artmaktadır. Bu yaş grubunda görülen hastalıklar arasında kardiyovasküler hastalıklar, endokrin hastalıklar, maligniteler ve abdominal organlara ait patolojiler önemli bir yer tutmaktadır. Özellikle abdominal organlarda meydana gelen yapısal ve fonksiyonel değişiklikler, bu bireylerde daha sık karşılaşılan sorunlar arasında yer almaktadır.   Transabdominal ultrasonografi (TAUSG),  invaziv olmayan, radyasyon içermeyen, ekonomik ve kolay uygulanabilir bir görüntüleme yöntemi olarak öne çıkmaktadır. Çalışmamızda 65 yaş üstü hastalarda rutin TAUSG ile taramanın gerekliliği araştırıldı. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya haziran 2024-ekim 2024 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi  Geriatri Bilim Dalı polikliniğine başvuran hastalar dahil edildi. Hastaların başvuru sırasında edinilen demografik bilgileri, başvuruda değerlendirilen geriatrik sendrom skorlamaları ve testleri, hastane elektronik kayıt sistemi üzerinden edinilen laboratuvar parametreleri ve TAUSG verileri incelendi.
Bulgular: Çalışmaya toplam 330 hasta dahil edildi. Hastaların %63,3'ü kadın ve yaş ortalaması 73,07 olarak görüldü. Örneklem büyüklüğü %50 prevalans baz alınarak bakıldığında ultrasonografi (USG) bulgularının tamamı evren oranından farklı bulundu. Bu hastalıklardan hepatosteatoz, kolelitiyazis, prostatomegali ve abdominal aort anevrizması(AAA) ile ilgili ileri inceleme planlandı. Çalışmamızda hepatosteatozun; yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi(VKİ), diyabetes mellitus(DM), baldır çevresi ve glikozillenmiş hemoglobin (HbA1c) ile ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulundu (sırasıyla, p<0,001, p=0,007, p<0,001, p<0,001, p=0,028, p=0,05).  Prostatomegalinin DM ile ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,03). AAA'nın erkek cinsiyette daha sık görüldüğü istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,009).
Sonuç: Öncesinde benzer bir çalışma bulunmadığı için %50 prevalans baz alınarak değerlendirme yapıldı. Bu sonuçlara göre TAUSG ile tarama önerisi yapmanın güvenilirliği düşüktür. 65 yaş üstü popülasyonda mortalite ve morbiditeyi azaltmak amacıyla,  hepatosteatoz ve karaciğer kitlelerinin saptanması açısından rutin TAUSG'yi öneriyoruz. Kolelitiyazis, nefrolitiyazis, böbrek kistleri, prostatomegali ve sürrenal kitle taraması içinse rutin TAUSG'nin gerekli olmadığını düşünüyoruz.

Abstract:
Objective: With the increasing elderly population worldwide, the frequency of chronic diseases is also increasing. Among the diseases seen in this age group, cardiovascular diseases, endocrine diseases, malignancies and abdominal organ pathologies have an important place. Structural and functional changes, especially in the abdominal organs, are among the more common problems encountered in these individuals. Transabdominal ultrasonography (TAUSG) stands out as a non-invasive, radiation-free, economical and easily applicable imaging method. In our study, we investigated the necessity of routine TAUSG screening in patients over 65 years of age.
Materials and Methods: Patients admitted to the outpatient clinic of the Department of Geriatrics, Ankara University Faculty of Medicine between June 2024 and October 2024 were included in the study. Demographic information obtained at admission, geriatric syndrome scores and tests evaluated at admission, laboratory parameters and TAUSG data obtained from the hospital electronic record system were analyzed.
Results: A total of 330 patients were included in the study. 63.3% of the patients were female and the mean age was 73.07 years. Based on a sample size of 50% prevalence, all ultrasonography (USG) findings were different from the population rate. Further investigations were planned for hepatosteatosis, cholelithiasis, prostatomegaly and abdominal aortic aneurysm (AAA). In our study, the association of hepatosteatosis with age, gender, body mass index (BMI), diabetes mellitus (DM), calf circumference and glycosylated hemoglobin (HbA1c) was statistically significant (p<0.001, p=0.007, p<0.001, p<0.001, p<0.001, p=0.028, p=0.05, respectively).  The association of prostatomegaly with DM was statistically significant (p=0.03). It was found to be statistically significant that AAA was more common in male gender (p=0,009).
Conclusion: Since there was no previous similar study, the evaluation was based on a prevalence of 50%. According to these results, the reliability of screening recommendation with TAUSG is low. In the over 65 population, we recommend routine TAUSG for the detection of hepatosteatosis and liver masses to reduce mortality and morbidity.  Routine TAUSG is not necessary to screen for cholelithiasis, nephrolithiasis, renal cysts, prostatomegaly and surrenal masses.