Özel öğretim kurumlarının yönetiminde neoliberal politikaların etkisine ilişkin okul müdürlerinin görüşleri
The views of school principals on the effects of neoliberal policies on administration process in private schools
Yazar: MEHMET SALİH UYAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KOCABAŞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Müdürler = Directors ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Okul yöneticileri = School administrators ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim kurumları = Special education institutions

Özet:
Bu çalışmada özel öğretim kurumlarında görev yapan okul müdürlerinin görüşleri ve deneyimleri temelinde, neoliberal politikaların özel okul yönetim süreçlerine olan etkileri incelenmektedir. Çalışma, neoliberal ekonomi politikalarının özel okul yönetim süreçlerine yansıyan boyutunu ele almakta ve yönetim süreçlerinin neoliberal politikalardan nasıl etkilendiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma desenlerinden birisi olan olgu bilim desenine göre gerçekleştirilen araştırmanın örneklemi, 2021-2022 eğitim-öğretim yılı içerisinde İstanbul ilinde özel okullarda görev yapan 10 okul müdürünün gönüllü katılımıyla oluşturulmuştur. Görüşme soruları yarı yapılandırılmış görüşme tekniğine uygun olarak 5 adet, açık uçlu olacak şekilde hazırlanmıştır. Tüm görüşmeler sonucunda yapılan veri analizinde 3 tema ve her tema için alt temalar ve kategoriler oluşturulmuştur. Araştırma sonuçları dünyada birçok farklı alanda değişimlere neden olan neoliberal politikaların, toplumsal yapının en önemli bileşenlerinden olan eğitimi de önemli derecede etkilediğini ortaya koymuştur. Küreselleşmenin etkisiyle birlikte eğitim bir tüketim tercihi olarak görülmeye başlanmış, sonuç olarak okul kurucuları, veliler ve rekabet edilen diğer okulların baskısı altında kalan okul müdürlerinin iş tanımlarıyla ilgili belirsizlik artmıştır. Belirsizliğin örgütsel stresin oluşmasında en önemli faktör olduğu düşünüldüğünde, özel okul yönetim süreçlerinde yaşanan belirsizliğin de eğitim sektörünün tamamını etkileyen olumsuz bir durum olduğu söylenebilir. Araştırmaya konu olan neoliberal politikaların özel okul yönetim süreçlerini nasıl etkilediğinin ortaya konulması, eğitim örgütlerinin işleyişinin olumsuz biçimde etkileyecek durumların önlenebilmesi açısından önemli görülmektedir. Bu bağlamda özel okul yöneticilerinin sorumluluk alanlarının netleştirilmesi, kurucular, veliler ve rakip okulların okul yöneticileri üzerindeki baskılarının dengelenmesi ve özel okullar arasındaki rekabetin eğitim süreçlerini olumsuz etkilemeyecek şekilde denetlenmesi önerilmektedir.

Abstract:
This study is carried out to analyze the effects of neoliberal policies on administration process in private schools based on the views and experiences of school principals. The aim of this study is to discuss the effects of neoliberal economy policies on administration process in private schools and it is carried out based on qualitative research method. The sample of the research was formed with the voluntary participation of 10 school principals working in private schools in Istanbul in the 2021-2022 academic year. Five, open ended interview questions were directed to the participants and the questions were prepared based on semi-structured interview method. Pattern coding of interview data generated several categories which were grouped under three main themes. The findings of the interviews indicate that neoliberal policies have caused change in many fields and the education known as the most important component in society has also been effected by those policies. With the impact of globalization education is perceived as a trading area and school principals' job definition became uncertain under the pressure of founders, parents and the competing schools. Since the uncertainty is the main cause of cooperation stress, it can be said that the uncertainties experienced in administration process in private schools have affected the whole education sector. It's of great importance to understand how neoliberal policy effects the administration process in private schools in order to avoid unwelcomed situations in educational institutions.  In this context, it is suggested that the area of responsibility of school principals should be clarified, the pressure of founders, parents and competitors on school administration should be balanced and the private schools should be inspected in order not to let the competition affects the education in general negatively.