İnsan saçının yaşa ve cinsiyete göre elektron mikroskobik olarak karşılaştırılması
Comparative electron microscopic analysis of human hair by age and gender
Yazar: ÖZKAN ÜZÜM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEJAT ÜNLÜKAL
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Mikroskopi-elektron taramalı = Microscopy-electron scanning ; Taramalı elektron mikroskobu = Scanning electron microscope

Özet:
İnsan saçı, kafa tası üzerinde bulunarak vücut ısısını koruma, güneşten gelen zararlı ultraviyole ışınların doğrudan saç derisi üzerindeki etkilerini azaltma ve kafaya alınan darbelerin şiddetini hafifletme gibi çok çeşitli koruyucu fonksiyonlara sahip olan kompleks biyolojik bir yapıdır. Saç telinin bileşimi, esas olarak proteinler, su, yağ, renk verici maddeler (pigmentler) ve çeşitli minerallerden oluşur.
 	Saç telinin morfolojik yapısı, bireyler arasında önemli ölçüde değişiklik gösterebilir; bu farklılıklar cinsiyet, yaş, saç yıkama ve kurutma yöntemleri, kullanılan saç bakım ürünleri ve iklim gibi çeşitli faktörlerden kaynaklanmaktadır. Bu faktörler, saçın mikroskobik yapısını ve dolayısıyla genel sağlığını ve dayanıklılığını etkileyerek farklı bireylerin saç telleri arasında belirgin yapısal farklılıklara neden olur.
Elektron mikroskopları, yüksek çözünürlükleri sayesinde bu yapısal farklılıkları ayrıntılı bir şekilde ortaya çıkarma kabiliyetine sahip olan ileri teknoloji cihazlardır(Karaduman 2017). Elektron mikroskopları, elektron demetlerini kullanarak görüntü oluşturur ve diğer mikroskop türlerinden çok daha yüksek çözünürlük sunar; bu durum, malzemelerin mikroskobik yapısal farklılıklarını daha net ve kesin bir şekilde görselleştirmeyi sağlar. Elektron mikroskopları temelde iki ana kategoriye ayrılır: taramalı elektron mikroskobu (SEM) ve geçirimli elektron mikroskobu (TEM). SEM, yüzey topografyasını ve kompozisyonunu analiz etmek için kullanılırken, TEM, ince kesitlerin iç yapısını incelemek için kullanılır.(Karaduman 2017) Bu çalışmanın amacı, farklı bireylerden toplanan saç tellerinin yapısal özelliklerini taramalı elektron mikroskobu (SEM) kullanarak incelemektir. Çalışmada, saç tellerinin çapı, aynı saç telinin farklı bölgelerindeki çap farklılıkları ve genel yapısal özellikleri yatay olarak analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen veriler, farklı kişilerin saç telleri arasındaki yapısal benzerlikler ve farklılıkları belirlemeye yönelik olacaktır. 

Bu araştırma, farklı bireylerden elde edilen saç tellerinin ortak ve özgün yapısal özelliklerini ortaya koyarak, saçın yapısını daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacaktır. Ayrıca, bu bilgiler insan saçının kalınlığına ve kütikül uzunluklarına bakılarak yaşının ve cinsiyetinin bulunabileceğini göstermiştir. Bu bağlamda, elektron mikroskopları ile yapılacak detaylı analizler, saç tellerinin mikroskobik düzeydeki yapısal özelliklerini ve bu özelliklerin bireyler arası varyasyonlarını belirleyerek, saçın genel sağlığı ve dayanıklılığı hakkında kapsamlı bilgi sunmuştur.

Abstract:
Human hair is a complex biological structure that has a wide range of protective functions, such as maintaining body temperature by being located on the skull, reducing the direct effects of harmful ultraviolet rays from the sun on the scalp, and mitigating the severity of blows to the head. (Murt) The composition of the hair strand consists mainly of proteins, water, oil, pigments, and various minerals (Erdin 1987, UKŞAL 2004). The morphological structure of the hair strand can vary significantly between individuals; these differences are due to various factors such as gender, age, hair washing and drying methods, hair care products used, and climate (UKŞAL 2004). These factors affect the microscopic structure of the hair and therefore its general health and durability, causing significant structural differences between the hair strands of different individuals. (Erdin 1987)

Electron microscopes are advanced technology devices that have the ability to reveal these structural differences in detail thanks to their high resolution (Karaduman 2017). Electron microscopes create images using electron beams and offer much higher resolution than other types of microscopes; this allows for a clearer and more precise visualization of microscopic structural differences in materials. Electron microscopes are basically divided into two main categories: scanning electron microscope (SEM) and transmission electron microscope (TEM). While SEM is used to analyze surface topography and composition, TEM is used to examine the internal structure of thin sections. (Karaduman 2017) The aim of this study is to examine the structural properties of hair strands collected from different individuals using scanning electron microscope (SEM). In the study, the diameter of the hair strands, diameter differences in different regions of the same hair strand, and general structural features were analyzed horizontally. The data obtained as a result of the study will be aimed at determining the structural similarities and differences between the hair strands of different individuals.

This research will contribute to a better understanding of the structure of hair by revealing the common and unique structural features of hair strands obtained from different individuals. In addition, this information has shown that age and gender can be determined by looking at the thickness and cuticle length of human hair. In this context, detailed analyses with electron microscopes have provided comprehensive information about the general health and durability of hair by determining the structural features of hair strands at the microscopic level and the variations of these features between individuals