Salisilik asidin tuzlu koşullarda kültüre alınmış patlıcan (Solanum melongena L.) embriyolarında gelişim ve bazı fizyolojik parametreler üzerine etkilerinin incelenmesi
Determining the effects of salicylic acid on growth and some physiological parameters of cultured eggplant (Solanum melongena L.) embryos under saline conditions
Yazar: ÖZGE HORASAN
Danışman: PROF. DR. RUKİYE TIPIRDAMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışmada, tuz, salisilik asit ve tuz+salisilik asit koşullarında kültüre alınmış patlıcan (Kemer ve Mardin Kızıltepe çeşitleri) embriyolarının gelişim ve bazı fizyolojik özellikleri araştırılmıştır. 32 günlük tohumlardan izole edilen embriyolar farklı kombinasyonlarda tuz ve SA içeren MS ortamlarına dikilmiştir. 25±1?C'de 21 günlük inkübasyon süresinin ardından bitkiciklerin çimlenme yüzdeleri, gövde ve kök uzunlukları, yaş ve kuru ağırlıkları, fotosentetik pigment, prolin, MDA, Na+, K+, Ca+2 and Cl- içerikleri ölçülmüştür. Çimlenme yüzdesi, her iki çeşitte de tüm uygulamalardan en az etkilenen parametre olarak bulunmuştur. Diğer yandan, fide döneminin tuz ve tuz+SA uygulamalarına karşı daha hassas olduğu gözlenmiştir. Tuz uygulanan bitkiler gelişim açısından hafif bir düşüş göstermişken, tuz ile birlikte ya da tek başına SA uygulamaları kontrol ve sadece tuz uygulanmış gruplara oranla daha belirgin bir düşüşe neden olmuştur. Tuz uygulamaları gövde boyunda azalmaya neden olurken, kök uzamasını arttırmıştır. SA ve SA+tuz uygulanmış gruplar kök gelişimde önemli bir inhibisyon göstermişlerdir. Genel olarak gelişim üzerinde en güçlü inhibisyon 150?M SA içeren gruplarda meydana gelmiştir. Klorofil a, b ve karotenoid miktarları tuz uygulanmış bitkilerde azalış göstermiştir. Buna karşılık, SA uygulamaları klorofil a ve karotenoid miktarını arttırırken, klorofil b miktarında azalmaya neden olmuştur. Prolin miktarı her iki çeşitte de 150mM NaCl+150?M SA uygulamasında güçlü bir artış göstermiştir. SA ve tuz+SA uygulamaları, MDA miktarında artış ile sonuçlanmıştır. Tuz uygulanmış bitkiciklerde dokuların Na+ ve Cl- miktarları artış gösterirken, Ca+2 ve K+ seviyelerinde azalma meydana gelmiştir. Genel olarak, tuzun iyonik dengeler üzerinde yarattığı bu etkiye SA'nın iyileştirici herhangi bir katkısı bulunmamıştır. Ayrıca tek başına SA uygulamaları da iyon alımı ve iyonik dengeler üzerinde negatif bir etki yaratmıştır. Sonuç olarak, embriyoların gelişme sürecinde tuz ile birlikte ya da tek başına uygulanan SA'nın gelişme ve fizyolojik özellikler üzerindeki olumsuz etkileri ve bunların olası nedenleri tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, growth and some physiological traits of eggplant (cv. Kemer and cv. Mardin Kızıltepe) embryos cultured under saline, salicylic acid and salt with salicylic acid conditions were investigated. Embryos isolated from 32 days old seeds were transplanted to MS medium containing different salt and SA combinations. After an incubation period of 21 days at 25±1?C, plantlets were harvested and germination percentage, shoot and root lengths, fresh and dry weights, photosynthetic pigment, proline, MDA, Na+, K+, Ca+2 and Cl- contents were recorded. Germination percentage appeared to be the least effected parameter among all treatments for both cultivars. On the other hand, seedling stage was found to be more sensitive to salt and salt+SA treatments. While growth of salt treated plants showed a slight decrease in development compared to control plants, SA with or without salt treatment caused a significant decrease when compared to both control and just salt treated plants. Salt treatments caused a reduced shoot growth but enhanced root elongation. SA and salt+SA treated groups showed a serious inhibition in root development. Strongest overall growth inhibiton was observed in the groups containing 150?M SA. Salt treated plants were found to be having reduced levels of chlorophyll a, b and carotenoids. Distinctively, SA treatments enhanced chlorophyll a and carotenoid contents but had a reducing effect on chlorophyll b. A burst in proline content was found in both cultivars specifically at 150mM NaCl+150?M SA. SA and salt+SA treatments resulted in higher levels of MDA. In salt treated plantlets, while Na+ and Cl- contents of tissues were induced, Ca+2 and K+ levels were lowered. Generally SA was not found to be alleviating those salt spesific effects on ions. Also SA itself negatively affected the ion uptake and ionic balance of tissues. As a result, negative effects of salicylic acid individually and accompanied with salt stres on the growth and some physiological traits during the developmental stage of eggplant embryos and their possible reasons were discussed.