Van ili meşe ormanlarının Cynipini (Hymenoptera: Cynipidae) faunası
Cynipini (Hymenoptera: Cynipidae) fauna of Van province oak forests
Yazar: GAMZE BOZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞÜKRAN OĞUZOĞLU
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışma, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı'nda "Yüksek Lisans Tezi" olarak 2023-2024 yıllarında, Van ili meşe ormanlarında gal oluşumuna neden olan Cynipini türlerinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. 

Çalışma alanında üç lokasyonda (Gevaş-Değirmitaş, Gevaş-İnköy ve Çatak) toplam altı örnek alanda çalışma yürütülmüştür. Örnek alanların belirlenmesinde meşe ormanların yoğun olduğu ve yükselti gibi farklı ekolojik özellikteki alanlar olmasına dikkat edilmiştir. Örnek alanlardaki meşe türlerinin (Quercus infectoria subsp. boissieri, Q. libani, Q. petraea subsp. pinnatiloba ve Q. robur subsp. pedunculiflora) gövde, genç sürgün, palamut, yaprak ve çiçek gibi farklı kısımlarındaki galler toplanarak laboratuvara getirilmiştir. Galler morfolojik özelliklerine göre ayrılmış ve gal sayıları ile galin bulunduğu bitki kısmı ve konukçu bitki türü ile toplama tarihi ve koordinat, yükselti, eğim, bakı, yamaç konumu kaydedilmiştir. Çalışmada 10 cinse ait toplam 50 gal arısı türü tespit edilmiştir. Türlerin %40'ını Andricus türleri oluşturmuştur. Türlerin 40 adedi Van ili için ilk kez tespit edilmiştir. Konukçu ağaç türlerindeki en fazla gal arısı türü 31 tür ile Q. robur subsp. pedunculiflora'da, en az 8 tür ile Q. libani'de bulunmuştur. Gal yoğunluğu en fazla olan türler Neuroterus quercusbaccarum (1448 adet), N. anthracinus (765 adet) ve Cynips quercusfolii (612 adet) olmuştur. Lokasyona göre gal yoğunluğu ise en fazla Gevaş-Değirmitaş lokasyonunda, en az ise Gevaş-İnköy lokasyonunda bulunmuştur. 

Bu çalışma ile Van ili Cynipini faunasına 40 türün eklenmesi ile Doğu Anadolu Bölgesi hem bölge Cynipini faunasına önemli katkılar yapılmış hem de bölgenin tür zenginliği ortaya koyulmuştur.

Abstract:
This study was conducted as a "Master's Thesis" in the Department of Forest Engineering at Isparta University of Applied Sciences, Graduate School of Education, between 2023 and 2024, with the aim of identifying Cynipini species causing gall formation in oak forests in Van province.

The study was conducted in three locations (Gevaş-Değirmitaş, Gevaş-İnköy, and Çatak) within the study area, with a total of six sample sites. When selecting the sample areas, attention was paid to areas with dense oak forests and different ecological characteristics such as elevation. Gall samples were collected from various parts of oak trees in the sample areas (including Quercus infectoria subsp. boissieri, Q. libani, Q. petraea subsp. pinnatiloba, and Q. robur subsp. pedunculiflora), including stems, young shoots, acorns, leaves, and flowers, and brought to the laboratory. The galls were separated based on their morphological characteristics, and information such as the number of galls, the part of the plant where the gall was found, the host plant species, collection date, coordinates, elevation, slope, aspect, and slope position were recorded. A total of 50 gall wasp species belonging to 10 genera were identified in the study. Andricus species accounted for 62% of the species, with 40 species being first recorded in Van province. The oak tree species with the highest number of gall wasp species was Q. robur subsp. pedunculiflora with 31 species, while the lowest was Q. libani with 8 species. The species with the highest gall density were Neuroterus quercusbaccarum (1448 individuals), N. anthracinus (765 individuals), and Cynips quercusfolii (612 individuals). Gall density was highest in the Gevaş-Değirmitaş location and lowest in the Gevaş-İnköy location.

This study has made significant contributions to the Cynipini fauna of Van province by adding 40 species. It has also highlighted the species richness of the Eastern Anatolia Region, thus making important contributions to the regional Cynipini fauna.