Türkiye'de devletçilik uygulamaları (1929-1939)
Etatism practices in Turkey (1929-1939)
Yazar: NUSRET ERCE BATUR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET EMİN YAMAN
Ankara Üniversitesi / Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ekonomi = Economics ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Devletçilik = Etatism

Özet:
Türkiye'de 1929-1939 yılları arasında, dönemin içsel ve dışsal koşulları nedeniyle karşılaşılan ekonomik zorlukların üstesinden gelip, ekonomik bağımsızlığa ulaşmak için devletçilik etkin bir politika aracı olarak kullanılmıştır. Çalışmamızda söz konusu dönemdeki devletçilik uygulamaları, iktisadi boyut esas alınarak, incelenmiş; oluşum koşulları, sonuçları ve sonraki döneme etkileri anlatılmıştır. Tezin araştırma aşamasında, öncelikli olarak savaş sonrası dönemin ekonomik görünümü incelenmiş, devletçiliğin ülkeyi düze çıkaracak bir politika aracı olarak kullanılmasının temellerini hazırlayan nedenler sorgulanmıştır. Dünya Ekonomik Bunalımı'nın Türkiye'ye yansımaları ve seçilen ekonomik politikalar üzerindeki etkisi de araştırmamızın önemli bir bölümünü oluşturmuştur.Devletçilik Türkiye'de hala tartışılan bir kavramdır. Yaptığımız incelemeler, dönemin devletçilik uygulamalarının ideolojik kaynaklı, önceden planlanıp uygulamaya konulan bir sistem değil, pragmatik bir çözüm olarak benimsendiğini göstermektedir. Cumhuriyetin ilk yıllarında amaçlanan sanayileşme, hızlı kalkınma ve ekonomik bağımsızlık hedeflerine 1930'lara gelindiğinde hala ulaşılamamıştır. Savaş yorgunu halk, zorlu ekonomik koşullarla giderek mutsuzlaşmıştır. 1923-1929 yılları arasında uygulanan liberal politikaların gelişmiş ülkeleri yakalamakta yeterli olmadığı görülmüş, bu politikalarda ısrar edildiği müddetçe rejimin temellerinin zayıflayacağı da anlaşılmıştır. Bu durum, iktisat politikalarında köklü bir değişikliği kaçınılmaz hale getirmiş ve böyle bir ortamda devletçilik çıkış yolu olarak görülmüştür. Ancak, devletçi politikalar sistemli ve standart bir şekilde uygulanmamış, sektörlerin ihtiyaçlarına göre farklılık göstermiştir. Bütün bunlardan çıkardığımız sonuç, 1929-1939 yılları arasında Türkiye'de devletçiliğin teorik ve ideolojik bir yaklaşımla değil, günün koşullarında gerekli görüldüğü için, pragmatik bir yaklaşımla kullanıldığıdır

Abstract:
Etatism had been used as an effective political instrument in Turkey between 1929 and 1939 in order to achieve economic independence by overcoming the economic difficulties stemming from the internal and external circumstances. This study examines the etatism practices, mainly from the economic perspective, during the above mentioned period, and explains the underlying factors, outcomes, and effects on the subsequent period. The author primarily analyses the post-war economic situation and questions the events that lead to etatism as a remedy to the economic problems of the country. The Great Depression?s effects on Turkey and on the choice of economic policies constitute another essential part of our study.Etatism has been a disputable concept in Turkey. Our research showed that the use of etatism as an economic policy between 1929 and 1939 was not ideological or a pre-planned system but it was a pragmatic solution. The goals of industrialization, rapid development and economic independence aimed at the first years of Turkish Republic, could not be achieved till 1930s. Turkish nation, exhausted by the war, got more and more discontent due to bad economic condition. It was understood that the liberal economic policy applied between 1923 and 1929 was not sufficient to catch up with the developed countries and that insisting on using liberal policies would weaken the regime. A radical shift in economic policy approach became indispensable and etatism was seen as a way out in such a situation. However, etatism was not applied systematically and uniformly; and applications varied according to the needs of different industries. Therefore, we conclude that etatism was not used with an ideological but used with a pragmatic approach to answer the needs of the day in Turkey between 1929 and 1939.