Gazetecilik etiğinin sınırları üzerine tarihsel ve eleştirel bir değerlendirme: Türkiye örneği
A critical and historical reappraisal of the limits of journalism ethics: The case of Turkey
Yazar: OĞUZHAN TAŞ
Danışman: PROF. BÜLENT ÇAPLI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Basın = Press ; Basın ahlakı = Press ethics ; Etik = Ethics ; Gazetecilik = Journalism ; Profesyonellik = Professionalism ; Sosyal sorumluluk = Social responsibility

Özet:
Bu çalışmada, profesyonel gazetecilik anlayışını, siyasal basının yerinden edilmesiyle işaretlenen demokratik bir zafer olarak resmeden liberal gazetecilik etiği anlayışına karşı çıkılmakta, gazetecilik etiği ilke ve normlarının ideolojik içerimlerine dikkat çekilmektedir. Bu amaç doğrultusunda Türkiye'den seçilen özgül örnekler üzerinden gazeteciliğin etik nosyonuna ilişkin bir analiz yapılmaktadır.İlk kesimde öncelikle, gazeteciliğin modern ve profesyonel bir pratik olarak yükselişi incelenmekte, onaltıncı yüzyıldan yirminci yüzyıl ortalarına kadar, İngiliz ve Amerikan gazetecilik geleneklerinin toplumsal, ekonomik ve söylemsel oluşumunun izleri sürülmektedir. Kesimin ikinci bölümünde, toplumsal sorumluluk nosyonu ve normatif basın kuramlarının ayrıntılı bir eleştirisi yapılmaktadır. Birinci kesimin son bölümünde ise, profesyonel etik, gazetecilik etiği kodları ve sorumluluk kavramı ekseninde yapılan kuramsal tartışmalara yer verilmektedir.Çalışmanın ikinci kesimini oluşturan Türkiye incelemesi, Osmanlı Devleti'nden 1990'lara kadar olan süreçte, Türkiye'de gazetecilik etiğinin tarihsel temellerine ilişkin bir analizle açılmaktadır. Yer verilen iki örnek incelemede ise, gazetelerin okurlarına promosyon vermeyi gazeteciliğin asli faaliyetlerinden biri olarak nasıl meşrulaştırdıkları ve Doğan Medya Grubu'nun geliştirdiği etik kodların ve profesyonelleşme stratejisinin nasıl bir gazetecilik anlayışına dayandığı sorgulanmaktadır.

Abstract:
This study is an attempt to challenge the liberal perspectives on journalism ethics. By problematising the approaches celebrating ?professional journalism? as a democratic triumph over the displacement of political press, it aims at disclosing the underlying ideological implications of journalistic codes and norms. In order to do so, the study analyses the notion of journalism ethics by looking into the specific cases chosen from Turkey.The first chapter of the study starts off by delving into the historical conditions behind the emergence of journalism as a professional and modern practice by tracing back various social, economic and discursive formations of British and American journalistic traditions from 16th to the mid-20th centuries. While problematising the notion of social responsibility is the main theme of the second part of this chapter, it concludes with a theoretical debate on professional ethics, journalistic codes and the concept of responsibility.The second chapter firstly offers a critical reappraisal of the historical foundations of journalism ethics in Turkey from the Ottoman press to the 1990s. Then it is followed by two cases studies, (1) looking into the ways in which mainstream Turkish newspapers legitimised offering promotions to their own audiences as a practice central to the journalistic field, (2) analysing Dogan Media Group?s ethical codes and its strategy for professionalism.