Doğum eyleminin ikinci evresinde fundal basınç uygulaması, anne ve bebek sağlığına etkisi
Using uterine fundal pressure on the second stage of labor, the effect of fundal pressure on maternal-fetal health
Yazar: SEMRA PINAR
Danışman: PROF. DR. ZEKİYE KARAÇAM
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Anneler = Mothers ; Basınç = Pressure ; Bebekler = Infant ; Doğum = Delivery ; Ebe hemşireler = Nurse midwives ; Ebeler = Midwives ; Fundus oculi = Fundus oculi ; Hasta bakımı = Patient care ; Uterus = Uterus

Özet:
Araştırma Bursa İli'ne bağlı bir araştırma ve uygulama hastanesinde doğum eyleminin ikinci devresinde fundal basınç uygulaması, anne ve bebek sağlığına etkisini incelemek amacı ile analitik-kesitsel olarak yapılmıştır. 
Araştırmaya Haziran-Ekim 2014 tarihlerinde, olasılıksız örnekleme tekniği ile belirlenen, gebeliğinin 37-42 haftasında olan, çoğul gebeliği bulunmayan, bebeği verteks prezentasyonunda olan, en az ilkokul mezunu, Türkçe konuşup anlayabilen ve çalışmaya katılmayı kabul eden 350 kadın alınmıştır. Araştırma verileri araştırmacı tarafından geliştirilen gebeyi tanıtıcı bilgi formu, doğum eylemi gözlem formu ve Doğum Duygulanım Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, t-testi, ki-kare, Mann Whitney U testi, güvenilirlik ve lojistik regresyon analizleri kullanılmıştır.
Çalışmaya katılan kadınların %30,6'sına fundal basınç uygulandığı gözlenmiştir. Fundal basıncın kadınlara daha çok ön kol ve yumruk kullanılarak uygulandığı, uygulamanın ortalama süresinin 23,82±19,71 sn ve ortalama uygulanma sayısının 4,68±3,54 kez olduğu saptanmıştır. Doğum sonrası, fundal basınç uygulanan kadınların %29,91'i fundal basınç sırasında acı hissettiğini, %28,04'ü bu uygulamanın doğumu kolaylaştırdığını ve yardım ettiğini ifade etmişlerdir. Araştırmanın lojistik regresyon analizi sonuçları doğum eyleminin ikinci devresinin uzunluğu ve epizyotomi uygulanması ile fundal basınç uygulaması arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki olduğunu gösterirken, primipar olma ile fundal basınç uygulaması arasında negatif bir ilişkinin olduğunu göstermiştir. 
Bu araştırma fundal basıncın bebek sağlığını etkilemediği, ancak anne sağlığına ilişkin bazı olumsuz sonuçlarının olduğunu ortaya koymuştur. Literatürde de bu uygulamanın yapılmaması gerektiği verilerine dayalı olarak, sağlık çalışanlarının fundal basıncın rutin uygulamalar içinde yer almaması gerektiği konusunda bilgilendirilmeleri, sağlık kurumlarının bu konuda uygulama rehberi geliştirmeleri ve kullanmaları ile anne-bebek sağlığının gelişimine katkı sağlanabilir.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the usage of uterine fundal pressure on the second stage of labor and to examine the effect of fundal pressure on maternal-fetal health. 
An analytic, cross-section study was conducted between June 2014 and October 2014 at an educational and training hospital in Bursa. The pregnant women were selected with convenience sampling method. Sample size was 350 women and all participants were between 37 and 42 weeks of gestation with fetal vertex position, without multiple gestations, at least graduated from primary school and could speak Turkish. All women agreed to participate in the study. The study data were collected by the pregnant descriptive information form, labour and delivery observation form and Labor Agentry Scale. To evaluate the statistics; t-test, chi-square, Mann Whitney U test, reability analysis and logistic regression test were used. 
Of pregnant women, 30,6% were received fundal pressure. Fundal pressure was performed by mostly forearm and fist. The mean of application time was 23,82±19,71 seconds and mean of application score was 4,68±3,54 times. After delivery, 29,91% of women who were received fundal pressure said that "it was painful" and 28,04% of them  said that "it was helpful for delivery". A logistic regression analysis on the data demonstrated that duration of second stage of labor and episiotomies were significantly positive associated with uterine fundal pressure. And being primipara was significantly negative associated with uterine fundal pressure. 
This study is demonstrated that fundal pressure is not affected on the fetal-health but had adverse consequences on maternal-health. According to the literature, this practice should not be used and giving information to health professionals about it is not a routine practice, improving a guide about application of fundal pressure on the second stage of labor by health organizations might contribute to the maternal-fetal health.