Ruhsal bozukluğa sahip bireylere bakım veren hemşirelerin vicdan ve merhamet algılarının incelenmesi
Examination of conscience and compassion perceptions of nurses caring for people with mental disorders
Yazar: AYŞE TAMER ŞİŞMAN
Danışman: PROF. DR. MAHİRE OLCAY ÇAM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing

Özet:
Ruhsal Bozukluğa Sahip Bireylere Bakım Veren Hemşirelerin Vicdan Ve Merhamet Algılarının İncelenmesi
Amaç: Ruhsal bozukluğa sahip bireylerin kendilerini yeterli şekilde ifade edemeyişi onlara bakım veren hemşirelerin hemşirelik bakımında vicdan ve merhameti ne kadar kullandığını etkileyebilmektedir. Bu çalışmada ruhsal bozukluğa sahip bireylere bakım veren hemşirelerin özelliklerinin  vicdan ve merhamet algıları üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Yöntem: Çalışma Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'nde gerçekleşmiştir. Çalışmanın evrenini bu hastanede çalışan tüm hemşireler oluşturmaktadır. Çalışmaya 150 hemşire katılmıştır. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Vicdan Algısı Ölçeği", "Merhamet Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler Mart-Ağustos 2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Veriler, SPSS 22.0 istatistik programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Tanıtıcı bilgilerin istatistik sonuçları için frekans ve yüzde analizlerinden, ortalama ve standart sapma istatistiklerinden, parametrik yöntemlerden, pearson korelasyon ve lineer regresyon analizlerinden, t-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova) ve post hoc (Tukey, LSD) analizlerinden faydalanılmıştır. Bağımsız değişkenlerin birbiri üzerine etkilerini azaltıcı ve her bağımsız değişkenin hata paylarından kaynaklanan modele etkilerini azaltmak üzere stepwise regresyon analizi uygulanmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin %38'i 40-44 yaş aralığında ve %72'si kadın, %69'u lisans mezunu ve %72'si evlidir. Hemşirelerin Vicdan Algısı Ölçeği'nden aldıkları puan ortalaması 55,827±9,469'dur ve Merhamet Ölçeği'nden aldıkları puan ortalamsı 97,327±11,753'tür. Hemşirelerin vicdan algısının merhamet üzerinde etkisi olduğu belirlenmiştir (F=74,526; p=0,000<0.05). Vicdan algısı, merhamet düzeyini arttırmaktadır (ß=0,579). Bağımsız değişkenler ile merhamet algısı arasındaki neden sonuç ilişkisini belirlemek üzere yapılan stepwise regresyon analizi anlamlı bulunmuştur (F=34,264; p=0,000<0.05).
Sonuç: Hemşirelerin vicdan algısı toplam puanı ile ilişkili değişkenler; cinsiyet, yaş, çalışma şekli, işten memnuniyet duyma, empati kurma ve hastanın acı çekmesinden etkilenme düzeyidir. Hemşirelerin merhamet toplam puanı ile ilişkili değişkenler ise; cinsiyet, çalışma şekli, işten memnuniyet duyma, empati kurma ve hastanın acı çekmesinden etkilenme düzeyidir. Araştırmaya katılan hemşirelerin vicdan algısının merhameti etkilediği belirlenmiştir. Ruhsal bozukluğa sahip bireylere bakım veren hemşirelerin vicdan ve merhamet algılarının orta düzeyde olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler; Vicdan; merhamet; psikiyatri hemşiresi; ruhsal bozukluk; hemşirelik bakımı; ruh sağlığı hastanesi

Abstract:
Abstract
Examination of Conscience and Compassion Perceptions of Nurses Caring for People with Mental Disorders
Aim: The inability of individuals with mental disorders to express themselves adequately may affect how much the nurses who care for them use conscience and compassion in nursing care. In this study, it was aimed to determine the effects of the characteristics of nurses who care for individuals with mental disorders on their perceptions of conscience and compassion.
Method: The study was carried out in Manisa Mental Health and Diseases Hospital. The universe of the study consists of a ll nurses working in this hospital. 150 nurses participated in the study. "Descriptive Information Form", "Conscience Perception Scale", "Compassion Scale" were used to collect data. Data were collected between March and August 2022. The data were evaluated using the SPSS 22.0 statistical program. Frequency and percentage analyses, mean and standard deviation statistics, parametric methods, pearson correlation and linear regression analyses, t-test, one-way analysis of variance (Anova) and post hoc (Tukey, LSD) analyses were used for descriptive statistical results. Stepwise regression analysis was applied to reduce the effects of independent variables on each other and to reduce the effects of each independent variable on the model resulting from the margin of error.
Results: 38% of the nurses participating in the research are in the 40-44 age range, 72% are women, 69% are undergraduate graduates and 72% are married. The mean score of the nurses from the Perception of Conscience Scale is 55.827±9.469, and the mean score they got from the Compassion Scale is 97,327±11,753. It was determined that nurses' perception of conscience had an effect on compassion (F=74.526; p=0.000<0.05). The perception of conscience increases the level of compassion (ß=0.579). The stepwise regression analysis performed to determine the cause-effect relationship between the independent variables and the perception of compassion was found to be significant (F=34.264; p=0.000<0.05).
Conclusion: Variables associated with nurses' total score of perception of conscience; gender, age, working style, job satisfaction, empathy, and the level of being affected by the patient's suffering. The variables associated with nurses' compassion total score are; gender, working style, job satisfaction, empathy, and the level of being affected by the patient's suffering. It was determined that the perception of conscience of the nurses participating in the study affected compassion.
It was concluded that the conscience and compassion perceptions of the nurses who care for individuals with mental disorders are at a moderate level.
Keywords; Conscience; compassion; psychiatric nurse; mental disorder; nursing care; mental health hospital