Okul müdürlerinin kolaylaştırıcı liderlik yapısının okul                     kültürüne etkisinin incelenmesi
Examining the effect of school principals' facilitating leadership        structure on school culture
Yazar: TUĞBA YAŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET İZZETTİN YILMAZER
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı Kayseri ilinde resmi okullarda görev yapmakta olan öğretmen görüşlerine göre okul müdürlerinin kolaylaştırıcı liderlik yapılarının okul kültürüne etkisini incelemektir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Kayseri ilinde resmi ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 874 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verileri; kişisel bilgi formu, Terzi'nin (2005) "Örgüt Kültürü Ölçeği" ve Töremen'in (2004) "Kolaylaştırıcı Liderlik Ölçeği" ile toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Çeşitli değişkenlere göre öğretmenlerin kolaylaştırıcı liderlik algıları ve okul kültürü algılarının nasıl değiştiği, kolaylaştırıcı liderlik ve okul kültürü arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin kolaylaştırıcı liderlik algıları eğitim durumları, mesleki kıdem, çalışılan okuldaki hizmet süresi, çalışılan okulun bulunduğu yerleşim yeri, çalışılan okulda eğitim gören öğrenci sayısı değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaşma göstermezken; cinsiyet, görev yapılan okul kademesi ve çalışılan okulda bulunan öğretmen sayısı değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılık göstermektedir. Öğretmenlerin okul kültürü algıları ise eğitim durumları, çalışılan okuldaki hizmet süresi, çalışılan okulun bulunduğu yerleşim yeri değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaşma göstermemektedir. Bunun yanında cinsiyet, görev yapılan okul kademesi, mesleki kıdem, çalışılan okulda eğitim gören öğrenci sayısı ve çalışılan okulda bulunan öğretmen sayısı değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılık göstermektedir. Araştırma sonuçlarına göre kolaylaştırıcı liderlik ile okul kültürü arasında pozitif yönde yüksek düzeyde ilişki olduğu görülmüştür. Okul kültürü algılarının daha olumlu olabilmesi için okul müdürlerine otoriter yönetim anlayışı yerine kolaylaştırıcı liderlik anlayışıyla yöneticilik yapmaları önerilmektedir. Okul müdürlerinin bu alanda kendini geliştirmeleri ve arklı bir bakış açısına sahip olabilmeleri için bakanlık okul idarecilerine yönelik eğitimler düzenleyebilir.

Anahtar sözcükler: kolaylaştırıcı liderlik, liderlik, okul, okul kültürü, okul müdürü

Abstract:
The aim of this research is to examine the effect of school principals' facilitating leadership structures on school culture according to the opinions of teachers working in public schools in Kayseri. The research is in relational screening model. The sample of the research consists of 874 teachers working in schools in Kayseri in the 2021-2022 academic year. Research data were collected using personal information form, "Organizational Culture Scale" by Terzi (2005) and "Facilitating Leadership Scale" by Töremen (2004). The collected data were analyzed with the SPSS program. It was examined how teachers' perceptions of facilitating leadership and school culture changed according to various variables, and whether there was a significant relationship between facilitating leadership and school culture. According to the results of the research, facilitating leadership perceptions of the teachers differs significantly according to the variables of gender, school level and the number of teachers in the schools. Teachers' perceptions of school culture differs significantly according to the variables of gender, school level, professional seniority, the number of students and the number of teachers in the schools. According to the results of the research, there is a high level of positive correlation between facilitating leadership and school culture. In order for the perceptions of school culture to be more positive, school principals are recommended to lead with a facilitating leadership approach instead of an authoritarian management approach. The Ministry may organize trainings for school administrators so that they can improve themselves and have a different perspective in this area.

Keywords: facilitative leadership, leadership, school, school culture, school pirincipal