Türkiye'de üniversite öğrencilerinin ve öğretim elemanlarının açık ve uzaktan öğrenmeye hazırbulunuşlukları
Student and faculty readiness for open and distance learning in Turkey
Yazar: HURŞİT CEM SALAR
Danışman: PROF. DR. CENGİZ HAKAN AYDIN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Hazırbulunuşluk = Readiness ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Uzaktan öğretim = Distance instruction ; Zaman yönetimi = Time management ; Öğretim elemanları = Instructors ; Üniversite öğrencileri = University students ; İletişim teknolojisi = Communication technology

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı Türkiye'deki üniversitelerde öğrenim gören öğrencilerin ve görev yapan öğretim elemanlarının AUÖ'ye (Açık ve Uzaktan Öğrenme) yönelik hazırbulunuşluklarını incelemektir. Hazırbulunuşluk kapsamında yeterlilikler ve kaynaklar, yeterlilik kapsamında ise bilgi/beceriler ve tutum/inançlar yer almaktadır. Araştırmanın kavramsal çerçevesini BİT (Bilgi ve İletişim Teknolojileri), zaman ve UÖ (Uzaktan Öğrenme) faktörlerine ilişkin hazırbulunuşluklar oluşturmaktadır. Araştırmada iç içe geçmiş çoklu durum deseni kullanılmış, belirli ölçütlere göre seçilen 4 üniversitenin eğitim, fen edebiyat ve mühendislik fakültelerindeki öğrenci ve öğretim elemanları durumlar olarak ele alınmıştır. Öğrencilerden anket yoluyla nicel, öğretim elemanlarından ise görüşmeler yoluyla nitel veriler toplanmıştır.  Öğrencilerden toplanan anketlerden 2994'ü geçerli sayılmış ve istatistiksel analiz yöntemleriyle analiz edilmiştir. Toplam 36 öğretim elemanı ile görüşmeler yapılarak toplanan nitel veriler betimsel olarak analiz edilmiştir. 
Toplanan verilerin analizi doğrultusunda öğrencilerin genel olarak AUÖ'ye hazır oldukları söylenebilir. Hazırbulunuşluk kapsamındaki faktörler incelendiğinde BİT ve zaman faktörlerindeki hazırbulunuşluğun yüksek, UÖ konusunda hazırbulunuşluğun orta düzeyde olduğu sonucuna varılmıştır. Öğrencilerin yaklaşık yarısının AUÖ dersleri alma konusunda istekli oldukları görülmüştür. Öğretim elemanlarının AUÖ'ye hazırbulunuşluklarına ilişkin olarak AUÖ'ye olumsuz yaklaşmadıkları, ancak AUÖ'nün etkililiği ve öğrencilerle iletişim konularında birtakım endişelere sahip oldukları söylenebilir. Öğretim elemanlarının gerek derslerde, gerekse öğrencilerle iletişimde BİT'den faydalandıkları ve BİT araçlarına yeterli düzeylerde erişebildikleri söylenebilir. Öğretim elemanları, zaman yönetimi konusunda kendilerini yeterli görmekle birlikte, yeterli zamana sahip olma konusunda sıkıntı yaşadıklarını bildirmişlerdir.

Abstract:
This study focused on investigation of the readiness for open and distance learning among students and faculty in Turkish universities. Readiness for ODL was defined as having required competencies and resources for learning and teaching at a distance. The competencies consisted of knowledge, skills and attitudes toward distance learning and teaching, time and information and communication technologies. These factors formed the conceptual framework of the study. An embedded case study design was employed; and students and faculty from four different universities of Turkey were participated. Quantitative data were collected via the Readiness Questionnaire from 2994 students and qualitative data were gathered though personal interviews with a total number 36 faculty.
Overall, the data collected have shown that the students and the faculty in Turkey can be considered as ready for ODL. However, in terms of readiness factors, the participants showed higher readiness for ICT and time and lower for distance learning and teaching. Half of the students indicated their willingness to participate ODL courses. In terms of faculty, a big majority indicated their positive beliefs about learning and teaching at a distance but they all noted their concerns about several disadvantages of ODL, such as lack of communication (interaction) with the students. The study has revealed that almost every participant faculty has enough access to ICT but they are having difficulty to manage their time.