Disfajik inmeli bireylere ve primer bakım vericilerine yapılan disfaji taburculuk eğitiminin değerlendirilmesi
Evaluation of dysfagia discharge training for individuals and primary care trainers with dysfagic stroke
Yazar: NUREVŞAN AYBASTI
Danışman: DOÇ. DR. SELDA ÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Hasta eğitimi = Patient education ; Taburcu olmak = Patient discharge ; Yutma = Deglutition ; Yutma bozuklukları = Deglutition disorders ; İnme = Stroke

Özet:
Amaç: Bu araştırma disfajik inmeli bireylere ve primer bakım vericilerine yapılan disfaji taburculuk eğitimini değerlendirmek amacıyla yarı deneysel, kontrol gruplu olarak gerçekleştirildi. 
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya 1 Haziran-1 Ekim 2021 tarihleri arasında İstanbul' da bulunan bir şehir hastanesinin Nöroloji Servisi ve İnme Merkezi'nde bir ay içerisinde taburculuğu planlanan 47 disfajik inmeli birey ve bakım vericileri (girişim grubu=24, kontrol grubu=23) dahil edildi. Girişim grubunda yer alan disfajik inmeli birey ve bakım vericilerine taburculuk eğitimi uygulanmış olup, 3 ay boyunca takip edilmiştir. Verilerin toplanmasında Birey Tanıtım Formu, Modifiye Barthel İndeksi, Mini Nütrisyonel Değerlendirme Kısa Formu, Yatak Başı Su İçme Değerlendirme Testi, Hasta Takip Formu, Eğitim Kitapçıkları ve Bakım Verici Tanıtıcı Formu kullanıldı. Veriler IBM SPSS Statistics 25.0 programında p<0,05 anlamlılık seviyesinde ve %95 güven aralığında analiz edilip raporlandı.
Bulgular: Disfaji taburculuk eğitiminin kontrol ve girişim grupları arasındaki karşılaştırılmasında; 3.ayda yapılan ölçümlerde çalışma grubundaki Mini Nütrisyonel Değerlendirme Formu puanlarının, kontrol grubunun puanlarına kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptandı (p<0,05). 1. ayda deney grubunda aspirasyon pnömonisi oranı (%12,5), kontrol grubuna (%73,9) oranla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük olduğu saptandı (p<0,05). Sodyum ve BUN düzeyleri 1. ve 3. aylarda kontrol grubunda daha yüksek, albumin düzeyi ve lenfosit sayısı ise çalışma grubunda daha yüksek bulundu. Taburculuk dönemine göre 3. ayda kontrol grubunun baldır çevresi, üst kol çevresi, kilo ve vücut kitle indeksi değerleri anlamlı derecede azaldı (p<0,05).
Sonuç: Disfajik inmeli hastalara ve primer bakım vericilerine yapılan taburculuk eğitiminin malnütrisyonu, aspirasyon pnömonisini ve dehidratasyonu önlemede etkin olduğu gözlendi.

Anahtar Kelimeler: Disfaji, Hemşire, İnme, Taburculuk Eğitimi

Abstract:
Aim: This study was carried out as a quasi-experimental control group to evaluate dysphagia discharge training for individuals with dysphagic stroke and their primary caregivers.
Materials and Methods: The study included 47 dysphagic stroke individuals and their caregivers (intervention group=24, control group=23) who were scheduled to be discharged within one month in the Neurology Service and Stroke Center of a city hospital in Istanbul between 1 June and 1 October 2021. The individuals with dysphagic stroke and their caregivers in the intervention group received discharge training and were followed up for 3 months. Individual Information Form, Modified Barthel Index, Mini Nutritional Assessment Short Form, Bedside Water Drinking Assessment Test, Patient Follow-up Form, Training Manuals and Caregiver Descriptive Form were used to collect data. Data were analyzed and reported in IBM SPSS Statistics 25.0 program at p<0.05 significance level and 95% confidence interval.
Results: In the comparison of dysphagia discharge training between control and intervention groups; In the measurements made at the 3rd month, it was determined that the Mini Nutritional Assessment Form scores in the study group were statistically significantly higher than the scores of the control group (p<0.05). At the first month, the rate of aspiration pneumonia in the experimental group (12.5%) was found to be statistically significantly lower than the control group (73.9%) (p<0.05). Sodium and BUN levels were higher in the control group at the 1st and 3rd months, while albumin levels and lymphocyte count were higher in the study group. 
Conclusion: It has been observed that discharge education given to dysphagic stroke patients and primary caregivers is effective in preventing malnutrition, aspiration pneumonia and dehydration.

Key Words: Discharge Education, Dysphagia, Nurse, Stroke.