Adölesanların fiziksel aktivite durumları ile egzersiz özyeterlilik düzeylerinin ve davranış aşamalarının incelenmesi
Examination of adolescent physical activity status, exercise self-efficacy and stages of behavior
Yazar: MÜCAHİDE ÖNER
Danışman: YRD. DOÇ. HASRET YALÇINÖZ BAYSAL
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Ergenler = Adolescents ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Amaç: Bu araştırma adölesanların fiziksel aktivite düzeyleri ile egzersiz düzeylerinin ve egzersiz davranış aşamalarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma Aralık 2015 - Ocak 2017 tarihleri arasında Muş Anadolu Lisesi'ndeki adölesanlarda gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı türde yapılan araştırmanın evrenini; Muş Anadolu Lisesi'nde öğretim gören 529 öğrenci oluşturmaktadır. Herhangi bir örnekleme yöntemine gidilmemiş olup araştırmanın örneklemini araştırmaya katılmayı kabul eden 500 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak 'Kişisel Bilgi Formu', 'Egzersiz Öz-etkililik Ölçeği, 'Egzersiz Değişim Aşaması Kısa Soru Formu' ve 'Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (kısa form) kullanılmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için etik kurul onayı ile kurum izinleri alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik ortalama, Kruskall Wallis, Shapiro Wilk ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır.  Bulgular: Araştırmaya katılan adölesanların %37.5'inin orta düzeyde aktif olduğu belirlenmiştir. Adölesanların %75.4'ünün ailesinde fiziksel aktivite yapılmadığı belirlenmiştir. Adölesanların büyük kısmının düşünme öncesi aşamada (hayır, egzersiz yapmıyorum ve 6 ay içinde düzenli olarak egzersiz yapmaya başlama niyetinde değilim beyanında bulunanlar) olduğu, sadece %35.6'sının (hareket: 18.80 + sürdürme: 16.80) istenilen düzeyde düzenli olarak fiziksel aktivite yaptığı belirlenmiştir. Adölesanların öz etkililik puan ortalamasının orta düzeyde (13.64±6.06) olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Adölesanların hem egzersiz değişim aşamaları hem de fiziksel aktivite düzeyleri arttıkça özetkililik puan ortalamalarının yükseldiği saptanmıştır. Hemşirelerin fiziksel aktivitenin arttırılması konusunda okullarda yapacağı eğitimlerde, adölesanların özetkililiklerini arttırmaya çalışmalı aynı zamanda eğitimleri adölesanların içinde bulundukları davranış aşamalarına göre vermelidir.

Abstract:
Aim: To investigate physical activity, exercise self-efficacy and stages of exercising behavior in adolescents.  Materials and Methods: This descriptive study was conducted with adolescents studying in Muş Anadolu High School between December 2015 and January 2017. The population of this descriptive study was consisted of 529 students studying in Muş Anadolu High School. No sampling was done and 500 students who agreed to participate in the study were included. For various reasons, 29 students could not be reached. A 'Personal Questionnaire', the 'Exercising Self-Efficacy Scale', the Short Questionnaire for Stages of Exercising Change' and the 'International Physical Activity Survey (Short Form)' were used as data collection instruments. An ethics committee approval and institutional permissions were obtained to be able to conduct the study. The data were evaluated using percentages, means and the Kruskall Wallis, Shapiro Wilk and Mann Whitney U tests.  
Results: 37.5% of the adolescents were found to engage in a moderate level of activities. In the families of 75.4% of the adolescents, no physical activity was being performed. 35.6% of the adolescents were found to be at the pre-contemplation stage (those stating "No, I'm not exercising and I don't intend to start exercising regularly within the next 6 months"). The mean self-efficacy score of the adolescents was at a moderate level (13.64±6.06) and their mean total activity score was 2550.49±2821.50 MET -min.  Conclusion: We found that as the adolescents' stage of exercising change advanced, their mean self-efficacy scores increased. Public health nurses should try to promote the self-efficacy of adolescents through trainings they will provide for increasing physical activity in adolescents at their schools. Furthermore, nurses should provide their trainings considering which stage of behavior change the adolescents are in.