Prostat kanseri tanısında difüzyon ağırlıklı MR ve dinamik kontrastlı MR'ın yeri
Importance of diffusion-weighted MRI and dynamic contrast-enhanced MRI in the diagnosis of prostate cancer
Yazar: MELTEM ESEN
Danışman: PROF. DR. ERCAN KOCAKOÇ
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential

Özet:
Bu çalışmanın amacı, prostat kanseri ön tanısıyla pelvik dinamik kontrastlı MRG ve difüzyon ağırlıklı MRG (DAG) tetkiki yapılan hastalarda tespit edilen patolojik lezyonların malign-benign ayırımında DAG'ın tanıya katkısını araştırmaktır.Çalışmaya Ocak 2009 ile Ocak 2010 tarihleri arasında, Radyoloji Anabilim Dalı MR Ünitesi'ne prostat kanseri ön tanısı ve pelvik MR tetkiki istemiyle gelen 50?85 yaş aralığındaki toplam 50 olgu dahil edilmiş olup bu olguların 11'i normal prostat dokusu tanısı alan kontrol grubunu oluşturmaktadır. Olgularda sırasıyla b100, b600 ve b1000 gradient değerlerinde difüzyon ağırlıklı EPI görüntüler alınarak ADC değerleri ölçüldü.Transrektal Ultrasonografi (TRUS) eşliğinde yapılan biyopsi sonucu sitolojik olarak 11 olguya normal prostat dokusu, 9 olguya prostatit ve 20 olguya prostat adenokanseri tanısı kondu. On olguya ise radikal prostatektomi sonucu histopatolojik olarak adenokanser tanısı kondu. Cerrahiye ve biyopsiye giden olgulardan sitoloji ve histopatoloji sonucu prostat kanseri olarak raporlanan doku ile benign olarak saptanan dokuların ve prostatit odakları içeren dokuların ADC değerleri karşılaştırıldı.Prostat kanseri saptanan 30 olgunun kanserli dokularına ait ADC değerleri b100, b600, b1000 gradientlerinde sırası ile 2.06x10?3; 1.57x10?3; 1.35 x10?3 mm2/s ölçülmüş olup; bu değerler normal dokudan aynı gradientlerde ölçülen ADC değerlerinden (b100, b600, b1000), (2.43x10?3; 1.77x10?3; 1.47x10?3mm2/s) düşük olup aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0.001). Prostatit saptanan olguların ADC değerleri (b100, b600, b1000), (2.25x10?3; 1.69x10?3; 1.48x10?3 mm2/s), prostat kanseri saptanan olguların ADC değerlerinden daha yüksek saptanmış olup aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0.002). Prostatit saptanan dokulardaki ADC değerleri ile normal prostat dokusunda ölçülen ADC değerleri arasında ise istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p=0.919). Sonuç olarak; ADC değerlerinin ölçümleriyle birlikte difüzyon MRG bir fonksiyonel görüntüleme yöntemi olarak prostat kanserinde kanser dokusu ile benign prostat dokusu ve prostatit ayırımında önemli katkılar sağlayabilmektedir.Anahtar Kelimeler: Manyetik rezonans görüntüleme (MRG), prostat kanseri, ADC, difüzyon ağırlıklı görüntüleme (DAG).

Abstract:
The aim of this study is to investigate the contribution of diffusion-weighted magnetic resonance imaging (DWMRI) in the differentiation of pathological malignant and benign prostate lesions which were detected in patients screened for suspected prostate cancer by pelvic abdomen dynamic contrast-enhanced MRI and DWMRI.A total 50 patients aged between 50-85 years old who were suspected for prostate cancer and screened by pelvic MRI between January 2009 and January 2010 at Department of Radiology department included in our study. Eleven of these patients having diagnosis of normal prostate tissue were control group. The ADC values of patients were measured with diffusion-weighted EPI imaging at b100, b600, b1000 gradients values, respectively.Cytological examination transrectal ultrasonographic (TRUS) specimens biopsy results cytologically showed normal prostate tissue in 11 patients, prostatitis in 9 patients and adenocarcinoma in 20 patients. Histopathological results in 10 patients who underwent radical prostatectomies were diagnosed as adenocarcinoma.ADC values of the tissues reported cytologically and histologically as prostate cancer and normal tissue and prostatitis by surgery and biopsy were compared.ADC values measured in 30 patients with prostate cancer (b100, b600, b1000), (2.06x10-3; 1.57x10-3; 1.35x10-3 mm2/sec, respectively) were statistically significantly lower than ADC values measured in patients with normal prostate tissues (b100, b600, b1000), (2.43x10-3; 1.77x10-3; 1.47x10-3 mm2/sec, at b100, b600, b1000 gradients respectively), and these were statistically significant (p=0.001). ADC values measured in patients with prostatitis (b100, b600, b1000), (2.25x10-3; 1.69x10-3; 1.48x10-3 mm2/sec) were found higher than ADC values measured in patients with prostate cancer, and the difference was statistically significant (p=0.02). The difference between ADC values measured in patients with prostatitis and normal prostate tissue was not found statistically significant (p=0.919).As a result: diffusion MRI with measurement of ADC values as a functional imaging method may provide an important role for differentiation prostate cancer from normal prostate tissue and prostatitis.Keywords: Magnetic resonance imaging (MRG), prostate cancer, ADC, difussion weighted ımaging (DWI).