Ortaokullarda beden eğitimi ve spor dersinde akran eğitiminin etkililiği: Fiziksel etkinlik kartlarının kullanımı (Elazığ il örneği)
The effectiveness of peer education in physical education and sports lessons in secondary schools: Use of physical activity cards (Elaziğ province example)
Yazar: RESUL AĞIRTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA KARADAĞ
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Akran = Peer ; Akran değerlendirmesi = Peer review ; Akran eğitimi = Peer education ; Beden eğitimi = Physical education and training ; Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Elazığ = Elazığ ; Fiziksel etkinlik kartları = Physical activity cards ; Ortaokullar = Secondary schools ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Ortaokullarda Beden Eğitimi ve Spor Dersinde, Akran Eğitiminin Etkililiğinin, Fiziksel Etkinlik Kartlarının kullanılması sonucunda öğrencilerin beceri gelişiminde ve Beden Eğitimi ve Spor Dersine karşı öğrenci tutumlarındaki değişikliği belirlemek ve Beden Eğitimi ve Spor dersinde FEK kartlarının akran eğitimciler tarafından kullanılmasını modellemek.
2015-2016 Eğitim-Öğretim yılının II. Döneminde Elazığ ili Maden ilçesinde bulunan Atatürk Ortaokulu ile Sivrice ilçesinde bulunan Cumhuriyet Ortaokulunda 7. Sınıflarda öğrenim gören toplamda 120 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Atatürk Ortaokulunda öğrenim gören 7-A Şubesi kontrol grubu 7-B Şubesi deney gurubu, Cumhuriyet Ortaokulunda öğrenim gören 7-B Şubesi kontrol grubu 7-A Şubesi ise deney grubu olarak seçilmiştir. Deney grubunda 30 ve kontrol grubunda 30 öğrenci bulunmaktadır. Öğrenci seçiminin heterojen olması için Akran Eğitimci Gözlem Formu ve sınıfta "Kimdir Bu?" Testi uygulanarak öğrenci seçimi yapılmıştır. Belirlenen akran eğitimcilere süreç açıklanmış ve gönüllü onam formları alınmıştır. Sürece başlamadan önce Tüm öğrencilere "Beden Eğitimi Dersi Tutum Ölçeği" uygulanmıştır. Akran eğitimcilere FEK kartları eğitici eğitimini teorik ve pratik uygulamalar şeklinde (Eğitim süresi: 10 gün günde 1.30 saat toplam 15 saat) eğitim verilmiştir. Akran eğitimi alan öğrencilere eğitim süreci ve uygulama sürecini kapsayacak şekilde günlükler tutturulmuştur. Deney grubu öğrencilerine akran eğitimi eğitimi verilmiş akran eğitimci tarafında FEK kartları ile (4 hafta) ders işlemiştir. Kontrol grubu öğrencilerinin aynı FEK kartları ile beden eğitimi öğretmeni ile (4 hafta) ders işlemiştir. Dört haftalık ders sürecinin sonunda deney ve kontrol grubu öğrenciler ile bireysel ve odak grup görüşmeleri yolu ile akran eğitimi hakkında görüşler alınmıştır. Tüm öğrencilere "Beden Eğitimi Dersi Tutum Ölçeği" tekrar uygulanmıştır. Araştırmacı ve uzmanlar tarafından hazırlanan "Beceri Derecelendirme Ölçekleri" de uygulanmıştır. Öğrenciler ve öğretmenler tarafında tutulan günlükler raporlaştırılmıştır. 
Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin farklı teknikleri ile veriler elde edilmiştir. Araştırmanın amacına yönelik olarak Akran Eğitimci Gözlem Formu, Kimdir Bu? Testi, Beden Eğitimi ve Spor Dersi Tutum Ölçeği, Beceri Derecelendirme Ölçeği, Akran Eğitimci Günlüğü, Bireysel ve Odak Görüşme Formları uygulanmıştır. Beceri derecelendirme ölçeği araştırmacı ve uzmanlar tarafında hazırlanmış, tutum ölçeği ise hazır olarak kullanılmıştır. Tutum ölçeği eğitim öncesinde ve sonrasında olmak üzere iki kez uygulanmıştır. Nitel veriler beden eğitimi öğretmenlerinin ve öğrencilerin günlüklerinden elde edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde, nitel boyut için betimsel analiz, nicel veriler için %, frekans ve tekrarlı ölçümler için t test ve tek yönlü varyans analizi kullanılarak çözümlenmiştir. Nicel verilerin analizinde SPSS (22) paket programından yararlanılmıştır. Nicel veriler tablolaştırılarak açıklanmıştır. Yine gözlem formlarından elde edilen veriler frekans ve yüzde değerleri ile tablolar şeklinde sunulmuştur. Nitel veriler kodlanarak temalar elde edilmiştir.
Fiziksel etkinlik kartlarının öğrencilerin derse yönelik tutumlarının etkisine bakıldığında, deney grubun ortak etkisinde anlamlı farklılığa ulaşılmıştır. Bu sonuca göre, deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin almış olduğu eğitim, programın öncesindeki ve sonrasındaki tutum düzeyinde son-test lehine anlamlı bir farklılığa yol açmıştır. Beden eğitimi derslerinde kullanılan akran eğitimi ve fiziksel etkinlik kartları hakkında öğrenci görüşleri araştırıldığında; öğrencilerin büyük çoğunluğunun, akran eğitimi ve fiziksel etkinlik kartlarla ders işlemenin derslerde farklılık yarattığı, hoşlarına gittiği, zevk aldıkları, derse katılımlarını arttırdığı, yararlı olduğu, kartların hareket becerilerini, kendilerine olan güveni geliştirdiği, kartları uygularken zorlanmadıklarını, işbirliği içerisinde hareket etmelerini sağladığı ve dersi daha eğlenceli hale getirdiği yönünde görüş bildirmişlerdir. 

Anahtar Kelimeler: Fiziksel Etkinlik Kartları, Beden Eğitimi ve Tutum, Akran Değerlendirme

Abstract:
The purpose of this study is to determine the change in student attitudes towards Physical Education and Sports Lesson in the skills development of the students as a result of the use of Physical Activity Cards, the Effectiveness of Peer Education in Physical Education and Sports Lesson in Secondary Schools and modeling the use of Physical Activity Cards by peer educators in Physical Education and Sports lesson.
In 2nd Semester of 2015-2016 Education year, Atatürk Secondary School located in the Maden district of Elazığ province and 120 students attending the 7th class of the Cumhuriyet Secondary School located in the district of Sivrice. 7-A Branch in Atatürk Secondary School was selected as control group and 7-B Branch as experimental group, 7-B Branch in Cumhuriyet Secondary School was selected as control group and 7-A Branch as experimental group.  There are 30 students in the experimental group and 30 students in the control group. For the student selection to be heterogeneous, student selection was made by applying Peer Educator Observation Form and "Who is this?" Test in the class. The process was explained to the designated peer educators and voluntary consent forms were obtained. Before beginning the process, "Physical Education Class Attitude Scale" was applied to all students. Physical activity cards trainings were given to peer educators in theoretical and practical applications (Training time: 1.30 hours a day, 10 days total, 15 hours). The students who received peer education were provided with diaries covering the training process and the application process. Peer education to students in the experimental group were given by the educator with physical activity cards (4 weeks). The control group was given education by physical education teacher (4 weeks) with the same physical activity cards. At the end of the four-week course period, peer education and physical activity cards were discussed with the experimental and control group students through individual and focus group interviews. "Physical Education Class Attitude Scale" was applied to all students again. "Skill rating scale" prepared by researchers and experts were also applied. The diaries kept by students and teachers are turned into reports. 
In the study, data were obtained with different techniques of quantitative and qualitative research methods. For the purpose of the research, the Peer Educator Observation Form, Who is this? Test, Physical Education and Sports Lesson Attitude Scale, Skill rating scale, Peer Educator Diary, Individual and Focus Interview Forms were applied. Qualitative data were obtained from the diaries of physical education teachers and students. In the analysis of the data, descriptive analysis for qualitative dimension was analyzed using % for quantitative data, t test for frequency and repeated measures and one-way variance analysis. SPSS (22) package program was used for analysis of quantitative data. Quantitative data are explained by tabulation. The data obtained from observation forms are also presented in tables with frequency and percentage values. The qualitative data were coded and the themes were obtained.
 When the effectiveness of physical activity cards on the students' attitudes towards lesson is examined, a significant difference was found in the common effect of the experimental group. According to this result, the education that the students in the experimental and control groups have received led to a significant difference in favor of the end-test at the pre- and post-program attitude levels. When student opinions about peer education and physical activity cards used in physical education lessons are researched; the majority of the students have stated that studying with peer education and physical activity cards make a difference in the lessons, made them enjoyable, increased their attendance to the lessons, the cards improved their mobility skills, developed their confidence, they didn't have any difficulty in using the cards, allowed them to act in cooperation and made the lesson more enjoyable. 

Key Words: Physical Activity Cards, Physical Education and Attitude, Peer Review