Liderin bilinçli farkındalık düzeyi ve dönüşümcü liderlik tarzı ile psikolojik dayanıklılık ve çalışan iyi oluşu arasındaki ilişkide, Covıd–19 korkusunun düzenleyici rolü
The regulatory role of Covid-19 fear on the relationship between leader's mindfulness level, transformational leadership style, resilience and employee well-being
Yazar: ÖZLEM ATAKAY
Danışman: PROF. DR. KEMAL CAN KILIÇ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmada liderin bilinçli farkındalık düzeyi, dönüşümcü liderlik tarzı, psikolojik dayanıklılık ve çalışan iyi oluşu arasındaki ilişkilerin araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca, liderin bilinçli farkındalık düzeyi ve dönüşümcü liderlik tarzı ile psikolojik dayanıklılık ve çalışan iyi oluşu arasındaki ilişkide Covid – 19 korkusunun düzenleyici etkisinin olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmamızda bağımsız değişkenler liderin bilinçli farkındalık düzeyi ile dönüşümcü liderlik tarzı, bağımlı değişkenler psikolojik dayanıklılık ile çalışan iyi oluşu olarak belirlenmiştir. Düzenleyici değişken ise Covid – 19 korkusu olarak belirlenmiştir. Araştırma modelimize uygun hipotezler geliştirilmiştir.
Çalışmanın örneklemini Adana ilinde faaliyet gösteren imalat sektörüne ait 406 küçük ve orta ölçekli işletme (KOBİ) çalışanı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama tekniği olarak anket yönteminden faydalanmıştır. Araştırma kapsamında 406 anketten elde edilen veriler analiz edilmiştir. Anketlerden elde edilen veriler normal dağılıma ilişkin analiz, güvenirlik analizi, korelasyon, faktör analizi, regresyon analizleri, varyans analizleri ile değerlendirilmiştir. Düzenleyici değişken etkisi Baron ve Kenny (1986) yöntemi temel alarak analiz edilmiştir.
Araştırmadan elde edilen analiz sonuçlarına göre; liderin bilinçli farkındalık düzeyinin çalışan iyi oluşu üzerinde, dönüşümcü liderliğin çalışan iyi oluşu üzerinde, dönüşümcü liderliğin entelektüel teşvik alt boyutunun çalışan iyi oluşu üzerinde, dönüşümcü liderliğin idealleştirilmiş etki (karizma) alt boyutunun çalışan iyi oluşu üzerinde, liderin bilinçli farkındalık düzeyinin çalışan iyi oluşunun öznel iyi oluş alt boyutu üzerinde, dönüşümcü liderliğin çalışan iyi oluşunun öznel iyi oluş alt boyutu üzerinde, liderin bilinçli farkındalık düzeyinin çalışan iyi oluşunun işyeri iyi oluşu alt boyutu üzerinde, dönüşümcü liderliğin çalışan iyi oluşunun iş yeri iyi oluşu alt boyutu üzerinde, liderin bilinçli farkındalık düzeyinin çalışan iyi oluşunun psikolojik iyi oluş alt boyutu üzerinde, dönüşümcü liderliğin çalışan iyi oluşunun psikolojik iyi oluş alt boyutu üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu bulgulanmıştır.  Liderin bilinçli farkındalık düzeyinin psikolojik dayanıklılık üzerinde, dönüşümcü liderliğin psikolojik dayanıklılık üzerinde, dönüşümcü liderliğin entelektüel teşvik alt boyutunun psikolojik dayanıklılık üzerinde, dönüşümcü liderliğin idealleştirilmiş etki (karizma) alt boyutunun psikolojik dayanıklılık üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı bulgulanmıştır. Ayrıca liderin bilinçli farkındalık düzeyi ile psikolojik dayanıklılık arası ilişkide, liderin bilinçli farkındalık düzeyi ile çalışan iyi oluşu arasındaki ilişkide, dönüşümcü liderlik ile psikolojik dayanıklılık arası ilişkide, dönüşümcü liderlik ile çalışan iyi oluşu arasındaki ilişkide Covid-19 korkusunun düzenleyici etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.
Çalışmanın 04.11.2021 tarihinde Çukurova Üniversitesi Etik Kurulundan E-95704281-604.02.02-233971 sayılı etik kurul izni bulunmaktadır. 

Anahtar kelimeler: Liderin bilinçli farkındalık düzeyi, dönüşümcü liderlik tarzı, psikolojik dayanıklılık, çalışan iyi oluşu, Covid-19 korkusu

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the relationships between the leader's mindfulness level, transformational leadership style, resilience and employee well-being. In addition, it was examined whether the fear of Covid-19 has a moderator effect on the relationship between the leader's mindfulness level and transformational leadership style, resilience and employee well-being. In our research, the independent variables were determined as the leader's mindfulness level and transformational leadership style, and the dependent variables were resilience and employee well-being. The regulatory variable was determined as the fear of Covid-19. Hypotheses suitable for our research model have been developed.
The sample of the study consists of 406 small and medium-sized enterprises (SMEs) employees belonging to the manufacturing sector operating in Adana province. The survey method was used as a data collection technique in the research. Within the scope of the research, the data obtained from 406 questionnaires were analyzed. The data obtained from the questionnaires were evaluated with analysis of normal distribution, reliability analysis, correlation, factor analysis, regression analysis and variance analysis. The regulatory variable effect was analyzed based on the Baron and Kenny (1986) method.
According to the analysis results obtained from the research; it has been found that, leader's mindfulness level  has a significant effect on employee well-being, the transformational leadership style has a significant effect on employee well-being, the intellectual encouragement sub-dimension of transformational leadership style has a significant effect on employee well-being, the idealized effect (charisma) sub-dimension of transformational leadership style has a significant effect on employee well-being,  the leader's mindfulness level has a significant effect on  the subjective well-being sub-dimension of employee well-being, transformational leadership style has a significant effect on the subjective well-being sub-dimension of employee well-being, the leader's mindfulness level has a significant effect on the worplace well-being sub-dimension of employee well-being, transformational leadership style has a significant effect on the workplace well-being sub-dimension of employee well-being, the leader's mindfulness level has a significant effect on the psychological well-being sub-dimension of employee well-being, transformational leadership style has a significant effect on the psychological well-being sub-dimension of employee well-being. It has been found that, the leader's mindfulness level has no significant effect on resilience, transformational leadership style has no significant effect on resilience, the intellectual incentive sub-dimension of transformational leadership style has no significant effect on resilience, and the idealized effect (charisma) sub-dimension of transformational leadership style has no significant effect on resilience. In addition, it was determined that fear of Covid-19 did not have a moderator effect on the relationship between the leader's mindfulness level and resilience, the relationship between the leader's mindfulness level and employee well-being, the relationship between transformational leadership style and resilience, and the relationship between transformational leadership style and employee well-being.
The study has the ethics committee approval numbered E-95704281-604.02.02-233971 from Çukurova University Ethics Committee on 04.11.2021.

Keywords: Leader's mindfulness level, transformational leadership style, resilience, employee well-being, the fear of Covid-19