Okul yöneticilerinde tükenmişlik: Kütahya il merkezi örneği
Burnout in school administrators: City center Kütahya
Yazar: HÜRMÜS KESKİN SÜRÜCÜOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KEMAL POYRAZ
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kütahya = Kütahya ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okullar = Schools ; Tükenmişlik = Burnout ; Yöneticiler = Managers ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin tükenmişliğinin, tükenmişlik alt boyutlarında ve toplam tükenmişlikte hangi düzeyde olduğunu belirlemek ve tükenmişlik alt boyutlarına ilişkin algılarını, cinsiyet, yaş, medeni durum, çocuk durumu, mesleki kıdem, öğrenim durumu, toplam yöneticilik kıdemi, okuldaki öğrenci sayısı, okuldaki öğretmen sayısı, görevi, görev yeri ve sağlık durumu açısından incelemektir. Bu amaçla Kütahya il merkezinde ilköğretim ve liselerde 2010-2011 öğretim yılında görev yapan 233 okul yöneticisine anket (Maslach Tükenmişlik Envanteri ve Personel Bilgi Formu) uygulanmıştır. 186 anket geri dönmüştür. Microsoft Excel ve SPSS 16.0 programından yararlanılmıştır. Araştırmada, okul yöneticilerinin kişisel ve mesleki özelliklerini ve tükenmişlik düzeylerini belirlemek için elde edilen verilerin frekansları, yüzdeleri ve aritmetik ortalamaları tablolaştırılarak yorumlanmıştır. Okul yöneticilerinin tükenmişlik düzeylerinin; cinsiyet, yaş, medeni durum, çocuk durumu, mesleki kıdem, öğrenim durumu, toplam yöneticilik kıdemi, okuldaki öğrenci sayısı, okuldaki öğretmen sayısı, görevi, görev yeri ve sağlık durumuna göre fark gösterip göstermediğini ortaya koymak için bağımsız t- testi yapılmış, tek yönlü varyans (ANOVA) analizi hesaplanmış ve gruplar arası farkın nereden kaynaklandığını bulmak için Tukey ya da LSD testi kullanılmıştır. Yapılan incelemelere göre; okul yöneticilerinin; duygusal tükenme, kişisel başarısızlık ve toplam tükenmişlik puanları az tükenmişlik vardır. Ayrıca duyarsızlaşma alt boyutunda ise çok az tükenmişlik vardır. Ayrıca, cinsiyet, medeni durum, çocuk durumu, öğrenim durumu, okuldaki öğrenci sayısı, okuldaki öğretmen sayısı ve sağlık durumlarına göre anlamlı fark bulunamamıştır. Ancak yaş değişkeni, mesleki kıdem değişkeni, toplam yöneticilik kıdemi değişkeni, görevi, görev yerlerine göre anlamlı fark bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Eğitim Sistemi, Okul Yöneticileri, Tükenmişlik, Tükenmişliğin Boyutları, Tükenmişlikle Mücadele Teknikleri.

Abstract:
The aim of this study is to determine the burnout levels of school administrators according to the dimesions of burnout and total burnout and to analyse their perceptions of burnout dimensions according to the gender, age, marital status, child status, occupational employment, education, total management seniority, number of students at the school, the school teacher number, position, position location, health status and title variables. 233 school admınıstrators who worked in 2010-2011 in city center Kütahya to primary and high schools were surveyed in line with this aim. Total 186 questionnaires (Maslach Burnout Inventory and Personal İnformation Form) were responded and evaluated. Microsoft Excel and SPSS 16.0 program was used. In the study; frequency, percentage and arithmetical means of data that was obtained for the purpose of determining the personal and occupational features of administrators and the data was interpreted. To reveal if school administrators? burnout levels differ according to their gender, age, marital status, child status, occupational employment, education, total management seniority, number of students at the school, the school teacher number, position, position location and health status, t-test and one way alysis of variance (ANOVA) is estimated and Tukey or LSD test is used in order to find out groups that differ from others. According to the investigations, schools administrators, emotional exhaustion, personal accomplishment, and total burnout scores are less burnout. There is very little burnout is also the dimension of depersonalization. There wasn?t significant difference according to gender, marital status, child status, education level, number of students at the school, at school number of teachers and health status. But significant difference was found according to age, professional seniority, seniority total management, task and task areas.Keywords: Education System, School Administrators, Burnout, Burnout Dimensions, Burnout Fighting Techniques.