Türkiye'nin deniz yetki alanları üzerine bir inceleme
A Study about marite jurisdiction areas of Turkey
Yazar: BÜLENT OKAN GÜNGÖREN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERSEL ZAFER ORAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Denizcilik = Marine ; Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Tezli Yüksek Lisans TeziTürkiye'nin Deniz Yetki Alanları Üzerine Bir İncelemeBülent Okan GÜNGÖRENDokuz Eylül ÜniversitesiSosyal Bilimler EnstitüsüDenizcilik İşletmeleri Yönetimi Anabilim DalıArtan nüfus yoğunluğu ve ihtiyaç duyulan yeni kaynakların denizlerdekeşfiyle, karaya bağımlı insanlar XV'inci yüzyılda açık denizlerde menfaatarayışına başlamışlardır. Bu uluslararası etkileşimin doğurduğu deniz hukuku,denizlerden faydalanmanın kurallarını iki açıdan şekillendirmiştir. Birincisi,denizlerde ulaşım ve deniz ticareti, diğeri de doğal kaynakların işletimi vekullanımı ile ilgilidir. Ulaşım ve deniz ticaretinde deniz alanlarına serbestigetirilirken, doğal kaynakların işletimi ve kullanımı kıyı ülkesine tanınanyetkilerle aynı alanlara kısıtlama getirilmektedir.Bu ikilem ile birlikte devletlerin yetkilerini kullanabilecekleri sahalardabir takım ihtilaflar oluşmuştur. Deniz yetki alanları olarak tanımladığımız buyeni sahalar öncelikle teamül şeklinde deniz hukukuna dahil olmuş,kodifikasyonlar ve Deniz Hukuku Sözleşmeleriyle de yasal statü kazanmıştır.Başlangıçta devletlerin yetki sahibi olabildiği tek alan olan karasuları dışındakibölgelerde, deniz hukukundaki gelişmelere paralel olarak farklı hukukûrejimlerin uygulandığı yeni yetki alanları meydana gelmiştir. Karasuları dışındakalan ve klasik hukukun açık deniz alanı olarak tanımladığı bölgelerde kıyıdaşdevletler lehine oluşturulan bitişik bölge, kıta sahanlığı, münhasır ekonomikbölge, açık deniz ve saha kavramları sınırlandırma sorunlarına yeni boyutlarkazandırmıştır.Bu çalışmada öncelikle deniz yetki alanlarının tanımları ve sınırları ilehukukû işleyişi irdelenmiş, daha sonra ilgili devletlere tanıdıkları imkanlar vesınırlandırma kriterlerine dair teknik detaylar sunulmuştur. 1958 ve 1982 DenizHukuk Sözleşmelerinin ilgili maddeleri, UAD ve uluslararası mahkeme kararlarıincelenerek, alınması gereken önlemler ve ulusal deniz yetki alanlarımıza aitsorunlar tespit edilmeye çalışılmış, ulusal politikalarımızın oluşturulmasınayönelik önerilerde bulunulmuştur. Bu öneriler, denizcilik çevresini oluşturanfarklı düşüncelere sahip uzman gruplarına iki aşamalı Delphi anketleriylesunularak, yeni fikirlerle desteklenmiş, üzerinde uzlaşma sağlanan öneriler,sonuç ve teklifler olarak bilgilerinize sunulmuştur.Anahtar kelimeler:1. İç sular, 2. Karasuları, 3. Bitişik Bölge, 4. Kıta Sahanlığı, 5. MünhasırEkonomik Bölge, 6. Deniz Yetki Alanları,

Abstract:
Master of Degree With ThesisA Study About Maritime Jurisdiction Areas of TurkeyBülent Okan GÜNGÖRENDokuz Eylül UniversityInstitute of Social SciencesAs a result of the increase in population and the discovery of the newsources in the seas , the people dependant on the lands started to search forthe benefits in the open seas on XV. Century. The Law of Sea born after thisinternational interaction shaped the rules of utilizing the seas in two ways.One is related with the maritime commerce and the transportation and theother one with the exploitation and the utilization of the natural sources in theseas. The Law of Sea bears limitations to authorizations about the exploitationand the utilization of the states with adjacent coasts as it offers freedom tothe commerce and the transportation in the same areas.Along with this dilemma came up some new conflict areas where thestates can use their authorities. These new areas defined as The MaritimeJurisdiction Areas, first were traditionally included in The Law of Sea andlater, with the codifications and the maritime agreements, earned a legalstatue. In the areas out of the territorial waters which were the single areaswhere the states used to be able to apply their own authorities in thebeginning, in parallel with the advance in The Law of Sea, emerged newjurisdiction areas where different law regimes were applied. In the reaminingareas out of the territorial waters and defined as The High Seas Area by theclassical law, some new maritime jurisdiction taking place in favor of thestates with adjacent coasts such as the contiguous zone, continental shelf,exclusive economic zone, high seas and area brought out new dimensions tothe delimitation problems.In this study, the definitions, the limits and the legal process about themaritime jurisdiction areas are looked through, then the availabilities that theyoffer to the related states and the technical details over the delimitationcriteria are introduced. The respective items of agreements over the Law ofThe Sea in 1958 and 1982, ICJ and the judgment of the international courts arestudied, the problems about our Maritime Jurisdiction Area and the measuresto be taken are attempted to be determined, and some suggestions are madeto produce a national policy here. These suggestions are introduced to theexperts groups with the different points of view in two steps as a Delphiquery, enriched with the new thoughts and finally the suggestions over whichthese groups have agreed are introduced as results and suggestions.Keywords:1. Internal Waters, 2. Territorial Waters, 3. Contiguous Zone,4. Continental Shelf, 5. Exclusive Economic Zone, 6. Maritime JurisdictionAreas,