Ratlarda Siklofosfamid nedenli hepatotoksisite üzerine Karvakrol'ün koruyucu etkisi
Protective effects of Carvacrol on Cyclophosphamide-induced hepatotoxicity in rats
Yazar: MÜRVET DEMİRKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ADNAN AYHANCI
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Karaciğer = Liver ; Karvakrol = Carvacrol ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Siklofosfamid = Cyclophosphamide ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Siklofosfamid (CP) klinikte kanser ve non-malignant hastalıkların tedavisinde yaygın olarak kullanılan, yüksek derecede etkili, alkilleyici sitotoksik bir ilaçtır. CP'nin antitümoral etkinliği yüksek dozda kullanılmasına bağlıdır. Ancak yüksek doz CP kullanımı bir veya birden fazla dokuda sitotoksisiteye neden olmaktadır. Karvakrol (Car) antioksidan, analjezik ve antikarsinojenik özellikleri olduğu bilinen fenolik bir bileşiktir. Bu çalışmada CP nedenli hepatotoksisitenin önlenmesinde Car'ün olası koruyucu etkisi araştırılmıştır.Sprague-Dawley cinsi 91 adet erkek sıçan her grupta 7 hayvan olacak şekilde 13 gruba bölündü (kontrol, 50 CP, 100 CP, 150 CP, 0.5 ml zeytinyağı, 5 mg/kg Car, 10 mg/kg Car, 50+5, 100+5 ve 150+5 mg/kg CP+Car, 50+10, 100+10 ve 150+10 mg/kg CP+Car). Car'ün karaciğer dokusundaki koruyuculuk derecesini belirlemek için serum aspartat transaminaz (AST), alanin transaminaz (ALT), alkalen fosfataz (ALP) laktat dehidrogenaz (LDH) düzeyleri ile toplam antioksidan (TAS) ve toplam oksidan seviyeleri (TOS) ile birlikte oksidatif stres indeksleri (OSİ) ölçüldü. Ayrıca karaciğer dokusu histolojik olarak da incelendi.CP dozunun artışına paralel olarak (50,100, 150 mg/kg) serum AST, ALT, ALP, LDH, TOS ve OSİ değerlerinde artış ve karaciğer dokusunda dejenerasyon saptandı. CP ile birlikte Car verilen gruplarda serum TAS seviyeleri belirgin bir şekilde artış gösterirken serum AST, ALT, ALP, LDH, TOS ve OSİ değerleri önemli oranda azalma gösterdi. Serum biyokimya değerlerindeki iyileşme karaciğer histolojisinde de gözlendi. 10 mg/kg Car CP nedenli hepatotoksisitenin önlenmesinde 5 mg/kg Car'e göre daha etkili bir koruma sağladı. Verilerimiz Car'ün oldukça etkili bir antioksidan ve hücre koruyucu olduğunu göstermektedir. Bu nedenle kemoterapi protokollerinde antikanser ilaçların yan etkilerinin azaltılmasında etkili bir aday olabilir.Anahtar kelimeler: Siklofosfamid, oksidatif stres, hepatotoksisite, karaciğer, karvakrol, antioksidan, sitoprotektivite, sıçan.

Abstract:
Cyclophosphamide (CP) is a highly effective alkylating cytotistic drug widely used in the treatment of cancer and non-malignant diseases. The antitumoral efficieny of CP comes about when it is used in high doses. However, high doses of this drug have a tendency to result in cytotoxicity in more than one tissues. Carvacrol (Car) is a phenolic component with antioxidative, analgesic and anticarciogenic properties. The present study aims to investigate the possile protective effect of Car on CP-induced hepatotoxicity.A total of 91 male Spraque-Dawley rats were divided into 13 groups of 7 animals each (control, 50, 100 or 150 mg/kg CP groups, 0.5 mL olive oil, 5 or 10 mg/kg Car groups and CP+5 and CP+10 mg/kg Car groups). In order to determine the protective effect of Car upon the liver, the levels of aspartate transaminase (AST), alanine transaminase (ALT), alkaline phosphatase (ALP) and lactate dehydrogenase (LDH) as well as the total levels of total antioxidant capacity (TAC) and total oxidant capacity (TOC), were determined. Also, oxidative stres index (OSI) was measured. Furthermore, the liver tissues were analysed histologically.In line with the rise in the doses of CP (50, 100 or 150 mg/kg), we determined an increase the levels of serum AST, ALT, ALP, LDH, TOS and OSI, besides of degeneration in the liver tissue. In the groups given both CP plus Car, there was a rise in serum TAS levels, while the levels of AST, ALT, ALP, LDH, TOS and OSI showed a remarkable decrease. The signs of recovery in the serum biochemical levels were also true fort the histological findings of the liver. Car of 10 mg/kg was determined to be more effective in the prevention of hepatotoxicity than was Car of 5 mg/kg. Our data suggest that Car is a highly effective antioxidant substance with a cell-protecting effect. Therefore, Car could serve as effective agent that could lessen the adverse effects of anti-cancer drugs in the course of chemotherapy protocols.Keywords: Cyclophosphamide, oxidative stress, hepatotoxicity, liver, carvacrol, antioxidant, cytoprotectivity, rat.