SCOR modeliyle ölçülen tedarik zinciri performansının işletme performansına etkisi
Impact of supply chain performance measured by SCOR model on business performance
Yazar: ZEYNEP MAVİOĞLU USLU
Danışman: PROF. DR. TEVFİK AYTEMİZ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Globalleşmenin etkisi ile birlikte yoğunlaşan rekabet koşullarında çaba sarf eden işletmeler, örgütsel yapı ve teknolojik açıdan gelişirken diğer yandan işletmeler arasındaki ilişkilerinin yararlarını elde etmek amacıyla etkili bir tedarik zinciri ağı oluşturmuşlardır. Rekabetin artmasıyla birlikte tüm dünyanın ortak bir pazar olduğu ortamda işletmelerin tek başlarına başarıya ulaşmaları mümkün olmamaktadır. Dolayısıyla işletmeler, tedarik zincirine dâhil olarak diğer işletmelerle rekabet etmeye başlamışlardır. Tedarik zincirinin karmaşık yapısından dolayı zincir başarısının belirleyicisi doğru ölçüm teknikleridir. İşletmelerin her birine bu ölçümlerin uygulanması işbirliğinin ömrünü belirlerken dolaylı olarak işletme ömrünü de etkiler. İşletmeler açısından tedarik zinciri performansının ölçülmesi rekabet koşullarında sürdürülebilirlik yönünden önem arz eden bir konudur.
Bu çalışmada tedarik zinciri performansının işletme performansı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu bağlamda tedarik zinciri performansının işletme performansı üzerindeki etkisini tespit etmek amacıyla "SCOR Modeli" 1.seviye metrikleri kullanılmıştır. İşletme   performansının belirlenmesi amacıyla ise beş boyutlu işletme performans ölçek anket soruları kullanılmıştır. Anketlerden toplanan 50 işletmeye ait veriler yardımıyla tespit edilen tedarik zinciri performansı ve işletme performansı arasındaki ilişki regresyon analizi yardımı ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda tedarik zinciri performansı güvenirlik boyutunun işletmenin finansal performansı dışında diğer boyutları anlamlı ve olumlu şekilde etkilediği, varlık yönetimi boyutunun yalnızca finansal performansı, çeviklik boyutunun toplumsal performansı anlamlı ve olumlu etkilediği gözlenmiştir. Tedarik zinciri kârlılık boyutunun finansal performans, toplumsal performans, örgütsel performans ve genel işletme performansı üzerinde anlamlı ve olumsuz etkisi olduğu gözlenmiş, cevaplanabilirlik ve maliyet boyutunun ise hiçbir işletme performansı üzerinde anlamlı bir etkisi gözlenmemiştir.

Abstract:
Businesses are striving in the competitive environment that have increased with the globalization. Therefore they have built an effective supply chain network in order to gain from the relationships among businesses while developing in terms of organizational structure and technology. With the increase in competition, it is not possible for businesses to achieve success alone in an environment where the whole world is a common market. Therefore, businesses have started to compete with other businesses by being part of a supply chain. Due to the complex structure of the supply chain, accurate measurement techniques are the determinant of chain success. Applying these measurements to each business determines the life of the collaboration and indirectly affects the life of the business. Measuring supply chain performance is an important issue for businesses in terms of sustainability in competitive environment.
This study examines the effect of supply chain performance on business performance. In this context, "SCOR Model" level 1 metrics are applied to determine the impact of supply chain performance on business performance. In order to measure the business performance, a five-dimensional business performance scale survey is used. Data, collected from randomly selected 50 businesses, is analyzed using multiple regression. Analysis shows that s supply chain reliability significantly and positively affects all but financial performance of a business, supply chain asset management dimension has a significant positive effect only on financial performance, while suplly chain agility has a significant and positive effect on social performance. Supply chain profitability has a significant negative impact on financial performance, social performance, organizational performance and general business performance, while supply chain responsiveness and supply chain cost have no significant impact on any business performance.