Okul bahçeleri ve çevresindeki gürültü kirliliğininönlenmesinde peyzaj mimarlığı yaklaşımları: Ispartaörneği
Landscape architecture approaches to prevent noisepollution in school gardens and surroundings: the caseof Isparta
Yazar: BÜŞRA ONAY
Danışman: DOÇ. DR. CANDAN KUŞ ŞAHİN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Gürültü = Noise ; Gürültü denetimi = Noise control ; Gürültü kirliliği = Noise pollution ; Gürültü yalıtımı = Noise isolation

Özet:
Kentsel açık yeşil alanların birimlerinden birisi olan okul bahçeleri, çocukların hem
eğitim aldıkları hem de serbest zamanlarında vakit geçirdikleri alanlar olduğu için
kullanım yoğunluğu oldukça fazladır. Eğitimin sağlıklı bir şekilde devam edebilmesi
için okul bahçeleri, dış mekanla okul arasında tampon görevi görmektedir.
Bu çalışma, okul bahçelerinde meydana gelen iç ve dış kaynaklı gürültü kirliliğini
Isparta kenti örneğinde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, Isparta kent
merkezinde yer alan ve çevrelerinde farklı kullanımlar bulunan 4 ilkokul, 4 ortaokul
ve 2 lise çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Çalışmada, öğrencilerin okul bahçesini
en yoğun kullandıkları zaman aralıklarında gürültü ölçümleri yapılmıştır. Ölçümler
için her okulda; teneffüs esnasında bahçe içinde, teneffüs esnasında bahçe dışında,
ders esnasında bahçe dışında olmak üzere üç nokta belirlenmiştir. Elde edilen
sonuçlar, söz konusu okullardaki gürültünün WHO tarafından belirlenen 55 dB(A)
sınır değerini aştığını göstermektedir. Ölçülen değerlere ve hesaplanan ortalamalara
bağlı olarak elde edilen Leq değerleri kullanılarak gürültü haritaları oluşturulmuştur.
Ayrıca yapılan gürültü ölçümleri ve söz konusu değişkenler arasında anlamlı bir
ilişkinin olup olmadığını ortaya koymak amacıyla, IBM SPSS 22.0 paket programı
kullanılarak istatistiksel analiz yapılmıştır.
Çalışma sonucunda; genel ortalama gürültü ölçümüne göre, derste bahçe dışı gürültü
düzeyi en yüksek olan okul grubunun liseler ve en düşük olan okul grubunun ise
ilkokullar olduğu, okulların eğitim düzeylerine göre aylık genel ortalamada derste
iv
bahçe dışı gürültü ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık
bulunmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte teneffüste bahçe dışı gürültü düzeyi
en yüksek olan okul grubunun ilkokullar ve en düşük olan okul grubunun ise liseler
olduğu, okulların eğitim düzeylerine göre aylık genel ortalamada teneffüste bahçe
dışı gürültü ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunduğu
ortaya konulmuştur. Ayrıca teneffüste bahçe içi gürültü düzeyi en yüksek olan okul
grubu ilkokullar iken, en düşük olan okul grubu ise liseler olup, okulların eğitim
düzeylerine göre aylık genel ortalamada teneffüste bahçe içi gürültü ölçümleri
arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın bulunduğu tespit edilmiştir.
Çalışmada elde edilen bulgular doğrultusunda, okullarda eğitimin daha sağlıklı bir
şekilde sürdürülebilmesi açısından, her okulun bahçesi için ayrı gürültü perdesi
tasarımı konusunda öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Gürültü, Gürültü haritası, Gürültü perdesi, Okul, Çocuk,
Isparta, Peyzaj mimarlığı.

Abstract:
School gardens, which are one of the units of urban open green spaces, are areas
where children both receive education and spend time in their spare time, so their
usage density is quite high. School gardens act as a buffer between the outdoors and
the school so that education can continue in a healthy way.
This study aims to reveal internal and external noise pollution occurring in school
gardens in the example of Isparta city. For this purpose, 4 primary schools, 4
secondary schools and 2 high schools located in the city center of Isparta with
different uses around them have been determined as study areas. Noise
measurements were made at the time periods when the students used the school
garden most. For the measurements, three points were determined in each school:
inside the garden during break, outside the garden during break, and outside the
garden during lessons. The results show that the noise in these schools exceeded the
limit value of 55 dB (A) determined by the WHO. Noise maps were created using the
Leq values obtained based on the measured values and calculated averages. In
addition, statistical analysis was performed using IBM SPSS 22.0 package program
in order to reveal whether there is a significant relationship between the noise
measurements and the said variables.
In the results of working; according to the general average noise measurement, it was
determined that the school group with the highest the outside of garden noise level in
the course was high schools, while the lowest school group was primary schools, and
vi
there was no statistically significant difference between the outside garden noise
measurements in the lessons on the monthly general average according to the
education levels of the schools. However, it has been revealed that the school group
with the highest level of out of garden noise during breaks is primary schools, the
lowest is high schools, and there is a statistically significant difference between out
of garden noise measurements at monthly general average according to the education
levels of the schools. In addition, while the school group with the highest level of in
garden noise during breaks is primary schools, the school group with the lowest is
high schools, and it has been determined that there is a statistically significant
difference between the measurements of in-garden noise at the monthly general
average according to the education levels of schools.
In line with the findings of the study, suggestions were made on the design of
separate noise barriers for each school's garden in order to maintain a healthier
education in schools.
Keywords: Noise, Noise map, Noise barrier, School, Child, Isparta, Landscape
architecture.