Madde kullanım sebebiyle denetimli serbestlik tedbiri verilen bireylerin suça yönelik tutum ve ilişkilerinin incelenmesi: Trabzon ili örneği
İnvestigetion of criminal attitudes and relations of individuals given probation: Trabzon province case
Yazar: SEDANUR DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN YALÇIN SARIBEY
Üsküdar Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma madde kullanım sebebiyle denetimli serbestlik tedbiri verilen bireylerin suça yönelik tutum ve ilişkilerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Madde kullanım sebebiyle denetimli serbestlik tedbiri almış kişilerin suça yönelik tutum alt boyutları ile demografik bilgileri, suç geçmişi, suç türü, ailede madde kullanımı gibi faktörler ile ilişkileri derinlemesine incelenmiştir. Araştırma, Trabzon Denetimli Serbestlik Müdürlüğünde madde kullanım sebebiyle hakkında denetimli serbestlik tedbiri verilmiş 212 gönüllü katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcı grubun özelliklerini incelemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu", suça yönelik tutum ve ilişkileri incelemek amacıyla Mills vd. (2002) tarafından geliştirilen Türkçe'ye uyarlama çalışması Nergiz ve Işıklı (2019) tarafından yapılan "Suça Yönelik Tutumlar ve İlişkiler Ölçeği" kullanılmıştır. Veri analizinde, Bağımsız Örneklem t testi, ANOVA, Sidak/Tamhane T2 ikili kıyas testi, Korelasyon analizi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda madde kullanım sebebiyle denetimli serbestlik tedbiri verilen bireylerin %36,3 (n=77)'ünün geçmişte şiddet suçu işlediği bulunmuştur. Bireylerin arkadaş çevresinin suç ile ilişkili olmasının suça yönelik tutumlar üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Anne veya babası ayrı yaşayan bireylerin şiddete yönelik tutumu, ilişkilere yönelik tutumu ve antisosyal niyet düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Gelir getirici bir işi olan bireylerin ilişkilere yönelik tutumu ve haklılık düşünce düzeylerinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. İlişki, şiddet tutumu, anti sosyal niyet ve haklılık düzeylerinden birinin artış göstermesi diğer boyutları da anlamlı şekilde artıracağı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This research was conducted to examine the attitudes and relationships of individuals who were given probation measures due to substance use towards crime. The relationship between the sub-dimensions of attitudes towards crime and factors such as demographic information, criminal history, type of crime, substance use in the family and the sub-dimensions of attitudes towards crime of people who received probation measures due to substance use were examined in depth.
The research was conducted with 212 voluntary participants who were given probation measures due to substance abuse in Trabzon Probation Directorate. The "Personal Information Form" prepared by the researcher was used to examine the characteristics of the participant group, and the "Attitudes Towards Crime and Relationships Scale" developed by Mills et al. (2002) and adapted into Turkish by Nergis and Işıklı (2019) was used to examine attitudes and relationships towards crime. Independent Sample t test, ANOVA, Sidak/Tamhane T2 pairwise comparison test, Correlation analysis were used in data analysis.
As a result of the study, it was found that 36.3% (n=77) of the individuals who were given probation measures due to substance use committed violent crimes. It has been observed that the association of individuals' circle of friends with crime is effective on attitudes towards crime. It was observed that individuals whose parents were separated had higher levels of attitudes towards violence, attitudes towards relationships and antisocial intentions. It was found that individuals with an income-generating job had lower attitudes towards relationships and lower levels of justification thinking. As a conclusion, an increase in one of the levels of relationship, violence attitude, antisocial intention and justification would significantly increase the other dimensions.