Zırh çeliklerinin ark kaynak yöntemleri ile kaynaklanabilirliği
Weldability of armor steels by arc welding methods
Yazar: MUHAMMED AHMET ÇOBANOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN ADA
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Özellikle ağır savunma sanayinde yoğun olarak kullanılan zırh çelikleri için yapılan literatür araştırmalarında, kaynaklı birleştirme işlemlerinde uygulanan yüksek ısı nedeniyle, ısı tesiri altında kalan bölgeler ve kaynak metalinde oluşan mikroyapısal değişimlerin etkisiyle, ana metale nazaran daha düşük mekanik ve metalürjik özelliklerin oluştuğu bilinmektedir. Kaynak işlemi nedeniyle metalürjik, mekanik ve balistik özellikleri zayıflayan kaynak bölgesinin söz konusu özellikler bakımından iyileştirilmesi ve geliştirilmesi, ülkemizin de jeopolitik ve stratejik konumları göz önüne alındığında savunma sanayimiz için son derece önemli ve hayati bir konudur. Bu amaç doğrultusunda, bu çalışmada zırh çeliklerinin kaynak bölgesinde oluşan dezavantajlı durumlar tespit edilerek, bu durumların yok edilmesi veya azaltılması amacıyla Protection 500 zırh çeliğinin örtülü elektrodla elektrik ark kaynağı ve gazaltı (MAG) kaynak yöntemleriyle birleştirilmesi ve elde edilen birleştirmelerin mekanik - metalürjik performanslarının araştırılması hedeflenmiştir. Elde edilen birleştirmeler çekme, mikrosertlik, eğme testleri ile optik mikroskop, SEM, EDS ve kırılma yüzeyi incelemelerine tabi tutulmuştur. Tüm sonuçlar birlikte değerlendirildiğinde; Protection 500 zırh çeliklerinin kaynaklı birleştirme işlemlerinde metalürjik ve mekanik performans açısından en verimli kaynak yönteminin MAG kaynağı olduğu, en uygun ilave malzemenin ise MAG kaynağında kullanılan MG 183 kodlu ilave tel olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In the literature researches conducted for armor steels, which are used extensively in the heavy defense industry, it is known that due to the high heat applied in welded joining processes, lower mechanical and metallurgical properties are formed compared to the base metal due to the effect of microstructural changes in the heat affected areas and weld metal. Improvement and development of the weld zone, which has weakened metallurgical, mechanical and ballistic properties due to the welding process, is an extremely important and vital issue for our defense industry, considering the geopolitical and strategic positions of our country. In line with this purpose, in this study, it was aimed to determine the disadvantageous conditions that occur in the welding zone of armor steels, to eliminate or reduce these conditions, to join Protection 500 armor steels by electric arc welding and gas metal arc welding (MAG) welding methods with covered electrode and to investigate the mechanical - metallurgical performances of the joints obtained. The joints obtained were subjected to tensile, microhardness, bending tests and optical microscope, SEM, EDS and fracture surface examinations. When all the results were evaluated together, it was determined that MAG welding was the most efficient welding method in terms of metallurgical and mechanical performance in the welded joints of Protection 500 armor steels, and the most suitable additional material was MG 183 coded additional wire used in MAG welding.