Serbest bölgelerde Koronavirüs (COVID-19) etkisi: Antalya örneği
Impact of Coronovirus (COVID-19) on free zones: The case of Antalya
Yazar: DİLARA ÖZTAŞ
Danışman: PROF. DR. ŞERİFE GÖZDE YİRMİBEŞOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ulaşım = Transportation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Antalya = Antalya ; COVID 19 = COVID 19 ; Lojistik = Logistics ; Organize endüstri bölgesi = Organized industrial area ; Pandemiler = Pandemics ; Serbest bölgeler = Free zones ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Serbest bölgeler, vergi muafiyeti, bazı gümrük prosedürlerine tabi olmamaları ve ülkelerin üretimini teşvik ederek dış ticaret açığını dengelemeyi amaçlamaları ile Türkiye'nin ve dünyanın dış ticaretinin bel kemiği konumundadır. Özellikle üretim ve ihracata birçok katkısı bulunan serbest bölgeler, Aralık 2019'da Çin'in Wuhan kentinde patlak veren Covid-19 pandemisinden paylarına düşeni almışlardır. Bu dönemde uygulamaya konulan yeni gümrük kontrolleri, hammadde tedarikinde yaşanan sıkıntılar serbest bölgeleri olumsuz yönde etkilemiştir.
Bu bağlamda çalışmada derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak, uluslararası literatür ve haber kaynakları taraması sonucu hazırlanan sorular, serbest bölgelerde faaliyet gösteren firmaların uzman yöneticilerine yöneltilerek, serbest bölge firmalarının bu dönemdeki deneyimleri ve karşılaştıkları zorlukları ortaya koymak amaçlanmıştır. Bunun için yapılan araştırmalar sonucu gümrüklerde yaşanan sorunlar, hammadde tedariki sırasında karşılaşılan problemler, fiyat değişimleri gibi konularda yoğunlaşan derinlemesine görüşme soruları hazırlanmış ve firma yöneticilerine sorulmuştur. Yapılan görüşmelerden sonra toplanan veriler değerlendirilerek elde edilen bulgular ile serbest bölgelerin pandemi döneminde yaşadığı sorunlar anlaşılmaya çalışılmıştır. 
Derinlemesine görüşme sonucu elde edilen bulgular değerlendirilerek bu dönemde serbest bölgelerin birçok sorunla karşılaştığı görülmüştür. Her ne kadar yat üretimi yapan serbest bölge firmaları, bu dönemde izole olma talepleri artan insanların ve firmaların yatlara yönelmesi ile üretimde artış yaşasalar da hammadde tedarikinde problemler yaşamışlardır. Dolayısıyla bu durum üretimde gecikmelere sebep olmuştur. Aynı şekilde çalışmada lojistik, işgücü ve tedarikçi açısından da birçok sıkıntı yaşayan firmaların bu dönemde aldıkları önlemler de ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu vesile ile hem literatürdeki boşlukları doldurmak hem de politika yapıcılara serbest bölgelerin esas sorunlarını göstermek amaçlanmıştır.

Abstract:
Free zones are the backbone of Turkey's and the world's foreign trade with the advantages and incentives they have. Especially the free zones, which have many contributions to production and exports, have taken their share from the Covid-19 pandemic that broke out in Wuhan, China in December 2019. The new customs controls implemented in this period and the difficulties experienced in the supply of raw materials adversely affected the free zones.
In this context, it is aimed to reveal the experiences and difficulties faced by the free zone companies in this period by asking the expert managers of the companies operating in the free zones, the questions prepared as a result of the search of international literature and news sources by using in-depth interview technique in the study. As a result of the researches made for this purpose, in-depth interview questions focusing on issues such as problems experienced at customs, problems encountered during raw material supply, price changes were prepared and asked to company managers. The data collected after the interviews were evaluated, and the problems experienced by the free zones during the pandemic period were tried to be understood with the findings obtained. 
Evaluating the findings obtained as a result of the in-depth interviews, it was seen that the free zones faced many problems in this period. Although the free zone companies producing yachts experienced an increase in production due to the increasing demands of people and companies to be isolated in this period, they experienced problems in the supply of raw materials. Therefore, this situation caused delays in production. In the same way, the measures taken by the companies that had many problems in terms of logistics, workforce and suppliers in this period were tried to be revealed. With this occasion, it is aimed to fill the gaps in the literature and to show the policy makers the main problems of free zones.