Gençlerde COVID- 19 korkusu, okul reddi, okul tükenmişliği ve akademik dayanıklılık arasındaki ilişkinin ağ analizi ile incelenmesi
Investigation of the relationship between COVID-19 fear, school rejection, school burnout and academic resilience by network analysis in youth
Yazar: MERVE KARAAĞAÇ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL SEÇER
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik dirençlilik = Academic resilience ; Ağlar = Networks ; COVID 19 = COVID 19 ; Lise öğrencileri = High schools students ; Okul reddi = School refusal ; Okul tükenmişliği = School burnout ; Pandemiler = Pandemics

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı gençlerde COVID-19 korkusuna bağlı olarak gelişmesi muhtemel okul reddi ve okul tükenmişliği semptomlarını belirlemek ve bu değişkenler arasındaki ilişkide akademik dayanıklılığın rolüne ilişkin olan yapıyı tespit etmektir.
Yöntem: Araştırmada karma yöntem araştırma desenlerinden açıklayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Bu kapsamda ilk olarak nicel aşamada kurgulanan model test edilmiş, daha sonraki aşamada nicel bulguları görüşmeler sonucu elde edilen nitel bulguların nasıl açıkladığı incelenmiştir. Araştırmanın katılımcı grubunu Erzurum ilinde lise öğrenimine devam eden öğrenciler oluşturmuştur. Bu bağlamda çok aşamalı örnekleme yöntemiyle ulaşılan 273 öğrenciyle çalışmanın nicel aşamasındaki model testi; özdeş örnekleme ve amaçlı örnekleme yöntemleri ile nicel verilerin toplandığı gruptaki okullardan çalışmanın nicel aşmasına da katılmış olan 10 öğrenciyle de nitel aşamadaki görüşmeler yürütülmüştür. Araştırmanın nicel aşamasında ağ analizi yapılmıştır. Ağ modelinde, her belirti bir düğüm olarak görülür ve iki düğüm arasındaki ilişki bir kenar olarak kabul edilir. Ağ modelini görsel olarak tahmin edilmesi ve gösterilmesinde R paketleri graph (sürüm 1.6.9) ve bootnet (versiyon 1.4.3) kullanılmıştır. Nitel aşamada ise tematik analiz yapışmıştır. 
Bulgular: Nicel ve nitel bulgular birlikte ve bütün olarak değerlendirildiğinde öğrencilerin okul reddi davranışlarının COVID-19 korkusuna yol açan pandemiden ve duygusal tükenmişlikle doğrudan bağlantılı olduğu görülmektedir. Bu durumun öğrencilerin akademik yardım aramaları ve okula karşı duyarsızlaşmaları ile de bağlantılı olduğu görülmüştür. Ayrıca yapılan analiz sonucu duygusal tükenmişlik ile duyarsızlaşma arasında pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır.
Sonuçlar: Araştırma sonucunda COVID-19 korkusunun etkisiyle öğrencilerin akademik dayanıklılıklarının azalarak okul tükenmişliği yaşamalarının okul reddi davranışlarını artırdığı ve nitel aşamada elde edilen bulguların nicel aşamada elde edilen ağ yapısını desteklediği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, okul tükenmişliği,  akademik dayanıklılık, okul reddi, ağ analizi, karma yöntem açıklayıcı desen

Abstract:
Purpose: The aim of the study is to identify the symptoms of school refusal and school burnout in young people due to fear of COVID-19, and to determine the role of academic resilience in the relationship between these variables.
Method: The method used in research is the explanatory sequential design of the mixed methods research design. Within this scope, the model developed in the first stage, the quantitative phase, was tested, and in the subsequent stage, the extent to which the qualitative findings obtained through interviews how explain the quantitative findings was examined.. The participant group of the study consisted of high school students continuing their education in Erzurum province. Within this context, the model test in the quantitative phase of the study was carried out with 273 students reached by the multistage sampling method, and interviews were conducted in the qualitative phase with 10 students who also participated in the quantitative phase of the study from schools where quantitative data was collected using the equivalent sampling and purposive sampling methods. Network analysis was conducted in the quantitative phase of the study. In the network model, each symptom is viewed as a node and the relationship between two nodes is considered as an edge. The R packages graph (version 1.6.9) and bootnet (version 1.4.3) were used to visually estimate and display the network model. Thematic analysis was carried out in the qualitative phase.
Findings: When the qualitative and quantitative findings are evaluated together and as a whole, it is seen that students' school refusal behavior is directly related to the pandemic causing fear of COVID-19 and emotional burnout. It was also found that this situation is related to students seeking academic help and becoming indifferent to school. In addition, a positive relationship was found between emotional burnout and indifference as a result of the analysis.
Conclusions: The results of the study showed that the fear of COVID-19 caused a decrease in students' academic resilience, leading to school burnout and increased school refusal behaviors, and the qualitative findings supported the network structure obtained in the quantitative phase.
Keywords: COVID-19, school burnout, academic resilience, school refusal, network analysis, mixed method explanatory design