60-72 aylık işitme kayıplı ve işitme kayıplı olmayan çocuklarda erken okuryazarlık becerilerinin karşılaştırılması
A comparison of early literacy skills in 60-72 month-old children with hearing loss and their peers without hearing loss
Yazar: FATMA ZEHRA SAATCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İCLAL ŞAN
KTO Karatay Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Çocuklar = Children ; İşitme = Hearing ; İşitme kaybı = Hearing loss

Özet:
Bu çalışma unilateral veya bilateral koklear implant kullanıcısı, ileri ve/veya çok ileri derecede sensörinöral tip işitme kayıplı, okul öncesi 60-72 aylık çocuklarla aynı yaş grubundan işitme kayıplı olmayan çocukların okuma becerisi kazanmaya hazır bulunuşluklarının karşılaştırmalı değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. 
Türkiye'de erken okuryazarlık becerileri konusu ve çocuklarda bu beceri düzeylerinin belirlenebilmesi için gerekli ölçme ve değerlendirme araçlarının tasarlanması henüz gelişmekte olan alanlardır. İşitme kayıplı çocukların da işitme kayıplı olmayan akranları gibi erken okuryazarlık becerilerini kazanıp kazanamadıklarının öngörülmesi açısından bu konu oldukça önemlidir.   
Alanyazında işitme kayıplı çocuklarda erken okuryazarlık konusu oldukça sınırlı sayıda çalışmada ele alınmıştır. Yapılacak bu çalışma ile hem odyoloji hem de özel eğitim alanyazınına önemli bir katkı sağlanacaktır.  
İşitme kayıplı çocukların erken dönemde tanılanması ile birlikte işitsel rehabilitasyona başlanılmasında hedef; işiten akranlarıyla benzer seviyede dil, konuşma ve akademik becerilere sahip olmalarını sağlamaktır.
Çalışmada; ileri ve/veya çok ileri derecede sensörinöral tip işitme kayıplı, 60-72 ay arası, herhangi bir ek engeli olmayan, en az üç yıl işitsel rehabilitasyon almış, koklear implant kullanıcısı çocuklarla normal gelişim gösteren ve işitme kayıplı olmayan, 60-72 ay arası çocukların erken okuryazarlık becerileri değerlendirilerek sonuçlar birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Erken okuryazarlık becerileri Erken Okuryazarlık Testi (EROT) kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bu çalışma sonucunda, Türkiye'de işitme kayıplı çocuklara uygulanan destek eğitim programları ile normal gelişim gösteren işitme kayıplı olmayan akranlarının erken okuryazarlık becerilerini benzer ölçüde kazanabildikleri ortaya konulmuştur. Çalışmada, işitme kayıplı çocukların erken okuryazarlık becerilerinin değerlendirilmesinde EROT'un kullanılabilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ülkemizde, çok yüksek maliyeti olan koklear implant ameliyatları sonrasında uygulanan destek eğitim programlarının, erken okuryazarlık becerilerinin kazanılmasında olumlu etkiler yarattığına yönelik bilimsel kanıtlar elde edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Erken Okuryazarlık, Koklear İmplant, İşitme Kaybı, EROT.

Abstract:
This study has been performed for the purpose of the comparative evaluation of the readiness of 60-72 month-old preschool children with profound sensorineural hearing loss using bilateral or unilateral cochlear implant, and children with who can hear in the same age group. 
The skill of early literacy and the design of measurement and evaluation tools for determining the level of this skill in children are still developing areas in our country. This subject matter is quite important in terms of predicting whether or not the children with hearing loss acquire early literacy skills like their peers without hearing loss. 
In the literature, the topic of early literacy in children with hearing loss is discussed in a limited number of studies. This study will provide an important contribution to both audiology and special education literature.
The purpose of starting an auditory rehabilitation with early diagnosis of children with hearing loss is that they have similar language, speech and academic skills with their peers who can hear.
In this study, the early literacy skills of children between 60-72 month old with profound sensorineural hearing loss and with no extra disability and having at least three years of auditory rehabilitation and using cochlear implant and children between 60-72 month-old with normal development and without hearing loss have been assessed and results have been compared to each other. The early literacy skills have been assessed using the Early Literacy Test (EROT). 
As a result of this study, it has been suggested that supportive training programs applied to children with hearing loss in our country can similarly acquire early literacy skills of their peers with normal development who can hear. It has been concluded that EROT is usable to evaluate early literacy skills of children with hearing loss. In our country, scientific results have been obtained about the positive effects of the supportive training programs applied after cochlear implant surgeries that have high cost on the acquisition of early literacy skills.
Key Words: Early Literacy, Cochlear Implant, Hearing Loss, EROT.