Muhasebe meslek mensuplarının dijitalleşmeye yönelik tutumları ve temel bilgi teknolojisi yeterlilikleri: İstanbul ili özelinde bir araştırma
Attitudes of towards digitalization and competencies of basic information technology of accounting professional: A study on Istanbul
Yazar: YUSUF YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM ÖZTÜRK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Elektronik muhasebe = Electronic accounting ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe bilgi sistemleri = Accounting information systems ; Muhasebe yazılımları = Accounting software ; Muhasebeci = Accountant ; Sayısallaştırma = Digitization ; Teknolojik gelişmeler = Technological developments

Özet:
Teknolojik gelişmeler, küreselleşme ve artan rekabet, meslekleri sürekli değişime zorlamaktadır. Bir süre önce var olmayan dijital sistemlerin birçoğunun artık aktif olarak kullanıldığı günümüzde teknolojik gelişmelerden en çok etkilenen mesleklerden biri de şüphesiz muhasebe mesleği ve muhasebe uygulamalarıdır. 
Geçmişte muhasebe uygulamaları daha çok kayıt tutma fonksiyonuna hizmet etmekteyken günümüzde işletmelerin kaynaklarını optimize etmelerine yardımcı olmaktadır. Dolayısıyla meslek mensuplarının değişen şartlara uyum sağlayabilmeleri için kendilerini özellikle dijitalleşme/bilgi teknolojileri başta olmak üzere birçok alanda geliştirmeleri gerekmektedir. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı muhasebe meslek mensuplarının dijitalleşme ve teknolojik gelişmelere bakış açılarını irdelemek ve temel bilgi teknolojileri yeterliliklerini ortaya koymaktır. Ayrıca muhasebe meslek mensuplarının dijitalleşme ve teknolojik gelişmelere yönelik tutumları ile temel bilgi teknolojileri yeterlilikleri arasında ilişki olup olmadığını tespit etmek çalışmanın diğer bir amacını oluşturmaktadır. Bu kapsamda İstanbul'da faaliyetlerini serbest olarak yürüten 427 meslek mensubuna anket uygulanmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler SPSS 20.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiş ve program vasıtasıyla frekans, yüzde, ortalama gibi tanımlayıcı istatistiki yöntemler; değişkenlere göre t testi ve Anova testi; Pearson korelasyon analizi yöntemleri uygulanmıştır.
Çalışma sonucunda muhasebe meslek mensuplarının dijitalleşme/teknolojik gelişmelere yönelik olumlu tutumlarının en yüksek ilgi alt boyutunda en düşük ise endişe alt boyutunda olduğu tespit edilmiştir.  Meslek mensuplarının bilgi teknolojisi yeterliliklerinin genel anlamda yüksek olduğu; en yetkin oldukları bilgi teknolojisi alt boyutunun ise muhasebe uygulamaları olduğu belirlenmiştir. Muhasebe uygulamalarını sırasıyla genel ofis, gelişmiş otomasyon, veri yönetimi ve denetim otomasyonu takip etmektedir. Meslek mensuplarının kendilerini en düşük düzeyde yeterli gördükleri bilgi teknolojisi alt boyutu ise sistem geliştirmedir. Meslek mensuplarının dijitalleşme/teknolojik gelişmelere bakış açıları ile bilgi teknolojisi yeterlilikleri arasındaki ilişkiyi tespit etmek üzere yapılan korelasyon analizi sonucunda dijitalleşme-teknolojik gelişmelere yönelik olumlu tutumları arttıkça yeterliliklerinin de arttığı, olumsuz tutumları arttıkça yetkinliklerinin de azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Başka bir ifadeyle çalışmadan elde edilen verilere göre meslek mensuplarının dijitalleşmeye yönelik olumlu ve olumsuz tutumlarının yetkinlikleri üzerinde etkili olduğu görülmüştür.

Abstract:
Technological developments, globalization and increasing competition force professions to constantly change. In today's world, where many digital systems that did not exist a while ago are actively used, one of the professions most affected by technological developments is undoubtedly the accounting profession and accounting practices. In this context, the main purpose of the study is to examine the perspectives of professional accountants on digitalization and technological developments and to reveal their basic information technology competencies. In addition, another aim of the study is to determine whether there is a relationship between the attitudes of professional accountants towards digitalization and technological developments and basic information technology competencies. In this context, a questionnaire was applied to 427 accounting professionals in Istanbul. The data obtained from the research were analyzed using SPSS 20.0 package program and t test, Anova test and Pearson correlation analysis methods were applied.
As a result of the study, it was determined that the positive attitudes of professional accountants towards digitalization and technological developments were highest in the sub-dimension of interest and the lowest in the sub-dimension of concern. It has been determined that Information technology competencies of accounting professionals are generally high and  the information technology sub-dimension that they are most competent is accounting applications. Accounting practices are followed by general office, advanced automation, data management and audit automation, respectively. The information technology sub-dimension in which accounting professionals are least competent is system development. As a result of the correlation analysis, it was determined that as the positive attitudes of accounting professionals towards digitalization-technological developments increase, their competencies increase, and as their negative attitudes increase, their competencies decrease. In other words, according to the data obtained from the study, it was concluded that the positive and negative attitudes of the professionals towards digitalization were effective on their competencies.