Türkiye'de 1982-2016 yılları arasında kredi hacmindeki genişlemelerin cari açık üzerine etkisi
Impact of credit volume expension on current account deficit in Turkey between 1982-2016 years
Yazar: EMRAH KÖROĞLU
Danışman: PROF. DR. AHMET SEDAT AYBAR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Cari açık = Current account deficit ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Kredi genişlemesi = Credit expansion ; Kredi hacmi = Credit capacity ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Türkiye ekonomisi için cari açığın kronikleşmiş bir sorun olduğu söylenebilir. Enerji ithalatının yüksek olması, iç tasarruf oranlarının yetersiz olması, dış ticaret açığının uzun yıllardır devam etmesi ve aşırı değerlenmiş ülke parası cari açığın en önemli nedenleri arasında gösterilmektedir. Cari açığın diğer bir önemli nedeninin de kredi hacmi genişlemeleri olduğu söylenebilir. Türkiye'de ekonomiden sorumlu bazı kişiler de, cari açığın önemli bir nedeni olarak kredi genişlemelerini göstermişlerdir. Kredi hacmindeki artış veya azalış ile cari açığın artma yada azalma dönemleri incelendiğinde, aynı yönlü bir ilişkiden söz edilebilir. Kredi genişlemelerinin olduğu yıllarda cari açık da artmıştır. Ekonominin kriz dönemlerinde ise her ikisi de azalma eğilimi göstermiştir. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere yeterli miktarda doğrudan yabancı sermaye gelmemektedir. Döviz açığının kapanmasında bir çok gelişmekte olan ülke, kısa vadeli sıcak parayı kullanmaktadır. Ülkeye gelen kısa vadeli yabancı para girişlerinin kredi genişlemelerine neden olduğu söylenebilir. Cari açığın finansmanı olarak kullanılan kısa vadeli yatırımlar hem kredi hacmini artırmakta hem de cari açığa neden olmaktadır. Türkiye'de uygulanan faiz oranlarının dünya faiz seviyesinin üstüne çıkması durumunda, ülkeye sıcak para girişi yaşanmaktadır. Sıcak para girişlerinin artması, dövizin miktarını artırıp değerini düşürecektir. Ülke parası ise ithalatı cazip kılacak şekilde aşırı değerlenecektir. Dış finansman bulmanın kolaylaşması ile artan krediler ise cari açığa neden olmaktadır. 2008 krizi sonrasında gelişmiş ülkelerde uygulanan genişletici para politikaları Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere yoğun şekilde kısa vadeli yabancı sermaye girişine neden olmuştur. Türkiye'de tüketim oranlarının önemli oranda artması, buna karşılık gelirlerin aynı oranda artmaması kredi taleplerini artırmıştır. Ülkeye gelen sıcak paranın neden olduğu kredi hacmindeki artış da, ithal tüketime kullanılarak cari açığın önemli bir nedeni olmuştur. Bu çalışmada Augmented Dickey-Fuller ve Phillips-Perron birim kök testi, Cusum ve Cusum-Square testi, Engle-Granger ve Johansen eşbütünleşme testi, Hata düzeltme modeli, Granger nedensellik testi, VAR modeli etki-tepki analizi ve varyans ayrıştırması kullanmıştır. Sonuç olarak, kısıtlı da olsa kredi genişlemelerinin cari açığa neden olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Türkiye Ekonomisi, Cari Açık, Kredi Genişlemesi, Granger Nedensellik

Abstract:
Regarding Turkey's economy, it can be said that the current deficit is a chronic problem. High energy imports, insufficient internal saving rates, foreign trade deficit ongoing on for many years and overvalued country money are among the most important reasons for the current account deficit. It can be said that another important cause of the current is the loan volume expansions. Some of the people who are responsible for the economy in Turkey also have shown credit expansions as an important reason for the current account deficit. When the periods of increase or decrease in credit volume and periods of increase or decrease in current account deficit are examined, it is possible to mention a relation with the same direction. The current account deficit has also increased over the years when there were credit expansions. In the crisis period of the economy, both tended to decrease. Foreign capital does not come in sufficient amount to developing countries such as Turkey. Many developing countries are using short-term hot money in closing the foreign exchange deficit. It can be said that short-term foreign currency inflows to the country cause credit expansions. Short-term investments used as the financing of the current account both increase the credit volume and cause the current account deficit. In case interest rates applied in Turkey rise above the level of the world interest rates, there is hot money entry into the country. The increase in hot money entry increase the amount of foreign currency and decrease its value. The country's money will also be overvalued, making imports attractive. Increased loans with the ease of finding external financing are causing the current account deficit. Expanded monetary policies implemented in developed countries after the 2008 crisis have led to intensive short-term foreign capital inflows to developing countries such as Turkey. Although there has been a significant increase in consumption rates in Turkey, income, on the contrary, has not increased at the same rate so this has caused an increase in the demands for credit. The fact that the increase in credit volume caused by the hot money from the country was also used for import consumption has been an important reason for the current deficit. This study used Augmenred Dickey-Fuller and Phillips-Perron unit root test, Cusum and Cusum-Square test, Engle-Granger and Johansen cointegration test, Error correction model, Granger causality analysis, VAR model effect-response analysis and variance decomposition. As a result, it has been determined that credit expansions cause current account deficit even if limited.
Keywords: Turkish Economy, Current Account Deficit, Credit Expansion, Granger Causality