Epilepsi hastalarında hissedilen stigma ve hastalığı kabul düzeylerinin, öz yeterliliğe etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of self-efficacy on felt stigma and illness acceptance levels in epilepsy patients
Yazar: NUR AKICI
Danışman: DOÇ. DR. FİGEN OKÇİN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Epilepsi, bireylerin öz yeterlilik ve damgalanma düzeylerini önemli ölçüde etkileyen kronik bir hastalıktır. Hastaların hastalığı kabul etme durumları ve damgalanma hissetmeleri öz yeterliliği etkileyen faktörler arasındadır. Bu çalışmada da epilepsi hastalarında hissedilen stigma ve hastalığı kabul düzeylerinin, öz yeterliliğe etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Materyal-Metot: Tanımlayıcı tip olarak planlanan çalışmanın örneklem grubunu Nisan – Kasım 2023 tarihleri arasında nöroloji polikliniğine başvuran hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi "G. Power-3.1.9.2" programı kullanılarak, %95 güç etkisi ile toplam 104 hasta olarak belirlenmiştir.
Araştırmanın verileri Hasta Tanılama Formu, Hissedilen Stigma Ölçeği, Hastalığı Kabul Ölçeği ve Epilepsi Öz Yeterlik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır.
Verilerin analizinde sayı, yüzde dağılımları, normal dağılımlarının ardından uygun parametrik ve non-parametrik testler yapılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların %54.8'inin kadın, %51.0'ının evli oldukları saptanmıştır. Hastaların stigma düzeyleri ve öz yeterlilik düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir (p<0.05). Bunun yanı sıra hastalığı kabul ve öz yeterlilik arasında istatistiksel olarak pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir (r=290; p=.003). Hissedilen stigma ölçeği ile hastalığı kabul ölçeği arasında (r=0.607, p<0.05) ve hastalık ve ilaç yönetimi boyutu arasında (r=0.196) istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülmektedir. 
Sonuç: Araştırma bulgularına göre; Epilepsi hastalarının hissettikleri stigma düzeyleri ile öz yeterlilikleri arasında bir ilişki bulunmadığı fakat hastaların hastalığı kabul etme düzeyleri ile öz yeterlilik arasında pozitif yönlü bir ilişki bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Purpose: Epilepsy is a chronic disease that significantly affects individuals' self-efficacy and stigmatization levels. Patients' acceptance of the disease and stigmatization are among the factors affecting self-efficacy. In this study, it was aimed to examine the effect of stigma and disease acceptance levels on self-efficacy in epilepsy patients.
Material – Method: The sample group of the descriptive study consisted of patients who applied to the neurology outpatient clinic between April and November 2023. The sample of the study was determined as a total of 104 patients with 95% power effect using the "G. Power-3.1.9.2" program.
The data for the study were collected using the Patient Identification Form, the Perceived Stigma Scale, the Disease Acceptance Scale, and the Epilepsy Self-Efficacy Scale.
In the analysis of the data, appropriate parametric and non-parametric tests were performed after number, percentage distributions and normal distributions.
Findings: In the study, it was found that 54.8% of the participating patients were women and 51.0% were married. No significant relationship was found between the levels of stigma and self-efficacy of the patients (p<0.05). Additionally, a statistically significant positive relationship was identified between disease acceptance and self-efficacy (r=0.290; p=0.003). A significant and positive relationship was also observed between the perceived stigma scale and the disease acceptance scale (r=0.607, p<0.05), as well as between the disease and medication management dimension (r=0.196).
Conclusion: According to the research findings, no relationship was found between the stigma levels felt by epilepsy patients and their self-efficacy. However, a positive relationship was identified between the patients' levels of disease acceptance and their self-efficacy.