Affetme, intikam ve dini tutum arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between forgiveness, revenge and religious attitude
Yazar: ASLINUR DEMİRCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM GÜLMEZ
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Kişilerarası ilişkilerde affetme hem teoloji hem de psikoloji açısından ele alınan bir konudur. Affetme, kişilerarası ilişkileri düzenlemekte ve ruhsal açıdan etkili olmaktadır. İnsanlar affetmenin önemini kavradıklarında aile ve sosyal çevresiyle ilişkisi başta olmak üzere ilişkilerini düzenlerler. İntikam ise yaşanılan haksızlık karşısında haksızlığa uğrayan tarafından cezalandırılmayı içerir. İntikam, affetmenin aksine insan ilişkilerini yıpratmaktadır. Dini tutum, bireyin hayatını pek çok yönden etkileyen ve kişilerarası ilişkilerini şekillendiren bir yapıya sahiptir. Din psikolojisi alanında bu değişkenler bir arada incelenmemiştir. Bu çalışmanın amacı affetme, intikam ve dini tutum arasındaki ilişkiyi incelemek ve demografik değişkenlere (cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi ve aylık gelir) göre değişiklik gösterip göstermediğini tespit etmektir. Araştırmanın örneklemi 416 kişiden oluşmaktadır. Araştırmada kullanılan ölçekler internet ortamına aktarılmış ve katılımcılar ile online ortamda paylaşılmıştır. Araştırmada Kaya (2019) tarafından geliştirilen 'Kişilerarası İlişkilerde Affetme Ölçeği' ve Stuckless ve Goranson (1992) tarafından geliştirilen ve Satıcı, Can ve Akın (2015) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan 'İntikam Ölçeği' ve Ok (2011) tarafından geliştirilen 'Ok- Dini Tutum Ölçeği' kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre katılımcıların affetme (durumu affetme, soruna yönelme, olumluya odaklanma), intikam ve dini tutum (davranış, duygu, biliş, ilişki) düzeyleri arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Affetme düzeyi, medeni durum dışındaki diğer demografik değişkenlerle anlamlı biçimde farklılaşmıştır. İntikam düzeyi yaş haricindeki diğer demografik değişkenler açısından anlamlı şekilde farklılaşmıştır. Ayrıca dini tutum tüm demografik değişkenlere göre anlamlı biçimde farklılaşmıştır.

Abstract:
Forgiveness in interpersonal relationships is a subject that is addressed in terms of both theology and psychology. Forgiveness regulates interpersonal relationships and is effective spiritually. When people understand the importance of forgiveness, they regulate their relationships, especially their relationships with their family and social environment. Revenge, on the other hand, involves being punished by the wronged party in the face of the injustice experienced. Revenge, unlike forgiveness, wears out human relationships. Religious attitude has a structure that affects the individual's life in many ways and shapes their interpersonal relationships. These variables have not been examined together in the field of religious psychology. The purpose of this study is to examine the relationship between forgiveness, revenge and religious attitude and to determine whether it varies according to demographic variables (gender, age, marital status, education level and monthly income). The sample of the study consists of 416 people. The scales used in the study were transferred to the internet and shared with the participants online. In the study, the 'Forgiveness Scale in Interpersonal Relationships' developed by Kaya (2019), the 'Revenge Scale' developed by Stuckless and Goranson (1992) and adapted into Turkish by Satıcı, Can and Akın (2015), and the 'Ok- Religious Attitude Scale' developed by Ok (2011) were used. According to the results of the study, significant relationships were found between the participants' forgiveness (forgiving the situation, addressing the problem, focusing on the positive), revenge and religious attitude (behavior, emotion, cognition, relationship) levels. The level of forgiveness differed significantly according to other demographic variables except marital status. The level of revenge differed significantly in terms of other demographic variables except age. No significant relationship was found between them. In addition, religious attitude differed significantly according to all demographic variables.