Hemşirelik son sınıf öğrencilerinin kanser hastalarında semptom yönetimine ilişkin öz yeterlilik durumlarının klinik karar verme becerilerine etkisi
The effect of nursing senior's self-efficacy on symptom management in cancer patients on clinical decision-making skills
Yazar: İREM ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. SEVİNÇ KUTLUTÜRKAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Karar verme = Decision making ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Onkolojik hemşirelik = Oncologic nursing ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Bu çalışma, hemşirelik son sınıf öğrencilerinin kanser hastalarının semptom yönetimine ilişkin öz yeterlilik durumunun klinik karar verme becerilerine etkisini belirlemek amacıyla ilişki arayıcı bir araştırma olarak yapılmıştır.
Araştırmanın evrenini, Türkiye'de 2022-2023 akademik yılında Yükseköğretim Kurulu'na (YÖK) bağlı yedi üniversitenin Hemşirelik Fakülteleri ve Sağlık Bilimleri Fakülteleri Hemşirelik Bölümü'nde eğitim görmekte olan son sınıf Hemşirelik öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde tabakalı rastgele örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Ülkemizdeki yedi coğrafi bölge dikkate alınarak, her bir coğrafi bölgedeki en eski kurulan ve akademik kadrosu geniş olan fakültelerden biri seçilmiştir. Etik kurul izni ve üniversitelerden kurumsal izin alınmıştır. Her bir üniversiteden ulaşılması gereken katılımcı sayısı evreni bilinen örneklem yöntemi ile hesaplanmıştır. Verilerin toplanmasında; Kişisel Bilgiler Formu, Klinik Performansta Öz-Yeterlik Ölçeği (KPÖYÖ), Hemşirelikte Klinik Karar Verme Ölçeği (HKKVÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın verileri "Google Forms" ile online ortamda toplanmıştır. Araştırmada t testi, tek yönlü varyans analizi (One Way ANOVA), Bonferroni, Tamhane's T2 testi kullanılmıştır. Sayısal ölçümler arasındaki ilişki için Pearson korelasyon analizinden ve ölçek güvenilirlik için ise Cronbach alfa değerinden yararlanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde anlamlılık için p<0,05 kabul edilmiştir. Araştırmada; hemşirelik son sınıf öğrencilerinin KPÖYÖ puan ortalaması 76,40 ve HKKVÖ puan ortalaması 142,48'dir. KPÖYÖ ile HKKVÖ ve alt boyut puanları arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı derecede bir ilişki bulunmaktadır (p<0,05). Araştırmada elde edilen veriler doğrultusunda hemşirelik son sınıf öğrencilerinin kanser hastalarının semptom yönetiminde öz yeterlilik durumları ve klinik karar verme becerileri arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki olduğu anlaşılmaktadır (r=0,384, p<0,05). Bu doğrultuda hemşirelik öğrencilerinin kanser hastalarında semptom yönetiminin geliştirilmesi için klinik performansta öz yeterlilik durumlarını ve klinik karar verme becerilerini destekleyecek teorik ve uygulamalı eğitim yapılması önerilir. 
Anahtar sözcükler: Hemşirelik, Kanser, Klinik Karar Verme, Onkoloji Hemşireliği, Öğrenci, Öz Yeterlilik, Semptom Yönetim

Abstract:
This study was conducted as a relation-seeking research to determine the effect of nursing senior students' self-efficacy regarding symptom management of cancer patients on their clinical decision-making skills.
The universe of the research consists of senior nursing students studying at Nursing Faculties and Health Sciences Faculties Nursing Departments of 7 universities affiliated with the Council of Higher Education (YÖK) in the 2022-2023 academic year in Turkey. A Stratified random sampling method was used in the selection of universities. Considering the 7 geographical regions in Turkey, faculties that are the oldest established and have the largest academic staff were selected for each region. Ethics committee permission and institutional permission from universities were obtained. The number of participants to be reached from each university was determined using the sampling method whose universe is known. The data was collected by the Personal Information Form, Clinical Performance Self-Efficacy Scale, and Clinical Decision-Making Scale in Nursing. The data of the research were collected online with "Google Forms". In the study, t test, one-way analysis of variance (One Way ANOVA), Bonferroni, Tamhane's T2 test were used. Permissions for use of the scales were obtained via e-mail.Pearson correlation analysis was used for the relationship between numerical measurements and Cronbach's alpha value was used for scale reliability. P<0,05 was accepted for significance in the evaluation of the data. In the study, the average score of clinical performance self-efficacy scale of the senior nursing students was determined to be 76,40. In the study, the average score of clinical decision-making scale in nursing was calculated as 142,48. There is a statistically significant positive correlation between clinical performance self-efficacy scale in nursing and clinical decision making scale and sub-dimension scores (p<0,05). In line with the data obtained in the study, it is understood that there is a weak positive correlation between the self-efficacy of nursing senior students regarding symptom management of cancer patients and their clinical decision-making skills (r= 0,384, p<0,05). In this direction, it is recommended to provide theoretical and practical training to support nursing students' self-efficacy in clinical performance and clinical decision-making skills to improve symptom management in cancer patients.
Keywords: Cancer, Clinical Decision Making, Nursing, Self-Efficacy, Student, Symptom Management, Oncology Nursing