Hemodiyaliz hastalarının diyaliz sırasında besin tüketiminin kan basıncına etkisi
The effect of food consumption in hemodialysis patients on blood pressure  during dialysis
Yazar: MELEK AVCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA ARIKAN
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Hipotansiyon = Hypotension ; Kan basıncı = Blood pressure ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Amaç: Bu çalışma hemodiyaliz hastalarının diyaliz sırasında besin tüketiminin kan basıncına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma deseninde randomize olmayan deneysel araştırma türü kullanılmıştır. Araştırma Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde hemodiyalize (HD) giren, dahil edilme kriterlerini karşılayan ve gönüllü olan 54 hasta ile yürütülmüştür. Her hastaya Uygulama I ve Uygulama II olmak üzere iki uygulama yapılmıştır. Her iki uygulamada da HD'e başlamadan önce hastalara Ambulatuvar Kan Basıncı Monitörü (AKBM) takılarak 15 dakika ara ile tekrarlı kan basıncı ölçümleri yapılmıştır. Uygulama I'de hastalar önceki beslenme alışkanlıklarını devam ettirmişler, kliniğin rutin saatinde önceden belirlenmiş olan standart öğünü tüketmişlerdir. Uygulama II' de hastaların HD sırasında besin almamaları sağlanmıştır. Veriler hasta tanıtım formu ve hemodiyaliz izlem formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SAS paket programı kullanılmıştır. 
Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 57.7, hastaların %59.3'ünün erkek olduğu, hastaların hemodiyaliz süresinin ortalama 54.8 ay olduğu görülmüştür. Uygulama I'deki hastalarda seansın ilk yarım saat, birinci saat ve ikinci saatte hem sistolik hem de diyastolik kan basıncının Uygulama II'deki hasta grubuna göre anlamlı olarak daha fazla düştüğü belirlendi (p<0.0001). Kronik böbrek hastalığı (KBH) nedeni diyabet ve hipertansiyon olanların sistolik ve diyastolik kan basıncının diğerlerine kıyasla daha düşük olduğu bulundu. Uygulama I'deki hastaların %74.1'inde intradiyalitik hipotansiyon (İDH) görülürken bu oran Uygulama II'de %40.7'e düştüğü görüldü. 
Sonuç: Hemodiyaliz tedavisi sırasında hastaların besin tüketimi hastalarda intradiyalitik hipotansiyon gelişimini etkilemektedir. Hastaların diyaliz sırasında besin tüketmemesi, diyaliz sonrası beslenmesi önerilir.

Anahtar Sözcükler: Hemşirelik, hemodiyaliz, kan basıncı, intradiyalitik besin alımı, intradiyalitik hipotansiyon.

Abstract:
Objective: This study was carried out to determine the effect of food consumption on blood pressure during dialysis in hemodialysis patients.
Methods: Non-randomized experimental research type was used in the research design. The study was carried out with 54 patients who entered HD in the Education and Research Hospital of Sakarya University and who were included in the study. Each patient received two treatments, Practice I and Practice II.
Before starting dialysis, Ambulatory Blood Pressure Monitoring was applied to both patients and repeated blood pressure measurements were performed at 15 minute intervals. In Practice I, patients maintained their previous eating habits and consumed the standard meal prescribed at the routine time of the clinic. In Practice II, it was ensured that patients did not receive food during HD. Data were collected using patient identification form and hemodialysis follow-up form. SAS package program was used for data analysis. 
Conclusion: The mean age of the patients was 57.7, %59.3 male and the mean duration of hemodialysis was 54.8 months. In Practice I, both systolic and diastolic blood pressure were significantly lower in the first half hour, first hour and second hour of the session than in the patient group in Practice II (p <0.0001). Systolic and diastolic blood pressure was found to be lower in patients with diabetes and hypertension due to KBH (p <0.00001). IDH was observed in %74.1 of patients in Practice I, while this rate decreased to 40.7% in Practice II. 
Results: Nutritional consumption of patients during HD treatment affects the development of IDH in patients. It is recommended that patients do not consume nutrients during dialysis and that they should be fed after dialysis.

Key Words: Blood pressure, hemodialysis, intradialytic hypotension, intradialytic food intake, nursing.