Çağdaş sanat pratiklerinde yaratıcı bir tavır olarak yapıbozum
Deconstruction as a creative attitude in contemporary art practices
Yazar: SENA GÜVEN
Danışman: DOÇ. DR. AYDIN ZOR
Akdeniz Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Dekonstrüksiyon = Deconstruction ; Derrida, Jacques = Derrida, Jacques ; Modern sanat = Modern art ; Sanat = Art ; Sanat akımları = Art trends ; Sanat eserleri = Artistic works ; Sanat etkinlikleri = Art activities ; Yapıbozumu = Deconstruction

Özet:
Postmodernizmin eleştirel söylemi olan yapıbozum kuramı Derrida'nın batı metafiziğine karşı oluşturduğu bir yöntemdir. Edebiyat ve felsefe alanında metin okuma taktiği olarak çıkan bu yöntem sadece kendi alanlarını değil birçok disiplini etkilediği görülmektedir. 1960'lı yıllarda ortaya çıkan bu yöntem "yapıbozum yapısöküm, yapıçözüm" olarak Türkçe karşılığını bulmaktadır. Derrida bu yöntem ile yapıtı yıkarken yeniden anlamlandırma sürecini inşa etmektedir. Bu bağlamda yıkma, parçalama eylemi negatif bir anlam içermemektedir. Çoğulcu bir yapıt inşa ederek yaratıcılığı ve birçok anlamı işaret etmektedir. 
Derrida'nın 1960 yıllarından itibaren bir metin okuma taktiği olarak geliştirdiği "yapıbozum" yönteminin sanat alanında kendini göstermesi 1970'lerde başlamaktadır. "Çağdaş Sanat Pratiklerinde Yaratıcı Bir Tavır Olarak Yapıbozum" adlı bu çalışmada Fransız postyapısalcı düşünür Jacques Derrida tarafından, felsefe ve edebiyat okumalarında kullanılmak üzere çıkan yapıbozum (deconstruction) yöntemininkonu doğrultusunda seçilmiş Batı ve Türk sanatçıların eserlerinde irdelenerek çağdaş sanattaki yansımalarına yer verilmektedir. Çağdaş sanata yansıyan yapıbozumun yapıtlar üzerinde bütüne değil parçalara ve belirsizlik oluşturan çoğul anlamlara önem verildiği görülmektedir. Bu bağlamda yapıbozum kavramı bir eleştiri, metin okuma yöntemi olmasının yanı sıra çağdaş sanatta farklı disiplinlerde uygulanabilecek çözüme odaklı bir analiz yöntemi olduğu görülmektedir.

Abstract:
The deconstruction system, which is the approach of postmodernism, is against Derrida's metaphysics. This method, which is shown as a text reading tactic in the field of literature and philosophy, targets not only their own fields but also many disciplines. This method, which appeared in the 1960s, finds deconstruction as "deconstruction". With this method, Derrida constructs something that can be rebuilt while destroying the work. In this context, the negativities arising from not washing and shredding do not contain any meaning. It means the possibility and meaning of having a pluralistic work design.
Derrida's use of "deconstruction" method as a text-reading tactic since 1960 with art begins in the 1970s. "Contemporary Art as a Practical Creative Attitude" is used in this training as a "French creative Attitude". It is used in French education by Jacques Derrida, in the subject design of the deconstruction method, which can be applied in philosophy and literature readings, and the applications in art, which are considered for the books of Turkish artists. It is seen that deconstruction, which is reflected in contemporary art, is given importance to meanings that are not integral and not more than excess structures. In this context, a criticism about deconstruction is seen with a solution-oriented analysis method that can be applied in different disciplines in contemporary art, as well as a suggestion of reading method.