60-72 aylık çocukların olumlu sosyal davranışlarının yordayıcıları olarak mizaç ve ebeveyn çocuk ilişkisi
Temperament and parent-child relationship as predictors of prosocial behavior of 60-72-month-old children
Yazar: SENANUR EBİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEHER MERVE ERUS
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Mizaç = Temperament ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Olumlu sosyal davranış = Prosocial behavior

Özet:
Bu araştırma, mizaç ve ebeveyn çocuk ilişkisinin, 60-72 aylık çocukların olumlu sosyal davranışlarını ne derece yordadığını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında çocukların olumlu sosyal davranışlarının cinsiyet, doğum sırası, okul öncesi eğitim alma süresi, kardeş sayısı, ebeveynlerinin yaşı ve ebeveynlerinin eğitim düzeyleri değişkenleri açısından anlamlı derecede farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmanın verileri anne ve babalardan toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 313 anne ve 126 baba oluşturmuştur. Veri analizleri anne ve baba gruplarında ayrı ayrı gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak çocukların demografik bilgilerine ulaşmak amacıyla geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu'' kullanılmıştır. Ayrıca "Çocuk Prososyallik Ölçeği", "Çocuklar için Kısa Mizaç Ölçeği'', "Çocuk Anababa İlişki Ölçeği'' kullanılmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesi "SPSS 28 for Windows" paket programı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı ve çoklu regresyon analizi kullanılarak incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda çocukların olumlu sosyal davranışlarının cinsiyet, doğum sırası, okul öncesi eğitim alma süresi, kardeş sayısı, ebeveynlerinin yaşı ve ebeveynlerinin eğitim düzeyi açısından anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Çoklu regresyon analizi sonuçlarında; mizacın ve olumsuz anne çocuk ilişkisinin olumlu sosyal davranışları anlamlı düzeyde yordadığı, mizacın ve olumsuz baba çocuk ilişkisinin de olumlu sosyal davranışları anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Araştırmanın bulguları, literatür ve yapılan araştırmalar ışığında tartışılmış, öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This research aims to determine to what extent temperament and parent-child relationship predict the prosocial behaviors of 60-72 months old children. Within the scope of the research, children's prosocial behaviors were compared in terms of variables such as gender, birth order, duration of pre-school education, number of siblings, age of parents and education level of parents. The data of the research were collected from mothers and fathers. The study group of the research consists of 313 mothers and 126 fathers. Data analyzes were carried out separately in mother and father groups. "Personal Information Form", which was developed to reach the demographic information of children, was used as data collection tools. In addition, "Child Prosociality Scale", "Short Temperament Scale for Children", "Child-Parent Relationship Scale" were used. The obtained data were analyzed with ‎‎"SPSS 28 for Windows" package program. Data were analyzed using independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson product-moment correlation coefficient, and multiple regression analysis. As a result of the analyzes, it was determined that the prosocial behaviors of the children did not differ significantly in terms of gender, birth order, duration of pre-school education, number of siblings, age of their parents and education level of their parents. In the results of multiple regression analysis, it was determined that temperament and negative mother-child relationship predicted prosocial behaviors at a significant level. In addition, it was observed that temperament and negative father-child relationship predicted prosocial behaviors at a significant level. ‎The findings of the research were discussed in the light of the literature and research, and suggestions were presented.‎