Artivizm kavramının çağdaş seramik sanatında forma dönüşmesi
The transformation of the concept of artivism into form in contemporary ceramic art
Yazar: BANU BURÇİN YILDIRIM
Danışman: PROF. NEZİHE LERZAN ÖZER
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı / Seramik Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Sanat ve politika insanlık tarihi boyunca var olmuş iki önemli kavramdır. Temelde zıt oldukları düşünülen bu kavramlar birbirlerinden beslenerek, etkilenerek, kimi zaman yan yana, çoğu zaman karşı karşıya kalmıştır, kalmaktadır. Antik çağlarda savaşların sadece zaferlerden oluştuğu, yenilenlerin, ölü bedenlerin resmedilmediği masalsı betimlemeler yapılmıştır; kahramanlara bir övgü niteliğinde olan bu resimler bize güçlü olan uygarlıkları, komutanları, kahramanları tanıtmış, kaybeden ya da ölenlerin trajedisini göstermemiştir. 
Kilisenin ve burjuva sınıfın belirlediği sınırlar doğrultusunda şekillenen klasik sanat sınırları 18. Yüzyılda değişmeye başlamıştır. Sanatın yüceltildiği, estetik kavramının ortaya çıktığı, "sanat için sanat"ın yapıldığı bu dönemde, yapıt bir şey anlatmak zorunda olmamış ve bu bağlamda sanatçıyı özgürleştirmiştir. Eleştirel yaklaşım ve sorgulama, özgür düşünen sanatçıyı ve yaklaşımını da etkilemiştir. Goya, tam da bu dönemin en belirgin örnek sanatçılarından olmuştur. Savaşın karanlık yüzünü gösteren, eleştiren sanatçı bunu halkla paylaşarak bilinçlendirme yolunu tercih etmiş, yaptığı "Savaşın Felaketleri" serisi dönemini ve sonrasını etkilemiştir. Sanatçının muhalif tavrının ortaya çıkması ardı ardına farklı tarzları ve sanat akımlarının da çıkışını sağlamıştır. 
İkinci bölümde ele alınan sanatçıyı etkileyen olaylara bağlı olarak çeşitlilik gösteren üsluplar özellikle Avangard hareket ile kırılma göstermiştir. Sanatçıların tüm klasik sanat kurallarına karşı çıkarak, akademiyi ve her türlü yaptırımı reddettikleri bu hareket yenilikçi, cesur, muhalif tavrı da beraberinde getirmiştir. Aynı fikri savunan sanatçılar bir araya gelerek düşünce ve hedeflerini manifestolar halinde ortaya koymuşlardır. 
Üçüncü bölümde, postmodern kavramı ve getirdiği yenilikler incelenmiştir. Eklektik bir bakış açısının temsili olan postmodern kavramı, sanat eserinin nesnesinden kopup sürecin, eylemin ve düşüncenin ön plana çıktığı örnekleri içinde barındırmaktadır. Aktivizm ve artivizmin gelişim süreci de bu başlık altında ele alınmıştır. Kadın hakları, cinsel seçim özgürlüğü, ırkçılık karşıtı, etnik köken gibi sorunlar sanat eserinin birer parçası haline gelmiştir. Sanat eseri, galeriden ve elitist konumdan uzaklaşıp sokağa ve topluma daha yakın olmaya başlamıştır. Aktivizm sanatla birleşerek etkili örneklere ve artivizm kavramının doğuşuna sebep olmuştur.  
Artvisit seramik sanatçılarının savundukları, karşı durdukları ya da hayal ettiklerini gerçekleştirmek adına seramiği malzeme olarak seçmelerinin sebepleri incelenmiştir. Çağdaş seramik sanatına öncelik verilmiştir zira günümüz sanatçılarına ve öğrencilerine ilham kaynağı olması amaçlanmıştır. Topluma ulaşmak, eğitimin bir parçası haline getirerek dünyayı daha adil ve güzel bir yer haline getirme arzusu taşıyan sanatçıların amaçları, uygulama biçimleri, süreci incelenmiş ve sonuç bölümünde çıkarımlar yapılarak eleştiri ve öneriler getirilmiştir.
ANAHTAR KELİMELER: Propaganda, Artivizm, Toplumsal Hareketler, Çağdaş Seramik Sanatı

Abstract:
Art and politics are two important concepts that have existed throughout human history. These concepts, thought to be contradictory in principal, are nourished by and influencing each other, sometimes side by side but mostly facing each other. In ancient times, epic depictions were made where wars were just victories and the defeated and dead bodies were not portrayed. These paintings that were tributes to the heroes have introduced us to powerful civilizations, commanders, and heroes but did not show the tragedy of the defeated or the dead.
The borders of Classical art that were shaped within the limits determined by the church and the bourgeois class began to change in the 18th century. In this period, when art was glorified, the concept of aesthetics emerged and "art for art's sake" was created, the art piece did not have to say anything and in this context it has liberated the artist. Critical approach and questioning also affected the freethinking artist and his approach. Goya was one of the most significant exemplary artists of this period. Showing and criticizing the dark side of war, the artist preferred to raise awareness by sharing this with the public and the series "The Disasters of War" affected its period and beyond. The emergence of the dissident attitude of the artist brought about the birth of different styles and art movements which came one after another. 
The styles, which varied depending on the events affecting the artist discussed in the second part, were broken, especially by the Avant-garde movement. This movement, in which the artists opposed all classical art rules and rejected the academy and all kinds of sanctions, brought about an innovative, courageous and opposing attitude. Artists who advocated the same idea came together and put forward their thoughts and goals in manifestos.
In the third section, the concept of "postmodern" and its innovations will be discussed. The postmodern concept, which has an eclectic point of view, contains examples in which the process, action and thought come to the fore by breaking away from the object of the artwork.  Activism and the development of 'artivism' are looked at in this chapter. Problems such as women's rights, freedom of sexual choice, anti-racism, and ethnic origin have become a part of the artwork. Artwork has moved away from the galeries and its elitist position to the street and into society. Activism united with art led to effective examples and the birth of the concept of 'artivism'. The artivism process in Turkey, the approaches of the artists and the methods they apply, and the way of expression are discussed in chronological order with examples. 
The reasons why artvisit ceramic artists chose ceramics as a material in order to realize what they defended, opposed, or imagined, are examined. Contemporary ceramic art has been prioritised as it is intended to be a source of inspiration for today's artists and students. In the conclusion of this paper, we examine the aims, application styles and processes of the artists who desire to have an impact on society, to make it a part of education and to make the world a fairer and more beautiful place.
Keywords: Propaganda, Artivism, Social Movements, Contemporary Ceramic Art