Mermer işleme tesislerinde ürün miktarının doğrusal programlama tekniği yardımıyla belirlenmesi
Determination of product quantity at marble processing plants using linear programming technique
Yazar: ÖZGÜR ÖZSAN
Danışman: DOÇ. DR. FERHAN ŞİMŞİR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Bölümü / Maden İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Doğrusal programlama = Linear programming ; Mermer = Marble ; Planlama = Planning ; Üretim = Production

Özet:
Mermer sektöründe faaliyet gösteren firmaların büyük çogunlugunda üretimin planlanması veprogramlanması tamamıyla tecrübe ve pratikten gelen öngörüler dogrultusundagerçeklesmektedir. Bu sebepten ötürü hangi ürün çesitlerinin verimli olacagı ve bu ürünlerinhangi miktarlarda üretilecegi her zaman için bir sorun teskil etmistir.Mermer isleme tesislerinde karsılasılan bu konuyu, gerçekçi ve bilimsel yöntemler dikkatealınarak daha net bir duruma getirmek için bu çalısma düsünülmüstür. Çalısma yapılmaküzere orta büyüklükte bir mermer isletmesi olan Rentas Mermer Mad. San. ve Tic. Ltd. Sti.seçilmis ve bir yıl boyunca tüm üretim asamaları gözlemlenmistir. Proje kapsamında üretimakım semaları olusturulmus, makine ve ekipmanlar tanımlanmıs, kapasite ve üretimkayıplarının takibi için gerekli raporlama sistemleri olusturulmustur. Teorik çalısmakapsamında ise dogrusal programlama tekniginin tanımı, kapsamı ve uygulama yöntemiortaya konulmus, modelin çözümü için gerekli olan Lingo 8.0 paket programı üzerindeçalısılmıstır.Üretim hattı verileri bu bilgisayar programına girilmis ve modelin çözümü üç ayrı kosul içinsaglanmıstır. Üretimi gerçeklestirilen mermer, dogal bir malzeme oldugu için varsayımlar vekabuller dahilinde en iyi üretim kosulu, en kötü üretim kosulu ve ortalama üretim kosulları adıaltında program çalıstırılmıstır.Sonuç olarak, tesiste üretimi gerçeklestirilebilen ürünlerden hangilerinin daha verimli oldugu,ay içerisinde hangi ürünlerden üretilerek en yüksek gelire ulasılacagı ve söz konusuürünlerden ne kadar üretilmesi gerektigi ortaya konulmus, böylece firma sahiplerine pazarpolitikası yürütülmesinde kılavuzluk edilmistir.

Abstract:
Most of the companies in marble sector are planning and programming their production usingtheir experiences, and, practical forecasts. Because of this reason it has been a problem toknow which product is efficient and at which quantity it has to be produced.This study has been carried out to clarify this subject encountered in marble processing plantswith taking into consideration of realistic and scientific methods. Rentas Marble a middle-sizemarble plant is chosen to carry out this study, and all production steps have been observedover a year. In this study, production diagrams are constituted, machines and equipments aredetermined, and necessary report documents are constituted in relation with capacity andproduction losts. In the theoretical part of this project, definition, scope and applicationmethod of linear programming are defined, and software Lingo 8.0 is used for solving themodel.Data of production line had been used as input in this software and three different solutionswere obtained. Marble as a material is a natural stone and because of this, software were rununder three different conditions with regard to some suppositions and acceptances, namely forbest production conditions, for worst production conditions and for average productionconditions.As a result, the efficiency of products produced at the plant, which product has to be producedwithin a month to obtain the most revenue, and, the quantity of that product are clarified. Bythis way, marketing policies for companies are obtained.