Dirmil yörük müzik kültürü
Yoruk musical culture of Dirmil
Yazar: FERHAT ERDEM
Danışman: PROF. DR. AYTEN KAPLAN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Geleneksel Türk Müzikleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Müzik = Music
Dizin: Burdur = Burdur ; Müzik = Music ; Müzik kültürü = Music culture ; Teke yöresi = Teke region ; Yörükler = Yuruks ; Çalgılar = Musical instruments

Özet:
"Dirmil Yörük Müzik Kültürü" isimli bu çalışma giriş kısmı ve beş bölüm olarak
kurgulanmıştır. Giriş bölümünde Dirmil'i4 de içine alan Teke Yöresi müziği ve
Dirmil'deki yerel müzik üzerine yapılan araştırmalar incelenmiştir. İlk bölümde,
araştırmanın problemi, amacı ve önemi verilmiştir. İkinci bölüm çalışmanın kuramsal
çerçevesi, yerel kültür olarak müzik, yerel müziğin dönüşümü ve Dirmil'in tarihî,
coğrafi, kültürel ve demografik yapısı konularını kapsamaktadır. Bu bölümde, Dirmil
yörük müziğinin hangi teorik çerçevede analiz edildiği ve müzik literatürü içindeki yeri
incelenmiştir. Bu inceleme, Dirmil'de varolan Yörük (Teke) müziği ve kültürüne
yönelik yapılan çalışmaların taranması ve Dirmil'deki yerel müziğin özgünlüğü ve
öneminin açıklanmasını kapsamaktadır. Ayrıca, Dirmil yörük müzik kültürünün arka
planı olan Dirmil'in tarihî, coğrafi, kültürel ve demografik dinamikleri açıklanmıştır.
Üçüncü bölümde Dirmil müzik kültürünün kavramsal çerçevesinin hangi değişkenlerle
açıklanabileceği, bu değişkenlere dair verilerin toplanma yöntemleri ve bunların nasıl
analiz edildiği verilmiştir. Etnoğrafik yöntem ve vaka çalışması tekniği kullanılan saha
çalışmasında, incelenen yerel müziğin evren ve örneklemin niteliği ve niceliği, verilerin
hangi tekniklerle toplanıp analiz edildiği açıklanmıştır. Dördüncü bölümde ise yerel
müzik kültürü, içinde oluştuğu sosyo-ekonomik ve kültürel koşullar ile Dirmil yerel
müzik icracılığı ve yapımcılığı bağlamında incelenmiştir. Bu çerçevede Dirmil'de icra
edilen yörük (Teke) müziğinin kültürel ve sosyal üretimini sağlayan icracılık,
yapımcılık ve öğrenme süreçleri ile icra edilen sosyal ortamlar incelenmiştir. Dirmil'in
sosyo-ekonomik değişim tarihi ve kültürü ile yerel müzik arasında varolan içsel bağ;
toplumsal hafızadaki yerel müziğin, çalgılar, icracılar, çalgı yapımcıları, çalgıların
teknik özellikleri, fiziki boyutları, ses kapasiteleri ve yerel müziğin zaman içerisindeki
değişimleri çerçevesinde analiz edilmiştir. Bu analiz yerel müzik kültürünün
kuşaklararası aktarım biçimleri incelenerek yapılmıştır. Son bölümde ise Dirmil yörük
4 İlçe merkezi olarak Dirmil'in ismi 1958 yılında Altınyayla olarak değiştirilmiştir. Ancak yerel halk
ilçeye verilen bu yeni adı benimsememiş, eski adı kullanmaya devam etmektedir. Tezde Dirmil kültürel
bölge adı olarak kullanılmaktadır.
vii
müziğindeki değişimlerin değerlendirilmesi ve bu müziğin geçmiş ve geleceği arasında
bir bağ oluşturulmasına yönelik önerilere yer verilmiştir. Bu bölümde ayrıca yörük
müziğinin geçmişteki dokusunun var olan teknolojik olanaklar çerçevesinde günümüze
taşınıp taşınamayacağına dair tespit ve öneriler de yer almaktadır.
Anahtar Sözcükler
Yörük (Teke) Müziği, Dirmil Yerel Müziği, Sipsi, Üçtelli bağlama ve İkitelli

Abstract:
The study of "Yoruk5 Musical Culture of Dirmil" was designed in five chapters with
introduction. The literature review about music of Teke region, which covers Dirmil town, and
local music in Dirmil was presented in the Introduction part. The first chapter consists of the
aim, importance and theoretical structure of this study. The second part includes the analysis of
music as a local culture, changes of local music, geographical, historical, cultural and
demographical strucuture of Dirmil. In this chapter, the theoretical base which is choosen for
analyzing local music of Dirmil and the place of Dirmil's local music in Turkish musical
literature has been explained. This analysis includes reviewing the studies made on the culture
and music of Yoruk (Teke) in Dirmil and examining the importance and authenticity of local
music in Dirmil. Moreover, the factors which effects the Yoruk music in Dirmil, history,
geography, culture and demography of Dirmil have been explained.
The third chapter consists of the variables which is analyzed the theoretical structure of musical
culture of Dirmil and how the data related to these variables have been collected and examined.
Ethnographic method and case study were exercised in the field study in which, the
quality and quantity of the population and sample related to analyzing local music. It
was given which techniques were used collecting data in the field.
The culture of local music was analyzed with the conditions of the socio-economic and
cultural structures which formed this culture and local music performers and musical
instrument makers in Dirmil in the fourth chapter. The performing music, making
musical instruments, learning process of local music and the environment of performing
music which are the conditions of social and cultural production of yoruk (Teke) music
in Dirmil were explained in this chapter. There is an internal relation between the local
music and the historical changes of socio-economy and culture of Dirmil. This relation
were investigated in terms of local music in social memory, musical instruments,
5 Nomadic Turkmans groups have immigrated from Central Asia to Anatolia between the 9th A.C. and the
13th A.C. These nomads were labelled as Yoruks who were supported Ottoman Empire and Turkmans as
oppositional groups. This labelling is related to the settlement policy of Ottoman governments in that
time.
ix
performers, instruments makers, technical and physical aspects of musical instruments,
their capacity of sound, the changes of local music in time. Moreover the types of
transfer of the local music among generations was added to this analysis.
In the last part, the evaluation of changes in yoruk music in Dirmil and some proposals
about creating a connection between past and future of this local music were presented.
It is also added the proposals related to if it is possible to sustain the old patterns of
yoruk music towards todays with existing technological opportunities.
Keywords
Music of Yoruk (Teke), Local Music of Dirmil, Sipsi, Bağlama with Three String and
Cura with Two String.