Kur'an-ı Kerim'de hidâyetin sebepleri
Reasons of the right way in the Quran
Yazar: ENES YARIZ
Danışman: PROF. ZÜLFİKAR DURMUŞ
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Din = Religion

Özet:
Kur'an'da Hidâyetin Sebepleri? adlı bu tezimizde Kur'an'da hidâyetin sebeplerini detaylı bir şekilde inceledik. Hidâyet kavramı, Allah'ın hidâyete erdirmedeki rolü üzerinde durarak, Allah'ın kimleri hidâyete erdirdiğini, kimleri hidâyetinden mahrum bıraktığını ele aldık. İnsanın hidâyete ermedeki rolünün ve etkisinin ne olduğu, yaptıklarından sorumlu tutulup tutulmadığı gibi sorulara cevaplar aradık. Tezimizi iki bölüme ayırdık.Birinci bölümde, Kur'an'da hidâyet kavramının semantik analizini hem lügat hem de terim itibariyle inceledik. Hidâyetin biçimlerine, kısımlarına ve mertebelerine değindik. İnsanın yaratılış amacını, irade özgürlüğü ve sorumluluğunu irdeledik. Son olarak hidâyetin önemine değindik.İkinci bölümde, hidâyete ermede Allah'ın rolünden bahsettik. Bu bağlamda Allah'ın????????? ve ???????? sıfatlarını, mutlak iradesi açısından dilediği kimseleri hidâyete erdirmesini, hidâyete erdirmediği kişilerin özelliklerini ve hidâyete ermede insanın rolünü irdeledik. Bu bağlamda Kur'an'da kişinin hidâyete ermesine sebep teşkil eden eylemleri ve sıfatları açıkladık.Sonuç olarak, Allah'tan başka insanları hidâyete ve dalâlete düşürecek hakiki bir fail olmadığı kanaatine vardık. Bununla birlikte Allah'ın hidâyete erdirdiği kimseler, Allah'ın onlar üzerinde olan lütfu ve rahmeti olmakla birlikte hür iradeleriyle tercih ve çabalarının sünnetullah gereği yaratılması olduğu kanısına vardık. Bunun, Allah'ın buna mecbur olmasından değil, sünnetullah gereği yaratılmasıdır.

Abstract:
We have examined the reasons of the right way in the Quran in a detailed manner in this thesis called ``The Reasons of The Right Way in the Quran??. Emphasizing the Right Way concept and Allah?s role in finding the true path, We have discussed about those Who Allah leads finding the right way and who Allah deprives of finding the true path. In this thesis, we have tried to find answers to the questions about what people?s effects and roles are while finding the right way and whether they will be responsible for what they do. We have divided this thesis into two parts.In the first part, we have examined the semantic analysis of the concept of the Right Way both in the respect of word and term. We have touched upon the types, parts, and stages of the right way. We have discussed the goal of creation of man, his free will and responsibilities and the importance of the right way.In the second part, we have mentioned about Allah?s role in finding the true path. In this regard, we have studied the attributes of Allah, his leading people who he wants to finding the right way in terms of his absolute power and characteristics of people who do not deserve finding the true path and the role of man in finding the right way. Finally, we explained the causal actions and the attributes in the Quran that help people find the right way.In conclusion, we have reached a conclusion that there is noone who leads people the right way or leads astray, but Allah. In addition to this, we have considered that people?s finding the right way is Allah?s favor and mercy on them and also their preferences and efforts which spring from their free will are created as a result of Sunnetullah. This is not that Allah has to do it; this is because of Allah?s laws, that is, sunnetullah.