İnteraktif sinemada biçim ve içerik ilişkisi: Bandersnatch örneği
The relationship between form and content in interactive cinema: The analysis of Bandersnatch
Yazar: NESİBE BETÜL YURTSEVEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKAY NİŞANCI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Black Mirror = Black Mirror ; Estetik biçim teorisi = Aesthetic form theory ; Etkileşimli oyun = Interactive play ; Etkileşimli sinema = Interactive Cinema ; Sanat kuramları = Art theories ; Sanat sineması = Art cinema ; Sayısal oyunlar = Digital games ; Sayısal sinema = Digital cinema ; Sinema = Cinema ; İnteraktif anlatı = Interactive narrative

Özet:
Dijitalleşmenin ve ardından internetin yaygınlaşması sayesinde, bilgi akışı ile olan ilişkimiz edilgenden etkene doğru bir dönüşüm sürecine girmiştir. Günümüzde, filmler başta olmak üzere iletişim ve sanat alanlarına dahil pek çok medyumda, tamamlanmış şekilde sunulan içeriği seyircinin nasıl alımladığı meselesi önemini korurken; seyircinin içerik/eser tamamlanmadan yaratım sürecine nasıl dahil olabileceği meselesi, tartışmamız için önümüzde durmaktadır. Bu doğrultuda, video oyunlara ve sosyal medya uygulamalarına uzun süredir entegre olan interaktivite özelliğinin, sinemaya da verimi yüksek şekilde uyarlanmaya çalışıldığını gördüğümüz örnekler birikmektedir. Bu örneklerden, ana akım izleyicisine, yani geniş kitlelere ulaşabilmiş ilk yetişkinlere yönelik film olan Black Mirror: Bandersnatch, hem biçimi hem de içeriğiyle çalışılmaya değer bir yapımdır. İnteraktif filmlerin çeşitli açılardan ele alındığı çalışmalara ek olarak, interaktif yapının sanatsal özelliklerine eğilmenin ve bunları tanımlamanın bir gereklilik olduğu fark edilebilir. Bu amaçla, bu çalışmada sinemanın en klasik tartışması olan biçim-içerik dikotomisinin, interaktif filmlerde nasıl ele alınacağının izini sürüyoruz. Hem kontrolü seyirciye veren yapısıyla hem de dallanan hikaye olasılıklarıyla klasik anlatı yapısından ayrılan interaktif anlatılar, estetik öğelerinin tanımlanması ve aralarındaki ilişkinin belirlenmesi için kuramsal çerçeve oluşturulmaya devam edilen bir konu başlığıdır. En klasik kuramlar ile en yeni kuramlar arasında bir köprü kurmaya çalıştığımız bu çalışmada, Black Mirror: Bandernatch filminin içerik analizi yöntemiyle ayrıntılı bir yapısal tahlili yapılmıştır.

Abstract:
Thanks to the spread of digitalization and then the internet, our relationship with the flow of information has entered a process of transformation from passive to active. Today, while the issue of how the audience perceives the content presented in a completed form in medium including many communication and art fields, especially the cinema, remains important; the issue of how the audience can be involved in the creation process before content is completed remains as a discussion topic in front of us. In this direction, examples are accumulating where we see that the interactivity feature, which has been integrated into video games and social media applications for a long time, is tried to be adapted to cinema with high efficiency. Among these examples, Black Mirror: Bandersnatch, which is the first adult interactive film to reach mainstream audience, is a production worth working with both in form and content. In addition to the studies in which interactive films are handled from various perspectives, it can be realized that it is a necessity to focus on and define the artistic features of the interactive structure. For this purpose, in this study, we trace how the traditional dichotomy of form and content, which is the most classical discussion of cinema, will be handled in interactive films. Interactive narrative, which differs from the classical narrative structure with both its structure that gives control to the audience and its branching story possibilities, is a topic that continues to be created a theoretical framework for defining aesthetic elements and determining the relationship between them. In this study, in which we try to build a bridge between the most classical theories and the newest ones, a detailed structural analysis of the Black Mirror: Bandersnatch film has been made with the method of content analysis.