Çağdaş Rus dilinde kullanılan zarflar (S.İ. Ojegov'un çağdaş Rus dili sözlüğüne dayandırılarak): Dilbilgisel açıdan karşılaştırmalı bir yaklaşımı
The envelopes used in the contemporary Russian language (S.I.Ojegov on the word of the contemporary Russian language): A comparative approach
Yazar: ZEKİYE UĞUR
Danışman: DOÇ. DR. BAHAR DEMİR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Dil bilgisi-zarf = Grammar-adverb ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Rusça = Russian ; Sözlük = Dictionary ; Sözlükbilim = Lexicology

Özet:
Bu tez çalışması, Rus dilinin normatif olmayan kelime dağarcığındaki edatlı zarflara ayrılmıştır. Prensip olarak, Rus edebi dilinde zarf olarak kullanılan kelimeler iki farklı kelimenin bitişik yazılması yoluyla oluşurlar. Cümle öğesi ve ismin hâl eklerinin önemli bir kısmı olan edatlı zarflar, yapısal olarak bir edattan oluşurlar, örneğin, за-правд-у. Bu çalışmanın iki yönü vardır: normatif olan ve normatif olmayan kıyaslaması ve farklı bakış açılarından sözcük oluşumu. Bu çalışmanın amacı, normatif özellikte olan ve normatif özellikte olmayan edatlı zarflar arasındaki farkları ortaya çıkarmaktır. Edatlı zarflardaki bu farklılıkları; kelime oluşumu, semantik ve stilistik açılardan inceleyeceğiz. Bu çalışma için araştırma materyali olan kaynak, incelemek için ele aldığımız otuz edatlı zarfın bulunduğu S. İ. Ojegov'un "Slavar Russkova Yazıka Eseridir" (2003) "Rusça normatif olmayan söz varlığının açıklayıcı sözlük"üdür. Bu zarfların semantiği ve kelime oluşumu "Rus dilbilgisi" (1980) eserinde sunulan normatif olan edatlı zarflar ile ilgili kurallarıyla karşılaştırılmıştır. Bu yüzden bu çalışmada, Rusya hakkında yetkili bilgi kaynaklarının arşivi İntegrum veri tabanında normatif olmayan edatlı zarfları stilistik ve semantik olarak incelendi. Bu açıdan çalışmamız, normatif olmayan sözcük varlığının her zaman genel kullanıma girmesiyle önemli bir rol oynamaktadır ve bu günümüz medyasına yansımaktadır. Kuramsal bölümde bu çalışma için zarf, edat, normatif olmayan söz varlığı ve kelime oluşumu gibi önemli kavramlar tanımlanmıştır. Edatlı zarfları analiz ederken her zarfın kelime oluşum özelliklerini bulundu ve "Rus dilbilgisi" kurallarından nasıl ayrıldığı gösterildi. Bununla birlikte bazı farklılıklar bulundu. Bu zarfların genel anlamlarını, "Rusça dilbilgisi"nde sunulan kurallara göre incelendi, fakat büyük bir farklılık bulunamadı. Edatlı zarflar, genel anlamlarına göre gruplara ayrıldı ve İntegrum materyaliyle uyumlulukları ortaya çıkarıldı. Zarfların üslup farklılıkları kelime hazinesi kullanılarak belirlendi. Normatif olmayan zarfların üslup bağlamları farklılıklar göstermektedir: kurgu, okuyuculardan mektuplar, röportajlar, makaleler, hiciv makaleler, espriler, sanat eserleri incelemeleri. Normatif olan ve normatif olmayan edatlı zarflar arasındaki dikkate değer farklar, onların oluşumlarından ortaya çıkmaktadır, fakat bu, onların genel anlamlarını etkilemez. Buna ek olarak özel bir ifadeyle, normatif olmayan edatlı zarfların normatif bağlamda söz konusu olduğu görülmüştür. Zarfların çoğu, semantik olarak, alkolle ilgilidir: вдрабадан, вдребезину, вдугаря, вросхмель veвусмерть. Uyumlulukları düşünüldüğünde en sık пить fiiliyle kullanıldığı görülmektedir. Diğer anlamları şöyledir: "birlikte-ayrı" (вместях, заднава, набздюм, набздюмару veнаособицу), 'от-до' (досюдова, дотудова, откудова, отсюдова veоткедова) ve 'стоя' (встояка veнавстояк).

Abstract:
This thesis is devoted to adverbs with a pretext in the profanity of the Russian language. In principle, they are formed by merging two separate words, which eventually became used as adverbs in literary Russian. Adverbs with a preposition structurally consist of a preposition, the basis of a significant part of speech, and a case end, for example, za-pravda. For this work two things are typical: the opposition of normative and non-normative and word formation from different points of view. Our goal is to identify the differences between adverbs with the pretext of normative education and non-normative education. These differences in adverbs with a preposition are considered from the point of view of word formation, semantics and stylistics. The source for the research material of this work, i. e. adverbs with the pretext is "The Tongue Dictionary of the Non-Normative Vocabulary of the Russian Language" (2003) Ojegov, in which 30 adverbs with a preposition were chosen by us for consideration. The word formation and semantics of these adverbs were compared with the derivational rules of the corresponding normative adverbs with the preposition presented in the "Russian grammar" (1980). Then we examined semantics (meaning and compatibility) and stylistics (context) of non-normative adverbs with a pretext on the material of the Integrum database, an archive of authoritative sources of information about Russia. This aspect of analysis plays an important role in this work, as non-normative vocabulary all the time goes into general use, and this is reflected in modern media. In the theoretical part, important concepts for this work are defined, such as the adverb, preposition, profanity and word formation. When analyzing adverbs with a preposition, we found out the derivational features of each adverb and showed how they differ from the rules of the "Russian grammar". However, some differences were found. We examined the general (word-formative) meaning of these adverbs in comparison with the rules presented in the "Russian grammar", but we did not find any big differences. Мы разделили наречия с предлогом на группы по общему значению и выявили их сочетаемость в материалах Интегрума. The stylistic coloring of the adverbs was determined using vocabulary dung. The stylistic context of adverbs of profanity has turned out to be diverse: fiction, letters from readers, interviews, articles, satirical articles, jokes, reviews of works of art. The most notable differences between non-normative and normative adverbs with a preposition are found in their education, but this does not affect their general semantics. In addition, it should be specially noted that non-normative adverbs with a preposition are encountered in the so-called normative context. Most of the adverbs are semantically related to alcohol: vdrabadan, whipped, vdugarya, vroshmel and vusmer. When considering their compatibility, we will establish that they are used most often with the verb drink. Other meanings are 'together-and-apart' (in vestiges, zadnava, nabzdyum, nabzdyumaru and nasosobitsu), 'from-to' (everywhere, dotodova, otkudova, otchudova and otkedova) and 'standing' (vstoyaka and nastoyak).