1153 numaralı Düzce Şer'iyye Sicili (transkripsiyon ve değerlendirme)
Duzce Sharia Registry with the number of 1153 (transcription and  analysis)
Yazar: MURAT KIZILÇAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ERTUĞRUL
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Düzce = Düzce ; Kent tarihi = Urban history ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı hukuku = Ottoman law ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Osmanlı toplumu = Ottoman society ; Şeriye mahkemeler = Şeriye mahkemeleri ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Osmanlı kadı sicilleri, sadece mahkemeye intikal etmiş hukukî anlaşmazlıkları ve kriminal hadiseleri değil, davaların içeriğine bağlı olarak dönemin idarî, malî, iktisadî, içtimaî ve kültürel hayatına dair de birçok bilgiyi içerirler. Birinci el kaynak hüviyeti taşıyan bu siciller, bilhassa ilgili oldukları şehrin tarihini aydınlatmada ve şehir tarihi çalışmalarında büyük katkılar sunarlar. Şehir tarihiyle ilgili kaynakların sınırlı olması da, şer'iyye sicillerini dikkate almayı zorunlu hâle getirir.
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı'nda Düzce Şer'iyye Mahkemesi tarafından tanzim edilmiş 1885-1908 yıllarına ait 33 adet şer'iyye sicili bulunmaktadır. Bu şer'iyye sicilleri, akademik çalışmalarda yapılan sınırlı sayıdaki atfın dışında henüz herhangi bir çalışmaya konu olmuş değildir. Bu yönüyle alanında ilk olma özelliği taşıyan bu çalışmada 1153 numaralı Düzce Şer'iyye Sicili ele alınarak Düzce tarihiyle ilgili sınırlı sayıdaki literatüre katkıda bulunmak amaçlanmıştır.
Çalışma konusunu oluşturan 1153 numaralı Düzce Şer'iyye Sicili, Hicrî 14 Recep 1312 ila 28 Zilkade 1312 (Miladî 11 Ocak 1895 ila 23 Mayıs 1895) tarihleri arasını yani takriben 5 aylık bir zaman dilimini içine alır. Toplam 48 yapraktan ibaret olan bu Şer'iyye Sicili transkribe edilmiş ve ortaya çıkan veriler ışığında 1895 yılı Düzce'sinin idarî, iktisadî, içtimaî, demografik ve kültürel hayatına dair tespitlerde bulunulmaya çalışılmıştır. Öyle görünüyor ki 1895 Düzce'sinin kadı nâibi verâset, nikâh, talak ve nafaka gibi aile hukukuna müteallık meselelerin yanında satış, alacak-verecek, kayıp hayvan, isbât-ı rüşd ve vakfiye konularıyla da ilgilenmek durumunda kalmıştır.

Abstract:
Ottoman qadi registers contain not only legal disputes and criminal events that have been submitted to the court, but also a lot of information about the administrative, financial, economic, social and cultural life of the period depending on the content of the cases. These registers, which are considered as first-hand sources, make outstanding contributions especially in enlightening the city's history they are related to and in city history studies. The limited resources on city history also make it compulsory to take into account shar'iyya registers.
In Presidency of the Republic of Turkey Directorate of State Archives has 33 pieces of shar'iyya registers arranged by Duzce religious court which belong to 1885-1908 years. Except for the limited number of citations made in academic studies, these shar'iyya registers have not been the subject of any studies yet. This study, which is the first in this field, aims to contribute to the limited number of literature on the history of Duzce by handling Duzce Shar'iyya Registry with number 1153.
Duzce Shar'iyya Registry with number 1153, which constitutes the subject of the study, covers the period between Hijri 14 Recep 1312 and 28 Zilkade 1312 (11 January 1895 and 23 May 1895), that is, a period of approximately 5 months. This Shar'iyya Registry, which consists of 48 pages in total, was transcribed. In the light of the data, we tried to make determinations about the administrative, economic, social, demographic and cultural life of Duzce in 1895. It seems that the qadi regent of 1895 Duzce had to deal with family law issues such as inheritance, marriage, talaq, alimony, as well as selling, receivables and payables, lost animals, proof of maturity and endowment.