Obstrüktif Uyku Apne Sendromu tanısı ve ağırlığının belirlenmesinde Monosit/HDL kolesterol oranı ve Matrix Metalloproteinaz-2 değerlendirilmesi
Evaluation of Monocyte/HDL cholesterol ratio and Matrix Metalloproteinase-2 in the diagnosis and severity assessment of Obstructive Sleep Apnea Syndrome
Yazar: GÖKÇE KÜLAH
Danışman: DOÇ. DR. BENGÜ ŞAYLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Sultan Abdülhamid Eğt. ve Arş. Hast. / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Giriş: Uykuda solunum bozuklukları içerisinde en sık görülen obstrüktif
uyku apne sendromu (OUAS), toplumda %9-25 oranında saptanmakla birlikte gerçek
sıklığının daha fazla olduğu bilinmektedir. OUAS tanısında altın standart
polisomnografi (PSG) olup, hastane yatışı gerektirmesi ve pahalı bir tetkik olması
nedeniyle; hızlı sonuçlandırılabilen ve daha düşük maliyetli olan kan tetkikleri
monosit/HDL (High-density Lipoprotein) kolesterol oranı (MHO) ile matrix
metalloproteinaz-2 (MMP-2) değerlendirilerek hem OUAS tanısında hem de OUAS
ağırlığının belirlenmesindeki yerini araştırmayı amaçladık.
Yöntem: Bu çalışma prospektif, tek merkezli, kesitsel-analitik bir çalışmadır.
PSG ile OUAS tanısı konulan 116 hasta ve kontrol grubu olarak 46 sağlıklı kişi
çalışmaya dahil edildi. Kontrol grubu semptom sorgusu ve anketlerle değerlendirildi,
PSG uygulanmadı. Hastaların 105'i erkek 57' si kadındı ve yaş parametresinin
medyan değeri 45' ti. Hastalardan PSG sonrası ve kontrol grubundan 10 saat açlık
sonrası venöz kan örnekleri alınarak MHO ile MMP-2 değerleri ölçüldü ve bunların
hasta olan ve olmayanları ayırt etme ve hastalık ağırlığının değerlendirilmesindeki
yeri incelendi.
Bulgular: PSG ile hesaplanan apne-hipopne indeksi (AHİ) 'ne göre hastalar;
AHİ ≥ 5-15 olan hastalar hafif, AHİ ≥ 15-30 arasında orta ve AHİ ≥ 30 olanlar ağır
gruba dahil edildi. MHO >8,78 mm³/mg/dL alındığında hasta ve sağlıklı grubu ayırt
etmek için sensivitesi %73,3 ve özgüllüğü %60,9 saptandı. MHO>14,05 alındığında
hasta bireylerde ağır hasta grubunu ayırt etmesi açısından sensivitesi %38,3 ve
özgüllüğü %92,3 saptandı. MMP-2 ≤4,01 alındığında hasta ve sağlıklı kişileri ayırt
etmek için sensivitesi %75 ve özgüllüğü %50 saptandı. MMP-2 ≤3,9 alındığında ağır
hasta grubunun belirlenmesinde istatistiksel olarak anlamlı saptanmadı (p=0,291).
Sonuç: OUAS tanısında ve ağırlığının belirlenmesinde PSG öncesinde hızlı
sonuç alınan ve daha düşük maliyetli MHO kullanılabilir. MMP-2 ise hastalık
tanısında kullanılabilir ancak ağırlığının değerlendirilmesinde yeri olmadığı
saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler; Obstrüktif uyku apne sendromu, monosit/HDL kolesterol oranı, matrix metalloproteinaz-2.

Abstract:
Introduction: Obstructive sleep apnea syndrome (OSAS), the most common
sleep-disordered breathing disorder, has a prevalence of 9-25% in the general
population, but the actual prevalence is known to be higher. Polysomnography (PSG)
is the most significant standard in the diagnosis of OSAS, but since it requires
hospitalization and is an expensive test, we aimed to investigate the role of the
monocyte/HDL (High-density Lipoprotein) cholesterol ratio (MHO) and matrix
metalloproteinase-2 (MMP-2) in the diagnosis of OSAS and in determining the
severity of OSAS by evaluating blood tests that can be concluded quickly and are
less costly.
Method: This study is a prospective, single-center, cross-sectional-analytical
study. A total of 116 patients diagnosed with OSAS by PSG and 46 healthy patients
were included in the study. The control group was evaluated with symptom
questionnaire and questionnaires, PSG was not performed. 105 of the patients were
male and 57 were female and the mean age was 45 years. Venous blood samples
were obtained from the patients after PSG and from the control group after 10 hours
of fasting and MHO and MMP-2 values were measured and their role in
differentiating patients from non-patients and evaluating the severity of the disease
was examined.
Results: According to the apnea-hypopnea index (AHI) calculated by PSG,
patients with AHI ≥ 5-15 were classified as mild, AHI ≥ 15-30 as moderate and AHI
≥ 30 as severe. When MHO>8.78 mm³/mg/dL, sensitivity and specificity were
73.3% and 60.9%, respectively. When MHO>14.05, its sensitivity was 38.3% and
specificity was 92.3% to differentiate the severely ill group among ill individuals.
When MMP-2 ≤4.01, sensitivity and specificity were 75% and 50%, respectively, to
differentiate between patients and healthy individuals. MMP-2 ≤3.9 was not
statistically significant in determining the severely ill group (p=0.291).
Conclusion: MHO can be used in the diagnosis and severity of OSAS before
PSG with quick results and lower cost. MMP-2 can be used in the diagnosis of the
disease, but it was found to have no place in the evaluation of its severity.

Anahtar Kelimeler; Obstrüktif uyku apne sendromu, monosit/HDL kolesterol oranı, matrix metalloproteinaz-2.