Cumhuriyet Dönemi Türk sanat tarihçiliğinde Alman ve Avusturyalı araştırmacılar
German and Austrian researchers in Turkish art historiography of the Republican Period
Yazar: MUSTAFA POLAT
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH ŞEVKİ DUYMAZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Almanlar = Germans ; Avustralya = Australia ; Avusturya = Austria ; Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Diez, Ernst = Diez, Ernst ; Otto Dorn, Katharina = Otto Dorn, Katharina ; Sanat tarihi = Art history ; Yabancı uyruklu = Foreign domectic ; Öğretim görevlileri = Instructors

Özet:
Bu araştırmada, Cumhuriyet Dönemi Türk Sanat tarihçiliğinde Alman ve Avusturyalı
araştırmacılar hakkında bilgi verilmiştir. Bunun için öncelikle 1923 ve 1960 yıllarında siyasi
ve sosyal durumu, Dünya'da ve Türkiye'de sanat tarihinin gelişimi, 1923-1960 yılları arasında
sanat tarihi kuramının gelişimi, sanat tarihi yazımı ve sanat tarihi kuramına etkisi, Cumhuriyet
dönemi Türk sanat tarihçiliğinde Türkiye'ye gelmiş Alman ve Avusturyalı araştırmacılar ve
eserleri araştırılarak, Cumhuriyet dönemi Türk sanat tarihçiliğine katkıları hakkında bilgi
verilmiştir.
Yapılan bu çalışmalar sırasında, literatür tarama yöntemi kullanılmıştır. Yapılan
literatür taramasında çok az sayıda belgeye ulaşılmıştır. Yurt dışından birçok kaynak taranmış
ve sanat tarihçilerimize ait olan belgeler kullanılmıştır.
Yapılan araştırmalarda Türkiye'de sanat tarihi eğitiminin; Fransa, Almanya ve
İngiltere'nin etkisinde geliştiği bilinmektedir. Özellikle İstanbul Üniversitesi'nin kurulumunda
yabancı profesörlerden yararlanılmıştır. Atatürk'ün isteğiyle 1933 yılında Darülfünun ismi
İstanbul Üniversitesi olmuştur ve Edebiyat Fakültesinde Arkeoloji bölümü kurulmuştur. Daha
sonra 1943 yılında Viyana Üniversitesinden gelen Prof. Dr. Ernst Diez İstanbul Üniversitesi
Edebiyat Fakültesinde Oktay Aslanapa ile birlikte "Sanat Tarihi" kürsüsünü kurmuştur. O
günden sonra sanat tarihi eğitimi ilk defa ayrı bir ders olarak başlamıştır. 1954 yılında Ankara
Üniversitesinden gelen davet üzerine ikinci kez Türkiye'ye gelen Katharina Otto-Dorn, Ankara
Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinde, Sanat Tarihi ve Türk Sanatı Kürsüsünü
kurmuştur. Böylece Türkiye'de sanat tarihinin bilim dalı olarak gelişimini Cumhuriyet
döneminde gerçekleştiğini görmekteyiz.

Anahtar Kelimeler: Ernst Diez, Katharina Otto-Dorn, Sanat Tarihi, Cumhuriyet Dönemi, Almanya, Avusturya

Abstract:
In this research, information about German and Austrian researchers in Turkish Art
historiography of the Republican Period is given. In order to do this, the political and social
situation between 1923-1960, the development of art history in the world and in Turkey, the
development of art history concept between 1923-1960, writing art history and its effect to art
history concept, German and Austrian researchers who came to Turkey in the Republican period
and their works were researched and information was given about their contributions to Turkish
art historiography in the Republican period.
Literature review method was used during the study. A very small number of documents
have been reached in the literature review. Many sources from abroad have been scanned and
documents from our art historians have been used.
In the researches conducted, it is known that art history education in Turkey has
developed under the influence of France, Germany and England. In particular, foreign
professors support was taken in the foundation of Istanbul University. The name of Darulfunun
became Istanbul University in 1933 with the request of Ataturk, and the Department of
Archaeology was established at the Faculty of Letters. Later, in 1943, Prof. Dr. Ernst Diez
founded the "Art History" chair together with Oktay Aslanapa at the Faculty of Literature at
Istanbul University. Since then, art history education has started as a separate course for the
first time. Katharina Otto-Dorn came to Turkey for the second time in 1954 upon an invitation
from Ankara University and established the Chair of Art History and Turkish Art at the Faculty
of Language and History Geography of Ankara University. Thus, we see that the development
of art history as a branch of science in Turkey took place during the Republican period.

Key Words: Ernst Diez, Katharina Otto-Dorn, Art History, Republic Period, Germany, Austria.