Pediyatrik kalp cerrahisi yapılan hastalarda kardiyopulmoner baypas ile ilişkili akciğer komplikasyonlarının saptanmasında akciğer ultrasonografisinin önemi
The importance of lung ultrasonography in detection of pulmonary complications associated with cardiopulmonary bypass in pediatric cardiac surgery patients
Yazar: ANAR HAMIDOV
Danışman: PROF. DR. KORAY AK
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Akciğer = Lung ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Kardiyopulmoner bypass = Cardiopulmonary bypass ; Komplikasyonlar = Complications ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Kardiyopulmoner baypas ile pediatrik kalp cerrahisi yapılan hastalarda pulmoner komplikasyonlar önemli bir mortalite ve morbidite sebebidir. Bu çalışmada, akciğer ultrasonunun postoperatif pulmoner komplikasyonların saptanmasındaki öneminin araştırılması amacıyla planlanmıştır.
Hastalar ve Yöntem: Çalışmaya açık kalp cerrahisi yapılan, 0-8 yaş arası, ağırlığı <30 kg ve Aristole skoru <9 olan 25 pediatrik hasta dahil edilmiştir. Tüm hastalarda postoperatif 0.,1. ve 2. günlerde akciğer ultrasonu yapıldı ve sonucuna göre hastalar 3 profile ayrıldı. Profil A: ultrasonda ileri düzeyde ödem tespit edilen (beyaz akciğer), Profil B: ultrasonda orta düzeyde akciğer ödemi ile uyumlu olan B çizgileri olan ve Profil C: ödemsiz (normal) akciğer ile uyumlu A çizgileri gösteren hastalar. Hastalar akciğer ödeminin ağırlığına göre Grup 1 (Profil A+B) ve Grup 2 (Profil C) olarak iki gruba ayrıldılar. Akciğer profili ile postoperatif klinik parametreler arasında ilişki
araştırılmıştır.
Bulgular: Hastaların medyan [minimum-maksimum] yaşı 10 ay [1-72], vücut ağırlığı 6,6 kg [2,8-25] ve aristole skoru 6 [3-9] olarak tespit edilmiştir. Postperatif 0.günde Grup 1'de 14, Grup 2'de 11 hasta mevcuttu. Postoperatif 0.günde iki grup arasında serum proBNP değeri Grup 1'deki hastalarda Grup 2'ye kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek tespit edilmiştir (561 [200-21400] ve 189 [5-1940] pg/ml, p=0,044). Postoperatif 1.günde Grup 1'de olan hasta sayısı 11 idi. Postoperatif 1.günde Grup 1 ve Grup 2 arasında ventilasyon zamanı (27 [6-70] ve 21 [2-27] saat, p=0,029) ve yoğun bakım yatış süresi (3 [1-6] gün ve 2 [1-6] gün, p=0,049) açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Benzer şekilde Grup 1'de diğer gruba kıyasla hem verilen furosemid dozu (0,8 [0-3,9] ve 0 [0-0,75] mg/kg/gün, p=0.0001) hem de çıkartılan idrar miktarında (91 [47-210] ve 61 [0-88] ml/kg/gün, p=0.005) anlamlı derecede artış tespit edilmiştir. Ayrıca Grup 1'de proBNP değerleri Grup 2'e göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (17900 [5080-35000] ve 2400 [500-25150] pg/ml), p=0,0001). Postoperatif 2.günde Grup 1'de kalan hasta sayısı 6 olmuştur. Grup 1 ve Grup 2 arasında postoperatif 2.gündeki sıvı balansı (-143 [-255-89] ve 100 [-500-600] ml/gün, p=0,043) açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Postoperatif 2.günde Grup 1'de kan proBNP düzeyi Grup 2'ye kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptanmıştır (19600 [7200-28500] ve 7200 [590-26700] pg/ml, p=0,006).
Sonuç: Çalışmamız, akciğer ultrasonu pulmoner disfonksiyonların saptanmasında oldukça etkili bir yöntem olduğunu göstermektedir. Postoperatif ultrason uygulamasının rutin klinik değerlendirme içerisine alınması pediayatrik kalp cerrahisi sonrası görülen postoperatif pulmoner komplikasyonların erken dönemde saptanmasını sağlayacağını düşünmekteyiz.
Anahtar kelimeler: pediyatrik kalp cerrahisi, kardiyopulmoner baypas, akciğer
ultrasonu, pulmoner komplikasyonlar.

Abstract:
Aim: Pulmonary complications have remained as an important cause for mortality and morbidity in patients undergoing pediatric cardiac surgery with cardiopulmonary bypass. In this study, we aimed to study the importance of lung ultrasonography in detection of postoperative pulmonary complications.
Patients and Method: Twenty five pediatic patients 0-8 years of age, weighting <30 kg and Aristole score <9 who underwent open cardiac surgery were included into the study. In all patients, lung ultrasonography was performed on postoperative day 0, 1 and 2 and classified into three profiles. Profile A: severe edema sign (white lung), Profile B: presence of B lines consistent with moderate degree pulmonary edema and Profile C: A lines consistent with no edema (normal lung). Patients were grouped into 2 according to the severity of pulmonary edema on ultrasonography: Group 1 (Profile A+B) and Group 2 (Profile C). The relationship between lung profile and postoperative clinical parameters was investigated.
Results: The median [minimum-maximum] age, body weight and aristole score of the patients were determined as 10 months [1-72], 6.6 kg [2.8-25], and 6 [3-9]. On postoperative day 0, 14 patients were present in Group 1 and 11 parietns in Group 2. Serum proBNP levels between two groups at postoperative day 0 were statistically significantly higher in Group 1 than in Group 2 (561 [200-21400] versus 189 [5-1940] pg/ml, p=0.044). On postoperative day 1, 11 patients were in Group 1. We identified statistically significant differences between ventilation time (27 [6-70] versus 21 [2-
27] hours, p=0.029) and intensive care unit stay (3 [1-6] versus 2 [1- 6] days, p=0,049). Similarly, significant increases in the amount of furosemid dosage given (0,8 [0-3,9] versus 0 [0-0,75] mg/kg/day, p=0.0001) and amount of urine passed (91 [47-210] versus 61 [0-88] ml/kg/day, p=0.005) were detected in Group 1 compared to the other group. In Group 1, proBNP levels were significantly higher than in Group 2 (17900 [5080-35000] versus 2400 [500-25150] pg/ml), p=0.0001). On postoperative day 2,only 6 patient were left in Group 1. A statistically significant difference was found between Group 1 and Group 2 in terms of fluid balance (-143 [-255-89] versus 100 [-500-600] ml/day, p=0.043) on postoperative day 2. The level of blood proBNP was significantly higher statistically in Group 1 than in Group 2 (19600 [7200-28500] versus 7200 [590-26700] pg/ml, p=0.006).
Conclusion: Our study shows that lung ultrasonography is an effective tool to detect pulmonary dysfunction. Incorparating lung ultrasonography into routine clinical practice could help to detect postoperative pulmonary complication in an ealy stage after pediatric cardiac surgery.
Keywords: pediatric cardiac surgery, cardiopulmonary bypass, lung ultrasonography, pulmonary complications.