Türkzâde Mehmed Ziyaeddin'in Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye Şerhi'nin küllî kaideler açısından değerlendirmesi
Türkzâde Mehmed Ziyaeddin's commentary on Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye, in terms of universal rules
Yazar: SÜNDÜS DEBBAĞ
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH ÇOLAK
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Kaide = Base ; Madde = Matter ; Mecelle = Mecelle ; Mecelle-i  Ahkam-ı  Adliyye = Mecelle-i  Ahkam-i  Adliyye ; Osmanlı hukuku = Ottoman law ; Türkzade Mehmed Ziyaeddin = Türkzade Mehmed Ziyaeddin ; İslam hukuku = Islamic law ; Şerh = Commentary

Özet:
Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye Şerhi, Osmanlı Medenî Hukuku olarak kabul edilen Mecelle'nin ve genel hukuk çalışmalarının anlaşılması açısından büyük bir öneme sahiptir.
Bu tezin amacı; Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye Şerhi'nin Küllî Kaideler bölümünün latinize çalışmasının yapılarak, eserin yazıldığı döneme ait hukuk çalışmalarının anlaşılmasına katkıda bulunmaktır. Çünkü gerek Mecelle gerekse onun şerhleri kendi devirlerinde büyük bir değere sahip olmakla birlikte, günümüzde de hukukî mirasımızı tanımamız açısından önemli bir yere sahiptir.
Dört ana bölümden oluşmakta olan tezin birinci bölümünde, Türkzâde Mehmed Ziyâeddin'in yaşadığı ortam, hayatı ve eserleri hakkındaki bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölüm Mecelle ve Küllî Kaideler hususunda genel bilgilere dayanmaktadır. Üçüncü bölüm Türkzâde Mehmed Ziyaeddin'in birçok fer'i konuyu içine alan ve fıkıh ilminin ruhu olarak nitelenen "Küllî Kaideler" hakkındaki görüşlerini içermektedir. Dördüncü bölümde ise müellifin Mecelle Şerhi'nin "Küllî Kaideler" bölümünün latinize edilmiş şekli verilmiştir.
Çalışmada, Mecelle maddelerinin sıralanması takip edilerek, sözcüklerin kendi dönemlerine ait kullanım şekilleri günümüzde de karşılık buluyorsa bugünkü kullanımıyla; karşılığı bulunmuyorsa orijinal haliyle verilmiştir. Dördüncü bölümde yer alan Küllî Kaidelerin latinize edilmesinde sayfa numaraları orijinal metinde sayfa sonu nereye denk geliyorsa orada olacak şekilde köşeli parantez içerisinde verilmiştir.

Abstract:
Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye Commentary has the great importance in the terms of understanding of Mecelle that is accepted as Ottoman Civil Law and general law studies.
The aim of this thesis is to contribute to the understanding of the legal studies of the period in that the work was written, by producing a Latin study of section "Külli Kaideler" in the Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye Commentary Due to having a great value for understanding both Mecelle and its commentaries in their own period, they are important to recognize our legal heritage at present.
This thesis consists of four main chapters and the first one presents the general information about Mecelle and Kulli Kaideler. The second chapter includes Turkzade Mehmed Ziyaeddin's views on "Külli Kaideler" (Kulli Principles) that contains many secondarv issues winch are described as the spirit of the science of fiqh. In the third chapter, it was presented as the latinized version of the Kulli Principles" section of the author's Commentary on Mecelle.
In this study, by following the order of the Mecelle articles, if the usage patterns of the words belonging to their own periods are still valid today, then with todav's usage will be presented but if there is no equivalent it is given in its original form. In the Latin, zation of the Universal Principles which are given in the fourth chapter,  the page numbers are give in square brackets where the page break corresponds to in the original text.