Psoriasiste haftalık 15 mg fiks dozda ya da 0.3 mg/kg dozunda sistemik metotreksat tedavisinin etkinlik ve güvenilirliği
Efficacy and safety of systemic methotrexate in fixed doses of 15 mg or 0.3 mg/kg intramuscular once weekly in adult patients with psoriasis
Yazar: FERDA ÇELİK
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN ŞENTÜRK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Deri = Skin ; Deri hastalıkları = Skin diseases ; Gebelik = Pregnancy ; Metotreksat = Methotrexate ; Psoriyazis = Psoriasis ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Giriş: Metotreksat (MTX) yarım yüzyıl önceki ilk kullanımından bu yana psoriasis tedavisinin omurgası olarak kalmıştır. MTX ve MTX-poliglutamat dihidrofolat redüktaz ve timidilat sentezini ve diğer de novo pürin sentezinde görev alan enzimleri inhibe eder. 
         Amaç: Psoriasis vulgaris hastalarında haftalık 15 mg ya da haftalık 0,3 mg/kg (maksimum 25 mg) dozda intramüsküler metotreksat tedavisinin etkinlik ve güvenilirliğinin karşılaştırılması. Psoriasis vulgaris hastalarında kabul edilebilir yan etkiler ile kiloya göre verilecek etkin haftalık bir metotreksat dozu tespit edilmesi. 
         Metot: Şiddetli plak tip psoriasisi olan 15 mg/hafta fiks dozda ya da 0,3 mg/kg/hafta dozunda intramüsküler olarak tedavi edilmiş toplam 57 hasta iki gruba ayrılarak retrospektif  olarak değerlendirildi. Tedavilerini tamamlayan 49 hastanın 12.haftadaki PAŞİ 75 ve PAŞİ 100 oranları karşılaştırıldı. Ayrıca 57 hastanın tamamı kaydedilen yan etkiler açısından karşılaştırıldı. 
        Sonuç: Yan etkiler nedeni ile tedavisi sonlandırılmış hastaların dışında kalan 49(%85.9) hastanın tedavi sonuçları istatistiksel olarak değerlendirildi. 15 mg/hafta dozunda metoteksat alan hastaların (Grup A) 18(%75)'inin, 0.3 mg/kg/hafta dozunda  metotreksat alan hastaların (Grup B) 21(%84)'inin 12. haftada PAŞİ 75 değerine ulaştığı saptanmıştır (p=0.335).  Hastaların 12. haftadaki  PAŞİ 100'e ulaşma oranları ise 15 mg/hafta metotreksat alan grupta 9(%37.5) hastada, 0.3 mg/kg/hafta metotreksat alan grupta 17(%68) olarak saptanmıştır. PAŞİ 100 oranları farkı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur(p=0.032). 57 hastanın 41(%71.9)'inde yan etki görülmüştür. Yan etkiler açısından iki grup arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. 0.3 mg/kg/haftalık doz hastaların daha fazla kümulatif doza maruz kalmasına rağmen PAŞİ ile ölçülen psoriasis lezyonlarının daha hızlı temizlenmesini sağlamıştır.

Abstract:
INTRODUCTION: Methotrexate (MTX) has remained the backbone of the treatment for moderate to severe psoriasis ever since its first use nearly half a century ago. MTX and MTX- polyglutamate inhibit the enzymes dihydrofolate reductase and thymidylate synthase, as well as other enzymes involved in de novo purine synthesis. AIM: To compare the efficiency and reliability of intramuscular methotrexate treatment in a weekly dose of 15 mg or weekly 0,3 mg/kg dose (25 mg maximum) in psoriasis vulgaris patients. To determine an efficient weekly methotrexate dose that will be given according to weight and acceptable adverse effects. 
METHOD: 57 patients that had severe plaque psoriasis and treated with 15 mg/week fix dose or 0,3 mg/kg/week dose intramuscularly were seperated into two groups and examined restrospectively. Twelfth week PASI 75 and PASI 100 ratios of 49 patients that completed the treatment were compared. Also all 57 patients were compared in terms of recorded adverse effects.  
RESULT: Treatment outcomes of 49(85.9%) patients, apart from those whose treatment were terminated due to adverse effects, were evaluated statistically. 18(75%) (Group A) of patients that took 15 mg/week dose of methotrexate and 21(84%) (Group B) of patients that took 0.3 mg/kg/week dose of methotrexate were detected to have achieved the PASI 75 value in twelfth week(p=0,335). Achieving PASI 100 value in twelfth week detected to be 9(37,5%) patients in the group taking 15 mg/week dose of methotrexate and 17(68%) patients in the group taking 0.3 mg/kg/week dose of methotrexate. PASI 100 ratio differences were statistically significant(p=0,032). There were adverse effects in 41(71,9%) patients out of 57 patients. There was no significant difference between two groups in terms of adverse effects. Although 0,3 mg/kg/weekly dose caused patients to be exposed to a more cumulative dose, it enabled psoriasis lesions that were quantified with PASI to be cleared faster.