Hacı Ârif Bey'in 25 Kürdîlihicazkâreserinin makamsal incelenmesi
Maqam examination of 25 Kurdîlihicazkâr works of Hâci Arif Bey
Yazar: ALPER TUNGA BURHAN
Danışman: PROF. DR. EROL DERAN
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Musikisi Ana Bilim Dalı / Türk Musikisi Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Müzik = Music
Dizin: Hacı Arif Bey = Hacı Arif Bey ; Kürdilihicazkar = Kürdilihicazkar ; Makame = Maqamah ; Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Müzik tarihi = Music history ; Türk müziği = Turkish music ; Çalgılama teknikleri = Instrumentation techniques

Özet:
Hacı Ârif Bey'in 25 Kürdîlihicazkâr Eserinin Makamsal İncelemesi'nin ele alındığı bu çalışma, ilgili alanda ilk kez yapıldığından özgünlük taşımaktadır. Bu çalışmada öncelikle Hacı Ârif Bey'in hayatıyla ilgili ulaşılabilen kaynaklar taranmıştır. Araştırmalar neticesinde hayatı hakkında genel bilgi verilmiştir. Daha sonra eserlerin analizlerinin daha iyi anlaşılabilmesi için, Kürdîlihicazkâr makamının tarifi yapılmış ve makamı meydana getiren dizi ve çeşniler şemalarla gösterilmiştir.
Hacı Ârif Bey'in Kürdîlihicazkâr makamına ait 25 eseri bulunmuş ve nazariyatçıların Kürdîlihicazkâr makamını sınıflandırdığı gibi sınıflandırılmıştır. Eserlerin zemin ve nakarat bölümü, makamın karakterini yansıttığı için zemin ve nakarat kısımları ayrı analiz edilmiştir. Meyan kısmı da genellikle makam geçkilerini gösterdiği için meyan için ayrı analizler yapılmıştır. 
Bulunan eserler incelendiğinde, üç farklı şekilde tarif edilen Kürdîlihicazkâr makamının nevâ'da uşşak ve gerdâniye'de bûselik/uşşak çeşnileri kullanan Arazbarlı Kürdîlihicazkâr ve nevâ'da hicaz ve gerdâniye'de hicaz/bûselik kullanan Hicazkârlı Kürdîlihicazkâr olarak tarif edilen iki şeklinin kullanıldığı görülmektedir. Eserlerin hiçbiri üçüncü şekli olan çargahta bûselik ve gerdaniyede kürdi çeşnilerini kullanan sadece Kürdi dizisinin Rast perdesindeki şeddi olan yalın Kürdîlihicazkâr makamı özelliğini göstermemektedir.
Yapılan araştırma sonuçları diğer bestekârların eserleriyle kıyaslandığında, Hacı Ârif Bey'in en fazla Hicazkârlı Kürdîlihicazkâr makamını kullandığı, diğer bestekârların ise daha çok Arazbarlı Kürdîlihicazkâr makamını kullandıklarını ortaya çıkarmıştır.

Abstract:
This study, which makes the Maqam Examination of 25 Kürdîlihicazkâr Works of Haci Ârif Bey, is unique in that it is made for the first time in the relevant area. In this study, firstly the resources that can be reached about Hacı Ârif Bey's life were searched. As a result of researches, general information about his life was given. Following, in order to better understand the analysis of the works, the description of the Kürdîlihicazkâr maqam was made and the series and the scrolls that generate this maqam were shown with schemas. 
25 works belonging to the Kürdîlihicazkâr maqam of Hacı Ârif Bey have been found and classified as the theoreticians suggested for Kürdîlihicazkâr maqam. Since the zemin and nakaratstage part of the works reflect the character of the maqam, the zemin and nakarat parts have been analyzed separately. Since the meyan part often shows the maqam passages; separate analyzes have been made for the meyan.       
When the found works are examined, it can be seen that two forms are used which are described as three differently described Kürdîlihicazkâr masters in Kürdîlihicazkâr with Arazbar who uses Bûselik/Rast in Gerdâniye, and Kürdîlihicazkâr with Hicazkâr who uses Hicaz/Bûselik in Gerdâniye. None of the works show the characteristic of plain Kürdîlihicazkâr maqam, which is the only figure in the rast section of the Kurdî serie, which uses bûselik in çargah in the third shape and the Kürdî garnishes in the gerdâniye.  
When the results of the research are compared with the works of other composers, it is revealed that Hacı Ârif Bey has used the most Kürdîlihicazkâr with Hicazkâr maqam, while the other composers mostly used Kürdîlihicazkâr with Arazbar maqam.