1992-2002 yıllarında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalına başvuran adli psikiyatri olgularının değerlendirilmesi
Forensic psychistry cases that were resorted to Ankara University, Faculty Of Medicine, Department of Forensic Medicine between 1992-2002
Yazar: FATİH YAĞMUR
Danışman: PROF. DR. İ. HAMİT HANCI
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
VIII-OZET Adli süreçlerde kişilerin ruhsal durumlarının incelenmesi adli psikiyatri çerçeve içerisinde ele alınmaktadır. Kişinin bir suç işlemesi ya da hukuksal bir işleme katılması söz konusu olduğunda bilinç, istenç, ayırt etme gücü ve hareket özgürlüğü açısından değerlendirme yapabilecek durumda olup olmadığının saptanması gerekmektedir. Bu bağlamda adli psikiyatri hukuk ile psikiyatrinin kesiştiği bir alan olmaktadır. Adli Psikiyatri, Adli Bilimlerin alt dalları içinde önemli bir yer tutar. Adli psikiyatrinin kendi içerisindeki alt başlıkları şu şekilde sıralayabiliriz: ceza ehliyeti, farik ve mümeyyizlik, cinsel istismar, hukuki ehliyet, cinsiyet değişikliği, madde bağımlılığı bulunup bulunmadığı. Bu çalışmamızda 1992-2002 yıllan arasında. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalına başvuran adli psikiyatri olguları tartışılmıştır. Bu süre içerisinde Adli Tıp Anabilim Dalı polikliniğine başvuran 4100 olgudan 300'ü (% 7.31) adli psikiyatri olgusu idi. ceza ehliyeti 11, cinsiyet değişikliği 55, cinsel istismar 36, hukuki ehliyeti 124, farik ve mümeyyizlik 74 olgu idi. Ceza ehliyeti için başvuranların %45.5 ile ilköğretim düzeyinde olduğu, %54.5'inin işsiz olduğu, Farik ve Mümeyyizlik için gelenlerin en yoğun yaş grubunun 14 olduğu ve en sık işlenen suçun hırsızlık olduğu, boşanma davalarında başvuran olguların nerdeyse tamamının boşanma öncesi psikiyatrik yardım almadıkları, cinsel istismar olgularında mağdurların en sık 11 yaş altı erkek çocukları olduğu, cinsiyet değişikliği için gelenlerin %100'ünün çocukluk döneminde karşı cinse benzemeye çalışma ve özentilerinin olduğu, cinsiyet değiştirme ameliyatından önce % 89.1' inin psikiyatrik yardım almadığı, dava ehliyeti için başvuran olguların % 3 3. 7' isi hakkında dava ehliyeti olmadığı yönünde karar verilmiş olup en sık senil demans ve kr. psikoz teşhisi konulduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet değişikliği için müracaat eden olguların ameliyat geçirmeden önce bir süre (en az 2 yıl) psikiyatrik yardım almalarının ve ameliyatı bu süreç sonrası düşünmelerinin yararlı olacağı, çünkü tam teşhis konulmadan yapılan ameliyatlarda ileride adli ve tıbbi sorunlar yaşanacağı konusunun dikkate alınması, boşanma davalarında kişilerin bir psikiyatrdan yardım almadıkları, tarafların boşanma 91davasına gerekçe olarak eşlerinde akıl hastalığı bulunduğu iddiasını öne sürdükleri tespit edilmiştir, özellikle cinsel istismar konusunda ailelerin erkek çocuklarına, kız çocuklarına gösterdikleri koruyucu tavrı sergilememelerinin ve kontrol altında tutmamalarının bu sonuçta etkili olduğunu düşünmekteyiz. İstismarı yapan kişilerin tamdık veya yakın çevreden kişiler olması dikkate değer bir sonuçtur. Anahtar kelimeler: Adli psikiyatri, ceza ehliyeti, hukuki ehliyet, cinsiyet değişikliği, cinsel istismar, farik ve mümeyyizlik 92

Abstract:
IX-ABSTRACT In legal process, examination of the psychological situation of individuals is the concept of forensic psychiatry. When a crime is in question, the criminal must be evaluated if he has the criminal resposibility, competence, consciousness and willpower about his actions. In this point of view forensic psychiatry is an area where psychiatry and law intersects. Forensic psychiatry has an important place among all the forensic sciences. The subtitles of forensic psychiatry can be listed as follows; criminal responsibility, civil and criminal competence, civil responsibility, sexual abuse, gender exchange and substance dependence. In this study we discussed the forensic psychiatry cases that were resorted to Ankara university, faculty of medicine, department of forensic medicine between 1992 and 2002. Throughout that period from the total 4100 cases that were dealed in our department, 300 were about forensic psychiatry. Among them, 11 cases were about criminal responsibility, 55 cases were about gender exchange, 36 cases were about sexual abuse, 124 cases were about civil responsibility and 74 cases were about ability of realization and distinction. Within the criminal responsibility cases 45,5% of the criminals were in the age of primary school and 54,5% of the criminals were unemployed. In the ability of realization and distinction cases most of the applicants were 14 years old on average and they were accused for theft. In the divorce cases non of the applicants tried to get professional support from a psychiatrist. Within the sexual abuse cases, the applicants were mostly 11 years male children. In gender exchange cases 89.1% of operated individuals did not get psychiatric therapy. All among the civil responsibility cases 33.7% were concluded as negative for civil responsibility. Finally from that statistical results we evaluated that, for gender exchange, it is really important to get professional psychiatric support before deciding to have an operation because if the diagnosis is not accurate before the operation it is likely to have some legal problems afterwards. The importance of professional psychiatric help in divorce cases is also essential, cause usually in that cases partners claim that 93their counterpart has a psychiatric handicap. Male children are more likely to involve to sexual abusement cases, because families are more careful to protect their daugters. It must be also taken into consideration that the abusers are usually acquaintances. Keywords: Forensic psychiatry, criminal responsibility, civil responsibility, gender exchange, sexual abuse, ability of realization and distinction civil and criminal competence. 94