Yeni Tralleis kazılarından bulunan hamam rölyefleri
The bath of reliefs found at New Tralleis escavations
Yazar: MÜNTEHA ŞAHAN
Danışman: YRD. DOÇ. RAFET DİNÇ
Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
İnceleme konusu olan kabartmalı panoların (Rölyef) bazıları, kazı çalışmaları sırasındadolgu toprak arasından dağınık ve parçalanmış halde, bazıları ise geç dönem yapılarındakullanılmak üzere, devşirme malzeme olarak kullanım gördüğü haliyle ele geçmiştir.Dolayısıyla mparatorluk Hamamı'nın kaldarium odasını süsleyen kabartmalı panolara aitkırık parçalar, kendi içinde sınıflandırılıp, tasnif edilerek panoların genel durumuaçıklanmaya çalışılmıştır. Bunun için panoların tipolojik ve fonksiyonel yapısı göz önündebulundurulup incelenmesine öncelik verilmiştir. Tralleis kazılarından bulunan kabartmalıpanoların tamamı orta grenli, mavi damarlı beyaz mermerden yapılmıştır. Bir duvar panosugörünümünde hazırlanan kabartmalar dikdörtgen biçiminde olup, panoların kenarlarıprofillendirilmiş bir çerçeve ile sınırlanmıştır.Üzerinde yer alan tasvir konularına göre sınıflandırılmış olan panolar, `Deniz Alayı (Marine Thiasos)' sahnelerini ve Yarış sahnelerini içeren panolar olmak üzere iki ana başlıkaltında toplanıp alt başlıklara ayrılmıştır.Roma sanatında, gerek kabartma heykeltıraşlıkta, gerek küçük sanat eserleri üzerinde(Gemme, Cameo, Gümüş Kaplar vb. gibi) ve gerekse mozaik taban döşemelerinde tasviredilen deniz alayı sahnelerinde, Ketos, Hippokampos, Tritonlar, Deniz Kentaurları,Denizaslanları ve ya kaplanları gibi karışık deniz yaratıkları tarafından taşınan Nereidler'in,dalgalanan şalları ile yarı çıplak vaziyette betimlendiği görülmektedir. Yapılan incelemelersonucunda, Tralleis'ten ele geçen bu kabartmalı panolar üzerinde tasvir edilen Deniz Alayısahnesinin ikonografik açıdan, kentte yaşayan halk için, hamam kültürünün çıplaklığını,suyun eğlenceli özelliğini, huzurlu ve sevgi dolu Antik Dünya yaşamının bedensel zevkimajının mitolojik bir anlatımını simgelediği düşünülmektedir. Bunun yanı sıra yarışsahnelerini içeren diğer panolar da bu seremoniye eşlik ederek halkın günlük yaşamından birkesit sunmaktadır. Bu iki farklı konunun bir arada bulunması Roma sanatında çok sevilen birgelenektir.

Abstract:
During the excavations, some of the carved panels that constitute the subject of thisstudy, were discovered as broken and scattered around under the soil and others were found assubstitute materials used in later era?s buildings, or structures. For this reason, the brokenpieces of these carved panels, which decorated the caldarium room of the Empire?s Bath, areclassified among themselves in order to explain general condition of these panels. For thisreason, the focus has been primarily on typological and functional structures of these panels.All of the panels found at Tralleis excavations were made up of white marble with bluepatterns and middle grin. These panels, which look like wall panels, are rectangular in shapeand its edges were surrounded by profiled frames.The panels have been classified in terms of themes that engraved on them: based onthe descriptions, Marine Thiasos and Competition scenes were identified as the two mainthemes, and then these main themes were broken down into their sub-categories, or headings.In Roman art, both in carved sculptures or in small artistic works (Gemme, Cameo,Silver Utensils etc.) or in mosaic floors, it is common to see the marine festival such as Ketos,Hippocampus, Tritons, Marine Cantors, Nereid that were carried by mixed sea creatures likesea-lions, or sea-tigers were portrayed as half-naked with their waving scarves. Based on theexamination of themes on the carved panels found at Tralleis, it is argued that from the scenesof Marine Thiasos iconographically represented nakedness of bath culture, joy of the water,love and peaceful nature of ancient life and mythological image of bodily pleasure for thepeople of the ancient city. In addition, other panels that depicted competition scenes providesnapshots of daily life of ancient people. The presence of these two themes together was oneof most popular tradition on Roman art.