Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde çalışan dil ve konuşma terapistlerinin alana yönelik yaşadığı sorunlar
The field related problems of speech and language therapists who work in special education and rehabilitation centers
Yazar: ANUŞ GADARİNE TAHMİNCİOĞLU
Danışman: PROF. DR. AHMET KONROT KONROT
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil bozuklukları = Language disorders ; Dil ve konuşma terapisi = Speech therapy ; Konuşma bozuklukları = Speech disorders ; Mesleki sorunlar = Vocational problems ; Mesleki stres = Vocational stress ; Mesleki zorluk = Career challenge ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Bu araştırma, Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde özel eğitim ve rehabilitasyon
merkezlerinde dil konuşma terapisti olarak çalışan bireylerin yaşadıkları problemler ve
bu problemlerin eğitim sürecine yansımalarının incelendiği nitel bir çalışmadır.
Araştırmanın evrenini İstanbul ve Tekirdağ illerinde rehabilitasyon merkezlerinde dil
konuşma terapisti olarak çalışan bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini
kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile seçilmiş 23 dil ve konuşma terapisti
oluşturmaktadır. Zoom programı üzerinden araştırmacının kendisi tarafından
hazırlanmış yarı yapılandırılmış görüşme formu ve kişisel bilgi formu eşliğinde 3'lü
gruplar halinde yaklaşık 50'şer dakikalık görüşmeler yapılmış ve görüşmeler Zoom
programı üzerinden kayıt altına alınmıştır. Çeviri yazı yöntemi ile bilgisayar ortamında
kayıt altına alınan görüşmeler sonucunda alınan veriler içerik analizi yöntemi
kullanılarak analiz edilmiş ve Nvivo kodlama tekniğinden de yararlanılarak her bir soru
için tema ve alt temalar oluşturulmuştur. Araştırmaya katılan dil ve konuşma
terapistlerinden alınan veriler doğrultusunda, her bir alt tema ile ilgili terapistlerin
yaşadıkları sorunlar ve bu sorunların eğitim ortamına etkilerine dair örnekler verilerek
çıkarımlar yapılmıştır.
Araştırmanın sonucunda dil konuşma terapistlerin; dil ve konuşma terapisi için
uygun olmayan öğrencilerle karşılaştıkları, diğer branşlarla zaman zaman işbirliği
içinde olamadıkları, dil konuşma terapistlerin alanına başka branşların da dahil
olabildiği, ailelerin ödev yaptırma konusunda işbirliği içinde olmadıkları, idarecilerden
zaman zaman veliye karşı bir destek göremedikleri ve kurumların terapilerde
kullanılmak üzere yeteri kadar materyal desteği sağlamadığı gibi sorunları ifade ettikleri
gözlenmiştir.
Araştırmamızın bulgularından yola çıkarak rehabilitasyon merkezlerinde dil
konuşma terapistinin görev ve sorumlulukları hakkında bilgilendirme çalışmaları
yapılarak alanın farkındalığının artırılması; kurumda çalışan diğer disiplinler ile
işbirliğinin sağlanabilmesi; ailelerin terapi sürecine etkin katılımı için projeler
geliştirilmesi ve çalışmalar yapılması önerilmektedir. Bunun yanı sıra, dil ve konuşma
iv
terapisi eğitiminde mezunların yoğun olarak istihdam edildiği özel eğitim ve
rehabilitasyon merkezlerinin ihtiyaçlarının da göz önüne alınarak DKT bölümlerinin
müfredatlarında iyileştirmeler yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Dil ve Konuşma Terapisti, Rehabilitasyon Merkezi, Özel Eğitim

Abstract:
This study is a qualitative work to examine the problems of speech and language
therapists who work within The Ministry of National Education special education and
rehabilitation centers, and these problems' reflections upon education process. Speech
and language therapists who work in rehabilitation centers in Istanbul and Tekirdağ are
the population of the study. The sampling of the research consists of 23 speech and
language therapists who were selected by convenience sampling. Approximately 50
minutes interviews were done through Zoom program with semi-structured interviews
and personal information forms that were prepared by the researcher, in 3-people groups
and those interviews were recorded through the same program. Interviews were
recorded in the electronic environment by transcription writing method. The data were
analyzed by content analysis method and with the help of Nvivo coding system, themes
and sub-themes were generated for each question. The data from speech and language
therapists who attended to the research were deduced with examples from therapists'
problems and these problems' reflections upon education process for each sub-theme.
According to the findings, it is determined that speech and language therapists
are having some problems, such as they encounter with the students who are unsuitable
for speech and language therapy, they cannot collaborate with other fields from time to
time, their field might be incorporated in other fields, families are not collaborated with
them related to homework, they might not be supported by their administrators toward
parents and institutions do not support them with sufficient materials to use in therapies.
As a result of our research, it is suggested to increase field's awareness by
exercising briefing studies related to speech and language therapists' duties and
responsibilities in rehabilitation centers, to provide collaboration with other fields in
institutions, to develop projects and study for families' efficient participation to therapy
process. It is also suggested to make improvement in Speech and Language Therapy
department's curriculums by considering special education and rehabilitation centers'
needs that intensely employ speech and language therapy education graduates.
Key Words: Speech and Language Therapist, Rehabilitation Center, Special Education