Nörofelsefe ve bilinç: Zihin felsefesi ve nörobilim için ortak bir dil
Neurophilosophy and consiousness: A common languae for philosophy of mind and neuroscience
Yazar: MERVE DOĞA KARATAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAVER DEMİRCAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bilişsel bilimler, nöröbilim, yapay zeka ve diğer pozitif bilimlerdeki günümüz hızlı ilerlemeler, insan bilincinin neliğini anlama konusundaki önemi bir kez daha gösterdiği gibi felsefi soruşturmalardaki çabaların gerekliliğine ve önemine de bir vurgu niteliğindedir. Bilinç problemine yönelik sorgulamalar dolaylı ya da doğrudan Antik Çağ geleneğine kadar geri götürülebilir. Bu çerçevede bilinç fenomeni farklı çağlarda dönemin kavramları ile irdelenerek çözümlenmeye çalışılmış ancak Aydınlanma ile birlikte bilimin yükselmesi, bilincin fiziksel temelleri üzerinde düşüncelerin de değişimine neden olmuştur. Bilincin ontolojik temellerine yönelik üç kuramsal çerçeve bulunmaktadır: Materyalizm, düalizm ve idealizm. Bu çalışmanın ilk bölümünde bahsi geçen bu üç kuramın çözümlemesi yapılmış ve eksik yönleri eleştirel bir biçimde irdelenerek analiz edilmiştir. İkinci bölümde ise bilinç fenomenine yönelik felsefi sorulara nörobilimsel verilere başvurarak yanıtlar bulmaya çalışan nörofelsefe alanına odaklanılmıştır. Bu iki disiplinin ortak konusu olan bilinç probleminin kuramsal ve nörobilimsel literatürdeki yeri ve önemine dair analizler yapılmıştır. Buna göre bilincin çözümüne yönelik Churchland'lerin ön gördüğü eleyici materyalizm sayesinde halk psikolojisinin kavram ve kuramlarının bilinci açıklamada yetersiz ve yanlış oldukları, bilimdeki tarihsel paradigma değişimleri ve nörobilimin güncel verileri ile gösterilmiştir. Bu çerçevede kuramlar değerlendirilmiş ve bilincin çözümüne yönelik disiplinlerarası çalışmalar yapılmasının, bilincin nöral mekanizmalarının incelenmesinin gerekliliğine ve önemine dikkat çekilmiş, bu doğrultuda gelecekte yapılacak olan bilinç araştırmalarına katkı sunmak ve bilinç probleminin çözümüne yönelik yeni bir perspektif sunmak amaçlanmıştır

Abstract:
The rapid advancements in cognitive sciences, neuroscience, artificial intelligence, and other positive sciences highlight the importance and necessity of philosophical inquiries into understanding the nature of human consciousness. Investigations into the problem of consciousness can be traced back directly or indirectly to the Ancient Greek tradition. In this context, the phenomenon of consciousness has been examined and analyzed in different eras using the concepts of each period, but with the rise of science during the Enlightenment, thoughts about the physical foundations of consciousness also underwent changes. There are three theoretical frameworks regarding the ontological foundations of consciousness: materialism, dualism, and idealism. The first part of this study involves an analysis of these three theories, critically examining their shortcomings and shortcomings. In the second part, the focus shifts to the field of neurophilosophy, which attempts to find answers to philosophical questions about the phenomenon of consciousness by referring to neuroscientific evidence. Analyses are conducted on the theoretical and neuroscientific literature regarding the place and importance of the problem of consciousness, a common subject for these two disciplines. According to this analysis, eliminative materialism, as envisioned by the Churchlands, demonstrates that the concepts and theories of folk psychology are inadequate and incorrect in explaining consciousness, as evidenced by historical paradigm shifts in science and current data in neuroscience. Within this framework, theories are evaluated, emphasizing the necessity and importance of interdisciplinary studies and the examination of the neural mechanisms of consciousness. The aim is to contribute to future consciousness research and present a new perspective towards solving the problem of consciousness.