Konut yapı kooperatiflerine tanınan teşviklerin konut yapı kooperatiflerinin gelişimine etkileri
Effects of encouragements recognized for dwelling construction cooperatives into development of cooperatives
Yazar: YÜKSEL SAVAŞ YAROĞLU
Danışman: DOÇ.DR. SEZAİ DUMANOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Kooperatifçilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Konut yapı kooperatifleri; kendi imkânlarıyla konut sahibi olamayan bireylerekarsılıklı yardım, dayanısma ve kefalet unsurlarıyla maliyetine konut sahibi olma imkânısaglayan kooperatif türüdür. Konut yapı kooperatiflerin de amaç kâr elde etmek degilortaklarının barınma ihtiyacını karsılamaktır. Bu çalısmanın amacı; konut yapıkooperatiflerinin tesvik edilmesinin sebepleri ve yapılan tesviklerin kooperatiflesmeyeetkilerinin ne boyutta oldugunun anlasılabilmesidir.Kooperatifler sosyal sınıflar arasında dengenin saglamasında zayıf kalanlarınkuvvetlilere karsı eksik yönlerini giderici bir rol oynadıgı gibi, üyelerinin ekonomik sorunlarıyanında sosyal sorunlarının da çözümlenmesini saglayarak ekonomik kuruluslar olmalarıyanında birer sosyal kurulus olduklarını da kanıtlamıslardır.1950 yılından itibaren sanayideki gelismeler dogrultusunda kırsal kesimden kentlereyogun göçlerin gerçeklesmesi kentlerde konut sorununun ortaya çıkmasına neden olmustur.Konut sorununun çözüme kavusturulmasında alternatif olan konut yapı kooperatifleri Devlettarafından gerek çesitli vergi kanunlarıyla gerekse de belediyelerden arsa tahsisleriyledesteklenmislerdir.Konut yapı kooperatiflerine, kurumlar vergisi, emlak vergisi, katma deger vergisi,veraset ve intikal vergisi, belediye gelirleri ve Kooperatifler Kanunları'yla çesitli muafiyet veistisnalar saglanmıstır. Ayrıca, konut yapı kooperatiflerinin en önemli sorunlarından olan arsatemini ve finansman sorunları; Gecekondu Kanunu, Arsa Ofisi Kanunu, Devlet hale Kanunu,Kamulastırma Kanunu ve Toplu Konut Kanunları ile önemli ölçüde azaltılmıstır. 1984 yılındaçıkarılan Toplu Konut Kanunu ile konut yapı kooperatiflerine kredi verilmeye baslanmasıkonut yapı kooperatiflerinin sayılarında çok önemli artıslar gerçeklesmesini saglamıstır.

Abstract:
Dwelling construction cooperatives is the cooperative type, providing being owner ofdwelling with cost price, mutual help, solidarity and suretyship matters for individuals, whocan not be owner of dwelling with their own opportunities. Dwelling constructioncooperatives aim not to obtain profit, but to meet sheltering requirement of associates.Purpose of this study is to understand reasons of dwelling constructıon cooperativesencouragement and effects of performed encouragements on the cooperative system.Cooperatives prove that they are social institutions by providing solution of socialproblems besides economical problems of their members as well as it plays role for removingdeficient aspects of weak ones against strong ones for providing the balance among socialclasses.Performance of intense immigration from rural area to the cities according toindustrial developments since 1950 causes the occurrence of dwelling problem in the cities.Dwelling construction cooperatives, being alternative for solution of dwelling problem, aresupported by state through various tax laws and also by Municipalites through landallotments.Institutions tax, real estate tax, value added tax, inheritance and transfer tax,municipal incomes and various and exceptions are provided by Cooperatives Laws.Furthermore, Supply of land and financial problems, one of the most important problems ofdwelling construction cooperatives have been decreased considerably through Shanty Law,Land Office Law, Governmental Tender Law, Nationalization Law and Mass Housing Law,issued in 1984, provides performance of important increments in the numbers of dwellingconstruction cooperatives.